كوردستان: خۆ پاراستن له ده‌مارگرژی نه‌ته‌وه‌یی!!\nخۆ پاراستن له ده‌مارگرژی نه‌ته‌وه‌یی!! \nماوه ماوه سه‌ردانی "ماڵپه‌ڕ" ده‌که‌م بۆ ئه‌وه‌ی بزانم لکێنی ماڵپه‌ڕو سایتی نوێی لێ زیاد کراوه یان نا. ئه‌م جاره‌یان"حسب حال" سه‌رنجی ڕاکێشام. عێرفان قانعی فه‌رد، وه‌رگێڕ و خاوه‌نی وێبلاگی (حسب حال)ه. ماوه‌یه‌که نوسین و وتووێژه‌کانی له سایته فارسیه‌کان و هێندێکجار هه‌مان نوسین له سایته‌کوردییه‌کان بڵاوده‌کرێنه‌وه. گه‌لێک بابه‌ت و وه‌رگێڕان و وتووێژی تێدایه. پاشتر زانیم کورده و له دایکبووی شاری مه‌ریوانی ئازیزه. له کورتی بیبڕمه‌وه، ئه‌مڕۆش هه‌روا سه‌ردانی وێبه‌که‌یم کرد چاوم به "محمد قاضی مترجم راه ازادی" که‌وت. ئه‌زیش ده‌ستم کرد به‌خوێندنه‌وه‌ی بابه‌ته‌که که یادکردنه‌وه له‌و وه‌رگێڕه به‌ناوبانگه بوو. له ناو یادکردنه‌وه‌که‌دا ئه‌م وتانه‌ی خواره‌وه سه‌رنجی ڕاکێشام: "قازی هیچکات له‌سه‌ر کێشه‌ی کوردا پێداگری نه‌ده‌کرد. چونکه "ناسیونالیزم"ی به جۆرێک له ده‌مارگرژی توێژه‌کان ده‌زانی. به گاڵته ده‌یگوت: [ له کوردستان و ئازه‌ربایجان‌و کرمانشا ته‌لێکی دڕکاوی به ده‌وری ئه‌م ده‌ڤه‌ره گه‌ور‌یه‌دا دانێن و بڵێن ئه‌مه کوردستانی ئێوه، ئایا ده‌کرێ که‌لتوری ئێران و کورد له‌یه‌کدی هه‌ڵاوێردرێ؟... له‌بنه‌ڕتدا مه‌گه‌ر چه‌ند که‌س لێزان(تایبه‌تمه‌ند) و زاناو به‌تواناو وشیارو خاوه‌ن به‌ڵێنی کوردمان هه‌یه؟\nکتێبی رایشی سێهه‌م چاولێکه‌ن له بزوتنه‌وه‌ی ئاڵمانیه‌کاندا shadow cabinet (کابینه‌ی سێبه‌ر) هه‌بوو، چه‌ند که‌س شالیار هه‌بوون و جێگره‌کانی هه‌رکامیشیان دیاریکرابوو، ئێمه‌ی کورد چ که‌سێکمان هه‌یه؟ هه‌ر که‌سێک هاتۆته مه‌یدان، ته‌نێ له‌سه‌ر بنچینه‌ی سۆزو هه‌ست و ئاڵۆزیی و ده‌مارگرژی و پله‌و پایه‌و به‌رژه‌وه‌ندی بووه‌و مه‌ردمیش ناوشیارو بێهه‌واڵ... به چه‌کیش ناکرێ کارێک بکرێ، له گۆڕه‌پانی جیهانیدا ئێمه هیچکاره‌ین، که‌س ئێمه ناناسێ، ڕێبه‌رانی کورد چ کارێکیان کردوه؟ مه‌گه‌ر هه‌ر ئه‌وه نیه هه‌زاران گه‌نج و لێهاتوو و مێشکمان له ده‌ست داوه!\nهه‌مووان گازنده‌یان لێم هه‌یه که "کاکه هیچت بۆ کورد نکردوه!" باشه بابه‌که‌م! له سه‌رده‌می گه‌نجێتیدا من کوردی فێر نه‌بووم، ناسراویه‌کی ئه‌وتۆم له‌سه‌ر زمان و وێژه‌ی سه‌رده‌می کوردی نیه، به زۆریش که نابێت، له‌وه‌ش زێده‌تر، به زمانی فارسی و به به‌ربڵاوی به‌رهه‌مه‌کانم ڕوبه‌ڕوی کۆمه‌ڵ ده‌که‌مه‌وه. له کوردستانی ئێمه به که‌سێک که کتێب و بابه‌ت ناخوێنێته‌وه، به‌ڕێوه‌چوونی ژیانی منیش وه‌رگێڕانه، له‌لایه‌کی دیکه‌وه له نێوان 70 به‌رهه‌می مندا "کوردو کوردستان، سه‌لاحه‌دین، ژانی گه‌ل و زارا سه‌باره‌ت به کورده‌کانن" باشه ئیتر سنوری توانای ئه‌ز هه‌ر ئه‌وه‌نده بوو!]\nبه واتایه‌کی دیکه قازی،" تعصب"ی کوێر کوێرانه‌ی نه‌بوو، زۆرتری کاتی به وه‌رگێڕانی به‌رهه‌مه ئه‌ده‌بیه ناوازه‌کانی جیهانه‌وه تێپه‌ڕ ده‌کردو بۆ وی وه‌رگێڕانی مێژووی پڕ له ئاڵۆزی و ناکامی کورده‌کان چێژێکی نه‌بوو. له ڕاستیدا ڕه‌نگه چاوه‌ڕوانی که‌سانی به گله‌یی، بێ"انصاف"و ڕه‌خنه‌گران، که‌مێک زێده بوو بێ! له ئه‌و په‌ڕی ئازادیدا، بڕوای خۆی ده‌رده‌بڕی و دیاره وه‌ک مرۆڤێکیش بۆچوونه‌کانی جێی ڕێز بوو. حه‌زیده‌کرد وه‌رگێڕێکی بواری ئه‌ده‌ب بێت، نه‌ک وه‌رگێڕێکی ڕامیاری! وه‌ک ئه‌وه‌ی دڵی به سیاسه‌تی کوردان خۆش نه‌بێ!."\nئه‌و ده‌قه که به فارسی نوسرا بوو ئه‌زیش ئه‌و به‌شه‌ییم لێکرده کوردی و سه‌ره‌تا بۆیه‌م وه‌رگێڕا که به‌بێ لێدوان لێره(وێبلاگی کوردستان) دایبنێم بۆ ئه‌وه‌ی خوێنه‌ران بۆخۆیان هه‌ڵی سه‌نگێنن. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌م ماوه‌دا هێندێک له‌و ڕستانه‌م له یه‌کێک له‌و کورده فارسی نوسانه‌ی که ئه‌ویش خزمه‌تێکی فره دیاری به وێژه‌ی فارسی کردوه و ده‌یان چیروک و ڕۆمانی کوردی هه‌ر به‌و زمانه به‌رهه‌م هێناوه‌م گوێ لێ ببوو، هه‌ر بۆیه به پێویستم زانی که ئاوڕێکی هه‌رچه‌ند بچۆک له‌و بستێنه بده‌مه‌وه‌و نه‌ک زۆر به قووڵی لێی ڕابمێنم.\nماوه‌یه‌ک له‌مه‌وپێش به هۆی سایته فارسیه‌کانه‌وه له هه‌واڵی هاتنی نوسه‌ری به‌تواناو خۆشه‌ویستی هه‌ژاران، خاوه‌نی ده‌یان چیرۆک و چه‌ندین ڕۆمان، عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌رویشیانم بۆ ئوسترالیا بیست. ده‌روێشیانم له "ابر سیاه هزار چشم"وه ناسیبوو. دواتریش و به به‌رده‌وامی به‌رهه‌مه‌کانیم، ئه‌وانه‌ی ده‌ستم پێیان ڕاگه‌یشتبێ خوێندۆته‌وه. پاش ئه‌وه‌ی زیاتر ده‌روێشیانم ناسی خۆزگه‌م ده‌خواست به‌رهه‌مه‌کانی و به‌تایبه‌ت چیرۆکه‌کانی به زمانی شیرینی کوردی بنوسێ و مناڵان و لاوانی ئێمه به زمانی دایک بیان خوێننه‌وه و بۆخۆشم زیاتر چێژیان لێوه‌رگرم. زۆر که‌ڵه نوسه‌ری گه‌وره‌ی گه‌لی ئێمه له به‌ر بارودۆخی کوردستان و چه‌وسانه‌وه‌ی به‌رده‌وامی ژێر سێبه‌ری داگیرکه‌راندا ناچاربوون به زمانی نه‌ته‌و‌ه‌ی سه‌رده‌ست بنوسن و سه‌ره‌نجام سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی له‌ڕوویی ئه‌ده‌بیه‌وه به‌رهه‌می مه‌زن و شایانیان ئافراندوه، خزمه‌تێکی فره‌یان به‌زمانی ئه‌و نه‌ته‌وه کردوه. عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان، یه‌شار که‌مال، سه‌لیم به‌ره‌کات و وه‌رگێڕی به‌توانا محه‌ممه‌د قازی و گه‌لێکی تر له نوسه‌رانی ناوداری کوردن که به زمانی فارسی و تورکی و عاره‌بی نوسیویانه‌و ته‌نانه‌ت زمانی دایکیشیان تاڕاده‌یه‌ک له بیر چۆته‌وه یان هێنده لاوازن که نه‌کارن پێی بنوسن. ئه‌مانه هه‌مووی به‌شێکن له تراژیدیای ژێرده‌سته‌یی و چه‌وسانه‌وه‌ی بێپسانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌که‌مان.\nده‌روێشیان سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی فارسی نوس بوه به‌ڵام له هه‌موو به‌رهه‌مه‌کانیدا چێژو تامی کوردی ده‌کرێ. ژێنگه‌ی چیڕۆکه‌کانی کوردستان و به‌ندیخانه‌ی داگیرکه‌رانه و هه‌ڵکوڵاوی ژیانی خۆی و کۆمه‌ڵگاکه‌ی و له ناویشیدا ژیانی به‌ش مه‌ینه‌تان بووه. گه‌لێک پێم خۆش بوو که له نزیکه‌وه بیبیم و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی گله‌یی ئه‌وه‌ی لێبکه‌م که بۆچی هێشتا وه‌ک کوردێکی کوردی نه‌زان فارسی نوسه‌و زمانی داڵگی ژبیر کردوه. زۆر په‌ێڤم پێبوو، گه‌لێک پرسیارم هه‌بوو تا له نزیکه‌وه ئاراسته‌ی بکه‌م. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ڕێزو خۆشه‌ویستیه‌کی تایبه‌تیم بۆی هه‌بوو، هه‌ر بۆیه‌ش هیوادار بووم که بێته ئه‌ده‌ڵاید و لێره بیبینم. له ڕاستیدا ئه‌وانه‌ی بانگیان کردبوو نه‌م ده‌ناسین تا لێیان بپرسم یان هه‌وڵی هێنانی بۆ ئێره بده‌م. به‌هه‌رحاڵ ڕۆژێک کتوپڕ دۆستێکی به‌رێزی سنه‌یی به ته‌له‌فوون ئاگادری کردم که هه‌ر ئه‌و ڕۆژه کاک عه‌لی ئه‌شره‌ف کۆڕێکی هه‌یه!. هه‌رچه‌ند دره‌نگ بوو به‌ڵام خۆم گه‌یاندێ. کاتێک گه‌یشتم هێشا ئه‌و نه‌گه‌یشتبوه کۆڕه‌که. به‌وه‌یا که کاروباره‌که ئه‌نجومه‌نی فارسه‌کان ڕایپه‌ڕاندبوو پێم وابوو ده‌بێ فارسگه‌لێکی فره له‌وێ ئاماده بن و ئه‌زیش ئه‌وه یه‌که‌م جاره به‌شداری خڕبوونه‌وه‌یه‌کی فارسان بکه‌م. پاشان ده‌رکه‌وت که جگه له ده‌دوانزه کورد، نزیک بیست تا سی که‌سێک ئاماده‌ی کۆڕه‌که بوون!. به‌خۆمم گوت کاک عه‌لی ئه‌شره‌فی هێژا گه‌ر په‌نجاساڵی دیکه‌ش خزمه‌تی فارسی بکه‌یت هه‌ر کوردی و له‌به‌ر کورد بوونه‌که‌شت له خۆشه‌ویستی ئه‌وان بێبه‌شی. هه‌موومان له‌بیرمانه که محه‌ممه‌د قازی کۆچی دوایی کرد پێان ڕه‌وا نه‌بینی که کوردستانیه‌کان به شێوه‌یه‌کی شایان پێشوازی له ته‌رمه‌که‌ی بکه‌ن و ڕێزی بگرن، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ڕه‌وانشاد هه‌ر ته‌رمه‌که‌ی بۆ خاکی کوردستان مایه‌وه و هه‌موو به‌رهه‌مه‌کان و ژیانی پێشکه‌ش به وێژه‌ی فارسی کرد و ئه‌و زوانه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ند کرد. گه‌ر بێژین ئه‌وه ده‌وڵه‌تی کۆماری ئیسلامی‌یه نه‌ک ... ! به‌ڵام لێره ده‌وڵه‌تی کۆماری ئیسلامی لێ نه‌بوو. وه‌ک بۆخۆیان ئێژن "ایرانی جماعت" له‌م شاره فره‌ن و که‌چی له‌وێ دیار نه‌بوون.\nنامه‌وێ له‌باسه‌که لاده‌م. له محه‌ممه‌د قازییه‌وه باسه‌که‌مان ده‌ست پێکرد. محه‌ممه‌د قازی، ئه‌و که‌سه‌یه که به‌وه‌رگێڕانی زیاتر له هه‌فتا به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی و مێژوویی له نوسه‌رانی ناوازه‌ی جیهانی بۆ سه‌ر زوانی فارسی، خزمه‌تێکی فره دیاری به زمان و ئه‌ده‌بیاتی فارسان کرد. له‌و هه‌فتا کتێبه سێ چوار وه‌رگێڕدراوی له کوردیه‌وه بۆ فارسی تێدایه و ئه‌وانه‌ش به‌که‌م نابینم. زۆرن ئه‌و کوردانه‌ی هێشتا به نوسینی به‌رهه‌مه‌کانیان به‌زمانی نه‌ته‌وه‌ی سه‌رده‌ست و وه‌رگێڕان بۆ سه‌ر ئه‌و زمانانه له زمانه زیندوه‌کانی جیهانه‌وه، خزمه‌تی ئه‌و زمانانه ده‌که‌ن. هه‌روه‌ک گوتمان یه‌شار که‌مال، عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان، محه‌ممه‌د قازی، سه‌لیم به‌ره‌کات و گه‌لێکی دیکه‌ش له‌وانه‌ن که به زمانی عاره‌بی، ترکی و فارسی به‌رهه‌می گه‌وره‌یان ئافراندوه و ته‌نانه‌ت بوونه ناوێکی دیار له ناو ئه‌ده‌بیاتی ئه‌و زوانانه، به جۆرێک که زۆر له کوردان تا ئه‌م دواییانه‌ش به گومانه‌وه کوردبوونی ئه‌وانه‌یان ده‌په‌ژراند.\nبێشک بارو دۆخی کوردستان و ژیانی کۆڵه‌مه‌رگی نه‌ته‌وه‌که‌مان و زۆرداری و چه‌وسانه‌وه‌ی نه‌پساوه‌ی کورد به ده‌ستی ده‌وڵه‌تانی داگیرکه‌ر توانیویه‌تی کاریگه‌ری نه‌خوازراوی له‌سه‌ر گه‌لێک له تاکه‌کانی نه‌ته‌وه‌که‌مان هه‌بێت. ئه‌و کاریگه‌ریه‌ش بۆ وێنه نه‌زانینی زمانی دایک و له بیربردنه‌وه‌ی به هۆی ڕاگواستن له لایه‌ک و به‌ربه‌ستکردنی زوانی دایک و ڕێگرتن له به‌کارهێنان و پێخوێندنی له‌و لای دیکه‌وه، ڕه‌نگه به‌شێکی ئه‌و هۆکارانه بن. بێگومان ئه‌وه به‌شێکه له تراژیدیای هه‌وڵدان بۆ تواندنه‌وه و له‌ناوبردنی کوردو مێژووی سه‌ده‌کانی ڕابردووی ئه‌م نه‌ته‌وه، پڕه له‌و هه‌وڵانه.\nئه‌گه‌رچی داگیرکه‌ران و دوژمنانی زمانی کوردی توانیان ژماره‌یه‌کی به‌رچاوی لێهاتوه‌کانی ئه‌م نه‌ته‌وه ناچار بکه‌ن به زمانی ئه‌وان بنوسن و به‌رهه‌م بێنن، به‌ڵام زۆربه‌ی ئه‌و که‌سانه به‌رهه‌مه‌کانیان شه‌کڵی کورده‌واری و کوردیان پێوه‌یه و زمانی کوردیش نه‌ک هه‌ر نه‌مردو نه‌توایه‌وه به‌ڵکوو به‌گژ هزری تواندنه‌وه دا چوه‌وه و ملی توێنه‌ره‌وانی شکاندو ئه‌مڕۆ به ڕژدی ملی هه‌ورازه ڕێی زیندوو کردنه‌وه‌و داڕشتنه‌وه و نوێکردنه‌وه‌ی گرتوه و خه‌ونی دژبه‌رانی زمانی کوردی ناو قه‌ڵای چه‌وساندنه‌وه‌ی  زڕاند .\nئه‌گه‌ر، ناچاری هۆیه‌کی ئه‌و کاره بێت و به‌رهه‌مێکی ڕێتێچووی دۆخی ژیانی کورد و ژێرده‌ست مانه‌وه و داپڵۆسینی داگیرکه‌ره دڵڕه‌که‌کان بێت، یانیش نه‌شاره‌زایی و که‌م توانایی له زمانی دایک گه‌ر هۆیه‌کی ئه‌و دیارده‌یه و به‌رهه‌مێکی ڕاسته‌وخۆی دیکه‌ی ئه‌و چه‌وسانه‌وه‌یه بێت. ئاسایی دێته به‌رچاو گه‌ر مرۆڤ به شێوه‌یه‌کی ڕواڵه‌تیه‌وه سه‌یری ئه‌و ڕاسته‌قینه‌یه بکات، به‌ڵام ئاخۆ ده‌کرێ هه‌روا به سێنایی ئه‌و هۆکاره به‌گه‌روی هزرماندا گه‌روماندا ڕۆیکه‌ینه خواره‌وه. ئایا ده‌کرێ یه‌شار که‌مال که ئه‌وه‌نده شاره‌زاو به توانا بێت و خاوه‌ن ئه‌و هه‌موو به‌رهه‌مه به‌پێزانه بێت بڵێین نه ده‌کاری زمانی دایکی فێر بێت و یان له بیر خۆی نه‌باته‌وه. تازه گه‌ر بێژین دۆخی کوردان له باکوری ڕۆژئاڤای کوردستان له بن سیاسه‌تی که‌مالیزم دا نوزه بڕاو ببوو یاشاریش ناچار بوه دۆخه‌که به‌وجۆره‌ی هه‌بوه بپه‌ژرێنی و له‌و ڕێگایه‌وه نوزه‌یه‌کی هه‌ر چه‌ندیش که‌می لێوه هاتوه، خۆ ناکرێ بێژین ڕه‌وانشاد محه‌ممه‌د قازیش له دۆخێکی له‌و شێوه‌دا بووه. هه‌روه‌تر به‌ڕیز ده‌روێشیان. چه‌وسانه‌وه و زۆرداری و ئه‌تککردن و داپڵۆسین له هه‌ر شوێنک کوردی لێ هه‌بوو بێت(کوردستان)، هه‌بوون و به داخه‌وه ئێستاش هه‌یه. به‌ڵام ئه‌و دۆخه نه‌یتوانیوه زوانی ئه‌م نه‌ته‌وه بتوێنێته‌وه و بێ نوزه‌ی بکات. له‌و سۆنگه‌وه ئێژم که م. قازی بۆخۆشی هۆکارێکی دوره‌په‌رێزی له زمانی دایک بووه. یان به‌ڕێز ده‌روێشیان ناکرێ هه‌روا به سێنایی زمانی داڵگی له‌بیر بکات، له‌کاتێکدا بۆخۆی مامۆستای مناڵانی کوردی گونده‌کانی کوردستان بوه. ئه‌ی ده‌بێ هۆکاری ئه‌م په‌تایه بۆ چی بگێڕینه‌وه و کێشه‌که له کوێوه سه‌رچاوه‌ی گرتوه. به‌شێکی ئه‌و په‌تایه، ڕه‌نگه سه‌رچاوه‌که‌ی بۆ بێ ئاسۆیی داهاتووی زوانی دایک و سه‌پێندرانی ئه‌و هزره‌ی که داهاتوومان به فێربوونی زمانی فارسی و ترکی و عاره‌بیه‌وه به‌نده، بگه‌ڕێته‌وه. له هه‌موو ئه‌و وڵاتانه که کوردیان بنده‌ست کردوه هه‌وڵی ئه‌وه‌یان داوه که زمانی کوردی وه‌ک زمانێکی دواکه‌وتوو نیشان بده‌ن و بێکاریگه‌ری بکه‌ن، به جۆرێک که خۆ خه‌ریک کردن به فێربوونی زمانی کوردییه‌وه وه‌ک هه‌وڵێکی بێ ئاکام ده‌نرخێندراو به پێچه‌وانه نه‌زانینی زمانی نه‌ته‌وه‌ی سه‌رده‌ست و نه‌په‌یڤین پێی، به خاڵێکی لاواز ده‌بینراو ئاماژه‌ی دواکه‌وتوویی بوو. ئه‌م هزره هه‌ڵته‌کێنه‌رو هه‌ڵه پڕووکێنه‌ره ژیانی خه‌ڵکی ئاسایی و گه‌نج و خورتی کوردیشی گرتبوه‌وه.\nله هه‌موو ئه‌وانه خراپترو هانده‌رتر گوایه خۆ پاراستن له ده‌مار گرژی نه‌ته‌وه‌یی‌یه که هه‌ندێکانی والێکردوه زمانی نه‌ته‌وه‌ی سه‌رده‌ست بکه‌نه زمانی ئاخافتن و نوسینیان. یان پێ له‌سه‌ر ئه‌و پرسانه که به پرسی نه‌ته‌وه‌یی ده‌زانرێن دانه‌گرن، هۆکار یان گرێ پووچکه‌یه‌کی دیکه‌ن. قانعی فه‌رد ئێژی: "قازی هیچکات له‌سه‌ر کێشه‌ی کورد پێداگری نه‌ده‌کرد. چونکه "ناسیونالیزم"ی به جۆرێک له ده‌مارگرژی توێژه‌کان ده‌زانی. پرسیار ئه‌وه‌یه گه‌لۆ یه‌کێک له هۆیه‌کانی ئاوڕنه‌دانه‌وه‌و خزمه‌ت نه‌کردنی زمانی کوردی له لایه‌ن ئه‌وبه‌ڕێزه‌وه هه‌مان پێداگری نه‌کردنه نه‌بوه‌و نیه. گه‌ر وابێ ئایا به‌ڕاستی باسکردنی چه‌وسانه‌وه‌و بێبه‌شی کوردو دابه‌شینی خاک و سامانی کوردستان له لایان داگیرکه‌ران و هه‌وڵ و تێکۆشان بۆ ڕزگاربوون لێی و په‌یڤین و هه‌وڵدان بۆ فێربوونی زمانی دایکیش پێداگری له‌سه‌ر ناسیۆنالیزمن. به‌ڕاستی مل به‌ردانه‌وه و په‌سه‌ندکردنی ڕۆژه‌ڤی ڕۆژگاری کورد به خۆ لادان له پێداگری ناسیونالیستانه ده‌ژمێردرێ. پاشان قانعی فه‌رد، له زوانی ڕه‌وانشاد م. قازییه‌وه ده‌ڵێ: به گاڵته‌وه ده‌یگوت" [ له کوردستان و ئازه‌ربایجان‌و کرمانشا ته‌لێکی دڕکاوی به ده‌وری ئه‌م ده‌ڤه‌ره گه‌ور‌یه‌دا دانێن و بڵێن ئه‌مه کوردستانی ئێوه، ئایا ده‌کرێ که‌لتوری ئێران و کورد له‌یه‌کدی هه‌ڵاوێردرێ؟". پێداگری له‌سه‌ر کێشه‌و پرسێکی ڕه‌وا جا ئه‌و پرسه گه‌ر پرسێکی کۆمه‌ڵایه‌تی یان پرسێکی سیاسی بێ، گه‌ر به ده‌مار گرژی لێکبدرێته‌وه ئه‌ویش له لایه‌ن که‌سێکه‌وه که بۆ خۆی تاکێکی نه‌ته‌وه‌یه‌کی مافخوراوه، جگه له که‌وتنه ژێر کاریگه‌ری دۆخی ژیانی یان ئایدۆلۆجی چیدیکه ده‌گه‌یه‌نێ. له‌وه‌ش زیاتر وه‌ک قانعی فه‌رد له زمانی م. قازییه‌وه نوسیویه‌تی که گه‌ر کوردستان به ته‌لێکی دڕکاوی! سنوردار بکه‌ین و بڵێن فه‌رموون ئه‌وه کوردستانه‌که‌تان! و ده‌پرسێ، ده‌کرێ که‌لتووری ئێران و کورد لێک هه‌ڵاوێردرێ؟ به‌داخه‌وه ئه‌م شێوه هزرینه ته‌نێ هی ئه‌و به‌ڕێزه نیه و زۆرن ئه‌وانه‌ی ئێستاش به‌و شێوه‌یه ده‌نواڕن. منیش ئێژم ئه‌رێ گه‌لۆ بۆ ناکرێ؟. که‌لتوری ئێران چیه و چ بایه‌خێکی بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌کی ژێر چه‌پۆکه‌ی زمان و که‌لتور تاڵانکراو هه‌یه؟ ئێران کوا که‌لتورێکی له بوخچه نراوی لێکدانه‌بڕاوه. که‌لتوری کورد و فارس که ئێران به هی خۆیان ده‌زانن کوا یه‌که. منێکی خاوه‌ن حه‌یران و لاوک و سیاچه‌مانه، خاوه‌ن خاک و زووان و مێژوو و جوگرافی تایبه‌تی خۆمم، بۆ له‌گه‌ڵ ئه‌وان جیا نیم؟. ئه‌و ئێرانه که بۆ کورد دۆزه‌خێک زیاتر نه‌بووه و ده‌یان و سه‌دان محه‌ممه‌د قازیی له لێسه‌ندوه‌و فارسێندراوه. ئه‌و ئێرانه‌ی که تا ئێستاش پاراستنی چوارچێوه دێزو ڕه‌زاگرانه‌که‌ی بۆته ڕێگرێکی دژوار له‌سه‌ر ڕێگای ئازدبوونمان، کامه به‌هشتی خه‌ونی ئێمه‌ی تێدایه؟ کوردێک که هه‌رده‌م له‌م ئێرانه‌دا به‌داواکردنی سه‌ره‌تاییترین مافه‌کانی تۆمه‌تی که‌رتوپه‌رت کردنی ئه‌و چوارچێوه‌یه نا پیرۆزه‌ی دراوه‌ته پاڵ و له‌ژێر ئه‌م په‌رده‌و بیانوه‌شدا زیاتر داپڵۆسێنراوه، بۆ به ده‌مارگرژ و کوێر ده‌قه‌بڵێنرێ. به‌ڵی ده‌کرێ لێکی هه‌ڵاوێرین و وه‌ک دوو دراوسێ ده‌توانین بژین و ئه‌وکات سه‌رمان به ئه‌ندازه‌ی یه‌ک به‌رز ده‌بێ و ده‌کرێ لێکی هه‌ڵاوێرین. من جیام و سه‌دان فرسه‌ک و پێنگاو له‌وانه‌وه دوورم. ئێژم خۆزگه م. قازی ڕه‌وانشاد له ژیاندا بایه‌و پێم بگوتایه، گه‌لۆ تۆ له‌و دڕکدارانه نزیکی و به زمانی ئه‌وان له‌گه‌ڵم ده‌په‌یڤی ده ده‌ستم دامێنت تازوه پێان بێژه ئه‌و تێلدڕوه به‌ده‌وری کوردستانه‌که‌ماندا بکێشن و برامان برایه‌تی و کیسه‌و ماڵمان جیایه‌تی. گه‌لێک له فارسه‌کان پێیان وایه کورستان گه‌ر سه‌ربه‌خۆ ببێت کوردان له برسان ده‌مرن و له دنیا داده‌بڕێن. وه‌ک ئه‌وه‌ی کوردستان شاخێکی ره‌که‌ن و دێمه‌کار یان ده‌شتێکی کاکی به‌کاکی هیچ تیا سه‌وزنه‌بووی ڕوته‌ڵه بێت. خۆ گه‌ر واش بێت مردن له کوردستانێکی ئازادو دور له‌سێبه‌ری داگیرکه‌ران، هه‌زار ژیانی ژێر چه‌پۆکه‌یی به قوربان بێت له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی هه‌رده‌م به پله دوو، نزم و کێوی لێمان ده‌ڕوانن. کوا ئه‌و ڕۆژه‌ی له چاوو سێبه‌ری داگیرکه‌ران ڕزگارمان ده‌بوو. من هێشتاش ڕێز بۆ توانایی ڕه‌وانشاد محه‌ممه‌د قازی داده‌نێم و ئه‌و خزمه‌ته‌ی به وێژه‌ی فارسیشی کردوه به خزمه‌ت به مرۆڤایه‌تی ده‌زانم و گه‌ر نه‌ته‌وه‌که‌م هێنده بێکه‌س و پێخوستکراوو نه‌بووایه ئاوا له‌گه‌ڵی نه‌ده‌پیڤیم. گه‌ر وڵاته‌که‌م سنور (تێلدڕو)ی خۆی هه‌بایه و کیانی سیاسیم هه‌بایه ئه‌مڕۆ نه ئه‌و ده‌بووه فارسی وێژو فارسی نوس و نه ئه‌زیش گازنده‌م لێ ده‌کرد.\nهه‌یاران، نه‌ته‌وه‌یه‌ک که به‌گژ تواندنه‌وه‌دا بچێته‌وه. به‌ربه‌ره‌کانێ له‌گه‌ڵ ئه‌وانه بکات که ده‌یانه‌وه‌ی ناوی کوردو کوردستان نه‌هێڵرێ و بکرێته به‌شێک له فارس(ئێرانی)، ترک و عاره‌ب. کوردێک که سیاسه‌تی جینۆسایدی له‌دژ به‌کار هاتوه به‌کام پێوانه ده‌مارگرژه‌و کوێرانه پێرۆی نه‌ته‌وه‌په‌ره‌ستی ده‌مارگرژه. پێداگرتن له‌سه‌ر بنبڕکردنی تواندنه‌وه‌و به‌فارسکردن و وه‌ده‌ستهێنای مافه سروشتی و ڕه‌واو دیانپیانداروه‌کان کوێی ناسیونالیزمی بنئاژۆیه.\nله‌و کۆڕه‌دا که ڕێزدا عه‌لی ئه‌شرف له ئه‌ده‌لاید پێشکه‌شی کرد، کوردێکی کرماشانی له کاتی پرسیارو وڵامدا ڕوی کرده ده‌روێشیان و گوتی به بڕوای من ئه‌وه‌ی که تۆ ئێژی کرماشان و کوردستان، وه‌ک دوو شوێنی لێکجیا، جێگه‌ی ڕه‌خنه‌یه و کرماشانیش کوردستانه! بۆ ئێژی له کرماشانه‌وه چووم بۆ کوردستان؟ جیا له‌وه‌ی که به گاڵته‌وه گوتی "ئێمه ئه‌ڵێین کوردستان کرماشانه نه‌ک کرماشان کوردستان"به‌ڵام دواتر ئه‌ویش هه‌مان ده‌سته‌واژه‌ی به‌کار هێنا که وریا بن نه‌که‌ونه داوی "ناسیونالیزمی افراطی" و له‌و باره‌وه پێدا چوو. من پێم وایه ئه‌وه ترسێکی بێجێیه. بۆ ده‌بێ باسی ڕاستینه مێژووییه‌که‌ی وڵاته‌که‌مان به ناسیۆنالیزمی توندڕێ لێک بدرێته‌وه. له به‌رامبه‌ردا پێم وایه شۆڤێنیزم دروستکه‌رو به‌هێزکه‌ری ناسیۆنالیزمه به هه‌موو به‌شه‌کانیه‌وه. گه‌ر شۆڤێنیزمی نه‌ته‌وه‌ی سه‌رده‌ست له ئه‌وپه‌ڕی به‌هێزیدا نه‌بێ و هه‌وڵی توانه‌وه‌و له پنج ده‌ر‌هێنانی نه‌ته‌وه‌ی ژێرده‌ست نه‌دات، پێویستی بوونی هه‌ستی ناسیونالیستی ئه‌ویش به‌شێوه‌ی "افراطی" له گۆڕێدا نیه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا مافی دیاریکردنی چاره‌نوس مافێکی ڕه‌وای نه‌ته‌وه‌کانه و هه‌وڵدان بۆ گه‌یشتن به‌و مافه ناسیونالیزمی کوێر نیه به‌ڵکو مافخوازییه. هه‌مان ئه‌و مافانه‌ی که ئه‌مڕۆ مافێکی جیهانپه‌سه‌ند و دیانپێنراوی کۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وه‌ین. ئه‌وه نه‌ک جێگای ترس و حه‌وجێ به وریایی نیه به‌ڵکوو ئه‌وه‌ی مه‌ترسیداره سیاسه‌تی فارساندن و عاره‌باندن و تورکاندن له‌لایه‌ک و هه‌وڵدان بۆ دابڕینی شارو گونده‌کانی کوردستان و به‌شێوه‌ی خشکانی سڕینه‌وه‌ی ناوه کوردییه‌کان و گه‌لێک سیاسه‌تی دیکه‌ی شۆڤێنیانه وه‌ک گۆڕینی دیموگرافیای ناوچه‌و هه‌رێمه‌کانی کوردستانه که ده‌بێته هۆی دروست بوونی ئاڵۆزی، جێی مه‌ترسیه‌و حه‌وجێ به به‌گژداهاتنه‌وه‌یه. بۆ ئه‌و هێژایانه ئه‌و هه‌موو ئاکاره شۆڤێنیستیانه به مه‌ترسی ناو نابه‌ن که‌چی له‌وه‌ی که ئێمه به وڵاتی خۆمان بێژین کوردستان ده‌بێ وریا بین و وا نه‌یژین که دڵی شۆڤێنیسته‌کان بڕه‌نجێ. تۆ بڵی ئه‌وه‌نده‌ی ئه‌و ئازیزانه تاکه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی خۆیان له مه‌ترسی ده‌مارگرژی نه‌ته‌وه‌یی وریا ده‌که‌نه‌وه یه‌ک له‌سه‌دی ئه‌وه‌نده هاوپیشه‌کانی خۆیان له‌مه‌ترسی شۆڤێنزم ئاگادارکردبێته‌وه!.\nله‌کۆتاییدا ئێژم، ئه‌وه‌ی ناوی  "ده‌مارگرژی نه‌ته‌وه‌یی" لێده‌نرێ، نه‌ک هه‌ر ده‌مارگرژی نیه به‌ڵکوو ئه‌وه مافخوازی و ڕێگرتنه له توانه‌وه‌و جینوسایدی نه‌ته‌وه‌یه‌ک. تێکۆشان له پێناوی ڕزگاری نه‌ته‌وه‌ی کورد تێکۆشانه بۆ ئازادی و دیموکراسی و مافی مرۆڤ. ئه‌وه‌ی که خۆشی لێ نه‌بان ده‌کات و ده‌مارگرژی ده‌کاته بیانوو بۆ خۆ بواردن لێی ناتوانێ تێکۆشه‌رانی ئه‌و بواره له به‌رده‌وامیان بپرینگێنێته‌وه.\nتێبینی: ئه‌و چه‌ند کۆڕسته‌یه‌ی وه‌رمگێراوه و بۆته ناوئاخنی ئه‌م بابه‌ته، هه‌ڵگری ئه‌وه‌یه گه‌لێک زیاتری له‌سه‌ر بنوسرێ. به‌ڵام من به‌وه‌نده کۆتایی به بابه‌ته‌که ده‌هێنم و با خوێنه‌ر خۆی لێ ڕابمێنێ و له‌سه‌ری ڕاوه‌ستێ.\n25ی دیسمابه‌ری 2004\nposted by خالید عه‌زیزی | 01:47


ئازار | 2015 | مەسعوود مەناف|Masoud Manaf\nArchive for ئازار, 2015\nکرماشان: تەرمی پێنج کوژراوەکەی تەقینەوەی مین بەخاک سپێردران\n31 ئازار 2015 Rojpress\t3 comments\nNNSROJ: تەرمی چوار چەکداری سنوورپارێزی ئێرانی کە لە ئاکامی تەقینەوەی میندا گیانیان لەدەست دابوو، ئەمڕۆ سێشەممە ١١ی خاکەلێوە، لە کرماشان بەخاک سپێردران و تەرمی یەکێک لە کوژراوانیش بۆ ئیسفەهان، شوێنی لەدایکبوونەکەی ڕەوانە کرا.\nئەو پێنج چەکدارە، پێشنیوەڕۆی دووشەممە ١٠ی خاکەلێوە لە ناوچە سنوورییەکانی قەسری شیرین وەسەر مین پەڕیبوون و گیانیان لەدەست دابوو.\nناوی چوار کەس لە کوژراوەکەی تەقینەوەی مین لە قەسری شیرین بریتییە لە: مەهدی خانان، سامان کەرەمی، سەیدزیائەدین محەمەدی، عەباس کەنعانی.\n31 ئازار 2015 Rojpress\t2 comments\nمەنیژە سادقی بۆ گرتووخانەی سنە گوازرایەوە\nNNSROJ: مەنیژە سادقی، چالاکی مەدەنی و کرێکاری، پێشنیوەڕۆی دووشەممە ١٠ی خاکەلێوە، بۆ گرتووخانەی ناوەندیی سنە گوازرایەوە.\nسادقی پێشووتر، لە مانگی سەرماوەزی ساڵی ١٣٩٣ی هەتاویدا بە تۆمەتی شێواندنی ئاسایشی گشتیی قۆڵبەست و بە سێ مانگ زیندان مەحکووم کرابوو.\nکەسیکی نزیک لە مەنیژە سادقی ڕایگەیاندووە کە ناوبراو ئەندامی هیچ حیزب و ڕێکخراوەیەکی سیاسیی نییە و تەنیا لە بواری مافی ژنان و مناڵان لە سنە چالاکی دەکات.\nقازیی دۆسیەی “بەرکین ئەلوان” بە بارمتە گیرا\nNNSROJ: ئەندامێکی “بەرەی شۆڕشگێڕی ڕزگاریخوازی گەل[DHKP-C]، کە ڕێکخراوی چەپگری تورکە، قازییەکی لە بینای دادوەری چاغڵایانی ئیستانبووڵ بە بارمتە گرتووە. قازییەکە، بەرپرسی لێکۆڵینەوە لە دۆسیەی “بەرکین ئێلوان”ە.\nبەرکین، مناڵێکی پازدە ساڵانی تورک بوو کە لە کاتی خۆپێشاندانەکانی پارکی گەزی لە هاوینی ٢٠١٣ی ئیستانبووڵدا لە لایەن پۆلیسەوە بریندار کرا و ٢٦٩ ڕۆژ گیانی لەدەست دابوو.\nکەسی بارمتەگر پێنج داوای لە بەرانبەر ئازادکرانی ئەو قازییەدا کردووە. بەشیک لە داواکارییەکان بریتین لە: پۆلیسە بکوژەکانی بەرکین لە پەخشی زیندووی کاناڵێکدا دان بە کوشتنی ئەو مناڵە بنێن، پۆلیسەکان لە مەحکەمەی گەلدا دادگایی بکرێن، سەرجەم ئەو کەسانەی کە بەهۆی ناڕەزایەتیدەربڕین بەرانبەر بە دۆسیەی ئەو مناڵە گیراون، ئازاد بکرێن و دۆسیەکانیان قەپات بکرێ و هتد. بارمتەگر ڕایگەیاندووە کە ئەگەر تا کاتژمێر ١٥ و نیوی نیوەڕۆ بەجێ نەگەینرێن، قازییەکە دەکوژێ.\n#هەدەپە بەرەو هەڵبژاردنی حەوتی حەزیران\n30 ئازار 2015 Rojpress\t25 comments\n٢٠ی مارس: بە گوێرەی دوا پێشبینیەکان، هەدەپە سەدان ١١.٤ی دەنگەکان بەدەست دێنێ\n٢٨ی مارس: بوڵەنت ئارنچ، یاریدەدەری سەرۆک وەزیر و جێگری سەرۆکی ئاکەپە: دەترسین هەدەپە سەدا ١١ تا دوازدەی دەنگەکان بەدەست بهێنێ\n٢٩ی مارس: یاڵچین ئاکدۆغان: پارلەمانتاری ئاکەپە و یاریدەدەری داوودئۆغڵوو: هەدەپە نەیەتە مەجلیس، دنیا خەرا نابێ، پڕۆسەی ئاشتی درێژە پێدەدەین\n٢٩ی مارس: هاکان ئاکسای، نووسەری تی٢٤: لە لێدوانەکانی دەمیرتاش ڕا دیارە کە گیانی ناوبراو لە مەترسی دایە. ئەوە چەندەمین جارە ئاماژە بە ئەگەری تیرۆرکرانی لە پڕۆسەی هەڵبژاردندا دەکات\n٣٠ی مارس: مەلیح گۆکچەک، شارەداری ئانکارا: فکری بەشداریکردن وەک حیزب لە لایەن هەدەپە، مەترسیدارە، فکرێکی پلانداڕێژراو لە لایەن زەینێکی باڵایە، ئەگەر هەدەپە بەربەستی هەڵبژاردن تێپەڕێنێ، وەک ئەوە وایە کودەتا کرابێ، سەقامگیری تورکیا دەشێوێنێ\n٣٠ی مارس: دەنگیر میر مەهمەت فرات: لە دامەزرێنەران و سەرکردەکانی پێشووی ئاکەپە ، کاندیدی ئێستای هەدەپە لە مەرسین: حەوتی حەزیران نەک هەر هەڵبژاردن، بەڵکوو دەستپێکی گۆڕینی ڕەژیمی تورکیایە\n٢٩ی مارس: سەلاحەدین دەمیرتاش: سەدا دە چییە، ئەگەر بەربەست سەدا بیست با، ئێمە سەدا بیست و پێنجی دەنگەکانمان بەدەست دێنا :)\n٣١ی مارس: ئەگەری ئەوە هەیە کە زوبەیر ئایدار و ڕەمزی قارتاڵ، بەرپرسانی پەکەکە لە ئەورووپا و لە پارلەمانتارانی پێشووی کورد، دووبارە لەسەر لیستی هەدەپە ببنەوە کاندید. دەگوترێ تەنیا هەندیک بەربەستی یاسایی بچووک لەسەر ڕێگەی کاندیدبوونەوەیان هەیە.\n٣١ی مارس: پارتێکی کوردی باکوور بە ناوی “پارتی ئازادیی کوردستان” کە ساڵی ٢٠١٤ دامەزراوە، بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەکی دوور و درێژ، ڕایگەیاندووە کە ئەوان بەشداری هەڵبژاردن ناکەن و وەڵامی “نا”ش بە پێشنیاری هاوپەیمانیی هەدەپە دەدەنەوە چونکە ئەوان پڕۆسەی ئاشتی بە زەرەری کورد دەزانن و پێیان باشترە لەگەڵ هەندێک حیزبی تر وەک پەدەکەی باکوور، کادەپ، هەقپار و ئینسیاتیڤی ئازادی و هتد کار بکەن\n٣ی ئاپریل: دەمیرتاش وتی، زۆرمان ڕوو دا بە ئەردۆغان بۆیە ئێستا داوای ٤٠٠ پارلەمانتار دەکات\n٤ی ئاپریل: پارتی ئیسلامگەرای هوداپار بڕیاری دا لە ٩ شاری باکووری کوردستان بە کاندیدی سەربەخۆ بەشداری هەڵبژاردنی پارلەمانی تورکیا بکات.\n٤ی ئاپریل: ٨٠٣ ڕۆژنامەنووس، ئاکادێمیسییەن، شاعیر، نووسەر و کەسایەتیی ناوداری تورکیا بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک، ڕایانگەیاند کە پشتیوانی لە هەدەپە دەکەن\n٥ی ئاپریل: نزیک بە سەدا پەنجای کاندیدەکان، ژنن، دروشمی هەڵبژاردن “ژیانی نوێ”یە… گەلێک کاندیدی سەرنجڕاکێش و سورپرایز هەن… کاندیدەکان لە هەموو نەتەوە، ڕەگەز، کەمەنەتەوە و کەمایەتیی ئاییینی و گرووپی کۆمەڵایەتییان تێدا… کورد، ئەرمەنی، عەلەوی، کەم ئەندام، سۆسیالیست، سریانی، چەپی تۆخ، کوردی تۆخ، ئایینی و هتد\nهەژماری بەشدارانی هەڵبژاردن لە دەرەوەی وڵات نزیک لە ٢.٩ میلیۆن کەسە.\n٧ی ئاپریل: هەدەپە و حیزبەکانی تر، ناوی کاندیدەکانی خۆیان دا بە کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان. هەدەپە ئەمجار وەک حیزب بەشداری هەڵبژاردن دەبێ و بۆ هەر ٥٥٠ کورسی پارلەمان، کاندیدی دیاری کردووە. لەناو کاندیدەکاندا، چەندین کەسایەتی چاوەڕواننەکراو هەن. لە ئورفا بایدەمیر و برازایەکی ئۆجالان بەناوی دیلەک ئۆجالان، لە ئاگری لەیلا زانا، لە ئامەد دووبارە ئاڵتان تان، لە ئیستانبووڵ هاوسەرۆک سەلاحەدین دەمیرتاش، لە ریزە، مامۆستایەکی خانەنشین بە ناوی “نەجمەدین دورموش”، کە هاوینی ڕابردوو لەسەر هەدەپە کەوتبۆ بەر هێرشی نەژادپەرستانی تورک، لە ئامەد، فەلەکناز ئۆجا، کە پێشووتر پارلەمانتاری ئەورووپا بوو، لە ئیستانبووڵ، خودا کایای محەجەبە و …\n٧ی ئاپریل: هەدەپە زۆرترین ڕێژەی کاندیدی ژن بە کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن ناساندووە. ٢٦٨ کاندیدی هەدەپە لە کۆی ٥٥٠ کاندیدی ئەو حیزبە بۆ هەڵبژاردن، ژنن ئەو لەکاتێکدایە کە ئەو ڕێژە لە پارتی دەسەڵاتداردا تەنیا ٩٩ ژن و لە جەهەپەی ئۆپۆزیسیۆندا دوو قات و نیو کەمتر لە هەدەپە، واتە ١٠٣ بەربژێرە و لە مەهەپەدا تەنیا ٢ کاندید.\n٧ی ئاپریل: لەیلا زانا لە ئاگری کاندید کراوە. ئایسەل توغڵوک، پارلەمانتاری ئێستای هەدەپە و لە پارێزەرانی پێشووی ئۆجالان، ئەمجار کاندید نەکراوەتەوە. سڕی ساکیک، گوڵتەن کشاناک و ئەحمەد تورک، کە پێشووتر ببوونە شارەداری ئاگری، ئامەد و مێردین، ئەمجارە کاندید نەبوونەتەوە و بە باشتریان زانیوە لە پۆستەکانیاندا بمێننەوە. خەتیب دیجلە، کە ئێستا ئەندامی وەفدی دانوستانی هەدەپە، دەوڵەت و ئۆجالانە، خۆی کاندید نەکردووە و زۆربەی پارلەمانتارەکانی ئێستاش، خۆیان نەپاڵاوتووەتەوە. یەکێک لە مژارە چاوەڕواننەکراوەکان ئەوەیە کە “فەرهاد تونج”، لە دەرسیم خۆی پاڵاوتبوو بەڵام هەدەپە، کەسێکی تری لە جێگەی بە کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن ناساندووە. ناوبراو گلەیی نەکردووە و دەڵێ ئامانجی تەنیا سەرکەوتنی حیزبەکەیەتی.\n٨ی ئاپریل: مەهمەد ئەمین ئەکمەن، پارلەمانتاری بەڕەچەڵەک کوردی ئاکەپە، ئەمجار لە ڕیزی دووهەمی حیزبەکەی لە باتمان کاندید کرا بەڵام ڕۆژێک دوای پێزانینی، وازی لە کاندیداتۆری هێنا. لە ئامەدیش عەبدوڵڕەحمان کورت، نوێنەری پێشووی ئاکەپە لە پارلەمان، کە ئەمجارە لە ڕیزی شەشەمی حیزبەکەی لە ئامەد کاندید کراوە، وازی لە کاندیداتۆری هێنا. پێدەچێ ئەو دوو کوردەی ناو ئاکەپە، گلەییان لە شوێن و ڕیزبەندی کاندیدکرانیان بێ.\n٨ی ئاپریل: میدیاکانی تورکیا رایانگەیاندووە کە لەناو لیستی کاندیدەکانی ئاکەپەدا، زاوا، نووسەر، پارێزەر، ڕاوێژکار، کوڕەپووری ڕاوێژکار، بەرپرسی کاروباری ئیداری، بەرپرسی کاروباری نووسین و چەندین کەسی تری نزیک لە ئەردۆغان کاندید کراون.\n١١ی ئاپریل: مەهمەت، برای عەبدوڵا ئۆجالان لە لێدوانێکدا بۆ میدیاکانی تورکیا ناڕازیبوونی خۆی و بنەماڵەکەی لە کاندیدکرانی “دیلەک”ی برازای ڕاگەیاندووە و وتوویەتی کە هەدەپە تەنانەت هەواڵی کاندیدکرانەکەشی لە من شاردۆتەوە. ناوبراو بە توندی دژایەتیی ئەو کارەی کردووە و وتوویەتی کە فکر ناکا عەبدوڵا ئۆجالانی براشی ڕازی بێ بەم کارە بۆیە کە ئەو نایهەوێ کەس لە بنەماڵەکەی لەسەر ناو و ئیعتباری ئەو ببێتە خاوەن پلە و پایەیەک.\n١١ی ئاپریل: یەکێک لە بەرنامەکانی مەهەپە لە ئەگەری سەرکەوتن لە هەڵبژاردنی ٧ی ژووئەندا، گوازتنەوەی ئۆجالان لە گرتووخانەی ئیمراڵی بۆ گرتووخانەیەکی ئاسایی و کۆتایی هێنان بە پڕۆسەی ئاشتییە. مەهەپە پڕۆسەکە بە پڕۆسەی خەیانەتی نیشتمانی بە تورکیا پێناسە دەکات و دەڵێ کە لە ئاکامیدا ئۆجالان ئازاد دەبێ، پەکەکە دەبێتە پارتێکی ئاسایی و یاسایی و تورکیا بەرەو دابڕان دەڕوان و ئاکەپە بە دەستی خۆی کوردستانی سەربەخۆ ساز دەکات.\n١٢ی ئاپریل: جەنگیز چاندار: هەدەپە دەتوانێ هەموو حیساباتی ئەردۆغان تێک بدات، پێش بە سەرەڕۆیی و سیستمی تاک.سەرکردە و تاک.حیزبی ئاکەپە بگرێ بەڵام ئەگەری ئاژاوە و پلانگێڕی دژ بەو حیزبە هەیە. سەلاحەدین دەمیرتاش خۆی پێشووتر وتوویەتی نیگەرانی زیادبوونی ئاژاوەگێڕییەکان و خەتابارکردنی هەدەپەیە. دێمۆکراسیخوازەکان دەبێ پێش بەو ئاژاوەگێڕیانە بگرن و لە بەرانبەر داوەکانی ئانکارا دژ بە هەدەپە چاوکراوە بن.\n١٨ی ئاپریل: درەنگانی شەوی ڕابردوو[١٧ لەسەر ١٨ی ئاپریل]، کەس یا کەسانی نەناسراو، بە چەک هێرشیان کردە سەر ناوەندی سەرەکیی پارتی دێمۆکراتیکی گەلان[HDP] لە گەڕەکی چانکایای ئانکارا. هێرشەکە کوژراو و برینداری لێنەکەوتۆتەوە و پێدەچێ تەنیا مەبەست، ترساندن و هەڕەشەکردن لەو حیزبە، لە بەرەبەرەی هەڵبژاردنی گشتیی تورکیا بێت.\n٢٥ی ئاپریل: ڕەمزی قارتاڵ، هاوسەرۆکی کۆنگرەی گەل ڕایگەیاند کە ڕەجەب تەیپ ئەردۆغان شەخسەن پێشی بە کاندیدبوونەوەی ئەو و زوبەیر ئایدار گرتووە.\n٢٦ی ئاپریل: بۆ دووهەمین جار لە ماوەی کەمتر لە ١٠ ڕۆژدا، ناوەندێکی تری پارتی دێمۆکراتیکی گەلان[HDP]، ئەمجار لە شارۆچکەی ئاڵتین ئۆڤای سەر بە یاڵۆڤای هەڵکەوتوو لە باشووری ئیستانبووڵ لە لایەن کەس یا کەسانی نەناسراوەوە گوللەباران کرا. بە گوێرەی بەرپرسانی هەدەپە، بەم هۆیە کە نوێنەر یا ئەندامانی ئەو حیزبە لەکاتی هێرشەکەدا لەناو بینایەکەدا نەبوونە، کەس بریندار نەبووە و تەنیا خەساری مادی بە بینایەکە گەیشتووە. شەوی ١٨ی ئاپریلیش، چەند کەس بە چەک هێرشیان کردە سەر بینای ناوەندی پارتی دێمۆکراتیکی گەلان لە چانکایای ئانکارا. هێرشبەران چەند ڕۆژ دواتر لە لایەن پۆلیسەوە قۆڵبەست کران و زانرا کە یەکێک لەو کەسانە، پێشووتریش دەستی لە هێرشێکی سەر هەدەپەدا هەبووە.\n١٠ی مەی: چەند عەشیرەتی کوردی باکوور، لە بەرەبەرەی هەڵبژاردنی پارلەمانی تورکیادا، پاش دوازدە ساڵ پشتیوانی لە ئاکەپەی دەسەڵاتدار، ڕایانگەیاندووە کە ئەمجارە دەنگ بە هەدەپە-پارتی دێمۆکراتیکی گەلان- دەدەن. بۆ وێنە هەر لەم ڕۆژانەی دواییدا، عەشیرەتێک بە ناوی “ڕامان”، کە خاوەنی ٢٠ هەزار دەنگدەرە، لە رحا، بڕیاری داوە کە لەمەودوا پشتی هەدەپە بگرێ. لە باتمانیش ئەو ڕۆژانە، ٣٠٠ دەنگدەری عەشیرەتێکی تر، لە ڕێووڕەسمێکدا بەکۆمەڵ بوونە ئەندامی هەدەپە. لە پەرسووسی رحا، عەشیرەتێکی تر بە ٥ هەزار دەنگدەرەوە و لە ئادیامانیش عەشیرەتی “حاجی بەدر ئاغا” کە لە سەردەمی ئاتاتورکەوە، لایەنگری پارتە دەسەڵاتدارەکانی تورکیا بوونە، بە ١٢ هەزار دەنگدەرەوە، بەڵێنیان داوە ئەمجار پشتیوانی لە هەدەپە بکەن. ڕۆژنامەی ڕادیکاڵ لەمبارەوە ڕاپۆرتێکی بڵاوکردۆتەوە و تێیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە بەهۆی ڕووداوەکانی کۆبانێ و سەرکەوتوونەبوونی ئاکەپە لە بەجێ گەیاندنی بەڵێنییەکانی بەو توێژە لە دەنگدەران، عەشیرەتە کوردەکان لە حیزبەکانی سیستم ناوهومێد بوونە. جگە لەوەش پشتیوانیی کەسانی ناسراو لە هەدەپە و هەوەها هەوڵی ئەو حیزبە بۆ ئاشتکردنەوەی عەشیرەتە دژبەرەکان لەگەڵ یەک و لەگەڵ کۆمەڵگای کوردستان، بەرە بەرە ئەو عەشیرەتە محافزەکارانەی بەرەو هەدەپە و بزوتنەوەی سیاسیی کورد گەڕاندۆتەوە.\n١٣ی مەی: هونەرمەندێکی وێنەکێشی باکووری بە ناوی «سەردار کاراتای»، بەڵێنی بە دەنگدەرانی شارۆچەکەکەی[سێلاخەی مێردین] داوە کە ئەگەر هەر کامیان دەنگ بە هەدەپە بدەن، وێنەیەکی ڕەنگی، یەکێک لە بەساڵاچووانی بنەماڵەکەیان دەکێشێتەوە و بێ بەرانبەر پێشکەشیان دەکات. ناوبراو هەروەها بەڵێنی بە باقی دەنگدەرانیش داوە کە ئەگەر دەنگ بە هەدەپە بدەن، پۆرترەی ڕەش و سپی هەمووان دەکێشێتەوە و پێشکەشیان دەکات.\n١٤ی مەی: نوێنەری هەدەپە لە قەیسەری دەڵێ هەڕەشەمان لێ دەکرێ، ڕێگە نادرێن پڕۆپاگەندەی هەڵبژاردن بکەین و مافی چالاکی سیاسیی لە حیزبەکەی ئێمە لە ناوەندی تورکیا زەوت کراوە\n١٥ی مەی: گرووپێکی چەند دە کەسی لە نەژادپەرستانی تورک، هێرشیان کردە سەر میتینگی هەدەپە لە قیرشەهیری ناوەندی تورکیا. سەلاحەدین دەمیرتاش بۆ بەشداری لە میتینگی حیزبەکەی سەردانی ئەو شارەی کردبوو\n١٤ی مەی: شەوی ڕابردوو، چەند کەس هێرشیان کردە سەر بینای هەدەپە لە بارتینی تورکیا و لە ئاکامدا ئاڵا و تابلۆکانی هەدەپە سووتێندران و بیناکە بەردباران کرا و دەرگا و پەنجەرەی شکا. پۆلیس دەڵێ دوو کەسمان قۆڵبەست کردووە.\n١٤ی مەی: فیگەن یوکسەلداغ، هاوسەرۆکی هەدەپە ڕایگەیاند کە لەم چەند حەوتوویەی ڕابردوودا، ٥٦ ناوەندی هەڵبژاردنی حیزبەکەیان لە شارەکانی تورکیا هێرشی کراوەتە سەر و پۆلیسیش هاوکات زیاتر لە ١٠٠ ئەندام و چالاکی ئەو حیزبەی قۆڵبەست کردووە.\n٢٢ی مەی: بەرپرس و چەند ئەندامی هەدەپە لە شاری چۆڕوومی تورکیا لە لایەن گرووپێک لە نەژادپەرستانی تورکەوە هیرشیان کرایە سەر و بریندار کران. لەم دواییانەدا هێرش بۆ سەر چالاکان و ئەندامانی هەدەپە و بنکەکانی هەڵبژاردنی ئەو حیزبەی زیادی کردووە و بگرە لە ئادانا و مەرسین، بە بۆمبنانەوە هەڕەشەی تۆقاندنی هەدەپە و کشانەوەی لە هەڵبژاردن کرا.\n٢٩ی مەی: کەماڵ بورقای، سەرۆک و دامەزرێنەری پێشووی پارتی سۆسیالیستی کوردستان و سەرۆکی بەرێی هەکپار، لە وتارێکدا باسی ئەوەی کردووە کە سەرکەوتن یا نەکەوتنی هەدەپە گرینگییەکی ئەوتۆی بۆ کورد نییە بۆیە کە ئەو حیزبە بە پێشنیاری ئۆجالان و فیتی میت، زەواجی لەگەڵ چەپی تورک کردووە و ئامانجی ئەوەیە کە ببێتە حیزبێکی تورکیایی و … سەرۆکی پەدەکەی باکووریش چەند ڕۆژ لەمەوبەر بە ڕووداوی گوت کە حەز ناکا هەدەپە سەر بکەوێ چونکە ئەگەر هەدەپە نوێنەر بنێرێتە پارلەمانیش چ سوودێکی نییە و چیان پێ ناکرێ.\n٣٠ مەی: لە ئاکامی پێکهەڵپڕژانی لایەنگرانی هوداپار و هەدەپە لە ڕێیی گوندی قۆزلووجەی شڕناخ، دوو کەس کە شیمانە دەکرێ ئەندامی هوداپار بن کوژران و چەند کەسی دیکەش بریندار بوون. بەرپرسانی پۆلیس لە شڕناخ دەڵێن کە هوداپارییەکان ڕێگەیان بە هەدەپەییەکان نەداوە بچنە ناو گوندەکە و پڕۆپاگەندەی خۆیان بکەن و لە کاتێکدا کە بەرپرسان و نوێنەرانی گوندەکە لە دەرەوەی گوند سەرقاڵی قسەکردن لەسەر ئەوە مەسەلە بوونە، چەند کەس تەقەیان کردووە و لەم ناوەدا دوو هوداپاری کوژراون.\nپاکێجی ئاسایشیی ناوخۆیی تورکیا لە وتووێژ لەگەڵ دەنگی ئەمریکادا\n29 ئازار 2015 Rojpress\tلێدوانێک بنووسە\nلە وتوویژێکدا لەگەڵ جانی دیلان لە دەنگی ئەمریکا، باسمان لەو پاکێجە نوێیەی ئاکەپە کرد کە بە دەنگی زۆرینەی نوێنەرانی، سەرەڕای دژکردەوەی توندی هەدەپە و جەهەپە، بە پەسەندکرانی دا. ئەو کۆمەڵە یاسایە، ڕێگە بە پۆلیس دەدا تەقە لە هەر کەس بگات کە گومانی بوونی مۆلۆتۆفی لێ دەکا، خەڵک بێ گەڕانەوە بۆ بڕیاری دادگا بۆ ٤٨ کاتژمێر بگرێ، جلوبەرگی کوردی وەک پڕۆپاگەندە بۆ تیرۆریسم پێناسە دەکات، پشکنینی ئۆتۆمۆبیل و ماڵ ئاسانتر دەکا و دەسەڵاتی پارێزگارەکان ئەوەندە زیاد دەکا کە مەترسی زیندووکردنەوەی دەیەی نەوەتی ژاندارمی لای خەڵکانێک ساز کردووە. وەک بێژی تورکیا یازدەی سێپتامبری بەسەر هاتووە و ئەمەش پاتریۆت ئەکتە پەسەندی دەکات. ئەمریکا دەڵێ ئەو پاکێجە یاساکان بەرتەسک دەکاتەوە، زەخت بۆ سەر کۆمەڵگای مەدەنی زیاتر دەکات و یەکیەتیی ئەورووپاش نیگەرانی وەستانی ڕەوستی دێمۆکراتیزاسیۆن و دیمۆکراسی دیفیسیتە. یاساکە بەتایبەت بزوتنەوەی کورد دەکاتە ئامانج، سەندیکالیست و چەپ و ناڕازییان و دژبەرانی ئاکەپە دەکاتە ئامانج، یەکدەستکردنی دەسەڵاتی لێدەکەوێتەوە و دژکردەوەی یاسایی و ناڕەزایەتیی دەربڕین دژوارتر و مەترسیدار و پڕ تێچووتر دەکات. ئاکەپە لە خۆپێشاندانەکانی پارکی گەزی و کۆبانێ ترساوە و نایهەوێ ئەمانە دووپات ببنەوە. بۆ گوێگرتن لەو وتووێژە کلیک لەسەر ئەو لینکە بکەن.\nسیاسەت و کەباب\nشۆڕش بە زگی برسی ناکرێ. مادام دانیشتوانی وڵاتێک، لە ژێر گووشاری تاقەتبرووکێنی گەمارۆی ئابووری، لەناو گرانی، بێکاری و هەژاریدا بژین، مەشغەڵەی زیهنی شەو و ڕۆژیان، نەک فڵانە ئایدیالۆژی و بیرۆکەی سیاسی و کۆمەڵایەتی بەڵکوو، تەنیا و تەنیا تێرکردنی زگیان دەبێ. خەڵکی ئاوا شۆڕشی پێ ناکرێ چونکە نە کاتی شۆڕشکردنی هەیە، نە هیز و تواناکەی و نە مەیلێک بۆ شۆڕش. ئەوانەی بیست سی ساڵە وەدوای کڵاوی خواری تەحریم و گووشاری دەرەکی و گورزی سەربازی کەوتوون و هەموو هێلکەکانیان خستە قەرتاڵەی هێزی دەرەکی، مەحاڵە لەوە تێبگەن. ئەوانە هیچ لێکدانەوەیەکی دروستیان بۆ وەزعەکە نەبووە و نابێ کەوایە، مەگەر موعجزەیەک ڕوو بدات دەنا سی چل ساڵی دیکەش، لە دەوری هەمان بازنەدا دەخولێنەوە و دەبێ هەر لە دوورەوە دڵ بە بۆنێک خۆش کەن کە هی داغکردنی کەرە نەک برژاندنی کەباب.


هەشت ئەندامی خانەوادەیەک کۆمەڵکوژکران – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/کۆمەڵایەتی/هەشت ئەندامی خانەوادەیەک کۆمەڵکوژکران\n2 هەفتە لەمەوبەر\tکۆمەڵایەتی کۆمێنت بنوسە 34 بینینەکان\nفەرماندەی پۆلیسی بەلوچستان ڕایگەیاند: لە ئەنجامی تاوانێکدا، هەشت ئەندامی خانەوادەیەک لە یەک مالدا کۆمەڵکوژکراون.\nدوێنێ لە شاری زاهدانی ناوەندی پارێزگای بەلوچستان لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئێران لەناو ماڵەکەی خۆیاندا، هەشت ئەندامی خانەوادەیەک، بە دەستڕێژی گولـلە کۆمەڵکوژکراون.\nئەمڕۆ مەحمود سەعادەتی فەرماندەی پۆلیسی بەلوچستان ڕایگەیاند: دوێنێ کاتژمێر ١٢:٣٠ خولەکی نیوەڕۆ، لە ڕوودانی تاوانیک ئاگادار کراینەوە و دوای گەیشتنمان بۆ شوێنی تاوانەکە، تەرمی هەشت ئەندامی یەک خانەوادەمان بینی کە بە دەستڕێژی گولـلە کۆمەڵکوژ کرابوون.\nسەعادەتی ڕایگەیاندووە: کوژراوەکان بریتیبوون لە دوو ژن، سێ کوڕ و سێ کچی کە هەموویان ئەندامی یەک خانەوادەن و لەناو یەک ماڵدا کوژراون، کە گومانمان وایە شەوێک پێش ئەمە کوژرابن.\nفەرماندەی پۆلیسی بەلوچستان هیچ زانیارییەکی زیاتری لەو بارەوە ئاشکرا نەکردووە و تەنیا ڕایگەیاندووە کە بکوژ یان بکوژەکان، لە ئێستادا هەڵهاتوون و پۆلیس بەدوایاندا دەگەڕێت.\nلەلایەکی دیکەشەوە، هەندێک ڕاگەیاندنی خۆجێیی بەلوچستان ئاشکرایان کردووە، پیاوی ماڵەکە، کە بە تۆمەتی بازرگانی بە مادە هۆشبەرەکانەوە زیندانییە و سەردانی ماڵەوەی کردووە، هەر ئەو ڕۆژە کاتژمێر ٠١:٣٠ خولەکی دوانیوەڕۆ خۆی بە زیندانی زاهدان ناساندووە.\nبەڵام تا ئێستا ڕوون نەبووەتەوە کە چ کەسێک یان کەسانێک ئەو تاوانەیان ئەنجامداوە و هۆکاری ئەم تاوانە چی بووە.\nلە گەڕەکی مەنتکاوەی شاری هەولێر، باوکێک کوڕەکەی خۆی بە فیشەک کوشت، پۆلیسی شارەکەش دەستگیرکردنی سێ …


وەرگێران بە کوردیدەستکاری\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٣. لە ڕێکەوتی ٢٥ی شوباتی ٢٠١٤ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=چاوەکانی_(کتێب)&oldid=709401»\nدواجار لە ١٢:٣٧ی ٢٩ی ئابی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:٣٧ی ٢٩ی ئابی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


جوانییه سروشتییه‌كه‌ی میسر گه‌یشته 58 ساڵ\nئیلهام شاهین له‌ناو ناوه‌ندی سینه‌ماییدا به ورووژێنه‌ر و هاوكات به جوانییه سروشتییه‌كه‌ی میسر ده‌ناسرێته‌وه. ئێسته‌یش كه ته‌مه‌نی گه‌یشتووه‌ته 58 ساڵ، به هه‌مانشێوه ئاماژه‌ی پێ ده‌كرێت، بۆیه ئاهه‌نگی 58 ساڵه‌ی ته‌مه‌نی له میسردا، بووه هه‌واڵێكی گه‌رم.\nپێگه‌ی "ئیلاف" بڵاوی كرده‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئیلهام یاد و ئاهه‌نگی 58 ساڵه‌ی له ماڵه‌كه‌ی خۆی له قاهیره‌دا ساز داوه و ژماره‌یه‌كی دیاریكراو له هاوڕێ هونه‌رمه‌نده‌كانی بانگهێشت كردووه، به‌ڵام له زۆربه‌ی رۆژنامه و گۆڤاری و پێگه‌كانی ئینته‌رنێت، بایه‌خێكی زۆر به‌و ئاهه‌نگه بچووكه درا. زۆربه‌ی میدیاكان ئاماژه‌مان به جوانییه سروشتییه‌كه‌ی ئیلهام شاهین كردووه كه له ته‌مه‌نی ئێسته‌ی، هه‌ر به ورووژێنه‌ریی ماوه‌ته‌وه.\nئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ی له‌و ئاهه‌نگه‌دا كۆبوونه‌وه، پێكهاتبوون له گۆرانبێژ محه‌مه‌د مونیر، بووسی، ره‌غده، مونا زه‌كی، تامر حه‌بیب، یوسرا، له‌یلا عه‌له‌وی، شریف مونیر، هه‌روه‌ها راگه‌یاندكاری ناودار هاله سه‌رحان، ماجده زه‌كی، هاله سدقی و رجا ئه‌لجداوی. له‌لایه‌ن خاتوونه راگه‌یانكار بووسی شه‌له‌بی وێنه‌كانی ئاهه‌نگه‌كه بڵاو كراونه‌ته‌وه.\nبه‌پێی "ئیلاف"، ئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ی له ئاهه‌نگی له‌دایكبوونی 58 ساڵه‌ی ئیلهام شاهین ئاماده بوون و به‌شداریی خۆشییه‌كانی ئه‌و خاتوونه‌یان كرد، له ناوه زۆر دیاره‌كانی هونه‌ری و راگه‌یاندنی دنیای عه‌ره‌بین.\nئیلهام شاهین كه ئه‌كته‌رێكی ناوداری سینه‌مای عه‌ره‌بییه و له ساڵی 1960 له قاهیره له دایك بووه، له ناوه‌ندی سینه‌مایی عه‌ره‌بیدا به جوانییه سروشتییه‌كه ده‌ناسرێته‌وه. په‌یمانگه‌ی باڵای هونه‌ره‌كانی شانۆی له به‌شی نواندن له 1982 ته‌واو كردووه. وه‌ك سه‌ره‌تا له‌لایه‌ن ده‌رهێنه‌ر كه‌مال یاسین به‌هره‌كه‌ی دۆزراوه‌ته‌وه و هاوكاری كراوه و له چه‌ند شانۆییه‌ك به‌شداریی كردووه و پاشان چووه‌ته دنیای سینه‌ما. له ساڵانی هه‌شتا و نه‌وه‌ته‌كاندا چه‌ندان فیلمی كاریگه‌ریی پێشكه‌ش كردووه كه له‌و بواره‌دا به ئه‌ستێره ناوزه‌د كراوه. تا ئێسته له زیاتر له 80 فیلمدا به‌شداریی كردووه و ده‌یان خه‌ڵاتی وه‌رگرتووه.


کارناسی تورکیا بۆ مێهر؛\nپاڵپشتی ئەمریکا لە پەکەکە هۆکاری ناکۆکی ئەنقەرە - واشنتۆن\nجەیحوون بۆزکورت لای وایە پاڵپشتیی ئەمریکا لە پەکەکە لە هەرێمی کوردستان و باکووری عێراق هۆکاری سەرەکی ناکۆکیی دوو وڵات بووە و بە کڕینی سیستەمی ئێس ٤٠٠ ناکۆکییەکە تەشەنەی سەند.\nئەمریکا کوردی سووریا بۆ بەرژەوەندی خۆی بەکاردێنێت\nسێرگەی لاورۆف، وەزیری دەرەوەی ڕووسیا وتی: ئەمریکا خەریکە کەڵک لە کوردی سووریا وەردەگرێت.\nڕێبەری باڵای ئێران :\nئەورووپاییەکان بە کردەوە گەمارۆکانی ئەمریکا دژی ئێران پەیڕەو دەکەن\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ڕایانگەیاند: نابێت بە هیچ لەونێک متمانە بە بیانییەکان بکرێت و ئەگەر ئەوروپاییەکانیش پابەند بن بە گەمارۆکانی ئەمریکا دەبێت لەوانیش بێ هیوا بن.\nنەیشنەڵ ئینترێست لێکی داوە؛\nئامانجی ئێران هەڵگیرسانی شەڕ لە گەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا نییە، بەڵکوو دەیەوێ یاریی شەترەنجی سیاسی خۆی بە باشی ئەنجام بدات.\nمیدیایەکی ڕۆژاوایی لێکیدایەوە؛\nمیدیایەکی رۆژئاوایی لە شرۆڤەیەکدا هەلومەرجی ئابووریی ئێرانی لێک دایەوە.\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئیدعای کرد: لە گەڵ ترامپ دەمانەوێ بۆ پرسی ئێراندا دەرفەت بە دیپلۆماسی بدەین.\nفەرماندەی گشتی سەپای پاسداران هۆشداریی بە جیهان دا؛\nهەر فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوان ئاسمانی ئێران ببەزێنێت، تێکدەشکێت\nفەرماندەی گشتی سوپای پاسداران وتی: هەر کەسێک کە هەرێمی سنوورەکانی ئێمە تێبپەڕێنێت دەیپێکین و ڕاشکاوانەش ڕایدەگەیێنین.\nهەر کەس دەستدرێژی بکاتە سەر سنوورەکانمان دەکرێتە ئامانج\nفەرماندەی گشتیی سوپای پاسداران وتی: بە ئاشکرا ڕادەگەیێنین هەر کەس دەستدرێژی بکاتە سەر هەرێمی سنوورەکانمان، دەیکەینە ئامانج.


تاران گۆڕانکارى لە بەباڵەکانى ئەنجام دەدات | AvaToday\nتاران گۆڕانکارى لە بەباڵەکانى ئەنجام دەدات\nکاتێک فەرماندەى میلیشیاکانى حیزبوڵا لە پشت شاشە گەورەکانى بەیروتی پایتەختى لوبنان هەڕەشە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەکات بەوەى "ئەگەر تاران ڕووبەرووی هێرش ببێتەوە ئەوا جەنگێکى هەرێمایەتى هەڵدەگیرسێنین"، ئەمە پرسێکى زۆر سەرەنج ڕاکێش نییە بۆ ڕژێمى کۆمارى ئیسلامی.\nئێستا ڕژێمى ئێران بۆ ئەنجامدانى کردەوە قێزەوەنەکانى خۆى بە تێچوویەکى کەمتر، زۆر پشت بە "پەیامە ئاگریینەکانى حەسەن نەسروڵا"، بریکارە لوبنانییەکەى نابەستێت. بەپێی ڕاپۆرتێکى گۆڤارى (فۆرین پۆلیسی)ـى ئەمریکا "سەرەڕاى حیزبولای لوبنانى، گەورەترین و کاریگەرترین ملشیای نزیک لە ئێرانە بۆ پرسە درێژخایەنەکان، بەڵام ئەو ڕژێمە گۆڕانکارییەکى لە یاریکەرە سەرەکییەکانى خۆى لەناوچەکە ئەنجام داوە".\nگۆڤارەکە دەڵێت "بەڵگەى زۆر لە بەر دەستدایە بۆ ئەوەى تاران زیاتر پشت بە یاخبووە حوسییەکانی یەمەن ببەستێت، هاوکات ببنە بریکارێکى هەرێمایەتى گرنگیپێدراو، بەتایبەت بۆ بەرەنگاربوونەوەى ئەمریکاو هاوپەیمانانی". هێماشی بەوە کردووە "لە ناوەڕاستى ئایاری ڕابردوو، بەتایبەت دواى ٩ ڕۆژ لەناردنى هێز لەلایەن واشنتۆنەوە بۆ کەنداوی عەرەبی، لە کەشتى فڕۆکەهەڵگرو فرۆکەى جەنگی، ملشیاکانى حیزبوڵاو شێعەکانى عێراق دەستپێشخەر نەبوون بۆ وەڵامدانەوە، بەڵکو حوسییەکانى یەمەن ئەو کارەیان ئەنجام دا".\nئەو ملشیایە کە لەلایەن ڕژێمى ئێرانەوە پاڵپشتى دارایی و سیاسی دەکرێت، دانى بەهێرشکردنە سەر بۆڕییەکانى سعودیە لە ڕێگەى فڕۆکەى دڕۆنەوە کرد، هەروەها بەرپرسیارێتى هێرشەکانى سەر وێستگەکانى نەجرانی نزیک سنوورى یەمەن خستۆتە ئەستۆى خۆى. هەموو ئەو ڕووداوانەش پێش کۆتاییهاتنى موڵەتە ٦٠ ڕۆژەکەى تاران بۆ بەردەم ئەوروپا دێت، تا بگەنە ئالیەتێکى گونجاو، تا ڕژێمى ئێران بتوانێت درێژە بە فرۆشتنەکانى نەوت بدات کە کەوتووەتە ژێر سزا تووندەکانى کۆشکی سپی.\nفۆریس پۆلیسی باسى لەوەش کردووە "هێرشەکانى حوسییەکان لە چوارچێوەی نامەیەکى ئێرانى بۆ نەیارانى هاتووە، بەوەى دەتوانێت مەترسییەکى گەورە لەرێگەى بریکارەکانى دروست بکات". هاوکات گواستنەوەى سەرەنجەکانى ڕژێمى تاران لە حیزبوڵاوە بۆ حوسییەکان نابێتە کارێکى شۆک، چونکە هەمیشە "ئێران هەوڵی داوە بەپێی کەشى سیاسی بۆ ناکۆکییەکان سوود لە ملشیاکانى وەردەگرێت بۆ ئەوەى بۆ بەرەنگاربوونەوەى لەگەڵ ئەمریکا بە کار بهێنێت".\nگۆڤارە ئەمریکییەکە دەشڵێت "ئێران دەیەوێت هەر کردەوەیەکى سەربازی لە ڕێگەى ملشیاکانەوە ئەنجامی دەدات، گەورەترین زیان دروست بکات، بەبێ ئەوەى ڕاستەوخۆ بچێتە نێو جەنگێکى ڕووبەڕوو". حوسییەکانى یەمەن، چەندین ساڵە هێرشی مووشەکى بالیستى و فڕۆکەکانى دڕۆن دەکەنە سەر شانەشینى عەرەبی سعودیە، هێرشەکانى ئەمجارەشیان پاڵپشتییەکى ڕوونى پێوە دیار بوون.\nمایکڵ نایتس، پسپۆڕی ستراتیژی و کارمەندی پەیمانگەى واشنتۆن بۆ سیاسەتى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست گووتى "ئێران بۆ ئەوەى گۆڕەپانى شەڕەکان لەنێو خاکەکەیدا نەبێت، حوسییەکانى بۆ ئەنجامدانى کردەوەکانى لەناوچەکە بە کار دەهێنێت". بە بۆچوونى خۆشیى "پرسیارەکە ئەوەیە؛ تاچەند ویلایەتە یەکگرتووەکان دان بەخۆى دەگرێت بەرامبەر ئەو کردەوانە؟".\nئێران باش لەمەترسییەکانى بەکارهێنانى حزبوڵلا بۆ ململانێیەکانى لەگەڵ ئەمریکا تێدەگات، چونکە ئەوکات دەبێتە هۆى ڕاکێشانى ئیسرائیل بۆ نێو ئەو قەیرانەو، سەرهەڵدانى جەنگێکى هەرێمایەتى، نە تاران و نە میلیشیاکانى حیزبوڵا ئارەزووی دەکەن. جگە لەوانەش بریکارە لوبنانیەکەى تاران، پارەو پاڵپشتى پێویستى لەبەردەست نیە، بۆ ئەوەى شەڕێکى ڕاستەوخۆ لەبرى ئێران ئەنجام بدات و، ئاشتییە لاوازەکەى لوبنانیش بخاتە مەترسییەوە کە ئەگەرى ئەوەیە هەنگاوێکى لەو شێوەیە "ئاڵۆزی دارایی زیاتری بۆ دروست بکات".\nئەمەش لە کاتێکدایە لە ئادارى ڕابردوو نەسروڵا داواى لە لایەنگرانى خۆى کردووە "پشکدار بن لە جیهادی دارایی"، و چەندین سەندوقى کۆمەکی داراییشى لەنێو ناوچەکانى خۆى بڵاوە پێ کردووە. گرنگییەکى حوسییەکان بۆ ئێران لەوە سەرچاوە دەگرێت کە "کۆنترۆڵی سەرجەم سەرچاوەکانى یەمەن گرتووەو، هیچ بەرپرسیارێتیەکى کۆمەڵایەتیان بەرامبەر خەڵکەکەش نییەو، ئامادەش نین هیچ خزمەتگوزارییەک پێشکەش بکەن".\nئەمەش هاوکێشەکەى بەقازانجی کۆمارى ئیسلامییە، پێچەوانەى حیزبوڵا پێویستى بە ملیۆنەها دۆلار هەیە، تا کارەکان ئەنجام بدات، ئەوان بە کەمترین نرخ و زۆرترین زیان ئەنجامی دەدەن.


ئەوانە وڵاتانێکن کە تەنیا ئاسمانیان یەکە\n12:10 - 11 بەفرانبار 2719\nلە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا ئەوەی پێشبینی ناکرێت، ڕەوتی ڕووداوەکانە. جوغرافیایەکە کە سەرزەمینی ڕووداو و کاتەکانە. لەو جوغرافیایەدا وێدەچێت هەموو کێشەکانی جیهانی تێدا کۆ کرابێتەوە کە نە چارەسەر دەکرێت نە کۆتایی دێت؟ خەڵکەکانیشی دەڵێن: ''ئەمە قەت چاکبوونی نییە". هەتا دنیا خراپ دەبێت هەروا دەبێت.\nلەو بەشەی گۆی زەویدا ئەوەیکە لە مێژوودا هەمیشە لەسەر لاپەڕەکانی کاغەز نووسراونەتەوە، کورد، تورک، عەرەب و فارس بووە. گۆشەیەک لە مێژوودا نییە باسی ئەو چوار نەتەوەیەی تێدا نەکرابێت. وا باوە دەڵێن هیچ کام لە نەتەوەکانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست پێکەوە تەبا نین.\nئەو وڵاتانە نە لە ئابووریدا، نە نیزامی، نە کۆمەڵایەتی، نە فەرهەنگی وێکچووییان نییە و تەنیا ئاڵوگۆڕێکی بازرگانی هەیە کە ئەویش خۆراک و ئاژەڵ لەخۆ دەگرێت. ئەوانە وڵاتانێکن کە تەنیا ئاسمانیان یەکە.\nناوچەیەکە پڕە لە شەڕ و پێکدادان و بێ کوتایی. ناوکی ئەو وڵاتانە وەک بڵەی بە شەڕ بڕاوە. لە شەڕەکانی مێژووییدا وەک عوسمانی و سەفەوی، هێرشەکانی ڕووسەکان بۆ ئێران، شەڕی عەرەبی ئیسرائیل بۆ شەڕی فارس و عەرەب. لەوێشەوە بۆ شەڕی عەرەب و کورد، کورد و فارس، کورد و تورک هەتا شەڕەکانی ئێستا.\nلەنێو هەموویانەوە کورد لە چوار وڵاتی تورکیە، ئێران و عێراق و سووریەدا دابەشکراوە. شەڕی کورد بۆ مافی خۆی بووە. "کوردەکان لەو بارەیەوە لە ئێمە نزیکن چونکە خوازیاری دێموکراسین".\nشەڕ و خوێنڕشتنەکانی ئەو ناوچەیە بە مقەستی خوێن پێناسە کراوە کە ناوچەکە دەبڕێت.\nمقەستی ئەو شەڕە لە ساڵی ٢٠١٩دا زیاتر لە ڕاستی نزیک بوویەوە. هێرشی پچڕپچڕی ئیسرائیل بۆ سەر بنکەکانی سپای تێرۆریستی پاسداران لە سووریە، هێرشی حەشدی شەعبی بۆ سەر بنکەکانی ئامریکا، سەرهەڵدانی خەڵک لە لوبنان، عێراق و گرینگتر لە هەموویان ئێران، هەڕەشەی حیزبوڵڵای لوبنان لە ئیسرائیل، هەڕەشەی فەرماندەکانی سپا بۆ هێرش دژی ئیسرائیل، هێرش بۆ سەر باڵوێزخانەی ئامریکا لە بەغدا.\nئەو ڕووداوانە دەست لەسەر ماشەی تفەنگ بۆ شەڕی گەورە لە ناوچەدا بەهێزتر کردووە. پرسیار ئەوەیە بڵێی ساڵی ٢٠٢٠ ببێت بە نمرەی ٢٠؟\nئەو چوار وڵاتەی کە کوردستانیان تیدا دابەش کراوە، بەرهەمهێنەری شەڕی ناوچەکە بوونە ئەوەش دوو هۆکاری هەیە عەقڵییەتی فاشیزم و نکۆڵی لە مافی کورد. ئەو چوار دەوڵەتە همیشە لە کورد لە فێڵ بوونە؛ کاتێک پێویستیان بە یارمەتیی کورد بووە بەڵێنیی دامەزرانی دەوڵەتیان پێداون، بەڵام کە کارەکانیان جێبەجێ کرا، پشت لە کورد دەکەن. لە لایەکی دیکەشەوە ڕۆژئاوا پشتیوانیی لە کورد نەکردووە و هەوڵی دەوڵەتی کوردی بە ئاکام نەگەیشتووە.\nبە ئاکام نەگەیشتنی هەوڵەکانی کورد بۆ سەربەخۆیی نیشانەی لاوازیی کورد نییە. ڕۆژئاواش کە لەگەڵ دەوڵەتانی داگیرکەری کوردستان پێوەندی دەگرن نیشانەی گەمژەیی کورد نییە بەڵکوو ئەوە بەرژەوەندیی ئەوان ئەوە دەخوازێت کە بە جێگای کورد پاڵ بەو دەوڵاتانەوە بدەن.\nبەپێی هەندێک بەڵگەی مێژوویی، ئەتاتورک لە دیوانی جەمیل پاشا دەستی ژمارەیەک شێخ و ڕیشسپی کوردی ماچ کردووە و داوای کردووە لە شەڕی دژی وڵاتانی ڕۆژئاوا پشتگیریی سوپای تورکیا بکەن و دواتر مافی کورد بدات، بەڵام خیانەتی کردووە.\nلەو ناوچەیەدا کە ئێستاش شوێنی ڕمبازێنی دەوڵەتانی ڕۆژئاوا، وڵاتانی ناوچەکە و کوردستانیش لە نیوان چوار وڵاتی داگیرکەردا لە خەباتی خۆی ڕانەوەستاوە. دەتوانین بڵێین ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست لێوانلێوە لە شەڕ بۆیە کوردیش بەنیسبەت ئەو شەڕانەوە لە باشترین دۆخی خۆیدایە.\nپێوەندیی کورد و ڕێبەرانی کورد لە ئێستادا لەگەڵ ڕێبەرانی دنیا لە هەموو کاتێك زیاترە بەڵام ئەوەی لەو ناوچەیەدا فۆرمۆڵی سەرکەوتنە، یەکتر تەحموول کردن و یەکگرتنە.


فیز و لەخۆبایی مرۆڤ و تێنەگەیشتن لە ژیان\nTuesday, 05.31.2022, 8:51\nسێ بابەت ھەیەیە لە مێژودا، کە ڕەوتی شارستانیەتیان گەیاندۆتە ئێرە، چێژ ئەبینم لە باسکردن و خوێندنەوەیان، ئیش لەسەر غروریەتی مرۆڤ ئەکات، ئەوەی فرۆید پێی دەڵێ( ئید)، لە ھەندێک شوێن دەڵێن ( ئیگۆ)، سێ قۆناغی بە ئاگاھاتنەوەیە، بۆ مرۆڤایتی،کە خاوەن بیرۆکەکان ئەم سێ کەسە بوون (کۆپەر نیکۆس، چارلس داروین، سیگمۆند فرۆید).\nھەر یەکێک لەم کەسانە، دوچاری رەخنە بوونەتەوە، ئەکرێ ھەڵەو کەموکوڕی ھەبوو بێت لە تێزەکانیان، بەڵام ئەوەی زانست ھەڵیبژاردووە و بە بابەتی زانستی ناساندوێتی، پێرفێکت و بێ کەموکوڕیە، چونکە زانست ھەموو تیۆریەک شەن و کەو دەکات و دەیخاتە بەر کۆمەلێ پرسیار و رەخنەو گومان. لە دوای تێپەربوون و ناجیح بوون، ھەر خۆی ھەڵەکانی دادەماڵێت و ڕاستیەکانیشی وەک زانست دەناسێنێت، ھەر کەس زانست بە ھەڵە بخاتەوە زانست دژایەتی ناکا، بەڵکوو دەستخۆشی لێ دەکات، چونکە بابەتی زانستی گشتیە موڵکی ھەموومانە.\n- یەکەم چەکووش کۆپەر نیکۆس وەشاندی دژ بە بت و فکرە دواکەوتووەکانی سەردەمی خۆی کە گوتی: خۆر بە دەوری زەویدا ناخولێتەوە پێچەوانەکەی ڕاستە. هەروەها خۆر لە زەوی گەورەترە و زەوی چەقی گەردوون نییە. ھاوسەردەمەکانی پێیان وابوو ئەمە لە شکۆی مرۆڤ کەم دەکاتەوە، بۆیە بیرۆکەکەی لە سەردەمی خۆیدا قبووڵ کراو نەبوو.\n- دواتر چارلس داروین دەرکەوت کە پەردەی لەسەر بابەتێک لابرد و گوتی: ئێمە و ھەموو زیندەوەران لە یەک ڕەچەڵەکەوە ھاتووین، ئەم ئاژەڵ و سروشتە بۆ خزمەتی ئێمە دروست نەکراون، بەڵکوو ئێمەش لەگەل ئەوان دروست بووین. ئێمەش بەشێکین لە ئاژەڵ و ناوە زانستیەکەمان زیندەوەرە، ئێمە ئیڤۆلۆشنمان کردووە و بەردەوام لە ئیڤۆلۆشنداین.\nخەڵکێکی زۆر دژایەتیان دەکرد، دەیان گوت کە داروین دەڵێ: مرۆڤ نەوەی مەیموونە، دووبارە ئەم فکرەیەی داروینیش بە زەحمەت ھەزم کرا و دژایەتیەکی زۆری کرا، بەتایبەتیش لە ناوچەکانی کۆمەڵگەکانی خۆمان تا ئێستاش دژایتی دەکرێت، لە کاتێکدا لە خوێندنگەکاندا ئێمە لەسەر ئیڤۆلۆشن کار دەکەین، بەڵام بێ ئاگاین لێی، باوەڕمان بە مرۆڤی نێردەتاڵ ھەیە، بەلام بە ئیڤۆلۆشن نا!\n - دواتر سیگمۆند فرۆید ھات و گوتی: ئێمە نزیکەی لە سەدا ھەشتای کردار و ڕەفتارمان بە دەست خۆمان نیە، غەریزەکانمان کاریگەریان لەسەر ڕەوتی ژیانمان ھەیە، پاڵنەرن بۆ ژیان کردن، لە نەستمانەوە پەیاممان بۆ دێت و کاریگەری لەسەرمان ھەیە. کەسایەتیمان لە کلتور و کۆمەڵگە و چواردەورەوە داتاشراوە. بەتووندی دژایەتی کراو و چەندین ساڵ خۆی و بیرۆکەکانی پەراوێزخران، بەڵام دواتر تێزەکانی وەرگیران و کاریان لەسەر کرا.\n ئەم سێ بابەتە ئێستە بونەتە بابەتی زانستی، زانست ئیشیان لەسەر دەکات، بەڵام لەبەرئەوەی ئێمە پێمان وایە لە سەروو سروشتین، گەردوون بۆ خزمەتی ئێمە دروست کراوە، تا ئێستەش ناتوانین قبوولیان بکەین، مرۆڤ بە سروشتی خۆی زیاتر ئارەزووی لە ئافسانە و داستانە. ئەو ڕاستیانەی زانست بۆمان دەیدۆزێتەوە، ناتوانین باوەڕیان پێ بکەین، یاخۆ حەز ناکەین باوەڕ بکەین، لەبەرئەوەی لە کۆنەوە لەگەل خەیاڵات و خوڕافتداین.\nبەڵام دەچینە قۆناغێکی نوێوە، لە جیاتی ئەوەی خۆمان لە کێشەکان و بەرپرسیارەتیەکان بشارینەوە ھەوڵی چارەسەر کردنیان دەدەین لە رێگەی زانستەوە، چونکە زانست خەبەرمان دەکاتەوە، ناتوانین جارێکی دیکە باوەر بەوە بکەین، زەویەکەمان لەسەر پشتی ماسیەک بێت، بەڵکوو بە ئاگاین زەویەکەمان لە گەردونێکی گەورەدایە و پێویستە هەموومان پێکەوە بیپارێزین.\nئەرشیفی (رەئوف جەمال)ی نووسەر


6/9/2021 10:20:00 PM 1157 جار خوێندراوەتەوە\nرۆژی هەینی، ٢٢ی ١٢ی ١٩٤٤ لە گەڕەکی سەرشەقام لە شاری سلێمانی لە خێزانێکی ئاسایی کوڕێک لە دایک بو. ناوی نرا نەوشیروان.\nبۆچی مسته‌فا ئه‌مین ناوی «نەوشیروان»ی بۆ کوڕه تازه له دایکبوه‌که‌ی هه‌ڵبژارد؟ خه‌ڵکی کوردستان و ئێمه‌ش که چه‌ندین ساڵ له‌گه‌ڵ نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین له نزیکه‌وه کارمان کرد، رازی پشت ناوی ئه‌ومان نه‌ده‌زانی. پاش کۆچی دوای ئه‌و رازه‌ی له زمانی سه‌ڵاح چاوشین، پێشمه‌رگه‌یه‌کی دێرین و یه‌کێك له هاوڕێکانی منداڵی و پێشمه‌رگایه‌تی و چاکسازیخوازی، نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین ئاشکرا بوو.\nسه‌ڵاح چاوشین بەم شێوه‌یه چیرۆکه‌که‌ی گێڕایەوە:\n«کاك نه‌وشیروان گیرا بوو، که گیرا بوو هیچی وای له‌سه‌ر ئیسپات نه‌بوو له به‌رئه‌وه به‌ریاندا. که به‌ریاندا هاته‌وه سلێمانی ئێمه به ماڵه‌وه چووین بۆ لایان. که چووین بۆ لایان، زۆرمان پێخۆش بوو له‌گه‌ڵ دایکی و له‌گه‌ڵ باوکی که کاك نه‌وشیروان به‌ر بووه. کاک مسته‌فا، باوکی کاك نه‌وشیروان زۆری پێخۆش بوو. باسی ئه‌وه‌ی کرد که له ئێران پاشایه‌کی عادل هه‌بووه ناوی نه‌وشیروان بووه. ئه‌م پاشایه له ناو خه‌ڵکدا زۆر خۆشه‌ویست بووه له‌به‌رئه‌وه پیاوێک بووه زۆر به ته‌نگ خه‌ڵکی فه‌قیرو هه‌ژاره‌وه بووه و زۆر له ره‌عیه‌ته‌که‌ی پرسیوه‌ته‌وه. کێ زوڵمی لێده‌کرێ و کێ زوڵمی لێناکرێ؟ جا راستی من له دڵی خۆمدا وه‌ختی خۆی ئه‌م نه‌وشیروانه‌م به ناوی ئه‌وه ناو ناوه«.\nمستەفا ئەمین، پیاوێکی خوێندەوارو شارەزای مێژوو بوو. نەوشیروان مستەفا لە چاوپێکەوتنێک لەگەڵ «پشووی کوردستانی نوێ» کە لاوەند نەوزاد ئەنجامی داوەو لە ژمارە (١٦) تشرینی یەکەم، ٢٠٠٠، بڵاو کراوەتەوە دەربارەی باوکی ئەڵێت، «باوکم خوێندەوار بوو... لە ناو ماڵی خۆماندا باوکم زۆر لەگەڵ ئێمەدا خەریک دەبوو کە لە خوێندندا پێشبکەوین. بۆئەوەی رەوشتمان باش بێت، هەڵسوکەوتمان لە ناو کۆمەڵدا رێکوپێک بێت. تووشی کەچڕەوی و خراپە نەبین. من لە پەروەردەی خۆم تا ئەندازەیەکی زۆر خۆم بە قەرزاری باوکم دەزانم. ئەو فێری کردم لە ژیانی تایبەتی خۆمدا چۆن رەفتار لەگەڵ خەڵکدا بکەم و هەڵسوکەوتم چۆن بێت، پەیوەندیم لەگەڵ لێقەوماو و فەقیر و هەژارندا چۆن بێت. بەرامبەر بە گەل و نیشتیمانەکەم جۆری بیرکردنەوە و دڵسۆزیم چۆن بێت. لەمانەدا من خۆم بە قەرزاری باوکم و بنەماڵەکەمان دەزانم کە فێریان کردم.»\nمستەفا ئەمین، باوکی نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین، نەوشیروان مستەفای بە ناوی نەوشیروانی دادپەروەر «٥٠١-٥٧٩» که فەرمانڕەوایەکی ساسانی بوو، لە ماوەی حوکمیدا لە ساڵی «٥٣١ بۆ ٥٧٩» شەهەنشای ئیمپراتۆری ساسانی بوو. ناوی خۆی خه‌سره‌وی یه‌که‌م بووه. لە ماوەی حوکمڕانیدا چاکسازی ئیداری و سیاسی و سەربازی ئەنجامدا و دەسەڵاتی لە ئاغاکان سەندەوە و گەڕاندیەوە بۆ گەل. پاش کۆچی دوایی گەلەکۆمەیەك لەلایەن ئاغاکانەوە ئەنجامدرا و چاکسازییەکانیان هەڵوەشاندەوە.\nنەوشیروان مستەفا ئەمین دادپەروەر و چاکسازیخواز و نیشتیمانپەروەرێکی رەسەن بوو کە تەواوی ژیان بەخشی بە کورد و کوردستان. هه‌میشه که‌سانی سته‌مکار و گه‌نده‌ڵ و بێبه‌ها دژایه‌تی ئه‌ویان کرد تا ئه‌و رۆژه‌ی له ژیاندا بوو. پاش ئه‌وه‌ش هه‌موو که‌وتونه‌ته پیلانگیڕی و گه‌له‌کۆمه له بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان. هاوشێوه‌ی ئاغاکانی سه‌رده‌می نه‌وشیروانی ساسانی ئه‌م ئاغا و گه‌نده‌ڵانه که متمانه‌ی خه‌ڵك و شه‌رعیه‌تی حوکمڕانیان له ده‌ستداوه کار ده‌که‌ن بۆ بێکاریگه‌رکردنی هه‌مو هه‌نگاو و روانین و بیری ئازادیخوازی و دادپه‌روه‌رانه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین. پێچه‌وانه‌ی نه‌وشیروانی ساسانی، سه‌دان هه‌زار هاوڵاتی و سه‌دان سه‌رکرده‌ی گه‌نج و به ته‌مه‌ن، ده‌یان هه‌زار کوڕ و کچی ئازا له دڵ و بیر و روانینیاندا نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین و هه‌مو بیر و فه‌لسه‌فه‌ی سیاسی ئه‌ویان هه‌ڵگرتووه. ئه‌م پیلانه شکست دێنێت و زوو یان درەنگ ته‌واوی به‌رنامه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین بۆ دادپه‌روه‌ری و ده‌وڵه‌تی قانون و چاکسازی سیاسی و ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تی جێبه‌جێ ده‌که‌ین.\nنمونەیەك لە هاوشێوەی نەوشیروانی دادپەرەر و نەوشیروان مستەفا ئەمین. لە سەردەمی نەوشیروانی دادپەروەردا خەڵکی ئاسایی توانای گەیشتنیان بە شا نەبووە، شا فەرمانی دەرکرد کە زنجیرێکی درێژ کە سەرێکی لە هەیوانەکەیدا و سەرەکەی دیکەشی لە دەرەوەی کۆشکەکەی بێت هەڵبواسرێت. کەسێك کە زوڵمی لێدەکرا خۆی دەگەیاندە زنجیرەکە و دەی لەرزاندا و زنجیرەکە دەکەوتە جوڵە و بەمەش شا بە ئاگا دەهات کە کەسێك لە دەرەوەی کۆشکەکەیەتی بۆ داوای حەقی خۆی و بە هانایەوە دەچوو.\nنەوشیروان مستەفا تەنیا سەرکردە و شۆڕشگێڕە نەک لە ناو کورددا بەڵکو لە تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا کە ئارەزومەندانە دەسەڵاتی بەجێهێشت و سەنگەری بەرگری لە خەڵکی هەڵبژارد. ئەو دەیتوانی پاش هەڵبژاردنی ١٩٩٢ ببێت بە یەکەم سەرۆکی حکومەتی هەرێم کوردستان. بەڵام رەتی کردەوە.\nسەفوەت رەشید بابەتێکی نووسیوە بە ناونیشانی «بیرەوەرییەکی خۆش لە تەک کاک نەوشیروان و مامۆستا مەلا عەبدوڵادا» کە تایبەتە بە مانگرتنی زیندانیانی زیندانی سلێمانی و تێیدا ئەگێڕێتەوە، «یەکێک لە زیندانیکراوەکان لە ناو گرتوخانەکەدا وەک دەڵێن بە ئەمری خوا مردوەو بەڵام مانگرتوەکان جەنازەکە نانێرنە دەرەوە بۆ ناشتنی، بۆیە کاتێ ویستمان سەرلە بەندکراوەکان بدەین تکامان لە مامۆستا مەلا عەبدوڵا بەرخی کە ئەندامێکی چالاکی ڕێکخراوەکە بو کە لە خزمەت ئەودا بچین بۆ ڵایان، کاتێ چوینە ئەوەێ ئەفسەرەکان وتیان ئێمە ناتوانین دەرگاتان بۆ بکەینەوە.\nوتمان ئەی چۆن قسەیان لەگەڵ بکەین؟ وتیان ئەتوانن بەو پەیژەیەدا سەرکەون بۆ سەر ئەو دیوارە بەرزەی کە دەڕوانێ بەسەر حەوشەی ناوەوەدا و لەوێو بانگیان بکەن بەڵکو جوابتان بدەنەوە! بەڵێ باشە فەرمایشتەکەتان بە جێیە، بە پەیژەکەدا هەڵگەڕاین، لەسەر دیوارەکەوە هاوارمان لێکردن کە ئێمە ڕێکخراوی مافی مرۆڤین هاتوین بەهانایانەوەو مامۆستا مەلا عەبدوڵا پێیگوتن کە خودا قەبوڵی ناکات نە شەرعەن و نە لەڕوی مرۆڤایەتیەوە دروستە ئێوە دوو ڕۆژە ناهێڵن ئەو جەنازەیە بەرێکرێ، پاشان پرسیمان ئێوە ئیستا داواکاریەکانتان چێە؟ وتیان تەنیا داواکاریمان هاتنی کاک نەوشیروانە بۆ لامان! ئێمەش هەرلەوێوە چوین بۆ لای کاک نەوشیروان داواکاری مانگرتوەکانمان پێ گەیاند، دیارە ئەو بە ئاگا بو لە کێشەکەو خۆی ئاسایی یەکسەر وتی یاڵا با بڕوێن و ئەویش بە هەمان پەیژەدا سەرکەوت وگوێی بۆ داواکاریەکانیان شل کرد و بەڵێنی پێدان کە لە ڕوی یاسییەوە چی جائیز بێت بۆیان جێبەجی بکات، ئیترمانگرتنەکە کۆتایی پێهات ودەرگاکان واڵا کران و جەنازە بەڕێکراو ئاو کارەبا گەڕایەوە و مواجەهە ڕێگەی پێدرا و جەژن بە سەلامەتی تێپەڕی و پاشان بە پێشنیاری کاک نەوشیروان پڕۆژە یاسایەکی لێبوردنی گشتی بە شێوەیەکی ئوسوڵی دەرچو کە گەلێک لەو کێشانەی چارەسەر ئەکرد.»\nئەو پرسیارەی کە سەفوەت رەشید وەڵامی نەداوەتەوە ئەمەیە: بۆچی زیندانیەکان تەنیا دوای بینینی نەوشیروان مستەفا ئەکەن و بە هیچ شت و کەسێکی دیکە رازی نین مانگرتنەکەیان بشکێنن؟ وەڵامی ئەم پرسیارە لە زاری نەوشیروان مستەفاوە لە یاداشتەکانی بەندەدا تۆمار کراوە.\nنەوشیروان مستەفا هەموو رۆژێک لە سەعات (٨) بۆ سەعات (١)ی پاشنیوەڕۆ لە ئۆفیسی خۆی لە بینای خوارەوە لە نهۆمی یەکەم لە گردی زەرگەتە کاری رۆژانە و بینینی هاونیشتیمانیان و کۆبونەوەکانی ئەنجام ئەدا. دواتر ئەچووە بینای سەرەوە و لە ژوری عومەری سەید عەلی دائەنیشت. دەقی یاداشتەکە بەم شێوەیە «دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ شەممە ٢٧ی ٩ی ٢٠١٤ لە ژوری عومەر سەید عەلی گفتوگۆ دەربارەی رێڕەوی رووداوکان لە ١٩٩٢ بەدواوە ئەکرا. یەکێک لە باسەکان لەسەر شکستەکانی حکومەت و بڵاوبوونەوەی گەندەڵی و راورووت بوو. بابەتی رەتکردنەوەی وەرگرتنی سەرۆکی حکومەت لەلایەن نەوشیروان مستەفا هاتە بەرباس.\nعومەری سەید عەلی رووی کردە نەوشیروان مستەفا و وتی: «کاک نەوشیروان ئەبو تۆ ئەو پۆستە وەربگریت. تۆ سەرۆکی حکومەتت بە دەست بوایە رەوش و رێڕەوی سیاسەت لە کوردستان بەو شێوە نەدەبو.» دەستبەجێ نەوشیروان مستەفا لە وەڵامدا وتی: «من ئێستاش هەمان رام هەیە. ئەو کات بڕیاری راستمدا. ئێستاش هەمان رام هەیە. پەشیمان نیم لەوەی نەمکرد. شۆڕشی ئێمە بۆ پۆست نەبو بەڵکو بۆ ئازادی کورد بو لە زوڵم و ستەم و نادادی.»\nدواتر باسی راو رووت و تاڵانی و گەندەڵی کرا. نەوشیروان مستەفا گێڕایەوە کە رۆژێک هاتن بۆ لای و پێیان ووت کە لە زیندانیەکانی زیندانی سلێمانی مانیان گرتووە و تەنیا بە بینی تۆ رازین. منیش هەستام و رۆیشتم. ویستم بچمە ناو زیندانیەکان. نەیانهێشت. ووتیان ئەترسین شتێک روو بدات. بە پەیژەیەکدا چوومە سەربان. زیندانیەکان سکاڵایان هەبوو لەو رەوشەی تێیدا بوون. یەکێک ووتی من (٦) مانگە لەبەر دزینی مریشکێک بۆ منداڵەکانم لە زیندانم کەچی سەدان کەس کە راورووت ئەکەن ئازاد ئەسوڕێنەوە. ئەو دزییەی من گەورەیە یان هی ئەوان؟ چەند زیندانی دیکە قسەیان کرد کە لەسەر شتی بەسیت گیرا بوون. بەڵێنم پێدان هەر چۆن بتوانم و چیم پێبکرێ بە رێگەی قانونی هەوڵ بدەم کێشەکانیان بۆ چارەسەر بکەم. ئەو رۆژە مانگرتنەکەیان شکاند و دواتر ئەوەی چارەسەری قانونی هەبوو بۆیان کرا.»\nبۆ زانینی ساڵی ئەم رووداوە پەیوەندیم بە خالید رەزا ئەمین، قایمقامی ئەو کاتی سلێمانی، کرد. بەڕێزیان جگە لە راستکردنەوەی تەواوی رووداوەکە کە سەفوەت رەشید گێڕاویەتیەوە چەند زانیارییەکی دیکەی خستەڕوو. یەکەم، رووداوەکە ساڵی ١٩٩٤ بووە. دووەم، زیندانیەکان متمانەیان بە کەسی دیکە نەبووە و قسەی نەوشیروان مستەفا بەهۆی ناسراوی بە راستگۆی و دادپەروەری لای ئەوان سەنەد بووە. سێیەم، زیندانیەکان داوایان کردووە نەوشیروان مستەفا بچێتە ناو زیندانەکە بۆ لایان بەڵام بەهۆی دڵنیا نەبوون لە کاردانەوەکان ئەوان رازی نەبوون. چوارەم، زیندانەکە بەهۆی نەبوونی شوێن زۆر قەرەباڵغ بووە. زیندانی تاوانباری تێدا بووە بەڵام زیندانیش هەبووە لەسەر شتی بچووک زیندانی کراوە.\nنەوشیروان مستەفا ئەمین هەمیشە نزیك بوو لە خەڵك و نە کۆشکی هەبوو زنجیری پێوە بکات و نە دەرگای هەبو بەسەر خەڵکدا دابخرێت. هەموو کەس دەیتوانی بە ئاسانی بیبینێت و داوا و سکاڵا و رای خۆی پێبگەیەنێت. ئەو دەیان و سەدان هەزار هاوڵاتی بینی بوو بە درێژایی ژیانی و ئەو رۆژەی کۆچی دوای کرد هەمان ئەو خەڵکە هاتن و بە شکۆوە بەڕێیان کرد. ئێستاش و تا هەمیشە ئەو هی هەموو خەڵکی دادپەروەریخواز و ئازادیخواز و چاکسازیخوازە.


کوردستان میدیا: لێقەوماوانی بوومەلەرزەلێدراوی کرماشان، لە هەمبەر دۆخی نالەباری ژیانیان دەناڵێنن و دەڵێن کە توانای دانەوەی وامیان نییە.\nدوای تێپەڕینی نزیک بە دوو ساڵ بەسەر بوومەلەرزەکەی کرماشاندا کە بووە هۆی کوژران و برینداربوونی هەزاران کەس و لەدەستدانی حاڵ و ماڵی بەشێکی زۆری خەڵکی ئەو پارێزگایە، سەدان نەهامەتیی دیکە بەرۆکی ئەم خەڵکەی گرتووە و لە مەزیقەی هاویشتوون.\nخەڵکی وەزاڵەهاتووی ئەم پارێزگایە، بەهۆی خراپیی دۆخی ژیانیان و جێبەجێنەکردنی وادە و بەڵێنە چەواشەکارانەکانی بەرپرسانی ڕێژیم، نازانن دەنگی خۆیان بە کۆی بگەیەنن.\nخەڵکی بوومەلەرزەلێدراوی پارێزگای کرماشان کە پلەی یەکەمیان لە شەڕ، هەژاری، خۆکوژی و... هەیە دوای ئەوەی کە شەڕ، سێڵاو و بومەلەرزەیان تێپەڕاندووە، داوایان ئەوەیە کە وەکوو خەڵکی خاون ماف لەبەر چاو بگیرێن.\nبەرپرسانی ڕێژیمی ئێران لە میدیاکاندا باس لەوە دەکەن کە خانووە ڕووخاوەکانی بوومەلەرزەلێدراوانمان چاک کردووەتەوە، بەڵام ڕاستییەکان لە زاری خەڵکی لێقەوماوەوە دەردەکەوێت.\nهاووڵاتییەکی خەڵکی شاری سەلاسی باوەجانی لەم بارەوە دەڵێت: ''کەس پوولی نییە، خەڵک هیچی نییە، نە کارێک هەیە و نە داهاتێک. ئەم وامانە کە لە لایەن ڕێژیمەوە پێمان دراوە و خانوویەکی نیوەچڵی بۆ دروست کردین، ئێستا توانای دانەوەی ئەم وامانەمان نییە".\nئەم هاووڵاتییە تا ڕادەیەک گوشاری بۆ هاتووە کە دەڵێت: "مەگەر بە جێگای دانەوەی ئەم وامانە زیندانیمان بکەن و بەم شێوەیە حیسابمان لەگەڵ بکرێت".\nڕێژیمی ئیسلامیی ئێران جیا لەوەی هیچ ئاوڕێکی لە بارودۆخی بوومەلەرزەلێدراوانی پارێزگای کرماشان نەداوەتەوە، لەسەر خەڵکی بوومەلەرزەلێدراوی ئەو پارێزگایە پڕوپاگەندە و چەواشە بڵاو دەکاتەوە.


کۆشکی سپی پشتراستی دەکاتەوە سەرۆک بایدن لەگەڵ بن سەلمان کۆدەبێتەوە\nبه‌رپرسێكی باڵای بەڕێوەبەرایەتی جۆو بایدن ڕۆژی دووشه‌ممه له لێدوانێكدا بۆ ڕۆژنامه‌نوسانی ڕاگه‌یاند، سه‌رۆك بایدن له مانگی حەوت سه‌ردانی عەرەبستانی سعودیه ده‌كات و له‌گه‌ڵ محه‌مه‌د بن سه‌لمان شازاده‌ی جێنشینی سعودیه كۆده‌بێته‌وه.\nڕاگەیاندنی کۆبوونەوەی بایدن لەگەڵ بن سەلمان چەند هەفتەیەکە چاوەڕوان دەکرێت و لەلایەن داکۆکیکارانی مافەکانی مرۆڤەوە ڕەخنەی لێگیراوە.\nكۆبوونەوەكە لە چوارچێوەی گەشتێكی فراوانترە بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە نێوان 13 بۆ 16ی حەوت، كە تیایدا سەرۆك گەشت بۆ ئیسرائیل و كەناری ڕۆژئاواش دەكات پێش ئەوەی بچێت بۆ جددە بۆ بەشداریکردن لە كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی هاریكاری كەنداو.\nئەو بەرپرسە باڵایە ئاماژەی بەوەشکردووە، کۆبوونەوەی بایدن لەگەڵ شازادەی جێنشین لە چوارچێوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ "زیاتر لە دەیان سەرکردە"ی جیهان بەڕێوەدەچێت و شا سەلمان، سەرکردەی فەرمی شانشینی سعودیە، لە خۆبگرێت.\nکۆبوونەوەی بایدن لەگەڵ بن سەلمان ناکۆکە لەگەڵ بەڵێنی توندی بایدن لە کاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکاندا کە دەیگوت عەرەبستانی سعودییە دەکاتە وڵاتێکی "گۆشەگیر" کە دەبێت "باج"ی کوشتنی نوسەری ڕەخنەگری سعودی و ستوننوسی واشنتۆن پۆست، جەمال خاشقچی، بدات. خاشقچی ساڵی ٢٠١٨ لە کونسوڵخانەی سعودییە لە ئیستەنبوڵ کوژرا.\nبایدن ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتێکی هەواڵگری ئەمەریکا کە بەو ئەنجامە گەیشت بوو بن سەلمان ڕەزامەندی دەربڕیوە لەسەر پیلانێک بۆ "گرتن یان کوشتنی" خاشقچی کە بردرایە نێو کونسوڵخانەی سعودیە لە ئەستەنبوڵ کە لەوێ کوژرا و جەستەی پارچە پارچە کرا. لە ئەنجامدا، سەرۆک کۆمار سزای خستە سەر دەیان بەرپرسی سعودیە کە دەستیان هەبوو بوو لە کوشتنی نوسەرەکەدا.\nئەو بەرپرسە باڵایە شەوی دووشەممە گوتی کە لە کاتێکدا بەڕێوەبەرایەتی وڵاتەکە داوای لێپرسینەوەی لە مردنی خاشقچی کردووە، بەڵام هەوڵی نەداوە پەیوەندییەکانی لەگەڵ شانشینەکە بە تەواوی "بپچڕێنێت". ئەو بەرپرسە شازادەی جێنشینی بە "گرنگ" ناوبرد بۆ درێژکردنەوەی ئاگربەستی شەڕی یەمەن تا لانیکەم مانگی هەشت.\nئەو بەرپرسە گوتی: "لە کاتێکدا ئێمە پەیوەندییەکان دووبارە دروستدەکەینەوە، بە دوای پچڕانی پەیوەندییەکاندا نین، چونکە سعودیە بۆ ماوەی هەشت دەیەیە هاوبەشێکی ستراتیژی ئەمەریکایە".


گفتوگۆکانی ڤینیسیا: ڕۆڵی هونەرمەند شێرکۆ عەباس لە بواری مۆسیقاو هێزی نەرمدا. - Ruya Foundation For Contemporary Culture In Iraq\nئایار 16, 2017 گفتوگۆکانی ڤینیسیا: ڕۆڵی هونەرمەند شێرکۆ عەباس لە بواری مۆسیقاو هێزی نەرمدا.\nشێرکۆ عەباس (لە دایکبووی ساڵی ١٩٧٨، سلێمانی) یەکێکە لە هونەرمەندانی بواری مەڵتی میدیادا کە لە شاری سلێمانیدا دەژێت و هەر لەوێش کارەهونەریەکانی خۆی ئەنجام دەدات. شێرکۆ عەبباس کارەهونەریەکانی خۆی لەبواری ڤیدیۆ، نواندن و تێکست و شتە دۆزراوەژاندا ئەنجام دەدات. هونەرمەند شێرکۆ عەبباس لە ساڵی ٢٠١٣دا بەخششێکی خوێندنی لە حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بەدەست هێنا بۆ تەواوکردنی خوێندنی ماستەر لە زانکۆی گۆڵدسمیث لە شاری لەندەن لە وڵاتی بەریتانیا. کارە هونەریەکانی شێرکۆ عەبباس لە کۆمەڵێک نماییشی بەکۆمەڵ لەسەرئاستی نێودەوڵەتیدا نماییشکراون لەمانەش پێشانگای “غوربەت” لە هۆڵی نماییشی لەندەن (٢٠١٢)، و “تەنگەبەرێکی ترسناک” لە ستۆدیۆی(Import/Export) لە کاسێل لە ساڵی (٢٠١٢)، “ئازادی لە نێو بەربەستەکاندا؟” لە ڤاکسجۆ کۆنستال، سوێد (٢٠١٤) هەروەها لە ئەلتەرناتیڤا لە غانسک، پۆڵەندا لە ساڵی ٢٠١٥.\nکاری هونەری مۆسیقاکەی سەردەمی بۆش (٢٠١٧) بریتیە لە کارێکی هونەری پێکهێنانی ڤیدیۆیی دووکەناڵی کە لە لایەن رێکخراوی روئیاوە داواکراوە بۆ پێشانگای “کۆنینە” لە بەشی وڵاتی عێراق لە بیناڵی پەنجاوحەوتەمینی شاری ڤینیسیا. ئەم کارە هونەریە پشت بەم گرتە ڤیدیۆیی و وێنانەی سەفەرەکەی خوشکی هونەرمەند شێرکۆ عەبباس دەبەستێت بۆ وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمەریکا لە مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٣ دا. کاتێک کە ژەنیاری ئامێری مۆسیقی تشیلۆ بوو لە نێو گرووپی سەمفۆنیای نیشتیمانی عێراقیدا. ئەوسا ئۆرکسترای عێراقی داوەتکرابوو بۆ ژەنینی مۆسیقا لە هۆڵی ناوەندی جۆن.ف. کێنێدی لە شاری واشینگتۆن. دی. سی، بەهاوبەشی لەگەڵ ژەنیاری بەناوبانگی ئامێری تشیلی “یۆ یۆ ما” بۆ رێژەیەکی گەورەی جەماوەر و بەئامادەبوونی سەرۆکی ئەوسای وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمەریکا جۆرج دەبلیو بۆش و خێزانەکەی هەروەها وەرزیری ئەوسای دەرەوەی وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمەریکا کۆڵن پاوڵ. لە رێگەی بەکارهێنانی ئەم گرتە ڤیدیۆییە کەسیانەی سەفەری خوشکەکەی و چەند شتێکی دۆزراوەی سەفەرەکەدا، هونەرمەند شێرکۆ عەبباس هەڵدەستێت بە لێکۆڵینەوە لە ڕۆڵی مۆسیقا و سیاسەت و هێزی نەرم لە جەنگی عێراقدا هەروەها لە شەڕی عەقڵ و دڵەکاندا.\n‘ئەوەی کە واملێدەکات هەست بە ناڕەحەتی بکەم لە سەبارەت بە دەرکەوتنی گروپی سەمفۆنیای عێراقی لە شاری واشینگتۆندا بریتیە لە سروشتی نیشاندانی هەوڵ و کۆششەکانی دانیال پایپیس’\nوێنەی یەکەم:شێرکۆ عەبباس، گرتەیەک لە مۆسیقاکەی سەردەمی بۆش،٢٠١٧، کاریکی هونەری ڤیدیۆیی پێکهێنانی دوو کەناڵی لەگەڵ کۆمەڵێک شتومەکدا.\nچۆن بەنێو ئەم ئەرشیفەدا هاتنەوە؟\nماوەیەکی درێژبوو هیچ بیرۆکەیەکم دەربارەی ئەم سەفەرە نەبوو تاکو ساڵێک بەرلەئێستا کە لە دووتوێی گفتوگۆیەکدا کەوتەوە بیرم. کاتێک کە لە شاری سلێمانیدا گەڕامەوە، هەوڵمدا کاسێتە ڤیدیۆییەکانی خوشکەکەم لە ماڵەوە بدۆزمەوە. بەگشتی خۆشکەکەم چوار کاسێتی لەم سەفەرەدا تۆمارکردبوو، بەڵام دووانیان تێکچووبوون. هەروەها یەکێک لە مۆسیقارە هاوسەفەرو هاورێکانی خوشکەکەم هەندێک لە شتە بێکەڵکەکانی خۆیانیان پێدام.\nچی بوون ئەم شتانەی کە بەلاتەوە جێی سەرنج بوون؟\nئەمە بۆیەکەمین جاربوو کە خوشکەکەم سواری فرۆکەببێت،هەروەها بۆ یەکەمین جاربوو کە وڵاتی عێراق بەجێبهێلێت. خوشکەکەم لەو کاتدا پاسپۆرتی نەبوو. جەیشی ئەمەریکی بەڵگەیەکی سەفەرکردنیان بۆ دروست کرد بۆ ئەنجامدانی سەفەرەکە. خوشکەکەم لە سەفەرەکەیدا هەمووشتێکی بە کامێرەی ڤێدیۆ تۆمارکردبوو: ڕۆیشتنی بەرەو فڕۆکەخانە، سەرەگرتن بۆ سواربوونی فڕۆکە. فڕینی فڕۆکەکە، گرتەی جانتاکان لەسەر کەمەربەندی گوێزەرەوە هەروەها مۆسیقاکە و ڕاهێنانەکانیش. خوشکەکەم لە شاری واشنتۆن. دی. سیدا چاوی کەوت بەیەکێک لە پاڵەوانەکانی خۆی لە بواری مۆسیقادا کە هونەرمەندی گەورەی جیهانی و ژەنیاری ئامێری تشیلۆ “یۆیۆما” بوو. لە نێو گرتە ڤیدیۆییەکاندا هیچ شتێکی تایبەت روونادات. وەک چاڵاکیەکی هونەریش کارەکە زۆر سادە و مرۆییە، و تەنانەت خوشکەکەم رەسمێکی زۆر شڕو شەپڕێوی دارێکی خورماشی لەسەر کاسێتەکاندا دروست کردبو.\nباوکی تۆ هونەرمەندێکی فلیمساز بووە کە توانیویەتی رووماڵی کەمپینەکانی ئەنفال و ڕاپەرینی کوردەکانی ساڵانی هەشتاکان و نەوەدەکانی سەدەی ڕابردووش بکات. ئێوە بۆچی بڕیارتان دا لەجیاتی کارەهونەریەکانی باوکتان جەخت بکەنەسەر گرتە ڤیدیۆییەکانی ساڵی ٢٠٠٣ ی خوشکەکەتان؟\nباوکم کامیرەمان و فلیمسازێکی زۆر لێهاتوو بوو. ئەرشیفە هونەریەکەی ئەو کە لە ئێستادا من سەرقاڵی بە دیجیتاڵکردنیمە، زۆرشت سەبارەت بە چیڕۆکی ژیانی کورد و ژیانی ڕۆژانەی شارە کوردیەکان باسدەکات. من نامەوێت کارەهونەریەکەم وەک چیڕۆکێکی خەبەری نماییش بکرێت. کاری هونەری پێویستە ئامێزان بە هەست و سۆز بێت و پێویستە کارێکی وابێت کە هەستی پێبکرێت. خوشکەکەی من هەڵساوە بە وێنەگرتنی ئەزموونە کەسایەتیەکەی خۆی لەسەر کامیرایەکی کوالیتی نزمی ٨ میلیمەتری، و خۆشکەکەم ئەو کامێرا سۆنیەی خۆی بەکارهێناوە کە باوکم بۆی کڕیبوو. جگەلەمەش خوشکەکەم زەختی لە فیلمەکە کردووە بە هۆی بەکارهێنانی فۆرماتی (Sp) کە ئەمەش خۆی لەخۆیدا کوالیتی وێنە و ڤیدیۆکان کەم دەکاتەوە. گرتەکان لە کارێکی هونەری لێنەهاتوو دەچن و منیش حەزم لەمەیە.\nئایا هیچ کاتێک باوکت تۆ یان خوشکەکەتی فێری ئەوەکردوە کە چۆن کامێرا بەکاربهێنن؟\nنەخێر، بەڵام ئێمە لە ئەرشیف وکەل وپەلەکەیمان کۆڵیەوە، ئەو کەسێک بوو کە زۆر حەزی بەهەبووبی کامیراکان دەکرد.\nوێنە: بێ ناوونیشان\nگەڕان بەنێو ئەرشیفی باوکتدا، چیت پێدەلێت لە سەر عێراقی ئەوسا؟\nگرتە ڤیدیۆییەکان هەندێک بابەتیان وروژاندوە کە من وەک هونەرمەندێکی عێراقی تاکو ئێستاس ئەزموونیان دەکەم. ئێمە لەڕووی کەلتوریەوە دابڕاوین و توانای سەفەرکردنیشمان بەهۆی پاسپۆرتەکانمانەوە سنوردار کراون. بۆ ئێمە تاکو ئێستاش زەحمەتە کەرەستە وکەل و پەلی تایبەت بەکارە هونەریەکانمان دەست بکەون. کامێرای ٨ ملیمی کە خوشکەکەم ئەوسا بەکاری هێناوە باشترین کەرەستەی ئەو بوارەبووە کە ئەوسا لە عێراق بەدەست دەکەوت. ئێمە لە هەرێمی کوردستاندا تازە لەچنگی شەڕێکی ناوەخۆیی رزگارمان بووبوو، خەڵک ئەوسا لە ململانێیەکی سەختدابوون لەگەڵ هەژاری و دەراوێشتە خراپەکانی گەمارۆی ئابوریدا.\nڕێگەبدە بگەڕێینەوە نێو فیلمەکە. ئێوە چۆن باس لە چیڕۆکەکە دەکەن؟\nمن ئەم گرتە ڤیدیۆییەم هەڵبژاردوە کە پەیوەندی بە سەفەرەکە، گەڕان و جوڵانەوە هەیە. گروپێکی مۆسیقا ژەنەکان کاتێکی زۆر لە ئاسمان لەنێو فڕۆکە هەروەها لە فڕۆکەخانەدا بە سەردەبەن. ئەوان لەوساتانەدا سیمبولی جوڵە و شوێن گۆڕکێن. من ویستم تیشک بخەمەسەر ڕەهەندە سیاسیەکانی گواستنەوەی گروپی مۆسیقا ژەنانی عێراق. ئەوان هەر لەسەرەتاوە بۆ ئەوەی لە بەغداوە بچنە عەممان، لەگەڵ تیمێکی هێزی سەربازی ئەمەریکی بە فرۆکەیەکی جۆری “هەرقەل” دەفڕن کە ئێمە لە عێراقدا پێی دەڵێین فڕۆکەی “حەمودە”. دواتر بە گەشتێکی ئاسمانی بازرگانی دەگەنە فڕۆکەخانەی (JFK) لە شاری نیۆیۆرک، و دواتریش لەوێوە بە سواری پاسێکەوە بۆ شاری واشینگتۆن. دی. سی. لە شاری واشینگتۆن. دی. سیدا سەردانی مۆزەخانەی نیشتیمانی فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسمانیان کرد هەروەها سەردانی گەورەترین مزگەوتی ئەم شارە و کۆنترین کەنیسەی ئەم شارەشیان کرد. هەروەها من هەندێک کەلوپەلی سەفەرەکەشم بەکارهێنا وەک بەڵگە و دۆکیۆمێنتەکانی سەفەری خوشکەکەم و مێداڵیای ناوەندی جۆن کێنێدی.\nبۆچی تەنها جەختتان لەسەر کۆنسێرت و مۆسقاکەنەکردەوە؟\nدووەمین کەناڵ هەڵدەستێت بە نیشاندانی گرتەیەکی ڤیدیۆیی لە نێو کۆنسێرتەکەدا. مەراسیم بۆ نەکە تایبەت نەبوون بە مۆسیقا، بەڵکو تایبەت بوون بە جۆرج بۆش و جەنگەکەی لە وڵاتی عێراقدا. گروپی سەمفۆنیای عێراقی لەساڵانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوەوە هەیە. کەچی لەگەڵ ئەمەشدا لەنێو سێنتەری کێنێدیدا بەشێوازێکی بەئەنقەست و مەبەستدار وەک سیمبولێکی پێکەوەژیانی عێراقی بەکارهێندران. بەرلە کۆنسێرتەکە، گروپی سەمفۆنیای عێراقی هەڵسا بە هێنانی کۆمەڵێک ئەندامی گروپەکە لە کۆمەڵێک ئایین و گروپی نەتەوەیی جیاجیا کە لە بەشەجیاوازەکانی هەرێمی کوردستاندا لە باکوری عێراقدا دەژیان. هەروەها ئەم راگەیاندنەش کە روماڵی بۆنەکەیان دەکرد بەسیاسی کرابوون. لە یەکێک لە گرتە ڤیدیۆییەکاندا کە لەلایەن ئاژانسی ئەسۆشەیتێد پرێسەوە(AP) گیرا بووهونەرمەندی جیهانی , یۆ یۆ ما، یەکێکە لەو هونەرمەندە جیهانیانەی کە لەگەڵ گروپە عێراقیەکەدا مۆسیقا دەژەنێت، کەچی لە گرتە ڤیدیۆیەکەدا ئەم هونەرمەندە دەرهێندراوە. لەم کارە هونەریەدا زیاتر تەرکیز خراوەوتە سەر گروپی سەمفۆنیای عێراقی. من گرتەیەکی بچوکم لە فیلمێکی ئاژانسی ئەسۆشەیتێد پرێسدا لە کۆتاییدا فیلمەکەدا بەکارهێناوە، بەڵام بەبێ دەنگ بۆ ئەوەی سەرنجی بخەمە سەر.\nئایا چۆن دەتواندرێت مۆسیقا و کولتور وەک ئامرازێکی سیاسی بەکاربهێندرێن؟\nفەیلە سوف”سلاڤۆج زێزێک” لە بارەی شەشەمین سەمفۆنیای بێتهۆڤنەوە نووسیویەتی، کە وەک سرودێکی نیشتیمانی نازیەکان ئامادەکرابوو، هەروەها لەبارەی گۆرانیە کۆمۆنیستیەکانی یەکیەتی سۆڤیەت و شۆڕشی ڕۆشەنبیری چین. گروپی سەمفۆنیای نیشتیمانی عێراق لە ناوەندی جۆن کێنێدیدا پارچە سەمفۆنیایەکی بیتهۆڤنیان ژەنی بەناوی “ئێگمۆنت ئۆپ.٤٨”. لامۆراڵی ئێگمۆنت یەکێک بووە لە پیاوە ئەشڕاف و خانەدانەکانی هۆڵەندا و سەر بڕینەکەی بووە هۆی دەرکردن و ڕیشەکێشکردنی حوکمی ئیسپانیا لە هۆڵەندا. ئەم پارچە مۆسیقایە پارچەمۆسیقایەکی شۆڕشگێڕی بوو کە بێتهۆڤن ئەفراندبووی وەک پشتگیریکردنێک بۆ کۆماری دیمۆکراتیک. مێژووی ئەم مۆسیقایە گەلێک شت دەربارەی عێراقی ئەوڕۆ دەوروژێنێت. بەڵام لە ناوەندی جۆن کێنێدیدا مۆسیقا بۆ کۆمەڵک مەبەست دەژەندرا: من نماییشەکەم وەک تۆمارێکی دەنگی بەکارهێناوە بۆ فلیمەکە.\nبۆچی ئەم کارە پەیوەندی بەعێراقی ئەمڕۆوە هەیە، لە کاتێکدا خوشکەکەی ئێوە نزیکەی ١٥ ساڵ بەر لە ئێستا سەفەرەکەی خۆی ئەنجام داوە؟\nوەک هونەرمە ندێک، من لە رابردوو دەکۆڵمەوە بۆ ئەوەی لە ئێستا تێبگەم. نەخشەی عێراقی ئەمڕۆ نەخشەیەکی لاوازە. بەم شێوازەی کە ئێستا هەیەتی ڕەنگە نەتواتێت بۆ ماوەیەکی دووروو درێژ بمێنێتەوە. من هەم وەک عێراقیەک و هەمیش وەک کوردێک هەمیشە ئەم پرسیارە لەخۆم دەکەم. ئێمە لە عێراقدا هەمیشە کۆمەڵێک کێشەی نوێمان هەن، وە پێویستە لەسەر هونەرمەندەکان کە وەڵامیان بدەنەوە و پێیان بزانن. تەنها هونەرمەندان دەتوانن بزانن کە ئێمە چۆن گەییشتووینەتە ئەم قۆناغەی کە لە ئێستادا تێیداین.\nبۆچی تەنها هونەرمەندان؟\nلە عێراقدا، ئێمە لە رووی سیاسیەوە دابەش بوینە، بەڵام کولتورەکەمان تاکو ئێستاش هەروەک خۆیەتی و هەموو ئەم کێشەو ئاریشانەش نەیانتوانیوە بەلای کولتورەکەماندا بچن. من کاتێک کە لە شاری کەرکوک خەریکی دروستکردنی فیلمێک بووم لەبارەی سینەما لەم شارەدا لە ساڵی ٢٠١٧ ، سەرەنجی ئەم حاڵەتەم دا. تاکو ئەمڕۆشی لەگەڵدابێت، کوردەکان،تورکمانەکان و عەرەبەکانیش شەڕ لەسەر ئەم شارە شەڕدەکەن. بەڵام کاتێ دەستیان بەقسەکردن لەسەر سینەماکەیان کرد سەرجەمی نیگەرانی ودڵەڕاوکێکانیان وەلانان. ئەوان پێکەوە دەستیان کرد بەقسەکردن و کۆمەڵێک نوکتەشیان لەسەر یەکتر وت. کولتور یەکێکە لە بوارە هەرە لەرزۆکەکانی نێو کۆمەڵگای عێراقی، بەڵام لە هەمانکاتیشدا لە هەمو بوارەکانیتر بە هێزترە.\nئێوە دەڵێن کە کۆنسیرتەکە لە بارەی مۆسیقاوە نەبوو، بەڵکو ناردنی نامەیەکی سیاسی بوو، ئایا ئێوە چۆن ئەمە لە کاری هونەری خۆتان جیا دەکەنەوە؟\nئەمە پرسیارێکی زەحمەتە، کارەکەی من کارێکی سیاسیە، بەڵام کارەکەم هیچ پەیامێکی ئایدیۆلۆژیانەی لەخۆدا هەڵنەگرتووە. بەلایەنی کەمەوە من نامەوێت کە ئەم پەیامە ئایدیۆلۆژیەم هەبێت. بۆ نموونە کارەکە پرسیار لەسەر لاوازی عێراقی ئەمڕۆ دەکات وەک نەتەوەیەک، بەڵام من ناڵێم کە ئێمە وەکو کورد دەبێت دەوڵەتێکی جیاوازمان هەبێت. من لێرەدا خەریکی توێژینەوە و ئاراستەکردنی پرسیارم.\nئێوە وابیردەکەنەوە کە کۆنسێرتەکە خوشکەکەتی لە هیچ روویەکەوە گۆڕیبێت؟\nمن هیچ کاتێک ئەم پرسیارەم ڕووبەرووی خوشکەکەم نەکردوەتەوە. من وابیرناکەمەوە کە کۆنسێرتەکە خوشکەکەمی لە ڕووی مۆسیقیەوە گۆڕیبێت، بەڵام بێگومان دەبێت ئەو کاریگەر بووبێت بە سەفەرەکەی بۆ وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمەریکا. دوو ساڵ دواتر وەک پەنابەر ڕوویکردە سوید و ئێستاش ئەو یەکێکە لە ئاوازدانەرە پێشەنگەکان لە شاری بەرلین.


24/11/2020 821 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nراوێژکاری دارایی و ئابووریی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، سەرەتای مانگی داهاتوو پرۆژەیاسای بودجەی 2021 دەگاتە پەرلەمان.\nله به‌یاننامه‌یه‌كدا د. مەزهەر محەممەد راوێژکاری دارایی و ئابووریی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگه‌یاند: سەرەتای مانگی داهاتوو پرۆژەیاسای بودجەی 2021 دەگاتە پەرلەمان، پێیوایە پرۆژە یاساکە هەمان پرۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2020 دەبێت، کە پێشتر حکومەتی عێراق لە پەرلەمان کشاندیەوە.\nباسی له‌وه‌شكردووه: لە پرۆژەیاسای بودجەی 2021 داوای وەرگرتنی بڕێک قەرز کراوە بۆ پڕکردنەوەی کورتهێنانی دارایی، بەڵام تاوەکو ئێستا بە فەرمی بڕی قەرز یاخود کورتهێنانەکە دیارینەکراوە.\nئه‌حمه‌د حاجی ڕه‌شید ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی له‌په‌رله‌مانی عێراق له نوسینێ:دا بڵاویكرده‌وه: "دواکەوتنی پرۆژە یاساکە بۆ مانگی 12 و پێویستی لیژنەی دارایی بە نزیکەی (یەک) مانگ وا دەکات پرۆژەکە نەبێتە یاسا لەسەرەتای ساڵی 2021 بۆیە موچەی مانگی یەک گرفتی بۆ دروست دەبێت".


کرێکارانی شارەداری مەریوان ٩ مانگە پارەیان وەرنەگرتووە\n١٣٩٦/٠٨/٢٢ - ١٣-١١-٢٠١٧ - ١١:٢٥ تاران ٣١٤ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: کرێکارانی شارەداری مەریوان بە هۆی گەندەڵی بەرپرسانی ئەو ناوەندە نزیک بە ٩ مانگە پارەیان وەرنەگرتووە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی ئاژانسی کوردپا: کرێکارانی شارەداری شاری مەریوان لە ٩ مانگە حەقدەستیان وەرنەگرتووە و لە ترسی درکردنیان لە سەر کارەکەیان ناوێرن مان بگرن.\nبە وتەی ئەکێک لە کرێکارانی شارەداری مەریوان، دواکەوتنی پارەی ٩ مانگی کرێکارانی شارەداری مەریوان بۆ بەرپرسانی پێشووی شۆرا و شارەداری دەگەڕێتەوە، بەڵام فەرمانبەرانی ئەو شارەداری هەموو مانگێگ پارەکەیان خۆیان وەردەگرن.\nئەو کرێکارە هەروەها بۆ ئاژانسی کوردپا ئەوەشی خستەڕوو، ئەگەر کرێکارانی وەرزی شارەداری مەریوان لەو پەیوەندییەدا، ناڕەزایەتی دەببڕن لەگەڵ کومیتەی ئینزباتی بەرەڕوو دەبنەوە یان پارەی مانگانەیان لێ کەم دەکەن.\nئەو کرێکارەی شارەداری مەریوانە کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت هەروەها ڕایگەیاند: بەرپرسی شارەداری مەریوان کەسێکی سپایە و خەڵکی گوندی هانە گەرمەڵەی بە ناوی "ساڵح حەسەن زادە" چەند جارێک کرێکاری ئەو شارەدارییە بە "اختشاشگر" تاوانبار کردوە.\nپێشتریش، عەلیڕەزا کازمی، یەکێک لە ئەندامانی بەڕێوەبەری شارەداریی شاری سنە، لە کۆبوونەوەی شۆرای شار، کرێکارانی شارەداریی ئەو شارەی بە "تێکدەر" ناوبرد.\n"تێکدەر" (تخریبچی) وشەیەک لە لایەن بەڕێوەبەری شارەداریی سنە بۆ خاوێنکاران


گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ معره النعمان\nسەدان ئاوارەی سووری دوای ئەوەی شارەکەیان ئازاد کرا گەڕانەوە بۆ سەر ماڵ و حاڵیان لە معره النعمان.\nلە دیدار لە گەڵ سەرۆکی مەجلیسی سووریا:\nهاوکاری ئێران و سووریا تاکتیکی نییە/ تاران پشتی دیمەشق بەرنادات\nسەرۆکی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی ئێران وتی: بەردەوام دەبین لە پشتیوانی کردنی سووریا و هاوکاری لە گەڵ ئێوە بە تاکتیکی نازانین.\nمامۆستای زانکۆ بۆ مێهر باسی دەکات؟\nهۆکاری پاڵپشتی ئەمریکا لە تورکیا لە بەرەی شەڕی سووریا چییە ؟\nڕابرت شاپیرۆ پێی وایە کە واشنتۆن لە تورکیا دژی سووریا و ڕووسیا و ئێرایەکان کە هەموویان دژی ئەمریکان، پاڵپشتی دەکات.\nبە بەڕێوەبردنی خۆپیشاندان لە دیرەزوور؛\nسوورییەکان داوای چوونە دەرەوەی ئەمریکا لە وڵاتەکەیان دەکەن\nدانیشتووانی یەکێک لە بەشەکانی پارێزگای دەیرەزوور لە نارەزایەتی بە هەبوونی سەربازانی ئەمریکی لە ئەو ناوچە خۆپیشاندانیان کرد.\nناوەندی ناسراوی بە چاوەدێری مافی مرۆڤی سووریا:\nسەربازانی تورکیا ناوچەی ژێر کۆنترۆڵی هەسەدە بوردمان دەکەن\nناوەندی ناسراو بە چاوەدێری مافی مرۆڤی سووریا لە هێرشی ئاسمانی سەربازانی تورکیا دژی ناوچە ژێر کۆنترۆڵەکانی هەسەدە هەواڵی دا.\nلاریجانی چووە دیمەیشق\nسەرۆکی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی ئێران تارانی بەرەو دیمەشق پایتەختی سووریا بەجێهێشت.\nناکرێت لە بەرامبەر سوپای سووریا بێدەنگ بین\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە کاتێکدا وڵاتەکەی بە پێشێل کردنی جارنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستدرێژیی کردۆتە سەر سووریا، هەڕەشەی کرد: ناکرێ لە بەرامبەر سوپای سووریادا بێدەنگ بین.\nرووسیا ئاشكرای دەكات؛\nچەند منداڵی بیانی داعش لە عێراق و سووریا ماون\nکۆمسیاری مافەکانی منداڵ لە رووسیا ئاشكرای دەكات کە هێشتا ژمارەیەکی زۆر منداڵی چەکدارە بیانییەکانی داعش لە عێراقن.\nلە کاردانەوە بە ڕووداوەکانی ئەدلەب:\nبەشار ئەسەد هەڕەشەی لە تورکیا کرد\nسەرۆک کۆماری سووریا بە ئاماژە بە ناردنی بەربڵاوی هێز و جیهازاتی سەربازی لە لایەن سوپای تورکیاوە بۆ ناو خاکی سووریا, وتی: لە بەرانبەر هەر جۆرە هەوڵێکی تورکیا لە ئەدلەب دەوەستینەوە.\nکاردانەوەی هەدەپە بە بوونی سەربازانی تورکیا لە باکووری سووریا\nهاوسەرۆکی پارتی دیموکراتیکی گەلان (HDP) ڕایگەیاند: دەوڵەتی ئەنقەرە دەبێ خێرا هێزەکانی لە خاکی سووریا بکشێنێتەوە و رێگە بدا ئیرادەی خەڵکی ئەو وڵاتە چارەی خۆی بنووسێت.\nتورکیا هەڕەشەی سەربازی لە سووریا کردەوە\nوەزیری بەرگری تورکیا، هەڕەشەی لە دەوڵەتی سووریا کرد کە لە ئەگەری نەوەستاندنی ئۆپەراسیۆنی دژە تیرۆریستیی لە پارێزگای ئەدلەب، "نەخشەگەلی ب و ج" ڕادەپەڕێنێت.\nتورکیا یارییەکی مەترسیداری لە ناوچەکە دەست پێکردووە\nساڵح موسلێم، بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی پارتی یەکێتی دیمۆکراتیکی سووریا (پەیەدە) لە لێدوانێکدا بە ئاماژە بە سیاسەتەکانی تورکیا لە سووریا ڕایگەیاند: تورکیا یارییەکی مەترسیداری لە ناوچەکە دەست پێکردووە.\nلە ۱۵ ڕۆژدا;\nسوپای سووریا ١٣٦ ناوچەی ئەدلەبی کۆنتڕۆڵ کرد\nسوپای سووریا لە ٣٤ی ژانڤیەوە تا ئێستا بە سەر دەیان ناوچەی ئەدلەب و رۆژئاوا و باشووری حەڵەبدا زاڵ بووە و ژمارێکی زۆری تیرۆریستانی کوشتووە.\nلە لێدوانێکدا ڕایگەیاند:\nهەڵوێستی ساڵح موسلیم لە سەر تیرۆری سەردار قاسم سولەیمانی\nبەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی پەیەدە دەڵێت: ئەمریکا بە تیرۆری قاسم سولیمانی هەوڵی دا ڕێگری بکات لە بەهێز بوونەوەی ئێران لە ناوچەکە.\nسووریا هێزەکانی نەکشێنێتەوە، هێرشی دەکەینە سەر\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە لێدوانێکدا سەبارەت بە دۆخی ئەدلەب هوشداری دایە دەوڵەتی دیمەشق و ڕایگەیاند: سووریا هێزەکانی نەکشێنێتەوە، هێرشی دەکەینە سەر.\nلە بەیاننەمەیەکدا ڕاگەیێندرا؛\nئەمریکا پاڵپشتی تورکیا دەکات لە هێرش بۆ سەر سوپای سووریا\nئەمریکا ڕایگەیاند کە پاڵپشتی لە هێرشی تورکیا بۆ سەر هێزەکانی سوپای سووریا دەکات.\nرێبەری پارتی وەتەنی تورکیا:\nئەنقەرە دەبێ ڕاستەوخۆ لەگەڵ دەوڵەتی دیمەشق دانوستان بکات\nرێبەری پارتی وەتەنی تورکیا وتی دەبێ ئەنقەرە ڕاستەوخۆ لەگەڵ دەوڵەتی دیمەشق دانوستان و گفتوگۆ بکات.


ئه‌ستێره‌كانی هۆڵیوود خۆیان بۆ كرێسمس ئاماده ده‌كه‌ن\n:: AM:11:01:14/12/2019 \nپێگه‌ی "فه‌رفیش" كه پێگه‌یه‌كی میسریی تایبه‌ت به هه‌واڵی هونه‌رمه‌ندانی دنیا و كاره هونه‌رییه‌كانیانه. چه‌ندان وێنه‌ی ئه‌ستێره‌كانی هۆڵیوودی بڵاو كردووه‌ته‌وه كه خۆیان بۆ جه‌ژنی كرێسمس ئاماده ده‌كه‌ن.\nبه‌پێی هه‌واڵی پێگه‌كه، ژماره‌یه‌ك له ئه‌ستێره‌كانی هۆڵیوود، وێنه‌یان له‌گه‌ڵ داری كرێسمس "داری له‌دایكبوون" گرتووه و له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاویان كردووه‌ته‌وه.\nله‌ناویاندا خاتوونه هونه‌رمه‌ند كایلی جێنه‌ر كه له ماڵه‌كه‌ی خۆیدا داری كرێسمسی داناوه و وێنه‌ی له‌گه‌ڵدا گرتووه. هاوكات كاتی بێریش ئه‌و داره‌ی داناوه و به‌شێوه‌یه‌كی كۆمیدیایی وێنه‌ی له‌گه‌ڵدا گرتووه.\nماریا كاریی ئه‌ستێره‌یش له‌گه‌ڵ منداڵه‌كانی وێنه‌ی له‌گه‌ڵ داره‌كه گرتووه و بڵاوی كردووه‌ته‌وه. هاوكات گۆرانێبێژ گوین ستیڤانیش هه‌مان وێنه‌ی گرتووه و بڵاوی كردووه‌ته‌وه.\nبه‌ڵام خاتوونه ئه‌ستێره‌ی هۆڵیوود ریز وێزرسبۆن كه گوڵێكی تایبه‌تی بۆ ئه‌و بۆنه‌یه ئاماده كردووه، خۆی وێنه‌ی له‌گه‌ڵ نه‌گرتووه، به‌ڵكو چه‌ند وێنه‌یه‌كی خۆی پێشتر كه گرتوونی، له‌گه‌ڵ وێنه‌كه‌دا داناوه و وێنه‌ی گرتوون.\nجیا له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌یش، ده‌یان هونه‌رمه‌ندی تری دنیا خۆیان بۆ ئه‌و بۆنه‌یه ئاماده كردووه و ده‌یانه‌وێ له‌و رۆژه‌دا ئاهه‌نگ بگێڕن.


کوبا له لیستی ڕه‌شی ئه‌مریکا ده‌رده‌هێنرێت\nی مانگی پـێنج ٢٩, ٢٠١٥\nوڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا وڵاتی کوبای له‌و لیسته ڕه‌شه لاداوه که به وڵاتێکی سه‌رپه‌رشتیاری تێرۆریست دانرابوو.\nئه‌مه‌ش هه‌نگاوێکی تره به ئاڕاسته‌ی گێڕانه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی دیپلۆماسی له نێوان ئه‌مریکا و کوبادا له پاش 50 ساڵی دابڕانی د‌یپلۆماسی نێوانیان.\nهه‌ر به ماویه‌کی که‌م پاش کۆبوونه‌وه‌که‌ی مانگی 4 ی له‌گه‌ڵ ڕاوڵ کاسترۆ سه‌رۆکی کوبا، براک ئۆباما سه‌رۆکی ئه‌مریکاخواستی خۆی نیشاندا بۆ لادانی کوبا له‌و لیسته ڕه‌شه هاوکاتی هه‌نگاوی هه‌ردوو وڵات بۆ کردنه‌وه‌ی باڵیۆزخانه له واشنتۆن و هاڤانا.\nکۆنگرێسی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا ته‌نها 45 ڕۆژی له‌به‌ر ده‌ستدا بووه بۆ ڕه‌تکردنه‌وه‌ی ئه‌م هه‌نگاوه به‌ڵام نه‌یکرد.\nئه‌مڕۆ هه‌ینی ئه‌و ماوه‌ی پێداچوونه‌وه‌یه‌ی کۆنگرێس هه‌یبوو کۆتایی پێهات و جان کیری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا به فه‌رمی وڵاتی کوبای له لیستی ڕه‌شی وڵاتانی سه‌رپه‌رشتی تێرۆریزم ده‌که‌ن لادا.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا ده‌ڵێت ئه‌م دوڕگه‌یه‌ی دراوسێی ئه‌مریکا له شه‌ش مانگی ڕابردوودا هیچ پشتیوانییه‌کی تێرۆریزمی نێونه‌ته‌وه‌یی نه‌کردووه و متمانه‌شی داوه به ئه‌مریکا له ئاینده‌شدا کاری له‌و شێوه‌یه ناکات، وه‌ک وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا ده‌ڵێت ئه‌مه‌ش بنه‌مایه‌که بۆ لادانی کوبا له لیستی ڕه‌شی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا.\nلادانی کوبا له‌م لیسته ده‌شێت ده‌رفه‌تی زیاتری ده‌ستڕاگه‌یشتنی بداتێ به بازاڕه دراویه‌کانی جیهان و هه‌روه‌هاش وه‌رگرتنی قه‌رز له ڕێکخراوه‌کانی وه‌ک بانکی جیهانی.\nهێشتاش ئێران و سودان و سوریاش له لیستی ڕه‌شی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکادان وه‌ک وڵاتانی سه‌رپه‌رشتیاری تێرۆریزم.