[یارمەتیدان] پێویستە چی بکەم بۆ ئێستا تا فێرى وێب داڕشتن بم؟ (په‌ڕه 1) - وێب داڕشتن - مەکۆکانی وێبچن\n[یارمەتیدان] پێویستە چی بکەم بۆ ئێستا تا فێرى وێب داڕشتن بم؟ (په‌ڕه‌ی 1 له 5)\nمەکۆکانی وێبچن » وێب داڕشتن » [یارمەتیدان] پێویستە چی بکەم بۆ ئێستا تا فێرى وێب داڕشتن بم؟\nپه‌یام [ 1 بۆ 20 له 83 ]\nبابه‌ت: [یارمەتیدان] پێویستە چی بکەم بۆ ئێستا تا فێرى وێب داڕشتن بم؟\nپێشەکى جەژنتان پیرۆز بێت و بەهیواى ئەوەى هەموو کاتێکتان هەر خۆشى و جەژن بێت.\nزۆرێک هەن لەشوێنێکدا قەتیس دەخۆن و نازانن چۆن هەنگاو بنێن تا باشتر و پێشکەوتوو تر بن لە وێبداڕشتندا، بۆ نموونە هەیە بنەماکانى وێب داڕشتنى هەموو خوێندۆتەوە و تێی دەگات، بەڵام نازانێت هەنگاوى درووست دواى ئەو چییە و دەبێت ئەو شتە چی بێت کە دواى بنەماکان فێرى بێت و تێیبگات و بیخوێنێتەوە.\nبۆیە منیش خۆم بەخۆشحاڵ ئەزانم کە یارمەتى ئەو کەسانە بدەم کە لە هەنگاوناندا کێشەیان هەیە و نازانن چى درووستە بۆ داهاتوو هەنگاوییان بیکەن!\nبۆ نموونە ئەمە پرسیارێکە:\nمن ئێستا فێرى HTML ـبووم، پێویستە دواى ئەوە چى بکەم؟\nوه‌ڵام: [یارمەتیدان] پێویستە چی بکەم بۆ ئێستا تا فێرى وێب داڕشتن بم؟\nده‌ست خۆش کاک برووسک ... ئێستا من له‌زمانی هتمل ئه‌زانم و که‌مێکیش پهپ دوای ئه‌وه چی بکه‌م؟! ئێستا سکریپت ئه‌که‌م به‌کوردی! ئه‌ی دوای ئه‌وه؟!\nسڵاو کاک پەرۆش.\nسەرەتا پێویستە تۆ لە وێب داڕشتن و بنەماکانى تێگەیشبیت، ئەم بەستەرە خراپ نییە گەر تاقەتت هەبێت هەمووى بخوێنیتەوە\nکە لەوە تێگەیشتیت لەگەڵ HTML هەوڵبدە،\nتا ئێستا بنەماکان راستدەکەینەوە و هەوڵدەدەم وابکەم بە درووستى فێرببیت.\nئەوشێوەیە یەکەمین هەنگاوەکانە.\nسەبارەت بەپرسیارەکەشت بەگشتى، دەبێت بەڕێزت بزانیت و بڕیارت دابێ کە چیترت پێویستە تا ئێمە راوێژکاریت بکەین، نەک من پێت بڵێم چى هەڵبژێریت فێری ببیت.\nبەکورتى، واى دابنێ تۆ دەتەوێت لەسلێمانییەوە بچیت بۆ هەولێر، گەر نەزانیت چۆن بچیت، ئەوا ئەوکاتە پێویستە بچیت لەکەسێک بپرسیت و راوێژکاریت بکات تا چۆن بگەیتە هەولێر، ئیدى کارى ئەو کەسە ئەوە نییە پێت بڵێ نەء هەولێر باش نییە بچۆ بۆ دهۆک! یان بۆت هەڵبژێرێت بچیت بۆ کوێ.\nئەمەى منیش هەمان شتە، من راوێژکاریت ئەکەم کە کام رێگە درووستە لێوەى فێرى فڵان شت بم یان کام رێگا یەکەمین رێگایە و هەنگاوەکان چین یەک لەدواى یەک تا فێرى وێب داڕشتن بم.\nسوپاس کاک برووسک سوودم لێبینی\nسپاس بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ت\nخۆم شتێك ئه‌زانم له وێبداڕشتن به‌ڵام زۆر نیه ! زۆریش حه‌ز به وێبداڕشتن ئه‌كه‌م\nبه‌ڵام وام پێ باشتره له هه‌نگاوی سفره‌وه ده‌ست پێبكه‌م\nئایا له چ خالێك ده‌ست پێبكه‌م بۆ ئه‌و بواره؟\nیه‌كه‌م هه‌نگاو چی بكه‌م؟\nخه‌ریكی خوێندنم له وێبچن !\nسەیرێکى ئێرە بکە\nکە تەواوت کرد، وەڵام بنووسە، هەنگاوى دواى ئەوت بۆ دیاری ئەکەم.\nئه‌هـــ برا گه‌له‌ك زۆره\nئێستا بشی خوێنمه‌وه سوودی لێوه‌ر ناگرم!\nچونكه خه‌وم دێت كاتیش دره‌نگه به‌یانی به جوانی ده‌یخوێنمه‌وه و وه‌ڵامت بۆ ئه‌نووسم\nکاک برووسک جارێکیتر سڵاو:\nئەم بابەتەم خوەندەوە کە لەسەرەوە بەستەرت بۆ کردووە!\nهەرچیت بیستوە پێشتر لەبیرى خۆتى ببەیتەوە تا شتەکان تێکەڵ نەکەیت\nبەڵێ منیش وام کرد وەك بڵێی فۆرماتێکم کرد لەم بوارە ئەم شتەی زانیبێتم لە پێشتر دا لە بیرخۆم بردەوە\nدێر بە دێر لە سەرەخۆ خو‌ێندمەوە بە بێ پەڵەکردن بە مانای تێگەیشتن!\nسەرەتا زانیم ماڵپەر دوو ڕووی هەیە . ڕوویێکیان ئەوە کە ئێستا دەیبینم لە کاتی نووسینی ئەم دێرە . ئەوەی تر کۆمەڵێک کۆدە!\nئێستا زانیم زمانەکانى وێب داڕشتن چیە و چین و وە چ مانایەکە!\nوە زانیشم چەند هاوپۆڵێکن وەک\nزمانە جێگیرەکان و زمانە بزۆکەکان\nزمانە جێگیرەکان = HTML و CSS\nزمانە بزۆکەکان(بەماناى داینامیک دێت) = دیارترینیان PHPــە\nوە زانیم هیچ ماڵپەرێک نیە لە دونیا بە بێ زمانە جێگیرەکان\nوە زانیم هەردوو هەوپۆلەکان واتە\nبۆ چ مەبەستێک بە کار دێن و وە زانیم ئەنجامەکانیان چین لە سەر وێبگەر\nوە زاراوە و وشەکانى نێو جیهانى وێب داڕشتنیشم زانی وەک :\nنەرمەکاڵا/Software ــى کۆمپیوتەر\nوە زانیم ماڵپەر چۆن کار دەکان\nوە زۆر شتیتر........\nوە چەند جار ئاماژە بە بەستەرەکانی ویکی چاوگ کرابوو بۆ فێر بوونی زمانەکان\nبەڵام من بۆی نەچوم تا وەڵامی تۆ وەردەگرم\nکاک برووسک تا ئێرە هاتووم!\nلێرەوە چی بکەم ?\nواجبم کەم بێت کەمێک تەمەڵم\nوە هیچ پەڵەم نیە لە فێر بوون چونکە دەمەێت فێربم بە مانای فێر بوون.\nکاک برووسک بەڵام ئەوە لە بیر نەکەیت من ئەمەێت بە شێوەیەکی ئەکادیمی فێر بم بەو شێوەیەی تۆ!\nAshti Kurd نووسی:\nزۆر خۆشحاڵم کە بەوشێوەیە هاتوویت، ئایا گەر بەستەرت بۆ دابنێم بەزمانى عەرەبى یان بەزمانى ئینگلیزى، تێدەگەیت لێی؟\nکاک برووسک بەخوا ئەزانم عەرەبی و ئینگلیزی بخوێنمەوە تەنانەت کێشەم نیە لە نووسینیشیان . بەڵام بۆ تێگەیشتن نە بەخوا هەر لە %15 تێی دەگەم وابزانم ئەو رێژەیەش کەڵکی نیە بۆ مەبەستەکەی من.\nOK، كۆمەڵێک بابەت هەبوو لە زکورد، بەپێی ریزکردنییان لەخوارەوە بییان خوێنەرەوە\nhttp://zkurd.org/?Besh=witar&kar=as … jimare=248\nپاشان ئەمەیان بخوێنەرەوە،\nhttp://zkurd.org/?Besh=witar&kar=as … jimare=565\nئەمەشییان دواى ئەو دوانە\nhttp://www.chawg.org/wiki/%DA%AF%D9%86% … A%A9%D8%B3\nهەر پرسیارێکت هەبوو، بینووسە، تا ئێستا ئەمانە درووستکردنى بنەمان بۆت.\nبخۆزگە شتێک لە ئینگلیزى یان عەرەبى تێبگەیشتیتایە.\nسپاس بۆ ئه‌و لینكه نایابانه!\nبه‌ڵام كاك برووسك بۆ ئه‌و بواره‌ی من پێویسته زانیاریم هه‌بێ له‌سه‌ر لینوكس و ئووبوونتوو ؟\nزۆر به داخه‌وه له لایه‌كیتریشه‌وه هه‌وڵ بۆ ئه‌وه‌ش ئه‌ده‌م انشاءلله\nسەبارەت بە تێگەیشتن لە لینەکس، دواتر کە بابەتى ترت دی تێدەگەیت بۆ دەبێت لینەکس بناسیت و بیزانیت!\nوەک وتم ئەمانە بنەما درووستکردنن تا ئێستا.\nسپاس بۆ وەڵامەکەت!\nبەڵام پرسیارێکیتر هاتە پێشەوە:\nئایا مەفروزە سیستەمی لینوكس دابمەزرێنم لە بژمێرەکەم "computer" یان تەنها ئەبێ زانیاریم هەبێ لە سەری ؟\nببورە ماندووت ئەکەم کاک برووسک بەڵام خۆت ئەزانی کەسی نەزان پرسیار زۆر ئەکات\nئەم بابەتەش بۆ ئەوە هەیە کە فێرت بکەین هیچ ئەرک نییە لەخزمەتتام.\nسەبارەت بەپرسیارەکەت، گەر بڵێیت بێ بەکارهێنانى لینەکس فێرى وێب داڕشتن و دیزاین و خانەخوێکردن (Hosting) نابم، نەخێر شتەکە بەوشێوەیە نییە، کارنەکردن بە پراکتیزى/عملى لەگەڵ لینەکس/لینوکس ماناى ئەوە نییە بەڕێزت فێرى وێب داڕشتن نابیت، نەخێر، بەڵکو لینەکس پێویستە بۆ خاوەن راژە/خانەخوێکەر، واتا ئەو کەسەى کۆمپانیا یان شوێنێکى هەیە هۆست/خانەخوێ دابین دەکات، پێویستە بیزانێت، کێشەى ئەو کەسانەى کە راژەکارەکانییان زوو هاک دەکرێت و سەرکەوتوو نابن لەبوارى خانەخوێکردن و کێشەیان زۆرە، ئەوەیە کە هیچ لە لینەکس نازانن یان هەشە هەر نەشیبیستوە.\nبۆ بەڕێزت وەک دیزاینەرێک/داڕێژەرێک ـى ماڵپەر، پێویستە بزانیت لینەکس چییە؟ دابەشکردنەکان چیین؟ بنەماى لینەکس؟ ئامانجەکانى؟ لینەکس لەچیدا باشترە لە سیستمەکانى تر؟ بەگشتى تێڕوانین و تێگەیشتنێکت هەبێت لە لینەکس، رێگاى سەرکەوتنتە.\nوەڵامى پوختى پرسیارەکەت/ گەر بەڕێزت بۆخۆت پێت خۆشە لینەکس بەکاربەریت و کارى لەگەڵ بکەیت، ئەوا ئازادیت، بەڵام وەک وێبداڕێژ/دیزاینەر کە کارت درووستکردنى ماڵپەرە، مەرج نییە کارتکردبێـت لەگەڵ لینەکس.\nبۆخۆت لەداهاتوو کە بەرەبەرە پێشکەوتیت، وات لێدێت لینەکس بەکاردەبەیت، چوونکە لینەکس = ئاسایش و ئارامى راژەکار و وێب و هتد ... و زۆر شتى تر.\nبەڵام بۆ ئێستات، مەرج نییە بەکاریبەریت!\nسپاسێكی بێ كۆتایت ئه‌كه‌م\nئێستا زۆر ڕوونه باش له په‌یامه‌كه‌ی به‌رێزت گه‌یشتم\nكه‌واته هه‌بوونی زانیاری له سه‌ر لینوكس بۆ كه‌سێكی وه‌ك من نیمچه مه‌فروزه لایه‌نی كه‌م ئه‌بێ بزانم چیه . دابەشکردنەکان چیین هتد..\nله داهاتووش به‌كاری ئه‌بم به ته‌مای خوا\nمامۆستا واجبم گه‌ڵه‌ك زۆره\nته‌نها به یه‌ك خوێندنه‌وه وه‌ری ناگرێت بۆیه پێویسته له جارێك زاتر بخوێنمه‌وه تاقی كردنه‌وه‌یه‌كی بچوكیش به خۆم بكه‌م!\nدلنیابه لێی بێزار نابم گه‌ر تۆ لێم بێزار نه‌بی\nبه گه‌یشتنم به هه‌ر كوێیه‌ك ئاگادارت ئه‌كه‌مه‌وه .\nئه‌وه خۆم خه‌ریك ئه‌كه‌م له‌گه‌ڵی\nمەبەستت پێکا .\nنا زۆر بەپێچەوانەوە، من زۆرم پێخۆشە کە یارمەتیت دەدەم، لەگەڵیشتم تا کۆتایی.\nهەر سەرکەوتوو بی\nزۆر سپاست ئه‌كه‌م كه به‌رده‌وام ده‌بیت له‌گه‌ڵم خۆشحاڵم كه زانیاریشم پێ ده‌به‌خشی و له هه‌مان كاتدا رێنیشانده‌رمی!\nبا بزانیت چم كردووه له‌گه‌ڵ به‌سته‌ره‌كانی سه‌ره‌وه.\nبه‌سته‌ری یه‌كه‌م كه بریتی بوو له باسی لینوكس\nسه‌ره‌تا زانیم لینوكس چیه و بۆ چ مه‌به‌ستێك زیاتر گونجاوه\nزانیم لینوكس سیسته‌مێكه وه‌ك پێناسه‌یه‌ك ناوی ده‌برێت بڵێن ویندۆز  یونیكس هتد..\nوه ئه‌و زانیاریانه‌م خوێنده‌وه كه باس له مێژووی لینوكس ده‌كات\nوه ئاشنا بووم به سه‌رچاوه‌كه‌ی لینوكس و به‌سته‌ره په‌یوه‌ندیداره‌كان به خۆی\nئه‌وه‌شم زانی كه لینوكس له‌گه‌ڵ ویندۆز عه‌رز و ئاسمان جیاوازیان هه‌یه!\nهه‌ندێك زانیاریشم وه‌رگرت له‌سه‌ر جیاوازیه‌كانی.\nوه‌ك له باسه‌كه‌دا دیار كه‌وت كه له لینوكس زۆر به ئاسانی ئه‌توانی ده‌ستكاری بنه‌ره‌تی بكه‌یت فه‌رمانی زیاتر ئه‌كه‌وێته ده‌ست به‌كارهێنه‌ر\nله به‌شێكی بابه‌ته‌كه باسی ده‌كات كه نووسراوه لینوكس بۆ كێ باشه؟\nلینوكس بۆ كه‌سێك چاكه كه یه‌كێك له‌م كارانه‌ی خواره‌وه بكات:\nا- پرۆگرامكردن به زمانه جۆراوجۆره‌كان.\nب- قوتابی یان خوێندكارێك كه خه‌ریكی پێشخستنی بوارێكی زانستی بێت.\nج- كه‌سێك كه له بواری ڕایه‌ڵه‌دا كار بكات.\nد- كه‌سێك به دوای سیسته‌مێكی كارپێكردنی هه‌رزاندا بگه‌ڕێت.\nهـ- كه‌سێك كه به‌دوای ڕاژه‌كارێكی پته‌و و خۆڕاگردا بگه‌ڕێت.\nو- كه‌سێك كه بیه‌وێت له بواری ناووكی لینوكسدا كاربكات یان پێشی بخات.\nكه‌واته منیش ئه‌گرێته‌وه\nئاشنا بووم به گریگترین دابه‌شكه‌ره‌كانی لینوكس كه بریتین له :\nبه‌شی كۆتای باسه‌كه‌ش باس له دامه‌زراندنی ئه‌كات\nئێستا ئه‌توانم پرسیار له خۆم بكه‌م بڵێم لینوكس چیه .\nوه له به‌سته‌ری دووه‌میش بابه‌تێكه كه باس له ئووبوونتوو ده‌كات\nزانیم كه سیسته‌مێكی كارپێكردنه له‌سه‌ر بنه‌مای گنو لینوكس پێكهاتووه وه ئه‌توانی هه‌موو ئه‌و كارانه بكه‌یت كه پێشتر له سه‌ر سیته‌مێكیتر كردووه به زیاده‌وه‌ش\nنرخه‌كه‌شی زۆر هه‌رزانه ته‌نها به خۆراییه\nله ساڵێكه دوو وه‌شانی نوێی ده‌ر ده‌چێ واته بۆ هه‌ر شه‌ش مانگێك جارێك كه ئه‌توانی به خۆڕایی نوێبكه‌یته‌وه.\nوه به‌شگه‌یه‌كی ئه‌ورووپی به ناوی Canonical Ltd پاڵپشتی ده‌كات\nوه زۆر زانیاریتر....\nئه‌مه‌ش پێگه‌ی فه‌رمی ئووبوونتووه\nبه‌ڵام به داخه‌وه پێگه‌ی به‌شی كوردی كار ناكات یان نه‌ماوه؟\nبه‌سته‌ریتر هه‌یه بۆ زمانی كوردی ؟\nوه به‌سته‌ری سێهه‌مش هه‌ر له‌سه‌ر ئووبوونتووه كه بابه‌تێكی به‌رێز كاك ئاسۆ نادریه ئه‌ویش خوێنده‌وه زانیاری باشی تێدابوو!\nوه به‌سته‌ری چاوره‌میش له‌سه‌ر گنو لینوكسه\nبابه‌تێكی ته‌واو پر له زانیاری باشه!\nئه‌ویشم زۆر باش خوێنده‌وه\nتێگه‌یشتنم هه‌بوو لێی.\nئێستا ئه‌وه‌ی ماوه به‌سته‌ری كۆتاییه كه باس له LaMp ده‌كات.\nكه به مانای\nLinux ,Apache ,MySQL ,PHP/Perl/Python\nبه‌ڵام لێره وه‌ستاوم\nچونكه ئه‌بێ ببیت به به‌كارهێنه‌ری سیستەمى کارپێکردنى لینوکس.\nوه‌ك بڵێی تێگه‌یشتنم نیه هه‌ر چه‌نده ئه‌زانم باسی چی ئه‌كات به‌ڵام من هه‌نگاوه‌كانی نابینم چونكه ئه‌م سیسته‌مه‌م نیه!\nچی بكه‌ین باشه لێره ؟\nبه‌ڵام من زیاتر حه‌زم به بواری وێبداڕشتنه .\nوه‌ك خۆشت ئاماژه‌ت پێدا بۆ من زۆر زۆر گرینگ نیه به‌ڵام زه‌ره‌ریشم نه‌كرد به وه‌رگرتنی ئه‌و زانیاریانه‌ی له سه‌ری.\nكاك بووسك چاوه‌كه‌م ئێستا ئه‌مه‌وێت هه‌نگاوێكیتر برۆمه پێش به‌ڵام تا ئه‌توانی كه‌م كه‌م واجبم بده‌یتێ باشه بۆ ئه‌وه‌ی ته‌واو ته‌واو زانیاری وه‌رگرم له‌سه‌ری\nهه‌وڵیش ئه‌ده‌م زانیاری زیاتر لای خۆم كۆبكه‌مه‌وه بۆ ئه‌و باسانه‌ی سه‌ره‌وه به ته‌مای خوای گه‌وره.\nزۆر زۆر سپاس بۆ تۆ كاك برووسك.\nزۆر باش هاتوویت، بەدەردى مامۆستا ڤێرى گوود! .\nئافەرینێک لەمنەوە بۆتۆ.\nئەوەى خوێندوتەوە تا ئێستا لەسەر لینەکس/لینوکس، هەر زانین و زانیارییە و بنەمایە!\nلەگەڵتم و دەستخۆشى لەو هەنگاوەت ئەکەم کە لە LAMP ـدا وەستایت، چوونکە بەڕاستى ئەو وتارە بۆ کەسێک شیاوە کە بەکارهێنەرى لینەکس بێت.\nئەوەى ماومانە و پێویستە بەڕاستى بیزانیت،\n١. خانەخوێ کردن چییە؟ Web Hosting\nبەهەردوو زمانى ئینگلیزى و عەرەبى، بەداخەوە بە کوردى نییە، بەڵام هەوڵبدە بگەیتە سەرچاوەیەکى کوردیش بۆخۆت.\nhttp://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8% … 9%8A%D8%A8\n٢. دۆمەین نەیم چییە؟ Domain name\nhttp://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9% … 9%8A%D9%86\n٣. ئایپى چییە؟\n٤. Apache چییە؟ (بەدرێژیی)\nبەکوردەى کورمانجیش هەیە\nhttp://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8% … 8%B4%D9%8A\n٥. راژەکارى وێب چییە؟ Web Server\nhttp://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8% … 9%88%D8%A8\n٦. HTTP چییە؟\nhttp://en.wikipedia.org/wiki/Hypertext_ … r_Protocol\nhttp://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8% … 8%A6%D9%82\nبەڕاستى ئەمانە هەندێک گران دەبن لات، رەنگە بەهۆى ئەوەوە بێـت کە بەباشى لە عەرەبى یان ئینگلیزى تێناگەیت، داخەکەم کە بەکوردى نییە، زۆر لەهەوڵدام کە شتێک بنووسم لەویکیپیدیا، بەڵام کاتم زۆر کەمە و خوێندن وادەم نادات.\nگەر خۆشت لەدوى سەرچاوەى کوردى بکەویت باشتر و بەسوودترە بۆت، پێشنیار دەکەم کە سوود لەم ماڵپەرانەش وەربگریت\nبژی و هەرپرسیارێکت هەبوو درێخى مەکە.\nسڵاو كاك برووسك\nزۆر سپاس بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ئه‌م به‌سته‌رانه هه‌ڵبه‌ته ماندوو بویت له دۆزینه‌وه‌یان !\nله‌م هه‌نگاوه تۆزێ دوا ئه‌كه‌وم هۆیه‌كه‌ش ئه‌زانیت\nچاوه‌رێی ده‌ره‌فه‌تێك ئه‌بم كه له‌گه‌ڵ یه‌كێك له سه‌ر نێت بۆم بكاته كوردی\nبه‌ڵام به‌راستی پێم سه‌یره كه تا ئێستا ئه‌م شته گرینگانه به زمانی كوردی نین ! یان ڕه‌نگه هه‌بێ به‌ڵام من نه‌یدۆزمه‌وه؟\nهه‌ندێكیتریش ئه‌گه‌رێم بزانم هه‌ر چۆنێك بێ زانیاریان ده‌رباره‌ی كۆده‌كه‌مه‌وه .\nهه‌ر هاورێیه‌كیش ئه‌گه‌ر به‌سته‌ری هه‌ر یه‌كێك له وانه‌ی سه‌ره‌وه ئه‌زانێ بۆم دابنێیت كه به زمانی كوردی بێت جێگه‌ی سپاسه.\nجارێكیتر سپاس بۆ تۆ كاك برووسك گه‌له‌ك مه‌منوونی تۆم\nئه‌زانم به‌خوا كه كاتت نیه ئه‌گینا هه‌ر هه‌موویان بۆم ئه‌نووسیت به زمانی كوردی.\nهه‌ر به‌رده‌وام ده‌بم ئه‌گه‌ر مه‌وه‌یه‌كی زۆریشی پێ بچێ


مەرگ وەک کۆدێکی فرە مانا …ناڵە حەسەن – Denegkan\nمەرگ وەک کۆدێکی فرە مانا …ناڵە حەسەن\nbyناڵه\tDecember 10, 2011\tئەدەب\nڕۆمانی ” ژنێک بەسەر منارەوە ” یەکێکە لە ڕۆمانە جوانەکانی شێرزاد حەسەن . کە لە ئاستی جیاجیادا داهێنانی گەورەی پێشکەش کردووین . بەر لەوەی باس لە خاڵە پرشنگدارەکان و ئاستی داهێنانەکانی نێو ئەم ڕۆمانە بکەین ، لە تایتل و بەرگی پێشەوەی کتێبەکە دەست پێدەکەین . بەمانایەک خوێندنەوەمان بۆ تایتل و تابڵۆی بەرگەکە دەکەینە دەستپێک و سەرەتایەک بۆ چوونە نێو باسەکەمان . لە ” ژنێک بەسەر منارەوە ” دا ، منارە وەکو کۆدێک بە پێی لێکدانەوەکانی ” سیگمۆند فرۆید ” لە ” شیکردنەوەی خەونەکان ” دا ، هێمایە بۆ کۆئەندامی نێر و بیرکردنەوە و باکڕاوندێکی زایەندیانەی لە پشتە . لەهەمانکاتدا ، بە پێی ئەم تایتلە دەکرێ منارە هێماش بێت بۆ هێز، یان دەسەڵاتی نێر یان دەسەڵاتی باوکایەتی .. ” ژنێک بەسەر منارەوە ” دەکرێ هێما بێت بۆ دەسەڵاتی مێ بەسەر یان لە سەرووی دەسەڵاتی نێرەوە . ئەگەر سەیری تابڵۆکەش بکەین دەبینین ، ” ژنێک لەژێر منارەوە ” یە .. بەمانایەک دەسەڵاتی مێ لەژێر یان لە خوارەوەی دەسەڵاتی نێرەوەیە ..! ئەم هاوکێشە و خوێندنەوەیە ، دەمانگەڕێتەوە بۆ قۆناغەکانی سەرەتای مێژوو ..! ئەوسەردەمەی بە ( کۆمۆنەی سەرەتا ) ناویان بردووە . واتە سەردەم و ژیانی بێ چین و چەوساندنەوە . ژیانێک هەموو مرۆڤەکان تیایدا بە هەرەوەزی و بە یەکسانی ژیاون ..! لەو قۆناغەی کۆمۆنەی سەرەتادا وا باس دەکرێت لەوێدا ، ڕۆڵی ئافرەت لە پیاوان کەمتر نەبووە . تەنانەت نەوەکان بە ناوی دایکان دەناسرانەوە و بانگ دەکران ..! بە مانایەک لەوێدا ، ژنان بەسەر منارەوە بوون ..! دەسەڵاتی مێ لە دەسەڵاتی نێر کەمتر نەبووە ، ئەگەر زیاتریش نەبوو بێت ..! بەڵام دواتر لەگەڵ تێپەڕبوونی کات و چوونەسەری ئاستی بیرکردنەوەو وشیاری مرۆڤ و هاوکات پێشکەوتنی ئامرازەکانی بەرهەمهێنان و کۆنتڕۆڵکردنی سەرمایە لەلایەن دەسەڵاتی نێر و گۆڕینی خاوەندارێتی لە کۆ وە بۆ تاك ، لەوکاتەوە کێشەی کار و سەرمایە دەست پێدەکات . ڕەگەزی نێر دەبێتە خاوەنی ئامرازەکانی بەرهەمهێنان ، ئیدی کۆمەڵگەی چینایەتی دەست پێدەکات و یەکەم قوربانیانی کۆمەڵگەی چیانایەتیش ڕەگەزی مێ دەبێت ..! ئیتر لەوساوە تا ئەمڕۆ دەسەڵاتی باوک زاڵە بەسەر دەسەڵاتی دایک ..! شێرزاد حەسەن یش لەنێو ڕۆمانەکەیدا لە شوێنێک ئەم بیرۆکەیە باس کردووە ( لەوەتەی پیاو هەیە لە سەردەمی ئەشکەوت و چاخی بەردینەوە سەرگەرمی جەنگ بووە یان ڕاوکردن ، لەوەتەی ژنیش هەیە سەربەهەش و چاوەڕێی دەست بە دوعاوە نزاو نوشتەی دونیا دەکات براو مێرد و نێرینەکانی تیرە و هۆز و بنەماڵەکەی بە سەلامەتی بگەڕێنەوە ..! ل١٥٧ ) دیارە لەم فاکتەی سەرەوەش ئەوە دەخوێنینەوە کە لەسەردەمی چاخی بەردینەوە دیارە مەبەستی نووسەر کۆمۆنەی سەرەتایە ، هەروەکو دیارە لەوساوەڕا پیاوان هەر خەریکی جەنگ و ڕاوکردن بووینە ، وە تاکە سەرچاوەیەکی ئابووریش ڕاوکردن بووە ، ئامرازەکانی بەرهەمهێنانی ئەوکاتانەش ” تیر و کەوان و چەقۆ و خەنجەر و شتی لەم بابەتانە بووە ” .. دیاریشە ڕەگەزی نێرینە خاوەنی ئەم ئامرازی بەرهەمهێنانە بووینە ..! ئیدی لە ڕێگەی ئەم دەستپێکەوە دەمانەوێت لە دەرگای ” ژنێک بەسەر منارەوە ” بدەین . دوای خوێندنەوەی ڕۆمانەکە دەبینین ، ئەم هاوکێشەیەی باسمان کرد ، واتە ململانێی نێوان دەسەڵاتی نێر و مێ ، لە سەرەتای ڕۆمانەکە تا کۆتایی ئامادەییەکی بەردەوامی هەیە ..! لەم ڕۆمانەدا ، وێنەیەکی ڕۆشن و حەقیقەتی دەسەڵاتی باوکساڵاری دەبینین .. وەک دەسەڵاتێکی خاوەن هێز ، دڵڕەق و بێڕەحم و چەوسێنەر ، لە بەرامبەریشدا ڕەگەزی مێ ، وەک ڕەگەزێکی ڕۆح تێکشکاو ، نابووت و نائومێد ، نەرم ونیان ، پڕسۆز و بەوەفا ، مرۆڤدۆست و میهرەبان ، وەک مرۆڤێکی پلە دوو لە ئاستێکی نزمتر لە پیاو چاولێدەکرێن..! ئەگەر کەسایەتی ” هۆمەر ” وەک نوێنەر و سومبوڵی ڕەگەزی نێرینە و یان دەسەڵاتی باوک وەربگرین ، ” شادی ” یش وەک نوێنەر و سومبوڵی ڕەگەزی مێیینە و دەسەڵاتی دایک ، دەبینین هەر لەڕووی چینایەتی و پێکهاتەی کەسایەتی و بیرکردنەوە و ڕوانینیان بۆ عەشق و ژیان و بەها مرۆییەکان و جیاوازییەکی زۆر دەبینین ، تەنانەت یادەوەریەکانیشیان ..! سەرتاپای یادەشتەکانی هۆمەر خوێنی لێ دەچۆڕێت ..! ئەوەتا لەدەمی شادی یەوە لە شوێنێک کە باس لە هۆمەر دەکات و دەڵێت ( یاداشتەکانیم خوێندەوە کە داستانی خوێن بەربوونێک بوو لە نێوان براکاندا ، زۆر کوشندەتر بوو لەو خوێن بەربوونەی من بەڵام ، سەفەرێک بوو بە ناو جهەنەمدا ..! ل١٩٤ ) هۆمەر وەک مرۆڤی چاخە بەردینەکان هەموو ژیانی لە جەنگ و ڕاوکردن بەسەربردبوو ، جگە لە زمانی مەرگ و خوێن نازانێت بە هیچ زمانێکی تر قسە بکات ..! یاداشتەکانی پڕبوون لە خوێن ، خوێنی براکان بێت ، دوژمن بێت ، باڵندە و ئاژەلەکان بێت ، ژنەکان بێت ..! تا ئاستێکی باش دەتوانین ئەم وێنەیە بکەینە ناسنامەی زۆربەی باوک و براکانی نێو ئەم ڕۆمانە ..! لە بەرامبەردا ڕەگەزی مێیینە ، ئەوانیش لەسەفەری مەرگ و خوێن دابوون بەڵام ، ( خوێنی هەموو دۆڕانەکان ..! ) ئەوان لە نیشتیمانێک دا دەژین کە پێی دەڵێن ( ئێرە مەملەکەتی قەیرەکچ و بێوەژنە تەنیاکانە ..! ) نیشتیمانێک کە ماڵەکانی ( زیندانێکی گەورەن بۆ خۆشەویستی ..! ) خەمی ژن بوون یەکێکە لە گەورەترین و ناسۆریترین خەم و کێشەکان ..! مەملەکەتێک کە تیایدا ، ژن بوون جگە لە ناسنامەی مەرگ یان کاڵایەکی بێبەها هیچ مانا و ناسنامەیەکی تری نیە ..! نووسەری ئەم ڕۆمانە زۆر بە ئاگاهانە و وشیاریەکی پڕ مەعریفەوە ئەو پەیوەندیە مێژووییە قووڵەی نێوان ژنەکان و مەرگمان پێشان دەدات ..! ( خودا هاوار چ میحنەتێکە کچ بوون و ژن بوون ..؟! ) دیارە ” شێرزاد حەسەن ” وەک نووسەرێکی مۆدێرنیست و پێشکەوتووخواز ، هەمیشە لە بەرامبەردڵڕەقی و جەور و ستەمەکانی دەسەڵاتی باوکساڵاری هاتۆتە دەنگ ، بە دیوێکی تر ، چەوساندنەوە و بێبەها سەیرکردنی ڕەگەزی مێینە بابەتێکی گرینگی چیڕۆک و ڕۆمانەکانیەتی .. ئەم هەست و بیرکردنەوەیەی لە ئاستێکی بەرینتر لە نۆڤلێتی ” حەسار و سەگەگانی باوکم ” دەبیندرێ .. لەوێدا ، ( کوشتنی باوک یان گرێی ئۆدیب ) هەوێن و بیرۆکەی نۆڤلێتەکەیە . لەم ڕاستایەدا ئەم ڕۆمانەشی وەکو هەوڵێکی تر دەچێتە پاڵ هەوڵە جوانەکانی تری . لە ئاکامی خوێندنەوەی ” ژنێک بەسەر منارەوە ” بەوە دەگەین کەوا ” منارە ” وەکو کۆدێک هەمان ئەو مانایەی هەیە کە بۆ خوێندنەوەی تایتلی ڕۆمانەکە باسمان لێوە کرد . کە هێمایە بۆ کۆ ئەندامی نێرینە و باکڕاوند و خەیاڵێکی زایەندیانەی لە پشتە ، ئەوەشمان باسکرد کە دیارترین کێشە و بیرۆکەی ئەم ڕۆمانەش ململانێی نێوان ڕەگەزی نێر و مێینەیە لە چوارچێوەی عەشقێکی ناکامدا ، پنتی نێوان ململانێیەکەش ڕووخاندن و نەڕووخاندنی منارەیەکە .. دیارە زۆر ڕەهەند و بابەتی تریش لە پشتی ئەم ململانێیە دەبیندرێ کە دواتر باسیان لێوە دەکەین . بە پێی لێکدانەوە و تیۆرەکانی” فرۆید “یش هەڵسوکەوت و ڕەفتارەکانی مرۆڤ لە ژێر کاریگەری چەمکە زایەندیەکاندا ئاراستە وەردەگرن ..! ئەم ڕۆمانەش لە ژێر بنەمای بیرۆکە و تیۆرەکانی فرۆید بە تایبەت لە ( شیکردنەوەی خەونەکان ) دا نووسراوە . کە شێرزاد حەسەن لەم ڕووبەرەدا قەڵەمێکی ڕەنگینی هەیە . لەلایەکیتر ( دەقی ئەدەبی و خەون ) لە ڕوانگەی فرۆید ەوە وەکو یەک وان . بەمانای دەقی ئەدەبی لە خەون دەچێت جیاوازییەکی ئەوتۆیان نیە ..! چونکە هەردووکیان لە سەر ئارەزووە لاشعوریەکان و ئارەزووە چەپێندراوەکان ئیش دەکەن . بۆیە هێماکانی نێو ئەم ڕۆمانە یان هەر دەقێکی ئەدەبی دەکرێ بە پێی ” شیکردنەوەی خەونەکان ” بیان خوێنینەوە . مەبەستیشمان لێرەدا ، منارە و ئەو وێنە و بارە دەروونیە چەپێندراوەی پشت هێماکانی منارەیە ..! دەکرێ هەندێک فاکتی نێو ڕۆمانەکە بە نموونە بهێنینەوە . ( منارەیەک لە مار ، پێچ و لوول هەڵکشاو بەناو بۆشایی ئاسماندا ..! ل٩ ) ڕۆچوونی منارە یان هەر قووچەکێک بە نێو بۆشایی یان جەستەی ئاسماندا ..! ئەم دیمەنە جگە لە وێنەیەکی زایەندی و گەیاندنی خەیاڵ و هەستێکی زایەندیانە هیچی تر ناگەیەنێت ..! یان ( هەموو بەیانیەک کە لە خەو بێدار دەبیتەوە ، یەکەمین شت کە بیری لێ بکەیتەوە بینینی منارەکەیە وەک ئەوەی غەریبی باڵای بکەیت و ئامادەبیت باڵاگەردانی بیت ..! ل ١٠ ) یان لە شوێنێکی تر دەڵێت ( چەند لە بێوەمێردێکی تەنیا دەچیت کە بێوەژنێکی تەنیا عاشقی بێت ..! ل ) یان لە پەرەگرافێکی تر دەڵێت ( ئەوەیان نوێژی بەیانی تۆیە لە بەرامبەر منارەکەت و نەدەکرا لە یادی بکەیت و قەللای بکەیتەوە ..! ل١٦ ) یان ( تا ئێستا بۆ یەکجاریش دڵت نەهاتووە پەردەکان دابخەیتەوە ..! ل١٦ ) ئەگەر لەم نموونانە بڕوانین و ورد ببینەوە بێ هیچ پێچ و پەنایەک زۆر بە ڕۆشنی ئەو مەبەست و مانایەمان دەست دەکەوێت کە لە پێشدا باسمان لێوە کردوون . بە مانای لە پشت کۆدی منارەوە ، وزەیەکی زایەندی و بوخچەیەک لە غەریزەی چەپێندراو و خۆزگە و ئومێدی ئیرۆسیانە دەبیندرێن . بە مانایەکی تر ، دەتوانین بڵێین ئەم ڕۆمانە پەخشکردنی بیرۆکە و تیۆرە دەروونیەکانی فرۆیدە بەسەر پێکهاتە و بیرکردنەوەی کاراکتەرە سەرەکیەکان دا . چونکە لێرە پرسیارێک دێتە پێشەوە ، ئایا دەبێت چ سیحرێکی ئەفسووناوی لەم منارەیەدا هەبێت ؟ کە وادەکات شادی وەک بێوەژنێکی تەنیا و غەمبار ، هەموو بەیانیان کە خەبەری دەبێتەوە یەکەمین شت دەبێ سەیری ئەم منارەیە بکات و تا ئەو ئەندازەیەی وەکو نوێژ لەلای پیرۆز بێت و نەتوانێت فەرامۆشی بکات ..! یان وەکو بێوەمێردێکی تەنیا عەشقی لەگەڵدا بکات ..! یان تەنها بۆ یەکجار نەتوانێت پەردەی پەنجەرەکەی دابخات نەوەک منارەکەی لێ دیار نەبێت ..! ئایا هەر لەبەر ئەوەی منارەکە شوێنەوارێکی کۆن و ئەنتیکە و مێژوویەکی دێرینی هەیە و ئەمیش نیگارکێشێکی دەستڕەنگینە و شتە کۆن و ئەنتیکەکانی خۆشدەوێت ..؟! بەبڕوای من مەسەلەکە ئەوە نیە ، تەنها لەبەر ئەوەی منارەکە وەستایانە و هونەریانە دروستکراوە و مێژوویەکی دێرینی هەیە و تەنانەت بۆتە ناسنامەی شارەکەیان و شارەکەشیان بەم منارەیە دەناسرێتەوە ، خۆ ئەگەر ئەوە بەشێکی وەڵامی پرسیارەکەمان بێت ، بەڵام بەشە سەرەکیەکەی تر ، ئەو خولیا و ئومێد و غەریزە چەپێندراوە زایەندیانەی کە ” شادی ” لە ئاکامی عەشقێکی ناکام و بێ ئەنجام لە دەستیانی داوە و چەندین ساڵە لە چاوەڕوانیەکی کوشندەدا وەک خەمێکی گەورە بە دەستیانەوە دەناڵێنێت ..! بە پیرۆزکردنی منارە تا ئەو ئەندازەیە دەرهاویشتەی ئەو غەریزە کەڵەکەبووانەیە کە لە هەستی نائاگایی شادی ڕووبەرێکی فراوانیان داگیر کردووە ..! شادی وەک نیگارکێشێک بەشێکی زۆر بابەتی سکێجەکانی لە پاڵ مەرگی پەپوولە و باڵندەکان بۆتە وێنەکێشانی منارە ، منارە لە شێوەی پیاو ، منارە لە شێوەی ژن بە جۆرەها شێوەی تر ، ڕەنگدانەوە و گاریگەری منارە تا ئەو ئەندازەیە ، تەنانەت خەونەکانیشی پڕ بووە لە منارە ..! ئەوەتا لە شوێنێکی ڕۆمانەکەدا دەڵیت ( هەتا لە خەوەکانیشتدا هەر منارەیە و بەسەر تۆ و ماڵەکەتدا دەڕووخێت ، هەر هەموو شت لە شێوەی منارە خۆشەویستەکەی خۆتە ..! ل٦٠ ) هەرچەندە فاکت و نموونەکان ئێجگار زۆرن بەڵام لەمە زیاتر پێویست بە باسکردنیان ناکات . دیمەنەکان زۆر لەوە ڕۆشنتر و ئاشکرا ترن . جگە لەوەش شێرزاد حەسەن خۆی لە ڕێگەی کاراکتەرێکی دەروونناسەوە ، هێما و کۆدەکانمان لە ڕێی ئەم دەروونناسە بۆ باس دەکات . شێرزاد خۆی لە ڕێگەی ئەم کاراکتەرەوە باس لە ناوەڕۆک و سەرەکیترین هێڵەکانی نێو ڕۆمانەکەی دەکات ، دەروونناسەکە دەڵێت ( ئەم بێوەژنە دیارە چیەتی .. عوقدەی خەساندنی هەیە و هیچی تر .. بێجگە لەو کەپتە زۆرەی کە مێردە پیرەکەی نەیتوانیوە هیچی بۆ بکات ، بە کورتی و بە کوردی تێر نەبووە .. مەعلوومە .. ئەم بەزمی مار و منارەیە جگە لەو دەردی بێبەشبوونە لە سۆز و سێکس هیچی تر نیە ، ئەو ژنە لە تاو تەماعی شتێکی دیکە خووی داوەتە ئەم منارەیە .. مەعلوومە چیە .. خۆتان پیاون و دەیزانن جارجاریش چاوی ڕەشکە و پێشکە دەکات ماری ڕەش و سوور دەبینێ .. ” فرۆید ” واتەنی مەسەلەکە تەعویزە کە ئەمڕۆکە لە نووسیندا بە قەرەبووکردنەوە ناوی دەبەن ..! ل١١٤ ) لێرەدا هیچ شتێک بە ناڕۆشنی نامێنێتەوە . بە مانایەک بوارێک بۆ خوێنەر نامێنێتەوە تا لە ڕۆمانەکە قووڵ بێتەوە و بۆ ئەم مەبەستە بەدواداگەڕانی بۆ بکات ..! بە بڕوای من شێرزاد حەسەن نەدەبوا پیازێکی سپی کراومان بداتە دەست . لە جیاتی ئەم پڕۆفیسۆرە دەروونناسە دەبوایە خوێنەران لە ئاکامی ڕامان و قووڵبوونەوەیان لە دەقەکە بەم بەرئەنجامە گەیشت بان ..! دیارە شێرزاد حەسەن بەوەندەش واز ناهێنێت لە شوێنێکی تر ، ئەمجارەیان لە دەمی شادی ەوە لە ڕێگەی تابڵۆکانیەوە ئەم باسە دەکاتەوە و باس لە تەلاری فالووسی دەکات و دەڵێت ( تەلار سازی فالووسی قوتابخانەیەکی میللی و هەم پیشەگەرانەی لێدروست بووە ، کە پڕ بووە لە مەزاق و مەیلێکی شێتانە کە هەرچی درێژ و قیت بوو شتێکە نزیک لە چووکی ڕەپی پیاو ، ئەمەیان بۆ منارەکانی مزگەوت و گومەزەکانیش مەمک بن بە ڕاست دەگەڕێت ، سەنعەتەکە وەها سووک و ڕەزیل بووە بە ناوی شیکاری دەروونیەوە ، کە ئەگەر ئافرەتێک دەست بگرێت بە سۆندەیەکەوە بەو نیازەی باخچەکەی خۆیان ئاو بدات .. ئەوە بەغالەت بردنە بە پیاو ..! ل١٥٥ ) شێرزاد حەسەن لەم پەرەگرافەی سەرەوە ، زۆر بە ڕۆشنی ئەوە بەیان دەکات کە چ شتێک بۆتە هۆکار و پاڵنەر بۆ نووسینی ئەم ڕۆمانەی . چونکە بەر لەوەی ئەوە دەروون و ڕوانگە و پێکهاتەی بیرکردنەوەی کاراکتەرەکانی بێت ، من پێموایە ئەوە بیرکردنەوە و ڕوانین و خەیاڵەکانی خۆیەتی ..! بە مانایەک ، لە پەنا کاراکتەرەکانی حەقیقەتی باری دەروونی و ئومێد و خۆزگە و حەز و غەریزە لاشعورییە چەپێندراوەکانی خۆیمان بۆ ڕەسم دەکات ..! تا ئێرە خوێندنەوەیەکی گشتی بوو بۆ ڕۆمانەکە .. بەڵام ، ئەوەی ئێمە مەبەستمانە دەمانەوێت هەڵوێستە و قسە لەسەر زمانی دەقەکە واتە زمانی ڕۆمانەکە بکەین . چونکە من پێموایە لە هەر دەقێکدا زمان ئاستی داهێنانەکان دیاری دەکات . بە بڕوای من ” شێرزاد حەسەن ” داهێنانێکی ئێجگار گەورەی کردووە لەم ڕۆمانەیدا ، ئەویش بە هۆی زمانی گێڕانەوەی چیڕۆکەکە .. زمانی گێڕانەوەکەی تا ئاستێکی زۆر خوێنەر سەرسام دەکات . کە دواتر بە درێژی قسەی لەسەر دەکەین . خاڵێکی تر کە زۆر درەخشان و بڕشتی قووڵی بە ڕۆمانەکە داوە ئەویش زەمەنی ڕۆمانەکەیە .. زەمەن لەم ڕۆمانەدا تەنها ( یەک ڕۆژە ..! ) .. ( بەیانیەک تا نیوەڕۆ .. نیوەڕۆیەک تا ئێوارە ..! ) لە ڕێگای گێڕانەوە بە هەناسەیەکی درێژ زۆر درێژەوە بە زمانێکی شیرین ، هەموو تەمەنی ” شادی ” و ” هۆمەر ” و چیڕۆکی عەشقێکی ناکام و چاوەڕوانیەکی چەندین ساڵە و مێژووی شۆڕشی کورد لەسەردەمی شاخەوە تا ڕاپەڕین و تەنانەت دوای ڕاپەڕینیش ، ڕێڕەوی ڕۆمانەکە بە ئاراستەی جیاواز و ڕەهەندی جیاواز دەبات و لە دەرگای زۆر باسی جیاجیا دەدات ..! بەبێ ئەوەی خوێنەر هەست بە بێزاری بکات ..! گێڕانەوەی بە هەناسە درێژییەکی لەم چەشنە ، ئەگەر نووسەر وریا و زرینگ نەبێت بە تایبەت لەگەڵ شێوەی گێڕانەوەکە و مامەلەکردنی لەگەڵ زمان ، هەر زوو خوێنەرەکانی هەست بە بێزاری و هەناسەتەنگی دەکەن ..! بەڵام ، لە ڕۆمانی ” ژنێک بەسەر منارەوە ” نەک خوێنەر بێزار نابێت بەڵکو ، هەموو دەمارەکانی سۆز و عاتیفەی خوێنەر بە سەما دەهێنێ و لە نێو شاگەشکەیی و سەرسامیەکی بێوێنە ڕایدەگرێت و پڕیدەکات لە ختووکەکانی خۆشی و لەزەت ..! بە بڕوای من زمانی دەق لەم ڕۆمانەدا لە ئاستێکی بەرزی داهێنان دایە . کە جیاوازییەکی بەرچاو دەبینین لە گەڵ چیڕۆک و داهێنانەکانی تری نووسەر . ڕەنگە بەشێک لە هۆکارەکان ئەوە بێت ، نووسەر لە ڕۆماندا ڕووبەرێکی فراوانتری لەبەردەست دایە ، دەتوانێ بە ڕەهەند و ئاراستەی جیاواز ئیش بکات . هەر وەک ” ڕۆبەرت ستۆن ” ڕۆماننووسی ئەمریکی لە چاوپێکەوتنێک ، دەربارەی جیاوازی ئیشکردن لە نێوان چیڕۆک و ڕۆماندا دەڵێت ( من لە نووسینی ڕۆماندا ، بە ئاراستەی جیاوازدا دەڕۆم و لە ڕووبەرێکی فراواندا کاردەکەم ، وە مامەڵە لەگەڵ چەندین کاراکتەر دەکەم کە زۆرجاران بیرکردنەوەی جیاوازیان هەیە دەربارەی شتەکان ..! ) بەڵام ئێمە مەبەستمانە قسە لەسەر زمانی ڕۆمانەکە بکەین .. شێرزاد حەسەن لە گێڕانەوەی چیڕۆکێکی ئاسایی دەستی بردووە بۆ زمانێکی نائاسایی ..! دیارە نائاسایی بە مانا ئیجابیەکەی .. بە مانای خۆی لە مانا باو و جێگیربووەکان قوتارکردووە ، لە پشتی وشە و کۆدەکان مانای نوێی داهێناوە ..! یان ئیشی لەسەر دیوێکی تری وشەکان کردووە . هەروەک ” نۆرمان جاکۆبسن ” زمانناسی ڕوس ، ئەرک و وەزیفەکانی زمان بۆسەر شەش تەوەر دابەشکردووە ، یەکێکیان ، مەسیجە ، واتە گەیاندنی پەیام و مەبەستەکانی نووسەر بۆ خوێنەر ، شێرزاد حەسەن لەم گەیاندنە داهێنانی کردووە ، لەلایەک زۆر ڕۆشن و کاریگەرانە مەبەستەکەی گەیاندووە ، لەلایەکی ترەوە بە شێوەیەکی نوێ ، واتە مانای نوێی بۆ چەمکەکان داهێناوە .. هەروەک ” ئەدۆنیس ” یش لە دیمانەیەکدا ، داهێنانەکانی خۆی لەوەدا دەبینێتەوە کە لە ڕێگەی زمانی شیعرییەوە هەوڵی داوە ، پەیوەندیەکی تازە دروست بکات ، بەمانایەک شتەکان سەرلەنوێ ناوبنێتەوە ..! کە ئەوەش ناوەڕۆکی باسەکەی ئێمەیە لەم لێکۆڵینەوەیەدا .. لە سیاقی گێڕانەوەکە چەندین چەمکی فرە مانا دەبیندرێن ، ئەو چەمکانە لە یەککاتدا زیاتر لە مانایەکیان هەیە .. لە هەمانکاتیش بە ئاراستەو ڕەهەندی جیاواز کاردەکەن . لە سەرەتای ڕۆمانەکە لە دیمەنێکی زۆر سەرنجڕاکێشی تراژیدی لەژێر یەک کەپردا ، ڕژانی خوێنمان لە دوو بار و لە دوو جەستەی جیاواز پێشان دەدات ..! یەکێکیان ، خوێن لە جەستەی کوکوختیەک کە بە دەستی ڕاوچیەکانەوە زامدار بووە ، وە هەر لەوێدا لە هەناسەدان دەکەوێت و دەمرێت ..! ئەوەی دووەم ، چەند دڵۆپە خوێنێکە لە جەستەی ” شادی ” کاراکتەری سەرەکی ڕۆمانەکە دەڕژێ ..! خودا هاوار ..! ئەم چەند دڵۆپە خوێنە چی بەسەر ئەم مرۆڤە دەهێنێ و ئاراستەی ژیانی بە چ کەندەلانێک و ڕووبەرێکی پڕ تراژیدی دا دەبات ..! چ ئازارێکی ڕۆحی و چ بارێکی دەروونی شپرزە و نائارام ، چ تەنیایەکی کوشندە ، چ مەرگێکی هەمیشەیی پێ دەبەخشێت ..! ئاخر لە دەستدانی پەردەی کچێنی بەر لە هاوسەرگیری لە کۆمەڵگەیەکی دواکەوتوو و تەقلیدی دا ، کارێکی هێندە ئاسان نیە ..! کۆمەڵگەیەک کە هەموو بەها مرۆڤایەتیەکان و شەڕەفی تاک و خێزان و بنەماڵە و سەربەرزی و شکۆمەندی مرۆڤ لە پەردەیەکی تەنکدا ببینێتەوە ..! بێگومان ئەوکەسە نیگارکێش بێت ، نووسەر بێت ، فەیلەسوف بێت یان هەر چیەک بێت ، بێویستی خۆی تەسلیم بەو واقیع و بیرکردنەوەیە دەبێت ( من کچێکی دۆڕاوم بە عورفی هەموو کەسێک ..! ل٧٣ ) یان هەست دەکات ( جلەکانی بەری ناتوانن دایپۆشن ، هەمیشە هەر ڕووتە ..! ) لەم ڕۆمانەدا خوێن دەبێتە سەرچاوەی دوو جۆرە مردن . مردنێک وەک ئەو خوێنەی لە جەستەی کوکوختیەکان ڕژا ، بە هۆیەوە لە هەناسەدان کەوتن و مردن .. ئەوەی تریان ئەو چەند دڵۆپە خوێنەی لە جەستەی شادی دا ڕژا ، شادی یش بە هۆیەوە دەمرێت ، بەڵام مردنێک لەنێو ژیاندا بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە و هەناسە دەدات ، مردنێک لە نێو ژیاندا بۆ ئەبەد دەمێنێتەوە و ئیش دەکات ، وەک کاراکتەرێکی زیندوو ڕۆڵی دەبێت بەسەر ئاراستەی ڕۆینەکان و ڕەنگکردنی هاوکێشەکان و بیرکردنەوەی کاراکتەرەکان و لە زۆر ڕووبەری جیاجیای تردا ..! شێرزاد حەسەن ئیشی لەسەر مردنێک کردووە کە لە جۆری دووەم دا .. مردنێکی زیندوو ..! مەرگێکی فرەمانا ، دەمێک ڕۆڵی سلبی دەگێڕی ، دەمێک ئیجابی ..! ئەم ڕۆمانە چیڕۆکی مەرگێکی هەمیشەیی عەشقێکی ناکامە .. مەرگ لەم ڕۆمانەدا وەک ڕۆمانی ( شەو ) ی ” ئیلی ویسل ” لە هەموو کاتێک و لە هەموو جێگایەکە ..! لەم ڕۆمانەدا ئەوە فێر دەبین ، هەموو چەمکێک یان وشەیەک هەرچەندە لە بنەڕەتدا مانایەکی سلبی و خەمناکانەی هەبێت ، دەکرێ بە شێوەیەکی تر بەکاری بهێنێن مانایەکی تری پێ ببەخشین ..! شادی لە ئاکامی لەدەستدانی پەردەی کچێنی لەگەڵ بەهرام ی خۆشەویست و دوڵبەری ، تەسلیم بە مەرگێکی هەمیشەیی دەبێت . بەهرام یش هەر دوای ئەم ڕووداوە ، وەک هەر کوڕێکی بێباک سەری خۆی هەڵدەگرێت و سەفەری دەرەوەی وڵات دەکات ، بەرەو شوێنێکی نادیار و ئایندەیەکی نادیار دەڕوات ..! شادی یش لەگەڵ خۆیی و خەمەکانی و چەند دڵۆپە خوێنێکی وشکهەڵاتووی سەر لبادێک و ئازارێک لە چەشنی ڕۆحکێشان و تەنیاییەکی کوشندە دەمێنێتەوە ..! ئیتر دوای تەمەنێکی دوورودرێژی چاوەڕوانی لەئاکامدا بۆ لە گۆڕنانی ئابڕووی تکاوی خۆیی و بنەماڵە و بەهرام ی خاڵۆزا و دوڵبەری ، دوای نائومێد بوون لە هەر ترووسکاییەک ، بە ناچاری شوو بە هۆمەر ی ڕاوچی و مرۆڤکوژ و باڵندەکوژ و ئاژەڵکوژ و ژنکوژ داکات .. هۆمەرێک دووبەرابەر لە تەمەنی خۆی گەورەتر ..! کە ناتوانێت ( پێخەڤی ژنێکی غەمبار و دڵسارد و ڕۆح مردوو گەرم بکاتەوە ..! ل١٨١ ) هۆمەر ێک ( بەرلەوەی شووی پێبکات بۆنی مەرگی لێدەهات ..! ) لە ڕاستی دا ، بەر لە هۆمەر ئەم بۆنە لە شادی خۆیشی دەهات ..! دوو جەستەی پڕاوپڕ لە بۆنی مەرگ .. لە چوارچێوەی یەک ماڵدا ئاوێتەی یەکتری دەبن .. کە هەر یەکێکیان خوێن لە یادەوەریەکانی دەچۆڕێت ..! گووتمان مەرگ لە هەموو شوێنێکە و لەنێو ژیاندایە و هەناسە دەدات ، مەرگ چەمکێکی فرەمانایە و ڕۆڵی سلبی و ئیجابی دەگێڕێت .. مەرگ بە شێوەیەک کار دەکاتە سەر بیرکردنەوەکانی شادی نیگارکێشی دەست و پەنچە ڕەنگین کەوا ، پڕی دەکات لە نائومێدی ، باکڕاوندی تابڵۆکانی سوور سوور دەکات ، یان سکێجەکانی بە خوێن و فرمێسک ڕەنگ دەکات ، هەر لەبەر ئەم هۆیانە شادی واز لە کاری مامۆستایەتی دەهێنێت .. بەم دیوەدا مەرگ ڕۆڵ و مانایەکی سلبی دەگێڕێ ..! بەڵام بە دیوێکی تر ، مەرگ مانا و ڕۆڵی ئیجابی دەگێڕێت ..! شادی دەڵێت ( مەرگ لە مندا پاسەوانی مەرگی کەسێکی دیکەی دەکرد ..! ل١٨٣ ) مەرگی شادی ببوو بە پەرستار و پاسەوانی مەرگی هۆمەر ..! هەوڵی دەدا هۆمەر بگەڕێنێتەوە نێو ژیان ، یان مەرگی نێو هۆمەر لە هەناسەدان نەکەوێت ..! لێرەدا مەرگ ڕۆڵی فریادڕەس دەبینێت ..! مانای ڕزگارکردن و بەخشینەوەی ژیانی کەسێکی تر ..! ئەوەتا لەنێو ڕۆمانەکەشدا دەڵێت ( سەیرە مەرگ بۆخۆی هێزی ئەوەی هەبێت ژیان بپۆشێت و خۆی بڕازێنێتەوە تاوەکو مردوویەکی دیکە شادومان بکات ..! ل١٨٤ ) لێرەدا مەرگ ڕۆڵی ئەوە دەبینێت کە مردوویەکی دیکە شادومان بکات و ڕووناکی و بەختەوەری بخاتەوە نێو دڵی ، لە شوێنێکی تر مەرگ وەکو مامۆستایەک ڕۆڵی فێرکار دەبینێت ..! شادی هەوڵ دەدات لەمەرگەوە فێر بێت ، بەوەفا بێت و ڕێز لەبەرامبەرەکەی بگرێت ، بێگوێدانە باکڕاوندی کەسەکان ، لە دەرس و تەجرەبەکانی لەگەڵ مەرگ ئەوە فێر دەبێت کە مرۆڤ پیرۆزترین بوونەوەرە و شایستە بە ڕێز لێگرتنە ، بە تایبەت ئەوکاتانەی کە ئیرادە و وزە و تواناکانی مرۆڤ دەکەونە دەستی قەدەرەوە ..! شادی لە دەمی خۆی پێمان دەڵێت ( لای من مەرگی هێواشی ئەم پیاوە فێری کردم کە ئاخۆ دەتوانم ببم بەو ژنە بە ئەمەک و دڵسۆزەی کە ڕێز لە پیاوێک بگرم کە قەدەر هەڵیداوەتە بەردەمی من ..! ل١٨١ ) .. ئیدی ئەوە چ گەمەیەکی زمانەوانی و داهێنانێکی پڕ سیحرە کە مەرگ ئەم هەموو ڕۆڵە جوانانە ببینێت ..؟! هەر مەرگە ورە و توانا بە شادی دەبەخشێت کە بچێتە نێو شەڕێکەوە لەگەڵ مرۆڤە دەڵڕەق و کەللەپووچەکاندا ، ئەو مرۆڤانەی هەمیشە خەریکی ڕاوکردن و مرۆڤکوژتن بوون .. ئەو مرۆڤانەی بە بێبەها و بە چاوێکی سووک سەیری ڕەگەزی مێیان دەکرد .. شادی دەڵێت ( بۆ من تاکە لەزەتێک ئەوەیە بەرامبەر ئەو چەک بەدەست و ڕاوچی و جەنگاوەرە دێرینانە بجەنگم کە ئێستا بوونەتە قۆنتەراتچی و قومارچی ..! ل١٥٨ ) .. یان دەڵێت ( گەورەترین دەستکەوتم لە شووکردن بەم پیاوە کە لە بینینی مەرگ بێباکی کردم یان لە تامکردن و بۆنکردنی مەرگ ..! ) لێرەدا هۆمەر ڕەمزێکە بۆ مەرگ چونکە دەمێک ساڵە لەگەڵ مەرگدا دەژی ، بەهۆی ئەو ژەهرەی لە ساڵانی شاخ دەرخواردی دراوە .. کەواتە لێرە مەرگ وا لە شادی دەکات لە مەرگ بێباک بێت ..! باوەڕی بەخۆی بێت و توانای ئەوەی پێ دەبەخشی بۆ بەرگریکردن لە خۆیی و لە ژنانی وەک خۆی یان بۆ گەیشتن بە ئامانجە پیرۆزەکانی و پارێزگاریکردن لەو شتەی خۆشی دەوێت ، بۆی بجەنگێ ، مەبەست لەو شتانەش بەپێوە ڕاوەستان و نەڕووخاندنی منارەکەیە . لێرەدا مەرگ وەک سەرچاوەیەکی توانا و وزەبەخش دەردەکەوێت ..! ( دواجار لەو خوێن و فرمێسکەوە زۆر شت فێر بووم توانیم دەست و پەنجەم لەگەڵ ژیان و مەرگ دا نەرم بکەم ..! ل١٩٣ ) دوای ئەوەی ئازار و ژان و میحنەتەکان ، جەور و ستەمی ژنبوون و دڵڕەقی پیاوانی ستەمکارو بێهەست و سۆز ، ئازارە پڕسۆیەکەی مەرگ و مردنە هەمیشەییەکان ، تەنیایی و چاوەڕوانیەکی ئەبەدی و بێئاکام .. وایلێدەکەن وەکو مرۆڤێکی یاخی بە ئیرادەیەکی پۆڵایینەوە لەگەڵ پیاوە گەندە و گەلۆرەکان بجەنگێ ، بۆ یەک چرکەش خەمی تەنیایی و یان دۆڕاندن نەیڕووخێنێت ..! مەرگ وای لێدەکات یان باشترە بڵێین فێری دەکات ، لەزەت لەو جەنگ و مقاوەمەت کردنە ببینێت ..! بۆ سەڵماندنی بوونی خۆیی و گەیشتن بە ئامانجە پیرۆزەکانی .. ( من تەنها خەمم بەرجەستەکردنی جوانی بوو ، جوانیەک کە خۆشنوودی لە نێو دڵەکان بەرپا بکات ..! ل١٥٥ ) ئێمە لە دەستپێکی ئەم باسەمان ململانێی ڕەگەزی نێر و مێینەمان پێشاندا ، دواتر گوتمان ئەم ململانێیە لە سەرەتای ڕۆمانەکە تا کۆتایی بەردەوامی هەیە . ئەوەتا لێرەدا دەبینین ، ئەم ململانێیە زیاتر ڕۆشن دەبێتەوە و ” شادی ” وەک نوێنەر و سومبوڵ و دەنگی مێینە دەردەکەوێت .. شادی بۆ دەستەبەرکردنی یەکسانی و ڕزگاربوون لەدەست دەسەڵاتی باوک ساڵاری دەجەنگێت ..! دیارە ئامانج لە شەڕەکە بە ڕووکەش بە پێوە وەستان و نەڕووخاندنی منارەکەیە ، بەڵام ئەوە هۆکارە سەرەکیەکەی شەڕەکە نیە بەتەنها ..! لە حەقیقەتدا شەڕەکە مەبەست و ڕەهەندێکی قووڵتری لە پشتە ..! بە خوێندنەوەی ئەم پەرەگرافەی خوارەوە ڕۆشنتر ئامانجی ئەو شەڕە و بیرکردنەوە مرۆییەکانی شادی مان بۆ دەردەکەوێت .. ( ساڵانێکی دیکە وا بڕوات دەبێ بە ڕووناکی نیوەڕۆ بە چرایەکەوە بگەڕێین تاوەکو جوامێرێک بدۆزینەوە کە ڕەوشتی ڕۆژانی شاخ و حیکمەتی ناو کتێبەکانی پێ مابێت ، حەیف .. هەزار حەیف و مەخابن ، من لە داخی ئەم هەموو پیاوە پووچ و پواوانە ، ئەو هەموو مەیموونەی لەبەردەم سەردارەکانیاندا سەما دەکەن و بۆن بە پاشەڵی گەورەکانیانەوە دەکەن و کلکە لەقێیان بۆ دەکەن ، لە تۆڵەی دۆڕانی سەدەها کچ و خوشک و دایکی ڕەشپۆش و هەناسە ساردی ئەم وڵاتە لەزەت لەو شەڕە بچکۆڵەیەی خۆم دەکەم ..! ل١٦٠ ) شادی وەک ڕۆحێکی یاخی و سەرکەش لە مەرگ فێردەبێت ، شەڕ لەگەڵ مەرگ و مردن بکات ، هەڵگری ڕۆحی هەزارەهای وەک خۆی بێت ، هەر لە مەرگیشەوە فێر دەبێت کەوا لە مەرگ بێباک بێت ..! لەم ڕۆمانەدا ، مەرگ ئەم هەموو ڕۆڵە جوان و ئیجابیانە دەگێڕێت ..! لە هەمانکاتیش مەرگ سەرچاوەی مانەوە و مەقاوەمەت و چوونە نێو جەنگێک بۆ پارێزگاریکردن لە بوون و لە شتە پیرۆز و لە مەبەستە گەورەکانیش ..! شادی کاتێک شوو بە هۆمەر دەکات هەردووکیان بۆنی مەرگیان لێدێت ..! هەردووکیان جەستەیەکن لەنێو مەرگ ..! سەرچاوەی مەرگی هەردووکیشیان ژەهرە ..! سەرچاوەی ژەهری نێو جەستەی هۆمەر لە سیاسەتەوەیە ، ژەهری نێو جەستەی شادی یش لە خۆشەویستیەوە واتە لە ( عەشق ) ەوە ..! لەو چەند دڵۆپە خوێنەیە کە ڕۆژانی گەنجێتی لە ژوانی ژێر کەپرێک لە نێو جەستەی تکا و بوو بە کچێکی ( بێ بن ..! ) ئەم چەند دڵۆپە خوێنە بوو بە مەرگێکی هەمیشەیی و بوو بە ڕووباری خوێنێکی بەردەوام ..! ژەهری عەشق و ژەهری سیاسەت ..! سیاسەت و عەشق وەک دوو کاراکتەری دڕندە و زیانبەخش ژەهری مەرگ دەرخواردی مرۆڤەکان دەدەن و بە گۆڕستانێکی هەمیشەییان دەسپێرن ..! لە ڕاستیدا ، ئەوە داهێنانێکی پڕ سیحرە ، لەهەمانکاتیش جەرائەتێک و دڵێکی گەورەیە کەوا ، سیاسەت و عەشق بەیەک ئاراستە دا ببەی ، یەک ڕووخسار و یەک مانایان پێ ببەخشیت ..! بەڵام لە حەقیقەتدا ، ئەوەیە داهێنان ..! ئەوەیە وەزیفە و ڕۆڵی زمان لە دەقێکی سەرکەوتوودا . چونکە ئیشی دەقی ئەدەبی هەر ئەوە نیە تەنها وێنەی شتە نۆڕماڵ و ماقولەکان بکێشێ ، یان هەموو ئەو شتانەی لە بنەڕەتەوە لەگەڵ یەک دەگونجێن و تەریبن لەگەڵ یەکدا .. دەکرێ دەقی ئەدەبی لەسەر هەموو ئەو شتە ناشاز و ناماقول و ناتەباکانیش ئیش بکات ..! عەشق لەم ڕۆمانەدا وەک چەمکەکانی / مەرگ ، خوێن ، منارە …. فرە مانا و فرە ڕەهەندە ..! ئەوەتا عەشق بۆ شادی هێمای مەرگێکی هەمیشەیی دەگەیەنێت ، بەڵام بۆ هۆمەر ، مانای فێربوون و پاشگەزبوونەوە و بەخۆداهاتنەوەیە ، هاوکات ، پەشیمانبوونەوە لەو هەموو دڵڕەقیە و لەو مێژووە دوورودرێژەی پڕ لە تاوان و کوشتن و بڕینەی هەی بووە ..! جوانی و کارامەیی و دەستڕەنگینی و دانایی شادی وا لە هۆمەر دەکات لەناخەوە عەشقی بێت و خۆشی بوێت ، ئەم عەشقە وا لە هۆمەر دەکات ، وەکو مرۆڤ بیر بکاتەوە و هەست بە بەهای جوانیەکان بکات ، لە هەمانکاتیش ببێتە پاڵپشتێک بۆ شادی و پشتگیری بکات و هانی بدات و لە تەکیا بوەستێ ..! بەڵام بە دیوێکی تر ، عەشق و خۆشەویستی / ماڵەکان دەکەن بە زیندانێکی هەمیشەیی ..! زیندانێکی تاریکی بێ خۆشەویستی ..! شادی دوای مردنی هۆمەر وەکو بێوەژنێکی تەنیا و غەمبار ، بە تەواوی و یەکپارچە دەبێتە ڕۆحێکی سەرکەش و یاخی ..! یاخی و یاخی و یاخی ..! جارێکی تر شوو بە هیچ پیاوێک ناکات تەنانەت بە بەهرام ی خاڵۆزا و کۆنە دوڵبەریشی ..! هەرخۆی لە دەمی خۆی بە بەهرام دەڵێت ( من شوو ناکەم نەک بەتۆ بە هیچ پیاوێک چونکە پیاوبوون تەنها کەڵەکەبوونی سەرمایەیە ، توانای پەڕین و زەڕینە ..! ل١٥٩ ) لێرەدا ، ئەم ڕۆحە تەنیاییە غەمبار و دڵ پڕ لە میحنەتە و هەروەها سەرکەش و یاخییەی شادی دەبینین بەرامبەر پیاوان و هەموو ئەو دڵڕەقی و دڕندەیی و نابەرابەریەی دەسەڵاتی باوکسالاری ..! لەو خوێندنەوەیە ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت کە ، ئەم ڕق و تووڕەییە و یاخیبوونەی شادی ، ڕق و تووڕەبوون و یاخیبوونی کەسێک نیە بە تەنها ..! ئێمە گووتمان شادی کاراکتەرێکە هەڵگری هەزارەها و ملیۆنەها ڕۆحی کەسانی وەک خۆیەتی .. بۆیە ڕق و تووڕەبوون و یاخیبوونەکانیش ڕەنگدانەوەی ڕق و تووڕەبوون و یاخیبوونی هەزارەها و ملیۆنەها ڕۆحی ترە لەنێو جەستەی شادی دا ..! شادی بە لەدەستدانی پەردەی کچێنیەکەی هەرخۆی دەزانێت چ ئازارێکی بێوێنە و لە نێو چ زیندانێکی ڕۆحی ژیانی بەسەر برد ..! تەسلیم بە چ ئایندەیەکی بێڕەحم بوو ..! دوای هاتنەوەی بەهرام لە گفتوگۆیەکدا پێیدەڵێت ( تا ئێستا ئەو دڵۆپە خوێنەی لە مندا تکاندت برینێکە هەرگیز ساڕێژ نەبووە و هەر خوێنم لێ دەڕوا ..! ل١٧٨ ) شادی بەهرامیش ڕەتدەکاتەوە و شووی پێ ناکات . چونکە لە ڕوانگەی ئەو پیاوەکان هەموویان وەکو یەکن ، بەیەک شێوە بیردەکەنەوە و یەک تێڕوانینیان هەیە ، بۆ ژیان و خۆشەویستی و بۆ ژن و شەڕەف و بەها مرۆییەکان و بۆ شتەکانی دی ..! شادی لە درێژەی قسەوباسەکانی دەڵێت ( ئەو پیاوانەی لەزەت لەوە دەبینن خۆیان قاپی عارەقی سەرمۆر بکەنەوە و پەردەکان بتەقێنن ..! ل١٩٨ ) هەرچەندە وشەی تەقاندن زۆر گونجاو نیە لەم ڕستەیەدا ، چونکە پەردەی کچێنی ئەگەر مەتاتی و شێوە لاستیکیش بێت بەڵام پەردەی لەم چەشنە دەدڕێ یان کونبەدەر دەبێت ..! ئەگەر لە شێوەی میزڵدان بووایە دەکرا وشەی تەقاندن بەکار بهێنین . بۆیە وشەی کونکردن گونجاو تر بوو .. شادی لە شوێنێکی تردا دەڵێت ( ئەو پیاوانەی وا تێدەگەن ناو گەڵی ئەو کچانە سێگۆشەی ( بەرمۆدایە ) و چی جامانە و کڵاو و خەنجەر بو تەزبێح و چی شەڕەف و ناو موڵک و ماڵیان هەیە ئەم سێگۆشەیە هەر هەمووی هەڵدەڵووشێ ..! ل١٩٩ ) شادی وەکو ژنێکی شۆخ و شەنگ ، نیگارکێشێکی دەست و پەنجە ڕەنگین لە نێو ئەو زەڵکاوی دواکەوتووییە ژیان بەسەر دەبات و لەگەڵ غەمی بێ بنی و تەنیاییەکی کوشندە و میحنەتەکانی مەرگێکی هەمیشەیی و کە هیچ ڕێگاچارەیەکی لەبەردەمدا نیە جگە لە شەرکردن و چوونە نێو جەنگێکی بەردەوام نەبێت ، بۆ ڕزگار بوون لەم واقیعە تاڵە و لەو زیندانەی کە بەناهەق بۆیان دروستکراوە ..! کۆتایی ڕۆمانەکەش ، کۆتاییەکی زۆر سەرکەوتووانەیە .. کە شەڕەکە بەردەوامە بەبێ هیچ ئاکام و یەکلایی کردنەوەیەک ..! ئەمەش مانای حەقیقەت و بەردەوامبوونی ژیانمان پێشان دەدات ..! شێرزاد حەسەن لە دیماهی ئەم ڕۆمانە دەیەوێت پێمان بڵێت / بەردەوامبوونی ژیان بەبێ ململانێ و تەنگژە و ڕووبەڕوو بوونەوەکان مانایەکی نیە ، بۆ ڕزگار بوون لە میحنەتەکان و مەرگە هەمیشەییەکان و نابەرابەریەکانیش دەبێ لە ململانێ و جەنگی بەردەوام دابین ..! چونکە لە ڕوانگەی نووسەر ، مرۆڤ بەهایەکی پیرۆزی هەیە چ مێ بێت چ نێر ، هەموویان وەکویەک شایستە بە هەموو خۆشی و ڕێزێک و بە هەموو بەهایەکی جوانی و بەختەوەریەکانن ..! ئەم ڕۆمانەی شێرزاد حەسەن چ لە ڕووی ناوەڕۆکەوە چ لە ڕووی زمانەوە ، لە ئاستێکی بەرزی داهێنان دایە .. ئومێدی داهێنانی گەورەتر بۆ ئەم نووسەر و مامۆستایە ئازیزەمان دەخوازم .. ئیدی ، هەر پڕ خەرمان و بەرەکەت بێ ڕۆمان و ئەدەبی کوردیمان ..!\nPrevious حه‌للاج له نێوان عیرفانێكی قووڵ و كوفرێكی رووكه‌شدا\nNext هەنووکە لەسەفەردام …. محەمەد كوردۆ


له‌لایه‌ن: - محەمەد تاهیر - به‌روار: 2021-05-28-16:46:00 - کۆدی بابەت: 5431\nهایدرۆجین توخمێكی كیمیاییە و هێمای (H)ـی هەیە و ژمارەی ئەتۆمی 1 هەیە، هەروەها كێشی ئەتۆمی بریتییە لە 1.008 بەمەش توخمی هایدرۆجین بە سووكترین توخمی كیمیایی دادەنرێت لە خشتەی خوولیدا.\nهایدرۆجین بڵاوترین تووخمە لە گەردووندا و ڕێژەی %75 ماددەكان پێكدەهێنێت، چونكە زۆربەی ئەستێرەكان لە گازی هایدرۆجین دروستبوون، بڵاوترین ئایزۆتۆپی هایدرۆجین یەك پڕۆتۆنی هەیە لەگەڵ یەك ئەلیكترۆن كە بە چواردەوریدا دەسوڕێتەوە.\nگەردیلە بارستە 1.008\nگەردیلە ژمارە 1\nكۆمەڵە كۆمەڵەی یەكەم (كانزایی ئەلكالی)\nشێوگی ئەلیكترۆنی 1s2\nڕیزبوونی ئەلیكترۆنەكان بۆ هەر بەرگێك 1\nپلەی توانەوە 259.16- پلەی سیلیزی\nپلەی كوڵان 252.879- پلەی سیلیزی\nچڕی لە پلەی گەرمی و پەستانی پێوانەییدا (STP) 0.08988 گرام بۆ لیتر\nپلەی سیانی (Triple point) 13.8033 كێڵڤن، 7.041 كیلۆپاسكاڵ\nپنتی شلۆق (مۆلەق) 32.938 كێڵڤن، 1.2858 مێگاپاسكاڵ\nپلەی گەرمی توانەوە 0.117 كیلۆجوڵ/مۆڵ\nپلەی گەرمی بەهەڵمبوون 0.904 كیلۆجوڵ/مۆڵ\nدۆخی گەرمی مۆڵی 28.836 جوڵ/(مۆڵXكێڵڤن)\nهایدرۆجین ناكانزایەكی چالاكە، بە پێچەوانەی توخمەكانی ستوونی یەكەمی خشتەی خولیەوە كە كانزای ئەلكالین، هایدرۆجین لە دۆخی ڕەقیدا پێشبینی دەكرێت وەك كانزایەك ڕەفتاربكات، بەڵام كاتێك بە تەنیایە لەگەڵ گەردی تری هایدۆرجیندا یەكدەگرێت و دوانە هایدرۆجین پێكدەهێنێت (H2) كە ئاوێتەیەكی جێگیرە چونكە وزەی تێكشكانی بەندەكە زۆر بەرزە و بریتییە لە 435.7 كیلۆجوڵ/مۆڵ.\nلە پلەی گەرمی و پەستانی پێوانەییدا (STP) گازی هایدرۆجین (H2) بێ ڕەنگ و بێ تام و بێ بۆنە، گازێكی ژەهراوی نییە و زۆر بە ئاسانی دەسوتێت.\nگەردی هایدرۆجین زۆر بە خێرایی گڕدەگرێت و لەگەڵ ئۆكسجیندا كارلێكدەكات:\nهەروەها لە پلەی گەرمی سەرو 500 سیلیزیدا بە بەردەوامی لە هەوادا دەسوتێت.\nهەرچەندە گازی هایدرۆجین لە باری خاودا (پەتی)ـدا واتا (H2) توخمێكی كارا نییە، بەڵام لەگەڵ چەند توخمێكی تردا كارلێكدەكات و توخمی تر پێكدەهێنێت، بەتایبەتی هالۆجینەكان كە ڕێژەیەكی بەرزی كارۆسالبێتیان هەیە، بەهەمان شێوە هایدرۆجین چەندین جۆری جیاوازی هایدرۆكاربۆنەكان پێكدەهێنن، هەروەها لێكۆڵینەوە لە تایبەتمەندی هایدرۆكاربۆنەكان پێیدەوترێت كیمیای ئەندامی (organic chemistry).\nئەنایۆنی ( H-) كە ئەتۆمێكی بارگە سالبە پێیدەوترێـت هایدراید (hydride)، بەڵام ئەم ناوە زۆر بەكارناهێنرێت، نمونەیەك بۆ هایدرایدەكان وەك هایدراتی لیثیۆم (LiH) كە وەك ترەقەی داگیرسێنەر بەكاردێت لە بۆمبی ئەتۆمیدا.\nترشەكان كاتێك لە ئاودا دەتوێنرێنەوە ڕێژەیەكی زۆر لە ئایۆنی هایدرۆجین پێكدەهێنن، یان هەندێكجار پێیاندەوترێت پڕۆتۆنی سەربەخۆ، بۆیە زۆرجار ئەم ئایۆنانە بەكاردەهێنرێن بۆ دیاریكردنی ڕێژەی (PH)، كە بریتییە لە ڕێژەی ئایۆنەكانی هایدرۆجین لە قەبارەیەكی دیاریكراودا. بۆ نمونە ترشی هایدرۆكلۆریك كە لە گەدەی مرۆڤەكاندا هەیە ئەتوانێت جیا ببێتەوە و ببێت بە ئەنایۆنی كلۆراید و پڕۆتۆنێكی سەربەخۆ كە یارمەتی هەرسكردنی خۆراك دەدات.\nهەرچەندە لەسەر هەسارەی زەوی كاتایۆنی (+H3) كەمە بەڵام یەكێكە لە بڵاوترین ئایۆنەكانی گەردوون.\nهاوتاكانی هایدرۆجین – Isotopes\nهایدرۆجین 7 هاوتای هەیە كە دوو دانەیان جێگیرن، كە بریتین لە (1H) پێیدەوترێت پرۆتیۆم (protium) لەگەڵ (2H) كە پێیدەوترێت دیوتیریۆم (Deuterium)، هەروەها هاوتای سێهەم (3H) تریتیۆم (tritium)ـە، نیوەتەمەنی ئەم هاوتایە 12.33 ساڵە و بەبۆنەی شەپۆلە گەردوونیەكانەوە دروستدەبێت، ئەو چوار هاوتایەی تری گەردی هایدرۆجین نیوەتەمەنیان بریتییە لە یاكتۆچركە (yoctoseconds) واتا 10-24.\nهایدرۆجین لە سروشتدا\nلە هەسارەی زەویدا هایدرۆجین بە خاوی زیاتر لە شێوەی گازیدایە، هەروەها هایدرۆجین یەكێكە لەو گەردانەی كە ئاو پێكدەهێنن، هایدرۆجین بە توخمێكی گرنگ دادەنرێت چونكە سەرچاوەی سووتەمەنی خۆر و زۆربەی ئەستێرەكانە.\nلە هەسارەی زەویدا گەردی هایدرۆجین بە تەنها بوونی نییە بەڵكو لەگەڵ گەردێكی تری هایدرۆجیندا یەكدەگرێت و (H2) پێكدەهێنێت، زاناكان بەم توخمانە دەڵێن توخمە دوو ئەلیكترۆنییەكان (diatomic molecules).\nگەردی هایدرۆجینی خاو واتا (H) لە هەسارەی زەویدا دەگمەنە چونكە هەموو ئەو گەردانەی كە بەتەنیا هەن لە هەسارەی زەوی ڕۆشتوونەتە دەرەوە بەبۆنەی كەمی كێشەكەیەوە، هەروەها ئەو گەردانەی كە لە هەسارەی زەویدا ماونەتەوە لەگەڵ گەردەكانی تردا یەكتریان گرتووە.\nچەند ڕاستییەك دەربارەی گەردی هایدرۆجین\nلە پلەی گەرمی ژووردا لە دۆخی گازیدایە.\nكاتێك لە دۆخی ڕەقیدایە وەك كانزایەك ڕەفتاردەكات.\nسووكترین توخمە لە گەردووندا.\nبڵاوترین توخمە لە گەردووندا.\nدەسووتێت یان دەتەقێتەوە لەكاتی بەریەك كەوتنی لەگەڵ ئاگردا.\nلە دۆخی پلازمادا تیشكی ڕەنگ مۆر دەردەدات.\nهایدرۆجین بۆ یەكەمجار لە ساڵی 1671 لەلایەن ڕۆبێرت بۆیڵ (robert boyle) لە یەكتر جیاكرایەوە.\nهێنری كاڤندیش لە ساڵی 1776 هایدرۆجینی دۆزییەوە لەكاتی سووتاندی لەژێر ئاودا و وەك توخمێكی سەربەخۆ ناساندی.\nئەنتوان لاڤوزێی هایدرۆجینی بەم ناوەوە ناونا، كە ناوەكەی لە وشەی میسڕی (υδορ) وەرگرتووە كە بە مانای ئاو دێت لەگەڵ وشەی (gennen) كە بە مانای بەرهەمهێنان دێت، چونكە كاتێك هایدرۆجین لەگەڵ ئۆكسجیندا كارلێك دەكات ئاو پێكدەهێنێت.\nبەكارهێنانە سەرەكییەكانی هایدرۆجین زیاتر لە بوارەكانی پێتڕۆڵ و دروستكردنی ئەمۆنیادایە لەڕێگەی پڕۆسەی هابەرەوە، هەروەها هەندێكجار لە بواری سووتەمەنیدا بەكاردێت وەك مووشەك و كەشتییە ئاسمانییەكان، زۆربەی ئەو هایدرۆجینەی كە بەكاردەهێنرێت لەڕێگەی كارلێكی كیمیایی گازی سروشتی و هەڵمەوە دروستدەبێت.\nناوکەیەکگرتن سەرچاوەیەكی بەهێزی وزەیە، كە پشت دەبەستێت بە زۆركردن لە گەردەكان بۆ پێكهێنانی هیلیۆم و وزە، كە هەمان كارلێكە كە لە خۆر و ئەستێرەكان و بۆمبە هایدرۆجینییەكان ڕوودەدات.\nبۆ ئەنجامدانی ناوکەیەکگرتن وزەیەكی زۆر پێویستە، و سوودێكی گەورەی هەیە بۆیە بەكاردەهێنرێت لە وێستگەی كارەبا ناوكییەكاندا، چونكە ڕێژەیەكی زۆر كەم لە پاشماوەی ناوەكی دروست دەكات و پێویستی بە سووتەمەنی دەگمەن و ژەهراوی نییە وەك یۆرانیۆم.\nلە هەر چركەیەكدا زیاتر لە 600 ملیۆن تەن لە هایدرۆجین ناوکەیەکگرتن دەكەن لە خۆردا.\nهایدرۆجین زیاتر لە پیشەسازی نەوتدا بەكاردەهێنرێت بۆ ئەوەی بەشە قورسەكانی نەوت لێكجیابكرێنەوە بۆ بەشی سووكتر و بەسوودتر، هەروەها بەكاردەهێنرێت لە دروستكردنی ئەمۆنیادا، وە بەشێكی كەمی وەك سووتەمەنی بەكاردێت، زۆربەی هایدرۆجینەكان لەڕێگەی كارلێكی كیمیایی گازی سروشتی و هەڵمەوە دروستدەبن.\nشیبوونەوەی كارەبایی هەڵدەستێت بە تێكشكانی گەردەگانی ئاو بۆ دروستكردنی گەردی هایدرۆجین و ئۆكسجین، هەروەها بە سوتاندنی هایدرۆجین وایلێدەكات لەگەڵ ئۆكسجین یەك بگرێت و هەڵمی ئاو دروستببێت.\nخانەی سووتەمەنی (Fuel cell) هەڵدەستێت بە پێكەوەنانی گەردەكانی هایدرۆجین و ئۆكسجین كە دەبێتە هۆی دەردانی ئەلیكترۆنێك وەك وزەی كارەبا، لەبەر ئەم هۆكارانە زۆربەی كەسەكان هایدرۆجین بە جێگرەوەیەكی باشی سووتەمەنییە دروستكراوەكان دادەنێن.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : هایدرۆجین - H


دابەزینی حوکمی زیندانی عیرفان مورتزایی – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / دابەزینی حوکمی زیندانی عیرفان مورتزایی\nدابەزینی حوکمی زیندانی عیرفان مورتزایی\nسێ شه‌ممه 5 كانونی دووه‌م 2021\tسیاسی, کوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 47 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nحوکمی ٢ ساڵ زیندانیی تەعزیریی هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی “عیرفان مورتزایی” تەمەن ٢٢ ساڵ کوری عیزەتوڵڵا خەڵکی شاری سەقز، پاش ناڕەزایەتی دەرنەبڕین بە حوکمی دادگا، ئەو حوکمە بۆ ١٨ مانگ زیندانیی تەعزیریی بە هەژمارکردنی ماوەی دەستگیرکرانی پێشووی کەم کرایەوە.\nلقی ١ی دادگای ئینقلابی شاری سەقز بە پشتبەستن بە مادەی ٤٤٢ یاسای ئایینی دادڕەسیی کەیفەری، پەسەندکراوی ساڵی ٩٢، ئەو حکومەی دەرکردووە.\nعیرفان مورتزایی لەلایەن لقی ١ی دادگای ئینقلابی شاری سەقز، بە سەرۆکایەتی دادوەر “جەواد مستەفایی” بە دوو ساڵ زیندانیی تەعزیریی مەحکووم کرابوو.\nدادگا ئەو هاووڵاتییە بە “ئەندامبوون لە یەکێک لە حیزبە کوردستانیەکانی ئۆپۆزیسیۆنی رژیمی ئیسلامی ئیران” تاوانبا کردووەر و دەرکردنی ئەو حوکمە دژی ئەو هاووڵاتییە بەپێی ڕاپۆرتەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری سەقز بووە.\nئەم هاووڵاتییە سەقزییە ٢١ی خەزەڵوەر بە بێ نیشاندانی بەڵگەیی یاسایی لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەستگیر و پاش ٤ ڕۆژ راگیران لە گرتووخانە بە دانانی بارمتەی ١٥٠ ملیۆن تمەنی بە شێوەی کاتی ئازاد کرابوو.\n“عیرفان مۆرتەزایی” پێشتر ئەندامی حیزبە کوردستانیەکان بووە و ڕەشەمەی ساڵی ٩٨ پاش گەڕانەوە بۆ ئێران ماوی ٤ ڕۆژ لە ئیدارەی ئیتلاعاتی سەقزدا دەستگیر بووە.\nئەم هاووڵاتییە مانگی جۆزەردان دووبارە لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەستگیر و پاش چوار مانگ زیندان بە دانانی بارمتە ئازاد کرابوو.\nلقی ٣ی دادیاری دادسەرای گشتی و ئینقلابی شاری بانە، ئەو هاووڵاتییە کوردەی بە تۆمەتی “هاتوچۆی نایاسایی لە سنوور بانگهێشت و هەتا ئێستا حوکمی لەو پەیوەندییەدا، دەرنەکردووە.\nسێ شه‌ممه 6 ئه‌یلول 2016\t6,854


"بەڵێ خۆم زۆر گەنجم، بەڵام وەك پیاوێکی پیرم لەبەر ئەوەی کە بەسەر خێزانەکەمدا هاتووە. من لە ساڵی ٢٠٠١ لەدایك بووم، بەڵام ژیان پیری کردم،" وەهای باس کرد.\nئیبراهیم و خێزانەکەی خەڵکی موسڵن. خێزانەکەی ئیبراهیم، کە هەشت خوشك و برای هەیە، ژیانێکی باشیان هەبوو لەو شارەی باکوری عێراق. خانوویەکی جوان و کاری باشیان هەبوو و دەشچوونە قوتابخانە. بەڵام ئەمنییەت و سەقامگیرییان نەبوو.\nکاتێك کە تەمەنی ١٣ ساڵ بوو، برا گەورەکەی رۆژێکیان گەڕایەوە بۆ ماڵەوە و بە خێزانەکەیی راگەیاند کە پێویستە بڕۆن. بێ هیچ شتێك جگە لە جلوبەرگی خۆیان، خێزانەکەی موسڵیان بەجێ هێشت و هاتن بۆ شێخان. ئەمەیش تەنها یەك هەفتە بوو پێش ئەوەی گروپە چەکدارەکانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) لە هاوینی ٢٠١٤ دەستیان بەسەر شارەکەدا گرت.\nئیبراهیم باش بە بیری نایەتەوە چی رووی دا کاتێك کە لە موسڵ هەڵهاتن. یادەوەرییەکانی روون نین سەبارەت بە ئەو رۆژەی ماڵەکەی خۆیان بەجێ هێشت و هاتن لە شێخان لە سەر جادە خەوتن. پێیوایە کە ئەوکات تووشی شۆك هاتبوو و بەشی زۆری ئەوەی لە رۆژە سەختانەدا بەسەریان هات لە یادی خۆی بردووەتەوە.\nئەو ووتی، "کاتێك کە گەیشتینە شێخان، لەسەر جادە ماینەوە. هیچمان نەبوو،" بەڵام هیچ نەبێت پارێزراو بوون.\nئیبراهیم نەگەڕایەوە بۆ قوتابخانە. بۆ ئەو قوتابخانە بە کایەیەکی خۆشگوزەرانی ئەژمار دەکرا کە بە خێزانەکەی هەڵنەدەسووڕا. لەبری ئەوە، دەستی بە کارکردن کرد بۆ ئەوەی یارمەتیی خێزانەکەی بدات. برایەکی گەورەتری لە گۆشەیەکی سەر شەقام دەستی کرد بە فرۆشتنی پێداویستییەکانی مۆبایل و ئیبراهیمیش کاری لەگەڵدا دەکرد. دوو ساڵ پاشتر، کارەکەیان گواستەوە بۆ ناو دوکانێك.\nووتیشی، "کاتێك کە منداڵ بووم و مۆبایلم گرتە دەست، حەزم کرد دەستکاریی بکەم و بزانم چۆن کار دەکات، بەڵام هەرگیز نە دەرفەت و نە پارەی ئەوەشم نەبوو کە بەشداری خولێك بکەم." ئەمساڵ ئەو دەرفەتەی بۆ رەخسا کاتێك کە جێگەیەکی بۆ پێشنیار کرا لە خولێکی راهێنان کە لەلایەن رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدانی پیشەسازی (یونیدۆ) ئەنجام درا.\nلەو خولە 17 روژيه بەشداربووانی فێری چاککردنەوەی مۆبایل و پرۆگرامسازیی بنەڕەتی بوون، ئەو خولە بەشیک بوو لە چالاکیەکانی پرۆژەی "پەرەپێدانی سەقامگیری کۆمەڵایەتی و خێراکردنی چالاکبوونەوەی ئابووری لە پارێزگاری نەینەوا لە عیراق" کە لەلایەن حکومەتی ژاپۆن پاڵپشتی کرابوو.\nئیبراهیم بە شانازییە باس لەوانە دەکات کە فێریان بووە و دەستی رادەکێشێت بۆ هەندێ کاری بەشەکانی ناوەوەی چەند جۆرێکی جیاوازی مۆبایل کە لەناو دەفتەرەکەیدایە و ئینجا پشتی مۆبایلێك دەکاتەوە بۆ ئەوەی نیشانی بدات کە دەتوانێت چی بکات. شاشەی شکاو و درزبردوو یەکێك لەو کێشە سەرەکییانەی کڕیارەکانی دەیانەوێت چاکی بکەنەوە و ئیبراهیمیش بە ئاسانی دەتوانێت شاشە بگۆڕێت. هەروەها دەتوانێت ئەو مایکرۆفۆن و قاعیدە شەحنکردنانەش بگۆڕێت کە بەهۆی ئاوەوە تێك چوون و، هەروەها دەتوانێت مۆبایل ئەپدەیت بکاتەوە و، زانیاری لە مۆبایلێکەوە بۆ یەکێکی دی بگوازێتەوە.\nلە پاش تەواوکردنی ئەو خولەی راهێنان، کۆمەڵێك کەرەستەی چاککردنەوەی مۆبایلی پێ درا کە پێك هاتبوون لە هەندێك ئامراز و، ئامێرێکی فرە پێوەری کارەبا و، ئامێرێکی پێدەری کارەبای تەوژم بەردەوام ولاپتۆپێك. ئیبراهیم ئەم کەرەستانەی بە جوانی لە دوکانە بچوکەکی براکەیدا رێك خستووە و بە شانازییەوە تیشێرتێکی یونیدۆی لەبەر کردووە.\n"زۆر شانازی بە ئەو خولەوە دەکەم،" ئەو هه روه ها ووتی. "لەوێ فێر بووم چی بکەم."\nئەو خولەی یونیدۆ ئەو راهێنانە فەرمییەی پێی دا کە پێویستی بوو کاتێك کە قوتابخانەی بەجێ هێشت و لە تەمەنێکی کەمدا دەستی بە کارکردن کرد. ئەم خولەی ئیبراهیمی خستەی سەر رێچکەی کارێك و چاوی لەوەیە کە زیاتر لەبارەی مۆبایلەوە فێر ببێت و، زانینی خۆی فراوان بکات تا کۆمپیوتەریش بگرێتەوە بەڵکو رۆژێك بێت دوکانێك بۆ خۆی بکاتەوە.\nزیاتر لەم بەشە: « کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان ڕاهێنانی دەنگدان و ژماردنی دەنگ بە شێوەی نواندنی گریمانەیی ئەنجام دەدات\tراگەیاندنى پلانى کارى نیشتمانى بۆ مافەکانى مرۆڤ لە عیراق 26 ى تەمووز 2021 »


نه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی\nنه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی، جۆرێکی نه‌خۆشی شه‌کره‌یه، ته‌نها له کاتی دووگیانی ڕووده‌دات، دوای دووگیانی "منداڵ بوون" نامێنێت.\nزۆر ده‌گمه‌نه، به‌ڵام له‌وانه‌یه ببێته هۆی تێنووبوونێکی و میزکردنێکی زۆر. له‌گه‌ڵ ئه‌مه بۆ زۆربه‌ی ئافره‌تان، نه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی نابێته هۆی دروست کردنی نیشانه‌ی هه‌ستپێکراو.\nدوای خواردنی خۆراک و هه‌رس کردن، کاربۆهیادراتی ناو خۆراک ده‌شکێندرێت و ده‌گۆڕدرێت بۆ شه‌کری سادده‌تر بۆ وه‌ده‌ست هێنانی وزه له لایه‌ن خانه‌کانی ناو له‌ش. به هاوکاری هۆڕمۆنی ئه‌نسۆلین "که له‌لایه‌ن په‌نکریاسه دروست ده‌کرێت" ڕێژه‌ی به‌کارهێنانی شه‌کره زیاد ده‌کرێت کاتێک زیادبێت له خوێندا.\nله کاتی دووگیانی په‌تکی ناوک هۆڕمۆن ده‌رده‌دات، ئه‌م هۆڕمۆنانه هه‌ستیاری خانه‌کانی له‌ش بۆ ئه‌نسۆلین که‌م ده‌که‌نه‌وه، به‌مه‌ش ئه‌نسۆلین کار ناکات به‌شێوه‌یه‌کی پێویست، له ئه‌نجام شه‌کره کۆده‌بێته‌وه له ناو لووله‌کانی خوێن.\nنه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی به‌زۆری له سێ مانگی دووه‌می دووگیانی "مانگی 4 و 5 و 6" ڕووده‌دات، هه‌ندێک جار زووتر به‌ڵام دره‌نگتر ڕوونادات.\nهه‌موو ئافره‌تێک شیاوه بۆ تووشبوون به نه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی، به‌ڵام هه‌ندێکیان شیاوترن بۆ تووشبوون، هۆکاره مه‌ترسیداره‌کان بریتین له.. ته‌مه‌ن "ئافره‌تی گه‌وره‌تر له 25 ساڵ"، مێژووی خێزانی، کێش "زیادی کێش"، نه‌ژاد "زیاتره له ڕه‌ش پێست و ئه‌مریکی هیندی و ئه‌مریکی ئاسیایی"\nزۆربه‌ی ئافره‌تان که نه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانیان هه‌یه، منداڵێکی ته‌ندروستیان ده‌بێت. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ش ئاستێکی به‌رزی شه‌کری خوێنی کۆنتڕۆڵ نه‌کراو یاخود چاره‌سه‌ر نه‌کراو ده‌بێت هۆی کێشه بۆ دایک و ساوایه‌که.\nئاڵۆزیه‌کان له‌سه‌ر ساوا؛\nزیاد گه‌شه کردن، منداڵێکی گه‌وره و کێش زۆر له‌دایک ده‌بێت.\nکه‌می ئاستی شه‌کره‌ی خوێن، هه‌ندێک جار.\nئه‌گه‌ری کێشه‌ی سیسته‌می هه‌ناسه‌دان "سیه‌کان".\nئه‌گه‌ری تووشبوون به زه‌ردوویی.\nئه‌گه‌ری تووشبوون به جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره له ئاینده.\nئاڵۆزیه‌کان له‌سه‌ر دایک؛\nهه‌رکاتێک تۆ له‌یه‌کێک له دووگیانیه‌کان تووشی نه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی بوویت، ئه‌گه‌ری دووباره تووشبوون هه‌یه له دووگیانیه‌کانی داهاتوو.\nزیاتر وه‌رزش بکه؛ ڕۆژانه 30 خوله‌ک به ڕێکی و به‌رده‌وامی.هه‌ر چ جۆره وه‌رزشێک، هه‌روه‌ڵه، پایسکل لێخوڕین، مه‌له کردن..\nکێشی زیاد دابه‌زێنه. هه‌رچه‌نده دابه‌زاندنی کێش له کاتی دووگیانی به‌باش نازاندرێت و قه‌ده‌غه‌کراوه، به‌ڵام تۆ ده‌توانی پێش به دووگیانبوونت پلان دابڕێژی بۆ که‌م کردنه‌وه‌ی کێشت.


لۆڕ، چەمێ ڕەوزە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nLûr - لور - Lur\nپۆتانەکان: 37°36′34.5″N 44°58′06.5″E / 37.609583°N 44.968472°E / 37.609583; 44.968472پۆتانەکان: 37°36′34.5″N 44°58′06.5″E / 37.609583°N 44.968472°E / 37.609583; 44.968472\nلۆڕ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ ڕەوزە، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران..\nلۆڕ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی وەلێندەری ئەڤراز.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بالاجی.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣١٧) کەس و (٧٣) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لۆڕ،_چەمێ_ڕەوزە&oldid=901932»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:١٤ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ژیلا كەریمی: نامەی زۆرم بۆ دێت و بە چاوێكی خراپ سەیرم دەكەن\n:: AM:09:05:03/10/2019 \nژیلا كەریمی /25 ساڵ/ كە خەڵكی ڕۆژهەڵاتی كوردستانە و ماوەی دوو ساڵە دەستی بە كاری مۆدێل كردووە، وەك خۆی دەڵێ "جگە لە كاری مۆدێل، مامۆستای وەرزش و كۆمپیوتەرە". ئەوەش ناشارێتەوە كە خەڵك نامەی زۆری بۆ دەنێرن و بە چاوێكی خراپ سەیری دەكەن.\nژیلا كەریمی لە تەمەنی 10 ساڵییەوە بەردەوام كاری كردووە و بە ماندووبوونی خۆی پارەی پەیدا كردووە، چونكە ناتوانێ كار نەكات و چاوی لە پارەی خەڵك بێت.\nئەو كچە كوردە بە پێویستی دەزانێ لە كاری مۆدێل خێزان پشتگیریت بكەن بۆ ئەوەی هەست نەكەیت تەنیایت و بتوانی بە ئارامی كار بكەیت.\nلەو رووەوە زیاتر دەڵێت "من هەمیشە هەوڵم داوە كارەكەی خۆم بە پیرۆزی سەیر بكەم، بەڵام بەداخەوە خەڵكێك بە پێچەوانەوە بیر دەكەنەوە و قسەی ناخۆشم ئاراستە دەكەن و بە چاوێكی خراپ سەیری ئێمە دەكەن، بەڵام من گوێ بە هیچ قسەیەك نادەم و كارەكەی خۆم خۆش دەوێت."\nژیلا بۆ "وشە" دووپاتی دەكاتەوە، تا ئێستە بەشداری نۆ فیلم و چەندان ڕێكلامی بازرگانی كردووە و هەموو كارەكانی خۆی بە دڵ بووە، هیچ كارێك ناكەم دواتر پەشیمان ببمەوە، بەڵكو هەمیشە ئەو كارانە دەكەم كە دڵ و عەقڵم قبووڵی دەكەن.\nئه‌م بابه‌ته 2961 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ئەم بارهەڵگرە خیزانێکی هەڵهاتوو لە شەڕەکەی تیادابوو کاتێك وەرگەڕا لەسەر رێگایەك بەرەو باکوری سوریا. [خاوەنی وێنە: بەرگری شارستانی سوریا]\nوه‌زیری دەرەوەی روسیا سێرگێی لاڤرۆڤ سێشەممە (25 شوبات) داواکانی راوەستاندنی هێرشی رژێمی سوریای رەتکردەوە کە بە پشتیوانی روسیا لە باکوری رۆژئاوای سوریا ئەنجامدەدرێت.\nئاژانسی فرانس پرێس لە راپۆتێکدا رایگه‌یاند كه سەرۆکی تورکیا رەجەب تەیب ئەردۆگان وتوێتی پلانی هەیە کۆبوونەوەیەك ئه‌نجامبدات له 5 ئازار لەگەڵ سەرۆکەکانی روسیا و فەڕەنسا و ئەڵمانیا لەسەر شەڕەکە.\nسێشەممە وتی پێدەچێت رووبەڕوو لەگەڵ سەرۆکی روسیا ڤلادیمێر پوتین کۆده‌بێتەوە هەمان رۆژ یان لە ئه‌سته‌نبول یان لە ئەنقەرە.\nکۆمیتەی نێودەوڵەتی خاچی سوور سێشەممە رایگه‌یاند كه "زۆر نیگەرانە" بەهۆی رەوشی ئه‌و مەدەنییانه‌وه كه لە شەڕەکە هەڵدێن.\nدەبابەیەکەی سوتاو لەبەردەم دەروازەی شارۆچکەی نەیرەبدا کە شەڕی تووندی تیادا روودەدات. هێزەکانی رژێمی سوریا دەوترێت لە دەوروبەری شارۆچکەکە کشاونەتەوە. [خاوەنی وێنە: ئەکاونتی تەلەگرامی هێزەکانی بەرگری حەلەب]\nئەندامێکی كڵاو سپییەکان به‌ناو داروپه‌ردووی خانوویه‌كی رووخاودا دەڕوات لە دێهاتەکانی باشوری ئیدلیب کە بەر هێرشی ئاسمانی کەوتبوو. [خاوەنی وێنە: بەرگری شارستانی سوریا]\nسەرۆکی رێکخراوەکە بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، فابریزیۆ کاربۆنی وتی: "ئه‌مه دژوارترین شەپۆلی ئاوارەیه كه له شه‌ڕی سوریادا بینیبێتمان."\nوتی: "لە رەوشی سەختی زستانی ئیدلیبدا، خەڵك دەبینین گیریانخواردووە، کەنارکەوتوون یان هیچ رێ چاره‌یه‌كیان نەماوە بۆ بەردەوامبوون. ئه‌مه به هیچ جۆرێك په‌سه‌ندناكرێت." داوای لە هەموو لایەك کرد "دەستبەجێ" رێگابدەن بە مەدەنیەکان هەڵبێن و خۆیان بگەیەننە ناوچە ئەمینەکان.\nشەڕ سێشەممە بەردەوامبوو لە ئیدلیب سەرباری ئەوەی دووشەممە نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداری دا لە ئەگەری روودانی "خوێنڕشتن" ئەگەر شەڕ بەردەوامبێت.\nژمارەیه‌كی به‌رزی کوژراوان\nرێكخراوی روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگه‌یاند كه هێرشە ئاسمانییەکانی رژێمی سوریا و تۆپبارانەکەی 19 مەدەنییان کوشت لە ئیدلیب سێشەممە.\nراشیگه‌یاند كه هەشت منداڵ لەناو کوژراوەکاندا بوون لە هێرشەکانی سەر شاری ئیدلیب و شارۆچکەکانی بینیش و مەعرەت میسریندا.\nرێكخراوه‌كه رایگه‌یاند كه نزیکەی 100 چەکداری هەموو لایەنە بەشداربووەکان دووشەممە کوژراون، له‌نێویاندا نۆ چەکداری رژێم لە تۆپبارانی تورکیادا کوژران.\nچالاکوان موسعەب عەساف بە دیارونای وت هێزەکانی رژێمی سوریا و روسیا لەگەڵ میلیشیاکانیان لێرە و لەوێ بەشدارییان له شەڕه‌كاندا کردووە دژی تەحریر شام و گروپە ئۆپۆزسیۆنەکانی تورکیا پشتیوانییان لێدەکات.\nوتی چەند بەشێکی دێهاتەکانی ئیدلیب کەوتنە بەر هێرشی ئاسمانی و تۆپباران و قوربانی مەدەنی زۆریان لێکەوتنەوە.\nعەساف وتی هێزەکانی تورکیا و میلیشیا سورییە هەوادارەکانی "هێرشێكی توندیان کرد بۆ گرتنەوەی شاری ستراتیژیی نەیرەب کە رژێم چەند رۆژێك لەمەوبەر دەستی بەسەردا گرتبووه‌وە".\nشارۆچکەکە کەوتۆتە چەند دەستێکی جیاواز لە چەند رۆژی رابردوودا.\nوتیشی: "هێزە هێرشبەرەکان توانییان پێشڕەویبکەن لەناو شارۆچکەکەدا لەکاتێکدا هێزەکانی رژێم بۆ دەوروبەری کشانەوە."\nبه‌گوێره‌ی چەندین راپۆرت دووشەممە قافڵەیەکی ئۆتۆمبیلە سه‌ربازییه‌کانی تورکیا بەر هێرشی ئاسمانی کەوتن و چەندان برینداربوون.\nرژێم بەردەوام پێشڕەوی دەکات\nعەساف وتی: "هیزەکانی رژێم توانییان پێشڕەویبکەن لە دێهاتەکانی باشوری ئیدلیب و دەستبگرن بەسەر شارۆچکەکانی شێخ دەمیس، رەکایا، حەنتوتین، کەفر سیجنە، ته‌ل نار، نەقیر و شێخ مستەفا."\nوتی پێکدادانی تووند بەردەوامە لە مەعرەت حورمە.\nعەساف وتی: "زۆربەی ناوچەکان لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی روسیاوە کرانە ئامانج، بەتایبەتی کەفرعاوید، کەفر نەبل، سوفوحون و کانسەفرە"\nوتی: "هێرشە ئاسمانییەکان چەندین بازگە و پێگەی سەربازیی سوپای تورکیایان کردە ئاماج کە لە ناوچەکە دامەزرابوون، ئەوانەش بوونە هۆی سوتاندنی ئۆتۆمبیل و کوشتن و برینداربوونی ژمارەیەك سەرباز."\nوتیشی ئەو هێرشانە لە بەرا و کانسەفرادا چڕبوونه‌وه لە جەبەل زاویە لە باشوری پارێزگای ئیدلیب.


THU, 5 AUG 2021 21:41 Erbil, GMT +3\nهەروەك چۆن ئاماژەی پێکراوە لە بڕگەی پێنجەمی دەستووری عێراق، حکومەتی هەرێمی کوردستان دەسەڵاتی بەڕێوەبردنە لە هەرێمی فیدڕاڵى کوردستان لە کۆماری عێراق. لەوەتەی ڕووخانی ڕژێمی پێشوو، حکومەتی هەرێمی کوردستان پاڵپشتی عێراقێکى دیموکراسی، فرەیی و فیدڕاڵی کردووە بە ئاشتی لەگەڵ خۆیی و دراوسێکانی. هەموو هەوڵێکیشی بەگەرخستووە بۆ پاڵپشتیکردنی ئاشتی و سەقامگیری لە عێراقێك کە ڕێز لە ماف و خواستەکانی هاووڵاتیانی دەگرێت.\nدەستووری عێراق بە ڕوونی مافی پارێزگاکان و هەرێمە فیدڕاڵییەکانی دیاریکردووە. حکومەتی هەرێمی کوردستان هەردەم پەیوەستە بە دەستوور وەکو باڵاترین دەسەڵات لە وڵات. حکومەتی هەرێمی کوردستان بەردەوام دەبێت لە هەوڵەکانی بۆ چارەسەرکردنی ژمارەیەک بابەتی چارەسەرنەکراو لەگەڵ حکومەتی فیدڕاڵ.


كەشناسی هەرێم مزگێنی دەدات: پلەكانی گەرما دادەبەزن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/08/03 - 11:00 AM\nدەزگای كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان، پێشبینییەكانی كەش و هەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بۆ شارەكانی هەرێم بڵاودەكاتەوە.\nبەپێی پێشبینییەكانی دەزگای كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم، ئەمڕۆ لە هەولێر بەرزترین پلەی گەرما 41 پلە و نزمترین 27 پلە دەبێت، لە سلێمانی 40 بە 26 و دهۆك 49 بە 26 و كەركوك 43 بە 28 پلە دەبێت.\nهەر بەپێی ئەو پێشبینیانە، سبەینێ لە هەولێر بەرزترین پلەی گەرما 42 پلە و نزمترین 27 پلە دەبێت، لە سلێمانی 40 بە 25 پلە، دهۆك 40 بە 26، كەركوكیش 44 بە 29 پلە دەبێت.\nلەم ماوەیەی دواییدا تەوژمێكی گەرما ڕووی لە ناوچەكانی هەرێمی كوردستان كرد و لە هەندێك ناوچەدا پلەی گەرما گەیشتە نزیكەی 50 پلەی سەدی، بەڵام بەپێی پێشبنییەكانی كەشناسی هەرێم، لەماوەی چەند ڕۆژی داهاتوو پلەكانی گەرما ڕوو لە دابەزین دەكەن.\nپلەكانی گەرماكەشناسی هەرێمکەشوھەواهەرێمی كوردستان


ئاماری خۆکوژیی لاوان لە ئێراندا هەڵکشاوە\n12:33 - 29 رەزبەر 2719\nکوردستان میدیا: ئامارە فەرمییەکان باس لە هەڵکشانی ڕێژەی خۆکوژی لە نێوان لاوەکان لە ئێراندا دەکات کە نیشاندەری هاتنە خوارەوەی تەمەنی خۆکوژییە کە لە شێوەگەلی دڵتەزێن بۆ خۆکوژی کەڵک وەردەگرن.\nبەپێی ئامارەکانی پزیشکیی یاسایی و وەزارەتی تەندروستیی ڕێژیم، ڕێژەی خۆکوژیی لاوان لە سالی ٩٧دا ٢٠ لەسەد بووە کە ئەمە ئامارێکی دڵتەزێنە و هەروەهاش وتراوە کە زۆربەی ئەو لاوانە کە هەوڵی خۆکوژی دەدەن لە ئاستی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیدان.\nهەروەها نوێترین ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستیی ڕیژیم دەریخستووە کە لە هەر ١٠٠ هەزار کەس لە ئێراندا، ١٢٥ کەس هەوڵی خۆکوژی دەدات کە ئەو ئامارە لە وڵاتە خۆشبژێوەکاندا ١١ و نیو لە هەر ١٠٠ هەزار کەسدایە.\n"مەجید ئەبهەری"، ڕەفتارناس و خەسارناسی کۆمەڵایەتی، هۆکارەکانی خۆکوژیی بە دوو بەشدا دابەش کردووە کە بریتین لە هۆکارە کەسی و دەروونییەکان و بەشەکەی دیکەی هۆکاری کێشە کۆمەڵایەتییەکانە.\nهەروەک لە ئامارەکاندا دەرکەوتووە، لە وڵاتی ئیراندا کێشە کۆمەڵایەتییەکان لە ئاستیکی هەرە بەرزدایە و سیاسەتە هەڵەکانی دەسەڵات بووەتە هۆی دروستبوونی بێهیوایی لەنێو ژیانی خەڵکی ئەو وڵاتەدا کە گوشاری سەر بنەماڵەکان ڕاستەوخۆ کاریگەریی یەکەمی لەسەر لاوەکان دەبێت.\nئەو گوشارانە و ژیانی نالەباری خەڵک وا دەکات کە هیوابڕین لە ژیان بگاتە ئاستێکی بەرز و کاریگەریی لەسەر باری دەروونیی تاکەکانیش دەبێت و دیاردەی خۆکوژی بەتایبەت لەنێو لاواندا ڕۆژ لە دوای ڕۆژ بەرەو هەڵکشان دەڕوات.


ئەنقەرە - Mehr News Agency\nلە ناڕەزایەتی بە هێرشەکانی تورکیا؛\nدەیان عێراقی لە بەردەم کونسوڵخانەی ئەنقەرە لە بەغدا خۆپیشاندانیان کرد\nدەیان هاووڵاتی عێراق لە ناڕەزایەتی بە هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر باکووری عێراق، لە بەردەم کونسوڵخانەی ئەنقەرە لە بەغدا خۆپیشاندانیان کرد.\nبێدەنگ بوونی بەغدا هەمبەر هێرشی تورکیا بۆ سەر هەرێم، باس لە ڕێککەوتنێکی نهێنی دەکات\nنوێنەری هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عێراق وێڕای دەربڕینی سەرسووڕمان لە بێدەنگی بەغدا هەمبەر پەرەسەندنی ئۆپراسیۆنی سەربازی تورکیا لە هەرێمی کوردستان وتی: ئەو بێدەنگییە هۆکارێکە بۆ ڕەزامەندی حکومەتی عێراق لە ئەو ئۆپراسیۆنە.\nلە کاردانەوە بە سەفەری سەرۆکی رژیمی زایۆنی بۆ تورکیا;\nرۆژنامەی میلی چاپی تورکیا: بکوژ گەیشتە ئەنقەرە\nرۆژنامەی میلی چاپی تورکیا سەفەری ئیسحاق هرتزوگ سەرۆکی رژیمی زایۆنی بۆ تورکیای وەکوو سەردێڕی خۆی هەڵبژاردووە و نووسیویە: بکوژ گەیشتە ئەنقەرە.\nسەرۆکى لیژنەى وزەو سامانە سروشتیەکانی پەرلەمانى کوردستان:\nحکومەتى هەرێمی کوردستان لەگەڵ ئەنقەرە رێککەتووە بۆ راکێشانی گاز لە هەرێمەوە بۆ تورکیا\nعەلی حەمە ساڵح سەرۆکى لیژنەى وزەو سامانە سروشتیەکان لە پەرلەمانى کوردستان رایدەگەیەنێت کە حکومەتى هەرێم لەگەڵ تورکیا رێککەتووە بۆ راکێشانى بۆڕی غاز لە هەرێمەوە بۆ تورکیا.\nگورگە خۆڵەمێشیەکان هاتنەوە؛\nهێرشی ڕەگەزپەرستانە بۆ سەر خوێندکارانی کورد لە تورکیا\nلە هێرشێکی ڕەگەزپەرستانەی گرووپی گورگە خۆڵەمێشییەکان بۆ سەر خوێندکارە کوردەکانی زانکۆی ئەنقەرە، ٣ کەس بریندار بوون و بۆ نەخۆشخانە گوێزرانەوە.\nسەرچاوەکانی هەواڵ لە ڕوودانی تەقینەوەیەک لە شاری ئەنقەرەی پێتەختی تورکیا هەواڵیان دا.\nدەستگیری بەربڵاوی کورد و ئاشوورییەکان لە ماردین و باتمان\nپۆلیسی تورکیا بە هێرش بۆ سەر ماڵی ژمارەیەکی زۆر لە چالاکە کورد و ئاشوورییەکان و ئەندامای هەدەپە، ژمارەیەکی بەربڵاویانی دەستگیر کرد.\nپۆلیس قۆڵبەستی کرد\nلە هێرشی چەکدارانە بە نووسینگەی هەدەپە لە ئێزمیر، دێنیز پویراز ئەندامێکی لاوی ئەم حیزبە کوژرا.\nبە تۆمەتێکی دیکە;\nسەلاحەدین دەمیرتاش زیاتر لە دوو ساڵ و نیو زیندانی بەسەردا سەپێندرا\nسەلاحەدین دەمیرتاش بەتۆمەتی هەڕەشە لە دادوەری دۆسییەکانی دژەتیرۆر سزای زیاتر لە دوو ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا.\nئەندامی هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عێراق:\nبەغدا و ئەنقەرە لەسەر هێرش بۆ سەر هەرێمی کوردستان رێککەوتوون\nئەندامی هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عێراق جەختی کرد بێدەنگی و نیشان نەدانی هیچ کاردانەوەیەک لەلایەن دەوڵەتی ناوەندییەوە بە هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر هەرێم، نیشاندەری ڕێککەوتنی نهێنی ئەنقەرە و بەغدا لەو بارەیە.\nلەلایەن پۆلیسی ئەنقەرەوە؛\nکچە ئێزدییەک کە داعش دەیویست بیفرۆشێت، ڕزگار کرا\nپۆلیسی ئەنقەرە کچێکی حەوت ساڵانی ئێزدی کە لەلایەن داعشەوە بۆ فرۆشتن دانرابوو، لە ماڵی داعشییەکان ڕزگار کرد.\nجۆبایدن هەوڵ بۆ نزیک کردنەوەی تورکیا و کوردی سووریا دەدات\nناوەندی بیری ئەنجومەنی ئاتلانتیک نووسی: ئەگەری هەیە دەوڵەتی جۆبایدن بۆ بەرەوپێش بردنی هەوڵە دیپلۆماتیکەکانی نێوان تورکیا و کوردی سووریا هەنگاو بنێت.\nدەستگیری چوار داعشی لە ئەنقەرە\nلە ئۆپراسیۆنێکدا پۆلیسی ئەنقەرە توانی ژنێکی میسری و سێ هاووڵاتی عێراقی دەستگیر بکات کە ئەندامی داعش بوونە و ویستوویانە کاری تیرۆریستی بکەن.\n١٨ کەس لە تورکیا بە تۆمەتی ئەندامێتی داعش دەستگیر کران\nپۆلیسی ئەنقەرە لە هەڵمەتێکدا دژی شانە نوستووەکانی گرووپی تیرۆریستی داعش لە ئەنقەرە ١٨ کەسیان بە تۆمەتی ئەندامێتی و چالاکی لە ئەو گرووپە تیرۆریستییە دەستگیر کرد.\nبە هاوکاری میت و پۆلیس؛\n٢٥ داعشی لە ئەنقەرە دەستگیر کرا\nپۆلیسی تورکیا لە ئۆپراسیۆنێکی هاوبەش لەگەڵ میت ٢٤ هاووڵاتی عێراقی لەگەڵ هاووڵاتییەکی فەنلاند بە تۆمەتی ئەندامێتی و هاوکاری کردنی داعش دەستگیر کرد.\nهاوپەیوەند بە خۆپیشاندانی کۆبانێ؛\nدادستێنی کۆماری تورکیا لە ئەنقەرە سزای زیندانیی ٨٢ چالاکی سیاسی-مەدەنی کوردی تورکیای هاوپەیوەند بە دۆسیەی خۆپیشاندانی کۆبانێ، لە سالی ٢٠١٤ دەرکردووە.\nتورکیا کاروانێکی سەربازی تازەی بردە کوردستانی سووریا\nسووریا لە هەوڵی سەربازانی تورکیا بۆ بردنی کاروانێکی جیهازاتی سەربازی و لۆجستیکی بۆ دەڤەری باکووری حەسەکە هەواڵی دا.\nبە هۆشداریی بە دەوڵەتی ئەنقەرە;\nئەورووپا لە سەر مەرگی پارێزەرێکی کوردی تورکیا هاتە دەنگ\nخانمە پارێزەرێکی کورد لە زیندانەکانی تورکیا پاش 238 رۆژ لە مانگرتنی لە خواردن دوێنێ گیانی سپارد و ئەمڕۆش یەکێتی ئەوروپا هۆشداریدایە تورکیا.\nوەزیری دەرەوەی ئێران گەیشتە تورکیا\nمحەمەد جەواد زەریف , وەزیری دەرەوەی ئێران ئەمشەو گەیشتە ئەنقەرەی پایتەختی تورکیا.\nکوژرانی گەنجێکی کورد بە هۆی گوێ گرتن لە مۆسیقای کوردی\nباریش چاکان، گەنجی کوردی ٢٠ ساڵان شەوی ڕابردوو لە گەڕەکی ئالسانجاک، هەڵکەوتوو لە ناوچەی ئاتی مسکوتی پارێزگای ئەنقەرە، بەهۆی گوێ گرتنی گۆرانی کوردی بە چەقۆ کوژرا.\nهەفت کەس بریندار بوون;\nئۆتۆمبیلێک خۆی بە وێستگەیەکی پشکنینی پۆلیسی تورکیا دا کێشا\nبە هۆی پێکدادانی ئۆتۆمبیلێک لە وێستگەیەکی پشکنینی هێزەکانی پۆلیسی تورکیا لە ئەنقەرە هێزە ئەمنییەکان لەوانە ٥ پۆلیس، ١ سەربازی چەکدار و ١ هاووڵاتی سڤیل بریندار بوون.\nبەرپرسانی ئەنقەرە هەواڵیان دا؛\n٢١ داعشی لە ماوەی سێ هەفتەدا گەڕێندراونەتەوە بۆ وڵاتەکانیان\nبەرپرسانی ئەنقەرە لە دەرکردنی ٢١ داعشی بیانی لە تورکیا بۆ وڵاتەکانیان لە ماوەی سێ هەفتەی ڕابردوو هەواڵیان دا.


وه‌زیری خوێندنی باڵا داوا ده‌كات ماڵه‌كه‌ی عه‌زیز گه‌ردی بكرێته مۆزه‌خانه‌ی نیشتمانی\n"هۆڵێک لە زانکۆى سەڵاحەدین بە ناوى عەزیز گەردى بکرێت"\nKurdistan24 هه‌ولێر 16:48 2022/06/08\nعه‌زیز گه‌ردی/ نووسه‌ری گه‌وره‌ی كورد\nکوردستان عه‌زیز گه‌ردی ئارام محه‌مه‌د قادر وه‌زیری خوێندنی باڵا زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین- هه‌ولێر\nوەزیرى خوێندنى باڵا رایگه‌یاند، هۆڵێک لە زانکۆى سەڵاحەدین بە ناوى عەزیز گەردى بکرێت و ماڵەکەشى بکرێته مۆزەخانەی نیشتمانی.\nلە ڕێوڕەسمى پێدانى خەڵاتى رێزلێنان بە 119 مامۆستاى خانەنشین و پرۆفیسۆر لە زانکۆى سەڵاحەدین – هەولێر، د. ئارام محمد قادر، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى له گوتارێكدا پێشنیازى بۆ سەرۆک و ئەندامانى زانکۆى سەڵاحەدین کرد، هۆڵێکى شایستە لە زانکۆ بەناوى د. عەزیز گەردى بکرێت، پێشنیازیشى بۆ وەزارەتى رۆشنبیرى کرد ماڵەکەشى بکرێته مۆزەخانەى نیشتمانى بۆ ئەوەى توێژەران و مامۆستایان سودى لێ وەربگرن.\nرۆژی 6ـی حوزەیرانی 2022، نووسەر و وەرگێڕی ناوداری کورد، مامۆستا عەزیز گەردی لە تەمەنی 75 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nمامۆستا عەزیز گەردی ماوەیەك بوو بەهۆی ناجێگیری رەوشی تەندروستیەوە لە نەخۆشخانە لەژێر چاودێری پزیشکدا بوو دواجار بەیەکجاری ماڵئاوایی لە خاک و نەتەوەکەی کرد.\nعەزیز گەردی، لە ساڵی 1947 لە بەحرکە لەدایکبووە،چه‌ندین کتێب و بەرهەمی ئەدەبی گرنگی جیهانی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی، هەروەها ماوەیەك لە کۆلێژی زمانی زانکۆی سەلاحەدین لە هەولێر مامۆستا بووە و لەرێگەی بەرهەمەکانییەوە خزمەتێکی گەورەی زمانی کوردی کردووە.\nشاکاری داغستانی من لە نووسینی رەسوڵ حەمزە تۆڤی وەرگێڕاوە کە ئەوەندە وەستایی تێدا کردووە هەر دەڵێی بە کوردی پاراو نوسراوە و ئەوەی خوێندویەتییەوە بۆ هەمیشە مێشکی داگیرکردووە.\nعەزیز گەردی لە بواری پەروەردە و فێرکردنیشدا رۆڵێکی باڵای هەبوو، چەندین ساڵ لە قوتابخانەی ئامادەیی رزگاری و قوتابخانەکانی دیکەی شاری هەولێر وانەی گوتووەتەوە.


Hanah Hawramy 22/01/2020 - 12:53 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nماوەی چەند رۆژێكە ڤایرۆسێكی كوشندە و مەترسیدار لە چین بڵاو بووەتەوە و گەیشتووەتە كۆمەڵێك وڵاتی تری دنیا. وەزارەتی تەندروستی هەرێمی كوردستان خەریكی وەرگرتنی رێوشوێنی پێویستە بۆ رێگریكردن لە گواستنەوەی ڤایرۆسەكە بۆ كوردستان.\nبەهۆی ڤایرۆسەكەی چین كە لە خێزانی كرۆنایە و هێشتا هیچ ناوێكی دیاریكراوی بۆ نەدۆزراوەتەوە، لە چین نزیكەی 600 كەس تووشبوون و نۆ كەسیش گیانیان لە دەست داوە. ڤایرۆسەكە گەیشتووەتە ئەمەریكا، ژاپۆن، تایلەند و كۆریای باشوور و زیاتر لە رێی ئەو كەسانە دەگوازرێتەوە كە سەردانی چین دەكەن.\nهەرێمی كوردستان پێوەندییەكی پتەوی بازرگانی لەگەڵ چین هەیە و رۆژانە بازرگانانی كوردستان سەردانی چین دەكەن و لەو وڵاتە شتومەك هاوردەی كوردستان دەكەن، بۆیە مەترسی ئەوە لە ئارادایە ڤایرۆسەكە بۆ كوردستانیش بگوازرێتەوە.\nمحەمەد قادر، ووتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، له لێدوانێكدا رایگه‌یانددوه: "\nباسی لەوە كرد كە ئەم ڤایرۆسەی لە چین بڵاو بووەتەوە، جۆرێك ڤایرۆسی نوێیە كە خۆشبەختانە لە كوردستان بەدوور بووە و هیچ حاڵەتێكی لێ تۆمار نەكراوە. ئەو گوتی ڤایرۆسەكە لە سەرەتادایە و تەنانەت لە هەموو چینیش بڵاو نەبووەتەوە و تەنیا پارێزگایەكی ئەم وڵاتەی گرتووەتەوە، وەك هەنگاوی كردەنی تا ئێستە هیچیان نەكردووە، بەڵام خەریكی هاوئاهەنگین چ لەگەڵ پاراستنی تەندروستی كوردستان و چ لەگەڵ وەزارەتی تەندروستی عێراق بۆ ئەوەی رێوشوێنی پێویست لە بەرانبەر ڤایرۆسەكە بگرنەبەر.


قوربانی بوونی ٥٩ هاووڵاتی لە کوردستان بە هۆی تەقینەوەی مین لە ساڵی ٢٠١٨ دا + لیستی ناوەکان\n09:30 - 7 January 2019\nهەنگاو: تەقینەوەی مینی چێندراوی سەردەمی شەڕی ٨ ساڵەی ئێران و عێراق لە کوردستان بە بەردەوامی خەڵکی مەدەنی دەکاتە قوربانی و سەرچاوەکانی هەنگاو باس لە دانانی دووبارەی مین لە سنورەکانی کوردستان دەکەن.\nبە پشت بەستن بە ئاماری تۆمار کراو لە ناوەندی ئاماری ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ساڵی ٢٠١٨ زایینیدا، لانیکەم ٥٩ هاووڵاتی لە سنوورەکانی کوردستان بە هۆی تەقینەوەی مین بوونەتە قوربانی.\nلە کۆی ئەو ٥٩ کەسە ١٥ کەسیان گیانی لەدەست داوە و ٤٤ دیکە بریندار بوون یان بەشێک لە جەستەیان لەدەست داوە.\nهەروەها ٦ کەس لە بریندارەکان ژن و ٢ کەسیان منداڵ بوون کە یەکێک لە منداڵەکان گیانی لەدەست داوە.\nلەماوەی ساڵی ڕابردوو زۆرترین قوربانیانی مین لە سنوورەکانی پارێزگای سنە تۆمار کراون کە ژمارەیان دەگاتە ٢٦ کەس و لەوانە ٨ کەسیان گیانی لەدەست داوە.\n-سنە: ٢٦ قوربانی کە بریتیە لە ٨ کوژراو ١٨ بریندار(یەکێک لە بریندارەکان خەڵکی زەنجان بووە و یەکێک لە کوژراوەکان خەڵکی قەزوێن).\n-ئیلام:١٥ قوربانی کە بریتیە ٤ کوژراو و ١١ بریندار(یەکێک لە بریندارەکان خەڵکی ئەفغانستان بووە).\nئورمیە: ٨ قوربانی کە بریتیە یەک کوژراو و ٧ بریندار(٧ قوربانی کۆڵبەر بوون).\n-کرماشان: ٧قوربانی کە بریتیە یەک کوژراو و ٦ بریندار( هاووڵاتیە کوژراوەکە سەرباز و خەڵکی پیرانشار بووە).\n-لورستان: سێ کچی قۆناغی دواناوەندی بە هۆی تەقینەوی کەرەستەی شەر لە قوتابخانە بریندار بوون.\nزۆرترین قوربانیانی مین لە کوردستان لەماوەی ساڵی ٢٠١٨ کرێکاران بوون کە ٣٠ کۆڵبەر، شوان و کرێکار لەو ماوەیەدا بوونەتە قوربانی.\nهەروەها ١٨ هاووڵاتی مەدەنی و ١١ نیزامی کە سەرباز و فەرمانبەری ئیدارەی مین هەڵگرتنەوە بوون. لە خۆ دەگرێت.\nهەر هاووڵاتیەکی کورد دوو مینی بەر ئەکەوێت\nحەوت ساڵ دوای جێژنی خاوێن کردنەوەی پارێزگای سنە و ئەو پارێزگایە زیاترین قوربانی مینی هەیە\nپارێزگاری سنە لە ساڵی ١٣٩٠ی هەتاوی (٧ ساڵ پێش) ڕایگەیاندبوو کە ئەو پارێزگاییان لە مین خاوێن کردوەتەوە و ڕێوڕەسمێکیشان بۆ ئەوە بەڕێوە بردبوو، بەڵام هاووڵاتیان دوای تێپەربوونی ٧ ساڵ هێشتا قوربانی تەقینەوەی مینن و لەساڵی ٢٠١٨ نیوەی قوربانیان لەو پارێزگایە تۆمار کراوە.\nئێران تا ئێستا کۆنوانسیۆنی (ئۆتاوا) کە کە پەیوەندی هەیە بە قەدەغە کردنی بەکارهێنانی مین، واژۆ نەکردووە.\nداونلۆدی فایلی PDFی ناوەکانی قوربانیان مین


ئیسڕائیل ئاماژە بە بەرزبوونەوەی ئاستی " هەڕەشەکانی " سەر هاوڵاتیانی دەدات دوای لێدوانەکانی ئێران\nوەزیری دەرەوەی ئیسڕائیل گابی ئاشکنازی\nحکومەتی ئیسڕائیل ئاماژەی بە بەرزبوونەوەی " ئاستی هەڕەشەکانی " سەر هاوڵاتیانیدا لە دەرەوە، ئەوەش بەهۆی داواکانی ئێرانەوە بۆ تۆڵەسەندنەوە لە کوژرانی زانای ئەتۆمی ئێران موحسین فەخریزادە.\nوەزارەتی دەرەوەی ئیسڕائیل وتی " لە نێوەندی هەڕەشەکانی ئەم دواییانەی ئێرانییەکانەوە، ئێمە ترسی ئەوەمان هەیە ئیسڕائیلییەکان بکرێنە ئامانج." بەوەش پەیامێکی ئاڕاستەی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتیمانی کرد تیایدا باسی لە ئەگەری هێرشەکان کرد بۆ سەر ئەو هاوڵاتیە ئیسڕائیلیانەی کە لە وڵاتانی دراوسێی ئێران یاخود لە ئەفریقان.\nبەرپرسانی ئیسڕائیلی ئاماژەیان بە " زیادبوونی هەڕەشەکانی سەر ئیسڕائیلییەکانی دەرەوە " داوە و بەتایبەتی هەڕەشەکان لەسەر ئەو هاوڵاتیە ئیسڕائیلیانەی لەو شوێنانەن کە لە ئێرانەوە نزیکن، لەوانەش جۆرجیا و ئازەربایجان و تورکیا و کوردستان و ئیماڕات و بەحرەین.\nلە مانگی 9 دا هەریەک لە ئیماڕات و بەحرەین پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئیسڕائیلدا ئاسایی کردەوە و گەشتە ئاسمانییە بازرگانییەکانی نێوان دوبەی و تەل ئەڤیڤ لە کۆتایی مانگی ڕابردوودا دەستی پێکرد.\nڕۆژی هەینی سەرۆکی ئێران حەسەن ڕۆحانی وتی وڵاتەکەی " لەکاتێکی گونجاودا " وەڵامی کوژرانی زانا ئەتۆمییەکە دەداتەوە.


د. زاھیر سوران\nپسپۆڕی نەخۆشییە در‌مەکان و گشتییەکان.\nبەرپرسی سەنتەری پزیشکی نوێ ، سلێمانی\nبریتییە لەو ھەست و سۆزە ناسکەی پاش رووداوێک (خۆش یان ناخۆش) لای مرۆڤ دروست دەبێت ، زۆربەی زۆری جارەکان فرمێسک و ھەنسک ھەڵکێشانی لە گەڵدایە .\nبریتییە لە وەڵامی مرۆڤانەی ئازارو ھەستەکان ، ھاوکات ناوەندێکە بۆ چاککردن (رەوینەوە) و ھاوسەنگکردنی ناوەوەی مرۆڤ . گریان بریتییە لە پێچەوانەی پێکەنین .\nماوەی گریان نزیکەی ٦ خولەکە و باشترین کات لە نێوان کاژێری ٦ تا ١٠ شەودایە .\nھەرچەندە مرۆڤ تاکە گیانلەبەرێکە کە دەگری بەڵام گیانلەبەری تریش ھەیە دەگرین وەلێ کاتێک ئازاریان پێدەگات یان ئازاریان دەبێت ، بەڵام لە نێو ھەموو گیانلەبەرەکاندا مرۆڤ بەتایبەتی دەگری فرمێسک و ھەنسک ھەڵکێشانەوە کە دەتوانێت کەسانی دی بخەنە گریان .\nئەوەی ئاشکرایە بەشی پێشەوەی مێشک ئەمری گریان دەربکات ، دەبێژن لەوانەیە ئەنزیمی (Acetyllkolin, vasopressin, oxytocin & Serotonin) ڕۆڵیان ھەبێت بە لە ھاوسەنگی گریاندا ، ھۆرمۆنی دی وەک ئۆکسیتۆسین (oxytocin) ڕۆڵیان ھەیە لە دەردانی دەنگی گریاندا . منداڵ لە کاتی لەدایکبووندا و پاش بڕینی ناوکی دەست بە گریان دەکات ، گەر نەگری دەبێت بکێشرێت بە سمتیدا بۆ ئەوەی بگری و یەکەم ھەناسە بدات ، دەنا دەخنکێت .\nنابێت ئەو ڕاستییەشمان لە بیر بچێت کە منداڵ لە کاتی ناوک برێنەوە دەست بە گریان دەکات ئەویش بە ھۆی کاریگەری دوورکەوتنەوە لە دایکی . گریانی منداڵ دەبێتە ھۆی ھەژاندنی بەشێکی مێشکی دایک لەبەرئەوەیە زریکە و قیژەی منداڵ دەبێتە ھۆی ئەوەی خێرا بەرز بکرێتەوە و دایک بینێت بە سنگی خۆیەوە و ماچ بکرێت بۆ ئەوەی ھێوربکرێتەوە .\nھەندێک کەس لەبەرئەوەی دڵی ناسکە زۆر جار لە خۆیەوە بە ئاسانی و زوو دەگری پێیان دەڵێن گرینۆک . ئەوەی شایانی باسە مرۆڤ لە تەمەنی منداڵیدا فرە دەگری وەک لە تەمەنێکی گەورە تردا . ھەمووان دەزانین کە بەردەوام فەنکشنەکانی گریان و فرمێسک لە ژێر توێژینەوەدان . د . دارڤین دەڵێت : گریان ھەنگاوێکی سورە لە لایەن منداڵەوە بۆ ئەوەی سەرنج بەلای خۆیدا راکێشێت وەک ھۆشداری دان بەکاری دەھێنێت .\nباشترین تیۆری دەڵێت کە : گریان بێ توانایی مرۆڤ دەردەخات ، واتە ئەو کاتەی مرۆڤ بێ دەستەڵات بوو لە بێ دەستەڵاتی خۆیدا دەگری .\nبەڵام سەرچاوەکان ئاماژە بۆ بەرزی رێژەی ھۆرمۆنی پرۆلاکتین دەکەن کە لە ئافرەتدا ڕۆڵی لە میکانیسمی فەنکشنی گریانیشدا ھەیە ، لەبەر فەنکشنی ئەم ھۆرمۆنەیە ئافرەت لە پیاو زێدەتر دەگری . لە کاتی دووگیانیدا ھۆرمۆنەکە فرە بەرز دەبێتەوە ئەوەش رێژەی گریان زێد دەکات . نابێت ماددەی پۆتاسیۆم لەبیر بکەین کە رۆڵی فەنکشنی دەمار و کۆنترۆڵی ماسولکەکان و پەستانی خوێنی ھەیە .\nئەوەی شایانی باسە Dr. William Frey لە نەخۆشخانەی سانت پاولۆی Minnesota کە ماوەی ١٥ ساڵان توێژینەوەی لە مەڕ سوودەکانی گریان کردووە دەبێژێت :\nپاش گریان لە ٨٥% ژنان و لە ٧٣% پیاوان کەمتر خەفەتباربوون ، پیاوان ٧ جاران کەمتر وەک لە ژنان دەگرین . گریان پەستانی خوێن دادەبەزێنێت ، نائارامی کەم دەکاتەوە ، ماددەی مەنگان (Mangan) دادەبەزێنێت ، کانزایەکە (دەبێتە ھۆی کاری نێگەتیف لە سەر مرۆڤ) ، بە رێژەی ٣٠ جاران خەستییەکەی لە فرمێسکدا بەرزترە وەک لە خوێندا .\nسوودەکانی گریان :\nھەردوو چاوەکان پاکدەکاتەوە ، لە ٩٠ % مرۆڤەکان پاش گریان ھەست بە باشی دەکەن ، تەنیا لە ١٠% یان نەبێت .\nلە گەڵ فرمێسکدا ھەرچی ماددەی کیمیایی ژەھراوی ھەیە دەکرێتە دەرەوەی لەش (لە ئەنجامی خەفەتەوە) و دەرەنجام نائارامی چارەسەرنەکراو خراپ دەبێت .\nماسولکەکانی ڕووخساری مرۆڤ گرژدەبن و خاودەبنەوە تا پشوودەدەن .\nخراپییەکانی گریان :\nکاتێک کە منداڵ ژیر نابێتەوە دایک و باوک زۆر ناڕەحەت و ھەندێکجار توڕە دەکات .\nچەند توێژینەوەیەک ئاماژە دەکەن کە گریان ئازار کەم دەکاتەوە .\nلە ٢٠% ی دووبارە بوونەوەی گریان نزیکەی ٣٠ خولەک دەخایەنێت ، کە مرۆڤ ماندوودەکات و لەوانەیە ببورێتەوە .\nبریتییە لەو دڵۆپە شلانەی لە گلاندە خانە فرمێسک رژێنەرەکانەوە دروست دەبن ، کاری سەرەکییان بریتییە لە تەڕکردنی نێوچاو بۆ ئەوەی لە ھیشکبوونەوە بیان پارێزێت . فرمێسک ڕشتن سەرنجی کەسانی دەوروبەر رادەکێشێت ، دەردانی فرمێسک وەڵامی ھەستی مرۆڤە و لەوانەشە ئەوانی دەوروبەری یان بەرانبەری پێ ھەڵبخەڵەتێنرێت .\nھەندێک جار ئەو نەخۆشانەی کە حەساسیەت یان ھەڵامەتیان ھەیە قەترە ئاوی فرمێسک ئاسا لە چاوەکانییانەوە دێتە دەرەوە . بەڵام مەرج نییە یەکێک دەبێت بگری ئەوسا فرمێسک لە چاوەکانیانەوە بێتە دەرەوە (ئەوانە لە ناوەوە دڵتەنگ و زوویرن و فرمێسک نایەتە نێو چاوەکانیانەوە) . ئەوەی ڕاستی بێت تویژەران دەبێژن لەوانەیە لەبەرئەوەی ئافرەتان بەسۆزترن لە پیاو ئەوان زێدەتر دەگرین کە ھەمیشە سووکناییەکی دەروونییان پێ دەبەخشێت .\nفرمێسک نائارامی دەڕەوێنێتەوە و مرۆڤ بە ورەتر، بەھێز و لەش ساختر دەبێت .\nفرمێسک پێکھاتووە لە : پرۆتین ، ماگنیسیۆم ، پۆتاسیۆم ، ھۆرمۆنی پرۆلاکتین ، بڕێکی سەرەکی پیکھاتەی فرمێسک بریتییە لە ماگنیسیۆم گەر بە رێژەیەک کەم ببێتە ئەوا دەبێتە ھۆی مەینی خوێن و دابەزاندنی کۆلێسترۆڵ ...تاد .\nگڵاندەکانی فرمێسک ٣ جۆر فرمێسک دەردەکەن :\n# فرمێسکی بەردەوام ، بە بەردەوامی نێو چاوەکان تەڕن ، ئاو ، چەوری و دژە ھەوکردنەکانیان تێدایە .\n# فرمێسکی بەرتەک ، ھەمان پێکھاتەی سەرەوەیان ھەیە بەڵام بەرتەکی تەنی بێگانەن کە دەچنە نێو چاوەوە (ھەندێک جار سوور دەبنەوە) .\n# فرمێسکی سۆز ، چەوری ، ماگنیسۆم و پرۆلاکتینی زێدتری تێدایە.\n٢. www. lovediancik.blogspot.com.\n٤.www.sanatatea.ro ,Plansul are efecte benefice asupra organismului uman\n3362 جار خوێندراوه‌ته‌وه


چاوپێكەوتنی كومیتەی سوئیسی سازمانی خەبات و كومیتەی یۆنانی YNK\nرۆژی 12/12/2015 كومیتەی سوئیسی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران لە سەردانێكی كاریی بۆ وەلاتی یۆنان چاوی بە بەرپرسانی كومیتەی یۆنانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەو وەلاتە كەوت. بەرێز كاك ئازادی حوسێن زادە بەرپرسی كومیتەی سوئیسی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران لەو سەردانە دا لە لایەن بەرێزان كاك رەوا محەممەد كەریم بەرپرسی كومیتەی یۆنانی YNK و هەروەها كاك جەماڵ بەرپرسی كەرتی 2 و كاك هێرش بە گەری پێشوازیی كرا.\nلەودیدارە دۆستانیە دا وێرای ئەوەی كە ئاڵوگۆری بیرورا لەسەر زۆر بایەتی پێوەندیداری سیاسی و رۆژ كرا، لەسەر رەوشی ئاوارە و پەنابەرانی كورد قسە كرا. هەر لەو پێوەندییدا دوو لایەن لەسەر ئەوە هاورا بوون كە پێویستە هاوكارییەكان وەك حیزبە كوردییەكانی كوردستان زیاتر بكەن و هاوئاهەنگیەكانیان پەرە پێ بدەن.\nلە كۆتایی ئەو دیدارە لەسەر پێوەندیی و دۆستایەتی لە مێژەینەی نێوان سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران و یەكێتی نیشتمانی كوردستان پێداگریی كرایەوە .\nڕێکه‌وت: 2015-12-21 15:37:49


له ناوچه‌ی قه‌سرشیرین به دروشمی ‘ئاشتی‌و پێکه‌وه‌ژیان’ مانۆڕی سه‌ربازی به‌ڕێوه ده‌چێت – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / له ناوچه‌ی قه‌سرشیرین به دروشمی ‘ئاشتی‌و پێکه‌وه‌ژیان’ مانۆڕی سه‌ربازی به‌ڕێوه ده‌چێت\nله ناوچه‌ی قه‌سرشیرین به دروشمی ‘ئاشتی‌و پێکه‌وه‌ژیان’ مانۆڕی سه‌ربازی به‌ڕێوه ده‌چێت\nیه‌ك شه‌ممه 13 نیسان 2014\tکوردستان, هەواڵ 60 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسه‌رله‌به‌یانیی ئه‌مڕۆ یه‌کشه‌مه 24خاکه‌لێوه هێزه‌کانی کۆماری ئیسلامی مانۆڕێکی به‌رفراوانیان له ناوچه‌ی قه‌سر شیرین ده‌ستپێکردووه که تێیدا زیاتر له 6هه‌زار که‌س له 80ده‌سته‌دا رۆڵ ده‌بینن.\nبه‌رپرسی ئه‌و هێزانه به ماڵپه‌ڕی حکومه‌تیی ئیرنای راگه‌یاندووه: له مانۆڕه‌که‌دا هێزه سنوورپارێزه‌کانی کرماشان، ورمێ، سنه، ئیلام، ئه‌هوازو چه‌ند هۆزێکی کورد به‌شدارن. مانۆڕه‌که بۆ ماوه‌ی چوار رۆژ به‌رده‌وام ده‌بێت‌و هۆزه‌کانیش له رۆژی کۆتاییدا به‌شداری مانۆڕه‌که ده‌بن.\nئه‌م مانۆڕه به نمایشێکی به‌رفراوانی سه‌ربازیی هێزه‌کانی کۆماری ئیسلامی داده‌نرێت له ماوه‌ی ساڵانی رابردوودا که هه‌م هێزه ئاسمانییه‌کان ده‌وری تێدا ده‌بینن‌و هه‌میش هێزێکی زۆری زه‌مین ته‌قه‌مه‌نییه‌کی به‌رچاو به‌کاردێنن.\nسه‌رچاوه‌که ئاماژه‌ی به‌و‌ه‌ش کردووه که په‌یامی ئه‌م مانۆڕه ‘ئاشتی‌و پێکه‌وه‌ژیان’ه. کۆتایی مانۆڕه‌که هاوکاته له‌گه‌ڵ 28خاکه‌لێوه رۆژی ئه‌رته‌شی کۆماری ئیسلامی.\nهاوکات سه‌رچاوه‌که له زاری فه‌رمانداری بیجاڕه‌وه رایگه‌یاندووه، ‘به‌سیج’یش بڕیاره بۆ ماوه‌ی دوورۆژ له ده‌وروبه‌ری بیجاڕ مانۆرێکه گه‌وره به‌ڕێوه ببات. ئه‌و سه‌رچاوه‌یه ئاماژه‌ی به کات‌و شوێنی به‌ڕێوه‌چوونی مانۆڕه‌که‌ی بیجاڕ نه‌کردووه، به‌ڵام پێده‌چێت له سه‌روبه‌ندی رۆژی ئه‌رته‌شی کۆماری ئیسلامیدا بێت که ده‌که‌وێته کۆتایی ئه‌م حه‌فته‌یه.


سیاسەت - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە ڕامیاریەوە)\nسیاسەت یان ڕامیاری پرۆسەیەک یا شیوازێکی وەرگرتنی بڕیارە بۆ گروپەکان. ھەرچەند باوە کە ڕامیاری بە حکومەتەوە وابەستە بێ، بەڵام ڕامیاری لە ھەموو چاڵاکییەکانی مرۆڤدا و لە دامەزراوە ئەکادیمیایی و ئایینی و بازرگانیەکاندا بەدی دەکرێ.\nزانستی ڕامیاری بریتیە لە توێژینەوەی ھەڵس و کەوتی ڕامیاری و پشکنینی چۆنیەتی وەدەستھێنان و پێرەوکردنی دەسەڵاتە، بۆ نمونە توانای سەپاندنی ئیرادەی خۆت بەسەر کەسێکی تر. تیۆرزانێک بەناوی ھارۆڵد لاسوێڵ بەم شێوەیە پێناسەی ڕامیاریی کردووە «کێ چی وەدەست دێنی و کەی و چۆن».\n١ دەوڵەتێکی سروشتی\n٤ ھێزی ڕامیاری\n٥ دەسەڵات و شەرعیەت\n٥.٣ یاسایی ھوشیارانە\nلە ساڵی ١٦٥١ دا تۆماس ھۆبز بەناوبانگترین کتێبی خۆی بو ناوی Leviathan بە چاپ گەیاند و، لەو کتێبە بۆ بەھانە ھێنانەوە بۆ ھاتنەکایەوەی کۆمەڵگەکانی مرۆڤـ مودێلێکی پەرەسەندنی سەرەتایی مرۆڤـ خستە روو. ھۆبز لەو مودێلە باسی لە دەوڵتێکی نایابی سروشت دەکرد کە تێیدا ھەموو تاکەکان بەیەکسانی سود لە سەرچاوەکانی سروشت وەدەگرن و لە بەکارھێنانی ھەر ئامرازێک بۆ گەیشتن بەو سەرچاوانە ئازادن. بۆ ھۆبز دەرکەوت کە ئەمجۆرە رێکخستنە بووە ھۆی پەیدابوونی "شەڕی ھەمووان دژی ھەمووان" یاخود بە لاتینی "bellum omnium contra omnes". جگە لەوەش بۆی دەرکەوت کە پیاوان لەو حاڵتەدا دەچنە نێو حاڵتێکی گرێبەستی کۆمەڵایەتی و دەستبەرداری مافی رەھای خۆیان بۆ ھەندێ جۆری پاراستن دەبن. لەکاتێکدا وا دیارە کە ھەرەمەکانی زاڵبوون و ھاوکاری کۆمەڵایەتی بونیان بۆ سەردەمی بەر لە ھاتنەکایەوەی کۆمەڵگەکانی مرۆڤـ دەگەڕێتەوە. مودێلی ھۆبز لۆژیکی ھێنانەکایەوەی کۆمەڵگەی مرۆڤـ پیشان دەدات.\nڤی جی گلاید ئەو گۆڕانکاریەی کە بەسەر کۆمەڵگەی مرۆڤـ کە لە دەوروبەری ساڵی ٦٠٠٠ پێشی زاینیدا ھات بە شۆرشی شارستانی ناو دەبات. یەکێ لە روخسارەکانی ئەم جۆرە نوێیەی شارستانیەتی بە دامەزراوەکردنی چینایەتی کۆمەڵایەتی و پیشە ناکشتوکاڵییەکان (لەوانە پیاوانی ئاین و پارێزەران) و باجسەندن و نوسینە. کە ھەموویان پێویستیان بە بوونی بە شوێنێکی پڕ لە دانیشتوانە- یاخود شارەکانە.\nوشەی ڕامیاری (politics) لە وشەی یۆنانی (polis) سەرچاوەی گرتووە. ڕامیاریی بازرگانی و ئاینی و ئەکادیمیایی و ھەموو جۆرە سیاسەتێکی تر – بە تایبەتی ئەوانەی بەدەست کەم سەرچاوەییەوە دەناڵێنن- ھەرەمێکی زاڵبون لەخۆیان دەگرن، کەواتە ڕامیارین. زۆربەی جار ڕامیاری لەرووی پەیوەندی بە بەرێوەبردنی حکومەتەکاندا دەخوێندرێ. کۆنترین شێوەی حکومەت شێوەی رێکخراوی خێڵکی بوو. حوکمی پاشایەتی میراتگری حوکمی گەورە پیاوانی خێل بوو و سیستەمیچکی فیوداڵ وەک ریچکخستنێگ کە تێیدا تاکە خێزانێک کۆنترۆڵی کاروبارە ڕامیاریەکانی گروپێک دەکرد. کەواتە مێژووی سیستەمی پاشایەتی بۆ ٥٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە کە بەردەوام بەشێوەیەک لە شێوەکان ھەبووە.\nھێز (Power) توانای سەپاندنی ویستی خۆتە بەسەر کەسێکی تر. رەنگە سەپاندنەکە توانای ھێزیشی لەگەڵدایە، یاخود با بڵێن توند و تیژی.\nدەسەڵات (Authority) ھێزی سەپاندنی یاساکان و مسۆگەرکردنی ملکەچی و سەرکردایەتیکردن و دەستنیشانکردن و حوکمکردن.\nشەرعیەت (Legitimacy) خەسڵەتێکی حکومەتە کە بەرێگەی وەدەستھێنان و پراکتیزەکردنی دەسەڵاتی ھێز بەپێی پرەنسیپ و پێوەری دانپیانراو و قبوڵکراو وەریگرتووە.\nحکومەت ئەو دەستەیە کە دەسەڵاتی ھەیە یاسا دەربکات و بیانسەپێنێ.\nڕستە بەناوبانگەکەی ساموێل گۆمپەرز "دۆستەکانت خەڵات بکە و دوژمنەکانت سزا بدە" باس لە دوو جۆر لە پێنج جۆرەکەی ھێز دەکات کە زانایانی دەرونناسی کۆمەڵایەتی باسیان لێوە دەکەن، یاخود با بڵێن ھێزی ھاندەر incentive power (دەسەڵاتی خەڵاتکردن) و ھێزی خورتی coercive power (دەسەڵاتی سزادان). ھەرسێ ھێزەکەی تریش لەم دووانە ھەڵدەقوڵێن. ھێزی شەرعیانە، ھێزی پۆلیس یاخود ناوبژیوان، ئەو دەسەڵاتەیە کە بە تاکێک بەخشراوە و بەو پێیە دەتوانێ پێوەری ھەڵس و کەوتەکان بسەپێنێ. ھێزی شەرعیانە لە ھێزی خورتی ئەچێ بەوەی کە ھەڵس و کەوتی نابەجێ بە غەرامە یاخود سزایەکی تر سزا دەدات. ھێزی ناوبژیوان، ھێزێکە بە کەسانێک دەبەخشرێ لەبەر چاکییان یاخود دەستکەوتەکانیان یاخود ھەڵوێستەکانیان. تێرکدرنی حەزی ھەستکردن بە وێکچوون لەگەڵ ناودارێک یا قارەمانێک ئەوە خەڵاتی ملکەچبوونە. ھێزی پسپۆر، ھێزێکە لە خوێندن یا ئەزموونە سەرچاوەی گرتووە. زۆر جار جێبەجێکردنی رێنماییەکانی راھێنەریچکی بەئەزموون سەرکەوتنی لێ بەرھەمدێ وەک خەڵات. ھێزسپۆران بە بارودۆخەکانەوە بەندە، چونکە نەشتەگەرێکی مێشک ناتوانێ بۆڕیەکانی ئاوی ماڵەکەت بۆ چاک بکاتەوە.\nدەسەڵات و شەرعیەت[دەستکاری]\nماکس وێبەر سێ سەرچاوەی شەرعیەت بۆ دەسەڵات دەستنیشانکردووە کە بە (پۆلینکردنی سێ لایەنەی دەسەڵات) ناسراوە. ھەروەھا سێ ھۆی پێشنیار کردووە کە لەبەر چی خەڵک ئەو فەرمانانەی کە پێیان دەدرێ جێبەجێ دەکەن:\nدەسەڵاتە تەقلیدیەکان پشتیوانیان ھەیە چونکە بەردەوامن و پشتیوانی لە بەھا ھەبووەکان و حاڵی حازر status quo دەکەن. دەسەڵاتی تەقلیدی درێژترین مێژووی ھەیە. کۆمەڵگەی باوکسالاری (و لەوەش دەگمەنتر دایکسالاری) سەرچاوەی پاشایەتی بۆماوەیین کە تیایاندا دەسەڵات وەچەکانی سەرکردەکانی پێشوو دەدرا. شوێنکەوتوانیش ملکەچی ئەمجۆرە دەسەڵاتە دەبن چونکە دەڵێن "ئێمە ھەر فێری ئەم شێوازە بووینە". نمونەی دەسەڵاتدارانی تەقلیدی پادشاکان و شاژنەکانن.\nدەسەڵاتی کاریزمایی بۆ جوانی روح سوکی کەسێک یاخود ھێزی کەسایەتی تاکێک دەگەڕێتەوە (بۆ نمونەی ھەرە توندڕۆ بروانە کەسایەتی پەرستن). رژێمە کاریزماییەکان بە تەمەن کورتی ناسراون و بەدەگمەن لەپاش مردنی ئەو کەسانەی بەرێوەیان دەبەن دەمێنن.\nدەسەڵاتە یاسایی و مەعقولەکان تواناکانییان لە سەپاندنی ھەڵس و کەوت لەو پۆستەی کە ھەیانە وەردەگرن. ئەوجۆرە دەسەڵاتە پێویستی بە ملکەچی بۆ پۆستەکە نەک بۆ خاوەن پۆستەکە بن. دیموکراسییە مۆدێرنەکان نممونەی رژێمە یاسایی ھۆشیاریانەن.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=سیاسەت&oldid=765810»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:١٩ی ٢١ی ئازاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


تەشەنا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nتەشەنا بریتییە لە تێچوون، بڵاوە بوون و گەشە کردنی میکرۆب و مشەخۆر لە برین یا ئەندامێکی زیندوو (میواندار). ئۆرگانیسمی میکرۆبی، جەستەی خانەخوێ دەکاتە خوانی بژیوی خۆی و تێدا دەگەشێتەوە و پەرە دەستێنێ. ھۆکارەکانی تەشەنا بریتین لە جۆرەکانی مشەخۆر، ڤایرووس، پریۆن و کارگ و....\nکۆئەندامی بەرگریی جەستەی نەخۆش بە شێوەی ئاسایی لەگەڵ ئەم میوانە بیانییەدا بەربەرەکانێ دەکا. بەم ھۆیەوە لە قۆناخەکانی سەرەتاییدا دیاردەی ھەو کردن ڕوودەدات.\nپزیشکی پسپۆڕی تەشەنا دەتوانێ بە نواندنی دەرمان، ڕەوتی نەخۆشییەکە بەرەو باش بوون ببات.\n٢ نیشانەکان و لێکەوتەکان\n٣ پارێز و دەرمان\nناسینەوەی چڵک لە کتوپڕێکدا ناکرێ، بەڵام پزیشک دەتوانێ لە کاتی شک کردن لە ھەرجۆرە تەشەنایێ، لە ئەزموونەکانی خوێن، میز یان کشتی خڵتی سی یارمەتی بگرێ. ھەروەھا ڕادیۆگرافی سینگ و ئەزموونی پیسیش بەسوودە. بۆ دڵنیا بوون لەوەی کە سەرچاوەی تەشەناکە، مێشک نییە، لە شلەی مێشک - پەتەمازە (CFS) نموونەیەک ھەڵدەگرن و دەیخەنە ژێر تاقی کردنەوە.\nلە منداڵاندا سیانۆز (شین بوونەوەی پێست)، تاکی پنی (ھەناسە سواری]] و بزڕکانی پێست نیشانەی تەشەنای تووشە. نیشانەیەکی گرنگی تر تا و یاوی ژوور٣٩ پلەی سانتیگرادە. ناساندنی ھۆکاری تەشەنا زۆر گرنگە و دەبێ دەسبەجێ جۆری ئۆرگانیسمی بەدیھێنەری چڵک دەسنیشان بکرێ تا پزیشک بتوانێ جۆری دەرمانەکە دەسنیشان بکات. تەشەنای ڤایرووسی بە دەرمانی دژەچڵک (ئانتی بیووتیک) چارەسەر نابێت.\nنیشانەکان و لێکەوتەکاندەستکاری\nماندوویی درێژخایەن زیاتر لە سێ مانگ\nدابەزینی لە پەستای کێشی لەش\nعارەق کردنی شەوانە\nھەست بە ئێش و کزانەوەی ماسوولکەکانی لەش\nلە لێکەوتە خراپەکانی چڵکی تووش دەتوانین ئاماژە بکەین بۆ: دابەزینی ئاستی ھۆشیار (دابەزینی وریایی)، لە گۆ کەوتن و کاردانەوە نەمانی مرۆڤ لە ھەمبەر دنەکانی دەوروبەر.\nپارێز و دەرماندەستکاری\nشۆردنی دەستەکان باشترین ڕێگەی خۆپاراستن لە تەشەناکان\nبە پێی ھۆکاری چڵک، پزیشک دەتوانێ لە دەرمانەکانی ئانتی بیووتیک (چڵکی بەکتریایی)، دژەکارگ، دژەڤایرووس (وەک ئاسایکلۆڤیێر) و یان دژەلاکوت (وەک مبندازۆڵ) کەڵک وەربگرێت. بە گوێرەی ڕادەی تووشی چڵک، پزیشک جۆری دەرمانەکە لە خۆراکییەوە بۆ وەشاندن دەگۆڕێت.\nباشترین ڕێگای خۆپاراستن لە نەخۆشی چڵکی: شۆردنی لەپەستای دەستەکان، بەکار ھێنانی دەسکێش لە کاتی دەست لێدانی کەسی نەخۆش، بەکار ھێنانی ماسک لە کاتی تەشەنە کردنی نەخۆشی چڵکی و جیاکردنەوەی زبڵە چڵکییەکان.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تەشەنا&oldid=638882»\nدواجار لە ٠٩:١٥ی ٣٠ی ئابی ٢٠١٩ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:١٥ی ٣٠ی ئابی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


کوژران و برینداربوونی ١٣٨٢ کۆڵبەر لە ساڵی ٢٠١٢ هەتا ساڵ ٢٠٢٠\n12:22 - 11 بەفرانبار 2720\nناوەندی ئاماری ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردپا، لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠ی زایینی، لە ڕاپۆرتێکی جیاکاری_ئاماریدا، ئاماری کوژران و برینداربوونی کۆڵبەرانی لە ماوەی ٩ ساڵی ڕابردووی زایینی دەخاتەڕوو (لە ساڵی ٢٠١٢ هەتا ساڵی ٢٠٢٠).\nخستنەڕووی ئەو ئامارە بەم چەشنەیە؛\nلە ساڵی ٢٠١٢هەتا ساڵی ٢٠٢٠ بە گشتی ١٣٨٢ کۆڵبەر کوژراو و بریندار بوونە (٤٩٦ کوژراو و ٩١٣ بریندار).\n٢٨ کەس لەو کۆڵبەرانە کە کوژران و بریندار بوونه، تەمەنیان لە ژێر ١٨ ساڵ بووە.\n٧٨% لەو کۆڵبەرانە بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە نیزامییەکانی کۆماری ئیسلامی کوژران و بریندار بوون.\nکوژران و برینداربوونی کۆڵبەران بە هۆی بەربوونەوە لە بەرزایی ٧%، سەرمابردوویی و ڕنوو٦% و تەقینەوەی مین ٥%، لە هۆکارە سەرەکییەکانی کوژران و برینداربوونی کۆڵبەران بوون.\nئاماری کوژران و برینداربوونی کۆڵبەران بەپێی ساڵەکان(٢٠١٢ هەتا ٢٠٢٠)\nشێوازی کوژران و برینداربوونی کۆڵبەران بەپێی ساڵەکان (٢٠١٢ هەتا ٢٠٢٠)


پۆلیس چەندین کەسی دەستگیرکرد - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nپۆلیس چەندین کەسی دەستگیرکرد\n"یەکێک لەگیراوەکان لە كڵێسادا دەسەڵاتدارە"\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 4 februari 2015 kl 15.23\nلە پارێزگای ستۆکۆڵم پۆلیسی سوید بۆ دەسگیرکردنی چەن گومان لێکراوێک دوێنێ شەو هەڵیکوتایە سەر چەند ناونێشانێک.\nشەوی ڕابردوو پۆلیس سوید لە ئەرکێکی بەربڵاودا هەڵیکوتایە سەر چەند ناونیشانێک لە پارێزگای ستۆکهۆڵم و بەگومانی ئەنجامدانی تاوانی گەورەی ئابووری چەندین کەسی دەستگیرکرد. وتەبێژی ڕاگەیاندنی پۆلیس لارش بیستروێم ئاماژە بە دەرئەنجامی ئەو کارە دەکات.\n- لارش بیستروێم دەڵێت. لە دەرئەنجامی ئەو ئەرکەی ڕامانپەڕاند توانیومانە چەندین کەس کە گومانی ئەنجامدانی تاوانی ئابووری یان گەندەڵی بەرامبەر دەزگای کاردۆزی (Arbetsförmedlingen) دەستگیر بکەین. هەر بۆنمونە ئەو گومانلێکراوانەی لەسەر تاوانەکانی تۆمارکردنی ئابووری و تاوانی باج دەستگیرکراون.\nجێگەی ئاماژە کە ماوەی چەندین ساڵە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پۆلیسی سوید لەگەڵ هەریەک لە دەزگای باج (Skatteverket)، دەزگای کاردۆزی (Arbetsförmedlingen)، سندوقی بیمەی (Försäkringskassan)، و دەزگای تاوانە ئابووریەکان (Ekobrottsmyndigheten) دا هاوکارە بۆ ئەوە بتوانێت ئەو تاوانە ڕێکخراوانەی کەلەلایەن گرووپە تاوانکارەکانەوە بەڕێوەدەبرێت ئاشکرا بکات. ئەو تاوانانە لە زۆربەی کاتدا بە تاوانی گەوەرەو بێ سنوور لە ڕوو ئابوورییەوە پێناسە دەکرێن. لارش بیستروێم ئتیشک دەخاتە سەربە بەربڵاوی چالاکیەکەی دوێنێ شەویی پۆلیس.\n- لارش بیستروێم دەڵێت. تاڕادەیەک ئەو چالاکەی پۆلیس بەربڵاو بووە. لەبەر ئەوەی ئێمە هاوکات لە چەندین لاوە هەڵمان کوتایە سەر چەندین ناونیشانی جیاجیا کە زۆربەیان کەوتبوونە باشوری پارێزگایی ستۆکهۆڵمەوە. هەروەها هەستاین بە ئەنجامدانی پشکنین لە چەنین جێگەوە ماڵی دیکە. ئەو چالاکەییەی دوێنی شەوەی پۆلیس کە چەندین گومانلێکراوی تاوانە ئابووریەکانی لەسەر دەستگیر کرا بەیەکێک لەو چالاکیە بەربڵاوانەی ئەمساڵ کە بۆ ڕووبەرووی ئەو تاوانانە لەسویدا دادەنرێت.\nجێگەی ئاماژەی مانگی نۆیی ساڵی ڕابردوو ١٦ کەس، لە نێویاندا لەسەر کوشتنی دوو کەس کە برابوون و یەکێکیان یاریزانی تۆپی پێی بوو لەئاستی پلەیەکەکانی سویدا سزای زیندانی دوور و درێژ دەران، واتە بەتوندی سزادران. ئەو کەسانەی کەسە سزادراوانە سەر بە گرووپی ئەوەی کە بە تۆڕی سوێدەرتێلیە یان (Södertäljenätverket) ناسراون بوون. دەستگیر کردنی ئەم سزادراوەنەش بەشێکە لەم چالاکییەی پۆلیس کە دوێنێ شەو ئەنجامیداوە و هاتاوەکو کاتێکی نادیار ئەو چالاکیانە بەردەوام دەبێت.\nجێگەی ئاماژەیە کە لە چالاکیکەکەی دوێنی شەوی پۆلیسدا بەپێی سەرچاوەی بەشی هەواڵەکانی ڕادیۆی سوید ئێکۆت یەکێک لەو دەسگیرکراوانەی دوێنێ شەو کەسێکە لە نێو کەنیسە یان كڵێسایی ئۆرتۆدۆکسی سیریانیەکاندا باڵا دەستەوە بە گۆمانی ئەنجامدانی تاوانی گەندەڵی دەستگیر کرداوە.\nهەروەها بەشێک لەو تاوانکاریانەی هەتاوەکو ئێستا ئەنجامدراون پەیوەندیان بەپلەو پیایە ئەو کەسە باڵا دەستەی نێو کەنیسەکەوە هەیە. ئەوەش لە ڕێگەی سودبینن لەو پایەو پلەی خۆیەوە کە توانیویەتی ساختەکاری لە شێوازی دەمەزراندندا دەزگای کاردۆزی بەملیۆنان کرۆن فریووبدات. لارش بیستروێم هەنگاوەکانی داهاتوو سەبارەت بەو چەلاکییەیان ڕوون دەکاتەوە.\n- لارش بیستروێم دەڵێت. لە ئێستاوە بەشێوەیەک دەستمان بە لێکۆڵینەوەیەکی بەرفراوان کردەووە. هەروەها پیادەکردن ئەو چارەسەرە نەرییتیانەش بۆ نمونە لێپرسینەوە بەڕیوەدەبەین. پاشان توێژینەوە لەسەر ئەوە ئەنجام دەدەین کە بەچی شێوەیەک دەتوانین هەنگاوەکانی داهاتوومان لەسەر لێکۆڵینەوەی ئەم شێوە تاوانە بەرەو پێشەوە بەرین.


هاتووچۆ لە 14 پارێزگای باكوری كوردستان و توركیا قەدەغە دەكرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/29 - 9:09 AM\nلە سبەینێوە هاتووچۆ لە 14 پارێزگای باكوری كوردستان و توركیادا قەدەغە دەكرێت.\nوەزارەتی ناوخۆی توركیا ڕایگەیاند ڕۆژانی شەممە و یەك شەممە لە چوار هاتووچۆ لە 14 پارێزگادا قەدەغە دەكرێت، بەڵام شوێنەكانی وەك نانەواخانە، دوكانی شیرینی كراوە دەبن و چێشتخانەكانیش تەنیا لە ڕێی گەیاندنەوە خواردن پێشكەش دەكەن.\nهاوكات شوێنە گرنگەكانی وەك نەخۆشخانە حكومی و تایبەتەكان و نوڕینگە و دەرمانخانەكانیش بە كراوەیی دەمێننەوە.\nبڕیارەكە پارێزگاكانی وەك ئەنقەرەی پایتەخت، ئیستەنبوڵ، ئیزمیر و غازی عەنتاب دەگرێتەوە.\nوەزارەتی ناوخۆی توركیا ڕاشیگەیاند ئەوانەی سەرپێچی بڕیارەكە دەكەن ڕووبەڕووی سزای دارایی دەبنەوە.