بلۆفێکی خۆڵەمێشییە یان هەمووان شاهیدی خۆکۆژی ڕژیمی تاران دەبین؟ \nبلۆفێکی خۆڵەمێشییە یان هەمووان شاهیدی خۆکۆژی ڕژیمی تاران دەبین؟\nحەسەن ڕووحانی ڕۆژی شەممە ١٥ی ژووەن ڕێکەوتی ٢٥ی جۆزەردان، لە پێنجەمین کۆبوونەوەی سەرانی کۆنفرانسی هەڵکردن و متمانەسازی ئاسیا ناسراو بە سیکا لە دووشەنبە پایتەختی تاجیکستان باسی لەوە کردووە کە ئێران ناتوانێت تاک لایەنە بەرجام بپارێزێت.\nلە لایەکی دیکەشەوە عەباسی عێراقچی جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران پاش دانیشتن لەگەڵ "هێلگا ئیشمید"، دپیلۆماتی ئەڵمانی یەکێتی ئۆرووپا وتی، مۆڵەتە ٦٠ ڕۆژەکەی ئێران بۆ ئەو وڵاتانەی کە لە بەرجامدا ماونەتەوە بۆ پابەندبوونیان بە بەڵێنە بانکی و نەوتییەکان، درێژ ناکرێتەوە.\nکۆماری ئیسلامی ڕێکەوتی ١٨ی گوڵان بەرابەر لەگەل ٨ مانگی مەی مۆڵەتێکی ٦٠ ڕۆژەی بە مەبەستی گوشار هێنان بۆ سەر ئۆرووپاییەکان کە بۆ پابەند بوونیان بە بەڵێنەکانیان بۆ دۆزینەوە سازوکارێک بۆ دەور لێدانەوەی گەمارۆکانی ئەمریکا دژی ئێران دیاریکرد.\nئەگەرچی هەر ئەو ڕۆژەی ئێران ڕێژەی پابەندبوونی بە بەڵێنەکانی بەرجام بە پێی ماددی ٢٦ و ٣٦ی ڕێکەوتنەکە ڕاگەیاند، ئۆرووپاییەکانی ناوبەرجام بە توندی ڕەتیان کردەوە و چین و ڕووسییەش بە بڕێک منگە منگەوە، پشتی بڕیارەکەی ئێرانیان نەگرت.\nڕێک ١٣ مانگ ٧ ڕۆژ لەمەوبەر دۆناڵد ترامپ لە بەرجام هاتە دەرێ و بە دوای ئەودا کۆمەڵێک گەمارۆی خستۆتە سەر ئێران و لە ئێستادا گرژییەکانی ئێران و ئەمریکا لە بەرزترین ئاستی خۆیدایە.\nلە کاردانەوە بەو بڕیاڕەی ئێران، ئەمریکا بەشی پیشەسازی فلزاتی ئێران و ئەم دواییانەش پێترۆشیمی ئێرانی تەحریم کرد.\nبەڵام کشانەوەی یەکجارەکی یان بە شێنەیی ئێران لە ڕێکەوتننامە ئەتۆمییەکەی ناسراو بە بەرجام چ کاریگەرییەکی دەبێت؟!\nئەگەرچی هەر ئێستا بۆ ئەو کێشە یاساییانەی کە لە بەرجام دا هاتۆتە گۆڕێ، کۆمیسیۆنێک هەیە ناوی کۆمیسیۆنی هاوبەشی کێشەکان و ئێران لەوێدا سکاڵای تۆمار کردووە، بەڵام ئێران لەو کۆمیسیۆنەدا زۆر بێ هێزە و هەر بۆیەش لە بەدواداچوونی خۆی بواردووە و ئەویش تەنیا لەبەر ترسی ڤێتۆی ئەمریکا. وڵاتانی ئۆرووپایی لە بەرجامدا، تاق تاق و جووت جووت چوونەتە پاڵ ئەمریکا و تا دێت هاوهەڵوێستیان لەگەڵ ئەمریکا زۆرتر دەردەخەن. تەنیا دوو وڵاتی چین و ڕووسیەن کە لە بەرامبەر ئەمریکادا، سووکە پشتیوانییەک لە کۆماری ئیسلامی دەکەن. چاوەڕوان دەکرێت بەهۆی ئەو شەڕە ئابوورییەی نێوان چین و ئەمریکا، چین شەڕی ئێران بۆ خۆی نەکڕێت. ڕووسییە کە خاوەن بەرژەوەندییەکی بەهێزە لە گەمارۆکانی ئێران، بەڵام سازانی لەگەڵ ئەمریکا لە سەر سووریە و کریمە و فرۆشی گاز بە ئۆرووپا، بە دوای وتە بەناوبانگەکەی پوتین کە ئەوان ئاگرکوژێنەوە نین، پشتی کۆماری ئیسلامی بەر دەدات.\nسەرەنجامی پابەند نەبوونی ئێران بە ڕێکەوتننامەکەوە، بە پێی خودی ڕێکەوتننامەکە لە ئەگەری پابەند نەبوونی ئێران بە ڕێکەوتننامەکە، جارێکی دیکە دۆسییەی ناوکی ئێران دەگەڕێتەوە بۆ ئەنجوومەنی ئاسایشی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و هەر ٧ بڕیاڕنامە پێشووی ئەنجوومەنی ئاسایش و لە سەروو هەموویانەوە بڕیارنامەی ١٩٢٩ زیندوو دەبنەوە.\nبە پێی ئەو بڕیارنامەیە، ئێران وەک وڵاتێکی مەترسیدا بۆ جیهان پێناسە دەکرێت و دەستی ئەنجوومەنی ئاسایش بۆ لەناوبردنی ئەو هەڕەشە و مەترسییە لە ڕێگەی هێرشی سەربازییەوە، ئاواڵا دەکات.\nئەم ڕێگەیەی کە کۆماری ئیسلامی بۆ تەعامول و هەڵسووکەوت لەگەڵ جیهان گرتوویەتە بەر و بەتایبەت بە کشانەوە و هاتنە دەرەوەی لە بەرجام، دەبێت بە خۆکوژییەکی ئاشکرای ڕژیمی تاران.


گلەیی و سەركۆنەی پیاوان، ئەی ژنان چی؟\nئەوەی كە پیاو شایستەی زۆر ڕەخنە و سەركۆنەیە، هیچ گومان و نكۆڵی هەڵناگرێت، بەڵام ئایا ئەو پیاوانە لەتەك لەدایكبووندا بەو جۆرەن و دارای ئەو كەسایەتییەن و بەشێكە لە سروشتییان و سروشتیان لە سروستی دایكیان جیاوازە؟\nئەی ئەوە چییە كە ساوایەكی نێرینەی فریشتە دەكات بە منداڵیكی توندوتیژ و پیاوێكی نێوگەڵبرسی و چەپاوڵگەر و پاوانگەر و خۆسەپێن و سەركەوتگەر و ژنكوژ ؟ ئایا هۆرمونەكانی ژاراویدەبن یا گۆڕانێكی فیزیكی و ئۆرگانیك لە جەستە و مێشكیدا ڕوودەدات؟\nئەگەر كەمێك سەرنجی پیاوان بدەین، ئەوا دەبینین كە لە ڕووی كەسایەتی و كۆمەڵایەتییەوە دەبن بە دوو دەستەوە؛ كەمینەیەكی زۆر كەم، كە بیردەكەنەوە و خەریكی كایەی هۆشین و سێكس بۆ ئەوان وەك هەر پێداویستییەكی دیكەی جەستە و دەروون ئاسایی كات و وزەیان داگیردەكات، لە بەرانبەردا زۆرینەیەكی زۆر، كە سێكس و خواردن و دەسەڵات هەموو ژیانی داگیركردوون و بێجگە یەكێك لەوانە یا ئەوانە، هیچی دیكە لە ژیانیاندا بوونی نییە. بەڵام بەو جۆرەی لە سەرەتادا پرسیم؛ ئایا ئەو كەمینە هۆشمەند و زۆرینە ئاڵۆشاوییە هەر لە لەدایكبوونەوە ئاواهین و ئاوابوون؟\nئەی دابەشبوونی ژنان لە هەمان كۆمەڵدا چۆنە؟\nئایا بەپێچەوانەی پیاوانەوە هەموو ژنان خەریكی كایەی هۆشیین و گیرۆدەی چڵێسی سێكس و خواردن و دەسەڵات نەبوون؟ ئایا ئەوان لە كایەی ئاڵۆشبازیدا هیچ ڕۆڵیان نییە؟ ئایا ئەوان دەوڵەمەندیی و چەپاوڵ و پاوانگەریی لە كڕۆكە مرۆییەكەیان كەوڵینەكردوون؟\nئایا دایكان وەك باوكان كوتەككاریی منداڵانیان ناكەن، ئایا خوشكان وەك برایان كوتەككاریی خوشك و برا گچكەكانیان ناكەن؟ ئایا ژنانی ئیسلامی وەك پیاوانی ئیسلامی منداڵان بە دۆزەخ ناترسێنن و هەموو پرسیار و سەرنجێكیان تێدا ناكوژن؟ ئایا فێركارانی ژن وەك فێركارانی پیاو فێریارەكانیان كوتەككاریی جەستەیی و دەروونی ناكەن؟ هەروەك ئەوان بە دەمارگیریی ئایینی و ناسیونالیستی و شۆڤێنیزم و فاشیزم گۆشیانناكەن؟ هەروەك ئەوان یەزدان و دەوڵەت و باوك پیرۆزناكەن؟ ئایا ژنانی ڕامیار و پارتییچی وەك پیاوانی ڕامیار و پارتییچی ژێردەستان بۆ خۆشباوەڕبوون ڕاناكێشن و نایانكەنە كۆیلەی پارتایەتی، منداڵان ناچەپێنن؟ ئایا ژنانی دەسەڵاتدار وەك پیاوانی دەسەڵاتدار فەرمانی سەركوتی خەڵك نادەن؟ ئایا ژنانی سەرمایەدار وەك پیاوانی سەرمایەدار كرێكار و جوتیار و فەرمانبەر و كرێچی و ..تد ناچەوسێننەوە؟ ئایا ژنانی پۆلیس و ئەمن وەك پیاوانی پۆلیس و ئەمن خۆنیشاندەران سەركوتناكەن؟ ئایا ژنانی نێو دەزگە سیخوڕییەكان وەك پیاوان سیخوڕیی ناكەن؟ ئایا ژنانی دەڵاڵی بازار و دەسەڵات و پارتایەتی وەك پیاوانی دەڵاڵ تاكە ناچارەكان بۆ سەروەران و سەرمایەداران دەستەمۆناكەن؟\nلێرەدا پێش ئەوەی خوێنەری پاساودەر بیەوێت بابەتەكە بەرەو لایەكی دیكە بەرێت یا تۆمەتبەخشیی بكات، پێویستە ئەوەش بۆ بابەتەكە زیادبكەم، كە:\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی كوشتن بێت، تەنانەت كوشتنی دڕندەترین ئاژەڵێش!\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی جەنگ و سەركوت و لەسێدارەدان و زیندانیكردن بێت!\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی پلە-چەندیی و سەركوتكردن و كوشتنی ژنان!\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی چەندژنە و یاسای کێرسالانەی پارلەمانی هەرێمی كوردستان بێت!\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی زاڵیی و سەروەریی پیاوان بێت!\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی توندوتیژی بێت!\n- هیچ شتێك ناتوانێت پاساوی سەروەریی هیچ چین و توێژ و دەستە و خێزان و کەسێك!\nڕاستییەکەی ئامانجی من لێرەدا لە بەراوردكردن و ڕیزكردنی ئەو پرسیارانەدا پشتیوانی هیچ پیاوێك نییە، بەڵكو ئامانجم هاندانی پیاوان و ژنانی ڕەگەزپەرستە [سێكسیستە] بۆ بیركردنەوە و دەربازبوون لە دەمارگیرییی خودنێوەندبوون، كە ئەوە بنەما كولتووریی و ئابووریی و ڕامیاریی و ئایننییەكانن مرۆڤ ئاوا دەبەنگ و ئاراستەدەكەن، تا سووكایەتی بە كەسێك بكات و بە نیوە و لاواز و كەمهوشی بزانێت، كە خۆی لە ئەو بووە و بۆجارێكیش لەخۆی ناپرسێت؛ چۆن دەكرێت منی هۆشمەند لە دایكێكی كەمهۆش دروستببم؟ هەروەها ئەوانەی پیاو بە سروشت تاوانبار دەزانن، ناپرسن چۆن دەكرێ پیاو لە ژن بێت و سروستی لە ژن جیاوازبێت؟\nئایا وەها كەچییەك لە بیركردنەوەدا بۆ ئەو بۆچوونە نادروستە ناگەڕێتەوە، كە پێیوابوو منداڵ لە پشتی پیاوەوە دروستدەبێت و ڕۆڵی ژن تەنیا هەڵگرتنی كۆرپەكەیە بۆ ماوەی نۆمانگ و دەبەنگی ئایینی بواری دیتنی هێلكەی ژنی وەك بەشی سەرەكی و یەكەمی كۆرپەلە نەدابوو؟\nبەبۆچوونی من بۆ خۆڕزگارکردن لە جاڵجاڵۆکە و تەلیسمی خۆشباوەڕییەکان، پێویستە وەڵام بەم پرسیارە بدەینەوە: ئەی ڕۆڵ و هەوڵدانی ڕامیاران بۆ دەبەنگهێشتنەوەی تاك و توێژ و چینی ژێردەست [پڕۆلیتێرەكان] و خەریككردنیان بە خێڵگەریی و ناوچەگەریی و شارچیەتی و نەتەوەچییەتی و ڕەگەزەپەرستی و نەژادپەرستی و شۆڤێنیزم و فاشیزم و خۆشباوەرهێشتنەوەیان بە پێداویستبوونی مانەوەی سەروەریی و سیستەم و بەرێوەبەرایەتی چینایەتی [دەوڵەت]، لەم بارەوە چی بووە و چییە؟


ئاین و ژیان و دابونەریتی کوردەکان لە چاخەکانی سەرەتایاندا، واتا پێش سەردەمەکانی بڵاوە لێکردن و کۆچکردنیان بۆ سەرزەمینەکانی ئەم ڕۆژگارە، تا بڵێیت پەنهان و نەزانراوە. بەڵام بەپێی پاشماوە مێژوویییە دۆزراوەکان وا دەردەکەوێت پاش گیرسانەوەیان لەم سەرزەمینە، ئاهورا، واتا ڕووناکییان پەرستبێت. ڕووناکییان بە دۆست زانیوە و بە تاریکی نیگەران بوون. ئاخر "ئاهور" یان "ئاهیر" واتای ئاگر دەگەیەنێت. "ئاهورا"یش لە هەردوو وشەی "Ahur" و "Aa" پێکهاتووە و بەسەریەکەوە واتای "ڕاستیی لە ئاگرەوە هاتوو" دەگەیەنێت. کتومت وەک وشەی خودا کە لە هەردوو وشەی "Khod" و "Aa" پێکهاتووە.\nسەرەتا بەو ڕووناکییە "Şid"و پاشان "Şid-i Şidan" واتا تیشکی تیشکەکانیان گوتووە. ئەمەیشیان وەک ئافرێنەری گەردوون قەبوڵ کردووە. هاوتای ئەوەیش لە قورئاندا "خوا تیشکی ئاسمانەکان و زەمینە"یە. لەبەرئەوە توانای هێز و دەسەڵاتیش بۆ ئەو تیشکە زیاد کراوە و "ئاهورامازد"، واتا "یەزدانی بەهێز"یان پێ گوتووە، چونکە وشەی "مازد" واتای بەهێز و دەسەڵاتدار دەگەیەنێت. بەکورتی؛ کوردەکان ئاگریان لەکن پیرۆز بووە و پاراستوویانە، چونکە بە ڕووخساری ڕاستیی پیرۆز "تیشک"یان داناوە. هێرۆدیت-یش پێی وایە موغەکان یەکێک لە شەش هۆزەکانی ماد-مەدیان پێکدەهێنا و ئاگرپەرستییان بە کوردەکان گەیاندووە.\nبەهەمان شێوە بەکارهێنانی وشەکانی"خور، خورخۆش، خۆر و خورشید" لە هەمان سۆنگەوەیە، چونکە تیشکی خۆر ڕووخساری ڕاستەقینەی تیشکە. هەر لەبەرئەوەیشە خۆریان بە پیرۆز داناوە و پەرستوویانە. ئەمە وای کردووە کوردەکان بە خورشیدپەرست و خۆرپەرستیش ناوببرێن. (مێژووی کۆنی کەنیسەکان، ل 301، بە زمانی تورکی).\nوشەی "Ehur" واتای ئەڤیندار و خۆشەویست و "Ehura"یش واتای ئەڤین و خۆشەویستی دەگەیەنێت. ئەم دوو وەشەیەش هەردووکیان لە وشەی ئاهورا داتاشراون. ئاشکرایە شاعیرەکانیش لە وێناکردن و لەبری داناندا ئەڤین وەک ئاگرێک کە لە ڕوح بەردەبێت، وێنا دەکەن.\nبەشێک لە هۆزەکانی کورد بە کۆچبەری و ئاژەڵداری درێژەیان بە ژیان داوە. مێگەلی زۆریان هەبووە و لە پێدەشتەکاندا ژیاون. لە نێوان کوێستان و گەرمیانەکاندا لە هاتوچۆدا بوون. مەیلیان نەبووە لە شوێنێک بگیرسێنەوە و نیشتەجێ بن. لەگەڵ مێگەل و ئاژەڵەکانیاندا ژیاون و میوەی باخەکان و بەروبوومەکانی سرووشتیان خواردووە. سەرلەبەری سامانەکانیان بریتی بووە لە ڕەشەوڵاخ و مەڕ و مریشک و شتی لەو جۆرە. ئەوانەیش نیشانەی ژیانی تەواو سرووشتییانەی ئەوانە.\nسەردەمەکانی دواتر لە گوند و شارەکان نیشتەجێ بوون و خوویان داوەتە کاروباری کشتوکاڵ و دار چاندن. دەسەڵاتی هەر بنەماڵەیەک لە دەستی گەورەی بنەماڵەدا بووە. دواتر بۆ چارەسەرکردنی پرسە گرنگەکان ڕاوێژ بە سەرۆک عەشیرەتیش کراوە.\nسەردەمی وا هەبووە عەشیرەت ئامادە نەبوون خۆیان بخەنە ژێر دەسەڵاتی پادشایەکی دیاریکراوەوە و تەنیا سەرۆک عەشیرەتەکان پەیوەندییان لەگەڵ پادشاکاندا هەبووە. پادشاکان لە شەڕ و ئاشتی و باج کۆکردنەوە و سەربازگیریدا ڕای سەرۆک عەشیرەتەکانیان وەرگرتووە و ڕاوێژیان پێیان کردووە. چارەسەرکردنی گشت کێشە ناوخۆیییەکانی عەشیرەتیش لە دەستی سەرۆک و ڕیش سپییەکانی عەشیرەتدا بووە. ڕیش سپییەکان هەمیشە بە دەوری سەرۆک عەشیرەتەکانەوە بوون و لە کاتی ڕوودانی کێشەدا بیر و بۆچوونی خۆیان بەیان کردووە. پارەیان بەکار نەهێناوە. (وشەی پوول کە بە واتای پارە دەێت، لە Pulی پادشای ئاشوورییەکانەوە وەرگیراوە... کتێبی پادشاکان، بەرگی دووەم، بەشی 15، ئایەتی 19... کتێبی مێژووی ڕۆژەکان، بەشی 15، ئایەتی 26... هەردوو سەرچاوەکە بە زمانی تورکین).\nکوردەکانی ئەو سەردەمانە سەوداو مامەڵەی موڵک لە نێوانیاندا نەبووە. هەموو پێداویستییەکانی خۆیان لە ڕێگەی گۆڕینەوەی شتومەکەوە بەدەست هێناوە. هەر شتێکیان کڕیبێت، شتێکیان لە بەرامبەری داوە. لە ڕێی میوانداریشەوە نان و خواردنی یەکدییان خواردووە. میوانپەروەری لای کورد و نەریتی چاوەڕێکردنی میوانیش لەو سەردەم و دابونەریتانەوە سەرچاوەی گرتووە و لەم ڕۆژگارەیشدا پەیڕەو دەکرێت. پۆشاکی خۆیان لە پێستی ئاژەڵی ماڵی و کێوی دروست کردووە و جلوبەرگی زۆر سادەیان پۆشیوە. ژنان هاوشانی پیاوان بوون و لە خێزان و عەشیرەتدا خاوەن هەمان پێگەی پیاوان بوون. چەکەکانی کورد بریتی بوون لە تیر و کەوان، گورز، ڕم، شمشێر، خەنجەر، کەمەند و هتد.\nلە کۆمەڵگەی زەردەشتیی کوردیدا پەرستنی هورمز ئەرکی گەورەی بنەماڵەکان بووە و ئەوانە بە "پیر" ناوبراون. ئەندامەکانی تری خێزان لە ئەرک و باری گرانی پەرستن بەخشراون. پیرەکان لەبەرەوە پەرستنی هورمزیان لەگەڵ جادوو و چاوبەست و ئەفسووندا تێکەڵ کرد و ئەفسانە و درۆی جۆراوجۆریان داهێنا. دواجار ساڵی 660 پ. ز. لە ئورمییە دوایین زەردەشتی کورد پەیدا بوو و ویستی ئەو لە ڕێ لادان و تەڵەکەبازییانە ڕاست بکاتەوە. بەڵام پیرەکان بەدەم بانگەوازی ئەوەوە نەچوون و بەرەنگاری بوونەوە. ئەویش بەناچاری ڕووی لە بەڵخ کرد و لەوێ پەیامی خۆی بۆ خەڵک بەیان کرد. پاشان لە سیستان بە باشی پەیامی خۆی سەپاند و ئەمجار بۆ ئورمییە گەڕایەوە. لەوێ بێ ئەوەی هیچ تەگەرەیەک بێتە ڕێگەی، بۆچوونەکانی خۆی بڵاو کردەوە و کارێکی وای کرد پەرستنی ئاهورا دوور لە هەموو جۆرێکی نمایش و لە ڕێ لادان بەڕێوە بچێت.\nزۆربەی توێژەران هاوڕان لەبارەی ئەوەی کە دوایین زەردەشت لە ڕەچەڵەکی ماد بووە و لە میدیا (وڵاتی مەدەکان) پەیدا بووە. کتێبی ئاوێستایشی بە زمانی دایک، واتا بە زمانی ماد نووسیوە. جوگرافیاناسی یۆنانی ئەستێرابوون کە لە سەدەی یەکەمی زایینیدا کۆچی دوایی کردووە، لە کتێبی (ئێرانی کۆن)دا دەڵێت: "پارس و مەدەکان زمانی یەکدییان زۆر بەباشی دەزانی." لەمەوە ئاشکرا دەبێت کە زمانی پارس و مەدەکان یەکجار زۆر لە یەکەوە نزیک بوون، ڕێک وەک نزیکایەتیی ئەمڕۆی نێوان هەردوو زمانی کوردی و فارسی.\nتیردادی فەرمانڕەوای کوردی ئەرمەنستان ساڵی 338 زایینی لە ڕووی پێداویستیی سیاسییەوە چووە سەر ئاینی مەسیحی. بەڵام کوردەکانی هەرێمی کوهیستان ئاینی مەسیحییان پەسەند نەکرد و لەسەر ئاینی زەردەشتی مانەوە. لەو مێژووە بەدواوە جۆرێک لە ڕکابەری لە نێوان هەردوو ئاینی زەردەشتی و مەسیحیدا سەری هەڵدا و خاکی کوردان تا ساڵی 562 زایینی ڕووبەڕووی هێرش لە دوای هێرش بووەوە. لەو ساڵەدا خەسرەوی دادپەروەر (ئەنوشیروان) بەرەو لازیکا (گورجستانی ئەم سەردەمە) بەڕێکەوت و بە خاکی کوردستاندا تێپەڕی. دواتریش کاتێک ویستی تایەفەی هازار جڵەو بکات، دیسان بە خاکی کوردستان و ئەرمەنستاندا گوزەری کرد. لە هەردوو لەشکرکێشییەکەی خەسرەوی دادپەروەردا کوردەکان لە دڵەوە خزمەتیان کرد و پێداویستی و پیتاکی سوپاکەیان دابین کرد.\nکورد و فارسەکان لەبەرئەوەی پەیڕەوییان لە هەمان ئاین کردووە، هاوکاریی یەکدییان کردووە. زەردەشتی و هورمزپەرستییان بەیەکدی بە قەبوڵکردن داوە و هەردووکیشیان لەسەرەتادا بەرەنگاری ئیسلام بوونەتەوە، بەڵام دواتر پێکەوە قەبوڵیان کردووە. تەنانەت لە وەرگرتنی مەزهەبی شیعەیشدا هەندێک لە کوردەکان دەگەڵ فارسەکان کەوتوون. لەم ڕۆژگارەدا نزیکەی سەد عەشیرەتی کورد لەسەر ڕێبازی شیعەگەرین.


لەكاتی شەڕدا زیاتر منداڵی كچ لەدایك دەبن و لە كاتی ئاشتیشدا كوڕ\nلەكاتی شەڕدا زیاتر منداڵی كچ لەدایك دەبن و لە كاتی ئاشتیشدا كوڕ\nمنداڵەكەت كوڕە یان كچ؟ ئەوە یەكەمین پرسیارە كە خزم و برادەران لە دایكی دووگیان دەپرسن.\nپرسیارێك كە لە ڕابردوودا دایك هیچ وەڵامێكی بۆی نەبوو بەڵام ئێستا بە هۆی شێوازە نوێیە پزیشكییەكانەوە دەكرێت بە ئاسانی ڕەگەزی كۆرپەڵە دیار بكرێت.\nزۆربەی باوان حەز دەكەن ڕەگەزی منداڵەكەیان ئەو شتە بێت كە ئارەزووی دەكەن.\nهەرچەندە كۆڕ و كچ هیچ جیاوازییەكیان نییە بەڵام هێشتایش لە هەندێك خێزاندا جۆرە خواست و دەمارگیرییەك هەیە كە دەبێ منداڵەكە كۆڕ بێت و لەو كاتەیە كە گرفتەكان دەستی پێدەكەن و جارێ وا هەیە ئەوەندە درێژە بە وەچەخستنەوە دەدەن هەتا كوڕێكیان دەبێت.\nپیاوان دوو جۆرە گامێتی (X) و (Y) بەرهەم دەهێنن. جیاوازی ئەو دوو گامێتە لە كرۆمۆزۆمی ژمارە 23ـیانە. بەڵام ئافرەتان تەنیا یەك جۆرە گامێت و ئەوەیش تەنیا كرۆمۆزۆمی ژمارە 23ـەی (X)ـە. لێرە دایە كە دەردەكەوێت ڕەگەزی كۆرپەڵەكە لە لایەن باوكییەوە دیار دەكرێت.\nبەڵام لە ژیانی سروشتی و ئاساییدا ئەو حاڵەتە كەمتر ڕوو دەدات و هۆكارە ژینگەییەكان كاریگەرییەكی زۆریان لەسەر شانسی جووتبوونی هەر یەك لە سپێرمەكانی (X) یان (Y)ـدا هەیە.\nهۆكارگەلێكی وەك خۆراكی دایك و ڕێژەی تەندروستی دەروونیی و كاتی جووتبوون و ڕێژەی (PH)ـی منداڵدانی دایك و هۆكارە كۆمەڵایەتییەكان دەتوانن كاریگەرییەكی زۆر لەسەر كوڕ یان كچبوونی كۆرپەڵە دابنێن.\nبە پێی توێژینەوەیەك كە لە گۆڤاری (ئەكادێمیای نەتەوەیی زانستی ئەمەریكا) بڵاو كرایەوە، ئافرەتە دووگیانەكان لەو قۆناغانەی كە دڵەڕاوكێیەكی زۆریان هەیە لەوانەیە بە شێوەیەكی نەخوازراودا بەشداری پرۆسەی هەڵبژاردنی ڕەگەزی كۆرپەڵە ببن.\nلە كاتی ئاساییدا لە بری هەر سەد كچ نزیكەی 104 كوڕ لەدایك دەبن، ئەو ئامارە بە تەواوەتی ڕێژەییە و لە كاتەكانی تردا گۆڕانی بەسەردا دێت. بۆ نموونە لە كاتی قەیراندا وەك كاتی وشكەساڵی و قاتیوقڕیدا ئەو ڕێژەیە كەمتر دەبێت و ڕەگەزی نێر زیاتر زیان دەبێنێت.\nبە پێی ڕاپۆرتی (بی.بی.سی)ـیەوە تیۆرییە زانستییەكان پێیان وایە هۆكارەكەی لەوانەیە بۆ ئەوە بگەڕێتەوە كە لە سەردەمە دژوارەكاندا كچەكان باشتر دەتوانن بۆماوەی باوانیان بگوازنەوە و زیاتر منداڵیان ببێت. لە لایەكی دییەوە جەستەی مرۆڤ كاریگەرییەكی زۆر لە گۆڕانكارییە فیزیۆلۆژیكی و هەڕەمەكییەكانی دەرەوەدا وەردەگرێت و، بۆیەشە ژمارەی منداڵە كوڕەكان لە دوای شەڕ و لە كاتی ئاشتییدا زیاتر دەبێت.\nزانایان پێیان وایە كچەكان چونكە هێزی وەچەخستنەوەی كۆمەڵگەن، لە كاتی قەیراندا ژمارەیان زۆر دەبێت چونكە لەو كاتەدا پێنج كچ دەتوانن هەریەك پێنج منداڵیان ببێت و 25 كەسی دیكە لە دایك دەبێت، لە كاتێكدا كە ئەگەر لە جیاتی ئەوان پێنج كوڕ لەدایك ببان ژمارەی منداڵەكان لە نەوەكانی داهاتوودا دادەبەزێت.\nلە لایەكی دییەوە هۆكارگەلێكی دیكە وەك دووگیانبوون لە دوای تەمەنی سی ساڵی و ژیان لە ئاووهەوای گەرم و ڕەنگی پێست و زۆربوونی جیاوازی تەمەن لە نێوان پیاو و ئافرەت و خەمۆكی و ستێرێس لە ئافرەتان و بەرزبوونی ڕێژەی پیسبوونی هەوا و جگەرەكێشان ئەگەری لەدایكبوونی منداڵی كچ زیاتر دەكات.\nیەكێك لەو هۆكارانەی كە كاریگەرییەكی زۆری لەسەر كوڕ یان كچبوونی كۆرپەڵە دادەنێن، ڕێژەی (PH) یان ترشی یان تاڵبوونی فەزای منداڵدانە.\nڕژێمی خۆراكی كاریگەرییەكی زۆری لەسەر دیاریكردنی ڕەگەزی كۆرپەڵە هەیە بەڵام ئەو جۆرە ڕژێمانە پێویستە لەژێر چاودێری پزیشكی تایبەتەوە ئەنجام بدرێت.\nبە پێی توێژینەوەكاندا ئەگەر ڕێژەی (PH)ـی منداڵدان داببەزێت كۆپەڵەكە دەبێتە كچ و ئەگەر ئەو ڕێژەیە بەرز بێتەوە منداڵی كچ لەدایك دەبێت.\nبۆیە توێژەران كاریگەریی ماددە خۆراكی و مێوە جۆراوجۆرەكانیان تاوتوێ كرد و گەیشتنە ئەو ئەنجامەی كە خواردنی ئەو مێوە و خۆراكانەی هەڵگری (پۆتاسیۆم و فسفۆر و سۆدیۆم و ئاسن)ـن (PH)ـی منداڵدان دادەبەزێنن و شانسی لە دایكبوونی منداڵ كوڕ بەرز دەكەنەوە. لە لایەكی دییەوە خواردنی ماكی خۆراكی كە هەڵگری (كالسیۆم و مانیەزیۆم)ـە دەبنە هۆی لە دایكبوونی كچ.\nتوێژەران پێیان وایە ئەو شێوازانە دەتوانن بە ڕێژەی 70% تا 80% كاریگەر بن و منداڵەكەتان ئەو شتە بێت كە خۆتان دەتانەوێت، بەڵام بەو مەرجەی لەگەڵ ئەو شێوازەدا شێوازێكی دیكە بەكارنەهێنن.\nپێویستە ئەو شێوازە لە ژێر چاودێری پزیشك و بە لای كەمەوە دوو مانگ بەر لەوەی بڕیاری دووگیانبوون بدەن دەستی پێ بكرێت.\nبەڵام بە هۆی ئەو گۆڕانانەی لە ماوەی پەیڕۆكردنی ئەو ڕژیمە خۆراكییانە ڕوو دەدەن، ناتوانن زیاتر لە شەش مانگ درێژە بەو جۆرە ڕژیمە خۆراكییانە بدەن، چونكە لەوانەیە بەكارهێنانی زۆری هەندێك ماددە و ڤیتامین و لابردنی هەندێك ماكی خۆراكی لە ڕژێمی خۆراكی ڕۆژانەتان كاریگەریی لەسەر تەندروستی جەستەیی ئێوە و منداڵەكەتان دابنێت.\nبۆیە پێویستە ئەو ڕژێمانە لەژێر چاودێری پزیشك و بۆ ماوەیەكی دیاریكراودا ئەنجام بدرێت.\nپزیشك بە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی جەستە و تەندروستی ئێوە ڕژێمی تایبەتتان بۆ دادەنێت. گرنگی ئەو خاڵە لەوەدایە كە هەندێك ڕژێم كە بۆ لەدایكبوونی منداڵی كوڕ پەیڕۆ دەكرێت لەوانەیە بۆ ئەو دایكانەی نەخۆشیی دڵ یان گۆرچیلە یان پاڵەپەستۆی بەرزی خوێنیان هەیە، زیانی هەبێت و تەندروستیی بخاتە مەترسییەوە.\nهەروەها ئەو ڕژێمانەی بۆ منداڵی كچە بۆ ئەو كەسانەی نەخۆشیی گۆرچیلە یان تێكچوونی دەماری و كالسیۆمی بەرزی خوێنیان هەیە زیانبەخشە.\nپێویستە ئاماژە بەوە بكەین كە پەیڕۆكردنی ئەو جۆرە ڕژێمانە بەر لە دووگیانبوون تەنیا دەبێ لە لایەن دایكەوە ئەنجام بدرێت و پەیڕۆكردنی لە لایەن پیاوەوە هیچ كاریگەرییەكی لەسەر دیاریكردنی ڕەگەزی كۆرپەڵەكەدا نییە.


دۆخی هەرێمی كوردستان لە دوای راپەڕینەوە تەنانەت لە كاتی شەڕی ناوخۆشدا هەرگیز هێندە خراپ و نا لەبار نەبووە،لەوانەیە بوترێ ئاخر چۆن راستە ئێستا لە سەردەمی شەڕی ناوخۆش خراپترە؟ وەڵامەكەی ئەوەیە كە لەسەردەمی شەڕی ناوخۆدا، لە رووی سیاسی و دارایی و دبلۆماسی و سەربازی و جوگرافی خاوەنی شتێكی ئەوتۆ نەبوین تا لە دەستی بدەین. بەڵام ئەمڕۆ پێش رووداوەكانی (كەركوك) خاوەنی هەموو ئەوانە بوین، بەڵام ئێستا بەدەستی بەتاڵ گەڕینەوە چوارگۆشەی یەكەم. لەم دۆخەدا تەنها دەنگی زاڵ بریتیە لە زمانی تەخوین و ئابڕوو بردنی یەكتر، بێ رەچاوكردنی كەمترین مۆڕاڵ وئەخلاقی سیاسی لەناو زۆرینەی هێزە سیاسیەكاندا.\nسوكایەتی بە كورد و كوردستان و ئاڵا و پیرۆزیەكانی كورد، لە لایەن حەشدی شیعی ئەوە لە لایەك،لە لایەكی ترەوە زمانی زبر و توند و تەخوین و هەموو جۆرە سوكایەتێك بەیەكتری بەتەواوی فەزای سیاسی قێزەون و ناخۆشكردوە و مانا و پیرۆزی بۆ هیچ شتێك نەماوەتەوە.\nئاشكرایە كورد شكستی خواردوە،بەڵام هەرگیز بەم حاڵ و وەزعەوە ناگەین بە هیچ، تا ئەوكاتەی ئامادەبین لە پێناو سڕینەوەی یەكتر دەستی تورك و عەجەم بگرین، هەرگیز بەتەمای بەیەكەوە ژیان و هاوكاری یەكتر مەبن. تا ئەوە حاڵمان بێت و كەللە رەقی و عینادی و بوغرایی لەپێش عەقڵ و مەنتیق و واقیعی بوەنەوە بێت هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن.\nتا ئەوە رۆژەی نەگبەتی موزایەدەی سیاسی و شەڕی مەسڵەحەت و، ململانێی ناشەریف و رەچاو نەكردنی بچوكترین بەشی ئەخلاقی سیاسی لەم وڵاتەدا مابێت هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن.\nئا ئەو رۆژەی لەبری ناحەز و دوژمن جامی غەزەبی خۆمان بەسەر یەكترا بڕێژین هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن. تا ئەو رۆژەی خاك و خۆڵی ژێر پێی ئەوی تر بسوتێنن، بۆئەوی خۆمان وەك پاڵەوان دەركەوین هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن.\nتا ئەو رۆژەی لەبری كورد بوون، كورت بوون هەڵبژێرین هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن، تا ئەو رۆژەی هەموو خەبات و جوڵەی سیاسیمان بۆ كوشتن و ئیبادەكردنی ئەو تربێ هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن، تا ئەو رۆژەی دوژمن بە دۆست بزانین و هاونەتەوەكەمان بە دوژمن بزانین هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن.\nئا ئەو رۆژەی خەونی سیاسی و ئامانجی سیاسیمان لەنابردن و سڕینەوی ئەوی تربێ هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن. ئاخر ئێستا تەنها چەند ساتێك سەیری راگەیاندنەكانی خۆمان بكەین، بەهەموو پێوەرێك لەگەرمەی شەڕی ناوخۆین.\nئینجا باسی تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان و شەڕی (نەوەوی) فەیسبوك هەرمەكە،چونكە لەوێ چەكی تەقلیدی باوی نیە و،ئەسڵەن لە موشەكی (سكۆد) بچوكتر هەر عەیبە بیتەقێنی.\nدەی باشە شەڕ و دوو بەرەكی چۆن دروست ئەبێ؟ خۆ دیارە سەرەتا لە رێگای راگەیاندنەكانەوە خەڵك پڕ ئەكرێ و ئامادە ئەكرێ، ئینجا لەپڕ بارو دۆخەكە ئەتەقێتەوە. ئێستا سوكایەتی و بەجاشكردن و بە خائین كردن و بێ حورمەتی كردن و هەرچی بیری لێ ئەكەیتەوە، وەك سەردەمی شەڕی ناوخۆ لە راگەیاندنەكانەوە ئەوترێ بەیەكتری.\nبۆیە هەرگیز بەتامای ئەوە نەبن خوا لە ئاسمانەوە كەسێك بنێرێ و ئەم وەزعەمان بۆ چاكات.\nئیسَتا لەم هەرێمە شبرزەیە بانگەشە بۆ سێ جۆرە بەرە و دەسەڵات و حكومەت ئەكرێ ،حكومەتی پارتی و بەشێكی یەكێتی، حكومەتی گۆڕان و كۆمەڵ ،حكومەتی عێراقی عەرەبی!!! باشە هەرێمێك كە تەنها بەقەد یەك گەڕەكی شاری (شەنگەهای) وڵاتی چین ئەبێ، كە دانیشتوانەكەی 10 ملیۆن كەسە، ئاخۆ ئەم هەریمَە جێگای ئەم هەموو حكومەتەی تیا ئەبێتەوە؟ بەداخەوە لە دوای ئەم كارەساتەی بەسەرمانداهات توزقاڵێك عەقڵیەتی سیاسیمان نەگۆڕاوە، تۆزقاڵێك لەخەمی خەڵك و خاك نین، توزقاڵێك بەخۆماندا ناچینەوە،بەڵكو هەر قەوانە كۆنەكان دووبارە ئەكەینەوە بەڵام خۆشكراو بەتامی تەخوین بە بۆنی جنێو و بە شەرتی موزایەدە.\nباشە ئەگەر رۆژگارێك حیزبە باڵادەستەكانی ئەمڕۆ كلتوری بارەگا سوتان و گرتن و كوشتنی ئەوانی تریان پەیرەوكرد، ئاخۆ زەمانەت چیە و كی ئەڵێ ئەگەر بەیانی،هەنێ بێ دەسەڵاتی ئەمڕۆ بگەنە دەسەڵات لەوان چاكتر و باشتر ئەكەن؟ بۆیە بەداخەوە هەرگیز بەتەمای هیچ مەبن.\nلەوانەیە كۆی ئەم بابەتە وەك رەشبینی لێك بدرێتەوە، بەڵام ئەمە رێك واقیعی كۆمەڵگا و وڵاتی ئێمەیە، بە خۆدزینەوە و ئیعتیراف نەكردن هیچ لە مەسەلەكە ناگۆڕێ،تەنها هیوایەك كە هەبێ ئەوەیە رۆژێك لە رۆژان واز لەم كلتورە ناشیرینەی خۆمان بێنین و لانی كەم وەك مرۆڤ مامەڵە لەگەل یەكتردا بكەین، تا ئەو رۆژەش خوا ئەزانێ چەندمان مردوین و چەندیش زیندوو!!!


دیجیتاڵ مارکێتینگ چییە؟ و بۆچی دیجیتاڵ مارکێتینگ گرنگە؟ - Mehr News Agency\n14 gulanê 2018 - 08:24\nNews Code 18785\nبە ڕاپۆرتی بازرگانی ئاژانسی هەواڵی مێهر، چالاکییەکانی دیجیتاڵ مارکێتینگ بریتییە لە کاەکانی خوارەوە:\n-بازاڕدۆزی لە رێگای کاریگەرییەوە\n-مانۆڕەکانی بازاڕدۆزی) Campaign Marketing)\n-دیسکێتە نوورییەکان و دیسکێتەکانی یاری\n-مۆدێلە میدیاییە دیجیتاڵییەکانی تر\nلە ئەم سەردەمەدا، بێ گومان دیجیتاڵ مارکێتینگ، دڵنیاترین شێوەی پێوەندی دوو لایەنە لە نێوان ئەو کەسەیە کە بانگەشە دەکات و بەردەنگەکەی. لە ئەو جۆرە بازاڕدۆزییە، دەتوانیت پەیامەکان بە شێوەیەک دابڕێژی تا بە تواوەتی وەڵامدەری پێداویستی و داخوازییە دیاریکراوەکانی بەدەنگەکان بێت.\n-باشتر کردنی ماتۆری گەڕان (سئۆ، Search Engine Optimization))، بە ڕەوتێک دەڵێن کە دەبێتە هۆی باشتر بینینی ،ماڵپەڕ یا پەڕەیەکی وێب لە ڕەوتی کەڵک وەرگرتنی خۆڕایی لە ماتۆرێکی لێکۆڵەر کە زۆرتر پێی دەڵێن ئاکامی سروشتی.\n٢-لە کەمپەینی دیجیتاڵ مارکێتینگ، بە دوای عەدەد و ڕەقەمەوە نەبن. چونکوو دیجیتاڵ مارکێتینگ مەبەست نییە! کەرەسە و ئامێرێکی یارمەتیدەرە بۆ گەیشتن بە ئامانجەکە.\n٣-ژمارەی دانوستانەکان واتا ژمارەی لایکەکان، ڕاکان، بڵاو بووەکان گرنگایەتی هەیە و ئەم پرسەیە کە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی ناوداری برەند و فرۆشی زیاتری ئێوە.\n٤-سەرەنجدان بە ئەو ئەو خاڵە گرنگە کە مەبەستی مارکێتینگ بەرز بوونەوەی ڕێژەی دانوستانی بەکارهێنەران لە وێب سایت و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانە و لە کۆتاییدا ئەبێ ببێتە هۆی دەست خستنی داهات و گەڕانەوەی تێچووەکانی دیجیتاڵ مارکێت.\n٥-خاڵێکی گرنگی تر ئەوەیە کە باشتر کردنەوە تەنیا بۆ وێب سایتەکان نییە بەڵکوو بۆ تەواوی کەمپەینەکانی دیجیتاڵ مارکێت، لەوانە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانە.\nڕۆژ و کاتبەندی بڵاو کردنەوەی ناوەرۆک گەنگە.\n٦.ئانلاین بوونی ماڵپەڕەکە:\nپێش لە ئەوەی کە ماڵپەڕەکەی خۆتان ئانلاین بکەن لە چۆنایەتیەکەی دڵنیا بن چونکوو نەبوونی ماڵپەڕ باشتر لە ماڵپەڕێکی بێ بایەخ و خاڵی لە ناوەڕۆکە.\nیاشار ژاله دوست، مشاور دیجیتال مارکتینگ persian.net


500 دۆنم پووش و پاوان لە قەرەداغ سووتا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/27 - 1:40 PM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لە سنووری قەرەداغ نزیكەی ٥٠٠ دۆنم پوش و پاوان سووتا.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە زنجیرە چیاكانی (فەقیرە، چیای نەوتی ، میریاسی سەروو) لە سنووری قەرەداغ ئاگرێكی فراوان كەوتەوە.\nئاشكراشیكرد، لەپێناو كوژاندنەوەی ئاگرەكە مەفرەزەیەكی بەشی پۆلیسی دارستانی قەرەداغ خۆیان گەیاندە شوێنی مەبەست و بە هاوكاری بنكەی پۆلیسی دارستانی باوەخۆشێن و ئاگركوژێنەوەی قەرەداغ دوای هەوڵ و ماندووبونێكی زۆر توانیان ئاگرەكە بكوژێننەوە و كۆنتڕۆڵی بكەن.\nڕوونیشیكردەوە، زەرەرو زیانی ئاگرەكە مەزەندە دەكرێت بە سوتانی نزیكەی ٥٠٠ دۆنم پوش و پاوان و سەدان داری سروشتی، هۆكاری كەوتنەوەی ئاگرەكەش نادیارە و لێكۆڵینەوە و بەدواداچوون لەو بارەیەوە بەردەوامە.\nبزووتنەوەی ئیسلامی داوای دروستكردنی بەرەیەكی ئۆپۆزسیۆنی بەهێز دەكات


یانەی لیل، پاڵەوانی خولی فەرەنسا بردنەوەی بەرامبەر پاریس سان جێرمان تۆمارکرد و جامی سوپەری فەرەنسای بەرزکردەوە.\nئەمشەو، یەکشەممە لە یاریگای بلۆمفێڵد لە ئیسرائیل ڕوبەڕوبوونەوەی جامی سوپەری فەرەنسا لەنێوان یانەکانی لیلی پاڵەوانی خولی فەرەنسا و پاریس سان جێرمانی پاڵەوانی جامی فەرەنسا ئەنجامدرا، یارییەکەش بە بردنەوەی لیل بە ئەنجامی گۆڵێکی بێوەڵام کۆتاییهات.\nتاکە گۆڵی یارییەکە لە خولەکی 45 لەلایەن میگێل ئەنجێلۆ سیلڤاوە بە لێدانێکی ئاراستەکراوی بەهێز تۆمارکرا، سەرەڕای ئەوەی ئەستێرەکانی ماوریسیۆ پۆچتینۆ هەوڵی زۆریاندا ئەنجامەکە یەکسانبکەنەوە، بەڵام سەرکەوتوو نەبوون و ڕوبەروبوونەوەکە (1-0) لەبەرژەوەندی لیل کۆتاییهات.\nبەپێی ئەنجامە تۆمارکراوەکە، یانەی لیل کە هەڵگری ناسناوی “لیگا 1″ی فەرەنسییە، بۆ جاری یەکەم لەمێژوویدا جامی سوپەری وڵاتەکەی بەرزکردەوە.\nیانەی مانچستەر سیتی ئامادەیە دەستبەرداری گابریێل جێزوس ببێت و نرخی گواستنەوەشی بۆ یانەی یوڤانتۆس ئاشکرادەکات. ماڵپەڕی کالچیۆ میرکاتۆی…


دۆسێی ئەو ژنەی بەهۆی چوونی بۆ ناو داعش هاووڵاتینامەی بەریتانیای لێسەندرایەوە دەچێتە دادگای باڵا\nوێنەی شەمیمە بێگەم بە دەست خوشکەکەیەوە\nحکومەتی بەریتانیا ڕۆژی هەینی ئەو دۆسێیەی بردەوە کە دادگای باڵا بڕیار لەسەر ئەگەر و نەگەری گەڕانەوەی ئەو ژنە بدات کە هاووڵاتینامەی لێسەندراوەتەوە بەهۆی چوون بۆ سوریا و بەشداری کردنی لە گروپی تیرۆرستی داعش.\nوەزارەتی ناوخۆ سەرکەوتوو بوو بۆ داوای پێداچوونەوە بە بڕیاری دادگایەکی نزمتر لەم مانگەدا کە بە پێی ئەو بڕیارە ڕێگە دەدرا شمیمە بێگەم بگەڕێتەوە بۆ داوای پێداچوونەوە بە بڕیاری لێسەندنەوەی هاووڵاتینامەکەی.\nبێگەمی تگەمەن 20 ساڵان کە لە ئێستادا لە کەمپی پەنابەرانی سوریا گیری خواردووە، لە مانگی 2 دا لە کۆمسیۆنی تایبەتی پێداچوونەوەی مافی پەنابەرێتی سکاڵای لەسەر ئەو بڕیاری حکومەتی بەریتانیا بۆ لێسەندنەوەی هاووڵاتینامەی تۆمار کردبوو بەڵام لە قۆناغی یەکەمیدا شکستی خوارد.\nلە سەرەتای ئەم مانگە سێ دادوەری پێداچوونەوە بڕیاریان دا شەمیمە بێگەم دەتوانێت بگەڕێتەوە تا بەرگری لە دۆسێکەی خۆی بکات بەڵام نەیانگوت کە لێسەندنەوەی هاووڵاتینامەکەی نایاساییە.\nبێگەم تەمەنی 15 ساڵان بوو کاتێک خۆی و دوو کچی تر لە ڕۆژهەڵاتی لەندەن ماڵەکانی خۆیان جێهێشت و لە 17 ی مانگی 02 ی ساڵی 2015 چوونە ناو ئەو گروپە جیهادییە.\nئەو دەڵێت هەر پاش گەیشتنی بۆ ناو داعش هاوسەرگیری لەگەڵ داعشێکی بە ڕەگەز هۆڵەندی کردووە. کاتێک ساڵی ڕابوردوو لە کەمپی پەنابەرانی سوریا دۆزرایەوە دووگیان بوو. منداڵەکەی پاش لە دایکبوونی مرد و پێشتریش دوو منداڵی کاتێک لە ناو داعش بوو گیانیان لەدەستدابوو.\nشەمیمە بێگەم لە دایک و باوکێکی بە ڕەچەڵەک بەنگلادێشی لە بەریتانیا لە دایک بووە. وەزیری دەرەوەی بەنگلادێشیش دەڵێت بیر لەوە ناکاتەوە هاووڵاتی نامەی بەنگلادێشی بداتێ.


ڤلادمیر پوتین: ئەمریکا نەیتوانیوە گەرەنتی تەواو بداتە کۆریای باکور\n- 4/25/2019 11:28:00 PM 2649 جار خوێندراوەتەوە\nپاش کۆبونەوە مێژوییەکەی لەگەل سەرۆکی کۆریای باکور، ڤیلادمیر پوتین رایگەیاند ئەمریکا نەیتوانیوە گەرەنتی تەواو بدات کۆریای باکور لەبەرامبەر داماڵینی چەکە ئەتۆمییەکانی.\nبەپێی هەواڵێکی ئاژانسی رۆیتەرز، ئەمڕۆ پێنج شەممە پاش کۆبونەوە مێژوییەکەی نێوان ڤیلادمیر پوتینی سەرۆکی روسیا و کیم جۆن ئونی سەرۆکی کۆریای باکور، سەرۆکی روسیا رایگەیاند ئەمریکا نەیتوانیوە گەرەنتی تەواو بداتە کۆریای باکور بۆ داماڵینی چەکە ئەتۆمییەکانی.\nپوتین کە هەوڵیدا لەڕێگەی ئەم کۆبونەوە ئاستی دیپلۆماسیەتی روسیا وەک یاریزانێکی نێودەوڵەتی نیشانبدات، رایگەیاند گەرەنتییەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی ئەمریکا بۆ کۆریای باکور پێویستی بەپشتیوانی هەر شەش لایەنە پەیوەندیدارەکەی پرسی ئەتۆمی هەبو.\nمەبەستی پوتین لایەنە پەیوەندیدارەکانی کۆبونەوەی پرسی ئەتۆمییە کە هەریەک لەولاتانی روسیا و چین و کۆریای باکور و ژاپۆن و کۆریای باشور و ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا دەگرێتەوە.\nئەو گەرەنتییەی کۆریا دەیەوێت پێویستی بەپاڵپشتی نێودەوڵەتی هەیە\nلەمبارەیەوە پوتین رایگەیاند کۆریای باکور تەنها گەرەنتی ئاسایشی وڵاتەکەی دەوێت و ئەو گەرەنتییەش تەنها بەدو وڵات ناکرێت کە بەگومانەوە سەیری هەنگاوەکانی یەکتر دەکەن، بەڵکو پێویستی بە هاوکاری و پشتیوانی نێودەوڵەتی هەیە و لایەنی سێیەم کە وڵاتانی دیکەن دەتوانن ئەو گەرەنتییە بدەن کە کۆریا داوایدەکات.\nدوێنێ چوارشەممە، ڤلادیمێر پۆتینی سەرۆکی روسیا و کیم جۆن ئون، سەرۆکی کۆریای باکور لە دورگەی رۆسکی نزیک لە ڤلادیفۆستۆک لە روسیا کۆبونەتەوە و لەبارەی پەیوەندیەکانی نێوان هەردو وڵاتەوە گفتوگۆیان کردوە.\nکۆبونەوەی پۆتین و کیم بە یەکەم کۆبونەوەی نێوان هەردو سەرۆک دادەنرێت لەو کاتەی کیم جۆنگ ئۆن لەساڵی 2011 دەسەڵاتی گرتوەتە دەست، هاوکات ئەوە یەکەم سەردانی کیم جۆن ئونە بۆ روسیا.


به‌هۆی ئه‌و ڕێنوێنییه ئه‌سته‌مانه‌ی فاڵچییه‌كی هیندی بۆ چاره‌سه‌ركردنی ژنێك داینابوو، ژنه‌كه توانای به‌رگه‌گرتنی نه‌ما و مێرده‌كه‌یشی به دڕنده‌یی لێی دا.\nله گوندی مانابورا‌ی هیندستان، پیاوێك به ناوی پزیشكی فاڵچییه‌وه خۆی له‌ناو خه‌ڵكدا ناساندبوو و چاره‌سه‌ری نه‌خۆشه‌كانی ده‌كرد، شێوازی چاره‌سه‌ره‌كانیشی نامۆ و جۆراوجۆر بوون.\nژنێك كه یه‌كێك بوو له‌و نه‌خۆشانه‌ی سه‌ردانی فاڵچییه‌كه‌ی كردبوو، پێی ڕاگه‌یه‌نرا كه ڕۆحی شه‌ڕانگێز چووه‌ته ناو جه‌سته‌ی، بۆ هێنانه ده‌ره‌وه‌یان پێویسته به پێ به چوارده‌وری لادێكه‌ییاندا بسووڕێتەوە.\nئه‌م چاره‌سه‌ره بۆ ژنه‌كه زۆر ئه‌سته‌م بوو، بۆیه له نیوه‌ی ڕێیه‌كه‌یدا هیلاك بوو و له ڕۆیشتن خاو بووه‌وه، به‌ڵام مێرده‌كه‌ی بەرگەی نەگرت و به هه‌موو هێزی خۆیه‌وه به شێوه‌یه‌كی دڕندانه لێی ده‌دا.\nئه‌و دیمه‌نانه له گرته ڤیدیۆیه‌كدا به ڕوونی ده‌ركه‌وتوون و له‌ناو وڵاته‌كه و لادێكه‌دا بڵاو كرانه‌وه، بۆیه پۆلیس بڕیاری گرتنی ژن و مێرده‌كه و فاڵچییه‌كه‌یشی دا، به‌ڵام فاڵچییه‌كه هه‌ڵات و بۆیان نه‌دۆزرایه‌وه.\nبۆ بینینی ڤیدیۆكه، كلیك بكه.\nئه‌م بابه‌ته 6543 جار خوێنراوه‌ته‌وه


وەرزێڕان کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی بەڕێوە دەبەن\n11:49 - 18 پووشپەڕ 2719\nکوردستان میدیا: هاوکات لەگەڵ هەڵکشانی گرانی لە شارەکانی کوردستان و ئێراندا، کامیۆندارانیش داوای زیاترکردنەوەی کرێ بارەکانیان لە وەرزێڕان کردووە.\n"سەید حوسێن ڕەحیمی"، بەرپرسی ئەنجومەنی وەرزێڕانی پارێزگای سنە، باسی لەوە کردووە کە داواکاریی کامیۆنداران بۆ بەرزبوونەوەی ٢٠٠ لەسەدیی تێچووی گواستنەوەی بارە گەنمەکان، بەنیسبەت ساڵی ڕابردوو، نیگەرانی و ناڕەزایەتیی وەرزێڕانی ئەم پارێزگایەی بەدواوە بووە.\nبەرپرسی ئەم ئەنجومەنە، وێڕای ئاماژە بە گرانبوونی ٢٠ لەسەدیی نرخی گەنم لە ئەمساڵدا، باسی لەوە کردووە کە هەموو ساڵێک، هاوکات لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخی گەنم و هەروەها نرخی هەڵاوسان، نرخی گواستنەوەی بارەکانیش گۆڕانی بەسەردا دێت.\nبەرپرسی نیزامی سێنفیی وەرزێڕان، بە ئاماژە بە خواستی کامیۆنداران بۆ بەرزبوونەوەی ٢٠٠ لەسەدیی نرخی کرێ بارەکان، ڕایگەیاندووە کە ئەم بەرزبوونەوە لەڕادەبەدەرە، ناڕەزایەتی و نیگەرانیی وەرزێڕانی لێکەوتووەتەوە و خوازیاری بەڕێوەبردنی کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی بەنیسبەت زۆربوونەوەی ئەم نرخەن.\nداخوازیی وەرزیڕان بۆ بەڕێوەبردنی کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی لە حاڵێکدایە کە ئەوان پێشتر داواین لە بەرپرسانی ڕێژیم کردووە کە ڕێگا چارەیەکیان بۆ بدۆزنەوە، بەڵام تاکوو ئێستا هیچ ڕێگایەک لە لایەن بەناو بەرپرسانی ڕێژیمەوە دیاری نەکراوە.\nساڵی ڕابردووش، کامیۆندارەکان بەهۆی گرانبوونی کەلوپەلی پێویست و هەروەها نەبوونی کار و داهاتی پێویست، چەندین جار مانیان گرت و ناڕەزایەتییان دەربڕی.


چاودێری تەندروستی | Landneminn\nKúrdíska - سۆرانی / بابەتەکان / چاودێری تەندروستی\nکێ بەرپرسی تەندروستی ئێمەیە؟\nسیستەمی چاودێری تەندروستی ئێمە ئەرکی ڕاوێژپێدان بە خەڵکیان هەیە دەربارەی ژیانی تەندروست، چارەسەری و بەرگری. چاودێری پزیشکی پێویستیش دەبێ جێبەجێ بکات و چاودێری تەندروستی منداڵان و دایکانی دووگیان بکات.\nلەگەڵ ئەوەشدا، هەر بەتەمەنێکی بەرپرسە بۆ پابەندبوون بە ئامۆژگارییەکانی کاربەدەستانی تەندروستی.\nشێوازی ژیانمان لەسەر تەندروستی و کوالیتی ژیانمان زۆر کاریگەرە.\nدەستپێڕاگەیشتن بە ناوەڕۆکی پەیوەست بە تەندروستی ئۆنلاین ئاسانە. ڕادەسپێردرێت کە ماڵپەڕە فەرمییەکانی حکوومەت و ناوەڕۆکی بەدیهاتوو لەلایەن پسپۆڕان بەکار بهێنرێت، بۆ نموونە لە  www.heilsuvera.is و www.doktor.is\nلەو کۆمەڵگایانەی نەخۆشی جیددی و هەژاری بەشێکە لە ژیانی ڕۆژانە، دەکرێ تەندروستی بەواتای نەبوونی نەخۆشی بێت.\nلە هەر شوێنێک دەرمانسازی و چارەسەری بە دەرمان بەگشتی لەبەردەست بیت، زۆربەی خەڵک لەسەر ئەم بروایەن هەبوونی ژیانی خۆش و قایلکەر هەمان شتە کە تەندروستی پێک دێنێت.\nلە ئایسلەند، نەخۆش و پزیشک زۆرجار دەربارەی هێڵە جیاوازەکانی چارەسەری گفتوگۆ دەکەن و نەخۆشی بۆی هەیە هەموو زانیارییەکانی پەیوەست بە بارودۆخی خۆی هەبێت.\nهەمیشە لە کاتی سەردان و دیدار لەگەڵ پزیشک، ڕچەتە نادرێت بە تاکەکان.\nهەندێجار، سەرەتا پشکنین بۆ ڕێگەچارەکانی تر دەکرێت، وەک گۆڕینی شێوازی ژیان.\nبارودۆخی ئاسایش و تەندروستی\nلە بارودۆخی ئاسایشدا، ئامانجی حکوومەت ئەمەیە هەموو هاووڵاتییەکانی باشترین ژیان و بۆ نموونە ژیانێکی تەندروستیان هەبێت.\nحکوومەت بەرپرسە بەبێ سەرنجدان بە بارودۆخی ماڵی هاووڵاتیان، چاودێری تەندروستی پێویست پێشکەش بکات.\nباجی مووچە و چالاکی ئابووری، بۆ نموونە بەکار دەهێنرێت بۆ دابینکردنی بۆدجەی سیستەمی چاودێری تەندروستی.\nتاکەکان هەروەها بەشدار دەبن لە تێچوون و دانی تێچوونی وتووێژ، پشکنین و.تاقیکردنەوەکان،\nلەگەڵ ئەوەشدا، بۆ دانەوەی نرخی مانگانەی هەر تاکێک، ڕێژەیەک نرخ کەبەرچاو گیراوە.\nلە بەشی چاودێری تەندروستیدا هەرکەس لە ڕووی یاساوە پابەندە سەبارەت بە زانیاری پزیشکی نەخۆشەکان بەتەواوەتی نهێنی پارێزی بکات. ئەمە واتا کەس بۆی نییە زانیاری نەخۆش بە بێ ئیزنی کەسی سێیەم لە لای کەسی سێیەم باس بکات.\nکەوایە وتووێژی نەخۆش لەگەڵ پزیشکەکان، سستەر و پسپۆڕانی تری چاودێری تەندروستی بە نهێنییە.\nوەرگێڕان هەروەها بۆ نهێنی پارێزی سنووردار کراون دەربارەی ئەو شتانەی وەک وەرگێڕ پشتڕاستی دەکەنەوە.\n(داوای پشتڕاستکردنەوەی نهێنێتی لە وەرگێڕان بەجێ و ژیرانەیە.)\nخەڵکی ئایسلەند بەگشتی کوالیتی ژیانیان بەرزە.\nبەگشتی، هەمووان یەکسان خزمەتگوزاری تەندروستیان هەیە.\nلە هەموو وڵاتدا بنکەکانی چارەسەری هەیە.\nمنداڵان و بەتەمەنەکان خزمەتگوزاری بەربڵاویان لەبەردەستە.\nنەخۆشخانەی زانکۆ لاندسپیتالین/ Landspítalinn نەخۆشخانەیەکی پێشکەوتووە لە ڕوی تەکنیکییەوە کە لەودا برین و نەخۆشی جیدی چارەسەر دەکرێت.\nچاودێری تەندروستی بۆ دایکان و منداڵانی ساوا بەهێز و بێبەرامبەر و ڕێژەی مردنی منداڵانی ساوای ئایسلەندە لە ئەورووپادا لە هەمووان کەمترە.\nمامناوەندی هیوای ژیانی پیاوان 81 ساڵ و هیوای ژیانی ژنان 84 ساڵە.\nهەموو هاووڵاتیان بۆیان هەیە لە بنکەی تەندروستی لە ناوچەی خۆیاندا ناویان تۆمار بکەن و پزیشکی گشتی ڕێکخراویان بۆ تەرخان کراوە.\nبە پیشاندانی ناسنامە و تۆمارکردنی ئۆنلاین لە www.sjukra.is لەڕێگەی "Réttindagátt - mínar síður" دەستت ڕادەگات بە بنکەکانی تەندروستی (پۆرتالی مافەکان – لاپەڕەکانم).\nدەکرێ پزیشکی گشتیت بگۆڕیت.\nبنکەکانی چارەسەری تێچوونی ستانداردیان هەیە بەڵام ڕێژەی ئەوان بەپێی سیستەمی دابینکردنی بیمەی تەندروستی ئایسلەند جیاوازە.\n-بنکەکانی تەندروستی چارەسەری دەبێ هەمووکات یەکەم وێستگە بێت بۆ کەسانێک نەخۆشن یان ئێش و ئازاریان هەیە. .\nخزمەتگوزاری لە نۆرینگەکانی تەندروستی:\nڕەچەتە، بروانامەکانی پزیشک، نامەی ناساندن.\nسکرنینگی شێرپەنجە بۆ پیاوان و ژنان.\nتەندروستی و چارەسەری بۆ منداڵانی قوتابخانە.\nکۆرس و ڕاهێنانی پەیوەست بە شیرپێدان، باوانێتی، و بەرزکردنەوەی ژیانی تەندروست.\nبۆ نموونە سەردانی پۆرتال وێبی چاودێری تەندروستی پەیوەست بە ناوچەی گەورەی ڕەیکیاڤیک بکە لە www.heilsugaeslan.is\nبنکەکانی تەندروستی چارەسەری دەبێ هەمووکات یەکەم وێستگە بێت بۆ کەسانێک نەخۆشن یان ئێش و ئازاریان هەیە گەر پێویست بکات پزیشکی گشتی تاکەکان دەنێرێت بۆ لای پسپۆڕ. .\nبنکەکانی تەندروستی چارەسەری خزمەتگوزاری جیاواز پێشکەش دەکەن:\nخزمەتگوزاری تەندروستی وتووێژ، پشکنین، وتووێژی تەلەفۆنی.\nڕاوێژکاری تەلەفۆنی لەگەڵ سستەرەکان.\nپێشوازیی و چارەسەر بۆ ئەو نەخۆشانەی بارودۆخیان مەترسیدارە یان ئەوانەی برینی سووکیان هەیە.\nچاودێری خولی دووگیانی\nچاودێری ساوا و منداڵ\nتەندروستی و چارەسەری- دیدارەکان و بینینی پزیشک\nدیدار لەگەڵ پزیشکی گشتی پێویستە. یان لەڕێگەی تەلەفۆنەوە یان بە گرتنەوەی کات لەسەر www.heilsuvera.is\nئەگەر کەسێک وەرگێڕی پێویستە،  پێویستە کاتی دیاریکردنی کات، فەرمانبەران لەمە ئاگادار کاتەوە > و دیاری بکەن کام زمان بۆ وەرگێڕ پێویستە. پاشان فەرمانبەرانی بنکەی تەندروستی، وەرگێڕێک بگرنەوە.\nدەشکرێ لەگەل پزیشکان نۆرەی وتووێژی تەلەفۆنی بگرییەوە.\nزۆربەی بنکەکان نۆبەی کراوەو ئێشکگری دووانیوەروانیان هەیە\nدەشتوانیت کاتی دیدار لە ڕۆژی هاتنەژوورەوەدا دیاری بکەیت و یان ژمارە وەربگریت- لە نۆرینگەیەک بۆ نۆرینگەیەکی تر جیاوازە.\nنۆرینگەی تەندروستی بۆ منداڵان خزمەتگوزاری بێبەرامبەر پێشکەش دەکەن.\nچاودێری خولی دووگیانی و چاودێری ساوایان و منداڵانیش بەخۆڕاییە.\nبۆ منداڵان، کەمئەندامەکان تێچوونی نەخۆشی نییە، بەڵام ئەوانەی تر دەبێ لەم تێچوونەدا بەشدار بن.\nدەبێ بۆ وەرگرتنی بڕوانامە لای پزیشک پارە بدرێت.\nبیمەی چارەسەری ئایسلەند/Sjúkratryggingar Íslands بەپێی یاسای گشتگیری گشتی و خزمەتگوزاری تەندروستی و چارەسەری چالاکی دەکات. بۆ دانی تێچوونی مانگانەی یەک کەس ڕێژەی پارەدان لەبەرچاو گیراوە.\nماڵپەڕی www.heilsuvera.is ماڵپەڕێکە تەرکیز دەکاتە سەر هەموو نۆرینگەکانی تەندروستی.\nلەوێدا، تاکەکان دەتوانن بە ڕێگای rafræn skilríki ناسنامەی ئەلیکترۆنییەوە دەستان ڕابگات بە "mínar síður" (لاپەڕەکانم) بۆئەوەی:\nڕەچەتاکان نوێ بکەیەوە و داوای دەرمانی ڕێپێدراو بکەیت.\nلەگەڵ پزیشکدا کاتی دیدار دیاری بکەیت.\nداوای بڕوانامەکانی پزیشک بکەیت.\nداوای نموونەی کۆڤید-19 بکەیت.\nسەیری دۆزراوەکانی فەحس بکەیت.\nئەم ماڵپەڕە دەربارەی گەشەکردن و شیوازکردنی پەروەردەکردنی منداڵ بەپێی بەڵگەکان زانیاری زۆریش هەیە.\nهەروەها داگری زانیاری و ئامۆژگارییە سەبارەت بە ڕێژەیەکی بەربڵاو لەسەر بابەتەکانی چاودێری تەندروستی بۆ هەموو تەمەنەکان.\nمافی هەبوونی وەرگێڕ\nیاساکانی پەیوەست بە مافی نەخۆشەکان بڕیار دەدات ئەو نەخۆشەی بە زمانی ئایسلەندی قسە ناکات، بۆ هەیە بۆ زانیاری پەیوەست بە تەندروستی، چارەسەری ئیحتیمالی یان چارەسەری تری ئیحتیمالی داوای خزمەتگوزاری وەرگێڕ بکات.\nکاتێک کاتی دیدار لەگەڵ پزیشک، سستەر یان مامان دیاری دەکرێت، دەبێ داوای وەرگێڕ بکرێت.\nشیکاری خوێن - پشکنین\nفەحسی وەک فەحسی خوێن، تیشکی سەرووی بنەوش، سۆنەر و سی تی سکان لە نەخۆشخانەکان یان بنکەکانی چارەسەری ئەنجام دەدرێن کە بۆ جێبەجێکردنی ئەم فەحسانە پسپۆڕن.\nپزیشک بە شێوەی ئەلیکترۆنی داوای فەحس دەکات و تاکەکان دەبێ خۆیان بڕۆنە تاقیگە.\nدەرئەنجامەکان دەنێردرێن بۆ ئەو پزیشکەی داوای کردووە.\nدەبێ تێچوونی فەحسەکان بدرێت.\nلەم نەخۆشخانانەدا جگە لە پسپۆڕی تایبەت، چەند پسپۆڕی پزیشکیش هەن.\nلەوانەیە داوا بکرێت کە پزیشکەکەت بتنێرێت بۆ لای پسپۆڕێکی پزیشکی یان ڕاستەوخۆ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕدا کات دیاری بکات.\nنموونەی پسپۆڕانی پزیشکی: پزیشکانی چاو، پسپۆڕی و گوێ و قورگ و لووت، پسپۆڕی ژنان و منداڵبوون، پسپۆڕی منداڵان، پزیشکی دەروونی، پسپۆڕی حەساسیەت و پسپۆڕی هەرسکردن\nداگرتنی،بەشی ٤ - چاودێری تەندروستی(PDF)\nبەشی ٤ - چاودێری تەندروستی(Youtube)


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-03-14-03:24:00 - کۆدی بابەت: 3234\nکەڕووە مڵەکان Slume molds لە گڵی شێدار و لە پارچە داری ڕزیو و گەڵاکانی ڕووەک و ماددە ئەندامییە شیبووەوەکاندا دەژین. وە بە شێوەەی بارستەی لینج و بریسکەدار دەردەکەوێت، و هەندێکیان ڕەنگیان سپییە و زۆربەیان زەرد یان سوورن. ئەمانە زۆربوونە پێکهاتوو دروست دەکەن کە لە زۆربوونی پێکهاتووی کەڕوو دەچن. لەبەر ئەوەی لەپێشدا لە شانشینی کەڕووەکاندا پۆلێنکرابوون.\nدوو لق لە کەڕووە مڵەکان هەیە. لقی کەڕووە ئەمیبییەکان Acrasiomycota. ئەمانە کەڕووی مڵی خانەیین، و لقی لینجە کەڕووەکان Myxomycota. ئەمانە کەڕووی پلازمۆدین و خانەکانیان جیانەکراونەتەوە.\nهەردوو لقەکە سوڕی ژیانیان دوو قۆناغە: سەوزە قۆناغی بزێو وەکو ئەمیبا خواردن دەخوات، کە ماددەی ئەندامی بەکتریا قووت دەدات، وە توخمە قۆناغ، کەڕووە مڵەکان لەم قۆناغەدا بەرە تەنەکان Fruiting body هەڵدەگرن کە ئەو سپۆرانەیان تێدایە بەرگەی بارودۆخی ناهەمواری شوێنەوار دەگرن.\nلقی کەڕووە ئەمیبیەکان\nلقی کەڕووە ئەمیبیەکان زۆر جۆر لە کەڕووی مڵی خانەیی Cellular slime molds دەگرێتەوە. کە تاک خانە و تاک کۆمەڵەی کرۆمۆسۆمین، وەکو ئەمیبیا دەجوڵێن، بە بەردەوامی پەل دەهاوێژێت بەکتریا و خواردەمەنی قووت دەدەن.\nکاتێک خۆراک و ئاو کەم دەبێتەوە، خانە ئەمیبییەکان ماددەیەکی کیمیایی دەردەدەن وای لێ دەکەن بە شێوەی سەدان و هەزاران کۆببنەوە بۆ دروست کردنی شێوە مۆڵگەیەک کە بە گەندە پلازمۆدیۆم Pseudoplasmodium ناودەبرێت. گەندە پلازمۆدیۆم جێگیر دەبێت و شێوەی بەرەتەنێک پێک دێنێت. کاتێک دەکرێتەوە سپۆرەکانی لە شوێنە جیاوازەکاندا بڵاودەبنەوە کە گەشە دەکەن و دەگۆڕێن بۆ خانە ئەمیبییە تاکەکان.\nلقی لینجە کەڕووەکان\nلقی لینجە کەڕووەکان زۆر جۆر لە کەڕووە مڵە پلازمۆدیەکان دەگرێتەوە. کەڕووی مڵی پلازمۆدی Plasmodial لە سەوزە قۆناغی سوری ژیانیدا بە شێوەی بارستەیەک لە سایتۆپلازمی فرە ناووک کە بە پلازمۆدیۆم Plasmodiumm ناو دەبرێت، دروست دەبێت. لە کاتی جووڵەی پلازمۆدیۆمدا گەڵا ڕزیوە بۆگەنەکان و پاشماوەی هەڵوەشاوەکانی دیکە قووت دەدات بە ڕێگەی هەڵلوشین. لە کاتی کەمبوونی ئاو و خۆراکدا پلازمۆدیۆم خۆی دەخشێت تا دەگاتە ڕوویەکی واڵا دروست دەکات بە زۆربوون، بە دروست کردنی تەنە بەردییەکان، کە سپۆرەکانی (n)ـی تێدا دروست دەبێت. لە سایەی بارودۆخێکی گونجاودا تەنە بەرییەکان دەکرێنەوە و سپۆرەکان لە شێونە جیاوازەکاندا بڵاو دەبنەوە، بە یەکگرتنیان لەگەڵ یەکتر خانە ئەمیبییە تاکەکان (2n) دروست دەکەن. پاشان بە دابەشبوونی ئاسایی بە بێ دابەشبوونی سایتۆپلازم دابەش دەبن، سایتۆپلازمێکی فرە ناوک پێکدێنێت کە ئەوەیش پلازمۆدیۆمە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : کەڕووە مڵەکان


میٛللەتو گۆرانی ئەوەجەش بە زوانێوی تان و پۆ داریەن – هەورامان\nیانە پەیلوای میٛللەتو گۆرانی ئەوەجەش بە زوانێوی تان و پۆ داریەن\n“گردو هەقێقەتی نیەن لاو یەک نەفەریوە، هەقێقەت بەشڵاوبەشەن و هەر بەشێوش باوشێوەنە مەشنیۆ.”جۆرج ئوروێڵ\nڕەفێقان، دۆسان، ئاشقان و ئەدەب وازان\nئەندێشەو زوانی نویسیاری گۆرانی ئەندێشەو جەماعەتێوی نیەن و بەستەرو جامێعەو ئارۆو گۆران تەباراننە چەکەرەش نەدان و نەدرۆسان تا بواچمێ بەشێو جە هەقێقەتیەن و مۆمکێنەن ئەو بەشەکەو هەقێقەتی جە ئێدی قەویتەر ببۆن.نا ئەندێشەو زوانی نویسیاری گۆرانی هەزارێنە دەورش دانوە و گردو باوشەکانو هەقێقەتیش شڵێوناینێرە و خالێس هەقێقەتێوی تەمام و کەماڵەن.\nنویسەرێ و شاعێرێ و موتەرجمێ و داستان کۆتا نویسێ وەزیفەی ئەسڵیشان ئانەن دماڕۆی دوورینو جامێعەکەیشان بوینان و پەرێ ئا دەورانە نادیارانە پلێ بسازنان و زەحمەت بکێشان.کارێو کە وەرینان(وەڵینان)کەردەن و ئارۆ ئێمە بۆنەو فەداکاری، حەماسە سازی و قارەمان قەلبیشانوە مەتاومێ ڕەحەت دەس بە قەڵەمێ ببیمێ و داعیەمان ببۆنە و بواچمێ زوانێوی سەتحە جەهانیمان هەن و قەڕنەو هەشتی هێجرینە یانی ۷۰۰ ساڵێ چیەوەڵ ئینەمان بە ڕابەریو سوڵتان ئێسحاقیوە نمانان بە تەمامو جەهانیان. تاریک نشینێو مەغرێبی، مووسڵ، ئەسەمۆڵ(ئێستانبۆل)، بۆخارا، سەمەرقەند، شام، بەغداد، چین و ماچین و هێندیمان کێشناینێ شێخان و پردیوەرەنە بە زوانی گۆرانی نقمێو دەریا عێرفانیمان کەردێنێ. هاااای ڕەفێقان من دادگاو ئاشقانو داڵاهۆینە گۆچان بەدەس مەپەرسووتان چەنە ئایا سەوابەن و غروورەن و حەماسەن ئێمە ویەردەیمان نفرین بکەرمێ؟نمادو موبارێزەگەریمانەن بواچمێ ئی زوانە تەنیا زوانو شێعرێن؟ نمادو ئەشقی والایمانەن هۆربگنمێوە ئەو یۆی و ئەچی دەورانە سەختەنە وێ بخجڵنمێ مەسەلانێویوە ساڵانی وەرین وێشان سەلەمنان پەی ڕاویارانو کەلو نووری؟ئای دۆسان، ئەداکان و بابەکان و فەدایانو ئێنقلابگەرانو دماڕۆو وەڵاتو پیرەکان بەیدێوە وێرە. بماڕدێ دارەکانو پردەو نفاقی و دڵ ئێشای و دڵ پیسی. ئەمنیچ وێنەو شمەنان،” گم بیە”. ئەرێ ئێمە گمێ بیێنمێ و نمەزانمێ “بێسارانی” پەی “بێسەران” مەگێڵۆ. “بێسەرێ” کێنێ؟\nیەک دانە مێللەت زەمانێو مەخرۆشۆ بێسەرێ قسێو ئەوەڵو مەحفەلەکان بکەران. ئێمە حەتتا ئینەیچمان گم کەردەن.ئااای ئەداکان و بابۆکانو ڕاویارانو دووری من مەپڕوونە سەرو تەوەنە سوورەو ئەوێهەنگی و قولەو شرامی سەنگەرو بەرزو نادر هەورامی و دەس یاواوە مەچڕووتان: “ئاااای مێللەتو گۆرانی ئێمە چێشمان کە گم نەکەردەن؟ ئەندە وێمان سووک و زایف نمانان ڕوەمان نیەنە بیمێ و بیەی پەی کەسانێوتەریەن. عێلم زانێ و گۆران ئەژناسێ نزیک بە ۳۰ نەفەران زوان گۆرانشان زوان موقەدەس دان قەڵەم و سەرسام پەرێ چێشی گۆران تەبارێ ویرشان شیەنوە گۆران چێشەن. مەناڵان چی بیەیشان نفرین مەکەران.”\nئای دۆسان ڕەوا نیەن ئەچینەی زیاتەر زوان گۆرانی بوزمێنە پەراوێز. زوان گۆرانەن ڕو بە جاوێدانەیی مەکێشنۆمان. دەرەجەو ئەوەڵینە مەشۆم ئینەیە بزانمێ ڕاو شاعێران و نویسەران دەور و بەرش پەڕچینو سەرکووبیەن و بل و بۆڵەی.\nئەندێشێوی خەتەرناک مەوینوون دۆسان: سەرکووب و شێلایرە.\nنەقدو ئێمە پەرێ مێللەتو گۆرانی نەقدێوی ئاشقانەن و پایە ساز نەک تەخریبگەر. گەرەکمان نیەن کەس بەینە چیرو نەزەرێمان و حۆڕانە بخوڕمێ وەنە. زوانی نویسیاری گۆرانی تەعەلوقش بە هیچ گرۆیێویوە نیەن و کەسێوی خاس ساحێبش نیەن و کرێڵو خەزێنەیش نیەن لاشوە. زوان نویسیاری گۆرانی هنو سەرانسەرو مێللەتو گۆرانیەن هەر جە مووسڵوە بگێرەش هەتا چوار قەڵا کێشیاکەو قولەو مازیندەرانی سەرزەمینو دێوە چەرمەکان. کەس نگەران نەبۆ و نەتەرسۆ، ئاشقانەمەیمێنە دەورتانهۆرە. کەس نمەتاوۆ ئیجازە بدۆ بە وێش و جورئەت بکەرۆن بواچۆ ئێمە شمەمان فێرو زوان نویسیاری گۆرانی کەردیدێ. ئەر کەسێو دەروون و بیرووننە ئەچینە ئێدێعایێوەش ببۆنە نەوەشەن و ئارمانەی والا ناماینەنە وەرمیچش. سا گردمان ڕو بە زوان نویسیاری گۆرانی هەرەکەت مەکەرمێ و یاوەریو هەنگەری مەدەیمێ. تەنیا سەیەو زوان نویسیاری گۆرانینە نویسەر و شاعێر و داستان کۆتا نویس و موتەرجێم ڕەنگەو وەشبەختی مەوینان بێجگەم ئی زوانی هەر هەنگامێوە ڕو بە وەڵێ نۆ هەنگامێ ڕو بە دماش ئینا شۆنیوە. مەلمێنەوە دادگا و مەپەرسوون:” ئایا بەشەرێو هەن ئەچینە خیاڵێوەنە ببۆ؟ یانی کەس هەن حەزش بوازۆ جیاتیو وەڵێ دمارە کێش بکریۆ؟”\nنا نا پیرە خاسەکان با مێللەتو گۆرانی نەدەیمێ وارد و داشت، نیمەیش بوەرمێ و نیمەیش بپارێزنمێ. شکەتان نەبۆ چێوێو کە نیمەش لوا ئەو نیمەکەیچش مەلۆ.\nزوان نویسیاری گۆران زەرفیەتو ئانەیشە هەن هەر ڕۆمانێوەش تەرجومە بکەریوە پەنە. ئی زوانە زوانو وەشبەختی و ڕۆحی موتەعالیەن. زوانو بەیانو ئێش و شەو نەوتەی و خەمو نەداریەن. مەئێژۆنەش وەنە گردچێوو ئی دنیایە تەرک بکەرین و پەی ئی زوانی مەژگ و دەس و پایت هەسان بدەی.\nوەرمم دیەن مێسر ئاسا،بەیدێ بنیشدێرە ماساوە سیاوەکان ئێشەو شەوەو چلێنە. مەگرەودێ من دمادانەیتان مەساوون وێمەره. ئەرێ دەنگو کورڵێوی بە نامێو ” ئارتای”مەژنەوون سەکۆڵەو سەرهەوارێوینە، دەمەو پاییزێوەنە مەواچۆ” ئەدا گیان ڕازەم پەی بگێڵنەوە.” خاسەن ئارتا گیان، ڕۆحی قارەمانیت بە وارانێو مەشۆروون.\nـ مەئەجیێم وەروە واراینە و بەناباشی بورج بەرزە دیاران سفیدکاریش کەردەن تاقچەو موغاران. هەناری قورسیو بارینە کۆمشان دابێ و کەشکێو زەنگۆڵاشان گۆرانیێو گوڵ هەو حاجی مریەمیش مەواتە. کووجیێوەنە شەقەم دا وەروەکێ و بڕیەم. پاڵایەکێم پەڕۆینێ و زوو نەمو تەڕیشان دانە ئەودیم و کولکێم چڵکەکەو بەینیشان گیزە گیزێوش کەوتەنە بە نیەتو گەرمایو ونێم. گیزە ڕچیا و بۆساریێوش ئاستوە. سامم مەڕیا و پێسەو هەشێوی پێکیای نەپێچاموە و نیشتانی مل. سەرەم هۆرزنی و هەوشێوەی بێ بەرە و باڵینەنە وێم ویناوە. چیرو تفێوی هۆرپاچیاینە حەمام و مەستەراوێو قەرارش گێرتە بێ و حەمامەکەنە دەنگو پیایێوی مەئاما شێعرێش مەوانایوە بەڵام بێ هیچ تەرتیبێو. پەیامو گردیشان جەبارەو وەروێوە و لاویاوەیشوە بێ. مەواتش:\nشوکرم بە کارت کەس پێ نەزانـــا\nبەرگی سفیدیش ڕووی زەمین شانا\nوەروە واراینە وەروە وەرێنە\nڕاو هەورامانیم گمە کەردێنە\nوەروێوە وارۆ وەروە وەرێنە\nوەرێسە بڕیۆ چوار ســەرێنە\nچلێو زمسانی شاهێدەم تۆنـــی\nئێساڵ وەر نەبیەن هیتان جە ژۆنی\nدنگەکەش ئەندە چەقا ڕەقیو قەلبیمەرە وێحەن بیانی مێمانش و لوانینە هەیوانە بەرە سەوزەکێ کە پۆختە دڕیابێره. ژەنام و نیشتانی دیارشوە. پێسە بواچی زانانش بە سوینێم و گورج ئامان جبەروە. بەرە زرمەش ئاما و پیایێوی ڕیش چەرمە زیانە. تووڕە بێ و چەمش کەوت پەنەم تەرسا. دوێ هەنگامێ خزاوە دما و ڕوەش گێڵناوە پەولارە. واتش” نزیک نەگنیوە ئەننا جەنگمان مەبۆ.” وەحشەتم کەرد و واتم: ـ پیری نوورانی چێش بیەن؟\nـ چەنی چێش بیەن کورە؟من مەتەرسو چەنەت، تۆ زاڕۆو نەسڵەو نفرین کەرانەنی.\nگێج مدرانی دیاروە و حاڵیم نەبی جە چێشی گلەیێ مەکەرۆن. پەرسام چەنەش وەشتەر تەوزیح بدە با بیاووتەنە. هۆرسپاریا کۆڵەکێوەرە و واتش:\nـ ئەمن پیر خدرو شاهۆیەنا یا بە واتێوتەر پیر بنیامین . ڕۆڵە ئێمە ونەو دەورانیمان نۆشا. گڵێم وە کۆڵ شارو یەمەنینە ئەسیر کریانی و کەشتیمان تەنیا بە دۆعاو سان سەهاکی کە کیاستێبێش دەلیلێرە یان پیر داودیرە نەجاتمان بی و وێنەو شا خوشینی هەرسێن دەریانە نقمێ نەبیەیمێ. سەفەرو ئێمە وەڵێو دنیاینە دەسش پەنە کەردەن و هەفتەوانە دانە بە دانە ڕۆحشان قوربانی کریان تا مێمانێو دۆڕێ بوەراشان چەنە. نان و شەرابێو مەسیحیەنێ. ئا گردو ڕەنجی دریا، زوان گۆران تاشیا و شێلیا و ناویا و پڵمیشا و نریارە سەرو سفرەو گەدە زلان. نەواردشان چەنە و واتشان خامەن و کاڵ. ئێمە بەرنامەمان متەبێ دۆن کیشووت ئەوەڵ جار به زوان گۆرانی بنویسیۆ. هەق بێ “سەد ساڵ تەنیایی” هنو مێللەتو گۆرانی ببۆ. هیچ کام ئەچی کارانە نەکریای، گردچێوتان دۆڕنا و بۆڕتان دا. هەڵای نامایندێوە سەرو ئەقڵی پەرێ چێشی بەدبەختێندێ. شمە بەدبەختێندێ چوونکای زوان نویسیاریو مێللەتو گۆرانیتان نیا تاقوە. هەق نیەن قسێت بکەروون چەنی. ئێمە گردمان تاریک خانێنە ناڕاحەتێنمێ دەسو شمەوە. سوڵتان ئیسحاق قەسەمش واردەن بە ڕۆ” کۆداکۆی” و فەرماوانش خیانەتکارانو زوان گۆرانی بێ سوال و جواب جە ئاوەو غوسڵانی بێ بەشێ مەکەرۆن و هووناوەشان نۆش مەکەرۆن. ئیسەیچە بزیەرە یانەو منەنە. ئەگەر ئەپی زوانی نەنویسی گەورەتەرین خیانەتت کەردەن بە ڕەنجو وەرینان. مانیاییو ئێمە لەیەک بدەیدێوە و ڕەنجیمان بواندێوە. کەم بواچدێ گردش شێعرەنە هەی کۆستان کەوتە. ئەگەر بزاندێ شێعرە و نەسرەمان باس جە چە حەکایەتێوی مەکەرۆن تاوە وارانانو پاییزی مەکێشندێ ڕو بە وێتان و شمە مەواردێ. بلوە جاڕ بدە گۆران مەحاڵیرە و بواچە:\nڕاو نەجاتو مێللەتۆ گۆرانی نویستەی بە زوانی نویسیاریو گۆرانیە … زوان و ئەدەبیاتو گۆرانی\nنویسیای وەڵین نیشانیٛو کەمی ڤتامین”د”\nنویسیای دمایین ڕازەو مروٙچەی و مەشوولەی


ئاهەنگی پیرۆزکردنی ٨ی مارس لە بەردەقارەمان کۆتاییهات – کوردی – RojNews.News\n06/03/2021 - 6:56:38 pm\nئاهەنگی پیرۆزکردنی ٨ی مارس کە ئەمڕۆ لە بەردەقارەمان بەڕێوەچوو کۆتاییهات.\nئەمڕۆ بەدروشمی (کات کاتی ژنی ئازاد و پاراستنی کۆمەڵگایە، بەیەکڕیزیی ژنان توندوتیژیی و داگیرکاری تێکدەشکێنین)، ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (ڕژاک) لەسەیرانگای بەردەقارەمان سەر بە پارێزگای سلێمانی، ئاهەنگی ٨ی مارس، ڕۆژ جیهانی ژنان بەڕێوەچوو.\nئاهەنگەکە بەئامادەکاریی ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان و بەبەشداری هونەرمەندان (شەهێن تاڵەبانی، نیان عەبدوڵا، شنیار نەجیب) بەهاوکاری گوروپی میوزیکی (شەهید ڤەژین، شەهید ڤیان، شەهید سەرحەد) هەروەها ئاهەنگ و هەڵپەڕکێی گروپی هەڵپەڕکێی شەهید دەستینا بەڕێوەچوو.\nژمارەیەکی بەرچاو لەژنان بەشداری ئاهەنگەکە بوون لەشوێنی ئاهەنگەکە وێنەی عەبدوڵا ئۆجەلان، ڕێبەری گەلی کورد و شەهید ساکیناجانسز و ڤیان سۆران و چەندین شەهیدی دیکە هەڵواسرابوون.\nلە سەرەتای ئاهەنگەکەدا وتاری ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (ڕژاک) لە لایەن ژینۆ ڕەشیدە،وە خوێندرایەوە، کە تێیدا هاتبوو: سیستمی دەسەڵاتداری بەهەموو جۆرێک ژن دەکەنە کۆیلە و لەبەرژەوەندی خۆیان بەکاری دەهێنن بەشێوەی جۆراوجۆر، لەبەرامبەر ئەو سیستمە تاریکەدا خۆڕاگری و فراوانی بەرخۆدانی ژنان فراوان دەبێت، خەریکە دەگاتە ئەو ئاستەی کە ئیتر ژن هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت ببێتە کۆسپ لەبەردەم تێکۆشانیدا.\nپاشان وتاری تەڤگەری ئازادی کوردستان، لەلایەن هاوسەرۆکی هەرێمی سلێمانی تەڤگەری ئازادییەوە خوێندرایەوە و تیایدا باسی لە تێکۆشان و هەوڵدانی ژنان کرد لەپێناو ئازادیدا، هەروەها ئەو دەستکەوتانەش بە گرنگ دەزانێت کە ژنان بە هەوڵ و ماندوو بوونیان بەدەستیان هێناوە.\nدواتر لەلایەن گروپێکی شانۆیی گەرمیانەوە شانۆگەرییەک پێشکەش بە ئامادەبووان کرا، ناوەڕۆکی شانۆگەرییەکە پێکهاتبوو لە مەینەتییەکانی ژن و ژیانی کۆڵبەری و خۆ دەربازکردن لە کۆت و بەندەکانی کۆمەڵگە.\nدوابەدوای ئەوە هونەرمەندان ئاهەنگەکەیان بە گۆرانی و هەڵپەڕکێ بەجۆشترکرد.\nهەر لەچالاکیەکەدا پێشانگایەک بۆ کتێبی ژنۆلۆژی و چەند کتێبێکی سەرۆکاییەتی ئامادە کرابوون.\nئاهەنگەکە بڕیاربوو ڕۆژی هەینی، ٥ی ئازار بەڕێوە بچێت، بەڵام لەبار نالەباری کەش و هەوا خرایە ئەمڕۆ.\n1 داخستن 35


سەرۆكی سودان دەستگیركرا و ئەنجومەنی سەربازی حاكمی وڵات دەبێت\nهەواڵ / جیهان :: 11/04/2019 :: 474 جار بینراوە\nجێگری سەرۆک کۆماری سودان رایده‌گه‌یه‌نێت: هێزەکانی سوپای وڵاتەکەی عومەر ئەلبەشیر، سەرۆک کۆماری لەکارلادراویان دەستگیرکردووە و لە شوێنێکی ئارامدا پارێزراوە.\nلە بەیاننامەیەکدا فەریقی یەکەمی روکن عەوەز بن عۆف، وەزیری بەرگری و جێگری سەرۆک کۆماری سودان (ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 11ی نیسانی 2019) لە په‌یامێكى ته‌له‌فزیۆنیدا رایگه‌یاند: سه‌رجه‌م زیندانییە سیاسییەکان ئازاد دەکرێن و بۆ ماوەی سێ مانگ باری نائاسایی لە تەواوی وڵات رادەگەیەنرێت.\nعۆف ئەوەشی خستەڕوو: بڕیاریانداوە لە کاتژمێر 10ى شەوەوە تاکو 4ی بەیانی بۆ ماوەی مانگێک هاتووچۆ قەدەغەبکرێت و تەقەکردنیش بەهەموو شێوەکانی قەدەغەیە و سەرپێچیکاران بە تووندی سزادەدرێن.\nئاماژه‌شیدا بەوەی سەرجەم دەزگاکانی سەرۆکایەتی کۆمار هەڵدەوەشێنرێتەوە و لە شوێنیان ئەنجومەنێکی سەربازی دەسەڵاتدار پێکدەهێندرێت، بەڵام پەرلەمان و دادگای وڵات لە کارەکان بەردەوام دەبن و یاسا سەروەر دەبێت.\nبەوتەی ناوبراو دەستووری سودان پەكخراوە و ئەنجومەنی نیشتمانی و ئەنجومەنی وەزیران و حكومەتە خۆجێییەكان هەموویان هەڵوەشێنراونەتەوە.\nله‌كاتێكى پێشترى ئه‌مڕۆدا عومه‌ر حەسەن ئەلبه‌شیر، سه‌رۆكی سودان له ده‌سه‌ڵات دوورخرایه‌وه.\nفەریق روكنی یەکەم عەوەز محەمەد ئەحمەد بن عۆف پێشتر چەندین پۆستی جیاوازی هەبووە لەوانە:\nسەرکردەی هێزی تۆپخانەی گشتی و بەڕێوەبەری گشتی دەزگای هەواڵگریی دەرەکی بووە.\nسەرۆکی دەستەی ئاسایش و هەواڵگری و جێگری سەرۆک ئەرکانی هاوبەش و باڵیۆز و بەڕێوەبەری ئیدارەی قەیرانەکان بووە لە وەزارەتی دەرەوە.\nکونسڵی گشتی سۆدان بووە لە قاهیرەی پایتەختی میسر و دواتر باڵیۆزی سودانیش بووە لە سەڵتەنەی عوممان.\nپێشتر عادل مه‌حجوب حسێن، وه‌زیری به‌رهه‌مهێنان و سه‌رچاوه داراییه‌كان له باكوری دارفور رایگه‌یاندبوو: گفتوگۆكان به‌رده‌وامن بۆ پێكهێنانی ئه‌نجوومه‌نێكی سه‌ربازی بۆ ئه‌وه‌ی دوای دوورخستنه‌وه‌ی عومه‌ر به‌شیر ده‌سه‌ڵات به‌ڕێوه‌به‌رێت.\nهەر ئەمڕۆ سه‌رچاوه‌یه‌ك له سودان به سایتی رۆیته‌رزی راگه‌یاند: به‌شیر له كۆشكی سه‌رۆكایه‌تییه و له‌ژێر چاودێرییه‌كی ورد و چڕوپڕی سه‌ربازیدایه.\nلەبەرەبەیانی ئەمڕۆوە دوای لەكارلادانی بەشیر، به ده‌یان هه‌زار هاوڵاتی سودانی رژاونه‌ته سه‌ر شه‌قامه‌كان له سه‌نته‌ری شاری خه‌رتوم سه‌ما ده‌كه‌ن و هوتاف دژی به‌شیر ده‌ڵێنه‌وه.


یاساکانی کار بۆ مناڵان و ژنان لە ئێران نا عادڵانەن ⋆\nچاو لە هەر بەشەی لە کۆمەڵگای ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکەی پڕە لە هەڵاواردن و نابەرابەری. چاوخشاندنێک بە سەر دۆخ و یاسای کار لە ئێرانی ژێر حاکمیەتی سەرمایەداریی مەلاکان ڕادەی ئەو جیاوازی و چەوسانەوە باشتر ئاشکرا دەکات. بە تایبەت لە بواری کاری مناڵان و ژنان کە زۆرتر لە ژێر گوشاردان و نە لە لایەن خاوەنکارانی کەرت تایبەت و نەک لە لایەن کەرتی دەوڵەتییەوە بە شێوەی دادپەروەرانە هەڵسوکەوتیان لەگەڵ ناکرێ. بۆ وێنە بە پێی ڕاپۆرتە ڕەسمییەکانی ناوەندەکانی خۆدی ڕژیم، بەهای بەشداریی ئابووریی ژنان لە ئێران تەنیا ١١%ە و نزیکەی نیوەی ژنانی خاوەن پیشەش لە بەشە ناحکوومییەکان کار دەکەن. بەشداریی پیاوان لە ئابووریی ئێراندا ٦٣% ە، واتە ڕێژەی پیاوانی چالاک ٥ هێندەی ژنانی چالاکە لە بواری ئابووریدا. لە کۆی ٣٢ میلیۆن ژن کە توانای بەشداری لە کاری ئابوورییان هەیە ٢٨ میلیۆن کەسیان لە بواری ئابووریدا ناچالاکن و لەکۆی ژنانی تەمەن ١٠ ساڵ بۆ سەرەوە، ١٨.٩%یان خوێندکار، ٣.٦% خاوەن داهاتی بەبێ کارکردن و ٦٠% یان ژنی ماڵەوەن. بە پێی دوایین ئاماری فەرمی بەهای بێکاریی ژنان زیاتر لە ١٩% و زیاتر لە ٢ هێندەی ئاستی بێکاریی پیاوانە. جیاکاری پیشەیی ڕەگەزی، هۆکاری سەرەکیی بەربەستە لە هەڵبژاردنی پیشە بۆ ژنان، هەروەها داهاتی کەمتر، پرەستیژی نزمتر بۆ ژنان وای کردووە کە حەزی ژنان بۆ چوونە ناو بازاڕی کارەوە کەم بێتەوە. سەرەڕای ئەوەی لە یاساکانی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا ئاماژە بە دابینکردنی هەلیکار بۆ ژن و پیاو بە یەکسانی کراوە بەڵام لەو سالانەی دواییدا هێندێک لە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە هێنانەوەی هێندێک بیانووی وەک ئەوەی کە کاری ژنان دەبێتە هۆی زیادبوونی کێشە خیزانییەکان دژایەتیی کارکردنی ژنان دەکەن. لە حالێک دا کە دەبێ هەموو شارومەندان لەبەرامبەر یاسادا یەکسان بن بەبێ لەبەرچاوگرتنی جێندەر، مەزهەب، بۆچوون، بڕوا، نەتەوە یان بنەڕەت. بە پێی ئەو بەیاننامە جیهانییانەی کە حکوومەتی ئێرانیش واژۆیانی کردووە، یاسا هەڵاواردن لەسەر بنەمای رەگەز، سێکس، ئایین، بنەڕەتی کۆمەڵایەتی، بۆچوونی سیاسیی، زمان یان پێگەی کۆمەڵایەتی قەدەغە دەکات، هەروەها هەر جۆرە گێچەڵێکی سێکسی لە شوێنی کار قەدەغە دەکات. کۆماری ئیسلامی زۆر ناکارا بووە لە جێبەجێکردنی ئەم پرەنسیپانە و ڕێگەدەدات بە خاوەنکار گرێبەستی کرێکار کاتێک تەمەنی دەگات بە تەمەنی خانەنشینی هەڵبوەشێنێتەوە ، کە بۆ ژنان پێنج ساڵ کەمترە. هەڵاواردن لە کار و پیشە رووبەڕووی ژنان، کرێکاری خەڵکی وڵاتانی دیکە (بۆ نموونە ئەفغانییەکان) و کەمایەتییەکان بۆتەوە. هەندێک سەرچاوە باسی ئەوە دەکەن زیادبوونی ژمارەی کرێکاری ئەفغانی لە شارەکانی ناوەندی ئێران و شاری تاران کە ئامادەن بۆ ماوەی درێژتر بە کرێی کەمتر کاربکەن، بۆتە هۆی زیادبوونی بێکاری لەناو کرێکارە ئێرانییەکان بەڕێژەی ٣٠ لەسەد، کە زیاتر لە بەر ناچاربوونی ئەو کرێکارانە بە فرۆشتنی هێزی کاری خۆیان بە بایەخی کەمترە و هاوکات سەرچاوەی ڕاسیستی هەیە و پەرە بە دوژمنایەتیی نیوان کرێکاران دەدا. هاوکات هەندێک لە بوارانەی کارکردن کە کەمتر لای شارومەندانی ئێران خوازراون وەکوو کاری تایبەتی کرێکارانی وڵاتانی دیکە چاویان لێدەکرێ بۆ نموونە کارە خزمەتگوزارییەکان و پیشەسازی خۆراک، ئەمەش بۆتە هۆی لەقاڵبدانی کۆمەڵایەتی.\nبارودۆخی یاسای کار\nبەپێی یاسای کاری ڕژیم، لانیکەمی موچەی کرێکارێ بە دوو مناڵەوە لە ساڵی ١٣٩٩ بۆ٢٩٠٢٥١٢ تمەن (١٢٠ دۆلار) لە مانگێکدا زیادکرا. یاسا کاتژمێرە ستانداردەکانی کارکردنی رۆژانەی بۆ هەشت کاتژمێر، لەگەڵ یەک یان زیاتر لە پشوویەک کە بگاتە 30 خولەک تا یەک کاتژمێر سنووردار کردووە، هەروەها کاتژمێرە ستانداردەکانی کارکردن لە هەفتەدا ٤٠ کاتژمێرە. یاسا رێگەدەدات بە ئێزافەکاری تا چوار کاتژمێر لە ڕۆژێکدا. لە یاسا جیهانییەکانی کار دا لە کاری پیشەسازیدا، کاری زێدەکی نابێت زیاتر بێت لە یەک کاتژمێری کار لە رۆژێکدا. ڕژیم ستانداردەکانی تەندروستی و سەلامەتی پیشەیی دانانێت. یاساکان ئێژن کە بۆ کاری مەترسیدار و تاقەتپڕوکێن، پێویستە خاوەنکار کاتژمێرەکانی کارکردنی رۆژانە کەم بکاتەوە. یاسا مافی داوە بە کرێکاران بۆ دوورکەوتنەوە لە دۆخێک کە مەترسی لەسەر تەندروسی و سەلامەتیان هەبێت، بەبێ زیان گەیاندن بە کارەکەیان بەڵام ئەم مافە نادات بە فەرمانبەرانی مەدەنی یان کرێکارانی بیانی، کە پێکەوە زۆرینەی هێزی کار لەم وڵاتە پێکدەهێنن.\nوەزارەتی کار و ڕەفاهی کۆمەڵایەتی دەسەڵاتی بەسەر پرسەکانی پەیوەست بە یاسای کار، کارکردنی منداڵ، کرێ، پرسەکانی تەندروستی و سەلامەتی پیشەیی، و پەیوەندییەکانی کرێکاراندا هەیە. کارمەندانی سەلامەتی و تەندروستی پیشەیی وەزارەت لەسەرانسەری وڵات کاردەکەن ، بەڵام کاربەدەستانی دەوڵەت ڕێنمایەکانی بە کارایی لە بواری کرێ و دۆخی کارکردن جێبەجێ نەکردوون.\nچوارچێوەی یاسایی و رێکخستن، هاوشان لەگەڵ ئاستی بەرزی توندوتیژی و نەبوونی ئاسایش لە وڵات، بەرزی رێژەی بێکاریی، کەرتی نافەرمیی گەورە و نەبوونی ستانداردەکانی کار، بوونەتە هۆی دروستبوونی دۆخی خراپ بۆ زۆربەی کرێکاران. برینداربوون لە شوێنی کار زۆر روودەدات، بەتایبەتی لەناو کرێکارانی دەستی. نەبوونی سەرپەرشتی و چاودێری گرێبەستەکانی کار، هۆکارن بۆ هەڵاواردن بەرانبەر کرێکارانی بیانی کە توندتر لە کرێکارانی ئێران دەچەوسێنەوە و بە خراپی مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێ. زانیاری کەم بەردەستە لەسەر کۆی ژمارەی کرێکاری بیانی ، ئەگەرچی هەندێک چاودێر دەڵێن کە گروپی گەورەی کرێکاری بیانی هەیە، کە زۆربەیان بە نایاسایی لە ئێرانن، لە شوێنی کار دەژین و کاردەکەن و زۆربەی جار دۆخی کار و ژیانیان زۆر نالەبارە.\nقەدەغەکردنی کاری منداڵ و کەمترین تەمەنی کارکردن\nلە کاتێک دا کە دەستور و یاسا کارکردنی منداڵ قەدەغە دەکەن، بەڵام لە زۆر شوێنی ناوچەکانی ژێردەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران و بە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیشەوە کەمترین تەمەنی کارکردن نزیکەی ١١ ساڵە. هەرچەند یاسای کار کاتژمێرەکانی کارکردنی سنووردارکردوە بۆ کەسانی خوار تەمەن ١٨ ساڵ بۆ حەوت کاتژمێر لە رۆژێکدا و قەدەغەی کارکردن دەکات لە کاری مەترسیدار بۆ سەلامەتیی جەستەیی و دەروونی کەسانی خوار تەمەن ١٨ ساڵ. یاسای کار هەرزەکاران ناگرێتەوە (تەمەن ١٥ بۆ ١٧ ساڵ) کە لە کاری خێزاندا کاردەکەن و کاڵا بەرهەمدەهێنن تەنها بۆ بەکارهێنانی خێزان. لەبەرئەوەی منداڵان کە لە کاری خێزاندا کاردەکەن بەدەرن لە هەندێک پاراستن لە یاسای کار سەبارەت بە هەلومەرجی کار، زۆر گۆزارش هەیە کە منداڵان کاری مەترسیدار ئەنجام دەدەن لەو کارانەدا کە خێزان خاوەندارێتیان دەکات.\nلە حاڵێک دا کە دەبێ خاوەنکاران تێچووی ساڵانەی پشکنیکی پزیشکی کرێکاری لاوەکان (١٥ تا ١٨ ساڵان) لەئەستۆ بگرن، بەڵام قەدەغەی بەکارهێنانی منداڵان ناکات لە چالاکی نەشیاودا. لە هەموو ئێران منداڵان لە مەترسیدارترین کارەکاندا و بە بێ ئەوەی پارێزراو بن کار دەکەن.\nوەزارەتی کار و رەفاهی کۆمەڵایەتی بەرپرسە لە جێبەجێکردنی یاسای قەدەغەکردنی کارکردن بە منداڵ لە کەرتی تایبەت، هەروەها ئاژانسەکانی جێبەجێکردنی یاسای کار، دەبێ چالاک بن لە بەرەنگاربوونەوەی کارکردنی منداڵان. بەڵام کەلێنی جێدی لە دەسەڵات و کارەکانی ئەو وەزارەتە هەیە کە رێگری لە جێبەجێکردنی یاسای کار دەکا، وەک کەمی ژمارەی پشکنەران و نەبوونی سەرچاوەی ئابووریی پێویست بۆ ئەنجامدانی پشکنین، نەبوونی دەسەڵاتی دیاریکردنی سزاکان، هەروەها کەمی راهێنانی چاودێران کە ئەگەر گەندەڵی بەرینیشی پێ زیاد بکەین دەبینین کە ئەو یاسا و بڕیار و وەزارەتخانەیە چەندە ناکارامە و بێسوودن بۆ پشتیوانی لە کرێکاران.\nPrevious حکوومەتی ئێران دوژمنی لاوان\nNext شۆرای گوند و شار، ناحەز کردنی بیرێکی جوان لە سیستەمێکی گەندەڵدا


بارەگای بارزانی سەرەخۆشیی لە خانه‌واده‌ی حاجی خالید حاجی مه‌لا وسو گرتکی و نەوزاد قادر عەلی دەکات\nSUN, 23 FEB 2020 13:51 Erbil, GMT +3\nMON, 2 DEC 2019 15:46 | KDP.info\nبه‌ڕێزان له خانه‌واده‌ی خوالێخۆشبوو حاجی خالید حاجی مه‌لا وسو گرتکی\nبه‌دڵگرانیه‌کی زۆره‌وه هه‌واڵی کۆچی دوایی که‌سایه‌تی دۆڵی رۆستێ (حاجی خالید حاجی مه‌لا وسو گرتکی)مان پێگه‌یشت.\nهاوبه‌شی خه‌ممان بۆ خانه‌واده به‌ڕێزه‌که‌تان راده‌گه‌یه‌نین و سه‌ره‌خۆشیمان ئاڕاسته‌ی ئێوه و خزم و دۆست و ئاشنایانتان ده‌که‌ین.\nخودای گه‌وره دڵنه‌وایی و ئارامی به‌هه‌موو لایه‌ک ببه‌خشێت و خوالێخۆشبوو به‌ر ره‌حمه‌تی خۆی بخات و به به‌هه‌شتی به‌رینی شاد بکات.\nبەناوی خودای بەخشندە و مهیرەبان\nبەڕێز، نەوزاد قادر عەلی\nبەدڵگرانیەكی زۆرەوە، هەواڵی كۆچی دوایی كوڕی جوانەمەرگتان كاكە(دەوران)مان پێگەیشت.\nهاوبەشی خەمی خۆمان بۆ بەڕێزتان و خانەوادەكەتان رادەگەیەنین و سەرەخۆشی ئاڕاستەی ئێوە و خزم و دۆست و ئاشنایانتان دەكەین.\nخودای گەورە ئارامی و دڵنەوایی بە هەموو لایەك ببەخشێت و خوالێخۆشبوو بە بەهەشتی بەرینی خۆی شاد بكات.\nانالله و انا الیە راجعون


کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک بۆچی تەنها لای کورد هەیە؟ – بڵۆگی لائق\n← فەیسبوکە بەلاشەکەی فەیسبوک\nکورتە وەڵامێک بۆ مایکڵ ڕووبین →\n3 thoughts on “کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک بۆچی تەنها لای کورد هەیە؟”\nئازار 30, 2016 له 4:41 am\nزۆر جوانوو قوڵ دیازە دەستت خۆش بێت ؟ ەمەشمان بۆ ڕوون بکەرەوە چۆن ئەبێ سکپدە لە سجندا بێت ئایا بڕیارەکانی جێی متمانەن ؟ئایالەژێر زحتو زۆرو ئایا چۆن ئەبێت لەناو چوار دیوارەوە بڕیاری میللەتێکی بێچارە بدرێت\nئازار 30, 2016 له 2:22 pm\nوەڵاهی مامە گیان ئەوەیان خۆ ئاسانە. بە تەئکید ناتوانێ بەو شێوەیەی کە ئازاد بوایە بیر بکاتەوە. بەس ئەوەی میللەتەکە لەوە ئاسانترە 🙂 میللەتەکە خۆیان واز لەو ناهێنن، خۆیان هیچی تریان پێ نیە و شوێن ئەو کەوتوون. ئەوە هەر زۆر ئاسانە. چار چیە؟ چار پەرەوەردەکردنی مناڵە بە ئازادی، سەربەخۆ، بتوانێ بیر بکاتەوە نەک شوێن خەڵک کەوێ! ئەوەش ئیشە قورس قورسەکەیە و هەردوکمان گیرۆدەین پێوەی.\nنیسان 10, 2016 له 5:49 pm\nسڵاو کاک لایەق. ئەرێ ئەوەبۆچی کۆمێنتی من دیارناکەوێت لەسەر بابەتەکانت؟


شەڕ وەک ڕاڤەکەری دۆخی کوردستان | ئاژانس\nHome بیروڕا شەڕ وەک ڕاڤەکەری دۆخی کوردستان\nشەڕ وەک ڕاڤەکەری دۆخی کوردستان\non: نیسان 27, 2017 In: بیروڕا, ناوخۆییNo Comments\nهیچ چەمکێکی تر هێندەی چەمکی شەڕ، بە تایبەت شەڕی ئەهلیی ناتوانێت دۆخی ئێستای کوردستان لێکبداتەوە. بۆچی وا دەڵێین؟ شەڕ دیاردەیەکی ئاڵۆزە لە مێژووی هەموو خەڵکێکدا. بەڵام شەڕ جۆری زۆرە. مەبەستی من ئەوەیە کە دۆخی ئێستەی کوردستان بریتییه لە دۆخی شەڕ. کاتێک وا دەڵێم، مەبەستم دۆخی ئێستەی کوردستان نییە لەگەڵ دەرەوەدا، بەڵکو لە ناوەوە.\nدەکرێت دیدەکەم بەم شێوەیە دابڕێژم: لە ئێستادا، یان لە چارەکە سەدەی ڕابردوودا، جۆری پەیوەندیی نێوان دوو گرووپی جیاواز بریتی بووە لە پەیوەندیی شەڕ. ئەم شەڕە بریتی نییە لە شەڕی نێوان لادێی و شاری، یان دەوڵەمەند و هەژار یان سۆرانی و بادینی یان یەکێتیی و پارتی، بەڵکو بریتییە لە دۆخی پەیوەندیی نێوان هەموو گرووپەکان. بەم پێیە دۆخی کوردستان لە ئەمڕۆدا بریتییە لە دۆخی شەڕی ناوخۆ. دیارە کە دەڵێم شەڕی ناوخۆ، ئەو زاراوەیە بە کاردەبەم کە لای هەمووان ناسراوە، بەڵام لە ڕووی وردەکاری ئەکادیمیەوە هەڵەیە.\nپەیوەندیی شەڕ بریتییە لە ئاڵۆزییەک کە دەکرێت لە چەند ئاستدا دەرببڕێت:\nئەگەر هۆبزیانە بنواڕین، ئەوا گرووپەکان لەگەڵ یەکتردا لە پەیوەندی شەڕدا دەبن، چونکە لە یەکتر دەترسن. ئەم دۆخە بەردەوام دەبێت هەتا ئەو ساتەوەختەی کە هێزێک دێتە ئاراوە، کە لە هەمووان بەهێزترە، ئەمە وادەکات کە بە ئاسانی ئەوانی تر نەتوانن دەست بۆ توندوتیژیی ببەن. لێرەدا کێشەی ئازادیی بەرامبەر ئاسایش دێتە ئاراوە. بۆئەوەی سەلامەت بیت دەبێت مامەڵە بە ئازادیتەوە بکەیت. بەم پێیە چونکە لە کوردستان هێزێکی ڕێکخراو نییە کە لە هەمووان بەهێزتربێت، ئەوا ململانێی نێوان هێزەکان بەردەوام دەبێت. ئەمەش کرۆکی پەیوەندیی شەڕە لە گەڵ یەکتردا.\nدۆخی شەڕ بوونی هەیە چونکە حکوومەت یان دەوڵەت بوونی نییە. وەک دەبینین ئەوانەی کە هێزیان هەیە، هەروەها ئەوانەی کە دەسەڵاتیان هەیە، لە کێبڕکێدان بۆئەوەی لە پرۆسەیەکی قۆرغکاریدا بتوانن هەموو شتێک یان زۆرشتەکان بۆخۆیان ببەن. بەم پێیە، چونکە هێشتا کۆمەڵگای کوردی نەگەشتووەتە قۆناغی خۆڕێکخستن، هێنانە ئارای دەزگا، ئەوا ململانێ بەردەوامە بۆ دەستگرتن بەسەر ئەو کۆدەزگایەی کە دێتە ئاراوە. ئەمەش هۆکارێکی تری داڕێژەرەی شەڕی ناخۆیە.\nنەبوونی توانای هێزە خاوەن چەکەکان بۆ دەستبەرداربوونی چەکیان، ئاماژەیە کە چەک کرۆکی دەسەڵاتە. بوونی چەک یانی بوونی شەڕ. بوونی ڕۆڵی سەرەکیی چەک لە درووستکردنی پێگە و توانا ئەوا مانای وایە کە مانەوە و پێگە هەمووی پەیوەستە بە چەکەوە. ئەمەش پێناسەی دۆخی شەڕە. لە دۆخی مەدەنیدا نابێت پێویستت بە چەك بێت بۆ ئەوەی لە پانتایی سیاسی و حکوومییدا بوونت هەبێت.\nچەک و توانای کووشتن، بنەمای ئابوورییە. لە کوردستان ئەگەر چەکت نەبێت ئەوا بێبەریت لە ئابووریی کوردستان. ئەمەش وا دەکات کە پێناسەی ئابووریی کوردستان وا بکەین کە بریتیە لە دەستکەوت نەک بەرهەمهێنان. گرووپێک دەتوانێت لە ئابووری کوردستان دەستکەوتی هەبێت ئەگەر چەکی هەبێت. ئەمە ئەو بنەمایەیە کە بۆمان دەسەلمێنێت کە ئابووری کوردستان تەنیا دەکرێت لە دیدی شەڕەوە ببینرێت. ئەمە زۆر بە ڕوونی لە کەرتی نەوتدا دیارە، هەروەها لە کەرتەکانی تریشدا.\nبوونی شەڕ وەک ئامادەیییەکی هەمیشەیی، وەها دەکات هیچ هەنگاوێک نەنرێت بەرەو کۆتاییهێنان بە دۆخی شەڕ. بۆ نموونە یەکنەخستنی هێزی چەکدار، بوونی هێزی چەکداری تایبەت، ئاماژەن کە دۆخی شەڕ ئامادەیی هەیە، ئەوەی ئامرازەکانی دۆخی شەڕ لە دەست بدات ئەوا کاریگەریی بچووک دەبێتەوە یان نامێنێت.\nبەم پێیە دۆخی شەڕ، دۆخی ئێستای کوردستانە. دۆخی شەڕ توانای بەردەوامی دانی هەیە بەخۆی. ئەم بەردەوامییە پەلی کێشاوە بۆ بوارەکانی تری کۆمەڵگا، وەک بواری کۆمەڵایەتیی، بواری ئیداری، بواری یاسایی، بواری زمان، بواری ئابووری، بواری جوگرافی. دەبینین لە هەموو ئەم بوارانەدا پەرتبوون و بەریەککەوتن و ململانێ هەیە.\nبۆیە ئەرکی ئێمەیە کە بیر لەوە بکەینەوە چۆن لە دۆخی شەڕەوە بگوێزینەوە بۆ دۆخی مەدەنیی. دۆخی مەدەنیی بە مانای هەبوونی پەیوەندییەکی ناشەڕیی لە نێوان دوو جیاوازدا. کە دەڵێم پەیوەندی ناشەڕی بەمانای پەیوەندییەک کە دوو گرووپ لە یەکتر نەترسن، تەنیا لەبەرئەوەی جیاوازن، لە هەوڵی ئەوەدا نەبن کە یەکتر بسڕنەوە، کۆمەڵگا پەرت بکەن بۆ مانەوەیان. دۆخی مەدەنیی هاوکارمان دەبێت بۆئەوەی چوارچێوەیەک دابڕێژین کە بتوانین جێگای جیاواز لە ناوەخنیدا بکەینەوە. ئێستا کە ئەم چوارچێوەیە نییە ئەوا لە بری کێبڕكێ لە نێوان جیاوازەکاندا، پەرتبوون و شەڕ دەبێتە خەسڵەتی پەیوەندی.\nناکۆکیی شارەوانى و دەستگێڕەکان کۆتایی نایەت\nدوو دەستەی هەرێم ئیکسپایەر بوون\nئه‌م مانگه بۆ هه‌ر ئه‌مپێرێك كاره‌با 11 هه‌زار دینار وه‌رده‌گیرێت


توركیا لە كوشتنی سەركردەیەكی پەكەكە لە شارباژێڕ شكستی هێنا\nیەرەكە راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە\nناوەندی ڕاگەیاندنی یەرەكە لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە شاخی ئاسۆس لە شارباژێڕ لە باشووری كوردستان و دەوروبەری بۆمب باران كراوە.\nیەرەكە باڵی سەربازی پژاك لەبارەی بۆردوومانەكەی شەوی رابردووی شاخی ئاسۆس لە گوندی گەڵاڵێی شارباژێڕ گوتی: فڕۆكە جەنگییەكانی دەوڵەتی توركیا لە كاتژمێر ١٦:٢٠ بۆ ١٧:٢٠ لە رۆژی ٢٨ی كانوونی یەكەمدا ٤ جار ناوچەكەیان بۆردومان كردووە.\nیەرەكە راشیگەیاندووە، بەهۆی بۆردوومانەكەوە هیچ زیانێك بە هێزەكانیان نەكەیشتووە.\nلەلایەكی دیكەوە سەرچاوەیێك لە نێو گوندی گەڵاڵەوە بۆ چاودێر گوتی: بۆردوومانەكە سەر لەئێوارە بووە لە كوێستەكانی كوێرەكانی لە پشتی گوندی گەڵاڵە لە بناری شاخی ئاسۆس و هیچ زیانێك بە گوندنشینان نەگەیشتووە، كەمێك لە گوندەكەوە دووربووە.\nئەو سەرچاوەیە، گوتیشی: بۆردوومانەكە وەك جارەكانی دیكە ترس و دڵەڕاوكێی لەنێو گوندنشیناندا درووستكردووە.\nبەپێی هێندێك سەرچاوەی تایبەت ئامانجی فڕۆكە شەڕكەرەكانی توركیا كوشتنی سەركردەیەكی پەكەكە لە سنووری ناوچەی شینكایەتی لە شارباژێڕ، بەڵام ئامانجەكەیان نەپێكاوە و سەركردەكەی پەكەكە رزگاری بووە.\nسووپای توركیا لە ساڵی 2017وە دەستی بە بۆردوومانكردنی چەند ناوچەیەكی شارباژێڕ كردووە، بەتایبەت ناوچەی شینكایەتی و لەو ماوەیەدا گوندەكانی گەڵاڵە، سەفرە، قامیش و كونەماسی بۆردوومانكراون.\nلەئەو بۆردوومانانەدا ژمارەیەك بەرپرس و شەڕڤانی یەرەكە و پەكەكە كوژراون و ژمارەیەك هاووڵاتیش بریندار بوون و زیانی ماڵی زۆریان پێگەیشتووە، زیانی زۆریش بەر رەز و باخ و ژینگەی سنوورەكە كەوتووە.\nیەكینەكانی پاراستنی رۆژهەڵاتی كوردستان یەرەكە باڵی سەربازی پارتی ژیانی ئازادی كوردستان پژاك لە ناوچەی شارباژێڕ نیشتەجێن و بنكە و بارەگایان هەیە، بۆیە زوو زوو ناوچەكە دەكەوێتە بەرهێرشی فڕۆكە شەڕكەرەكان.\nتا ئێستا لەسەر ئاستی پارێزگای سلێمانی نە لایەنی حكومی نە لایەنی حیزبی لەسەر ئەم هێرش و بۆردوومانانە هەڵوێستیان رانەگەیاندووە روونكردنەوەشیان لەسەر بوونی بنكەی شەڕڤانان لەو ناوچەیە نەداوە كە نزیكە لەنێوەندی شاری سلێمانییەوە.


جەھەپە و پرسا كورد – Sibehî سبەھی\nجەھەپە و پرسا كورد\nBergeh Kurdistan On 14/10/2021 / نڤیسار\nجەھەپە یا کو د ده‌ربارێ مژارا کورد دا هه‌تا ئیرۆ که‌ڕ و لال و کۆر بوو، ڤێ داوییێ ده‌ست ژ تایا مرنێ هشیار بوو و به‌حسا مژارا کوردان کر. جەھەپە، ب ڤێ هه‌لوه‌ستا خوه و ل گۆر ناسنامه‌یا خوه یا سۆسیال ده‌مۆکرات وێره‌کییه‌ک دا پارتییێن ئۆپۆزسیۆن و دیوارێ ترسێ هلوه‌شاند. به‌لکی ژی د دیرۆکا خوه دا، د ده‌ربارێ ده‌مۆکراسییێ دا جەھەپێ ئه‌وقاسی ب وێره‌کی هه‌لوه‌سته‌ک نیشان نه‌دابە.\nجەھەپە، د ناڤبه‌را 4-6 ێ ئیلۆنێ ده ب شاندەیەكا بلند سه‌ردانا سه‌رۆکاتییا ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال یا کوردستانێ کر. دیارە د ڤان هه‌ڤدیتنان دا مژارا کورد هاتیه ڕۆژه‌ڤێ و ژ بۆ به‌رده‌وامییا هه‌ڤدیتنان  لهه‌ڤھاتن ھاتیە كرن. پێڤاژۆ ب ئاوایه‌کی ئه‌رێنی دچە. ژ بۆ هه‌ڤدیتنێن گه‌له‌مپه‌ری ژی مه‌جلیسا ترکیێ هاتیه ده‌ستنیشانکرن. ئه‌ڤ پێشکه‌تنه‌ک پر و پر گرنگه.\nنها دۆر هاتیه (جەھەپە، هەدەپە، سه‌رۆکاتییا ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال یا کوردستانێ) ته‌مامێ پارتییێن کو نوونه‌رێن وان د مه‌جلیسێ دا هه‌نه ته‌ڤلی پێڤاژۆیێ ببن. پشترا ژی ترک و کوردێن کو ب ئه‌رێنی ل پێڤاژۆیێ دنێرن ته‌ڤلی پێڤاژۆ و هه‌ڤدیتنان ببن.\nد ناڤ ڤێ هه‌ڤکۆمێ دا پەکەکە دڤێ هه‌به. لێ، ب فکر و ئارمانجا “هه‌ڤدیتنێن ئیمرالییێ، هه‌لکه‌فتا ئۆسمان ئۆجالان، كەنالێن کوردی و ده‌زگه‌هێن کو ب ته‌نێ خزمه‌تێ ژ ده‌ڤه‌ره‌کێ ڕه دکن” به‌شدار نه‌بن.\nهوون دخوازن ئه‌م مژارێ پچه‌کی ڤه‌کن.\nڕێڤه‌برێ گوندی و چه‌پگرێ هه‌ری سۆسیال ده‌مۆکرات “کارائۆگلان” ب خوه ژی د هه‌موو ژیانا خوه دا گۆتنا کورد ب کار نه‌ئانی. ژ به‌ر ڤێ، وێ ده‌مێ من گۆتبوو کو پارتییا نیژادپه‌ره‌ست یا نۆروێچێ (فره‌مسکرتتسپارته‌ر) ژی ژ بوله‌ند ئه‌جه‌ویت چه‌پتره. هه‌گه‌ر جەھەپە ژ وێ خالێ هاتبه ئاستا ئیرۆ ژ بۆ من پێشکه‌تنه‌ک ئه‌رێنی و گرنگه. شکاندنا زنجیرێن کو ل به‌ر ده‌مۆکراسییێ ئاسته‌نگن، هلوه‌شاندنا دیوارێ ترسێ، د مژارا کورد و کوردان دا خوه‌دی ئینسییاتیفبوون و نامزه‌تییا جەھەپە ژ بۆ ده‌مۆکراسییا هه‌رێمێ پر گرنگه. باشدیتنا ڤێ پێڤاژۆیێ و دوورکه‌تنا ژ ئاخاڤتنێن تووژ ژ بۆ هه‌موو پارتییێن مخالف گرنگه، ده‌ستپێکرنا هه‌ڤخه‌بات و پێڤاژۆیه‌ک نوو ژ بۆ ده‌مۆکراسییا هه‌رێمێ هێژا یه.\nبێگومان ده‌مۆکراسی دێ ئاڤاهییه‌ک زوا پێک نه‌ینه. ڤاژاییا وێ، دێ ب خوه ڕا گه‌شکرنه‌کا ئابۆری، چاندی، هونه‌ری و سیاسی ژی ب خوه ڕا بینه. ئه‌ز هێڤیدارم ته‌ڤگه‌را سۆسیۆ-ئێکۆنۆمیک کو د ناڤ هه‌ڤ دا یه، پێڤاژۆیه‌ک ژ شه‌ر و په‌ڤچوونان دوور، بێیی پچووکخستن و جوداکرنا کو هه‌رکه‌س کاربه ب ناسنامه‌یا خوه ته‌ڤلی پێڤاژۆیا یه‌کیتییێ ببه، بده ده‌ستپێکرن.\nهوون دخوازن ئه‌م ولۆ ده‌ست پێ بکن. برێز ئه‌ردۆگان و باخچه‌لی ڕاست دبێژن. “پرسگرێکا کورد نینە”. و پێ ڤه‌دکن: ” ب برایێن مه یێن کورد ڕا پرسگرێکێن پچووک هه‌نه. ب ده‌ستوورا خوه‌دێ (هه‌رده‌م خوه‌دێ ته‌ڤلی دکن و دکن شریکێ کرێتییێن خوه) ئه‌مێ وان پرسگرێکان د ده‌مه‌ک کورت دا چاره‌سه‌ر بکن”.\nئه‌و ب خوه ژی ژ گۆتنێن خوه باوه‌ر ناکن.\nبه‌لێ، پرسگرێکا کورد و کوردان نینە. ئانگۆ، یێن کو پرسگرێکان دئافرینن نه کوردن. لێ تشته‌کی دن هه‌یه! د پێڤاژۆیا دیرۆکا هه‌ری نێزیک یا کوردان دا ژ ئالیێ ترک، عه‌ره‌ب و عه‌جه‌مان ڤه پرسگرێکا داگیرکرنا مافێ نه‌ته‌وی هه‌یه. ئه‌ڤ ده‌وله‌تێن کو ئه‌ز به‌حسا وان دکم، ژ به‌ر نکارن ده‌ست ژ داگیرکرنا مافێ نه‌ته‌وا کورد بەردن، پرسگرێکا داگیرکرنێ هه‌یه و ناڤێ “پرسگرێکا کورد” ل ڤێ یه‌کێ دکن. ب ڤی ئاوه‌یی ئالۆزییا هه‌ری مه‌زن دکن. ئه‌ڤ ژی نه به‌سه، وه‌که کو کورد پرسگرێکان ده‌ردخن دکه‌ڤن ڕه‌وشا “هه‌م زۆردار و هه‌م سووجدار” و ناکۆکی، وێرانی و شه‌ر به‌رده‌وام دکن.\nتشتێ کو خوه پێ شا دکن و قنیاتا خوه پێ ئانینه ئه‌ڤه: وان چو سووجێن دیرۆکی نه‌کرنه؛ خاک و وه‌لات داگیر نه‌کرنه، زخت و زلم نه‌کرنه، لێ کوردێن بێئاقل سه‌ری هلدانه، بوونه ته‌رۆریست! گاڤا کورد ژ نه‌دیتی سه‌ری هلددن و دبن ته‌رۆریست، مافێ ترکان یێ زخت و زلمێ، بۆمبه‌بارانکرن و شه‌ر ئافرییه! ژ ده‌رڤه‌یی وان، هه‌تا ئیرۆ ل دنیایێ که‌سی باوه‌ری و یه‌قینی ب ڤێ هشمه‌ندییێ نه‌ئانییه، که‌سی ئه‌و جددی نه‌گرتیه. پرسگرێکا کو ناڤێ کورد لێ دکن لێ ئه‌ساسه‌ن پرسگرێکا داگیرکرنێ یه هه‌تا ئیرۆ به‌رده‌وام کریه. ئنسان شه‌رم و فه‌دی دکه لۆ! ژ بوله‌نت ئه‌جه‌ویت ئێ هه‌ری چه‌پ و سۆسیال ده‌مۆکرات بگرن هه‌تا ب ئیرۆ، هوونێ ژ زمانه‌کی کو ل ترکیێ 25 ملیۆن و ل هه‌ر چوار پارچه‌یێن کوردستانێ 50 ملیۆن کورد پێ داخڤن ڕا بێژن “زمانه‌کی نه‌ناس” و د به‌لگه‌یێن دادگه‌ه و مه‌جلیسێ ده ئینکارا زمانێ کوردی بکن. پشتره ژی هوونێ بێژن کورد ته‌ڤلهه‌ڤییان و بێئارامییێ چێدکن و دبن ته‌رۆریست.\nهه‌که کورد ژ ترکان ڕه بێژن “پرسا ترک نینە” و ژ ترکی ڕا ژی بێژن “زمانه‌کی نه‌ناس”، دێ ترکێن وه‌لاتپارێز چ بێژن گه‌لۆ! یان دێ وه‌ک به‌رخکان ل مالێ ڕوونێن و ب دارێ زۆرێ کوردی هین ببن؟ یان ژی!؟\nئه‌ز به‌حسا سیاسییێن کو ئه‌ڤ ڕه‌وش ژ خوه ڕا کرنه بنگه‌ھ ناکم، به‌حسا سیاسه‌ت و ڕانتێن وان یێن ئابۆری ناکم. زارۆک ژی ڤێ ڕه‌وشێ دزانن. تێ زانین کو ئه‌ڤ که‌س ژ ڕانتا نارکۆتیک، چه‌ک، ده‌رمان و قاچاخچیتییا مرۆڤان خوه نادن ئالی.\nژ به‌ر ڤێ یه‌کێ ئه‌م ڤێ هه‌لوه‌ستا جەھەپە پر گرنگ دنرخینن، هێژا دبینن.\nب کورتایی؛ ئه‌م دبێژن هه‌که ئه‌م ڕوونێن، ب ئازادی، یاسایی، ده‌مۆکراتیک و د شه‌رتێن وه‌کهه‌ڤی دا بوون و نه‌بوونان ل به‌ر چاڤێ جڤاکێ باخڤن دێ گه‌له‌ک پرسگرێک چاره‌سه‌ر ببن. چاره‌سه‌ر نه‌بن ژی ب کێمانی دێ فکر و هه‌لوه‌ستا هه‌رکه‌سی ده‌رکه‌ڤه هۆلێ.\nخالا ده‌رکه‌تنا ڕێ دڤێ ئه‌ڤ به. ده‌وله‌ت دڤێ به‌رپرسیاری و ئینسییاتیفێ بگره، وه‌کهه‌ڤ، ئادل، ئازادیخواز، ڕێزدارێ مافێ مرۆڤان و ب هه‌لوه‌سته‌ک نه دژمنانه ده‌ست ب پێڤاژۆیا ئاشتییێ بکه. جەھەپە ب ڤێ ئه‌رک و هه‌لوه‌ستا خوه دڤێ ببه هێڤییا پاشه‌رۆژێ.\nهه‌موو ئالی و ته‌ره‌ف ل گۆر ده‌رفه‌تێن خوه دڤێ پرالی بن. هه‌تا ب که‌سایه‌تان ژی دڤێ ته‌ڤلی ڤێ پێڤاژۆیێ بێن کرن. ئه‌ڤ هه‌لوه‌ست هه‌م دێ خزمه‌تێ ژ پرسگرێکا ده‌مۆکراسییێ ڕا بکه، هه‌م ژی دێ پرسگرێکا پاشدا‌دایینا مافێن داگیرکری چاره‌سه‌ر بکه.\nیانی، جەھەپە، ئی پارتی، هەدەپە، ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال یا باشوورێ کوردستانێ و هێزێن ده‌مۆکراتیک ئێن کورد و ترک ( کۆمه‌ل، سه‌ندیكاه، وه‌قف، پارتییێن سیاسی یێن کو نه‌که‌تنا مه‌جلیسێ) ب ده‌مێ ڕا دڤێ داخلی ناڤ پێڤاژۆیێ بێن کرن.\nدڤێ جهێ ڤێ یه‌کێ ژی مه‌جلیسا ترکیێ به. ژ وێرێ دڤێ ده‌ست پێ کرن و ل ته‌ڤاهییا وه‌لات به‌لاڤ ببه. مژارا یه‌که‌م یا کو بێ فێهمکرن تێگهشتنا واته‌یا ده‌مۆکراسییێ و لهه‌ڤکرنا ڤێ بابه‌تێ یه


لە نیڤادا ژیان ئاسایی دەكرێتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە نیڤادا ژیان ئاسایی دەكرێتەوە\nحاكمی ویلایەتی نیڤادا رایگەیاند پلانێكیان داناوە بۆ كردنەوەی سەرجەم بوارەكان و كۆتاییهێنان بە كەرەنتینە بە تەواوی مانگی حوزەیرانی داهاتووەوە.\nحاكمی ویلایەتی نیڤادا لە كۆنفڕانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند لە ماوەی مانگەكانی رابردوودا رێژەی كۆرۆنا دابەزیوە رۆژانە و خەڵكێكی زۆر ڤاكسینیان پێدراوە دژی نەخۆشی كۆرۆنا.\nژمارەیەك لە ویلایەتەكانی ئەمریكا رێوشوێنەكانیان كەمكردەوە لە ئەمساڵدا بە تایبەت لە تێكساس و لویزیانا و میسیسبی.\nئەمریكا یەكەم وڵاتی زیانباربووی نەخۆشی كۆرۆنایە و بەرزترین ژمارەی مردن و تووشبووی كۆرۆنای هەیە.\nجۆ بایدن سەرۆكی ئەمریكا بڕیاریداوە كە لە هاوینی ئەمساڵدا كۆتایی بە پەتای كۆرۆنا بێنێت لە وڵاتەكەیدا.\nئەمریكا بەرزترین ئاستی هەیە لە پێدانی ڤاكسین بە هاووڵاتیانی وڵاتەكەی ئەمەش وەك هەنگاوێك بۆ ئاساییكردنەوەی ژیان سەیری دەكرێت.


٥ خووی تەندرووستانەی منداڵ باشترە لەمەودوا وازیان لێ بهێنیت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n٥ خووی تەندرووستانەی منداڵ باشترە لەمەودوا وازیان لێ بهێنیت\n2019/08/16 - 11:54 AM\nمنداڵان پێویستییان بە تەندرووستی باش و ئاگا لێبوونە و ئەمانەی خوارەوە کۆمەڵێک خووی ناباشن کە پێویستە دایک و باوکان وازیان لێ بهێنن.\nزۆر وەستان لەسەر پشت بەشێوەیەکی ڕاست کە هەموو هێزەکە لەسەر پشتی بێت.\n– بەکارهێنانی کۆڵەپشتی قورس لەبری جانتا کارێکی مەترسیدارە هەندێک جار هێندەی شتەکانی قورسە کە ئەمەش بۆ منداڵان نا تەندرووستە.\n– بەکارهێنانی دەرمانەکانی پێست بەشێوەیەکی بەردەوام و زۆر.\n– زۆر شتنی ددان و بەبەردەوامی و پاش هەموو نانخواردنێک کارێکی باش نییە و چوونکە پووکی منداڵ لاوازە.\n– زۆر کورت کردنەوەی نینۆکی منداڵ تەندرووست نییە، وا دەکات نینۆکەکە لە نێو گۆشتەکەدا گەورە ببێت.\nکۆمەڵێک بەکارهێنانی جیاوازی کاغەزی ئەلەمنیۆم کە دەتوانیت سوودی لێببینیت


ڕاگەیاندنی هەڵمەتی بایکۆت و بەرەنگاری\nWednesday, 10.06.2021, 7:26\nسەبارەت بە هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئیراق، کۆمەڵێک چالاکەوانی سیاسی خۆبەخش و ژمارەیەک لە نوێنەری گرۆ و بازنەکانی گفتوگۆی جیاواز لە ناو کوردستان و دەرەوەی کوردستان، زنجیرەیەک کۆبوونەوەیان لەماوەی ڕابردوودا ڕێکخست. سەرئەنجام گەیشتینە بڕیار بۆ ڕاگەیاندنی هەڵمەتێك بۆ بۆیکۆت و بەرەنگاری هەموو ئەو پرۆسانەی ئەمڕۆ بە ناوی هەڵبژاردنەوە لە ئێراق و کوردستاندا بەڕێوەدەچن. ئەم هەڵمەتە پشتیوانی لە هەموو ئەو هەڵمەتە هاوشێوانەی خۆی دەکات کە لەلایەن گرۆ و کەناڵە جیاوازەکانی ترەوە لە کوردستان و ئێراقدا ڕاگەیندراون.\nئەمڕۆ لە ئێراقدا پرۆسەیەکی بەرەنگاری خۆڕسک و سروشتی بەڕێکەوتووە دژ بەو باند و پارتە دەسەڵاتدارانەی بێشەرمانە ژیانێکی سیاسی تاڵانکاری و ستەمکاری بەڕێوەدەبەن.\nلە دۆخی پەرتەوازەکردنی شەقامی سیاسی و پشتگوێخستنی داواکاری و خۆپیشاندانەکاندا بۆیکۆتی هەڵبژاردن بەهێزترین چالاکی سیاسی ئەو بەرەنگارییە خۆڕسك و سروشتییەی خەڵکە. هەروەها یەکەم هەنگاوی سەرەتایی گرنگە بۆ بەرپەرچدانەوەی کۆی ئەو بێڕێزییەی بەرامبەر خەڵکی ئەم نیشتمانە دەکرێت. بەشداری نەکردنی خەڵک لەسەراسەری ئێراقدا، بەجۆرێک پەرەی سەندووە تەواوی دەسەڵاتدارانی هەراسانکردووە و لێرە و لەوێ بەعس ئاسا خەریکی بەرتیل بەخشینەوە و هەڕەشەی نانبڕینن، ئەگەر خەڵک بەشداری هەڵبژاردنەکان نەکات. بەڵام ئەم کردەوانە جگە لە شکست هیچ دەستخستێکی تری بۆ ڕژێمە باندگەراییەکەیان نابێت.\nدەسەڵاتی دەرفەت دزی ئەمڕۆی ئێراق و کوردستان، هەرچی پێ بکرێت بۆ خۆ ڕزگارکردن لەو قەیرانانەی تێی کەوتووە دەیکات، لەوانە بژاردەی هەڵبژاردنی پێشوەختە. هەر لەناو ئەو هەڵبژاردنانەشدا لیست و باندەکانی قاچاخچێتی سامانی سروشتی، کەوتوونەتە شەڕێکی چەواشەکارانەوە لە ناو خۆیاندا بۆ گەرمکردنی شایی و گەمەکانی هەڵبژاردن. ئەم باندانە کۆکن لەسەر بەشبەشێنەی گەندەڵی و جگە لە خۆڵکردنە چاوی خەڵک هیچی تریان لێ چاوەڕوان ناکرێت. تەنانەت، دەنگدان بە تاکی سەربەخۆ و سەرخستنی هەندێک کەسایەتی بەڕێز بۆ ناوەندەکانی بڕیار، جگە لە ناشرینکردنیان هیچی تری لێ سەوز نابێت. ئەم باندانەی ستەمکاری کە ئەمڕۆ لە کوردستان و ئێراقدا دەستیان بەسەر دەسەڵاتدا گرتووە، هیچ کات گوێبیستی دەنگ و سەدای ئەوانە نابن کە دەخوازن مافەکانی خەڵک بۆ خۆیان بگەڕێتەوە. بەڵکو ئەوان چی بخوازن دەیکەن بێ گوێدانە شەرعییەت و بێ گوێدانە پرسەکانی خەڵک و نیشتمان. ئەم باندانە لەلایەن هێزە دەرەکییەکانەوە تەعینکراون و بەکرێگیراوانە لەسەر گەمەی دەسەڵاتداری لە ئێراقدا دەژین. سەبارەت بە کوردستانیش، هەتا ئەمڕۆ پرسەکانی هەرێمی کوردستان پرسێکن بەستراوەن بە ئێراقەوە و لە یەکتری جیانین، بۆیە گەمەی باندە دەسەڵاتدارەکانی کوردستانیش بەشێکە لەو پرۆسەی گەندەڵییەی لە ئێراق و ناوچەکەدا بەڕێوەدەچێت. هەر ئەم باند و قەوارانەش ناتوانن یەك هەنگاو پرسە نیشتمانییەکان بەرنە پێشەوە و ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووری خەڵک باشتر بکەن.\nنەچوون بۆ دەنگدان و بەشداری نەکردن لەم پرۆسە گاڵتەجاڕییەدا و پەکخستنی پرۆسە و ناوەندەکانی دەنگدان ئەرکێکی نیشتمانی شەرەفمەندانەیە بۆ هەرکەسێک بە هۆشیارییەوە بەشداری تێدا بکات. ئەم ئەرکە بەتەنیا ئەرکێکی تاکەکەسی نییە، بەڵکو پرسێکی سیاسی گشتی جدییە و ڕەتکردنەوەی دۆخ و پرۆسەیەکی گێلکردنی نەخوازراوە. بەشداری نەکردن و ڕێگری کردن لەم پرۆسەیە لایەنی کەمی توانایی تێگەیشتنی هەر تاکە کەسێکی پێویستە و ستەمکاریش چەند ئەستووربێت، ناتوانێت هیچ بەرامبەر ئیرادەیەکی یەکگرتووی خەڵک بکات.\nهەڵمەتی بایکۆت و بەرەنگاری


(دەست نیشانکردنی هەمووان)\nخۆتۆمارکردن / چوونەژوورەوە\nهەموو شارەکان بالەکایەتی ھەولێر سلێمانی دهۆک ھەڵەبجە کەرکووک بازيان هەورامان ئاغجەلەر دۆلی هیڕان شارباژێر هەریر تەق تەق حاجی ئۆمەران سەنگەسەر خەلیفان دێگەلە بارزان حاجیاو دیبەگە ناحيه سنگاو ناحیەی ئاخجەلەر ناحیەی دارە شکران رانیە\nهەموو هاوپۆلەکان جوجکە شەک زەوی نێنگوین مالات مانگا جوانەگا نێنگون گوێلک مەڕ بەرخ بەران بزن کار جیسک نێری ئاسک مەیمون پەلەوەر قەل قاز مریشک کەلەشێر مراوی نەعامە ئامێری کشتوکال کا کوت ئالیک سیلاج کا جۆ ئەسپ بەرهەمی ئاژەل شیر هەلهێنەر/مفقس هەلی کار داواکاری جۆری تر\nژمارەی رێکلامەکان: 2542\nبەش کردن Telegram Facebook WhatsApp Twitter\nئاگادار کردنەوە لەسەر کێشە رێکلام\nهۆکاری بنەڕەت: — تکایە هۆکاری لێدوانەکە هەڵبژێرن — ڕیکلامەکی ناشیاوە. زانیارێکانی ناڕاستە. ئەو ڕیکلامە چەن جار بڵاو بۆتەوە. ئەو ڕیکلامە لە شوێنی خۆی نێ. ئەو خزمەتە هێشتاکە بەردەست نێ. ئەو خزمەت یا بەرهەمە بە پێی یاسا کێشەی هەیە. هۆکارەکانی تر …\nڕای خوتان دەربڕن\nشار یا قەزا\n10 مانگ پێش\nئەم مانگا کوردیە ٥ مانگە کەلی گرتووە، مانگایەکی بە شیرە. گۆلکێکی نێری لەبەرە.ڤیدۆ کۆمێنتە\nژمارەی مۆبایل: 07503531810


ئای برا ڕۆ… – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » د.ئه‌رسه‌لان بايز » ئای برا ڕۆ…\nڕۆژی دووی مانگی تشرینی یەكەمی ئەمساڵ، بەمەبەستی پیرۆزبایی كردن لە پارێزگاری نوێی پارێزگای هەولێر بەڕێز (د.فەرسەت سۆفی) سەردانی سەرام كرد. لەو دیدەنییە بیست خولەكیەدا باسمان لە زۆر بابەتی هەمەجۆر كرد. لە پێش هەموو شتێك هاوكاری و هەماهەنگی هەموو لایەك بۆ پاراستنی ئارامی و ئاسایشی شاری هەولێر، شاری بەیەكەوە ژیانی فرە نەتەوەو فرە ئاین كە نەك هەر پایتەختی هەرێمی كوردستانە بەڵكو مەڵبەندی بەیەكەوە گرێدانی چوار پارێزگاو مەڵبەندی سیاسی و ئابووری و دیبلۆماسی هەرێمیشە. ئەركی هەموو لایەكە پشتیوانی لە حكومەتی (محلی) هەولێر بكەن بۆ پاراستنی تەبایی و یەكڕیزی و خزمەت و جوانتركردنی زیاتری شارەكە، هەر وەكو چۆن هەقە بەڕێوەبەرانی شارەكەش پارێزگاری هەموو لایەك بن. هەردووكمان نەفرەتمان لە تێكدانی یەك ڕیزی و شەڕی ڕابردووی ساڵانی ڕابردوو كرد. ئەو ساڵانەمان بە قۆناغێكی قێزەون ناساند چونكە ئەو ساڵانە نەك زیانی گەورەی بە میللەتەكەمان گەیاند، بگرە زەمینە سازیشی بۆ دەست تێوەردانی دەرەكی كرد. نەیاران هەمیشە بە دوای دەرفەتێكدا دەگەڕێن بۆ لەبار بردنی خەرمانی دەیان ساڵەی ڕەنج و خوێنی دەیان هەزار شەهید. (د.فەرسەت سۆفی) لە وەڵامی پارێزگاری هەموو لایەك، وتی:-\n-لە دیدارێكی چەند ڕۆژ پێش ئێستام لەگەڵ بەڕێز (مەسعود بارزانی) پێی ڕاگەیاندم (هەموو پێكهاتەكانی ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر بە دەنگ و ڕەنگ و پێكهاتە جیاوازەكانەوە دەنگیان بە پارێزگاربوونی تۆ داوە، بۆیە پێویستە تۆش لە ئاستی متمانەی ئەو هەموو دەنگانە بیت. بێ لایەنانە ئیدارەی هەولێری پایتەختی هەرێم بدەیت و لە خەمی هەموو دانیشتوانی سنورەكە بیت). (د.فەرسەت) لە قسەكانی بەردەوام بوو: هەر وەكو چۆن بەڵێنم بە سەرۆك (مسعود) داوە، ئێستاش دووپاتی دەكەمەوە لەسەر بەڵێنەكەی خۆم سوورم و جێی متمانەی هەمووان دەبم. سوپاسگوزاری هەر كەس و لایەنێكیش دەبم هاوكارم بن و تێبینیەكانی خۆیانم بۆ بنێرن و لەكەم و كوڕیەكانیش ئاگادارم بكەنەوە.\nلە بارەی شەڕی كورد كوژی ناوخۆش، ئەم ڕووداوە دڵتەزێنەی بۆ گێڕامەوەو سەرپشكیشی كردم لە بڵاوكردنەوەی لەم گۆشەیەدا.\n-لە شەڕی نەگریسی ناوخۆی ناوەڕاستی نەوەدەكانی سەدەی ڕابردوو. شەڕێكی قوڕس و خوێناوی لەسەر قوتەی یەكێ لە شاخەكانی (هندرێن) ڕوویدا، یەكێ لە سەنگەرەكانی پێشمەرگەكانی (ی.ن.ك) شێلگیرانە بەرگری دەكردو نەی دەهێشت كەس سەر بەرز بكاتەوە. هەر چەندە پێشمەرگەكانی پارتی هێرشیان بۆ بردو گوللە و خومپارە بارانیان كرد نەگیرا. دوای شەڕێكی چەند سەعاتی سەنگەرەكە هەر لە شوێنی خۆی مایەوە. ئیتر هێزەكانی پارتی ئەركەكەیان بە چەند پێشمەرگەیەكی شاخەوانی گوندی (وەرتێ) سپارد كە شارەزای تولەڕێ سەختەكانی ناوچەكە بوون. لەگەڵ شەبەقی دوو ڕۆژی دواتر دزەیان بۆ هەردوولای ڕاست و چەپی سەنگەرەكە كرد. لای ڕاست بە چەند دەست ڕێژێكی كلاشنكۆف سەنگەری پێشمەرگەكانی (ی.ن.ك)یان سەرقاڵ كرد. (قەناس) بە دەستەكەی لای چەپیش دەرفەتی لە (عدد بی،كەی،سی)یەكەی ناو سەنگەرەكە هێناو بێدەنگی كرد. لەگەڵ بێدەنگ بوونی بی كەی سییەكە، پێشمەرگەكانی پارتی كەوتنە چەپڵە ڕێزان و خۆشی سەركەوتن، ئیتر بە كۆمەڵ پەلاماری سەنگەرەكەیان دا.\nكاتێ قەناس بەدەستەكەی پارتی گەیشتە سەر سەنگەرەكە لە پڕ دایە پڕمەی گریان و بە هەردوو دەست لەسەری خۆیدا قیژاندی و هاواری كرد:\n-ئای برا ڕۆ…. باوكە ڕۆ… چۆن ماڵی خۆم وێران كرد. بە دەستی خۆم ئاگرم بەردایە ماڵی خۆم و برای خۆم شەهید كرد. ئیتر خۆشی و شادی بوو بە گریان و شین و واوەیلاو بابەڕۆ براڕۆ.\nئەمە یەكێكە لە دەیان نموونەی شەڕی ناوخۆی ڕیزەكانی كورد بەشێكە لە مێژووی تاڵی سیاسەت و پێوەندی نێوان حیزبەكانی كوردستانی باشوور.(بگرە پارچەكانی تریش) جا نازانم سەر گەرم و توند ڕەوەكانی نێو هەردوو حیزب (ی.ن.ك) و پارتی دیموكراتی كوردستان بە چ (لۆژیك)ێك فوو لە گەشانەوەی خۆڵە مێشی ئاگری خامۆش كراو دەكەن…؟ تۆ بڵێی چ سودێك لە دروست كردنی گرژییەكان ببینن..؟!!


نەوەی دووەم لەحکومەت‌و حزبدا!\nبافڵ تاڵەبانی‌و لاھور شێخ جەنگی\nدوای ھێنانوبردنێکی زۆر، دانیشتن و میوەخواردن، پێکەنین و کۆنگرەیه‌کی زۆر، بۆ ئاخیری گه‌یشتن بە ڕێککەوتن و کابینەی نۆی حکومەتی ھەرێم پێکات.\nئەوەی لای زۆربەمان جێگای پرسیاربوو، لە چوارگۆشەی زێڕین دوو سیاسەتوان لە حیزبی سەوز بەدی نەدەکران! کە ھەر یەکێکیشیان سەنگ و قورسایی خۆی ھەیە لە کوردستان و عێراق و ناوچەکە، پرسیار بۆ خەڵکی کوردستان ئەم دوو کەسایەتییە چیان لێھات و خەریکی چین؟!\nدوایی بێ دەنگی و نەبوونی کاندیدی نزیک لەم دوو کەسایەتییە، لە کابینەی نۆ سەرەڕای بەھێزی و قسەی یەکلایکرەوە لە ناو حیزب و جەماوەرێکی زۆری سەربازی و مەدەنی، بۆ وەزارەت و پۆستە باڵاکان ئەمە خوێندنەوەیه‌کی تری بۆ ئەکرێت، بەم شێوەی خوارەوە؛\nدوایی ڕاگەیاندنی ناوی وەزارەتاکان، باڵی کۆشکی سەلامیش بە لاوازی بۆ سێیەم باڵ سەری ھەڵدا لەناو یەنەکە، کە ڕاستەوخۆ گوتاری لەسەر نوسراو دژایه‌تی بوونی راگەیه‌ندرا، ئەمەش ئاماژەیه‌کی باش نین بۆ ئەو باڵه.\nھەموان باسی ئەوەیان کرد کە باڵی کۆسرەت رەسوڵ عەلی گۆڵی کردووە و باڵی سێیەم دەرکەوتووە، بەڵام کەسێک نەھات باسی ئەوە بکات یەکێتی بە کۆبوونەوەیه‌ک کاندیدەکانی یەکلایکردوەوە، سەرەڕای جیاوازی و بوونی کاندیدێکی زۆر، ئەمەش دروستبوونی ناوەندی بڕیاردان لەم ھێزە دەردەخات.\nباڵی سێیەم دوای بوونی بەرھەم ساڵح بە سەرۆککۆمار زیاتر دەرکەوت، ھەر زوو دەستی کردەوە بە کۆکردنەوەی ھاوڕێکانی و نەھێشتنی ڕقوكینەی ڕابردوو، دروستکردنی دۆستی نوێ، ئەمەش ھەندێک قسە ڕۆیشتووی ناو حزبەکەی و دژەکانی دوێنی و ئەمڕۆی زیاتر توڕەکرد.\nباڵی سێیەم ھەر زوو جێگای کرایەوە! لە ناو کابینەی نۆیەم ئەمەش بۆ ئەوە بوو کە دووبارە ئەم کەسە بکەنەوە بە رەقەم لە ناو گۆڕەپانی سیاسی و شەقامدا، پرسیارەکەش ئەوەیە ئایا دەتوانن ئەم ئامانجە بپێکن و ڕێگاکە چیتر فراوان ئەکەن یان ستۆپی پێئەکەن؟!\nبافڵ تاڵەبانی و لاھور جەنگی، ئەو دوو کەسایەتییە سیاسییەن زۆرترین جەماوەر و قسەڕۆیشتووی ناو یەنەکەن، بەڵام لەم کۆتاییە پێکھێنانی حکومەت سەره‌ڕای بوونیان لە ناو وەفدی پێکهێنانی حکومەت لەگەڵ شاندی پارتی، لە کۆتاییەکەیدا و کاتی ڕاگەیاندنی دیار نەمان!\nبەلای چاودێران و ڕۆژنامەوانان و نوسەرانیش جێگای پرسیار بوو، ئەوەی ئێمەومانان لێی تێدەگەین بەم شێوەیە کۆدەنگییه‌ک ھەیە:\nبۆ چوار ساڵی داھاتوو حکومەتمەداری تەسلیمی باڵەکانی تر دەکرێت و خەرمانیان بەدەر ئەکەوێت بۆ خەڵکی و یەنەکەش، ئەمەش دوو باڵەکەی تر کە جاران یەک بەیەک باڵ ناویان دەگات ئەرکیان قورستر ئەبێت و لەوەیە ببێتە کۆتاییان و خەرمانیان ئاگری تێبەر بێت! لەوانه‌شه ئەدایه‌کی جوان و سەرکەوتوو پێشکەش بکەن!\nیەکێتی و کەرکوک ئەو دوو بابەتەن زۆرترین قسەیان لەسەر ئەکرێت، بەتایبەتیش کۆنگرەی حزب، له‌سه‌ر کەرکوکیش گه‌یشتوون بە کۆتاییەکانی ئەم پرۆسەیە، ھەر دوای پێکھێنانی حکومەتیش، لاھور جەنگی لە پەیامێکیدا ڕایگەیاند، ئەبێت مەسەلەی کەرکوک یەکلایی بکرێتەوە بە زوویی، پێشتریش بافڵ تاڵەبانی گوتی، کەرکوک و کەرکوک و کەرکوک. ھەر دوای ئەم قسانەی دوای ٢٤ کاژێر مەکتەبی سیاسی یەنەکە و پەدەکە ڕێککەوتن لەسەر کاندیدێک بۆ پۆستی پارێزگار.\nئەمەش ئەوە دەردەخات مەسەلەی یەکێتی و کۆنگرە بۆ چوار ساڵی داھاتوو، راده‌ستی ئەم دوو فیگەرە کراوە، خەرمانی ئەوانیش بەدیاربکەوێت و لە قسەوه بۆ کرداری ڕاستەقینە ھەنگاوبنێن.\nئەوەی دەمێنێتەوە بگوترێت، ئەم ڕێککەوتن و کۆدەنگی و ناوەندی بڕیاردانه‌ی ئێستای یەکێتی، تا کوێ و بڕ دەکات؟ کەسیان قسەی خۆیان ناشکێنن و یەکێتی ناو یەکێتی دەپارێزن، یاخود ئەوەتا ھەر خۆیان دەبن بە خەرمان سوتێنەری حزبەکەیان؟!\n1 کابینەی نۆو خاڵی ھاوبەش (یەکێتی، گۆڕان)\n2 كۆبونەوەی داھاتو... سوارو سوار؟!


کوردیپێدیا - 12یەمین رۆژی شەڕی عەفرین؛ زانیاری و ئاماری نوێ\n📊 12یەمین رۆژی شەڕی عەفرین؛ زانیاری و ئاماری نوێ | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n12یەمین رۆژی شەڕی عەفرین؛ زانیاری و ئاماری نوێ\nئۆپەراسیۆنی تورکیا بۆ سەر عەفرینعەفرین بەردەوامە و پێینایە 12یەمین رۆژ. شەڕ و پێکدادان و بۆردوومانکردنی تەواوی گوندە سنوورییەکان بەردەوامە و لە سنووری شارۆچکەی راجۆش شەڕێکی سەختە. روونش نییە سوپای تورکیا و سوپای ئازادی سووریا چەند پێشڕەوییان کردووە و چەند ناوچەیان لە سنووری عەفرین کۆنترۆڵکردوون. هەردوولاش ئاماری جیاواز لەبارەی ژمارەی کوژراو و برینداران رەتدەکەنەوە.\nبەدرێژایی سنووری عەفرین شەڕ و بۆردوومان بەردەوامە\nشەوکەت هەرکی، پەیامنێری رووداو لە سنووری نێوان باکوور و رۆژئاوای کوردستان رایگەیاند: تۆپباران و بۆردوومانکردنی تەواوی گوندە سنوورییەکانی عەفرین بەردەوامە. ئێستاش سوپای تورکیا گوندەکانی رۆژئاوای عەفرین و چیای گڕە تۆپباران دەکات. لە سنووری شارۆچکەی راجۆش کە دەکەوێتە رۆژئاوای عەفرین، شەڕێکی سەخت هەیە.\nپەیامنێری رووداو راشیگەیاند: روون نییە سوپای تورکیا و ئۆپۆزیسیۆن چەند پێشڕەوییان کردووە و چەند ناوچەیان لە عەفرین کۆنترۆڵکردوون. دوو رۆژیشە چەکدارانی ئۆپۆزیسیۆن بۆ سنووری قەستەل دەگوازرێنەوە.\nسوپای تورکیا و یەپەگە ئاماری جیاواز بڵاودەکەنەوە\nسوپای تورکیا لە راگەیێندراوێکدا ئاماری11 رۆژی رابردووی ئۆپەراسیۆنی (چڵە زەیتوون)ی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لەو ماوەیەدا 712 چەکداری یەپەگەیان ناچالاک کردووە، بەبێ ئەوەی روونیبکاتەوە چەندیان گیانیان لەدەستداوە، چەندیان بریندارن و چەندیشیان دەستگیرکراون. دەشڵێت 24 پێگە و 18 گوند و قەزایەک لەگەڵ 5 بەرزایی و تەپۆڵکەی ستراتیژیان کۆنترۆڵکردوون.\nلەبارەی ئەم ئامارانە پەیامنێری رووداو رایگەیاند: سوپای تورکیا ئاماری جیاواز لەبارەی کۆنتڕۆڵکردنی ناوچەکان لە عەفرین بڵاودەکاتەوە و هیچ سەرچاوەیەکی فەرمی پشتڕاستیان ناکاتەوە.\nهێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) ئەم ئامارانەی تورکیا رەتدەکاتەوە و لە دوایین ئاماری خۆیاندا ئاماژەیان بە گیانلەدەستدانی 43 شەڕڤان و کوژرانی 308 سەربازی تورکیا و چەکدارانی سووریای ئازاد کردووە.\nشەوی رابردوو بۆردوومانی چڕ و شەڕێکی سەخت روویداوە\nشەوی سێشەممە لەسەر چوارشەممە فڕۆکە جەنگییەکان و هەلیکۆپتەرەکانی سوپای تورکیا چەند ناوچەیەکی عەفرینیان لە رۆژئاوای کوردستان بۆردوومانکرد. سەرچاوەیەکی تایبەت لە عەفرین بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، شەوی رابردوو هەلیکۆپتەرە شەڕکەرەکانی تورکیا لە جۆری کۆبرا گوندی حەمامێی سەر بە شارۆچکەی جندرێسیان بۆردوومانکرد.\nبەگوێرەی هەمان سەرچاوە، بۆردوومانەکە دوای ئەوە هاتووە کە شەڕڤانانی یەکینەکانی پاراستنی گەل- یەپەگە لە شەڕێکدا سەختدا گوندی حەمامێیان لەژێر دەستی سوپای تورکیا و هێزەکانی سووریای دیموکرات کۆنترۆڵکردووەتەوە.\nچەند گوندێک لەلایەن خەڵکەوە چۆڵکراون\nلە ناوچەی رەجۆش فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورکیا گردی کەڤرێ کەریان بۆردوومانکردووە. بەگوێرەی هەمان سەرچاوە، فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورکیا گوندی بافالۆنێیان لە رۆژهەڵاتی عەفرین بۆردومانکردووە کە دەکەوێتە نێوان گوندی قەستەلی جندۆ و قتمێ.\nلەبارەی پێشهاتە مەیدانییەکانی سەر سنووریش، سەرچاوەیەکی تایبەت بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، گوندەکانی چیای خاستیا هاوشێوەی گوندەکانی خەرزا، عەلی ژارۆ، راجێ و برکێ کەوتوونەتە ژێر گوشاری سوپای تورکیا و خەڵکی ناوچەکە ئاوارەبوون.\nبەگوێرەی ئەو سەرچاوەیە، سوپای تورکیا و چەکدارانی سوپای سووریای ئازاد لە شاخی ئێزگەهێ و دەورووبەری گوندەکانی عەمەرا و مامیلا جێگیربوون. هەمان سەرچاوە ئاماژەی بەوەدا، لە ناوچەی بلبلێ هێزەکانی سوپای تورکیا لە گوندی بالیا کە لەسەر سنوورە، جێگیربوون.\nسەرچاوەکان لە عەفرینەوە چی دەڵێن؟\nچالاکڤانێکی سیاسی بە ناوی مەڕوان حەنان لە عەفرین بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، تاوەکو ئێستا زانیاریی کۆنترۆڵکردنی ئەو گوندانە لەلایەن سوپای تورکیا پشتڕاست نەکراوەتەوە و سەرچاوە سەربازییەکانی یەپەگەش جەختدەکەنەوە کە تاوەکو ئێستا تورکیا هیچ گوندێکی کۆنترۆڵ نەکردووە.\nسەرچاوە میدیاییەکانی هەسەدە لەبارەی شەڕەکەی ئەمڕۆ و شەوی رابردوو دەڵێن شەڕ و پێکدادان لە گوندی شەنگلی بەردەوامە و کۆنترۆڵ نەکراوە، ناوچەی راجۆش لە ژێر بۆردوومانێکی تووندی سوپای تورکیادایە. ئەمە لەکاتێکدایە سوپای تورکیا کۆنترۆڵکردنی راگەیاندووە.\nهەسەدە ئاماژەی بەوەش کردووە کە سوپای تورکیا و چەکدارەکانی ئۆپۆزیسیۆن هێزێکی زۆریان بۆ سنووری شەهبا لە رۆژهەڵاتی عەفرین گواستووەتەوە.\nلە هاتای مووشەکێک کەوتەخوارەوە و کەسێک گیانی لەدەستدا\nمیدیاکانی تورکیا بڵاویانکردەوە کە مووشەکێک ئاراستەی شارۆچکەی رەیحانلیی پارێزگای هاتای کراوە. مووشەکەکە لە گەڕەکێکی شارۆچکەی ریحانلی هاوسنوور لەگەڵ عەفرین کەوتووەتە خوارەوە و بەهۆیەوە کەسێک گیانی لەدەستداوە.\nلەگەڵ دەستپێکردنی شەڕی عەفرین چەندجارێک ئەم حاڵەتە دووبارەبووەتەوە و ژمارەیەک هاووڵاتی برینداربوونە، هەرچەندە یەپەگە رەتیدەکاتەوە ئەوان شارەکانی تورکیا بکەنە ئامانج.\nنەتەوە یەکگرتووەکان: لە عەفرین 15 هەزار کەس ماڵەکانیان جێهێشتووە\nئۆرسولا مولەر، جێگری سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری مرۆیی لە دانیشتنێکی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکاندا لەبارەی رەوشی سووریا، ئاماژەی بەوە داوە کە زانیارییان پێگەیشتووە لەبارەی بوونی کوژراو و بریندار بەهۆی ئۆپەراسیۆنی سوپای تورکیا بۆ سەر عەفرین لە رۆژئاوای کوردستان.\nئۆرسولا مولەر دەشڵێ، بەهۆی شەڕ و پێکدادنەکانەوە لە سەرەتای دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنەکە تاوەکو ئێستا 15 هەزار کەس لە خەڵکی عەفرین ماڵەکانیان چۆڵکردوو‌ە و روویان لە شوێنی دیکە کردووە لە هەمان ناوچەدا. دەشڵێت لەوانە نزیکەی هەزار کەس روویان لە حەلەب کردووە. \n#عەفرین | #31-01-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 31 2018 11:17AM تۆمارکراوە


جیاوازیی لە نێوان ئۆجەلان و گاندی و ماندێلا\nWednesday, 01.29.2020, 13:51\nبە بێ دەمارگرژیی. هەستییی دەمارگرژیی لە وێنەی چاویلکەیەکی تاریک و رەش دەچێ کە دونیای مرۆڤەکان تاریک دەکا. ئەو کەسانەی ئەو چاویلکەیە دەچاو دەکەن وا دەزانن تەواوی خەڵك وەک ئەو دەبێ دونیا سەیر بکات، یان مێژوو بخوێننەوە. مرۆڤی دەمارگر و خۆویست لە ژیانی خۆیدا یەک مەتریی سەر ڕێگای خۆی تەماشا دەکا بە سەریدا هەنگاو دەنێ. دەرباز بون لە دیدی دەمارگرژی لە ناو کۆمەڵگادا بابەتێکی دەروناسیی وزانستیە کە حەوجێی بە چآرەسەریی هەیە.یەکەم مامۆستای تاکی کورد بۆ ئەوەی هان بدرێن وێنەی تاکێکی دەمارگرژ بیر بکەتاوە، بنەماڵەودایکوباوکی ئەو تاکە کەسەیە کە بە پێی پێویست لەو بوارەدا پەروەردە نەکراو. دەمارگرژیی نەخۆشیەکی ناو کۆمەڵگایە کە هەرکات خۆی هاویشتە دونیای سیاسەت کۆمەڵگا تووشی نەهامەتیی دەبێ و درەنگ دەگەڵ دونیای دەرەوە پەیوەدنیی پێک دێنێ. ئێڕەیی بردن بۆ سەر ژیان گشتی لە ناو کۆمەڵگادا دەستپێکی دووچاربوونی شەخسە بە نەخۆشیی دەمارگرژی.\nژن لە روانگەی ئۆجەلان و گاندی و ماندێلا:\nئەو سەکانەی سەرکردە و ناودار و خاوەن ئەزموونن لە سیاسەتدا، دونیا هەر سێکیان دەناسێ. ئۆجەلانی کورد و گاندیی هیندوستانی وماندێلای خوارووی ئەفریقا، ساڵانێکی دور و درێژ تیكۆشانیان هەبووە بۆ ئەوەی نەتەوەکەیان بگاتە ئامانج. لەم وتارەدا من باسی (ژن) دەکەم لە ئاست هزر و باوەڕی ئەو سێ تیکۆشەرە. ئەو سێ کەسە هاسان درووست نەبوون وهاسان دەستیان نەداوەتە کاری سیاسیی لە ناو کۆمەڵگایەک کە لەوپەڕی دواکەوتوویدا دەژیان. کوردستانی بن دەست، هیندوستان ژێر چەپۆکە، ئافریقی ئاپاڕتاید لێدراو، لە وەها وڵاتگەلێکدا شەر بۆ ئازادیی وەک خەون دەچێ بۆ گەیشتن بە ئازادی. سێ مرۆڤی ئازا و سێ دەسەڵاتی دێوئاسا لە سێ وڵات، دەبێ ژن لەو وڵاتانە چۆن بژی؟ ئاخۆ ئەو سێ سەرکردەیە کێشەی ژن وکەسایەتیی ژنیان چۆن هەڵسەنگاندوە؟ زۆر جار دونیای بێ رەحمی سیاسەت لایەنیی ژیانی رۆژانەی زۆر کەسی ناودار دادەپۆشێ و قەوزەپۆشی دەکا! بەو پێیەش دونیای درەوەی ئەو ژیانە لە زۆر ڕۆوە ئاشکرا ناکرێ. لە ناو شۆرشی هەر سێ سەرکردەدا ژن بوونی هەیە و ئینکار ناکرێ، بەڵام پرسی هەرە گرینگ ئەوەیە ئەو سێ سەرکردەیە چۆنیان لە ژن ڕوانیوە؟\nژن لە روانگەی گاندی:\nنازناوی دوژمنەکەی ژنانیان داوە بە کەسێکی وەک گاندی! چون ژنی بە کەم زانیوە! رق وکینەی زۆریی بەرانبەر بە ژن هەبووە! پێی وابووە لە سوری مانگانەی ژندا روحی ژن پیس دەبێ! هەروەها دەڵێ: ئەو ژنانەی کە تووشی دەستدرێژی و ئەتک بوونەوە بەهای خۆیان وەک مرۆفێک لە دەستداوە! ئەو بابەتەی دەکردە بیانوو بۆ پاکانەی ئەو باوکانە کە کچەکانی خۆیان دەکوژن!\nگاندی بە بیانووی پاکردنەوەی شەڕەفی خێزانیی و کۆمەڵگا ئەو ژنانەی وەک قەحبەیەک تەماشآ دەکرد کە رێگرن لەوەی دووگیان بن! ژنان لە سەردەمی گاندیدا نەهامەتیی زۆریان بینی.\nگاندی کاتێک وەک پارێزەر لە باشووری ئافریقا کاری دەکرد بۆی دەرکەوت کە گەنجێک گێچەڵی بە دوو کچە هاوکاری کردوە، بۆیە بە دەستی خۆی قژی هەر دووک کچەکەی کورت کردوە تا ئارەزووی هیچ پیاوێکی نەروژێنن! هەروەها لە نووسینەکانیدا بە شانازیەوە باس لەو رووداوە دەکات.\nسەرچاوە ماڵپەڕی رەسمی بی،بی،سی.\nژن لە روانگەی ماندێلاوە:\nمن هیچ پەڕتووکێکی دماندێلام نەبینیوە، کە بۆ پێگەی ژنی نووسیبێت لە ناو کۆمەڵگادا، بەڵام بۆ چوونی ماندێلا لە ئاست ژن بۆ من زۆر سەیرە! ماندێلا لە ئاست هاوسەرەکانی دڵ پیس بووە هەرئەوەش بۆتە هۆی جودا بوونەوەیان! بۆیە هارسەرەکانی بە کەسێکی پیرۆزیان وەسف نەکردوە! هەموویان کۆک بوون لە سەرئەو باوەڕي کە ماندێلا فریشتە نەبووە.\nهاوسەری یەکەمی بەناوی ئێفلین مەیس دەڵێ: پیاوێک زێنای کردبێت و هاسەر و منداڵەکانی جێ هێشتبێت چۆن وەک کەسێکی پیرۆز پێناسەی بۆ دەکرێ. ئەو خاتوونە لە سەر ئەو باوەڕە بوو، کە جیهان زیاد لە پێویست نێلسۆن ماندێلا دەپەرەستن! دوایین هاوسەری ماندێلا بەناوی گڕاکاماشڵ دەڵێ: ماندێلا کەسێکی ئارامگر و زۆریش کەللە رەق بووە! ئەو سیمبولی سیاسەتە بەڵام کەسێکی پیرۆز نییە!\nسەرچاوە:ماڵپەرێ رەسمی بی،بی ،سی.\nژن لە روانگەی ئۆجەلانەوە:\nمن تا ئەوڕۆ هیچ بەرهەمێکی زانستیی و توێژیرەوانی نەمران (گاندی) و(ماندێلا)م لە سەر رۆڵی ژن لە سیاست و لە ناو کۆمەڵگادا نەدیوە. هەرکەس پێی شک دی با بڵاوی بکاتەوە و بیداتە ڕای گشتی، بەڵام کتێىەکانی ڕیزدار ئۆجەلان کە لە زیندانی ئیمڕاڵی کەوتۆنە بەر دیدەی خوێنەران قسەی زۆری پێیە، بەتایبەت پەرتووکی ژنۆلۆژیی، کە وانەیەکە بۆ فێڕکاریی لە ئاستێکی باڵادا بۆ قۆناغە جودا جوداکانی شوێنی پەروەردە. پرسی ژن لە راونگەی ئۆجەلانەوە لە دوو بەشی دیرۆکیدا خۆی نیشان دەدا.\nبەشی یەکەم تا پێش دامەزراندنی پارتی کرێکارانی کوردستان، بەشی دووهەم دوای دامەزراندنی پارتی کرێکارانی کوردستان. هەر شت روون و ئاشکرایە، کە ئۆجەلان هەم لە بواری کەسایەتی وهەمیش لە بواری پرسی ژن، تەنانەت پرسی سیاسیش جیاوازییەکی زۆری هەیە دەگەڵ ماندێلا و گاندی، بۆیە من لێرەدا هیچ بۆچونێکی خۆم لە ئاست رێكاری ئازادیی ژن لە روانگە بەرێزیان نانووسم. تەنیا ئەو وتارە دەخەمە بەر دیدەی ئەو خوێنەرانەی، کە بە بێ هەستیی دەمار گرژیی دەڕوانێتە پرسی ژن و پرسیی سیاسیی ژن لە نێوان گاندی وماندێلا و ئۆجەلان.\nبا خوێنەریی بە دوور لە دەمار گرژیی بۆ خۆی بڕیار بدا. فەلسەفە وهزریی ئۆجەلان توانی لە ژنی کۆیلە، ئەڕتەشی ژنی ئازادیخوازپێک بێنێ، کە دەگەڵ دڕندەترین دوژمنی کورد بە ناوی ئەردۆغان بجەنگێ.\n٢ی رێبەندانی ئەوساڵیشمان بە ڕێ کرد، بەڵام زۆر پرسیاریی دیرۆکی بێ جواب ماونەتەوە!


تەڤگەری ئازادیی تاکە حزبی باشورە نیوە زیاتری سەرکردەکانی ژنن – کوردی – RojNews.News\n24/02/2020 - 1:34:30 pm\nپێنجشەممە, 5 ديس 2019 – 07:25 ڕۆژنیوز – سلێمانی\n“لە پلە و پۆستدا هەمیشە لەدوای پیاوەوەین”\nنەسرین عەبدوڵا کوردە، کارگێڕی مەڵبەندی یەکی ڕێکخستنی سلێمانی، ماوەی زیاتر لە ٣٠ ساڵە لە ناو یەکێتی نیشتمانی کوردستاندا خەبات دەکات، نیگەرانە لەو جیاوازییەی کە لەنێوان ژن و پیاودا دەکرێت، بە حزبەکەی خۆشییەوە”ئێمە لە حزبدا ڕۆڵیان پێداوین، بەڵام وەک پیاوان نا، لە پلە و پۆستدا هەمیشە لەدوای پیاوەوەین”.\nنەسرین، لای ڕوون نییە، کە ڕێگەپێنەدان بە ژن کلتورە یان بارودۆخی وڵاتە، ئاماژەی بەوەش کرد، کە مام جەلال، سکرتێری کۆچکردووی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان ٢٥٪ی بۆ ژنان داناوە، بەڵام بەشداریی ژنان لەو ڕێژەیە کەمترە و “ئێمەش دەمانەوێت ٣٠% بێت و ژن نەبێت بە پاشکۆ”.\nنەسرین عەبدوڵا، داوا لە ژنان دەکات، یەکڕیز بن و پشتی یەکتر بگرن، “بۆئەوەی ئیدی پیاوان پێمان نەڵێن ژنان بە دەنگی ئێمە دەردەچن”.\n“لەناو یەکگرتوودا ژنان دیکۆر نین”\nناسک تۆفیق، کارگێڕی ئەنجومەنی جێبەجێکردنی یەکگرتووی ئیسلامی، باس لە ڕۆڵی ژن دەکات لەناو حزبەکەی خۆیدا و دەڵێت، کە ئەو ژنانەی بەرپرسیارێتییان وەرگرتووە، ڕۆڵی ڕاستەقینەوەی خۆیان دەبینن، نەک وەک ئەوەی باس دەکرێت تەنیا “دیکۆر” بن.\n“ژن وەک پیاو ڕۆڵی پێنەدراوە”\n“جەوهەری بەشدارییکردنی ژن گرنگە”\nتارا حسێن، وتەبێژی تەڤگەری ئازادیی كۆمەڵگەی كوردستان، تەنیا ڕێژە لەبەرچاو ناگرێت، بەڵکو وەک ئەو باسی دەکات”قسە لەسەر ڕێژە نییە بەڵکو جەوهەری بەشدارییکردنەکە و پێگەی ژن گرنگە”.\n“بڕیاردان بەبێ ژن هێڵی سوورە”\nتارا، باسی ڕۆڵی ژن لەناو تەڤگەری ئازادیی دەکات و دەڵێت:”لەم تەڤگەرەدا هێڵی سوور هەیە لەوەی، کە هیچ بڕیارێک بەبێ بەشداریی ژن نادرێت”.\nوتەبێژی تەڤگەری ئازادیی، لەگەڵ ئەو بۆچوونەدا نییە، کە کلتور ڕێگر بێت لە بەشداریی ژن لە ناوەندەکانی بڕیاردان و وتی:”کلتوری ئەسڵی کوردەواریی شتێکی بەو ڕەنگەی تێدانییە، کە رێگربێت لەبەردەم ژنان لە ناو پارتە سیاسییەکاندا، ئەمە عەقڵیەتێکی ڕەگەزگەرای پیاوسالارە”.\n“تێکۆشانی ژن پێویستە”\nبۆ لەناوبردنی ئەو عەقڵیەتەش، تارا حسێن، تێکۆشانی ژنان بە پێویست دەزانێت، “ئەگەر ژن بە فکر و عەقڵی خۆی بڕیار بدات، ئەوا لەسەر دەستی ئەو کۆمەڵگایەکی ئازاد و دیموکرات دێتە ئاراوە”.\n٢ ژنی ئێزدی دوای ڕزگارکردنیان ڕادەستی وەقفی ژنانی ئێزدی کران\nلە دایەنگەوە تا تەمەنی خانەنشینیی هاوکاریی دەبەخشنە ڕۆژئاوا