6 میلیۆن دەرچووی زانكۆ لە ئێران بێكارن – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / 6 میلیۆن دەرچووی زانكۆ لە ئێران بێكارن\n6 میلیۆن دەرچووی زانكۆ لە ئێران بێكارن\nسێ شه‌ممه 19 ئایار 2015\tئێران, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 95 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبەرپرسێكی وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی حكوومەتی ئێران ئاشكرای كردووە، 6 ملیۆن خاوەن بڕوانامەی زانكۆ لەئێران بێكارن و رێژەی بێكاری ژنان بە بەراورد لەگەڵ پیاوان دوو قات زیاترە.\n“كوروش پەرەند” جێگری وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی وتوویەتی: لە حاڵی حازردا 10 ملیۆن و 200 هەزار دەرچووی زانكۆ لە ئیران هەیە و لەكۆی گشتیی ئەو رێژەیە 6 ملیۆن كەسیان لە بازاڕەكانی كاردا نەیانتوانیوە كار دەست بخەن.\nئەو بەرپرسە باسی لەوەش كردووە، بەم نزیكانە زیاتر لە چوار ملیۆن و 500 هەزار خوێندكاری دیكەش زانكۆ تەواو دەكەن و پەیوەست بە رێژەی بێكاران دەبن.\nكورووش پەرەند ئەوەشی خستووەتەڕوو، كە رێژەی بێكاری دەرچوانی زانكۆ لەئێران بەبەراوەرد وڵاتانی دیكە زۆر زیاترە و تەنانەت رێژەی نێونجە ستانداردە جیهانییەكانیشی تێپەڕاندووە.\nلە ئێران لە 64%ی دەرچوانی زانكۆ لە كچان و ژنان پێكهاتوون و دەوترێت رێژەی بێكاری ئەو توێژە دووقاتی پیاوانە و تەنیا رێژەیەكی زۆر كەمیان سەرقاڵی كاركردنن.\nماوەیەك لەمەوبەریش نوێنەری پارێزگای ئیلام لە مئجلیسیحكوومەتی ئێران ڕایگەیاندبوو: لەو پارێزگایە زیاتر لە 15 هەزار كەس كە دەرچووی زانكۆ و خاوەن بڕوانامەی دیپلۆم و لیسانس بێكارن و هیچ كارێكی تایبەت بە پسپۆڕیی خۆیان نییە.\nعومران عەلی محەممەدی وتوبووی: لەم چەند ساڵەی دواییدا هیچ گۆڕانێك سەبارەت بە ڕەخساندنی هەلی كار لە ئیلام ڕووی نەداوە و بەشێكی زۆر لە لاوەكانی ئەو پارێزگایە بەدەست بێكارییەوە دەناڵێنن.\nئیلام یەكێك لە چوار پارێزگای ڕۆژهەڵاتی كوردستانە كە پڕۆژەی گەورەی پیشەیی تێدا نییە و ئەگەریش هەیە نەچۆتە بواری جێبەجێ‌كردنەوە و بە نیوەچلی ماوەتەوە.\nپێشتریش بانكی نێودەوڵەتی پارە بڵاوی كردبوویەوە، ساڵانە نزیك بە 150 هەزار كەس كە خاوەنی بڕوانامەن وڵاتی ئێران بەجێ دێڵن، هەروەها وتراوە كە بەپێی ئامارە فەرمییەكان رێژەی بێكاریی لە ساڵی 201٤دا، زیاتر لە 10% بووە، ئەمە لە حاڵێك دایە سەرچاوە نافەرمییەكان باس لە بێكاریی 20%ی دەكەن.


وێنەگرێكی كوردی كرماشانی لەكێبڕكێیە جیهانییەكاندا سەركەوتنی بەدەست هێنا\nزایینی: ٢٧-٠٦-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩٢/٠٤/٠٦ - ١١:٤٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nكوردستان میدیا: وەحید بابایی وێنەگری كوردی كرماشانی توانی لەفێستیڤاڵی نێودەوڵەتی سێربستان خەڵاتی fiap HM ی بەدەست بێنێت.\nئەو فێستیڤاڵە لەژێر چاوەدێری فیدراسیۆنی جیهانی وێنەگران و بە بەشداری چەندین بەرهەم لەوڵاتانی ئەمریكا، ئاڵمان، سێربێستان، ئیسپانیا، ئیتالیا، چین، بەحرێن و توركیە بەڕێوە چوو و وەحید بابایی توانی بە بەرهەمە وێنەیەكانی سەركەوتن بەدەست بێنێت.\nفێستیڤاڵی جیهانی وێنەی سێربێستان، هەموو ساڵێك لەژێر چاوەدێریی فێدراسیۆنی جیهانی وێنەگری و بە بەشداریی وێنەگرانی ناسراوی جیهان و ناوەندەكانی وێنەگری بەڕێوە دەچێت.\nئەنجومەنی وێنەگرانی كرماشان رایگەیاند، وەحید بابایی پێشتریش لە كێبركێیەكانی وێنەگری "پۆرترە"ی سێربێستاندا خەڵاتی زێرینی وەرگرتبوو.\nوەحید بابایی تەمەنی ٣١ ساڵە و لە شاری كرماشان لەدایك بووە و هەتا ئێستا لە چەندین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی و ناوخۆیی ئێران وەكوو: فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی وێنەی خەیام، فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی وێنەی ئارژانتین و فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی وێنەی بوڵغارستان خەڵاتكراوە.


ئەو پرسیارانەى زانایان وێڵن بەدواى وەڵامەکانیاندا\nدواى نزیکەى شەش مانگ لەسەرهەڵدانى پەتاى کۆرۆنا و توشبوونى ملیۆنان کەس و گیانلەدەستدانى سەدان هەزار کەس، زاناکان گەیشتوون بەچى لەبارەى ئەو پەتایەوە؟ ئایا هیچ هەلێک هەیە بۆ دروستکردنى ڤاکسین پێش کۆتایی ئەمساڵ.\nلە ووهانى چینەوە لە کۆتایی 2019، کۆرۆنا بەجیهاندا بڵاوبووەوە و بووەتە هۆى توشبوونى نزیکەى حەوت ملیۆن و 895 هەزار کەس، لەگەڵ مردنى 433 هەزار کەس، ئەوەش خراپترین کارەساتە لەمێژووى نوێدا.\nلەکاتێکدا توێژینەوە و لێکۆڵینەوە زانستییەکان بەردەوامن بۆ دۆزینەوەى چارەسەرى پەتاکە، یان کەمکردنەوەى ژمارەى مردووان، کە هێشتا ڕێژەکەى لەسەدا یەکى کۆى توشبووانى تێنەپەڕاندووە، بەڵام هێشتا سەدان هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە.\nلەسەرەتاى سەرهەڵدانى ڤایرۆسەکە، زاناکان ئامادەنەبوون بۆ مامەڵەکردن لەگەڵیدا، بۆیە ژمارەى توشبووان بەشێوەیەکى گەورە بەرزبووەوە، هەروەها تیمى پزیشکى لەسەرتاسەرى جیهان بەدەست کەمى زانیارییەوە لەسەر ڤایرۆسەکە دەناڵێنن، لەگەڵ کەمى کەلوپەلى پزیشکى.\nلەگەڵ تێپەربوونى کاتدا، زانایان وێنەیەکى رونترى ڤایرۆسەکەیان دۆزییەوە، بەڵام دواى شەش مانگ هێشتا چەندین پرسیار هەیە لەو بارەیەوە، کە هێشتا زانست وەەڵامی نەداوەتەوە لەوانە:\nئەوانەى چاکدەبنەوە دژە تەن لە جەستەیاندایەوە و پارێزراودەبن لە ڤایرۆسەکە، بەڵام ماوەى پاراستنیان هێشتا جێگەى مشتومڕە و نەسەلمێنراوە.\nبەپێی توێژینەوەکان ئەو ماوەیە لەنێوان شەش مانگ بۆ ساڵێکدایە، بۆیە پزیشکان ئامۆژگارى ئەو کەسانە دەکەن کە بەشێوەیەکى رێکخراو نمونەى خوێنیان لێوەربگیرێت.\nپرسێکى دیکە کە هێشتا جێگەى مشتومڕە تایبەتە بەوەى چۆن دۆخى توشبوویەک بەخێرایی دەگۆڕێت بۆ خراپ، یان چۆن ئەو حاڵەتانە دیاریدکرێن کە دەبێت لەژێر چاودێرى چڕدا بن.\nبۆ نمونە بەشێک لە توشبووان توشى جەڵتەى خوێن دەبنەوە بەتایبەتى گەنجان، بەڵام پزیشکان تائێستا نازانن کام حاڵەتانە ئەگەر هەیە توشى ئەوە بن تا چارەسەریان پێبدەن.\nلەسەرەتاى بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسەکە زۆرێک پێیانوابوو گەیشتن بە ڤاکسین لەماوەى چەند مانگێکدا دەبێت، بەڵام هێشتا هەندێک هیوایان هەیە لە پێش کۆتایی ئەمساڵدا بدۆزرێتەوە، لەکاتێکدا هیچ ئاماژەیەک نییە لەو بارەیەوە.\nمارك وولهاوس مامۆستاى پەتاناسى لە زانکۆى ئەدنبرە دەڵێت ڤاکسین هیوایە نەک ستراتیژ، هەلى گەیشتن پێش کۆتایی ئەمساڵ لاوازە.\nلەگەڵ ئەوەشدا ژمارەیەک کۆمپانیاى زەبەلاح کاردەکەن لەسەر دروستکردنى ڤاکسین و دابەشکردنى لە نزیکترین کاتدا، لەناویاندا کۆمپانیاى ئەسترازينيكا کە گرێبەستى لەگەڵ وڵاتانى ئەوروپا کردووە بۆ فڕۆشتنى 400 ملیۆن دانە، پێش کۆتایی ئەمساڵ.\nبەڵام ئەوە هێشتا تەنها هیوایە، لەکاتێکدا دەرمانى دژە ڤایرۆس بەکاردەهێنرێت بۆ توشبووانى کۆرۆنا کە لە بنەڕەتدا چارەسەرى نەخۆشى دیکەن.\nمارتن هيبيرد مامۆستاى نەخۆشیە گوازراوەکان لە کۆلێژى لەندن بۆ تەندروستى و پزیشکى دەڵێت، هێشتا ڤاکسین دورە بدۆزرێتەوە، بەڵام چارەسەرى دژە ڤایرۆسەکان زیاتر گەشبینى دەبەخشن.\nوتیشى "تاقیکردنەوەکانى ئێستا لەسەر ژمارەیەک دژە ڤایرۆس، کە گەشەیان پێدراوە لەمامەڵەکردنیان لەگەڵ نەخۆشى دیکە و ئێستا دوبارە بەکاردەهێنرێن بۆ چارەسەرى ڤایرۆسى کۆرۆنا، ئەنجامەکانیان لەچەند مانگێکدا دەردەکەون".\nلەئەگەرى سەلماندنى ڤاکسینەکان بۆ چارەسەرى کۆرۆنا لەلایەن توێژینەوەکانەوە، چاوەڕواندەکرێت ڕێژەى مردن بەو ڤایرۆسە لەسەدا یەکەوە بۆ 0,1 دابەزێت.\nتوشبووانی کۆرۆنا لە هەرێم شەش هەزار کەسی تێپەڕاند\n2020.06.30 - 20:38


ئەفغانستان و گەمەی نێودەوڵەتی بە خوێنی ئەفغانیەكان – لڤین پرێس\nرووداوەكانی هەفتەی پێشوو لە ئەفغانستان لایەنی زۆر لە خۆدەگرێت و شرۆڤەی زوریش هەڵدەگرێت. تەسلیم كردنی دەسەلآت بە تالیبان بەپێی ڕێككەوتنامە لەگەل ئەمریكا بووە. ئەمریكا نەك تەنها دەسەلآتی تەسلیم كرد، بەڵكۆ هەموو چەك و تەقەمەنی وئامێرە قورسەكانی جەنگیشی بە فرۆكە و تانك و تۆپ و مووشەكی قورسەكانیش تەسلیم كرد بە تالیبان، بەلآم نابینین میدیاكانی جیهان هیچ جۆڕێك زەنگێكی مەترسی لەسەر ئەم رووداوانە لێبدەن. تێرامانی زیاتر لە میدیا زەبەلاحەكانی جیهان ئەوەمان پیشان دەدات، كە لە چەند رۆژی رابردوودا تەنها ووێنەكانی فرۆكەخانە دەگۆزانەوە، نەوەك پەلامارەكان تالیبان و هیرشەكانیان بۆ پشكنینی خانووی ئەفغانییەكان و كە گومان لەوە دا نییە كە هەموو ئەوانە بەبێ توندوتیژی وحشیگرانە، ئەشكەنجەدان بەڕێوەناچێت. مەبەست لەم پەردەپۆشكردنەی میدیا زەبلاحەكان بۆ جوانكردنی سیمای قێزەوەندی تالیبان و دوور نییە لە ئایندەیەكی نزیكدا، ئەم پەردەپۆشكردنە، بگۆڕێت بۆ پێا هەڵدان بە تالیبان دا. هەروەها ئەوەی بەدی دەكرێت لە میدیا جیهانیەكانەوە كەمترین راپوۆرت و قسە دەكرێت لەسەر ئەو هەموو تێرۆریستانەی ئازادكران دوای كردنەوەی دەرگای زیندانەكان و ئازادابوونی سەدان و بگرە هەزاران تێرۆریستانی قاعدە و داعش و داعش-خورسان و هەموو تێرۆریستانی گروپەكانی تر.\nمن لە ووتارێكی پێشوودا باسی ئەوەم كردبوو كە چاوەڕوانی ئەوە لە تالیبان ناكرێت، كە گۆڕانی بنەرەتی بەسەردا هاتبێت و ئەوەی ئەو چاۆرەڕوانیەیی هەبێت یان هەرزكاری سیاسیە و یان خۆڵ دەكات بە چاوی خەڵكی لە جیهاندا.\nبەلآم لەم ووتارەدا هەوڵدەدین تەنها تیشك بخەینە سەر بەرژەوندی و هەر یەك لە زیان و دەستكەوتەكان، ئۆمێد و نیگەرانیكانی وولاتە زل هێزەكان و هەروەها و دەوڵەتانی دراوسێ ئەفغانستان لەم گۆرانكاریەدا .\nوولاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا: سوودەكانی دەستگرتنی تالیبان لەسەر دەسەلآت بۆ ئەمریكا زۆرن:\n1. مەسەرفی سەربازی لە كۆل خۆی دەكاتەوە\n2. ژیانی سەربازەكانی خۆی دەپارێزێت.\n3. جێگیربوونی تالیبان وەك ڕێكخراوێكی تێرۆریستی لە ئەفغانستان دروست كردنی مەترسییە بۆ سەر هەریەك لە دەوڵەتانی تاجیكستان، توركمەنستان، ئوزبەگەیستان، كە هاۆپەیمانی روسیایی ركابەری ئەمریكن و بەتایبەتی كە لە هەموو ئەو دەوڵەتانەدا گرووپی توندڕەۆ ئیسلامی و تێرۆریستی تێدایە، بۆیە دوور نییە پشێووی بۆ روسیا دروست ببێت.\n4. دروستكردنی سەرئیشە بۆ چین و ئۆمێدی ئەمریكا كە هاتنی تالیبان بۆ سەر دەسەلآت هێز و تین ببەخشێت بە ئۆیگۆرەكان.\n5. دووری ئەفغانستان لە روی جۆغرافییەوە، مەترسی هاتنی ژمارەیەكی زۆر لە پەنابەر بۆ ئەمریكا دروست ناكات بەڵكو بۆ یەكێتی ئەوروپا.\n6. بەواتایەكی تر ناسەقامگیری لەو ناۆچەیە لە بەرژەوەندی ئەمریكا دایە و بەهێنانەوەی تالیبان بۆ سەر دەسەلآت مەترسی بۆ سەر هەموو ركابەركانی ئەمریكا (چین، روسیا و یەكێتی ئەوروپا) دروست دەكات\n1. دروست بوونی مەترسی لە بەهێزبوونی قاعیدە و داعش، بەلآم ئەم زیانە بۆ هەموو ركابەرەكانیشی راستە\n2. مەترسییەكانی ئەمریكا لەوەی چین بتوانێت پەیوەندی باش لەگەل تالیبان دروست بكات و “ستراتیجی ڕێگای ئاۆریشمی نۆی” خێرا تر بكات و بەرەوپێشەوە بەرێت\nیەكێـی ئەوروپا و بەریتانیا سوودێكی راستەوخۆ لەم گۆڕانكاریە نابینێت، بەدەر لەوەی كە بەناراستەوخۆ كێشە بۆ روسیا و چین دروست دەبێت، كە ئەمانایش وەك وولاتانی ئەندام لە ناتۆ دا بەمە خۆشحاڵ دەبن. بەلآم لە هەڵوێستەكانی ئەم وولآتانەدا، نارەزایەتێكی زۆر بەدی دەكرێت.\n1. ئەمریكا ئەم ڕێككەوتننامەیە لەگەل تالیبان و كشانەوەی هێزەكانی بەبێ دانوستاندن و هەماهەنگی لەگەل ئەو وولاتانەدا واژوو كرد و دەستی كرد بە جێبەجێ كردنی. بەمەش سنووری ئەو وولاتانەی نیشاندا و بێدەسەلآتی یەكێتی ئەوروپایی و پێویستیان بە ئەمریكا نیشاندان. لەهەمان گاتدا ئەم تاكڕەویەی ئەمریكا دوور نییە هەڵوێستی ئەوروپا و بەلایەنی كەمەوە هەریەك لە ئەڵمانیا و فەرنسا بەدوای خویدا بهێنێت و مەجبووریان بكات لەدەرەوەی ناتۆ دا هێزێكی تر دروست بكەن، هەر وەك ئەوەی بەر لە سی ساڵ لەمەوبەر باسی لێوەدەكرا\n2. یەكێتی ئەوروپا مەترسی زۆری هەیە لە هاتن و كۆچی ملیونان و یان سەدان هەزار كوچبەری ئەفغانی بۆ ئەو وولاتانە و بەتایبەتی چونكە گەیشتنیان بە ئەوروپا زۆر ئاسانترە وەك لە گەیشتنیان بە ئەمریكا لەلایەكەوە ئەم وولآتانە سیاسەتێكی یەكگرتوویان نییە لەم بوارەدا و دوور نییە كێشەكانی ناودەولەتانی ئەندام لە یەكێتی ئەوروپا دا دروست بكات و هەروەها لە ناۆ خودی هەر یەك لەو دەوڵەتانە دوور نییە دژایەتی بیگانە روو لە زیادبوون بكات و هەروەها هیز و پارتە راستڕەۆ و فاشستەكان ئەو وولآتانە بەهێزتر بكات.\n3. خەمەكانی یەگێتی ئەوروپا لەهەمبەر كێشەی پەنابەران وایان لێدەكات كە هەوڵەكانیان چڕ بكەنەوە لە ڕِێگەگرتن لە گەیشتنیان بە ئەوروپا، هەر بۆیە ئەم ترسەیان وا دەكات كە لەلایەك یارمەتیەكانیان بۆ توركیا زیاد تر بكەن بەمەبستی ڕێگەگرتن لە هاتنی پەنابەران بۆ وولآتەكانیان و لەهەمان كاتدا هەول بدەن خۆیان لە تالیبان نزیك بكەنەوە لەلایەك و لەلایەكی ترەوە فشار بخەنەسەر تالیبان بۆ ئەوەی وەك جاران سیاسەت نەكەنن بەلكو نەرمی بنوێن لەبەرامبەر مافی ژنان و كەمایەتییە نەتەوەیی و تائیفیەكان. دوور نییە چاۆپۆشی لە توندڕەوی تالیبانیش بنۆێن بەمەرجێك، تالیبان سنوورەكانی كونترۆل بكات و ڕێگری بكات لە كۆچبەران.\nسوودمەندی گەورەی دووهەم لەم گۆڕانكاریە پاكستانە. پاكستان كە هاۆكاریی سەرەكی بوو لە تالیبان لە ساتەوەختی دامەزراندنیەوە و داموو و دەزگاكانی موخابەرات و ئیستخباراتی پاكستان پەیوەندیەكی توند توڵیان هەیە لەگەل تالیبان دا, پاكستان كە لە 20 ساڵی رابردوودا پەناگاییەكی ئەمین بوو بۆ تالیبان. گەرچی پاكستان بێلایەنی خۆی ڕاگەیاندووە لەم رووداوانەی ئەم دووایەدا، بەلآم سوپای ئەفغانستانی داڕماۆ ئاماژەی بە بەشداری پاكستان داوە لەم رروداوانەدا و ووپنە و پیناسی كوژراۆی سەربازی پاكستانیش وەك بەلگە بۆ ئەم رۆڵەی خستووەتە بەردەم میدیاكان.\nگەشەكردن و بەهێز بوونی ئەفغانستان وەك دەوڵەت لە سوودی پاكستان دا نییە، هەر بۆیە گەڕانەوەی ئەفغانستان بۆ سەدەكانی ناۆراست بە هاتنەوەی تالیبان بۆ سەر دەسەلات خزمەت بە پاكستان دەگەێنێت. هۆكاری ئەم بابەتەش زیاتر رەگ و ریشەی مێژوویی هەیە. داگیر كردنی بەشێكی زۆر لە هەندستان لە سەردەی 18 دا لەلایەن بەریتانیاوە و لە ئەنجامی فراوانخوازیەكانی روسیا لە سەدەی 19 هەم دا لە ناۆراستی ئاسیا ململانێ لە نیوان بەریتانیا و روسیا قوولتركردەوە. بەریتانیا بەمەبەستی دانانی سنوورێك بۆ روسیا لە نزیكبوونەوە لە هەندستان، كە لە ژێر داگیركاری بەریتانیادا بوو، چاویبرییە ئەمارەتی ئەفغانستان و كەوتە شەرفرۆشتن بەو ئەمارەتە. ئەم ململانێ و شەرفرۆشتنە بۆ ماوەی 100 سال درێژەی كێشا. لە نێوان بەریتانیا و ئەمارەتی ئەفغانستان دا 3 جار جەنگ بەرپا بوو. لە 1838 – 1842 یەكەم جەنك روویدا، كە بەریتانیا نزیك بوو لە دۆڕاندنی جەنگە. جەنگی دووهەم لە 1878 -1880ی نزیكی 3 سالًی خایاند ساتێك بەریتانیا دیسانەوە هەوڵیدا دەستبەسەر ئەفغانستان دا بگرێت و لەدەرئەنجامی ئەم جەنگەدا هیزی سوپای ئەفغانستان زۆر لاواز بوو، بەجۆرێك كە سەربەخۆیی خۆیی لە سیاسیەتی دەرەوە دا لە دەست دا و ئەمارەتی ئەفغانستان بو یە ناۆچەیەكی پارێزراء (محمیە) لەلایەن بەریتانیاوە. ئەوكات ئەمارەتی ئەفغانستان لەلایەن ئەمیر عبدالرحمن خان وە (1880-1901) حوكم دەكرا. بەریتانیا لە ساڵی 1893 ڕێككەوتننامەیەكی بەسەر ئەم ئەمیردا سەپاند و هێلی دوراندیان وەك سنوور لە نێوان ناۆچەكانی ژێر دەسەلاتی بەریتانیا و ئەمارەتی ئەفغانستان دا جێگیر كرد\nهێلە سوورەكە لەم نەخشەیە دا هێلی دوراندە\nئەم هێلەی دوراندە ناۆچەیەكی فراوانی ئەفغانستانی خستە ژێر دەستی بەریتانیاوە، كە ئیستا بەشێكە لە پاكستان، هەروەها ئەفغانستانی لە دەریا دابری. زۆرینەی هەرە زۆری دانیشتیوانی ئەم ناۆچەیە پەشتونەكانن، كە لەو كاتەوە وولآتەكەیان بەپێی بەرژەوندیەكانی بەریتانیا دابەشكرا. سێهەم جەنگ لە ساڵی 1919 دا لە نێوان ئەفغانستان و بەریتانیا بەرپا بوو، ئەمەش دوای ئەوەی ئەمان والله بووە ئەمیر و جەنگی دژ بە بەریتانیا ڕاگەیاند. جەنگە بە ڕێككەوتنامەی راوڵبەندی لە8/8ی هەمان ساڵ دا كوتایی هات. بەریتانیا دانی نا بە سەربەخۆیی ئەفغانستاندا، بەلآم هێلی دوراند وەك خۆی مایەوە. راگەیاندی پاكسستان وەك دەوڵەت لە ساڵی 1947 دا، بە ناۆچەكانی پەشتوونەكانەوە تاكو ئیستا مایەی كێشەیە لە نێوان ئەفغانستان و پاكستان دا. ئەفغانستان ئەم ڕێككەوتنامەیە بە هەڵوەشاوە لەقەڵم دەدات، چونكە ئەو ڕێككەوتننامەیە لە نێوان پاكستان و ئەفغانستان دا واژوو نەكراوە، بەلكۆ لە نێوان بەریتانیا و ئەفغانستان دا.گەرچی پاكستان وولاتێكی زلهێزی ناۆچەكەیە و خاوەن چەكی ئەتۆمییە و تواناكانی لەگەل ئەفغانستاندا بەراورد ناكرێت و گەرچی ئەفغانستان ناتوانێت ئەو ناۆچانە بەزەبر هێز بگێڕێتەوە بۆ خۆیی، بەلام لە بەرژەوەندی پاكستاندایە، كە ئەم بارودۆخە و لاوازیەی ئەفغانستان وەك خۆی بمێنێتەوە و درێژەبكێشێت.بۆیە هاتنەوەی تالیبان بۆ سەر دەسەلآت سوود بە پاكستان دەگەێنێت.\nگەرچی توركیا سنووری بە ئەفغانستانەوە نییە بەلآم توركیا هەوڵ دەدات سوود وەربگرێت لە ستراتیجیە نوێیەكەی ئەمریكا و كشانەوەی ئەمریكا لە چەند ناۆچەیەك بقۆزێتەوە بۆ جێگتنەوەی ئەمریكا لە ناۆچانەدا جا بە هەڵكردنی گلوپی سەوز بێت بۆی و یان بە لایەنی كەمەوە بە چاۆپۆشی كردن ئەمریكا بێت. توركیا بەم سیاسەتە دەبەستێتی پێگەی خۆی لە جیهاندا بەهیز بكات.\nسیاسەتی توركیای ئەردۆگانی دوو ئاراستە لە خۆی دەگرێت\n1. بۆ وولاتان و گەلانی ئیسلامی (بەدەر لە گەلی كورد) خۆی وەك فریادرەس و جێگرەوەی دەوڵەتی عوسمانی نیشان بدات و كار بۆ زیندوو كردنەوەی دەكات و خەوەن بەوەوە دەبینێت كە توركیا ببێتە رابەری دەوڵەتە ئیسلامیەكان و ئەردوگان بێتە خەلیفەكەی.\n2. بۆ وولآتان و گەلانی تورك زمان وەك پشت و پەنا و رابەری گەلانی تورك زمان.\n3. لە هەمان كاتدا بۆ ئەمریكا خۆی وەك هاۆپەیمانی دڵسۆز نیشان دەدات، كە دەتوانێت گرفت و كێشە بۆ سیاسەتی دەرەوەی روسیا دروست بكات وڕێگری بكات لەوەی روسیا پیگەی خۆی لەو ناۆچانەی ئەمریكا لێدەگشێتەوە، بەهێز بكات. هەر بۆیە دەبینین توركیا بەهانای ئازەربایجانەوە دەروات لە جەنگدا دژ بە ئەرمینیا, توركیا هەروەها كشانەوەی ئەمریكا لە سوریا، لیبیا و تارادەیەك لە عیراق و كوردستانی عێراق قۆستوەتەوە بۆ بەهێزكردنی پێگەی خۆی. ئەوەی بەدی دەكرێت ئەوەیە كە توركیا پشت بەستوو بە ئەندامێتی لە ناتودا ئەم كارانە دەكات و لە هەمانكات وەك ركابەری روسیا دەردەكەوێت. هەوڵەكانی توركیا بۆ مانەوە لە ئەفغانستان ولایەنی كەمەوە بۆ درێژكردنەوەی كونترولكردنی فروكەخانەی كابول دا لە بەرژەوەندیەكانی ئەمریكا دایە. هەربۆیە ئەمریكا گلۆپی سەوزی بۆ توركیا هەڵكردووە. هەڵبەتە ئەمە زۆر مەترسیدارە، چونكە لەم ڕێگەیەوە دەتوانێت كونتروڵی هاتوو و چۆ كردنی بكات لە ئەفغنستانەوە بۆ دەرەوە و بە پێچەوانەشەوە. بەمەش دەستی والاتر دەبێت لە نەقل كردنی تێرۆریستەكان و بەكرێگیراونی سەربەخۆی لە ئەفغانستانەوە بۆ ناۆچەكانی تر و بە پێچەوانەشەوە هەر راستە.\nئەوا دەوڵەتانەی سەرەوە باسمان كردن لە یەك بەرە دان. بەرەی دووهەم بەرەی روسیا-چین-ئیرانە گەرچی ئەم بەرەیە خاڵی هاۆبەشیان پێكەوە زۆر نییە، بەلآم یەك خاڵ پێكەوە گرێیداون، ئەویش دژایەتیكردن و یان ململانێیانە لەگەل ئەمریكا دایە.\nئەم بەرەیە بە چاءی گومانەوە سەیری گۆڕانكاریەكەان دەكەن بەلآم بەجۆرێك لە جۆرەكان دەیانەوێت لە ئیستادا خۆیان لەگەل تالیبان بگونجێن و نایانەوێت تووشی دەرگیری ببن لەگەلییدا بەلآم هەریەكەێكیان ئارمانجی تایبەتی خۆیشی هەیە.\nهەوڵەكانی بۆ خۆ نزیككردنەوە لە تالیبان زیاتر بۆ بەرگری كردنە لە ناۆچەكانی ژیر هەژموونی خۆی تاكۆ تالیبان دەستوەردان لەو ناۆچانەدا نەكات و تێرۆریستان هەناردنی كۆمارەكانی دۆستی روسیا ڕەوانە نەكاتو پشێووی لەو ناۆچانەدا دروست نەكات\nچین بەدەر لەوەی مەبەستێتی كە پەیوەندی باش لەگەل تالیبان دروست بكات تاكۆ هەناردە كردنی تێرۆریستان بو چین دەست پێ نەكات و هانی ئۆیگۆرەكان نەدات، مەشق و ڕاهێنایان پینەكات دژ بە چین، چین ئامادەیە یارمەتی رژێمەكەی تالیبان بدات لە بواری ئابووریەوە و دروستكردنی پەیوەندیەك باش لەگەلیدا، بەمەش سێ نیشان دەپێ كێت، گەر نەخشەكەی بۆ بچێتە سەر:\n1. هەم ئومێدی ئەمریكا، (تازە ئەگەر ئەمە نەخشەی ئەمریكا نەبێت) لە دروست كردنی ناكۆكی لە سنووری چین و لە ناۆ چین دا پووچوڵ دەكاتەوە.\n2. مەترسییەكان رژێمی تالیبان لەسەر چین كەم دەكاتەوە.\n3. بەهۆی ئەوەی ئەفغانستان لە رووی جیوكراقییەوە، سنووری بە چینەوە هەیە، دەتوانێت ببێتە هەڵقەیەكی تەواوكەری گرنك لە نەخشیە “ڕێگای ئاوریشمی نۆی” دا و بەمەش رۆلێكی گەورە ببینێت لە ستراتیجی چین دا. چین هەروەها دەتوانێت سوود لە كانزا سروشتیەكان ئەفغانستان ببینێت. تالیبان گەر سیاسەتی خۆی بگۆڕێت دەتوانێت سوود لە چین وەربگرێت بۆ بنیات نانی ئینفراستراكچەرێكی باش. جەنگی 40 ساڵی رابردوو لە ئەفغانستان زیانی گەورەیی بە ئابوریەكەی گەیاندوە. بۆ هەستانەوە ئابووری ئەفغانستان پێویستی بە دەیان ملیار دولارە. هەر بۆیە ئەفغانستان سوودی زۆر لە سەرمایەگوزاری گەورەی چین وەربگرێت ئەم بارۆدۆخە دەتوانێت ببێتە خاڵی لەیەك نزیكبوونەوە لە نێوان چین و ئەفغانستان. بەمەرجێك تالیبان گۆڕانی بەسەردا هاتبێت، كە من خۆم گومانی زۆرم لەمە هەیە.\nئیران كە خۆی بە پاڕێزەری شیعە لەقەڵەم دەدات و رابردووی تالیبان لە دژایەتی كردنی كەمایەتی شیعە لە ئەفغانستان وایكردووە كە ئیران بە گومانەورە تەماشای هاتنەوەی تالیبان بۆ سەر دەسەلآت بكات. بەتایبەتی ئەم كشانەوەیەی ئەمریكا بە ڕێككەوتن لەگەل تالیباندا بەدی هات، هەر بۆیە ئیران هێشتان بە گومانە لە تالیبان. لەهەمان كاتدا ئیران پێشوازی لە كشانەوەی ئەمریكا لە ئەفغانستان دەكات و ئەم كشانەویەیی ئەمریكا بە كەمكردنەوەی فشار لەسەر خۆی دەزانێت. بوونی فاتیمیەكان لە ئەفغانستان، كە ئیران وەك حشد هاۆكارییانی كردووە لە رابروودا، دەتوانێت وە كارتی فشاریش دژ بە تالیبان بەكار بهێنێت. دوور نییە ئیران وەرقەی بوونی 3 ملیون پەنابەری ئەفغانیش لە ئیراندا وەك كارتی فشار دژ بە تالیبان بەكار بهێنێت. هەر بۆیە ئیران لەگەل نیگەرانیەكانی لە تالیبان، بەڵام كشانەوەی ئەمریكا بە قازانجی گەورتر بۆ خۆی دەزانێت.\nدەرئەنجام گەلانی ئەفغانستان باجی قورسی بەرژەوەندی سیاسەتی دەولآتانی زلهێز و ناۆچەكە دەدەن، بە هاتنەوەی تێرۆریستان بۆ سەر دەسەلآت تەنها درێژە دەدات بە خۆێن رشتن، وەحشیگەراییەكانی تالیبان، چەوساندنەوەی ژنان و كچان، گێڕانەوەی زیاتری ئەفغانستان بەرەو دۆاوە.


فایف جی کۆرۆنا دەگوازێتەوە؟\n06:51 - 12/04/2020\nفایف جی کۆرۆنا دەگوازێتەوە؟\nرێکخراوی تەندروستی جیهانیی، روونکردنەوەیەکی سەبارەت بە کاریگەرییەکانی شەپۆلی بورجەکانی ئینەرنێتی نەوەی پێنجەم(فایف جی) بڵاوکردەوە، وەڵامی ئەو ترس و نیگەرانییانە دەداتەوە، کە خەڵکی سەبارەت بە دانانی بورجەکان بۆیان دروستبووە.\nچەند رۆژی رابردوو لە بەریتانیا بورجەکانی فایف جی لەلایەن خەڵکەوە سوتێندرا، ئەوەش دوای ئەو قسەو دەنگۆیانەی هەبوون کە سیستەمی کارکردنی نەوەی پێنجەم، بەهۆی شەپۆلە زۆر و بەهێز و کەریگەرەکانیەوە، زیانی مەترسیداری بۆ تەندروستی مرۆڤ هەیە، بە تایبەت باس لەوەکرا کە مەترسییەکە زیاتر ئەوەیە یارمەتی بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا بدات.\nدەنگۆی ئەوە هەبوو لەنێو خەڵک، کە کۆرۆنا سەرەتا لە ووهان لەرێگەی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای نەوەی پێنجەمەوە، دروستبووەو لەو شارانەش تەشەنە دەسەنێت کە شەپۆلەکانی ئەم تەکنەلۆژیایە بۆ پەیوەندیی بەکاردەهێنن.\nرێکخراوی تەندروستی جیهانیی لە روونکردنەوەیەکدا دەڵێت، ناکرێت ڤایرۆسی کۆرۆنا لەرێگەی شەپۆلی رادیۆیی و شەبەکەی جوڵاوی مۆبایل بگوازرێتەوە،بە شەبەکاتی نەوەی پێنجەمیشەوە، کە لەلایەن چینەوە دروستکراوە.\nرێکخراوەکە جەخت لەوە دەکاتەوە، کە ڤایرۆسی کۆرۆنا لەو وڵاتانەش بڵاوبووەتەوە کە بورجەکانی ئینتەرنێتی نەوەی پێنجەمی مۆبایلە زیرەکەکانیان تێدا نییە.\nرێکخراوی تەندروستی جیهانی هەروەها دووپاتی دەکاتەوە، کە ڤایرۆسی کۆرۆنا لەرێگەی پرژەی کۆکەو پژمەی کەسانی توشبووەوە بۆ کەسانی دیکە دەگوازرێتەوە. یاخود لەرێگەی قسە لەگەڵ کردنیانەوە.\nبەپێی روونکردنەوەکانی تەندروستی جیهانیی، ڤایرۆسی کۆرۆنا لەرێگەی پیسبوونی رووی شتەکانەوە بە ڤایرۆسەکە دەگوازرێتەوە، ئەوەش لە رێگەی دەستلێدان و پاشان دەستبردن بۆ چاو، لوت و دەم.\nسەرەتای ئەم مانگە، کۆمەڵێک خەڵک لە بەریتانیا چەند بورجێکی شەبەکەی فایف جی-یان سوتاند، ئەوەش دوای بڵاوبوونەوەی دەنگۆی ئەوەی، کە پەیوەندی هەیە لەنێوان بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکەو شەبەکەکانی نەوەی پێنجەم.\nدواتر چوار کۆمپانیای مۆبایل لە بەریتانیا بەیانێکی هاوبەشیان بڵاوکردەوەو تێدا داوای هاوکارییان کردبوو بۆ رێگری لەو کەسانەی بورجەکان دەسوتێنن، ئەوەیان بە تیۆری پیلانگێڕی لێکدابوویەوە.\nلەو بۆچوونانەی وەک دەنگۆ لەنێو خەڵک بڵاوبووەوە ئەوەیە، کە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ لە ووهانی چین، سەرەتا لەرێگەی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای نەوەی پێنجەم دروست بووە، وە پەتاکە لەو شارانەی دیکە بڵاودەبێتەوە کە شەبەکەی فایف جی بەکاردەهێنن.


بە وتەی کاربەدەستێکی پێشوو: وڵاتە یەکگرتووەکان ڕێککەوتنێکی تێکدا کە دەیتوانی کوردەکان نەجات بدات\nدەیلی بیست – کرسیتۆفەر دیکەی\nبە گوێرەی هەواڵەکان، کوردەکانی سووریە دوای بە تەنیا هشتنیانەوە لە لایەن ئەمریکاییەکانەوە ڕێگا بە هێزی سەربازیی ڕێژیمی ئەسەد دەدەن کە بێنە ناو ناوچەی ژێر کۆنتڕۆڵیانەوە. کوردەکان لە هەمان کاتدا پێشنیاریان بە ڕوسیە کردووە کە لە بەرامبەر هێرشی هێزەکانی تورکیە و میلیشیا بە کرێگیراوەکانیان، پشتیوانییان بکات.\nگەڕانەوەی هێزەکانی بەشار ئەسەد بۆ باکووری سووریە بۆ یەکەمجار دوای حەوت ساڵ، کۆتایی مەئمورییەتی جێگای مشتومڕی وڵاتە یەکگرتووەکان دژی داعش نیشان دەدا. هۆیەکەی بڕیارێکی هاوبەشی کشانەوە لە لایەن سەرۆک کۆمار ترامپ، کە لێدوانە دژە شەڕەکانی ناڕوونی ناوبراوی لەمەڕ کشانەوە دەشاردەوە. هۆیەکەی ئەوەیە کە ئەسەد گۆڕەپانی هەڵسوکەوت بە دژبەرە ئەمریکاییەکەیان، کە کوردەکانی سووریە بە هاوبەشە فێڵبازە ئەمریکاییەکەیان دابوو، نادا.\nفەرماندەی کوردی هێزەکانی سووریەی دێموکڕات لە بابەتێکدا لە ژمارەی ڕۆژی یەکشەممەی فارین پالیسیدا نووسیویەتی: "ئێمە دەزانین کە دەبێ سازشی بەژان لەگەڵ ڕوسیە و بەشار ئەسەد بکەین ئەگەر بڕیار بدەین کە لەگەڵیان بکەوین. بەڵام ئەگەر ئێمە لە نێوان سازش و کۆمەڵکوژیی گەلەکەمان یەکیان هەڵبژێرین، بێگومان ئێمە ژیانی گەلەکەمان هەڵدەبژێرین."\nزۆرتر خەمبار لە جیات تووڕە بوون، فەرماندە مەزلوم عەبدی، نووسیویەتی، "کاتێک کە هەموو دونیا خۆیان لە پشگیریی ئێمە بوارد، وڵاتە یەکگرتووەکان بە هاوارمانەوە هات. ئێمە دەستەکانی ئەوانمان گوشی و ڕێزمان لە پشتیوانییە دڵئاواڵاییانەکەیان گرت."\nبەڵام لە ژێر زەختی تورکان و لەسەر داوای واشینگتۆن، کوردەکان "ڕەزامەندییان نیشاندا کە چەکە قوسەکانیان لە ناوچە سنوورییەکانی تورکیە بکشێننەوە و پێگە بەریگریکارییەکانمان لەناو بردن و لێوشاوەترین جەنگاوەرانمان لەوێ کشاندنەوە. ئەگەر وڵاتە یەکگرتووەکان لە سەر بەڵێنی خۆیان بە ئێمە مابان، تورکیە قەت هێرشی نەدەکرد."\nئەوان پێیان وابوو.\nمەزولوم نووسیویەتی: " ئێستا ئێمە بە سینگی ڕووتەوە لەبەرامبەر چەقۆکانی تورکەکان وێستاوین."\nبرێت مەکگۆرک، کە لە مانگی دێسامبر دەست لە کار کێشانەوەی خۆی وەک نێردەی تایبەتی سەرۆک کۆمار لە هاوپەیمانیی دژی داعش ڕاگەیاند، ڕۆژی یەکشەممە بە دەیلی بیستی گوت کە هەڵوێستێکی ئەوتۆ لە لایەن کوردەکانی سووریەوە، بە لەبەر چاو گرتنی هەلومەرج، شتێکی چاوەڕوانکراو بوو.\nتەنانەت ساڵی ڕابردووش، کاتێک کە مەکگۆرک هێشتا لەسەر کارەکەی مابوو، ڕێبەرانی کورد لە سووریە بە ئەمریکاییەکانیان دەگوت کە ئەگەر درێژە بە پشتگیرییان لەوان و پێشگرتن بە هێرشی تورکەکان نەدەن، ئەوان پێویستییان بە مامەڵە لەگەڵ ڕێژیمی ئەسەد و ڕوسیە هەیە تا پارێزگارییان لێ بکەن. کاربەدەستێکی پلەبەرزی کورد لە واشێنگتۆن پۆستدا نووسی: "ئێمە نەخشە ڕێگای خۆمان داوەتە ڕوسەکان، تەنیا چاوەڕوانی بڕیارێکین."\nمەگۆرک دەڵێ ئەو لەوکاتیدا پشتگیریی لە بیرۆکەیەکی ئەوتۆ دەکرد لە کاتێکدا کە ترامپ باسی لە کشانەوە لە سووریە دەکرد، بەڵام ئەو بەرەوڕووی بەرهەڵستکاریی بەهێز لە لایەن بەڕیوەبەرایەتی [ترامپ] بۆوە. (بە گوتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، نێردەی تایبەتی بۆ کەیسی سووریە جیم جێفری، یەکێک لەو کەسانەبوو "کە چەند جار بە کوردەکانی گوتبوو 'ئێمە مەسەلەی تورکیە جێبەجێ دەکەین، ئێوە مامەڵە لەگەڵ ڕیژیم [ئەسەد] مەکەن'.")ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی پێشوو جان بۆڵتۆن و هاوکارەکانی پێداگربوون کە وڵاتە یەکگرتووەکان دەبێ لە سووریە بمێنێتەوە تا ئەو کاتە کە ئێران دەچێتە دەر یا لانیکەم بەڕێوەیە بچێتە دەر. (قسەکەری بۆڵتۆن، کە ترامپ مانگی ڕابردوو لە کارەکەی دووری خستەوە، کاتێک داوای لێکرا لەوبارەوە لێدوان بدا شتێکی نەگوت. وتەبێژی وەزارەت کاروباری دەرەوەش بەهەمان شێوە.)\nدوای دەستلەکار کێشانەوەی مەکگۆرک، ئەو پێوەندی خۆی لەگەڵ ئەندامانی هێزەکانی سووریەی دێموکرات و هەندێک کەس لە وەزارەتی کاروباری دەرەوە وەزارەتی بەرگریی وڵاتە یەکگرتووەکان پاراستووە. ئەو دەڵێ کوردەکان پەیتا پەیتا پرسیاریان دەکرد ئاخۆ دەکرێ متمانە بە پشتیوانیی و بەرگریی وڵاتە یەکگرتووەکان بکەن، و ئەوان پەیتا پەیتا پێیان دەگوترا کە ئەمریکاییەکان پشتیوانیانن.\nبەڵام بەو شێوە نەبوو.\nمەکگۆرک بە کۆبوونەوەی ئەنستیتۆی بەیروت لە ئەبوزەبی گوت کە کاتێک کە ڕووسەکان لە ٢٠١٦ بە چڕی لە کاروباری سووریە تێوەگلان، ڕاستییەکی کە زۆرجار لەبارەی دووڕوویی کرێملیندا باسی دەکرا ئەوە بوو، "هەموو کەس دەزانێ کە نابێ بە گوریسی ڕووسی بکەویە ناو چاڵاوەوە."\nبە واتایەکی دیکە، کاتێک کە لە ٢٠١٨ ئاشکرا بوو کە ترامپ دوژمنایەتی مانەوەی بێ کۆتایی لە سووریە، کە بۆی بە میرات مابوو، دەکا، کوردەکان بیانووی کۆتایی هێنان بە پێوەندییەکەیان لەگەڵ ئەمریکاییەکانیان پێدرا. بەڵام وەزارەتی دەرەوەی ترامپ و پێنتاگۆن، کە پێیان خۆش نییە بەرەوڕووی کشانەوەی یەکجاریی و لە کیس چوونی نفوزی ئەمریکا لە ڕۆژهەڵاتی ناڤین، کە بە شێوەی پەرەئەستێن بێ توانا، ئەگەر نەڵێین بێ مانایە بن، کوردەکانی دڵنیا کرد کە بۆ ئەگەری چوونە دەری ئەمریکاییەکان ئامادەکاریی نەکەن. ئەگەر کوردەکان ئەو کارەیان کردبا، هاوبەشە ڕووسی و سووریەیەکانیانلەوانەبوو پێشبە وێرانکارییەکانی تورکیە، کە ئێستا وڵاتە یەکگرتووەکان دەکشێنەوە و هیچ ناکا، بگرن.\nو ئێستا کە کوشتارەکە دەستی پێکردووە، مەزولم ئاشکرای کردووە کە هێزەکانی و گەلەکەی هێج ڕێگاچارەیەکیان نییە جگە لە چاوەڕوانی پشتگیریی لە لایەن ڕوسیە و دیمەشق نەبێ. هەر وەک مەکگۆرک ئاماژەی پێکردووە، بە داخەوە بۆ کوردەکان، دوای خیانەتی ترامپ، پێگەی ئەوان بە شێوەیەکی بەرچاو لاواز بووە و کاتێک کە داوا لە روسیە و ڕێژیمی سووریە بۆ هاوکاریی بکەن، مەعلوم نییە کە کەس وەڵامیان بداتەوە.\nلە هەمان کاتدا، ڕاکردنی بە کۆی زیندانییەکانی داعش و تاوانی جەنگی لە لایەن میلیشیا بەکرێگیراوەکانی تورکیە لە باکووری سووریە دەرخەری تەشەنەکردنی پشێوییە لە کاتێکدا کە ئانکارا درێژەی بە هێرشەکەی دەدا و زۆرتر لەوەی کە لە پێشدا باسی لێوە کرابوو دەچێتە ناو قووڵایی خاکی سووریە.\nمەکگۆرک بە گوێگرانی لە ئەبوزەبی دەڵێ ، "پێموایە ئێمە دەبێ چاوڕێی گەڕانەوەی بەهێزی داعش بین."\nلە واشینگتۆن و لە بەرەی جەنگ، سەرلێشێواویی ئەمریکاییەکان لە پەرەئەستاندایە. لە دوایین پێوەندیی تەلەفۆنیی لە نێوان ترامپ و ئەردۆغان لە یەکشەممەی ڕابردوودا، بەڕێوەبەایەتییەکەی بە هەموو هێزییەوە پێداگریی دەکا کە هەڵکردنی گڵۆپی سەوز بۆ ئەردۆغان، کە بانگهێشتکردنی ناوبراو بۆ کۆشکی سپی لە مانگی داهاتوودا، لە ڕاستیدا گڵۆپی سوور بووە.\nڕۆژی یەکشەممە، وەزیری بەرگری مارک ئەسپەر بە سی بی ئێسی گوت، " بڕوانە، دۆخێکی زۆر خراپ لەوێ لەئارا دایە. دۆخێک کە تورکەکان درووستیان کردووە، لە لایەن سەرۆک کۆمار ئەردۆغانەوە. بە پێچەوانەی هەڵوێستی ئێمە ئەوان بڕیاریان دا کە هێرش بکەنە سەر سووریە." ترامپ لێدوانەکانی لە بارەی کارەساتی دوورودرێژ کە چەند جیلی سوپای وڵاتە یەکگرتووەکانی لە ڕۆژەهەڵاتی ناوەڕاست گرتۆتەوە، پەرە پێداوە، بەڵام هێشتا هێزەکانی لەوێ نەکشاندوونەوە، و بە کردەوە لە شەش مانگی ڕابردوودا ١٤٠٠٠ هێزی سەربازیی نوێی ناردۆتە ناوچەی کەنداو. ناتەبایی، فریودان و خیانەت ئێستا دیارترین پێناسەی سیاسەتی وڵاتە یەکگرتووەکانن.\nئەسپەر گوتی چونکە کوردەکان بەدوای مامەڵە لەگەڵ سورییەیەکان و ڕوسییەکان بۆ دژە هێرش لە بەرامبەر تورکەکان لە باکوورن، هێزەکانی ئەمریکایی لەوانەیە "بکەونە نێوان دوو سوپای دژی یەکتر و ئەوە دۆخێکی زۆر خراپە. بۆیە من شەوی ڕابردوو دوای وتووێژ لەگەڵ باقی ئەندامانی تیمی ئاسایشی نەتەوەیی، لەگەڵ سەرۆک کۆمار قسەم کرد و ئەو بڕیاری دا کە هێزەکانمان لە باکووری سووریە بکشێنینەوە."\nبەڵام کاتێک کە بۆ ترامپ ڕوون دەبێتەوە کە درووشمی "کۆتایی هێنان بە شەڕە بێ کۆتاییەکان"، دەتوانێ ببێتە هۆی هەڵایسانی شەڕێکی بێ کۆتایی دیکە، ئەو لە کشاندنەوەی تەوای سوپا دوودڵ دەبێ. ئەسپەر دوو ڕۆژ دوای ئەوەی کە ئەو و ژەنڕاڵ مارک میلی، سەرۆکی بەڕێوەبەریی هێزە سەربازییەکان، پێداگر بوون کە " هیچ ئاڵوگۆڕێکی دیکە لە شوێنی جێگێربوونی هێزەکانمان نایەتە ئاراوە" باسی کشانەوە لە باکووری سووریەی کرد. دوو کاربەدەستی خاوەن زانیاریی وڵاتە یەکگرتووەکان بە دەیلی بیستیان گوت کە وڵاتە یەکگرتووەکان پلانی مانەوە لە سوورییەیان هەیە، بەڵام دوورتر لە شوێنی شەڕی تورکیە. بەڵام نزیکەی چەند سەد کەس لەو سەرجەم ١٠٠٠ کەسەی هێزە سەربازییەکانی وڵاتە یەکگرتووەکان کە ئێستا لە سووریەن ئەو وڵاتە جێدەهێڵن، و دەنرێدرێنە شوینی دیکە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nبەڵام هەموو ئەو دەستپێشخەرییانە، ئاکامی هەوڵی کاربەدەستانی پلەبەرز بۆ پاراستنی شتێک دوای پەیمانی ترامپ-ئەردۆغان، لەوانەیە ئێستا لەبەر ڕەوتی ڕووداوەکان ببێتەوە هیچ. وێناچی هێزەکانی ئەسەد ڕێگا بە درێژە کێشانی ئۆپەراسیۆنی وڵاتە یەکگرتووەکان بدەن. کۆتایی شەڕ کە هەرگیز لە لایەن کۆنگرەوە ڕانەگەیندرا، لەوانەیە بە گوێری بڕیاری ئەمریکا نەبێ، چ بگا بە وتووێژ، بەڵکو لە لایەن بەرهەڵستکارانی ئەمریکا بێ کە دەستپێشخەرییەکە، لەبەر ویستی ترامپ بۆ جێهێشتن، بە دەستەوە دەگرن.\nهەر ئێستا لە سووریەوە هەواڵ دێن کە شەڕکەرانی داعش، لە کاتێکدا کوردەکان بۆ پارێزگاریی لە ژیانی خۆیان شەڕ دەکەن، لە زیندانەکانی ژێر دەستی کوردان ڕادەکەن. بە گوتەی نیویۆرک تایمز، کشانەوەی بەپەلە، کە هەندێک جار لە ژێر ئاگری تورکیەی هاوپەیمانی ئەندامی ناتۆ بووە، بۆتە هۆی هەڵوەشانی پلانی گواستنەوەی هەندێک لە ئەندامانی پلەبەرزی داعش بۆ شوێنی ژێر چاودێریی وڵاتە یەکگرتووەکان لە عێراق. هەموو ئەوانە ئەگەری سەرکەوتنی داعش زیاد دەکەن، کە بە مانای زیندوو بوونەوە، دوای تێكشکانیان بە دەست کوردانەوەیە، کە بە پشتێوانیی وڵاتە یەکگرتووەکان لە ٢٠١٨ خەلافەتەکەیانیان تێكشکاند.\nلە هەمان کاتدا، ڕێبەرانی ڕۆژەهەڵاتی ناڤین هەوڵ دەدەن لەگەڵ ئەو ڕاستییە بسازێن کە ئەمریکاییەکان بە تەواوی سەلماندوویانە کە هاوپەیمانێکی جێگای متمانە نین.\nهوشیار زێباری، جێگری سەرۆک وەزیران و وەزیری کاروباری دەرەوەی پێشووی عێراق، بە کۆبوونەوەی ئەنستیتۆی بەیروت لە ئەبوزەبی گوت کە لە شەڕی سووریە، "ڕووسەکان هاوپەیمانەکانیان جێنەهێشت. ئێرانییەکان هاو بەشەکانیان جێنەهێشت. بەڵام ئەمریکاییەکان ئەو کارەیان کرد."\nزێباری بە دەیلی بیستی گوت، "بێ گومان تورکەکان هان دەدرێن"، ئەو گوتی "ئێمە چاوەڕوانین کە ٥٠٠٠٠ پەناخواز لە سنوورەکان بپەڕنەوە"، مەبەستی بەرەو هەرێمی کوردستان بوو.


حوزه‌یران 2020 – پەڕە 3 – KDPmedia\nخەڵکی بەهەڵوێستی کوردستان، رێکخراوە سیاسی و مەدەنیەکان، تێکۆشەرانی ژینگەپارێز هەر وەک هەموولایەک ئاگادارن ماوەی چەند رۆژێکە دیسان جەنگەڵ و دارستانەکانی زاگرۆس لە لایەن دوژمنانی ژینگەی کوردستانەوە ئاگریان تێبەردراوە و هەتا ئێستا سەدان هێکتار لەو لێڕەوارانە [درێژەی بابەت]\nبەڕێز مەکتەبی سیاسیی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ ڕێز و سڵاوی خەبات و برایەتی! بەبۆنەی ٤٥ ساڵەی دامەزرانی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان، گەرمترین سڵاو و پیرۆزباییتان پێشکێش دەکەین. دامەزرانی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان بەرهەمی بارودۆخێکی هەستیار و زەروورەتێکی [درێژەی بابەت]\nلە ١٢ی جۆزەردانی ١٣٦٢ی هەتاویدا ٥٩ لاوی شاری مهاباد لە لایەن ڕێژیمی تازە بەدەسەڵاتگەیشتووی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە ئێعدام کران. ڕێبەرانی ئەم ڕێژیمە دوای ئەوەی وڵامی پەیامی ئاشتیخوازانەی بزووتنەوەی سیاسیی کوردستانیان بە دەرکردنی فەرمانی جیهاد و [درێژەی بابەت]\nبەبۆنەی ٣٧ ساڵەی ئێعدامی ٥٩ شۆڕەلاوی کورد لە مەهاباد خەڵکی نیشتمانپەروەری کوردستان! لاوانی خوێنگەرم و تێکۆشەر! دوای شۆڕشی ساڵی ١٣٥٧ و ڕووخاندنی ڕێژیمی پاشایەتیی پەهلەوی، گەلانی مافخواز و قوربانیی دەیان و سەدان ساڵ ستەم و [درێژەی بابەت]


خیمێنا گالارزا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(1972-01-14) ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢ (تەمەن ٤٩)\nشاری کامیری، بۆلیڤیا\nئاشکراکردنی گزییەکانی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی بۆلڤیا (٢٠١٩)\nخیمێنا گالارزا (لەدایکبووی ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢) ڕۆژنامەنووسێکی بۆلیڤییە. بەرنامەکەی وایکرد گزییەکانی ھەڵبژاردنی سەرۆککۆماری بۆلیڤیای ٢٠١٩ ئاشکرابکات. لە ئازاری ٢٠٢٠، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.\nخیمێنا لە ساڵی ١٩٧٢، لە شاری کامیری لەوڵاتی بۆلیڤیا لەدایکبووە. دوای تەواوکردنی زانکۆ، لە ساڵی ١٩٨٩ وەک ئەندازیاری جیۆلۆجی کاردەکات. دواتر چووەتە ناو بواری ڕۆژنامەوانی بۆ دەزگاکانی (Red UNO) وە (Cadena A) دواتر بۆماوەیەک وازدەھێنێت، لە ساڵی ٢٠١٤ دەگەڕێتەوە بۆ بوارەکە و کارکردنی بۆ دەزگای (TVU) دەستپێکرد. لەو دەزگایە بەرنامەکەی پڕبینەرترین پڕۆگرامی بەڕازیلی بوو. بەرنامەکەی پەردەی لەسەر گزییەکانی ھەڵبژاردنی سەرۆککۆماری بۆلیڤیا ھەڵدا. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٩، وڵات کەوتە قەیرانی سیاسییەوە، سەرۆککۆماری وڵات ناچارکرا دەستلەکاربکێشێتەوە و وڵات جێبھێڵێت و بچێتە مەکسیک. لەبەرامبەر ئەو ھەوڵانەی و بوێری ئەوا خیمینیا لە ئازاری ٢٠٢٠، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.\n^ ی ا "October 25th, 2015 Elections: A Massive Planned Operation of Electoral Fraud". Human Rights Documents Online. لە ڕێکەوتی 2020-03-13 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا "2020 International Women of Courage Award". United States Department of State (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی 2020-03-13 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Ximena Galarza: 'Yo voy a ser periodista hasta el día de mi muerte' - La Razón". www.la-razon.com. لە ڕێکەوتی 2020-03-13 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Jaque mate con Ximena Galarza". www.eldiario.net (بە زمانی ئیسپانی). لە ڕێکەوتی 2020-03-13 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Biographies of the Finalists for the 2020 International Women of Courage Awards". United States Department of State (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی 2020-03-13 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Bolivian leader arrives in Mexico for asylum". BBC News (بە زمانی ئینگلیزی). 2019-11-12. لە ڕێکەوتی 2020-03-13 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=خیمێنا_گالارزا&oldid=671464»\nژنە چالاکوانەکانی مافی مرۆڤ لە بۆلیڤیا\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:٣٤ی ٥ی نیسانی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


من و ماتریالیزمی دیالێکتیک! – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » شیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی » من و ماتریالیزمی دیالێکتیک!\nئەوکاتەی منیان لە پۆلێکی رێکخستنەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەران ڕێکخست، نە تەمەن و نە ئاستی ڕۆشنبیریشم هی ئەوەبوو لەو ریزبەندیەبم و لەگەڵ ئەوانە لە کۆبوونەوە دانیشم کە تەمەن و ئاستیان زۆر لەمن بەرزتربوو بەڵام چونکە بە خواستی خۆم بوو زۆر ئاسوودە و بێ گلەییش بووم.\nشەوێک لە کۆبوونەوەیەک کە براکانیشم لەگەڵ بوون، ئەوانیش ئەندامی رێکخستن بوون بەڵام لەمن گەورەتر و بیرفراوانتربوون، بەرپرسیەکەمان دوو کتێبی دامێ و گوتی:\nلە کۆبوونەوەی داهاتوو، سەبارەت بە ناوەرۆکی ئەو کتێبە لێت ئەپرسینەوە.\nیەکێکیان نامیلکەیەکی سادە بوو بەناوی (کۆمۆنەی سەرەتایی) و ئەوەی تریش، (ماتریالیزمی دیالێکتیک)ی م.برایم جەلال بوو.\nهەر چوومەوە ماڵ و بەخێرایی تەماشایەکم کردن و لەبەرخۆمەوە گوتم:\n(وەی خۆ من هیچ لە کۆمۆنەی سەرەتایی و ئەو ماتریالیزم و شتە نازانم، هەر نەچمەوە کۆبوونەوە و شەرمەزارنەبم باشترە)!\nئەوشەوە هەر بیرم لە کۆبوونەوەی داهاتوو و پرسیار و وەڵامەکە ئەکردەوە!\nڕۆژی دوایی، ئێوارە باوکم لە دەوام هاتەوە، وەک هەمیشە هانام بۆ برد، گوتم:\nباوە، دوێنێ شەو ئەوانەیان دامێ، نە قەت ئەو زاراوانەم گوێ لێبووە، نە ئەزانم ماناشیان چیە)!\nئەو بەحوکمی بەرزی ئاستی ڕۆشنبیریی و تێکەڵاوی لە جیهانی سیاسەت و زمانزانی و خوێندنەوەی بەردەوامی، بەشێوەیەکی سادە منی لە ناوەرۆکی کتێبەکان تێگەیاند کە لەگەڵ تەمەن و ئاستی ڕۆشنبیری ئەوکاتی من گونجاوبوو!\nلەخوام دەویست زوو کۆبوونەوەکە بێتەوە، ئاخر وەک خوێندکارێکی زیرەک باش خۆم ئامادەکردبوو، کەچی لە کۆبوونەوەکە پرسیارێکیشیان لێم نەکرد.\nدواتر بۆم دەرکەوت ئەوەی کتێبەکانی دامێ خۆشی مانای کۆمۆنەی سەرەتایی و ئەزموونەکەی لە فەرەنسا و ماتریالیزم و تەنانەت دیالێکتیکیشی نەدەزانی و هەر باوەڕیشی پێ نەبوو!\nزۆربەی ئەوانەی ئەوکات هەوڵیان ئەدا ئێمەی (کەرەسەی خاو)ی ئەوێ ڕۆژێ بکەنە پەیژە بۆ سەرکەوتن و خۆدروستکردنیان؛ ئێستا پارە و پۆست و سەرمایە ڕایگرتوون و کردوونی بە سەرمایەدار و ئێمە و کۆمەڵە و ماتریالیزم و ئەو چینە پڕۆلیتاریا و شۆڕشەی باسیان ئەکرد; بەیەکەوەیان زیندەبەچاڵ کردین و خۆشیان بەرزفڕین و فشەیان بە ئێمە و بە ڕابردووی خۆشیان دێ.\nخەریک بوو هی وەک منیش بکەنە دوژمنی بنەماڵەکەشمان، گوایە بنەماڵەیەکی بەگ و دەرەبەگین!\nهەرباشبوو بەو چەکوش و داسەی سەر ئاڵاکە هەڵمان نەکوتا سەر کەس وکارمان بۆ سەرخستنی چینی پڕۆلیتار بەسەر دەرەبەگ!


خۆكوژه‌كانى داعش ئاواره‌كانى باغووز ده‌كەنه ئامانج\nرێكخراوى تیرۆریستى داعش له‌سه‌ر ناردنى خۆكوژه‌كانى بۆ ده‌ره‌وه‌ى باغووز به‌رده‌وامه و له دوایین هه‌وڵیشى به‌كرده‌ى خۆكوژى ئاواره‌كانى باغووز ده‌كاته ئامانج\nئاژانسى رۆیته‌رز بڵاوى كردووه‌ته‌وه ئێواره‌ى دوێنى هه‌ینى 15ى ئادار رێكخراوى تیرۆریستى داعش سێ خۆكوژى ره‌وانه‌ى ناو ئاواره‌كانى شاره‌دیى باغوز كردووه‌ته‌وه، له ئه‌نجامى ئه‌و كرده تیرۆریستییانه‌یش شه‌ش كه‌س له ئاواره‌كان كوژراون.\nبه‌رپرسانى هه‌سه‌ده ئاماژه‌یان بۆ ئه‌وه كردووه، ئه‌و هێرشه خۆكوژییانه‌ى داعش به‌شێوه‌یه‌كى سه‌ره‌كى هه‌زاران ئاواره ده‌كاته ئامانج كه له باغووز رایان كردووه.\nهه‌سه‌ده له باره‌ى سێ خۆكوژه‌كه‌ى دوێنێ ده‌ڵێ نازانێ ئه‌و تیرۆریستانه ژن بوون یان پیاو، كه‌چى روانگه‌ى سوورى بۆ مافه‌كانى سووریا دووپاتى ده‌كاته‌وه دوو كه‌س له خۆكوژه‌كان ژن بوون.\nبه‌پێى دوایین زانیارى دوایین شاهێدحاڵ كه باغووزى جێهێشتووه، ژماره‌یه‌كى زۆر تیرۆریستى داعش له باغووز ماونه‌ته‌وه، وێراى ئه‌وه‌ى ماوه‌ى هه‌فته‌یه‌كه له‌لایه‌ن فڕۆكه جه‌نگییه‌كانى هاوپه‌یمانییه‌وه بۆردمان ده‌كرێن.\nبه‌رپرسى راگه‌یاندنى هه‌سه‌ده له‌باره‌ى تیرۆریستى داعش له باغووز گوتوویه‌تى، "ئه‌وانه‌ی ماونه‌ته‌وه توندترین تیرۆریستى بیانى ناو رێكخراوه‌كه‌ن".\nله سه‌ره‌تاى مانگى رابردوو ئۆپراسیۆنى كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ى باغووز "دوایین مۆڵگه‌ى داعش له رۆژهه‌ڵاتى سووریا" له‌لایه‌ن هه‌سه‌ده و هاوپه‌یمانى نێوده‌وڵه‌تى له جه‌نگى دژ به داعش ده‌ستى پێ كردووه و تا ئێسته‌یش به‌رده‌وامه.


دوای چەندین سال سەرۆک وەزیرانی کوردستان جێگری سەرۆک وەزیرانی عێراق و وەزیری حکومەتەکانی بەغداد بەرھەم صاڵح تازە دەیەوێت بانگەشەی دیموکراسی و دادپەروەی بکات.\nئاخر پیاوێک بەو ھەموو پشتیوانی و دەستگیرۆییەی طاڵەبانی مەزن و لەو پۆستە گرنگانەدا نەیتوانیبێت ھەنگاوێک بنێت دەبێت ئێستا و بێ طاڵەبانی و لەگەڵ کۆمەڵێک سیاسی بازرگاندا چی بکات و چی پێ بکرێت.\nمن دەمەوێت لێرەدا کەمێک بە مەنطقیانە ھەڵسەنگاندنێک بۆ کارەکانی بەرھەم صالح بکەین و بڵێن و بزانین ئایا بەڕاستی بەرھەم صاڵح ھەر بەراستی پیاوی کردار بوە یاخود تەنھا پیاوی گوفتارەکان بوە.\nدەڵێن بەرھەم صاڵح لە سەردەمی حکومرانی خۆیدا توانوێتی بەرنامەی تواناسازی و سلفەی زەواج و سلفەی عەقار و قەرزی بچوکی بۆ ھاونیشتمانیان دەستەبەر بکات.\nدەڵێین بەڵێ ئەمانە دەست و دیاریە جوانەکەی چەندین ساڵ حکومرانی دکتۆر بوە.\nبەڵام با بێین پێکەوە شیکاری و بەدواداچونێکی لۆژیکیانە بۆ ئەم پرۆژانە بکەین ببینین ئاخۆ ئەم ھەنگاوانە جێگای ئەو شانازیەن کە بەرھەم صاڵح و ھاو ئاوازەکانی بۆتە وێردی سەر زبانیان.\nدەپرسین ئایا دەکرێت بە ئامارێک پێمان بڵێت بەرھەمی بەرنامەی تواناسازی لە کوردستان کە بەدەیان ملیون دۆلای بۆ خەرج کراوە چیە و چەندە و کامانەن؟ دەکرێت دوو توێژینەوەی هه‌ڵكه‌وتومان له‌بواری زانستی پێ بگوترێت کە لەسایەی بەرنامەی تواناسازیدا ئەنجام دراون؟\nسلفەی زواج. ئێمە لێرەدا نامانەوێت بە بێ ویژدانی و بە چاوی نەیار بکەوینە وێزەی بەرھەم ساڵح و کارەکانی بەڵام داوا دەکەین کە کەسانی پسپۆر و شارەزا لە بواری کۆمەڵایەتیدا لێکۆڵینەوەیەک لە دادگاکاندا ئەنجام بدەن بزانن سلفەی زەواج بۆتە ھۆی دروست کردنی چەند خێزانی بەختەوەر؟ لەبەرامبەریشدا بزانن رێژەی جیابونەوە و لێکترازانی خێزانی چەندێک بەرەو ھەڵکشان چوە؟ کە بەپێی ئامارێکی فەرمی رێژەی جیابونەوەی لەنێو خێزانە نوێکانی ئەم چەند ساڵەی دوایدا رێژەیەکی ئێجگار ترسناکە.\nسلفەی عەقار. ھەمیشە بەرھەم ساڵح باسی ئاوەدانکردنەوەی دێھاتەکان و بوژاندنەوەی کەرتی کشتوکاڵ دەکات و بە یەکێک لە پایە گرنگەکانی دەوڵەتمەداری ناویان دەبات لە کاتێک بەرھەم ساڵح بە پرۆژەی سلفەی عەقار خۆی ئەندازیاری وێران کردنی دێھاتەکان و کەرتی کشتوکاڵە ئەویش بەھۆی کۆچی بەلێشاوی دێھات نشینان و جوتیاران بەرە و سەنتەری شارەکان بە ھۆی وەرگرتنی ئەم پێشینەیەوە کە ئەمەش بۆتە ھۆی چول کردنی لادێکان و کەم بونەوەی بەرھەمی ناوخۆی جوتیاران و پشت بەستن بە ھاوردەکردنی بەرھەمە دەرکییەکان.\nبۆیە ئیدی کاتی ئەوەیە ھەموان دەست بخەینە سەر ویژدانمان و چاومان بکەینەوە و بریار بدەین ئاخۆ بەرھەم صاڵح ھەر بەراستی پیاوی کردار بوە..؟؟\nلەکاتێکدا خانەوادەی شەھیدان و پێشمەرگە و کەمئەندامانی سەنگەرله‌م قه‌یرانه‌دا پارەی ژەمە نانێکی شایستەیان لە گیرفاندا نیە و رۆژانە ھەواڵی خۆ کوشتنی پێشمەرگە دەبیستین لە بەرەکانی جەنگ و بەرگری کرن لە کوردسانەوە لەبەر قەرزداری و نەبونی کرێی خانوی خانەوادەکانیان.\nدەکرێت بەرھەم صاڵح پێمان بڵێت خانوەکەی ئەمریکای چۆنە و بايی چەندە؟ کە ئێمە پێتان دەڵێین بەڵێ خانوەکەی دکتۆر بای (3٠٠٠٠٠٠) سێ ملیون دۆلاری چاوزەقی بچکۆلانەیە.!\nئەی جەنابیان دتوانن پێمان بڵێن ئەو خانوەی لە ھەوڵێر بۆ سەرۆک وەزیران کڕدرا بە بری(٧٠٠٠٠٠٠)حەوت ملیون دۆلار و دواتر لەلایەن دکتۆرەوە داگیر کرا ئێستا بۆ کێ و بۆ چی بەکاری دەھێنێت..؟؟ بۆ دژایه‌تی یه‌كێتی بێگومان!!\nکاتی خۆی کاک مستەفا سەید قادر لە دەڤەری راپەرین میواندارییەکی بۆ جەنابی مام رێکخستبو کاتێک مام و کۆمەڵێک بەرپرس دەچنە دەڤەری راپەرین لە کاتی نان خواردندا مام بە کاک مستەفا دەڵێت من جارێک زۆر لێت توڕەم و جارێکیش دەستخۆشیت لێدەکەم.!\nکاک مستەفا سەید قادر دەڵێت مامە توڕەبونەکەت چیە و دەستخۆشیەکەت چیە؟\nمام دەڵێت لەکاتێکدا من بڕیارم داوە راو قەدەغەیە ئەم کەوانە چین کوشتوتانە.؟\nدواتر دەڵێت دەستخۆشیەکەشم ئەوەیە کە برادەرێکمان لەگەڵە نە کەوی دیوە و نە کەوی خواردوە دواتر بە پێکەنینەوە دەڵێت دکتۆر وەرە لای مامی خۆتەوە..\nمەبەستی مام ئەوەبوە کە دکتۆر بەرھەم پێشمەرگایەتی نەکردوە و شاخی نەبینیوە.


Diplomatic Magazine | ئەگەرەکانی ٢٠١٩\nمن هەرگیز حەزم لە فاڵگرتنەوەی سیاسی نیە، بەڵام ئاماژەکانی ساڵی داهاتوو بە باشی نابینم.\nکورد لە هەر چوارپارچەی کوردستان چی بە سەر دێت، کوردەکان خۆیان چی دەکەن، دۆخی ناوچەیی و جیهانی چۆن کاریگەری دەبێت لە سەریان پرسی قورسن لە سەردەمێکدا کە ناسەقامگیری و خێرایی گۆڕانکاری و ڕادیکاڵێتی وەرچەرخانەکان لە دەرەوەی پێشبینی زۆرینەن.\nبەڵام سەرباری ئەمە چەند ئەگەرێک دەخەینە پێش چاو:\nئەگەرى یەکەم، کورد و ئەمریکا! ئەم پەیوەندییە تراژیدیە زیاتر تراژیدی دەبێت لە ساڵی داهاتوودا.\nلە رۆژئاڤا دۆخێکی سەخت و ئاڵۆز لە ئارادایە. ئایا کشانەوەی ئەمریکا بە سودی کێ دەشکێتەوە، تورک و سوریا لە کێبڕکێدان بۆ بردنی ئەو میراتییە.\nبەڵام ئێران و روسیاش لە نزیکەوە روداوەکان ئاراستە دەکەن. ئەوە لێگەڕێ هێزەکانی تری وەک ئیسرائیل، وڵاتانی کەنداو لە گەڵ سعودییەدا.\nکەس حەزناکات تورکەکان سەر بکەون، ئایا ئەوان ئەوەندە هێزیان دەبێت کە بەرەنگاری هەموان بکەن. لە دۆخێکدا کە ئەسەد دێتەوە. بۆ نمونە ئیماراتییەکان پلان بوو هێز ئامادە بکەن بۆ سوریا.\nپەیەدە دەیەوێت ئەسەد بێتەوە ناوچەکە، لەمەدا وەها دەبینێت کە پشتیوانی روس و ئێرانیش بە دەست دەهێنێت. تورکەکان خۆیان لە بەرەی ئەستانە، روسیا، ئێران نزیک دەکەنەوە، بەڵام ئەگەری هەیە بە نزیک بونەوەی تورکیا و ئەمریکا ئەم هاوپەیمانییە بگۆڕێت.\nکەس حەزناکات تورکەکان سەر بکەون، ئایا ئەوان ئەوەندە هێزیان دەبێت کە بەرەنگاری هەموان بکەن. لە دۆخێکدا کە ئەسەد دێتەوە. بۆ نمونە ئیماراتییەکان پلان بوو هێز ئامادە بکەن بۆ سوریا، بەڵام بە گۆڕانی دۆخەکە لە بڕی هێز باڵوێزخانەیان لە دیمەشق کردەوە، بەحرەین زوتر هەنگاوی نا، بەم زوانە زۆرەبەی وڵاتانی عەرەبی بە دوایدا دێت و ئێستا میسر لە هەوڵی گەڕانەوەی ئەندامێتی سوریادایە بۆ کۆمکاری عەرەبی. هەموو ئەمانە ئاماژەن کە ئەگەر کشانەوە روبدات ئەوا چانسی ئەسەد زیاتر دەبێت.\nەگەری هەیە کورد پرسی مەترسی داعش بهێنێتەوە ئاراوە. پەرلەمانی کوردستان پێداویستی هێزی هاوپەیمانان دەربکات، لە هەبوونی مەترسی داعش یان کۆتایی نەهاتنی داعش.\nدووەم، هەوڵ بدرێت کە جێبەجێ بکرێت، بەڵام ببیتە هۆی تەنگەگژە. لە دۆخێکی وەهادا ئەمریکا ئێستا لە ئامادەییدایە کە ئەو کەسانەی کە هەوڵی ئەم کارە دەدەن بیانخاتە ژێر ئابلۆقەوە. ئەمە هەنگاوێک دەبێت بۆ سەرەتایی کۆتایی پەیوەندی ئەمریکا و عێراق و سەرەتای ناسەقامگیرییەکی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی درێژخایەن. لە دۆخێکی وەهادا ئایا کوردستان چیدەکان.\nئەگەری هەیە کورد پرسی مەترسی داعش بهێنێتەوە ئاراوە. پەرلەمانی کوردستان پێداویستی هێزی هاوپەیمانان دەربکات، لە هەبوونی مەترسی داعش یان کۆتایی نەهاتنی داعش.\nئەگەر کارێکی وەها بکرێت، هێزەکانی تر هەڵوێستیان دەبێت، کاتێک لە عێراقدا یەک تاکە هێزی سەربەخۆ بوونی نیە، ئەوا ئەم هێزانە بە ریمۆت کۆنترۆل لە جێگای ترەوە دەوروژێنرێن. ئایا چ جۆرە ناسەقامگری و توندوتیژی و ململانێی لێدێتە ئاراوە.


کات 05/04/1382 119 بازدید\nخواکانی ئێمه به زیندووییش هه‌ر سه‌قه‌تن!\nتراژێدیای کۆچ ئێستاش هه‌ر به‌رده‌وامه. تراژیدیای کۆچ نه ته‌نیا له رێگای ده‌نگ و وێنه‌وه، به‌ڵکو له رێگای خه‌ونه‌کانیشمانه‌وه به‌رده‌وام بوونێکی ماددی به خۆی ده‌به‌خشێ. ئه‌گه‌ر هه‌زاران وێنه‌و هه‌زاران وشه ته‌عبیر له ره‌وتی لێکدابڕان ده‌که‌ن، ئه‌وا به هه‌زاران خه‌ونی شاراوه‌ش ته‌عبیر له دووباره‌و سه‌دباره له‌دایک بوونه‌وه‌ی ئه‌م ره‌وته ده‌که‌ن. مرۆڤی کورد ته‌نیا کۆچ ناکا، به‌ڵکو له خه‌ونه‌کانیشدا پێش ئه‌وه‌ی کۆڵه‌باری کۆچ بپێچێته‌وه، خه‌ریکی کۆچه. کۆچ بۆ ئه‌و بۆته بیرکردنه‌وه. کۆچ بووه‌ته جیهانێکی ده‌روونی که فه‌لسه‌فه‌ی بوونی ئه‌وی له خۆیدا حه‌شارداوه. به‌ڵام کۆچ پێش ئه‌وه‌ی رۆیشتن بێت بۆ گه‌یشتن به‌و شوێنه‌ی خوشگوزه‌رانی و ئاسایشی لێیه، بۆ ئه‌و بریتی بووه له رۆیشتن بۆ ئه‌و شوێنه‌ی که نوقته‌ی دروست کردنی کۆمه‌ڵگای خۆشگوزه‌ران بووه، واته “مه‌یدانی خه‌بات”.\nمرۆڤی کورد به مه‌به‌ستی دروست کردنی به‌خته‌وه‌ری بۆ خۆی، له شوێنی ژیانی خۆی هه‌ڵکه‌ندراوه‌و له شاخ گرساوه‌ته‌وه‌و له‌وێوه پڕۆڤه‌ی دروست کردنی خه‌ونه‌کانی خۆی کردووه. ئه‌م خاڵه سه‌ره‌تای کۆچی ئه‌و بووه. ئه‌مه کۆچی کۆچه‌کان بووه. مرۆڤی کورد زۆر ئاسان ده‌ستی له شوێنی ژیانی هه‌ڵگرتووه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و شوێنه بگۆڕێ. دڵنیا بووه له‌وه‌ی که ئه‌م کۆچه‌ی کرده‌یه‌کی سه‌رکه‌وتووانه‌یه و که‌م خایه‌نه‌و پاش ماوه‌یه‌کیتر، کۆچ به‌ره‌و دژه‌مانای خۆی هه‌ڵده‌گه‌ڕێته‌وه. به‌ڵام مێژوو له‌وه دڵڕه‌قتر بوو. کۆچی نێو خه‌ونه‌کان له یاسای خۆی په‌یڕه‌وی کرد و کورتخایه‌ن نه‌بوو. نه‌یزانی که ده‌ستهه‌ڵگرتن له شوێنی ژیان، به مه‌به‌ستی گۆڕینی، ده‌بێته ده‌ستهه‌ڵگرتن له گۆڕین. نه‌یئه‌زانی که کۆچ خه‌ونه‌کان به‌تاڵ ده‌کاته‌وه‌و مێژووی دابڕدابڕ ده‌کا.\nکۆچی مرۆڤی کورد سه‌ره‌تا، کۆچ بوو له پێناوی گه‌ڕانه‌وه‌دا. خۆشگوزه‌رانی و ئاسایش ئه‌و خه‌ونانه بوون که ده‌کرا له شوێنی ژیانی رابردوو دروست بکرێن. وه‌رگرتن و ته‌حه‌مول کردنی هه‌موو ئازارێکیش له‌م پێناوه‌دا شیاو بوو. به‌ڵام ژیان له یاساکانی خۆیه‌وه ده‌ڕوانێته رووداوه‌کان. مرۆڤ تا سه‌ر ناتواتێ له کۆچ له شاخدا بژیت. ژیانی شاخ له یاسا سروشتی و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان پێڕه‌وی ناکات، بۆیه کۆچ ده‌کرێت لێره‌وه ببێ به دوو لق: یه‌که‌م، کۆچ کردوه‌کان ده‌گه‌ڕێنه‌وه. دوهه‌م،کۆچ کردوه‌کان درێژه به کۆچ ده‌ده‌ن و به‌ره‌و وڵاته نامۆیه‌کان هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرن. هه‌ڵبه‌ت به‌شێکی نه‌گۆڕ له کۆچ کردووه‌کان له شاخ ده‌مێننه‌وه ده‌بن به سومبولی مانه‌وه‌ی کۆچ به‌ره‌و شاخ. به‌ڵام ئه‌م به‌شه نه‌گۆڕه له‌چاو ئه‌و حه‌شیمه‌ته‌ی دێن و ده‌ڕۆن، زۆر که‌من و له راستیدا ده‌بن به سومبول و پاڵنه‌ری پتری ره‌وتی کۆچ به‌ره‌و شاخ. ئه‌وانه‌ی که ده‌گه‌ڕێنه‌وه، هه‌ڵگری باری شکستی راسته‌وخۆی کۆچن و ئه‌وانه‌ی وا به‌ره‌و وڵاتی دیکه درێژه به کۆچ ده‌ده‌ن، هه‌ڵگری باری شکستی ناراسته‌وخۆی کۆچن و ئه‌وانه‌ی وا ده‌مێننه‌وه هه‌مان باوڕدارانی نه‌گۆڕن که فێربوون به‌رده‌وام له خولیای سه‌رکه‌وتندا بژین. ئه‌گه‌رچی تا ئێستا شکست لایه‌نی زاڵی باری ئه‌و مێژووه‌یه که به خۆشبینیه‌وه لێی ده‌ڕوانن.\nبه‌ڵام لێره‌دا قسه له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه که هه‌ر‌سێکی ئه‌م به‌شانه به پله‌ی جۆراوجۆر به‌رده‌وام هه‌ر له‌سه‌ر ره‌وتی کۆچن. کۆچ به‌رده‌وام زه‌ین و ده‌رونی ئه‌وانی داگیر کردووه. مرۆڤ که له‌وپه‌ڕی ئۆمێدی خۆیدا توانی زێدی خۆی به‌جێ بێڵێ، ئاساییه که له‌وپه‌ڕی نائۆمێدی و ره‌شبینیدا ئاسانتر به‌جێی دێڵێ. جگه له‌مه مرۆڤ که به مه‌به‌ستی خه‌بات کۆچی کرد، ده‌کرێت به مه‌به‌ستی درێژه‌پێدانی دیسان درێژه به کۆچ بدات. لێره‌دا کۆچ ده‌بێ به دووانه‌ی خه‌بات. ئیتر هه‌ر لێره‌وه‌یه که تایبه‌تمه‌ندیه‌کانی کۆچ سێبه‌ری خۆی به‌سه‌ر ماناکانی خه‌باتدا ده‌کێشێ و، خه‌بات به‌رگی کۆچ له‌به‌رده‌کات. سه‌ره‌کیترین تایبه‌تمه‌ندی کۆچیش نامۆییه. لێره‌وه ئیتر مرۆڤی خه‌باتگێڕی دووانه‌ی کۆچ نامۆ ده‌بێ. نامۆ ده‌بێ به به‌رامبه‌ر به ره‌وتی ماناکانی ئێستای کۆمه‌ڵگای خۆی، نامۆ ده‌بێ به‌رامبه‌ر به دۆخی خه‌باتێکی سروشتی. نامۆ ده‌بێ به‌رامبه‌ر به ئه‌و مانایانه‌ی که خۆی هه‌ڵگریه‌تی.\nسێبه‌ری کۆچ، ماناو مه‌به‌سته‌کانی خه‌بات لێڵتر ده‌کا. ئه‌گه‌ر خه‌باتگێڕ هێشتا وێنه‌یه‌کی ته‌واو روونی له داهاتوی ده‌سه‌ڵات و به‌رنامه‌کانی خۆی نیه، ئه‌وا کۆچ ئه‌م وێنه‌یه ئاڵۆزتر ده‌کا. کۆچ ئه‌زمونی راسته‌وخۆی ژیان به‌سه‌ربردن له‌ناو کۆمه‌ڵدا ده‌کوژێ و له جیاتی ئه‌و تابۆیه‌ک ده‌به‌خشێت. بێ هۆ نیه که خه‌باتگێڕی کۆچه‌ر له هه‌مان کاتدا که زۆر که‌لله ره‌قی پیشانده‌دا، زۆریش چاوی له هۆکاره‌کانی ده‌ره‌وه‌ی سنوره‌کانی خۆیه‌تی، بۆ ئه‌وه‌ی دۆخێکی شیاوی بۆ بڕه‌خسێنن.\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر کۆچ له‌م ئاسته‌دا بۆ خه‌باتگێڕان لێی ده‌که‌وێته‌وه، ئه‌وا بۆ کۆمه‌ڵگایێک که خاوه‌نی وه‌ها پێشڕه‌وانێکه ده‌بێ چی لێبکه‌وێته‌وه؟ له کۆمه‌ڵێکی وادا هۆکاره‌کانی کۆچ ته‌نیا بۆ زه‌خت و زۆر و سته‌م و هه‌ژاری و نه‌داری ناگه‌ڕێته‌وه، به‌ڵکوو پاڵنه‌رێکی دیکه بریتیه له کۆچ به مه‌به‌ستی خه‌بات. روونتر بڵێم، کۆچ بۆ مه‌قه‌ره‌کانی خه‌بات. که ئه‌مه‌ش تا راده‌یێکی زۆر گۆڕانی به‌سه‌ر هاتووه. لێره‌دا مه‌قه‌ره‌کان ده‌بنه پردێکی په‌ڕینه‌وه بۆ ئه‌و وڵاتانه‌ی خۆشگوزه‌رانیان دابین کردووه. خه‌بات ده‌بێته دڵگه‌رمکه‌رێکی دیکه‌ی کۆچ. ئیتر ره‌وتی کۆچی سیاسی له چاو کۆچی کۆمه‌ڵایه‌تی خه‌ستتر ده‌بێته‌وه.\nکه‌واته بۆ مرۆڤێکی وا کۆچ هه‌ڵگری ماناگه‌لێکی به‌رفراوانه. کۆچ ده‌روازه‌یێکی سه‌ره‌کیه بۆ چونه‌ناو جیهانی سه‌رده‌م. کۆچ، ئه‌و زه‌رفه گشتیه‌یه که هه‌موو خانه‌کانی له خۆیدا جێکردۆته‌وه. ئیتر ئه‌وه کۆچه مانا به مێژوو ده‌به‌خشێ. بۆ ئه‌م مرۆڤه مێژووی سه‌رده‌م بریتیه له ماناکای کۆچ. بۆ ئه‌و مێژووی ئێستای کوردستان زۆرتر بریتیه له خه‌باتی شاخ. بێ هۆ نیه که ئه‌و هه‌موو کتێبه له‌سه‌ر خه‌باتی شاخ چاپ بووه و که‌چی که‌م تێیدا باس له ره‌وتی کۆمه‌ڵ کراوه. ئاشکرایه بۆچی. چونکه کۆمه‌ڵ کۆچی نه‌کرد. که‌سێکیش کۆچ نه‌کا ئیتر به‌م پێوه‌ره هه‌ڵگری ماناکانی سه‌رده‌م نیه. به‌ڵام تراژیدیایه‌که لێره‌دایه که به پێچه‌وانه‌ی بۆچوونی کۆچبه‌ران، گرمه‌و لرفه‌ی ژیانی شاخ بۆ کۆمه‌ڵ گرمه‌و لرفه‌یه‌کی ئۆرگانیکی نیه. کۆمه‌ڵ ره‌وتی خۆی هه‌یه‌و شاخیش ره‌وتی خۆی. ئه‌وه سه‌رئه‌نجام کۆمه‌ڵه، که سه‌ره‌ڕای هه‌ر ده‌ست تێوه‌ردانێکی ده‌ره‌کی بڕیاری سه‌ره‌کی و دوابڕیار ده‌دا.\nبه‌ڵام بۆ مرۆڤێکی وا که له پڕۆسه‌ی کۆچی خۆیدا به وڵاتانی رۆژئاوای ده‌گا، ده‌بێ ماناکانی کۆچ چیان به‌سه‌ر بێت؟ دابین کردنی مافی نه‌ته‌وه‌یی و خۆشگوزه‌رانی بۆ میلله‌ت چییان به‌سه‌ردێت؟ مرۆڤی کورد که هێشتا مرۆڤێکی پێش زانستی و پێش سه‌رمایه‌داری مۆدێڕنه و به خه‌ستی تێکه‌ڵ به ماناکانی ئه‌م دوو تایبه‌تمه‌ندیه‌یه، ده‌بێ له دۆخی ئه‌وروپادا چی به‌سه‌ر بێت؟\nکۆمه‌ڵگای رۆژئاوایی، کۆمه‌ڵگای ته‌ژی زانست و پێناسه به‌رده‌وام نوێیه‌کانه به هه‌موو قه‌یرانه‌کانی خۆیه‌وه. بۆ ئه‌وان غه‌می کاولبوونی سروشت، هه‌ڕه‌شه‌ی پیشه‌سازی و خه‌می ته‌نیایی مرۆڤ ئه‌و خه‌مانه‌ن که هێشتا لای ئێمه چه‌که‌ره‌کانیشی دیار نین. ئێمه هێشتا له‌ناو عه‌شقی کاول کردنی سروشتداین، هێشتا له بیری دامه‌زراندنی پیشه‌سازیداین (به‌بێ ره‌چاوکردنی زیانه سروشتیه‌کانی)، هێشتا مرۆڤی ئێمه نه‌گه‌یشتۆته قۆناغی غه‌می ته‌نیایی که قۆناغی ته‌ژیبوونی غه‌ریزه‌و هه‌وه‌س و خولیا فیزیۆلۆژی و ده‌رونییه‌کانه. ئێمه هێشتا له‌گه‌ڵ جیهانی ئاژه‌ڵ له په‌یوه‌ندیێکی سه‌راسه‌ر به‌هره‌که‌شانه‌داین و سۆزێکی عاتیفی به ئاژه‌ڵمان نابه‌ستێته‌وه، ده‌بێ چیمان لێ به‌سه‌ر بێ له جیهانێکدا که سه‌گێک یان پشیله‌یه‌ک ده‌کرێ هه‌موو ژیانی سۆزاوی مرۆڤێک بێ؟\nجیهانی رۆژئاوا ته‌نیا بریتی نیه له ئه‌مڕۆ، به‌ڵکو مێژوویه‌کی له پشته. مێژوو به هه‌موو ماناو بواره جۆربه‌جۆره‌کانی خۆیه‌وه. که‌واته له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه دژواره بۆ مرۆڤێکی به دوور له‌م مێژووه، ئاسان بچێته نێو ئه‌و کۆمه‌ڵه‌وه و له رازه‌کانی سه‌رهه‌ڵدان و پشکوتنی به شێوه‌یێکی پێویست (چ له تیۆرداو چ له کرده‌وه‌دا) بگات. بۆیه یه‌که‌م کاردانه‌وه‌ی کۆچبه‌ر بریتیه له سه‌رسوڕمان و حه‌سره‌ت. یان وردتر بڵێین، خه‌ستتر بوونه‌وه‌ی سه‌رسوڕمان و حه‌سره‌ت. چونکه ئه‌مه بۆ ئێمه ره‌وتێکی کۆنه. مرۆڤی ئێمه که ئه‌زمونی خه‌مه کۆن و تازه‌کانی مرۆڤی رۆژئاوای نیه، ده‌بێ به چ شوناس و پێناسه‌یه‌ک بگاته شوێنی دیاریکردنی خۆی؟ ئێمه لێره چ بخوێنین، چ کار بکه‌ین (وه‌ک پرۆلتێرێکی به‌هره‌مه‌ند له ژیانێکی نۆرماڵ) ئه‌گه‌ر چه‌ندین ده‌ساڵیش درێژه بکێشێ، هێشتا کۆمه‌ڵێکی دیارین له ناو کۆمه‌ڵگای ئه‌وروپادا به هه‌موو تایبه‌تمه‌ندییه که‌لتوریه‌کانی خۆمانه‌وه. سڕینه‌وه‌ی ئه‌م سنوره ئاسان نیه، ئه‌گه‌رچی جیهان به‌ره‌و بێ سنوری ده‌ڕوا. رابردومان به کۆڵه‌وه‌یه و ئه‌م رابردوه مه‌جالی هه‌ڵسوڕانی پێویستی لێسه‌ندوین. هه‌ڵبه‌ت مه‌به‌ست ئه‌وه نیه رابردوو به‌موتڵه‌ق بسڕینه‌وه. قسه له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه که چلۆن ده‌توانین پێناسه‌کانی کۆمه‌ڵگایه‌کی مۆدێڕن وه‌رگرین. واته ببین به کوردێکی ئه‌ورووپی. کوردی کوردستانی تا ئێستا ماناکانی به جوانی دیار نیه و به رای من کوردبوون ( ئه‌گه‌ر ئه‌م ته‌عبیره دوچاری کورت بینیمان نه‌کات) له په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ماناکانی جیهانی مۆدێڕندایه که مانای پێویستی خۆی وه‌رده‌گرێ. واته کوردی کوردستانی هێشتا له‌گه‌ڵ قه‌یرانی شوناس رووبه‌ڕوو ده‌بێ ئه‌گه‌ر مۆدێڕن نه‌بێ. جا چ بگا به‌و کورده‌ی که له رۆژئاوا ده‌ژی. چونکه ئاشکرایه که کوردی کوردستانیبوون به‌بێ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ جیهانی مۆدێڕن بریتیه له نوقم بوون له سوننه‌ت و دیارده‌و شوناسه پێش مۆدێڕنه‌کاندا.\nجا کێشه‌که بریتیه له مۆدێڕنبوون. به‌ڵام مۆدێڕن بوون به‌بێ پڕۆسه‌یێکی مێژووی به ئه‌نجام ناگات. قۆناغێک پێویسته پڕ له گۆڕانکاری له هه‌موو بواره‌کاندا. بۆ مرۆڤێکی کوردی هه‌ڵکه‌ندراو که دێته رۆژئاوا چه‌ند مه‌جالی ئه‌م پڕۆسه‌یه هه‌یه و ئه‌ویش چه‌نده به خواستی جێبه‌جێ کردنی ئه‌م پرۆسه‌یه گه‌یشتوه؟ ئه‌مه هێشتا روون نیه. یان ره‌نگه روونه و به‌و جورئه‌ته‌وه ده‌توانین بڵێین که خواستی ئه‌م پرۆسه‌یه هێشتا خواستێکی ره‌گ داکوتاو نیه. مرۆڤی کورد لێره‌دا هێشتا کۆمه‌ڵگای کوردستانی به هه‌مان شوناسه پێش مۆدێڕنانه‌وه به کۆڵه‌وه‌یه. له باری ماڵیه‌وه ده‌بێ ده‌ستی پێوه بێت. جگه له‌مانه مرۆڤێکی ماندوو و له ده‌روندا ئاڵۆزکاوه که هه‌ست ده‌کا لێره پێویستی به حه‌سانه‌وه‌یه، حه‌سانه‌وه‌یه‌ک که تێیدا برێک له یاده‌وه‌رییه توندو تیژه‌کان بسرینه‌وه و له هه‌مان کاتدا ته‌نیا له رێگای خۆ به‌ستنه‌وه به لایه‌نێکی سیاسیه‌وه خه‌می کوردستان لای خۆی ساخ بکاته‌وه.\nبۆ مرۆڤی کورد که خولیای کۆچ له سه‌ره‌تاوه له دونیایدا بووه، هاتن بۆ رۆژئاوا ده‌بێ به درێژه‌ی ئه‌و بڕیاره سیاسیه‌ی که له سه‌ره‌تاوه دابووی. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بڕیاری سیاسی نه‌بوونیشی دابێت. ئه‌وه که گه‌یشته ئه‌ورووپا ناکرێ سیاسی نه‌بێت. ئه‌مه ته‌نیا له‌به‌ر ژێر ده‌سته‌یی کوردستان نیه، به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌یه که سیاسی بوون و حیزبی بوون گرینگترین بیانوه بۆ هه‌ڵاتن له‌و پرۆسه‌یه‌ی که ده‌بێ به‌ره‌و مۆدێرنیزاسیۆنی ببات. کاری حیزبی سیاسی به هه‌مان شێوه‌ی رابردوو ده‌بێته هۆی دروست کردنی ئه‌و کۆڕو کۆمه‌ڵانه‌ی که ئێمه له خۆیاندا نوقم ده‌که‌ن بۆ ئه‌وه‌ی له ترسی مۆدێرنییه‌تی ئه‌وروپا رزگاری ببێ. ئیتر لێره‌وه سیاسه‌ت به‌رگی مۆدێڕن له‌به‌ر ناکات به‌ڵکوو ئه‌وه هه‌ر ئه‌و شێوه سیاسه‌ته نامۆدێرنه‌یه که له دۆخی مۆدێرندا خۆی ده‌نوێنێ. جگه له‌مه ئه‌م جۆره له سیاسه‌ت کردن فۆڕمێکی هه‌ڵاتنه له دۆخی ته‌نیایی له ئه‌ورووپادا.\nیه‌کێک له گرینگترین ئامرازه‌کان بۆ گه‌یشتن به یۆتۆپیای کوردی، خوێندنه. تایبه‌تمه‌ندییه‌کی که زۆربه‌ی شاعیره هاوچه‌رخه‌کانیشمان باسیان لێکردوه. به‌ڵام مرۆڤی کورد لێره به هۆی باری قورسی رابردووی و زاڵبوونی عه‌قڵی سه‌ربازی به‌سه‌ر سیاسه‌تیدا به ئاسانی ناچێته ئه‌م دۆخه‌وه و خۆی لێده‌دزێته‌وه. لێره‌ش دژه خوێندنبوون ده‌بێته‌وه به بایه‌خ و، پراکتیکێکی نه‌زانانه هه‌موو خولیاکان داگیر ده‌کاته‌وه. ئیتر په‌نجه‌ژمێر ده‌بن ئه‌وانه‌ی وا له قه‌وانه‌کی دیکه ده‌ده‌ن و ده‌نگ له سازێکی ناسازی دیکه به‌رز ده‌که‌نه‌وه. له‌ناو ئه‌م بازنه‌یه‌دا ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیه له‌ناو ئه‌وانه‌دا زه‌قتره که له پرۆسه‌ی کۆچ به مه‌به‌ستی خه‌باتدا بوون. ئێستاش ئه‌وانه له فه‌نتازیه‌ی گونددا ده‌ژین و ته‌نیا ئه‌و که‌سانه بۆ ئه‌وان دۆست و بران که له سنوری برواکانی خۆیاندا بژین. ئێستاش تایبه‌تمه‌ندی مرۆڤی گه‌رۆکیان وه‌رنه‌گرتوه. جیهان هێشتا پانتایی جووڵه نیه بۆ ئه‌وان. به خولیای گونده‌وه له جیهانی مۆدێرندا ده‌ژین. جوڵه‌ی سیاسه‌تیان له هه‌مان جه‌ڵه‌ی گونددا ده‌ژی و گوندێکیدی له جیهانی مۆدێرندا ساز ده‌که‌ن.\nبۆ ئێمه که له نێو جیهانی ته‌سکی خۆماندا ده‌ژین، کتوپڕ که‌وتنه ناو جیهانی پڕ له جوڵه‌ی مۆدێڕن ده‌بوو به راچڵه‌کاندنێک که هه‌موو سه‌رتاپامانی ده‌هێنایه له‌رزین. جوڵه‌ی سه‌رده‌می ئه‌نفۆرماتیک فێری جوڵه‌ی کۆچی کردووین. کۆچ ئێستا خه‌ونێکی گه‌وره‌تره له جاران. مه‌قه‌ره‌کانی خه‌بات ئێستا وێستگه‌یێکن بۆ سه‌فه‌ری کۆچێکی درێژخایه‌نتر. مه‌قه‌ره‌کان پردێکن بۆ په‌یداکردنی ناسنامه‌ی سیاسی به مه‌به‌ستی په‌ڕینه‌وه‌یێکی ره‌حه‌تتر. ئێستا ئیتر باره‌گاکانی UN و که‌مپه‌کانی وڵاتانی وه‌رگری په‌نابه‌ر به هه‌زاران و سه‌دان هه‌زار چیرۆکی ئازایه‌تی و حه‌ماسه و به‌سه‌رهاتی مرۆڤی کوردیان به درۆ یان به راست له خۆیاندا هه‌ڵگرتوه و حه‌شارداوه. که‌م نین ئه‌وانه‌ی ئێستا ئه‌وه‌نده چیرۆکی ژیانی خۆیان گوتۆته‌وه که ئه‌گه‌ر جاران رێزێکی تێدا ده‌خوڵقاندن، ئێستا ئیتر قێزی ده‌بێته‌وه. رواڵه‌تی ساردی پارێزه‌رانی یوئێن رێک به پێچه‌وانه‌ی ده‌روونی گه‌رم و رۆمانتیکی کۆچبه‌رانن. ئه‌م ساردوسڕیه مرۆڤی کۆچبه‌ری کورد له ئاست خه‌ونه‌کان و به‌سه‌رهات و ئازایه‌تیه‌کانی خۆی دوچاری راوه‌ستان و رامانێک ده‌کا. له خۆی ده‌پرسێ: به‌سه‌رهات و خه‌ونێک که نه‌توانێ ده‌وازه‌کانی جیهانی مۆدێڕن راچڵه‌کێنێ، تۆ بڵێی ئه‌سڵه‌ن فڕی به‌سه‌ر ژیانه‌وه هه‌بێت؟ ئیتر ئێمه نازانین که خه‌ون و ئازایه‌تی له جیهانی مۆدێڕن بووه به دیارده‌یێکی دابڕاو (انتزاعی). ئێمه نازانین که جیهانی مۆدێڕن ناگه‌ڕێته‌وه سه‌ر ئه‌و ئازارانه‌ی که ده‌یان ساڵ له‌وه‌پێش هی ئه‌و بوون. جیهانی مۆدێڕن و پڕ له جووڵه له هه‌مان کاتدا جیهانێکی بێڕه‌حم و بێبه‌زه‌ییه. ئه‌وه‌نده بێروحم که ته‌نیا ده‌توانێ له رێگه‌ی یاساوه داڵته‌ی بدات. خه‌ونه‌کانی ئێمه که ئه‌و هه‌موه تێکه‌ڵ به خه‌م و خوێن و ئازارن، لێره له چه‌ند رسته‌ی رێکوپێکدا ده‌چنه په‌راوێزی یاساوه، به‌ڵکو به جۆرێک دایکی یاسا روحمی پێ بجوڵێ. بێگومان روحمی یاساش ده‌جوڵێ، به‌ڵام ئه‌نجام چییه؟ ئه‌نجام بریتی ده‌بێ له‌وه‌ی که بیره‌وه‌ریه‌کان پڕهێزتر بن له جاران. ئه‌وه‌نده پڕهێزتر که مرۆڤی کورد هیچ پڕۆگرامێکی بۆ داهاتو پێنه‌بێت.\nئه‌گه‌ر کۆچ به مه‌به‌ستی خه‌بات هاوڕێ بوو له‌گه‌ڵ لانی که‌م گه‌رمه و لرفه‌ی ژیان، به‌ڵام له درێژه‌ی مه‌به‌ستی خه‌بات بریتیه له ته‌ریک مانه‌وه و نقوم بوون له بیره‌وه‌ری و هێشتنه‌وه‌ی فۆڕمه کۆنه‌کان. ئه‌مه له کاتێکدایه که ژیان راناوه‌ستێ. که‌وتوه‌کانیش بیانویان زۆره، هه‌موو که‌سێک و هه‌موو شتێ به تاوانبار ده‌زانن. لای ئه‌وان ئه‌و ئازارانه‌ی که به سه‌ریاندا هاتوه ئه‌وه ده‌هێنێت که بۆ هه‌میشه بیانوی راوه‌ستان و ته‌مبه‌ڵیان هه‌بێت. خۆ جیهانی مۆدێڕنیش ئه‌وه‌نده به‌رینه که جێگای ئه‌و جۆره ژیانه‌ش ده‌بێته‌وه. دێمۆکراسی ئێره به‌شی هه‌موان ده‌کا!\nئه‌گه‌ر رۆژئاوا سه‌رزه‌مینی مه‌رگی خواکانه‌و له قه‌یرانی هاتنی خواکاندا ده‌ژی، ئه‌وه بۆ مرۆڤی کورد هێشتا خواکان مانای خۆیان ماوه. ئێستاش ئایدیایه‌کی گه‌وره هه‌یه که ده‌توانێ مرۆڤی کورد له ده‌وری خۆی کۆ بکاته‌وه‌و مانا به ژیانی ببه‌خشێ و مه‌عنه‌ویه‌تێکی به‌هێزی پێبدات. مه‌رگی خواکان بۆ ئێمه هیچ مانایه‌کی نیه، به‌ڵام ژیان به‌سه‌ربردن له شوێنێک که خواکان بزرن ئاسان نیه، بۆیه زۆر ئاسان مرۆڤی کورد ده‌کرێ توندو تۆڵتر به رابردوی خۆیه‌وه بچه‌سپێت. خواکانی ئێمه بۆ رۆژئاوا کۆنن و عه‌بدیان تێدا دروست ناکا. له به‌رامبه‌ردا ئێمه‌ش ناتوانین بچینه قوڵایی دنیای مه‌رگی خواکانی ئه‌وان. ئیتر لێره‌دا نامۆییه‌که خه‌ستتر ده‌بێته‌وه. ده‌کرێ نه‌فره‌تێکی ده‌رونی له هه‌ردوولا به‌رامبه‌ر به یه‌کتر دروست ببێ. بۆ وێنه ده‌کرێ له قولاییه‌کانی ده‌رونماندا به‌رامبه‌ر به زمان و نه‌ریت و مێژوی رۆژئاوا نه‌فره‌ت دروست بێ و ئه‌م نه‌فره‌ته خۆی له به‌رگی فێرنه‌بووندا نیشان بدا. فێرنه‌بوون، نیشانه‌ی سنوره به‌هێزه‌کانه. لێره‌وه ئیتر خراپ تێگه‌یشتنه‌کان سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن. بۆ وێنه مرۆڤی کورد لێره پێی عه‌یبه بڵێ ئێرانیم و ئه‌مه به پێشێلکردنی که‌رامه‌تی خۆی ده‌زانێ، به‌ڵام له هه‌مان کاتدا جینسیه‌و ته‌به‌عه‌ی وڵاتانی رۆژئاوا وه‌رده‌گرێ و پێی شه‌رم نیه‌و پێی وانیه ئه‌مه پرۆژه‌ی کوردایه‌تیه‌که‌ی ئه‌و ده‌خاته ژێر پرسیاره‌وه.\nخواکانی ئێمه دیسان لێره به‌سه‌قه‌تی بڕیاری دروست کردنی جیهانی نوێ ده‌ده‌ن، بۆیه قه‌ت جیهانی نوێیان بۆ دانامه‌زرێ. خواکانی رۆژئاوا له مه‌رگی خۆشیاندا هه‌ر رێکخه‌ر و دروستکه‌رن، به‌ڵام خواکانی ئێمه به زیندوییش هه‌ر سه‌قه‌تن.\nئاشکرایه دیارده‌ی کۆچ پێش له هه‌ر شتێک له ماهیه‌تی جووڵه‌ی سه‌رمایه‌داریه‌وه هاتووه. کۆچ ئه‌و خشته‌یه‌یه که نیشانده‌ری نفوزی توندو تۆڵی سه‌رمایه‌داری جیهانی له کوردستانه. وێنه‌و ده‌نگ و نووسراوه‌و ره‌نگه‌کان به‌رده‌وام بۆردمانی ناوچه ئارام و سونه‌تیه‌کان ده‌که‌ن و جیهانی کۆن ده‌شڵه‌ژێنن. نیگه‌رانی و دڵه‌ڕاوکێیه‌کی سه‌یر سه‌ری هه‌ڵداوه. ده‌ورانه ئارامه‌کان به‌سه‌رچوون. به‌ڵام ده‌ورانه پڕ له جوڵه‌کانیش نه‌هاتوون. تۆ بڵێی له‌م وێنه گشتیه‌دا مێژوو به چ بارێکدا حوکم بدات؟ کۆمه‌ڵگای کوردی کۆچبه‌ر ده‌بێ به په‌راوێزێکی دیکه‌ی جیهان، یان ده‌بێ به پاڵنه‌رو رێکخه‌رێکی دیکه‌ی کوردستان به‌ره‌و مۆدێرنیزاسیۆن؟ داخۆ بۆ ئێمه که له به‌رزه‌خی نێوان “ئارام” و “جوڵه”دا ده‌ژین، چ چاره‌نوسێک به‌رۆکمان پێ ده‌گرێ؟\nیه‌کێک له پێناسه‌کانی ئه‌م به‌رزه‌خه بۆ ئێمه بریتیه له “کۆچ”. مرۆڤی کۆچبه‌ر نه “ئارام”ه و نه “جوڵه”یه. له هه‌ردووکیان خۆراک وه‌رده‌گرێ، له‌و کاته‌دا که به شکڵ “جوڵه”ی وه‌رگرتووه، له نێوه‌رۆکدا هێشتا “ئارام”ه. ئه‌مه‌ش ئاساییه. چونکه “ئارام” بۆ ئه‌و بریتیه له مێژویێکی دوورو درێژ، به‌ڵام جوڵه بریتیه له مێژویه‌ک که قه‌راره له داهاتوودا بێت. ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیه پرۆسه‌ی “کۆچ به مه‌به‌ستی خه‌بات”یش ده‌گرێته‌وه.\nبه‌رزه‌خ حاڵه‌تی پێش گۆڕانه. گۆران، سات به ساتی به‌رزه‌خی داگیر کردوه. به‌ڵام بڵێی ئه‌م حاڵه‌ته چه‌نده بخایه‌نێ؟ به‌تایبه‌ت له دونیاو له سه‌رده‌مێکدا که حاڵه‌ته به‌رزه‌خیه‌کان “سه‌ره‌ڕای جوڵه‌ی سه‌ر سوڕێنه‌ری جیهان” گه‌لێک دوورو درێژتر خۆیان ده‌نوێنن. تۆ بڵێی مرۆڤی ئه‌م سه‌رده‌مه په‌له‌یه‌تی، یان به‌ڕاستی زۆربه‌ی گۆڕانه شیاوه‌کان وه‌دوواکه‌ون؟


بە وزەى ئەتۆم کاردەکات\nروسیا موشەکێکى گەشەپێداوە کە بە وزەى ئەتۆم کاردەکات و تواناى ئەوەى هەیە بە دەورى زەویدا بسوڕێتەوە بۆ ماوەى چەند ساڵێکى بەردەوام و ئامادەیە بۆ هێرشکردن لەهەر ساتێکدا، ئەوەش بەوتەى سەرۆکى هەواڵگرى بەریتانیا.\nبەگوێرەى رۆژنامەى (تەلەگراف)ى بەریتانى، جەنەرال جیم هوكنهول سەرۆکى هەواڵگرى بەریتانیا لەمیانەى رونکردنەوەیەکدا لەبارەى ئەو هەڕەشەیەى کە روبەڕووى وڵاتەکەى دەبێتەوە، لەسەر بنەماى پێداچونەوە ئەمنى و بەرگرییەکان ئاماژەى بەوە کرد، روسیا سەرکێشى بە زانست و پەیماننامە نێودەوڵەتییەکانەوە دەکات، لەچوارچێوەى پلانەکانیدا بۆ گەشەپێدانى چەکى نوێ.\nوتیشى "مۆسکۆ سیستەمى موشەکى کرۆز تاقیدەکاتەوە کە بە وزەى ئەتۆم کاردەکات و دەتوانێت بەسەرجەم ئاڕاستەکاندا هێرشى پێشبینینەکراو بکات".\nلەسەر بنەماى پشتبەستن بە وزەى ئەتۆم، موشەکە روسییە نوێیەکە توانای هەیە بۆ ماوەیەکى کراوە بەدەورى ئامانجەکەیدا بسوڕێتەوە پێش هێرشکردنە سەرى، بەپێچەوانەى موشەکەکانى دیکەوە کە توانایان هەیە بۆ ماوەیەکى سنوردار بەدەورى ئامانجەکەیاندا بسوڕێنەوە.\nجەنەرال جیم هوكنهول دەڵێت، مەبەست لەو جۆرە موشەکە، موشەکى "9M730 بوروفيستنك" ى نوێی روسییە.\nهەر بەگوێرەى رۆژنامەکە، ئەو تەقینەوەیەی لە ساڵى ڕابردوودا روویدا لە بنکەیەکى سەربازى لە نيونوكساى باکورى خۆرئاواى روسیا، پێدەچێت بەهۆى ئەو جۆرە موشەکەوە بوبێت.\nئەو تەقینەوەیە بووە هۆى بەرزبوونەوەى بەرچاوى شەپۆلى تیشکى بۆ ماوەى 30 خولەک لەناوچەى سيفيرودفينسكى نزیک لەو شوێنە، کە بووە هۆى گیانلەدەستدانى حەوت کەس.\nسەرۆکى هەواڵگرى بەریتانیا دەڵێت، توانا سەربازییەکانى روسیا، ژێرخانى مەدەنى و سەربازى بەریتانیا و هاوپەیمانەکانى دەخاتە بەردەم مەترسی هێرشى راستەوخۆ بە چەکى جۆراوجۆر و چەکى ئەتۆمى.\nروسیا پێشبینى نرخێکى بەرز دەکات بۆ نەوت لەساڵى داهاتوودا\n2020.09.04 - 17:44


4/3/2021 06:40 PM\nنیاندێرتاڵەکان هاوشێوەترین بوونەوەری نزیک لە مرۆڤی ئەم سەردەمەن کە نزیکەی ٤هەزار ساڵ لەمەوبەر لەناو چوون. بەڵام بەر لەوەی بەتەواوی لەناو بچن لەگەڵ مرۆڤەکان تێکەڵاویان بووە و هەر بۆیە ئاسەواریان تا ئێستاش لە DNA هەندێک لە مرۆڤەکاندا دەبینرێت. ئێستاش بۆ یەکەم جار تێگەیشتوون کە ئەو مرۆڤەی بەرهەمی ئەم تێکەڵبوونەیە بە ئەگەری زۆر توانای گفتگۆ کردن لەگەڵ یەکتریان بووە.\nتوێژەران بە کەڵک وەرگرتن لە CTسکەنی پێشکەوتوو، بەپێی فۆسیلی بەجێماو لە نیاندێرتاڵەکان مۆدێلێکی 3 رەهەندیان لە پێکهاتەی گوێچکەیان دروست کرد. پاشان ئەم مۆدێلانەیان لەگەڵ پێکهاتەی گوێچکەی مرۆڤ و هاوشێوەکانی مرۆڤ کە خەریکە لەناو دەچەن، بەراورد کرد. زانیارییەکانی ئەم مۆدێلانەیان خستە ناو بەرنامەیەکی کۆمپتەرییەوە کە بەپێی دوو دەیە توێژینەوە دیزاین کرابوون. ئەم تاوتوێ کردنانە دەریانخست نیاندێرتاڵەکان بە ئەگەری زۆر توانیویانە ئەو دەنگانە ببیستن کە فرێکانسەکەیان لەنێوان ٤ و ٥ هێرتزدا بووە، بابەتێک کە هاوشێوەی ئەو شتەیە کە لە مرۆڤی ئەم سەردەمەدا روو دەدات.\nزانایان دەڵێن تواناییە هاوشێوەکانی مرۆڤ و نیاندێرتاڵەکان بۆ بیستنی دەنگەکان، دەرخەری ئەوەیە کە نیاندێرتاڵەکان خاوەنی سیستمێکی پەیوەندی بوون کە بە ئەندازەی زمان و قسەکردنی مرۆڤی ئەم سەردەمە پێشکەوتوو و کارامە بووە. ئەم توێژینەوە جگە لەوەی دەریدەخات نیاندێرتاڵەکان چ دەنگێکیان بیستووە، شێوەی قسەکردنی ئەوانیشی روون کردووەتەوە.\nبە گوتەی توێژەران، یەکێکی‌تر لە دەسکەوتەکانی ئەم توێژینەوەیە ئەوەیە کە کە نیاندێرتاڵەکان لە قسەکردندا زیاتر کەڵکیان لە پیتە بێدەنگەکان وەرگرتووە.


سەرکردەیەکی ڕەوتی حیکمە: خۆپیشاندان لە عێراق لە دژى "مەلیکەکانە"\nخۆپیشاندان و ناڕەزایەتى لە پارێزگاکانى عێراق بەردەوامە، حکومەت دەیەوێت لە رێگەى گۆڕانکارى وەزارى و ئەنجامدانى هەندێک چاکسازى، دۆخەکە هێور بکاتەوە، بەڵام سەقفى داواکارى خۆپیشاندەران بۆ ڕووخانى حکومەت بەرز بووەتەوە.\nئەنجامدانى چاکسازى و نەهێشتنى گەندەڵى و پێشکەشکردنى خزمەتگوزارى، داواکارى خۆپیشاندەران بوو، بەڵام کوژران و برینداربوونى هەزاران خۆپیشاندەر، دۆخەکەى تەواو ئاڵۆز کردووە و داواکارى خۆپیشاندەرانى بۆ ڕووخانى حکومەت گۆڕیووە.\nبەپێى ئامارەکان، تەنها لەماوەى سێ رۆژى رابردوودا، نزیکەى 90 خۆپیشاندەر لە ناوچە جیاجیاکانى عێراق کوژراون و ژمارەیەکى زۆر خۆپیشاندەریش برینداربوون، بەڵام قەبارەى خۆپیشاندانەکان تا دێت گەورەتر دەبن.\nشوان محەمەد بەرپرسى لقى بەغداى پارتى دیموکراتى کوردستان، پێیوایە کوژران و برینداربوونى ژمارەیەکى زۆر خۆپیشاندەر، دۆخى عێراقى تەواو ئاڵۆز کردووە، وەکئەو دەڵێت"سەرەتا خۆپیشاندەران داواى خزمەتگوزارى سەرەتاییان دەکرد، بەڵام ئێستا سەقفى داواکاریەکانیان بەرزتر کردۆتەوە."\nرێوشوێنە توندەکانى دەزگا ئەمنیەکانى عێراق نەک دۆخەکەى هێور نەکردۆتەوە، بەڵکو شەقامى عێراقى توڕەتر کردووە، بۆیە زانکۆ و بەشێک لە سەندیکا پیشەییەکانیش مانگرتنیان لەدەوام راگەیاندووە.\nگەورەترین گرفتى حکومەتى عێراقى ئەوەیە، تا خۆپیشاندان لەناوچەیەک کپ دەبێتەوە، لەچەند ناوچەیەکى تر نارەزایەتى و خۆپیشاندان سەرهەڵدەدات، ئەمەش تەواو حکومەتى نیگەران کردووە.\nنەجات حسێن بەرپرس لە تەیارى حیکمەى سەربە عەمار حەکیم، پێیوایە داواکارى خۆپیشاندەران حەقن، دەڵێت"موچەى مانگانەى سەرۆک کۆمار و سەرۆک وەزیران و سەرۆک پەرلەمان، 75 ملیۆن دینارە، ملیارەها دیناریش نەسریەى بەردەستیانە."\nنەجات حسێن، بەدەنگى ئەمەریکاى وت" ژمارەى پەرلەمانتارانى عێراق 329 پەرلەمانتارە، واتە عێراق 329 مەلیکى هەیە، چونکە سەرۆک و پەرلەمانتار و وەزیرەکان، وەک مەلیک دەژین، ئەوەى لە عێراق هەیە، لە دونیا بێ وێنەیە."\nهەروەها وتیشى"70%ى بودجەى عێراق بۆ موچەى دەسەڵاتداران دەڕوات، تەنها 20%ى بودجە بۆ 35 ملیۆن هاوڵاتى دەمێنێتەوە، ئەمە ویژدان نیە و پەتى ئارامگرتنى میللەت بچڕا."\nدروشمى نوێى خۆپیشاندەرانى عێراق ڕووخانى حکومەتە، لەکاتێکدا حکومەت سەرقاڵى ئەنجامدانى هەندێک گۆڕانکاریە، کە خۆپیشاندەران ئەمە ڕەتدەکەنەوە.\nگەرچى هەندێک لایەنى شیعى پشتگیرى داواى خۆپیشاندەران دەکەن، بەڵام هیچ لایەنێکیان رێوشوێنى کردارى یان دژى عادل عەبدولمەهدى نەگرتۆتە بەر، بەو پێیەى ئێران لەگەڵ مانەوەى سەرۆک وەزیراندایە.\nئیسماعیل حەدیدى کەسایەتى عەرەبى سونە و راوێژکارى سەرۆک کۆمارى عێراق، ئاماژەى بەوەکرد دۆخى عێراق زۆر ئاڵۆزە، زانکۆ و پەیمانگاکان چوونەتە پاڵ خۆپیشاندەران، وتى"گەر داواکارى خۆپیشاندەران جێبەجێ نەکرێت، قەیرانى عێراق قوڵتر دەبێتەوە."\nلەپاڵ هێرشکردنە سەر بارەگاى هەندێک لایەنى شیعى، خۆپیشاندەران لەهەندێک ناوچەى عێراق، دروشمیان دژى "دەستوەردانى ئێران"وتۆتەوە.\nزانیاریەکان ئاماژەبەوەدەکەن، سوتاندنى بارەگاى لایەنە شیعیەکان پەیوەندى بە ململانێى نێوانیانەوە هەیە، بەڵام بەرپرسانى ئەو لایەنانە، خوێندنەوەى جیاوازیان بۆ مەسەلەکە هەیە.\nنەجات حسێن سەرکردە لە تەیارى حیکمەى شیعى، پێیوایە بەعسى و "بەکرێگیراوى وڵاتان"خۆیان خزاندۆتە نێو خۆپیشاندەران،لەرێگەى سوپاى ئەلیکترۆنى و هەندێک کەناڵى ئاسمانیەوە، کار بۆ تێکدانى دۆخى عێراق دەکەن.\nزۆربەى ئەو ناوچانەى دژى دەسەڵاتى عێراق هەستاون، ناوچە شیعە نیشینەکانن، لەکاتێکدا دانیشتوانى ناوچە کوردى و سونەنیشینەکان تائێستا ڕۆڵى تەماشاکەر دەگێڕن.


قوربانییەكان كێن؟ ״پیرە بایرن״ دەیگۆڕێ | ئاژانس\nHome گشتی وەرزش قوربانییەكان كێن؟ ״پیرە بایرن״ دەیگۆڕێ\non: كانونی دووه‌م 25, 2017 In: وەرزشNo Comments\nئەگەرچی لەم چەند ساڵەی دواییدا پێكهاتەی بایرن میونشن تاڕادەیەكی زۆر جێگیر بووە و توانیویەتی بە بەهێزیی بمێنێتەوە، بەڵام لەگەڵ تێپەڕبوونی كاتدا تەمەنی یاریزانەكانی بەرەو هەڵكشان چووە و ئەمەش وایكردووە تێكڕای تەمەنی یاریزانانی بایرن بگاتە بەرزترین ئاست لە چاو 17 یانەكەی دیكەی بۆندزلیگادا.\nبەپێی ڕاپۆرتێكی دەویچە ڤێللە، بایرن میونشن لەهەوڵدایە بۆ ئەوەی گۆڕانكاریی لە پێكهاتەكەیدا بكات و یاریزانی گەنج بهێنێتە پێشەوە. بەڵام پرسیارەكە ئەوەیە: كێ دەبێتە قوربانی؟\nئەگەرچی بە تەمەنترین دوو یاریزانی بۆندزلیگا لە یانەی ڤێردەر برێمەن یاری دەكەن: پیزارۆ (38 ساڵ) و فرێتس (36 ساڵ)، بەڵام هێشتا یانەی بایرن میونشن بە ״بەتەمەنترین״ یانەی خولەكە دادەنرێت و تێكڕای تەمەنی یاریزانەكانی دەگاتە 26 ساڵ و 6 مانگ.\nپێنج یاریزانی بایرن تەمەنیان لەسەروو 30 ساڵەوەیە: چابی ئەلۆنسۆ (35)، فرانك ڕیبێری (33)، فیلیپ لام (33)، ئاریان رۆبن (32) و ڕافینیا (31 ساڵ).\nئەمەش وای لە بەرپرسانی یانەكە كردووە، بیر لە گۆڕانكاریی گەورە بكەنەوە، تەنانەت ڕۆژنامەی ״تی زێد״ی ئەڵمانی ئەو گۆڕانكارییە پێشبینیكراوەی بە ״هاتنی نەوەیەكی نوێ״ وەسفكردووە.\nلەكاتێكدا بیر لە گۆڕانكاری و هێنانی یاریزانی گەنج دەكرێتەوە، بەڵام ئۆتۆ ڕیهاگڵ ڕاهێنەری پێشووی ئەڵمانی قسەیەكی بەناوبانگی هەیە ״شتێك نییە بەناوی یاریزانی گەنج و یاریزانی بە تەمەن، بەڵكو یاریزانی باش هەیە لەگەڵ یاریزانی خراپ״. گومان لەوەشدا نییە، ئەو پێنج یاریزانەی بایرن كە 30 ساڵیان تێپەڕاندووە، سەرجەمیان لەجۆرە باشەكەن.\nڕیبێری، ڕۆبن و ئەلۆنسۆ ئەم وەرزە ئاستێكی هێندە بەرزیان پێشكەش كردووە، كە بڕیاری دوورخستنەوەیان ئاسان نەبێت.\nدۆخی ئەو پێنج یاریزانە هاوشێوەی یەكتر نین، لام بەنیازە ئەم هاوینە بەیەكجاریی واز لە یاریكردن بهێنێت. ئەلۆنسۆ ئەم هاوینە گرێبەستەكەی كۆتایی دێت، بەڵام تاكو ئێستا ڕوون نییە كە دەمێنێتەوە یاخود نا.\nلەوبارەیەوە كارلۆ ئەنچیلۆتی ڕاهێنەر ڕایگەیاندبوو، كە خوازیارە ئەلۆنسۆ گرێبەستەكەی نوێ بكاتەوە. بەڵام ڕیبێری، ڕۆبن و رافینیا گرێبەستەكانیان تاكو 2018 درێژ كردووەتەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتە ڕۆژنامەنووسییەكان، بەرپرسانی یانەكە بەبێ ئاگاداریی ڕاهێنەر سەرقاڵی پلانێكن بۆ گەنجكردنەوەی پێكهاتەی یانەكە.\nستیڤان ئیفنبێرگ یاریزانی پێشووی بایرن میونشن، كە تاكو ئێستاش پەیوەندیی بە بەرپرسانی یانەكەوە ماوە، پێیوایە ئەلۆنسۆ دەبێتە یەكەمین قوربانی نوێكردنەوەی تیپەكە.\nئینفنبێرگ، كە خۆیشی بەهۆی هەڵكشانی تەمەنیەوە بایرن میونشن دەستبەرداری بوو بە گۆڤاری كیكەری وتووە ״ئەلۆنسۆش هەمان چارەنوسی من چاوەڕوانی دەكات״.\nباستاین شڤاینشتایگەریش بەهەمانشێوە بەهۆی هەڵكشانی تەمەنیەوە، بایرن میونشن دەستبەرداری بوو.\nفیلیپ لام بەهەمانشێوە ئەگەری زۆری هەیە، ئەم هاوینە واز لە یاریكردن بهێنێت و وەك بەڕێوەبەری وەرزشیی یانەكە دەستبەكار ببێت.\nبەرپرسانی یانەكە بۆ جێبەجێكردنی پلانەكەیشیان، هەر لە ئێستاوە گرێبەستیان لەگەڵ چەند یاریزانێكی گەنجدا كردووە، كە لەسەرەتای وەرزی داهاتووەوە پەیوەندیی بە باڤاریاوە دەكەن، بۆ نموونە هەردوو یاریزانی هۆفینهایم: نیكۆلاس سولی و سباستیان ڕودی.


عه‌لی حوسێن پور – شەهید\nعه‌لی حوسێن پور\nپێموانیه له‌و جیهانه پانوبه‌رینه داــ ده‌سه‌ڵاتداره دیکتاتۆر و خوێنخۆره‌کان و داروده‌سته‌که‌یانی لێده‌رچن ــ هیچ که‌س هه‌بێ که حه‌ز له شه‌ڕ و خوێنڕشتن بکا و ته‌نانه‌ت هه‌ر پێی خۆش بێ باسی خوێن بکا. مرۆڤی کوردیش وه‌ک هه‌موو ئاده‌میزادێکی ئاشتیخوازی دیکه قه‌تی شه‌ڕ و خوێنڕشتن پێخۆش نه‌بوه، به‌ڵام مه‌خابن دایم به سه‌ریان دا سه‌پاندوه، ناچاریان کردوه بۆ مانی خۆی ده‌ست بۆ چه‌ک به‌رێ و به‌رگری له خۆی بکا. له‌و ڕێگایه‌ش دا به‌شێکی گه‌وره له باشترین ڕۆڵه‌کانی بوونه‌ته قوربانی. مێژووی کوردان پڕه له نموونه‌ی ئه‌وتۆ.\nئێمه منه‌تباری شه‌هیده‌کانمانین، هه‌ر بۆیه‌ش له بیریان ناکه‌ین و یادیان ده‌که‌ینه‌وه.\nئه‌م په‌خشانه‌ی خواره‌وه یادێکه له شه‌هیدی نه‌مر “عه‌لی حوسێنپوور” ناسراو به “شوان” که‌فه‌رمانده‌ری لکی یه‌کی هێزی پێشه‌وای مه‌هاباد بوو و ڕۆژی 21/8/1981 له بۆسه‌یه‌کی دوژمن دا له سه‌ر جاده‌ی مه‌هاباد ــ میاندواو شه‌هید کرا.\nپه‌خشانه‌که‌م دوای شه‌هید بوونی کاک شوان نووسی و ئه‌و کات له ژماره‌ی 21ی بڵاوکراوه‌ی “پێشه‌وا” دا چاپ کرا. دوایی هه‌م ده‌ستنووسه‌که‌م فه‌وتا و هه‌م قه‌ت ئه‌و ژماره‌یه‌ی بڵاوکراوه‌که‌م نه‌دیته‌وه، به‌ڵام شێوه‌ی نووسین و به‌شێک له ده‌قی نووسراوه‌که‌م هه‌ر وا له بیر مابوو و ئێستا جارێکی دیکه له هه‌ر له سه‌ر ئه‌و بناخه کۆنه دامڕشته‌وه و بۆ یاد کردنه‌وه‌یه‌ک له کاک شوان له ساڵڕۆژی شه‌هیدبوونه‌که‌ی دا، ئاماده‌م کرده‌وه ]\nشه‌ڕ به توندی درێژه‌ی هه‌بوو. هێزی دوژمن به هه‌موو چه‌کێک سه‌نگه‌ری پێشمه‌رگه‌کانیان ده‌کوتا. مه‌یدانی شه‌ر له به‌ر ته‌قینه‌وه‌ی تۆپ و خۆمپاره و بازووکا گڕی گرتبوو. گرمه‌ی تۆپان و خرمه‌ی تفه‌نگان گوێی مرۆڤیان ئازار ده‌دا. پێنج پێشمه‌رگه، پێنج لاوی به‌جه‌رگ، پێنج ڕۆڵه‌ی ڕێی ڕزگاریی نیشتمان، زیاتر له سێ سه‌عات بوو، که‌وتبوونه بۆسه‌یه‌کی دوژمنه‌وه و ده‌وریان به سه‌دان به‌کرێگیراو و چه‌ند تانک و زرێپۆشی کۆنه‌په‌رستان گه‌مارۆ درابوو.\nفه‌رمانده‌ری ئازا بریندار ببوو. سێ جێگای قه‌ڵافه‌تی دلێرانه‌ی خوێنیان لێ‌ده‌تکا و ژان هه‌موو له‌شی ئازار ده‌دا، به‌ڵام ئیراده‌ی پته‌وی به سه‌ر ئێش و ئۆف دا زاڵ بوو. به هه‌موو لایه‌ک دا هه‌ڵده‌سووڕا، وه‌ک شێری بریندار به گژ دوژمن دا ده‌چووه و به هه‌ر گولله‌یه‌ک به‌کرێگیراوێکی ده‌پێکا. هه‌ستی نه‌ده‌کرد له‌شی برینداره. جار به جار سه‌نگه‌ری ده‌گوێزته‌وه و ده‌ور و به‌ری ئه‌و پرد و جۆگه‌یه‌ی تاقی ده‌کرده‌وه که بۆ ئه‌و و چوار پێشمه‌رگه‌که‌ی هاوڕێی ببوونه قه‌ڵایه‌کی به هێزی به‌رگری و دوژمن نه‌یتوانیبوو له‌و ماوه‌یه دا به سه‌ر ئه‌و شوێنه به‌رته‌سکه دا زاڵ بێ.\nفه‌رمانده‌ر به هه‌موو لایه‌ک دا ده‌یڕوانی، به‌ڵکه ئاڵقه‌یه‌کی کز له گه‌مارۆی دوژمن دا بدۆزێته‌وه که بکرێ به هێرشێکی کتوپڕ بیشکێنێ و هاوڕێیانی پێدا ڕزگار بکا، مخابن هه‌موو لایه‌کیان وه‌ها ته‌نرابوو که هومێدی بیرێکی وا و ڕێگاچاره‌سه‌رێکی ئه‌وتۆی ده‌بڕی. ته‌نیا ڕێگا: ده‌سکردنه‌وه و دیفاع کردن بوو. خۆڕاگرتن و هه‌وڵدان بۆ ده‌رباز بوون، یان شه‌هید بوون! ده‌یزانی هه‌ربینا هێزی یارمه‌تیده‌ری پێشمه‌رگه گه‌یشته هانایان. فره‌رمانده‌ر بیری کرده‌وه:”خۆزیا هێندێک فیشه‌ک و ته‌نیا چه‌ند گولله ئار پی جی دیکه‌مان پێبا!” ئه‌وجار ڕووی ده هاواڵانی کرد و گوتی:\nــ”کوڕینه ده‌ست به فیشه‌کانه‌وه بگرن. هه‌وڵ بده‌ن تاق تاق باوێن و گولله‌کانتان به فیڕۆ مه‌ده‌ن. دڵنیام هێنده‌ی پێناچێ هاوڕێیانمان به هانامانه‌وه دێن. ده‌بێ تا ئه‌و کاته فیشه‌کمان لێ‌نه‌بڕێ”\nماوه‌یه‌ک پێ‌چوو. چه‌ند هێرش و ده‌سڕێژی توندی دوژمن بریندار بوونی سێ هاوڕێی دیکه‌ی لێ‌که‌وه‌ته‌وه و ته‌نیا هاواڵێک به ساغی مایه‌وه. دوژمن ئاڵقه‌ی گه‌مارۆی ته‌نگتر کردبۆوه، به‌ڵام هێشتاش نه‌یده‌وێرا لێیان نێزیکتر بێته‌وه. فه‌رمانده‌ر هه‌ستی به ماندوویی کرد. له نێو سه‌نگه‌ره‌که‌ی دا که جۆگه‌یه‌کی قووڵ بوو، پاڵی دایه‌وه. هێندێک هێزی هاته‌وه به‌ر. سه‌ری هه‌ڵێنا، چاوی به به‌رزایی‌یه‌کانی “خه‌زایی”* که‌وت. پێگه‌ی دوژمنی دی که وه‌ک کوندێکی سیمبولی ماڵوێرانی خۆی به سه‌ر به‌رزترین دوندی ئه‌و کێوه‌وه مه‌ڵاس کردبوو. یان ده‌تگوت دێوه‌زمه‌یه‌کی زۆرداری خوێنتاڵه که ده‌ستی ده گه‌رووی “خه‌زایی” ناوه و ده‌یه‌وێ نه‌فه‌سی لێ ببڕێ. فه‌رمانده‌ر هه‌ناسه‌یه‌کی ساردی هه‌ڵکێشا. دڵۆپێک فرمێسک ته‌ڕایی دایه سه‌ر گۆنای و ڕژایه سه‌ر یه‌که‌م برینی. ئاخر ئه‌و ئاواتی هه‌ره گه‌وره‌ی ئه‌وه بوو که ڕۆژێک هێزی دوژمن له وڵاته‌که‌ی وه‌ده‌رنرێ و ئاڵای کوردستان له جێی پێگه‌کانی دوژمن بشه‌کێته‌وه.\nپیلووی چاوه‌کانی فه‌رمانده‌ر خه‌ریک بوون ده‌چوونه سه‌ریه‌ک، زۆری نه‌مابوو خوێن له‌به‌رچوون هێزی لێ ببڕێ و بیباته خه‌وێکی قورسه‌وه. له‌و کاته دا به ده‌نگی هاوڕێیه‌کی که باسی نێزیکبوونه‌وه‌ی دوژمنی بۆ ده‌کرد، ڕاپه‌ڕی. دیسان وه‌خۆ هاته‌وه و هێزی هاته‌وه به‌ر. پیاده‌کانی دوژمنی دی که له ژێر پارێزگاریی تانک و ته‌قه‌ی زرێپۆشه‌کانیان دا ده‌ستیان به هاتنه پێش کردبوو و ئیدی مه‌ودایه‌کی زۆریان له گه‌ڵیان نه‌بوو. وا دیار بوو دوژمن ئێستا دڵنیا بوو که ئه‌وان هه‌ر ئه‌و چه‌ند که‌سه‌ن که بریندار و شه‌که‌تن، و ده‌توانێ به هاسانی بیانگرێ.\nفه‌رمانده‌ر به دیتنی ئه‌و دیمه‌نه وشیار بۆوه. ڕووی ده هاوڕێیانی کرد و ئه‌وه‌نده‌ی ده توانای دا بوو ده‌نگی به‌رز کرده‌وه:\n” کوڕینه نابێ دوژمن هه‌ر وا به هاسانی به سه‌رمان دا زاڵ بێ. ئێمه شه‌هید ده‌بین، به‌ڵام هه‌رگیز ته‌سلیمی دوژمن نابین. ئێمه تا دوایین فیشه‌کمان به سینگی دوژمنانه‌وه ده‌نێین، به‌ڵام له بیرتان بێ دوایین فیشه‌ک بۆخۆمان ڕاده‌گرین، تا ئه‌گه‌ر پێویست بوو، پێشکه‌شی دڵی پڕ له خۆشه‌ویستیی نیشتمانی خۆمانی که‌ین، چونکه ده‌بێ وه‌ک پێشمه‌رگه‌یه‌ک بمرین، به‌ڵام ده‌زگیر نه‌کرێین” ئه‌وه‌ی گوت، پاشان به سه‌رنێزه‌که‌ی که‌مێک عه‌رزی کۆڵی و مۆر و به‌ڵگه‌کانی خۆی ـ بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ده‌ست دوژمن نه‌که‌ون ـ له ژێر خاکا شارده‌وه و له حاڵێک دا به زه‌حمه‌ت ده‌یتوانی تفه‌نگه‌که‌ی ڕاگرێ و سێره بگرێ، ده‌ستی به ته‌قه‌کردن کرده‌وه.\nهاوڕێیانیشی ده‌ستیان به به‌ربه‌ره‌کانی کرده‌وه و له کاتێک دا دوژمن به ته‌واوی لێ‌یان هاتبوه پێش و زۆری نه‌مابوو بگاته سه‌ر سه‌نگه‌ره‌که‌یان، له پڕ وه‌زعه‌که گۆڕا. له پشتی هێزی داگیرکه‌ر، له سێ لاوه ته‌قه‌ی ڕه‌شاش و گرمه‌ی ئار،پی،جیی ڕۆڵه‌کانی پێشه‌وا که به به‌سه‌رهاتی هاواڵانیان زانیبوو و بۆ ڕزگار کردنیان هاتبوون، ده‌نگی دایه‌وه. دوژمن سه‌ری لێ‌شێوا. مه‌رگ له سه‌ر هێزی کۆنه‌په‌رستان تاوڵی هه‌ڵدا و ترس بڕستی لێ‌بڕین. ئه‌و جار ئه‌وان بوون که هه‌وڵیان ده‌دا هه‌رچۆنێک بوه ڕێگایه‌ک بۆ ده‌ربازبوون بدۆزنه‌وه و سه‌ر به سڵامه‌تی به‌رنه‌وه. ئیدی شه‌ڕ زۆری نه‌خایاند. سه‌ره‌نجام دوژمن به دانی زیانێکی زۆر خۆی له ده‌ست پێشمه‌رگه‌کان ڕزگار کرد و به‌ره‌و مۆڵگه‌کانی خۆی پاشه‌کشه‌ی کرد.\nپێشمه‌رگه‌کان به په‌له خۆیان گه‌یانده فه‌رمانده‌ری ئازا و چوارهاوڕێکه‌ی. فه‌رمانده‌ر ئیدی توانای له به‌ر دا نه‌مابوو و کاتێک هاوڕێیانی چاوپێکه‌وت و خاترجه‌م بوو که دوژمن به تێکشکاوی مه‌یدانی شه‌ڕی به‌جێ‌هێشتوه، ده‌ستی له به‌ربه‌ره‌کانی هه‌ڵگرت و خۆی به‌ده‌ست ئه‌و خه‌وه قورسه‌وه دا که ده‌مێک بوو ده‌یه‌ویست به سه‌ری دا زاڵ بێ و بیباته دنیای بێهۆشی‌یه‌وه.\nهاوڕێیانی به په‌له ئه‌و و پێشمه‌رگه برینداره‌کانی دیکه‌یان بۆ نه‌خۆشخانه‌ی شۆڕش له شاری بۆکان به‌ڕێ‌کرد. برینی هاوڕێیان سووکتر بوو و هه‌موویان له مه‌ترسی ده‌رچوون، به‌ڵام هه‌وڵ و ماندووبوونی دوکتۆره‌کان بۆ ڕزگارکردنی فه‌رمانده‌ر سوودێکی نه‌به‌خشی و بوو به فیدای نه‌ته‌وه و نیشتمانی خۆشه‌ویستی.\nدوایین وته‌ی هێشتاش له گوێی هاوسه‌نگه‌رانی دا ده‌نگ ده‌داته‌وه که گوتی:” هاوڕێیان! به شه‌هید بوونی من ناڕه‌حه‌ت مه‌بن و تازیه‌م بۆ دامه‌گرن، چونکه ڕزگاریی گه‌لی ئێمه له ژێر چنگی ئه‌و دوژمنه که گاڵته‌ی به ئاشتی و ماف مرۆڤ دێ و ته‌نیا زمانی چه‌ک و زه‌بروزه‌نگ ده‌زانێ، پێویستیی به فیدا بوونی هه‌زاران ڕۆڵه‌ی وه‌ک من هه‌یه. له ڕاستی دا خه‌بات خوێنی ده‌وێ. ئێوه کاتێک ده‌توانن ڕووحی من شاد که‌ن و تۆڵه‌م بستێننه‌وه، که نه‌هێڵن ئاڵای خه‌بات بکه‌وێته زه‌وی. دڵنیام هه‌ر واش ده‌که‌ن و سه‌ره‌نجام ڕۆژێک دادێ که کوردیش سه‌ربکه‌وێ و کۆیله‌تی و بنده‌ستیی ئه‌و گه‌له دوایی پێ بێ!”\nشه‌وێک دوای شه‌هیدبوونی مه‌هاباد به ده‌نگی خه‌ڵکی شۆڕشگێڕ وه‌له‌رزین که‌وت. شاری پێشه‌وا قازی یه‌کده‌نگ هاواری ده‌کرد:\n“کاک شوان ڕێگات درێژه‌ی هه‌یه!”\n“کاک شوانی قاره‌مان، هه‌رگیز ناچی له‌بیرمان!”


سبەی دوا وادەیە بۆ نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران – Politic Press\nسبەی 15ی نیسان ئەو وادەیە كۆتایی دێت كە كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق بۆ نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران داینابوو، 17 ی ئەم مانگەش دوا وادەیە بۆ تۆماركردنی ناوی کاندیدی قەوارەكان بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو.\nئامانج عەزیز بەڕێوەبەری لقی سلێمانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق بە پۆڵەتیك پرێسی راگەیاند: ئەو ماوەیەی كە كۆمسیۆن داینابوو بۆ نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران سبەی پێنج شەممە كۆتایی دێت پرۆسەكە بریتیە لە هەریەكە لە تۆماری ناوی دەنگدەران و كوژاندنەوەی ناوی مردووان و گواستنەوەی تۆماری دەنگدان.\nبەڕێوەبەری لقی سلێمانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق وتی: پرۆسەی تۆماری بایۆمەتری بەردەوام دەبێت و تا ئێستا لە پارێزگای سلێمانی نزیكەی 60 هەزار كەس تۆماری دەنگدانی بایۆمەتری دەركردووە.\nئاماژەی بەوەشكرد، رۆژی 17ی ئەم مانگە دوا وادەیە بۆ تۆماركردنی ناوی كاندیدی حزبەكان بەڵام تا ئێستا سێ كەس لەسنوری لقی سلێمانی خۆی كاندیدكردووە.\nباسی لەوەشكرد، حزبەكان نوێنەری خۆیان هەیە لە كۆمسیۆن لەر ێگەی ئەو نوێنەرەوە بەپێی بازنەكانی هەڵبژاردن، ناوی كاندیدەكان دەنێرن و ئێمەش بۆیان بەرزدەكەینەوە بۆ ئۆفیسی نیشتمانی، بەڵام تا ئێستا ناوی كاندی حزبەكانیان بەدەست نەگەشتووە.\nپێشتر كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عێراق لە 2_1_2021 ەوە دەستی كرد بە پرۆسەی نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران و كۆتا وادەش 15ی ئەم مانگەیە، 1ی ئایاریش كۆتا وادەیە بۆ تۆماركردنی هاوپەیمانێتی بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی عێراق.\nTags: ئامانج عەزیز هەڵبژاردنەكانی عێراق\nكۆمسیۆن هۆشداری دەداتە ئەو حزبانەی بەنیازی هاوپەیمانین\nكۆمسیۆن دەستی بەئامادەكارییەكانی ئەنجامدانی هەڵبژاردن كرد\nپرۆسەی نوێكردنەوەی كارتی دەنگدان دەستی پێكرد\nنەتەوە یەكگرتووەكان چاودێری هەڵبژاردنەكانی عێراق دەكات


چیرۆک و شار - قەڵەم\nما 1390 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم\nبەڵام چیرۆک تەنیا بە ژمارەکانەوە نەبەستراوە، بەڵکو بە چۆنیەتی پێوەندیشەوە بەستراوەتەوە. لە راستیدا چیرۆک ئەوەندەی بە چلۆنایەتییەوە گرێدراوە بە ژمارەوە گرێنەدراوە. جا بۆ ئەوەی چیرۆک بخوڵقێندرێ، دەبێ نووسەر پێش لە هەر شتێک چاوی لەم بەشە بێت.\nدیارە چیرۆک کاتێک ژمارەی زیاد دەبێ، دەتوانێ لەگەڵ خۆی هەڵگری ئەگەری بردنە سەرەوەی ئاستی چلۆنایەتیش بێت. بەو مانایە کە کاتێک بەسەرهاتەکان تێکەڵ بە یەکتر دەبن، لەگەڵ خۆیان پێوەندیی تر دەخوڵقێنن. بۆیە گرینگە نووسەر، چیرۆک زۆر بژنەڤێ و زۆر ببینێ. بۆ ئەوەی بیانکا بە هەوێنی چیرۆکی هونەری.\nلە خۆوە نیە دەگوترێ چیرۆکی نوێ، لە بەستێنی شاردا سەرهەڵدەدا. چڕبوونەوەی مرۆڤەکان لە گەڵ خۆی هەوێنی چڕبوونەوەی ژمارە و چلۆنایەتییە.\nسایتی قەڵەم ٢٤ مانگی سێی ٢٠٢١\nهەڵۆکان بەرز دەبنەوە، و\nبەرزتر بەسەر خێڵی خوەتواندا\nلەوێ خەوی خێڵە،\nو لێرە چەرخی کاروان\nچەشنی برووسکە با ئەداتەوە.


شیعەکانى داقوق بە خۆپیشاندان بەرپرسە کوردەکان ناچار دەکەن دەوام جێبهێڵن\nبەشێک لە دانیشتوانە شیعەکەى قەزاى داقوق ى باشورى کەرکوک لەرێگەى ئەنجامدانى خۆپیشاندان و دەربرینى نارەزایەتیەوە، رێگە نادەن قایمقام و بەرێوەبەرى پۆلیسى قەزاکە دەوام بکەن کەهەردووکیان کوردن.\nدکتۆر ئەمیر خواکەرەم قایمقامى قەزاى داقوق، بەدەنگى ئەمەریکاى راگەیاند"چەند رۆژێک لەمەوبەر گەرامەوە بۆ قایمقامیەت و ویستم دەوام بکەن، بەڵام خۆپیشاندەران ناچاریان کردم دەوام جێبهێڵم."\nوتیشى"پارێزگارى کەرکوکم بە وەکالەت ئاگادارکردۆتەوە، دەوام ناکەم تا ئەوکاتەى گەرەنتى پاراستنى ژیانمان پێدەدرێت."\nرێگەنەدان بە قایمقامە کوردەکەى داقوق بۆ دەوام کردن، لەکاتێکدایە چەند رۆژێک لەمەوبەر پەرلەمانتارانى یەکێتى نیشتیمانى لەبەغدا وێنەیەکیان لەگەڵ ناوبراو لەنێو بیناى قایمقامیەتى قەزاکە بڵاوکردەوە، کە لەیەکەم رۆژى دەوام کردنى لەگەڵى رۆیشتبوون.\nقایمقامى داقوق، پێیوایە ئەو کەسانەى دژى بەرپرسە کوردەکان خۆپیشاندان ئەنجام دەدەن، هاندەدرێن.\nتائێستا ماڵى چەندین خێزانى کورد لەداقوق و خورماتو تەقێنراونەتەوە، هەروەها کۆتایى مانگى رابردووش عەمید محەمەد گورگانى بەرێوەبەرى پۆلیسى قەزاکەش کاتێک بۆ دەوام کردن گەرایەوە، لەلایەن شیعەکانەوە کێشەى بۆ دروستکرا بۆیە دەوامى جێهێشت ئەمەش بەپێى وتەى سەرچاوەیەک لەپۆلیسى داقوق.\nرازى نەبوونى شیعەکانی داقوق و خورماتو بە دەوام کردنى بەرپرسە کوردەکان، لەکاتێکدایە چەندین خۆپیشاندانیان دژى بریارەکەى حکومەتى عێراق بۆ دەرکردنى هێزەکانى حەشدى شەعبى لەناوچەکانیان ئەنجامداو داواى مانەوەى ئەو هێزانە دەکەن.


سەركردایەتی یەكێتی: چارەسەری كێشە ناوخۆییەكانی كوردستان ئامانجی سیاسیمانە\n7/17/2018 8:49:13 PM\nئەمڕۆ (سێشەممە) ئەنجوومەنی سەركردایەتی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان لەشاری سلێمانی كۆبوەوە و لەدوای كۆبوونەوەكەش راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە.\nراگەیەندراوی كۆبونەوەی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان\nسەرلەبەیانی ئەمرۆ (17/7/2018) بەسەرپەرشتی هەڤاڵ كۆسرەت رەسول عەلی جێگری سكرتێری گشتی، كۆبونەوەی ئاسایی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە بارەگای مەكتەبی سیاسی لە سلێمانی، بە دەقیقەیەك وەستان بۆ گیانی پاكی شەهیدان دەستی پێكرد.\nگرنگترین تەوەرەكانی كۆبونەوەكە بریتی بوون لە: بارودۆخی سیاسی‌و ئەمنی عێراق‌و ناڕەزاییەكانی دانیشتوانی ژمارەیەك لە پارێزگاكانی عێراق، سەرئەنجامی ئەو هەوڵانەی یەكێتی داوێتی لەگەڵ حیزبە عێراقی‌و كوردستانیەكان بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراق‌و هاوهەڵوێستی كورد لە عێراقدا، پرۆسەی سیاسی لە هەرێمی كوردستان‌و پەیوەندی یەكێتی‌و لایەنە سیاسیەكان‌و كۆنگرەو كاروباری حزبی. لەماوەی چوار سەعاتدا، ئەندامانی ئەنجومەنی سەركردایەتی بەپەرۆشەوە بۆچوونی خۆیان لەبارەی تەوەرەكانی كۆبونەوەكە دەربری.\nسەبارەت بە دۆخی عێراق، كۆبونەوەكە جەختی كردەوە، سەرئەنجامی قەیرانی دارایی‌و خراپیی گوزەران‌و گەندەڵی‌و شكستی پرۆژە حزمەتگوزارییەكان‌و نائومێدبوون لە چارەسەركردنی كێشەكانی عێراق، دانیشتوانی ژمارەیەك لە پارێزگاكانی عێراق خۆپیشاندان دەكەن. وەك هەمیشە لەگەڵ هەموو مافە ئابوری‌و مەدەنیەكانی خەڵكین، لەهەمان كاتیشدا هەموو جۆرە دەستدرێژییەك بۆ سەر مۆڵكی گشتی‌و دامودەزگاكانی حكومەت كارێكی ئاژاوەگێڕییە. ئەنجومەنی سەركردایەتی ئومێدەواربوو ئەم رووداوانە ببنە وانەیەك بۆ حكومەتی داهاتووی عێراق، كە پابەندی دەستورو رێكەوتنەكان‌و مافە مەدەنیەكانی خەڵك بێت.\nسەبارەت بە دۆخی كوردستان، یەكێتی چاوەروانی دوائەنجام‌و دوابڕیاری دادگای دەستوری عێراقە، دوای كۆتایی هاتنی پرۆسەی ژماردنەوەی دەستی دەنگەكان. دوای ئەوە هەڵوێستی خۆی لەسەر كۆی جومگە سیاسیەكانی ناوخۆی كوردستان، بە هەڵوێستی لایەنە سیاسیەكانیشەوە ڕادەگەیەنێت. لە پێشەوەدا چارەسەری كێشە ناوخۆییەكانی كوردستان ئامانجی سیاسیمانە، بێگومان پاراستنی ئەزمونە دیموكراسیەكە‌و جێ بەجێ كردنی داخوازییە ڕەواكانی خەڵك‌و بەرپرسیارێتیە مێژووییەكانی سەرشانمان، لە سەروی هەموو رەچاوێكی ترەوەیە!\nكۆبونەوەكە جەختیی كردەوە، بەپێی (نەخشەرێگای یەكێتی)، گفتوگۆكان لەگەڵ پارتی بەردەوام دەبێت، تا دەگات بە رێكەوتنێكی هاوسەنگ‌و پێویست بۆ دۆخی كوردستان‌و عێراق‌و ناوچەكە. دوا ئەنجامی گفتوگۆكانیش، دەخرێنەوە بەردەم سەركردایەتی‌و ئەنجومەنی ناوەندی، هەتا پەسەند بكرێین.\nكۆنگرەی چوارەم تەوەرێكی تری كۆبونەوەكە بوو. لەم هەفتەیەدا وەفدی یەكێتی كۆبونەوەكانی لەگەڵ لایەنە كوردستانی‌و عێراقیەكان درێژە پێیدەدات‌و ئەنجامی هەوڵەكان دەهێنێتەوە، ئەنجومەنی سەركردایەتی كۆدەبێتەوەو تاوتوێیان دەكات.


کاربەدەسـتانی تورکیا ناڕەزایی توند بەرامبەر پـڕچەککردنی یەپەگە دەردەبڕن\nکاربەدەسـتانی باڵای تورکیا ئەوپەڕی ناڕەزایی وڵاتەکەیان بەرامبەر بڕیاری بەڕێوەبەرایەتی ئەمەریکا دەربڕی بۆ پـڕچەککردنی هێزەکانی پاراستنی گەل لە سوریا (یەپەگە).\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا ئەمڕۆ چوارشەممە داوای لە واشنتن کرد دەسـتبەجێ لە بڕیارەکەی پاشگەزببێتەوە و دەڵێت دەبێت ئەمەریکا پشـتیوانی لە هاوپەیمانانی بکات نەک لە گروپی تێرۆرستی.\nبن عەلی یڵدرم سەرۆک وەزیری تورکیا ئەویش گوتی نابێت ڕێکخراوێـکی تێرۆرستی بەکاربهێنرێت بۆ لەناوبردنی ڕێکخراوێـکی تێرۆرستی دیکە، ئەگەر نا ئەو ڕێکخراوە تێرۆرستیـیە دەبێتە بەڵا و زیان بەوانە دەگەیەنێت کە پشتیوانی دەکەن.\nگوتیشی ئەمەریکا هەستیاری تورکیای لەم بارەیەوە ڕەچاو نەکردووە و ئاکامەکانی نەک تەنها بەسەر ئەنکەرە دەشکێتەوە، بەڵکو بەسەر ئەمەریکاش.\nنورەدین جانیکلی جێگری سەرۆک وەزیری تورکیا ناڕەزای خۆی دەربڕی و گوتی ئەم سیاسەتەی بەڕێوەبەرایەتی ئەمەریکا پەیڕەوی دەکات سوودی بۆ هیچ لایەک نابێت و وەکو ئەوە وایە لەگەڵ ڕێکخراوە تێرۆرستیـیەکاندا بچیتە یەک سەنگەرەوە.\nمەولود چاوش‌ئۆغڵو وەزیری دەرەوەی تورکیا دەڵێت هەر چەکێـک بکەوێتە دەسـتی یەپەگەوە هەڕەشەیە بۆ سەر تورکیا. گوتیشی پەکەکە و یەپەگە دوو ڕێکخراوی تێرۆرستین هیچ جیاوازیـیان نیـیە تەنها ناوەکانیان نەبێت. ئاماژەی بۆ ئەوە کرد پێشتر کە چەک بە یەپەگە درابوو لە کۆتایـیدا کەوتوونەتە دەسـتی پەکەکەوە.\nگوتیشی ئەردۆغان لە میانەی سەردانەکەی بۆ واشنتن لە 16 و 17 ی ئەم مانگی پـێنجە، بابەتەکە لەگەڵ سەرۆک ترامپ دەخاتە بەرباس.\nفکری عیشق وەزیری بەرگری تورکیا گوتی بڕیاری پـڕچەککردنی یەپەکە "قەیرانە" و ئەنجامەکەی هیچ لە بەرژەوەندی واشنتن یان ناوچەکە ناکەوێتەوە. باسی لەوەش کرد تورکیا پشـتیوانی لە هیچ ئۆپەراسیۆنێـکی ناو سوریا ناکات کە تیایدا ڕێکخراوی تێرۆرستی بەشداربن.


فڕۆكە بێ فڕۆكەوانەكانی توركیا پێگەكانی رژێمی سوریا و هەسەدە لە گوندی كوبرلك لە خۆرئاوای شاری گرێسپی لە باكوری رەقە بۆردومان دەكەن.\nروانگەی سوری بۆ مافی مرۆڤ ئاشكرایكرد، سوپای توركیا و گروپە چەكدارەكانی هاوپەیمانی بە تۆپی قورس ناوچەكەیان بۆردومان كردووە، بەبێ بوونی زانیاری لەبارەی زیانە گیانیەكانەوە و زانیاریش هەیە هێزەكانی رژێم فڕۆكەیەكیان خسووەتە خوارەوە.\nلای خۆشیانەوە هێزەكانی هەسەدە لە دەروازەی شاری عەین عیسا تایەیان سوتاندووە بۆ رێگری لە فڕۆكە توركیەكان.\nروانگەی سوری گوتی: لە 16ی نۆڤەمبەر دوو ئەندامی هەسەدە كوژراون بەهۆی بۆردومانیی توركیاوە لە گوندی سلیبی لە باكوری گرێسپی.\nلەلایەكی دیكەوە هێزەكانی توركیا بۆردومانی باكوری رەقەیان كردووە و گوندی عریزەیان كردە ئامانج لە خۆرئاوای گرێسپی، بە بێ بوونی زانیاری لە بارەی زیانە گیانیەكانەوە.\nروانگەی سوری لە زاری سەرچاوەیەكەوە لە باكوری رەقە بڵاویكردەوە پێش حەفتەیەك هێزەكانی توركیا دەستیانكردووە بە بنیاتنانی بنكەیەكی لەشكری لە گوندی تمامیح لە نزیك عەین عیسا لە دووری دوو كیلۆمەتر لە سەنتەری شارەكەوە كە لە ژێر دەستی هەسەدە و رژێمە، دەستیشیكردووە بە گواستنەوەی كەرەستەی لۆجستی و كەرەستەی بیناسازی بۆ بنكەكە.\nهاوكات لە شاری باب گروپی هەمزە باری نائاسایی راگەیاند دوای رفاندنی سەركردەیەكی گروپێكی سەر بە توركیا لەلایەن چەكدارانی نەناسراوەوە.\nلە هەمان شار ئۆتۆمبێلێكی بۆمبڕێژكراو تەقیەوە لە خۆرهەڵاتی حەلەب بەهۆیەوە كەسێك كوژرا و 13ی تر بریندار بوون.\nروانگەی سوری گوتی: گروپی هەمزە باری نائاسایی لە شاری باب راگەیاندووە دوای رفاندنی سەركردەیەكی گروپێكی سەر بە توركیا لەلایەن چەكدارانی نەناسراوەوە لە شارەكە، چەكدارەكانی هەمزە بازگەیان داناوە و لەناو شاردا دەسوڕێنەوە.\nلەلایەكی دیكەوە رۆژی یەك شەممە ئەندامێكی گروپە چەكدارەكان لە ناوچەی زیادیەی عەفرین لە حەلەب خۆی و 3 منداڵی برینداربون بەهۆی تەقینەوەیەكەوە.\nبەهۆی شەڕی نێوان چەكدارە كوردەكان و گروپە چەكدارە سوریەكانی سەر بە توركیا لە باكوری سوریا 12 چەكدار بەلای كەمەوە كوژراون و لە ماوەی هەفتەكانی رابردوودا قورسترین شەڕبووە.\nشەڕەكە لە ئێوارەی دوو شەممە لە نزیك شاری عەین عیسا رووی داوە بەهۆی هێرشی گروپە چەكدارە سورییەكان بۆ سەر پێگەكانی هەسەدە.\nشەڕەكەدا 11 چەكداری گروپە سوریەكان كوژران و ژمارەیەكی دیكەش لە هەسەدە كوژراون و برینداربوون.\nمیرڤان قامیشلی گوتەبێژی هەسەدە گوتی: شەڕ روویداوە، هێزەكانمان هێرشی گروپەكانیان تێكشكاندووە كە توركیا پشتیوانیكردووە.\nترامپ چۆن كۆشكی سپی بەجێدەهێڵێت بەر لەهاتنی بایدن؟


لە پەیوەندییە تەلەفونییەکەیدا وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا پەکەکە بە بەرپرسیار دادەنێت\nئەنتۆنی بلینکن، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا بە هاوشانە تورکیاییەکەی دەڵێت "تێرۆریستانی پەکەکە بەرپرسیارێتی کوژرانی بارمتە تورکەکانی باکوری عێراق لە ئەستۆیە."\nتورکیا، ئەمەریکای بە پشتیوانی لە تێرۆریزم گوناهبار کردووە، پاش ئەوەی واشنتۆن خۆی لادابوو لەوەی دەستبەجێ پشتیوانی لە ڕاگەیەندراوەکەی ئانکەرە بکات کە پەکەکە 13 تورکی لە عێراقدا کوشتووە.\nنێد پرایس، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت "بلینکن، پرسە و ماتەمی خۆی بۆ مردنی بارمتە تورکەکان دەربڕیوە و و جەختیشی کردۆتەوە لەوەی بەرپرسیارێتییەکە لە ئەستۆی تێرۆریستانی پەکەکەیە."\nتوڕەیی و ناڕەزایی تورکیا لە بەرامبەر ڕاگەیەندراوێکی ڕۆژی یەکشەممەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا بوو کە لەگەڵ دەربڕینی مەخابندا بۆ مردنی تورکەکان لە باکوری عێراق، ئاماژەشی بەوە کردبوو کە چاوەڕوانی پشتڕاستکردنەوەی زیاتری ڕاگەیاندراوەکانی ئانکەرەیە.\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆکی تورکیا ئەو ڕاگەیەندراوەی ئەمەریکای بە گاڵتەرجاڕی ناودێر کرد و وەزارەتی دەرەوەی تورکیاش دەیڤد ساترفێڵد، باڵیۆزی ئەمەریکای بانگێشت کردووە تا ناڕەزایی تورکیای پێڕابگەیەنێت "بە توندترین شێوە."\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت "بلینکن بە تەلەفون قسەی لەگەڵ مەولود چاوشئۆغڵودا کردووە و جەختی لە گرنگی پەیوەندی دوو لایەنەی ئەمەریکا و تورکیا کردۆتەوە و هەروەهاش جەخت کراوەتەوە لە بەرژەوەندی هاوبەشی نێوان هەردوولادا بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم."\nپرایس دەڵێت "وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا داوای لە تورکیاش کردووە، دەستبەرداری موشەکی جۆری ئێس 400 ی زەوی ئاسمان بێت کە دروستکراوی ڕوسیایە."


قەیس خزعەلی داوای هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنەکەی شنگال دەکات\nHome›هەواڵ›کوردستان›قەیس خزعەلی داوای هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنەکەی شنگال دەکات\nئەمینداری گشتی عەسائیبی ئەھل حەق داوای هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنی شنگال دەکات و بە پڕوپاگەندەی هەڵبژاردن ناوی دەبات لەنێوان هەولێر و بەغدادا.\nقەیس خزعەلی لە تویتێکدا نووسیوێتی: “ئەو رێککەوتنە کە لەنێوان حكومەتی هەرێم و حكومەتی عێراق کراوە، پێچەوانەی بەرژەوەندی ئێزدییەكانە و پێویستە هەڵبوەشێنرێتەوە”.\nلە درێژەی تویتەکەیدا خزعەلی ئەوەشی نووسیوە “رێككەوتنەکە گرێبەستێکی سیاسییە بۆ هەڵبژاردنەكان و لەسەر حسابی ئێزدییەكان هاتووەتە ئاراوە و بەردەوامی ئەو گرێبەستەش بە مانای ئەوە دێت دۆخی قەزاکە بگەڕێتەوە بۆ ئەو دۆخەی پێشتر بەسەریدا هاتبوو”.\nهەڕەشەی ئەوەشدەکات کە گەر رووبەڕووبوونەوەی چەکداری روو بدات، لۆمەی کەس نەکرێت و گلەیی نەکرێت، وەکخۆی دەڵیت “گەر ئەوەش روویدا، ئەوە لە بەرژەوەندی ئەردۆغانە”.\nرۆژی 10ی مانگی 10ی ساڵی پار حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستان دەقی رێککەوتنەکەی نێوانیان لەبارەی شنگال بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە، حکومەتی فیدراڵی ئیدارەی پرسی ئەمنی شارەکە دەکات و دەبێت کۆتایی بە بوونی پەکەکە و هەموو ئەو گرووپانە بێت کە پەیوەندییان پێوەیەتی.\nدوو رزگار بووی کۆرۆنا لە راپەڕین پلازمایان بەخشی بۆ چارەسەری تووشبووانی ڤایرۆسەکە\nسبەی مووچەی چەند شوێنێک دابەشدەکرێت\nسبەينێ دابەشکردنی نەوت دەستپێدەکاتەوە


حەشدی شەعبی: فەرمان لە عادل عەبدولمەهدی وەردەگرین – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/02/04 - 11:50 PM\nحەشدی شەعبی رەتیدەكاتەوە كە ئۆپراسیۆنی سەربازیی لە ناو خاكی سوریادا ئەنجام دابێت.\nبەڕێوەبەرایەتی ناوەندیی ئۆپراسیۆكانی حەشدی شەعبی ڕایگەیاند، ژمارەیەك میدیا و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان هەواڵێكیان بڵاوكردەوە كە هێزەكانی حەشدی شەعبی لە ناو خاكی سوریادا ئۆپراسیۆنی بۆ ڕاوەدوونانی تیرۆریستانی داعش ئەنجامداوە، بەڵام ئەو هەواڵانە دوورن لە ڕاستییەوە.\nبەڕێوەبەرایەتی ناوەندیی ئۆپراسیۆكانی حەشدی شەعبی ئەوەشی خستەڕوو، ناوبەناو هێزەكانیان پێگە و كۆبوونەوەكانی داعش لە ناوچە سنورییەكانی سوریا لەگەڵ عێراق و بە هەماهەنگی لەگەڵ فەرماندەیی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەكان تۆپباران دەكات.\nبەڕێوەبەرایەتی ناوەندیی ئۆپراسیۆكانی حەشدی شەعبی جەختیشیكردەوە، ئەنجامدانی هەر ئۆپراسیۆنێكی سەربازیی ناوخۆیی یان لە دەرەوەی سنوری عیراق پێویستی بە بڕیاری فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانە.\nتیرۆرحەشدی شەعبیداعشسوریاعادل عەبدولمەهدی\nئەمڕۆ پارتی و یەكێتی چارەسەر بۆ گرفتەكانی نێوانیان دەدۆزنەوە


ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا فڕۆكەخانەیەكی سەربازیی نوێ لە پارێزگای حەسەكەی ڕۆژئاوای كوردستان دروست دەكات، كە ئێستا ناوچەكە لەژیر دەسەڵاتی هێزەكانی سوریای دیموكراتدایە.\nسەرچاوەكانی هەواڵی نزیك لە حكومەتی سوریا رایانگەیاندووە، ئەمریكا فڕۆكەخانەیەكی نوێی سەربازیی لە ناوچەی شەدادی سەر بە پارێزگای حەسەكەی ڕۆژئاوای كوردستان دروستدەكات، كە لەئێستادا لەژێر كۆنترۆڵی هەسەدە-دایە.\nهاوكات رۆژنامەی وەتەنی سوریا لە راپۆرتێكدا بڵاویكردەوە، هێزەكانی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لە ناوچەی شەدادی سەر بە پارێزگای حەسەكە لە باكووری رۆژهەڵاتی سوریا سەرقاڵی دروستكردنی فڕۆكەخانەیەكی سەربازیین.\nبەپێی رۆژنامەكە، تا ئێستا زیاتر لە 150 بارهەڵگری كەرەستەی بیناسازی و چەك و تەقەمەنی لە سنوری عێراقەوە بۆ ریفی پارێزگای دێرزوور و شەداد گوازراونەتەوە، كە بەشێك لە كەرەستەكان بۆ دروستكردنی فڕۆكەخانەكەیە.\nهەفتەی رابردوو شاندێكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا بە سەرۆكایەتی برێت مەكگۆرك، نێردەی تایبەتی دۆناڵد ترەمپ بۆ شەڕی دژی داعش سەردانی رۆژئاوای كوردستانی كردو لەگەڵ شاندێكی هەسەدە كۆبوونەوە.\nکۆی سه‌ردان: 18044174