پەنابەرانی ئێرانی لە تورکیا ترسی شیانی چاودێریکردن و گێڕانەوەیان بۆ ئێران هەیە\nی مانگی نۆ ٢٩, ٢٠٢٠\nدەستگیرکردنی چالاکوانێکی مافەکانی ژنانی ئێرانی لە نیوەشەودا لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکیاوە لەسەرەتای ئەم مانگە نیگەرانی لەمەڕ ناڕوونی ژیانی پەنابەرانی ئێرانی و گوایە چاودێری کردنیان لەلایەن ئێدارەی ئیتلاعاتی ئێرانەوە لە تورکیا دروست کردووە.\nمەریەم شەریعەتمەداری یەکێک بوو لە" کچانی شۆڕشی شەقامی ئینقلاب" کە لە ساڵی 2017 دا بەشداری کرد لە ناڕەزایەتییەکانی دژ بەسەرپۆشی زۆرەملێی لە ئێراندا.ئەو لە ساڵی 2018 لەئێران هەڵات و پەنای برد بۆ تورکیا ساڵێک پاش ئەوەی سزای یەک ساڵ زیندانی درا بە تاوانی" هاندانی گەندەڵی ئەخڵاقی لە ڕێگای فڕێدانی لچکەکەیەوە لە شوێنێکی گشتیدا".\nشەریعەتمەداری لە 7ی مانگی 9لەلایەن پۆلیسی تورکیاوە لە دەنیزلی بە بیانووی ئەوەی مۆڵەتی نیشتەجێبوونی بەسەرچووەوە دەستگیرکرا و گوازرایەوە بۆ ئێدارەی کۆچبەران تا سنورداشیئێران بکرێتەوە.\nدەستگیرکردنەکەیبوو بە هۆی دروستبوونی هەڵمەتێکی فراوانیتۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کە لایەن چەند چالاکوانێکی ئێرانی و تورکیاوە دەستیپێکرد . ئەوان جەخت لە سەر ئەوە دەکەنەوە کە ئەگەر شەریعەتمەداری ڕەوانەی ئێران بکرێتەوە، ئەوا لە ئێران ڕووبەڕووی سزا و چەوسانەدنەوەی دەبێتەوە.\nشەریعەتمەداری ڕۆژی دواتر ئازاد کرا بەو مەرجەی کە لە ماوەی 30 ڕۆژدا وڵاتی تورکیا بەجێبهێڵێت.\nناوبراو لە میانەی وتووێژێکدا بە ڕادیۆ فەردای ڕاگەیاندووە " ئەگەر پشتیوانی (سۆشیال میدیا) نەبا، ناچار دەبووم نامەی گێڕانەوەم بۆ ئێران واژۆ بکەم و رووبەڕووی چارەنوسێکی نادیارم ببمەوە."\nبەپێی یەکێتی نەتەوەیی بۆ دیموکراسی لە ئێران (NUFDI) کە ڕێکخراوێکی پشتیوانی دیموکراسیی ئێرانییەکانی ئەمەریکایە و لە ویلایەتی مێریلاندی ئەمەریکا دامەزراوە، تورکیا پەناگەی پەنابەرە سیاسییەکانی ئێرانە کە بەهۆی فشارەکانی ڕژێمی ئێرانەوە هەڵهاتوون.\nبەپێی کۆمیسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران (UNHCR)هەتا مانگی 11 ی 2019نزیکەی 39 هەزار پەنابەری ئێرانی لە تورکیا دەژین.\nتورکیا بەشدارە لە پەیماننامەی 1951 ی پەیوەست بە دۆخی پەنابەرانەوە کە بە پەیماننامەی جێنێڤ ناسراوە.\nبەڵام تورکیا سنورداریەکی جوگرافیایی بۆ ئەو پەیماننامەیە هەیە کە دوا دەکات تەنها پەنابەری خەڵکی ئەنجومەنی وڵاتانی ئەندامی ئەوروپا قەبووڵ بکات و بەم پێوەرەش غەیرە ئەوروپیەکان بە پێی یاسای نێودەوڵەتی پەنابەران پشتیوانیان لیناکرێت و پارێزراو نابن.\nسیلین یونال ، وتەبێژی UNHCR لە تورکیا لە ئیمەیلێکیدا بۆ دەنگی ئەمەریکا دەڵێت" بە بێ گوێدان بەو وڵاتەی کە پەنابەران لێیوە هاتوون، ئەو پەنابەرانەی کە بەدوای پاراستنی نێودەوڵەتیدا دەگەڕێن لە تورکیادا، وەک داواکارانی پاراستنی نێودەوڵەتی تۆمار کراون."\nپرۆسەی پەنابەریی پەنابەرانی ئێرانی و گواستنەوەیان بۆ وڵاتانی سێیەم تا مانگی 9ی ساڵی 2018 لە ژێر دەستی UNHCR بووە، بەڵام لەو کاتەوە تا ئیستا داواکاریەکان لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کۆچی تورکیا وە (DGMM)پێداچوونەوەیان بەسەردا دەکرێت.\nبەپێی ئەو ئامارەکانیDGMM ، ساڵی ڕابردوو 3588 ئێرانی داوای پاراستنی نێودەوڵەتیان لە تورکیا کردووە.\nئایکان ئیردەمیر بەڕێوەبەری پرۆگرامی تورکیا لە دامەزراوەی بەرگری لە دیموکراسی و هەروەها ئەندامی پێشوی پەرلەمانی تورکیا بە دەنگی ئەمەریکای گوت " نەبوونی یاسایەک بۆ پاراستنی پەنابەران وایکردووە کە ئێرانییەکان لە ژێر ترسێکی بەردەوامی سنورداشکردندا بژین، لە بەر ئەوەی چارەنووسیان بەستراوەتەوە بە هەوراز و نشیوی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان تاران و ئانکەرەوە."\nئەردەمیر بە ئاماژەدان بە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی باڵای هاوکاری تورکیا و ئێران لە ئەم مانگەدا، باس لە نزیکبوونەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ئەو دوو وڵاتە دەکات کە زۆرجار بە واتای "فشاری زیاتر بۆ سەر پەنابەرانی ئێرانییە کە لە تورکیادا دەژین."\nپەنابەرانی ئێرانی لەپاڵ ترسی دیپۆرت کردنیاندا لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکیاوە، زۆر نیگەرانن لەمەڕ چالاکییە چاودێرییەکانی ئێران لە لایەن سوپای پاسدارانەوە لە دەرەوەی ئێران.\nهەندێک لە چاودێرانی سیاسی باس لەوە دەکەن کە بەهۆی ئەوەی کە ئێرانییەکان دەتوانن بۆ ماوەی 90 ڕۆژ بەبێ ڤیزا لە تورکیا گەشت بکەن، بۆیە هێزە ئەمنییەکانی سەر بە ئیتلاعاتی ئێران دەتوانن بێنە ناو تورکیاوە بۆ ئەوەی سیخوڕی لەسەر چالاکوانان و پەنابەرانی سیاسی تاراوگە بکەن.\nساڵی 2010 تورکیا و ئێران ڕێکەوتنێکی هاوکاری یاساییان واژۆکرد بۆ ئەوەی هەردوولا بتوانن داوای ڕادەستکردنەوە بکەن.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی خواردن خواردن لەناو نوێژ بە ئەنقەست ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی خواردن خواردن لەناو نوێژ بە ئەنقەست ؟\nبەرواری دانان :2019-09-03 کۆدی پرسیار:1453\nپرسیار : حوکمی خواردن خواردن لەناو نوێژ بە ئەنقەست ؟\nوەڵام : ھەموو زانایان یەک دەنگن خواردن و خواردنەوە بە ئەنقەست نوێژ بەتال دەکات .\nابن المنذِر ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ھەموو زانایان یەک دەنگن نوێژکەر ڕێگری لێکراوە لە خواردن و خواردنەوە ، وە ھەموو زانایان یەک دەنگن ھەر کەسێک بخوات و بخواتەوە بە ئەنقەست لەناو نوێژی واجب بە ئەنقەست ، ئەوە لەسەریەتی نوێژ دووبارە بکاتەوە . )) الإجماع لاپەڕە ٣٩ .\nابن حزم ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ھەموو زانایان یەک دەنگن خواردن و پێکەنین ، وە کردەوەیەکی زۆر فەرمان پێ نەکرا بێت پووچی دەکات ، ... )) مراتب الإجماع لاپەڕە ٢٧ .\nابن عبد البر ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ھەموو زانایان یەک دەنگن کردەوەی زۆر لەناو نوێژ دا نوێژ پووچ دەکات ، کەم خواردن و خواردنەوە بە ئەنقەست بێ مصلەحەت نوێژ بەتال دەکات . )) التمھید (٩٥/٢٠) .\nابن قدامة ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئەگەر بخوات و بخواتەوە لەناو نوێژی واجب بە ئەنقەست ، ئەوە نوێژی بەتال دەبێت ، یەک ڕیوایەت ھەیە ، نەمان زانیووە جیاوازی ھەبێت . )) المغنی (٤٦/٢) .


وزە لە پەیوەندیی نێوان هەرێمی كوردستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا\nسەروەر حەمە 18, 12, 2018\nلە ڕێكەوتی 11ی كانوونی یەكەمی 2018، "ڕێك پێری"(Rick Perry) ، وەزیری وزەی ئەمریكا، سەردانی هەولێری كرد و ڕای گەیاند: "كار دەكەن بۆ بونیادنانی ئابوورییەكی باش، چونكە سەرچاوەی وزەیەكی زۆر لە هەرێمی كوردستاندا هەیە و، دەرفەتێكی باشیش لە ئارادایە تاكوو خۆشگوزەرانی بۆ خەڵكی كوردستان زامن بكرێت."\nگومان لەوەدا نییە ئابووری بۆ هەر گەل و نەتەوە و هەرێم و وڵاتێك، گرنگی و بایەخی تایبەتی خۆی هەیە، چونكە پەیوەستە بە دەستەبەربوونی مافێكی بنەڕەتیی مرۆڤ كە ئەویش مافی ژیانە؛ لەگەڵ ئەوەی پەیوەستیشە بە كۆی دۆخی سیاسی و كۆمەڵایەتی و پێشكەوتنی هەموو گەل و وڵاتێكەوە. شادەماری سەقامگیری و بەهێزیی هەر وڵاتێك، لە سەقامگیریی ئاسایشی ئابووری و وزەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم چوارچێوەیەیشدا وزە _نەوت و گاز_ كاڵایەكی ستراتیژیی گرنگە؛ بەو مانایەی كاریگەریی دەبێت لەسەر داڕشتنی ستراتیژییەتێك بۆ هەرێمی كوردستان لەسەر ئاستی عێراق و ناوچەكە و جیهان، بۆ چۆنێتیی مامەڵەكردن لەگەڵ ژینگەی دەرەوە لەمەڕ پرسگەلێكی وەك سیاسی و ئابووری و جیۆپۆلیتیكی و، هێزی نەوتی هەرێم كاریگەریی دەبێت لەسەر گۆڕینی تێڕوانین و ستراتیژییەتی وڵاتانی زلهێزی بەكاربەری نەوت سەبارەت هەرێمی كوردستان. ئێمە لە نێوه‌ندی ئەم وتارەدا باسی وزە لە پەیوەندیی نێوان هەرێمی كوردستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا دەكەین.\nهەرێمی كوردستان لە ستراتیژییەتی وزەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا\nهەرێمی كوردستان ناوچەیەكی ئابووریی ستراتیژیی گرنگە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. هەبوونی یەدەگی زۆری نەوت و گازی سروشتی، گۆڕەپانێكی ململانێی بۆ وڵاتانی ناوچەیی و جیهانی دروست كردووە؛ بە جۆرێك هەبوونی كۆمپانیاكانی ئەمریكی وەك "ئیكسۆن مۆبیل" (Exxon Mobil) و "شیڤرون" (Chevron)، وای كردووە كە كۆمپانیا ڕووسییەكانیش بێن و بوونیان هەبێت؛ یان ڕۆڵی توركیا وای كردووە، ئێرانیش بیەوێت لە بواری نەوت و گاز لە هەرێمی كوردستان ڕۆڵی هەبێت و ئەم گۆڕەپانە تەنیا بۆ توركیا بەجێ نەهێڵێت. بۆیە دەبینین هەرێمی كوردستان بۆتە گۆڕەپانی ململانێی وڵاتانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی؛ ئەمەیش كاریگەریی لەسەر چالاككردنی پەیوەندییەكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستان هەبووە لە ڕێگه‌ی دروستكردنی گۆڕەپانێك بۆ كێبڕكێ بە شێوەیەكی ئەرینی و ڕاكێشانی بەرژەوەندیی وڵاتانی زلهێز و خاوەن نفووزی وەك ئەمریكا بۆ هەرێمی كوردستان.\nلە ئێستادا هەرێمی كوردستان بەپێی داتا جیۆلۆجییەكان، خاوەنی نزیكەی 45 ملیار بەرمیل نەوتی یەدەگ و 200 تریلیۆن پێ سێجا _5,66 تریلیۆن مەتر سێجا_، یەدەگی گازی سروشتییە. گرنگترین و دیارترین كێڵگە نەوتی و گازییەكانی ناو هەرێمی كوردستان كە نەوت و گازی تیادا دۆزراوەتەوە، بریتین لە كێڵگەكانی خورمەڵە و شێخان و ئەتروش و تاوكێ و تەقتەق و كوردەمیر و شێخ عادی و پوڵكانە و تۆپخانە و چەمچەماڵ و كۆرومۆر و میران و بیناباوی و سومەیل و بابە گوڕگوڕ و جمبور و بای حەسەن و ئاڤانا و كێڵگەی بور و خەباز و هتد. بەم شێویەیە دەتوانین بڵێین سەركەوتنی دۆزینەوەی نەوت و گاز لە هەرێمی كوردستان و ئەنجامدانی گرێبەست لەگەڵ كۆمپانیا جیهانییە گەورەكانی نەوت و هەناردەكردن و فرۆشتنی نەوت بە شێوەیەكی سەربەخۆ لە لایەن حكوومەتی هەرێمی كوردستانەوە، پاڵپشتیی سیاسی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بۆ هەرێم فەراهەم دەكات.\nویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا گەورەترین هاوردەكار و بەكاربەری وزەیە لە جیهاندا، كه دەیەوێت وزە لە بەرژەوەندیی خۆی وەك چەكێكی كارا و كاریگەر بەكار بهێنێت. بۆ ئەم مەبەستەیش زۆرترین چاوی لەوەیە كە پێداویستیی وزەی خۆی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پڕ بكاتەوە؛ هەروەك یاریدەدەری پێشووتری وەزیری بەرگریی ئەمریكی، "پۆل وۆلفوویتز" (Paul Wolfowitz)، نەوتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە خوێنی ژیان پێناسە دەكات، كە وڵات بۆ زیندوومانەوەی خۆی پێویستی پێیەتی. بۆیە دەبینین هەر لە سەردەمی ئیدارەی "جیمی كارتەر"ەوە هەوڵی پێكەوەپەیوەستكردنی سیستەمی ئابووریی وڵاتەكەی لەگەڵ وڵاتانی بەرهه‌مێنەری وزە كردووە؛ ئەمەیش بوو بە یەكێك لە بەرژەوەندی و ستراتیژییەتەكانی نەتەوایەتیی ئەمریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست؛ پێیان وابوو هەر هێز و لایەنێكی دیكە هەوڵی كۆنترۆڵكردنی وزەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بدات هەڕەشەیەكی جددی و ڕاستەقینە دەبێت بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانی و ئابووری و بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا.\nلە سەردەمی ئیدارەی جۆرج بۆشی كوڕ، ستراتیژییەتی وزەی ئەمریكا بە ناوی گەورەترین دەستپێشخەریی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕاگەیەنرا، كە مەبەستی سەرەكی تیایدا كۆنترۆڵكردنی ئەو ناوچانە بوو كە سەرچاوەی وزەی جیهانین. دواتر ئیدارەی باراك ئۆباما هەر لەسەر ئەم ستراتیژییەتە بەردەوام بوو، بە هەندێك هەمواركردنەوە، بە مەبەستی دووبارە بنیاتنانەوەی ئابووریی ئەمریكا لەگەڵ پیشەسازیی نوێی وزە؛ بە جۆرێك هەوڵی دەدا بۆ ڕاگرتنی پەیوەندییە نەرێنییەكانی وڵاتەكەی لەگەڵ ئەو وڵاتانەی كە سەرچاوەی هەڕەشە و مەترسین بۆ ئەمریكا.\nویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە مامەڵەكردنی لەگەڵ وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت بەگشتی و وڵاتانی ئەندامی ئۆپێك بەتایبەتی، كار لەسەر تیۆریی پێكەوەپەیوەستكردنی ئابووری دەكات، كە سیناتۆری پێشووتری ئەمریكا، "ولیام فولبرایت" (William Fulbright)، داڕێژەرییه‌تی. ئەم تیۆرییە باس لە پەیوەندیی پێكەوەپەیوەستكردن دەكات لە نێوان وڵاتانی بەرهەمهێنەر و بەكاربەری وزە _نەوت و گاز_؛ واتە وەك میكانزمێكی ئاسایشی وێنا دەكرێت بۆ دابینكردنی ئاسایشی وزەی هەر دوو لا. لە هەمان كاتدا ڕێگه‌گرتنێكە لە بەكارهێنانی نەوت وەك چەك لە لایەن وڵاتانی ئۆپێك و بەرهەمهێنەری نەوت كە هەوڵی كۆنترۆڵكردنی بازاڕەكانی نەوتی جیهانی دەدەن. ئەم تیۆریە لە لایەن ئەمریكاوە وەك شمشێرێكی دووسەرە بەكار دێت؛ بە جۆرێك كە ئەمریكا پێداویستیی وزەی خۆی پێ دابین دەكات و، لە لایەكی دیكەیشەوە وڵاتانی بەرهەمهێنەری وزە پەیوەست دەكات بەخۆیەوە؛ بە جۆرێك ئەو هەستە لای وڵاتانی خاوەن وزە دروست دەكەن كە بەرژەوەندییان پەیوەستە بە گەشەسەندن و بەرژەوەندیی ئەمریكاوە. بەم جۆرە، ئیدارەكانی ئەمریكا لەسەر ئەم سیاسەت و تیۆرییە بەردەوام بوو، وەك بەشێك لە ئاسایشی وزەی وڵاتەكەی، كە دواجار لە ڕێگه‌ی پەیڕەوكردنی ئەم سیاسەتەوە توانیویانە هێژموون بەسەر ناوچەكەدا بكەن و سەركردایەتیی كۆنترۆڵكردنی وزەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بكەن. لە بەرامبەریشدا هەوڵی پاراستن و پارێزگاری لە ئاسایشی ئەو وڵاتانە دەدەن كە بەرژەوەندییه‌كانیانی تێدایە، تاكوو بتوانرێت سەقامگیری لە دابینكردنی نەوت و گونجاندنی نرخەكەیدا بكەن. هەر لەم چوارچێوەیەیشدا ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ستراتیژییەتی وزەی خۆیان بەم جۆرە داڕشتووە:\nهێژموون و باڵادەستیی ئابووری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nكۆنترۆڵكردنی سەرچاوەكانی وزە، بۆ بەڕێوەبردنی بازاڕی نەوتی نێودەوڵەتی.\nڕێگه‌گرتن لە گەشەكردنی ڕكابەرانی لە ناوچەكە.\nبەردەوامبوون لە سیستەمی پیترۆ دۆلار و شكستهێنان بە سیستەمی یۆرۆ.\nكۆنترۆڵكردنی نرخەكانی نەوتی نێودەوڵەتی لە ئابووریی جیهاندا.\nلێرەدا و بە لەبەرچاوگرتنی خستنەڕووی ستراتیژییەتی وزەی ئەمریكا، دەكرێت بڵێین پێگەی هەرێمی كوردستان لەسەر نەخشەی وزەی ناوچەكە و، هەڵسوكەوتی ئیدارەی ئەمریكی لەگەڵیدا، لە چوارچێوەی تیۆریی پێكەوەپەیوەستكردنی ئابووری و ستراتیژییەتی وزەی ئەمریكایە، كە مەبەستی سەرەكی تیایدا كۆنترۆڵكردنی سەرچاوەی وزەی ناوچەكەیه.\nوەبەرهێنانی ئەمریكا لە هەرێمی كوردستان و كاریگەریی لە بەرەوپێشبردنی ئاستی پەیوەندییە سیاسییەكانی نێوانیان\nتەمەنی وەبەرهێنان لە هەرێمی كوردستاندا زۆر درێژ نییە و، مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ كۆتایییەكانی ساڵی 2005 و، دوای دەركردنی یاسای ژمارە 4ی وەبەرهێنانی ساڵی 2006، كە تایبەتە بە ڕێكخستنی چالاكییەكانی وەبەرهێنان لە كوردستان و، دەركردنی یاسای ژمارە 22ی نەوت وگازی هەرێمی كوردستان ساڵی 2007، هەرێمی كوردستان توانی ژمارەیەكی پێوانەیی لە گرێبەستی نەوتی لەگەڵ گەورە كۆمپانیاكانی جیهان واژوو بكات و، سەرنجیان بۆ كاری وەبەرهێنان لەم بوارەدا لە هەرێمی كوردستان، ڕابكێشێت.\nداڕشتنی سیاسەتی وزەی ئەمریكا، دەتوانێت كاریگەرییەكی زۆری لەسەر سیاسەت و ئاسایشی ئابووریی وڵات و هەرێمە بەرهەمهێنەرەكانی نەوتەوە هەبێت، چونكە پێویستیی ئابووریی ئەمریكا بە هاوردەكردنی نەوت لە دەرەوە و بەتایبەت ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هۆكاری سەرەكی بووە بۆ پەلكێشكردنی هەرچی زۆرتری ئەمریكا بۆ ئەم ناوچەیە. لەم چوارچێوەیەدا دەبینین لە ڕێكەوتی 18ی تشرینی یەكەمی 2011، هەرێمی كوردستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پێیان نایە قۆناغێكی گرنگی وەبەرهێنانەوە، ئەویش دوای دانوستاندنێكی درێژ، كۆمپانیای بەناوبانگی ئەمریكی "ئیكسۆن مۆبیل" (Exxon Mobil)، گرێبەستی لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستاندا بە مەبەستی گەڕان و دەرهێنانی نەوت واژوو كرد؛ بە شێوه‌یه‌ك كۆمپانیای ئیكسۆن مۆبیڵ، پشكداریی لە شەش بلۆكی نەوتیدا دەكات، كە سێیان لە سنووری ئیداریی هەرێمی كوردستاندان لە هەر یەك لە عەربەت و پیرمام و بێتواتە؛ سێیەكەی دیكەیش دەكەونە ئەو ناوچانەی بە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان ناو دەبرێن و، دەكەونە ناوچەكانی قەرەهەنجیر و باشیك و ئەلقوش.\nهاتنی ئیكسۆن مۆبیل بۆ هەرێمی كوردستان ڕووداوێكی گرنگ و دەستكەوتێكی گەورە بوو و، هەرێمی كوردستانی زیاتر بە دنیای دەرەوە ناساند؛ بە جۆرێك كە كاریگەریی هەبوو لەسەر هێنانی زۆر كۆمپانیای گەورەی دیكە بە دوای خۆیدا وەك: شێڤرۆنی ئەمریكی و تۆتاڵی فەڕەنسی و گازپرۆمی ڕووسی. دەیشكرا هەرێمی كوردستان سوودی زیاتر لە ئیكسۆن مۆبیل وەربگرن بۆ دروستكردنی كاریگەری لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا بۆ ئەوەی هانی وەبەرهێنەرانی بیانیی زۆرتر لە هەرێمی كوردستان بدات.\nدووبارە لە ڕێكەوتی 18ی حوزەیرانی 2013، شێفرۆن وەك دووەم كۆمپانیای ئەمریكی دوای ئیكسۆن مۆبیل، گرێبەستی لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان واژوو كرد، بە مەبەستی گەڕان و دەرهێنانی نەوت لە سێ بلۆكی نەوتی، كە بریتین لە ڕۆڤی و سارتا و قەرەداخ.\nبەم جۆرە دەبینین، كە هەرچەندە ڕێژەی وه‌به‌رهێنانی كۆمپانیاكانی ئەمریكی لە بواری نەوت و گازی هەرێمی كوردستان زیاتر بێت، بەو ئەندازەیە دەبێتە هۆی ئەوەی كە بەرژەوەندییەكانی هاوبەشی ئابووریی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و كۆمپانیاكانی ئەمریكا زیاتر بێت. ئەو كۆمپانیانەیش لەبەر بەرژەوندییەكانی ئابووریی تایبەت بە خۆیان، بەرگری لە هەرێمی كوردستان دەكەن و، ئەوانیش كاریگەرییان لەسەر سیاسەتەكانی ناوخۆ و دەرەوەی ئەمریكا هەیە. ئەمەیش كاریگەریی زۆر ئەرێنیی لەسەر باشتربوونی پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا دەبێت.\nبەكورتی دەڵێین، لە ڕێگه‌ی هاتنی كۆمپانیا بیانییەكان بەگشتی و كۆمپانیا زەبەلاحە نەوتییەكانی ئەمریكا وەك ئیكسۆن مۆبیل و شێفرۆن بەتایبەتی، ئاستی وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان چۆتە قۆناغێكی نوێوە، كە دەكرێت لە ڕووە سیاسییەكەیشەوە كاریگەریی بەرچاو لە نێوان هەرێمی كوردستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا دابنێت.\nپێگەی هەرێمی كوردستان لەسەر نەخشەی وزەی ناوچەكە و، هەڵسوكەوتی ئیدارەكانی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لەگەڵیدا، لە چوارچێوەی تیۆریی پێكەوەپەیوەستكردنی ئابووری و ستراتیژییەتی وزەی ئەمریكایە، كە مەبەستی سەرەكی تیایدا كۆنترۆڵكردنی سەرچاوەی وزەی ناوچەكەیه.


10 خۆراك لە توشبوون بە شێرپەنجەی مەمك دەتپارێزێت\n10 خۆراك لە توشبوون بە شێرپەنجەی مەمك دەتپارێزێت\nهەموو دەزانین خواردنی خۆراك بەشێوەیەكی ڕلستەوخۆ كاریگەریان دەبێت لەسەر تەندروستی مرۆڤ ، نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك یەكێكە لە نەخۆشییە بڵاوەكان لەناو خانمان لە جیهاندا ، خواردنی 10 جۆری خۆراك بۆ خانمان ئەگەری توشبونیان بەم نەخۆشییە كەم دەكاتەوە .\n1- قارچك : لەناو ئەم خۆراكەدا پێكهاتەی دژە ئۆكسێنەری تیادایە : ئەمەش گەشەی خانە شێرپەنجەییەكان لاواز دەكات بە تایبەت لە دوای تەمەنی 400 ساڵی كە سووڕی مانگانە دەوەستێت .\n2- برۆكۆلی:لەناو ئەم سەوزەیەدا بڕێكی باش پێكهاتەی دژە ئۆكسێنەر هەیە " " و ئەمەش توانای ئەوەی هەیە بەسەر گەشەی خانە شێرپەنجەییەكان زاڵ بێت ، لەبەر ئەوە ئەوەندەی دەتوانیت لەناو شۆربا و خواردنەكانتدا ئەم سەوزەیە زیاد بكە و بیخۆ.\n3- هەنار: لەناو هەناردا ترشی " Ellagic acid " هەیە و ئەمەش دەتوانێت دەردانی ئەو ئەنزیمانەی ناو لەش كەمبكاتەوە كە توانای ئەوەیان هەیە خانە شێرپەنجەیەكانی تایبەت بە مەمك كەم بكەن ، لەبەر ئەوە باشتر وایە ئەم میوەیە بە فرێشی یان ڕۆژانە 250 میلیلتر لەشەربەتی فرێشی ئەم میوەیە بخۆیتەوە .\n4- نیسك: لەناو تەواوی بەرهەمە پاقلەمەنيەكان بەكشتی و نیسك بە تایبەتی "فۆلیك ئەسید" هەیە و ئەمەش بە هەمان شێوە ئەگەری توشبوون بە شێرپەنجەی مەمك كەمدەكاتەوە .\n5- گوێز: بەهۆی دەوڵەمەندی ئەم خۆراكە بە ئۆمیگا سێ و ماددە دژە ئۆكسێنەرەكان وایكردووە ئەم خۆراكە توانای خاوكردنەوەی گەشەی خانە شێرپەنجەییەكانی هەبێت .\n6- شاتوو : دەوڵەمەندە بە پێكهاتەی دژە ئۆكسێنەر و ئەمەش بەرگری لەش بەهێز دەكات دەتوانیت لەگەڵ ساردەمەنی بیخۆیت یان بیكەیتە شەربەت یان هەر جۆرێكی دیكە كە خۆت ئارەزووی بكەیت .\n7- سیپَناغ : ترشی فۆلیك كە لەناو ئەم سەوزەیەدا هەیە %40 لە ئەگەری توشبوون بە شێرپەنجەی مەمك دەتپارێزێت ، دەتوانیت ئەم سەوزەیە وەك شۆریا یان بیكەیتە زەڵاتەوە و بیخۆیت.\n8- هێلكە : ماددەی "Choline " كە لە ناو هێلكەدا هەیە %24 ئەگەری توشبوون بە شێرپەنجەی مەمك كەمدەكاتەوە لەبەر ئەوە هیچ نەبێت هەوڵبدە لە ژەمێكدا هێلكەیەك بخۆیت ڕۆژانە .\n9- ماسی : بڕێكی باش ڤیتامین و ئۆمیگا سێی تیادایە و و ئەمەش توانای كەمكردنەوەی گەشەیی خانە شێرپەنجەییەكانی هەیە بە بڕی %24 ، هەفتەی ژەمێك ماسی با لە خواردنەكانتدا هەبێت و ئەگەر زیاتریش بێت ئەوە باشتر .\n10- نانی بۆر: ئەم جۆرە لە نان بڕێكی زۆر باش ڕیشاڵی تیادایە و ئەمەش توانای ئەوەی دەبێت گەشەی خانە شێرپەنجەییەكان كەمبكاتەوە.\nسەرچاوە:كل يوم معلومة طبية\nپاكردنه‌وه‌ی زمان به فڵچه سودی چیه؟\nئامۆژگاریه‌كی گرنگ بۆ برژانگێكی درێژ


دوو لیژنه لێكۆڵینه‌وه ده‌كه‌نجارێكیتر راگه‌یاندنی ناوی دامه‌زرێنراوانی كه‌ركوك دواخرا\nدوو لیژنه لێكۆڵینه‌وه ده‌كه‌ن\nجارێكیتر راگه‌یاندنی ناوی دامه‌زرێنراوانی كه‌ركوك دواخرا\nپه‌روه‌رده‌ی گشتی كه‌ركوك، جارێكیتر راگه‌یاندنی ناوی دامه‌زرێنراوانی بۆ كاتێكی نادیار دواخست، ئه‌وه‌ش هاوكاته له‌گه‌ڵ لێكۆڵینه‌وه‌ی دوو لیژنه‌ی جیاواز، به‌هۆی ئه‌و گومانانه‌ی له‌سه‌ر پرۆسه‌كه سه‌ریهه‌ڵداوه.\nله چه‌ند مانگی رابردودا، زیاد له جارێك كات بۆ راگه‌یاندنی ناوی دامه‌زراوانی كه‌ركوك دانراوه و له دوایین به‌ڵێنیشدا، په‌روه‌رده بڕیاریدا تا ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 17ی كانونی یه‌كه‌م ناوه‌كان ئاشكرابكات، به‌ڵام نه‌كرا و واده‌كه‌ش به نادیاری ماوه‌ته‌وه.\nعومەر قادر، یاریدەدەری بەڕێوبەری گشتی پەروەردەی كەركوك به (كه‌ركوك ناو)ی وت "ئه‌مڕۆ راگه‌یاندنی ناوه‌كان بۆ كاتێكی نادیار دواخراوه، پڕۆسەكە زۆر ئاڵۆزتر بووە، هەرچەندە قسه‌یه‌ك هه‌یه تا پێنجشه‌ممه 20ی كانونی یه‌كه‌م ناوه‌كان رابگه‌یه‌ندرێن، به‌ڵام ململانێ و لیژنە و لیژنەكاری پێدەچێت پڕۆسەكە زیاتر دوابخات".\n"چاوەڕوانی دوا لێكۆڵینەوە و كاری دوو لیژنەیه‌ین كه پێكهێنراوه و .. هێشتا ئەو لیژنانە نەهاتونەتە كەركوك ومشتومڕیانە لەسەر چۆنیەتی یەكلاییكردنەوەی پڕۆسەكە".\nململانێ و لیژنە و لیژنەكاری پێدەچێت پرۆسەكە زیاتر دوابخات\nئه‌و دوو لیژنه‌یه؛ یه‌كێكیان لیژنه‌ی په‌روه‌رده‌ی په‌رله‌مان و ئه‌ویتریان له‌لایه‌ن وه‌زاره‌ته‌وه پێكهێنراوه، له بریكار و به‌رێوه‌به‌ری گشتی خوێندنی كوردی و توركمانی له وه‌زاره‌ت.\nیاریده‌ده‌ری به‌ڕێوه‌به‌ری په‌روه‌رده باسی له مه‌ترسی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی دامه‌زراندنه‌كه كرد ئه‌گه‌ر راگه‌یاندنی ناوه‌كان و ده‌ستبه‌كاربونیان زیاتر دوابكه‌وێت، به‌وپێیه‌ی ده‌كه‌وێته ساڵی نوێ و كار به یاسای بودجه‌ی 2019 ناكرێت.\nله‌و ماوه‌یه‌دا زیاتر له 84 هه‌زار كه‌س فۆڕمی بۆ دامه‌زراندنه‌كه پڕكرده‌وه، كه سه‌دا 60ی بۆ نێر و سه‌دا 40ی بۆ مێ ته‌رخانكراوه، به پێی خاڵ و له‌سه‌ر شه‌ش بنه‌ما دامه‌زرێنراوان هه‌ڵده‌بژێردرێن.\nسەرچاوەیەكی ئاگادار له په‌روه‌رده كه نه‌یویست ناوی بڵاوبكرێته‌وه به (كه‌ركوك ناو)ی وت "به تۆمه‌تی تێوه‌گلان له گه‌نده‌ڵی و ناڕونی له پرۆسه‌كه‌دا، ئه‌گه‌ری دورخستنه‌وه‌ی به‌رێوه‌به‌ری په‌روه‌رده‌ی كه‌ركوك له پۆسته‌كه‌ی هه‌یه".\nئه‌گه‌ری دورخستنه‌وه‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری ئێستای په‌روه‌رده‌ی كه‌ركوك هه‌یه\nله ئێستادا لایه‌نه‌كانی كورد و توركمان له كه‌ركوك، داوا ده‌كه‌ن دامه‌زراندنه‌كه به‌پێی پێكهاته‌ی نه‌ته‌وه‌یی دابه‌شبكرێت، به‌وپێیه‌ی مافی خۆیان پێنه‌دراوه.\nبه‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی (كه‌ركوك ناو) له لیژنه‌كانی ده‌ستی كه‌وتون، لێكۆڵینه‌وه و به‌دواداچون بۆ دامه‌زراندنه‌كه‌ی كه‌ركوك ده‌ستیپێكردووه، ئه‌وه‌ی هه‌یه، هاوسه‌نگی تێدا نیه و زۆرینه‌ی دامه‌زراندنه‌كه بۆ ده‌رچوانی عه‌ره‌ب ته‌رخانكراوه.\nسه‌رچاوه‌یه‌ك له لێكۆڵینه‌وه‌كان وتی "سەرۆكایەتی كۆمارو ئەنجومەنی وەزیرانیش بۆ ئەو پرسە هاتونەتە سەرخەت، پڕۆسەكە راگیراوە".\nهه‌ر به‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی ده‌ست (كه‌ركوك ناو) كه‌وتون، زیاتر له 42 هه‌زار ده‌رچوی عه‌ره‌ب، 22 هه‌زار كورد و زیاتر له 12 هه‌زار توركمان فۆڕمی دامه‌زراندنیان پڕكردۆته‌وه له كه‌ركوك.\nحسێن عه‌بد عه‌لی توعمه، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌روه‌رده‌ی كه‌ركوك 12ی كانونی یه‌كه‌می 2019، له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا كه په‌یامنێری (كه‌ركوك ناو) ئاماده‌ی بوو، حه‌شدی شه‌عبی تۆمه‌تباركرد به هه‌ڕه‌شه‌ی هه‌ڵكوتانه سه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده ئه‌گه‌ر ناوی دامه‌زرێنراوان رابگه‌یه‌نن.\nحه‌شدی شه‌عبی ئه‌وكات تۆمه‌ته‌كانی ره‌تكرده‌وه و هه‌ڕه‌شه‌ی تۆماركردنی سكاڵای كرد.\nحسێن توعمه، بۆ رۆژی دواتر، سه‌ردانی لێپرسراوانی حه‌شدی شه‌عبی كرد له كه‌ركوك و به ئاماده‌بونی پارێزگار، به فه‌رمی داوای لێبوردنی كرد له به‌رانبه‌ر تۆمه‌تباركردنیاندا.


تویتەر و فەیسبووک پۆستەکەی ترەمپیان سڕییەوە\n6/8/2020 04:46 PM\nرۆژی رابردوو کۆمپانیای فەیسبووک یەکێک لە پۆستەکانی دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکای لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکەی خۆی سڕییەوە. ئەم کۆمپانیایە دەڵێ ئەو پۆستەی کە ترەمپ لە تویتەر و فەیسبووکدا بڵاوی کردووەتەوە، یاسای پەیوەندیدار بە بڵاوکردنەوەی هەواڵی ساختەی سەبارەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنای پێشێل کردووە.\nئەم پۆستە بریتییە لە ڤیدیۆی وتووێژێک لە بەرنامەی تەلەفیزیۆنی "Fox and Frends" کە لەوێدا دەگوترێ ڤایرۆسی کۆرۆنا هیچ مەترسییەکی بۆ مناڵان نییە.\nبە گوتەی وتەبێژی فەیسبووک لە گرتە ڤیدیۆییەدا دەگوترێ کە بەشێک لە کەسەکان لە بەرامبەر ئەم ڤایرۆسەدا ئەمنیەتیان هەیە. ئەم بابەتە هەواڵێکی ساختەی مەترسیدارە و یاساکانی فەیسبووک سەبارەت بە بڵاوکردنەوەی هەواڵی ساختەی پەیوەندیدار بە کۆڤیدـ19ـی پێشێل دەکات.\nئەم پۆستەی ترەمپ لە فەیسبووک لە هەژماری بەکارهێنەری کەمپینی هەڵبژاردنی @TeamTrumpـیش بڵاو کراوەتەوە و کۆمپانیای تویتەریش ئەم پۆستەی بە هۆی یاسایەکی لەو چەشنەوە سڕیوەتەوە. هەروەها هەلی دانانی پۆست لەم لاپەڕەیە راگیراوە و بە گوتەی وتەبێژی تویتەر تا ئەو کاتەی ئەم پۆستە نەسڕدرێتەوە، ئەم دۆخە درێژەی هەیە.


ئایا ویلیان لەگەڵ مۆرینیۆ یەکتریان بینیووە؟ یاریزانەکە وەڵام دەداتەوە\nپێش 1 هەفتە 138 جار خوێنراوەتەوە\nویلیان دا سیلڤای بەرازیلی و هێرشبەری یانەی چێڵسی لەندەنی بە توندی وەڵامی ئەو دەنگۆیانە دەداتەوە کە باس لە ڕێککەوتنی لەگەڵ جۆزێ مۆرینیۆی پۆرتوگالی و ڕاهێنەری یانەی تۆتینهام دەکەن.\nلە نوێترین لێدوانیدا بۆ ڕۆژنامەی زەسەنی بەڕیتانی و سەبارەت بە پەیوەندیکردنی بە یانەی تۆتینهامەوە، ویلیان وتی: هیچ ڕێککەوتنێک لە نێوان من و مۆرینیۆدا بوونی نییە.\nلەم بارەیەوە ویلیان زیاتر بەردەوام دەبێت و دەڵێت: تەنیا بۆ یەک جاریش بێت لەم ماوەی کەرەنتینەیەدا ماڵەوەم جێنەهێشتووە، بەڵام ئەوەی سەیرە لە میدیاکاناەوە باس لەوە دەکرێت من و مۆرینیۆ یەکترمان بینیووە و چاومان بەیەک کەوتووە، ئەمەش تووشی سەرسوڕمانی کردووم.\nلە کۆتایی قسەکانیدا هێرشبەرە بەڕازیلییەکە ئاماژەی بەوەکرد، پەیوەندییەکی زۆر باشی لەگەڵ مۆرینیۆدا هەیە و بەردەوام بە نامە قسەیان کردووە، بەڵام لەم ماوەیەیی رابردوودا هیچ گفتوگۆ و نامەیەک لە نێوانیاندا نەبووە، جگە لەوەی لە نزیکەوە مۆرینیۆی نەبینیووە و بەهەموو شێوەیەکیش ڕەتی دەکاتەوە بە تەلەفوونیش قسەیان کرد بێت.\nگرێبەستی ویلیان لەگەڵ یانەی چێڵسی کۆتایی ئەم وەرزە کۆتایی دێت و یاریزانەکەش مانگی ڕابردوو ڕایگەیاند بوو، لەگەڵ بلوز بۆ نوێکردنەوەی گرێبەستەکەی گەیشتوونەتە بن بەست و بۆندەکەی درێژ ناکاتەوە.


فەرەیدوون حەکیمزاده - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nفەرەیدوون حەکیمزاده خوێندنی سەرەتایی له قوتابخانەی "کوڕوش" (١٩٧٣ تا ١٩٧٨) له شاری سەردەشت تەواو کرد و ماوەی ٣ ساڵی دوایی له قوتابخانەی راهنمایی "١٤ی سەرماوەز" بوو. ٤ ساڵی تر (١٩٧٩ تا ١٩٨٢) له دەبیرستانی "ئازادی" له رشتەی "عولومی تەجروبی" خوێند و به هۆی تۆپبارانی شاری سەردەشت دیپلۆمی له شاری مەهاباد وەرگرت. ساڵی ١٩٩٠ بۆ بەشی مامۆستایەتی وەرگیرا و هەر ئەو ساڵەش بۆ درێژەدان به خوێندن چوو ورمێ و فەوقی دیپلۆمی تەربیەتی وەرگرت و پاشان ساڵی ١٩٩٩ توانی درێژه به خوێندن بده له زانستگای عەلامه تەباتەبایی شاری ورمێ و لیسانسی "عولومی تەربیەتی" وەرگرت. پاشان ماوەی ٢٥ ساڵ له قوتابخانەکانی شارەکانی سەردەشت، مەهاباد و خەلیفان خەریکی وانه گوتنەوه بۆ.\nرۆژنامەی ئاویەر له سنە[دەستکاری]\nرۆژنامەی "پیام کردستان"[دەستکاری]\nگۆڤاری "از سردشت تا ناکازاکی"[دەستکاری]\nوت ووێژ لەگەڵ فەرەیدوون حەکیم زاده[دەستکاری]\nله بواری فیلمی دۆکۆمێنتاری[دەستکاری]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=فەرەیدوون_حەکیمزاده&oldid=700162»


زایینی: ٢٠-٠١-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٠/٣٠ - ١٩:٢١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nوتووێژ: گوڵباخ بەهرامی\nفەریدوون ئەرشەدی، شاعیری كورد و دەنگێكی ناسراوی شیعری رۆژھەڵاتی كوردستان ساڵی ١٣٤٠ی هەتاوی لە شاری سنە لەدایک بووە.لە سەرەتای دەیەی ٦٠ی هەتاوییەوە دەستی بە نووسینی شیعری کوردی کردووە و لە بوارەکانی ڕۆژنامەگەری و کاری میدیاییشدا لە گۆڤاری سروە و حەفتەنامەی سیروان لە رۆژھەڵاتی كوردستان و تەلەفزیۆنەکانی تیشک و کوردستان تیڤی لە باشووری كوردستان و وڵاتی فەرەنسا کاری کردووە و لە بواری شیعردا خاوەن ئەزموونێكی بەنرخەو بە یەکێک لە دەنگە دیار و کاریگەرەکانی شیعری نوێی کوردی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دێتە ئەژمار و لە پۆلێنکردنی شیعری هاوچەرخی ڕۆژهەڵاتدا خاوەن سەنگی خۆیەتی.\nئەرشەدی ساڵی ١٣٧٨ی هەتاوی ڕۆژهەڵاتی کوردستانی جێهێشتووە و بۆ ماوەیەك لە باشووری کوردستان نیشتەجێ بووە و پاشان ڕووی لە وڵاتی ئەڵمانیا کردووە.\nفەرەیدوون ئەرشەدی، خاوەن ٣ كتێبی شیعرییە بە ناوەكانی، نامەكانی غوربەت ، بەرد و کۆمەڵە شیعری دەمگرن ڕۆژی بە شەرابی پێکەنینتەوە.\nلەگەڵ گرێدانی خەباتی شاخ و شار، قەڵەمەکەی کردە شانی وشەکانی و بە نووکی خامە سەنگەری لە شێعردا بۆ پێشمەرگە هەڵکەند. بەدەم هاواری رۆژهەڵاتەوە هات و وتی: " دێر یا زوو تەقە لە دەروازەی خۆرهەڵات هەڵدەستێ" . " بۆ نابێ شەوێکیش وەرنە خوار، تەقەیەک لە دەرگای شار بدەن."\nلەگەڵ راساندا، راسا و بووە شاعیری راسانی خاکی پۆشەکان.\nلەم دیمانەیەدا زیاتر تێکەڵ بە دونیای روانینەکانی فەرەیدوون ئەرشەدی دەبین و لە خۆیەوە هەستەکانی دەخوێنینەوە.\nلێرەدا سەرنجتان بۆ وتووێژێکی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ ئەم شاعیرە نەتەوەییەی گەلەکەمان ڕادەکێشین.\nشێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!\nئەوەی من دەمهەوێ لێرەدا زیاتر تیشکی بخەمەسەر تێکەڵبوونی دوو رەوتی ئەدەبی لە سەردەمێکی جیاوازدایە؛ رێک لە سەردەمێکدا کە نوێگەرایی و رەوتێکی تازەتر لە ئەدەبیات بە گشتی و شێعریش بەتایبەتی، خەریکە دەبێتە جێگرەوەی رەوتەکانی پێش خۆی؛ ئێوە هەستانەوەیەکتان لە شێعردا دەستپێکرد کە تەکانێکی گەورەی لە شێعری کوردی دا درووست کرد و بووە دەسپێکی جۆرێکی تازەتر لە نوێکردنەوەی ئەدەبیاتی بەرگری لە شێوەی شێعر و سەرەتایەکیش بۆ داهێنانێکی ئەدەبی بە ستایل و مێتۆدێکی تایبەتەوە؛ دەمهەوێت باسی ئەو تایبەتمەندیانەمان بۆ بکەیت و سەرەتای ئەو دەسپێکەش...\nهونەر بە گشتی و شێعر بەتایبەتی لە کلتوور و زمانی ئێمەدا، خێراترین هەڵوێستی هەبووە بەرانبەر بەو گۆڕانکارییە شاراوەیەی عەرزتم کرد ؛ بۆ باس لەسەر شێعری بەرگری لە رۆژهەڵاتی کوردستاندا و شێوازی کاری خۆم لەم چەند ساڵەدا، دەبێ پێش هەموو شتێک ئەوە بڵێم کە بە بۆچوونی من، شێعر و هونەری کوردی لەم پارچەی کوردستاندا، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!\nزمان و کلتووری ئێمەی کورد، بەردەوام و بەدرێژایی مێژووی هاوچەرخمان، لە مەترسی تواندنەوە و پەراوێزخستن دایە، بۆیە هەر بەرهەمێکی هونەری و ئەدەبی جیددی، لە چوارچێوەی زمان و فەرهەنگی کوردی دا، بەرگری کردنە لە توانەوە و پەراوێزکردن و پارێزگاری کردنە لە زمان و خەیاڵ و خەون و ئاواتەکانی نەتەوەیەکی پەراوێزخراو .\nماوەیەکی زۆرە، دەزگا و سیستمی تەبلیغاتیی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی، ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ، بانگەشەی ئەوە دەکەن کە زمان و کارکردی شێعر و ئەدەبیاتی شۆڕشگێڕانە یان ئەدەبیاتی بەرگری، بەسەر چووە و ئەو شێوازە لە ئەدبیات و شێعر، خوێنەر و لایەنگری نییە. چاپ و بڵاوبوونەوەی ئەو هەموو کتێبە تێئورییانە کە تەبلیغ بۆ مودێڕنیزمێکی بێ ڕەگ و ریشە و خوازراو دەکەن، بەشێکی لەو تەبلیغاتەوە سەرچاوە دەگرێت. هەر لەم سۆنگەوە، بەداخەوە بڕێ لە نووسەرانی ئێرانی و رۆژهەڵاتی کوردستان، بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ، ئەم تەبلیغاتە پەرە پێدەدەن.\nئەم تەبیلغاتە لە بواری سیاسەتیشدا باوە، ئەوانەی ئاماژەم پێکردن، بانگەشەی ئەوە دەکەن کە هەرچی خەسار لە رۆژهەڵاتی کوردستان کەوتووە، بەهۆی بوونی حیزبە سیاسییەکانیەتی!! کە ئەگەر ئەوان نەبوایەتن، کوردستان پێشکەوتنی بەرچاوی بەخۆوە دەبینی و لەباتی زاڵ بوونی کەشی ئەمنیەتی، شاهیدی پەرەسەندنی ئابووری و کۆمەڵایەتی دەبووین!!\nئەم ڕوونکردنەویەم بە پێویست زانی تا لێرەوە بێمە سەر زەروورەتی هەوڵدان بۆ بەڕۆژ کردنەوەی شێعری مقاومەتی رۆژهەڵاتی کوردستان کە بە باوەڕی من لە دوو سەنگەردا دەجەنگێ :\nیەکەمیان، بەرگری کردنە لە مرۆڤی بەرگریکار و دەروەست، بە خوڵقاندنی فەزای جوانیناسانەی ژیان و مردنی، بە شێعرێک کە خاوەنی تایبەتمەندییەکی کوردانە و جوغرافیادارە؛ خاوەنی ناسنامەیەکی دیارە و لە شێعری هیچ نەتەوەیەکی نێو جوغرافیای سیاسی ئێراندا، نابینرێتەوە؛ ئەم خاڵە، ڕەنگە گرینگترین هاندەر بووبێت بۆ بەردەوام بوونم لە نووسین لەم بەستێنەدا. بۆ من هویەت و ناسنامەی هونەری، گرینگترین شتە کە شێعرم لە شاعیرێکی فارس یا ئازەری یا بەلووچ و تورکمان، جیا بکاتەوە.\nبەتایبەتمەندییەکی زۆر دیارەوە، شێعری بەرگری کوردستان، هەر لەسەرەتاوە لەگەڵ شێعری نەتەوەکانی دیکەی نێو جوغرافیای سیاسی ئێران، جیاوازتر و تا ڕادەیەکی زۆریش، دەوڵەمەندتر و بەربڵاوتر و خاوەنی بەردەنگ و خوێنەری زۆرترە .\nدووهەمین سەنگەر و ڕەنگە سەنگەری پێشەوەی ئەم بەرگرییە، بەرگری کردنە لە ماهیەت و جەوهەری شێعر، کە دەتوانێ لە کارەسات ئامێزترین و دژوارترین و سەخت‌ترین شەڕ و ئاشتی نێوان ئینسان و ئینسان، مردن و ژیان و مرۆڤ و سروشت دا، ماهیەتی شێعریی خۆی بپارێزێ.\nهیوادارم لە وڵامی پرسیارەکەت دوورنەکەوتبێتمەوە؛ ماوەیەکی زۆر، بەتایبەت لە شێوە نووسینی ئوستاد " جەلال مەلەکشا" بەملاوە کە بەڕاستی لە سەردەمی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٣٥٧ بەملاوە، دیارترین شاعیری شێعری بەرگرییە، بۆشاییەک لەو بەستێنەدا هەبووە. هۆکاری ئەم بۆشاییە زۆرن، دواتر ئاماژە بە چەند خاڵی دەکەم. زۆربەی ئەو کەسانەی خۆیان بەم شێوازە شێعرەوە خەریک کردووە، یا ئەندامی حیزبە کوردستانییەکان بوون، یا لە هەندەران نیشتەجێ بوون. ئەو شێعرانەی لە ڕاگەیاندنی حیزبەکوردستانییەکانەوە بڵاو کراونەتەوە، سەرەڕای ئەمەکدارییان بە شۆڕش و مقاومەت، لەباری شێواز و داڕشتن و کەڵک وەرگرتن لە کەرەستەکانی جوانیناسانەی نێو زمان و کلتوور و سروشتی کوردستان، لاوازییەکی بەرچاویان پێوە دیار بووە. لاوازییەکە زۆرتر لە دووبارەکردنەوەی ئەو ئیماژ و موتیوو و شوعار و قسانەوە دەردەکەون کە تەنیا لە جوغزێکی دیاریکراوی فکری و خەیاڵیدا ئەسووڕێنەوە کە لەباری شێوازی داڕشتنی فەزای جوانیناسی و خەیاڵەوە، شتێکی ئەوتۆ بە خوێنەر نادەن؛ مەبەستم ئەوەیە کە فرەتر لە شوعار نزیکن تا شێعر.\nبۆ من، بەڵام هەر لەسەرەتای کارمەوە بڕوام بەوە هەبووە کە شێعر، یەکێک لە گرینگترین کەرەستەکانی زمانی و فکری و خەیاڵییە کە دەتوانێ داکۆکی بکات لە بوونی مرۆڤ لە سەرزەمینی خۆیدا، بەڵام بە شێوازێکی هونەری.\nهەر بۆیەش ئەگەر بۆ نموونە شێعرەکانی دوو کتێبی "بەرد" و "نامەکانی غوربەت" م بخوێنیتەوە، ئەو زەمینەیەی تێدا دەبینی کە بەشی زۆریان شێعری بەرگرین، بەڵام لە بارودۆخێکی تایبەتدا، مەبەستم ئەوەیە بڵێم: شێعری بەرگری"شار"ن.\nچەند ساڵ لەوە پێش (پێم وابێ ١٥ ساڵ لەوەپێش) لە وتووێژ لەگەڵ رۆژنامەکەتان، بۆ یەکەم جار وتوومە کە شێعری بەرگری لە رۆژهەڵاتدا دوو جۆرە: "شار و شاخ". هەر کام لەمانە بەپێی شوێنی هاتنە بەرهەمیان، خاوەنی تایبەتمەندییەکانی خۆیانن .\nڕەنگە شێعری "ژیانەوە" و "بازەکەی کۆساڵان" بۆ من سەرەتای ئەو تەکان و دەسپێکە بێت کە جەنابت لە پرسیارەکەت دا ئاماژەت پێکردوە. بە بۆچونی من، لە شێعر و ئەساسەن لە هونەردا، "چۆن" وتن، فرە گرینگە؛ هەر لەم ڕوانگەوە بوو کە داڕشتنی ئەم شێعرانەی کە بەتایبەت لە یەکەم هەنگاوەکانی "ڕاسان"ەوە نووسراون، ئەو تایبەتمەندییە هەست پێدەکرێت و ئاشکرا، دیارن .\nمن دەبوایە بە شێوەیەک ئەم ئەرکە دژوارە لە هەورازی هونەری شۆڕشگێرانە سەر بخەم کە شێعرم بۆ نموونە لە شێعری (جەلال مەلەکشا) نەچێت. لە شێعری شاعیرانی نێو جەرگەی شۆڕش نەچێت، لە هەمان کاتدا، ئاستی هونەریی و سەمیمی بوونیشی ئەوەندە بێت کە نەوەی تازە پێگەیشتووی پانتایی زمانی کوردی لێی نەسڵەمێتەوە؛ هەروەها، توانیبێتی شکۆی پێشمەرگە و خەباتە ڕەواکەی و عەزەمەتی شەهید بوونەکەی، بکات بە شێعر. کارێکی دژوارە نە!؟\nبەهەر حاڵ لەو شێعرانەدا، ئەوەی فرەتر بەرچاو دەکەوێ نزیک بوونەوەیە لە جۆرە دەربڕین و بەیان و داڕشتنێکی تایبەت بە خۆم و ڕوانینم کە ئەگەر موبالغەم نەکردبێ، تا ئەم کاتە، لە شێعری مقاومەتی لای خۆماندا، نەبینراوە. ئیماژەکانی لە سرووشت و زمان و فۆلکلۆر و وێژەی کوردی و کەرەستەکانی ژیانی پێشمەرگانەوە هەڵقوڵاون. ڕاسییەکەت دەوێ، ئەوەندەی لە ژیان و خولیا و خەون و ئاوات و رەنجی پێشمەرگەو ڕەنج و ئازاری دایک و باب و ژنی شەهید و منداڵی شەهیدەوە نزیکم، کە خۆم بەشێکم لەو ژیان و رەنج و ئیفتخار و کەوتن و هەستانەوەیە؛ ئاخر ئەگەر وانەبم، چۆن دەتوانم شێعرێک بنووسم خوێنەر لەگەڵیا پێوەندی بگرێت؟\nدەمێکی زۆر بوو، خەڵک لە شێعری بەرگری تێر ببوون، یان باشترە بڵێم، دەربڕین و لەحن و بەیان و فەزای شێعرەکانی پێشووتری ئەم ڕێبازە شێعرییە، تینوویەتی خەڵکی نەدەشکاند. لەسەرەتاوە پێم وا نەبوو کە ئەم شێعرانە بتوانێ بەم چەشنە لە ڕیزی پێشمەرگە و ناوخۆ و دەرەوە لایەنگری هەبێت؛ بەڵام خۆشبەختانە، هەر بەو هۆکار و تایبەتمەندییانەی پێشتر ئاماژەم پێکرد، زۆر زوو توانیان جێگەیەکی دیار لە دڵی خەڵکدا بۆ خۆیان بکەنەوە.\nجگە لە ئەزموون و جێ پەنجەی دیارتان لە ئەدەبیاتی کوردی رۆژهەڵات و شێعرەکانی سەردەمی گەرمی شۆڕش، لەگەڵ دەسپێکی قۆناغی نوێی خەبات لە رۆژهەڵات، ئێوە هاتنە مەیدان و ئێستاش لای هەمووان بە شاعیری راسان دەناسرێن، ئەو قۆناغە لە ئەزموونی خۆتدا چۆن پێناسە دەکەیت؟\nڕاسان، تەنیا بڕیارێکی حیزبی و چەکداری و تایبەت بە یەک حیزب نییە؛ بە بۆچوونی من، ڕاسان قۆناغێکی زۆر دەگمەن و جەوانە لە بزووتنەی چەقبەستووی رۆژهەڵاتی کوردستاندا. ئەم تەوژمە نوێیەی کە لەسەر دەستی چەند گەنجێکی خوێندەوار و ئامانج‌خواز، کڵپەی سەند و لە کورتترین ماوەدا، رۆژهەڵاتی کوردستان و بەشی وریای کۆمەڵگەی ئێران و تەنانەت حاکمیەتی ئەو وڵاتەی ڕاچڵەکاند، چ لە باری نیزامی و پێشمەرگانەوە، چ لە باری هزر و هەست و هیواوە، گڕ و تینێکی نوێی خستە جەستەی سڕبووی خەباتی رۆژهەڵاتەوە.\nهەروا کە پێشتر ئاماژەم کرد، هەر تەکان و تەوژمێکی ئەدەبی و هونەری و هزری، دەتوانێ کاردانەوەیەکی هونەری و عەقڵی بێت بەرانبەر بەو ئەوژم و تەکانەی کۆمەڵگە، یان لانیکەم لە بەشێکی زۆر هەستیارتریدا، کە خەریکە درز دەخاتە پێستی قەتماخەبەستووی ژیان. دەبوایە گڕوتینی هەناو و هەنگاوی ڕاسانییەکان، لە ئەدەبیات و شێعر و ژانرەکانی دیکەی هونەردا، ڕەنگ بداتەوە و خۆی بنوێنێ .\nکە یەکەم تیمی پێشمەرگەی کوردستان لە قەندیل و دواتر لە هەڵگورد دەرکەوتن، من تێگەیشتم کە تەکانێک لە بزووتنەوەی کوردستانی لای خۆمان دراوە. وەک بڵێی یەکەم تەکانەکانی ئەم بزووتنەوەیەم هەست کردبێت. تێگەیشتم کە ئەم ڕۆڵە جەنگاوەرانە، ژیان و مردنێکی جیاوازیان هەیە، هەر بۆیە، لە هەڵگرتنی یەکەم هەنگاویانەوە لەگەڵیان کەوتم.\nڕاستە بە جەستە لێیان دوورم، بەڵام یەکەم هەنگاویان، شێعری منیشی ڕاپەڕاند. لە بەفردا، لەگەڵیان گەرم بوومەوە؛ لە بەرزاییەکاندا هەوای ئازادم هەڵمژی و لە تەنیاییەکانیاندا، خەمی جەوان و پیریانم نۆشی؛ برینیان بوو بە برینم، پێکەنینیان دڵمی ژیاندەوە، شەهید بوونیان گریاندمی.\nبە خۆمم وت، دەبێ دەنگێک هەبێت جوامێری ئەم جوامێرانە وەسف بکات، ئیتر ئەوە بوو کە نووسیم: "شاعیری شکۆی خاکی پۆشتانم".\nلە یادم ناچێت کە هەندێ دۆستانی رۆشنبیرم! پێیان دەوتم: "بە کەوچکێک ئاو، کەوتویتە مەلە"! هەڵبەت من لە وڵامیاندا بە توانجەوە دەموت: "هونەر ئەوەیە بزانی لە کەوچکێک ئاودا چۆن مەلە دەکەی " !\nچەندین و چەند جار بەوە تومەتبارمیان کردووە کە تەبلیغی شەڕی چەکداری ئەکەم و خەباتی مەدەنی کاڵ دەکەمەوە !!\nدواتر دەرکەوت کە هەم ڕاسانی رۆڵەکانی خەڵک ڕەوا و پایدار بووە و لە ناو و بەرنامەی حزبێکدا، کۆنەبووەتەوە و بناغەی خەباتێکی نوێی کۆمەڵایەتییە وهەمیش ئەو خەیاڵ و دڵ و قەڵەمەی بەردەوام لە گەڵیان بووە و لەگەڵیان دەمێنێتەوە .\nلەو شێعرانەدا، ئاستی هونەری و شێعرییەتی کارەکان گرینگە، خۆت شاعیریت و باش دەزانی کە مەودای نێوان شێعر و شوعار، زۆر ناسک و مەترسیدارە، گەر هۆشیار نەبیت، ناتوانی لەو سنوورەدا بە باشی هاتوچوو بکەیت. گەرچی بڕێ جار، تێکەڵکردنیان شتێکی خۆشی لێدەردەچێت! ئەوەش زیاد بکەم کە شوعار، لە کات و زەمانی خۆیدا، دژوارترین و کاراترین شکڵی نووسینە.\nلەم تەجرەبە تازەیەمدا، بەو ڕاستییە گەیشتبێتم کە ئەگەر هونەر و بەرهەمهێنەری کاری هونەری، بە ئەمەکداری و هەست و ئەندێشە و خەیاڵەوە، لەتەک ئەرک و خەم و شادمانی و گیانفیدایی ڕۆڵە ئامانج‌خوازەکانی نەتەوەکەیدا بژیت، هەم بەرهەمی سەمیمانە و ڕاستگۆیانە دەخوڵقێنێ، هەم یارمەتیدەری بەرەوپێشچوونی ڕەوتی جوانیناسانە و نوێگەریی هونەر و ئەدبیاتەکەی دەبێت، لە هەمان حاڵیشدا، لەدڵی میللەتەکەیدا دەژیت.\nبەرپرس و دەروەست بوون بە شێعریەتی شێعر و دەرد و ئازار و ئاواتی خەڵکەکەت، بۆ بەئەنجام گەیاندنی ئەو ئەرکەی پێی پابەندی، زۆر گرینگە؛ من باوەڕم بە ئەرک و وەزیفەی کۆمەڵایەتی شێعر هەیە، ئەگەر شێعر نەتوانێ ئەرکی مێژوویی خۆی لەو زەمانەی خۆیدا، بە ئەستۆ بگرێت و بۆ ئازادی و بەختیاری مرۆڤ تێنەکۆشێ و هاوارێکی جوانیناسانە نەبێت لەو ڕەنج و ئازارانەی ئینسانی سەردەمی هاڕیوە، هیچ کارێکی ئەوتۆی نەکردووە. کەوابوو منی هاوسەردەم و هاودەردی ئەو مرۆڤە تێکۆشەرانە، کە بۆ ئازادی و یەکسانی تێدەکۆشن و گیان دەبەخشن، ڕەوا نابینم هونەرەکەم، ئاوێنەی خولیا و ئامانج و ژیان و مردنیان نەبێت .\nئەدەبیاتی بەرگری و شۆڕشگێڕانه له ئەدەبی کوردیدا بەتایبەتی لای شاعێران و نووسەرانی رۆژهەڵاتی کوردستان چون دەبینن؟ ئایا ئەدەبیاتی کوردی له ڕەوتی خەباتی گەلی کورددا، ڕەنگدانەوەی پێویستی هەبووە؟\nپێشتر عەرزم کرد، سەرتاپای ئەدەب و هونەری رۆژهەڵات، شێعر و هونەری بەرگرییە! تەنیا بەم هۆکارە سادەیە کە بەرگری دەکات لە هێرشی زمان و کلتووری باڵادەست، بۆ تواندنەوەی زمان و کلتوور و هونەر و هزری نەتەوەکەمان.\nکەوابوو، هەر ڕستەیەکی ئەدەبیاتی جیددی و دەروەست، خزمەت دەکات بە مانەوە و بەرقەراربوونی هۆویەت و کەسایەتی زمانیی و مرۆیی ئێمە.\nبەڵام جیاوازییەکی دیاریش هەیە لە نێوان ئەو شێعر و ئەدەبیاتەی\nنەترسانە و دەروەست، دەپڕژێتە سەر لایەنە جۆراوجۆرەکانی خەبات و تێکۆشانی سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕیزی پێشەوەی پارێزەرانی کەرامەتی نەتەوەییمان.\nدڵنیام شاعێران و نووسەرانی رۆژهەڵات، ئەگەر لەو بارودۆخە ڕەش و کوشەندەی سانسۆر و خەفەقانی حکومەت بۆ ئەم جۆرە شێعرە درووستی کردووە، نەبوونایە، ڕاشکاوانەتر و ڕاستەوخۆ، بەرهەمەکانیان دەخوڵقان.\nخۆت ئەو کاتەی لە ڕۆژهەڵات بووی، لەبەر ئەو فشارو بەربەستانەی دەزگای سانسۆری رێژیم دایناوە، نەتتوانیوە بە ئاشکرایی ئێستە بنووسی،کەوابوو ئەدەبیاتی بەرگری شار، شێواز و تکنیک و دەربڕینی تایبەتی خۆی هەیە و تا ئەو ڕادەیەی ئاگادار بم، جێی دڵخۆشییە و دەبێ ئافەرین بڵێین بەو شاعێر و نووسەرانەی هەوڵیان پارێزگاری کردنە لە زمان و خەیاڵ و ئاواتی نەتەوەکەمان .\nلە یادمان نەچێت کە شاعێران و نووسەرانی هەر دەور و زەمانەیەک، بەرهەمی تایبەت بە زەمانەی خۆیان دەخوڵقێنن؛ ئەمە ڕەسمی زەمانە و هۆی مانەوەی ئەدەبیات و شێعرە. هێشتا زووە بۆ هەڵسەنگاندنی چۆنیەتی و چەندایەتی بەرهەمی نووسەران و شاعیرانی ناوخۆ. هەر کات فرسەت و دەرفەتی بڵاو کردنەوەی کارەکانیان فەراهەم بێت، ئەوسا دەبینین کە چ پەلکەزێڕینەیەک لە بەرهەمی ڕەنگاوڕەنگی ئەدەبی، دەبینین.\nنیگەرانی من ئەوەیە کە نوێخوازی و هەوڵدان بۆ بینینەوەی شێواز و دەربڕینی نوێ، بە چاولێکەری ئەدەبیاتی زمانی فارسی، شێعری ئێمە لە ناسنامەی خۆی دووربکاتەوە، دوورەپەرێز و مەحفڵنشینی بکات؛ مێژووی ئەدەبیاتی گەلان، پڕە لەو هەوڵ و تەقەلا نوێخوازە بێ ڕیشانەی کە تەنیا بەختیان ئەوەیە لە پۆلێنکردنی ڕێبازە هونەرییەکاندا، ناویان هەیە. ئەگەر نوێخوازی، مودێلێکی خوازراوی بێ ڕیشە بێت و لە زەرورەتێکی مێژوویی و زمانیدا هەڵنەقوڵابێت و ئیدامەی رەوتەکانی پێش خۆی نەبێت، هەر تەنیا بۆ دەمەتەقێی کافەنشینان و دارودەستە ئەدبییەکان خوڵقاوە.\nلە ئایندەیەکی نزیکدا و پاش نەمانی بەربەستەکانی چاپ و بڵاوکردنەوە، ئەو ئەدەبیاتە جیدییەی لە ژێر تێغی سانسۆردا و لە شار و دێهاتەکاندا خوڵقاوە، دەرفەتی خۆدەرخستنیان دەبێت.


دوو فیلمی کوردی لە بەرلینالەی ۲۰۲۰ نمایش دەکرێت - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Bahman ٢٩ ١٣:٣٦\nNews Code 31076\nلە فستیڤاڵی ئەڵمانیا؛\nدوو فیلمی کوردی لە بەرلینالەی ۲۰۲۰ نمایش دەکرێت\nبە پێێ ڕاگەیاندنی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بەرلینی ٢٠٢٠، کاتی نمایشی فیلمەکان و لەوان دوو فیلمی کوردی لەو فێستیڤاڵە دیاری کرا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێرانەوە لە ماڵپەری فێستیڤاڵی فیلمی بەرلین، هاوکات لە گەڵ هەفتادەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بەرلین بۆ ساڵی ٢٠٢٠، کاتی نمایشی فیلمەکان و لەوان دوو فیلمی کوردی لەو فێستیڤاڵە دیاری کرا.\nبە گوێرەی ئەم هەواڵە فیلی ٨٩ خولەکی "نامۆ" لە دەرهێنانی نادر ساعی‌پوور لە یەکەمی نمایشی جیهانیی لە بەشی "فرۆم" بە زمانەکانی فارسی و تورکی و کوردی و ژێرنووسی ئینگلیزی لە ڕۆژانی ٢٢، ٢٣، ٢٦ی فێڤرییە و ١ی مارچ (٣، ٤، ٧ و ١١ی ڕەشەممە) نمایش دەکرێت.\nهەروەها کورتە فیلمی ١٤ خولەکی کۆلارەکان لە دەرهێنانی سەید پەیام حسێنی بە زمانی کوردی و بە ژێرنووسی ئینگلیزی لە یەکەمین نمایشی جیهانیی لە بەشی بەرەی کاپلاس لە رۆژانی ٢٣، ٢٤، ٢٧ی فێڤرییە و ١ی مارچ (٤، ٥، ٨ و ١١ی ڕەشەممە) نمایش دەکرێت.\nشایانی باسە، هەفتادەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی بەرلین بۆ ساڵی ٢٠٢٠ بۆ ماوەی ١٠ رۆژ لە ٢٠ی فێڤرییە تا ١ی مارچ (١ تا ١١ی ڕەشەممە) لە بەرلینی پایتەختی ئەڵمانیا بەڕێوە دەچێت.\nفستیڤاڵی فیلمی بەرلین


خه‌ونا تركیا.. چ ب داعشێ چ ب دژی داعشێ! - وارمیدیا\nخه‌ونا تركیا.. چ ب داعشێ چ ب دژی داعشێ!\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/04/05 - 10:55 ص\nفاضل عـمــر :\nپشتی سیاسه‌تا مالكی سونه‌یێن ئه‌ره‌ب هند نه‌چار و ته‌نگاڤكرین كو هه‌ر رێیه‌كا هه‌بت، پێ ب هێز بهێنه ناڤ ئیراقێ.. ئه‌و بوو یا بووی؛ داعشیان ده‌ڤه‌رێن سونه‌یان ڤه‌گرتن و هه‌می هێزێن دی- ئه‌وێن دگه‌ل هاتین و ئه‌وێن گه‌هشتینێ، یان بهوژاندن یان ژناڤ برن. پاشی وه‌كو چیڕۆكان، رۆژه‌كێ ژ رۆژان ئاڤه‌دان بت مالا خوانده‌وار و گوهداران، ده‌وله‌تا خیلافه‌تێ ل هنداڤ سه‌رێ پشته‌ڤان و دۆستێن خوه راگه‌هاند.\nتاكو هینگێ، ره‌نگه بێده‌نگیه‌ك جیهانی و سونه‌یێن ئه‌ره‌ب لسه‌ر كریارێن داعشێ هه‌بوو، چونكی یان كار ب گۆره‌ی ئه‌جنده‌یه‌كا وان یان بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن وان دكر- نه‌خاسمه راوه‌ستاندنا زێده‌گاڤیێن شیعه‌یێن ئیراقێ، لاوازكرنا مایتێكرنا ئیرانێ و بیاڤا هێزا وێ و نه‌دووره ڤه‌گه‌ڕاندنا ئیراقێ بۆ سه‌رده‌مێن به‌رێ وه‌ختێ ئه‌لهۆیێ كێمانیا سونه ب چه‌نگێن شیعه و كوردان دفڕی، دگه‌لدا هه‌ر ده‌وله‌ته‌كا ئارمانجه‌كا جودا هه‌بوو. لێ وه‌ختێ لسه‌ر هنده‌ك ئه‌ردێ شامێ و ئیراقێ، ده‌وله‌تا خیلافه‌تێ راگه‌هاندین، ئۆتۆماتیكی پێدڤیه سعۆدیه وه‌كو سه‌ركێش و پشته‌ڤانا هه‌می ده‌سته‌كێن سه‌له‌فی و جیهادی ل جیهانێ ببته پارچه‌یه‌ك یان ویلایه‌ته‌ك ژ ئه‌وێ ده‌وله‌تێ، له‌و بنه‌مالا سعۆدی كو خوه ب مبراتگرێن خیلافه‌تێ دزانن، ب گۆتنا ئنگلیزان كر (چو جاران نه‌بێژه دره‌نگه) و پشتراست بوون ئه‌وان ماره‌كێ مامبا كریه د پاخلا خوه دا. له‌و، ژ به‌رۆكێ پشته‌ڤانێ داعشێ خوه راكێشا به‌رۆكێ دژ، هه‌لبه‌ت گێله‌شۆكا دۆستێن پترۆدۆلاری ژی دانه دووڤ.\nلێ تركیا ته‌نها ده‌وله‌ته هێشتا نه سینۆرێن خوه لبه‌ر پشته‌ڤان و خوه‌به‌خشێن داعشێ گرتینه، نه هه‌لوه‌سته‌ك یان كریاره‌كا ئاشكرا ل شه‌ڕێ دژی داعشێ ب هیچ ره‌نگه‌كی راگه‌هاندیه.. ئه‌ڤه پرسیاره‌كا ره‌وا د سه‌رێ هه‌ركه‌سیدا دئازرینت، نه‌خاسمه ل وه‌ختێ داعش ژ ئێخسیرێن شه‌ڕی تاكو رۆژنامه‌ڤان و خوه‌به‌خشێن كارێن مرۆڤانی سه‌ر ژێ دكه‌ت و ستافێ كونسولخانه‌یا تركیا كو هه‌می دزانن ژ چی پێكدهێت، ب دۆستانی دگه‌هینته سنۆری و خاترخواستنێ لێ دكه‌ت! ئه‌ڤ پرسیاره په‌یدا دبت؛ ئه‌رێ رۆلێ تركیا د ئه‌ڤێ فه‌رته‌نه‌یا ل سۆریێ و ئیراقێ دقه‌ومت دا چیه و ده‌هبه‌یێ داعشێ ل كیڤه زایه و چاوا دژیت و دێ چ كه‌ت؟\nبه‌هرا خوه هه‌رده‌م دبێژم؛ به‌لكی گه‌له‌ك وه‌ریس و به‌ندك ب سه‌رێ داعشێڤه بن، به‌س هه‌ڤسارێ داعشێ د ده‌ستێ تركیادایه و ده‌وله‌تا ترك هند هه‌له‌شه و گه‌رمۆكه نه ژ خوه‌كوژ و تیرۆریستان دترست نه ژ ده‌وله‌تا خیلافه‌تا وان، به‌لكو هزر دكه‌ت دێ پیلان و پلانێن وێ بۆ بجهئینت. ئانكو ل شوونا داعش و قاعیده فه‌رته‌نه‌یان ل جهه‌كی چێكه‌ن و پاشی ئه‌و ب خوه بهێن و ئارامیێ بۆ ئه‌وان جهان بینن، نهۆ تركیا ب هه‌ڤالی و هه‌ڤكاری دێ پشكا دووه‌م ژ كاری كه‌ت!\nدبت ئه‌ڤ خاله پتر هه‌وجه‌ی رۆهنكرنێ بت. قاعیدێ و پاشی داعشێ تیۆریه‌كا كاركرنێ هه‌یه، ئه‌و ژی ئه‌وه؛ ب هه‌ر رێكه‌كا هه‌بت، فه‌رته‌نه‌یێ دئێخنه ئه‌و ده‌ڤه‌را ئه‌وان بۆ خوه چاڤكری. پشتی خه‌لكێ ئه‌وێ ده‌ڤه‌رێ ده‌ستهه‌لات و حوكمه‌تا خوه خلۆله دكه‌ن یان دهه‌لوه‌شینن، ئێكسه‌ر ده‌سته‌كێن تیرۆریستان ده‌ستی دداننه سه‌ر ده‌ڤه‌رێ و خوه دكه‌نه پێگوهۆڕكێن ده‌ستهه‌لاتێ. ب گۆتنه‌كا دی، ئه‌وا چێبووی و هێشتا به‌رده‌وامه، ئه‌وه؛ داعش دێ فه‌رته‌نه‌یان چێكه‌ت و تركیا ب له‌شكه‌رێ خوه دێ ئارامیێ ئینته ده‌ڤه‌رێ.\nبۆ باوه‌ركرنا ئه‌ڤێ پلانێ، وه‌رن دا جاره‌كا دی هاتنا داعشێ و ئێریشا لسه‌ر كوردستانێ و هه‌لوه‌ستێن تركیا و جیهانێ پێكڤه گرێ بده‌ین:\n1. داعشێ ئێریش كره سه‌ر ئیراقێ و له‌شكه‌رێ ئیراقێ هه‌لوه‌شا و هه‌می ده‌ڤه‌رێن سونه‌نشین ڤه‌گرتن تاكو ده‌رگه‌هێن به‌غدا قوتاین- وه‌كو دهاته راگه‌هاندن، ئه‌ڤه ئارمانجا سه‌ره‌كی بوو ژ ئێریشێ. له‌و، پێدڤی بوو، ده‌نگێ تۆپ و تفه‌نگان راوه‌ستابایه و ده‌نگێن دانوستاندنا مرۆڤان ده‌ستپێكربایه، كو نه‌بوو.\n2. هه‌لوه‌ستێ هه‌رێما كوردستانێ ره‌نگه بێده‌نگیه‌كا دودل بوو، ژ ئالیه‌كیڤه داعش و تیرۆرستێن وێ بوونه هه‌ڤسنۆرێن هه‌رێمێ، ژ ئالیێ دیڤه داعشێ سه‌رره‌قی و خوه‌بایی و دكتاتۆریا مالكی شكاند و ئیراق به‌ره‌ڤ سێ هه‌رێمێن (دی فاكتۆ) ڤه بر.. و نه‌دووره، نه‌دووره هنده‌ك سۆز و په‌یامێن به‌ره‌ڤاژ ژی گه‌هشت بن كو ئه‌ڤه شه‌ڕێ سونه‌یێن ئه‌ره‌به دگه‌ل ئیراقێ و ئیراق دێ به‌ره‌ڤ سێ هه‌رێمێن كۆنفیدرال ڤه چت(؟)- ئه‌ڤه ژی خه‌ونه‌كا خوه‌شه بۆ هه‌ر كوردستانیه‌كی.\n3. ژ نشكێڤه، ل شوونا داعش ئێریشێ بكه‌ته سه‌ر به‌غدا، ئێریش كره سه‌ر هه‌ولێرێ!\n4. ل ڤر وه‌رچه‌رخانه‌ك كه‌ڤته ره‌وشا شه‌ڕی و ئارمانجێن وی و پرسیاره‌كا ره‌وا سه‌رهه‌لدا: بۆچی و بۆ كێ؟ (بۆچی) پتر ژ مگرتیه‌كێ هه‌لدگرت، لێ ئه‌م دێ پتر ل خودانێن به‌رژه‌وه‌ندیێ و مفداران گه‌ڕین، كو ئه‌و ژ هه‌رتشته‌كێ دی پتر بویه‌ران چێدكه‌ن و ئاراسته‌یان دگوهێڕن. دبت ئه‌م بێژین ئه‌وان دڤێیا گه‌فه‌كا پێشبینكری كو كوردستانه لاواز بكه‌ن یان خه‌ریتا پارێزگه‌ها مووسلێ و جیۆگرافیا وێ یا ئابۆری و سیاسی ڤه‌گه‌ڕینن. لێ مه بڤێت نه‌ڤێت ئه‌وان ب ئه‌وێ كریارێ نێزیكی هه‌زار كیلۆمه‌ترێن به‌رۆكێ شه‌ڕی ل خوه زێده‌كرن و چاوا ئه‌و كریاره بهێته خواندن و شرۆڤه‌كرن، دێ بینی خشیمیه‌كا له‌شكه‌ری و سیاسییا كوژه‌كه و بۆ من گه‌له‌ك دیاره كو ئه‌وێن دگه‌ل داعشێ و ئه‌وێن ل پشت ژی هند خشیم و گه‌مشۆ نینن خه‌له‌تیه‌كا هۆسا بكه‌ن!! ئه‌ڤجا نیڤا دی ژ پرسیارێ دهێته پێش (بۆ كێ) ئه‌ڤ شه‌ڕ و مالوێرانیه دهێته كرن. پشتی بێژینگ و سه‌ڕادكرنا هه‌می مگرتیان و مفادارێن به‌رهۆز و پێشبینكری، ئه‌ز به‌س تركیا دبینم، ئێكه‌م مفادار نه كه‌سێ دی.\n5. بۆچی تركیا؟ ئه‌وه ئیسلامیان ده‌ستهه‌لات ل تركیا وه‌رگرتی، خه‌ونا سینۆرێن ده‌وله‌تا ئۆسمانی ل تركیا ڤه‌ژیاندینه و هه‌لوه‌شانا گیانێن سیاسی ل وه‌لاتێن ئه‌ره‌ب ئه‌و خه‌ونه پتر به‌ره‌ڤ ئارمانجێ ڤه بریه. بنێڕه، مسرێ شیانێن سه‌ركێشیا ئه‌ره‌بان و سونه‌یان نه‌ماینه، سۆریا و ئیراق وه‌كو دو ده‌وله‌تێن هه‌لوه‌شاینه.. پتریا ویلایه‌تا مووسل كو ل جه‌نگا جیهانی ئێك ئنگلیزان بێ شه‌ڕ گرت بوو و هێشتا چاڤێ تركیا لێیه، زه‌نگینترین ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤینه ب نه‌فت و غازێ و سامانێن سروشتی و ئاڤێ و دێ تركیا ژ مه‌زنترین كێماسی و ئاڕێشه‌یێ (نه‌بوونا ژێده‌رێن تینێ) رزگار كه‌ت.. نهۆ پتریا ویلایه‌تێ باشۆرێ كوردستانێیه و به‌ره‌ڤ ده‌وله‌ت بوونێڤه دچت، ئه‌ڤ به‌ره‌ڤ ده‌وله‌تبوونه دێ خه‌ونا تركیا كه‌ته كابووسك؛ هه‌م ویلایه‌تا مووسل دێ چت هه‌م دێ دژمنه‌كێ پاشه‌رۆژی و چاڤه‌ڕێكری لێ په‌یدا بت.\n6. ئیرانێ ژبلی ده‌ڤه‌رێن شیعه‌یان ژ ئیراقێ و نیڤه‌ك ده‌ڤه‌رێن كوردستانی ژی ئێخستینه بن سیبه‌را سیاسه‌تا خوه، هه‌كه‌ر ئه‌م رۆژاڤایێ كوردستانێ دگه‌ل حوكمه‌تا سۆریێ دانینه دگه‌ل، قه‌واره‌یه‌كێ بچووك ل ناڤبه‌رێ دمینت. ئه‌ڤ قه‌واره‌یه دێ چه‌ند خوه راگرت؟ نه‌دیاره. له‌و تركیا هه‌وجه‌ی پلانه‌كێیه داكو ئه‌ڤا مایی بێخته به‌ر سیبه‌را خوه، نه‌خوه ئیران دێ هه‌میێ بت. ئه‌ڤجا، شه‌ڕێ داعشێ، ب كێماتی، دێ دو مفایان گه‌هینته تركیا، هه‌م دێ هه‌رێمێ یان هنده‌ك هه‌رێمێ نه‌چار كه‌ت پتر خوه نێزیكی تركیا بكه‌ت و ده‌وله‌تبوونێ ژبیر بكه‌ت، هه‌م دێ سیبه‌را ئیرانێ ژێ دووركه‌ت و به‌هرا وێ ژ میراتێ ئیراقێ دێ بۆ مینت.\nل ره‌وشه‌كا هۆسا چاره چیه؟\nپلانا ب داعشێ\nبه‌ری نهۆ من ئاماژه دا ئه‌وێ چه‌ندێ كو ئه‌وێن داعشێ ب رێڤه دبه‌ن هند خشیم نینن هه‌زار كیلۆمه‌ترین به‌رۆكێن شه‌ڕی لبه‌ر خوه ڤه‌كه‌ن، هه‌كه‌ر بۆ ئارمانجه‌كا مه‌زن نه‌بت، نه‌خاسمه هه‌رێما كوردستانێ ب چه‌كێ هینگێ هه‌ی، نه گه‌فه‌كا ستراتیجی بوو ل داعشێ، نه هه‌رێمێ دڤێیا خوه تووشی شه‌ڕه‌كێ ئایینگه‌ری بكه‌ت، بێگومان شه‌ڕێ داعشێ دگه‌ل ئیراقێ د ئه‌وی قالبیدا بوو.\nل ڤر پرسیار ئه‌وه، كی مفاداربوو یان دا مفادار بت ژ ئێریشا داعشێ؟ ب دیتنا من به‌س تركیا. ئه‌و ژی ب ئه‌ڤێ سیناریۆیێ: داعش دا گه‌فان ل هه‌ولێرێ كه‌ت و هه‌رێم ب ئه‌و چه‌كێ هینگێ هه‌یی دا نه‌چار بت هاریكاریه‌كا ب له‌ز ژ جیرانێن خوه بخوازت. ژبه‌ر ره‌وشا ئیرانێ ل ناڤ جڤاكێ ناڤنه‌ته‌وه‌یی، بۆ هه‌رێمێ هند ب سانه‌هی نه‌بوو یان ده‌ست نه‌ددا، هاریكاریه‌كا لۆجستی و مه‌زن ژ ئیرانێ بخوازت كو بیاڤێ كارتیكرنا وێ و سیبه‌را وێ بگه‌هته سینۆرێ سۆریێ. ئه‌ڤجا تركیا دا ته‌نها ئۆپشن بت، تانكێن وێ ژ سنۆری ده‌رباز ببن و نه به‌س هه‌رێمێ بپارێزن، به‌لكو هه‌می ویلایه‌تا مووسل رزگار بكه‌ن. پاشی و وه‌كو قۆناغا دووه‌م، هه‌مان ریفراندۆما كوردستانیان دڤییا بكه‌ن ئه‌و دا لبه‌ر چاڤدێریه‌كا ناڤنه‌ته‌وه‌یی كه‌ن، لێ دا رێزه‌كێ لێ زێده كه‌ن؛ هه‌وه دڤێن دگه‌ل ئیراقێ بمینن یان وه‌كو كۆنفیدرالی بچنه دگه‌ل تركیا و ناتۆیێ؟ به‌رسڤ پێشوه‌خت دیاره.\nهینگێ، ب كێماتی، دو خه‌ونێن تركیا دا بجهـ ئێن: ویلایه‌تا مووسل دا ڤه‌گه‌ڕینت، ئو دا ئێك ژ مه‌زنترین ژێده‌رێن نه‌فت و غازێ كه‌ڤته به‌ر باندۆرا وێ، هه‌كه‌ر نه‌بێژم ده‌ستهه‌لاتا وێ. ب نه‌فتا كوردستانێ، تركیا دا بته ئێك ژ ده‌وله‌تێن مه‌زن. لێ پلان زوو هاته خواندن و پتریا ده‌وله‌تێن جیهانێ مه‌سجه‌كا رۆهن و زه‌لال بۆ داعشێ و پشته‌ڤانێن وێ هنارت كو هه‌ولێر خه‌ته‌كا سۆرتره ژ به‌غدا.\nهۆسا پیلان هه‌لوه‌شا، لێ مالوێرانی و ئازاره‌كا مه‌زن ل په‌ی خوه هێلا.\nب دژی داعشێ\nبه‌ری هنده‌ك رۆژان، پارێزگارێ نینه‌ڤایێ راگه‌هاند كو تركیا دل تێ هه‌یه پشكداریێ د رزگاركرنا مووسلێ دا بكه‌ت، دگه‌لدا نووچه‌یه‌ك به‌لاڤه بوویه كو گوایه تركیا نه‌رازیه خڕڤه‌بوونا مللی (الحشد الشعبی) پشكداریێ د رزگاركرنا مووسلێ دا بكه‌ت داكو چو كوشتاران ب سه‌رێ سونه‌یان نه‌ئینن!!\n• تركیا دڤێت مووسلێ ژ داعشێ رزگار بكه‌ت.\n• تركیا دژی رزگاركرنا مووسله ب ئیراقیێن پڕانی شیعه.\n• تركیا هێشتا سنۆرێن خوه لبه‌ر داعشێ نه‌گرتینه.\n• مه‌دیایێ هه‌می كریارێن خڕڤه‌بوونا مللی دژی داعشێ كرینه تاوانێن جه‌نگێ و رۆژانه داهۆلێ بۆ دقوتن داكو ئه‌ڤانه نێزیكی مووسلێ نه‌بن.\nژ ئه‌ڤان هه‌ر چار خالان، ژبلی زه‌ڤله‌كان و (دێ ئه‌و بت یا من گۆتی)، مرۆڤ چ تێدگه‌هت؟! بۆ من گه‌له‌ك رۆهنه، پشتی پلان ئێكا تركیا سه‌رنه‌گرتی و ده‌وله‌ت سه‌رێ داعشێ ئیران سه‌ربلندتر و جوامێرانه‌تر هاتیه ناڤ خاكا ئیراقێ روویێ خوه ل ناڤ جڤاكا جیهانی سپیتر لێكری.. ئاگر به‌ر بوویه بنپێن تركیا و رۆژ بۆ رۆژێ بۆ دیار دبت ئه‌و ده‌ستڤالا و پچه‌كێ شه‌رمزار ژ شه‌ڕی ده‌ركه‌ڤت، له‌و دڤێت بگه‌هته فارگۆنا دوماهیێ و ده‌ستێ خوه بگه‌هینته ئه‌و پارچه ئیراقا كوردان ژ باندۆرا هێزا ئیرانێ پاراستی. ب گۆتنه‌كا دی، پشتی ئیراقا ئه‌ره‌بان كه‌ڤتیه بن باندۆرا ئیرانێ تركیا دڤێت ئه‌وا مایی بكه‌ڤته بن باندۆرا وێ.\nئانكو ئه‌وا تركیا دڤێیا ب داعشێ بكه‌ت و سه‌ر نه‌گرتی، دڤێت ب شه‌ڕێ دژی داعشێ بكه‌ت به‌لكو سه‌ر بگرت!! هه‌می ژی بیرێن نه‌فتا كوردستانێنه و ئه‌و غازا ل ئاسمانی دهێته سۆتن و خاكا كوردستانێ و سه‌روه‌ریا كوردستانیانه؛ هه‌می هه‌ڤڕكیا ته‌هرانێ و ئه‌نقه‌ره‌یه لسه‌ر پارچه‌یێن پووڕه‌یێ شه‌ڕێن ئه‌ره‌بان و ده‌هبه‌ره‌كیا كوردان.\nلێ پرسیار ئه‌وه؛ 1 ئه‌و پارچه‌یا مایی هند بێ خودانه؟ 2 هێزێن دی دێ رازی بن تركیا ب تانكێن خوه سنۆرێن ویلایه‌تا مووسلێ ڤه‌گرت؟ 3 ده‌وله‌تێن مه‌زن دێ رازی بن تركیا ژ زێره‌ڤانا بۆڕیێن نه‌فتێ ببته شڤان و خودانا بیران؟ نه‌خاسمه پشتی پشته‌ڤانیكرنا داعشێ ئاشكرابووی و تركیا هیچ رۆله‌كێ پۆزه‌تیڤ د شه‌ڕێ دژی داعشێدا نه‌گێڕای؟\nباوه‌ر ناكه‌م ئه‌و په‌زه بۆ تركیا هاتبته ڤه‌كوشتن. ئه‌ز دبینم ئه‌وا تركیا ب دۆستینیا داعشێ ژ ده‌ستدای دێ ب شه‌ڕێ وێ پتر ژ ده‌ست ده‌ت، ئو سوبه‌هی نێزیكه بۆ ئه‌وێن بمینن.


02:12 - 04/07/2020 282 جار خوێندراوەتەوە\nکەم ڕۆمان هەیە لە یەکەم دێڕەوە سەرنجت پەلکێش بکات. (كچانی دووکەڵ و ئاگر)ی ئاڤە هوما یەکێکیانە.\nئافرەتێک بتەنێ لەسەر چیا لە کاتی خۆرئاوابووندا.\nکێشی ئەم دێڕە هێندە گرانە ناچارت دەکات بەردەوام بی لە خوێندنەوەی ڕۆمانەکە. لەم پاڕستەیەدا، ئاڤە کارەکتەرێک، شوێنێک و کاتێکمان پێشکێش دەکات. وشەی (ئافرەت) هێزی زیاتر دەدات بە کات و شوێنەکە. وەک ڕۆماننووسێک، دەتوانم بڵێم ئەو پاڕستەیە وەها بە ئاسانی بەرجەستە نەکراوە، لەوێوە تۆن و تام و توخمەیلی سینەمایی ڕۆمانەکە دەست پێ دەکەن.\n(کچانی دووکەڵ و ئاگر) گێڕانەوەیەکی ڕاستەقینە و بە ئازارە، چیڕۆکی شاراوە و بایەخدار دەگێڕێتەوە کە لەلایەن خانەیلی چاپی لۆکالی و رۆئاوایی هاتوونەتە پشتگوێخستن.\nڕۆمانەکەی ئاڤە، یەکەم ئەزموونیەتی، واقیعێکە بۆ جیهانە دیستۆپییەکەی ڕۆمانی (١٩٨٤)ی جۆرج ئۆروێل. سیستمی کۆنتڕۆڵکردن، چەشتنی ئازار، دیکتاتۆری و سیاسەت لە ڕۆمانی (١٩٨٤)دا واقیعی نین، بەڵام لە (کچانی ئاگر و دووکەڵ)دا واقیعین. ئەمە گرانایی دەخاتە سەر بوێریی ئاڤە بۆ باسکردنی ئەو بابەتە هەستیارانە. وەک (چیا) لە ڕۆمانەکەدا دەڵێت، "دەبێ ئەوەم لە بیر بێ وشە گوناهە . . . بیرکردنەوە تاوانە . . .نووسین دژی خودایە و قسەکردن تیرۆرە." هەروەها لەیلا دەڵێت، "هەر نیشتمانمان داگیر نەکراوە، بگرە خودی خۆشمان دەستی بەسەردا گیراوە."\nبێ لە فرە شوێنی (مەریوان، تاران، هەڵەبجە، قەندیل، کەنەدا و تاد.)، ڕۆمانەکە فرە تێمایە. ئازاری ئافرەت لە ژێر چەپۆکی ئایین، وڵاتێکی ئایینی و پیاوسالاری، ناڵەی کوردی بێ دەوڵەت، بەسیاسیکردنی ئایین، تابۆی کۆمەڵایەتی و کولتووری، بەهای خێزانی، پیسیی سیاسەتی پاکتاوکردنی رەگەزی، هەموو ئەمانە و زیاتریش لە خۆ دەگرێ. (دەوڵەمەند) ئەو وشەیە دەتوانم ڕۆمانەکەی لە هەموو دیدێکەوە پێ وەسف بکەم. ڕۆمانێکی دەوڵەمەندە.\nهۆی تر هەن وات لێ دەکەن هەر دەبێ ئەو ڕۆمانە بخوێنییەوە. زۆربەی چیڕۆکەکە لەیلا دەیگێڕێتەوە بە شێوازی کەسی یەکەم و دەمی رابردوو. بەشێکی چیا دەیگێڕێتەوە، کەسی یەکەم و دەمی رانەبردوو. هەندێ بەشیش کەسی سێیەم بە دەمی رابردوو. لەبەرئەوەی یەکێک لە ئەرکەیلی دەمی رانەبردووی سادە بۆ کاری دووبارەبوونەوەیە، سەرنجڕاکێشتر دەبوو بێو هەموو ڕۆمانەکە بە دەمی ڕانەبردووی سادە بهاتبا گێڕانەوە، چونکە ئەو ئازارانەی هوما باسیان لێوە دەکات ئێستەش بەردەوامن.\nزمانی تێکستەکە هۆکارێکی ترە. بێ لە تێماکان و گێڕانەوەکە، من چێژم لەو زمانەش وەرگرت ئاڤە چیڕۆکەکەی پێ چنیوە. سادەیە بەڵام دەوڵەمەند، روونە بەڵام قووڵ. فەلسەفەی زمان، هەردەم دەڵێم، لە سادەییەکەیدایە. ئەستەمە بابەتگەلێکی وەها ئاڵۆز و دژوار بە زمانێکی وەها نەرم بێنە باسکرن. بەڵام ئاڤە وەستایانە وای کردووە. ئەی ئەگەر زمانەکە ئیگلیزی بێ؟ ئەوە هەر باس ناکرێ چونکە نووسینی ڕۆمان بە زمانی دایک ئاسانترە لەوەی بە زمانی دووەمت بینووسی. ئینگلیزییەکەی ئاڤە، کە زمانی سێهەمیەتی دوای کوردی و فارسی، هاوشانی ئینگلیزیی پاولا هۆکین، کۆلین هووڤەر و جومپە لاهیرییە.\nریتمی ڕۆمانەکە خێرایە و بە یەک دانیشتن تەواوی دەکەی. بەشی کورت، پەرەگرافی کورت، ڕستەی کورت. وێڕای خێراییەکەی، ناوە ناوە شتێکی چاوەڕوەننەکراو (تویست) ڕوو دەدات، ئەمەش وات لێ دەکات چیڕۆکەکە و کارەکتەرەکانت خۆش بوێت.\nئەم چیڕۆکە زۆر شتت بیر دێنێتەوە: کولتور، خەبات، خواردن، سروشت، ژیانی رۆژانە، کەسایەتیی و پرس و ئازارەکانی گەلی کورد. لە رووی ناساندنی پرسی کوردەوە بە دنیا، ئەم ڕۆمانە زیاتری کردووە لەوەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە سی ساڵی رابردوو پێی نەکراوە.\nلەیلا، لە شەش ساڵییەوە دەناڵێنێت بە دەستی پێودانگی ئایینی و حیجابەوە، دەست لە خەونی بوون بە دەرهێنەر هەڵدەگرێت و سۆراخی براکەی (چیا) دەکات کە لە تاران بزر دەبێت. هاوڕێیەکی نیوە کوردی فارس-کەنەدی دێتە فریای. ڵەیلا تژییە لە ترس و هیوا. ئاڤە هێزی ئافرەتی کوردمان پێ نیشان دەدات، هەرچەندە رێژەیەکی بەرچاو ساڵانە خۆیان دەسووتێنن. لەیلا دەڵێت، "کاتێ کورد سەرکردە و حوکمڕانی ئافرەتی هەبووە، تورک و فارس نەیانبووە، بەڵام ئەو رێژە زۆرەی خۆکوشتن بە ئاگر لەپای چی؟ چی بەسەر ئافرەتی کورددا هاتووە؟"\nتوانستێکی بەهێزی گێڕانەوەی دەوێ تا بابەتگەلی ئاڵۆزی چوار دەیە لە ڕۆمانێکی کورتدا بگێڕیتەوە. هەر ڕستەیەک، پەرەگرافێک و بەشێک زانیاری نوێت پێ دەدەن. وەک لەیلا دەڵێت، "تراژیدی لە تای تەرازوو نایەتە کێشان"، بەڵام ئەم ڕۆمانە پێت دەڵێ تراژیدیای واقیعی چۆنە.


ڕوناكی چاره‌سه‌ری چه‌ند كێشه‌یه‌كی ته‌ندروستی ده‌كات\nڕوناكی یه‌كێكه له گرنگترین پێویستیه‌كان كه ڕۆژانه پێویستمان پێیه‌تی له ئێستاشدا، ده‌توانرێت ڕوناكی له بواری پزیشكیدا به‌كاربهێنرێت ئه‌ویش بۆ چاره‌سه‌ركردنی چه‌ند كێشه‌یه‌كی ته‌ندروستی.\nبه‌پێی ئه‌نجامی توێژینه‌وه پزیشكییه‌كان ده‌ركه‌وتووه، ڕوناكی ده‌توانێت چاره‌سه‌ری چه‌ند نه‌خۆشییه‌كی جیاواز بكات له‌نێوانیاندا نه‌خۆشیه‌كانی زه‌هایمه‌ر و پاركنسۆن.\nبه‌ڕای پسپۆڕه‌كان ده‌توانرێت، جیاكاری بكرێت له نێوان ئه‌و كۆمه‌ڵه پرۆتینه كه هۆكاری توشبونن به‌و نه‌خۆشیانه، له‌گه‌ڵ ئه‌و پرۆتینانه‌ی كه به به‌ركه‌وتنی تیشكی ڕوناكیی كاره‌كانیان چالاك ده‌بێت، به‌مه‌ش ده‌توانرێت نه‌خۆشییه‌كه چاره‌سه‌ر بكرێت.\nتوێژه‌ره‌كان ئاماژه به‌وه ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌و كۆمه‌ڵه پرۆتینه‌ی له له‌شدا به‌هۆی نه‌خۆشیه‌كه‌وه كۆبونه‌ته‌وه جیا بكرێنه‌وه، ئه‌وا ده‌توانرێت ئه‌و كه‌سه له‌و حاڵه‌ته ڕزگاری بێت و ژیانێكی ئاسایی به‌سه‌ر به‌رێت.\nله‌ئێستادا زاناكان سه‌رقاڵی ئه‌نجامدانی توێژینه‌وه‌ی وردن تا ئه‌نجامی ووردو سه‌رسوڕهێنه‌ریان ده‌ستبكه‌وێت، وا بكه‌ن ڕووناكی بۆ چاره‌سه‌ری چه‌ند نه‌خۆشییه‌كی دیكه به‌كاربهێنن، كه تائێستا چاره‌سه‌ریان زه‌حمه‌ت بووه.


فیلێکی خەمبار - بابەت فیلێکی خەمبار بابەت فیلێکی خەمبار فیلێکی خەمبار\nئەو ھەواڵەی ده‌رباره‌ی ڕاهێنه‌ری نوێیی ریال مه‌درید بوو بڵاو نه‌كرایه‌وه بۆچی\nدیالۆگ له نێوان دوو ئاژه ڵ\nچیرۆکی هەزار و یەک شەو\nماڵ ⁄ چیرۆک ⁄ چیرۆكی جیهانی ⁄ فیلێکی خەمبار\nچیرۆکەکانی گەشەپێدانی مرۆیی\nچیرۆکێک دەربارەی دایکەکە\nچیرۆکی ڕیا و ساکینە\nفیلە زەبەلاحەکە بەتەنیا لەناو دارستاندا دەڕۆیشت ، خەمبار ، بەهێواشی و لەسەرخۆ لەهەنگاوەکانی داڕماو و لەسەرخۆ لەکاتی سەیرکردنی فڕینی باڵندەکان بەئاسماندا بەئازادی و بەخۆشی و بەخۆشی ئاژەڵی خێرای وەک ئەنتیلۆپە و ئەسپ و ئۆسکو زێبرە ، هەرکاتێکیش سەیری خۆشی ڕاکردن و یاریکردنیان دەکرد هەرکات هەستی بەدڵتەنگی و دڵتەنگی دەکرد چونکە ئەو تاکە کەس بوو کە نەیتوانیبەئاسماندا بفڕێ ت یان بەخێرایی ڕابکات لەزەویدارستانە فراوانەکان .\nبیری لە فێڵێک دەکردەوە کە دەتوانێت بفڕێت بەڵام چۆن قورساییەکەی لەسەروی گەورەترین و بەهێزترین درەختی دارستانەوە قورس دەبێت و پێیەکانی بە باڵەوە گرێداوە کە لە پەڕەکانی باڵندە دروست کراوە ، و بازیدا و خۆی هەڵدایە ئەو بیرکردنەوەیەی کە هەوا هەڵیدەگرێت بەڵام کەوتە سەر زەوی و سەرووی ئەو لقەکانی ئەو درەختەی کە بە هۆی کێشی لەشیەوە لێی پێدەکەنی و لە کاتێکدا کە خەفەت و خەمۆکی ی لێ دەدا .\nلە کاتی پیاسەکردن لە دارستاندا کوندەپەپووی دڵڕفێن ئامۆژگاری کرد کە بێتە لای لە ئەشکەوتەکەی خۆی بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک بە سیحرەکەی بۆ ئەوەی خواردنێکی زۆری بۆ بهێنێت ، بۆیە بەو خواردنەی کە داوای کردبوو ڕووی تێکرد و داوای لێکرد کە بیکاتە درێسی یەکی جوان ، بۆیە بە گۆچانی سیحراوی خۆی لە جەستەی قەڵەوی دا ، بۆیە ڕووی کردە جلێکی جوان و جوان ، بۆیە ڕایکرد و بە سەرمیزەکە شاد بوو و دەستی کرد بە گوتنەوەی من بەرگدروو . زۆر جوان ڕۆژێکی جوانە و من بووم بە ئەنتیلۆپ\nپاشان ڕادەکات و لەدەوری دارستانەکە خۆشی دەکات و ئاژەڵەکانیش سەرسام دەبن بەنەبوونی فیلێکی زەبەلاح وەک بەپێکەنینەوە لێیان دەڕوانێت تا پڵنگێکی برسی بەدوایدا دێت و پیاوە هەژارەکە لەپڵنگەکە ڕادەکات . بە خێرایی ڕایکرد و گەیشتە ئەشکەوتەکە کە کوندەپەپووی دڵڕفێنی لێ دەژی، منیش بە سەرسامیەوە پرسیارم کرد؟ چی هەیە، ئانتیلۆپ؟\nلە ترسا وەڵامی دایەوە : من عەنتیپێک نیم ، من فیلم . ئێستا ڕزگارم بکە و بمکە بە پڵنگ بۆ ئەوەی هیچ دڕندەیەک من نەخوات\nسەیرم کرد و گوتم: «بەڕاستی دەیکەم لە داروشەکەی دا، لە عەنەدەوە کردی بە پڵنگ.\nبە پەلەیەکی خۆش لەگەڵ گۆڕانە نوێکەیدا ڕایکرد و دەستی کرد بە گۆرانی گوتن من پڵنگم من پڵنگێکی بەهێز و ئازام گیانەوەرەکان دەترسێنم کەس من ناترسێن\nتا ڕاوچییەکان بە شوێن ئەودا گەڕان و گوتیان پێستی پڵنگە جوانەکەمان دەوێت ، گوێی لێبوو و دەستی کرد بە ڕاکردن بە خێرایی تا گەیشتە ئەشکەوتی کوندەپەپووی دڵڕفێن و پڵنگێکی دۆزییەوە و منیش سەرەتا لێی تۆقبووم و ئەویش دڵنیای کردەوە و گوتی : من فیلم . تکایە ئێستا دەمەوێت بۆ تۆ منت کرد بە شێر بۆ لای پاشای دارستانەکە\nکوندەپەپوو: فەرمانی تۆ … بە داروبانە سیحراویەکەی بەسەر جەستەیدا درا و بوو بە شێر، بۆیە زۆر دڵخۆش بوو بەو گۆڕانە نوێیە و دەستی کرد بە گۆرانی من شێرم. من پاشای جەنگەڵم و ئەو دەنەڕڕێ و ئاژەڵە جەنگەڵەکان دەترسێنم هەتا شێرێکی دیکەی بینی بەرەو لای و بە ڕوباری دا، پێی گوت: «من پاشای دارستانم نەک تۆ، دەزانم ئێستا یان بە بێدەنگی بڕۆیت یان بجەنگیت بۆ کوشتنت.» وە لە خۆت دوور کەومەوە\nسەلامەتی هەڵبژارد و بەهێمنی ڕۆیشت ، بەڵام خەمبار و بێهیوا بوو تا خۆی لەتۆڕی ماسیگراندا بینییەوە . بەسەرسوڕماوێکی پڕ لەئێش و ئازارەوە لێیان پرسین: ئەمە چیە؟ ئایا دەتەوێت شێرێک پێست ت کەیت، یەکێک یش وەڵامی دایەوە و وتی: نەخێر، بەڵام دەمانەوێت بتبەین بۆ باخچەی ئاژەڵان وە ئێمە تۆمان خستە ناو قەفەزێکی ڕەشەوە\nئەو توڕە بوو و وتی: چی تۆ منت خستە ناو قەفەزێک ، بەڵام من شێر نیم . من فیلم ماسیگرەکان پێکەنی و بە وی وازیان لێ ئەهینا کە لە تۆڕەکەدا بەرۆکی چارەنووسی خۆی دەگرێ ، تا مشکێکی بچووکی دۆزیەوە کە نێتەکەی بە قەرز داوە و ڕایکردووە . دوای ئەوەی سوپاسی مشکەکەی کرد و چووە کوندەپەپووی دڵڕفێنەوە ، سەرەتا کاتێک بینی ترسا و دڵنیای کردەوە و گوتی : من فیلم مەترسە .\nبە سەرسوڕهێنەرەوە پرسیارم لێکرد : چیت دەوێت ؟ ! دەتەوێت ببیتە هەموو ئاژەڵە جەنگەڵەکە؟ جاری داهاتوو من زۆر پارە م پێ ئەدەم\nئەویش وەڵامی دایەوە: «نا، بەڵام ئەم جارە ئەمە دواین جارە\nکوندەپەپوو لە سەرسامی: و دەتەوێت ئەم جارە چی بسوڕێتەوە؟\nئەویش وەڵامی دایەوە : بۆ فیل .\nلە سەرسوڕهێنەرەوە پرسیارم کرد: بەڵێ؟ بەڵام تۆ پێشتر بە ووەوە سەرت لێنەئەبدا کە کێیت\nفیل بۆی ڕوون دەکاتەوە : بەڵام ئێستا بەهای ەکەی دەزانم . وە دەمەوێت بگەڕێمەوە لای ئەو وە هەرگیز هەرگیز لێی ناترسم ئەوە سروشتی منە کە خودا بۆ منی دروست کردووە و ئێستا زۆرم خۆش دەوێت .\nبۆیە کوندەپەپووی دڵڕفێن ی هێنایەوە بۆ یەکەم وێنەی خۆی بۆیە زۆر دڵخۆش بوو و دەستی کرد بە گۆرانی گوتن و ئاژەڵەکانی دارستانەکە بە سەرسامیەوە سەیریان دەکرد چونکە بۆ یەکەم جار بە خۆشی و شادییەوە بینییان\nمن فیلم من فیلم\nسروشتی جوانی من هی منە\nئەگەر وازم لێ هێنا ، هیچ نابم .\nدرێژترین شەو لە پاریس چیرۆکێکی ڕۆمانسییە\nچۆن نینۆکەکانم درێژ بکەم\nهۆکارەکانی زیادبوونی کێش و قەڵەوی\nچۆن نینۆکەکان کورت کەین\nئافرەتێک باسی ژیانی ڕۆژانەی کریستیانۆو خێزانەکەی دەکات


Kurdish » یادی ٢٦ ساڵەی بڵاوکردنەوەی گۆڤاری پەپولە\nیادی ٢٦ ساڵەی بڵاوکردنەوەی گۆڤاری پەپولە\nلە ٢٦هەمین ساڵیادی بڵاوکردنەوەی گۆڤاری په‌پوله‌دا، منداڵپارێزی کوردستان پێشبڕكێیه‌كی ئەنجامدا به مه‌به‌ستی هاندان و بره‌ودان به تواناو به‌هره‌ی منداڵان.\nمنداڵپارێزی کوردستان وەک نەریتێکی ساڵانە پێشبڕكێی په‌پوله ئەنجامدەدات کە له‌لایه‌ن لیژنه‌یه‌كی هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه ( یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م) ی به‌رهه‌مه‌كانی ( هۆنراوه، چیرۆك و تابلۆ ) دیاریده‌كرێن و خه‌ڵاتده‌كرێن.\nلە پێشبڕكێی ئه‌مساڵیشدا وه‌ك ساڵانی پێشو ژماره‌یه‌كی زۆر به‌رهه‌می هۆنراوه، چیرۆك و تابلۆی جوانمان به‌ده‌ستگه‌یشت و ٩ منداڵ توانیان ببنە براوەی پێشبرکێکە و خەڵاتکران. له ژماره (٢٤٧) ی په‌پوله‌دا به‌رهه‌مه خه‌ڵاتگره‌كان بڵاودەکرێنەوە. سوپاس بۆ به‌شداربووانی پێشبڕكێكه.\nگۆڤاری پەپولە گۆڤارێکی پەروەردەیی و ڕۆشنبیریی منداڵانە و یەکێکە لەو پرۆژانەی لەگەڵ دروستبوونی رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١ دەستیکردووە بە کارکردن و یەکەم ژمارەی لە ساڵی ١٩٩٢ دەرچووه و لە ئێستادا ژمارە ٢٤٦ لە بەردەستی خوێنەراندایە.\nپاراستنی منداڵ لە توندوتیژی\nچالاکییەکانی پرۆگرامی گەشەپێدانی توانای گەنجان لە مانگی نیسانی ٢٠١٨


قسەی لەگەڵ دەکەم بەڵام گوێم بۆ ناگرێت، داوای کارێکی لێ دەکەم بەڵام ئەنجامی نادات، زۆربەی کات پێچەوانەی ئەوەش دەکات کە من داوای لێ دەکەم. ئەمانە و کۆمەڵێکی تریش لەو دەستەواژانەن کە هەندێک لە دایکان دەیڵێن بەهۆی گوێ ڕایەڵ نەبوونی منداڵەکانیان. وە زۆربەی جار بە زۆر وتن و چەلەحانێ لەگەڵ منداڵ ناگەیتە هیچ ئەنجامێك لەگەڵی.\n● یەکێک لە خۆزگە و خەونانەی کە دایکان هەیانە ئەوەیە منداڵەکەیان بە بەردەوامی بەقسەیان بکات و گوێرایەڵیان بێت. داوای هەر شتێکی لێ بکەن جێ بەجێی بکات، بەڵام زۆربەی کات ئەم شتە نزیکە لە مەحاڵەوە. لێرەدا باس لە هەندێ ڕێگا و چارەسەر دەکەین کە لەڕێیەوە دەتوانرێت ڕەفتاری منداڵ لەو بوارەوەوە چاک بکرێت و بگۆردرێت:\n◀ گفتوگۆی نەرم و نیان: لەم کارەدا دەبێت دایکان کەمێک ئارام و پشوو درێژبن، بە شێوازی نەرم و لەسەرخۆ و میهرەبان بدوێن تاکو منداڵەکەیان هێور بکەنەوە و ئینکارانە ڕەفتار نەکات. دایکان دەبێت لەم ڕەفتارە بەردەوام بن ئەگەر چی توشی ناڕەحەتی و سەر ئێشەشیان بکات، چونکە ئەم ڕێگەیە دەرگای ئەمانە بۆ چارەسەری هەموو کێشە پەروەردەییەکان وە سودێکی زۆریش دەبینێت لە کۆنترۆڵکردن و دەستەمۆکردنی توڕەیی و هەڵچوونی منداڵ.\n◀ پەیوەندی فیزیکی: پێویستە لەو کاتەی کە منداڵ بە قسەی دایک ناکات، دایک دور بکەوێتە لە قیژە قیژ و هاوارکردن بەسەر منداڵەکەدا. بەڵام لە هەمان کاتدا دەتوانێت بە شێوەیەکی بەردەوام چاو ببڕێتە چاوەکانی تاکو پەیوەندیەکی فیزیکی یاخود جەستەیی لە نێوان دایکەکە و منداڵەکە دروست ببێت و منداڵەکە تێبگات کە بێگوێیی دایکی کردووە و بەوەش دایکی توڕە بووە. ئەوەش ڕێگایەکە بۆ دروست بوونی کۆمەڵێک هێما و دەربڕین لەنێوان دایک و منداڵ کە گوزارشت لە خۆشەویستی و لێکتێگەیشتن دەکات.\n◀ وشەو دەستەواژەی جوان: پێویستە لەسەر دایک کە قسە و دەستەواژەی جوان بەکاربهێنێت بەجۆرێک کە هەمووی هاندەر و پاڵپشتیکەر بێت بۆ منداڵەکە بۆ نموونە: تۆ منداڵێکی زۆر باشیت، تۆ هاوکاری من دەکەیت، دەزانم تۆ ناتەوێ من ئازار بدەیت و توڕەم بکەیت، تۆ کوڕێکی لەسەرخۆیت، ئافەرین کچەکەم، پێت چۆنە ئەگەر ئەم کارە بکەین... هتد.\n◀ ڕۆڵی باوک: باوک دەتوانێت لە گۆڕینی ڕەفتاری منداڵدا یارمەتیدەرێکی باش بێت. پێویستە بەردەوام دەستی بە منداڵەکەوە بێت و فەرامۆشی نەکات و هەنگاو بە هەنگاو لەگەڵیدا بێت تاکو ئەو ڕەفتارە ناپەسەندەی بگۆڕێت. هاوکات باردۆخی ماڵەوەی خێزان و هەماهەنگی و پەیوەندی نێوان دایک وباوک ڕۆڵێکی گرنگ دەبینێت لە شێواز و چۆنیەتی پەروەردەی منداڵدا، هەتاکو ئەو پەیوەندیە باش و ئەرێنی بێت کاریگەری باش و ئەرێنی لەسەر پەروەردەی منداڵ دەبێت.\n● لە کۆتایدا دەڵێین ئەم ڕەفتارەی منداڵ بابەتێکی هێندە گەورە نیە، زۆربەی زۆری منداڵ بەم قۆناغەدا تێپەڕ دەبن کە لە شێوەی نیمچە هەڵگەڕانەوەی منداڵە بەسەر دایک و باوکیدا و گوێیان بۆ ناگرێت و داواکاریەکانیان جێ بەجێ ناکات. لە بیرتان بێت ئەم قۆناغەی منداڵ بە زۆری لە تەمەنی نێوان سێ تا پێنج ساڵی دەبێت. قۆناغێکی کاتیە و بە گوێرەی تێپەڕبوونی کات و گەورە بوونی منداڵ و دروستبوونی هۆشیاری ئەم قۆناغە تێدەپەڕێنێت و وازی لێ دەهێنێت.\n8801 جار بینراوە


ئایە ئێمە ئاوێتەی کەلتور دەبین؟ – Kurdish Strategic Center in Europe\nئایە ئێمە ئاوێتەی کەلتور دەبین؟\nنووسینی : هێمن نانەكەلی\nوەرگێرانی : محمد جمیل علی\nئەڵمانیە وەك یەكێك لە ووڵاتە باوەشكراوەكان بۆ پەنابەران لە ئاستی نێودەوڵەتی, هەموو ساڵێك بوجەیەكی گەورەی بۆ بەرنامەی ئاوێتەبوون سەرفدەكات. ئاوێتەبوون بەرنامەیەكە ئامادەكراوە بۆ ئەو كەسانەی كە تازە هاتونەتە ئەڵمانیا جا پەنابەر بێت یان خەڵكانێكی تر كە بیانەوێت لە ئەڵمانیا بژین وە لەگەڵ كۆمەڵگای ئەڵمانی تێكەڵبن. زۆربەی گەیشتووان لە ئێستادا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و باشووری ئەفریقا و ئاسیاوە هاتوون. كە هیچ گومانی تێدانیە كە ئەوان لە كەلتوور و ئایندا جیاوازن وە هەروەها ئاشنایشیان نیە بە سیستەمی ئەڵمانیە . بەڵام هەركەسێك بچێتە هەرشوێنێك دەبێت خۆی خۆی بگونجێنێت لە گەڵ ژینگەی نوێ.\nكلیلی تێكەَل بوون و پەیوەندیكردن بریتیە لە زمانی ووڵاتەكە .هاوزمانی هەمیشە تاكە ئامرازە بووە, كە رۆڵی گرنگ دەبینێت لە نێوان خەڵكدا بۆ لێكتێگەیشتن و پێكەوە ژیان . لەبەر ئەوە پەنابەرە تازە گەیشتووەكان پێویستە بەزووترین كات زمان فێربن وە شتەكانی تریش یەك بەدوای یەك دادێن. خۆشبەختانە لە ئەڵمانیا بڕی پێویست لە پەیمانگای زمان هەیە . مامۆستای زۆر لێهاتوو ئەو پرۆگرامانە دەدەنەوە هەروەها لەگەڵ زمانیش باسی چۆنیەتی كاركردن و بازاری كار و وە باسی كەلتووری ئەلمانیاش تێدایە.\nئەی كاتێك كە هەموو شتێك ئامادەكراوە, چ پێویستە كە بكرێت لەلایەن خەڵكە تازە هاتووەكان . خالی گرنگ لێرەیە, پێویستە هەنگاوێك بكشێینەوە و پرسیاریش لە خۆمان بكەین “ ئەو پارەیەی كە پەنابەران وەری دەگرن لە كوێوە بۆیان دابینكراوە؟ بە دڵنیاییەوە دەبێت سەرچاوەیەك هەبێت. ئەم وولاتە گەورەیە „ئەلمانیا“ بە سەرچاوەی دارایی خەڵكەوە بەرێوەدەبردرێت وە هەربۆیەش ئەو پارەیەی كە دەدرێتە پەنابەران لە باجی خەڵكەوە دەدرێت. كەواتە ئەوەی كە حكومەت پێویستبوو بیكات كردویەتی وە ئەركەكانی تر دەكەوێتە سەر ئەستۆی پەنابەران بۆ ئەوەی ئەنجامی بدەن. یەكەم ئەركیش فێربوونی زمانە هەرچەند زەحمەتبێت وە دواییش وەرگرتنی شەرەفی كاركردنە بۆئەوەی ئەم خەڵكەش ببنە بەشێك لە باجدەران وەك هەموو خەڵكانی تر.


بەڕێوەبەری هەرێمیی (WFP): حكوومەتی هەرێمی كوردستان هاوبەشێكی درێژمەودای بەرنامەی جیهانیی خۆراكە\nچاوپێكەوتن 09/10/2021 - 15:42 ئاریان ته‌حسین\nخاتوو کۆرین فلایشر، بەڕێوەبەری هەرێمیی بەرنامەی جیهانیی خۆراک (WFP) لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باكووری ئەفریقا کە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ بۆ ئاشتییە، لە سەردانی ئەم جارەیدا بۆ شاری هەولێر، دیمانەیەكی لەگەڵ (باسنیوز) کردووە و لە بەشێكی دیمانەكەدا دەڵێت: هەرێمی كوردستان ئەو شوێنەیە كە میوانداریی زۆرینەی ئاوارە ناوخۆییەكان و پەنابەرە سوورییەكانی کرد، بۆیە بەرنامەی جیهانیی خۆراک، بەشێكی بەرچاوی هاوكارییەكانی عێراقی لەوێ تەرخان كردووە و جێبەجێی دەكات.\n(باسنیوز): چۆن پێناسەی بەرنامەی جیهانیی خۆراک دەكەیت؟\nکۆرین فلایشر: بەرنامەی جیهانیی خۆراک سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان و براوەی خەڵاتی ئاشتیی نۆبڵی 2020ـە. ئێمە گەورەترین ڕێكخراوی مرۆیی جیهانین کە لە دۆخە نەخوازراوەكاندا ژیان ڕزگار دەكەین و یارمەتییە خۆراكییەكان بەكار دەهێنین بۆ بنیاتنانی ڕێگایەك بۆ ئاشتی و ئارامی و بەختەوەری و بووژانەوەی خەڵك لەپاش ململانێ و قەیرانەكان و كاریگەرییەکانی گۆڕانی كەشوهەوا.\nلە ساڵی 1968ـوە بەرنامەی جیهانیی خۆراک لە ڕێگەی زنجیرەپرۆگرامێكی بەردەوامی مرۆیی و گەشەپێدەرەوە لە عێراقدا كار دەكات و لە ساڵی 2020دا WFP هاوكاریی 898 هەزار كەسی لە عێراقدا كردووە و لەگەڵ حكوومەتی عێراق كار دەكات بۆ بنیاتنانی توانای بەرگەگرتن و نەچەمانەوەی خەڵك و ئاسایشی خۆراكی لە ڕێگەی پێشكەشكردنی خۆراك بۆ خەڵكی هەژار و شارەزایی و لێهاتوویی بۆ بنیاتنانی داهاتوو، وێڕای باشتركردنی پاراستنی كۆمەڵایەتی.\n(باسنیوز): هەماهەنگیتان لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان چۆنە؟\nکۆرین فلایشر: حكوومەتی هەرێمی كوردستان هاوبەشێكی درێژمەودای بەرنامەی جیهانیی خۆراکە و لە ڕێگەی ئۆفیسی هاوبەشی هەماهەنگیی قەیرانەكانەوە (JCC) یارمەتیی ڕێكخستنی چوونە ناو كەمپەكانی دا بۆ گەیشتن بە خێزانە ئاوارە و پەنابەرەكان. ئێستاش لەگەڵ فراوانكردنی كارەكانمان لە پاراستنی كۆمەڵایەتیدا، حكوومەتی هەرێمی كوردستان بەردەوامە لە هاوبەشیی بەهێز و ئێمە چاوەڕیی باشتركردنی هاوكارییەكانمانین بۆ زیادكردنی تواناكانیان لەپێناو پێشكەشكردنی باشترین پاڵپشتی بۆ ئەو خێزانە ئاوارە و پەنابەرانەی کە زۆر هەژارن.\nبە شێوەیەكی ڕێكوپێك بەرنامەی جیهانیی خۆراک ڕاهێنان و پاڵپشتی پێشكەش بە ستاف و نوێنەرەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان دەكات، بۆ نموونە لە ڕێگەی هەڵسەنگاندن و ڕاپرسییە گرنگەكانەوە، بۆ ئەوەی كە داتا كۆكراوەكان لەسەر بنەمای ئابووریی كۆمەڵایەتی و بارودۆخی ئاسایشی خۆراكیی خێزانەكان لە باری جۆرایەتییەوە بەهێز و پوخت بن، لەم ڕێگەیەشەوە حكوومەتی هەرێمی کوردستان و هاوبەشەكان دەتوانن بڕیارەكان لەسەر بنەمای بەڵگەمەندی بدەن بۆ وەڵامدانەوەی كاریگەر بە مەبەستی دابینکردنی باشتری پێداویستییەكان لەسەر ئاستی خێزان.\n(باسنیوز): ئایا هیچ ئامارێك دەربارەی برسیەتیی سەخت و دژوار لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لەبەردەستدا هەیە؟\nکۆرین فلایشر: زۆرێك لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاستێكی بەرزی ناسەقامگیریی خۆراكییان هەبوو، تەنانەت پێش پەتای كورۆناش. شۆك و ڕاتڵەكانە ئابوورییەكانی پەیوەست بە ڕێكارەكانی داخستنە هەرێمایەتی و جیهانییەكان و بوونی ململانێ لە هەندێک لە ناوچە هەرێمایەتییەكاندا ناسەقامگیریی خۆراكیی زیاتری لێ کەوتەوە. واش چاوەڕوان دەكرێت كە لە ماوەی چاوەڕوانكراوی داهاتوودا بارودۆخی ئاسایشی خۆراكیی هەرێمایەتی بە ناسەقامگیری بمێنێتەوە. تەنانەت لە پێش زنجیرەشۆك و ڕاتڵەكانەكانی 2020یشەوە، ناوچەكە ئاستێكی بەرزی ناسەقامگیریی خۆراكیی ئەزموون كرد و پێیدا تێ پەڕی.\nئاڕاستەكە بەتایبەتی لە یەمەن و سووریا توندتر و قورستر بوو، چونكە ململانێكان بزوێنەر و هۆكاری سەرەكی بوون لە كەمیی خۆراكدا بۆ ماوەی چەندین ساڵ و بە ملیۆنان خەڵكی ئاوارەی ناوچە جێناكۆكەكانیش بوونە هۆی ئاڵۆزكردنی ئاسایشی خۆراكیی دەوڵەتەكانی تری ناوچەكە.\nهەندێك لە وڵاتانی ناوچەكە بەهۆی ململانێكان، یان ناجێگیریی ئابوورییەوە، بەتایبەتی لە بواری خۆراكدا ناسەقامگیر بوون، لە كۆتایی ساڵی 2019دا لە لوبنان قەیرانێكی گەورەی ئابووری سەری هەڵدا و لەو كاتەوە ئابووریی لوبنان بەردەوام لە لاوازبوون و تێكشكاندایە. لە یەمەن ئەو ململانێیەی كە لە ساڵی 2015 دەستی پێ كرد، ئابووریی ئەو وڵاتەی لەناو برد و نرخی خۆراك زۆر بەرز بووەوە، ئەمەش بووە هۆكاری ئەوەی كە یەمەن وەرگری فراوانترین وەڵامدانەوەی لەناكاوی هاوكارییە مرۆییەكانی بەرنامەی جیهانیی خۆراک بێت لەسەر ئاستی جیهان. تەنانەت لە پێش پەتاكەشەوە نزیكەی 20 ملیۆن كەس بەهۆی بەرزیی نرخی خۆراك و دابەزینی بەهای ڕیاڵی یەمەنییەوە لە باری خۆراکەوە ناسەقامگیر بوون.\nسووریاش ململانێیەكی بەخۆوە بینی كە ئاسایشی خۆراكییەکەی داڕزاند. لە پێش ساڵی 2011 بە شێوەیەكی گشتی ئاسایشی خۆراكی لە ئاستێكی بەرزدا بوو، هەروەها كشتوكاڵ بەشێكی سەرەكیی ئابووریی ئەو وڵاتەی پێك دەهێنا، لە نێوان ساڵانی 2010 و 2014دا ئاستەكانی ئاسایشی خۆراكی بە ڕێژەی 34% دابەزی و بەردەوام بوو لە دابەزین (بەڵام بەو ڕادە زۆرە نا) کە لە نێوان ساڵەكانی 2014 و 2018دا هەبوو. زۆر گرنگ و ژیانبەخشە كە بەرنامەی جیهانیی خۆراک هاوكارییە خۆراكییەكانی بەردەوام بێت لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوین و باكووری ئەفریقا بۆ زیاتر لە 24 ملیۆن كەس، لە كاتێكدا كە پەتای کۆرۆنا خەڵكانی زیاتر ڕاپێچی هەژاری دەكات. زۆر لە سوودمەندانی هاوكارییە خۆراكییەكانی بەرنامەی جیهانیی خۆراک پشت بەو هاوكارییانە دەبەستن بۆ بەردەوامبوون لە ژیان و ڕزگاربوونیان لە مردن.\nزیاتر لە دوو لەسەر سێی ئەو 24 ملیۆن كەسەی كە هاوكارییەكان وەردەگرن لە سووریا و یەمەنن. هێشتا ئەو ململانێ و توندوتیژییە بەردەوامەی كە زۆر جار سووتەمەنییەكەی، ستەمە ڕامیاری و كۆمەڵایەتی و ئابوورییەكان، یان ئاڕاستە جوگرافییە سیاسییەكانە، هێشتا وەگەڕخەری سەرەكیی ناسەقامگیریی خۆراكییە لە سەرانسەری ناوچەكەدا. زیادبوونی نرخی خۆراكیش سەرچاوەیەكی دڵەڕاوكێیە لە هەموو ناوچەكەدا و ڕیژەیەكی زۆری هەڵاوسان لەو وڵاتانەدا تێبینی كرا كە لە پێش قەیرانی كۆڤید – 19 ئابوورییەكانیان لە دۆخی لاوازیدا بوو.\n(باسنیوز): ئێوە براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتین، ئەوە چ واتایەکی بۆ خۆتان هەیە؟\nکۆرین فلایشر: ئەوە زۆر پڕبایەخ و بەمانایە بۆ من و هەر كەسێك لە بەرنامەی جیهانیی خۆراکدا كار دەكات. خەڵاتەكە زۆر تایبەتە و پەیامێكی گرنگ دەنێرێت، پەیامەكەش ئەوەیە كە خۆراك واتە ئاشتی. برسیەتی، تووڕەیی و پەستییەكە لەو جیهانەدا کە شتەکان زۆر و زەوەندەن. گەدەیەكی برسی و خاڵی لە خۆراك، درزێکە لە دڵی كۆمەڵگادا. بەرنامەی جیهانیی خۆراک خەڵاتی نۆبڵ لەگەڵ ئەوانی تریشدا هاوبەش دەكات، لەوانە نەتەوە یەكگرتووەكان، ڕیكخراوە ناحكوومییەكان و هاوبەشە حكوومییەكانیش، كە پێكەوە هەموومان لە هەوڵی باشتركردنی ژیانی ملیۆنان كەسداین كە لە لێواری ژیاندا دەژین، بەتایبەتی لەو ناوچانەی ململانێیان تێدایە و گەیشتن بە جیهانێك كە برسیەتیی تێدا نەبێت. هەر یەكێك لەو 690 ملیۆن كەسە برسییەی لە جیهانی ئەمڕۆدا هەیە، شایانی ئەوەیە و مافی خۆیەتی كە ژیانێكی ئارام و دوور لە برسەتیی هەبێت.\nباسنیوز: بە بەراوردی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەگەڵ بارودۆخی عێراق، ئاسایشی خۆراكی عێراق چ جیاوازییەکی هەیە؟\nکۆرین فلایشر: ساڵانێكی دوورودرێژی ململانێ و ناجێگیریی ئابووری، عێراقی لەبەرانبەر شۆك و ڕاتڵەكاندنەكاندا لاوازتر كردووە، تەنانەت پاش كۆتاییهاتنی ململانێكانیش بە ڕادەیەكی زۆر لاواز بووە. لەگەڵ ئەوەشدا نرخی نەوت بووژانەوەیەكی بە خۆیەوە بینیوە و ئەمڕۆ حكوومەت ڕیبەرایەتیی گرتووەتە دەست بۆ دڵنیابوون لە ئاسایشی خۆراكیی هاووڵاتییەكانی. بەرنامەی جیهانیی خۆراک بەشدارە لە پلانی حكوومەت بۆ باشتركردنی سیستەمی پاراستنی كۆمەڵایەتی بە هاوكاریی یونیسێف و ڕێكخراوی كاری جیهانی بە پاڵپشتیی دارایی یەكێتیی ئەورووپا. بەرنامەی جیهانیی خۆراک لەگەڵ وەزارەتە پەیوەندیدارەكان و دەستە حكوومییەكاندا كار دەكات وەك فاكتەرێكی یارمەتیدەری تواناپێدەر بۆ پاڵپشتیی خەڵكانی هەژار لە عێراقدا.\n(باسنیوز): بەرنامەی جیهانیی خۆراک چی پێشكەش بەو خێزانە هەژارانە دەكات كە لە هەرێمی كوردستاندا دەژین؟\nکۆرین فلایشر: بەرنامەی جیهانیی خۆراک (WFP) لە هەر 18 پارێزگاكەی عێراقدا كار دەكات بۆ پاڵپشتیی خێزانە هەژارەكان و یارمەتیدانیان بە شێوەیەكی دڵنیا كە كەس جێ نەهێڵدرێت. هەرێمی كوردستان ئەو شوێنەیە كە میوانداریی زۆرینەی ئاوارە ناوخۆییەكانی كردووە، سەرباری پەنابەرە سوورییەكانیش.\nبەرنامەی جیهانیی خۆراکیش بەشێكی بەرچاوی هاوكارییەكانی عێراقی لەوێ تەرخان كردووە و جێبەجێی دەكات. لە هەرێمی كوردستان بەرنامەی جیهانیی خۆراک و هاوبەشەكانی، پرۆگرامی EMPACT – / دەسەڵاتپێدان لە كاردا – بەڕێوە دەبەن كە لێهاتوویی و پەرەپێدان دەداتە گەنجان لە بواری زانیاریی تەكنەلۆژی و زمانی ئینگلیزیدا، بۆ یارمەتیدانیان لە مسۆگەركردنی هەلی كار و بنیاتنانی داهاتوویاندا.\nWFP هاوبەشی زانكۆی سلێمانییە لەم دەسپێشخەرییە خەڵاتبەرەدا كە یارمەتیی هەزاران گەنجی دا بۆ باشتركردنی تواناكانیان و دۆزینەوەی كار. هەروەها لە هەرێمی كوردستان بەرنامەی جیهانیی خۆراک پاڵپشتیی خێزانە هەژارەكانی ئاوارەی ناوخۆیی و پەنابەرەكان دەكات لە ڕێگەی هاوكاریی پارەی نەختینەی مانگانەوە، بۆ ئەوەی بتوانن خۆراك بخەنە سەر مێزی خواردنەكانیان و خواردنە دڵخوازەكانی خۆیانی پێ بكڕن و WFP لە نزیكەوە كار دەكات لەگەڵ وەزارەتی كۆچ و كۆچبەراندا MoMD بۆ ڕێكخستن و هاوئاوازبوون لە ئەوپەڕی پشتگیریی خێزانەكان و باشتركردنی سەرچاوەكاندا.\nلە سەرتاپای وڵاتدا بەرنامەی جیهانیی خۆراک لەگەڵ وەزارەتی بازرگانیدا كار دەكات، بۆ بەئەلیكترۆنیكردنی سیستەمی دابەشكردنی گشتیی بەشەخۆراك (PDS)، باشتركردنی سیستەمی پاراستنی كۆمەڵایەتی بۆ ئەوەی خەڵكانی شایستە، خۆراكی شایستە لە كاتی دروست و گونجاودا وەربگرن. ئەم گۆڕانە دیجیتاڵییە (PDS) بە كارێكی زۆر گرنگ و پڕبایەخ دادەنرێت لە ڕێکخستنی سیستەمێكی كارا و كاریگەری چاودێریی كۆمەڵایەتیدا، كە هەژارترین خێزانەکان بخاتە پێشەوە، بەتایبەتی ئەو خێزانانەی كە لەلایەن ژنانەوە سەرپەرشتی دەكرێن.\nكارەكانی بەرنامەی جیهانیی خۆراک لە هەرێمی كوردستاندا لە ماوەی سەرهەڵدانی پەتای کۆرۆنادا پڕبایەختر و گرنگتر بوون، كاتێك هەلی كار بۆ كرێكارە كاتییەكان و كۆمەڵگە زۆر هەژارەكان بەهۆی ڕێكارەكانی داخستن و بەربەستە خۆپارێزییەكانی كۆڤید – 19 و بەهۆی بەرزبوونەوەی بەرچاوی نرخی شتومەكە سەرەكییەكان لە ئەنجامی دابەزینی بەهای دیناری عێراقیدا كەوتە مەترسییەوە.\nبەرنامەی جیهانیی خۆراک بەردەوامە لە دەستپێشخەرییەكانی بۆ بەهێزكردن و باشتركردنی توانا هەمەلایەنەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان سەبارەت بە ئامادەكاری بۆ دۆخی لەناكاو و سیستەمی ئاگاداركردنەوەی پێشوەخت، لە ڕێگەی بەكارهێنانی تەكنەلۆژیای وەك سیستەمی زانیارییە جوگرافییەكان (GIS)، وێنەكێشانی نەخشەی ئینتەرنێتی و شیكاریی داتا سەتەلایتییەكان.


بزوتنەوەی گۆڕان و پارتی لە چیا هاوبەش و لە چیا ناکۆکن؟ ٥- ١٠\nپێش ئەوەی وەڵامی پرسیاری ناونیشانەکە بدەمەوە بە پێویستی ئەزانم سەرنجی خوێنەر بۆ ٣ بابەت راکێشم:\nمەبەستم لە بزوتنەوەی گۆڕان، گۆڕانە ئەسڵەکەیە. گۆڕانی ئێستا، بە رەئی بەندە و سەدانهەزار دەنگدەر و هەڵسوڕاوی بزوتنەوەی گۆڕان، پشتی کردۆتە پرەنسیپە بنچینەیی‌یەکانی ئەو گۆڕانەی لەم وتارەیا لەگەڵ پارتی بەراوردی ئەکەم.\nئەو بەراوردەی لە نێوان بزوتنەوەی گۆڕان و پارتیا ئەی کەم، کەم و زۆر بۆ بەراوردی نێوان گۆڕان و یەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستان‌یش راستە.\nلۆگۆی یەکێتی‌ی نیشتمانی لەسەری نوسراوە: "ئاشتی، دیمۆکراسی، مافی مرۆڤ، چارەی خۆنوسین".\nهەقم بەسەر "ئاشتی" و "چارەی خۆنوسین"ـە کەیانەوە نیە، بەڵام دڵنیام کە لە پرسی "دیمۆکراسی" و "مافی مرۆڤ"ـا یەکێتی هیچ جیاوازی‌یەکی لەگەڵ پارتی نەماوە.\nلە ١٠ی ١٢ی ١٩٩٥ دا نامەیەکی پێنج لاپەڕەییم بۆ مامجەلال نوسیوە. تیایا نوسی بوم: "... ئێستا یەکێتی و پارتی لە یەک جیا نا کەمەوە...". نزیکەی ١٠ لێکچونی هەردو حیزبم بۆ ژمارد بو. ئینجا بۆم نوسی بو: "ئەگەر نەچینەوە سەر پرەنسیپەکانی خۆمان چەن ساڵێکی کە ئەبینە پارتی‌یەکی تر"[*].\nیەکێتی‌ی ئێستا، بێزو بەوەوە ئەکا، لە ناوچەی نفوزی خۆی پارتی‌یەکی تر بێ. بەو مانایەی وەکو چۆن پارتی لەوێ نوزەی لەخەڵک و دەنگی ناڕازی بڕیوە و مافی مرۆڤ بوە بە گاڵتەجاڕی، ئەم‌یش لێرە هەمان شتی بۆ بچێتە سەر.\nکە ناوچەی دێگەڵە بەرەوخوار هەتا خانەقین، وەکو ناوچەی دێگەڵە بەرەوژور هەتا زاخۆ، دەنگی ئازاد و ئازای تیا نە خنکێنراوە، هۆی ئەوە نیە کە لەم ناوچەیە دیمۆکراتی هە‌یە، بەڵکو لەبەر ئەوەیە کە یەکێتی لەمە زیاتر پێ ناکرێ. چونکە کلتوری سیاسی و کۆمەڵایەتی خەڵکی ئەم ناوچەیە لەوە یاخی ترە هیچ حیزبێک بتوانێ کۆنترۆڵی بکا، ئەگەر زیندانەکان‌یشی سیخناخ کا لە خەڵکی ناڕازی و رەخنەگر و خۆپیشاندەر.\nسەبارەت بەوەی ئازادی و مافی مرۆڤ لەم دەڤەرەش وەکو دەڤەری ئەولا هەر دروشمن، زۆری‌ی ژمارەی کوژراوی خۆپیشاندانەکانی هەرێم لە ناوچەی نفوزی یەکێتی و نەپرسینی دادی کوژراو و بریندارەکانی دەستی چەکدارەکانی هەردو حیزب، بەڵگەی زیندو وە.\nئەگەر پارتی لەوێ "جەنگی ئیستیباقی: جەنگی دەسپێشخەری" ئەکا لە دژی چالاکوان و خەڵکی ناڕازی و پێش دەسپێکردنی هەر خۆپیشاندانێ، شەوان هەڵەکوتێتە سەر ماڵی چالاکوانان و ئەیان فڕێنێ و رێگەی خۆپیشاندان نادا، ئەوا یەکێتی لێرە لولەی چەکی چەکدارەکانی ئەکاتە سەر سنگی خۆپیشاندەران و بە قەستی کوشتن خەڵتانی خوێن‌یان ئەکا. پارتی لەوێ چەن رێزی (حصانة)ـی پارلەمانتار ئەگرێ، لێرە یەکێتی‌یش هەر ئەوەندە.\nبێ مەڵامەت نیە کە، لە ٢٠٠٥ ەوە هەتا خۆپیشاندانەکانی چەن هەفتە لەمەوبەر، ژمارەی کوژراوی ناوچەی نفوزی یەکێتی لە ٣٠ کەس تێ پەڕی بێ و بریندارانیش بە هەزارانن. کەچی کوژراو مافی ونە و بکوژیش پلەی بەرزتر ئەبێتەوە و بە ئازادی ئەخولێتەوە!\nهەتا بەرژەوەندی‌یە تایبەتەکانی دەسەڵاتداران‌یش زیاتر بێ، دڕندایەتی دەمکوتکردنی خەڵک و سەرکوتکردنی ناڕازی و خۆپیشاندەر، زیاتر ئەبێ:\nلە خۆپیشاندانەکانی شوبات و ئازاری ٢٠١١ دا، لە ماوەی زیاتر لە ٢ مانگ‌دا ٩ خۆپیشاندەر و پۆلیسێک کوژران. کەچی لە خۆپیشاندانەکانی پێنجڕۆژەی چەن هەفتە لەمەوبەر ٨ خۆپیشاندەر و ١ ئەفسەر کوژران. بەو پێ‌یە، لە ماوەی ٩ ساڵا، توندوتیژی‌ی دەسەڵات لە سنوری یەکێتی، نزیکەی ١٢ قات زیادی کردوە.\nئەو کات، بە تێکڕا لە ٧ رۆژا کەسێک کوژراوە.\nکەچی لەم خۆپیشاندانە تازەیەدا، بە تێکڕا رۆژانە نزیکەی ٢ کەس کوژراون.\nزۆر جار، کە لە بەرنامەی تەلەفزیۆنی و لێدوان و چاوپێکەوتنەکانا رەخنەم لە پارتی گرت بێ، بە دواشیا وتومە: "بەزەییم بە پارتی و پارتی‌یەکانا یەتەوە... گوناحن!". لەم دەربڕینە مەبەستم ئەوەیە کە: "بنەماڵەیەک، پارتی و ئەندامەکانی بۆ هێنانەدی و پاراستنی بەرژەوەندی‌یە تایبەتەکانی خۆی بەکار ئەهێنێ".\nئەمەش بوە بە هۆی ئەوەی هەر هەڵەیەک بنەماڵە بیکا، کە لە ژماردن نایەت، بەناوی پارتی‌یەوە ئەچێتە مێژوەوە و ئەبێ بە ماڵ لەسەری. ئەو راستی‌یە نە بۆ پارتی و پارتی‌یەکان باشە نە بۆ خەڵکی کوردستان. لێ، ئەمە راستی‌یەکی حاشاهەڵنەگرە.\nئەگەر بە تەنیا سیاسەتی نەوتی بە نمونە بهێنینەوە، ئەبینین، ئەوەی زۆرترین قازانجی ماددی لێ کردوە، بنەماڵەی بەرزانی‌یە. بەڵام ئەوەی زۆرترین زیانی پێ گەییوە، پارتی‌یە. شکستی سیاسەتی نەوتی‌ی هەرێم، مێژو ئەیخاتە ئەستۆی پارتی، بە بێ ئەوەی مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی‌ی پارتی، ئاگایان لە دۆسێ و سیاسەتی نەوتی‌ی هەرێم بێ.\nئێستا با بگەڕێمەوە بۆ لای وەڵامی پرسیارە ئەسڵەکە: بزوتنەوەی گۆڕان و پارتی لە چیا هاوبەش و لە چیا ناکۆکن؟\nبزوتنەوەی گۆڕان و پارتی، تەنیا لە سێ شتا هاوبەشن:\n# هەردوکیان خوایەک ئە پەرستن.\n# هەردوکیان کوردن.\n# هەردوکیان کوردی باشورن.\nبەڵام گۆڕان و پارتی لە هەمو بابەتە سیاسی و فکری و لە کێشەکانی حوکمڕانی‌ی هەرێما ناکوکن، وەکو:\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە دەستێوەردانی حیزب لە کاروباری رۆژانەی داوودەزگاکانی حوکمەت و زانکۆکان و دادگا و رێکخراوەکانی کۆمەڵی شارستانی و خەڵک، کۆتایی پێ بێ.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لەوایە هەژمونی حیزب، وەکو ئەوەی ئێستا هەیە، رۆژ لە رۆژ زیاتر بێ و تا کۆتایی عومریش بەردەوام بێ.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە دادپەروەری لە دابەشکردنی سامانی وڵاتا، لە دابەشکردنی موچە و زەوی و کاروفرمانا، لە هەمو کایەکانی ژیانا، بچەسپێ.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی تەواو لە پێچەوانەکەیایەتی. ئەو بەردەوام لە رێگەی نادادی‌یەوە خۆی بە زلی هێشتۆتەوە. وەکو مەگەز وایە، لە زەلکاوا گەشە ئەکا.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە رۆشنی و ئاشکرایی لە کاروباری دارایی و ئابوری و بازرگانی و سیاسی‌ی حوکمەتا، هەبێ.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لە تاریکاندنی تەواوی سێکتەرەکانی ئابوری دایە.\n# ستراتیجی نزیکی گۆڕان ئەوەیە، ئەم دەسەڵاتە ئۆلیگارشی‌یە لە ریشەوە هەڵکێشرێ و بکرێ بە سیستمێکی فەرمانڕەوایی دادپەروەر.\nستراتیجی پارتی‌یش بریتی‌یە لە قوڵترکردنەوەی رەگی ئەم سیستمە ئۆلیگارشی‌یە ستەمکارە.\n# ستراتیجی دوری گۆڕان دامەزراندنی دەوڵەتی هاونیشتمانی‌یە.\nهی پارتی‌یش دەوڵەتێکی سوڵتانی‌ی میراتی‌ی رەهایە بۆ بنەماڵەی بەرزانی.\n# گۆڕان دژی سیستمی حوکمڕانی‌ی پشتاوپشتە.\nپارتی ئاڵاهەڵگری سیستمی پاتریارکی‌یە، چ بۆ حیزب و چ بۆ کۆمەڵ.\n# لە بەرژەوەندی‌ی گۆڕانە گەل وریا و چاوکراوە و چاپوک و رەخنەگر و ئازا و ئازاد و بزێو بێ.\nمێمڵی پارتی گەلی وشیار و رەخنەگر و ئازا و ئازادە.\n# گۆڕان دژی بونی میلیشیا و سیستمی حوکمڕانی‌ی میلیشیایی‌یە.\nپارتی هێز لە میلیشیا و حوکمڕانی‌ی میلیشیایی وەر ئەگرێ، بە بێ ئەو دوانە ناتوانێ بژی.\n# گۆڕان دژی گەندەڵی و نادادی و زوڵموستەمی دەسەڵاتە.\nپارتی ماکی گەندەڵی و نادادی و زوڵموستەمە و توانا و بەهرە لەو ئامرازانە وەر ئەگرێ، بۆ درێژکردنەوەی تەمەنی حوکمڕانی‌ی خۆی.\n# گۆڕان پەرلەمانێکی چستوچالاک و بە هەیبەت و چاونەترسی ئەوێ کە بتوانێ ئەرکی پارلەمانی وڵاتێکی دیمۆکراتی‌ی پێشکەوتو ببینێ.\nپارتی پارلەمانی دیکۆر و دەستەمۆی ئەوێ.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لە ئاشتی‌ی کۆمەڵایەتی و پتەوی‌ی تەونی کۆمەڵایەتی نێوان چینە جیاوازەکانی کۆمەڵایە.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لە قوڵکردنەوەی جیاوازی‌ی چینایەتیایە. ئەو، لە رێگەی سامانی دزراوی خەڵکەوە، چینێکی کۆمەڵایەتی مشەخۆر و گەندەخۆری دروست کردوە، بۆ پاراستنی خۆی و دەسەڵاتی، لە توڕەیی خەڵک و چینەکانی تری کۆمەڵ و درێژەدان بە مانەوەی لەسەر کورسی‌ی حوکمڕانی.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لە پێکەوەژیانی ئاشتی‌یانەی گەلانی ناوچەکە و دنیا دایە.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لە دروستکردنی دوژمنی وەهیمی‌یایە، بە مەبەستی ترساندنی خەڵک لە ئایندە و گرێدانیان بە خۆیەوە.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لە ئابوری‌یەکی نیشتمانی‌ی فرەڕشتە و فرە سەرچاوەی داهاتایە، بۆ ئەوەی خەڵک ئازاد بن و دیمۆکراسی گەشە بکا.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لە ئابوری‌یەکی نانیشتمانی و تاک رشتە و تاک سەرچاوەی داهاتایە، بۆ ئەوەی ئاسان فەرهود بکا و خەڵک کۆیلەی بن و دیمۆکراسی‌یش گەشە نەکا.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە داهاتی نەوت بەکار بهێنرێ بۆ بوژاندنەوە و پەرەپێدانی رشتە جیاوازەکانی ئابوری و بەهێزکردنی ژێرخانی وڵات و هێنانەدی دادی کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابوری.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لەوایە داهاتی نەوت بۆ دەوڵەمەنکردنی ئەندامانی بنەماڵە و دەسوپێوەنەکانیان و بۆ کڕینی وەلا و تەزویرکردنی هەڵبژاردن و زیادکردنی میلیشیای تایبەتی و دەزگای سەرکوتکردنی خەڵک و زیادکردنی کەناڵەکانی میدیای چەواشەکار و سێبەر و درێژکردنەوەی تەمەنی حوکمڕانی‌ی ئۆلیگارشی، بەکار بهێنرێ.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە دەزگاکانی فەرمانڕەوایی و ئابوری و زانکۆ و پەیمانگا و... نیشتمانی بن.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لەوایە هەمو ئەو شتانە حیزبی بن.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە کوردستان خاوەنی ئابوری‌یەکی نیشتمانی‌ی بەهێز بێ، سەرچاوەکانی داهات و خەرجی و بودجەی وەبەرهێنان رۆشن و ئاشکرا و دابەشکردنی داهات دادپەروەرانە بێ.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لە سیستمی ئابوری‌ی خزمان (اقتصاد الاقارب)دا یە.\nئابوری‌ی خزمان، ئابوری‌یەکی نا نیشتمانی‌یە. ئەو ئابوری‌یەیە کە حوکمڕانەکان لە رێگەی خزم و دەسوپێوەنەکانیانەوە، بە پارەی دزراوی گەل، هەمو کەرتەکانی ئابوری و بازاڕ قۆرخ ئەکەن.\n# بەرژەوەندی‌ی گۆڕان لەوایە دەسەڵاتی قەزایی سەربەخۆ و بێلایەن و ئازا و بە ویژدان بێ.\nبەرژەوەندی‌ی پارتی لەوایە دەسەڵاتی قەزایی پاشکۆ و لاواز و کۆنترۆڵکراو بێ. ٣٠ ساڵە ئیش بۆ قەزایەکی "سەر بە خۆی" ئەکا. تا رادەیەکی ئێجگار زۆریش مەرامی هاتۆتە دی.\n# گۆڕان دژی ئەوەیە حیزب نوێنەرایەتی و پێوەندی‌ی راستەخۆی لەگەڵ دەوڵەتان هەبێ، بەڵکو حوکمەتی هەرێم لە رێگەی دەزگای نیشتمانی‌ی پسپۆڕەوە پێوەندی لەگەڵ وڵاتان ببەستێ.\nپارتی تەواو پێچەوانەی ئەو بۆچونەی گۆڕان ممارەسە ئەکا.\nپێوەندی‌یەی گوماناوی‌یەکانی پارتی، زیانێکی زۆری بە ناوبانگی کورد و هەرێم و زەرەری زۆری بە پارچەکانی تری کوردستان‌یش گەیاندوە. بە تایبەت ئەو پێوەندی‌یەی لەگەڵ تورکیا بەستویەتی، کە زیاتر لە پێوەندی‌ی ئاغا و کۆیلە، کرێگرتە و بەکرێگیراو ئەچێ تا پێوەندی‌ی نێوان دو لایەنی هاوتا.\n# گۆڕان لەگەڵ هاوسۆزی و هاوپەیمانی‌ی کوردانی هەرچوار پارچەیە بە بێ دەسوەردان لە کاروباری ناوخۆی خۆیان و وڵاتەکانیان.\nپارتی بە درێژایی مێژوی، هاوسۆزی و هاوپەیمانی‌ی کوردانی هەرچوار پارچەی پێشێل کردوە و دەسی لە کاروباری ناوخۆی حیزبەکانیان وەر داوە و، لە دژیان، لەگەڵ رژێمی سەرپا دەستی تێکەڵاو کردوە.\n# گۆڕان دژی تەوەربەندی‌ی ناوچەیی و جیهانی‌یە.\nپارتی بە بێ تەوەربەندی ناتوانێ درێژە بە مانەوەی خۆی و حوکمڕانی‌یەکەی بدا، هەمیشە پێویستی بە هێزی دەرەکی‌یە لە گەلەکەی بی پارێزێ.\n# گۆڕان دژی جیاکاری‌یە لە نێوان شار و ناوچە جیاوازەکانی کوردستانا.\nپارتی فەزڵی ناوچەی بەرزان ئەدا بەسەر هەمو کوردستانا و فەزڵی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆشی ئەدا بەسەر ناوچەکانی دەرەوەی هەژمونی خۆیا و بە پلان‌یش دەیان ساڵە هەوڵ بۆ خنکاندنی سلێمانی و ناوچەکانی ئەدا.\n# گۆڕان بڕوای بەوەیە کە هەرێمی کوردستان قازانج لە سەقامگیری و پێشکەوتنی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی عیراق ئەکا و بەغای بەهێز و هەولێری بەهێز، سود بە یەکتر ئەگەیەنن.\nپارتی قازانجی خۆی لە ناسەقامگیری و وێرانەماڵی‌ی عیراقا ئە بینێتەوە. بەردەوام‌یش بەو ئاراستەیە ئەجوڵێ و ئەسیاسێنێ. فاشیلەکان هەمیشە چاویان لەسەر تەجروبەی فاشیلە بۆ شاردنەوەی فەشەلی خۆیان.\n# بزوتنەوەی گۆڕان یەک رو و یەک وتارە لە پێوەند لەگەڵ کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغا، بڕوای بە رێکەوتن هەیە لەسەر بناغەی دەستور و پێکەوەژیانی گەلانی عیراق.\nپارتی دو رو و دو وتارە، بە عەرەبی دۆستی بەغایە و ئەپاڕێتەوە بەغا مانگانە بڕێ پارەی بۆ بنێرێ، بە کوردی‌یش بەغا بە دوژمنی خەڵکی کوردستان وێنا ئەکا و بەردەوام پرۆپاگەندەی "بەغای دوژمن ئەیەوێ قەوارەی هەرێم هەڵوەشێنێ" بڵاو ئەکاتەوە!\n# بە گوێرەی پرۆگرامی سیاسی و دروشمی هەڵمەتی هەمو هەڵبژاردنە گشتی‌یەکان و لێدوانی رۆژانەی فیگەرەکانی گۆڕان، بازنەی بەرژەوەندی‌یەکانی گۆڕان بریتی‌یە لە 2 بازنەی پێکەوەبەستراوی پلە یەک و 1 بازنەی پلە دو:\nبازنەی یەکەم: بەرژەوەندی‌ی گەل و کوردستانی باشور\nبازنەی یەکەم:بەرژەوەندی‌ی عیراقی فیدراڵی‌ی دیمۆکراتی‌ی سەقامگیر و پێشکەوتو.\nبازنەی دوەم: هاندان و پشتیوانیکردنی کوردانی پارچەکانی تر بۆ یەکڕیزی و رێکەوتن لەگەڵ وڵاتەکانیان بۆ بەرژەوەندی‌ی هەردولا.\n# بەڵام بازنەی بەرژەوەندی‌یەکانی پارتی بە 10 بازنە ئینجا ئەگاتە بەرژەوەندی‌ی گەل و نیشتمان، بەم شێوەیە:\nبازنەی یەکەم: بەرژەوەندی‌ی بنەماڵەی بەرزانی کە، هەمیشە خۆی لە بەرژەوەندی‌ی کەسی‌ی سەرۆکی پارتیا حەشار داوە.\nبازنەی دوەم:بەرژەوەندی‌ی کوڕانی سەرۆکی پارتی\nبازنەی سێیەم:بەرژەوەندی‌ی برا راستەقینەکانی سەرۆکی پارتی\nبازنەی چوارەم:بەرژەوەندی‌ی برازاکانی سەرۆکی پارتی، نێچیروان و براکانی\nبازنەی پێنجەم:بەرژەوەندی‌ی برازاکانی سەرۆکی پارتی، کوڕانی سابیر و لوقمان\nبازنەی شەشەم:بەرژەوەندی‌ی ئەندامانی سەرکردایەتی پارتی، لە پێشەوە بەرزانی‌یەکان دواتر بادینی‌یەکان دوایی تر سۆرانی‌یەکان\nبازنەی حەوتەم:بەرژەوەندی‌ی کادرە پێشکەوتوەکانی پارتی، لە پێشەوە بادینی‌یەکان دواتر سۆرانی‌یەکان\nبازنەی هەشتەم:بەرژەوەندی‌ی ئەندامە سادەکانی پارتی، لە پێشەوە بادینی‌یەکان ئینجا سۆرانی‌یەکان\nبازنەی نۆیەم:بەرژەوەندی‌ی دانیشتوانی ناوچەی هەژمونی پارتی، لە پێشەوە ناوچەی بادینی نشین دواتر ناوچەی سۆرانی نشین\nبازنەی دەیەم:بەرژەوەندی‌ی گەل و نیشتمان\nکەواتە، ئەم دو قوتابخانە، ئەم دو ئاراستە سیاسی‌یە تەواو ناکۆک و دژ بەیەکە، ئەم دو بەرژەوەندی‌یە تەواو پێچەوانەیە، چۆن ئەبێ و چۆن ئەتوانن هاوپەیمانی یەکتر بن؟\nهاوپەیمانی‌ی لەم شێوەیە بێجگە لە شکست، هیچی کەی لێ سەوز نابێ.\nشکستی گەورەی ئەم جۆرە هاوپەیمانی‌یە، هەمیشە بەر هێزی لاواز ئە کەوێ. لەمەی گۆڕان و پارتیا، دۆڕاو هەر گۆڕانە.\n[*] پاڵفتەی ناوەرۆکی نامەکەیە نەک دەق


:: PM:02:36:26/04/2022 \nگۆرانیبێژی ناوداری كورد كیژان ئیبراهیم خه‌یات دوای ماوه‌یه‌ك له بێده‌نگبوون، له‌گه‌ڵ چه‌ند هونه‌رمه‌ندێك به‌رهه‌مێكی نۆی تۆمار ده‌كات و كلیپێك بڵاو ده‌كاته‌وه.\nگۆرانیبێژی كورد كیژان ئیبراهیم خه‌یات له پێگه‌ی تایبه‌تی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك، له نوێترین پۆستیدا تیزه‌ری تازه‌ترین به‌رهه‌می هونه‌ری بڵاو كردووه‌ته‌وه كه كلیپێكه و بڕیاره به‌مزووانه په‌خشی بكات بۆ هه‌وادارانی.\nبه‌رهه‌مه نوێیه‌كه‌ی كیژان ئیبراهیم خه‌یات له‌گه‌ڵ سێ له هونه‌رمه‌ندان عه‌لی عابدی، ڕابه‌ر كوردستانی و ئه‌رده‌وان ڕۆسته‌م پوور، به‌شێوه‌ی كلیپ به‌ناوی "داربه‌ڕوو" گوتوویه‌تی و له جه‌ژندان بڵاو ده‌بێته‌وه.\nتێكستی گۆرانییه‌كه له‌لایه‌ن شاعیری گه‌وره‌ی كورده‌وه شێركۆ بێكه‌س نووسراوه، داریوش رامه‌ند كاری ڤیدیۆ كلیپه‌كه‌ی ئه‌نجام داوه. ژه‌نینی شمشاڵ میلاد شه‌مسه‌دینی و ده‌فیش سه‌یوان كه‌ریمی كردوویانه.\nبه‌رهه‌مه‌كه ئاهه‌نگسازی دڵزار عابدی ئه‌نجامی داوه، ئۆركێسترای ژێدار به به‌شداری عه‌لی جه‌عفه‌ری پویان، میلاد عاله‌می، دانیال جورابچی، مێهرداد عاله‌می، كورۆش كێشاوه‌رز، هادی ئێسماعیلی جێبه‌جێ كراوه.\nكیژان ئیبراهیم خه‌یات كچی هونه‌رمه‌ندی ناوداری كۆچكردوو ئیبراهیم خه‌یاته. هه‌ر له منداڵییه‌وه خولیای هونه‌ر بووه، له‌به‌رئه‌وه‌ی خێزانێكی هونه‌ری بوون، باوكی هانده‌ری گه‌وره‌ی بووه.\nله شاری سلێمانیدا سه‌رجه‌م قۆناغه‌كانی خوێندنی ته‌واو كردووه. له ساڵی 2007- 2008 به‌شی موزیكی له په‌یمانگه‌ی هونه‌ره جوانه‌كانی سلێمانی ته‌واو كردووه و ساڵی 2014- 2015 كۆلێژی هونه‌ره جوانه‌كان، به‌شی به‌جێهێنانی موزیكی ته‌واو كردووه. یه‌كه‌م به‌رهه‌می له ساڵی 2003 بووه كه گۆرانییه‌ك بوو بۆ تایتڵی زنجیره‌درامای "جومعه" له ده‌رهێنانی حوسین میسری. كیژان تا ئێسته به به‌رده‌وامی به‌شداری له فێستیڤاڵی ساڵانه‌دا كردووه.