Sydkurdiska - كوردی - Sveriges riksdags EU-information\nSydkurdiska - كوردی\nEUبەکورتی سەبارەت بە یەکێتی ئەورووپا\nسوید لە ١٩٩٥ وە لەگەڵ یەکێتی ئەورووپا دایە. وڵاتانی یەکێتی ئەورووپا لە دۆزی لێکجیاوازدا هاوکاری دەکات وە زۆر لەوانە کاریگەریان لەسەر ژیانی ڕۆژانەمان هەیە. لێرەدا پووختەیەکی کورتکراو سەبارەت بەوەی کە یەکێتی ئەورووپا بەچییەوە خەریکە، چۆن یەکێتی ئەورووپا بڕیار دەگرێت وە سەبارەت بە ڕۆڵی سوید لە یەکێتی ئەورووپا دا دێت. ئەوە ئەوەش لەخۆی دەگرێت کە تۆ چۆن دەتوانیت کاریگەریت لەسەر یەکێتی ئەورووپا هەبێت.\nبەشێکی گەورەی کاری یەکێتی ئەورووپا سەبارەت بە ئاسانکردنی بازرگانیە لە نێو ولاتانی ئەندامدا. مەبەست لە هاوکاری یەکێتی ئەورووپا ئەوەیە کە سەفەرکردن ، گواستنەوە بۆ وە خوێندن لە وڵاتێکی ئەورووپی تر ئاسان بن. ئێستا بۆ نموونە، هاوڵاتیانی یەکێتی ئەورووپا دەتوانن لە وڵاتێکی تری ئەورووپی، بەبێ هیچ مۆڵەتێکی کارکردن یان مانەوە کار بکەن. یورۆ دراوی نزیکەی نیوەی وڵاتە ئەورووپییەکانە.\nوڵاتانی ئەندام لە یەکێتی ئەورووپادا لە کاتی لێکجیاوازدا چوونەتە ناو یەکێتی ئەورووپاوە:\n1952بەلچیک، فەرەنسا، ئیتالیا، لوکسمبورگ، ئەڵمانیا\n1973دانمارک، ئیرلاندا، بریتانیا\n1995فینلەندا، سوید، نەمسا\n2004قوبروس، ئیستلاند، لێتلاند، لیتاون، ماڵتا، پۆلۆنیا، سلۆڤێنیا، سلۆڤاکیا، چیک، هەنگاریا\nئایا یەکێتی ئەورووپا بە هەمووشتێکەوە خەریکە؟\nیەکێتی ئەورووپا بە زۆر دۆزەوە (پرس) خەریکە. ئەمە چەند نموونەیەکە:\nدۆزی ژینگە. یەکێتی ئەورووپا بۆ نموونە ، ئامانجی دیاریکردوە بۆ چۆنێتی کەمکردنەوەی گازەکانی خانوەشووشەییەکان لەلایەن وڵاتانی ئەندامەوە.\nڕاوەماسی. یەکێتی ئەورووپا بڕیار لەسەر زۆری ئەو ماسییەی لەلایەن وڵاتانی ئەندامەوە ڕاودەکرێت دەدات. ئەوە بۆ نموونە ماسیەسمێڵە (تۆشک) لە ئوێستەرشوێن دەگرێتەوە.\nهاوکاری پۆلیس. پۆلیسی وڵاتانی – ئەورووپی وە دادستێنەکان (داواکارەگشتیەکان) مافی هاوکاریان هەیە بۆ بۆ بەربەرەکانیکردنی تاوانکاری گەورە لەنێوان وڵاتەکاندا، بۆ نموونە قاچاخچێتی بە مادە هۆشبەرەکانەوە(نارکۆتیک).\nپشتگیری هەرێمی. ولاتانی- یەکێتی ئەورووپا دەیانەوێت کە چیاوازیە ئابووری وە کۆمەڵایەتیەکانی نێوان دەوڵەتەکان وە هەرێمەکانی ناو یەکیتی ئەورووپا کەمبکەنەوە. لەبەرئەوە بەشێکی گەورەی پارەکانی یەکێتی ئەورووپا بۆ پشتگیری هەرێمی دەڕوات.\nسیاسەتی پەنابەر. یەکێتی ئەورووپا ڕێسای هاوبەشیان بۆ پەنابەری سیاسی بۆ ئاوارەبوان هەیە، یەک لەوانە ئەوەیە کە کام وڵات داوای پەنابەری سیاسی مامەڵە بکات.\nوڵاتانی – یەکێتی ئەورووپا هاوکاریش لەسەر بۆ نموونە، سیاسەتی کۆمەکی دەستگرتنی وڵاتانی تر، بازرگانیکردن لەگەڵ وڵاتانی دەرەوەی یەکێتی ئەورووپا، پشتگیری کشتووکاڵکاری وە پرسی خۆراک دەکەن.\nیەکێتی ئەورووپا ئەمە ناکات\nولاتانی ئەندام بۆ خۆیان لە بەشێکی زۆر لە دۆزەکان بەرپرسن. هەندێک نموونە، باجی داهات، چارەکردنی نەخۆشی، خوێندنگە هەروەها مووچەی خانەنشینی وە یارمەتیانەی منداڵ.\nهەموو وڵاتانی ئەندام مزی ئەندامێتی هەمو ساڵێک بە یەکێتی ئەورووپا دەدەن. مزەکە لەسەر بنچینەی بنەما ئابووریەکانی ئەو وڵاتەیە. سوید ٣٠ – ٣٥ بلیۆن(ملیاری سویدی) کرۆن دەدات.\nیەکێتی ئەورووپا لە ساڵێکدا بەگشتی ٣٠٠ ١ بلیۆن کرۆن وەردەگرێت. نزیکەی ٨٥ دەرسەدی پارەکان بۆ وڵاتانی ئەندام دەگەڕێتەوە، بە شێوازی پشتگیری. زووربەی لەوەدا خەرج دەکرێت کە هەرێمەکانی یەکێتی ئەورووپا پەرەپێبدرێن، بۆ نموونە چاککردنی ڕێگاوبانەکان، پشتگیریکردنی توێژینەوەکان وە خوێندنەکانی بازاڕی کار، پشتگیریکردنی کشتووکاڵکردن، لادێکان وە راوەماسی. بەڵام پارەکان بۆ نموونە بۆ ئەمانەش دەڕوات، پشتگیری ئابووری وڵاتانی دەرەوە، پشتگیری ڕۆشەنبیری وە هاوکاری پۆلیس. سوید بەشی خۆی لە زووربەی ئەو شێوازی پشتگیریانە وەردەگرێت.\nبودجەی دەوڵەتی سوید نزیکەی ٨٣٠ بلیۆن کرۆنە\n٣٠ – ٣٥ بلیۆن کرۆن لە بودجەی دەوڵەت بە مز دەدرێت بە یەکێتی ئەورووپا.\nسوید ١٠ – ١٥ بلیۆن کرۆن لە پشتگیری جیاواز لە یەکێتی ئەورووپاوە وەردەگرێتەوە.\nئەنجوومەنی ئەورووپی – کۆبوونەوەی لووتکەیی سەرۆکەکانی وڵاتانی یەکێتی ئەورووپا\nئەنجوومەنی ئەورووپا هێڵەکانی ئاراستەکردن بۆ هاریکاری دوور مەوداتری یەکێتی ئەورووپا دەکێشێت، بەڵام هیچ بڕیار لەسەر ڕێساکانی – یەکێتی ئەورووپا ناگرێت. ئەم کۆبوونەوە لووتکەییانە ساڵی چوارجار دەکرێن. ئەگەر پێویستی کرد کۆبوونەوەیەکی لووتکەیی زیادە سازدەکرێت.\nئەنجوومەنی ئەورووپی لە سەرۆکێک، سەرۆک – وە سەرۆک وەزیرانی وڵاتانی یەکێتی ئەورووپا هەروەها سەرۆکی کۆمیسیۆن پێکهاتوە. ئەنجوومەنی ئەورووپی سەرۆکەکەی بۆ دووساڵ و نیو هەڵدەبژێرێت.\nکارەکە چۆن دەڕوات کاتێک یەکیتی ئەورووپا بڕیاردەگرێت؟\nسوید وە وڵاتە ئەندامەکانی تر پێکەوە لەسەر ڕێسا تازەکانی یەکێتی ئەورووپا بڕیاردەگرن. ئەمە ئەوە دەگەیەنێت کە سوید دەتوانێت کاریگەری لەسەر بڕیارەکانی یەکیتی ئەورووپا هەبێت.، بەڵام لە هەندێک دۆخی دیاریکراودا دەبێت سوید دوای بڕیاری یەکێتی ئەورووپا بکەوێت، با سوید خۆشی نەیەوێت.\nکارەکە بەم شێوەیە دەڕوات، کاتێک سوید وە وڵاتانی تری ئەندام لەسەر ڕێسای تازەی یەکێتی ئەورووپا کۆک دەبن:\n1. کۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا یاسایەکی تازە پێشنیار دەکات\nئەرکی کۆمیسیۆنی – یەکێتی ئەورووپا ئەوەیە کە یاسای تازە پێشنیار بکات. هەموو وڵاتانی ئەندام یەک ئەندامیان لە کۆمیسیۆنەکەدا هەیە. ئەندامانی کۆمیسیۆنەکە دەبێت باشی هەموو ئەورووپا لەبەرچاوبگرن وە نوێنەرایەتی هەریەک لە وڵاتی خۆیان نەکەن.\n2. حکومەت وە پەرلەمان هەڵوێست دەگرن\nکۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا پێشنیارەکانی خۆی بۆ هەمو وڵاتانی ئەندام دەنێرێت. لە سوید بۆ حکومەت وە پەرلەمان دەڕوات. حکومەت پەرلەمان لە بۆچوونی خۆی بۆ پێشنیارەکە ئاگادار دەکاتەوە وە بۆچوونەکانی پەرلەمانیش بۆ پێشنیارەکان وەردەگرێت. ئەوە حکومەتە کە لە زمانی سویدەوە دەدوێت یان بڵێین نوێنەرایەتی دەکات.\n3. پەرلەمانی ئەورووپی بڕیار دەدات\nپەرلەمانی ئەورووپی لەگەڵدایەو بڕیار لەسەر یاسا تازەکانی یەکێتی ئەورووپا دەدات. ئەندامەکان لە هەڵبژاردنی گشتیدا هەڵبژاردە دەکرێن وە ٢٠ لەوانە لە سوید هەڵبژاردە کراون.\nپەرلەمانی ئەورووپی پێکەوە لەگەڵ ئەنجوومەنی وەزیران لە زووربەی دۆزەکاندا بڕیار دەدەن. لە هەندێک دۆزدا پەرلەمانی ئەورووپی بڕیار نادات. ئەوە بۆ نموونە سیاسەتی ئاسایش – وە دەرەوەی یەکێتی ئەورووپا دەگرێتەوە.\n4. ئەنجوومەنی وەزیران بڕیار دەدەن\nحکومەتی سویدی وە هەمو حکومەتەکانی تر لەناو ئەندامانی - یەکێتی ئەورووپادا بە یەک وەزیر بەشداری لە ئەنجوومەنی وەزیرانی یەکێتی ئەورووپادا دەکەن. ئەنجوومەنی وەزیران بڕیار لەسەر یاسا تازەکانی – یەکێتی ئەورووپا دەدات.\nحکومەتی سوید گفتووگۆی پێشوەختی لەسەر پێشنیارەکان لەگەڵ پەرلەماندا کردوە.\n5. سوید یاساکە دەخاتەئاراوە\nکاتێک کە ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاری لەسەر یاسایەکی تازە دەرکرد، ئەوا دەبێت سوید وە وڵاتە ئەندامەکانی تر یاساکە بخەنەئاراوە. هەندێک جار پەرلەمانی سوید پێویستی بە گۆڕانکاریکردن لە یاسا سویدیەکاندا هەیە بۆئەوەی لەگەڵ یاساکانی یەکێتی ئەورووپادا بگونجێن. لە دۆخی تردا یاساکانی یەکێتی ئەورووپا ڕاستەوخۆ کاری پێدەکرێت.\nپەرلەمان پێداچوونەوە دەکات\nلەپاڵ پێداچوونەوە وە بۆچوون دەربڕین لای حکومەت، ئەوا پەرلەمان هەروەک چۆن پەرلەمانی وڵاتەکانی تری – یەکیتی ئەورووپا، ئەرکێکی پێسپێردراوی تریان هەیە. کاتێک کە یەکێتی ئەورووپا یاسای تازە لە هەندێک بواری دیاریکراودا پێشنیار دەکات ئەوا دەبێت پەرلەمانی وڵاتە ئەندامەکانی تر پێداچوونەوە (تێڕوانین) لەسەر ڕێساکان بکەن کە ئایا لەسەر ئاستی هەمو یەکێتی ئەورووپا پێویستن یاخود هەر وڵاتە بەتەنیا بۆخۆی بڕیاری لەسەر بدات. پێداچوونەوەکە دەکرێت بگاتە ئەوەی کە کۆمیسیۆن دەبێت چاو بە پێشنیارەکەیدا بخشێنێتەوە.\nچی ڕوودەدات ئەگەر سوید دوای ڕێساکانی یەکێتی ئەورووپا نەکەوێت؟\nکۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا کۆنتڕۆڵی ئەوە دەکات کە ئایا وڵاتەکان دوای بڕیارەکانی یەکێتی ئەورووپا دەکەون. ئەگەر کۆمیسیۆنەکە پێی وابێت کە سوید دوای یاساکان ناکەوێت ئەوکاتە کۆمیسیۆن دەتوانێت سوید بە دادگەی یەکێتی ئەورووپا بدات.\nئەوکاتە ئەرکی دادگەی یەکێتی ئەورووپا ئەوەیە کە ئەگەری سەرپێچی سوید بۆ ڕێساکانی یەکێتی ئەورووپا یەکلا بکاتەوە. دادگەکانی سویدیش دەتوانن ڕووبکەنە دادگەی یەکێتی ئەورووپا سەبارەت بەوەی کە ڕێساکانی یەکێتی ئەورووپا چۆن لێکبدرێنەوە.\nئەگەر مرۆڤ پێیوابو کە سوید یاخود وڵاتێکی تری ئەندام دوای ڕێساکانی یەکێتی ئەورووپا ناکەوێت، ئەوا مرۆڤ دەتوانێت لەسەر ئەمە شکایەت لای کۆمیسیۆنی یەکێتی ئەورووپا بکات.\nکۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا\nەندامانی کۆمیسیۆنەکە دەبێت وابکەن کە باشی هەمو یەکێتی ئەورووپا ڕەچاو بکەن نەوەک هەریەکەو نوێنەرایەتی وڵاتی خۆی بکات.\nکۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا بۆ پێنج ساڵ لەلایەن حکومەتەکانی وڵاتانی ئەندامەوە هەڵدەبژێردرێت.\nپەرلەمانی ئەورووپی دەبێت کۆمیسیۆنی – یەکێتی ئەورووپا پەسەند بکات.\nهەمو پێنج ساڵ جارێک هەڵبژاردن بۆ پەرلەمانی ئەورووپی دەکرێت.\nهاوڵاتیانی هەریەک لە وڵاتەکان بەدەنگدان ئەندامەکان هەڵبژاردە دەکەن.\nوڵاتانێ کە دانیشتوانیان زۆرترە نوێنەریشیان زۆرتر دەبێت لەچاو وڵاتانێ کە دانیشتوانیان کەم بێت.\nئەو وەزیری کە لە حکومەتدا بەرپرسیارە لەو پرسە بەشداری لە ئەنجوومەنی وەزیراندا دەکات. ئەگەر بۆ نموونە دۆزی ژینگە لە بەرنامەی کۆبوونەوەکەدا بێت ئەوا وەزیری ژینگەیە کە لەگەڵدا دەبێت.\nئەنجوومەنی وەزیران دەتوانێت لە زووربەی دۆزەکاندا بڕیار بدات کاتێک کە زووربە لەگەڵ پێشنیارەکەدا بوون. لە هەندێک دۆزی دیاریکراودا دەبێت هەمو وەزیرەکان لەسەر بڕیارەکە کۆک بن.\nدادگەی – یەکێتی ئەورووپا\nدادگەی – یەکێتی ئەورووپا لە هەر وڵاتێکی یەکێتی ئەورووپاوە یەک دادوەری هەیە.\nدادوەرەکان لەلایەن حکومەتەکانی وڵاتانی ئەندامەوە بۆ شەش ساڵ هەڵبژاردە دەکرێن.\nئەگەر مرۆڤ بیەوێت کاریگەری لەسەر بڕیارەکانی ناو یەکێتی ئەورووپا هەبێت، ئەوا مرۆڤ دەتوانێت پەیوەندی بە یەکێک لەوانەی کە کار لەگەڵ دۆزەکانی- یەکێتی ئەورووپا دەکەن، یاخود بڕیاری لەسەر دەدەن بگرێت.\nپەرلەمانتارە ئەورووپییەکان. لە پەرلەمانی ئەورووپیدا ئەندامی سویدیشی تێدایە کە لەگەڵدان وە کاریگەریان لەسەر بڕیارەکانی – یەکێتی ئەورووپا هەیە. زانیاری پەیوەندیکردنی ئەوانە لێرەدا هەیە. http://www.europarl.europa.eu/sweden/ ئەوەش دەکرێت کە پەیوەندی بە نووسینگەی ئاگاداری پەرلەمانی ئەورووپی لە سوید بکرێت بە وە پۆستی ئەلەکترۆنی لای خوارەوە08-562 444 55 ژمارە تەلەفۆن epstockholm@ep.europa.eu.\nئەندامانی پەرلەمان. ئەندامانی پەرلەمانی سوید لە سوید یاساکان دادەڕێژن وە ڕاوبۆچوون بە حکومەت دەدەن لە پێش بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیرانی ئەورووپا. لەم ماڵپەڕەدا ئەدرەسی ئەو ٣٤٩ ئەندامە وە هەمو پارتە سیاسیەکانی تێدایە. http://www.riksdagen.se/\nوەزیرەکانی ناو حکومەت. وەزیرە سویدیەکان بەشداری لە کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیرانی ئەورووپادا دەکەن کە تێیدا بڕیار لەسەر یاسا تازەکانی – یەکێتی ئەورووپا دەدەن. لێرەدا زانیاری پەیوەندیکردن بە هەمو وەزیرانی حکومەتەوە هەیە.http://www.regeringen.se/.\nکۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا. کۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا دەیەوێت کە زووربەی کات ڕاوبۆچوونی خۆی بۆ ڕەشنووسی یاساکان هەبێت. یەک ملیۆن هاوڵاتی ئەورووپی دەتوانن لە ڕێگەی دەستپێشخەرییەکی هاوڵاتیانەوە کۆمیسیۆنەکە هانبدەن بۆ پێشنیار لەسەر یاسا. مرۆڤ دەتوانێت پەیوەندی بە نووسینگەی کۆمیسیۆنی- یەکێتی ئەورووپا لە سوید بکات. ژمارە پۆستی- ئەلەکترۆنی comm-rep-se@ec.europa.eu 08-562 444 11تەلەفۆن ec.europa.eu/sweden/about-us/contact_sv.ئەدرەسی وێب\nڕێکخراوەکان. زۆر ڕێکخراو لەسەر ئاستی ئەورووپی هاریکاری دەکەن بۆ ئەوەی کاریگەریان لەسەر یەکێتی ئەورووپا هەبێت.\nلە شەش وڵاتەوە بۆ ...\nڕۆژی ئەمڕۆ یەکێتی ئەورووپا لە ٢٨ وڵات پێکهاتوە کە بە هەموان ٥٠٨ ملیۆن دانیشتوانیان هەیە. فرە وڵاتانی تر دەیانەوێت بە ئەندام ببن، لەوانە سەرب وە تورکیا.\nئایا هۆی چی بو وڵاتانی ئەورووپی دەستیان بە هاوکاری کرد؟ ڕاستەوخۆ دوای جەنگی جیهانی دووهەم زۆر وڵاتان ویستیان نەهێڵن جەنگی تازە بەرپا بێت. هەر لەبەر ئەوە شەش وڵاتی ئەورووپی هاوبەشی پۆڵا- وە خەڵووزیان لە ١٩٥٢ دا دامەزراند. وا دانرابو کە پێکەوە لە بەرهەمهێنانی خەڵووز وە پۆڵا بەرپرس بن، کە ئەمانە کەرەسەی خاوی گرنگ بوون بۆ پیشەسازی جەنگ. بەو شێوە خۆیانلادەن لەوەی کە وڵاتێکی تایەبەت خۆی لەتازەوە پڕچەک بکات. ئەمە یەکەمین هەنگاوی خووڵقاندنی یەکێتی ئەورووپا بو.\nهاوکاریەکە لە ١٩٥٢ دا چوە سەر بەرهەمی تریش، خزمەتگوزاری وە سەرمایە. هاوکارییەکە هەموی چەند ساڵێک پاش ئەوە ناوی لێنرا هاوبەشێتی ئەورووپا EG . ووردەووردە هی تر، لەوانە ژینگە، کشتیاری وە گواستنەوە بوون بە ئەرکی پێسپێردراوی هاوبەشێتی ئەورووپا. لە ١٩٩٣ دا هاوبەشێتی ئەورووپا بووبە یەکێتی ئەورووپا. ئەوکاتە بۆ وڵاتانی ئەندام دەرفەتی ئەوە هاتەپێش کە پێکەوە لە دۆزی سیاسەتی دەرەوەدا هەڵسووکەوت بکەن. لەوساوە ١٦ وڵاتی تر لە یەکێتی ئەورووپادا بە ئەندام بوون، ئەمەش لە خۆیدا کاریگەری لەسەر چۆنێتی ڕەوشی هاوکارییەکە دەبێت


فەرهاد پیرباڵ: رەنگە حوکمی شەش ساڵ زیندانم بەسەردابسەپێت و نەتانبینمەوە - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nفەرهاد پیرباڵ: رەنگە حوکمی شەش ساڵ زیندانم بەسەردابسەپێت و نەتانبینمەوە\nهەمەڕەنگ Jan 16, 2020\nد. فەرهاد پیرباڵ نووسەر و مامۆستای زانکۆ لە واڵى تایبەتى خۆى لە تۆڕى کۆمەڵایەتى فەیسبوک نامەیەکى کراوەى بۆ بابەکر دڕەیی بەریوەبەری گشتی رۆشنبیری و هونەری سلێمانی ناردووە، و داوای لێدەکات لەسەر حیسابی خەرجی خۆی زنجیرەیەک سیمنار لەسەر (تەوتەمیزمی کوردستان) پێشکەش بکات.\nئەو نامە کراوەیەى د. فەرهاد دواى ئەوە هات وەک خۆى باسى لێوە دەکات، دەیەوێت بەرلەوەی بە (6) شەش ساڵ زیندانی حوکم بدرێت دەرفەتی بۆ برەخسێنێ لەسلێمانی سمینارەکانی ئەنجام بدات، دواکەشى زۆر بە پەلەیە، چونکە (21)ى مانگ رەنگە لە دادگای هەولێر حوکمی شەش ساڵ زیندانم بەسەردابسەپێت.\nدەقی وتارەکەى وەکخۆى:\nزۆر بەڕیز بابەکر دڕەیی، تەلەوفۆنەکەشت داخراوە، هیوادارم یارمەتیدەرەکانت ئەم نامەیەی منت پێ بگەیەنن:\nداوا لە بەڕیوەبەری گشتیی ڕۆشنبیری و هونەر لە سلێمانی دەکەم کاک بابەکر دڕەیی؛ من و تۆ بەڵێنمان دایە خەڵکی پایتەختی کولتوور کە، من بێمە سلێمانی زنجیرە سیمیناریک پێشکەش بکەم ("تەوتەمیزمی کوردستانی" چیە؟).\nهەموو هاتوچۆوشوێنی مانەوەم و خواردن و هۆڵگرتنیش لە باخەڵی خۆم؛ ئێوە تەنیا ڕێگەم بدەن لە یەکێک لە ڕۆژەکانی شەممە یان ١شەم یان یان دووشەم سیمنینارەکەم پێشکەش بکەم چونکە ٢١ی مانگ ڕەنگە لە دادگای هەولێر حوکمی شەش ساڵ زیندانم بەسەردابسەپێت و نەتانبینمەوە!\n"تەوتەمیزمی کوردستانی" چیە؟\nگەوهەری مرۆڤبایەتی و مێژووەکەی، لەناو زمانی کوردیدا حەڕف بە حەرف تۆمارکراون: لەو ڕۆژەوەی خودا ئادەمی فێری هەموو ناوەکان کرد تا ئێستا.. بەشێوەیەک بێ دوودڵی دەڵێم: زمانی کوردی یەکێک لەو زمانە یەکەمینانە بووە کە نەوەی ئادەم پێی سپاردووین. بۆیە پاراستنی زمانی کوردی ئەرکێکی دینی و پیرۆزە!\nهەموو پەند و ئیدیۆمێک لە زمانی کوردیدا، چیرۆکێکی هەیە یان ڕەگوڕیشەیەکی دینی و "تەوتەمیزمی کوردستانی"ی (تایبەت بە خۆمانی!) هەس - کە زۆربەیان ڕەگیان دەگەڕێتەوە بۆ دینەکانی پێش و پاش "کولتووری سامرییەکان- سۆمەرییەکان" کە لە قوڕئانیشدا باسیانکراوە چۆن گوێلەکە پەرست، بەشێکی تریشیان گاپەرست بوونە! داستانی "گوێلکەگامێش" ئی ئەەو زەمانەیە.\nتا سەردەمی ئاهورا (ئاورا- هیم) "ئابراهام"، فرەخودایی لە کوردستاندا کولتوور بووە: مێپەرستی، گوێلەکەپەرستی، دایکپەرستی، گامێشپەرستی، ئاگرپەرستی، گورگپەرستی، شێرخودایی، تاووس - خودایی، ڕۆژپەرستی تا دەگاتە پیرۆزبوونی حاجی لەقلەق مەڕی قوربانی جەژن؛ بەلام لە ساڵی ٥٥٠ پ. ز. بەملاوە داریووش پاشای هەخامەنشیی لەڕێگای بە فەرمیکردنی "یەکخودایی" دینی زەردەشت؛ هەموویانی قەدەغەکرد!\nئەم بابەتە 427 جار خوێندراوەتەوە


بەوێنە؛ نۆژەنكردنەوەی پردی قەرەگۆل دەستی پێكرد - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەوێنە؛ نۆژەنكردنەوەی پردی قەرەگۆل دەستی پێكرد\nبە مەبەستی نۆژەنكردنەوەی پردی قەرەگۆل، ماوەی دوو ڕۆژە لەو ئاستەی ڕێگاكە،كراوەتە یەك سایدی دوو ئاڕاستە ، كە پردەكە ڕێگایەكی سەرەكییە و ئیدارەی گەرمیان و شارۆچكەكانی دەربەندیخان و شارەزوور بە پارێزگای سلێمانییەوە دەبەستێتەوە.\nپردی قەرەگۆل مەرزەكانی پەروێزخان لە ئیدارەی گەرمیان و و مەرزی پشتە لە سنوری شارەدێی بەمۆ-شی لەسەرە، شۆفێرانی ڕێگاكە دەڵێن،”بەهۆی كۆنی پردەكە و زۆری لۆدی ئۆتۆمبیل بەردەوام كێشەی چاڵ و چۆڵی لە ڕێگاكەدا هەیە”.\nلە ئێستادا بەردەوام تیمی بەڕێوبەرایەتی پاراستن و چاكسازی سلێمانی كاری تێدا دەكات بۆ ئەوەی لە خێراترین كاتدا بە ڕووی شۆفێراندا بكرێتەوە.\nپردی قەرەگۆل زیاتر لە 60 ساڵ دەبێت لە لایەن كۆمپانیاییەكی ئەڵمانی دروستكراوە، ساڵانە چاڵ و چۆڵییەكانی لە لایەن شارەوانی و خەڵكی گوندەكەوە چاك كراوە بەڵام ئەمجارە لە دەسەڵاتی ئەوان دەرچووە و پێویستی بە چاكسازی بنەڕەتی هەیە.\nتەندروستی عیراق؛ توشبوون و مردن بە كۆرۆنا زیادی كردووە\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئایار 2021 (729) نیسان 2021 (1647) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (907) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


کۆلبەرانی کوردستانی ئێران\nڕووداوی گیان لە دەستدانی کۆلبەران لە ئاکامی ڕونوو لە ناوچەی بێورانی سەردەشت کاردانەوەیەکی بەرفرەوانی لە لایەن تۆڕەکانی کۆمەڵایەتی بە دوا داهات.\nبە گوێرەی ڕاگەیەندنەکان رۆژی نۆی رێبەندان تاقمێکی ١٦ کەسی لە کۆلبەران لە کاتی گەڕانەوە لە سنووری سەردەشت وە بن ڕنوو کەوتن و چوار کەس گیانیان لە دەست دا. بە گوێرەی ئەو ڕاپۆرتانە یەکێک لە گیان لە دەست داوانە تەمەن ١٨ ساڵی بووە و بە تەمەن ترینیان تەمەنی تەنیا ٢٧ ساڵانە بوو.\nوەک تۆڕەکانی کۆمەڵایەتی و بە تایبەتی گرتە ڤیدئۆکان نیشان دەدەن خەڵکێکی زۆری سەر سنوور لە ئەم ڕووداوەدا بە هانای ئەو کەسانە چوون کە کەوتوونەتە ژێر ڕونووی بەفر، ئەو کۆلبەرانەی کە بە مەینەت و دردە سەرێ و گرفتێکی زۆر هەر ڕۆژەی ڕووبەڕووی مەرگ دەبن.\nئەگەرچی هەواڵی مەرگی ئەو کۆلبەران لە ڕاگەیەندراوەکانی فەرمی ئێران کاردانەوەیەکی ئەوتۆی نەبوو، بەڵام نوێنەری هەورامان گوتوویەتی، "نەبوونی کار بۆتە هۆی ئەوە کە خەڵک گیانی خۆیان لە دەست بدەن و خۆیان تووشی ئەو کارە قورسە بکەن."\nئەو نوێنەرە کوردەی مەجلیسی ئێران ڕەخنەی لە بەرپرسان گرت کە کردەوە لە خۆیان نیشان نەداوە و پرسیاری کردووە: "هەتا کەی دەبیت گەواهی ئازیزانمان بین کە لە ڕووداوی ئەو تۆدا بۆ تێرکردنی زگی برسیان و بنەمالەکەیان خۆیان بخەنە ژیر کاری ئاوا پرمەترسی؟"\nبە گوێرەی ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوەکانی مافەکانی مرۆڤ لە ساڵەکانی ڕابردوو دەیان کۆڵبەر بە هۆی دەسترێژی ڕاستەوخۆی پاسەوانانی سنووری کوژراون..»


کەچەک هندی ب سەی رە دزەوجە - دارکا مازی\nکەچەک هندی ب سەی رە دزەوجە\nب بەرچاڤوەرگرتنا هژمارا گەلێ هندوستانێ و هەژمارا زۆر یا ئۆلان د ڤی ولاتی دە، باوەرێن هەری سەیر ل جەم هنەک ژ گەلێ ڤی ولاتی هەنە، هنەک جاران ئەم ب هنەک خەبەرێن وەها سەیر ل ڤی ولاتی دە رووبروو دبین کو عەقل ب ت ئاوا نکارە قەبوول بکە، دبە خەبەرێ زەوجینا کەچەک ١٨ سالی ل ڤی ولاتی ب سەگەک بێ خوەدی رە ژ بوو خەلاس بوون ژ تەلیسما ئەهریمەنی و دیتنا هەڤژینەک باش ژی خەبەرەکە دن بە ژ ڤان خەبەرێن سەیر یێن ل هندوستانێ روو ددن.\nمانگلی مۆندا، کەچا ١٨ سالی کو د گوندەکی ولاتێ هندوستانێ ئێ ب ناڤێ جارکلەند ل ویلایەتا جخند ئێ هندوستانێ ژیان دکە پاش کو د ناڤا گەل دە بەرنیاس دبە کو ئەو هاتیە نەفرین کرن و زەوجینا وێ ب هەر زەلامەکێ وێ ببە سەدەما مرنا وی زەلامی، ب سەیەک بەرەلا رە زەوجی.\nکەچا ١٨ سالی ژ بوو دەستخستنا شانسەک دن و دیتنا شازادەیێ خەونێن خوە شوو ب سەیەک بێ خوە خوەدی دکە. مالباتا وێ ل سەر وێ باوەرێ نە کەچا وان هاتیە نەفرین کرن و باشترین رێ ژ بوو ژناڤبرنا وێ نەفرینێ شووکرنا وێ ب سەیەکێ رە یە.\nگەلێ گوندێ ڤێ کەچێ ل سەر وگەلێ گوندێ ڤێ کەچێ ل سەر وێ باوەرێ نە کو باشترە کەچ یەکەم جار شوو ب سەیەکێ رە بکن داکو ژ هەر گونەهەکێ بهێن پاکژ کرن و پاشان ب زەلامەکێ رە بزەوجن.\nدایکا ڤێ کەچی دبێژە وان پەرەیەک زێدە ژ بوو ئەنجامدانا ڤێ زەواجێ خەرج کرینە. ل گۆرەی باوەرا گەل ل ڤێ ناڤچەیێ ئەڤ یەک باشترین رێ یە ژ بوو خوە خەلاس کرنێ ژ بێ شەنسی یێ.\nمانگی مۆندا دبێژە ئەز ب باوەرم کو وێ رۆژەک وەرە زەلامەک باش پەیدا ببە و من ژ خوە رە بخوازە. هەموو کەچان ئەڤ هێڤیە هەیە کو رۆژەکێ ژ رۆژان ب پەرەنسەکێ رە بزەوجن. ئەو ب ت ئاوا ب شوو کرن ب ڤی سەی رە رازی نینە لێ بەلێ ئەو تەسلیمی باوەرێن شاش یێن عەشیرەتا خوە بوویە.


سەیوان رۆستەم: یه‌كێتى ژنان سەدان ژنی لە کوشتن پاراستوە\n2020/11/11 630 جار بینراوە\nنه‌وژین، رێناس ساڵح\nیەکێتی ژنانی کوردستان، لە ٤/١١/١٩٨٩، لەشاری سەقزی رۆژهەڵاتی کوردستان دامەزرا، لە ٣١ ساڵەی دامەزراندنیدا دیجیتاڵ میدیای نەوژین، دیدارێکی لەگەڵ سەیوان رۆستەم، ئەندامی سكرتاریەتی یەكێتی ژنانی كوردستان سازکردوە.\n* یەکێتی ژنان ٣١ ساڵ پێش ئێستا دەستی بە کارەکانی کردوە، پرسیارەکە ئەوەیە یەکێتی ژنان بە ئامانجەکەی گەشتوە؟\nبەدڵنیایەوە نەگەشتوینەتە خاڵی کۆتا، چونکە ئەوەی ئێمە دەمانەوێت گۆڕانکاریە لە بیرکردنەوەی کۆمەڵگا کە ئەمەش ساڵانێکی زۆر زیاتری دەوێت، بەڵام چەندین گۆڕانکاریمان هێنایە ئاراوە کە جێگەی دڵخۆشی زۆرە بۆ ئێمە.\nبەسەربەرزیەوە دەتوانم باسی بکەم، بە وێنە گۆڕانکاری لە یاسای باری کەسێتی، یاسای شەرەفپارێزی، توندوتیژی خێزانی و چاکسازی لە یاساکان کە ئەمانە لە ساڵی ١٩٩٣ـه‌وه کارمان بۆ کردوە.\n* یەکێک لەو خاڵانەی کە یەکێتی ژنانی پێدەناسرێتەوە بونی چەندین بڵاوکراوەی رۆژنامەوانیە، دەمەوێت بزانم ئامانج لەمە چیە؟\nئەمە خاڵێکی زۆر گرنگە بەنیسبەت ئێمەوە، چونکە تا کۆمەڵگە رۆشبیر نەکرێت ناتوانین بە ئامانجەکانمان بگەین.\n* کەواتە با گوزەرێک بە ئەو رۆژانە بکەین کە یەکەم بڵاوکراوەی یەکێتی ژنان بڵاوکرایەوە کەی بو و ئێستا بەردەوامن؟\nیەکەم بڵاکراوەمان گۆڤاری تەوار بو کە لە شاخ بوین ئەوکات دو ژمارەی لێ بڵاوکرایەوە، دوابە بەدوای ئەوە بەردەوام بو تا ئەمڕۆ گۆڤارێکی وەرزیە و نزیکەی ٤٠٠ ژمارەی لێبڵاوکراوەتەوە. لە ساڵی ١٩٩٦ گۆڤاری ژیانەوەمان دەرکرد، تا ئەمڕۆ ٨٢١ ژمارەی دەرچوە. چەندین بڵاوکراوەی دیکەمان هەبوە وەک: دەنگی ژن، سێبەر، زیاد لە ٦٠ کتێبمان وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی و بڵاومانکردۆتەوە.\n* ژن و سیاسەت لە کوردستانی باشور تا ئەمڕۆ دوانەیەکی یەکسان نین و لە ناوەندی بڕیار و ستراتیژی حزبەکان، دوترێت ژنان بە فیعلی رۆڵیان نیە، کە واتە بە رای ئێوە یەکێتی نیشتیمانی کوردستان كه رێكخراوه‌كه‌تان باڵی ئه‌و حزبه‌یه له ناو ژنان، پێتانوایه جیاواز لە حزبەکانی دیکە هەنگاوی بۆ ئەمە ناوە؟\nسەره‌تا دەڵێم جێگەی شانازیە کە یەکەم حزب لە کوردستانی باشور لە سەرکردایەتیەکەی دا ژن هەبێت یەکێتیە، بەڵام بۆ بەشێکی دیکەی پرسیارەکەت کە ئایا بەشداریەکەیان فعلیە، دەبێت چاوەڕێ بکەین رۆژگار ئەوە دەردەخات.\nدەمەوێت ئاماژە بەوەخاڵەش بکەم دەستکەوتیەکانی ژن لە ناو یەکێتی نیشتیمانی بۆ پشتگیری و داکۆکیەکانی بەرێز مام جەلال دەگەڕێتەوە.\n* کەواتە ئایا بەرپرسی یەکەمی حزبەکان تا چەند رۆڵیان هەبوە لە بەشداری کارای ژنان لە حزبەکانیان؟\nبێگومان ئەوە رۆڵێکی زۆر کاریگەری هەیە، ئاخۆ بەرپرسی یەکەمی حزبەکە خۆی تاچەند لە گەڵ یەکسانی جێندەری و مافی ژنە، ئەمەش بە رونی دەبینن لە حزبەکان.\n* یەکێک لەو ئامانجانەی یەکێتی ژنانیش دیاریکردوە کۆتایی هێنانە بە توندوتیژی، له‌لایه‌كى دیكه‌شه‌وه توندوتیژی دژی ژنان و کوشتنیان بەردەوامە؟\nلەناو یەکێتی ژنان، گرنگترین بەش بەشی کۆمەڵایەتی و یاسایە کە ئەگەر رۆژانە سەرێک لە رێکخراوەکە بدەن دەبینن کە چۆن ئەو ژنانەی توندوتیژیان بەرامبەر دەکرێت بە ماڵی خۆیانی دەزانن و روی تێدەکەن. ئەوەی کێشەکەی بە گفتوگۆ چاره‌سەربکرێت دەیکەین، ئەوەشی پێویستی بە دادگابێت لە بەشی یاسایی هاوکاری تەواوی دەکەیەن.\n* بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە رێگریەکانی ئێوە چی بوە بۆ کۆتایهێنان بەم دیارده‌یه؟\nلە ساڵی ١٩٩٩ یەکەم شەڵتەری تایبەت بە داڵدەدانی ژنانی هەڕەشە لێکراومان کردەوە تا ئێستا بە ئاماری فەرمی سەروی ٧٠٠ کەیس لەوێ داخلکراوە کە ئەگەر شەڵتەری لانەی ئارام نەبوایە ١٠٠ لەو ژنانە دەکوژران.\n* هەر با لەم بابەتە بمێنینەوە کە قسەیەکی زۆر لەسەر رێکخراوەکان دەکرێت لە پرسەکانی کوشتنی ژنان و ئەو توندوتیژیانەی بەرامبەریان دەکرێت و راستەوخۆ دەترێت "رێکخراوەکانی ژنان لە کوێن"؟ ئەمە بۆچی دەگەڕێننەوە؟\nئەوە گەورەترین هەڵەیە کە ئەو قسەیە دەکرێت، چونکە ئێمە کارمان هۆشیاریە و لەگەڵ داکۆکی کرد بۆ چەسپاندنی ماف بەرنامەی خۆمان هەیە.\n* یەکێتی ژنانی کوردستان یەک کۆنگرەی بەستوە، لە بەرنامەی کارتان هەیە بەمزوانە کۆنگرە ببەستن یاخود ئایا ئەمە کاریگەری نەبوە لەسەر نوێبونەوەتان؟\nیەکێتی ژنان بەردەوام لە نوێبونەوەیە و گۆڕانکاری دەکات، بۆ کۆنگرەش لە هەوڵداین لە ماوەیەکی نزیکدا کۆنگرە ببەستین.\nژمارەی سەردان 521,369 ژمارەی میوان 27


به‌ره‌وڕوو بوونه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تانی ئێران و عه‌ره‌بستان له قه‌یرانی یه‌مه‌ن – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nبه‌ره‌وڕوو بوونه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تانی ئێران و عه‌ره‌بستان له قه‌یرانی یه‌مه‌ن\nدەوڵەتانی حاکم لە نیمچه دورگەی عەرەبستان و وڵاتانی لێوارەی کەنداوی فارس لە سەرەتای پێکهاتن و دوای دابەش بوونی ئیمپڕاتۆڕی عوسمانی و دواتر پاشەکشەی بریتانیا لەم ناوچەیە، لەسەر بنەمای حاکمیەتی مەزهەبی سوننی شکڵیان گرتووە و بەم واتایە کۆمەڵێک دەوڵەتی فیرقەیین. بەڵام کۆمەڵێکی بەرین لە خەڵکی ئەم وڵاتانە لە پەیڕەوانی مەزهەبی شیعە پێکدێن. پاوان خوازی شێخ و حاکمانی سوننی مەزهەب بەسەر دەسەڵاتدا بەواتای وەلانانی شیعە مەزهەبەکان و هەڵبەت زیاتر سیکۆلارەکان و هێزە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکانی تر بووە. عەرەبستانی سعودی، بەحره‌ین و یەمەن لەم بارەیەوە تایبەتمەند ترن. هەڵاواردن و نابەرابەری و ستمی مەزه ەبی لەم دەیانەی دواییدا بەردەوام ئەنگیزەی خۆڕاگری و کێشمەکێشە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکان بووە لەم وڵاتانەدا. لە جەریانی ئاخێزەکانی ئەم ساڵانەی دواییدا لە وڵاتانی خاوەرمیانە و شومالی ئافریقا بە کرانەوەی فەزای سیاسی و لاواز بوونی دەوڵەتە ناوەندیە سوننیەکان، جەمعیەتی شیعە لەم وڵاتانەش داواکاری بەشی خۆیان لە دەسەڵاتی سیاسی ئەم وڵاتانەدا بوون. یەمەن لەزومرەی ئەم وڵاتانەیە.\nبەڵام شیعەکانی یەمن ناسراو بە “حه‌وسیەکان” کە لەسەر ئەو زەمینە کۆمەڵایەتیەی سەرەوە شکڵی گرتبوو، بە ده‌خاڵەتی کۆماری ئیسلامی کە بەشوێن بەرژەوەندیەکانی لە رقابەتە ناوچەییەکاندایە، بەلارێدا برا و بوو بە شەڕێکی نیابەتی نێوان ئێران و عەرەبستانی سعودی. ئەم شەڕە بە داگیر کرانی سەنعا پێتەختی یەمەن لەلایەن ئەو هێزە شیعانەوە کە کۆماری ئیسلامی پشتیوانیان دەکات، چووە ئاستێکی تازە ترەوە. بە داگیر کرانی کۆشکی سەرۆک کۆماریی یەمەن لە رۆژی ٢٠ ی ژانویەی ساڵی ٢٠١٥ دا و لادانی “عەبد ره‌بە مەنسور هادی” و هەڵوەشانەوەی مەجلیسی ئەم وڵاتە، ره‌واڵەتی شەڕێکی بەتەواو مانای بە خۆیەوە گرتووە. رژیمی ئێران بە پشتیوانی کردن لە ئەنساراللەی یەمەن، عەرەبستانی سعودی بە پشتیوانی کردن لە ئەڕتەش و دەوڵەتی مەنسور هادی و ئەلقاعیدەی یەمەن کە دەوترێ یەکێک لە بەهێزترین باڵەکانی قاعیدەیە لە رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، لایەنەکانی شەڕێکی فیرقەیی- مەزهەبی پێکدێنن و ئەم وڵاتەیان کردۆتە یەکێکی تر لە کانونەکانی قەیران لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا. کۆماری ئیسلامی بە پشتیوانی کردن لە شیعە حه‌وسیەکان لە هەوڵی پەرەدانە بە قوڵ کردنەوەی ئەمنیەتی خۆی، گوشار هێنان بۆسەر دەوڵەتی ئالی سعود بە پشت بەستن بە پێوەندی شیعەکانی یەمەن، بەحره‌ین و عەرەبستانی سعودیە. “عەلی ئەکبەر ویلایەتی” راوێژکاری کاروباری نێونەتەوەیی “عەلی خامنەیی” و دەبیری گشتی مەجمەعێک بەناوی “مەجمەعی جیهانی بیداریی ئیسلامی” لە دیدارێکدا لەگەڵ هه‌ندێک لە رێبەرانی شیعە حه‌وسیەکانی یەمەن لە مانگی رەزبەری ئەمساڵدا، وێڕای راگەیاندنی پشتیوانی کۆماری ئیسلامی لە جوڵانەوەکەیان لە دژی دەوڵەتی دەست نیشاندەی عەرەبستانی سعودی دوای روخانی عەلی عەبداللە ساڵح لە یەمەن وتی: “ئێمە هیوادارین ئەنساراللە دەورێک بگێڕێ کە حیزب اللە لە لوبنان نواندویەتی. ئەو هەروەها لە وڵامی یەکێک لەو پرسیارانەی کە لێی کرا وتی: “مەسەلەی گرینگ ئەوەیە کە بە تەعبیرێک رێگای ئازادی فەلەستین بە یەمەندا دەڕوات، لەبەر ئەوەی کە یەمەن پێگەیەکی ستراتیژیک و گرینگی هەیە و لە پاڵ ئۆقیانوسی هێند، دەریای عوممان و باب المندب هەڵکەوتووە.”\nعەرەبستانی سعودی لە نزیک بوونه‌وه‌ی کۆماری ئیسلامی بە “باریکەی باب المندب” و “کەنداوی عەدەن” زۆر نیگەرانە و بەرگرتن لە پەرەسەندنی ئاستی نفوزی کۆماری ئیسلامی لە عێڕاق، سوریە و لوبنان و بەحرین و لەم دواییانەش یەمەن، بۆتە یەکێک لە ئەولەویەتەکانی سیاسەتی دەرەوەی ئەم وڵاتە. لە قەڵەمڕەوی ئابووریدا، کۆماری ئیسلامی دابەزینی نرخی نەوتی ئوپێک بە پیلانی عەرەبستانی سعودی دەزانێ و عەرەبستانی سعودیش سازشی کۆماری ئیسلامی لەگەڵ ئامریکا و نزیکایەتی کردن و هاوئاراستە بوونی دوو وڵات بە هەوڵێک لە راستای کەم کردنەوەی نفوزی ناوچەیی خۆی هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت.\nگروپی ئه‌لقاعیدەش کە ساڵانێکە وڵاتی هەژاری لێدراوی یەمەن، بەتایبەت ناوچەکانی باشور و سوننی نشینی کردۆتە یەکێک لە پایه‌گاكانی خۆی، بۆشایی دەسەڵات لەم وڵاتەی کردە دەفەتێک بۆ هێرش کردنەسەر پادگان و ناوندە ئەمنیەتی و ئیدارە دەوڵەتیەکان لە باشور و لە هەوڵی پەرەدانە بە ناوچەی ژێر دەسەڵاتی خۆی لەم ولاتەدا. لە ئێستادا شایەتی شەڕێکی بەتەواو ماناین لە یەمەندا، شەڕێک کە هەزینە ئینسانیەکانی روو لە زیاد بوونە. یەمەن وەک عێڕاق و سوریە، بۆتە یەکێک لە کانونەکانی شەڕی نیابەتی عەرەبستانی سعودی و وڵاتانی لێوارەی کەنداو لەگەڵ کۆماری ئیسلامیدا. قەیرانێک کە لەم رۆژانەی دواییدا وڵاتانی ناسراو بە شوڕای هاوکاری کەنداو بۆ چارەسەر کردنی، پەنایان بردۆتەبەر شوڕای ئەمنیەتی رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان. دەوڵەتی ئامریکا و عەرەبستانی سعودی بۆ بەرگرتن لە پەرەسەندنی قوڵایی ئەمنیەتی کۆماری ئیسلامی لە ناوچەکە، بەرژەوەندی هاوبەشیان هه‌یه و لە یەمەنیش بەیەکەوەن. دەوڵەتی ئامریکا هەرچەند ناتوانێ ئەگەری پێشڕەویەکانی ئه‌لقاعیدە لە یەمه‌ن لەبەرچاو نەگرێت، بەڵام لە ئێستادا رۆڵی هاوسەنگی هێزی وەئەستۆ گرتوە. وڵاتانی ناسراو بە شوڕای هاوکاری کەنداو بە رێبەری عەرەبستانی سعودی، لە پەرەسەندنی ئاستی نفوزی کۆماری ئیسلامی لە وڵاتەکانیاندا زۆر نیگەرانن و ترسیان لێ نیشتووه. ئەوان رۆژی یەکشەممەی رابردوو خوازیاری ده‌خاڵەتی نیزامی شوڕای ئەمنیەت لە ئاڵوگۆڕەکانی یەمەندا بوون. ئەم شورایەش رۆژی دووشەممەی رابردوو بە کۆی دەنگ بڕیارنامه‌یه‌كی پەسند کرد و تێیدا داوای لە شیعە حه‌وسیەکان کرد کە بەبێ هیج شەرت و مەرجێک، ئیدارە دەوڵەتیەکان چۆڵ بكه‌ن و دەسەڵات بەجێبێڵن.\nبەو هۆکارانەی کە ئاماژەیان پێکرا، وڵاتی بەحره‌ینیش ئەو زەرفیەتەی هه‌یه کە ببێتە یەکێکی تر لە کانونەکانی قەیران لە ناوچەکەدا. لەوێش کۆماری ئیسلامی هەوڵ ئەدات خەباتی ئازادیخوازانەی خەڵکی ئەم وڵاتە کە لەدەست حاکمانی گەندەڵی سوننی مەزهەب وەگیان هاتوون، بەرەو دەرگیری و شەڕی مەزهەبی و فیرقەیی پاڵ پێوەبنێت و لە ئاوی لێڵ ماسی بگرێت. بەمجۆرە کۆماری ئیسلامی بە نزیک بوونەوە لە گوزەرگاکانی گواستنەوەی وزەی رۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاست بەرەو رۆژئاوا، ئامرازی گوشار بۆسه‌ر وڵاتانی رۆژئاواش به‌ده‌سته‌وه ده‌گرێت. رووداوێك كه نه بۆ عه‌ره‌بستان و وڵاتانی شورای هاوكاری كه‌نداو به‌ڵكوو بۆ ئامریكا و به تایبه‌ت ئیسرائیلیش ته‌حه‌مول ناكرێت. ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌یكه عەرەبستانی سعودی کاردانەوەی تۆڵە سه‌ندنه‌وه له خۆی نیشان بدات. به‌ڵگه‌كان ده‌ریده‌خه‌ن كه له‌شكه‌ركێشی و كوشت و كوشتاری خه‌ڵك یه‌مه‌ن له لایه‌ن موسه‌له‌سی ئێران، عه‌ره‌بستان و ئه‌لقاعیده و ئاگر خۆشکەریی ئامریکا، بەمزوانە کۆتایی نایەت. ئەم راستیە لە وڵامی نەرێنی و مه‌نفی دەزگای رێبەریی ئەنساراللە بە بڕیارنامه‌ی شوڕای ئەمنیەتی رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان سەبارەت بە چۆڵ کردنی ئیداراتی دەوڵەتی و بەجێهێشتنی دەسەڵات لە لایەک و تەحریکاتی نیزامی بێوێنەی ئه‌لقاعیدە و قەبیلە سوننیەکانی یەمەن لە لەیەکی دیکەوە، دەکرێ بە باشی ببیندرێت. ئەگەر یەمن دوفاکتۆ لەت نەبێت و باکور و باشوری ئه‌م وڵاته لە نێوان شیعە حه‌وسیەکان و قەبیلە سوننیەکان و ئه‌لقاعیدەدا دابەش نەبێت، تا ماوەیەکی نادیار وەک یەکێکی تر لە کانونەکانی قەیران لە ناوچەکەدا دەمێنێتەوە.\nPrevious Article به رنامه كاني پاش نیوه رؤی ئه مرؤ 2015/02/18\nNext Article بۆچی حەقدەستەکان لەخوارەوە رادەگیرێن؟


تان و پۊ وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتیی و ھەنگامۍ کرڎەیۍ پەی ئاۋەڎانکەرڎەو ناوچەو ھۆرامانی و ئەۋەگېڵنای زۋانی ھۆرامی پەی بوارو وانایوېڕاۋەبەریی و ڕاۋەبەریی. [بەشۍ ۋیس و یەکەمە]\nهه‌ینی, 20 May 2022, 16:42\n[بەشۍ ۋیس و یەکەمە]\nئایا چەمکو وېڕاۋەبەریی ھەمان ۋاتاو چەمکو خودموختاری مڎۊ؟\nبەڵۍ و نەخێر؛ بەڵۍ کە خودموختاری بە ۋاتاو (ئۆتۆنۆمی | وېڕاۋەبەری) مێۋ. نەخێر، چاگەنە کە سایەو پارتییایەتی و سیستەمی ڕامیارییەنە، "خودموختاری" چنی یاگەگیری (سالاریی ھامزۋانی) یاگۊ (سالاریی ئەرەگېرییەنە) ھامۋاتا کریان. بەڵام بنەڕەتەنە خودموختاری بە ۋاتا خودموختار بېیەو ھەر کەسېۋی و ھەر کۊمەڵېۋۍ و یۊگېرتەو کەسە خودموختارەکا دلۍ وېڕاۋەبەریی کۊمەڵېنە مێۋ. خودموختاری ۋاچېۋە فارسییە هەنە خود [وۍ] + موختاری [خودسالاری]، کە ھەر کریۊ بە سەرەتاو ۋیرلەو وېڕاۋەبەریی لێکبڎریۊۋە. بەڵام پاسە کە ۋەڵتەر ئاماژەدریا، خودموختاری پېسەو چەمکېۋی چە ۋاتا بنەڕەتییەکۊ وېش ھاڵیکریان و ئا واتێ نمەڎۊ، سەرەتا ۋاچۊ (خودموختاری)ش پەی بەکاربریێنە.\nچە بنەڕەتەنە خودموختار کەسی دەسەڵاتدار و سالار نېیا، کەسی خودموختار بەس موختارو وېشا [خودیا]. تەمام بەپېچەۋانەو پاگەندەو "خودموختاری" چە لایەنو ڕۆت و پارتییە ناسیونالیستە کورد و فارسەکاۋە؛ کۊمەڵۍ وېڕاۋەبەرە خودموختارە هەنە، بەڵام بە ئا ۋاتا نا، کە من سالاریی و دەسەڵاتداریی ئەرەگېری بەرکەرۇ و وڕنۇ و ھامزۋانېۋی دەسەڵاتواز یان سەرمایەدارو وېم بێۋو یاگۊ سالاریی ئەرەگېرییەنە، وېش بۊ بە سالار و دەزگا سەرکوتگەرەکا دۆڵەتی سەرو بڕبڕۊ مازی کۊمەڵېۋە درۊسکەرۊۋە.\nچانەیچە زېیاتەر، چېگەنە مەبەسو من چە "وېڕاۋەبەریی" پېسەو چەمکېۋی ئەبتسراکتی نېیا، چۇنکە خودو ۋاچۊ "وېڕاۋەبەری"یچ پەی مەرامی دژە-وېش بەکاربریێنە و کریێنە بە دېۋجامېۋ پەی ئەۋەشارای سالاریی پارتیېۋی یان کەمېنېۋی بەنامۊ گرڎو کۊمەڵېۋە. پەی ئا مەبەسەیە و ڕۊشن بېیەی و جېیا بېیەی مەرامو (وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتی) چە مەرامو ئا ڕۆت و دەسە دەسەڵاتوازا، کە چېرو دېۋجامەو "وېڕاۋەبەری"یەنە وېشا ڕازناۋە. من دەسەۋاچەو (وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتی) بەکاربەرۇ، تاکو چە مەرامو ڕۆتە ڕامیارییەکا جېیابۊۋە.\nھەڵبەتە ۋەرو دۋۍ چېۋا تەرېچ، نمەکریۊ ئېمە خودموختاری جېیاتی وېڕاۋەبەریی بەکاربەرمۍ؛ یەکەم کە ۋاچەکۍ "خودموختاری" ۋاچېۋە ھۆرامییە نېیەنە و دوەم ئانە کە چە لایەنو ڕۆت و پارتییە ڕامیارییە ناسیونالیست و چەپەکاۋە پەی مەرامی و ئاراستەکەرڎەی دەسەڵاتگەرایانەی بەکاربریێنە و خودموختاریی کە یۊن چە پایەکا سیستەمی فێدراڵیستی تاکو ڕادەو ۋێناکەرڎەی "دۆڵەتی نەتەۋەیی" و موختار بېیەو بۆرجوازی ھامزۋانی خراپ شېۋنیان. ھەر پاسە ۋەرو ئانەی کە ۋاچۊ (وېڕاۋەبەری) ئاسانە و ئاشنانە و ھەم کەمتەر پەی دەسەڵاتداریی و سالاریی کەمینېۋی بەکاربریێنە، بەکاربەرڎەیش درۊستەر و ئاسانتەر و وەشتەرا، ھەڵبەتە بە دماگریی کۊمەڵایەتیی (وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتی).\nدەنگە تاییبەتەکۍ زۋانی هۆرامی، پیتە و نمۇنەی دەنگیی و نۋیستەیی:\n- ڎ : ئەڎا : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6322\n- ۋ : ۋاران : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6328\n- ڼ : مەڼ : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6324\n- ۊ : لۊ : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6326\n- ېـ ۍ : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6330\nلینکو گرڎو پیتەکا ئەلفابێتو زۋانی ھۆرامی\nنۋیستەی: ئاکۊ مارانی\nئایرەکەو نەوسوڎۍٚ کۆنترۆڵ کریا\nھەنگامۍ کرڎەیۍ پەی ئاۋەڎانکەرڎەی ھۆرامانی [بەشۍ چوارەمە]\nزایەڵە ٣ کتێبێش چاپۍٚ و ۋەڵاۋۍٚ کەردێوە\nئەرکیٛ و مانێو ئامرازو بەستەی، پەیوەندی (جە)ی


یەرەکە (YRK) کوشتەو ٣ پاسداراش گێرت وێش . – Horam\nیەکینەکا وەرکەوتوو کوردستانی – یەرەکە بە فەرمی کوشتەو یەرێ پاسداراو زەخمی کەردە یۆتەریش گێرت وێش .\nگریڵاکا وەرکەوتوو کوردستانی یاوناشا کە هێزەکێشا جە مانگەو مەی ٥ وەرانوەر بە ١٦ پاژەرەژوو ١٣٩٩ هەتاوی پەی ئەرکوو پرێکوستەو گەلی جە دەگاو نرگسڵەی چەنی هێزەکا سەر بە رژیمی دەرگیرێ بێیەنی . جە دەرگیری بەینوو هێزەکا یەرەکەی و هێزەکا رژیمی ٣ یەرێ پاسدارێ پڵە بەرزێ کوسیەنێ و یۆتەریچ زەخمی بیەن ، هەر پاسە سەرراسشا کەردەنەوە کە لێدوابەکا رژیمی کە باس جە شەهید بیەو هەڤاڵا ئیمە کەراوە بە درۆ وزاوە .\nیەرەکە واتش کە چا دەرگیریەنە هیج گریڵایەشا نە شەهید بیەن نە زەخمی . یەرەکە هەر پاسە یاونانش کە با گرد کەس و لایانێ ئاگاداری با کە گرد شێوە هێرشێ بێ جواب نمازمێ . هەر کەسیج دەسش جە شەهید کەردەو هەڤاڵاما بۆ با چەمەڕوانوو سزاو وێش بۆ .\nنامێ ئا پاسدارا پی شێوەن :\nشەکیبا سەلیمی وەرەپەرسوو فەیڵەقوو شارامفەری جە سپاو سنەی – جافر نیزام پوور – محمد شەکەری – ئەرکدارێ ئیتڵاعاتوو سپاو پاسدارانی .\nشەکیبا سەلیمی :


02:17 - 26/11/2021 200 جار خوێندراوەتەوە\nویست و لێکدانەوەکانت شەو و ناوەختیان بۆ نییە، ھەر بۆیەشە بەم ئەنگوستەچاوەی بەرگی مۆتەکەی ترسی لە خۆی ئاڵاندووە، مۆری بڕیارێکت پێ دەکەن. ھەرچەند خاوەن ھەستێکی بێگەردی، بەڵام ھەر لێی دەسڵەمیتەوە.\nحەوش و بانەکە زیاتر لە کەلاوەیەکی چۆڵکراو دەچن، جەستە بچکۆلەکەت لە ناوەڕاستیا چەقی پێت بەستووە و چاوەڕوانی ڕێنوماییت لێوە دەکات، پێپلیکانەکان بە یەکدیت دەسپێرن، سووربوونت لەسەر ھەڵسانت بەو کارەی مەبەستتە، چەند ھەنگاوێکی گورجت پێ تاو دەدات، ترسەکە زیندەبەچاڵ دەکات، خۆت لەبەر لووتی ئەو ژوورەدا دەبینیت کە دەمێکە خولیای کردنەوەی دەرگاکەی لە مێشکتا چەکەرەی کردووە، دەستت ئاراستەی دەسکەکەی دەکەیت، جییییڕڕڕڕ... دەنگەکە لەگەڵ بێدەنگی شەوەزەنگەکەدا لە لەقتەیەکی فلیمە تۆقێنەرەکانی ھیتشکۆک دەچن، گەرووی ژوورەکە واڵا دەبێتەوە، بە قەبارەی خۆی تاریکی لە دڵیدا لەنگەری گرتووە وەک نیازی جێھێشتنی ئەو ھەرێمەی نەبێت. دەستت مارێکی پێنجسەرە و بەرەو سویچی ئەلەتریکەکە بە دیوارەکەدا ھەڵدەگژێت، چرکەیەک و چراخان دڕ بەو تاریکییە دەدات کە نیازی کۆچکردنی نەبوو، سێڵاوی ترس و ڕاڕایی ھوروژمی بۆ ھێنایت، ویستت ڕایماڵی، گوێقوڵاخ بوویت، پەردەی گوێت تۆمارگەیە بۆ ھەر دەنگێک، چرپەیەک بە ھانای گوێتەوە ھات، شتەکانت لێ تێک چوو، شپرزە بوویت، مەبەستەکە وەک فڕندەیەک لە شەقەی باڵی دا و لێت ون بوو، چەند ھەنگاوێکت لەسەر زەوی ژوورەکە کەڵەکە کرد، سەرت لە چوارچێوەی دەرگاکەوە بەرەو دەرەوە تەکانی دا، کەست بەدی نەکرد بۆیە ھێمن بوویتەوە و ترپەکانی دڵت لەگەڵ ھێمنییەکەتدا دوو ڕاستەھێڵی تەریب بوون، ئاوڕێک و تیشکی چاوت کەلوپەلی ژوورەکەیان تاوتوێ کرد. ئا... ئا... دۆزیتەوە.\n(بۆ وەک بت ڕاوەستاوی...؟ خۆت نەتوت ھەر بگەمە ئەوێ... ئیتر... کەس دیار نییە و ماڵی مامۆستاش لە میوانیین، بەڵام من ھەرگیز شتی وام لە دەست نەھاتووە).\nمێشکت خستە بەر تەوژمی بەگوڕی گەرداوی خەیاڵێکی فێنکەوە، دەتەوێ ئاوڕشێنی ویستە ھەڵپڕووکاوەکانت بکەیت، کە لە سووچ و سیلەکانی ناختا کز ھەڵکوڕماون، بە ھەر نرخێک بێ دەیانەوێ بە ھەورێکی سفت بارانێکی درێژخایەن دابارێنیتە نێو گەرووی شەقاریانەوە. (بە ئارەزووی دڵی خۆم بەناو بازاڕ و شەقامەکانا دەسووڕێمەوە، حەز لە چی بکەم بێ سێ و دوو دەیکڕم و لەگەڵ ھاوڕێکانما دەچینە سینەما و چایخانە و... و... و پارەکە ئەکەم بە تف و ئاراستەی ناوچەوانی ئاسۆی دەکەم بۆئەوەی ئیتر نەڵێت: تۆ سواڵکەری و پارەت نییە».\nدەستەکانت دوو دڵۆپ جیوەی بەرینن و داناسەکنێن. بەم خامۆشییە ئۆخژنیان نابێت بۆیە دەسکی سنووقێک بە توندی دەگرنە خۆیان. بۆشایی ناوەوەی گورزەتیشکی چاوەکانت ھەڵدەمژن. دەستە چەتوونەکانت ئۆقرە ناگرن بۆیە دەکوتنە سەر کۆمەڵێک دیناری نێو سنووقەکە، بە لەرزەلەرز دەیانگرنە خۆ. ترپەکانی دڵت لە پێوەری لێدانەکانیانا بەرزترین خاڵ دەسنیشان دەکەن.\nکۆمەڵەپارەکە دەئاخنیتە نێو قووڵایی گیرفانتەوە، دەستی ئاگاداری بە چواردەوردا سەرت پێ بادەدات، ژووری خانووە کۆنەکەتان کە لەمە پەرپووتتر بوو ھاتەوە بیرت، قێزت لە ھەردووکیان کردەوە، پەشیمان بوویتەوە چونکە زانیت ئێوە کرێچی ماڵی مامۆستان. یادگارییەکی زۆرت لەو خانووە جێ ھێشت کە چوار پێنج ساڵ پێش ئێستا دوای مردنی باوکت، دەستی ناچاری بە دایکتی فرۆشت و بەرە بەرە بەدەم ڕۆژگارەوە لە پارەکەتان دەخوارد تا ئەویش...\n-کوڕم سالار... وا خەریکە پارەکەشمان لە بن بێت چار چییە...؟\nئەم وشانەی دایکت وای لێ دەکردیت زیاتر مشووری کارێک بخۆیت. دڵگران بوویت. بڕیارت دا ئەم شوێنە جێ بھێڵیت پێش ئەوەی بە دز بناسرێیت، بۆیە ژوورەکەت ھێنایەوە سەر باری پێشوو. جارجاریش بە گۆشەی چاو سەرەتاتکێی سووچی دینارەکانی گیرفانت بوو.\n-کچێ ئاخر زەعیفە کە ئابڕووی چوو ئیتر...\nوشە بێگەردەکانی شلێری ھاوسێیان لە گوێیدا دەزرنگانەوە، لەکاتێکدا ئەم بە درێژایی شەقامەکە شوێنپێی خۆی دەنەخشان، ویستی وشەکان بە بای گوێنەدان شەن بکات. ئەو ساتەی وەبیر ھاتەوە کە شلێر ھەردوو چاوی ئەبڵەق بوون و بە چوار نینۆکی دەستی ڕاستی، ڕوومەتە ئاڵەکەی خۆی بە شەرمەزارییەوە دەڕنییەوە وەختێ ئەم پێی ڕاگەیاند کە دەیەوێ لە بازاڕی مامەڵەکردنی حەز و لەزەتدا ببێتە ئەندامێکی لێھاتوو و ئاوی ئارەزووەکان بکاتە ھەتوان و زامی نەبوونیشی خۆی پێ ساڕێژ دەکات.\n«ئەیەڕۆ کچەکە»ی شلێر زەنگێک بوو و لە کڵێسای مێشکی ئەمدا بانگی چۆکدانەدان و ملشۆڕنەکردنی دەدا، بۆیە ئەمیش جارجار بە ھەڵەداوان و پەلەپڕووزێ، دەیویست بەرەو پیری ئەو دەنگە خێرخوازە بچێت، بەڵام کە کارەساتەکەی شەوەکەی سالاری کوڕی وەبیر دەھاتەوە و تەماشای کراس و دەرپێ و سوخمە و شڕوشاتاڵەکەی خۆی دەکرد، بە «چوک و نەء»ێکی سەرکێشانە کۆتایی بە ھەموو شتێک دەھانی و دەرگای وەڵامی سەرکڵۆم دەکرد، کەچی ئەم شلێری وەک درەختێک دەھاتە بەرچاو کە لەسەر لووتکەتەپۆلکەیەک ڕووابێ و ڕەگی بە زەویدا شۆڕ بووبێتەوە. ھەرچەند گەردەلوولی قاتوقڕی و تەنگی پێ ھەڵچنێت، ئەم ھەر خاوەنی ئەو ڕەگ و زەوییە بێت.\nبەخیلی بەو دەبات کە نایەوێت خۆی بەدەستەوە بدات.\n(خۆ شلێریش مێردی مردووە، کەچی وەکوو ھەموو ئافرەتێکی ئاسایی ئەم شارە دەژێت. ئەو ھەرچۆنێک بێت کار دەکات و خۆی و دوو ھەتیوەکەی سەرگەردان نابن).\n-شلێر گیان من وەک تۆ نیم، تا ئێستا ھیچ کارێک شک نابەم.\n-مەترسە، ھەمووی لەسەر من.\nبیرەوەرییەکانی زنجیرەچیایەکی سەرکەشن بە درێژایی ھەرێمی ساڵەکانی ژیانی مارئاسا دەخشێن. ڕابردوو، ئێستای ئەم دەسنیشان دەکەن. ئەمانیش تابلۆیەکن ھەردوو ڕووەکەی نەخشێنراوە.\nدیوێکیان: تیایدا ڕەنگی سپی و زەرد دوو ڕەنگی سەرەکین، بەڵام سپییەکەیان زیاتر پەلی ھاویشتووە و بە باڵەکانی ڕووبەرێکی فراوانی ئاسمانی نیگارەکەی تەی کردووە، سەرکردەی جیھانەکەیە و ڕەنگەکانی تر تێکڕا لە دەوری دەگەڕێن، ھەرچەند ڕەنگی ڕەشیش لە سیلە و ئەملاوئەولای ڕووە نەخشێنراوەکە وەک ھەتیوێکی داماو بەدی دەکرێ.\nدیوەکەی تریان: سەرتاسەری نیگارەکە ڕەش داگەڕاوە، وەک پاشماوەی بۆردومانی جەنگێکی بێئامان. ڕەنگەکان ھەموو ئاوازی پرسە لێدەدەن. دەڵێی (کۆست)ێکی گەورە کەوتووە. لە ناوەڕاستی ئەو ھەموو ڕەنگە دزێو و ئاوێتەبووانەدا لەسەر جەمسەری توولەڕێگەیەکی درێژخایەن، دایکێک فرمێسکی چاوە گەشەکانی دەچۆڕێنێتە گەرووی دوو کۆرپە و ھەرسێکیان بە پرشنگی چاویان توولەڕێگەکە دەکێڵن. تەمێکی چڕیش کۆتایی بە جەمسەرەکەی تری توولەڕێیەکە دەھێنێت. بەڵێ ئەوا ئێستاش بڕیار دەدات، بگرە دەیەوێ بە کردەوە ئەو بڕیارە بەسەر خۆیدا بسەپێنێت. ئەی ئەوە نییە پێیەکانی بە لەرزەلەرز شەقام و کۆڵانەکان جێ دێڵن.\n(خۆشت چاک دەزانیت بەرەو کام زەلکاوی بۆگەن دەخلیسکێی، بۆیە خۆتی تیا دەبینی، لە چڵپاوە خەستەکەیدا مەلە دەکەیت، مەنگی و لەنگەری زەلکاوە بۆگەنەکە دەپێکیت، بڕێ جانەوەری ترسناک دەکەونە سەرت، ونجڕونجڕت دەکەن، مەمکە خڕەکانت ھەڕاج دەکەن. کەس فریات ناکەوێ، نە سالار نە شیرین نە... نە نە. دەڕوانیتە جەستەی خۆت، لێی دەترسیت. دەزانی ئەمە (تۆ)یەکەی جاران نییە، بۆیە دەڵێ: ئەمە تابلۆی ژیانی داھاتوومە).\nترپەکانی دڵی لە یەکتری دەپەڕن و زیاد دەکەن. بە پێچەوانەوە ھەنگاوەکانی قوڕستر دەبن. وەک دژی بڕیارەکە بن، خۆی بە لانەواز و نامۆ تێدەگات چونکە نازانێت سەدان جار بە بارتەقای ژمارەی زۆڵەکانی ئەم جیھانە، ئافرەتی بێچارەی ئەوئاسا ھەن و لە زبڵخانەی ئەم چەرخە ڕووڕەشەدا لەگەڵ خەونە ھەڵواسراوەکانیانا گینگڵ دەدەن.\nزۆری نەماوە، ھەمووی چەند کۆڵانێکە و دەگاتە شوێنی مەقسەد (بە کەڵبە شێتەکانی کراس و سوخمە شڕەکانت دادەدڕێت، ماری حەوتسەری ئارەزووە پەنگخواردووەکەی تێت بەردەدات، لە ھەموو ڕووبەرێکی لەشە سرکەکەتدا جێقەپاڵی حەزی شێت دەنەخشێنێت، لاقە سپییەکانت دەبنە سێدارەی ئابڕوو و شەرەف و کۆمەڵێ وشەی لەم بابەتانە. ئەو نرکەنرکێتی، تۆ لە ناخەوە دەناڵێنی. وێنەی ھاوسەرە نێژراوەکەت مەودای بەر دیدەت دەتەنێت. دەبێتە چاودێریکەری بەزمەکەتان. دەتەوێ لە بیری خۆتی بسڕیتەوە و بۆت ناکرێ. سیمای سالار و شیرینیش دێنە مەوداکەوە. لێ دەبنەوە. ئەوەی دەتەوێ وەری دەگریت و وەدەر دەکەویت. کۆمەڵێ لاوی برسی و تینوو و... و... و دوات دەکەون، ڕاوت دەکەن، بۆ جاری دووەم ڕووتت دەکەنەوە و بە بەرچاوی خەڵکەوە لەشت دەکرۆژن، مۆرێکی تایبەتیت پێوە دەنێن و دەیکەنە شوناسنامەی ژیانت).\nھۆڕنی ئۆتۆمبێلێک ڕایدەچڵەکێنێ. بێ ئاوڕدانەوە لاڕێیەکە دەگرێت. وشەکانی شلێر دەبارە و بیستبارە دەبنەوە. وردەجانەوەرن و ئاخنراونەتە کاسەسەری ئەمەوە. لە ھەمان کاتدا دەستی سەبووریشن بە لەشی شەکەتیەوە. خۆی بە سەری دواکۆڵانەوە گرێ دەدات. ھەڵوێستەیەک دەکات. لەپڕ ئاراستەی ڕەوتەکەی پێچەوانە دەکاتەوە.\n-دەبێ ھەر کارێک بدۆزمەوە.


37 ساڵە ئەم ئۆتۆمبێلە كۆنە لێ دەخۆڕێت و لەگەڵ مۆنیكا نایگۆڕێتەوە\nهاووڵاتییەكی شارۆكەی ئامێدی /سەربە پارێزگای دهۆك/ ماوەی 37 ساڵە ئۆتۆمبێلێكی كۆن لە جۆری "بەڕازیلی" لێ دەخۆڕێت وەكو خۆی دەڵێ "لەگەڵ مونیكا ناگۆڕمەوە".\nخەسرەو ئیبراهیم موستەفا ناسراو بە خەسرەو ئامێدی خاوەنی بەڕازیسلییەكە، بە"وشە"ی گوت "لە ساڵی 1980 من یەكەم كەس بووم لە هەموو سنووری پارێزگای دهۆك ئۆتۆمبێلم كڕی، لەو رۆژەوە تا ئێستە من ئەم ئۆتۆمبێلە لێ دەخۆڕم و زور دڵخوش و ئارامم پێی".\nئامێدی ئەوەیش دەخاتە ڕوو كە ئەم بەڕازیلییە مودێڵی 1985 و بۆ ئەو كات ئۆتۆمبێلێكی زۆر شیاو و پێشكەوتوو بوو، چونكە خێرایی زۆر بوو و هەروەها بەرگەی زۆر دەگرت و دژە تێكچوون و لەكاركەوتن بوو.\nخەسرەو یادەوەری زۆری لەگەڵ بەڕازیلییەكەی هەیە و ئاماژە بەوە دەدا "زۆر بیرهاتن و خۆشیم لەگەڵ ئەم ئۆتۆمبێلە هەیە لەبەرئەوە بەهیچ شێوەیەك نایفروشم تەنانەت ئەگەر مۆنیكا /لاندكرۆزەر/ و چەند دەفتەرێك دۆلارم بدەنێ نایدەم، چونكە لە ژیاندا هەموو شتێك پارە نیە و دڵمان بەچی خۆشە دەبێت كار بۆ بەدەستهێنانی ئەوە بكەین".\nئەو پیاوە خۆی ساڵی 1961 لە دایكبووە و خێزاندارە و چەند منداڵێكی هەیە، بەگوتەی خۆی، تا پولی شەشەمی سەرەتایی خوێندوە و ئێستە فەرمانبەرە و لە گەنجینەی ئامێدی كار دەكات. روونی كردەوە "بێجگە لە گوڕینی مەكینەی ئەو ئۆتۆمبێلە هیچ گۆڕانكارییەكی ترم تیادا نەكردووە، من تاكە شوفێری ئامێدی و دەوروبەرم كە بەهیچ شێوەیەك ئۆتۆمبێل نابەمە فیتەر و هەر كێشەیەكی تێ بكەوێ خۆم چاكی دەكەمەوە".\n"ئێستە لە هەموو سنووری شارۆكەی ئامێدی تەنیا خۆم ئەم جۆرە ئۆتۆمبێلە بەكار دێنم، واتە من یەكەم كەس بووم بۆ كڕینی ئەم جۆر ئۆتۆمبێلە و دواین كەسیش دەبم كە هێشتا ئەو ئۆتۆمبێلە بەكار بێنێت" خەسرەو ئامێدی وای گوت.\nئامێدی /60كم رۆژهەڵاتی دهۆك/ ناسراوە بە پایتەخی بادینان و شوێنێكی بەرز و گەشتیارییە و هەزار و 400 مەتر لە ئاستی رووی دەریاوە بەرزە و بە یەكێك لە 30 شارە جوانەكانی دنیا ئەژمار دەكرێت. ئامێدی لە شەش شارەدێ و نێزیكەی 250 گوند پێك دێت و ژمارەی دانیشتوانی سەروی 75 هەزار كەسە.\nئامێدی ، نەوزاد هلۆری\nئه‌م بابه‌ته 53151 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nكه‌شتییه‌كی بارهه‌ڵگری توركیا نقوومی ده‌ریا بوو\nسۆزان كه‌مال جوانییه‌كه‌ى له ده‌ست دا\nشانۆ وێنه و یادگارییه‌كانى له‌ناوبرد\nكه‌شوهه‌وای ڕۆژانی جه‌ژن چۆن ده‌بێت؟


خالید ڕەزا: مەترسیەکانی دەنگدانی بادینان لەسەر هەڵبژاردن! – WTARIKURD\nسەرەتا بۆ ئەوەی ریگە لەهەر نەفەسیکی ناوچەگەری بگرم، ئەڵێم باشوری کوردستان لە حەمرینەوە بۆ چواردەوری موسڵ و لە زاخۆوە هەتا مەندەلی لای من کوردستانە و هیچ جیاوازیەکی نیە.\nئینجا بۆئەڵێم: دەنگدانی بادینان مایەی مەترسیە؟\nیەکەم: هەڵبژاردنی کوردستان سیستمی یەک بازنە ییە، واتە دەنگیکی بادینان کاریگەری لەسەر نوینەرایەتیکردنی گەرمیان ئەبێ!\nدوەم: بۆ یەک بازنەیی یە؟ ئەی گۆڕان بۆ قبوڵیکرد؟\nگۆڕان دژی سیستمی یەک بازنەیی یە، چونکە تەمسیلی نادادپەروەرانەی ناوچە جیاجیانی کوردستان ئەکا. گۆڕان پرۆژەی هەموارکردنی یاسای هەڵبژاردنی هەبو، لە پرۆژەکەیدا داوای کرد کە سیستمی هەڵبژاردن لەیەک بازنەییەوە بکرێ بە فرەبازنەیی لەسەر ئاستی پاریزگا و قەزا. بەلام بەهۆی دیکتاتۆریەتی زۆرینەی پارلەمانەوە کە پارتی و یەکیتی بون، بێگومان هەندێک لە دوکانە سیاسیەکانی تریش هاو ئاوازیان بون، پرۆژە یاساکەی بزوتنەوەی گۆڕان وەک پرۆژە یاسای موچە بۆ کابانی ماڵ زیندە بەچاڵکرا.\nبۆچی یەک بازنەیی ترسناکە و نمونەت چی یە؟\nکاتیک هەمو کوردستان یەک بازنەیە وەک ئێستە، کەواتە ڕێژەی بەشداریکردنی دەنگدان لە بادینان کاریگەری لەسەر ریژەی دەنگدان لە هەولێر، سلیمانی، گەرمیان و هەلەبجە ئەبێ.\nخۆمان ئەزانین پارتی حیزبێکە لەژێر دەسەلاتی خۆی دا ڕێگە بە ممارەسەی دیمۆکراسیانە نادا و، دەسەڵاتێکی شمولی پیرەو ئەکا، بۆیە لە بادینان کۆنترۆڵێ هەمو دەنگەکانی کردوە و خەڵک بەزۆربێ یان بەتەزویر ئەباتە سەر سندوقەکانی دەنگدان و دەنیگان پێ ئەدات، هەمیشە لە بادینان ریژەی دەنگدان لە 80٪ بۆ سەرەوە بوە!\nنمونەیەک: ئیستە پارتی لە کۆی 38 کورسی لە پارلەمانی کوردستان، 28 کورسیان هی ناوچەی بادینانە. تەنها 10 کورسی هی هەمو ناوچەکانی ترە، واتە زیاتر لە 73٪ ی دەنگەکانی پارتی کە ئیستە بەهۆی ئەو 38 کورسیەوە حوکمی کوردستان ئەکا، لەڕێی نوینەرایەتیکردنی بادینانەوەیە!\nبێگومان پارتی و یەکێتی میژویەکی ناشیرین یان هەیە لە تەزویرکردنی دەنگی خەڵک دا. لەیەکەمین هەڵبژاردنی کوردستان 19- 05- 1992 سەرەتای تەزویرکردنە کە پارتی دەستی پێکرد، هەم مرەکەبی دەنگانی گۆڕی، هەم لە جیاتی مردوەکانیش لە بادینان دەنگی دا، بەجۆریک ڕێژەی دەنگدانی گەیاندە 114٪ !! لەجیاتی ئەوەی یەکێتی سیستماتیکانە دژیەتی تەزویر بکا، لەسەر بنەمای ئەو پەندە کوردیەی کە ئەڵێ: دو گا لەدۆڵێک دا بن، ئەگەر ڕەنگی یەک نەگرن، ئەوا خوی یەک ئەگرن. یەکێتی هەم رەنگ و هەم خوی پارتی بەزیادەوە گرت!\nئاماژەکانی ئیستە وا پیشان ئەدەن کە لە پاریزگاکانی هەولێر و سلیمانی و گەرمیان و هەڵەبجە خەڵک ئارەزوی دەنگدانیان نیە و ڕێژەی بەشداریکردن لە چاو بەشداریکردنی بادینان دا، کەمە. جا مەترسیە گەورەکە لێرەدایە، هەتا خەڵکی ئەم پاریزگایانە کەمتر بچن بۆ دەنگدان هەیمەنەی پارتی و بادینان لەسەرتان زۆرتر ئەبێ. ئەگەر خەڵک لەم پاریزگانە زۆرتر بچن بۆ دەنگدان، مەترسی دەنگەکانی پارتی لە بادینان لەسەر ئایندەی هەریم کەمتر ئەکەنەوە، هەتا ڕێژەی بەشدایکردن زۆرتر بێ، نرخی کورسی پارلەمانی گرانتر ئەبێ، هەتا خەڵک کەمتر بروات بۆ دەنگدان، نرخی کورسی پارلەمان نزمتر ئەبێ، کە نزمتریش بو پارتی و یەکیتی بەو تەزویراتەی کە ئەیکەن ئەتوانن بەدەنگە تەزویرەکانیان کورسی زیاتر بەرن! بۆیە کورترین ڕێگای هەنوکەیی بۆ کەمکردنەوەی مەترسیەکانی تەزویری پارتی و یەکیتی ئەوەیە، کە خەڵکی کوردستان بچن بۆ دەنگدان. دەنگ بدەن بە لیستی 148 بزوتنەوەی گۆران و بیکەن بە زۆرینەی پارلەمانی، تا لە پارلەماندا بتوانی یاساباشەکان دەربکا و، ڕێگری لەو یاسا و بریارانە بکا کە دژی بەرژەوەندیەکانی زۆرینەی خەڵکی کوردستانن. چونکە لە ناو پارلەماندا دەنگ یاساکان یەکلایی ئەکاتەوە، نەک سەنگەر لێدان و سەنگەر گرتن. بیرت نەچێ کە گۆران بو بە زۆرینە لە پێکهێنانی کابینەدا دەسەڵاتی زۆر تر ئەبێ و، یاساکان ئەکا بەکردار..\nکە چویت بۆ دەنگدان زوخاوی 27 ساڵ حوکمرانی جوتحیزبەکە لە یاد نەکەی.!\nLatest posts by خالید ڕەزا (see all)\nخالید ڕەزا ئەمین: کورتە سەرنجێک لەسەر موچە و خانەنشینکردنی پارلەمانتاران! - 2018-10-31\nخالید ڕەزا: مەترسیەکانی دەنگدانی بادینان لەسەر هەڵبژاردن! - 2018-09-25\nخالید ڕەزا: بەڵێ بۆ دواخستنی ریفراندۆم. - 2017-08-10\nزەبەنگ بەهادین: یه‌كێتى و پارتى له تاى ته‌رازوى ئه‌مریكادا.


کۆرۆنای فیلیپینی چییە؟\n14/3/2021 06:35 PM\nنموونەیەکی نوێ لە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە موسافیرێکدا کە لە فیلیپینەوە گەشتی بۆ ژاپۆن کردووە، دۆزراوەتەوە. ئەم پیاوە تەمەن 70 ساڵە لە کاتی دابەزین لە فڕۆکەخانەی ناریتا لە نزیکی تۆکیۆی پایتەختی ژاپۆن پشکنینی بۆ کراوە و هیچ نیشانەیەک لە ڤایرۆسی کۆرۆنای تێدا بەدی نەکراوە. بەم حاڵەوە بەرپرسانی تەندروستیی ژاپۆن دەڵێن کە لە سەردەمی کەرەنتینەی ئەم وڵاتەدا، تاقیکاریی کۆرۆنای ئەم پیاوە پۆزەتیڤ دەرچووە. بەرپرسانی ژاپۆنی دەڵێن ئەم نموونەیە لە کۆرۆنا "جیاواز"ـە لە نموونەکانی دیکەی جیهان.\nدەگوترێ نموونەی ژاپۆنی کۆرۆبا لەبەرانبەر پێکوتەی کۆرۆنادا خۆڕاگرە، بەتایبەت ئەو پێکۆتەیەی کە لە رێگای ڤاکسینەوە بەرهەم دێن و ئەوەش هەمان شتە کە لە نموونەی ئەفریقی کۆرۆناشدا بیندراوە. وەزارەتی تەندروستیی ژاپۆن رایگەیاندووە کە ئەم نموونە نوێیە لە ژاپۆن و فیلیپین بڵا بووەتەوە و ئەم بابەتە یەکەم جار رۆژی هەینی رابردوو پشتڕاست کرایەوە. ئەو پیاوەی ئەم ڤایرۆسەی لە فیلیپینەوە هێناوە بۆ ژاپۆن لە بنکەیەکی تایبەت خەوێندراوە و تا ئێستا رانەگەیندراوە بە رەگەز خەڵکی چ وڵاتێکە. جێی ئاماژەیە کە تا ئێستا لە فیلیپین 34 حاڵەتی تووشبوون بەم نموونە نوێیە تۆمار کراوە.\nسەرەتای ئەم هەفتەیەش راگەیەندرا کە نموونەیەکی نوێی کۆرۆنا لە بەریتانیا دۆزراوەتەوە کە پەیوەندی بە دوو کەسەوە هەیە کە لە "کارائیب"ـەوە گەڕابوونەوە. ئەم حاڵەتانە کە باشووری رۆژهەڵاتی بەریتانیا دۆزراونەتەوە و هەڵگرەکانی لە "ئەنتیگوا"ـەوە هاتبوون بۆ بەریتانیا بەڵام سەبارەت بە مەترسیدار بوونی ئەم نموونانە هیچ شتێک نەگوتراوە. ئەو گۆڕانکاریانەی بەسەر پێکهاتەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا دێت بەگشتی مەترسیدار نین بەڵام چەند نموونەی دەگمەنیان مەرگهێنەرن.


کارمەندێکی كۆمه‌ك: کەمپی روکبان لە لێواری قەیرانێكی مرۆییدایە\nرژێمی سوریا و ئه‌و میلیشیانه‌ی سوپای پاسداران پشتیوانییان دەکات گەمارۆی تەواویان خستۆتە سەر روکبان، لە سێ هەفتەی رابروودا رێگرییان کردووە لە گەیاندنی خۆراك و پێداویستی تەندروستی به کەمپەکە.\nمنداڵان لە کەمپی روکبان لە رەوشێکی خراپدا دەژین بەهۆی ئەو گەمارۆیەی هێزەکانی رژێمی سوریا و ئه‌و میلیشیانه‌ی سوپای پاسداران پشتیوانییان دەکات بەسەریدا سەپاندویانە. [خاوەنی وێنە: بەرنامەی خۆراکی جیهانی]\nچالاکوانێکی ناوخۆی بە دیارونای وت هێزەکانی رژێمی سوریا و میلیشیاکانی سەر بە سوپای پاسدارانی ئێران گەمارۆیەکی تەواویان خستۆتەسەر کەمپی روکبان و لە چەند هەفەی رابردوودا نەیانهێشتووە هیچ خۆراکێك بچێتە ئەو شوێنە.\nبەگوێره‌ی کارمەندێكی كۆمه‌ك، تاریق نوعەیمی کە لە کەمپەکەدایە، گەمارۆکە هەڕەشەیە بۆ بەرپابوونی قەیرانێکی مرۆیی چونکە ئەوەی هەیە تەنیا بەشی چەند رۆژێك دەکات.\nوتی گەمارۆکە ساڵێكە بەردەوامە بەڵام لە سێ هەفتەی رابردوودا هێزەکانی رژێمی سوریا و میلیشیاکانی هەواداری سوپای پاسداران رێگرییانکردووە لە گەیشتنی خۆراك و پێداویستی پزیشكی به کەمپەکە و ئەوەش بۆتەهۆی كورتهێنانێكی گه‌وره‌ی شمه‌ك.\nنوعەیمی وتی: "ئەوەی هەیە له شمه‌كه سه‌ره‌كییه‌كانی وەك ئارد تەنیا بەشی چەند رۆژێك دەکات و به‌هەمانشێوه گۆشت و دانه‌وێڵه و پاقله‌مه‌نی."\nوێنەیەکی گشتیی کەمپی روکبان، کە دەناڵێنێت بەدەست قه‌یرانی خۆراكەوە بەهۆی ئەو گەمارۆیەی هێزەکانی رژێمی سوریا و ئه‌و میلیشیانه‌ی سوپای پاسداران پشتیوانییان دەکات بەسەریدا سەپاندویانە. [خاوەنی وێنە: ئیداره‌ی مەدەنی کەمپی روکبان]\nوتی قه‌یرانه‌كه هەڕەشەیە بۆ بەرپابوونی قاتوقڕی بەهۆی ئه‌و گەمارۆیه‌وه كه رێگرە لە گەیشتنی هاوکارییەکانی رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بۆ کەمپەکە.\nدوایین قافڵەی هاوکاری نەتەوە یەکگرتووەکان لە شوباتی 2019 گەیشتە کەمپەکە.\nوتیشی سەرباری بانگه‌شه‌كانی میدیاکانی رژێم کە دەڵێن دانیشتووانی کەمپەکە خواستیانە بڕۆن، راستییەکە تەواو جیاوازه.\nوتی: "زیاتر لە 10,000 مەدەنی تەواو رەتیدەکەنەوە بگەڕێنەوە بۆ ناوچەکانی ژێر کۆنتڕۆڵی رژێم، چونکە لە په‌لاماری هێزە ئەمنییەکان دەترسن کە دەکرێتە سەر ئەوانەی دەیانەوێت کەمپەکە جێبهێڵن، وەك دەستگیرکردن یان سەربازی زۆرەملێ بۆ گەنجەکان بۆ شەڕکردن لە بەرەکانی ئیدلیب."\nنوعەیمی وتی زۆربەی ئەوانەی لە کەمپەکە ماونەتەوە لەو ناوچانەوە هاتوون کە لەژێر چنگی سوپای پاسدراندا بوون و رەتیدەکەنەوە خۆیان رادەستبکەن، چونکە مەدەنیەکان لەو ناوچانە لە رەوشێکی خراپدا دەژین بەهۆی ئەو رێکارانەی جووڵەیان سنووردار کردووە.\nوتی جگە لەوەش میلیشیاکان دەستیانگرتووە بەسەر زۆربەی موڵکوماڵه‌كانیاندا و رێرگن لە گەڕانەوەی دانیشتووانەکە بۆسەر زەوییە کشتوکاڵییەکانیان.


شاندەکەی پارتی چی پەیامێکی پێیە؟\nهەڵبژاردن کۆتایهات، بە بەراورد لەتەک هەڵبژاردنەکانی پێشودا هەڵبژاردنێکی تاڕادەیەکی زۆر پاک و مەدەنیانە بەڕێوەچوو هەر بۆیە پارتی دیموکراتی کوردستان وەک براوەی یەکەم وهەست کردن بە بەرپرسیاریەتی مێژووی جوڵەکانی بۆ قۆناغی دوای هەڵبژاردن دەستپێکرد دەیەوێ ئەو پەیامە بگەیەنێتە کۆی حیزبەکان بەوانەی کورسییان هەیەو بەوانەی کورسییان نیە پێیان بڵێ ئەوەی گرنگە بۆ کۆی هێزە سیاسییەکان خۆ داماڵینیانە لەتەپ و تۆزی سەردەمی بانگەشە و سەرەڕای جیاوازییەکان ستراتیجێکی نوێ داڕێژین بۆ چوار ساڵی ئایندەی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و بەغدا، بۆ بەدەستهێنانی مافەکانی کوردستان لەهەمو کایەکاندا،چونکە لەم چوارساڵەدا پێشبینی دەکرێت گۆڕانی جدی لە عێراقدا ڕووبدات. بۆیە هیچ پاساوێکی لۆژیکی بۆ هیچ لایەنێک نیە لەم دژ یەکییە بەرامبەر یەکتر بەردەوام بین، چونکە نامان گەیەنێتە هیچ کوێ.\nبۆیە پێویستە کاربکەین بۆ کوشتنی ئەو ڕقە شاراوەیەی بەرامبەر یەکتر هەمانە و دەست لە مزایەدە هەڵگیرێ و پۆست و دەسکەوت بکەینە قوربانی ستراتیجی بەهێزبوونی کوردستان و تێگەیشتنێکی نوێش بەرهەم بهێنین بۆ پەیوەندی لەتەک خەڵک و جێبەجێکردنی داواکارییەکانیان. بۆ دروست کردنەوەی ئینتیما، بۆ ئەوەی خەڵک پاڵپشی نوێنەرانی گەلی کوردستان بکات لەبەغدا. ئەمە دەبێتە گرەنتیی بەهێزبون و سەرکەوتن، پارتی ئەوەش دەزانێ هیچ هێزو دەسەڵاتێک لەدەرەوە ناڕوخێ ئەگەر لەناوەوە هێز و متمانەی ناوخۆیی هەبێت باوەڕیشی وایە ئەگەر هێزە سیاسیەکان متمانە لەنێوانیاندا دروست ببێت دەرفەت زۆرە بۆ بەهێز بوونی هەرێم لە ڕووی سیاسی و ئابورییەوە.\nبۆیە جوڵەکەی پارتی بۆ دیدار لەتەک کۆی هێزە سیاسیەکاندا دەرفەتێکی باشە بۆ دروستکردنی ستراتیجێکی نوێ کە ببێتە بنەما بۆ نەخشە ڕێگای هەرێمی کوردستان لەناوەوە و لەدەرەوەی هەرێم ئەوە پەیامی پارتییە. بۆ هەموو لایەنە سیاسیەکان کەواتە پێویستە لەخاڵێکی هاوبەشەوە دەستپێبکەین.\nکەمتەرخەمی بەئەنقەست لەپرسە نیشتیمانییەکاندا\nکێ دکتۆر فرسەتی شەهیدکرد؟


ئەمڕۆ رۆژی جیهانی شێرپەنجەیە\nهەواڵ / زانست :: 04/02/2018 :: 438 جار بینراوە\nئەمڕۆ 4ی شوباتی 2018 رۆژی جیهانی شیرپەنجەیە و ساڵانە یەکێتی نێودەوڵەتی بۆ بنەبڕکردنی شێرپەنجە لەم وادەیەدا بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری بەرامبەر نەخۆشییەکە چەندین چالاکی ئەنجامدەدات.\nشێرپەنجە لەسەر ئاستی جیهان بەزۆرترین هۆکاری مردن دادەنرێت و پزیشکان خۆپاراستن لەم نەخۆشییە و بوونی هۆشیاری لەسەر ئاستەکانی نەخۆشییەکە بەگرنگ دەزانن.\nشیرپەنجە کۆمەڵێک نەخۆشییە کە خۆی دەبینێتەوە لە زیادبوون و دابەشبوونی خانەکان بەشیوەیەکی نائاسایی و کۆنترۆڵناکرێت و پێیان دەوترێت (گرێ) کە دوو جۆری هەیە ئەوانیش (گرێی پاک - ورم الحمیدە) و (گرێی پیس - ورم الخبیثە).\nگرێ پیسەکان ئەو گرێیانەن کە زیادکردنی خانەکانیان زۆرن و لە ئەندامێکی جەستەوە دەگوێزرێنەوە بۆ ئەندامێکی دیکە و چارەسەری ئەستەمە و لەهەندێک ئاستی نەخۆشییەکەدا چارەسەرناکرێت و دەبێتە هۆی گیان لەدەستدانی تووشبوو.\nگرێ پاکەکان ئەو گرێیانەن کە دابەشبوون و زیادکردنیان سنوردارە و لە ئەندامێکی جەستەوە ناگوێزرێنەوە بۆ ئەندامێکی دیکە، هەندێكجار ئەو گرێیانەش دەگۆڕێن بۆ گرێی پیس.\nشێرپەنجە تووشی مرۆڤ دەبێت لەهەموو تەمەنێکدا، تەنانەت کۆرپەش تووشی دەبێت، بەڵام تا مرۆڤ زیاتر بچێتە تەمەنەوە مەترسییەکانی نەخۆشییەکە لەسەری زیاتر دەبێت، چارەسەری شێرپەنجەش بە نەشتەرگەری، تیشک و کیمیایی دەکرێت.\nکۆمەڵگەی شێرپەنجەی ئەمریکی (ACS) ئاماژەی بەوەکردوە کە ساڵانە 13 لەسەدی خەڵک بەهۆی شێرپەنجەوە گیان لەدەستدەدەن کە ژمارەیان دەکاتە نزیکەی 8 ملیۆن کەس لەجیهاندا.


Layer = چین\n1. New ئه‌م فه‌رمانه چینێكی نوێت بۆ ده‌كاته‌وه، له هه‌مان كاتیشدا چه‌ند شێوه‌یه‌كی چینی له خۆ گرتووه.\n2. Duplicate Layer له‌ڕونووسینه‌وه‌ی چینی چالاك.\n3. Delete سڕینه‌وه‌ی چین.\n4. Layer Properties تایبه‌یمه‌ندیه‌كانی چین.\n5. Layer Style گۆڕینی تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی نووسینه‌كانی نێو چینه‌كه و چه‌ندیان شتی دیكه‌ی له‌و بابه‌ته، بۆ نموونه، ده‌ستكاریكردنی ڕه‌نگه‌كان به پێی پله ... .\n6. New Fill Layer كردنه‌وه‌ی چینێكی نوێ، به‌ڵام ڕووه‌كه‌ی ڕه‌نگكراوه به‌ڕه‌نگێك، ڕه‌نگی پله‌یی یان هه‌ڵبژاردنی شێوه‌یه‌كی پێشتر دروستكراو، بۆ دروستكردنی ئه‌و شێوه‌ش له فه‌رمانی Define Pattern له لیسته‌ی Edit هه‌یه، ئه‌م چینه ناتوانرێ بجووڵێته‌وه پاش پێكهێنانی.\n7. New Adjustment Layer ئه‌م فه‌رمانه چینێكی نوێ پێكدێنێت و چه‌ند تایبه‌تمه‌ندیه‌كی دیكه‌ی تێدایه كه له فه‌رمانه ناوبراوه‌كاندا نه‌بووه، ئه‌م فه‌رمانه هه‌لی ئه‌وه‌ت بۆ ده‌ڕه‌خسێنێ كه به‌ته‌واوی و به‌ئاره‌زووی خۆت بواری ڕه‌نگ و ڕووناكی و چه‌ماندنه‌وه‌و چه‌ندین شتی دیكه جێبه‌جێ بكه‌ی.\n8. Change Layer Content ئاڵوگۆڕ هێنان به‌سه‌ر ئه‌و گۆڕانكاریانه‌ی كه له دوو هه‌نگاوی ڕابوردوودا جێبه‌جێت كردوون له سه‌ر چین.\n9. Layer Content Options خێراتر ده‌تباته سه‌ر ئه‌و ئاڵوگۆڕیانه‌ی كه به‌سه‌ر چینه‌كه‌دا هێناوته له ڕێگه‌ی هه‌نگاوه ناوبراوه‌كانی سه‌ره‌وه.\n10. Type بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م فه‌رمانه چالاك بێت، ده‌بێ نووسینێكت نووسیبێت له سه‌ر وێنه‌كه یان كه نێو چینه‌كه‌دا، ئیشی ئه‌م فه‌رمانه هه‌مووی له بواری گۆڕین و ده‌ستكاریكردنی شێوه‌ی نووسینه‌كانه.\n11. Rasterize ئه‌م فه‌رمانه ده‌توانی نووسینه‌كانت بۆ بنێته نێو چینێكی نوێوه بۆ ئاسانكردنی ئاڵوگۆڕ هێنان به‌سه‌ریاندا.\n12. New Layer Based Slice ...\n13. Add Layer Mask ئه‌م فه‌رمانه له‌سه‌ر چینێكی وێنه‌یی كاریگه‌ری ده‌بێت نه‌ك له سه‌ر چینێكی ڕه‌نگراو. به‌شێكی تایبه‌ت ده‌كاته‌وه كه ناوه‌ڕۆك و ده‌مامكی (Mask) چینی دیاریكراو له خۆ ده‌گرێت.\n14. Enable Layer Mask دانان و لابردنی گاریگه‌ریه‌كانی هه‌نگاوی پێشوو، بۆ ئه‌وه‌ی كه به‌ڕوونی ده‌ركه‌وێت جیاوازی چی بووه كه ڕوویداوه.\n15. Add Vector Mask ...\n16. Enable Vector Mask ...\n17. Group With Previous چینی چالاك و چینی پێشووی ده‌كات به یه‌ك گرووپ. Ctrl+G.\n18. Ungroup ناچالاك كردنی هه‌نگاوی ئه‌نجامدراوی پێشوو.\n19. Arrange ڕێككردنی چینه دروستكراوه‌كانی سه‌ر وێنه، ئه‌م فه‌رمانه ته‌نیا له كاتێكدا به‌كاردێت كه چه‌ند چینێك له سه‌ر وێنه دروستكرابێت.\n20. Align Linked ئه‌م فه‌رمانه چینه‌كان لێكتر نزیك ده‌كاته‌وه. !\n21. Distribute LInked زۆر جیاوازی نییه له گه‌ڵ ئه‌وه‌ی سه‌ره‌وه‌ی.\n22. Lock All Layer In Set ده‌توانی بۆ داخستن و یان ناچالاك كردن ئیشكردن له‌سه‌ر دوو چینی پێكه‌وه به‌ستراو، ئه‌م فه‌رمانه به‌كار ببه‌یت.\n23. Merge Down تێكه‌ڵاوكردنی دوو چین، چینی چالاك و چینی خواره‌وه‌ی.\n24. Merge Visible پێكه‌وه لكاندنی هه‌موو چینه‌كان، به چاوپۆشی كردن له‌وه‌ی كه ئێستا چالاكه‌و ئیشی له‌سه‌ر ده‌كرێت.\n25. Flatten Image ئه‌م فه‌رمانه هه‌موو چینه‌كانت بۆ ده‌كاته یه‌كێك، و هه‌موویان وه‌ی یه‌ك وێنه و وه‌ك یه‌ك په‌ڕگه لێكده‌لكێنێت، ئه‌م فه‌رمانه یاریده‌رێكی چاكه بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی قه‌باره‌ی وێنه، چونكه به‌شێوه‌یه‌كی گشتیی چینه‌كانی ده‌كات به یه‌كێك.\n26. Matting سوودی ئه‌م فه‌رمانه ئه‌وه‌یه كه ده‌توانین قه‌راغی وێنه‌كه یان چینه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ڕێككه‌ین.\nهیوادارم به سوود بووبێت.\n* ئه‌و خاڵانه‌ش كه هیچیان بۆ نه‌نووسراوه، پێویستیان به‌كاتی زیاتر هه‌یه بۆ وه‌رگێڕانیان بۆ زمانی كوردی، هیوادارم كه ئه‌وانیش له داهاتوویه‌كی نزیكدا چاره‌سه‌ر بكرێن.


هەڵوێستی نوێی ئەمەریکا لەبارەی عێراقەوە\n2692 جار خوێندراوەتەوە\nوەزیری بەرگری ئەمەریکا رایگەیاند، وڵاتەکەی بەرگری دەکات لە ئازادی و سەروەری عێراق.\nئەمڕۆ شەممە، لوید ئۆستن وەزیری بەرگری ئەمەریکا لەمیانەى بەشداریکردنی لە دیالۆگی مەنامە ٢٠٢١ رایگەیاند، "پابەندبوونی ئەمەریکا بە ئاسایشی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بەهێزە و جەختی لەسەر کراوەتەوە".\nئاماژەی بەوەشدا، "بەرگری دەکەین لە بەرژەوەندییەکانمان و ئاستی هێزی بەرگریکردنمان لەناوچەکە بەرز دەکەینەوە لە رێگەی رەوانەکردنی هێزی زیاترەوە ئەگەر پێویست بکات".\nئەوەشی خستەڕوو، "هێزەکانمان لە هێرشەکانی ئێران و بریکارەکانی دەپارێزین و بۆ شکستپێهێنانی داعش لەگەڵ هاوبەشەکانمان لە عێراق و سوریا بەردەوامدەبین".\nلوید ئۆستن باسی لەوەشکرد، پشتیوانی لە سەروەری و سەربەخۆیی عێراق دەکەن دژی هەر لایەنێک بییەوێت ببێتە هەڕەشە لەسەری یان لەبەرژەوەندی خۆی بەکاری بهێنێت.\nدەشڵێت، "بەرگری لە عێراق و ئازادییەکەی و سەروەرییەکەی دەکەین".\nلەبارەی کشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لە عێراق، وەزیری بەرگری ئەو وڵاتە ئاشکرای کرد، پەیوەندییەکانیان لەگەڵ عێراقدا زۆرباشە و لەگەڵ هاوبەشەکانیاندا بەردەوامدەبن لە مەشق پێکردنی هێزە ئەمنییەکان و زانیاری زیاتریان پێدەدەن بە ئامانجی شکستپێهێنانی رێکخراوە چەکدارییەکان و روبەڕوبوونەوەی چالاکییەکانیان.\nلەبارەی ئێران و رۆڵییەوە، لوید ئۆستن وەزیری بەرگری ئەمەریکا رایگەیاند، ئێران نابێت بیر لەوە بکاتەوە پەیوەندی ئەمەریکا و عێراق شکستپێبهێنێت. وتیشی، ئێران هۆکاری سەرەکی نائارامی و پشێوی و ناسەقامگیرییە لەناوچەکەدا، پێویستە کارە توندوتیژییەکانی لەناوچەکە کەم بکاتەوە.\nهاوکات، هۆشداریدایە ئێران و وتی، "ئەگەر ئێران شێوازی دبلۆماسی بە دڵ نییە رێگەی تر هەیە بیگرینە بەر".\nئەمە لەکاتێکدایە، دوێنێ هەینی دایەلۆگی مەنامەی تایبەت بە بەڕێوەچوونی لوتکەی ئەمنی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و بە ئامادەبوونی زیاتر لە ٣٠٠ بەرپرس و بیرمەند لەسەرتاسەری جیهاندا دەستی بەکارەکانی کرد و بڕیارە سێ رۆژ بەردەوامبێت.


كوردیو - ڕێگاكانی تەزویر‌و ڕێگریەكانی\nڕێگاكانی تەزویر‌و ڕێگریەكانی\nدارا رەشید هەینی, 11 ئایار 2018 14:18\nخوا لە خێری دەرنەكات‌و لەچاوی پیس بەدوربن، لەسەرجەم هەڵبژاردنەكانی ڕابردودا لایەنە رامیاریە(سیاسیە)كانی دەسەڵات هیچ كەمتەرخەمیان نەكرد لە تەزویركردن و بێ ئامانجكردنی هەڵبژاردنەكان،تاوێك بەناوی كوردایەتی‌و دژایەتی كردنی عەرەبەوە، تا وێكی كە بەناوی سەرخستنی شۆڕش‌و پشتیوانی كردنی حیزبەوە، ساتێكی كە لەدژی ئۆپۆزسێۆن‌و بە پاساوی ئەوەی ئەزمونەكە ئەشێوێنن، خەباتی شاخیان نیە، تادوێنێ لەكوێ بون... سەرەنجام بەنارێ‌و بەنێرگز وڵاتیان پڕكرد لەبۆنی پیس، ئەوەیانكرد بە دیموكراتیەت‌و هەڵبژاردن كە ڕەشەبای سلێمانی بەدەواری شڕی ناكات.\nلەوڕێگایانەی كە تەزویری تێدا دەكرا لە ڕابردودا: دەنگدانی دوبارە، دەنگدان لەباتی مردو، دوبارە دەنگدانی هێزەكانی ناوخۆو پێشمەرگە، هێنانی خەلكی نەخۆش‌و كەم ئەندام و وەك دەنگدانی یارمەتیدەر، دەنگدان لەباتی ئەوانەی لە هەندەرانن، دواین هەڵبژاردن لە باتی هەندێ لەوانەی درەنگ چون بۆدەنگدان دەنگیاندا (كە ئەمە ئاستێكی ترسناكە لە تەزویر)، ئەمە جگە لە بەڵێن یا بەخشینی دیاری، لەبەرامبەردا ترسان‌و هەرەشەو سزادانی‌و هەندێجار كوشتنیش.\nبەڵام ئەم دەنگدانە جیاوازە لەوانەی پێشو، ئاڵۆزترە، كارتی ئەلكترونی دەنگدان پەیوەستە بەزانیاری ئامێری(pcos)وە. ئەمجارە هەربۆرە بەرپرسێك ناتوانێ ڕاست بێتەوە‌و تەزویربكات، ڕێگاو شێوازەكانی كەمترو سەختر بون.\nلە گەڵ ئەوەشدا شێوازی دەنگدان ئەم لاوازی و كەلەبەرو كەلێنانەی هەیە بۆ تەزویر:\n1- زۆرێك لە كارتەكان وێنەی پێوە نیە.\n2- وێنەی سەر كارتەكان زۆر ڕون نیە.\n3- سیستەمەكە ئەلكترونیەو وەك ئەگەرێكی كەمیش بێت دەبێت هاككردن لەبەرچاو بگیرێ.\n4- مانەوەی كارتە وەرنەگیراوەكان لای كۆمیسێۆن.\n5- نەبونی ئیمزاو وێنەی دەنگدەر لە ئامێری (pcos) دا.\nڕێگاكانی ڕێگری لە تەزویر:\n1- هەڵگرتنی كارتەماوەكانی لای كۆمیسێۆن(ئەوانەی كە خاوەنەكانیان وەریان نەگرتوەتەوە) لەدەستێكی ئەمینداو بەئاگاداری‌و چاودێری هەمولایەنەكان.\n2- دابەشكردنی ناوی ئەوكەسانەی كە كارتەكانیان وەرنەگرتوەتەوە بەسەر لایەنە ڕامیاریەكان‌و ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنیدا، بەجۆری ناوی سیانی، بنكە، ویستگەی تیابێ. بەمەش بەئاسانی و لەكاتێكی كەمدا دەزانرێ دەنگ لەباتیان دراوە یان نا.\n3- چاودێری كردنی جێبەجێكردنی بڕیاری ئەنجومەنی كۆمیسیاران (ژمارە21) لە28/4/2018. كە كەسی یارمەتی دەری دەنگدەری دیاری كردوە (باوك، دایك، كور، مێرد، ژن، برا، خوشك) وبە پێناسیش بی سەلمێنێ، واتە گەر دەنگدەر( كەمئەندام، بەساڵاچو، نەخوێنەوار، نا بینا) بو تەنها ئەو كەسانەی سەرەوە لەگەلی دەچنەكابینە، لە نەبونی ئەوانیش بەرپرسی ویسگە.\n4- گرنگی دان بە هەڵواسینی ئەنجامەكان لە ویسگەكان بۆ چەند ڕۆژیك‌و دیاری كردنی لایەنی بەرپرس لەپاراستنی. بۆ ئەوەی لە كاتی پێویستدا بگە ڕێنەوە بۆی.\n5- لەگەڵ كارتی دەنگداندا دەنگدەر پێناسێكی فەرمی هەڵگرێ(كارتی نیشتیمانی، پێناسی باری كەسێتی، پێناسی باری شارستانی، پاسپۆرت)و جگە لەمانە هیچی كە قبوڵ نەكرێ‌وەك مۆڵەتی شۆفێری‌و پێناسی سەندیكاو ڕێكخراوەكان... بەهۆی ئاسانی تەزویركردنیان.\nماوەتەوە بڵێین پڕۆسەكە ئەلكترۆنیەو بەكارتیشەهێندە پێشكەوتوەكە كەسیئاسایناتوانێ‌تەزویربكات،مەگەردەزگاو لایەنەكان بەبەرنامەو لەئاستێكی باڵادا دزو خاوەن ماڵیەكبگرن‌و هێندەش شارەزای دەوێ تا ئاستی تەكنولۆجیای تەزویر كە ئاستێك یەكجار ترسناكە.\n1380 جار بینراوە\nدارا ڕەشید محمد، لەدایكبوی ساڵی 1972. خێزاندار، بڕوانامە: دەرچوی پەیمانگای تەندروستی1995-سلیمانی، كۆلێژی یاسا2009 - موصل، ماستەر یاسای گشی2014 - لوبنان-بیروت، نوسینی (9) نامیلكەو كتێب لە بوارە جیاجیاكاندا.\nلایەنە ئەرێنی‌و نەرێنیەكانی هەڵبژاردن


سه‌رۆك بوش ده‌ڵێت ئه‌و پلان بۆ فراوانكردنی له‌شـكری ئه‌مریكی داده‌نێت\nی مانگی دوازده ٢٠, ٢٠٠٦\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵێت ئه‌و پلان بۆ زیادكردنی ژماره‌ی هێزه‌كانی له‌شـكری ئه‌مریكی داده‌نێت تاوه‌كو بتوانن له‌گه‌ڵ جه‌نگی درێژخایه‌نی دژه تیرۆر مامه‌ڵه بكه‌ن.\nڕۆژی سـێشـه‌ممه سه‌رۆك بوش به ڕۆژنامه‌ی واشـنتۆن پـۆستی ڕاگه‌یاند كه‌وا فه‌رمانی به ڕۆبه‌رت گه‌یتس وه‌زیری به‌رگری نوێی داوه سه‌باره‌ت به‌م فراوانكردنه وتووێـژ له‌گه‌ڵ فه‌رمانده له‌شـكریـیه‌كان بكات و وه‌ڵامی بداته‌وه.\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵـێت ئه‌و به‌ره‌و ئه‌و باوه‌ڕه ده‌چێت كه وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا پـێویستی به‌وه‌یه قه‌باره‌ی له‌شـكره‌كه‌ی زیاد بكات. ده‌شـڵێت شه‌ڕی دژه تیرۆر بۆ ماوه‌یه‌ك ده‌خایه‌نێت و وڵاته یه‌كگرتووه‌كانیش پـێویستی به له‌شـكرێـكه كه بتوانێت به‌رگه‌ی ئه‌و شه‌ڕه بگرێت.\nشـاره‌زایان ده‌ڵـێن فراوانكردنێـكی به‌و شـێوه‌یه پـێویسـتی به چه‌ندین سـاڵه تاوه‌كو جێبه‌جێ بكرێت، وه له ئاینده‌ی نزیـكدا كاریـگه‌ری كه‌می له‌سه‌ر ڕه‌وشی عێراق ده‌بێت.\nشـایانی ئاماژه پـێـكردنه ژه‌نه‌ڕاڵ پـیته‌ر شوونماكه‌ر، سه‌رۆكی ستونه‌كانی له‌شـكری ئه‌مریكی هه‌فته‌ی ڕابردوو له كۆنگرێسی ئه‌مریكی هۆشـداری ئه‌وه‌ی دا كه ژماره‌ی ئێسـتای سه‌ربازه‌كانی كه له ناو له‌شـكردان به‌شی ئه‌وه ناكات به ئاسانی ئاڵوگۆڕیان پـێـبكرێت.


ئەمڕۆ مەلا کرێکار دادگایی دەکرێت\n2019-10-28 [05:15 AM]\nئەمڕۆ دووشەممە ٢٨ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩، پرۆسەی دادگاییکردنی سەرۆکی پێشووتری ڕێکخراوی تیرۆریستیی ئەنساڕولئیسلام بەڕێوە دەچێت.\nخالید ڕەنجدەر، برای مەلا کرێکار، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوی کردەوە، ئەمڕۆ و سبەی، دادگای ئۆسڵۆی پایتەختی نەرویژ پرۆسەی دادگاییکردنی مەلا کرێکار دەست پێ دەکات، بە مەبەستی سەیرکردنی مەرجەکانی رادەستکردنی ناوبراو بە ئیتاڵیا.\nهاوکات ڕوونی کردووەتەوە کە ڕاستەوخۆ دوای دەرچوونی بڕیاری دادگایەکی ئیتاڵیا لەبارەی زیندانیکردنی مەلا کرێکار بۆ ماوەی ١٢ ساڵ، راستەوخۆ پۆلیسی نەرویژ هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی ئەو تۆمەتباری تیرۆرە و دەستگیریان کردووە.\nلە ١٨ی تەمووزی ٢٠١٩ەوە ئیتاڵیا بە فەرمی داوا دەکات، مەلا کرێکاری رادەست بکرێتەوە، تاوەکوو ١٢ ساڵ سزاکەی لەو وڵاتە بەسەر ببات.\nبە گوتەی براکەی مەلا کرێکار، برینیار مێلینگ، پارێزەرە نەرویژییەکەی مەلا کرێکار، سکاڵای لە دژی دەستبەسەرکردنەکە بۆ دادگای پێداچوونەوەی ئۆسلۆ بەرز کردووەتەوە، بەڵام دادگاکە لە ٨ی ٨ی ٢٠١٩ەوە سکاڵاکەی ڕەت کردووەتەوە.\nباسیشی لەوە کردووە کە ئەگەر دادگای ئۆسڵۆ بڕیار بدات مەلا کرێکار ڕادەستی ئیتاڵیا بکات، ئەوا پارێزەرەکەی لە دادگای باڵای نەرویژ تانە لە بڕیارەکەی دادگای ئۆسڵۆ دەدات.\nمەلا کرێکار، ناوی تەواوی نەجمەدین فەرەج ئەحمەدە، لە ساڵی ١٩٥٦ لە شاری سلێمانی لەدایک بووە، چوار منداڵی هەیە، سەرۆکی ڕێکخراوی تیرۆریستیی ئەنساڕولئیسلام بووە.


بگەڕێ بە ناو 466126 هەواڵ و بابەتدا، لە زیاتر لە 43 سەرچاوەوە.\nجارێکی تر لە خولەکانی کوردستان شەڕ و ئاژاوە دروستبوو\nDecember 21st, 2018 NRT\nئەمڕۆ لە دوای کۆتاییهاتنی یاری نێوان ئارارات و پێشمەرگەی هەولێر، کە لە پیرمام بەڕێوەچوو، شەڕ و ئاژاوە دروستبوو.\nهێزێکى ئەمریکى لە مەخمورە\nماوەیەکە جموجۆڵی چەکدارانی داعش لە گوندەكانی بناری قەرەچوغ له سنوری مه‌خمور زیادیانكردووە و ئێستا چه‌ند گوندێكی بناری چیای قه‌ره‌چووغ كه درێژییه‌كه‌ی ٢٥ تا ٣٠ كیلۆمه‌تره، چەکدارانی داعشی تێدا کۆبوونەتەوە.\nوەزیرى بەرگریی ئەمریکا دەستیلەکارکێشایەوە\nسیاسەت و مامەڵە و بڕیارەکانى دۆناڵد ترەمپ لە ماوەى کەمتر لە دوو ساڵى سەرۆکایەتییدا وایکردووە دوو وەزیر و چەندین گەورە بەرپرسى ئەو وڵاتە دەستلەکاربکێشنەوە.\nفەڕەنسا پشتیوانی لە کوردانی ڕۆژئاوا دەکات\nلێدوان و هەڵوێستى فەڕەنسا لە ماوەى چەند ڕۆژى ڕابردوودا بەشێک لە دڵگرانى و ترسی لەسەر ڕۆژئاواى کوردستان کەمکردووەتەوە و هیوایەکی تری دایە هاوڵاتییانى باکوری ڕۆژهەڵاتى سوریا، کە هێزێکى نێودەوڵەتى بەردەوام دەبێت لە پشتیوانیکردنیان.\nلە سلێمانی ٧٠ ئەندامى ڕێکخراوى گەنجانى وڵاتپارێز و ژنانى گەنجى تێکۆشەر دەستگیرکران\nلەکاتی خۆئامادەکردن بۆ رێپێوان، هێزە ئەمنییەکانی سلێمانی ڕێگرییان لە چالاکییەکی گەنجانی وڵاتپارێز کرد و نزیکەی ٧٠ ئەندامی دەستگیرکردن.\nکچێکى فوئاد مەعسوم ڕەخنە لە باوکى دەگرێت و ستایشی بارزانى دەکات \nکچێکى فوئاد مەعسوم سەرۆکى پێشووى کۆمارى عێراق لەمیانەى کۆڕێکدا سەرەڕاى ڕەخنەگرتن لە باوکى، ستایشى مەسعود بارزانى سەرۆکى پارتى دیموکراتى کوردستانیشی کرد.\nئێن ئاڕ تى وردەکاریى دەستگیرکردنى ٧٠ ئەندامى ڕێکخراوى گەنجانى وڵاتپارێز لە سلێمانی بڵاودەکاتەوە\nلە گەشتى هەواڵەکانى کاتژمێر ٨ى ئەمشەوى ئێن ئاڕ تیدا، وردەکاریى دەستگیرکردنى ٧٠ ئەندامى ڕێکخراوى گەنجانى وڵاتپارێز لەلایەن هێزە ئەمنییەکانى سلێمانی بڵاودەکرێتەوە.\n١٦ ژن و منداڵی ئێزدی بە فڕۆکەیەکی سەربازی لە هەولێرەوە گەیەنرانە فەڕەنسا\nگروپێکی ١٦ کەسی کە لە ژنە ئێزدییەکانی ڕزگاربووی دەستی داعش و منداڵەکانیان پێکهاتبوون، ئێوارەی دوێنی گەیشتنە فەڕەنسا و لەلایەن نادیە موراد خاوەنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییەوە پێشوازییان لێ کرا.\nئەردۆغان: ئۆپراسیۆنەکانمان بۆسەر ڕۆژهەڵاتى فورات بۆ ماوەیەکى کاتى دوادەخەین\nڕەجەب تەییب ئەردۆغان ڕایگەیاند پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەى لەگەڵ ترەمپ وایلێکردوون ئۆپراسیۆنەکانیان بۆسەر ڕۆژهەڵاتى فورات بۆ ماوەیەکى کاتى دوابخەن.\nحکومەتى هەرێم: ڕەنگە ژمارەیەکى دیکەى ئاوارەى سوری ڕوو لە هەرێم بکەن\nسەفین دزەیی وتەبێژى حکومەتى هەرێم ڕایگەیاند نیگەرانن لە کشانەوەى هێزەکانى ئەمەریکا لە سوریا، چونکە ڕەنگە ژماره‌یه‌كی زۆرى په‌نابه‌ر به‌وهۆیه‌وه ڕوو له هەرێمى كوردستان بكەن.\nمامۆستایانى ناڕازى بەیاننامەیەکیان بڵاو کردەوە\nبەشێک لە مامۆستایانى ناڕازى بەیاننامەیەکیان بڵاوکردەوە و ڕایانگەیاند ئەگەر لەسەرەتاى ساڵى ٢٠١٩ پاشەکەوتى موچە لا نەبرا چالاکى دەستپێدەکەنەوە.\nچاوشئۆغڵو: واشنتن پێی خۆشە هەماهەنگی لەگەڵ ئەنقەرە هەبێت\nمەولود چاوشئۆغڵو وەزیری دەرەوەی تورکیا ڕایگەیاند، دوای بڕیاری کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا، واشنتن پێی خۆشە هەماهەنگی لەگەڵ ئەنقەرەدا بکات.\nمەسەدە داوا لە فەرەنسا دەکات ناوچەى دژە فڕین لە رۆژئاوای کوردستان دروستبکات\nشاندێکی ئەنجومەنى سوریاى دیموکرات گەیشتنە فەڕەنسا و داوایان لەو وڵاتە کرد کاربکەن بۆ دروستکردنی ناوچەى دژە فڕین لە رۆژئاواى کوردستان.\nکچێکى کورد بە کەسایەتى کاریگەرى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست هەڵبژێردرا\nبۆیەکەم جار کچێکى هەڵەبجەیی بە یەکێک لە کەسایەتییە کاریگەرەکانى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست هەڵبژێردرا.\nبۆچی دەبێت خۆت فێری زمانێکی دیکە بکەیت؟\nفێربوونی زمان و زاراوەی دیکە وادەکات مێشك کراوەتر بێت و وایلێدەکات لە قۆناغێکدا نەوەستێت و بەردەوام بێت لە فێربوونی شتی نوێ.\nكوردستان 8684 عێراق 8427 کۆرۆنا 8189 سلێمانی 5160 توركیا 5129 هەرێم 5122 سوریا 4904 ئێران 4638 ئەمریكا 4383 هەولێر 4173 نرخی 4091 هەرێمی 4044 واشنتن 3831 ڤیدیۆ 3582 بایدن 3373 لەبارەی 3165 داعش 2655 بارزانی 2648 روسیا 2558 بریتانیا 2355\nنرخی دۆلار لە کاتی داخستنی بازاڕدا بزانە\nMay 14th, 2021 لە NRT\nنەوید زەردی: گۆرانیەکەی من و شاناز بێ پلان بووە وتەنها بۆ ڕازاندنەوەی جەژن بووە\nMay 14th, 2021 لە Xelk\nتەندروستیی جیهانی: ڤاکسین لە منداڵان مەدەن\nMay 14th, 2021 لە ڕووداو


حیزبه کوردیه‌کان له دواى 16 ى ئۆکتۆبه‌رى ساڵى 2017 ه‌وه، باره‌گاکانیان له ناوچه‌کانى مه‌نده‌لى، جه‌له‌ولا، قه‌ره‌ته‌په و سه‌عدیه چۆڵکردووه، له‌وکاته‌وه حه‌شدى شه‌عبى ده‌ستى به‌سه‌ریاندا گرتووه.\nیه‌عقوب یوسف به‌رێوه‌به‌رى ناحیه‌ى جه‌له‌ولا، به‌ده‌نگى ئه‌مه‌ریکاى راگه‌یاند"نوسراومان له پارێزگاى دیاله‌وه بۆ هاتووه بۆ رێگرى نه‌کردن له گه‌ڕانه‌وه‌ى باره‌گاى حیزبه کوردیه‌کان، به‌ڵام ئه‌وان خۆیان ناگه‌ڕێنه‌وه."\nحیزبه کوردیه‌کان هۆکارى نه‌گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ ناوچه‌کانى پارێزگاى دیاله بۆ کۆنترۆڵ کردنى باره‌گاکانیان له‌لایه‌ن حه‌شدى شه‌عبیه‌وه ده‌گێڕنه‌وه.\nئازاد حه‌مید به‌رپرسى ناوچه‌ى مه‌نده‌لى پارتى دیموکراتى کوردستان، به‌ده‌نگى ئه‌مه‌ریکاى راگه‌یاند"باره‌گامان له مه‌نده‌لى نه‌کردووه‌ته‌وه، چونکه حه‌شد و پۆلیسى فیدرالى باره‌گاکانیان داگیرکردووین."\nوتیشى"هه‌وڵێکى زۆرمان دا بۆ ئه‌وه‌ى باره‌گاکانمان چۆڵ بکه‌ن، به‌ڵام هه‌وڵه‌کانمان بێ ئه‌نجام بووه."\nزۆربه‌ى ئه‌و باره‌گایانه‌ى که پێشتر حیزبه کوردیه‌کانى تێدابووه، بیناى سه‌رده‌مى به‌عس بوون و دواى ساڵى 2003 حیزبه کوردیه‌کان نۆژه‌نیان کردۆته‌وه.\nمحه‌مه‌د عومه‌ر به‌رپرسى کۆمیته‌ى قه‌ره‌ته‌په‌ى یه‌کێتى، به‌ده‌نگى ئه‌مه‌ریکاى راگه‌یاند"هێزى به‌در باره‌گاکه‌مانى له قه‌ره‌ته‌په داگیرکردووه، بۆیه تائێستا نه‌گه‌ڕاوینه‌ته‌وه."\nکۆنترۆڵکردنى باره‌گاى حیزبه کوردیه‌کان له‌لایه‌ن گروپه جیاوازه‌کانى سه‌ر به حه‌شدى شه‌عبیه‌وه ته‌نها پارێزگاى دیاله‌ى نه‌گرتۆته‌وه، به‌ڵام پارێزگاکانى تریشى گرتۆته‌وه، به‌تایبه‌ت بیناى پێشوى مه‌ڵبه‌ندى سه‌ڵاحه‌دین ى یه‌کێتى له‌ئێستادا عه‌سایب ئه‌هلولحه‌ق و بیناى لقى که‌رکوکى پارتیش دژه‌تیرۆرى عێراقى تێدایه.


(71) لوط وتی: ئا ئه‌وانه (ئافره‌تانی شار) هه‌موو وه‌ك کچی منن( ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێت ئه‌وانه‌تان لێ ماره ده‌که‌م، تا ئاره‌زووی خۆتان له ڕێگه‌ی دروستی خۆیه‌وه ئه‌نجام بده‌ن) ئه‌گه‌ر ئاماده بن.\n(72) (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) سوێند به گیانی تۆ ئه‌وانه له سه‌رخۆشی خۆیاندا بۆ گوناه له‌سه‌ر گه‌ردانیدا ده‌تلێنه‌وه.\n(73) جا هه‌ر له به‌ره‌به‌یاندا ده‌نگه سامناکه‌که‌و بوومه‌له‌رزه‌یه‌ك یه‌خه‌ی پێگرتن.\n(74) ئینجا شاره‌که‌مان ژێره‌و ژوور کردو به سه‌نگگڵ به‌رد بارانمان کردن.\n(75) بێگومان ئا له‌و به‌سه‌رهاته‌دا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی زۆر هه‌یه بۆ که‌سانێك که په‌ندو ئامۆژگاری وه‌رگرن.\n(76) بێگومان ئه‌و شاره وێرانه ده‌که‌وێته سه‌ره ڕێیه‌کی به‌رده‌وامی کاروانچیانه‌وه( نیشانه‌ی خه‌شم و قینی خوایه له بێ ڕه‌وشتان، تا خه‌ڵکی تێفکرن).\n(77) به‌ڕاستی له‌و به‌سه‌رهاته‌دا به‌ڵگه‌و نیشانه‌یه‌کی ڕوون و ئاشکرا ده‌رده‌که‌وێت بۆ ئیمانداران (که هێزو ده‌سه‌ڵاتی په‌روه‌ردگاریان بێ سنووره و له کاتی له‌باردا ده‌یخاته کارو شارو دێهاتی خوانه‌ناسان و بێ ڕه‌وشتان و کاول ده‌کات).\n(78) دانیشتوانی باخچه‌و باخ و باخاته‌کانیش (وه‌کو قه‌ومی لوط) سته‌مکار بوون.\n(79) ئێمه تۆڵه‌مان له‌وانیش سه‌ند، هه‌ردوو شوێنه‌واره‌که به ئاشکرا دیارن(چیمان به‌سه‌ر هێناون).\n(80) سوێند به‌خوا دانیشتوانی (حجر) یش بڕوایان به به‌رنامه‌ی پێغه‌مبه‌ران نه‌کرد(حجر: شوێنێکه له نێوان ته‌بووك و مه‌دینه‌دا، قه‌ومی ثه‌مود، تیادا ژیاوه).\n(81) ئێمه نیشانه‌و به‌ڵگه‌کانی خۆمانمان پێبه‌خشین که‌چی ئه‌وان گوێیان پێنه‌داو پشتیان تێکرد.\n(82) ئه‌وانه له چیاکاندا خانووبه‌ره‌یان ده‌تاشی و، به ئاسووده‌ییه‌وه ژیانیان تێدا ده‌برده سه‌ر.\n(83) ئینجا ئه‌وانیش ده‌نگێکی سامناك و بوومه‌له‌رزه‌یه‌کی سه‌خت یه‌خه‌ی پێگرتن له به‌ره‌به‌یاندا.\n(84) ئه‌و کارو کرده‌وه‌ی که ده‌یانکرد فریایان نه‌که‌وت و (له تۆڵه‌ی خوایی نه‌یپاڕاستن).\n(85) ئێمه ئاسمانه‌کان و زه‌وی و هه‌رچی له نێوانیاندایه دروستمان نه‌کردووه، بۆ مه‌به‌ستی چه‌سپاندنی حه‌ق و ڕاستی نه‌بێت (هیچ شتێك له دروست کراوان بێ مه‌به‌ست نیه، هیچ شتێك بێ ئامانج نیه..)، به‌ڕاستی ڕۆژی قیامه‌تیش به‌ڕێوه‌یه‌و هه‌ر دێت و تۆ (ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر، ئه‌ی ئیماندار) به‌شێوازێکی جوان چاوپۆشی بکه‌و لێبورده به (له ڕه‌فتاری نادروستی نه‌فامان).\n(86) به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ هه‌ر خۆی به‌دیهێنه‌رێکی شاره‌زاو زاناو لێزانه.\n(87) سوێند بێت ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم ئێمه حه‌وت ئایه‌تمان پێداویت (که بریتی یه له سووره‌تی فاتحه) هه‌روه‌ها قورئانی گه‌وره‌و مه‌زنیشمان پێ به‌خشیوویت.\n(88) جا تۆ نه‌که‌یت چاوه‌کانت ببڕیته ئه‌و که‌سانه‌ی که له هه‌ندێك نازو نیعمه‌تی دنیا به‌هره‌وه‌رمان کردوون، خه‌فه‌ت مه‌خۆ لێیان (کاتێك ده‌بینیت شوێنی حه‌ق ناکه‌ون)، باڵی به‌زه‌یی نه‌وی بکه بۆ ئیمانداران (واته خۆشت بوێن و به‌سۆز به بۆیان).\n(89) بڵێ: به‌ڕاستی من بێدارخه‌ره‌وه‌یه‌کی ئاشکراو دیارم (ئه‌گه‌ر سه‌رکه‌شی بکه‌ن سه‌رئه‌نجامی سامناك چاوه‌ڕێتانه).\n(90) هه‌روه‌ك کتێبی ئاسمانیمان دابه‌زانده سه‌ر به‌ش به‌شکه‌ران (که مه‌به‌ست جووله‌که‌و گاوڕه، باوه‌ڕ به هه‌ندێکی ده‌که‌ن و په‌یڕه‌وی هه‌ندێکی ناکه‌ن، یاخود به‌شێکی زۆریان ده‌ستکاری کردووه).


دەزگا ئەمنیەكان رێگە بەگەرانەوەى 500 خێزان بۆ جەلەولا نادەن\nناحیەى جەلەولاى پارێزگاى دیالە لەلایەن دانیشتوانەكەیەوە بەتەواوەتى ئاوەدانكرایەوە و ئاوارەكان گەراونەتەوە سەر ماڵ و حاڵیان ، تەنها ژمارەیەك خێزان نەگەراونەتەوە كەتۆمەتبارن بە هاوكارى كردنى داعش.\nیەعقوب یوسف لهێبى بەرێوەبەرى ناحیەى جەلەولا، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"12 هەزار و 300 خێزان گەراونەتەوە بۆ ناحیەى جەلەولا و گەرانەوەى ئاوارەكانیش بەردەوامى هەیە."\nئاوەدانكردنەوەى ناحیەى جەلەولا لەلایەن دانیشتوانەكەیەوە، لەكاتێكدایە گوندەكانى دەوروبەرى ئەو ناحیەیە كە بەهۆى شەرِەوە وێرانە بوون تا ئێستا ئاوەدان نەكراونەتەوە.\nعەقید جمهور رۆستەم فەرماندەى پێشمەرگە لەجەلەولا، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"دانیشتوانى گوندەكان بۆیە ناگەرێنەوە ترسیان لە مەفرەزەى داعش و كێشەى حەشدى شەعبى هەیە، چونكە گوندەكان هێشتا لەرووى ئەمنیەوە پارێزراو نین."\nجگە لە گوندەكان ، نزیكەى 500 خێزانى ترى جەلەولایى بەرەو شارى باقوبەى ناوەندى پارێزگاى دیالە رۆیشتوون ، كە ئەو خێزانانە لەعەشیرەتى كروین و تۆمەتبارن بە هاوكارى كردنى داعش كاتێك كە شەرِ لەنێو ناحیەكەدا لەنێوان پێشمەرگە و داعشەوە بەرپابوو.\nبەرێوەبەرى ناحیەى جەلەولا ، وتى"لەو 500 خێزانە هەر خێزانێك بیەوێت بگەرێتەوە لاریمان نیە، بەمەرجێك لەفلتەرى دەزگا ئەمنیەكان دەربچن و تۆمەتبار نەبن."\nلە ئەنجامى شەرِى نێوان داعش و پێشمەرگە لەناحیەى جەلەولا ، زیاتر لە 150 پێشمەرگە گیانیان لەدەستداو ژمارەیەكى زۆریش برینداربوون، بۆیە بریاردراوە رێگە بە گەرانەوەى ئەو خێزانانە نەدرێت بۆ نێو ناحیەكە كەتۆمەتبارن بەهاوكارى كردنى ئەو رێكخراوە.\nدڵشاد ئەنوەر جەلەولا


وینه: كوردانی دانیمارك له فه‌یسبووك\nوه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێتی له‌ڕێگه‌ی سوودوه‌رگرتن له ترساندن له ئیسلام. ئه‌مه شتێكی نوێ نییه. ئه‌وه‌ی نوێ بوو و تووشی سه‌رسوڕمانی كردم‌و خه‌فه‌تی پێدام ئه‌م ڕووداوه بوو.\nشه‌وێك رۆژنامه‌نووسێكی رۆشنبیر‌و به‌ئه‌ده‌ب‌و به هه‌ڵویست وه‌ستاندمی بۆ پرسیارێك، براده‌رێكی خۆیشی له‌گه‌ڵ بوو. پرسیاره‌كه‌ی داوای فه‌توایه‌ك بوو بۆ زانینی ئافره‌تێكی موسڵمان به مورته‌د (به‌م شێوه‌یه‌ش فه‌توای كوشتنی هه‌بێت) ئه‌گه‌ر شوو به پیاوێكی مه‌سیحی بكات. وتم ئه‌وه‌ی بیزانم ئه‌وه‌یه ئه‌گه‌رچی ئه‌و شووه رێگه‌پێدراو نییه به‌ڵام ئافره‌ته‌كه به‌مه نابێت مورته‌د. پێم وت له ئینته‌رنێت بگه‌ڕێ بۆ وه‌ڵامه‌كه‌ی، ئه‌ویش وتی كاتم نییه به‌ڵكو خۆت شتێكم بۆ بدۆزیته‌وه. وامزانی پرسیاره‌كه فیكرییه. وه‌ڵامه‌كه‌شم له ڕوویه‌كی فیكری دایه‌وه‌و ماوه‌یه‌ك به‌م شێوه‌یه قسه‌م كرد كه‌چی دوایی پێی وتم مه‌سه‌له‌كه ئه‌وه‌یه ئافره‌تێكی ئه‌م شاره له ئه‌ورووپا چوار یان پێنج ساڵه مافی په‌نابه‌رێتیی بۆ ده‌رنه‌چووه‌و ئه‌و براده‌ره ده‌یه‌وێت فه‌توایه‌كی بۆ بدۆزمه‌وه كه ئه‌و ئافره‌ته مورته‌د بووه‌و ئه‌و ئافره‌ته ئه‌و فه‌توایه پێشكه‌ش بكات وه‌ك به‌ڵگه‌یه‌ك كه ژیانی له مه‌ترسییه.\nكه ئه‌مه‌م بیست زه‌رده‌خه‌نه‌كه‌م بوو به هه‌ڵم. پێم وت شتی وا نییه‌و به باشی نازانم. وتم به‌و ئیشه ئیسلامییه‌كان له‌كه‌دار ده‌بن‌و یه‌كێك له‌وان خۆمم، ئه‌وه‌ش ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ئافره‌ته مافی په‌نابه‌رێتیی بۆ ده‌ربچێت. ئه‌و براده‌ره وتی ئه‌مه كارێكی ئینسانییه. وتم به‌ڵام ئه‌مه له‌كه‌داركردنی خه‌ڵكێكه به شتێك نه‌یانكردووه. وتی تا ئێستا یارمه‌تیی پانزه كه‌سم داوه!\nئه‌و شه‌وه‌و تا دره‌نگێك خه‌فه‌تم به‌م گفتوگۆیه خوارد. له ژیانم فێربوون چاوه‌ڕێی شتی خراپی زۆر بكه‌م بۆیه كه‌م تووشی شۆك ده‌بم. ئه‌مه‌یان شۆكی ته‌واو نه‌بوو به‌ڵام خه‌فه‌تی دامێ.\nئه‌وه چ كارێكی ئینسانییه ده‌یان هه‌زار كه‌س له‌كه‌دار بكرێن بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سێك بتوانێت له ئه‌ورووپا بژی؟ گوناهی ئه‌و خه‌ڵكه چییه؟\nئینجا بزانن ئه‌گه‌ر ئه‌وه رۆژنامه‌نووس بێت‌و به ئه‌ده‌ب بێت‌و رۆشنبیر بێت‌و له خێزانێكی موسڵمان بێت‌و وابزانم خۆی نوێژیش ده‌كات... ئه‌گه‌ر ئه‌م به‌ناوی ئینسانییه‌ته‌وه ئه‌مه بكات ئه‌ی ده‌بێت چه‌ندین حاڵه‌تی تر هه‌بن كه یه‌ك به یه‌ك ئاگامان لێیان نییه‌و ته‌نها به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ده‌زانین كه هه‌ن؟\nده‌بوایه بموتایه ئه‌گه‌ر ئه‌مه كارێكی ئینسانییه خۆت بكه‌ره قوربانی نه‌ك خه‌ڵكی تر، بۆ نموونه خۆت هه‌ڕه‌شه له‌و ئافره‌ته بكه.\nناڵێم ئه‌و كه‌سه كێیه چونكه مه‌به‌ست كه‌سه نییه به‌ڵكو حاڵه‌ته‌كه. ته‌نانه‌ت له ماڵی خۆشم پاش گێڕانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاته‌كه نه‌موت كێیه. تا ئێستاش ته‌نها خۆم‌و خۆی ئه‌و براده‌ره‌ی له‌گه‌ڵی بوو ئاگامان له‌مه بووه.\nئه‌م به‌سه‌رهاته پێش مانگێك بووه. مانگێكیش تا ئێستا به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی مرۆڤ هێور بێته‌وه‌و بڵێت باسی ناكه‌م به‌ڵام ئه‌مه په‌یوه‌ندیی به تووڕه‌بوونه‌وه نییه. ئه‌مه ناهه‌قییه‌كه به‌رامبه‌ر ئیسلام‌و ئیسلامییه‌كان كراوه كه پێویسته بزانرێت. له‌به‌ر ئه‌م هۆیه‌وه هه‌ر له‌و كاته‌وه بڕیارم دابوو باسی بكه‌م‌و هه‌ڵمگرتبوو بۆ كاتێكی تر‌و هه‌ر كاتێك بیرمكه‌وتبێته‌وه نه‌موتووه: با وازی لێ بهێنم.\nباسكردنی به‌سه‌رهاته‌كه نه تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌یه‌و نه تووڕه‌ییه به‌ڵكو ئاشكراكردنی شێوازێكی له‌كه‌داركردنی ئیسلام‌و ئیسلامییه‌كانه‌و ناسینی به‌ردێكی سه‌ر بینای ترساندن له ئیسلام كه ئه‌مجاره به‌ناوی كاری ئینسانییه‌وه.\n4046 جار بینراوه\nمه‌حه‌مه‌د عه‌لی كلای و ماڵكۆڵم ئێكس\nهه‌ولێر‌و دهۆك خاوه‌نیان هه‌یه\nسه‌ددام پیاوكوژ بوو به‌ڵام له هه‌مووتان پیاوتر بوو\nتیره‌كه‌ی حافز ئه‌سه‌د چه‌ته‌و به‌دكار بوون


دکتۆر نازەنین عوسمان: گەنم و کەمیی ئاو. – WTARIKURD\nشەڕی نێوان رووسیا و ئۆکرانیا کاریگەری گەورەی هەیە لەسەر هەبوونی گەنم و نرخەکەی لە بازاڕەکانی جیهاندا. ئەو دوو وڵاتە، لە سەدا بیست و پێنجی هەناردەی گەنمی جیهانیان دابین دەکرد. رووسیا وەک یەکەم وڵات 44 ملیۆن تەن و ئۆکرانیا وەک چوارەم وڵات 17 ملیۆن تەن گەنمیان هەناردەی بازاڕەکانی جیهان دەکرد. بەهۆی ئەو شەڕەوە، قەیرانی گەنم لە جیهاندا دروست بووە، بەتایبەتی بۆ ئەو وڵاتانەی راستەوخۆ بازرگانیی گەنمیان لەگەڵ ئەو دوو وڵاتە دەکرد. ئێستا ئەو وڵاتانە تووشی کێشەی گەورە بوون، لەوانە: میسر، کە یەکەم وڵاتە لە جیهاندا لەسەر ئاستی هاوردەی گەنم، کە ساڵانە نزیکەی 12 ملیۆن تەنی لەو دوو وڵاتە هاوردە دەکرد، هەروەها چەند وڵاتێکی تری عەرەبییش بە هەمان شێوە.\nژمارەی دانیشتوانی وڵاتە عەرەبییەکان لە سەدا پێنجی کۆی دانیشتووانی جیهانن، بەڵام لە سەدا بیست و پێنجی بەرهەمی گەنمی دنیا بەکار دەهێنن بەهۆی کولتووری زۆر خواردنی گەنم.\nئەمەریکا چوارەم وڵاتی بەرهەمهێنەری گەنمە و دووەم وڵاتیشە لەسەر ئاستی هەناردەکردنی گەنم. هەندێک وڵات دژی بەرهەمی گەنمی ئەمەریکان بەهۆی دەستکاریکردنی جیناتی گەنمەکە کە لەو وڵاتەدا دەکرێت، هەروەها دووریی ئەو وڵاتە وا دەکات کرێ گواستنەوەی زۆر بێت، بەتایبەتی لەو کاتانەی کە کێشەی بەرهەمە سووتەمەنییەکان هەیە.\nهەندێک وڵات هەوڵیان دا گەنمی زیاتر بخەنە بازاڕەوە تا بەشێک لە کورتهێنانی بڕی گەنم کەم بکەنەوە، وەک: هیندستان، هەرچەندە هیند وڵاتێکی سەرەکیی بازرگانیی گەنم نییە، بەڵام ئەمساڵ بڕیار بوو 11 ملیۆن تەن بخاتە بازاڕەکانی جیهانەوە. وەزیری کشتوکاڵ بە بڕیارێکی کتوپڕ ئەو بڕیارەی پێشووی هەڵوەشاندەوە، چونکە بەهۆی بەرزیی پلەی گەرما لە مانگی ئازاری ئەمساڵ، بەرهەمی گەنمی هیندستان کەم دەکات و ئەوەی بەرهەمی دەهێنن دەبێت بۆ بەکارهێنانی بازاڕی نێوخۆیی خۆیان بێت.\nکەمیی گەنم، لەو وڵاتانەی باری ئابوورییان خراپە و کۆگای گەنمیان کەمە، کێشەیەکی گەورەترە. عیراق، بڕی هەڵگرتنی گەنم لە کۆگاکانیدا تەنیا بەشی یەک مانگی دەکات، کەچی وڵاتێکی وەک ئوردن بۆ ماوەی 15 مانگ گەنم کۆگاکانیدا هەیە. عیراق، گەنم لە کەنەدا، ئوسترالیا، ئەمەریکا و ئەڵمانیا هاوردە دەکات.\nعیراق ساڵانە پێویستی بە (4.5 – 5) ملیۆن تەن گەنم هەیە بۆ دابینکردنی خۆراکی دانیشتووانەکەی، کە بە نزیکەی 38 ملیۆن کەس دەخەمڵێنرێت. بەرهەمی ساڵانەی، بەپێی رێژەی باران و بڕی چاندنی لەلایەن جووتیارانەوە دەگۆڕێت. ساڵی 2019، بۆ یەکەم جار بەرهەمی گەنم لە عیراق پێداویستیی ناوخۆی دابین کرد و بڕی 4.7 ملیۆن تەن گەنمی بەرهەم هێنا. لە ساڵی 2020، بەرهەمی گەنم بوو بە 4.5 ملیۆن تەن و بۆ ساڵی 2021یش بۆ 4 ملیۆن تەن دابەزی.\nبەپێی پێشبینییەکان، ئەمساڵ سێ ملیۆن تەن بەرهەم دەهێنێت. کەمکردنی ئاستی بەرهەمهێنانی گەنم دەگەڕیتەوە بۆ کەمیی ئاو و وشکەساڵی و بەکارهێنانی ئاو بەشێوەیەکی خراپ. لە عیراقدا تەنیا (3.5٪)ی زەوی کشتوکاڵی لە ڕێگەی دەزگای ئاودانەوە ئاو دەدرێت و نزیکەی لە سەدا شەست و نۆی زەوی کشتوکاڵیی بەرەو بەبیابانبوون رۆیشتووە.\nعیراق ساڵانە بڕێک لە گەنمی باش هاوردە دەکات تا تێکەڵی گەنمی ناوخۆی بکات بۆ ئەوەی شیاو بێت بۆ نان. هەروەها گەنمی جووتیاری عیراقی دەکڕێتەوە و تێکەڵی گەنمی هاوردەی دەکات و دەیکات بە ئارد و بە بەشەخۆراک بەسەر هاوڵاتیدا دابەشی دەکات، کە مانگانە بڕی 450 هەزار تەن پێویستە بۆ دابەشکردنی وەک بەشەخۆراک.\nجووتیارەکان هەندێک کێشەیان هەیە لەگەڵ حکومەتی ناوەند، کە بووەتە هۆی کەمچاندنی گەنم. حکومەت گەنمی خۆماڵیی تەنی بە نزیکەی 75 دۆلار هەرزانتر لە جووتیارەکان دەکڕێتەوە و هەندێک جار پارەپێدانەکە دوا دەخات، جگە لەوەی پشتگیریی جووتیار ناکرێت لە دابینکردنی پێداویستییەکانی کشتوکاڵ.\nنانەواخانەکان جگە لەو گەنمەی دابەش دەکرێت، ناچارن ئاردی باش لە بازاڕ بکرن و تێکەڵی بکەن. لە ساڵی 2020 نرخی ئارد وەک نرخی هەموو خواردنێک لە عیراق بەرز بووەوە دوای ئەوەی لەلایەن حکومەتی ناوەندەوە نرخی دۆلار بەرانبەر بە دینار بەرز کرایەوە. بەهۆی شەڕی رووسیا و ئۆکرانیاشەوە؛ لە مانگی شوباتەوە نرخی گەنم لە بازاڕەکانی جیهاندا بەرز بووەتەوە و بە هەمان شێوە لە عیراقیشدا. پێش ئەم شەڕە، فەردەی ئارد بە 25 هەزار دینار بوو، لە دوای هەڵگیرسانی شەڕ بەرز بووەوە بۆ 35 هەزار دینار.\nکێشەی ئاو لە عیراق، ئەمساڵ کێشەیەکی گەورەترە لەچاو ساڵانی پێشوو. بەپێی وتەی وەزیری سەرچاوەکانی ئاوی عیراق، ئەمساڵ پاشەکەوتی ئاو لە سەدا پەنجا کەمترە لەچاو ساڵی پار، هەر بۆیە رووبەری ناوچە کشتوکاڵییەکان تا نیوە کەمکراوەتەوە. جگە لە کەمیی باران، ئاوی هەردوو رووبارەکە، بەتایبەتی رووباری دیجلە، کەمی کردووە بەهۆی ئەوەی ئێران 10 دەرچەی ئاوی لە عیراق گرتۆتەوە و تورکیاش رێژەی گلدانەوەی ئاوی لە بەنداوەکاندا زیاتر کردووە.\nئەگەر بێتو عیراق ستراتیژیەتی بەرانبەر بە ئاو و کشتوکاڵ نەگۆڕێت لەو چەند ساڵەی داهاتوو، کێشەی بەبیابانبوونی زۆر زیاتر دەبێت و جووتیاری زیاتر واز لە چاندن دەهێنن، ئەوکات دەبێت زیاتر پشت بە خۆراکی دەرەکی ببەستین و ئاسایشی خۆراکمان دەکەوێتە مەترسییەوە.


ڕۆڵی سۆشیالیستەکان لەم مارشە ئینترناسیۆنالیستیە نوێیەدا\nهەر ئەوەندەی قەیرانەکانی ساڵانی هەشتاکان، سنوورە نیشتمانیەکانیان بڕی، ئیتر مارشی پرۆلێتێرەکانیش، هەموو سنوورەکانی شکاند. گران بوونی پێداویستیەکانی ڕۆژانەی ژیان لە پۆلۆنیادا لە ١٩٨٠ دا، داخستنی ٢٠ کان و پیشەسازی ئاسن لە بریتانیاداو بێکار خستنی ٢٠٠٠٠ کرێکار لە یەککاتدا لە ١٩٨٤ داو مردنی ١٠ کەس لە خۆپیشاندانەکاندا، مانگرتنە گشتیەکانی دانیمارک لە ١٩٨٥ دا، خۆپیشاندانەکانی سوید لە ٢٠٠١ دا، زنجیرەیەکن لەو شەپۆلە یەک لە دوای یەکانەی، سەرلەنوێ، مارشێکی پرۆلێتاریی ئینترناسیۆنالیستییان بە جیهان ڕاگەیاندەوە. وە بەتایبەت، کردنەوەی دەرگای ئەم سەدەیە بە خەباتی چینایەتی لە لایەک و بە جەنگی ئەمریکا لە عێراق و ئەفگانستان لە لایەکی ترەوە، هیچ گومانێکی لەوەدا نەهێشتەوە کە ئەوا ئیتر قووڵبوونەوەی قەیرانەکان، مارشی ئینترناسیۆنالیستی، لەسەر شەقامەکانی ئەم جیهانەدا، دەخاتەوە جووڵە.\nئەم هەڵکشانە لە خەباتی چینایەتیدا، هەر تەنها فەسڵێکی نوێی لە بزووتنەوەی پرۆلێتاریای ئەوروپای خۆرئاواو سکەندناڤیادا تۆمار نەکرد، بەڵکو دەرگای فەسڵێکی نوێی لە مارشێکی ئینترناسیۆنالیستی نوێ خستە سەرپشت. وە بە حەق دروستە کە دەڵێن: پرۆلێتاریای پیشەسازی، دەتوانێت کاریگەریی لەسەر خەباتی کارگەرانی هەموو ووڵاتانی جیهان جێبهێڵێت. خەسڵەتی تایبەتی ئەو بزووتنەوەیە لە دانیمارکدا ئەوە بوو سەرۆکی سەندیکا بە پەلە خۆی شاردەوەو بەناوی گەشتەوە، خۆی گەیاندە ماڵتا. حیزبی شیوعی، لەبری بەشداریی کردن لە خەباتدا، مانگرتنەکانی بەر تەسک دەکردەوەو بێبایەخ نیشانی دەدان.\nبەڵام ئەگەر پاشەکشەی ئەو شەپۆلە ئەوروپیە کارگەریە، لە پاشەکشەی دانیمارکەوە دەستی پێکردبێت، ئەوا هەڵکشانەوەی ئەو شەپۆلە، لە سەرەتای ئەم سەدەیەدا، لە ساڵی ٢٠٠١ دا، لە سویددا، لە شەپۆلێکی ئاساییەوە، بووە سونامیەک. وە لەگەڵ قووبوونەوەی قەیرانەکاندا، سنووری ئەو مارشە لە ئەوروپادا فراوانتر دەبوو، وە کاریگەریەکی قووڵی لەسەر خۆرهەڵات جێدەهێشت، بە ئاستێک کە خەباتی جەماوەری چەوساوە، لە ماوەی دوو دەیەدا، بووە مارشێکی ئینترناسیۆنالیستی. ئەو مارشە، هەر لە دەیەی یەکەمی ئەم سەدەیەدا، بە هەموو خۆرهەڵاتەوە دیار بوو، لە ساڵی ٢٠٠٦ دا لە ئێرانەوە دەستی پێکردوو هەر لەو دەیەیەدا، بە کوردستان و عێراق و تونس و مەغریب و میسردا تیپەڕی و سەرلەنوێ وەک شەپۆلێکی توند، لە کەنارە ئاسیاوی و ئەوروپی و ئەمریکیەکانی دایەوە. لە ئەمریکا "دروشمی ۆڵ ستریت داگیر بکەن"، لە یۆنان دروشمی "ئەنجوومە کارگەریەکان"، لە ئۆکرانیا دروشمی "هێز لە سۆڵیداریتیدایە"، لە تورکیا دروشمی "ئێمە سەندیکامان ناوێت، ئەنجوومەنە کارگەریەکان دادەمەزرێنین"، سەرلەنوێ، بووەوە بە دروشمی نوێی نێو ئەو مارشە ئینترناسیۆنالیستیە. وە سەرباری هێرشی پێچەوانەی هێزی دژە شۆڕش، تا ئێستایش شەپۆلەکانی خەبات لە ئێران، کوردستان، میسر، تونس، تورکیا، چڕ تر دەبێتەوەو چاوەڕێی هەڵکشانێکی گەورەتریان لێدەکرێت، هەڵکشانێک کە بە گۆی زەویەوە دیارە نەک هەر خۆرهەڵات.\nئا ئەم بارودۆخە قەیراناویەی ئەمڕۆی جیهان، لە هەموو شوێنێک، سۆشیالیستەکان بەکێش دەکاتەوە نێو گۆڕەپانی خەبات. ئەرکی ئەوانیش هەر تەنها چاودێری کردنی بزووتنەوەی پرۆلیتاری نیە، بەڵکو لە هەمانکاتدا، پوختە کردنی دەرس و تاقیکردنەوەکانی ئەو بزووتنەوەیەو بڵاوکردنەوەی نەرێتە مێژووییە شۆڕشگێریەکانی و بەشداری کردنە لە بردنە پێشەوەی ئاراستەی چینایەتی بزووتنەوەکەدا. هەر ئەمەیش دەیسەلمێنێت، بزووتنەوەی سۆشیالیستی، نە حیکمەیەکی فەلسەفیە نە ڕەخنەیەکی زیهنی خاوەن مەعریفەکان، بەڵکو بزووتنەوەیەکی بە کردەوەی واقیعی ژیان خۆیەتی و بە ئامرازی بەکردەوە وەدی دێت نەک بە گروپ گروپێنەو شەڕە قسەی نێو تایەفە سۆشیالیستیەکان. قوتابخانەی یەکەمی پرۆلێتێرەکان، دەرس و تاقیکردنەوەکانی خەباتی ئەو چینە خۆیەتی نەک ئەم عەقیدەو ئەو تیۆری. ئەو مارشەی ئەمڕۆیش بە جیهاندا دەسووڕێتەوە، دەلیلێکی ڕوونی ئەو واقیعەیە نەک سەلمێنەری ئەم تیۆری و ئەو ئایدیۆلۆژیا. وە هەروەک چۆن هیچ کەسێک ناتوانێت ڕی لە سونامیەکی سروشتی بگرێت، ئابەو جۆرە، هیچ تیۆری و ئایدیۆلۆژیایەکیش، وە هیچ هێرشێکی پێچەوانەیش، ناتوانێت بەر بەو هێزە کۆمەڵایەتیە بگرێت کە شەپۆلەکانی لە چڕ بوونەوەدا، سونامیەکی ئینترناسیۆنالیستی دروست دەکات. ئەو سونامیە هەرچەند بەهێز بێت، بەبێ ڕێکخراوبوونی، دادەکشێتەوە. بۆیە ئەرکی سۆشیالیستەکان ڕێکخستنی ئەو بزووتنەوەیەیە لە هیزێکی یەکگرتوودا. مەبەست لەو هێزە یەکگرتووە چیە؟\nچاوەڕێی بەشداریتانین لەو ڕاوێژەدا.\nخۆپیشاندانەکانی سوید ٢٠٠١


فیلمی ئەینبۆ: ڕۆحی ئەمازۆن و پاراستنی ژینگە - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nسینەما Sep 6, 2021\nAinbo: Spirit of the Amazon فیلمێکی ئینگلیزییە و لە ١٣ مانگی شوباتی ٢٠٢١دا لە ئۆکرانیا بڵاوبوەتەوە فیلمەکە لە جۆری ئەنیمەیشن، سەرکێشی، و کۆمیدییە. ماوەی فیلمەکە ٨٩ خولەکە، و رەیتینگی ٥.٦ ە. لە دەرهێنانی ڕیچارد کلاوس و جۆسێ زێلاندە و چیرۆکەکەش بە هەمان شێوە لەلایەن زێلاندەوە نوسراوە. ئەو ئەکتەرانەی بەشداریان لە کارەکەدا کردووە: بێرناندۆ دی پاول، زۆم هۆفمان، لۆلا رای، ڕێن موجیکا، ناۆمی سێرانۆ، ئەلیجاندرا گۆلاس، ریکۆ سۆلا... بوون. لەلایەن کۆمپانیاکانی Tunche Films، Katuni Animation، Cool Beans، EPIC کاری بەرهەمهێنانی بۆ کراوە. بودجەکەی ١٠$ ملیۆن دۆلار بووە.\nپەیامەکەی کە فیلمی (ئەینبۆ) بە ئێمەی دەگەیەنێت ئەوەیە کە چیدی لەوە زیاتر ژینگەکەمان و بە تایبەتیش دارستانە باراناوییەکانی ئەمازۆن پیس نەکەین و بیپارێزین...\nچیرۆکی فیلمەکە: کچێکی تەمەن سیانزە ساڵ بەناوی «ئەینبۆ»، لە کاندامۆ، یەکێک لە قوڵترین دارستانەکانی ئەمازۆن لەدایک دەبێت. ئەینبۆ و خێزانەکەی لە شارستانیەتێکی نادیاردا لەسەر پشتی کیسەڵێک «مۆتێلۆ ماما» کە بە بەهێزترین دایکی ڕۆحی لە ئەمازۆندا دەناسرێت دەژین. ڕۆژێک ئەینبۆ بۆی دەردەکەوێت نیشتیمانەکەی لەژێر هەڕەشەدایە و بێجگە لە گەلەکەی ئەوان مرۆڤی دیکەش بوونی هەیە لە جیهاندا. ئەینبۆ لە پێناو ڕزگارکردنی گوندەکەیدا تێدەکۆشێت، و ڕووبەڕووی زۆر سەختی دەبێتەوە بۆ ئەوەی ئەو تاریکییە لاببات کە باڵی بەسەر ئەمازۆن و گوندەکەیاندا کێشاوە و نەهێشتنی نەفرەتییەک لەسەریان کە پێی دەڵێن یاکارونا.\nلە هەمان کاتدا، کۆرنێل دی ویت و کۆمپانیاکەی لە هەوڵی ئەوەدان کە بەشێکی زۆر لە دارەکانی دارستانە باراناوییەکان ببڕنەوە و بەشێکی دارستانەکە چۆڵ بکەن، بازرگانەکە بە دوای ئەو دەنگۆیانە کەوتووە کە دەڵێن کانێکی شاراوە لە شوێنێک لەناو دارستانەکە هەیە. هەرچۆنێک بێت وردە وردە دەگەنە لای گوندی کاندامۆ. ئەینبۆ مۆتێلۆ ماما دەدۆزێتەوە و داوای لێدەکات کە یارمەتی بدات بۆ وەستاندنی یاکارونا. مۆتیلۆ ماما پێی دەڵێت ئەینبۆ بە تەنها خۆی دەتوانێت گوندەکە ڕزگار بکات. دوای ئەوە، ئەینبۆ لەلایەن هەردوو ڕابەڕی ڕۆحەکانییەوە، ڤاکە و دیلۆ-وە، ڕێنموێنی دەکرێت بۆ ڕزگارکردنی خاکەکەی و خەڵکەکەی پێش ئەوەی درەنگ بێت.\nئەم ئەنیمەیشنە بە ڕونی لە رێگای ململانێکەیی ناوییەوە هەوڵی پاراستنی ژینگە و ئاگادارکردنەوەی هەموان دەبینێت لەو وێرانەیەیی وا بەڕێوەیە.


دوا موڵەتی خۆڕاگری عێراق بۆ ئەمریکا؛ ئایا عێراقییەکان بەرنگاری داگیرکەرانی ئەمریکی دەبنەوە؟ - هەواڵەکانی جیهانی ئیسلام\nئەمریکا و ئەوروپا / ڕۆژئاوای ئاسیا / عێراق / هەواڵ\nلە دوا خولی دیالۆگی ستراتیژی نێوان بەغداد و واشنتۆن، بڕیار درا بە کشانەوەی تەواوی هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢١ لە عێراق. لە دوا دیداری موستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق لەگەڵ جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا بڕیاردرا کە پەیوەندییە ئەمنییەکانی عێراق و ئەمریکا بە تەواوی بۆ ڕۆڵی مەشق، ڕاهێنان، پشتیوانی و هەواڵگری بگۆڕدرێت و تا ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ هیچ هێزێکی سەربازی ئەمریکی بۆ رۆڵی سەربازی لە عێراق نەمێنێتەوە.\nبەڵام بە پێچەوانەی ڕێککەوتنەکە و بڕیاری پەرلەمانی عێراق لە دوایین لێدوانی وەزارەتی بەرگری ئەمریکادا ئاماژە بە هیچ هەواڵێک لەبارەی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق نەدرا و جەخت لەسەر مانەوەی هێزە سەربازییەکانی ئەو وڵاتە لە عێراق کرا. ئەمەش کاردانەوەی گروپە خۆڕاگرییەکانی عێراقی بەدوای خۆیدا هێنا.\nئەنجومەنی هەماهەنگی خۆڕاگری عێراق بەیاننامەیەکی ئاگادارکردنەوەی دژی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەدا کە تا ئێستا هیچ نیشانەیەکی لە کشانەوەی ئەو هێزانە لە عێراق نەبینراوە و هۆشداریان دا کە تا ٣١ی ١٢ی ٢٠٢١ ماوەیەکی زۆری نەماوە.\nگروپە خۆڕاگرییەکانی عێراقی لەگەڵ ئاماژەدان بە زیادبوونی جموجوڵ و گواستنەوەی کەلوپەلی سەربازی لە بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا لە ناوچە جیاجیاکانی عێراق، لە ئامادەباشی گروپە خۆڕاگرییەکانی عێراقی بۆ هەڵوێست وەرگرتن لە دژی داگیرکەرانی ئەمریکی هەواڵی دایەوە و دوا مۆڵەت بۆ کشانەوەی ئەو هێزانەی تا ١٢ شەوی ٣١ی ١٢ی ٢٠٢١ راگەیاند.\nهەر لەم چوارچێوەیەدا و دوای فەرمانی ئەبو ئالاء ئەلوەلائی فەرماندەی کەتیبەکانی سەید ئەلشوهەدا، تا ئێستا ٤٩ هەزار کەس لە پارێزگاکانی عێراق بۆ بەرەنگاربوونەوەی هێزەکانی ئەمریکا وەک خۆبەخش ناویان تۆمار کردووە.\nئەوەی دیارە جەختکردنەوەی گروپە خۆڕاگرییەکانی عێراقیە لەسەر کشانەوەی تەواوی هێزەکانی ئەمریکا لەو وڵاتە. ئەوەی کە تا ئێستا لە کۆبوونەوەکانی بەرپرسانی سیاسی دوو وڵات و هەنگاوە دیپلۆماسیەکان چارەسەر نەکراوە و وەک دیارە بەم شێوەیەش چارەسەر نابێت!\nگفتوگۆکانی ستراتیژی عێراق و ئەمریکا


مەترسى لەسەر گەنجێك زياترە كێشەى تەندروستى هەبێت تا پيرێك كە تەندروستى باش بێت\nبەپێى لێكۆڵينەوەيەك كە لەسەر 150 مردووی ڤايرۆسى كۆرۆنا كراوە، زانايان ئەوەيان ئاشكرا كرد كە زۆرينەى ئەوانەى گيانيان لەدەستداوە بەتەمەنەكانن و هيچ منداڵێكيش گيانى لەدەستنەداوە.\nبەپێى لێكۆڵينەوەكە كە لەسەر قوربانيانى وڵاتەكانى چين، فيليپين، هۆنگ كۆنگ و ئەمريكا كراوە و لە 23ی کانونی دووەم تاوەکو 3ی ئازار ئەنجام دراوە لە 150 قوربانيەكە 128 يان سەروو 65 ساڵەوە بوون و تەنها هەشتيان لە خوار تەمەنى 35 ساڵەوە بوون و هيچ منداڵێكيش گيانى لەدەستنەداوە.\nئەوەش ڕوونكراوەتەوە، هەروەها لەبەرامبەر 104 پياو كە گيانيان لەدەستداوە تەنها 63 ژن گيانيان لەدەستداوە، يەكێك لە نەخۆشەكان كە 82 ساڵ بووە پياوێكە كێشەى پەستانى خوێنى هەبوەو پياوێكى تريش كە 39 ساڵ بوە نەخۆشى شەكرەى هەبوە، هەروەها پياوێكى 68 ساڵ نەخۆشى شێرپەنجەى سيەكانى هەبوە.\nئەو زانايانە ئەوەشيان ڕونكردوەتەوە، هێشتا زۆر زووە بۆ ئەوەى كە باس لە پەيوەندى نێوان قوربانيانى ڤايرۆسى كۆرۆنا و ڕەگەز و بارودۆخى تەندروستى توشبوو بكرێت، بەڵام هەر وەك ئەنفلۆنزا تەندروستى گشتى تاك بەندە بەو فاكتەرانەى كە وا دەكات بەسەر ڤايرۆسەكەدا زاڵ ببيت.\nكاسرين ستيڤنسۆن، مامۆستاى ياريدەدەر لە كۆلێژى پزيشكى زانكۆى هارڤار دەڵێت، حاڵەتەكانى مردن بەهۆى ڤايرۆسى كۆرۆناوە بەهۆى شكستهێنانى سيستمى هەناسەدانەوەيە كە بەهۆى هەوكردنى سيەكانەوە دروست دەبێت.\nباسى لەوەشكردوە، ئەگەر نەخۆش توانيبێتى پێشتر لە نەخۆشيەكى قورس ڕزگارى ببێت ئەوە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە تواناى بەرگەگرتنى ئاسەوارەكانى نەخۆشيان هەيە.\nشارەزايان دەڵێن، هەرچەندە بەپێى لێكۆڵينەوەكە زۆرينەى ئەوانەى گيانيان لەدەستداوە بە تەمەنەكانن بەڵام ئەوە واتاى ئەوە نييە كە تەمەن هۆكارێكى مەترسيدارە، لەو بارەيەوە دانيێل كۆرتيزكس، سەرۆكى بەشى نەخۆشيە گوازراوەكان لە زانكۆى بێرمينگاهام لە ماساشۆستسى ئەمريكا دەڵێت، لەوانەيە ئەوە تەنها ڕێكەوت بێت، چونكە دەرفەتى توشبون بە كێشەى تەندروستى مەترسيدار يان لاوازبونى سيستمى بەرگرى لەگەڵ چونە تەمەندا زياد دەكات.\nئەوەشى ڕونكردوەتەوە، بەدڵنياييەوە لەگەڵ چونە تەمەندا مەترسيەكان كەمدەكات بەڵام كاريگەرى ڤايرۆسى كۆرۆنا لەسەر كەسێك تەمەنى زۆر بێت بەڵام تەندروستى باش بێت كەمترە لەكەسێك كە گەنج بێت و كێشەى تەندروستى هەبێت بۆ نمونە نەخۆشى شەكرەى هەبێت.\nتا ئێستا لەسەرتاسرى جيهاندا زياتر لە 4 هەزار كەس بەهۆى ڤايرۆسى كۆرۆناوە گيانيان لەدەستداوە كە زۆرينەيان لە وڵاتى “چين”ن و بەپێى داتاكانيش زۆرينەى قوربانيان كەسە بەتەمەنەكانن.\n15:25 هه‌ینی 06 ئادار 2020\nکەلوپەلی سەفەری لە سەرجەم خواردنگە و چایخانەکاندا بەکاردەهێنرێت


سێشەمبییان دگەل مۆرى, خاندن و شروڤەکرن. – خەدەنگ\nهەر بەرهەمەکێ ئەدەبى, دەما ئەم دخوینن, پێدەڤیە چەند پرس بهێن ئاراستەکرن:\n-١. ناستاما ڤی بەرهەمى چیە؟\n-٣. کەنگى هاتییە نڤیساندن؟\n-٤. بۆچى هاتیە نڤیساندن؟\n٥. ئەڤ بەرهەم بەحسا چ دکت؟\nژ بوو بەرسڤاداینا هەر پرسیارەکێ, ئەم دشێن خوە بگەهینن ناکوکا بەرهەمى و بابەتى فام بکن و ئەنالیس بکن.\nهەر بەرهەمەکێ وێژە بهیت نڤیساندن, بێگۆمان خوەدى ناسنامەیە, چ ناسناما وى شعر, چیرۆک, ژیاناما خوەیى یان ژى رۆمان بت. دڤێت ئەم ب وى چاڤی ل وى بەرهەمى بنێرن و شرۆڤە بکن.\nئەڤ بەرهەم وەکە دیار وەک یاداشت نامە هاتییە ناساندن, لێ دەما کو مرۆڤ دخوینە و دچە ناڤا جیهانا وێ دە, مرۆڤ هەست ب ناسنامەک دن دکە, یا کو پێ هاتییە بەخشاندن, کو ئەو ژى ڕۆمانە. بەلگە ژ بۆ گوتنا مە ژى, تەکنیکێن وێ یین هونەرى تەڤنێ وێ یە. کو ئەو ژى گرنگیدان, ب تەکنیکا ڤەگێرانێ, دەم, جهـ, رویدان, ململانێ, گرێ, کارێکتەر سازى, سیم, تەکنیکا و گوشەنیگایێ. هەموو خوە د فێ رۆمانێ دە دبینن.\nسێشەمبیان دگەل مورى سەرناڤێ بەرهەمی یە و نڤیسکارێ وێ کەسەک ئەمریکى یە, د چەند بوارێن جودا جودا کار دکە, وەکە رۆژنامەگەر,دراماتیست و موزیکڤانە. ژ بلى سێشەمببان دگەل مورى چەندین بەرهەمێن دن هەنە و ژ وان نڤیسکارێن ناڤدارە ل جیهانێ.\nئەڤ بەرهەم ل سالا ١٩٩٧ هاتییە چاپکرن و ب ملیونان دانە ژێ هاتینە فروتن.\nئەڤ بەرهەم ل گور ئەرکێن ئەدەبى, تایبەت ئەدەب بۆ جڤاکى, سامانەک پر مەزنە بۆ مرۆڤایەتیێ و تایبەت بۆ جڤاکێن ژ هەڤ بژالە. چەندین چارەسەرى بۆ ڤان جورە جڤاکان دیتینە و د ڤی بەرهەمى دە گەلەک تەکەز ل سەر چەمەکەکێ هاتییە کرن, ئو ئەو ژى حەزکرنە, گەلەک تەکەزێ ل سەرڤێ گوتنێ دکە, “ئەگەر هین حەز ژ ئێک دوو نەکەن دێ ژ ناڤ چن.” (ڕ. ١٦٧) . ئەڤە خالەک پر بهێزا جڤاکى یە و ب رێیا حەزکرنێ گروپ و هزرا کۆمى دروست دبە. بێگۆمان ئەڤە سلوگانەک ئولى و روحانى یە و پرانیا ئایینان ئەڤ گوتن کرینە شەنگەستە و بنەما بۆ پێکڤەگرێدانێ. نڤیسکارى د ڤی بەرهەمى دە, دەستێن خوە داناینە سەر گەلەک برینێن جڤاکى, ژبوو هەر برینەکی ژى چارەیەک دیتیە, مینا ڤێ نمونێ, “هەر جڤاکەکێ ئاریشێن تایبەتێن خوە هەنە, چارە نە ئەوە ژ جڤاکێ خوە بڕەڤی, دڤێت ژێوارێ تایبەتێ خوە ئاڤابکەى.” (ڕ.١٧٤).\nهەروەسان تاوان و ئاریشەیە یێن جڤاکا ئەمریکى, بەرچاڤکرینە, وەکە, کوشتن, دزى, ژن بەردان, زاروو هاڤیتن, نەخوەشیێن گران, کێشانا ماددێن بێهوشکەر, دورکەتن ژ ڤیانا دایک و بابان, هەژارى, هەولێن خوەکوشتنێ و گەلەک کێشەیێن دى بەحس دکە و هەموویان ژى بۆ نەبوونا پێکڤەگرێدانا جڤاکى ڤە گرێ ددە, وەکە ڤێ نمونێ, “میچ, ئاریشە ئەوە گەلەک جارا مە نەڤێت باوەربکەین ئەم چەند وەکى ئێکین, سپى پیست و رەش پیست, کاسولیک و پرۆتستانت, زەلام و ژن, ئەم هەمى خودان ئێک دەردین, ئەگەر ب وى چاڤی بەرێ خوە بدەینێ, کو ئەم هەمى وەک ئێکین, دێ پتر پێکولا کەین ئێک خێزانا مەزن ل سەر ڤی ئەردى پێک بینن, و ژبۆ کو ڤێ خێزانا ب هەڤرا بهێلین دێ وەکى خێزانا خوە گرنگییێ پێ دەین.” (ڕ.١٧٥)\nئەڤ گرنگى و پێکڤەگرێدانا جڤاکى ل گور نەرینا نڤیسکارى, ئێشا کێم دکە و نەخوەشیان سڤک دکە. ب بۆ چوونا مورى, کا چەوان مرۆڤ ل زارووکینا خوە پێدڤێ ب مرۆڤان هەیە, دا کو بژیت, وەسا پێدفێ ب مرۆڤان هەیە تا بمریت ژى. ئەڤە ئەو بۆچوونا جڤاکیبوونێ یا کو دبێژە, ژبۆ مانە خوە, مرۆڤ پێدڤی ب کەسێ بەرانبەرە.\nب کورتى نڤیسکار بانگەشا ڤان خالان دکە د ڤی بەرهەمى دە:\n１. پێکڤەژیان بێ جداهى\n２. حەزکرن و لێبورین\n３. پەنابرن بۆ ژیانەک سادە.\n４. خزمەتکرن د رێیا کەسێ بەرانبەر دا.\n５. جەنگ ب مرنێ رە.\n６. بەردەوامى بوون ب ژیانێ رە.\n７. دوورکەفتن ژ ململانێیا سیاسى و ئابوورى.\nئەڤ رۆمان بەحسێ ژیانا کەسەکێ دکە, کو پر نێزیکى مرنێ بوویە و ب چاڤین وى قالا ژیانێ و مرنێ دکە. ئەو کەس ژى مورى ششوارتزە, ماموستایێ زانینگەها براندایس, بەشا دەروونجڤاکى وانەیان دبێژە.\nئەڤ کەسایەتى رییالیستیە و ماموستایێ میج ئالبوومى یە, پشتى ڤەقەتیانەکا درێژ د ناڤبەرا هەر دوویان دە, ژ نیشکانڤە میج دیدارا وى د پروگرامێ تلەفزیونەکێ دا دبینە و ژ نوو ب رەوشا وى یا نەخوەش هایدار دبە و سەرەدانا ماموستایێ خوە دکە و ئەو سەردان ژى دچن سێشەمبیان. هەر جارێ ماموستایێ وى قالا مژارەکێ ژ ژیانێ بۆ قوتابیێ خوە دکە, لێ بەلێ خالا سەرکە د ڤێ رۆمانێ دە, ئەم ل پیرگێ وێ دهێن مرنە و مرن د ڤی بەر هەمى دە پر زالە.\nکەسایەتیا مورى د ڤێ رۆمانێ دە, ژ مە رە نەخەریبە, بیرا مرۆڤی ل فیلوسوفێ یونانى سوکراتى دئینە و دیسان ژى, هن خالێن کارێکتەریا ئەیوب پێغەمبەرى ل جەم مورى دهێت ڤەدیتن. وەکە, بێهنفرەهیا وى ل سەر مرنێ و نەخوەشیا وى.\nمە بەرى نها ژى ئاماژە کر, مرن سیمێ سەرکەیە د ڤێ رۆمانێ دە. موریێ نەخوەش گوتنەکێ گەلەک جاران بۆ قوتابیێ خوە دووبارە دکە, “دەما فێر دبى چەوا بمرى, فێر دبى چەوا بژى.” (ڕ. ٩١.) ئەڤ گوتن بیرا مە ل گوتنا فیلوسوفێ ئەلمان هیگلى دئینەو دەما کو دبیژە, “هەتا کو مرنێ ناس نەکن, ئەم نزانن ژیان چیە.” بیگومان مرن ژیانی ب رامان دکە.\nگەلو ئەگەر ئەم ب پرس بێژن مرن چیە؟\nمرن هەموو گاڤان ب دوو رەوانەگەیان دهێت تەماشە کرن:\n٢. دیتنا ماتریالى.\n_ئول مرنێ وەک فەرمانەک ل جەم خودێ دبینە و بۆ رح کێشانێ.\n_ جداکرنا رحێ ژ جەستەیى و ڤەگەریان بۆ نک خودێ.\n_مرن دوماهى تەمەنە ل نک خودێ و نفیساندیە.\n_مرن شەمەندەفرا گەهاندنا مرۆڤى یە بۆ جیهانا دووەم.\nماتریالیست ب چاڤەک دن ل مرنێ مێزە دکن:\n-_دووماهى ژینا مرۆڤى و سەکنین د ناڤ دا.\n_ئەو هێزەیە دووماهیێ ب هەبوونا مرۆڤى دئینت.\n_ئەزموون نەکرن, ژ بەر کو بوون دهێت ئەزمون کرن, لێ مرن ناهێت ئەزمونکرن هەتا کو نەبن ئێر.\n_هێزەکە مرۆڤ تێ ناگەهت و ژی دترست.\nپشتى کو مورى نیزیکێ مرنێ دبە, ژ نوو هەست ب هەبوونێ دکە و ژ کەسێن دەورووبەرى خوە باش و هورتر ژیانێ دبینە. ئێدى مرن وەها وى گرنگ دکە د ژیانێ دە, پەیڤ و بێژە بۆ وى حساب دبە و ژ هەر کەسی هەستیارتر دبە. ئەڤە ژى ئەو نەرینا سارتەرى یە, دەما مرۆڤ نێزیکى مرنێ دبە, ژنوو هەست ب هەبوونا خوە دکە.\nل سەر ڤی بابەتى خوەندەڤانێ وى میچ ژێ دپرسە, “بەرى نەساخ ببى, تە گەلەک هزرا مرنێ دکر؟”\nمورى ب گرنژین ڤە گوت:\n-نەخێر. ئەز وەکى هەر کەسێ بووم. (ڕ.٩٢)\nدیسان مورى نمونەک دن ل سەر مرنێ و ژیانێ دئینە, ئەو ژى د پەنجەرێ رە ل ژدەرڤە دنێرە و هەستێن خوە یێن نێزیکێ مرنێ ڤەدبێژە, “تو وێرا هە دبینى؟ دشێ هەرگاڤ تە بفیت, بچیە دەرفە. دشی لناڤ کولانێ بکەیە غار و جار بۆ جار ژێر و جار بۆ جار ژۆر کەیفێ بکەی. ئەز نەشێم وێ بکەم نەشێم دەربکەڤم ژبەر مەترسیا نەساخیێ, لێ تۆ دزانى! ئەز ژ تە پتر بهایێ پەنجەرێ دزانم.” (ڕ.٩٤)\nئەڤ بەرهەم مە فێرى حەزکرنا مرنێ دکە و بزاڤێ دکە ترس ژ مرنێ د دلێ مە دە نەهێلە و ژیانێ وەک مرۆڤەک نەخوش و ئیشگرتى سالخو ددە. دیسان ژى دبێژە مرن ب سەر هەموو هێزان دکەڤە و تۆ ژى بەردەوام ژ وێ هێزى درەڤى. مادەم نەشێ ژێ قورتال ببى دڤیت خوە فێربکى و خوە نێزیک بکى, دا بشى هەمامەهەنگ ببى. هەر وەکە مورى ژ قوتابیێ خوە رە دبێژە, “نابیت مرن تشتەکێ بشەرم بیت و ب مەکیاژ کرنێ خوە ژێ بدزین.”\nمەبەست ژ ڤێ چەندێ دانپێدانە ب مرنێ و ب چ ئاوایان مرۆف نکارە خوە ژێ بدزە. ئەو مورێی ئەم بەحس دکن, د رۆمانێ دە دبە قەهەرمان و ب مرنێ رە دکەڤە جەنگى و بۆ دوماهى ترکێن ژیانا خوە ژى خوە ب دەستى مرنێ را نابەر دە و مرنێ پر بچووک دبینە, دا کو مەزن بمرت, ئەگەر مرۆفى مرن مەزن ددیت بێگومان دێ مرۆڤ بچووک بمرە. ل دوماهیی ژى ئەو هێزا کو ئەم بەحس دکن, ب سەر دکەڤە, و موریێ نساخ و پیر ژناڤ دبە, لێ بەلێ ژناڤبرنەک ب بەرخوەدان و رادەست نەبوون.\nCategory: شرۆڤەکرن by Omed Segvan\nتەوفیق وەهبى رۆشەنبیرێ کورد


له ئاكامی زنجیره‌یه‌ك ته‌قینه‌وه‌ی بۆمب له ئه‌فغانستان به‌لای كه‌م 5 سه‌ربازی بیانی ده‌كوژرێن\nله ئاكامی زنجیره‌یه‌ك ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبی نێو جاده له سه‌رانسه‌ری ئه‌فغانسـتان به‌لای كه‌م 5 سه‌ربازی بیانی كوژراون.\nله كوشـنده‌ترین ڕووداوی ڕۆژی شه‌ممه له ئه‌فغانستان هێزه‌كانی هاوبه‌ندی به ڕابه‌رایه‌تی ئه‌مریكا ده‌ڵێن له ته‌قینه‌وه‌یه‌كدا له پارێزگای قه‌نده‌هاری باشور 4 سه‌رباز كوژراون. هاوكات میلیشـیاكان ده‌سـتڕێژیان له سه‌ربازه‌كان كردبوو. به‌یانـنامه له‌شـكریـیه‌كه ڕه‌گه‌زنامه‌ی سه‌ربازه كوژراوه‌كانی ئاشـكرا نه‌كردووه.\nله لایه‌كی تره‌وه لـێپـرسـراوانی به‌رگری پـۆڵۆنیا ده‌ڵێن به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـكی نێو جاده له هه‌رێمی پاكتیكای ڕۆژهه‌ڵاتی وڵات سه‌ربازێـكی پـۆڵۆنی كه كاری له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی ناتۆدا ده‌كرد كوژراوه و 4 سه‌ربازی دیكه‌ش برینداربوون.\nهه‌روه‌ها هێزه‌كانی هاوبه‌ندی ئاماژه به‌وه ده‌ده‌ن له ئه‌نجامی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـكی نێو جاده له ده‌رنگانێـكی ڕۆژی هه‌ینی له پارێزگای فه‌ره‌ح له باشوری ڕۆژئاوای ئه‌فغانسـتان سه‌ربازێـكی دیكه گیانی له ده‌سـتداوه و ڕه‌چه‌ڵه‌كی سه‌ربازه‌كه ئاشـكرا نه‌كراوه.\nهه‌ر له ئه‌فغانسـتان و له درێژه‌ی ڕووداوه‌كاندا پـۆلیسی ئه‌فغانی ڕاده‌گه‌یه‌نێت به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـك ڕۆژی شه‌ممه له پارێزگای زابولی باشور 2 سه‌ربازی ئه‌فغانی كوژراون و سیانیش برینداربوون.


دۆڕاوانی پێشوەخت دوو نمونەی مێژوویی\n#ریفراندۆم هەرچۆن بەڕیوەبچێت، ٥٠+١١ بەدەستدێت. هەر ئەنجامێکی هەبێت هەنگاوی یەکەمە رووەو سەربەخۆیی. گەر موزایەدەش بێت با ئەوانەی باوەڕیان پێیەتی، ئەو نیوەڕێیە بە کۆتا بگەیەنن و کارتەکە لەدەستی موزایەدەچییان دەربهێنن.\nهاوڕێیانی "نەخێر"، بە ئیستیدلال و بەڵگاندن نەخێری خۆتان بسەلمێنن با دەنگیش نەهێنێت، بەڵام بە تکاوە سەد تکا، هەرچی دەکەن، سوکایەتی بەسەربەخۆیی و ریفراندۆم مەکەن با فشارەکانتان لە کاراکردنەوەی پەرلەمان، یەکخستنەوەی ماڵی کورد و سەربەخۆییدا خەرجبکرێت نەک سوکایەتیکردن. بیربکەنەوە لە ئەگەری سەرگرتن و سەرنەگرتندا (بەمشێوەیەی ئێستا لە سوکایەتی بەردەوامبن) لەم دوو جۆرە کوردە زیاتر، مێژوو تۆمارتان دەکات:\n١١. خوانەکردە گەر بە موراد نەگەشت، وەک ئەو رەئیس عەشرەتانە تۆماردەکرێن کە دژی شەریف پاشای خەندان و شێخ مەحمود وەستانەوە کاتێک داوای سەربەخۆییان کرد و ئەوان نامەیان بۆ مالیکی-یەکانی ئەو سەردەمە نووسی و وتیان شەریف پاشا نوێنەری ئێمە نییە و سەربەخۆییمان ناوێت. ئیتر ئەو تەوقە دەکەوێتە گەردنتان.\n٢٢.گەر وەک ئەوەی قازی-ش بە مەقسەد گەیشت، وەک ئەو "رۆشنبیرانە"ی گۆڤاری نیشتمانی مەهاباد تۆماردەکرێن، کاتێک کە قازی محەممەد و یاوەرانی سەفەری یەکەمی باکۆ-یان لەپێناو کوردبوون و کۆمارەکەدا کرد، هەندێ رۆشنبیری بەرخۆر، کەوتنە گەڵتەکردن بە قازی و بە تەنزەوە شیعرێکەوە (لە گۆڤاری نیشتمان-ژمارە٣و٤ی١٣٢٢هەتاوی/١٩٤٣ز)دا قازییان بە ئاغایەک ناوبردووە، کە سۆڤیت بۆ سەربەخۆیی و ئازادی بانگیکردوە، بەڵام لەوێ داوای شەکری کردووە، بەڵام زۆری نەبرد کۆماری کوردستان لەدایکبوو.\nدۆخ لەمە خراپتر ناىێت، دراوسێکانیش لەمەزیاتر عەزاب و برسێتی و جینۆسایدمان ناکەن، بەڵام با وا نەچنە مێژووە.


حکومەتەکەی سەرۆک وەزیری ئیسڕائیل بنیامین ناتانیاهو ڕەشنووسی یاسایەکی پەسەند کرد تیایدا ڕێگە بە کامێرا چاودێرییەکان دەدات لە میانەی هەڵبژاردنەکاندا لە ناوەندەکانی دەنگدان دابندرێن، ئەمەش لە هەنگاوێکدا کە ئۆپۆزسیۆن پێی وایە ئامانج لێی ترساندنی دەنگدەرانی عەرەبە.\nلە دەنگدانەکەی پێشوودا حیزبی لیکۆد بە ڕابەرایەتی ناتانیاهو چاودێرانی دەنارد بۆ ناوەندەکانی دەنگدان و کامێرای جێگیر بە جلەکانیانەوە بوو، سیاسەتمەدارانی ئیسڕائیلیش پێیان وایە ئەوە بۆ مەبەستی ترساندنی دەنگدەران بووە.\nلەکاتی دەنگدانەکەدا نوێنەرانی زۆربەی حیزبەکان چاودێری پڕۆسەی دەنگدانەکە دەکەن.\nناتانیاهو بە حکومەتەکەی وت یاسا نوێیەکە پێشنیاری پەرلەمان دەکرێت پێش هەڵبژاردنەکان کە لە 17 ی مانگی نۆدا بەڕێوەدەچێت، بەپێی ئەو یاسایە ڕێگە بە چاوێرەکان دەدرێت کامێرای مۆبایلەکانیان بەکاربهێنن بۆ تۆمارکردنی ئەو شتانەی لە دەرەوەی شوێنی دەنگدانەکەدا ڕوودەدەن.\nناتانیاهو لە میانەی کۆبوونەوەیەکی ئەنجومەنی وەزیراندا وتی " هەمووان کامێرا بەکاردەهێنن، هەموو دوکانەکان کامێرایان داناوە. ئایا دەکرێت ناوەندەکانی دەنگدان تەنها شوێن بن کە نەتوانیت کامێرای تیادا بەکاربهێنیت؟"\nبەرپرسانی حکومی وتیان ئەنجومەنی وەزیران بە کۆی دەنگ ڕەشنووسی یاساکەیان پەسەند کردووە.