گوڵبژیرێ لەکتێبی:گوێت لە بلوێر بێ - هەوارگەی دڵا ن\nرۆژێ، رۆژگارێ، پادشایەک بوو، وەکوو هەموو پادشایانی جیهان خوێن خۆر. لەوەی کە ئەم پادشایە لە کوێ پادشایی کردووە، مێژوو نووسەکان بڕوایان یەک ناگرێتەوە. ئەگونجێ، ئەو وڵاتێکی پان و بەرینی لە ژێر دەسا بووبێ وە یا ئەگونجێ، هەموو پادشایانی جۆربەجۆری ئەم سەرزەوینە وەکوو یەک، خوێن خۆر و خوێن مژ بووبێتن. ئەم پادشایە، بە هەزاران ناو، ناوبانگی دەرکردووە. ئێمە لە نێو ئەم ناوانەدا بە بارامشا ئەی ناسین٠\nبارامشا لە وڵاتی خۆی دا هەموو شتێکی بە هی خۆی دەزانی : با، باران، سێبەری داران، دەمی ئاسنگەران، جریوەی مەل و مۆران و …\nلە سەر زەوینی بارامشا دا، لە نێو گەلێکی بێ ئەژماری سەرباز و پیشەوەر و جوتیار و شوان دا، شوانێ هەبوو کە ناوی عەلی بوو. علی شوان هەموو رۆژێ، ڕانەکەی ئەبردە شوێنێکی دوور بۆ لەوەڕ، بۆ ئەو جێگایە، سەربازێکی بارامشای لێی نەبووایە. عەلی شوان قەت پارەی بە بارامشا نەدابوو.\nدەنگی بلوێرەکەی عەلی خەڵکی شاد ئەکرد و پەروش، ئەی هێنایە جۆش و خرۆش، و دەستیانی ئەکردە مست و سەربازەکانی پێی دەترساند. کاتێ عەلی بلوێری لێ ئەدا، وەکوو ئەوە وابوو کە شمشێری سەربازەکانت لە دەستیان ئەستاندووە.\nخەڵکی گوندەکە، گوێ یان بۆ قسەکانی عەلی ڕادەگرت، بۆ ساتێکی کەمیش ببوایێ، دژ بە سەربازەکان ئەوەستان. ئەوان بێ وچان کاریان دەکرد وە هەموو شەوێ نەدەخەوتن تا عەلی لەدەشت بگەڕێتەوە بلوێر یان بۆ لێ بدا. هەموو شوانەکانی ئەو گوندە بەباشی بلوێریان لێ ئەدا، بەڵام کەسیان وەک عەلی، بلوێری باشی لێ نەئەدا. عەلی هەموو ژیانی دەکردە کونی بلوێرەکەی دا، لە بە دونیا هاتنیەوە تا سەردەمی لاوی، هەموو بەسەرهاتە تاڵەکەی باو باپیرانی، هەموو بەسەرهاتە تاڵ و کوێرەوەریەکانی ژیانی خۆی و هەموو بەسەرهاتە تاڵ و سوێری خەلکەکانی تریش کە بیستبووی وە هەموو قسەکانی، لە بلوێرەکەیدا بەگوێی خەڵکی دەگەیاند، قسەی خەبات و بەربەرکانێ لەگەڵ زۆرداران و ستەمکاران٠\nبە فەرمانی بارام شا، عەلی شوانیان خستە کەندڕێکی ڕەش و تاریکەوە و بلوێرەکەشیان دایە بلوێرژەنی دەربار. دێی عەلی شوان خەم و پەژارە دای گرت. هەموو دێهات و شارەکانی وڵاتی وی، تووشی خەفەت بوون.\nبارامشا فەرمانی دا تا لەگۆڕەپانی هەرە گەورەی شاردا، لە سەری عەلی شوان دەن و سەری بپەڕێنن.\nهەر کەتریفەی مانگەشەو گۆڕەپانی روون کردەوه، بەرانبەربەچاوانی بارامشا، لەجیگای دڵۆپەخوێنەکەی عەلی دا، زەلێ بنجی کردبوو وە لەهەڵ چوون دا بوو. پاش ئەوەی بارامشا لەخواردنەوە و رابواردن بوەوه، خەوی لێ کەوت. پیاوێکی هەژاری ستەم لێ کراو، لەیەکێ لەزنجەکانی شارەوە وە دەرکەوت و بەرەو گۆڕەپانی گەورەی شار ملی رێگای گرت. هێشتا هەتاو هەڵ نەهاتبوو چاوی بەو بنجە زەلە شین بووە کەوت. دا نیشت وە لەبنجەوە بڕی. کەسەیری پێستی زەلەکەی کرد، سەری سووڕ ما. چوونکوو لەپێستی دەستی ئادەمیزادی دەکرد.\nفووی کرد بەزەلەکەدا، بەجێگای بلوێر هاوارێ هاتەبەر گۆێ، دەنگی عەلی شوان بوو:\nلەو دڵۆپە خۆینە ئاڵەی جەرگە کەم\nشین دەبێ بلوێرێ ئاخر بێ گومان\nلێدە بەو بلوێرە کاکە تا دەنگم\nبەرزەوە بێ تا دەگاتە کەشکەڵان\nدەنگی ئەو بلوێرە ناڵەی صەد هەزار\nرۆژ ڕەش وداماو و دیلی دەستی شان\nئەۆ دەنگە بەرپا ئەکا یەک شۆرشێ\nتێک ئەڕوخێ کۆشکی شا و خۆین خۆرەکان\nباکان، لە هەموو کون و دەلاقەی خانووکانی وڵاتی بارامشاوە وە ژوور کەوتن، چوونە سەر جۆلانە و لانکی ((عەلی)) ناوەکان٠\nجۆلانە و لانکەکانیان راژاند وە دەستیان کردە لایەلایه :٠\nدە لای لای لای گوڵی ریحان\nبڵێم بۆت داستانێ خۆش\nعەلی شوانی دوا رۆژان\nدە لای لای لای گوڵی هێرۆ\nوڵاتی ئێمە خوار و ژور\nپڕە لە شیوەن و ڕۆ ڕۆ\nدە لای لای لای گوڵی خۆشبۆن\nلەدەستی جەوری بارامشا\nهەموو دڵ پڕ لەداخ و سۆن\nدە لای لای لای گوڵی هەنجیر\nهەموو کەوتوونە نێو زنجیر\nدە لای لای لای گوڵی پەرژین\nشەڵاڵی خوێنی بێداده\nعەلی شوانی هۆمێدی ژین\nدە لای لای لای گوڵی نەعنا\nبە ویستی پڕ تەوژمی گەل\nدەروخێ کۆشکی بارامشا\nدە لای لای لای گوڵی بادام\nعەلی شوانی دوارۆژان\nهومێدی ژین بنۆ ئارام\nلەیەکێ لەرۆژەکان دا، لەگۆڕەپانی هەرەگەورەی شاردا، بۆ بارامشا پەتی سێدارە هەڵخرا. چووە سەر دار تا دەلاقەی کۆشکەکەی ببینێ. کۆشکێ کەبنەڕەتی لەزۆر و ستەم بوو وە ئێستە لە بنیات دەر هێنرا بوو، وە بە تەواوی لەبەین چوو بوو وە نەما بوو. ئەوەی ما بوویەوه، وڵاتی (( عەلی شوان)) بوو٠\nدەقی کتێبەکە، لە بەشی “نووسراوە و کتێب” و یا لەم پێوەندی‌یە ببینن: گوێت لە بلوێر بێ\n← Previous ...دوا گین ڕەشکەی بیرەوەریەکان-بەشی چوارەم\nNext → ...بەرگین ڕەشکەی بیرەوەریەکان-بەشی پێنجەم


ئێران ئاماده‌یه گفتوگۆ له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی ناوه‌كی بكات\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران ده‌ڵێت تاران ئاماده‌یه گفتوگۆ له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی ناوه‌كی بكات و له‌گه‌ڵ ئه‌و ووڵاته به‌هێزانه‌ی جیهاندا كۆببێته‌وه كه مه‌سه‌له‌ی ناوه‌كی ئێرانیان خسته به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان.\nمه‌نوچێر موته‌كی ڕۆژی چوارشه‌ممه له تاران گوتی حكومه‌ته‌كه‌ی ئاماده‌یه سه‌باره‌ت به هه‌موو مه‌سه‌له‌كان گفتوگۆ بكات و یه‌كێك له مه‌سه‌له‌كانیش ڕاگرتنی چالاكیه‌كانی پیتاندنی یۆرانیۆمه له لایه‌ن تارانه‌وه.\nله واشنتۆنیش، ووته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا ئه‌م بانگه‌شه‌یه‌ی ئێرانی ڕه‌ت كرده‌وه.\nووته‌بێژ گۆنزالۆ گالیگۆس گوتی ووڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا چاوه‌ڕێی وه‌ڵامێكی ڕه‌سمی بڕیاره‌كه‌ی ڕۆژی 31 ی مانگی 7 ی ڕێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ده‌كات.\nئه‌نجومه‌نی ئاسایش له‌و بڕیاره‌دا داخوازی ڕاگرتنی پیتاندنی یۆرانیۆم تاوه‌كو كۆتایی مانگی هه‌شت كرد، گه‌رنا ڕووبه‌ڕووی سزای ئابوری ده‌بێته‌وه. ووڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا و ئه‌ندامانی هه‌میشه‌یی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش وه‌ك به‌ریتانیا و فه‌ره‌نسا و ڕووسیا و چین شان به شانی ئه‌ڵمانیا پێشنیازی یارمه‌تیدانی ئێرانیان كردووه ئه‌گه‌ر هاتوو چالاكیه ناوه‌كیه‌كانی ڕابگرێت.\nئێرانیش گوتویه‌تی له هه‌فته‌ی داهاتوودا، وه‌ڵامی ئه‌و پێشنیازانه ده‌داته‌وه، به‌ڵام به به‌رده‌وامی ده‌شڵێت مافی خۆیه‌تی یۆرانیۆم بپیتێنێت.


لە زاخۆ كچێكی تەمەن 25 ساڵ لە باڵەخانەیەكەوە خۆی فرێدایە خوارەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2021/01/09 - 8:59 PM\nئێوارەی ئەمڕۆ لە یەكێك لە گەڕەكەكانی شارۆچكەی زاخۆ كچێكی تەمەن 25 ساڵ لە باڵەخانەیەكەوە خۆی فڕێدایە خوارەوە و گیانی لەدەستدا، بە پێی زانیارییەكان تا ئێستا ناسنامەكەی دیار نیە و هۆكاری خۆكوژییەكەشی ئاشكرا نەكراوە .\nئێوارەی ئەمڕۆ شەممە 9-1-2021 لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان تۆمارێكی ڤیدیۆیی بڵاوكرایەوە، كە تێیدا كچێكی تەمەن 25 ساڵ لە نهۆمی سێیەمی باڵەخانەیەك لەگەڕەكی دەلال لە شارۆچكەی زاخۆ خۆی فڕێدایە خوارەوە و گیانی لەدەستدا.\nبە پێی زانیارییەكان، هیچ كەسێك زانیاری لەسەر ناسنامەكەی نیە و هۆكاری خۆكوژییەكەشی ئاشكرانەكراوە تەنها پۆلیس و ئاسایش لە شوێنی ڕووداوەكە دەستیان بە لێكۆڵینەوە كردووە.\nئەمە لەكاتێكدایە، لە 10 ڕۆژی یەكەمی ئەمساڵدا لە پارێزگای دهۆك 7 كەس خۆیان كوشتووە، كە 5 كەسیان ئاوارەی شنگالن و لە نێو كەمپەكانی سنووری پارێزگاكە نیشتەجێن، 4 كەسیش لە شوێنە جیاجیاكانی پارێزگای دهۆك كوژراون.\nوەزارەتی پێشمەرگە لەبارەی پێكهێنانی هێزێكی تایبەت بۆ چاودێری خاڵەسنوورییەكان ڕوونكردنەوەیەك بڵاودەكاتەوە\nهاوپەیمانی فەتح؛ 128ملیار دۆلار ڕەوانەی هەرێمی كوردستان كراوە\nدهۆك، ڕووداوە تۆماركراوەكان زیانی 4 ملیار دینارییان بەدواوە بووە\nبەوێنە، كچێكی ئێزدی لە دهۆك خۆی خنكاند


بە یاننامە ی ڕێکخراوی لاوانی سەربەستی کوردستان لە مە ڕ دە ست بە سە ر ڕاگرتنی کاناڵی رۆژ تی ڤی و دارایەکانی.\nڕاگه‌یاندنی هاوپه‌یمانی سه‌ربه‌خۆخوازانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان سه‌باره‌ت به\nبەیاننامەی ڕێکخراوی لاوانی سەربەستی کوردستان بە بۆنەی ڕۆژی 8ی مارس، ڕۆژی ژنان!\nکۆمه‌ڵه‌ی خێرخوازی کوردستان، ئۆرگانی ناوه‌ندی, داوای هاوکاری بۆ کورده‌کانی باکور ده‌کات،\nبه‌شداریکردنی ناوه‌ه‌ندی چاک له کۆبونه‌وه‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتوه‌کاندا گرنگه!\nبه‌یاننامه‌ی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان: له یادی ٢٢ساڵه‌ی كاره‌ساتی جینۆسایدی پڕژان و ئازاری هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید.\nکۆتایی ڕه‌گه‌زیی هه‌نگه‌کان، سه‌رهه‌ڵدانی برسیه‌تیی و قات و قڕییه له جیهان؟!\nبا له یاده‌وه‌ری  16/3 دا هه‌له‌بجه بكه‌ینه‌وه به شار\nپه‌یامی چاودێری كوردۆساید له یادی هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفالی 22 دا\nئاگاداری یادی هه‌ڵه‌بجه له شاری لینشۆپینگ\nئه‌مرِۆ سه‌رۆكی حكومه‌تیه هه‌رێمی كوردستان دكتۆر به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح وتارێكی له مه‌راسیمی 22 ساڵه‌ی كاره‌ساتی كیمیاییبارانكردنی هه‌ڵه‌بجه پێشكه‌شكرد،\nپه‌رله‌مانی که‌نه‌دا کاره‌ساتی کیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌ی به تاوانی دژ به مرۆڤایه‌تی ناساند.\nپیرۆزبایی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان، له‌گه‌ڵی کوردمان له باشوری کوردستان له‌مه‌ڕ هه‌ڵبژاردنه‌کانی په‌رله‌مانی ئێراق.\nبه‌یاننامه‌ی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان، به بۆنه‌ی نه‌ورۆزی ٢٧١٠ ی کوردی،\nستراتێژی سۆپای پاسداران، کۆپیه‌کی به‌ده‌ڵ له تاکتیک و ستراتێژی له‌شکری تۆرک. سۆپای تۆرک و رابردوی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی!, ئێقباڵ سه‌فه‌ری\nتاوانه‌که‌ی ڕیژیمی سوریا له نه‌ورۆزی ئه‌م ساڵ ئیدانه ده‌که‌ین. پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان.


بەپێچەوانەی دۆخی ئێستای ناوچەی سلێمانی، كە دژوارو هەستیارو پەراوێزخراوە، لەبەردەم دۆخێكی زێڕین دایە كە لە مێژووی ئەم ناوچەیە كەم وێنەیە. ئەگەر جەنگی جیهانی دووەم لەسەر كەركوك بەلادا كەوت، ئەمڕۆ جەنگی سێیەمی جیهان؟؟ لەسەر ناوچەی سلێمانی وەستاوە(دیارە بەم زیادە رەوییە نیە، بەڵام بەشێكی زۆری راستی تێدایە). هیتلەر بەهۆی نەمانی سوتەمەنی پەنای بۆ دروستكردنی دەوڵەتێكی كوردی بردو رەمزی نافعی تێكۆشەری هەولێر سەری خۆی لەپێناو دانا.\nئەمڕۆش جیهان دوو بەرەیە، بەرەی روسیا بەسەركردایەتی پۆتین، بەرەی رۆژئاواو ئەمریكا بەسەركردایەتی بایدن. ناوچەی ئێمە واتە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بێ لایەن نیەو بەتەواوی بەسەر هەردوو بەرەدا دابەش بووە. ئەگەر لە جەنگی یەكەم و دووەمی جیهان بەرەی كورد شكست خواردووبوو، بەرەی سەركەوتووی ئینگلیزو فەرەنساو ئەمریكا دژی خواستی كورد بوون. ئەوا ئێستا ئینگلیزو فەرەنساو ئەڵمانیاو ئەمریكا پێویستیان بە غازی سروشتی تۆیەو داوای دەكەن. ئەمەش دەرفەتی زێڕینە، چونكە ئینگلیزی دایكی سیاسەتی دنیا كە دروستكەری دەوڵەتی عێراقە، ئەمڕۆ خواستی لەگەڵ غازی تۆیەو داوای دەكات.\nناوچەی سلێمانی لەبەردەم دەرفەتێكی هێجگار زێڕین و گەشاوەدایە، كە ببێتە خاوەنی بەهێزترین ئابوری و داهاتی ناوچەكە، بەجۆرێك لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نمونەی هەرە باڵای خۆشگوزەرانی بێت. واتە هەولێر نەوت دەفرۆشیَو سلێمانیش غاز. ئەمەش گەورەترین گۆڕانكاری دەبێت لە ئابوری هەرێمی كوردستان. بەڵام كە داهات نەگەڕایەوە ناو خەزێنەی حكومەت و بۆ میللەت خەرج نەكرا، سودی چیە؟ ئێستا لەبری داڕشتنی سیاسەتێكی نیشتمانی و دەوڵەتداری پڕ دەستكەوت بۆ فرۆشتنی نەوت و غاز، خەریكی شەڕە حیزب و شەڕە گەڕەك و شەڕە بەرەبابین. ئەمەیە كێشەی جەوهەری كورد. واتە لەرووی بابەتی دەرفەتی زێڕین لەبەردەم كوردە، بەڵام لەروی زاتیەوە كورد نەك ئامادە نیە، بەڵكو كرچ و كاڵ و بێ پلان و بێ سیاسەتی حەكیمانەو نیشتمانیە. كورد تەنها بەردەم بارەگای خۆی دەبینێت و ئاگای لەم گۆڕانكارییە گەورەیە نیە دوای شەڕی ئۆكرانیا دنیای گرتۆتەوە. ئەگەر دەسەڵاتدارانی كورد لە ئێران و روسیاو بەرەكەی دەترسن، واقعیە، بەڵام ئینگلیزو فەرەنساو ئەمریكا لەبەرەی تۆدان. یان دەكرێت تۆ لەبەرەی ئەوان بیت. بۆیە فرۆشتنی غازو نەفرۆشتنی غازەكە هەردووكی وەرەقەیەكی بەهێزی دەستی كوردە ئەگەر بتوانێت زیرەكانە بەكاری بهێنێت. چۆن؟ ئەگەر ئێران و روسیا هەڕەشە دەكەن كە نەیفرۆشن، دەكرێت بەرامبەر ئەوە داوای چارەسەری بنەڕەتی بودجەو موچە بكرێت لەبەغداوە لە 17% بگەڕێتەوە كە عێراق ئاسان دەتوانێت و داهاتی فڕیوە. ئینجا دۆسیەی كەركوك بدرێتەوە دەست كورد. ئەمە زامنی گرنگی بەهێزبونەوەی هەرێمی كوردستانە. ئەگەر ئەوەش نەبوو فرۆشتت، ئەوا ئینگلیزو فەرەنساو ئەڵمانیاو ئەمریكا دەتوانن بەرگەی فشارەكانی سەر ئێران بگرن و هەندێ شتت بۆ بكەن. دەستی توركیا كورت دەكەنەوە.\nبەكورتی دەرفەتی زێڕین هاتۆتە پێش بۆ كورد، تاكە بەربەست و دوژمن و نەیار تەنها دۆخی ناوخۆی كوردە. ئەگەر واز لە گەندەڵی و شاردنەوەی داهات بهێنن و صندوقی داهاتە نەوتی و نانەوتیەكانی پەرلەمانی كوردستان كارا بكەن، غازو نەوت بە سیاسەتێكی نیشتمانی بفرۆشن، ئەوا كوردستان دەبێتە دوبەی ئیمارات و پاریس و بەرلین. ئەگەر خەریكی شەڕە حیزب و شەڕە گەڕەك و شەڕە بەرەباب بن، ئەوا سەرباری ئەم هەموو نەوت و غازە وەك نەیجیریا دەژین لە ئەفەریقا، چونكە نەیجیریاش خاوەنی نەوت و سامانێكی سروشتی بێ شومارە، بەڵام بەهۆی خێڵگەرایی و گەندەڵی و دزی و شەڕە گەڕەك لە كولە مەرگیدا دەژی.\nخۆری شاری سلێمانی هەڵهاتووە، غازەكە بفرۆشن، بەڵام بە حەكیمانە.


خۆكوژێـك 30 كه‌س له چایخانه‌یه‌ك له باكوری ڕۆژهه‌ڵاتی به‌غدا ده‌كوژێت\nپۆلیسی عێراقی ده‌ڵێت هێرشبه‌رێـكی خۆكوژ خۆی له ناو چایخانه‌یه‌كدا له شـارۆچكه‌ی به‌له‌دروز له پارێزگای دیالا ته‌قاندۆته‌وه و به‌لایه‌نی كه‌م 30 كه‌سی كوشـتووه.\nله‌لایه‌كی تره‌وه كاربه‌ده‌ستانی ئاسایشی عێراقی ده‌ڵێن تیرۆریستان به‌رده‌وامن له‌سه‌ر په‌لاماردانی ئۆلداره شیعه‌كانی عێراق له‌و كاته‌ی كه به‌ره‌و كه‌ربه‌لا ده‌چن بۆ به‌شداریكردن له ڕێوڕه‌سمی ئاینی ساڵانه‌یاندا.\nپۆلیس ده‌ڵێت ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـكی بۆمب چێنراو له گه‌ڕه‌كی سه‌یدییه‌ی باشوری به‌غدا 8 كه‌سی كوشتووه. له ناوچه‌ی دۆره‌ش له به‌غدا 7 حاجی تری شیعه ئاینزاكان كوژران و زیاتر له 10 كه‌سی دیكه‌ش بریندار بوون.\nڕۆژی سێشه‌ممه‌ش، كۆی ژماره‌ی قوربانی‌یه‌كانی شیعه ئاینزاكان له سه‌رانسه‌ری عێراق‌دا گه‌یشته 140 حاجی.\nفه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی هاوپه‌یمانانیش له عێراق، ژه‌نه‌ڕاڵ ده‌یڤد په‌یترییه‌س و باڵیۆزی ئه‌مه‌ریكا له عێراق زاڵمای خه‌لیلزاد به‌یاننامه‌یه‌كی هاوبه‌شی ده‌كردووه و تیایدا ڕه‌خنه‌ی له‌و كرداره توندوتیژییانه گرتووه كه له دژی گه‌لی عێراقی ئه‌نجام ده‌درێن.\nله لایه‌كی دیكه، ژماره‌ی كوژراوه‌كانی هێرشه‌كه‌ی ڕۆژی سێشه‌ممه له حله به‌رزبۆته‌وه به‌هۆی گیان له‌ده‌ستدانی هه‌ندێ له برینداره‌كان.


دیسك – سه‌رده‌م\nخۆرخێ لویس بۆرخس\nلە فارسییەوە: ئازاد بەرزنجی\nمن داربڕەوەم، گرنگ نییە ناوم چییە. ئەو كوختەی تیایدا لەدایك بووم و بەم زووانەش تیایدا دەمرم، كەوتۆتە قەراغ دارستانەكەوە. ئەم دارستانە بە ڕواڵەت بە دەریایەك كۆتایی دێت، كە دەوراندەوری زەویی گرتووە و بەسەر ئاوەكەوە كۆمەڵێك خانووی دارین هەیە، كە وەكو خانووەكەی من دەلەنگێنەوە. هیچ نازانم؛ هەرگیز ئەو دەریایەم نەبینیوە. ئەوسەری دارستانەكەشم هەرگیز نەدیوە. كاتێ مناڵ بووین، برا گەورەكەم وایلێكردم پێكەوە سوێند بخۆین، تا بە هەردووكمان هەرچی داری دارستانەكە هەیە بیبڕینەوە؛ تا ئەو ڕادەیەی تەنانەت یەك دار چییە بەپێوە نەمێنێت. براكەم مردووە، ئەوەی ئێستا من بە دوایدا وێڵم و بە دوایدا وێڵ دەبم شتێكی ترە. لە دەوروبەری (پۆنانت)دا ڕووبارێك هەیە، كە دەتوانم تیایدا بە دەست ماسی بگرم، دارستانەكە گورگی هەیە، بەڵام من لە گورگ ناترسم و تەورەكەشم قەت خیانەتی لێ نەكردووم. نازانم تەمەنم چەندە، ئەوەندە دەزانم كە زۆرە. چاوەكانم كزبوون و توانای بینینیان نەماوە. لەناو دێ، كە ئێستا ڕووی تێناكەم، لەبەرئەوەی لە ڕێگادا ون دەبم، بە ڕەزیلی ناسراوم، بەڵام داربڕەوەیەكی دارســتان دەبێ بتوانێ چی پێكــەوە بنێت؟\nبە بەردێك دەرگای ماڵەكەم توند دەگرم، تا بەفر نەیەتە ژوورەوە. پاشنیوەڕۆیەكیان گوێم لە دەنگی قورسی پێی كەسێك بوو، پاشان لە دەرگا درا. دەرگاكەم كردەوە و ڕێم بە كەسێكی نەناس دا بێتە ژوورەوە.\nپیرەمێردێكی باڵابەرز بوو، كە قاپووتێكی درێژی كۆنی لەخۆیەوە پێچابوو. جێ برینێك خەتێكی لە دەموچاویدا دروستكردبوو. وا دەهاتە بەرچاو، كە تەمەنی زۆری لەبری ئەوەی بێهێزی كردبێت؛ گوڕوتینێكی زیاتری پێدا بێت. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا دەمبینی كە لە ڕۆیشتندا دەبوایە خۆی بدایە بە سەر دار عەساكەیدا. پێكەوە هەندێ قسەمان كرد، كە بیرم نایە چی بوون. دواجار وتی:\n– حاڵ و ماڵم نییە و لە هەركوێیەك بێت دەخەوم. تەواوی ئیمپراتۆریەتی ئانگلۆساكسۆنم بەپێ تەی كردووە.\nئەم قسانە لەگەڵ تەمەنیدا دەگونجا، باوكم هەمیشە باسی ئیمپراتۆریەتی ئانگلۆساكسۆنی دەكرد، ئەمڕۆ خەڵك پێی دەڵێن ئینگلستان.\nنان و ماسیم هەبوو. بە بێدەنگی شێومان خوارد. باران دایكرد. بە چەند پێستەیەكی حەیوان لەسەر زەوییەكە و لەو شوێنەدا، كە براكەم تیایدا مردبوو، جێخەوێكم بۆ چێ كرد. بوو بە شەو و خەوتین.\nكاتێ لە ماڵەوە چووینە دەرێ خەریك بوو ڕۆژ دەبۆوە. بارانەكە خۆشیكردبۆوە و بەفرێكی تازەباریو زەوییەكەی سپی كردبوو. دار عەساكەی فڕێدا و بە منی وت كە هەڵی بگرمەوە.\n– بۆ دەبێ بە قسەت بكەم؟\n– چونكە من پاشام.\nلە دڵی خۆمدا وتم ئەمە شێتە، دار عەساكەیم هەڵگرتەوە و دامەوە دەستی. بە دەنگێكی جیاواز لە دەنگی پێشوویەوە وتی:\n– من پاشای (سێگنس)م. زۆربەی جارەكان لە شەڕە سەختەكاندا سەركەوتنم بۆ ئەوان بەدەست هێناوە، بەڵام لە ساتێكدا، كە چارەنووس دیاریی كردبوو، دەسەڵاتم لەدەست دا. ناوم (ئیسێرن)ە و ڕەچەڵەكم دەچێتەوە سەر (ئۆدین).\n– من ڕێز لە ئۆدین ناگرم. من باوەڕم بە مەسیح هەیە.\nوەك ئەوەی گوێی لە قسەكەم نەبووبێت، لەسەر قسەی خۆی بەردەوام بوو:\n– سەرگەردانی سەر ڕێگاكانی غەریبیم، بەڵام هێشتا هەر پاشام، لەبەرئەوەی دیسكم پێیە. دەتەوێ بیبینیت؟\nناو لەپە ئێسقاناوییەكەی كردەوە. هیچی لەدەستدا نەبوو. ناودەستی بەتاڵ بوو، بەڵام دەستی بە جۆرێك بوو، كە هەستم كرد توند شتێكی گرتووە. چاوی لە چاوم بڕی و وتی:\n– دەتوانیت دەستی تێوە بدەیت.\nبە تۆزێ دوودڵییەوە نووكی پەنجەم دا لەناو لەپی دەستی. هەستم بە شتێكی سارد كرد و بریسكەیەك دای لە چاوم. خێرا دەستی نووقاند. هیچم نەوت. وەك ئەوەی لەگەڵ مناڵێكدا قسە بكات، بە حەوسەڵەوە لەسەر قسە بەردەوام بوو:\n– ئەمە دیسكی ئۆدینە(1). تەنها یەك دیوی هەیە. شتێكی تر نییە لەسەر زەوی تەنها یەك دیوی هەبێت. تا ئەمەم لە دەستدا بێت، هەر بە پاشایی دەمێنمەوە.\n– نازانم. دیسكی ئۆدینە. تەنها یەك دیوی هەیە.\nحەزمكرد ببمە خاوەنی ئەو دیسكە. گەر هی من بووایە دەمتوانی بیفرۆشم، لەگەڵ قاڵبە ئاڵتووندا دەمگۆڕییەوە و دەبووم بە پاشا. بەو بەرەڵڵایەم وت كە تا ئێستاش ڕقم لێی دەبێتەوە:\n– لە كوختەكەمدا سندووقێكم شاردۆتەوە پڕە لە سكە. سكەی ئاڵتوونن و وەكو تەورەكەم دەبریسكێنەوە. ئەگەر ئەو دیسكی ئۆدینە بدەی بە من ئەو سندووقەت دەدەمێ.\nبە كەللەڕەقیەوە وتی:\n– ڕازی نیم.\n– باشە، كەواتە دەتوانیت ڕێی خۆت بگریتە بەر و بڕۆیت.\nپشتی تێ كردم. یەك جار وەشاندنی تەورەكە بۆ سەر ملی بەس بوو تا تلۆر بێتەوە و بكەوێ، بەڵام لە كاتی كەوتنەكەیدا دەستی كردەوە و ئەو تیشكەم بینی لەو هەوادا سووڕایەوە. بە توورەكەم شوێنەكەیم نیشانە كرد و مردووەكەم بەرەو ڕووبارێك پەلكێش كرد، كە لە هەڵچووندا بوو. فڕێم دایە ناو ڕووبارەكەوە.\nكاتێ گەڕامەوە بۆ ماڵەوە، بە دوای دیسكەكەدا گەڕام. نەم دۆزییەوە. ئێستاش ئەوەتانێ وا ساڵانێكە هەر بە دوایدا دەگەڕێم(2).\n1- ئۆدین: خواوەندێكی جەڕمەنییە: خواوەندی شەڕ و ئەلفوبێی كۆنی جەڕمەنی و شیعرە. ئەویش سیحرباز و جادووگەرە و خاوەنی ئەڵقەی سیحریی (دروپند)ە، كە دەشێ لەم چیرۆكەشدا مەبەست لە (دیسك) هەمان ئەو ئەڵقەیە بێت.\n2- لەم كتێبەوە كراوە بە كوردی:\nكتابخانە و بابل و 23 داستان دیگر، خورخە لوئیس بورخس، ترجمە‌ء: كاوە سید حسینی، چاپ اول 1378 (1999)، انتشارات نیلوفر.


سیاسەتەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ تواندنەوەی نەتەوەی کورد درێژەی هەیە\nزایینی: ٢٨-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٨/٠٦ - ١١:٥٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: هەوڵەکانی بەرپرسانی ئەمنییەتی و نیزامیی ڕێژیمی ئێران لە کوردستان بۆ سەرکوتی خەڵک بە شێوەی جۆراوجۆر بەردەوامه.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، بەرپرسانی ناوەندە ئەمنییەتی و نیزامییەکانی ڕێژیمی ئێران، لە گوردانی شاری سنه دەیانەوێت لە ڕێگای نێونووسەوە خەڵکی خۆجێی لە تیپێکی نیزامیدا ڕێک بخەن.\nهەواڵنێری ماڵپەڕی کوردستان میدیا، لەو بارەیەوە ڕایگەیاند: بەرپرسانی ئەو گوردانە بە خەڵکیان ڕاگەیاندووە، کە دەتوانن بێن لەو گوردانە ناوی خۆیان تۆمار بکەن و ڕێک بخرێن.\nبه‌رپرسانی سیاسی و ئه‌منییه‌تی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێڕان، بۆ سەرکوت و فەزای داپڵۆسێنەریی زیاتر لە کوردستان و بە مەبەستی پێشگرتن لە ئه‌گه‌ری سه‌رهه‌ڵدانی ناڕه‌زایه‌تییەکان لە کوردستان، بنکە نیزامییەکانی خۆیان لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرین پەرە پێداوە.\nدوای جیگیربوونی هێزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، له شاخەکانی کێلەشین و قەندیل ڕێژیم بە شێوەیەکی جیددی دەستی داوەتە میلیتاریزە کردنی شارە و گوندەکانی کوردستان و کەش و هەوایەکی ئەمنییەتی توندی بە سەر شارەکانی کوردستا‌ندا زاڵ کردووە.


هاوڕێ نیاز: سەرهەڵدانی خوا ناسە نوێکان. – WtariKurd\nهاوڕێ نیاز: سەرهەڵدانی خوا ناسە نوێکان.\n– Posted on 2017-06-05بابەتی: ئاینی\nتاک تاک بیردەکەنەوە، هەموویان ئەو نەوەیەن، وەک خۆیان دەلێن: لەگەورەیی خوا گەیشتوون. لەوە گەیشتوون، خودا تاکەو فەرمانەکانیشی لە ناخی تاکدا چواندووە.\nئەوان وا بیر دەکەنەوە، دینەکان کار لەسەر لاوازیی دەسەڵاتی خودا دەکەن لەسەر مرۆڤەکان لەسەر زەویی.\nبیرکردنەوەی ئەوان وەهایە، گەر خودا یەکەم مرۆڤ و دوا مرۆڤ دروست بکات و دەسەڵاتی بەسەر مرۆڤەکاندا هەبێت، ئەم هەموو دین و پرۆگرامانەی بۆچی یە؟. لای ئەوان خودا، وەک ئەو زانایە نییە کاتێک پرۆگرامیك دادەمەزرێنێت، دواتر بە پێی پێویست گۆرانکاریی لەسەر دەکات، بەڵکو گەورەیی خودا لەوەدایە یەکجار پرۆگرامی میشکی مرۆڤەکان دەکات و گەشەی مێشکی مرۆڤیش، بەپێی ئەو ژینگەو کلتورەی تیا دەژی دەخوڵقێنێت.\nلای ئەوان ناسینی خودا بەپێی جۆرو شێوەی پرۆگرامە دینییەکان نییە، بەڵکوو مرۆڤ لەسەرەتای بوونەوە، خوای ناسیووەو، لەخواش ترساوە. ئەوە دینەکانە جۆری ناسین و ترسی چواندن و گەورەیی خوداو لێکنزیکبوونەوەو سزای خودا دیاریی دەکەن، بەپێی دینەکانی خۆیان.\nخواناسەکان، کار لەسەر گەورەیی و توانا و خواستی خودا دەکەن بەشێوەیەکی زانستی، بیر لەوە دەکەنەوە، کە خودا کاریی چاکەو بیریی چاکەی پێ باشە. ئەوان دەڵێن: تۆی مرۆڤ لەهەر جێگایەکی، لەو جێگایەدا کردار و وتەیەک بخەرە ڕوو، کە چواردەور دڵخۆش بکات، ئەوسا تۆ دەتوانیت لەو جێگایەدا سۆزی خودا بەدەست بهێنێنیت.\nئەوان دەڵێن: مرۆڤ هیچ چاودێرییەکی لەسەر نییە، بەڵکوو کردەی باش و خراپی، لە مێشکیدا بەهۆی چاوو هەستییەوە ڕیکۆرد کراوەو لە ڕۆژی زیندوبونەوەدا، خوددا سزاو پاداشی پێدەبەخشێت.\nلای ئەوان نوێژ و بەرنامەی ڕۆژانە بوونی نییە، بەڵکوو ئەوان دەڵێن: هەست و دڵ و هەنگاوەکانی ڕۆژانە و کردار و بیرکردنەوە جوان و باشەکان، ئەرکی مرۆڤەکانە بەرامبەر بەخوودا. جگە لەمانەش بۆ هەر کردەو بیرکردنەوەیەک، ناو و هەستکردن بە بوونی خوا، ئەرکە.\nخواناسەکانی ئەوروپا، کە ئەمڕۆ زۆرینەن و دەڵێن: لەو شێوینەی زانست و بیرکردنەوە جوانەکان بوونی هەبێت، کەسەکان زانستیانە خودا دەناسن و زیاتر دوور دەکەونەوە لە دین.\nخواناسەکان دەڵێن: مرۆڤ کات و چرکەی کۆتایی بۆ دیاریی نەکراوە، بەڵکوو کۆتایی ژیان، بوونی هەیە. نمونەش مرۆڤ دەتوانێت بەهۆی کارەسات و نەخۆشی و بونیاتییەوە و وەرزش و دکتۆرەوە، تەمەنی بەرز و نزم دەکات.\nلایان وایە، تەنیا خودا دەتوانێت، لێپرسینەوە لەمرۆڤ بکات و، هەر ئەویش دەتوانێت سزاو چاکەیان بەسەردا بدات.\nپێشیان وایە نەبوونی لۆژیک و زانست بۆ خودا ناسی و، هەروەها کۆمەڵگای دواکەوتوو، هۆکاریی گەشە و باڵادەستی دینە.


وتووێژ:ئۆراکڵ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکاکە بەباشی گوێ لەمە بگرە  ئەگەر ھەر باوەڕت نەھات ئێ کاکە خۆ دەبێ ئەوە بزانی ئەگەر بڕگەکانی پێشەوەی وشە قورس بوون بڕگەی دواوەش قورس دەبێت بە پێچەوانەشەوە ئەگەر سوک بوون ئەوا بڕگەی دوای خۆشی سوک دەکات. ئۆڕاکڵ سێ بڕگەیە /ئۆ/ڕا/کڵ/ ئەگەر بڵێی (ڕا) نیە (را) یە ئەوا دەبێت بڕگەی (کڵ) بکەیتە (کل) چونکە ناکرێ و زۆر بە گرانی دێتە سەر زار ئەگەر دوو بڕگەی دوای یەک لە وشەدا دژی یەک بن یەکیان قورس و یەکیان سوک بێ، ئیتر سوپاس--Ferxwaz (لێدوان) ٠٩:٤٨, ٢٨ تشرینی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)\nقسەکەت جوان بوو. بۆ نموونەی قسەکەشت لە زاری ئێمەدا دەڵێن کەماڵ و جەماڵ بەڵام ناڵێین جەلاڵ. نەچوومە سەر بەستەرەکەش چون یووتیووب لای ئێمە فیلتەر کراوە. بەڵام دڵنیام کە لە زمانی ئینگلیزیدا ڕ و ڵ بوونی نییە و پێویست نییە ئێمە ئەم وشانە بە ڕ و ڵ بڵێین. ئێمە لە ڕۆژھەڵات دەڵێین ئۆراکل وەکوو ئینگلیزی نە «ڕ»ی تێدایە نە «ڵ»، سووک و ھاسان، بەبێ ھیچ گرفتێک. بۆیە پێم باشترە بیگوازینەوە بۆ ئۆراکل.--چالاکWьтуwеж (٧ی خەزەڵوەری ٢٧١٢) ٠٩:٥٦, ٢٨ تشرینی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)\nباشە کاکە بیگوێزەوە بۆ (ئۆراکل) چونکە یان دەبێ (ئۆراکل) بێ یان دەبێ (ئۆڕاکڵ) بێت.\nشتێکی تریشم ھەیە ڕاستی بۆ بەور و پڵنگەکە لە براکەم پرسی ھەرچەندە لەخۆم بچووکترە بەڵام زۆر ئاژەڵی خۆشدەوێت و دەیانناسێت وتی ڕاستە خەت خەتەکان و پەڵەپەڵەکان دوو جۆر ئاژەڵی جیان و یەک شت نین بەڵام ھەردووکیان لە ڕەگەزی پشیلەکانن زۆر لەیەک دەچن بۆیە لای ئێمە ھەردووکی پڵنگ یان پڵینگە بۆیە بۆ بەور و پڵنگەکە بەڕاستی دڵخۆش بووم بە زانینی وشەیەکی تری کوردی ڕەسەن، ھەر لەبەر ئەمەش ھیوادارم پێم بڵێیت مانای ھەردوو وشەی (Clan و Tribe) لای ئێوە چۆن پێناسەی کراوە شێوازی پۆلێن کردنی چۆنە کامیان لە کامیان گەورەترە و ئەوەی تر بەشێکە لەو ھەروەھا جیاوازیەکانیان چین ئەگەر بکرێ وەڵامم بدەیتەوە، لای ئێمە ھەردووکی یەک مەعنای ھەیە کە ئەمانەن (ھۆز، خێڵ، عێل، عەشیرەت) ھی تریش ھەن بەس ئێستا ھەمووی بیرناکەوێتەوە وشەی (تیرە)ش ھەیە بەڵام تیرە بەشێکی بچووکە لە عەشیرەت کە لەوانەیە چەند بەرەبابێک ببێ و بەس. ئیتر سوپاس--Ferxwaz (لێدوان) ١١:٢٤, ٢٨ تشرینی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)\nکاکە زمانی کوردی بە لەبەر چاو گرتنی ھەموو شێوەزارەکانی زۆر گەورە و ڕەسەنە و دەتوانێ وەڵامدەرەوەی ھەموو بابەتێک بێ. سەبارەت بەم دوو وشەیە (Clan و Tribe): کاکە ئەمە شتێکی پسپۆرانەی کۆمەڵایەتییە. ئەم زاراوانە لە ئینگلیزیشدا ئێستا بە جوانی ڕوون نەکراونەتەوە و لەسەریان دووبەرەکی ھەیە چ بگا بە زمانی کوردی کە کاری ئەسڵەن لەسەر نەکراوە. ئەوەندی من دەزانم «ئێل (عێل) و خێڵ» یەک شتن و بە کۆمەڵێک لە خەڵکی کۆچەر و ھەوارچی دەوترێ. تیرە بەشێکە لە ھۆز. «ھوز و عەشیرەت»یش ھەر یەک شتن و بەرامبەرەکەی بە ئینگلیزی ھەر Tribeم بیستووە. بەڵام لە Clan دڵنیا نیم. لە ویکی ئینگلیزیدا نووسراوە Clan لە Tribe بچووکترە (clan is a smaller part of a larger society such as a tribe). گەلۆ تیرە Clan بێت؟ بە جوانی نازانم بەڵام ئەگەر لێم ڕوون بۆوە پێت دەڵێمەوە.--چالاکWьтуwеж (٧ی خەزەڵوەری ٢٧١٢) ١٢:٥٤, ٢٨ تشرینی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)\nدەست خۆش کاک چالاک بەڵام ئێستا بۆ نمونە زۆرجار دەڵێن ھۆزی جاف و زۆرجاریش دەڵێن عەشیرەتی جاف یان خێڵی جاف یاخود عێلی جاف دواتریش دەڵێن بەسەر سێ تیرە دابەش دەبێت کە جافی موڕادی و جافی گۆرانی و جافی ھەورامی (جافی جوانڕۆ)یە، کە ئەگەر بەم پێیە بێت مادامیش کلان بچوکترە لە تریب دەبێ تریب بکاتە (ھۆز و عەشیرەت و خێڵ و عێل) لە بەرامبەریشدا کلان بکاتە تیرە.--Ferxwaz (لێدوان) ١٤:٤٠, ٢٨ تشرینی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)\nکاکە بەڕواڵەت دەبێ وا بێ مەگەر لە نێوان ترایب و کلەنیش وشەیەکمان ھەبێ ئەو دەم ئیتر نازانم چۆنە. بزانم دەتوانم زیاتر لێی بکۆلمەوە بزانم دەقاودەق چۆنە.--چالاکWьтуwеж (٧ی خەزەڵوەری ٢٧١٢) ١٤:٥٩, ٢٨ تشرینی یەکەم ٢٠١٢ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ئۆراکڵ&oldid=162409»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٥٩ی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ نوێ کراوەتەوە.


تویژینەوەکی نوێ دەریخستووە ڤایرۆسی کۆرۆنا تا مەودای 4.5 مەتری بڵاوئەبێتەوە+گرنگ!\n10/3/2020 02:28 PM\nتوێژینەوە نوێیەکان دەریانخستووە ڤایرۆسی کۆرۆنا لانیکەم نیو کاتژمێر لەهەوادا و تا چەند رۆژیش لەو شوێنانەی وا کەسی تووشبوو دەستی بەری کەوتووە ئەمێنێتەوە. هەروەها ئەتوانێ تا مەودای 4.5 مەتریش بگوازرێتەوە.\nتوێژینەوەی نوێی توێژەرانی بواری ئیپیدیمۆلۆژیی چین، توێژینەوەکانی پێشووی خستە ژێر پرسیارەوە. بەپێی داتاکانی پێشوو ئەوپەڕی مەودای بڵاوبوونەوەی ئەم ڤایرۆسە 1 مەتر و 82 سانتیم بوو. بەڵام توێژەرانی چینی لەتوێژینەوە نوێیەکانی خۆیاندا بەو ئەنجامه گەیشتوون کە ئەم مەودایە زۆر زیاترە. بەگوتەی ئەم توێژەرانه لەشوێنە داخراوەکاندا، ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەتوانێ لەمەودایەکی زیاترەوە بگوازرێتەوە.\nلەم توێژینەوە نوێیەدا دەرکەوتووە ڤایرۆسی کۆرۆنا لەژوورێکدا کە پلەکانی گەرما 36 دەرجەی سەنتیگرادە تا چەندین رۆژ زیندوو ئەمێنێتەوە و ئەم ماوەیە لەسەر جەستەی مرۆڤ نزیکەی 5 رۆژە.\nتوێژەران لەتاقیکارییەکانی خۆیاندا بەو ئەنجامه گەیشتوون کە کەسێکی تووشبوو ئەتوانێ 13 کەس لە سەرنشینانی پاسێکی 48 کەسی تووشی کۆرۆنا بکات. وێنەی کامێراکانی چاودێری دەریانخستووە کە ئەم کەسە هیچ پەیوەندییەکی لەگەڵ سەرنشینانی پاسەکە لەگەشتیکی 4 کاتژمێریدا نەبووە، بەڵام ئەو مسافیرانەی وا شەش کورسیان مەودا لەگەڵی بووە (واتە 4.5 مەتر) تووشی کۆرۆنا بوون.\nنیو کاتژمێر پاش دابەزینی کەسی تووشبووی سەرەکی لەپاسەکە و باقی ئەو مسافیرانەی وا نەخۆش کەوتبوون، مسافیرێکی نوێ لەپاسەکە سەرئەکەوێت و ئەویش نەخۆش ئەکەوێت. بەگوتەی توێژەران ئەو مسافیرە نوێیە بە هەنەسەدان لەهەوای پاشماوەی مسافیرەکانی پێشوو، تووشی کۆڤید-19 بووە.\nلەو توێژینەوەیەدا کە بەچڕی کامێراکانی چاودێری تاوتوێ کراون هەروەها دەرکەوتووە ئەو مسافیرانەی دەمامکیان بەکارهێناوە نەخۆش نەکەوتوون. هەر بۆیە رۆڵی دەمامک لەپارێزراوبوونی کەسەکان لەبەرامبەر کۆرۆنادا زۆر گرنگە و لەکاتی سەرکەوتن لەتەکسی و پاس و هاتوچۆ بۆ شوێنە گشتییەکان ئەبێ بەکاری بێنن.


رێگاي ئێوه خۆڕھه ڵاتي ناوين » په‌ژاك و پرۆسه‌ي هاوسه‌رگيري\n26 تشرینی دووهەم 2018\nکد خبر 622\nپه‌ژاك و پرۆسه‌ي هاوسه‌رگيري\nله ھه موو کۆمه ڵگا و سيستمه کاندا پرۆسه ي ھاوسه رگيري يه کێک له ئه رکه سه ره کييه کاني ھه ر مرۆڤێکه و له ھه موو ئاێينه کانيشدا وه ک ئيشێکي گرنگ و سه ره کي و به نرخ ناوي لێ ده بردرێت. به ڵام ئه مه له په ژاک و په که که دا قه ده خه يه! بۆ؟ ئه وه ي خۆيان بۆ شيرۆڤه ي ئه م بابه ته ئاماژه ي پێده ده ن ئه وه يه که ده ڵێن: ئێمه له کاتي شورشداين و بۆيه کاتي ئه نجامي ئه م ئيشه مان نييه. به ڵام ئه م قسه يه تا چه ندده توانتێت لوژيکي بێت و تا چ راده يه ک ده توانێت بۆ مرۆڤه کان په سه ندکراو بێت؟\nئه مه يه کێک له کێشه گرنگه کاني نێو په ژاک و په که که يه که سه رکرده کانيش نازانن ھيچ چاره يه کي بۆ ببيننه وه. له راستيدا ده توانين بڵێين ئه مه يه ک له فاکته ره سه ره کييه کان بۆ ناسيني لايه نه دژه مرۆڤييه که ي په ژاک و په که که يه. ئه م مافه به که س نه دراوه که پێش له م ھه ست و چێژه بگرێت که له ده رووني مرۆڤه کاندا ھه يه به ڵام ئه م فرقانه ئه مه يان له ئه ندامه کانيان قه ده خه کردووه.\nئه گه ر که سێک پاش زانين ئه م بابه ته بيه وێت بگه ڕێته وه و له وێ نه مێنێت رێگاي پێ نادرێت و به و توندي ره فتاري له گه ڵ ده کرێت و زۆر جاريش ئه و لايه نه ئه گه ر پێداگري له سه ر ويسته که ي بکات ئه وه ده کوژرێت. ئه مه ھه ڵويستي فرقه يه که که خۆي به پارتێکي پێشکه وتوو و زانستي ناودێر ده کات.\nئه وانه ي بۆ يه که مجار ده ڕونه ئه وێ ھه ڵخه ڵه تاون و يا خون له ته مه ني لاويه تيدان. به ڵام په ژاک له سه ره تاوه رێگا له م ئيشه ده گرێت و به م شێوه يه ھه موويان ده کاته کوێله ي خۆي. ئه مه له کاتێکدايه که سه رکرده کاني ئه م فرقه يه ھه رکاميان چ به ئه شکه را يا شاراوه ئه م ئيشه يان کردووه. بۆ نموونه خودي ئۆجالان دووجار ئه م پرۆسه يه پێک ھێناوه و ئێستا کوڕێکي 22 ساڵه شي ھه يه.\nئه مه له کاتێکدايه که مرۆڤه کان بۆ به رده وامي له ژيان و زيادبووني ژماره پێويستيان به زا و زێ ھه يه. ئه م قه ده خه کردنه کردنه بارێکي ده رووني ئاڵۆز بۆ ئه ندامان دروست ده کات و چون مافي جيابوونه وه شيان نييه ناچارن خۆيان له ژێر گۆشار بھێڵنه وه و به رده وام ئه م ھه سته به نرخه سه رکوت بکه ن.\nئه م مافه يه ک له سه ره کي ترين مافه کاني مرۆڤه که په ژاک و په که که به شێوه يه کي زۆر دڕندانه له ئه ندامه کانيان ده ستێننه وه و رێگايان پێ ناده ن ھاوسه رگيري بکه ن. لايه ني شاراوه ي ئه م کرداره دژه مرۆيه ده گه ڕێته وه بۆ ئه وه ي که سه رکرده کان به م شێوه يه له وزه و تواناي ئه ندامانيان بۆ گه يشتن به ئارمانجه کاني فرقه که ڵک وه رده گرن و به واتايه کي ديکه ئه م مرۆڤانه ده که نه قورباني ھه ست و ئارزوه کاني يه ک يا چه ند که س.\nله راستيدا ئه مانه ھه موويان به جۆرێک له جۆره کان بوونه ته قورباني ھه ست و ئارزوه کاني ئۆجالان. ئه ويش له ئمرالي بۆ خۆي خۆشي ده گوزرێنێت و له گه ڵ کوڕه کاني ميت ژيان به سه ر ده بات.\nبرچسب ها : jin , pjak , pkk , په‌ژاك , دێمۆکراسي , قه‌ده‌خه , هاوسه‌رگيري


هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 3 هەفتە  :: 104 جار بینراوە\nزۆر ترسناكه مرۆڤ بیر له فه‌وتان و له‌ناوچوون بكاته‌وه له جیهانێكدا كه بوونى ئه‌مى به‌لاوه گرنگ نه‌بێت. فه‌وتانێك كه هیچ كه‌س نه‌یبینیبێت و نه‌یبیستبێت. كرۆكى خه‌باتى مرۆڤایه‌تى له‌ڕاستیدا بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى ئه‌م ترسه‌یه. خه‌باته بۆ ئه‌وه‌ى جیهان بوونى ئێمه بسه‌لمێنێت.\nهه‌ژارى و دواكه‌وتوویى و حوكمڕانى ملهوڕ و سه‌ركوتكه‌ر ئه‌و هۆكارانه‌ن كه هیچ واتایه‌ك بۆ ژیان ناهێڵنه‌وه له‌و كه‌شوهه‌وایه‌دا، بیرۆكه‌ى خۆكوشتن و پێش ئه‌و سه‌رهه‌ڵگرتن و ئاواره بوون په‌ره ده‌سێنن.\nزۆر به‌رهه‌مى ئه‌ده‌بى و هونه‌رى راسته‌خۆ و ناڕاسته‌خۆ ئه‌م دۆزه‌خه‌یان وێنا كردووه كه له زۆر رووه‌وه ژیانى ناو زیندانه‌كان باشتر و مسۆگه‌رتره له ژیانى ئه‌و جۆره كۆمه‌ڵگایانه. هه‌ندێكجار دۆخه‌كه هێنده سه‌خت و ئاڵۆز و بێ چاره دێته به‌رچاو كه ئیتر مردن و ژیان و ته‌نانه‌ت خۆكوشتنیش هیچ بایه‌خ و گرنگییه‌كیان نامێنێت، به‌ڵكو ئه‌وه‌ى كه ناخى مرۆڤه‌كان ئازار ده‌دات هه‌ستكردنه به هیچ به پووچبونى واتاكانى ژیان و یه‌كسانبوونى له‌گه‌ڵ مه‌رگدا ئیتر هه‌موو مه‌سه‌له‌كان بچووك و بێ كاریگه‌ر ده‌بن ژیان و مردن و غه‌یب و ته‌نانه‌ت باوه‌ڕه ئاینییه‌كانیش قسه‌ى ناخ و سه‌ر زاره‌كى خه‌ڵكه‌كه هه‌ر بریتى ده‌بێت له گوزارشتكردن له بێ نرخى ژیان و كڵۆڵى و كوێره‌وه‌رییه‌كانى مرۆڤ.\nدۆزه‌خه‌كه واى لێ دێت كه پێچه‌وانه‌ى باوه‌ڕ بریتى نه‌بێت له بێ باوه‌ڕى به‌ڵكو بریتى ده‌بێت له كه‌مته‌رخه‌مى و گوێ پێ نه‌دان. ئه‌م گوێ پێ نه‌دانه شوێنى مه‌رگیش و دڵڕه‌قى و جه‌للادیش ده‌گرێته‌وه، كه‌مته‌رخه‌مى ده‌بێته بێ ده‌نگى و بێ هه‌ڵوێستى بینه‌رانى به‌ڕێزیش كه مرۆڤ ته‌نگى پێ هه‌ڵده‌چنێت و په‌یداكردنى بژێوى رۆژانه‌ى بۆ ژیانێكى مه‌مره و مه‌ژى ئیتر خۆكوشتن ره‌نگه ببێته تاقه رێبازى ئازادى، له‌به‌رئه‌وه ده‌ستى پێوه ده‌گرێت و خه‌سارى ناكات و درێژه ده‌دات به‌و ژیانه سه‌خته‌ى كه به‌رده‌وام بوون تیایدا ته‌نیا كه‌لـله‌ڕه‌قى كوێرانه‌یه دژى كوێره‌وه‌رى و بێ هیوایی، بگره دژى خودى ژیانیش كه بێ هوده ده‌ڕوات.\nئه‌مه جه‌وهه‌رى ئه‌و گوێ پێنه‌دانه‌یه كه فه‌یله‌سوفه‌كان باسى ده‌كه‌ن. كاتێك كه ئه‌م گوێ پێنه‌دانه له ناو ئه‌ندامانى كۆمه‌ڵگەیه‌كدا بڵاوده‌بێته‌وه وه‌ك هه‌ستێكى ده‌سته‌جه‌معى به‌رامبه‌ر به ژیان ئیتر ئه‌و خه‌ڵكه هه‌م ده‌توانن ببنه قوربانى و هه‌م ده‌توانن ببنه تاوانكاریش. پابه‌ند نابن به هیچ كۆت و پێوه‌ندێكى ره‌وشتى و جوانناسى به‌رامبه‌ر به ژیان و مرۆڤ.\nله كۆمه‌ڵگەى ئاوادا مرۆڤ بۆى هه‌یه ببێته قوربانى حه‌ڵاڵكردنى هه‌موو جوانى به‌هاكان یان بۆى هه‌یه ببێته تاوانكارێك كه ژیانى ئه‌و خه‌ڵكه گه‌مه‌یه‌ك بێت به ده‌ستیه‌وه، هه‌ندێكجار ده‌بێته هه‌ردووكیان، ده‌بێته بۆریه‌ك سته‌م و توند و تیژى و حه‌ڵاڵكردنه‌كان له‌سه‌ركوتكه‌رى گه‌وره‌وه ده‌گوێزێته‌وه بۆ قوربانییه‌ك كه ئه‌ویش له‌ڕێى خۆیه‌وه ده‌بێته سته‌مكار به‌سه‌ر قوربانییه‌كى دیكه‌وه.\nئه‌م بازنه داخراوه بێ كۆتایى ده‌سوڕێته‌وه. رۆژانه ده‌بینین و ده‌بیستین خه‌ڵكانێك ده‌مرن یان ده‌كوژرێن یان خۆكوژى ده‌كه‌ن بێ ئه‌وه‌ى ده‌وروبه‌ره‌كه هه‌ڵوێستێك بنوێنێت. رووداوه‌كه دیمه‌نێكى ئاساییه له كۆمه‌ڵگەیه‌كدا كه هیچ شتێك به‌هاى نیه و هیچ رووداوێك نابێته مایه‌ی سه‌رسوڕمان.\nخۆ ئه‌گه‌ر نووزه‌یه‌كیش به‌رزبێته‌وه دژى سه‌به‌بكاره‌كانى سته‌م و نادادپه‌روەرى ئه‌وا ئاسانترین رێگە شێواندنى ناوبانگ و ئابڕووى كه‌سه‌كه‌یه ڤیدیۆى له‌سه‌ر دروست ده‌كرێت و بڵاوده‌بێته‌وه، ده‌ست وه‌رده‌درێته تایبه‌تمه‌ندییه هه‌ره تایبه‌ته‌كانى خۆى و خێزانه‌كه‌ی و ئه‌ڵقه نزیكه‌كانى ده‌وروبه‌رى. ئامانجه‌كه‌ش ملكه‌چكردنى هه‌مووانه كه به پێچه‌وانه‌وه ژیان و ئاینده و رابوردووت خاپور ده‌كرێن.\nده‌مێكه كۆمه‌ڵناسه‌كان بۆیان ده‌ركه‌وتووه كه گرنگترین هۆكارى خه‌مۆكى له‌م جۆره كۆمه‌ڵگایانه‌دا نه‌بوونى ئاینده‌یه. هه‌موو كه‌س له سبه‌ینێى خۆى ده‌ترسێت، ئه‌و ترسه زیاتر ئێخه‌ى گه‌نجانى گرتووه كه رۆشناییه‌ك بۆ ئاینده‌یان هێشتا نه‌هاتووەته ئاسۆوه. نه حكومه‌ته‌كان وه‌ك جارى جاران پارێزه‌رى لانى كه‌مى ژیانى هاووڵاتیانن نه كۆمپانیا و كه‌رته تایبه‌ته‌كانیش دڵنیا و پشت ئه‌ستوورن به ئاینده‌ى خۆیان، كه‌واته بێ هیوایی مه‌سه‌له‌یه‌كه ناشتوانى خۆتى لێ بدزیته‌وه.\nله ڕووى زانستییه‌وه ناوچه‌كانى بیركردنه‌وه له رابوردوو له مێشكدا هه‌مان ئه‌و ناچانه‌ن كه بیر له ئاینده‌ش ده‌كه‌نه‌وه. بۆیه كاتێك مرۆڤ رابوردوویه‌كى باشترى بیر ده‌كه‌وێته‌وه و له هه‌مان كاتدا هیچ هه‌ستێكى خۆشى بۆ ئاینده نابێت به دڵناییه‌وه تووشى سترێس و نائارامى ده‌روونى ده‌بێت. كه‌واته كۆمه‌ڵگەكانى ئێمه و مانان به‌ڕاستى هه‌ڕه‌شه‌ى گه‌وره‌ن بۆ سه‌ر سه‌لامه‌تى ده‌روونیمان. ئێمه له كوردستاندا لانى كه‌م ئامارێكى به‌راوردكردنیشمان نیه له‌سه‌ر خه‌مۆكى و تێكڕاى خۆكوشتن له 10 ساڵى رابوردوودا تا بتوانرێت وه‌ك كۆمه‌ڵگەکانى دیكه‌ى خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست هیچ نه‌بێت ئه‌م مه‌ینه‌تیه باس بكرێت و هه‌وڵى چاره‌سه‌ركردنى بدرێت.


کۆریای باکور هەڕەشەی دەستپێکردنەوەی بەرنامەی ناوکی دەکات ئەگەر سزاکان بەردەوام بن\nکۆریای باکور هەڕەشەی داوە دەشێت ڕێبازی وڵاتەکەی نوێ بکاتەوە بەمەبەستی پتەوکردنی چەکی ناوکی ئەگەر وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا سزا ئابورییەکان لەسەر وڵاتەکەی لانەدات.\nئەم بەیاننامەیە ئێوارەی هەینی لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی وڵاتەکە بڵاو کرایەوە کە تیایدا دەڵێت کۆریای باکور دەتوانێت ڕێبازی پیۆنگشین بۆ ئەوەی لە هەمانکاتدا هێزی ناوکی و گەشەسەندی ئابوری بەرەوپێش بەرێت، نوێ بکاتەوە ئەگەر وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا هەڵوێستی خۆی نەگۆڕێت. کۆریای باکور هەڕەشەی ئەوەی نەکرد کە وتووێژی ناوکی ئەوەی ئێستا لە ئارادایە لەگەڵ واشنتۆن ڕابگرێت.\nبەڵام واشنتۆنی تاوانبار کرد بەوەی لەو بەڵێنانە هەڵگەڕاوەتەوە کە لەلایەن ڕێبەری کۆریای باکور کیم جۆنگ ئان و سەرۆک دانۆڵد ترامپەوە لە کۆبونەوەکەی مانگی شەشی سینگاپور لەسەری ڕێککەوتبوون. ئەمە یەکەم جارە کۆریای باکور بڵێت دەتوانێت دەست بە تاقیکردنەوەی چەکەکانی بکاتەوە لەو کاتەوەی لە مانگی چوار کیم ڕێبازێکی نوێی حکومەتی مۆر کرد.\nلە میانەی وتووێژێکدا لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز ڕۆژی هەینی وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا مایک پەمپەیۆ گوتی بەرنامەی هەیە هەفتەی داهاتوو لەگەڵ هاوشانە کۆریای باکورییەکەی کۆببێتەوە، کە وا دیارە مەبەستی کاربەدەستی باڵای کۆریای باکور کیم یۆن چۆڵ بوو.\nپەمپەیۆ ئاماژەی بە شوێنی کۆبونەوەکە و ڕۆژی دیاری کراو نەکرد.\nپەمپەیۆ گوتی " کاری زۆر ماوە بکرێن، بەڵام من متمانەم هەیە کە ئێمە فشاری ئابوری دەهێڵینەوە هەتا ئەو کاتەی سەرکردە کیم ئەو بەڵێنانە بە تەوەتی بەجێنەگەیەنێت کە دابونی بە سەرۆک ترامپ لە مانگی شەش."


شارێک خەڵاتی کچە ھونەرمەندی ئاشتی دەکا.\nقائیمقامی قەزای خانەقین و سەرۆکی ئەنجومەنی شارەکە لە دیوانی قائیمقامییەت بە گەرمی پێشوازیان لە کچە ھونەرمەند(فاتمە محەمەد)یان کرد. محەمەد مەلا حەسەن لەبارەی ھونەرمەندی ناوبراو وتی: ئێمە شانازی دەکەین بە کچە شێوەکاری شارەکەمان کە بە تابلۆکانی بووە بە ویژدانی مرۆڤایەتی دژ بە جەنگ و بەم بۆنەیە خەڵاتی دەکەین و ھیوادارین درێژە بە بەرھەمەکانی بدات.\nلە کاتی خەڵاتکردنی ھونەرمەندی ناوبراو، سەرۆکی ئەنجومەنی شار(سەمیر محەمەد) وتی: خەڵاتکردنی ھونەرمەندەکەمان دەکەین، چونکە تابلۆکانی ھیواو خواستی مرۆڤایەتییە وخۆشحاڵین کە کچێکی شارەکەمان دەرگای جیھانی لەسەر خانەقینی نوێ کردۆتەوە.\nفاتمە لە دوو تابلۆدا بە ئێسک و پروسکی مرۆڤ وێنەی دەمانجە تانکی کێشاوە و بەمە لەبری شارەکەمان و ھەموو مرۆڤایەتی ناڕەزایەتی دژ بە جەنگ.\nفاتمە لەلای خۆیەوە لەبارەی خەڵاتکردنەکەی وتی: خۆشحاڵم بەوەی شارەکە بایەخ بە بەرھەمی ئاشتیخوازی دەدات. مرۆڤایەتی پێویستی بە بەرھەمھێنانی چەک نییەو لەبریدا پێویستی بە نان، دەرمان و عەداڵەت و برایەتی ھەیە. بەراستی زۆر بێزارم لەوەی کە ھەواڵەکان لە کەناڵەکانی تەلەفزیون دەبینم ھەر باسی جەنگ و کوشتار و ئەنفال و گریانە. شەرمدەکەم لەوەی منداڵە چاو گەشەکانمان دووچاری گریان، ھەژاری، نەخوێندەواری و لانەوازی دەبن. نیوەی ئەو بڕە پارەیە بۆ چەک بەرھەمھێنان و بەکارھێنانی خەرج دەکرێ، بەشی خۆشگوزەرانی سەد ساڵی مرۆڤایەتی دەکات و ژینگەی زەمینە سەوزە جوانەکەمان لە وێرانکردن رزگار دەکات.\nشایانی باسە لیژنەی بەرگریکردن لەبەرژەوەندییە گشتییەکان لە٢/٥/٢٠١٢دەستپێشخەری کرد لە خەڵاتکردنی ھونەرمەندی ناوبراو و ھێشتا رێکخراو سەندیکا و حزب و لایەن زانکۆ و پەیمانگەکان یەک لەدوای یەک خۆیان بۆ خەڵاتکردنی ھونەرمەندفاتمە محەمەد حوسین ئامادە دەکەن.


ئەمەریکا لێکۆڵینەوە لەو دەنگۆیانە دەکات کە دەڵێن داعش پلانی کوشتنی زەلمای خەلیلزادی داڕشتبوو\nی مانگی شه‌ش ١٩, ٢٠٢٠\nکاربەدەستانی ئەمەریکایی ڕایانگەیاند لێکۆڵینەوە لەسەر ئەو دەنگۆیانە دەکەن کە دەڵێن داعش لە ئەفغانستان پـلانی دانابوو زەلمای خەلیلزاد، نێردراوی تایبەتی ئەمەریکا بۆ بەدیهێنانی ئاشتی لە ئەفغانستان بکوژێت.\nپـێشتر تاڵیبان ڤیدیۆیەکی بڵاوکردەوە تیایدا 2 کەسی دەستگیرکراو بە چاو بەستراوی گوتویان داعش ناردبوونی بە تەقینەوەیەکی خۆکوژی زەلمای خەلیلزاد بکوژن.\nهەردوو کەسەکە بە زمانی پەشتۆ قسەیان دەکرد و گوتیشیان بۆ جێبەجێکردنی پلانەکەیان کارئاسانیـیان بۆ کرابوو لەلایەن ژمارەیەک لە کاربەدەستانی ئێستا و پـێشووی نێو دەزگای هەواڵگری و ئاسایشی نیشتمانی ئەفغانستان.\nیەک لەو کاربەدەستانەی ناویان هێنا، ڕەحمەتوڵڵا نەبیل سەرۆکی پـێشووی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی نیشتمانی بوو. بەڵام پاش دوو ڕۆژ لە بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆکە ڕەحمەتوڵڵا بە توندی تۆمەتەکەی ڕەتکردەوە و بە هەڵبەستراو ناودێری کرد.\nبەپـێی قسەی ئەو دوو کەسە، بەنیازبوون بە ئۆتۆمبیلێکی بۆمبڕێژکراو هێرشە خۆکوژیـیەکەیان ئەنجام بدەن لە بەردەم بارەگای حامد گەیلانی کە کەسایەتیـیەکی ئەفغانیـیە و بڕیاربووە خەلیلزاد لە میانەی سەردانەکەی ئەم دوایـیەی بۆ ئەفغانستان لەوێ چاوی پـێبکەوێت، بەڵام زەلمای لەو ڕۆژەدا سەردانەکەی ئەنجام نەدابوو.\nدو کەسەکە لە درێژەی قەسەکانیان گوتیان دوای 10 ڕۆژ گەڕاونەتەوە بەرەوە ناوچەی لۆگەر، بەڵام لە خاڵێکی پـشکنینی سەر ڕێگا لەلایەن تاڵیبانەوە دەستگیرکران کاتێک ورەقەی مۆڵەتی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی نیشتمانی ئەفغانستانیان پـێگیرا.\nگوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لەم بارەیەوە بە دەنگی ئەمەریکای گوت حکومەتی ئەمەریکا زۆر بە ڕژدی دەڕوانێتە هەر ئەگەرێکی هەڕەشە بۆ سەر کەسانی ئەمەریکایی.\nگوتیشی کاربەدەستانی ئەمەریکا و هەروەها دەسەڵاتدارانی ئەفغانستانیش لێکۆڵینەوە لەبارەی ڤیدیۆکە دەکەن.\nوەزارەتی بەرگری ئەمەریکا کە مەشق و ڕاهێنان بە هێزەکانی ئاسایشی نیشتمانی ئەفغانستان دەکات، لە بەیاننامەیەکدا گوتی لە ئێستادا هیچ زانیاریـیەکی بڕواپـێکراوی لا نیـیە ئاماژە بۆ ئەوە بکات حکومەتی ئەفغانستان کاردەکات بۆ تێکدانی ڕێکەوتنی نێوان ئەمەریکا و تاڵیبان.\nخەلیلزاد سەرۆکی شاندی ئەمەریکا بوو لەو وتووێژانەی ڕێکەوتنە مێژوویـیەکەی مانگی دووی نێوان ئەمەریکا و تاڵیبانی لێکەوتەوە بە ئامانجی کۆتایی‌هێنان بە شەڕی ئەفغانستان کە نزیکەی 19 ساڵە درێژەی کێشاوە.


هەڵەبجە قوربانی دەستی بەعس و حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتییە! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 هەڵەبجە قوربانی دەستی بەعس و حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتییە! …\n١٦/٣ ئەمساڵ ٣٢ بەسەر تاوانی هەڵەبجەدا تێدەپەڕێت. بەسەر تاوانکارییەکدا کە تیایدا بە هەزاران ئینسان لە چاوتروکانێکدا، لە کیمیایی هەڵکێشران و ژیانیان لێ سەندرایەوە. تاوانێک کە هەموو بوونەوەرێکی ژەهراویکرد و ژینگەی سیغناغ کرد لە ژەهر.\nئەم جینۆسایدە جەرگبڕە، لە کاتێکدا ڕوویدا کە جەنگی عێراق و ئێران لە کۆتاییەکانی خۆی نزیک دەبووەوە، لە کاتێکدا ڕوویدا کە بزوتنەوەی ناسیونالیستی کوردو حزبەکانی، لە ململانێی خۆیان لەگەڵ دەسەڵاتی فاشیستی بەعس، پاڵیان بە رژێمی ئاخوندەکانی ئیرانەوە دابوو تا لەو ڕیگایەوە بەشی دەسەڵات لە رژێمی بەعس وەربگرن. وە لەو چوارچێوەیەدا بوونە پێش لەشکری پاسدار و هێزەکانی کۆماری مەرگ و خوێن بۆسەر هەڵەبجە. ڕژێمی بەعسیش کە دەستی لەهیچ تاوانکارییەک لەدژی ئازادیخوازان لە عیراق و خەڵکی شۆرشگێری کوردستان نەدەپاراست، پێش لەشکری هێزەکانی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی کردە پاساو و بیانوو بۆ کیمیابارانکردنی هەڵەبجە. سەرئەنجام لەم تاوانە دڕندانەیەدا بە هەزاران ئینسانی بێتاوان بوونە قوربانی و گوردانێکی کۆمەڵەی زەحمەتکیشانیش کەوتنە بەر ئەو پەلامارەو ئەوانیش ژمارەیەکی زۆر لە پێشمەرگەکانیان گیانیان لەدەستدا.\nئەم رووداوە لە هەلومەجێکدا پێکهات، کە دنیای بەرژەوەندخوازی سەرمایەو سەرمایەداری لەپێناو بەرژەوەندییەکانی خۆیاندا لەگەڵ دەوڵەتی فاشیستی عێراقدا بێدەنگەیان هەڵبژارد و چاویان لەو کردەوە ئینسان کوژییە بە کۆمەڵە نوقاند.\nئێستا کە ٣٢ ساڵ بەسەر ئەو تاوانەدا تێدەپەڕیت، وە لەکاتێکدا کە هێشتا زامی هەڵەبجە زامێکی هەتوان… نەکراوە، تاوانی قڕکردنی شەنگال لە ساڵی ٢٠١٤دا، کەلەلایەن داعشەوە ئەنجامدرا، نەک هەر زامی قوڵی کارەساتی هەڵەبجەی کولاندەوە، بەڵکو هاوکات دیسان رۆڵی حزبەکانی بۆرژوازی کوردیشی نیشان دایەوە، کە هەمیشە بەشێکی بەشدارن لەو تاوانانەدا. ئاخر پێشتر دەزانرا داعش رووبکاتە هەر سەرزەمینێک حکومی خودا و قورعان بەسەرە نیزەی ئیسلام دادەسەپێنێ، بەڵی لەوەها حاڵەتێکدا کە هێزێکی زۆری پێشمەرگەو زێرەڤانی لەو شارە بوون، لەگەڵ هاتنی داعش رایان کرد، بێئەوەی راکردن یان پاشەکشە!!ی خۆیان بە جەماوەر رابگەیەنن تا ڕێوشوێنی خۆدەربازکردن بگرنە بەر و ئەو کارەساتە دڵهەژێنە بەدوای خۆیدا نەهێنێ. بەڵی خەڵکی شەنگالیان بەدەستی بەستراوەوە بۆ هیزە دڕندەکانی داعش بەجێ هێشت، کە بووە هۆی کوشتاری بەکۆمەڵ، ئیغتیساب و سەربڕین، ڕفاندنی هەزاران کەس و بەتایبەتیش ژنان و پاشانیش کڕین و فرۆشتنکردن بە ژنانی دەستبەسەرکراوەوە. ئەم تاوانەش، ئەو ڕاستیەی خستەوە روو، کە بەجیا لە دڕندەیی رژیمی بەعس و هاوشێوەکانی، بەجیا لە دڕندیی داعش و هاوشێوەکانی، حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی هاوبەشی ئەو تاوانانەن و تاوانبارن. تاوانباری ئەم حزبانە لەم رووداوانەدا، هەر کاتی تاوانەکە نییە، بەڵکو دواتریش لەدرێژەی بەشدارییان لە تاوانەکاندا، دەست لە تاوانباری بەرنادەن. کەیسی هەڵەبجە و شەنگال و دۆسیەی هەموو کارەساتەکانی تر دەکەنە ڕێگا و بەردەبازی گەیشتن بە بەرژەوەندییەکانیان. وەکو کارت و سەرمایە بۆ سات و سەودا لەگەڵ لایەنە تاوانکارەکان و وڵاتە چنگ خوێناویەکانی پشتیان و ناوچەکە… بەدەستەوە دەگرن.\nلەوەش واوەتر لەژێر ناوی ئاوەدانکردنەوەو قەرەبووکردنەوەیدا، ئەو ناوچە و شوێنانە دەکەن سەرچاوەی دزی و تاڵانی. هەموو ساڵیک یادی کارەساتەکە دەکەنە بەخشینەوەی بەڵین، بەڵام لە دنیای واقعیدا، خۆیان لەهەموو بەرپرسیارییەتیەک دەدزنەوە. ئەوەی کەدوای ٣٢ ساڵ، هێشتا تۆمەتبارانی بەشدار لەو تاوانکارییەدا نەدراونەتە دادگاو لێپرسینەوە، هێشتا ژمارەیەک لەو تۆمەتبارانە ئازادن یان بەپرسی حزبین، هێشتا پرسی بە جینۆساید ناساندنی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا بەشوێنی خۆی نەگەیشتووە، هێشتا دەوڵەتی عێراق ناچار بە دادگاییکردنی تۆمەتبارانی نەکراوەو خۆی لە قەرەبووکردنەوەی هەڵەبجە بێدەنگ کردووە، هێشتا بە وردی نازانرێ ژمارەی کوژراوەکانی هەڵەبجە چەند بووە؟ چەند بریندار بووە؟ چەندی ژن و مناڵ، یان پیاو بەتەمەن بووە؟ ژمارەی ونبووەکان چەندە؟ چەند کەس لە بریندارەکان گیانیان لەدەستداوە؟ ژینگەی هەڵەبجە و ئاو و هەوای ئەو ناوچەیە چ کاریگەرییەکی ئەو کیمیایەی لەسەرە؟ دەیان پرسیاری تر… دەسەڵاتی بۆرژوازی کورد دەخاتە بەردەم لێپرسینەوەی یاسایی و جەماوەرییەوە. لەوانەش واوەتر، سەرباری بەخشینەوەی ئەو هەموو وادەو بەڵینانە، هێشتا هەڵەبجە و زیندووەکانی هەڵەبجە، لە دۆخێکی نەخوازراودان، هێشتا سیمای شارێکی ئەم سەردەمە بە هەڵەبجەوە نابینرێ. هێشتا جادەو ڕێگاو بان، پارک و ڕێژەی سەوزایی، شوێنی سەرگەرمی بۆلاوان و تازە لاوان، ئایندەیەکی ئینسانی بۆ بەساڵاچوان… نابینرێ.\nبە پارێزگاکردنی هەڵەبجە، نەک نەیتوانیووە، دەردە بێئەژمارەکانی هەڵەبجە دەرمان بکات، بەڵکو ئەم بریارە چونکە خودی دانیشتوانی هەڵەبجەو خزمەتکردنیانی ئامانج نییە، چونکە لەراستای قەرەبووکردنەوەی هەڵەبجە و بەرەوابینی بە پارێزگاکردندا نییە، بۆیە هێشتا بریندارانی هەڵەبجە بەدەست زامی هەڵەبجەوە دەناڵێنن. هێشتا کەسوکاری قوربانیانی هەڵەبجە دەکرێنە چاوچنۆکی دەسەڵاتێکی مافیایی و ژیان و گوزەرانیان شایستەی ئینسانی ئەم سەردەمە نییە. هەڵەبجە تا ئەو شوێنە لای دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی پیرۆزە، کە وەکو سەرچاوەی سواڵی سیاسی، سواڵی داهات، سواڵی زەلیلی لەبەردەم نەیارانیاندا، پیشان بدەن.\nئەو مامەڵەیەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی لەگەڵ خەڵکی قەسابی کراوی کوردستان بەگشتی و هەڵەبجە بەتایبەتی، بەردەوام زامەکانی خەڵکی کوردستان دەکولێنێتەوە. ئەم رەفتارو مامەڵەیە، هەمیشە تاوانەکان بە زیندووی دەهێڵیتەوە. خەڵکی کوردستان بەگشتی و بەتایبەتی تریش خەڵکی تاوان دیدەی هەڵەبجە و شوێنەکانی تری کوردستان، نابێت هیچ جۆرە خۆشباوەڕییەکیان بەدەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی و بەڵینە پوچەکانیان هەبێت. پێویستە بە هێز و ئیرادە نواندنی خۆیان کەیسی هەڵەبجە لەدەستی ئەو حزبانە دەبهێنن و خۆیان بۆ ئاوەدانکردنەوەی هەڵەبجە، بۆ بەدادگا کیشانی تۆمەتباران، بۆ بەجینۆساید ناساندنی لەئاستی کۆمەڵگەی نێوەدەوڵەتیدا، بۆ ناچارکردنی دەسەڵات لەبەغدا بۆ قەرەبووکردنەوەیان، تا هەوڵدان بۆ پاککردنەوەی ژینگەی هەڵەبجە و بەتەنگەوە چوونی بریندارانی هەڵەبجە تیبکۆشن و لەو خەباتەشدا ئوردوی جەماوەری ئازادیخوازو ئینسان دۆست و بە پشتیوانی سەرەکی خۆیان بزانن. لەگەڵ ئەو ئۆردووەش بۆ کۆتاییهێنان بەدەسەڵاتی تاڵانچی بزوتنەوەی کوردایەتی تیبکۆشن کە هەم لەتاوانی هەڵەبجەدا لەپاڵ رژێمی بەعسدا تۆمەتباران و هەم دوای کارەساتی هەڵەبجەش، بە درێژەدان بە ستەم و بێمافی و چاونووقاندن لە تۆمەتباران، تاوانبارن.\nتێبینی: ئەم وتارە لە ژمارە ٧١ بۆپێشەوەدا لە ١٥/٣/٢٠٢٠ دا بڵاوبۆتەوە


پێویسته له‌سه‌ر هه‌موو كه‌سێَك كه ده‌یه‌وێت فێرى زانستێك ببێت ، ده بنچینه ده‌رباره‌ى ئه‌و زانسته بزانێت ، زانستى قیرائاتیش به هه‌مان شێوه وه‌كو زانستێكى مه‌زنى په‌یوه‌ندیدار به قورئانى پیروَزه‌وه ڵێویسته خوێندكار ده بنه‌ماى گرنگ ده‌رباره‌ى بزانێت:\nسنووره‌كه‌ى: (القراءات القرانیه) زانستێكه به‌هۆیه‌وه به جوانى و درووستى وشه‌كانى قورئان ده خوێنرێته‌وه به پێی ئه‌و جێوازییانه‌ى ده‌درێته پاڵ گوێزه‌ره‌وه‌كه‌ى له زنجیره‌ى سه‌نه‌ده‌كه‌یدا ، یان بریتییه له‌و زانسته‌ى كه له ڕێگه‌یه‌وه ده‌توانرێت یه‌كده‌نگى گوێزه‌ره‌وه‌كانى كیتابى خواى گه‌وره بزانرێت سه‌باره‌ت به جێاوازى شێوازه‌كانى ده‌ربرَینى وشه‌كان له ڕووى گوێگرتنه‌وه.\nباسه‌كانى: تایبه‌ته به وشه‌كانى قورئانى پیروَزه‌وه له ڕووى ئه‌نجامدانیانه‌وه وه‌كو : مه‌د و قه‌صر و ئیدغام و ئیخفا و شتى له‌و شێوه.\nبه‌روومه‌كه‌ى: پارێِزراوى له هه‌ڵه كردن له قورئانى پیروَز و شاره‌زابوون له شێوازى خوێندنه‌وه‌ى هه‌ریه‌كێك له گه‌وره پێشه‌وایانى خوێندنه‌وه‌ى قورئان، هه‌روه‌ها جیاكردنه‌وه‌ى خوێندنه‌وه‌ى په‌سه‌ندو ناڵه‌سه‌ند، له‌گه‌ڵ زوَر سوودى تردا.\nفه‌زڵى: زانستێكى زوَر به‌ڕێزو مه‌زنى شه‌رعیه ،چونكه په‌یوه‌ندى به فه‌رمووده‌كانى په‌روه‌ردگاره‌وه هه‌یه.\nدانه‌رى: پێشه‌وایانى قیرائات ، ده‌شگێڕنه‌وه (حفص بن عمر الدوری) بووه. یه‌كه‌مین زانایش كتێبى له‌و باره‌وه نووسى (ابو عبید القاسم بن سلام) ه.\nناوى ئه‌م زانسته: (علم القراءات) كۆى (قراءة) واته: شێوازێكى خوێندنه‌وه‌ى قورئانى پیروَز.\nسه‌رچاوه‌كه‌ى: له ڕێگه‌ى سه‌نه‌دى ڕاست و درووست و متواتر له پێشه‌وایانه‌وه تاكو ده‌گاته ُُپێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم).\nحوكمى شه‌رع ده‌رباره‌ى : واجبى كیفائیه ، له ڕووى فێربوون و فێركردن ، واته: ئه‌گه‌ر كه‌سانێك پێى هه‌ڵسان له‌سه‌ر ئه‌وانى تر ده‌كه‌وێت ، ئه‌گه‌ر كه‌سیش پێى هه‌ڵنه‌سا هه‌موان گوناهبار ده‌بن.\nباسه‌كانى: بریتیه له بنچینه‌كانى ئه‌و زانسته ، بوَ نموونه: هه‌موو دوو هه‌مزه‌یه‌ك له وشه‌یه‌كدا یه‌كبگرن ، حیجازییه‌كان دووه‌میان ته‌سهیل ده‌كه‌نه‌وه.\nموَڵه‌ت پێدراو له قیرائه‌تى عاصم به هه‌ردوو ریوایه‌تى شعبة و حفص .


سه‌عوودیا 2 ملیار دۆلار له داهاته نه‌وتییه‌کانی له ده‌ست داوه - جام کوردی\n11 تشرینی یەکەم 2019\nسه‌عوودیا له پاش هێرشه‌کانی ئارامکۆ له مانگی ڕابردوو، 2 ملیار دۆلار له داهاته نه‌وتییه‌کانی له ده‌ست داوه.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، سه‌عوودیا پاش هێرشه‌کانی ئارامکۆ 2 ملیار دۆلار له داهاته نه‌وتییه‌کانی له ده‌ست داوه. هێرشه‌کانی ئارامکۆ به گه‌وره‌ترین هێرشی سه‌ر دامه‌زراوه نه‌وتییه‌کانی سه‌عوودیا له مێژووی ئه‌م وڵاته‌دا هه‌ژمار ده‌کرێت.\nبه پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی که شرۆڤه‌کاران و ڕاوێژکاران به ڕێکخراوی ئۆپێکیان داوه، وه‌به‌رهێنانی نه‌وتی سه‌عوودیا نزیکه‌ی یه‌ک ملیۆن و 300 هه‌زار به‌رمیلی ڕۆژانه له مانگی سپتمبێر به‌راورد به مانگی پێشوو دابه‌زیوه. سه‌عوودیا به به‌شی لێکۆڵینه‌وه‌کانی ئۆپێکی ڕاگه‌یاندووه که ته‌نیا 660 هه‌زار به‌رمیلی ڕۆژانه له وه‌به‌رهێنانه‌که‌ی که‌م بووه‌ته‌وه.\nسه‌عوودیا جه‌خت له‌وه ده‌کاته‌وه که ده‌توانێت وه‌به‌رهێنانی نه‌وتی خۆی بۆ هه‌لومه‌رجی پێش هێرشه‌کانی ئارامکۆ بگه‌ڕێنێته‌وه.\nئه‌م وڵاته به گه‌وره‌ترین هه‌نارده‌کاری نه‌وتی جیهان هه‌ژمار ده‌کرێت و چه‌ندین ده‌یه‌ی به‌رده‌وامه که هه‌وڵ ده‌دات هه‌نارده‌کارێکی متمانه‌پێکراو بۆ کڕیاره گه‌وره‌کانی له سه‌رتاسه‌ری جیهان بێت به‌ڵام به هێرشه‌کانی ئارامکۆ ئێستا ئه‌و پێگه‌ی سه‌عوودیا ڕووبه‌ڕووی مه‌ترسی بووه‌ته‌وه.\nبه‌رپرسانی سه‌عوودیا ده‌ڵێن له ڕێگای پاشه‌که‌وتی نه‌وته‌وه درێژه به هه‌نارده‌ی خۆیان ده‌ده‌ن به‌ڵام ڕاوێژکارانی وزه، شرۆڤه‌کاران و به‌رپرسانی په‌یوه‌ندیداری پیشه‌سازی نه‌وت گه‌ڕانه‌وه‌ی وه‌به‌رهێنان و هه‌نارده‌کاری ئه‌م وڵاته‌یان بۆ پێش هێرشه‌کانی ئارامکۆ ڕووبه‌ڕووی پرسیار کردووه‌ته‌وه و نازانن سه‌عوودیا چۆن ده‌یه‌وێت ڕێگری له هه‌ر هێرشێکی هاوشێوه له داهاتوودا بکات.\nسه‌ره‌ڕای هێرشه‌کانی ئارامکۆ به‌ڵام نرخی نه‌وت به‌رده‌وام ڕوو له دابه‌زین ده‌کات و سه‌رجه‌م نیگاکان ئاراسته‌ی ئۆپێک و هاوپه‌یمانه‌کانی له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م ڕێکخراوه به تایبه‌ت ڕووسیا کراوه که له دانیشتنی داهاتووی ئۆپێک په‌نا بۆ کام سیاسه‌ت ده‌به‌ن.\nئه‌مینداری گشتی ڕێکخراوی ئۆپێک درگاکانی بۆ دابه‌زاندنی زیاتری ڕێژه‌ی وه‌به‌رهێنان له مانگی دسمبێر به کراوه‌یی هێشتووه‌ته‌وه و ڕایگه‌یاندووه که سه‌رجه‌م بژارده‌کان له به‌ر ده‌ستن.\nمحه‌ممه‌د بارکیندۆ ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ی ڕابردوو وتی که وه‌زیرانی نه‌وتی وڵاتانی ئه‌ندام له ڕێکخراوی ئۆپێک سه‌باره‌ت به سه‌قامگیری زیاتری بازاڕی نه‌وت تا ساڵی 2020 بڕیار ده‌ده‌ن.\nئۆپێک و هاوپه‌یمانه‌کانی له سه‌ر ئه‌وه ڕێکه‌وتوون که وه‌به‌رهێنانی نه‌وت له ساڵی 2019 به ڕێژه‌ی یه‌ک ملیۆن و 200 هه‌زار به‌رمیل له ڕۆژدا دابه‌زێت. ئه‌م ڕێکه‌وتنه‌ش شوێنی ڕێکه‌وتنێکی پێشووی گرته‌وه که ئه‌و وڵاتانه بڕیاری ئه‌وه‌یان دابوو وه‌به‌رهێنانی نه‌وتی خۆیان له سه‌ره‌تای ساڵی 2017 به‌م لاوه دابه‌زێنن.\nبارکیندۆ وتی: ئاسۆیه‌کی ڕوون له به‌رده‌م ڕێژه‌ی داواکاریی کڕینی نه‌وت به هۆی لاوازی که‌رتی ئابوری وڵاتانه‌وه نابینرێت.\nوتیشی: دانوستانه‌کانی برێگزیت له ئه‌ورووپا و شه‌ڕی بازرگانی نێوان ئه‌مریکا و چین له‌و هۆکارانه‌ن که کێشه‌یان خستووه‌ته به‌رده‌م که‌رتی ئابوری جیهان.\nئۆپێک له ڕاپۆرتی بازاڕی نه‌وتی خۆی پێشبینی ئه‌وه‌ی کردبوو که داواکاریی کڕینی نه‌وت له ساڵی 2019 به ڕێژه‌ی 980 هه‌زار به‌رمیلی ڕۆژانه به‌رز ببێته‌وه که 40 هه‌زار به‌رمیل له‌وه‌ی مانگی سپتمبێر که‌متره. هه‌روه‌ها بۆ ساڵی 2020 پێشبینی یه‌ک ملیۆن و 100 هه‌زار به‌رمیلی ڕۆژانه به بێ هیچ گۆڕانکارییه‌ک وه‌ک خۆی ماوه‌ته‌وه.


ڕێگری ناوەندە ئەمنییەکان لە ئازادی بە مەرجی عەتا ڕەحمانزادە بەندکراوی سیاسی کورد\n13:56 - 23 June 2022\nهەنگاو: پێنجشەممە ٢ی پووشپەڕی ٢٧٢٢\nعەتا ڕەحمانزادە ناسراو بە شەماڵ سەقزی کە ٨ مانگ لە ماوەی سزای بەندکرانەکەی لە بەندیخانەی ناوەندیی سەقز تێپەڕاندووە، هەتا ئێستا لە مافی مەرەخەسی بێبەش بووە و ناوەندە ئەمنییەکان ڕێگرییان لە ئازادی بە مەرجی ناوبراو کردووە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار لە بەندیخانەی سەقزەوە، عەتا ڕەحمانزادە تەمەن ٦٥ ساڵ نەخۆشی دیسکی کەمەر (ئینزلاق) ی هەیە و هەتا ئێستا بەرپرسانی بەندیخانە مافی مرەخەسییان بە ناوبراو نەداوە ناوەندە ئەمنییەکانیش ڕێگرییان لە ئازادی بە مەرجی ئەو بەندکراوە بەساڵاچووە کردووە.\nئەم چالاکە کوردە ڕۆژی پێنجشەممە ٢ی ڕێبەندانی ٢٧٢٠ دوای ئەوەی بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕین بە دەنگ و ڕەنگی ئێران لە گۆڕەپانی هەڵۆی شاری سەقز بە جلی کوردییەوە دەرکەوتبوو، دەستبەسەر و دواتر بە دانانی بارمتە تا کاتی بەڕێوەچوونی دادگا ئازاد کرابوو.\nناوبراو دواجار لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی سەقز بە تۆمەتی «پڕوپاگەندە دژی حکومەت» سزای ١١ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپا و ئەم سزایە لەلایەن دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنە وەک خۆی پشتڕاست کرایەوە.\nعەتا ڕەحمانزادە دواجار ڕۆژی شەممە ١ی خەزەڵوەری ٢٧٢١ دوای بانگکران بۆ لقی جێبەجێکرانی سزاکانی دادگای شۆڕشی سەقز دەستبەسەر و بە مەبەستی تێپەڕاندنی سزای بەندکرانەکەی ڕەوانەی بەندیخانەی ناوەندیی ئەو شارە کرا.\nجێگای باسە کە عەتا ڕەحمانزادە لە ساڵی ٢٧٢٩ پاش ئەوەی لە لایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی سەقزەوە بە تۆمەتی "پڕوپاگەندە لە دژی کۆماری ئیسلامی" و "پشتیوانی کردن لە ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان"، سزای ساڵێک بەندکرانی بەسەردا سەپابوو و لە بەند کرابوو.


ڕاپۆرتێکی تایبەتیی ناوەندی ڕۆژی کورد لەسەر چەند پەنابەرێکی کورد لە تورکیە | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome تایبه‌ت ڕاپۆرتێکی تایبەتیی ناوەندی ڕۆژی کورد لەسەر چەند پەنابەرێکی کورد لە تورکیە\nڕاپۆرتێکی تایبەتیی ناوەندی ڕۆژی کورد لەسەر چەند پەنابەرێکی کورد لە تورکیە\nئامادەکار: هەواڵنێری ڕۆژی کورد لە ئیستانبووڵ\nشەقام جمەی دەھات، لە ھەمو جۆرە ڕەنگێك. لە نەتەوەی جیاواز و مۆدێلی جیاواز … ئەم شەقامە ناوبانگی خۆی ھەیە و زۆر كەس، بە تایبەت لە وڵاتانی دەوروبەر وەك ئێران، ئاواتیان ئەوە بووە ئەم شەقامە ببینن.شەقامی “تەقسیمی ستانبۆل” .\nئەم شەقامە ناووناوبانگی خۆی ھەیە. ھەر گۆشەیەكی ئەم شەقامە ببینی دەنگی گۆرانی و موزیك بە زمانە جۆربەجۆرەكانی تێدا دەبیسترێ و ڕەنگەكان بە بێ جیاوازیی نەتەوەکان، تێدا سەما دەكەن. لە سوچێكی شەقامەكە منداڵێك بە دیار شانسەوە وەستا بوو و بەختی دەفرۆشت. بۆ ئەو كەسانەی بەختی ڕەشی ئەویان نەدەبینی و لەناو بەختە 10 لیرەییەکانی ئەودا بۆ بەختەوەریی خۆیان دەگەران ..\nلە ناو ھەموو ژاوەژاو و دڵخۆشییەكانی ئەم شەقامە و لەگەڵ بەسەربردنی كاتە خۆشەكانیدا، زۆرن ئەو كەسانەی كە نیشتمانی خۆیان جێھێشتوە و بە چاوێكی پڕ لە چاوەڕوانی، چاوەرێی واژۆیەك دەكەن تاكوو دەرباز بن..\nجەلال تەمەنی 37 ساڵە و ماوەی 5 ساڵە لە ستانبول دەژی. بەر لەوەی بێتە توركیە، دانیشتوی شاری سلێمانی بووە لە کوردستانی باشوور. سەری قسەم لەگەڵ كردەوە كە ئاخوا بارودۆخی چۆنە؟ بە چاوەكانی ڕا دیار بوو ماندووە. جۆرێك لە بێزاری و ئۆقرەنەگرتنی ژیان، لە سەروسیمای دەردەكەوەت. كۆرپەی قسە لە گەرووی ترازا و بۆی باس كردم.\n“جەلال خەڵكی سنەی کوردستانی ڕۆژهەڵات. وەك باسی كرد لە منداڵییەوە خولیای كاری سیاسی و پێشمەرگایەتی بووە و لە تەمەنی 19 ساڵیدا بڕیار دەدات ببێتە ئەندامی یەكێک لە حیزبەكانی ڕۆژھەلات. ئەو دەڵێ: كوردایەتیم زۆر باشتر بوو كاتێ لە سنە بووم. بە گۆڕینی شوێن و بارودۆخی ژیانم، ئەویش ڕەنگ و بۆنی بۆم نەماوە.\nجەلال دوای چەندین ساڵ ماندوو دەبێیت و ئەو ڕەوتەی بەتایبەتی دوای جیابوونەوەی حیزبەكەی وای لێدەكات بە هیوای گەیشتن بە خەیاڵەكانی، سلێمانی بە جێ بھێڵێ و ڕوو لە ھەندەران بکات. كە باسی خەیاڵم لەگەڵ كرد كە تۆ كوردی، ئایا خەونەكانت لە دەرەوە دێنە دی؟ وتی: “ڕاستە كوردم بەڵام ئێستا خەونی من ئارامییە. پشوودانە، چەندین و چەند ساڵ ژیانی خۆم و گەنجایەتیم فەوتاند بەڵام ھیچ بەرھەمێكم نەبوو. ھەر نەبێ لە ھەندەران ئارام دەژیم و دەتوانم بە خوێندن، خزمەت بە منداڵانی نیشتمانم بكەم.\nبێدەنگییەك كەشی وتوێژەكەمانی داگرت. تۆ بڵەی چەند كەسی دیكەی وەك جەلال بەم جۆرە و بەم ھۆیە نیشتمان و ئامانجەكانیان جێ ھێشتبێ و ھەست بە پەشیمانی بكەن؟\nبیرم لەوە كردەوە بگەڕێم بۆ كەسانی دیكەی ناوچەكەم كە لە ستانبول بوون ..دوای باس و خواس و گەڕان، بنەماڵەیەكم دۆزییەوە. بە میوانی لە یەك لە شارەكانی دیكەی توركیاوە ھاتبوونە ئیستانبووڵ . ئەم بنەماڵەیە خەڵكی شاری سەردەشت بوون. ئەوان بە پێچەوانەی جەلال زۆر دڵخۆش بوون چوونکە ماوەی 7 مانگ بوو ھاتبوون و چاوەڕێی ئەوە دەكەن لەم وڵاتەوە دەربازی ئوروپا بن. نەشمیل كچە گەورەی ئەم خێزانە دەم بە پێكەنین لە كاتێك كە یاری بە پرچە درێژەكەی دەكرد گوتی: “دەزانی بۆ گرنگە؟ چوون لە ئێران نەمام. زۆر حەز دەكەم بڕۆین بۆ ئەوروپا. ئەگەریش نەبوو ھەر لێرە بمێنینەوە. پارەمان ھەیە و بە دوای خەون و ئازادی دەگەڕێین. من دەخوێنم و حەزم لەوەیە ببمە گۆرانی بێژ، بە ئازادی دەگەڕێم و گۆرانیش دەڵێم.\nچ دونیایەك…! چ خەونێك! و چە ئامانجگەلێكی لە یەكتر جیاواز. كەسەكان بێزار لە مشتومڕ و سیاسەت. بێزار لە بارودۆخ و ژینگەی خۆیان. لەشیان و جەستەیان لە وڵاتێك چەكەرەی كردووە كە ئێستا خەون و ئامانجیان تێیدا نایەتە دی. بەربەرەكانێی ژیان وات لێبكات لە دوو وڵات ئاسوودە نەژی و بۆ گەیشتن بە ئارامی، چاوت لە واژۆیەك بێت باڵ بگری. ئەی ئەو باڵەی دەیگری دەتگەینێتە مەبەستت یان تەنیا تراویلكەیەكەی ترە؟\nلەبەردەم ڕیستۆرانێك، كەسێک بە زمانی فارسی كاتێك ئێمەی بینی داوای دەكرد بچینە ناو ڕیستۆرانتی تایبەتیی ئێرانی و خواردنی ئێرانی بخۆین. بە لەھجەی دیار بوو فارس نیە، دوای كەمێك قسە كردن دەركەوت كوردە و لەو شوێنە كار دەكات. دوای كەمێك قسەكردن و ناسیاوبوون لەگەڵ یەکتری، بڕیارمان دا لە شوێنێك یەكتری ببینین و بەتایبەت دڵی خۆش بوو كە زانی خەڵكی یەك وڵات و یەك شوێنین.\nچەند كاتژمێرێك تێپەڕی و كەمێك كارەكانی سووک بوون، چاییەك بە دەستیەوە ھات و لە تەنیشتم دانیشت. لە چاوەكانیم ڕوانی، دەتگوت پڕە. ناخی و وەك بوركانێك كە باسی خۆم و شار و وڵاتم كرد تەقی و فرمێسك لە چاوەكانیدا قەتیس بوون. جۆرێك لە ماندوویەتی و بێزاری تێیدا ھەست دەكرا. تەمەنی 37 ساڵ بوو. ٦ساڵ بوو لە توركیە دەژیا. دەم بە پێكەنین وتی: “من ھێشتا باشم و دەتوانم خۆم دەرباز بكەم كەسانی لە من خرابتریش ھەن”.\nهەروا بە بوغزێکی تاڵەوە، چاوێکی لە دەورووبەری خۆی خشاند، دەستێکی بۆ چایەکەی برد، وەک ئەوی لە خواردنەوەی پاشگەز بووبێتەوە، درێژەی پێدا: “وامدەزانی زۆر زۆر دوو ساڵ لێرە دەبم، سەرەتاش کە دێی شاگەشکەی و ڕووداوەکان خۆش و سانا تێدەپەڕن، وڵاتێکی ئازادترە و دڵت ئاسوودەترە، هێندە ناخایێنێ ئەنجا خەم و کوڵەکان دەست پێدەکەن. کار دەست ناکەوێ، پووڵت لێدەخورێ، کارمەندی یو ئێن، فارس و تورکن و لێرەش ئەو جیاوازی نانەوە و هەڵاواردنە دەبیندرێ، تا وادەکەی دەبینی لانیکەم ٤ تا ٥ ساڵی تەمەنت دەرباز بووە”.\nکەمیک ڕاوەستا، خووی گرتبوو چاو بۆ مشتەرییان بگێڕێ، تاناتاوێکی چاوێکی لە دەرگای دووکان دەکرد” ,دۆڕاندمان، تەمەن، گەنجێتی، ئاواتەکان و زۆر شتی تر، ئێستاش خوا دەزانێ کەنگێ لەو گێژاوە ڕزگارمان دەبێ، لێرەش ئەوە مەترسییەکان هەر زیاتر دەبن، گۆڕانکارییەکان ناڕوونن، هەر دەبێ بڵێین خودا وەخێری بگێڕێ”.\nPrevious articleڕاوێژکاری تەناهیی نەتەوەیی ئەمریکا: دەبێ لە هەمبەر ئێران بوەستینەوە\nNext articleمەترسی و هەڕەشەکانی پەرەسەندنی بیرۆکەی ئیسلاح تەڵەبی لەسەر خەباتی ڕۆژهەڵات/ بەشی دوو


تەنگژەی ئەخلاق لای کوردەکانی ئێراق\nThursday, 02.15.2018, 18:33\nڕیشەی کێشەی هەمەلایەنیی کوردەکانی ئێراق دەگەڕێتەوە بۆ تەنگژەی مۆرال (ئەخلاق). ئێمە لێرەدا بەندین بە ڕەفتاری مرۆڤییەوە لەنێو پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکاندا. لەم لایەنەدا ئاشکرایە کە کوردەکانی ئێراق نزیکەی تەنیا ئێتیکی (ئەخلاقناسیی) ئیسلامییان هەبووە، ئەمڕۆش سەرباری سەرجەم دۆخە تەنگژاوییەکە بەهێزترین ئەخلاقناسییە لەنێویاندا. کەواتە ئەم ئەخلاقناسییەش لە تەنگژەدایە.\nئێمە بۆ ئەم دۆخەی ئەمڕۆی کوردەکانی ئێراق پێویستە بگەڕێینەوە بەرەو پاش بۆ سەرەتاکانی خەباتی "کۆمەڵە" دوای ئاشبەتاڵی 1975، چونکە کۆمەڵە کە بەحساب مارکسی-لێنینی بوو، پاڵهێزە سەرەکییەکەی ئەم دۆخەی ئەمڕۆیە. "کۆمەڵە" لە بنەڕەتدا بە ڕەوانبێژی دەکەوتە چالاککردنی ئەندامانی خۆی، نەک بە هزری مارکس کە یەکێکە لە ئەخلاقناسییە مۆدێرنەکان. ئاخر هزری مارکسیش داواکارییە بۆ دەستبەرداربوون، واتا بریتییە لە هزری "گەرەک" (das Soll)، کە دەبێژێت: "تۆ گەرەکە سۆسیال بیت، گەرەکە لیبەرال نەبیت"، یان "تۆ گەرەکە پێشڤەروو بیت، گەرەکە هەیەپارێز (کۆنزەرڤاتیڤ) یان پاشڤەروو نەبیت". لێرەدا سۆسیالبوون هەڵوێستێکی سەبژێکتیانەی (بکەرییانەی) کەسی بزاوتووە لەنێو پەیوەندیی نێوبکەرییانەدا. هزری مارکس پەیوەند بە کولتووری ئیسلامییەوە دەشێت وەک داواکارییەکی بەم چەشنە بیدەینەوە: تۆ گەرەک نییە کۆمەڵایەتی (ئیجتماعی) بیت و بەردەوام بە قاڵبوویی لەنێو عەوامدا، وەک کۆیلەی چاو و دەمی ئەویدی ببزوێیت، یان ئاستگەرا بیت و هەر کارێکی بەکۆمەڵ وەک هەلی سەندنی ئاستێکی دەرکەوتوو ببینیت، یان لەسەر جادە و نێو چایخانەکان خۆت بابدەیت و بتریست لەوە کە بە زیرەک یان پێشڤەروو دانەنرێیت و بۆ ئەو مەبەستەش ببیت بە پاشقولگرێکی بەدئەخلاق، بەڵکو بە پێچەوانەوە تۆ گەرەکە بوێریت بۆ پرسیار هەبێت، ئەوجا ڕەخنەی مەئریفە ئاڕاستەی خۆت بکەیت تاکو لەو جۆرە کەسێتییە سۆسیۆکولتوورییە ناوبراوەوە کە لەنێو رواڵەتگەریدا نامۆبووە، بکەویتە سەر ڕێی بوون بە بکەرێکی ئاگامەند و کردارنوێنێکی سۆسیال، لێرەشدا خەبات بۆ دادی سۆسیال بهێنیتە نێوەندی کردارتەوە، کە ئیدی بەم شێوەیە خۆت پتر لەنێو پەیوەندیی نێوبکەرییانەی خەباتگێڕاندا و هاوکات پەیوەند بە ژینجیهانی خۆتەوە ئاوەڵابکەیت.\nفەلسەفەی مارکس یەکێکە لە فەلسەفەکانی ئاگایی، بۆیە بەگشتی بۆ ئێراقییەکان پڕکێشەیە، چونکە ئەوان پتر لە هەست و سۆزەوە چالاک دەبن. کەواتە پرسەکە شیوعیەکانیش دەگرێتەوە، بەڵێ بە تایبەتی ئەوان دەگرێتەوە، لێ بۆ ئێمە "کۆمەڵە" لێرەدا ئۆبژێکتی پێوەخەریکبوونە.\nئێمە ئەم جۆرەی چالاکبوون لە بارگاویبوونی هەست و سۆزەوە ناو دەنێین چالاکبوونی پسکۆلۆژیانە کە دەشێت لە هەردوو لایەنی ئەرێنی و نەرێنییەوە ڕووبدات. چالاکبوونەکە دەشێت خۆبەختکەرانە یان دەروێشییانە بێت کە بۆ کەسی چالاک سەرەنجامی ناهەموار، بەڵی تەنانەت لەناوچوونی لێ بکەوێتەوە. با مرۆ بیر لەو هەموو خەباتگێڕە کۆمەڵەییە بکاتەوە کە چۆن بە شێوەی جیا بەپیر مەرگەوە چوون. لێ چالاکبوونی پسکۆلۆژییانە لە لایەکی دی دەشێت ئەم دیاردانەی خوارەوە و پتریش لەوان لەخۆبگرێت، وەک: فێڵبازی، خۆمەڵاسدانی جەبانانە بۆ پاشقولگرتن یان دەستوەشاندنی چاوەڕواننەکراو تەنانەت لە هەڤاڵی خۆ، ئەوجا خۆمەڵاسدان بۆ گەیشتن بە پلە و پایە و هتد، لێرەشدا دەشێت کوردایەتی یان چەپچێتی دەسوێژی ئەو مەبەستە بن. ئەمە دۆخی ئاشکرای "کۆمەڵە" بوو لە ساڵانی یەکەمی دوای ئاشبەتاڵدا و لێوەی کێشەکانی ساڵانی دوایی ڕێکخراوەکە درێژبوونەوە. لە بنەڕەتدا سەرانی کۆمەڵە، هەروەها ئەو کەسانە کە خۆیان ناو دەنا مارکسی-لێنینی وەک ئەوە تەنانەت لە بوارە جیاکانی کولتووردا چالاک بوون، بەرانبەر گەنجە تازە پێگەیشتووە لەخۆبوردووەکان وەک ئەوپەڕی لەخشتەبەر و بگرە بەکوشدەر دەرکەوتن. ئەوە کە لەنێو "کۆمەڵە"دا یان لە دەوری ئەو پێگەیشت، بە کۆششی خۆی و هاوڕێ نزیکەکانی بوو نەک بە ئێتیکێکی (ئەخلاقناسییەکی) "مارکسیستی ی کۆمەڵەیی". بێگومان هەندێک بنەمای ڕەفتار دیاری کرابوون، کە بەو پێیە چۆن "هاوڕێ ی کۆمەڵە" لە گوند، یان لەگەڵ خەڵکاندا و هتد ڕەفتار دەنوێنێت، لێ ئەوانە پتر کوردەوارییانە بوون و بۆ بزاوتەکە بەپیت کرابوون. بە پێچەوانەوە گەر بەڕاستی لە ساڵەکانی سەرەتای دوای ئاشبەتاڵی 1975 بڕوانین، ئەوا دەبینین کە لەپاڵ هەڵپەی خەبات و خۆتوشکردنی (هەروەها توشکردنی) گەنجانی ڕاکێشراودا جەبانەکان لە هەموو لایەک تەراتێنیان دەکرد. مەبەستمان لەو ترسنۆکە خۆمەڵاسداوانەیە کە بەردەوام وشەکانی خەبات و زۆرانی چینایەتییان لەسەر زار بوو و خۆیان پێوە بادەدان، لێ لە هەناوەوە هەیەپارێز (کۆنزەرڤاتیڤ) بوون و کارەکتەری "خولە چەخماخە" مۆدێلی ژستی ئەوان بوو. ئەوان هەر لە سەرەتاوە ئەوداڵ بوون "ببن بە شت" – کەواتە پێشڕەو نەبوون، بەڵکو وەک هەیەپارێز درێژەپێدەر بوون. ئەوان بەتایبەتی لەم پرسەی "شت-بوون"دا لەتەک باقییە خوێندەوارەکەی کۆمەڵدا بە زۆرینەی نووسەرانیشەوە یەکیان دەگرتەوە، بۆیە ئەوانیش هەردەم پرسی "شتێتی" یان "شتبوون"یان لەسەر زار بوو: "جا ئەوە شتە؟"؛ "ئەرێ ئەو زەلامە خۆی بە چی دەزانێت؟"؛ "تۆ سەیری ئەم تازە پیاکەوتووە بکە چۆن خۆی لێبووە بە شت!"؛ "جا ئەوە شیعرە؟"؛ "بە شەرەفم ببێت بە لێنین ئیعترافی پێ ناکەم". خوێندکارانی یان دەرچووانی فێرگە و زانکۆکان، یان فەرمانبەران و کارگوزارانی شارنشین، کە بڕێک کتێب یان هەندێک لاپەڕەی هەندێک کتێبیان خوێندبۆوە و بەو ڕێیەوە ناخیان بە سەدای بزاوتە کۆمونیستییەکانی جیهان بڕێک وروژابوو، بە کورتی بەپاڵ و لەتەک ئەمانەدا گەنجانی موراهیق نیازباشانە هاتبوونە مەیدانەوە و باوەڕیان بە خەباتی نوێ هەبوو، ئەوجا ئەو موراهیقە نیازباشانە بە کتێبەکانی ئاڤاناسیڤ و ژۆرژ پۆلیتسەر، بە گۆتەکانی ماو تسی تۆنگ و "ئەلدەولە وەلسەورە"ی لێنین وەک دێوانەیان لێ دەهات و باوەڕیان دەکرد هزری مارکسیستیانەی جیهانیان هەرس کردبێت. بەڵێ ئەو داماوانە تەنانەت قایل بوون لە گفتوگۆی نێو چایخانە و سەر شۆستەی جادەکاندا بەگەڕی بخەن. سەرەڕای ئەوە هەموویان لە کرۆکەوە کۆیلە بوون: کۆیلەی چاو و دەمی ئەوی دی کە ناچاربوون شەڕ بۆ "کوڕی-باش-بوون"ی خۆیان بکەن تاکو لەنێو پەیوەندییە باڵادەستە کۆمەڵایەتییەکاندا وەربگیرێن. بە زمانی مارکس ببێژین، ئەوان پێکڕا لە خۆیان نامۆ بوو بوون، کەواتە نەک نەکەوتبوونە بەردەم پرسیاری بێدرابوونەوەی کەسێتی و ڕەخنەی کەسێتیی سۆسۆکولتووری، بەڵکو گەر مرۆ بەو کەسێتییەی بناسینایە، دەبوون بە دوژمنی – هاوشێوەی ئەشکەوتییەکەی پلاتۆن، کە تەنانەت دوای ئەوەی جیهانی سێبەرەکانی جێهێشتووە و بابەتی سێبەرخەرەوە دەبینێت، هێشتا هەر بڕوای بە سێبەرەکانە و بە ڕاستییان دادەنێت. بە هەر حاڵ، لەنێو ئەم دۆخە بزوواوەدا بەتایبەتی جەبانەکان تەراتێنیان بوو و خۆیان بەردەوام لە بۆسەدا دەبینییەوە. لە بنەڕەتدا ئەم لایەنە زۆر کرۆکییە بۆ تێگەیشتن لە ئەمڕۆ، چونکە بە تایبەتی ئەمیان بوو کە لە شاخ لە میانەی تەقوتۆقی چەکداریدا وەک بەدنەریت چەسپی و پاشان دوای ڕاپەڕین هێنرایە نێو شارەکانەو. بە هەر حاڵ، ئەو جۆرە کەسانە "لێدان"ی پسیکۆلۆژیانەیان وەک فەزیلە دەبینی. ئەمانە خۆیان شانازانە ناو دەنا "کردە"، یان "کوڕی کۆن"، واتا کەسانێک بوون کە هەر بستێکی نێو شاریان بە ماڵی خۆیشیانەوە وەک بۆسە دەبینی – بێگومان بۆسەی دانراو بۆ دۆستی نزیک و دوور، یان تەنانەت بۆ هەر کەسێک کە بە "هەڤاڵی نزیک" دادەنرا. بەڵێ ئەوان تەنانەت لەدژی برای خۆیان لە بۆسەدا بوون، ئەوجا دەستوەشاندنی جەبانانەی خۆیان وەک "کردەیی" ڕاڤەدەکرد: "بە شەرەفم لە کۆڕەکەدا لێدانێکم لێ دا نەبێتەوە!". فێڵبازییەکی دیکەی ئەو جەبانانە کە ئەویشیان بە فەزیلە دادەنا و شانازییان پێوەدەکرد، بریتی بوو لە "خۆبێدەنگکردنی ئەنقەست" یان "وەڵامنەدانەوە" کە بە تایبەتی بۆ گەنجی موراهیقی تازە هاتوو بۆ نێو ژیانی کۆمەڵایەتی زۆر ناخۆش بوو. ئاخر گەنجیش پێویستی بە ناساندنە. ئەوە بۆ نموونە لە گفتۆگۆدا لەبارەی پرسێک دەردەکەوت، جا پرسەکە سیاسی بووایە یان هزری یان ئەدەبی و هتد. لێرەدا مەبەستمان لەوەیە کە مرۆ لەکاتی گفتوگۆکەدا "بێدەنگی" یان "وەڵامنەدانەوە"ی هەڵدەبژارد، لێرەشدا ئامانجە سەرەکیەکەی ئەوە بوو کە کەسی بەرانبەر تەریق بکاتەوە، هاوکات وەهمی "قودسییەتی کەسی" ڕابگرێت. ئاخر کوڕەی "کردە" دەبێت شت بێت، شتیش ئەوەیە کە بێغیرەتانە هەردەم لە بۆسەدا بێت تاکو بە چاکی پاشقولەکانی بگرێت، بە پێچەوانەی بوێرانی سۆسیالەوە کە هەردەم ڕێ بۆ ئاوەڵابوونی جیهانێکی نوێی دانوستاندن خۆش دەکەن. جەبانەکان دەیانویست پەردەی رواڵەت بەسەر ڕەوشەکەدا دابدەنەوە تاکو هاوکات ناڕاستەوخۆ جەخت لە "زیرەکێتی" یان "فرەزانین"ی خۆیان بکەن، ئەوجا لە نێوەندی کولتووریدا لافی "مامۆستا"یەتیی گەنجان یان کەشخەی ئەدەبناسی و هونەرناسی لێبدەن. هیچ کەس نەیدەتوانی جوودایی دەربخات. گەر کەسێک ئەوەی بکردایە، ئەوا یەکسەر بە توانج و پێڕابواردن دەخرایەوە نێو قاوغی خۆی.\nلەم ڕوانگەیەوە ئەو ڕۆژە کە چالاکبووەکانی نێو "کۆمەڵە" بڕیاری خەباتیان دا، هەردوو جۆرەکەی کەسێتیی پڕ هەست و سۆز چالاک بوون، لێرەشدا بە تایبەتی کەسێتییە نێگەتیڤە ناوبراوەکەی سەرەوە باڵادەستیی وەرگرت. بەم شێوەیە کۆمەڵەییەکان هاوکات بڕیاریان دا بۆ تەشەنەدان بە کۆیلەتی، فشەکەرێتی و قەتڵ و ژیاندنی خێڵەکێتی. ئەوە کۆمەڵەییەکانی دوێنێن کە پاڵهێزی سەرەکین بۆ دروستبوونی ئەمڕۆ نەک خێڵەکییە کێوییەکان! ئەوان بوون کە ئاراس و ژیانەکانیان لەژێر ناوی کوردایەتی و چینایەتدا بەکوشت دا. ئەم بەکوشتدەرانە لە ساڵی 1991 بەدوواوە تا ئەمڕۆ سەر بە دەسەڵاتدارانی سەرەکیی نێو کوردەکانی ئێراقن. لەوێشدا کە گۆیا ئۆپۆزیسیۆنن، بۆ نموونە لە "گۆڕان"دا، هێشتا هەر پیاوە ترسنۆکەکانی دوێنێن و بە ڕێز و ئیعجابەوە لە خێڵەکییە کێوییەکان دەڕوانن.\nئایا چە ئەلتەرناتیڤێکی ئەخلاقی بۆ ئەم دۆخە هەیە؟ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە ئاسان نییە. سەرەتا گەرەکە لەم پەیوەندییەدا ڕەخنەییانە ببێژین، کە چەندین ئاڕاستەی گەنجانەی چەپ یان ناسیۆنالیستی لەگۆڕێن و ئاماژەن بۆ سەرهەڵدانی پرسیاری هەمەلایەنیی نەوەکانی نوێ. جگە لەوە ئەمڕۆ ڕوون بۆتەوە کە نەتەوەچێتی و ناسیۆنالیزمی سلێمانی بە تایبەتی و کوردانی نێو ئێراق بە گشتی قرچەڵۆک بوون، بەڵێ لە گشت ڕوویەکەوە شایانی گومانلێکردنن، چونکە نە ڕزگاریی نیشتمانی و نە دادی سۆسیالیان لەتەک خۆیاندا هێنا، بەڵکو تەنیا چەندبەرەکی و چەوساندنەوە، یان دەسەڵاتی بەهێزترانی حیزبی و خێڵەکییان و ئاغایانیان لەتەک خۆیاندا هێنا. لە لایەکی دی پرسی مۆرالی نوێی خەبات لای کوردەکانی ئێراق بۆیە پڕکێشەیە، چونکە ئەوان دەمێکە تووشی دەردی رواڵەتگەری و خۆبادان بوون. ئەوان لە کوردانی هەموو کوردستانەکانی دی دواکەوتووترن، کەچی خۆیان لە هەموویان بە پێشکەوتووتر دەزانن! ئەوان لەبارەی دواکەوتوویی خۆیان هیچ نازانن! جگە لەوە لە بنەڕەتدا تەنیا شۆڕشی خوێناوی چارەسەری پرسەکانی کوردانی ئێراق دەکات، لێ شۆڕش (ڕێڤولوسیۆن) لە شۆڕشگێڕان جیانابێتەوە کە لەنێو ئەواندا هێندە دەگمەن و پەرتەوازەن، کە ئیدی شۆڕش لای ئەوان نەشیاوی هەڵگیرساندنە. ئەمە هاوکات ئاماژەیەکە بۆ فاکتێکی دی، واتا: گومانی تێدا نییە کە تیۆرییە سیاسییەکەی ئوێجئالان زۆر گرنگە بۆ دانوستانکردنی پرسیارە نێومرۆڤییە ئیسلامییەکان و جێندەر و هتد.، لێ هاوکات زەحمەتە بەهۆی نەبوونی شۆڕشگێڕەوە وەک تیۆریی سیاسیی پیادە بکرێت، یان مەگەر قەندیل وڵاتە زۆرەکانی قەومگەلە زۆرەکەی کوردانی نێو ئێراق داگیر بگات و ئەوجا قەومگەلەکە لە پێناوی چێکردنی ڕێکخراوێکی کۆمەڵایەتییانەی بەرگەگیراودا خڵتانی خوێن بکات.\nبێگومان ئەوە هەڵوستێکی ئەخلاقییە کە گەرەکە مرۆڤ هیوادار بێت کوردەکانی ئێراق جارێکی دی ژارباران و ئەنفال نەکرێنەوە. لێ لەو ڕوانگەیەوە کە کوردەکان وەک سەرجەم لە هەبوونی کوردستاناندا دەوڵەمەندن (سێ دانەی دیکەیان هەن!) و بە تایبەتی لە رۆژئاڤا کەرامەتی کوردان تا ئەمڕۆ بڵند ڕاگیراوە، ئەوا سەرنج بە هەر چوار لادا ئاڕاستە وەرگرێت، ئەوەش گرنگیی کوردەکانی ئێراق یەکجار کەم دەکاتەوە. لە سەرێکەوە ئەوان تەنانەت شایانی ئەوە نین کە مرۆ بەزەیی پێیاندا بێتەوە، چونکە بەردەوام دەکڕوزێنەوە، دەخۆن و دەخۆنەوە، دەخەون و خۆیان دەگەوزێنن، بەبێ ئەوەی بتوانن لەوە بهزرێن کە دانانی حەسارێکی "چا" لەسەریان ڕەنگە پتر لە نیوەیان تێکبدات، لەنێو ئەو ڕێژەیەشدا بگرە بەشێکی زۆریان شێت بکات. لێ مرۆ هێشتا هەر بەهۆی پرسی بکەری ئاگامەند و کولتووری بە بابەتکراوەوە ناتوانێت پشتیان تێبکات.\nلەم پەیوەندییەدا زۆر گرنگە هەڵوێستەیەک لەسەر نەتەوەچێتی سلێمانی بە تایبەتی و کورەکانی نێو ئێراق بەگشتی بکەین. ئەم نەتەوەچێتییە هەرگیز نەیتوانی بیسەلمێنێت کە لوڕ یان هۆرامی کوردن. ئەوە فاکتە کە لوڕ بە پێچەوانەی کەلهوڕ خۆی بە کورد نازانێت، بۆیە مرۆ ناتوانێت بەزۆر بییانکات بە کورد. ئەوجا لەو ڕوانگەیەوە کە هۆرامییەکان لە ناخەوە خۆیان بە کورد نازانن، ئەوا گەرەکە ڕێگەی خۆیان بگرنە بەر، چونکە ئەوان کورد نین، بەڵکو هۆرامین. ئیدی بۆ بە نەتەوەچێتیی یان تەنانەت ناسیۆنالیزمی سلێمانی بچەوسێنرێنەوە؟ هۆرامییەکان تا ئەمڕۆ لەبیریان نەچۆتەوە کە سلێمانییەکان چییان بە ئەوان نەکرد. هەر وەک هاوڕێیەکی هۆرامی گۆتی: "تەختیان کردن". لێ بۆچی ئەوان ئەمڕۆ دۆست نەبن و لە کرۆکەوە ناحەز بن یان بە ناچاری و خۆحەشارداوی خۆیان بە کوردایەتییەوە خەریک بکەن؟ هەمان پرسیار گەرەکە پەیوەند بە ئێزدییەکانەوە بکرێت. ئاخر ئەوە ڕوون نییە، کە داخۆ ئەوان لە بنەڕەتەوە خۆیان بە کورد نەزانیبێت، بەڵکو نەتەوەچێتیی کوردانی نێو ئێراق ئەوانی پەلکێشی کوردایەتی کردبێت (هاوشێوەی هۆرامییەکان)، یان ئەوان بە پێچەوانەوە خۆیان لە ناخەوە بە کورد زانیبێت، لێ بەهۆی چەوساندنەوەی ئیسلامەوە دەیانەوێت ڕێگەی دی و جیاواز لەوەی کوردەکان بگرنە بەر. بە هەر حاڵ ئەوان خۆیان بە خەڵکی ئێزدیخان دەزانن و زمانەکەیان ناودەنێن ئێزدەکی. ئەوە کەمتر گرنگە کە ئەو زمانە لە دیدی ئێمەوە کرمانجیی باکورە (هیچ نەمساییەک نابێژێت کە ئەو بە ئەڵمانی دەئاخڤێت). جگە لەوە گەر بەم تێڕوانینە ڕاگەیەنراوەی سەرەوە کوردەکان لاوازتر ببن، ئەوا با ببن.\nلە بنەڕەتدا کوردەکانی نێو ئێراق ئەمڕۆ نێوەندێکن بۆ دانوستانکردنی ڕەخنەییانەی فرەبابەت یان نێوبابەتی. سەرەڕای ئەوە ئەمڕۆ لایەنێک ساغبۆتەوە: لە کوردەکانی ئێراق تەنیا مەرگ زەرد دەبێت: تێکشکاندنی سروشتی دەرەوە و ناوەوەی مرۆڤ - خۆ و جیهان.\nتێگەی میمێزیس لای ئەڕیستۆتێلیس\nتیۆریی کات و فەزا لای پلاتۆن\nلەبارەی سێ لێچواندنەکەی پلاتۆن لە دیالۆگی کۆماردا


◄ نتیجه: Found 1.159, page 1 of 116 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📅 00-03-1997 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n👁 اێ بەخشە 13,560 گل سئرکریائە(دێینە)\n- بەرزبوونەوەی جەنگی دیپلۆماسی لە نێوان د.ت و د.ا [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:17\n📅 00-04-1988 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n👁 اێ بەخشە 4,609 گل سئرکریائە(دێینە)\n- د.ق لە چەندین لاوە هێرشی کردە سەر ناوچەی گەرمیان [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:45\n📅 00-05-1981 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n👁 اێ بەخشە 13,478 گل سئرکریائە(دێینە)\n- زێتر لە 38 هەزار کوردی فەیلی لەلایەن رژێمی ئێڕاق [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:40\n📅 00-07-2004 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n👁 اێ بەخشە 7,783 گل سئرکریائە(دێینە)\n- ئارێل شارۆنی سەرەک وەزیرانی ئیسرایل رایگەیاند کە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:35\n📅 00-08-2002 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n👁 اێ بەخشە 9,895 گل سئرکریائە(دێینە)\n- سەرەتای ئەم مانگە: د.ق لە شاری کەرکوک خاوەن دوکا [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:26\n📅 01-01-2014 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n📅 زمان اضافه کردن Jan 1 2014 10:40AM\n👁 اێ بەخشە 22,517 گل سئرکریائە(دێینە)\n- شارەوانی وان ساڵی نوێی بە دانانی تابلۆی کوردی دە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 1 17 ✔ 83% ✍ هـ.ب. 1-1-2014 10:40:03\n📅 01-03-1998 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n📅 زمان اضافه کردن Jun 8 2018 12:55PM\n👁 اێ بەخشە 2,658 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 58% ✍ س.ئـ. 8-6-2018 12:55:49\n👁 اێ بەخشە 9,407 گل سئرکریائە(دێینە)\n👁 اێ بەخشە 57,046 گل سئرکریائە(دێینە)\n📅 01-05-2015 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n📅 زمان اضافه کردن May 1 2015 12:16PM\n- هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان هێرشێکی رێکخراوی تیر [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 5 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 1-5-2015 12:16:00


ئەڵمانیا چەکی قورس ڕەوانەی ئۆکرانیا دەکات – لڤین پرێس\nبەگوێرەی هەواڵێکی ئاژانسی ڕۆیتەرز، وەزیری بەرگری ئەڵمانیا کریستین لامبرێخت وتی ئەڵمانیا حەوت تۆپهاوێژی دیکەی هاویتزەر ڕەوانەی ئۆکرانیا دەکات، ئەوەش لە چوارچێوەی ئەو پێنج سیستمە تۆپهاوێژەدا کە حکومەتی ئەڵمانیا بەڵێنیداوە بیدات بە ئۆکرانیا.\nپێشتر ئەڵمانیا پەیڕەوی سیاسەتێکی دەکرد کە تیایدا چەکی ڕەوانەی ئەو ناوچانە نەدەکرد کە جەنگییان تێدایە، بەڵام هەفتەی ڕابردوو بەهۆی فشارە ناوخۆیی و دەرەکییەکانەوە سیاسەتەکەی خۆی گۆڕی و دەستیکرد بە ڕەوانەکردنی چەکی قورس بۆ ئۆکرانیا.\nلامبرێخت و سەرکردەی بەرگری ئەڵمانیا جەنەڕاڵ ئیبەرهارد زۆرن لە شارۆچکەی سلیاکی سلۆڤاکیاوە بە ڕۆژنامەنووسانیان وت چەکە قورسەکان ڕاستەوخۆ لە جبەخانەکانی سوپای ئەڵمانیاوە ڕەوانە دەکرێن و لە چەند هەفتەی داهاتوودا دەگەنە ئۆکرانیا.\nزۆرن وتی پێشبینی دەکرێت هەفتەی داهاتوو لە شارۆچکەی ئیدار ئۆبەرشتاینی ئەڵمانیا مەشقکردن بە 20 سەربازی ئۆکرانی لەسەر پانزەرهوبیتز 2000 دەستپێبکات، وتیشی ئەم سەربازانە ئەزموونیان هەیە لە بەکارهێنانی هاویتزەری سەردەمی سۆڤییەتدا.\nلەکاتێکدا کە ڕووسیا هێرشەکانی بۆ سەر باشوور و ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا چڕتر کردۆتەوە، ئۆکرانیا داوای چەکی قورسی کردووە.\nکەشناسی هەرێـم: هەورە تریشقە و تاوە باران لە هەندێک ناوچە دەبێت\nڕاوێژکارێکی کازمی: پێشبینی دەكرێت داهاتی ئەمساڵی عێراق بگاتە ١٥٠ ملیار دۆلار


سکرتێری گشتی حزبوڵای لوبنان وتی: جیهانی عەرەب ناتوانێ لە بەرانبەر زایۆنیزم پشتیوانی لوبنان بکات.\nنوێنەری هاوپەیمانی دوەڵەتی یاسا لە پەرلەمانی عێراق:\nنوێنەری هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا لە پەرلەمانی عێراق لە ڕێککەوتنی نێوان دوو پارتی کوردستانی لەسەر یەک بەربژێر بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق هەواڵی دا.\nلە لایەن وەزیری فەرهەنگ و ئیرشادی ئێران؛\nوەزیری فەرهەنگ و ئیرشادی ئیسلامی نیشانی پلە یەکی هونەری بەرانبەری دوکتۆرای هونەریی بەخشیە مامۆستا خدر قادری بەناوبانگ بە "خلە دەرزی".\nڕاوێژکاری باڵای ئایەتوڵڵا خامنەیی: ئەمڕۆ ئێمە بڕیار دەدەین و ئەمریکییەکان ئەبێ گوێ بگرن و پێش بینی من ئەوەیە کە ئەمریکا ڕێککەوتنی ناڤۆکی قبووڵ دەکات.\nسەرۆک کۆماری ئێران لە ماینەی سەفەرەکەی بۆ پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا بە کۆپتەر چووە گۆلی ورمێ و فەرمانی دا کە ڕێکاری پێویست بۆ بووژانەوەی گۆلی ورمێ بگیردرێتە بەر.\nلە میانەی سەفەر بۆ ئازەربایجانی ڕۆژاوا؛\nسەرۆک کۆماری ئێڕان لە بیست و یەکەمین سەفەری پارێزگایی خۆی بەیانی ئەمڕۆ هەینی بە سەردانێکی فەرمی و لە گەڵ شاندی وەزیرانی گەیشتە فڕۆکەخانەی ورمێ.\nسەرکردەیەکی حزبی تەقەدوم رایگەیاند کە بەرهەم ساڵح ئامادەیە واز لە کاندید بوونی بۆ پۆستی سەرۆک‌کۆماریی عێراق بێنێت ئەگەر مەسعود بارزانی خۆی کاندید بکات.\nوه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق رایگەیاند:\nحكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌توانێت سه‌رچاوه‌كانی خۆی له ڕێگه‌ی دامه‌زراوه فیدڕاڵیه‌كانی عێراقه‌وه كه ده‌سه‌ڵاتی فراوانتریان هه‌یه به‌ڕێوه‌ببات.\nفەرمانداری شاری مەریوان سەردانی ماڵی باوک و دایکی پرۆفسۆر کۆچەر بیرکار زانای کوردی کردلە گوندی نێ لە نزیک شاری مەریوان.


پێشانگایەکی نیگارکێشی بۆ منداڵانی کرماشان بەڕێوە چوو\nزایینی: ٠٤-١٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٩/١٣ - ١١:٣٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: بەمەبەستی یارمەتی گەیاندن بە منداڵانی بوومەلەرزەلێدراوی کرماشان پێشانگایەکی نیگارکێشی لە شاری مەهاباد بەڕێوە چوو.\nبەپێی ڕاپۆرتە بڵاوکراوەکان، ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ١١ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی، لە تالاری وەحدەتی شاری مەهاباد بە بەشداری بەشێک لە هونەرمەندان پێشگانگای "وێنەی ڕۆژهەڵات" به مەبەستی یارمەتی گەیاندن بە منداڵانی بوومەلەرزەلێدراوی کرماشان بەڕێوەچوو.\nئەو پێشانگایە لە لایەن "میکائیل بایزیدی، چیا حەسەنخاڵی و سیامەند ڕیسمانی" سێ هونەرمەندی خەڵکی شاری مەهەباد بە نێوەڕۆکی سروشت بەڕێوەچوو کە ٣١ بەرهەمی لەخۆگرتبوو.\nبەڕێوەبەرانی ئەو پێشانگایە باسیان لەوە کردووە کە ئەو پارەیەی لە فرۆشتنی وێنەکاندا بەدەست دێت بۆ منداڵانی بوومەلەرەزلێدراوی کرماشان تەرخان دەکرێت؛ هەروەها چیا حەسەنخاڵی گوتوویەتی بەپێی ئەوەیکە منداڵانی کرماشان لەو بوومەلەرزەیەدا هیچ گرینگی و بایەخیان پێ نەدراوە، ئامانجی ئێمە ئەوەیە بە کڕینی بووکەڵە و کەلوپەلی دیکە دڵی ئەو منداڵانە شاد بکەین.\nلە ڕووداوی بوومەلەرزەی کرماشاندا منداڵان بەشێكن لە قوربانیانی سەرەکی ئەو ڕووداوە سروشتیە و کاربەدەستانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران کەمترین ئاوڕیان لەم قوربانییانە داوەتەوە.\nبەپیی هەندێک ڕاپۆرتی نافەرمی زیاتر لە ٢٥ منداڵی ئەو ناوچانە بەهۆی بوومەلەرزەوە بێ‌سەرپەرست بوون.


هیۆندای دووەم ئۆتۆمبێلی كارەبایی خۆی دەخاتە بازاڕەكان\nHanah Hawramy 10/07/2018 - 10:22 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/ئۆتۆمبێل\nكۆمپانیای (هیۆندای) كۆری لەپلانیدایە بەر لەكۆتایی ئەمساڵ دووەم ئۆتۆمبێلی كارەبایی خۆی بخاتە بازاڕەكانی جیهانەوە.\nلەو چوارچێوەیەشدا چەند زانیارییەكی نوێی لەبارەی تایبەتمەندییەكانی ئەو ئۆتۆمبێلە خستۆتەڕوو كە بە (هیۆندای كۆنا ئیلیكتریك) ناودەبرێت.\nئۆتۆمبێلە كارەباییە نوێیەكەی (هیۆندای) بە دوو مۆدێلی جیاجیا فەراهەم دەكرێت كە مەودای رۆیشتنیان جیاوازە، بەو پێیەی یەكێكیان توانای بڕینی (290) كیلۆمەتری دەبێت و ئەوەی دووەمیان دەتوانێت مەودای (470) كیلۆمەتر ببڕێت دوای هەر بارگاویكردنەوەیەكدا.\nئۆتۆمبێلی (كۆنا ئیلیكتریك) لەسەر شێوەی (ئێس یوو ڤی) دیزاین كراوەو توانای بزوێنەرەكەی بەهێزترە لە (هیۆندای ئایۆنیك) بەجۆرێك خێراییەكەی بەكەمتر لە (7) چركە لەسفرەوە دەگەیەنێتە (100) كیلۆمەتر لەسەعاتێكدا.\nبارگاویكردنەوەی پاتری ئۆتۆمبێلە كارەباییەكە بەتەواوی لەڕێگەی تەزووی (AC) یەوە نزیكەی (6) سەعات دەخایەنێت، بەڵام لەكاتی بەكارهێنانی تەزووی (DC) ئەوا لە (54) خولەكدا رێژەی لە (80%) ی پاترییەكەی بارگاوی دەبێتەوە.\nبەوتەی كۆمپانیای (هیۆندای) ئۆتۆمبێلی (كۆنا ئیلیكتریك) بەر لەكۆتایی ئەمساڵ لەكۆریای باشورو ئەوروپا فەراهەم دەكرێت.


كۆسرەت رەسوڵ: داواكارم كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەم پەلامارەی رۆژئاوای كوردستان بێنەدەنگ و شەڕ رابگرن\nجێگری سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان رایدەگەیەنێت، كۆسرەت رەسوڵ عەلی لەپەیامێكدا رایگەیاندووە، بەداخەوە سەرباری هۆشداری و ناڕەزایی ناوچەیی و نێودەوڵەتی، لەشکرکێشی و پەلاماری بۆ باکوری سوریا و ڕۆژئاوای کوردستان دەستی پێکرد، کە سەرباری پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتیەکان و سەروەری خاکی سوریا، ژیانی هەزاران مرۆڤی مەدەنی بێدیفاع لەژێر مەترسی تۆپباران و ئاگری شەڕدان.\nهەروەها ئاماژەی بەوەكردووە، داوا لە کۆمەڵگای نێوەوڵەتی دەکەین، چۆن لە جەنگی تێکشکاندنی تیرۆریستانی داعشدا، پشتیوانی گەلی قارەمانی کوردستان بوون، لەم پەلاماردان و لەشکرکێشەیشدا، بێنەدەنگ بۆ ڕاگرتنی شەڕ و ڕێگەگرتن لەکارەساتی گەورەی مرۆیی و تێکچوونی ئاسایشی ناوچەکە. لەمڕووەوە داوا لە ئەندامانی ئەنجومەنی ئاسایش دەکەین، لە کۆبونەوەی چاوەروانکراویاندا گەلەکەمان نائومێد نەکەن و لەبەرژەوەندی ئاشتی و ئاسایشیدا بڕیاربدەن.\nدەقی پەیامەكەی كۆسرەت رەسوڵ:\nپەیامێک لە کۆسرەت رەسول عەلی -یەوە\nبەداخەوە سەرباری هۆشداری و ناڕەزایی ناوچەیی و نێودەوڵەتی، لەشکرکێشی و پەلاماری بۆ باکوری سوریا و ڕۆژئاوای کوردستان دەستی پێکرد، کە سەرباری پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتیەکان و سەروەری خاکی سوریا، ژیانی هەزاران مرۆڤی مەدەنی بێدیفاع لەژێر مەترسی تۆپباران و ئاگری شەڕدان.\nپەنابردن بۆ بژاردەی شەڕ و بەلاوەنانی بژاردەی ئاشتی و چارەسەری سیاسی، کارەساتێکی گەورەی مرۆیی دەخوڵقێنێ و ئاسایش و ئۆقرەیی ناوچەکە و جیهانیش دەخاتە مەترسیەوە و جارێکی تر هەڕەشەی تیرۆر كوچی به لیشاو بەجۆرێکی تر سەرهەڵدەداتەوە.\nداوا لە کۆمەڵگای نێوەوڵەتی دەکەین، چۆن لە جەنگی تێکشکاندنی تیرۆریستانی داعشدا، پشتیوانی گەلی قارەمانی کوردستان بوون، لەم پەلاماردان و لەشکرکێشەیشدا، بێنەدەنگ بۆ ڕاگرتنی شەڕ و ڕێگەگرتن لەکارەساتی گەورەی مرۆیی و تێکچوونی ئاسایشی ناوچەکە. لەمڕووەوە داوا لە ئەندامانی ئەنجومەنی ئاسایش دەکەین، لە کۆبونەوەی چاوەروانکراویاندا گەلەکەمان نائومێد نەکەن و لەبەرژەوەندی ئاشتی و ئاسایشیدا بڕیاربدەن.\nلەم بارودۆخە ئاڵۆزو مەترسیدارەدا، داوا لە هەموو هێزە سیاسیەکانی کوردستان و گەلی کوردستان دەکەم، تەبایی و یەکریزیمان بپارێزین و نێوماڵی کوردستان تۆکمەتر بکەین. هەموو هەوڵێکمان بخەینەگەر بۆ هاوکاری مرۆیی ئاوارەکان و بەکارهێنانی هەموو کەناڵە پەیوەندییە دیپلۆماتیەکان لە پێناوی ڕێگەگرتن لە تەشەنەکردنی مەترسیەکان.\nهەروەها دەستپێشخەری کۆبونەوەو میوانداریكردنی لوتکەی لایەنە سیاسیەکانی کوردستان دەخەمەروو و بۆ پتەوکردنی تەبایی لایەنە سیاسیەکان و یەکریزی گەلەکەمان و یەکخستنی هەڵوێستەکان و ئامادەکاری بۆ رووبەروبونەوەی مەترسیەکان و مامەڵەکردن لەگەڵ پێشهاتەکان.\nسەربکەوێ ئاشتی ، نەفرەت لە شەڕو خوێنڕشتن.\nجێگری سکرتێری گشتی ی.ن.ک


تاوانکاری لە سوێدرتێلیێ بەشێوەیەکی بەرچاو کەم بۆتەوە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nwêne: Simon Paulin/ Scanpix\nتاوانکاری لە سوێدرتێلیێ بەشێوەیەکی بەرچاو کەم بۆتەوە\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 9 maj 2012 kl 10.18\nتاوانکاری لە سوێدرتێلیێ، لەو ناوچەیەی کە پێشتر ناوێکی خراپی لێکەوتبۆوە، بە ڕێژەیەکی گەلێ بەرچاو کەم بۆتەوە. بۆ نموونە هەڕەشە و شەڵتاغ و سووکایەتی بە ڕادەی ٣٥ لەسەد داشکاوە. پۆلیس ئەمە بەو زەربە گەورەیەوە دەلکێنێ کە ماوەیەک لەوەپێش لە ڕێکخستنی تاوانکارانی ئەم ناوچەیە درا.\nمادێلێن بارسۆم و ئێڤا ـ لێنا یوانسۆن لە دەرەوەی دوکانی خۆراکفرۆشیی گێنێتا لە لاپەڕی سوێدرتێلیێ ڕاوەستابوون کاتێ هەواڵنێری ئێمە دواندنی. مادێلێن بارسۆم دەڵێ هەستی پێدەکرێ ئەویش لەو جێیەوە کە شتی زۆر ناقەومێ. ئێمە دیو و ناسیاومان زۆرە و تێکەڵاویمان هەیە و هەرگیز هیچ شتم نەبیستووە. ئەوەی کە پۆلیس هەیە زۆر شتێکی باشە دەنا دەکرا ببێتە سینەمای تەقەتۆقی تەگزاسی.\nئێڤا ـ لێنا یوانسۆن دەڵێ شتی زۆر جیددی روو دەدات بەڵام وا نییە کە کەس نەتوانێ بچێتە دەرێ. ئەوەی لێرە دەقەومێ لە هەموو سویدیش هەر دەقەومێ.\nگەڕەکی گێنێتا لە تەنیشت ڕۆننا هەڵکەوتووە کە یاریزانی تۆپی پێ ئێددی مووسا و براکەی لە هاوینی ساڵی ٢٠١٠ لەوێ تەقەیان لێکرا و کوژران.\nلە نۆڤەمبەری ساڵی ڕابردووەوە مەحکەمەیەک دژی ئەو ١٧ ئەندامەی ڕێکخستنی تاوانکاریی ناوچەکە ناسراو بە تۆڕی سوێدرتێلیێ بەڕێوەیە کە تێیدا بۆ نموونە فایلی کوژرانی ئەم دوو برایە، قەتڵێکی دیکە، ڕفاندنی خەڵک و گوشاری نایاسایی هەڵدەدرێتەوە و بەم زووانە دەگاتە ئەنجامی خۆی. ئەمڕۆش دوایین پارێزگاری لە فایلی کوژرانی برایانی مووسا بەڕێوەچوو.\nتاوانکاری لە سوێدرتێلیێ، لەو ناوچەیەی کە پێشتر ناوێکی خراپی لێکەوتبۆوە، بە ڕێژەیەکی گەلێ بەرچاو کەم بۆتەوە. بۆ نموونە هەڕەشە و شەڵتاغ و سووکایەتی بە ڕادەی ٣٥ لەسەد داشکاوە. پۆلیس ئەمە بەو زەربە گەورەیەوە دەلکێنێ کە ماوەیەک لەوەپێش لە ڕێکخستنی تاوانکارانی ئەم ناوچەیە درا. پاتریک ئونگ‌سێتر سەرۆکپۆلیسی سوێدرتێلیێ:\nـ من پێم وایە و لێم روونە کە ئەوەی کەسانێک ئێستا گیراون و مەحکەمە دەکرێن کارتێکەرییەکی زۆری لەسەر ئەم ڕەوتە و ئەم ڕیزە تاوانکارییە گەورەیەی دەکرا هەبووە، واتا هەڕەشە و دزی و تێهەڵدانی خەڵک و هەوڵی کوشتن. ئەم کەسانە لە جۆری دیکەی تاوانکاریشدا یەکتریان تووش کردووە.\nلە یەکەم وەرزی ئەمساڵدا نزیکەی ٣٠٠٠ تاوانکاری لە سوێدرتێلیێ کەوتنە بواری سكاڵاوە و ئەمە لە چاو هەمان ساڵی رابردوو ١٤ لەسەد کەمبوونەوە نیشان دەدات. سكاڵا لەسەر دزرانی ئوتومبێل ٣٠ لەسەد کەم بۆتەوە. هەڕەشە و سووکایەتی ٣٥ لەسەد داشکاوە و تاوانکاریی چەکداریش هەر بەم ڕێژەیە.\nجگە لەوەی گومانلێکراوە گیراوەکانیش ئیدی خۆیان ناتوانن تووشی تاوانکاری ببنەوە، ئەوا چی تریش ناتوانن ببنە وێنەی کاریگەر لەسەر گەنجانی لاڕێ تا بخزێنە ناو بازنەی تاوانکارییەوە.\nـ ئەم گەنجانە تەمەنیان ١٥، ١٦ و ١٧ ساڵانەیە و چیدی ئەو نموونانەیان نەماوە کە ببنە سیمای چاولێکەری لە کووچە و کۆڵانان. دیارە ئەوانیش خۆیان لەسەر ئەرک و داوای گەورەکان تووشی تاوانکاری نابن.\nخەڵکی سویدرتێلیێ خۆیان هەستیان بەم جیاوازییە بەرچاوە کردووە. لارش ئێریک هانهارت، دانیشتووی گەڕەکی گێنێتا یەکێ لەو کەسانەیە کە ئاڵوگۆرەکە دەبینێ. ئەو کاتێ جاری یەکەم هاتە سویدرتێلیێ تووشی سەرسوڕمان بوو:\nـ من لە دەرەوەڕا دێم و هەرگیز پێم وا نەبوو کە دەتوانێ وا بێ. من لەو کەسانە بووم کە دەمگوت کورە بابە تۆ کێیت؟ هەر زۆر موبالەغە دەکەیت! یانی کام حیزبت ئەوەندە خۆش دەوێ کە کەوتوویەتە داوی؟ کەچی دوایە دیتم نەخێر ڕاستە وئەوەی زۆر کەس باسیان لێوە دەکرد بە ڕاست دەرچوو. ئەمە زۆر خۆشە و لەلایەن زۆر کەسی بیانی و بنەمالەی خێزاندارەوە ئەوە دەڵێم کە ئێستا گەڕەکەکە هەر زۆر ئارام بۆتەوە. خەڵک ئیدی چیتر ناترسێ. ئەوەی لە دوکاندارەکانی دەبیسی کە دەڵێن ئێستا تا رەدایەک هێور بۆتەوە ئۆخژنت دەخاتە دڵ!\nئایا تۆ کە لە سوێدرتێلیێ دەژیت یا لەم دواییانەدا ڕێت کەوتۆتە ئەوێ، هەست بە هێوربوونەوەی دەکەیت؟


كورسی سەرۆكایەتی – سه‌رده‌م\nڕۆمانی كورسی سەرۆكایەتی یەكێكە لەو ڕۆمانانەی باس لە سیاسەت دەكات، بەڵام لە میانەی خەیاڵ و واقیع. واتە نووسەری ڕۆمانەكە بە تەواوی كەوتووەتە ژێر كاریگەری ئەو وتە بەناوبانگەی كە دەڵێ: (راستییەكی زۆر دەوڵەمەند هەیە كە هونەر بەرهەمیدەهێنێت، ئەویش تێكەڵكردنی مێژووە بە خەیاڵ). وەك ئاشكرایە خەیاڵ ئەو پەناگا گەورەو فراوانەیە كە ئەدیب پەنای بۆ دەبات و لە ڕێگەیەوە كار بۆ دارشتنەوەی حەقیقەتە مێژوییەكان دەكات. بە مانایەكی تر هیچ ئەدیبێك نایەت مێژوو وەك خۆی بگێڕێتەوە، بەڵكو لەگەڵ خەیاڵدا موتوربەی دەكات و هەردوكیان لە بۆتەقەیەكی سەرنجڕاكێشدا تێكەڵ بەیەك دەكات.\nنووسەری مەكسیكی كارلۆس فوینتس كە كەسێكی چەپخوازە و ماوەیەك دیبلۆماسی وڵاتەكەی بووەو نزیك بووە لە ڤیدڵ كاسترۆوە، لە نێوان ساڵانی 1974 بۆ 1977 باڵوێزی وڵاتەكەی بووە لە فەرەنسا. لەم رۆمانەیدا قسەی خۆی لەسەر سیاسەت و چۆنیەتی گەیشتن بە كورسی دەسەڵات دەكات. نووسەر باس لە رابردوو ناكات، باس لەو سەرۆكانە ناكات كە لە كۆندا حوكمی مەكسیكیان كردووە، بەڵكو باس لەوە دەكات سیاسەت لە ساڵی 2020 لە هەندێ لە وڵاتانی ئەمریكای لاتین چی لێ دێت و چۆن دەگوزەرێت. ئەم باسكردنەشی لەڕێگەی نووسینی نامەوە ئەنجامداوە.\nتەواوی رۆمانەكە بریتییە لە 70 نامە كە كارەكتەرە جیاواز جیاوازەكانی نێو رۆمانەكە بۆ یەكتریان نووسیوە. ئەم حاڵەتە، واتە رۆمانێك لە ژمارەیەكی زۆر نامە پێكهاتبێ، ئاسان نییە و پێویستی بە خەیاڵێكی فراوان و سەلیقەیەكی گەورەی بیركردنەوە هەیە. بۆچی؟ چونكە نووسینی نامە كارێكی هەر وا ئاسان نییەو پێویستی بە زمانێكی ئەدەبی ناسك و پاراو هەیە. ئاسان نییە لە ڕێگەی نامەوەو نامەكەش بە زمانێكی ئەدەبی جوان نووسرابێت، بێیت قسە لەسەر سیاسەت بكەیت. ئەمە ئەگەر ئەوە لەبەرچاو بگرین كە سیاسەت بۆ خۆی خاڵییە لە ناسكی و پڕە لە ململانێ و تۆمەتبەخشین و فڕوفێڵ.\nڕۆمانەكە بە كۆنگرەیەكی ئەنجومەنی ئاسایش دەستپێدەكات، لەوێدا سەرۆك كۆماری مەكسیك، دژ بە داگیركردنی ئەمریكا بۆ كۆلۆمبیا و دژ بە سیاسەتی نەوتی ئەمریكا، دەنگ دەدات. لێرەوە ئەمریكا زۆر بەخێرایی تۆڵەی خۆی بەرامبەر بە مەكسیك رادەگەیەنێت، بەوەی سەرۆك كۆماری ئەمریكا بڕیاردەدا، لە ڕێگەی مانگە دەستكردەكانییەوە، هەمو هێڵەكانی پەیوەندی ناو مەكسیك بپچڕێنێت. بەم شێوەیە هیچ هۆكارێكی پەیوەندی لە جۆری تەلەفۆن و فاكس و بەریدی ئەلیكترۆنی بوونیان نامێنێت، بەم جۆرە وڵات دووچاری بەڵایەكی گەورەی ئیداری و كارگێڕی دەبێت، بۆیە تاقە هۆكارێك كە بۆ پەیوەندی كردن بە یەكترییەوە مابێتەوە نووسینی نامەیە. ئا لێرەوەو لە میانەی ئەو نامانەی كە دەنووسرێن، بەخێرایی ململانێ لەنێوان ئەو كەسانەدا دەردەكەوێت كە دەیانەوێ لە مەكسیك بگەنە كورسی سەرۆكایەتی. دوای نەمانی هۆكارەكانی پەیوەنیكردن، كاغەز رۆڵێكی گرنگ دەگێڕێت و شوێنی شیاوی خۆی وەردەگرێتەوە كە پێش شۆڕشی تەكنەلۆژیا هەیبووە. ئەمەش دیوێكی دیكەی رۆمانەكەیە.\nدەكرێ بڵێین نووسەر بۆ ئەوەی بیانوویەك بۆ رۆمانەكەی بدۆزێتەوە كە بۆچی تەواوی ئەم رۆمانەی لەسەر شێوەی نامە نووسیوە؟ هاتوە روداوێكی دروست كردووە، روداوێك وا دەكات قەناعەت بە خوێنەر بكات كە هۆكاری نووسینی ئەو هەمو نامەیە، ئەو رووداوەیە: نەمانی هۆیەكانی پەیوەندیكردن. لە راستیدا ئەم خەیاڵە فانتازیایە، لایەنێكی جوانی رۆمانەكە و توانای نووسەر بۆ دروستكردنی فەنتازیا دەردەخات. نوسینی رۆمانێك بە كۆمەڵێ نامەی جیاواز جیاواز، پێویست بەوە دەكات خاوەنەكەی توانای ئەوەی هەبێت بەقەد ژمارەی نامەكان، دەنگ و ڕەنگی جیاوازی هەبێت. چونكە هەر كارەكتەرەی بە جۆرێك و بە شێوازێك نامەكانی دەنوسێ كە تەواو جیاوازە لە نووسینی كارەكتەرەكانی دیكە. بۆیە نووسەر دەبێت زۆر باش ئاگاداری ئەو گەمەیە بێت كە دەیكات، چونكە هەمو بێ ئاگاییەك ڕۆمانەكە بە دیوێكی دیكەدا دەبات كە خوێنەر دووچاری بێزاربوون و ناڕەحەتی دەكات. خۆشبەختانە خوێنەر لەم رۆمانەدا هەست بەو بێزاری و ناڕەحەتییە ناكات.\nنووسەری رۆمانەكە، لە میانەی ئاڵوگۆڕی نامەكانەوە، جیهانێكی سەیرو سەرنجڕاكێشمان بۆ دەردەخات، جیهانێك پڕە لە ساختەكاری و پیلانگێڕی و دەعوەت و دەعوەتكاری و بوغز و رق و كینە. لەو جیهانەدا ئاشنا دەبین بە نهێنییە زۆر تایبەتەكانی وەزیرەكان، جیهانی ئەو ئافرەتانە دەناسین كە بە رۆژ فەرمانبەری حكومەت و بەشەوان لە تیاترۆكاندا كاری لەشفرۆشی دەكەن و لێزانانە پیاوەكان، ئەوانەی پلە و پۆستی سیاسی گەورەو گرنگیان هەیە، دەخەنە تەڵەی خۆیانەوە، ئەمەش بۆ ئەوەی خەونە تایبەتەكانی خۆیان لە بواری سیاسەتدا، واتە گەیشتن بە كورسی سەرۆكایەتی، بەدیبێنن.\nنامەكان چی بە خوێنەر دەڵێن؟ نامەكان ئەو دەسیسە و پیلانە نهێنیانە دەگێڕنەوە كە لە نێوان كۆمەڵێ كەسی ركابەر بەیەك، هەوڵدەدەن بگەنە كورسی سەرۆكایەتی، بۆچی؟ چونكە هەر هەمویان دەیانەوێ جێگەی سەرۆك كۆمار بگرنەوە كە دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە بووەو ناتوانێت بۆ جارێكی دی خۆی كاندید بكاتەوە.\nئەم رۆمانە لەلایەن كاك هەڵكەوت عەبدوڵڵاوە كراوە بە كوردی و مامۆستا شێرزاد حەسەن پێداچوونەوەی بۆ كردووە. ژمارەی لاپەڕەكانی 512 لاپەڕەی قەبارە بچوكە، تیراژەكەی هەزار دانەیە و نرخی دە هەزار دینارە.


Sartip Othman - Vim Foundation\nپێشانگەی هەلی کاری ڤیم لە سلێمانی بەڕێوەچوو\nBy Sartip Othman هەواڵ No Comments\nبەبەشداری 50 کۆمپانیا و رەخساندنی زیاتر لە 1900 هەلی کار پێشانگەی هەلی کاری ڤیم لەبەرواری 25 و 26ی حوزەیران لە سلێمانی بەڕێوچوو. ئامانجی پێشانگەکە هاوکاریکردنی کارخوازان و یارمەتیدانی خوێندکارە دەرچووەکانی…\nدامەزراوەی ڤیم پێشانگەی هەلی کاری ڤیم رێکدەخات\nپێشانگەی هەلی کاری ڤیم بۆ ماوەی دوو رۆژ بە بەشداری 60 کۆمپانیا و رەخساندنی 1100 هەلی کار لە دامەزراوەی ڤیم لە سلێمانی بەڕێوەدەچێت. دامەزراوەی ڤیم بە ئامانجی یارمەتیدانی کارخوازان، ئاسانکردنی…\nنمایشی The Laughter Factory لە هەولێر بەڕێوەچوو\nBy Sartip Othman چالاکی No Comments\nبە هەماهەنگی لەگەڵ دامەزراوەی ڤیم، ئەربیل رۆتانا بۆ دووەمجار نمایشی The Laughter Factoryی لە هەولێر سازکرد. نمایشەکە بە بەشداری کەسایەتی کۆمیدیی جیهانی ئۆری ستێلا، جۆن فازەرگل و جێر ستێتن بەڕێوەچوو.\nپرۆژەی ئارتفرۆش پێشانگەی (بۆنی خاک)ی هونەرمەند دڵشاد کوێستانی دەکاتەوە\nلەدرێژەی چالاکییەکانیدا پرۆژەی ئارتفرۆش پێشانگەیەکی شێوەکاریی بۆ هونەرمەند دڵشاد کوێستانی بەناونیشانی (بۆنی خاک) دەکاتەوە. لەبارەی پێشانگەکەوە دڵشاد کوێستانی دەڵێت ” شوێن و یادەوەری لای من گرنگی و تایبەتمەندی خۆی هەیە،…\nد. بەرهەم ساڵح، سەرۆککۆماری عێراق سەردانی دامەزراوەی ڤیم، ئاژانسی مێترۆگرافی و مۆزەخانەی کامەرانی کرد.\nلە سەردانەکەدا سەرۆککۆماری عێراق بەشەکانی دامەزراوەی ڤیمی بەسەرکردەوە و ستایشی هەوڵەکانی دامەزراوەکەی کرد بۆ هێنانەکایەی شێوازێکی نوێی کاری دامەزراوەیی و هەوڵدان بۆ پەرەوپێشبردنی کۆمەڵگە لەبوارە جیاوازەکان، پشتگیریکردنی گەنجان و هاوکاریکردنیان…\nسەردانی ماتی لاسیلا، باڵیۆزی فینلەندا لە عێراق بۆ دامەزراوەی ڤیم\nلە سەردانێکدا بۆ دامەزراوەی ڤیم باڵیۆزی فینلەندا بەشەکانی دامەزراوەکەی بەسەرکردەوە و ستایشی هەوڵەکانی دامەزراوەکەی کرد لەبەرامبەر هێنانەکایەی شێوازێکی نوێی کاری رێکخراوەیی و بەرەوپێشبردنی کۆمەڵگە لە بوارە جیاوازەکاندا.لە درێژەی سەردانەکەدا ماتی…\nسەردانی ڤیکتۆر مارکس بۆ دامەزراوەی ڤیم\nڤیکتۆر مارکس، دامەزرێنەری دامەزراوەی (All Things Possible) کە ئامانجی جیاکردنەوە و دەستنیشانکردنی ئەو کەسانەیە لە جیهاندا کە تووشی زەبری دەروونی بوون وهاوکارییان پێشکەش دەکات لەو بوارەدا.\nكۆبوونەوەی وەزیری پێشووی خوێندنی باڵای فەڕەنسا لەگەڵ خوێندكارانی زانكۆكانی سلێمانی لە دامەزراوەی ڤیم\nلە دیدارێکدا کە لە دامەزراوەی ڤیم لە سلێمانی بەڕێوەچوو، نەجات بیلکاسم، وەزیری پێشووی خوێندنی باڵای فەڕەنسا لەگەڵ ژمارەیەک لە خوێندکارانی زانکۆکانی سلێمانی کۆبووەوە. لەدیدارەکەدا نەجات بیلکاسم باسی لە ئەزموونی کارکردنی…\nبۆ یەکەمجار لە عێراق و کوردستان نمایشی The Laughter Factory بەڕێوەچوو\nدامەزراوەی ڤیم بە هەماهەنگی لەگەڵ ئەربیل رۆتانا بۆ یەکەمجار لە عێراق و کوردستان نمایشی The Laughter Factory لە هەولێر ساز کرد. نمایشەکە بەبەشداری هەریەک لە کەسایەتییە کۆمیدییەکان مایکڵ گێلبارت، ئیمانوێل…\nدامەزراوەی ڤیم ئەنجامی پرۆژەی TNR رادەگەیەنێت\nلەروانگەی هەستکردن بە بەرپسیارێتی بەرامبەر مافی ئاژەڵان و وەک یەکێک لە بنەماکانی کارکردنی، دامەزراوەی ڤیم بە هاوبەشی لەگەڵ رێکخراوی پاکۆ و کۆمپانیای IQ پرۆژەی TNRیان بۆ کۆنترۆڵکردن و کوتانی سەگە…


پەلاماردانی سێكسی Sexuella övergrepp | Dina rättigheter\nبەم شێوەیە پەیوەندی\nپەنادەبەیتە ئێرە ئهگەر مافەكانت پێشێلبكرێ\nسۆرانی English Français العربية دری Kurmanci پارسی (پارسی) Romani Somali Svenska Türkçe مافەكانی منداڵ\nئازاردانی لەشیی و دەروونیی Fysisk och psykisk misshandel\nیاسا لەبارەی هەڵاواردنەوە Lagen om diskriminering\nیاسا لە بارەی هاوسەرییەوە Lagen om giftermål\nپەلاماردانی سێكسی Sexuella övergreppپێناسە دادیی ناچاركردنی سێكسی\nبەزۆرسێكسكردن چیە؟ Vad är våldtäkt?\nئوستوورەی بێخەوشە زیانخواردەكە Myten om det perfekta offret\nیاسای خزمەتگوزاریی كۆمەڵایەتیی Socialtjänstlagen\nHär drivs projektet idag\nپەلاماردانی سێكسی چیە؟\nپەلاماردانی سێكسی ناوێكە بۆ زۆر كردەوە كە كەسێ یان كەسانێ سنوورتێپەڕدەكەن و زیاندەخەن لە كەسێكیتر بە شێوەیەكی سێكسی. ئهگەر مرۆڤ تەمەنی لە 15 ساڵ كەمتر بێ، هەرزەكارێكی گەورەتر یان پێگەیشتوویەك مافی نیە سێكس لەگەڵیدا بكا. ئهمە تاوانە.\nهەروەها منداڵێك مافی نیە دەستببا بۆ منداڵێكیتر بێ ڕەزامەندیی. كەس نابێ سێكس لەگەڵتا بكا ئهگەر حەزت لێی نەبێ. لەشت تەنیا هی خۆتە و كەس بۆی نیە دەست بۆ لەشت ببا یان ڕەفتاربكا لەگەڵتا بە شێوەیەك كە تۆ پێت وایە باش نیە. هەر تۆ خۆت بڕیاردەدەی.\nتۆ خۆت مافی ئهوەت هەیە هەڵبژێری كەی و چۆن و لەگەڵ كێ سێكسبكەی. تۆ مافت هەیە 100 جار سێكسبكەی لەگەڵ یەكێكدا و پاشان ئارەزووت نەبێ لە سێكسكردن لەگەڵیدا بۆ 101 جار. تۆ مافت هەیە هەر نەخوازی سێكسبكەی یان هەوەس هەستاو بی و هەمیشە سێكسبكەی بە مەرجێ ئهوانە كە سێكس لەگەڵتا دەكەن ڕازیبن بەوە. مرۆڤ دەبێژێ سێكس دەبێ دوولایەنیانە بێ. تەنیا ڕێزپەڕی ئهوەیە كە كەسێكی پێگەیشتوو نابێ سێكسبكا لەگەڵ منداڵێك كە تەمەنی لە 15 ساڵ كەمترە. ئهمە تاوانە.\nئهگەر یەكێ سێكسبكا لەگەڵتا بێ ڕەزامەندیی تۆ، ئەوە پەلاماری سێكسییە. ئهمە لەوانەیە، بۆ وێنە سێكسكردن بێ یان دەستبردن بێ بۆ نامووست یان كڕینی سێكس بێ. پەلاماری سێكسی جۆراوجۆرە.\nنموونە بۆ پەلاماردانی سێكسی\nیەكێ دەست لە لەشی یەكێتر دەدا یان لە دەمی یان لە كوزی بە شێوەیەك كە كەسەكە حەز لێی ناكا.\nكەسێ قسەی سێكسی دەكا، كە مرۆڤ ئارەزووی لێی نیە یان تەماشاكردنێ دەكا كە هەستدەكرێ ناخۆشە.\nناچار یەكێ بكرێ سێكس لەگەڵی بكرێ بێ ئهوە ئهو ئارەزووی لێی بێ، بۆ وێنە ناچاركردن بۆ كردنی سێكس لەگەڵ یەكێكدا یان بەجۆشخستنی سێكسیی یەكێ، بۆ نموونە به دەستپێهێنان یان بە ماچكردن.\nناچاربكرێی تەماشابكەی كاتێ كەسێ شتێ سێكسیی دەكا، بۆ وێنە كوزی/كێری پێشاندەدا یان دەسپەردەكا.\nیەكێ شتێ سێكسیی دەكا بەرامبەر بە كەسێ كاتێ ئهو كەسە ناتوانێ خواستی خۆی دەرببڕێ یان ناتوانێ خۆی بپارێزێ. بۆ وێنە لەبەر ئهوە مرۆڤ دەخەوێ یان نەخۆشە یان سەرخۆشە یان بێهۆشە بە هۆی خواردنی ناركۆتیكا یان مرۆڤەكە كەمتوانایە.\nكەسێ یەكێكیتر بەكاردەهێنێ چوونكە ئهو باڵادەستە و دەهێڵێ كەسەكە هەستبكا كە دەبێ سێكس لەگەڵ ئهو كەسە بكا. لەوانەیە سەركردە یان مامۆستای بێ یان هاوتەمەنی بێ كە ناوێرێ پێی بڵێ نە.\nوێنە یان فیلمی كەسێ بگیرێ بە جلوبەرگەوە یان بێ جلوبەرگ بە مەبستی سێكسیی ئهگەر كارەكە بكرێ دژ بە خواستی كەسەكە یان كاتێ ئهو كەسە تەمەنی كەمترە لە 15 ساڵ.\nكەسێ هەوڵدەدا لەشی خۆی بفرۆشێ یان گۆڕینەوەی سێكس بكا، بۆ وێنە بە پارە، ئهلكوهوول، دیاریی یان بە خزمەتكردن. پێگەیشتوویە كە تەماشدەكا بێ تێوەردان كاتێ كەسێ پەلاماردەدرێ، لە زۆر دۆخدا ئهویش تاوانباری پەلاماردان دەبێ.\nدوگمەی پەشۆكان PANIK-KNAPP\nبدە بەسەریا تا هەر ئێستا لاپەڕەكە بەجێبهێڵی\nMåndagar 18.00 - 21.00\tپەیوەندی گرینگ SOS Alarm 112


چۆن بتوانین لە خۆرەوە ڤیتامین دی وەربگرین؟\n9/4/2020 - 11:14\nچ كاتێك بڕۆینە بەر خۆر؟\nڤیتامین دی، كە لەشی ئێمەدا گرنگیی زۆری هەیە و ڕێژەی ئەو ڤیتامینە ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە كاری گورچیلەكان، پتەویی ئێسكەكانمان و زۆر فرمانی گرنگی دیكە. هەربۆیەشە كە كەمیی ڤیتامین دی پەیوەندیدارە بە نەخۆشییەكابی وەكوو شێرپەنجە، خەمۆكی، لاوازیی ماسوولكەكەكان و هەروەها ئێسكەنەرمە. ئەوە دەری دەخات كە چەندە پێویستە كە ڕێگە نەدەین بڕی ئەو ڤیتامینە لە جەستەماندا كەم بكات، باشترین ڕێگەش بۆ ئەو كارە بریتییە لە خۆهەڵخستن لەبەر خۆر، بەڵام با بزانین چۆن:\nهەموومان لێرەولەوێ شانە خۆرییەكانی بەرهەمهێنانی كارەبامان بینیوە كە چۆن لەڕێگەی تەكنەلۆژیاوە وزەی ناو تیشكی خۆر وەردەگرن و دەیكەنە وزەی كارەبا. لەڕاستیدا لەشی ئێمەش بەهەمان شێوە سوود لە تیشكی خۆر وەردەگرێت. هەروەك چۆن لە بابەتی پێشوودا ئاماژەمان پێدا، خانەكانی پێستی مرۆڤ توانای گۆڕینی چەوری (كۆڵیسترۆڵ)یان هەیە بۆ ڤیتامین دی، بەڵام ئەو پڕۆسەی گۆڕانكارییە پێویستی بە وزە هەیە، دیارە باشترین سەرچاوەش بۆ دابینكردنی ئەو وزەیە تیشكی سەروو بنەوشەییە كە لەناو ڕووناكیی خۆردا هەیە. كێشەیەك كە لێرەدا دێتە گۆڕێ ئەوەیە كە ئەم جۆرە تیشكە زیانیشی هەیە، بۆیە دەبێتە بە ئاگادارییەوە بڕۆینە بەر خۆر.\nبەپێی توێژینەوەكان باشترین كاتی خۆدانە بەر خۆر نیوەڕۆیانە، بەتایبەت لە هاویناندا. ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی كە لەو كاتەدا تیشكەكانی خۆر بەستوونی دادەبەزن و چریان زیادترە، هەربۆیە پێویستیمان بە ماوەیەكی كەمترە بۆ مانەوە لەبەر هەتاودا. تەنانەت توێژینەوەیەك دەری خستووە كە توانای لەشی مرۆڤ بۆ بەرهەمهێنانی ڤیتامین دی لە نیوەڕۆیاندا زیاد دەكا.\nجیا لەوەش، زاناكان بۆیان دەركەوتووە كە بەهۆی لاربوونەوەی تیشكی خۆر لە كاتەكانی دیكەی ڕۆژدا، دیاردەی شكانەوەی تیشكەكان ڕوودەدات و ئەوەش وا دەكات بەركەوتنی زۆر بە ڕووناكیی خۆر لەو كاتانەدا هەلی تووشبوون بە نەخۆشییەكانی وەكوو شێرپەنجە زیاد بكا.\nماوەی چەند بمێنینەوە لەبەر خۆر؟\nهەڵبەت وەڵامی ئەو پرسیارە دەكەوێتە سەر پلەی گەرمی، ڕەنگی پێست و هەروەها ڕێژەی ڕووتیی جەستەت. لەڕووی زانستییەوە وا باشە كە لانی كەم چوارسێی جەستەت بەدەرەوە بێت. جیالەوەش، ڕەنگی پێست كار دەكاتە سەر ماوەی پێویستی بەركەوتن بە خۆر، ئەو كەسانەی پێستیان بۆر و ڕەشە پێویستیان بە كاتێكی زیادتر هەیە. واتە بەگشتی لە هاوینانی كوردستاندا كە پلەی گەرمی بەرزە، ئەو كەسانەی كە خاوەن پێستی ناسك یان سپین دەتوانن هەفتانە سێجار بۆ ماوەی ١٥-٢٥ خولەك بەجلی ژێرەوە خۆیان لەبەردەم خۆردا هەڵ بخەن. ئەو كەسانەش كە پێستیان بۆر یان ڕەشە، بەپێی ڕێژەی تاریكی ڕەنگی پێستیان پێویستە ئەو ماوەیە زیاد بكەن، واتە هەتاوەكوو ڕەنگیان تاریكتر بێت، كاتێكی زیادتر بمێننەوە.\nلێرەدا گرنگە بزانین كە لە وەرزەكانی دیكە كاتێك پلەی گەرمیی دادەبەزێت و تیشكەكانی خۆر كەمتر دەگەنە ئێمە، پێویستیمان بە ماوەیەكی زیادتر هەیە بۆ دەسكەوتنی بڕی تەواوی ڤیتامین دی.\nئایا دەكرێ دژەخۆر بەكار بهێنم؟\nچەندین توێژینەوە لەو پرسیارەیان كۆڵیوەتەوە و وەڵامەكانیش تاوەكوو ئێستا مشتومڕی لەسەرە. بەڵام ئێمە پێشنیازی ئەوە دەكەین كە بەبێ دژەخۆر خۆتان بخەنە بەر هەتاو، بەو مەرجەی كە خۆهەڵخستنەكەتان درێژە نەكێشێت.\nجا ئەگەر بشتانەوێ دژەخۆر بەكار بهێنن، پێویستە ماوەیەكی زیادتر بمێننەوە بۆ ئەوەی كە بڕی پێویستی ڤیتامینەكەتان دەس بكەوێت.\nمن پێستم زۆر ناسكە و هەستیارم بەتیشكی خۆر، چی بكەم؟\nڕاستە تیشكی خۆر باشترین ڕێگەی دەستكەوتنی ڤیتامین دی-ە، بەڵام ئێمە هەرگیز ئامۆژگاریتان ناكەین كە تەنها لەپێناو دەستكەوتنی ئەو ڤیتامینەدا خۆتان بخەنە بەردەم مەترسی دیكەوە، بەتایبەت لە كاتێكدا كە جێگرەوەی دیكەمان هەیە بۆ دەستكەوتنی ڤیتامین دی. بۆ زانیاری زیادتر لەسەر ڕێگەكانی دیكەی دەستكەوتنی ڤیتامین دی.\nسەرچاوە/ تـــەندروستیی ئێـــــستا\nحەوت هۆکار بۆ ئەوەی زیاتر گرنگی بە خواردنی میوە مزرەکان بدەیت\nڕۆژانی جەژن چۆن جەستە تەندروست بهێڵینەوە؟


حکومەتی فەرەنسی ڕێوشوێنی نوێ دەگرێتە بەر بۆ رێگری کردن لە تەشەنە و بڵاوبوونەوەی پەتای کۆڤید ١٩ - KRG France\nهه‌واڵ و چالاكییه‌كان ⮜ حکومەتی فەرەنسی ڕێوشوێنی نوێ دەگرێتە بەر بۆ رێگری کردن لە تەشەنە و بڵاوبوونەوەی پەتای کۆڤید ١٩\nبڵاو کراوە لە: پێنج شەممە ١٤ كانوونی دووه‌م ٢٠٢١ - ١٨:٠٠\nبەرواری ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، سەرۆک وەزیرانی فەرەنسا لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ بەشێک لە وەزیرەکانی (وەزیری : تەندروستی ئۆلیڤیە ڤێران، پەروەردە ژان میشێل بلانکێ، خوێندنی باڵا فرێدریک ڤیدال، دارایی برونۆ لو مێر، کار و هەلی کار ئێلیزابێت بۆرن، کولتور ڕۆزلین باشلوو) ڕێوشوێنی تریان گرتە بەر لە بارەی ڕێنمایی یە خۆپارێزیە نوێیەکانەوە.\nقەدەغەکردنی هاتووچۆ لە ٨ی ئێوارە گۆڕدرا بۆ ٦ی ئێوارە تا ٦ی بەیانی لەسەر هەموو خاکی فەرەنسا، ئەم بڕیارە لە ڕۆژی شەممە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ەوە جێ بەجێ دەکرێت بە لایەنی کەمەوە بۆ ماوەی پازدە ڕۆژ.\nهەموو هاتوچۆکردنێک بێ نوسراوی پشتگیری قەدەغەیە لە ٦ی ئێوارەوە بۆ ٦ی بەیانی، بە پێچەوانەوە غەڕامەی سەرپێچی لە ١٣٥ ئیرۆ بۆ ٣٦٥٠ ئیرۆ دەکرێت بۆ هەر سەرپێچیکردنێک لەم بارەیەوە.\nبۆ ڕێگە گرتن لە بڵاوبوونەوەی جۆرایەتییەکانی کۆڤید ١٩ هاتووچۆی سنوری کەم دەکرێتەوە، لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ەوە گەشتیارانی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا تێستی (پێ.سێ.ئێخ) بکەن و نەگەتیڤ بێت ئەوکات دەتوانن بێنە نێو خاکی فەرەنسا وە. بۆ ئەو وڵاتانەی ئەم جۆرە تێستەیان نیە میکانیزمێکی تایبەت بە پشکننین دادەڕێژرێت لە لایەن کۆمەڵێک شوێنی باوەڕپێکراوی حکومەتی فەرەنسی یەوە بۆ پشکنین.\nبۆ ئەو دام و دەزگایانەی ڕێگەیان پێدراوە دەوامی خۆیان بکەن لە ماوەی قەدەغەی هاتووچۆدا ناتوانن دەرگایان واڵا بکەن و پێشوازی لە هاوڵاتیان بکەن.\nقوتابخانەکان: بە کراوەیی دەمێننەوە بەڵام ڕێوشوێنی خۆپارێزی تەندروستی تونگتر دەگیرێتە بەر، نمحانوتی قوتابخانەکان دادەخرێن و منداڵان دەبێت خواردنی خۆیان بێنن و بە گروپ و جیا جیا بیخۆن، هۆڵی وەرزش لە شوێنی داخراو دەوەستێت هەتا بڕیاری داهاتوو.\nخوێندنی باڵا: ئەو خوێندکارانەی ساڵی یەکەمی سەرپەرشتییان بێت یان ساڵی یەکەمی دەستپێکیان بێت دەتوانن بە گروپی بچوک دەوام بکەن لە چوارچێوەی ڕێوشوێنی تەندروستی دا لە دوایی ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ەوە.\nخانەی بەساڵاچوان: سەردانی خانەی بەساڵاچوان ڕێگەپێدراو دەبێت لە چوارچێوەی رێنماییە تەندروستییەکان.\nکار: پێشنیار دەکرێت هەتا بتوانرێت کار لە ڕێگەی شاشەو ئۆنلاین ەوە بێت.\nبازاڕ: هەرچی نوسینگەی خانووبەرە و ئۆتۆمبێل و سەنتەرەکانی فێربوونی شۆفێری و کاری خزمەتگوزاری ناوماڵ ڕێگە پێدراوە لە ٦ی بەیانی تا ٦ی ئێوارە، واتە لە ماوەی قەدەغەی هاتووچۆ ڕێگە پێدراو نین.\nگونجاوترە یەک شەممان کە ڕۆژی پشووە بازاڕی پێداویستی یە سەرەتاییەکان بکرێتەوە هەتا قەرەباڵغی لەسەر ڕۆژەکانی تر کەم بکاتەوە.\nڕێستۆرانت و باڕ و چێشتخانە و کافێ خانەکان بە داخراوی دەمێننەوە هەتا بڕیاری داهاتوو.\nکولتور: هەموو ئەو شوێنانەی تا ئێستا داخراون بە داخراوی دەمێننەوە وەک؛ سینەما، شانۆ، ئۆپێرا، هۆڵی نمایش و سێرک، وەرزش.. بەڵام چالاکی تر وەک دەرهێنانی فیلم و شوێنی وێنەگرتن دەتوانرێت مۆڵەتی بۆ وەربگیرێت پشت بە ڕێنماییە تەندروستیەکان. لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ەوە دەکرێت بە پێی بەرەوپێشچوونی بارودۆخەکە پێداچونەوە بەسەر ئەم بڕیارادانە دا بکرێت.\nشوێنی گەشتیاری زستانە: بارودۆخی تەندروستی ڕێگە نادات بکرێنەوە هەتاوەکو مانگی شوباتی ٢٠٢١.\nشوێنی ئاینی : کراوە دەبێت بەو مەرجەی رێوشوێنە تەندروستییەکان لە بەرچاوبگیرێت وەک ماوەی نێوان هەر سەردانکەرێک لە کاتی دانیشتن دا.\nبە پێیی ووتەکانی وەزیری تەندروستی ئۆلیڤیە ڤێران لە ئێستا دا دوو جۆری تر لە جۆرایەتییەکانی کۆڤید ١٩ لەسەر خاکی فەرەنسا هەیە، یەکێکیان بە جۆرایەتی کۆڤیدی بەریتانی ناو دەبرێت و ئەوی تریان بە جۆرایەتی کۆڤیدی باشوری ئەفریقا کە ماوەی تەشەنە کردنیان خێراترە لە کۆڤید ١٩ە باوەکە و زیاتر توشی منداڵ و لاوان دەبێت بەڵام هەتاوەکو ئێستا وا تێبینی دەکرێت کە کەمتر سامناکە بۆ سەر ژیانی هاوڵاتیان و گونجاو تر وەڵامی ڤاکسینەکە دەداتەوە کە ئەمە هەواڵێکی دڵخۆشکەرە بۆ هاوڵاتیانی فەرەنسا.\nبڕیاردرا ئەگەر لە چەند ڕۆژی داهاتوو بارودۆخ بەرەو باشتر نەچوو ئەوا ناچار قۆناغی ماڵنشینکردن ڕابگەیەننەوە بۆ وەستاندنی زیاتر بڵاوبوونەوە ئەم پەتایە و جۆرایەتیەکانی


رەمەزان هەڕنی 21/05/2019 - 11:01 بڵاوکراوەتەوە لە چالاكی\nهونەرمەندێ ناڤدارێ دەڤەرا ئاكرێ كەمال ئاكرەیی بەریا وەغەا دوماهیێ بكەت دەست ژ سترانگۆتنێ بەردابوو و محەمەدێ كورێ هونەرمەند كەمال بەحسێ كارێن هونەری یێن بابێ خوە دكەت.\nمحەمەد كورێ هونەرمەند كەماڵ ئاكرەیی بۆ ( باسنیوز) راگەهاند: “سالا 2013 ێ جەلتەیا مێشكی ل هونەرمەند كەمال ئاكرەیی دا، دناڤ مزگەفتێ دا ل دەمێ نڤێژا مەغرەب دا پشتی 14 رۆژا وەغەرا دوماهیێ كرل سالا 2013 ێ”.\nگۆتژی: “بەرهەمێن بابێ من كەماڵ ئاكرەیی یێن نەبەلاڤكری یێن هەی د پاراستینە. ل دەف هەڤالێن وی گەلەك جارا سترانێن خوە ژ بیر دكرن و دهاتنە بەرزەكرن ژبەركو گەلەك جارا دوور دكەفت ل سترانگۆتنێ بۆ دەمێ چەندین ساڵان. بابێ من ژلایێ ئاینی ڤە شارەزایەكا باش هەبوو، تۆمارێن قورئان خواندنێ و بانگا ژی هەنە. هەموو نڤێژێن وی ل مزگەفتێ بوون ژبەر ڤێ چەندێ دەست ژ سترانگۆتنێ بەرددا و مە نیەت نینە چۆ بەرهەمێن نوویێن بابێ خوە بەلاڤ بكەین پشتی وەغەرا وی “.\nتەكەز كر: دوماهیك بەرهەم سالا 2007 ب موزیكەكا پێشكەفتی هاتەڤ نووكرنەڤە. سترانێن جودا تێدا هاتبوونە تۆماركرن و كو ل سالێن بەرێ دا گۆتبۆن ئێك ژوان سترانا (چوومە ئاكرێ ب مێڤانی) كو دەنگ ڤەدانەكا باش بخوڤەدیت. گەلەك بەلاڤبوو بەلێ چو مفایەكێ مادی نەگەهشتە بابێ من. كلیپ ژی هەبوون بەلێ نەوەك یێن ڤی سەردەمی. پشتی وەغەركری پەیكەرەك بۆ هاتیە چێكرن و لسەر گرێ ئاكرێ هاتیە دانان. مێژوویا وەغەركرنا وی ژی ب شاشی نڤیسیە لسەر كو ب هەڤكاریا دكتور حەمید پەیكەر بۆ هاتیە دروستكرن. وەك پێدڤی جهێن شولە ژی خوە لێنەكریە خودان كەس ل حالێ مەژی نەبرسیە پشتی وەغەركرنا وی.\nبابێ من پشتی عومرە ئەنجامدای دەست ژ سترانگۆتنێ بەردان و نەگۆتنەڤە هەتا ل رۆژا شەهیانا من ژی چو ستران نەگۆتن، بەردەوام هاتن و چوونا مزگەفتێ دكر.وەسیەت كر كو هەردەما وەغەركر زوو بهێتە ڤەشارتن و ل گۆرستانا (بەرەكا سەیدای) مە وەسیەتا وی بجهئینا.


نزیکەى نیوەى توشبووان لە مانگێکدا تۆمارکراون\n2020.06.01 - 18:14\nزۆربەى توشبووانى کۆرۆنا لە هەرێمى کوردستان لەنێوان تەمەنى سفر بۆ 19 ساڵیدان، کەمترین توشبووش تەمەنیان لەسەرووى 70 ساڵیەوەیە.\nبڵاوبوونەوەى دوبارەى ڤایرۆسى کۆرۆنا لە هەرێمى کوردستان بەشێوەیەکى خێراتر لە جارى پێشوو، گۆڕانکارى بەسەر ڕیزبەندى تەمەنى توشبوواندا هێناوە، هەروەها ئەوانەى کە نیشانەى نەخۆشییەکەیان لەسەر دەرکەوتووە و پێویستیان بە چارەسەرە زیاتر بووە بەراورد بە جارى پێشوو.\nنەخشەى یەک: توشبووانى کۆرۆنا\nبەپێی ئامارەکانى تایبەت بە بڵاوبوونەوەى کۆرۆنا کە پێگەى فەرمى حکومەتى هەرێم بڵاویکردووەتەوە، لە ئێستادا 714 حاڵەتى توشبوون تۆمارکراوە، کە 420 کەسیان چاکبوونەتەوە و 286 کەسیان لەژێر چارەسەردان و حەوت توشبووش گیانیان لەدەستداوە.\nنەخشەى دوو: توشبووانى کۆرۆنا بەپێی رۆژ\nئامارەکان دەریدەخەن لەکۆى ژمارەى توشبووانى ئێستا، نزیکەى نیوەیان لە مانگى ڕابردوودا تۆمارکراون کە زیاترە لە 330 توشبوو.\nنەخشەى سێ: توشبوان بەپێی تەمەن\nهەر بەپێی ئامارەکان زۆرترین تەمەنى توشبوان لەنێوان سفر بۆ 19 ساڵیدان، کەمترینیش ئەوانەن کە تەمەنیان لەسەرووى 70 ساڵیەوەیە.\nنەخشەى چوار: توشبووان بەپێی پارێزگا\nلەسەر ئاستى پارێزگاکان، لە ئێستادا پارێزگاى سلێمانى زۆرترین توشبووى تێدایە بە 374 توشبوو، کە 151 کەسیان چاکبوونەتەوە و شەش توشبووش گیانیان لەدەستداوە، دواى ئەویش هەولێر دێت بە 281 توشبوو، کە 228 چاکبوونەتەوە و یەک توشبوو گیانیان لەدەستداوە، هەروەها 37 توشبوو لە دهۆک تۆمارکراوە کە 19یان چاکبوونەتەوە، هەڵەبجەش 22 توشووى تێدا تۆمارکراوە کە سەرجەمیان چاکبوونەتەوە.\nدوای ئەوەى دوێنێ یەکشەممە 102 حاڵەتی نوێی نەخۆشییەکە لە سلێمانی تۆمار کرا، پارێزگاکە چووە ڕێزبەندی یەکەم لەناو هەر چوار پارێزگاکەى هەرێم و زۆرترین حاڵەتی تێدایە کە 374 حاڵەتە، هەولێریش 281 حاڵەتی هەیە.