دەسەڵاتی من لە ئەوروپاییەكان زیاتر دەمێنێتەوە\n07:38 - 16/01/2019\nدەسەڵاتی من لە ئەوروپاییەكان زیاتر دەمێنێتەوە\nچل ساڵ لەمەوبەر محەمەد رەزا شای ئێران، ناچاربوو ئێران بەجێ بهێڵێت. سەرەتا وابڵاوكرایەوە كە شا بۆ ماوەی مانگێك دەچێتە دەرەوە و پشوویەكی یەك مانگیی دەدا، بەڵام سەفەرەكە دیارە و قیامەت كەوت و هەرگیز ئێرانی نەبینییەوە.\nئەم دیدارەی رۆژنامەنووسی بەناوبانگی ئیتالی ئۆریانا فالاچی، پێنج ساڵ بەر لە هەڵایسانی شۆڕشی گەلانی ئێران لەگەڵ شای ئێراندا سازی داوە واتا ساڵی 1973. ماڵپەڕی پەیسەر لە ساڵیادی جێهێشتنی یەكجارەكیی شادا دیسان بڵاوی دەكاتەوە.\nگرنگی ئەم دیدارە لەوەدایە كە شای ئێران چەندە دڵنیایە لە پتەوی دەسەڵاتەكەی و چ دنیابینییەكی هەیە سەبارەت بە نەوت و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتانی دراوسێی ئێران. ئۆریانا نایشارێتەوە كە زۆر سەرسامە بە بلیمەتی شای ئێران لە بواری نەوتدا، بەڵام پەشۆكاویشە لەو عیرفانییەی شای ئێران دەیەوێ بۆی شی بكاتەوە كە ئۆریانا ناتوانێ بە ئاسانیی باوەڕ بە قسەكانی شا بهێنێ.\nده‌قی چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ی ئۆریانا فالاچی..\nخاوەنشكۆ لەساڵۆنێكی رازاوەدا كە شوێنی كارەكانیشیەتی وەستاوەو چاوەڕوانە، بەكورتی ویستم سوپاسی بكەم كە قەبوڵیكرد دیدارەكە ئەنجامبدەین. ئەو نقەی لێوە نەهات بەبێ ئەوەی دەم بكاتەوە دەستی هێنا تا تەوقەم لەگەڵ بكات. دەستەكانی وشك و برینگ بوون خوڵكی كردم تا دانیشم، خوڵكەكەی لە تەوقەكەی ساردتر بوو. هەموو ئەمانە روویدا بەبێ ئەوەی لێوەكانی بترازێنێ لێوە نوقاوەكانی وەكو دەرگایەكی داخراو بوون. نیگای وەكو زریانی زستان ساردبوو.\nوا دەردەكەوت شا دەیەوێ سەرزەنشتم بكا لەسەر شتێ كە من نازانم چییە، لەوانەیە هۆكەیشی ئەوە بووبێ تا لوتبەرزیی شاهانەی خۆی لەدەستنەدات. كاتێ دانیشتم (شا)یش دانیشت، ئەژنۆكانی پێكەوە نووساندو دەستەكانی وەكو خاچ راست و چەپ پێكرد، قەدو باڵا رەق و تەقەكەی بەپاڵتۆ تەسكەكەی كە دایمە لەبەریەتی رێك بە(هایلە سەلاسی) دەچوو. بەو جۆرە بەنیگایەكی قوڵەوە زاق زاق لێمی دەڕوانی، لەو كاتەدا بۆم باس دەكرد كە چلۆن لەبەردەم كۆشكدا پاسەوانەكان رێیان پێگرتووم و لێنەدەگەڕان بێمە ژوورەوە، بۆیە ترسام نەكا لەكات و وەختی خۆیا بێمە دیدەنیت. گوێی بۆگرتبووم كاتێ كە وتی " بەداخەوە جاری وا هەیە خۆشخزمەتی زۆر، هەڵەیشی تێدا روودەدا" دەنگی ئەوم گوێ لێبوو، دەنگێكی لەسەرخۆ بوو تەقریبەن بێدەنگ بوو، روخساری ماندوو دیاربوو. لەژێر مووە سپییەكانیدا لوتی لەهەموو ئەندامەكانی دیكەی زیاتر بەرچاو بوو.\nلەشولاری لەناو چاكەت و پانتۆڵێكی رەساسیدا زۆر لاوازو كەم گۆشت دەردەكەوت. ئەحواڵیم پرسی، وتی كە حاڵی ئەوەندە باشە هیچ وەختێ بەو جۆرە باش نەبووە. ئەو هەواڵانەی بەدرۆخستەوە كە دەیانوت رەوشی تەندروستی مەترسیدارە، لاوازبوونەكەیشی خۆی وای ویستووە چونكێ لەبەر ئەوەی هەستیكردووە تۆزێك قەڵەو بووە.\nدوای ئەو قسانە، ماوەیەكی دەویست تا كۆڕی دەمەتەقێ گەرمتر دابێ. دووبارە كە بەچاكی بیرمكردەوە دەبینم سەركەوتوو بووم ویستم مەجلیسی قسە گەرم بكەم وتم " دەتوانم جگەرەیەك داگیرسێنم؟" نیو سەعاتێ دەبوو كە حەزم لەجگەرە كێشانێ بوو، شا وتی " دەبا زووتر بتوتایە خۆم هەرچەندە جگەرەكێشانم تەرك كردووە بەڵام بۆنی توتن و دوكەڵم پێخۆشە" هەر ئەوكاتە لەناو پیاڵەی ئاڵتووندا كە كەوچكی پچكۆلەی ئاڵتوونیشی تیابوو چاییان هێنا. تەقریبەن گشت شتەكان ئاڵتوون بوون، تەپڵەكی ژێر جگەرە ئاڵتوون بوو من هێشتا سووتووی جگەرەكەم تێنەكردبوو، سندوقی پچووكی ئاڵتوون كە بەردی زمڕوتیان لەسەر دانرابوو، پەیكەری پچكۆلە پچكۆلەی ئاڵتوونی و تەنراو بەیاقوتی شین، هەروەها لەگۆشەكان مێز دانرابوون لەبریسكانەوەی زمڕوت و یاقوت و ئاڵتوونەكان دوو سەعاتی رێك ویستم تێبگەم لە مەبەستی خاوەنشكۆ. دوایی لەترسی ئەوەی نەكا لەهیچ شتێك تێنەگەیشتبم هەوڵمدا شا روخسەتم بدات تا جارێكی تر بیبینمەوە، ئەو رازی بوو.\nدیداری دووەممان چوار رۆژ دواتر ئەنجامدرا، ئەمجارە خاوەنشكۆ میهرەبانتر دیاربوو، گومانم كرد بۆ روپامایی من بۆینباخێكی ئیتاڵی كردبووە ملی. قسەكانمان بە ئاسوودەیی دەستپێكرد، كاتێ ئەو دەیزانی ناوی من لەلیستی رەشی پۆلیسی ئێراندایە تۆزێ دڵگرانبووم. پێم وت باشە كتێبەكەی من (ژیان.. جەنگ و هیچی تر )كە لەبارەی شەڕی ڤێتنام نووسراوە بۆچی لەكاتی سەردانی ریچارد نیكسۆنی سەرۆكی ئەمریكا بۆ تاران لەكتێبخانەكان ماشیتانەوەو برانە دەرەوە. بەڕاست كتێبەكە ئەوەندە جێی مەترسی بوو؟ بەسەیركردنێكی توڕەو جدییەوە تەماشای كردم چەند دەقەی پێچوو تا زاڵبێ بەسەر ئەو بەڵگە حاشا هەڵنەگرەداو بێتەوە سەرخۆی، بزەیەكی هاتێ و لەگەڵ زەردەخەنەكەدا لەبارەی رژێمە بەهێزەكەی و پەیوەندییەكانی لەگەڵ سۆڤێت و ئەمریكا هەروەها سیاسەتە نەوتییەكانی. بەڵێ بەڕاستی لەبارەی هەموو شتێكەوە وتووێژمانكرد. دوای ئەوەی لێی دووركەوتمەوە بیرم هاتەوە كە ئەو لەبارەی لەقاودانی هێنانی ژنێك بەدزیەوە لەم دواییەدا، بە دەهری بوونەوە وتی ئەسڵ و ئەساسی نییە.\nبەم چەشنە حاڵیبووم لەبارەی شاوە هەرزۆر كەم دەزانم، لەوانەیە لەجاران كەمتر، سەرباری سێ سەعات دەمەتەقێ شا هەروا مت و نهێنیپارێز مایەوە. وەسفكردنی شا دژوارە ئەویش وەكو زولفەقار عەلی بۆتۆی سەرۆكی پاكستان كەسایەتییەكە هەڵسوكەوت و ئەخلاقێكی پڕ لەدژ بەیەكی هەیەو كردوویەتی بەمەتەڵێك. باوەڕی بەعیرفانییەت هەیە لەهەمان كاتا وەكو پسپۆڕو كارزانێكی نەوت قسە دەكات و هەروایشە. هەر وەكچۆن دەسەڵاتدارێكی موتڵەقە، دیكتاتۆرێكە بەدڵڕەقانە حوكم دەكات. بەجۆرێ قسە بۆ میللەتەكەی دەكات كە پێیوایە باوەڕیان پێیەتی و خۆشیان گەرەكە.\nداڕێژەری (شۆڕشی سپی)یە لەڕووا وا دیارە هەوڵ و كۆششی سەیری داوە بۆ بنەبڕكردنی نەخوێندەواریی و نەهێشتنی دەرەبەگایەتیی (فیوداڵیزم) بەتێڕوانینی شا ژنان یاریدەدەرێكی جوانكیلەن كە ناتوانن وەكو پیاوان بیركەنەوە، بەڵام دواتر لەكارەكانیدا وا دەكات ژنان و پیاوان لە ئەرك و مافدا چون یەكبن. لەكۆمەڵگەیەكدا كە تا ئێستش ژنان لەچك و سەرپۆش دەدەن بەسەریاندا، شا لەپڕ فەرمانیدا بەكچان لەژێر ئاڵاكەیدا خزمەت بكەن.\nكەواتە محەممەد رەزا پەهلەویی كە 32 ساڵ لەمەوبەر لەسەر گڕاوی ترین تەختی دنیا رۆنیشت كێیە؟ ئایا سەر بەدنیای فەرشە یان فەرمانڕەوایانی كۆمپیوتەر؟ ئایا لەبەجێماوانی پەیامبەری ئیسلام (حەزرەتی محەممەد)ە یا لكاوە بەچاڵە نەوتەكانی (ئابادان)ەوە؟\nدەترسێم خاوەنشكۆ پیاوێكی دەسەڵاتپەرست و مەترسیداربێ چونكێ تێكەڵەیەك لە عادەت و خووی كۆن و تازەی تێدایە، ئەمە هەر زیانی بۆ گەلەكەی خۆی نییە بەڵكو بەتایبەت بۆ ئەوروپایش زیانبارە. هەروەها خاوەنشكۆ بۆچوونی سەیر سەیری هەیە، پێیوایە رۆحی (كۆرشی مەزن) هاوێژراوەتە جەستەی ئەوەوەو خوا بۆ هەر ئەوە دروستیكردووە تا شاهەنشایی لەكیسچووی كۆرش زیندوو بكاتەوە (پۆڵ ئاردمەن) لەچیرۆكە سەرنجڕاكێشەكەی خۆیدا (رووخانی 79) وا وەسفی دەكات كە خوازیارە شەڕی سێیەمی جیهان بقەومێ و ئەم تێیدا سەركەوتووبێ. ئەگەر ئەم داوەرییكردنە دوور بووبێ لەواقیعبینی، ئەوا رۆژگار بۆمان دەردەخات. بەڵام ئێستا حاڵی حازر سەرباری ئەم قسانە، گریمانەكانی ئاردمەن رەنگە بەتەواوی بێنەدی.\nمەگەر محەممەد رەزا پەهلەویی لەو چاڵە نەوتانەی لەبەردەستا نییە كە دوایین چاڵە نەوتن لەدنیادا وشكاییان دێت؟ مەگەر سوپاكەی ئەو سوپایە نییە كە بەس بۆمبی ناوەكی (ئەتۆمی) كەمە؟ مەگەر ناتوانێ بەهۆی نەوت و سوپاكەیەوە مەسەلەن سعودیەو كوێت داگیر بكات؟ لە تەواوی لێوارەكانی (كەنداوی فارس)ـدا دایكۆتێ؟ ئاسایشی ئەمریكاو سۆڤێت بشێوێنێ و دەسەڵاتی هەردوولایان بپسێنێ؟ مەگەر هەوڵی نەدا تا بە كڕینی (پان ئەمریكان) و فیات و زۆر شتی دیكە بەرەو رۆژوئاو هاشاوڵ بێنێ؟\nئێمەومانانی رۆژاوایی زۆر سادەو گەوج بووین كە ئەومان نەناسیوەو دەبوا بیناسین، بەهۆی سادەییمانەوە لاپەڕە هەستیارەكانی چاپەمەنی خۆمان پڕ كردبوو لە كەسێتی شایەك كە لەڕاستیدا نەبوو، ئێمە نەمانتوانی رووی پشتەوەی ئەو ببینین. كورت بین بووین قەت نەهات بەفكرماندا كە بۆ ناسینی ئەو عەینەك لەچاوكەین، ئێمە تەنانەت زەحمەتی ئەوەشمان نەدایە بەر خۆمان تا بزانین چەند چاڵە نەوتی هەیە كە بوونە هۆی بەرفراوانی دەسەڵاتەكەی لەناوەوەو دەرەوەی وڵاتەكەیدا.\nئۆریانا: خاوەنشكۆ... بەر لەهەرشت دەمەوێ لەبارەی خۆتان و پایەكەتانەوە وەكو پادشایەك قسە بكەین، لە دنیایش ئێستا تەنیا چەند پادشایەك ماونەتەوە، من قەت قسەیەكی تۆم بیرناچێ كە لەدیدارێكدا وتووتە ئەگەر بشیایە لەهەوڵەوە دەستم پێكردایەتەوە، ئەوا دەبوومە كەمانچەژەن یا برین پێچ یان شوێنەوارناس یا هەرشتێكی دیكە بێجگە لە پاشایەتی.\nشا: بیرم نایە شتێكی وام وتبێ، بەڵام ئەگەر وتبَتیشم قەستم ئەوەبووە بەڕاستی ئەركی پادشایەتی پڕە لەدەردی سەری، زۆر جار روو دەدا كە شایەك لەپاشایی وەڕز دەبێ ئەوە لەمنیشدا روویداوە بەڵام ئەوەیش بەو واتایە نییە كە بمەوێ دەستبەرداری پلەو پایەی خۆم بم. باوەڕم بەخۆم و ئەوەی ئەنجامی دەدەم هەیە.\nكاتێ كە دەڵێی چەند پادشایەك ماون ئاماژەیە بەپرسیارێك كە من تەنیا وڵامێكم هەیە بۆی ئەگەر تەختی پادشایی نەمێنێ، پشێوێ دێتە ئاراوەو دەسەڵاتێكی دیكتاتۆری دێتە سەرحوكم. بەهەرحاڵ سیستمی پاشایەتی تەنیا رێگەیە بۆ بەڕێوەبردنی ئێران، ئەگەر من توانیبێتم شتێكم بەشتێ كردبێ لەبەر ئەوە بووە كە پادشام. بۆ راپەڕاندنی كاروبارەكان پێویستە دەسەڵاتت هەبێ كە دەسەڵاتت هەبوو پێویستت بە روخسەت و ڕاوێژكردنی ئەم و ئەو نییە، هیچ پێویست ناكات بۆ بڕیاردان لەگەڵ كەس وتووێژ بكەی.\nشتێكی سروشتییە لەوانەیە منیش هەڵە بكەم دەی خۆ منیش ئینسانم. سەرباری ئەمانە ئەركێكم لەسەرشانەو دەبێ ئەنجامیبدەم، رژدم لەسەر ئەوەی كە واز لەتاج و تەخت نەهێنم و ئەو ئەركانە بەجێ بێنم. ئەوە رۆشنە كە ناتوانین پێشبینی داهاتوو بكەین، بەڵام دڵنیام سیستمی پاشایەتی لەئێران لەحكومەتەكانی ئێوە زیاتر لەسەر حوكم دەمێنێتەوە، یا باشترە بڵێم حكومەتەكانی ئێوە درێژەیان نابێ و دەسەڵاتی من لەسەر پێی خۆی دەوەستێ.\nئۆریانا: خاوەنشكۆ چەندجار هەوڵدراوە لەناوت بەرن؟\nشا: بەكردەوە دوو جار، وەكی دیكەش هەر خوا دەزانێ.. بەڵام ئەوە چ گرنگییەكی هەیە؟ راستییەكەی ئەوەیە ترسی كوشتن نامشڵەژێنێ و بیری لێناكەمەوە، پانزە بیست ساڵێ لەمەوبەر بیرم لەوە دەكردەوە لەبەرخۆمەوە دەموت" باشە بۆچی بچمە فڵانە شوێن؟ حەتمەن پیلانێك چنراوە بۆم، باشە بۆچی سواری فڵانە فڕۆكە ببم حەتمەن بۆمبێكی تەوقیتكراوی لێدانراوەتەوە" بەڵام ئیتر ئێستا نەخێر ترسی مردنم تێدا نەماوە، شتەكە ئەوە نییە كە ئازاو بوێرم یا متمانەم بەخۆمە، ئەم هێور بوونەوە دەروونییە لەگوڕو تینێكی عیرفانییەوە هەڵقوڵاوە. لەو باوەڕەدام تا ئەو ئەركانەی لەسەرشانمن جێبەجێیان نەكەم هیچ روونادات، رۆژی تەواو بوون خوا دیاری دەكات نەك ئەو كەسانەی خوازیاری مردنی منن.\nئۆریانا: ئەی كەواتە بۆ ئەوەندە خەمباری؟ لەوانەیە هەڵە بم بەڵام هەمیشە گرفتار دێیتە بەرچاو\nشا: رەنگە وابێ و من پیاوێكی پەشێو بم، بەڵام پێموابێ ئەوە خەمێكی عیرفانییە خەمێك كە ئیلاقەی بەعیرفانی بوونی منەوە هەیە. ناتوانم لەوە زیاتر بیبەمەوە سەر شتێكی دیكە چونكێ هیچ شتێ لەئارادا نییە خەمبارم بكات. هەرچی دڵم بیخوازێ لەبەردەستمە چ وەكو ئینسانێ چ وەك پادشایەك. لەڕاستیا هەموو شتێكم هەیە ژیانم وەكو خەونێكی خۆش دەچێتەسەر لەبەر ئەمانە هیچ كەسێ نییە لەدنیا بەقەدەر من بەختەوەربێ.\nئۆریانا: لەگەڵ ئەوەیشدا خەندەیەكی شادیهێنەری سەر لێوت وەكو كشانی ئەستێرەیەك دەگمەنە، باشە تۆ قەت پێناكەنی؟\nشا: تەنیا ئەوكاتانەی كە شتێ رووبداو بۆ پێكەنین بشێ پێدەكەنم، ئەو شتەیش دەبێ بەڕاستی پێكەنیناوی بێ. شتی دووبارە نەبێ، لەڕاستیا لەو كەسانە نیم كە بەهەموو شتێ گەوجانە پێدەكەنن، تەنیا بیرێ لە دوانزە ساڵی هەوەڵی دەسەڵاتەكەم بكەرەوە جا بزانە ژیانم چەندە دژوارو ناڕەحەت بووە، هەڵاتن بۆ رۆمات لە بیر نییە؟ بیری (دكتۆر موسەدەق)ت دێ، جا من باسی كێشە شەخسییەكانم ناكەم لەگرفتارییەكانی پاشایەتی ئەدوێم. ناتوانم پاشایەك لەئینسانێك جیاكەمەوە، من بەر لەوەی ئینسان بم پادشام. پادشایش چارەنووسەكەی ئەوەیە ئەركەكانی بەجێ بێنێ ئەوانی دیكە گرنگ نین.\nئەوە تەنیاییەكی قوڵە، پاشا نابێ ئەوەی دەیانڵێ و ئەوەیشی دەیانكات حیساب بۆ كەس بكات، سەپاوە بەسەریا كەتەنیابێ، لەگەڵ ئەوەیشا بەگشتی من تەنیا نیم چونكێ ئەو هێزەی كە كەسانی دیكە نایبینن لەگەڵمدایە، وزەیەكی عیرفانی. ئینجا پەیامی عیرفانی و دینیم بۆ دێت، زۆر ئیماندارم و باوەڕم بەخوا هەیە، هەمیشە دەیڵێم ئەگەر خوایەك نەبایە دەبوو خۆمان خوایەكمان بتاشیایە. بەڕاستی ئەو كەسانە كڵۆڵن كە خوایان نییە ئەوانە زۆر ئازارم دەدەن، بەبێ خوا ژیان ئاسان نییە من لەپێنج ساڵیمەوە لەگەڵ خوادا دەژیم لەوكاتەوە كە لەغەیبەوە سروش(ئیلهام)م بۆ هاتووە.\nئۆریانا: سروش .. خاوەن شكۆ؟\nشا: بەڵی سروش و تەجەلیات.\nئۆریانا: چی و لەكوێ؟\nشا: لەپێغەممەرانەوە... ئاهــ پێم سەیرە كە نایزانی. خۆ هەمووان دەزانن كە ئیلهامم بۆ هاتووە، تەنانەت لەژیاننامەكەشمدا نووسیومە، لەمنداڵیمدا دووجاران ئیلهامم بۆ هاتووە جاری یەكەم تەمەنم پێنج ساڵانە بوو، جاری دووەم شەش ساڵان. جاری یەكەم حەزرەتی قایم (محەممەدی مەهدی) م بینی، لەمەزهەبی ئێمەدا قایم ئەو غەیب بووە تا جارێكی دیكە بگەڕێتەوەو دنیا رزگار دەكات، ئەو رۆژەی توشی رووداوێكـ هاتم كەوتم بەسەر بەردێكــدا، ئەوە ئەو بوو كە قوتاری كردم و هاتە نێوان من و بەردەكە، خۆم بینیم. خەون نەبوو راستی بوو راستییەكی بەرجەستە تێدەگەی؟ من ئەوم بینی بەڵام هیچ كەس لەپاسەوانەكانم نەیانبینی چونكێ بێجگە لەمن كەسی دیكە نەیدەتوانی بیبینێ... ئهــا.. دەترسێم لەمەبەستەكەم سەر دەرنەكەی.\nئۆریانا: نەوەڵڵا لەمەبەستتان تێناگەم.... ئێمە دەمەتەقێكەمان بەباشی دەستپێكرد بەڵام ئێستا ئەم ئیلهام و تەجەلیاتە سەری لێتێكدام و رۆشن نییە بەلامەوە.\nشا: لەبەر ئەوەیە باوەڕ بەقسەكانی من ناكەی. ئیمانت بەخوا نییە بۆیە باوەڕ بەمنیش ناكەی، زۆرن ئەوانەی باوەڕیان بەخوا نییە، تەنانەت باوكیشم باوەڕی بەخوا نەبوو و گاڵتەی بەهەموو ئەو شتانە دەهات. جا زۆربەی كات بەئیحترامێكەوە پێم دەڵێن باشە گومان ناكەی ئەو ئیلهام و تەجالیاتە وەهم و خەیاڵی دەورانی منداڵی بووبێ؟ گشت جارێ وەڵام دەدەمەوە نا.. نا چونكێ من باوەڕم بەخوا هەیە خوا منی هەڵبژاردووە كردووە تا ئەو بەرپرسیارێتییە بەئەنجام بگەیەنم. ئەو ئیلهامانە بوونە موعجیزەیەك كە وڵاتیان رزگاركرد. تەختی پاشایەتی من وڵاتی قوتار كرد لەبەر ئەوەی خوا لەمنەوە نزیك بووە. گەرەكمە ئەمەیش بێژم گشت ئەو كارە مەزنانەی بۆ ئێران ئەنجاممداوە تەنیا ئازایی خۆم نییە، راستە دەتوانم ئەنجامیان بدەم بەڵام دەزانم كەسێ هەیە باڵیگرتووم و پشتیوانمە ئەویش خوایە.. حاڵیبووی؟\nئۆریانا: نەخێر... باشە ئەو سروش و ئیلهامانە هەر لەمنداڵیدا بۆت هاتوون ئەی لەگەوەرییدا؟\nشا: وتم خۆ كە هەر لەمنداڵیدا بوون، لە گەوەرییدا قەت نەمبینین بەڵكو خەونیان پێبەخشیوم. بەدرێژای ساڵێ یا دوو ساڵ تەنانەت حەوت یا هەشت ساڵ تەنیا خەونێ یان دووانم دیوە.\nئۆریانا: چی خەونێك؟\nشا: خەونی عیرفانیی، ئەو خەونانەی كە بۆ نموونە دەیخاتە بەرچاوم كە دوو یا سێ مانگی دیكە چ دەقەومێن رێك ئەو شتانە دوو سێ مانگ دواتر روویانداوە. بەس ناتوانم ئەو خەونانەت بۆبگێڕمەوە لەبەر ئەوەی تەنیا ئیلاقەی بەشەخسی خۆمەوە نەبووە بەڵكو ئیلاقەی بەپرسی ناوخۆی وڵاتەكەشمەوە هەبووە. بۆیە دەبێ ئەوانە وەكو نهێنی وڵات بمێننەوە.\nبەڵام لەوانەیە باشتر تێبگەی ئەگەر لەبری خەون بینین دەستەواژەی هەستكردن و پەی پێبردن بەكاربێنم، باوەڕم بە پەی پێبردنی دڵ هەیە، هێندێ كەس هەن باوەڕیان وایە رۆح لەجەستەی كەسێكی دیكەوە دەگوازرێتەوە جەستەی كەسێكی دیكە (تناسخ – دۆنایدۆن) بەڵام من بە پەی پێبردنی دڵ بڕوام هەیە، هەستی ئەوەم هەیە پێش رووداوەكان پەی بەو شتە دەبەم كە دەقەومێ. تەنانەت ئەو رۆژەی لەنزیكەوە بەر فیشەكیاندام بەیارمەتی لێهاتووی خۆم قوتارم بوو، وەكچۆن لەیاریی بۆكسێندا پێیی دەڵێن هەڵبەزو دابەز یەك دوو سانیە پێش ئەوەی گوللەیەك بچزێ بەسەر دڵما، بزاوتم و لەبری ئەوەی گوللەكە بەر دڵم كەوێ بەر شانم كەوت. ئەوە موعجیزە بوو من بڕوایشم بە موعجیزە هەیە. بیهێنە پێشچاوت كاتێ پێنج گوللەم پێوە دەنرێ یەكێ بەر دەموچاوم، یەكێ سەرشانم، یەكێ بەر سەرم و دوان بەر لاشەم دەكەون و دوایین فیشەك لە لوكەیدا گیر بوو نەتەقی، دەبێ ئیتر باوەڕ بەموعجیزە بێنی. چەندجارانی دیكە توشی رووداوی فڕۆكە هاتووم بەموعجیزەو ویستی خواو پێغەممەران بەساغی دەرچووم. دەبینم تۆ درەنگ باوەڕ دەهێنی.\nئۆریانا: كورە زیاتر لەدرەنگ باوەڕهێنان.. من وڕو گێژ بووم بەڕاستی تیاماوم، لەبەر ئەوەی لەبەردەم كەسێكدام پێشتر نەمزانی بوو وایە. هیچ شتێكم لەبارەی ئەم ئیلهام و تەجەلیات و شتانەوە نەدەزانی، لەبارەی ژنهێنان و جیابوونەوەكانیشت هیچ نازانم هەڵبەتە ئەمە بۆ ئەوە نییە لە باسەكە دووركەوینەوە بەڵام لەوانەیە تەڵاقدانەكان فیلمنامەیەك بن؟\nشا: وتنیان دژوارە چونكێ ژیانی من بەگوێرەی چارەنووس تێپەڕیوە، وەختێ ناچار بووم مل بدەم بۆ ئەوەی حەرزو ئارەزووەكانی خۆم بخەمە ژێر پێم، هەركاتێ چارەنووس ویستبێتی ئاستەنگ بێتە پێش ددانم بەخۆمدا گرتووە. كاتێكیش بڕیاربووە ئەركەكانم بەجێ بێنم نەموتوانیوە پێچەوانەی چارەنووس بەهەواو هەوەسی خۆم بجوڵێمەوە، هەواو هەوسی شەخسی لە پادشادا جێی نابێتەوە، پادشا قەت فرمێسك بۆخۆی ناڕێژێ و بۆیشی نییە وا بكات، پادشا بەر لەهەموو شتێ ئەركی لەسەرشانە، هەستی بەرپرسیارێتی لای من هەمیشە پتەو بووە.\nئەو كاتەی باوكم پێی وتم دەبێ شابانو فەوزیە مارە بكەی، نەمتوانی ملەجوڕە بكەم، تەنانەت نەمتوانی بڵێم خۆ نایناسم. بەخێرایی قەبوڵمكرد چونكێ ئەركەكەم ئەوەبوو زوو قەبوڵیكەم، ئینسان دەبێ یان پادشابێ یا نە، ئەگەر پادشابوو دەبێ بەرپرسیارێتی و قورسایی پادشایی هەڵگرێ بەبێ ئەوەی چۆك دابدا بۆ ئاستەنگ و دەردی سەرییەكان.\nئۆریانا: خاوەنشكۆ.. واز لەفەوزیە بێنە من بیر لەشاژنە سورەییا دەكەمەوە، تۆ خۆت ئەوت هەڵبژارد تا ببێتە ژنت، باشە تەڵاقدانی كاری لێنەكردی؟\nشا: بەڵێ ماوەیەك.. دەتوانم بڵێم تا فەترەیەكی زۆر یەكێ لەخەمەكانی ژیانم بوو، بەڵام بەزوویی عەقڵ زاڵبوو بۆیە لەخۆم پرسی دەبێ چی بكەم بۆ وڵات؟ وەڵامەكەی ئەوەبوو ژنێكی دیكە بێنم و لەژیانی خۆمدا بیكەمە شەریك تا بتوانم جێنشینێ بۆ تەخت و تاج بێنمە دنیاوە. بەدەربڕێنێكی دیكە من قەت حەزو ئارەزووەكانم لەپرسە شەخسییەكانی خۆمدا چڕ نەكردووەتەوە، بەڵكو دایمودەر تەركیزم لەسەر پرسی وڵات و تەخت و تاجەكەمە. هەوڵمداوە زۆر لەبیری خۆمدا نەبم، با لەبارەی تەڵاق و ئەوشتانەوە قسە نەكەین چونكێ من زۆر لەسەرووی ئەوشتانەوەم.\nئۆریانا: بێگومان... بەڵام شتێكـ هەیەو ناتوانم باسی نەكەم چونكێ زۆر باشە رۆشنبێتەوە، راستە هاوسەرێكی دیكەت هەڵبژاردووە؟\nشا: نەخێر ئەوە درۆو دەلەسەیەكی هەڵبەستراوە... دوای ئەوەی رۆژنامەیەكی فەلەستینی(المحرر) ئەو درۆیەی بەمەرامێكی سیاسی چاپكرد (ئاژانسی هەواڵی فەرەنسا FPA) یش ئەو هەواڵەی بڵاوكردەوە. درۆو دەلەسەیەكی گاڵتەجاڕانەو هیچ و پوچ بوو، ئەو ژنەی بەناوی هاوسەری چوارەمی من ناوی هێنراوە، خوشكەزامە كچی ئەو خوشكەمە بەسكێك لەدایك بووین. خوشكەزاكەم شووی كردووەو منداڵێكیشی هەیە. بەڵێ هێندێ لەڕۆژنامەكان لەلایەن كەسانێكی بودەڵەو ناكەس بەچەوە بەڕێوە دەبرێن، بۆ لەكەداركردنی من هەموو كارێ دەكەن، بەس چۆن دەتوانن شتی وا بەمن بڵێن منێ كە بە قانوون فرەژنیم قەدەغە كردووە ئێستا بێم و خۆم بەدزیەوە ژن بێنم؟ ئەمە شتێكە جێی پێشبینی كردن نییەو ئابڕوو بەرانەیە.\nئۆریانا: خاوەنشكۆ.. ئێوە موسڵمانن، دینەكەتان رێدەدا كە بەبێ ئەوەی شاژنە (فەرەح دیبا)یشت تەڵاقتدابێ ژنێكی دیكە بخوازی؟\nشا: بەڵێ هەڵبەتە دینی ئێمە رێیداوە بەو شەرتەی شاژنە فەرەح رازیبێ لەسەری، بۆ ئەوەی راستگۆبین دەبێ ددانی پێدابنێ كە پاساوی هەیە مەسەلەن ژنێكی نەخۆش یا ژنێ كە ناتوانێ ئەركی ژن و مێردایەتی بەجێ بێنێ ، باشە دەبێ ئینسان زۆر سایەلۆح و دوو ڕووبێ ئەگینا دەزانێ مێرد ناتوانێ تەحەمولی ژنێكی وا بكات. باشە ئەگەر لەكۆمەڵگەی ئێوەدا پیاو شتێكی وای بەسەربێ دۆستێ یا چەند دۆست دەگرێ؟ باشە لەكۆمەڵگەی ئێمەدا پیاو دەتوانێ ژنی دیكە سەربەهەوێ بێنێ، هەڵبەتە پرس و جۆی ژنی یەكەمی دەوێ لە دادگا. لەسەر ئەساسی ئەو دوو عوزرە قانوونم هەمووار كردووەتەوە جیا لەوە نایاساییە.\nباشە ئەگەر بەدزیەوە ژنم هێناوە خۆ ئەوە مخالەفەی قانوونەكەی خۆمە... ئەویش لەگەڵ كێ؟ لەگەڵ خوشكەزای خۆم! تەماشاكە ئیتر نامەوێ لەبارەی ئەو شتە گەوجانەوە قسە بكەم نامەوێ جارێكی دیكە لەبارەیەوە بدوێن.\nئۆریانا: باشە ئیتر لەبارەیەوە قسە ناكەین بەڵام وایدانێ بەدرۆت خستەوە.\nشا: من هیچ شتێ بەدرۆ ناخەمەوە تەنانەت زەحمەتی ئەوەیش ناخەمە بەرخۆم شتی وا بەدرۆخەمەوە. نامەوێ هیچ بەدرۆخستنەوەیەك بەناوی منەوە بدرێ.\nئۆریانا: جا چۆن شتی وا دەبێ؟ خۆ ئەگەر بەدرۆی نەخەیەوە جارێكی دیكە دەیڵێن كە ئەو ژنهێنانە سەریگرتووە.\nشا: لەڕێی باڵیۆزخانەكانمەوە ئەوەمكردووە.\nئۆریانا: بەڵام كەس باوەڕی بەوە نەكردووە، چونكێ دەبێ خۆت بەدرۆی خەیتەوە.\nشا: باشە بەڵام بەدرۆخستنەوەو وەڵامكاریی بۆ من پچووكییە، سوكایەتییە. لەبەر ئەوە هیچ گرنگ نییە لای من. بەڕای تۆ بۆ پادشایەكی وەكو من بەو كارانەی كە هەمە، شیاوە خۆی تەرخانكا بۆ وڵام و بەدرۆخستنەوەی هاوسەرگیریی لەگەڵ خوشكەزایەكی خۆی، ئەمە خۆ پچووك كردنەوە نییە؟ جاڕزكەرە... بە بۆچوونی تۆ ئاساییە شاهەنشای ئێران كاتی خۆی بەم شتانەوە بەفڕۆ بدات و لەبارەی ژنان و هاوسەرەكانیانەوە قسە بكات؟\nئۆریانا: سەیرە..! ئەگەر پادشایەك هەبێ كە دایم و دەر لەبارەی ژنانەوە قسە بكات ئەوا تۆی، كەچی ئێستا هاتووی و دەڵێی ژنان رۆڵیان نییە لەژیانتا؟\nشا: پێموایە لەم ڕووەوە نەتپێكا. چونكێ ئەو شتانەی لەژیانمدا لەسەرم ماڵەو ئەو شتانەی كە كاری لەژیانما هەبووە شتانێكی دیكەن نە ژنان بوون و نەهاوسەرگیرییەكەم، هەڵبەتە بێ رێزی و سوكایەتی ناكەم بەژنان، ئەوان بەر لەهەر بەشێكی دیكەی كۆمەڵگە سوودمەند بوون لەشۆڕشی شا، خەباتێكی سەختم كرد تا وایان لێبێ لەئەرك و مافدا لەگەڵ پیاوان چون یەكبن، من ژنانم ناردە ناو سوپا، بەر لەوەی بڕۆنە دێهاتەكان خولێكی شەش مانگەمان بۆ كردنەوە بۆ بنەبڕكردنی نەخوێندەواریی. ئەوەیشمان لە بەرچاوبێ من كوڕی پیاوێكم حیجابی لەئێراندا قەدەغەكرد، ئەگەر بڵێم یەك ژنیان منی سەرسام كردووە ئەوا لە كانی دڵمەوە نییە، هیچ كەسێ ناتوانێ من بخاتە ژێر كاریگەریی خۆی. ژنان كە پێگەو رێگەی خۆیان هەیە لەژیانی پیاوێكا حیسابی بۆ ناكرێ مەگەر ئەوەی شۆخ و شەنگ و دڵڕفێنبێ و دەستیگرتبێ بەخاسیەتەكانی ژنێتی خۆیەوە. پرسی (فێمینیزم) چییە؟ بەڕاست فێمنیستەكان چیان گەرەكە؟ ئێوە دەڵێن چونیەكیی.. دەی زۆر باشە ئێوە بەگوێرەی قانوون یەكسانن بەڵام لەڕووی تواناوە نەخێر.\nشا: بەڵێ ئێوەی ژنان قەت (مایكڵ ئەنجیلۆ) یا (باخ)تان تیا هەڵنەكەوتووە، تەنانەت چێشتلێنەرێكی مەزنیش، ئەگەر قسەكە لەسەر تواناو دەرفەتە ئەوا وەڵامت دەدەمەوە ئەوە سۆعبەتە.. هیچ شتێكی مەزنتان نییە، بەڕاست بەدرێژایی وتووێژەكانتان چەند ژنتان بینیوە توانای بەڕێوەبردنی وڵاتێكی هەبووبێ؟\nئۆریانا: لانیكەم دوو ژن، گۆڵدا مایەرو ئەندێرا غاندی. بەڵام من سەرم لەشتێ سوڕماوە تۆ شاژنە فەرەحت كردووەتە جێنشینی تەخت، چونكێ كوڕە جێنشینەكەت نەگەیشتووەتە تەمەنی قانوونی.\nشا: راستە.. ئەگەر كوڕەكەم بگاتە تەمەنی قانوونی تا ببێتە پادشا، ئەوا شاژن دەبێتە جێگری تەخت، هەر لەوكاتەدا ئەنجومەنی شۆرا هەیە كە دەبێ شاژن لەگەڵ ئەوان راوێژ بكات بەڵام من ناچار نیم وا بكەم.\nئۆریانا: هەڵبەتە كە نا.. من ئێستا شتێك هۆشی لێ بڕیوم و قسەم لەبارەیەوە نەكردووە، مەسەلەن لێرە لەتاران كاتێ دەمەوێ لەبارەی تۆوە قسە بكەم خەڵكی ئێرە ترسیان لێ دەنیشێ تەنانەت ناوی تۆ نایەت بەزاریاندا. ئەوە بۆچی؟\nشا: پێموایە لەبەر رێزی لەبن نەهاتووی ئەوانە، ئەو كاتەی لەئەمریكا گەڕامەوە وڵات، بەناوشاردا بە سەیارەیەكی سەر ئاوەڵادا گەڕام، لەفڕۆكەخانەوە تا كۆشك بەلای كەمەوە زیاتر لەپێنج سەد هەزار كەس شاگەشكە بوو بوون و پێشوازییان لێكردم، هوتافیان دەكێشاو سرودی نیشتمانییان دەوتەوە. ئەو بێدەنگییەی تۆ دەیڵێی نەبوو، ئەو رۆژەی بووم بە پادشا خەڵكی سەیارەكەمیان لەعەرز بڕی و پێنج كیلۆمەتر بەسەر شانانەوە بردیان. هیچ شتێ نەگۆڕاوە بەڵێ لەو كۆشكەوە كە تیایی دەژیام تاكو پەرلەمان، ئەو شوێنەی كە دەبوو سوێنی قانوونی تیابخۆم پێنج كیلۆمەتر نێوانیان بوو، لەو سەیارەدا بووم كە خەڵك لەعەرزیان بڕی و تا پەرلەمان دایان نەنا. مانای پرسیارەكەی تۆ چی بوو؟ ئەوانە هەموو نەیاری منن؟\nئۆریانا:مەبەستم ئەوەیە كە خەڵكێكی زۆر تۆ بەدیكتاتۆر دادەنێن.\nشا: ئەوە شتێ بوو لۆمۆند نووسیبووی، بەس چ گرنگییەكی هەیە من بۆ گەلەكەی خۆم تێدەكۆشم نەك بۆ لۆمۆند.\nئۆریانا: بەڵام خۆ نكوڵی لەوە ناكەی كە پادشایەكی دەسڕۆیشتووی؟\nشا: نا نكوڵی لێناكەم لەبەر ئەوەی راستە، بەس تەماشاكە بۆ بەكارهێنانی سەڵاحیەتەكانت ناتوانێ دەسڕۆیشتوو نەبی بەتایبەت ئەگەر بتەوێ ریفۆرم بكەی لەوڵاتێكی وەكی ئێراندا، لەوڵاتێكی وادا تەنیا 25%ی دانیشتوانەكەی خوێندەوارییان هەیە. نابێ لەبیریكەی نەخوێندەواریی لێرە مایەی نیگەرانییە لانیكەمی 10 ساڵمان دەوێ تا بنەبڕی بكەین.\nباوەڕكە كاتێ سێ لەسەر چواری میللەتەكەت نەخوێندەواربن، ناچاری كە دەسەڵاتێكی زۆرت بەدەستەوەبێ تا بتوانی بەتەواوی ریفۆرم بكەی، غەیرەز ئەمە بەهیچ جۆرێ ئاكامێكی باشت دەستناكەوێ. ئەگەر توند نەبوومایە نەماندەتوانی ریفۆرمی كشتوكاڵ (اصلاح زراعی) بەئەنجام بگەیەنین و هەموو بەرنامەكانمان پوچەڵ دەبوونەوە، ئەگەر بەرنامەكانیشمان شكستیانخواردایە، ئەوا هێزە چەپڕەوەكانی وڵات لەماوەی چەند سەعاتێكدا دەرەبەگ و خاوەن زەوییەكانیان دەپێچایەوە، بەمەیش تەنیا شۆڕشی سپی كۆتایی پێنەدەهات، ناچار بووم ئاوا بكەم ئێستا ئەو قسەیەی كە دەڵێ لەئێران دیموكراسی نییە....\nئۆریانا: بۆچی هەیە؟\nشا: هەڵبەتە هەیە، دڵنیاتەكەمەوە كە ئێران لەزۆر رووەوە دیموكراسی ترە لەوڵاتەكانی ئێوە لەئەوروپا. بەچاوپۆشی لەوەی كە جوتیاران ساحێب موڵكن و كرێكاران لەخێرو بێری كارگەكان شەریكن، ناوەندە گەورەكانی پیشەسازیی هی دەوڵەتن نەك هی كەرتی تایبەت.\nپێویستە بزانی هەڵبژاردن لەدێهاتەكان دەسیپێكردووە بۆ پێكهێنانی ئەنجومەنی شارو ئاواییەكان. راستە تەنیا دوو حیزب لەپەرلەمان هەن، بەڵام ئەمانە ئەو حیزبانەن كە دوانزە خاڵی دەستووری شۆڕشەكەی ئێمەیان پێ قەبوڵە، جا مەگەر چەند حیزب دەبێ باسی شۆڕش و ئایدۆلۆژیا بكەن؟ بێجگە لەوە تەنیا ئەو دوو حیزبەیە كە دەتوانن لەهەڵبژاردنەكاندا دەنگی تەواو كۆكەنەوە، كەمینەی سیاسی ئەوەندە لاوازو گاڵتەجاڕن تەنانەت ناتوانن نوێنەرێكیان دەرچێ بۆ پەرلەمان.\nمن نامەوێ مۆڵەتی كاركردن بدرێتە حیزبی كۆمۆنیست، لەئێران كۆمۆنیستەكان رێپێنەدراون ئەوان بێجگە لەكاولكاریی هیچ ئامانجێكی دیكەیان نییە، نەبۆ شا نە بۆ وڵاتی خۆیان. ئەوان سوێندی وەفادارییان بۆ بێگانەكان خواردووە كە وەفاداربن بۆیان، ئەوانە خیانەتكارن و مۆڵەتدان پێیان شێتییە.\nئۆریانا: رەنگە من مەبەستەكەم بەباشی نەگەیاندبێ، مەبەستی من لەدیموكراسی بەو تەرزەیە لەڕۆژئاوا پێڕەو دەكرێت، ئاماژەم پێدا یانی ئەو رژێمانەی كە ئیزن دەدەنە هەر كەس كە چۆن دەیەوێ وا بیركاتەوە، سیستمی ئەوان لەسەر پەرلەمان دارێژراوە تەنانەت كەمینەكانیش نوێنەریان هەیە لەپەرلەمان.\nشا: دەی من دیموكراسی وام ناوێ و نازانم بەكەڵكی چی دێ؟ ئەو دیموكراسییە هەر پێشكەشی خۆتانبێ.\nئۆریانا: رەنگە تۆزێ لاوازو پشێوی تیابێ، بەڵام تەنیا بوارێكە تێیدا رێز لەئینسان و بیرو بۆچوونەكانی دەگیرێت.\nشا: ئازادیی بیركردنەوە! بۆ منداڵانی تەمەن پێنج ساڵان كە وڕك دەگرن و لەسەر جادەكان رادەكەن؟ باشە ئەوە دیموكراسی و ئازادییە؟\nشا: بۆ من نەخێر... لێت دەپرسم لەم ساڵانەی دوایی لەزانكۆكانتان فێری چی بوون؟ ئەگەر هەروا درێژە بەو هەلومەرجە بدەن و هیچ وەرنەگرن، ئەوا چۆن دەتوانن لەگەڵ پێویستییەكانی تەكنۆلۆژیا بەئاگابن؟ لەئاكامی لەكیسچوونی ئابوورییەكەتان نابنە كۆیلەی ئەمریكا؟ ئایا وەكو وڵاتانی جیهانی سێیەم و تەنانەت پلە چوارتان لێ بەسەرنایەت؟ دیموكراسی و ئازادیی توخوا ئەم شتانە چین؟\nئۆریانا: بمبەخشە خاوەنشكۆ.. بەباوەڕی من ماناكەی ئەوەیە كاتێ (نیكسۆن) دێتە تاران هێندێ كتێب لای كتێبفرۆشەكان ناپێچرێنەوە. من دەزانم كاتێ نیكسۆن هاتە ئێرە كتێبەكەی من كە لەبارەی شەڕی ڤێتنام نووسیومە (ژیان.. جەنگ و هیچی تر) لای كتێبفرۆشەكان خڕكرانەوەو ئیتر دابەشنەكرانەوە مەگەر دوای رۆیشتنی نیكسۆن.\nئۆریانا: با بەڵی.\nشا: بەس ناوی تۆ لەلیستی رەشی شادا نییە؟\nئۆریانا: لەتاران نازانم لەوانەیە.. ناوی من لەگشت لیستە رەشەكاندایە.\nشا: سەیرە.. بەڵام ئێستا تۆ لای من دانیشتووی.\nئۆریانا: زۆر سپاسگوزارم.\nشا: ئەمە نیشانی دەدا كە ئازادی و دیموكراسی هەیە.\nئۆریانا: حەتمەن.. روخسەت دەدەی پرسیارێ بكەم: باشە لەبری ئەوەی ئیتاڵیاییم ئێرانی بوومایەو لێرە بژیابام، هەر بەم جۆرەی بیر دەكەمەوە بیرمكردایەتەوەو بەو جۆرەی دەنووسم بمنووسیبا یانی رەخنەت لێبگرم، فڕیت نەدەدامە گرتووخانەوە؟\nشا: رەنگە... بەو جۆرەی بیر دەكەیتەوەو دەنووسی ئەگەر پێچەوانەی قانوونبێ دادگایی دەكرێی.\nئۆریانا: سزایش دەدرام هــا؟\nشا: لاموابێ.. تەبعەن.. با پێت بڵێم لەئێراندا رەخنەگرتن و تانەدان لەمن ئاسان نییە، بۆچی دەبێ رەخنەم لێبگری و هێرش دەكەیتە سەرم؟ بەهۆی سیاسەتە دەرەكییەكانم؟ لەداخی سیاسەتە نەوتییەكانم؟ هەر لەبەر ئەوەی زەویی ئاواییەكانم دابەشكرد بەسەر دانیشتوانی گوندەكاندا؟ بۆ ئەوەی كە كرێكارەكانم كرد بەشەریكی كارگەكان و دەتوانن 49% پشكەكانی بكڕنەوە، رەخنەت دەگرت لەبەر ئەوەی تەقەلا دەدەم بۆ بنەبڕكردنی نەخوێندەواریی و نەخۆشییەكان؟ لەبەر گەشەپێدانی وڵاتێ كە پێشتر تەقریبەن هیچی نەبوو؟\nئۆریانا: نا نا ... لەبەر ئەوانە نا.. وایدانێ لەبەر ئەو فشارو زۆرهێنانەی دەخرێتە سەر خوێندكارانی زانكۆو رۆشنبیران لە ئێران. پێیان وتم گرتووخانەكان پڕ پڕ بوون و گیراوی تازە لەپایەگا سەربازییەكان دەترنجێنرێن، ئایا ئەوە راستە؟بەڕاست حاڵی حازر چەند گیراوی سیاسی لەگرتووخانەكاندا هەن؟\nشا: بەتەواوی نازانم.. سەر مەبەستەكەی تۆ كەوتووە كە زیندانیكراوی سیاسی چییە. ئەگەر مەبەستت كۆمۆنیستەكانە من ئەوانە بەزیندانی سیاسی دانانێم لەبەر ئەوەی كۆمۆنیست بوون لەئێراندا بەگوێرەی قانوو بڤەیە. بەتێڕوانینی من كۆمۆنیستێكی زیندانیكراو زیندانی سیاسی نییە بەڵكو تاوانبارە، ئەگەر مەبەستیشت ئەوانەیە تێوە گلاون بەكوشتنی ئەنقەست كە ژن و پیرو منداڵی بێ خەتایان كوشتووە ئەوا هەر بەزیندانی سیاسیان دانانێم، هیچ رەحم و بەزەیێكم نییە بۆیان..ئاهــ.... ئەو كەسانە بەخشیوه هێرشیانكردە سەرم تا بمكوژن ، بەڵام ئەو تاوانبارانەی ئێوە وەكو پارتیزان ناویان دەبەن هیچ رەحمێكیان پێناكەم بەوانەیشی كە خیانەتیان لەوڵاتەكەیان كردووە. چونكێ ئەوانە كەسانێكن لەدەستیان دێ كوڕەكەم بكوژن و دژی ئاسایشی وڵات پیلان بگێڕن، ئەوانە كەسانێكن دەبێ تەفروتونا بكرێن.\nئۆریانا: ئەوان گوللەباران دەكەی؟\nشا: كەسانێ كە خەڵكیان كوشتووە بەڵێ دەبێ گوللەباران بكرێن نەك لەبەر ئەوەی كۆمۆنیستن بەڵكو لەبەر ئەوەیە كە تیرۆریستن. كۆمۆنیستەكان تەنیا حوكم دەدرێن، هەڵبەتە بۆچوونی ئێوە دەزانم چییە لەبارەی سزای لەسێدارەدان و ئەو شتانەوە. بەڵام وردبەرەوە هێندێ بیرو باوەڕو تێزی فكری هەیە ئیلاقەی هەیە بەفێربوونمانەوە بەفەرهەنگ و ژینگەكەمانەوە، نابێ پێشتر حوكمدەی چونكێ ئەوەی بۆ وڵاتێك دەستدەداو شیاوە بۆ هەموو وڵاتێكی دیكە وا نییە، تۆوی سێوێك ببەو لەتارانێ بیچێنە، دواتر هەر لەو تۆوە ببە لەڕۆما بیچێنە، ئەو دارەی لەتاران روواوە هەرگیز لەو دارە ناچێ لەڕۆما روواوە. لێرە هێندێ كەس هەن رەوایە لەسێدارە بدرێن لێرە رەحم و بەزەیی كەڵكە نییە.\nئۆریانا: لەو كاتەی گوێم دابووە قسەكانت بیرم دەكردەوە لەبەر خۆمەوە پرسیارم دەكرد كە ئایا تۆ چۆن دەڕوانیتە مردنی ئاڵێندا ؟\nشا: ئەوەی كە بیر لێدەكەمەوە مردنی ئەو وانەیەك بوو بۆ ئێمە، ئەگەر بڕیارە كاروبارەكانی خۆمان رێكخەین و سەركەوین ئەمبێ یا ئەو، دەبێ خۆمان بەلایەكدا بخەین ئەمیانبێ یا ئەویان. نەرمی نواندن و سازشكردن نەكردەنییە، بەدەربڕینێكی دیكە یا شۆڕشگێر دەبین یا خوازیاری نەزم و قانوون، شۆڕگێڕێكی بەنەزم و قانوون ناتوانێ چاوپۆشی بكات و بەنەزم و قانوونیش بێ.\nئەگەر ئاڵێندە دەیویست لەسەر تێزی ماركسیسزم حوكم بكات بۆ بەجۆرێكی دیكە وڵاتی بینا نەكردەوە؟ كاتێ (كاسترۆ) چووە دەسەڵات بەلای كەمەوە 10 هەزار كەسی كوشت رێك ئەو كاتەی ئێوە دەتانوت: ئافەرین ئافەرین.\nباشە.. لەلایەكەوە بەڕاستی ئافەرین، بۆ ئەوەی كە تا ئێستا ئەو لەسەر حوكمە، بەڵام منیش ئێستا لەسەر حوكمم بڕیارمداوە بمێنمەوەو بیسەلمێنم كە بەدەسەڵات زۆر شت دەكرێت. تەنانەت بیسەلمێنم كە تەمەنی سۆسیالیزمەكەی ئێوە دوایی هاتووە، كۆنەو چەقیوەو خەلاسی كردووە، سەد ساڵە لەبارەی سۆسیالیزمەوە قسەدەكەن و دەنووسن، ئەمڕۆ ئیتر سۆسیالیزم بەتەكنۆلۆژیای مۆدێرن بەدەرد ناخوا. من زیاتر لەوە بەدەست دەهێنم كە سویدییەكان بەدەستی دەهێنن، كەواتە سەیركە سۆسیالیستییەكان تەنانەت لەسویدیش رۆڵیان نەماوە سۆسیالیزمی سویدی نە ئاوی حۆماڵی كردووەو نە دارستانەكان، كەچی من كردوومە.\nئۆریانا: دیسان باش حاڵی نەبووم، باشە مەبەستت ئەوەیە كە بەكردەوە تۆ سۆسیالیستیت و سۆسیالیزمەكەی تۆ پێشكەوتوو ترو مۆدێرنە ترە تا سۆسیالیزمی ئەسكەندەناڤی؟\nشا: ئەی بێگومان... لەبەر ئەوەی سۆسیالیزمی ئەسكەندناڤی بەمانای سیستمێكە بۆ كەسانی كارنەكەر كە سەری مانگ بەقەدەر ئەوانەی خۆیان رەتاندووە موچە وەرگرن، بەپێچەوانەوە سۆسیالیزمی شۆڕشی سپی من هاندانە بۆ كار، سۆسیالیزمێكی تازەو مۆدێرن. بڕواكە ئێمە لەئێوە زۆر زیاتر پێشكەوتووترین، بەڕاستی شتێ نییە كە لەئێوەوە فێربین بەڵام ئەمە ئەو شتانەن كە ئێوەی ئەوروپایی قەت ناینووسن.\nچاپەمەنی نێودەوڵەتی پڕ پڕ بووە لەچەپڕەوەكان چ چەپڕەوێكیش! بەئەندازەی قەشەو قەدیسەكان گەندەڵ و بۆگەنن، ماوەیەك هیچ كارێكیان نییە بێجگە لەكردەوەی وێرانكاریی تەنانەت لەئیسپانیاو ئەمریكای لاتینیش، ئەمە زۆر نائاسایی دێتە بەرچاو، ئەوان لەكەنیسەكانی خۆیان بەخراپی كەڵك وەردەگرن تەنانەت لەو كەنیسانەی خۆشیان ئەو كاتانەی باسی ناعەدالەتی و یەكسانی دەكەن. دەیبینین كە ئەو چەپڕەوانە ئێوەیان بەرەوكوێ دەبەن!\nئۆریانا: لەبارەی خۆتەوە قسە بكەین. ئەم روخسارە خەمبارو ئەم هەموو كەللەڕەقی و بێ بەزەییە؟ دوایی ئەم هەموو لەیەكچوونتە لەگەڵ باوكت؟ لەخۆم دەپرسم بڵێی تا چەنێ لەژێر كاریگەریی ئەودابووی؟\nشا: قەت باوكم نەیتوانی كاریگەریی لەسەر من دانێ، هیچ كەسێ ناتوانێ كارم لێبكات. من بەهۆی رێزو ستایشەوە پەیوەندییم لەگەڵ باوكم هەیە نەك شتیی دیكە. هەرگیز نەمویستووە بەوڕێیەی ئەودا بڕۆم و لاساییكەمەوە هەتا ئەگەر بیشمەوێ بۆم ناكرێ. ئێمە دوو كەسێتی تەواو جیاواز بووین، باوكم لەسفرەوە دەستی پێكرد كاتێ هاتە سەر تەختی پاشایەتی وڵات هیچ شتێكی نەبوو، تەنانەت ئەو كێشانەی ئەمڕۆ لەسەر سنوورەكان هەمانە بەتایبەت لەگەڵ روسەكان ئەو نەیبوو، باوكم دەیتوانی لەگەڵ هەموو دراوسێكانمان پەیوەندییەكی باشی هەبێ.\nلەڕاستیا كاتێ بەریتانییەكان لەساڵی 1907ئێرانی لەنێوان خۆیان روسەكان كرد بەدوو لەتەوە، ئەیویست ئێران بەجۆرێ بكاتە لەمپەڕ لەنێوان روسیاو هیندستاندا تەنیا مەترسی بوو، بەڵام پاشی وی بەریتانیا لەو پێشنیارە پاشگەز بوویەوەو كاروبارەكانی بابم ئاسانتر بوو. بەڵام بۆ من پێچەوانە بوو من لەسفرەوە دەستم پێنەكرد، ساحێبی تەخت و تاج بووم، هەر لەو كاتەی چوومە سەر تەخت خۆم لەوڵاتێكا دیەوە لەلایەن بێگانەوە داگیركرابوو.\nنەخێر بۆ من ئاسان نەبوو، لەوانەیە بۆ من ئاستەنگتر بووبێ تا باوكم، سەرباری دەورانی شەڕی سارد كە دوو ساڵە تەواو بووە ئەوەم حیساب نەكردووە.\nئۆریانا: لەسەر پرسی سنوورەكانتان شتێكت وت، بێ فەڕترین دراوسێتان ئەمڕۆ كامەیانە؟\nشا: هەرگیز ناتوانرێ ئەوە بوترێ چونكێ ناتوانی بڵێی كامەیان خراپترینیانە، بەڵام دەتوانم بڵێم فەترەیەك عێراق بوو.\nئۆریانا: پێم سەیرە عێراقت بەخراپترین دراوسێ ناوهێنا، چاوەڕوان بووم بڵێی یەكێتی سۆڤێت.\nشا: سۆڤێت.... لەگەڵ سۆڤێت پەیوەندییەكی پتەوی سیاسی و ئابوورییمان هەیە. لولەیەكی گازمان بۆ ئەوێ راكێشاوە، لەڕاستیا ئێمە گاز دەفرۆشینە ئەوان و ئەوانیش ئەندازیار بۆ ئێمە دەنێرن. شەڕی سارد تەواو بوو، بەڵام قەزیەی ئێمە لەگەڵ سۆڤێت هەر ئەوە بوو كە هەبوو، ئێران كاتی مامەڵەكردنی لەگەڵ سۆڤێت دەبێ هەمیشە ئەوەی لەپێشچاوبێ كە پرسی بنەڕەتی كامەیە ببێتە كۆمۆنیست یا نا؟ هیچ كەسێ ئەوەندە شێت و شویر نییە ئیمپریالیزمی روس رەتكاتەوە، هەرچەندە سیاسەتی ئیمپریالیستانە هەمیشە لەڕوسیا هەیە بەڵام ئەمڕۆ زۆر ترسناكترە چونكێ لەگەڵ بیرو باوەڕی وشكی كۆمۆنیستی هەڵشێلراوە. دەمەوێ بیڵێم كە بەڕووداوەستانەوەی وڵاتانێك كە هەر ئیمپریالیستن ئاسانترە تا وڵاتانێك كە كۆمۆنیست-یشن و ئیمپریالیست-یش.بابەتی مانۆڕی مەقاشی سۆڤێت لە ئارادایە، خەونی سۆڤێت بۆ گەیشتن بە ئۆقیانوسی هند لە ڕێی كەنداوی فارسەوە ئێران دژی ئەوەیە و دوا قەڵای بەرگرییە، ئەگەر بیانەوێت پەلاماری ئەوبەر بەستە بدەن ئەوا تەنیا بە خواست و ئیرادەی خۆمان بەرگری دەكەین، بۆیە لە ئێستاوە پرسی خۆڕاگری دەخرێتەڕوو.\nئۆریانا: ئێستا ئێران لە ڕووی سەربازییەوە زۆر بەهێزە، ها؟\nشا: زۆر بەهێزە، بەڵام بەو ئەندازە نا كە لەكاتی پەلاماری روسەكاندا رووبەڕویان بینەوە، ئەمە روونە مەسەلەن من چەكی ناڤۆكیم نییە، بەڵام ئەوەندە خۆم بە بەهێز دەزانم هەستەكەم لەبەرابەر شەڕی جیهانی سێیەم لەسەر پێی خۆم بوەستم، خەڵكێكی زۆر پێی وایە شەڕی جیهانی سێیەم لەسەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست روونادا، بەڵام پێم وایە مەترسی سەرهەڵدانی زیاتر بەخاتری ئێرانە.\nلەڕاستیا ئەوە ئێمەین كە سەرچاوەی وزەی جیهان كۆنتڕۆل دەكەین، بۆگەیشتنی نەوت بە وڵاتانی جیهان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە ناڕوات، بەڵكو بە كەنداوی فارس و ئۆقیانوسی هنددا تێدەپەڕێت، بۆیە ئەگەر یەكێتی سۆڤێت پەلامارمان بدات خۆمان رادەگرین لەوانەیە ئێمە تەفروتونا بكات لەم كاتەدا وڵاتانی غەیرە كۆمۆنیست دەستەوسان دانانیشن و خۆیان لە مەسەلەكە هەڵدەقورتێنن، ئاوا شەڕی جیهانی سێیەم بەرپا دەبێت، جیهانی غەیرە كۆمۆنیست ناتوانێ لە ناوچوونی ئێران هەروا قبول بكات چونكێ باش دەزانێ كە لەدەستدانی ئێران بەمانای لەدەستدانی هەموو شتێكە، ئایا پرسەكەم بەباشی رۆشنكردەوە؟\nئۆریانا: ئەمریكایش دۆستی ئیسرائیلە، لەم دواییانەدا تۆ بەدژی ئیسرائیل زۆر بەتوندی قسەتكرد، بەڵام لەبارەی عەرەبەكانەوە بەو جۆرە نەبووی، وا دەرەكەوێ بەنیازبی پەیوندییەكانی خۆتان لەگەڵ ئەوان باش بكەن.\nشا: ئێمە سیاسەتی خۆمان لەسەر بنەمایەكی پتەو داڕشتووە، ناتوانین كە وڵاتێك بۆ نمونە ئیسڕائیل بە زۆری چەك خاكی خەڵكانی تر بلكێنێ بە وڵاتەكەی خۆیەوە ئێمە ناتوانین ئەم كارە بكەین، لەبەرئەوەیە ئەو شتەی لەگەڵ عەرەبەكاندا دەكرێت، لەوانەیە رۆژێكی دیكە لەگەڵ ئێمەدا بەكاری بهێنن.\nلەوانەیە وەڵامم بدەیتەوە، كە هەمیشە هەروا بووە، سنوورەكان بە زۆری چەك و شەڕ ئاڵوگۆڕیان بەسەردا هێنراوە، سەربای ئەمە هەمووان دەزانن كە ئێران گەڵاڵەنامەی ساڵی 1967ی رێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكانی قەبوڵكردووە، ئەگەر عەرەبەكان متمانەی ئەم رێكخراوە لەدەست بدەن چۆن دەتوانن رازیان بكەین كە شكستیان هێناوە، چۆن دەتوانین رازیان بكەین واز لە تۆڵەكردنەوە بێنن، ئایا بەكارهێنانی چەكی نەوت بە مێشكیاندا هاتووە؟ ئێستا ئەو كارە دەستی پێكردووە.\nئۆریانا: تۆ ماف بە عەرەبەكان دەدەی كەچی لەملاوە نەوتیش بە ئیسڕائیل دەفرۆشی.\nشا: كۆمپانیاكانی نەوت بە هەر كەسێ بیانەوێ نەوت دەفرۆشن، نەوتی ئێمە بۆ هەموو شوێنێك دەنێردرێت، بۆچی نەیفرۆشین بە ئیسرائیلیش، بۆچی نیگەران بم؟ بەڵام لە بارەی تایبەتی لەگەڵ ئیسرائیل دەبێ بیڵێم هەمووان دەزانن كە ئێمە باڵیۆزخانەمان لە ئیسرائیل نییە.\nبەڵام چەند پسپۆڕی ئیسرائیلی لە ئێران كاردەكەن، ئێمە مسوڵمانین بەڵام عەرەب نین، لە سیاسەتی دەرەوەماندا تەواو سەربەخۆین.\nئۆریانا: باشە پێشبینی دەكەی رۆژێك پەیوەندیی دیپلۆماتی ئاسایی لەنێوان ئێران و ئیسرائیلدا دروست بێ؟\nشا: نەخێر، لەڕاستیدا تا پرسی چونەدەرەوەی سەربازەكانی ئیسرائیل لەسەر خاكی داگیركراو(فەڵەستین) چارەسەر نەبێ نەخێر. بەڵام لەبارەی ئەگەری چارەسەركردنی ئەم كێشەیە دەتوانم پێت بڵێم ئەگەر ئیسرائیلیەكان بیانەوێ لەگەڵ عەرەبەكاندا بە ئاشتی بژین هیچ رێگەیەكی دیكەیان نییە، ئەوە تەنیا عەرەبەكان نین كە بڕێكی زۆر پارە خەرج دەكەن بۆ كڕینی كەرەستەی جەنگی، بەڵكو ئیسرائیلیش هەمان كار دەكات، نازانم ئەم دولایەنە چۆن دەتوانن درێژە بەم ململانێیە بدەن، بێجگە لەوە ئێستا لە ئیسرائیل مانگرتنی ناڕەزایی سەری هەڵداوە، ئیسرائیل تاكەی برەو دەدات بە رۆحی دەمارگیری و توندوتیژیی كە هەر لەسەردەمی پەیدابونیەوە هەیەتی و درێژەی پێداوە؟ من بیر لە نەوەی تازەی ئیسرائیل دەكەمەوە كە دەچن بۆ ئەوروپای رۆژئاوایی، لەگەڵ خەڵكی ئەوێ چۆن هەڵسوكەوت دەكەن، بیری لێدەكەمەوە.\nئۆریانا: تۆ ئیستا قسەیەك هات بەسەر دەمتا كاری لێكردم، وتت ئێران بە زویی دەبێتە هێزێكی جیهانیی، ئەوە پێشبینی ئابووریناسەكانە كە دەڵێن ئێران تا 36 ساڵی داهاتوو دەوڵەمەنترین وڵاتی جیهانە؟\nشا: لەوانەیە زیادەڕۆیی بێ ئەگەر بڵێم ئێران دەبێتە دەوڵەمەنترین وڵاتی جیهان، بەڵام وتیان لەپۆلێنی پێنج لە گەورەترین وڵاتە دەوڵەمەندەكانی جیهانە. زیادەڕۆیی نییە ئێران دەچێتە ئاستی ئەمریكاو ژاپۆن و فەرەنساوە، ناوی چین نابەم چونكێ چین وڵاتێكی دەوڵەمەند نییە، ئەگەر بەو جۆرەی پێشبینی كراوە تا 25 ساڵی داهاتوو ژمارەی دانیشتوانەكەی دەگاتە ملیارێك و 400 ملیۆن كەس، ناتوانێ ببێتە وڵاتێكی دەوڵەمەند، بەڵام ئێمە 25 ساڵی داهاتوو، ژمارەی دانیشتوانەكەمان دەبێتە 60 ملیۆن كەس، ئاهــــ چ سامانێكی مەزن و هێزێكی گەورە چاوەڕێمان دەكات، ئێستا كۆمۆنیستەكان چی دەڵێن با بیڵێن، لە خۆڕا نییە كە من هەوڵی رێكخستنی خێزانی ئێرانی دەدەم ئەمە ئەو ئاكامەیە دەمەوێ بە دەستی بێنم.\nناكرێ ئابووریی لە شتەكانی دیكە جیا بكرێتەوە، وەختێ وڵات لە سەردەمی ئابورییەكی دەوڵەمەند دابێ، لەهەموو لایەكەوە دەوڵەمەند دەبێ و لەئاستی نێودەوڵەتییەوە بەهێز دەبێ، لەبارەی وتووێژی ئابوورییەوە من تەنیا باسی نەوت ناكەم بەڵكو لە ئابوورییەكی هاوسەنگ دەدوێم كە هەموو جۆرەكانی وەبەرهێنان بگرێتەوە، وەبەرهێنانی پیشەسازیی، كشتوكاڵ، كاری دەستی و ئەلیكترۆنی. ئێمە دەبێ فەرش بگەیەنین بە كۆمپیوتەر، لەبری ئەوەی بە مەكینە فەرش بچنین. ئێستا فەرش بەدەست دەچنین، هەروەها بە مەكینەش، ئێمە هەموو ساڵێك بەرهەمی خۆوڵاتی خۆمان دوو بەرابەر زیاد دەكەین، ئەو نیشانانە زۆرن كە دەریدەخەن ئێمە دەبینە هێزێكی جیهانی مەسەلەن 10 ساڵ لەمەوبەر كاتێ شۆڕشی سپیم دەست پێكرد، تەنیا یەك ملوێن خوێندكار لە خوێندنگاكان بوون، ئێستا سێ ملوێن هەیە و تا 10 ساڵی دیكە دەبنە پێنج یا شەش ملوێن.\nئۆریانا: تۆ وتت تەنیا لەبارەی نەوتەوە قسە ناكەم، كەچی ئێمە دەزانین ئەو هەموو كۆمپیوتەرە لە خێر و بێری نەوتەوەیە هەموو مەكینەكانی فەرش چنین لە سای بەرەكەتی نەوتەوە دروست بوون، ئەو سامانەش لە داهاتوو دەست دەكەوێ هەر هی بەرەكەتی نەوتە، ئایا روخسەت دەدەی لەبارەی سیاسەتی نەوتەوە كە بەرابەر رۆژئاوا گرتووتە بەر وتوێژ بكەین؟\nشا: زۆر سادە و ساكارە، ئێمە نەوتمان هەیە خۆ بۆ خواردنەوە نییە، دەتوانین زۆرترین كەڵكی لێوەربگرین. بێ ئەوەی باج و سەرانە لە جیهان بسێنین. بگرە دەتوانین ببینە هۆی لەمپەڕی بەردەم باج وەرگرتن لە جیهاندا، بۆیە بڕیارمداوە بە بێ هەڵاواردن بە گشت لایەكی بفرۆشم، ئەمە هەڵبژاردنێكی دژوار نەبوو، قەد بیرم لەوەنەكردووەتەوە لەپاڵ عەرەبەكاندا كە هەڕەشەو گوڕەشە دەكەن لە رۆژئاوا، من وتوومە وڵاتەكەم سەربەخۆیەو هەمووانیش دەزانن كە مسوڵمانە، بەڵام عەرەب نین، بۆیە هەنگاوێ نانێم مەگەر لەبەرژەوەندی ئێراندا بێ، جیا لەوە ئێران پێویستی بە پارەیەو بەنەوت دەتوانێ پارەی زۆری دەست كەوێت.\nجیاوازی نێوان من و عەرەبەكان هەر ئەوەیە. ئەو وڵاتانەی كە دەڵێن" ئێمە ئیتر نەوت بە رۆژئاوا نافرۆشین"، نازانن چی كەن لە پارەكانیان، هەروەها نیگەرانی ئایندەشیان نین، ئەوپەڕی ئەوان ژمارەی دانیشتوانەكەیان شەش سەد یان حەوت سەد هەزار كەسن، ئەوەندەش پارەیان لە بانكەكاندا هەڵگرتووە كە دەتوانن سێ تا چوار ساڵی دیكە پێی بژین، بێ ئەوەی دڵۆپێ نەوت هەڵگۆزن و بیفرۆشن، بەڵام من نەخێر 31 ملیۆن و پێنج سەد هەزار كەس ژمارەی دانیشتوانەكەمە، ئابوورییەك كە دەبێ گەشەی پێ بدرێ و بەرنامەیەكی ریفۆرمخوازانە كە دەبێ ئەنجام بدرێ پێویستی بەپارەیەو بەو پارەیەش دەزانم چی بكەم، ناتوانم رێ بە خۆم بدەم كە نەوت دەرنەهێنین و بەو موشتەریانەی كە لێم دەكڕن پێیان نەفرۆشم.\nئۆریانا: جا ئەوسا قەزافی لەقاوت دەداو شتی خراپت پێ دەڵێ.\nشا: تەماشاكە من ناتوانم قەزافی بە جدی حیسابی بۆبكەم، لەكاروبارەكانی ئەودا ناتوانم هیچ شتێك بكەم بێجگە لەوەی خۆزگە بخوازم ئەو شتانە بكا كە من كردوومە، خزمەتی وڵاتەكەی خۆی بكات. با واز بێنێ لەو هاتوهاوارە، لیبیا تا 10 ساڵی دیكە سەرچاوەی نەوتەكەی وشكایی دێ، لە كاتێكدا نەوتی ئێران بەلای كەمەوە تا 30 بۆ 40 ساڵی دیكە مسۆگەرە. لەوانەیە 50 یان 60 ساڵی دیكەیش، ئەمە ئیلاقەی بەوە هەیە كە سەرچاوەی دیكە دەدۆزینەوە یان نا، بەڵام ئەگەری زۆرە سەرچاوەی دیكە بدۆزینەوە، ئەگەر نەشمان دۆزییەوە بەڕەی خۆمان لە ئاو هەڵدەكێشین، بەرهەمهێنانی ئێمە هەر رۆژ زیاد دەكات، لە ساڵی 1976 توانامان هەیە رۆژی هەشت ملیۆن بەرمیل نەوت هەڵبگۆزین، هەشت ملیۆن بەرمیل زۆر زۆرە.\nئۆریانا: هەرچی بێ دوژمنی تازەت بۆ پەیدا دەبێ.\nشا: ئێستا نازانم.. لەڕاستیدا( ئۆپیك) هێشتا لەبارەی نەفرۆشتنی نەوت بە رۆژئاوا بڕیاری نەداوە، ئەگەری زۆر هەیە بڕیارەكانی من لەبارەی دەستبەردارنەبوون لەڕۆژئاوا، عەرەبەكانیش ناچار بكات وەكو من بكەن بەم نزیكانە نا بەڵكو دوای ماوەیەكی دیكە ئەگەر گشتیان نەبن ئەوا هێندێكیان ئەو كارە دەكەن. بەعزێكیان بەقەدەر ئێران سەربەخۆ نین لەبڕیاردانا سەركردەكانی ئەوان ملییەتەكانیان چارەیان ناون بەڵام من نا دەتوانم وا بكەم كە بۆچوون و سیاسەتەكانم قەبوڵكەن.\nهەروا ئاسان نییە كەسێ خۆسەرییانە نەوت بفرۆشێ و خۆی قوتاركات لەدەستی ئەو كۆمپانیایانەی ساڵانێك هەمووشتێ لەدەستی ئەواندابوو، تەنانەت ئەگەر وڵاتانی عەرەب بتوانن پێوشوێنی سیاسەتە نەوتییەكانی من هەڵگرن.... ئاهـــ ئەوكاتە زۆر سوك و ئاسانتر رۆژئاوا دەبێتە مشتەرییەكی خاترجەم و ئێمەیش دەبینە فرۆشیارێكی راستەوخۆ. ئیتر ئەم كینە بەرایەتی و سەرانە سەندن و دڵەڕاوكێیە لەگۆڕێ نەدەما، فرسەتێكی گەورە لەپێشە كە من ببمە سەرمەشقێكی چاك، هەرچۆنبێ من درێژە بەكارەكانی خۆم دەدەم.\nهەركەس پخوازێ لەگەڵ من گرێبەست ئیمزاكات ئەوا دەرگامان لەسەر پشتە، تا ئێستا پێشنیارێكی زۆر خراوەتە بەردەممان بەرتانییەكان، ئەمریكییەكان، ئەڵمانی و یابانییەكان، هۆڵەندا پێشنیارەكان سەرەتا كرچوكاڵ بوون بەڵام وردە وردە بوونە شتی سەرنجڕاكێش.\nئۆریانا: ئەی ئیتاڵیا چی؟\nشا: حاڵی حازر نەوت بەئیتاڵیا نافرۆشین بەڵام دەتوانین لەگەڵ كۆمپانیا ئیتاڵییەكان بگەینە رێككەوتنی گرنگ. لاموایە ئێستا بەرێیەكی ڕاستدا دەڕوین بەڵكو كۆمپانیا زەبەلاحەكانی نەوتی ئیتاڵیا بكەنە شەریكی خۆمان، ئینجا پەیوەندیی ئێمە لەگەڵ ئیتاڵیا هەمیشە باش بووە لەسەردەمی (ماتی) و دواتریش، یەكەمجار كە توانیم سیسمی هەڵگۆزینی تەقلیدی نەوت تێكەڵكەم لەگەڵ كۆمپانیا بیانییەكان، رێك ئەوكاتەبوو لەگەڵ ماتی بەڕێوەبەری پێشووتری (كۆمپانیای نەوتی ئیتاڵیا) لەساڵی 1957 گرێبەستێ مۆر بكەین، من دەزانم كە ناتوانم لەگفتوگۆكانما باسی ئەو نەكەم، خۆشم دەویست پیاوێكی گەورەو لەبەر دڵان بوو، پیاوێكی بەرچاو رۆشن بوو ئایندەی بەباشی دەبینی بەڕاستی بلیمەت بوو.\nئۆریانا: بەڵام خۆ ئەو كوژرا.\nشا: رەنگە... بەڵام نەدەبوو بەو كەشوهەوا خراپە سواری فڕۆكە بێ، شاری میلان زستانەكەی زۆر سەختە، نەوتیش دەتوانێ ببێتە بەڵایەكی راستەقینە بەڵام لەوانەیە خراپی كەشوهەوا بووبێتە هۆی مردنەكەی. بەهەرحاڵ كارەساتێكی گەورە بوو بۆ ئێمەیش، هەڵبەتە ناڵێم مردنی ماتی درزی خستە نێوان ئێمەو كۆمپانیای نەوتی ئیتاڵیا.. نەخێر لەبەر ئەوەی ئێستا خەریكی مۆركردنی گرێبەستێكی گرینگین، ماتی نەیدەتوانێ كارێكی باشتر بكات لەبەر ئەوەی ئەوانەی دەمانەوێ بیانكەین مومكینە، ئەگەریش ماتی زیندوو بایە زووتر دەگەیشتینە ئەو رێكەوتننە.\nئۆریانا: باشە پێشبینی دەكەی عەرەبەكان هەڕەشەو گوڕەشەكانیان ببەنە سەرو فرۆشتنی نەوت بەڕۆژاوا ڕاگرن؟\nشا: وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە دژوارە، چونكێ دەتوانی بڵێی ئا و دەشتوانی بڵێی نەخێر، بەهەردوو حاڵەتەكەدا مەترسیی هەڵەكردن دێنێتە پێشەوە. بڕینی نەوت لەڕۆژئاوا دەستهەڵگرتنە لەهێلكەی ئاڵتوونی، بڕیارە قورسەكە بۆ ئەوانە، عەرەبەكان هەموویان شوێن (قەزافی) ناكەون ئەگەر هێندێكیان پێویستیان بەپارە نەبێ ئەوانی دیكە زۆر پێویستیانە.\nئۆریانا: لەو كاتەیا بەهای نەوت گران دەبێ؟\nشا: بەڵێ گران دەبێ، دەتوانی ئەوكاتە هەواڵەكە بڵاوكەیتەوەو بڵێی كەسێ ئەوەی وتووە كە ئاگای لەپرسەكەیە. هەمووشتێ لەبارەی نەوتەوە دەزانم، بەڕاستی كارزان و پسپۆڕم تێیدا. ئەم شتانەی پێت دەڵێم وەكو پسپۆڕێك دەیانڵێم، بەهای نەوت دەبێ بەرزبێتەوە چونكێ رێیەكی دیكەی نییە، بەڵام ئەوە ئێوەی ڕۆژئاوایین كە دەتانەوێ، بەدەربڕینێكی دیكە ئەم رێگەیەیە كە كۆمەڵگەی پیشەسازیی و ئەو هەموو شارستانێتییەی ئێوە گەرەكیەتی.\nئێوە نرخ و بەهای گەنمتان300% زیاد كرد لەسەر ئێمە، شەكرو چیمەنتۆیش هەروا، ئێوە نرخی پترۆكیمیاییتان بردووەتە كەشكەلانی فەلەك (نەوتی خاوم)مان لێدەكڕن و مادەكانی هەڵاوێر دەكەن و دواتر وەكو پترۆكیمیایی دەیفرۆشنەوە پێمان بەسەدجار گرانتر لەوەی لێتان كڕیون، هەموو شتێكمان بەگران پێدەفرۆشن گرانجانێكی خراپن. ئەوسا هاوسەنگ و عادیلانە دەبێ كە نرخ و بەهایەكی زیاتر بەنەوت بدەن بۆ نموونە دە قات گرانتر لەئێستا.\nئۆریانا: دە قات؟\nشا: دەی ئەوە ئێوەن كە ناچارمان دەكەن گرانی بكەین. هەڵبەتە ئێوەیش پاساوی خۆتان هەیە بەڵام ئێمەیش پاساومان هەیە، ئەوجا ئێمە تاسەر سەرقاڵ نابین. تا كەمتر لەسەد ساڵی داهاتوو بەزم و رەزمی نەوت تەواو دەبێ، بۆیە موحتاجی بەنەوت بەشێوەیەكی خێرا زۆر بووە، سەرچاوەكانی چۆڕەبڕ دەبن و ئێوەیش بەپەلە پڕوزێ ناچار دەبن بەشوێن سەرچاوەی دیكەدا وێڵ بن (ئەتۆم و وزەی خۆر) و شتی دیكە، بەڵام دەبێ رێگە چارەكان بەربڵاوو جۆرەبەجۆر بن. رێگەیەك بەدەرد ناخوات بۆ نموونە دەبێ بەو تۆرباینانەی بە شەپۆلی دەریاكان كاردەكەن، بیرمكردووەتەوەكارگەیەكی ئەتۆمی دامەزرێنم بۆ جیاكردنەوەی خوێ لەئاوی دەریاكان، یا ئەوەی لەو كاتەدا 10هەزار مەتر لەبنی دەریاكان چاڵی قوڵتر هەڵكەنین یا لەجەمسەری باكوور بۆ نەوت بگەڕێین ...چوزانم..\nئەوەی دەیزانم كاتی ئەوەیە لەبیری دۆزینەوەی دەرمانێكدابین و وازبێنین لە بەفیڕۆدانی و دەستپێوە نەگرتنی. بەكارهێنانی نەوت بەوجۆرە ئێستا هەیە تاوانە، چی دەبێ لەبری ئەوەی تەنیا بیر لەوەكەینەوە كە بەو نزیكانە نەوت وشكایی دێ، بیر لەوە بكەینەوە كە لەمشتەقاتەكانی دەتوانین 10 هەزار جۆر بەرهەمی پترۆكیمیایی لێدرستكەین؟ دڵم ژان دەكات كاتێ دەبینم بۆ مۆلیدەی كارەبا بەكار دەهێنرێ بێ ئەوەی بەخەیاَلیانا بێ كە چۆن لەكیسی دەدەن. ئەهـــهــا... وەختێ لەبارەی نەوتەوە دەدوێین گرینگترین شت نە بەهاكەیەتی و نە بایكۆتەكانی قەزافی، بەڵكو نەوت نەوت هەتا سەر نییەو بەر لەوەی چۆڕەبڕ بێ، لەبیری دۆزینەوەی سەرچاوە وزەی تازەتردا بین.\nئۆریانا: ئەو نەفرەتییە ناوی نەوتە...\nشا: جاروبار لەبەرخۆمەوە دەڵێم باشە بڵێی وانەبێ؟ لەبارەی نەفرەتی نەوەتەوە زۆر نووسراوە باوەڕتبێ كاتێ یەكێك نەوتی هەیە تا حەدێ باشە، بەڵام لەهەمانكاتا گۆبەنی گەورەیشی لەگەڵدایە، لەبەر ئەوەی مەترسییەكی گەورەیە، دنیا رەنگە بەهۆی ئەم نەوتە نەفرەتییەوە بتەقێتەوە، لەوانەیە بەو جۆرەی كە من دەیكەم لەدژی ئەو مەترسییە خەبات بكرێت.\nئۆریانا: وەختێ لەبارەی نەوتەوە قسەكەی چەندە رەنگ و رووت دەگۆڕێ و دێیتە جۆش، دەنگتان گڕ دەبێ و بەئیحساسەوە قسان دەكەی. دەبێتە كەسێكی دیكە. من لێرە دەڕۆم بەبێ ئەوەی تێگەیشتبم لەتۆ، لەلایەك پیاوێكی تەقلیدی و قەیمی، لەلایەكی دیكە تازەگەرو مۆدێرنی رەنگە هی ئەوەبێ هەردوو توخماتی رۆژهەڵاتی و رۆژئاواییانە لەتۆدا كۆبوو بێتەوە؟\nشا: نەخێر.. ئێمەی ئێرانی جیاوازییەكی ئەوتۆمان نییە لەگەڵ ئێوەی ئەوروپایی. ئەگەر ژنانی ئێمە چارشێو لەسەركەن هینەكانی ئێوەیش چارشێوی كەنیسە دەدەن بەسەریانا، ئەگەر پیاوانی ئێمە چەند ژنیان هەبێ، هینەكانی ئێوەیش هەروان و بەو ژنانە دەڵێن دۆست و یار، ئەگەر ئێمە باوەڕمان هەبێ بەئیلهام ئێوەیش بەباوەڕی نەگۆڕ، ئەگەر خۆتان بە لەبەرترو شایستەتر دەزانن ئێمە گوێی پێنادەین چونكێ قەت لەبیری نەكەن ئەو شتەی ئێوە دەیزانن، ئێمە بەر لەسێ هەزار فێرمانكردن.\nئۆریانا: سێ هەزار ساڵ.... دەیبنیم ئێستا پێدەكەنی خەمبارییەكەت نەما.. ئۆهـــ... چەند مەراقمە كە نەمانتوانی لەبارەی لیستی رەشەوە بگەینە رێككەوتن.\nشا: باشە بەڕاست ناوی تۆ لەلیستی رەشدایە؟\nئۆریانا: وایدانێین تۆ.. تۆیەك كە پادشای پادشاكانی و ئاگات لەخشەی مارو مێرووە، ئاگات لەم باسە نییە؟ خۆ پێم وتی رەنگە ناوی من لەتەواوی لیستە رەشەكاندابێ.\nشا: بەداخەوە.. بەڵام ئەسڵەن گوێیشی مەدەرێ تەنانەت ئەگەر ناوی تۆ لەلیستی رەشی بەرپرسانی ئێمەدابێ، من ئیتر تۆ دەخەمە لیستی سپی دڵی خۆمەوە.\nخاوەنشكۆ حەپەسام... گەلێك سوپاس.\nوەرگێڕانی: كاوە شێخ عەبدولڵا


با تۆو بڕاو نه‌بن به‌ده‌ردی سالمه نه‌چن – Knwe.org\nسەرەکی » زانست » با تۆو بڕاو نه‌بن به‌ده‌ردی سالمه نه‌چن\nكنگر و ڕێواس دوو رووه‌كی خۆڕسكی به‌سوودن\nبا تۆو بڕاو نه‌بن به‌ده‌ردی سالمه نه‌چن\nله‌كۆنه‌وه هه‌ندێ له ڕووه‌كه خۆڕسكه‌كان ، خۆراكی خه‌ڵك بوون ، كنگر ، ڕێواس ، گۆزه‌روان ، كاردۆ ، لوشه ، پاڕه‌زا وپیچك و تۆڵه‌كه ……هتد ، جاران هه‌ركه‌س ده‌چوو بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ئه‌وڕووه‌كانه ، ته‌نها بۆ خواردنی خۆی و خێزانی بوو . وه‌هه‌ركه‌س له سنورێكی جوگرافی دیاری كراودا ، له‌نزیك ئه‌و گوندو شارۆچكه‌یه‌یی لێ ده‌ژیا ، بۆیه بۆ پاراستنی ڕه‌گه‌زی ئه‌و ڕوه‌كانه ، تاڕاده‌یه‌ك ده‌ستی ده‌پاراست .به‌ڵام ئێستا به‌هۆی ئه‌وه‌ی گواستنه‌وه‌و گه‌یاندن ئاسان بووه ، وه ئه‌و سنوره‌ی جاران خه‌ڵك له‌ده‌وری گونده‌كه‌ی خۆی تێی نه‌ده‌په‌ڕاند به‌هه‌ند ناگیرێ ، خه‌ڵك له‌وه‌رزی به‌هارا ، له‌هه‌ر شوێنێ ده‌ستی پیا بگات ، بێ سڵه‌مینه‌وه له‌وه‌ی ئه‌و ڕووه‌كه تۆو بڕاو ده‌بێت یان نا . ده‌كه‌وێته هه‌ڵكه‌ندن و ڕنینه‌وه . دواتر وه‌ك ئه‌وه‌ی به‌رهه‌می باخ و بێستانی خۆی بێ ده‌یهێنێته بازاڕ بۆ فرۆشتن . جاله‌به‌ر ئه‌وه‌ی خه‌ڵك ، ئاره‌زوی خواردن وبه‌كار هێنانی ، ئه‌م ڕوه‌كه خۆڕسكانه ده‌كه‌ن . پاره‌یه‌كی باش ده‌كه‌ن . بۆنمونه نرخی كیلۆیه‌ك كنگر ، دووهێنده‌ی نرخی مۆزه ، كه‌چه‌ند له‌و ڵاتێكی دوره‌وه دێت و كرێبارو چه‌ندین جۆر باجی ده‌چێته سه‌ر .\nهه‌ندێك له‌م ڕوه‌كان كه گه‌لاكانیان ده‌خورێت ، به‌هۆی نه‌شاره‌زایی له كۆكردنه‌وه‌و گواستنه‌وه‌و هه‌ڵگرتنی ، زوو خراپ ده‌بێت ، له‌وانه پیچك كه جۆرێكه له پیازه‌كان ،كه له ژینگه‌یه‌كی مێرگدا نه‌بێت ناڕوێ ، وه گه‌ر كۆمه‌ڵ بكرێ به‌سه‌ریه‌كدا و بئاخنرێته ناو نایلۆنه‌وه ، نه‌ك هه‌ر سیس و ژاكاو ده‌بیت ، به‌ڵكو ماده‌ی ژه‌هرینیشی تیا درووست ده‌بێت\nكاتی خۆی له سه‌رده‌می قه‌یرانی ساڵی نه‌وه‌ده‌كاندا سالمه كه به‌هایه‌كی بازرگانی هه‌بوو ، سه‌دان مێرگی پڕ سالمه كه‌وته به‌ر شاڵاوی هه‌ڵكه‌ندن و بنج بڕ كرا ، ئێستا مه‌گه‌ر به‌ده‌گمه‌ن ببینرێت .\nگژوگیا خۆ ڕسكه‌كان له دوای بارانی په‌ڵه‌ی پایز تۆوه‌كانیان ده‌ڕوێته‌وه ، له‌پاش كۆتایی چله‌ی زستان هندێكیان پێده‌گه‌ن ، یه‌كێك له‌و ڕوه‌كه خۆڕسكانه‌ی ، له بازاڕه‌كانی كوردوستاندا به‌دی ده‌كرێ ، كنگره . یەکێک  لە گیا بەهاریەکانه ، کە لە کوردستان بەگشتی ده‌خورێت، کنگر کە بە چەندین شێوه ئاماده‌ده‌کرێت و ده‌خورێت باشترینیان ته‌ها كوڵاندنه به ئاوێكی كه‌م و خواردنه‌وه‌ی ئاوه‌كه‌شی.\nكنگر ڕوه‌كێكه گه‌ڵاو به‌ڕه‌كه‌ی دڕكاویه ،ئه‌وه‌ی ده‌خورێت ، بنجی كنگره كه ڕه‌نگی سپیه و هه‌ڵده‌كه‌نرێت ، دواتر گه‌ڵاكانی لێ ده‌كرێته‌وه . به‌ری كنگر تۆپزی و دڕكاویه ، له‌هاویندا كه وشك بوو ، تۆوی كنگر وه‌ك چه‌ره‌س سودی لێوه‌رده‌گیرێ ئه‌وه‌ش كه ده‌مێنێته‌وه بڵاوده‌بێته‌وه.\nكنگر پۆتاسێوم و ئاسن و مگنیسیۆمی و ڤیتامین B. C .K تیایه و جۆرێك له كاربۆهیدراتی ئاڵۆز و ڕێشاڵی تیایه ، دژی هەوکردنی جەستەیە، هاوکات ئاره‌زووی خواردنی زیادده‌کات، چونکە کرداری هەرس چالاک ده‌کات.\nمیزه‌ڵدان چالاک ده‌کات، وزه بە لەش ده‌بەخشێت و دڵ بەهێزده‌کات. بۆ ئەو کەسانەی کەم خوێنن یان شەكره‌یان هەیە، بەسووده بیخۆن. بەپێی توێژینەوه زانستیەکان مادده‌یەک لە گەڵای کنگردا هەیە بەناوی «سینارین»، کە یارمەتی توانەوه‌ی کۆلیسترۆڵی خوێن ده‌دات .هه‌روه‌هاو مادده‌یەکی «کاربۆهێدراتی تیایه بەناوی ئینۆلین» کە یارمەتی چالاکبوونی ریخۆڵە ده‌دات، هاوکات دژه ئۆکسانە، ئەمەش بەرگری لەش دژی شێرپەنجە زیاد ده‌کات، بەتایبەت شێرپەنجەی پێست ، وه خۆپاراستن له نه‌رم بونه‌وه‌ی ئێسك و نه‌خۆشی الزه‌هایمه‌ر و كه مكردنه‌وه‌ی گرژی ماسولكه .\nسەره‌ڕای هەموو ئەو سوودانە، کنگر زیانی بۆ ژنی دووگیان و منداڵان و تووشبووانی نەخۆشیە قورس و درێژخایەنەکانی گورچیلە و جگەر یان زراو هەیە .\nكنگر و هه‌موو گیا به‌هاره‌كان به كولاوی خواردنیان باشه ، وه‌گه‌ر هه‌ڵگیرا كه زۆرینه‌ی سوده‌كانی نامێنێ ، ده‌بێت به‌شی كه‌م كه‌م بێت و زه‌رد كراو بێت وه‌ك باوه له موجه‌میده‌دا ، ده‌بێت گه‌ر توایه‌وه بخورێت ، نابێت جارێكیتر هه‌ڵبگیرێته‌وه. له درووستكردنی كنگر ماسیشدا ،چاكتره زیته‌كه‌ی كه‌م بێت .\nڕێواس كه له‌قه‌د پاڵه سه‌خته‌كان نه‌بێت نابینرێت به‌تایبه‌ت نزیك ڕه‌نووی به‌فر . ڕێواس وه‌ك كنگر نیه دڕكاوی بێت ، بۆیه خه‌ریكه تۆو بڕاو ده‌كرێت . به‌تایبه‌ت ئه‌ولاسكی ڕێواسه‌ی لێ ده‌كرێته‌وه ، هه‌ڵگری به‌رو تۆوه‌كه‌یه‌تی ، بۆیه مه‌گه‌ر به‌ده‌گمه‌ن بنجه ڕێواسێك به‌رچاو ده‌كه‌وێت ، تۆوه‌كه‌ی بڵاو بێته‌وه .\nڕێواس، كه تۆلەترش، ربێز، ربێس، رمبێز، رمێز، رێواو، ڕێواوی، ریڤاس، ڕێوج یان ریس، پێ ده‌وترێت گیایەکی سروشتی و خۆڕسکه.\nیەكێك لەگرنگترین تایبەتمەندییەكانی لاسكی ڕێواس ئەوه‌یە كەپەنكریاس هانده‌دات بۆ ڕشتنی ئەنسۆلین و بەو هۆیەشەوه شەكری ناو خوێن كەم ده‌بیێتەوه بۆیە ئەو كەسانەی دووچاری نەخۆشی شەكره‌ن، رێواس بخۆن كەلكێكی زۆریان پێ ده‌بەخشێ.\nخواردنی ڕێواس سستی و تەمەڵی لاده‌بات و شەوق و خۆشی ئەبەخشێت ، ڕێواس گەده‌و ڕیخۆڵەكان بەهێز ده‌كات و رێكخەرێكی باشی گلانده ڕژێنەكانی گەده‌شە ، هەروه‌ها باشترین چاره‌سەری گیاییه بۆ نەهێشتنی ترشەلۆكی گەده ڕێواسە.\nگەر بەرده‌وام بیخۆیت خوێنی كەسەكە پاك ده‌كاتەوه‌و هەروه‌ها بۆ چاره‌سەركردنی دومەل كاریگەرییەكی باشی هەیە ، ڕێواس بۆ ئەوانەی تایان هەیە یان كەم ئیشتیهان بەسووده ، هەروه‌ها بۆ چاره‌سەری رارایی و چاره‌سەری زه‌ردوویی بەكەڵكە بۆ ئەم مەبەستەش ده‌تواندرێ بری (100) گرام ئاوی ڕێواس بخۆیتەوه ، چەند دڵۆپێكی خاوێن لەئاوی ڕێواس ئەگەر بكرێتە چاو بۆ بەهێزكردنی بینین و لابردنی پەڵەی سپی سەرچاو بەكەڵكە ، زیاده‌خۆری ڕێواس ئەبێتە هۆی دروست بوونی بەرد لە گورچیلەو میزه‌ڵداندا.\nلەبەرئەوه ڕێواس خواردن رێژه‌ی شەكری خوێن دائەبەزێنێت و بۆ ئەو كەسانەی دووپشك پێوه‌یداون خواردنی مەترسی داره، بۆ ئەو ژنانەی كە سك پڕن یان شیرده‌رن پێویستە زۆری لێنەخۆن.\nرێواسی چەند ساڵەی باڵا بەرزی کوێستانەکانی کوردستانە. لە سەره‌تای بەهار و تاکوو هاوین لە کوێستانە سارده‌کان و بناری چیاکاندا لەو شوێنانەی بەفری لێیە، ده‌مێنێتەوه. بەرزیی تاکوو یەک مەتر هەڵدەچێ، گەڵای پان و گەوره و پەنجە پەنجە و ددانەداره و هه‌ندێك نزیكه‌ی مه‌تره دوجایه‌ك ده‌بێت . لە نێوه‌ڕاستی گەڵاکانیدا نێرکێ قیت ده‌بێتەوه کە جاری واهەیە تاکو ٣ مەتر بەرز ده‌بێ و لە سەره‌کەیەوه گوڵێکی سەوزی مەیلەو زه‌رد و مەیلەو سوور ده‌گرێ. تامی ترشە و لە تیره‌ی حەوت گرێکان (Polygonacées) و لە جنسی ڕێواسەکانە (Rheums).\nسوودەکانی ڕێواس کۆمەڵێک سوودی هەیە کە بریتین لە :\nدەبێتە هۆی لەناوبردنی کرم و ڕه‌وانکەره . ده‌ێتە هۆی ده‌ردانی ئەنسۆلین لە پەنکەریاسدا و ڕێژه‌ی شەکری خوێن کەم ده‌کاتەوه ، شەکره و چەوری و پەستانی خوێن کەم ده‌کاتەوه. بۆ لەناوبردنی زیبکە و پەڵەی ڕووخسار بەسووده.ئازاری گەده ناهێڵێت و بۆ نەخۆشییەکانی جگەر بەسووده ، گەده و ڕیخۆڵە بەهێز ده‌کات و ڕێژینەکانی گەده ڕێکده‌خات. ده‌بێتە هۆی زیادکردنی ئیشیها و ده‌رمانێکی باشە بۆ قەبزی ، چاره‌سەری هەناسەبڕکێ ده‌کات ، ده‌بێتە هۆی پاڵاوتنی خوێن و پاککردنەوه‌ی سەرچاوه‌یەکی باشی کالیسیۆمە و ڕێژه‌یەکی زۆر کالیسیۆم بەلەش ده‌بەخشێت. ڕێواس ڕیشاڵێ زۆی تێدایە،ڤیتامینەکانی A,B,C و کالسیۆمی زۆری تێدایە. هەربۆیە لە مێژه لە کورده‌واریدا بۆ ده‌رمانی زۆر ده‌رد و نەخۆشیە ، بەڵام بە پێچەوانە گەڵاکانی باش نین و هێندێکیشیان ژه‌هراوین. رێواس بەتایبەتی بۆ دژی کرمی نێو ڕیخۆڵە. رێواس شەکر و چەوری خوێن داده‌بەزێنێ و خوێن خاوێن ده‌کاتەوه، زیپکە و جۆشی لەش لاده‌با، بۆ گەده و ریخۆڵە ده‌رمانی باشە، ئەشتەها هێنەره. خواردنی رێواس وه‌ک کورد ده‌ڵین خەفەت بەر و شادی هێنەره. لە هێندیک وڵات و لەوانە بریتانیا رێواس بۆ كه‌م كردنه‌وه‌ی كێش واته قه‌ڵه‌وی به‌كار دێت .\nئێستا بۆ دابینكردنی داخوازی خه‌ڵك له‌م دوو ڕوه‌كه ، له دیوی ئێرانه‌وه هاورده ده‌كرێت ، ئه‌مه‌ش وای كردووه كه كه‌مێك له نرخه‌كانیان دابه‌زێ .\nئه‌وه‌ی كه‌مێ شاره‌زایی له كنگر بێت ، ده‌زانێ كه كنگری ناو وه‌رد ، به‌شه سپیه‌كه‌ی كه ده‌خورێت درێژو ناسكه‌و داخوازی له‌سه‌ر زۆره . كه‌واته‌گه‌ر زه‌وی وه‌رد كراو نه‌ك خۆڕسك لێره‌و له‌وێ ، به‌ڵكو به مه‌به‌ست تۆوی كنگر بكرێ ده‌شێ به‌رهه‌مێكی زۆری ببێ . بێگومان بۆ ئه‌مه‌ش پێویستمان به هاندانی خه‌ڵكه بۆ كۆكردنه‌وه‌ی تۆو چاندنی ئه‌و ڕوه‌كه خۆرسكانه‌ی كه خواستی له‌سه‌ره .\nهه‌روه‌ها به‌هه‌مان شێوه بۆ ڕێواس كه وه‌ك ئاگادارین ئێستا كێڵگه‌ی گه‌وره‌ی ڕێواس له ئه‌وروپا هه‌یه .\nپێویسته وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ده‌سته‌ی ژینگه له پێناو هه‌مه جۆری وپاراستنی ڕه‌گه‌زی ئه‌ودوو ڕووه‌كه‌دا یاساو ڕێسای پێویست دابڕێژن . چونكه سروشت و گیا خۆڕسكه‌كان هه‌روه‌ك دارو ده‌وه‌ن موڵكی گشتین.


تەعامول یا تەقابول؟ هەڵسوکەوتی گونجاو لەگەڵ ئایین! – کوردستان و کورد\nتەعامول یا تەقابول؟ هەڵسوکەوتی گونجاو لەگەڵ ئایین!\nیاسای سێیەمی نیۆتۆن دەڵێ؛ «ھەر پەرچەکردارێک لە نەتیجەی کردارێکدا دێ. واتە چێبوونی ھەر پەرچەکردارێک وڵامێکی ڕاستەخۆیە بە کارکردی کردارێکی تایبەتەوە.»\nحەقانییەتی ئەم یاسایە لە دنیای سیاسەتیشدا زۆر واقعی و ھەست پێکراوە. ھیچ حیزب یان ڕەوتێکی سیاسی لە بۆشاییدا دروست نابێ، بەڵکوو یا لە وڵامی زەروورەتێکی مێژوویی یا وەک پەرچەکردارێک لە بەرامبەر کردارێکدا پێک دێ. کرێکاران، ژنان، مامۆستایان، ئەسناف و … بە مەبەستی بەرگری لە ماف و داخوازییەکانیان سەندیکا و ڕێکخراوی پێوەندیدار پێک دێنن. ھەرچی ھەڵاواردنی چینایەتی لە کۆمەڵگەیەکدا زیاتر بێ و مەودای نێوان خەڵکی هەژار و دەوڵەمەند زۆرتر بێ، بەستێنێکی لەبارتر بۆ چێبوون و گەشەی حیزبە چەپییەکان خۆشتر دەبێ. پێکھاتنی ئەحزاب و ڕەوتە ناسیۆنالیستەکان پێوەندیی ڕاستەوخۆی بە چەوسانەوە یا مەترسیی نەتەوەییەوە ھەیە. ھەر بەم پێیەش پێکھاتنی ڕەوت یا حیزبێکی ئایینیش ھەر لەم چوارچێوەیەدا خۆی دەبینێتەوە. ھەرچەند ڕەنگە ھۆکارەکان ھەمیشە و لە کۆمەڵگە جیاوازەکان ڕێک وەک یەک نەبێ و بابەتی پێشکەوتەبوون و دواکەوتوویی وڵاتانیش کاریگەریی تایبەتیی خۆی ھەیە. واتە وجوودی ڕێکخراوێکی تایبەت یا حیزبێکی سیاسی لە وڵاتێکی پێشکەوتوودا وڵامێکە بە نیازی بەشێک (کەم یا زۆر) لە ھاووڵاتیان، کەچی زۆربەی کات ئەوەی ڕەوتێکی تایبەت یا حیزبێکی سیاسی لە کۆمەڵگەیەکی دواکەوتوودا پێک دێنێ ھەست بە مەترسی کردنی بەشێک لە خەڵکی ئەو وڵاتەیە. بەواتایەکی دی بوونی ڕێکخراوی جیاواز و ڕەوتە سیاسییەکان لە کۆمەڵگە پێشکەوتووەکاندا دەرفەتێکە بۆ بەھرەمەندبوونی زیاتر و کەلکوەرگرتن لە زەرفییەتەکانی وڵات، کەچی زۆربەی کات بوونی ئەو حیزب و ڕێکخراوە سیاسییانە لە کۆمەڵگە دواکەوتووەکاندا بۆ ڕەواندنەوەی ھەڵاواردن و مەترسیی زەرەرمەند بوون و ھەندێ جار تەنانەت لەنێو چوونیشە.\nیەکێک لە تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگە و وڵاتە دواکەوتووەکان ئەوەیە کە ئەزموونی مرۆڤایەتی بە ئەزموونی خۆیان نازانن و پێیان وایە ھەر نۆرمێکی سیاسی یا کۆمەڵایەتی، بۆخۆیان دەبێ ئەزموونی بکەن. بۆ وێنە کۆمەڵگەی ئەمریکا و ئورووپای ڕۆژئاوای ئێستا پێیان وا نییە دەبێ حەتمەن ئەزموونی حکوومەتێکی ئیدئۆلۆژیک بکەن، بەڵکوو بە دیتنی حکوومەتە ئیدئۆلۆژیکە کۆمۆنیستی و ئایینییەکان وەک ئەزموون کەلکی لێ وەردەگرن و ئیتر خۆیان لە کانتێکستێکی وا نادەن. بەڵام ئەم شێوەیە لە کۆمەڵگە دواکەوتووەکاندا کەمتر بەرچاو دەکەوێ. ھێشتاش بەشێک لە خەڵکی ئەمریکای لاتین و خۆرھەڵاتی نێوەڕاست خەون بە دروستبوونی دەسەڵاتی کۆمۆنیستی و ئایینییەوە دەبینن.\nیەکێک لە کێشەکانی ئەو جۆرە کۆمەڵگەیانە کە لە چەشنی پەرچەکردار بەرامبەر بە ئەجێندای سیاسی و ئیدئۆلۆژیکیی حکوومەتەکانیاندا بەرجەستە دەبێتەوە، ئەوەیە کە بە گشتی کۆمەڵگە ڕێبازێکی دژبە ڕەوت و نۆرمی حکوومەت لەپێش دەگرێ. بۆ نموونە کۆمەڵگەی ئێرانی ئێستا بە کوردستانیشەوە لە بەرامبەر حکوومەتی مەزھەبیی کۆماری ئیسلامیدا ئاراستەیەکی سێکۆلارتری بەنیسبەت وڵاتانی دیکەی ناوچەکەوە ھەیە. کەچی ڕێک بەپێچەوانەوە کۆمەڵگەی تورکیە و عێراق و سووریە بە کوردستانەکانیشیانەوە لە بەرامبەر حکوومەتی غەیرەمەزھەبیی وڵاتەکانیانەوە ئاراستەیەکی ئایینییانەتریان گرتوەتە بەر. هەڵبەت لەمەڕ باشوور و باکوور و ڕۆژئاوای کوردستان نابێ لە هەڵسوکەوتی ئەحزابی کوردستانیی ئەو پارچانە کە بە گشتی وەک ئەحزابێکی چەپ ڕوویکردێکی تەقابولییان لەگەڵ ئایین ڕەچاو کرد؛ چاوپۆشی بکەین. بەڵام لەسەر ڕۆژھەڵاتی کوردستان سەرەڕای ڕوویکردی تەقابولیی حیزب و لایەنی تر ھەڵسوکەوتی تەعامولیی حیزبی دێموکرات وەک سەرەکیترین و کاریگەرترین حیزبی سیاسیی ئەو پارچەیەی کوردستان لەگەڵ ئایین، کاریگەریی زۆری ھەبوو بۆوەی کە خەڵک لە ڕوویکردێکی دژەسێکۆلاریزم و عەلمانییەتدا ئایین وەک ئەجێندای سیاسیی خۆیان ھەڵنەبژێرن؛ بەڵکوو وەک بیر و باوەڕێکی شەخسی لەلای خۆیان بیپارێزن.\nکانت لە تێبیینیی دەورانی دوای سەدەکانی نێوەڕاستدا دەڵێ: «یەکێک لە کارکردە ئەرێنی و دیارەکانی ڕێنێسانس لە ئورووپادا ئەوە بوو کە بە جیاکردنەوەی دین لە دەسەڵات، لە ڕاستیدا کەرامەتی بۆ ئایین گەڕاندەوە و دین لە ئامرازێک بۆ سەرکوت و تۆقینی خەڵکەوە، بوو بە توخمێک بۆ ئارام کردنەوە و ھێمنایەتی بەخشین بە خەڵک و بەم چەشنە پێگەی ڕێزدار و حەقیقیی خۆی لەنێو کۆمەڵگەدا دۆزییەوە.»\nتەجروبە نیشانی داوە کە هەرچی ھێرشی زیاتر بکرێتە سەر دین ھیچ کە پێگەکەی لاواز نابێ بەڵکوو بەرەو ئاقارێکی مەترسیداری دەبا. ئەزموونی نزیک بە حەفتا ساڵ دەسەڵاتدارەتیی کۆمۆنیزم لە سۆڤیەت، چین، وڵاتانی ڕۆژھەڵاتی ئورووپا و ئەمریکای لاتین، سەلمێنەری ئەم وانەیەن. ئایینیش وەک ھەر چەمکێکی مەوجوودییەت ھەڵگری دی کاتێک کە ھێرشی بۆ بکرێ و بوون و مانەوەی خۆی لە مەترسیدا ببینێ، ھەوڵی خۆپاراستن و بەرگری لە خۆی دەدا کە بە ھۆی ئەوە بنەمایەکی ئیدئۆلۆگە، ئەم بەرپەرچدانەوەیە ئاکامی باشی لێ ناکەوێتەوە.\nلە بارودۆخێکی وەھادا هەم توندئاژۆیی ئایینی پەرە دەستێنێ، هەم هەوڵی بەڕێکخراو بوون و بەڕێکخراو کردن گەشە دەکا، هەمیش لە چوارچێوەی شەخسی و مزگەوتەکانەوە بەرەو ناوەندەکانی کۆمەڵگە شۆڕ دەبێتەوە و، لە ئاکامدا وەک ئەجێندایەکی سیاسی بەرەو بەدەستەوە گرتنی دەسەڵات دەخوشێ.\nلە ڕاستیدا ڕێگەی بەرەوڕوو بوونەوە لەگەڵ فێندەمێنتالیزمی ئایینی و ئیسلامی سیاسی، وەک نموونە، لە دژایەتی و ڕوویکردێکی تەقابولیدا خۆی نابینێتەوە. بەڵکوو ڕێک بەپێچەوانەوە بۆوەی بەرەو ئاقارێکی توندوتیژی و ئاسۆیەکی مەترسیدار نەچێ، پێویستی بە ڕوویکردێکی تەعامولی و هەڵسوکەوتی نەرم ھەیە.


بەکارهێنانی سستمی کیتۆ بۆ ڕزگاربوون لە قەڵەوی و دابەزاندنی کێشی لەش\nبەشێک لە هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان بۆ ڕزگاربوون لە قەڵەوی و دابەزاندنی کێشی لەشیان، ڕوویان لەبەکارهێنانی سستمی خۆراکی کیتۆ کردووە، هەندێک لەوانەی کێشی لەشیان زۆرە، باس لەوەدەکەن سودێکی زۆریان لەو سستمە بینیووە، بەڵام وەک شارەزایانی تەندروستی دەڵێن ئەم رجیمە زیانی تەندروستیشی هەیە.\nبابه‌تی زیاتر Show less\nئایا ڕجیمی کیتۆ بۆ تۆ گونجاوە؟\nبۆ ئەوانەی دەیانەوێت کە کێشی لەشیان داببەزێنن، یەکێک لەو سیستەمە خۆراکیانەی کە لەم ماوەیەدا بانگەشەی زۆری بۆ دەکرێت بریتیە لە کیتۆ. چەند بەکارهێنەرێکی ئەم ڕجیمە (Diet) بە دەنگی ئەمەریکا دەڵێن کە سودێکی زۆریان لێ بینیووە.\nپیادە سادق یەکێکە لە بەکارهێنەرانی کیتۆ لە شاری سلێمانی کە زۆر بە متمانەوە ستایشی سیستەمەکەی کرد. ئەو بە دەنگی ئەمەریکای گوت، "من کێشم ١٤٩ کیلۆ بوو. سێ مانگە کیتۆ ئەکەم و هاتومەتە سەر ١٣٢ کیلۆ. من زۆر گرفتی تەندروستیم هەبوو وەکو زەخت، شەکرە؛ ئەمانەم هەبوو و هیچی نەماوە سوپاس بۆ خودا."\nئایا بەڕاست کیتۆ چییە؟ وە ئایا سەرچاوە پزیشکییە ناسراوەکانی جیهان پشگیری دەکەن؟\nسەرچاوە و مێژووی کیتۆ\nڕجیمی کیتۆ بەشێوەیەکی گشتی پێکدێت لە خواردنی ئەو خۆراکانەی کە ڕێژەی چەوریان زۆرە، پرۆتینیان مام ناوەندە و وزەی کاربۆهایدرەیتیان زۆر کەمە. واتا بەکارهێنەرانی ئەو سیستەمە دەتوانن گۆشت بخۆن، بەڵام بۆ ئارەزومەندانی برنج و نان سیستەمەکە قورسە چونکە ڕێژەی کاربۆهایدرەیتی ئەم خۆراکانە زۆرە.\nبەگوێرەی کتێبخانەی پزیشکی نیشتیمانی ئەمەریکا، کیتۆ ساڵی ١٩٢١ بۆ یەکەم جار لە لایەن دکتۆر ڕەسێل ووڵدەر لە کلینیکی مایۆ بەمەبەستی چارەسەرکردنی گەشکە ((Epilepsy لە منداڵدا بەکارهێندرا. سیستەمەکە لە ساڵانی دواتر گرنگی خۆی لەدەست دا لەگەڵ دۆزینەوەی چارەسەری گاریگەر تر بۆ نەخۆشیەکە.\nسەرهەڵدانەوەی دووبارەی کیتۆ وەک سیستەمێکی دابەزاندنی کێش لەم ساڵانەی دواییدا بوو و دیاردەیەکی نوێیە.\nکیتۆ چۆن کاردەکات؟\nبەگوێرەی کلینیکی مایۆ لە ئەمەریکا، ئەوانەی سیستەمی کیتۆ پەیڕەودەکەن ئەو خواردنانە دەخۆن کە ڕێژەیەکی باش چەوریان هەیە وەکو چەرەزات، کونجی، پەنیر، ماست، ڕۆنەکان و ئەو جۆرە سەوزانەی کە نیشاستەیان کەمە. جگە لەڕێژەیەکی بچوک لە گۆشت، هیلکە و ماسی دوو خواردنی سەرەکی دەبن بۆ بەکارهێنەرانی سیستەمەکە.\nبەکارهێنەرانی کیتۆ بەڕێژەیەکی بەرچاو سەرچاوەکانی کاربۆهایدرەیت کەم دەکەنەوە وەکو برنج، نان، شیرنەمەنی، پاستا و ئەو خواردنانەی نیشاستەیان زۆرە وەکو پەتاتە و گەنمەشامی و پاقلەمەنی و هەندێک میوە.\nجۆرەکانی خواردنەوەش سنوردارن؛ بەکارهێنەر دەتوانێ چا یا قاوەی تاڵ بخواتەوە بەڵام دورکەوێتەوە لە شەربەتی شیرین و بیرە.\nجەیسن ئیوۆڵت، شارەزا لە ڕجیمی خۆراکی لە کلینیکی مایۆ لە ئەمەریکا، بەم شێوەیە چۆنیەتی کارکردنی کیتۆ لەسەر جەستە ڕوندەکاتەوە: کاتێک مرۆڤ ئەو خۆراکانە دەخوات کە ڕێژەی کاربۆهایدرەیتیان زۆرە، وەکو نان و برنج و پاقلەمەنی و هەندێ جۆری سەوزە و میوە، جەستە ئەو کاربۆهایدرەیتانە دەکات بە شەکری گلوکۆز و پاشان خانەکانی جەستەی مرۆڤ ئەم گلوکۆزە دەسوتێنن وەک وزە. بەڵام کاتێک کە کەسێک دەست دەکات بە پەیڕەوکردنی کیتۆ لە ڕێگەی کەمکردنەوەی سەرچاوەکانی کاربۆهایدرەیت، جەستە ناچاردەبێت بە بەکارهێنانی وزیەک کە لە جگەری مرۆڤ سەرچاوە دەگرێ و ناسراوە بە کیتۆن.\nبۆ دروستکردنی کیتۆن، جگەر پشتدەبەستێت بە چەوری (قەڵەوی) لەش لە پرۆسەیەکدا کە پێی دەگوترێ کیتۆسس.\nئایا کیتۆ کێشت دادەبەزێنێت؟\nبەڵێ؛ لێکۆڵینەوەکانی کلینکی مایۆ دەریدەخەن کە سیستەمی کیتۆ دەبێتە هۆی سوتاندی قەڵەوی لەش دوا نزیکی ٢-٣ هەفتە.\nبەگوێرەی کۆمەڵەی نیشتیمانی لیپید لە ئەمریکا، سیستەمێکی رجیمی پشتبەستو بە کەمکردنەوەی ڕێژەی کاربۆهایدرەیت لە ماوەی ٢-٦ مانگ دەتوانێت یارمەتیدەربێت لە دابەزاندنی کێش زیاتر لە سیستەمەکانی تری کێش دابەزاندن.\nبەڵام بەگوێرەی ئاژانسی نیویۆرک تایمز کاریگەری سیستەمەکە بەگوێرەی کات کەمدەبێتەوە.\nکارۆڵ کیرک پاتریک، شارەزا لە زانکۆی هەرێمی ئایدەهۆ، بە ئاژانسەکەی ڕاگەیاندووە، "دوای ١٢ مانگ، سیتەمەکە بەراورد بە رجیمەکانی تر گرنگی لەدەست دەدات ."\nپریا تیو، شارەزا لە ڕێکخستنی سیستەمی خۆراکی، بە ئاژانسی بەریتانی بی بی سی ڕاگەیاندووە کە کیتۆ بۆ هەندێ چارەسەری دەکرێ گونجاو بێت بەڵام بۆ دابەزاندنی کێش لەوەدەچێ باشترین بژاردە نەبێت.\nپریا دەڵێت، "کاربۆهایدرەیت ڕۆڵێکی گرنگیان هەیە لە سیستەمی خۆراکی ئێمە و ئەگەرچی کەمکردنەوەیان ڕەنگە ببێتە هۆی دابەزاندنی کێش، بەڵام کەمکردنەوەیان بۆ ڕێژەیەکی زۆر بژاردەیەکی درێژخایەن نییە."\nبەگوێرەی سکۆڵی پزیشکی لە زانکۆی هارڤارد، رجیمی کیتۆ چەندین مەترسی هەیە بۆسەر بەکارهێنەر و دیارترینینیان لە ئەنجامی زۆری بەکارهێنانی چەوری خەست دەبێت. زانکۆکە دەڵێت کیتۆ پەیوەندی ڕاستەوخۆی هەیە بە بەرزبونەوەی ڕێژەی "چەوری خراپ" یا LDL کۆڵسترۆڵ کە بەسەرچاوەی سەرەکی نەخۆشیەکانی دڵ دادەندرێت.\nزانکۆکە ئەگەری چەند نەخۆشیەکی تری خستۆتە ڕوو کە دیارترینیان بریتین لە:\nنەخۆشی جگەر؛ لە ئەنجامی پاڵەپەستۆ کردن لەسەر ئەم ئەندامەی لەش بۆ ئەوەی زۆرترین ڕێژەی چەوری بەکارببات.\nنەخۆشی گورچیلە؛ بەهۆی ئەوەی خواردنی ڕێژەیەکی زۆری پرۆتین دەبێتە هۆی فشار بۆ ئەم ئەندامەی لەش.\nقەبز بوون؛ چونکە سیستەمی کیتۆ ڕێژەی فایبەر لە لەش کەم دەکاتەوە کە پێویستن بۆ ئەندامانی هەرس و پاشەڕۆ.\nکەمبونەوەی رێژەی ڤیتامین و کانزا؛ بە هۆی ئەوەی کیتۆ سەرچاوەکانی سەوزە و میوە و دانەوێڵە تەسک دەکاتەوە و بەکارهێنەر مەترسی کەمی کانزا و ڤیتامینە پێویستەکانی دەبێت وەکو ماگنیسیۆم، سلێنیەم، فسفۆر، ڤیتامین B و C.\nکاریگەری لەسەر مێشک؛ بەگوێرەی کەیسی مکمانوس، بەڕێوبەری بەشی خۆڕاک لە نەخۆشخانەی براگهام و ژنان، سەر بە زانکۆی هارڤارد، مێشک پێویستی بە شەکر هەیە لەسەرچاوەی تەندروستی کاربۆهایدرەیت بۆ ئەوەی بەباشی چالاکی ئەنجام بدات. کایسی هۆشداری دا، "ئەو ڕجیمانەی ڕێژەی کاربۆهایدرەیتیان کەمە دەبنە هۆی شڵەژان و توڕەیی."\nی مانگی ده ١٩, ٢٠٢١\nدانیشتوانی هەڵەبجە هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی کۆڵن پاوڵ دەدەبڕن\nبیروڕای جیاوازی خەڵکی لەسەر نوێنەرانی کورد لە بەغدا\nزیادبوونی کاری دەستی خانمان لە نێو بۆنە و فێستڤاڵەکاندا\nبایکۆتکردنی هەڵبژاردن هێزە کوردیـیەکانی ڕاچڵەکاند\nچاوپـێکەوتن لەگەڵ دەرهێنەر و فیلمساز ئاوات عوسمان\nتاڤگەی قەوالی لە جۆلەمێرگ\nهه‌موو ئه‌ڵقه‌کان نیشـان بده\nبه‌رنامه‌کانی ته‌له‌فیزیۆن نیشـان بده به‌رنامه‌کانی ڕادیۆ نیشـان بده


لە خاکەوە پێشبینی بورجەکانی ئەمڕۆ بخوێنەوە 27.04.2021\n27/4/2021 05:52 AM\nهێماکانی ئەستێرەناسی بە گەشبینییەوە ئاماژە بە سەرکەوتنە پیشەییەکانی تۆ دەدەن، بەڵام ئەگەری ئەوە هەیە لەم ڕێگەیەدا قاچ یان دەستت توشی گرفتێک ببێتەوە، ئەگەر خۆت بپارێزیت و ئەم زیانە لەخۆت دوربخەیتەوە، زۆر خۆشحاڵ دەبیت. لە ڕووی سۆزدارییەوە زۆر گرێدراوەی خێزانەکەتی، چارەنوست ڕوونە و شادی لە ڕێتە.\nهەست بە تەنیایی دەکەیت، پیاسەکردن لە ئەمڕۆدا ئەتوانێ زۆر یارمەتیت بدات، دڵت لە خێزانەکەت دابڕاوە، جارێکی دیکە بیر لە بڕیارەکەت بکەوە و ئینجا کۆتا بڕیاری خۆت بدە. لەوانەیە لەگەڵ هاوکارەکانت توشی نارحەتی بیت، هەوڵبدە ئارامی خۆت بپارێزی و ڕوونکردنەوە لەسەر کارەکانت بدە بەبێ ئەوەی دڵگران بیت. ئەگەر لەماوەی یەک هەفتەی رابردوودا سەردانی نەخۆشخانەت کردووە، پێویستە ئاگادار بیت کە هێشتا بەتەواویی مەترسییەکە کۆتایی نەهاتووە و ئەبێ زیاتر ئاگاداری خۆت بیت.\nهێماکان ئاماژە بە گۆڕانکاری دەکەن لە بواری پیشەیی تۆدا، خۆت ئامادە بکەو هەوڵەکانت چڕتر بکەوە. ئەمڕۆ ئەگەری ئەوە هەیە هەواڵێک ببیستیت لەڕێگەی کەسێکی ناسیاوەوە سەبارەت بە کارەکەت. لەلایەنی ئابورییەوە گۆرانێکی بنەڕەتی نابیندرێت، چاوەڕێی ئەو گۆڕانە بە وا باسم کرد. لەلایەنی تەندروستییەوە ئاگاداری کێشت ببە و مەهێڵە زیاد بکات تا لە نەخۆشی دور بمێنیەتەوە.\nهێماکان ئاماژە بە نیگەرانییەک دەکەن لە درونی تۆدا، مەترسە، ئەو ڕووداوەی لێی ئەترسیت ڕوونادات، سەیری نیوەی پڕی پەرداخەکە بکە نەک نیوە خاڵییەکە. لەلایەنی سۆزدارییەوە خۆت یەکلایی بکەوە، هەستەکانت دابەش مەکە، بەمجۆرە سەلامتی دەروونیت زیانی بەر ئەکەوێت. تەندروسیت باشە بەڵام لەوانەیە لەداهاتوودا بە سووکی نەخۆش بکەویت کە جێگەی نیگەرانی نییە.\nئەمڕۆ هەست بە بێ‌تاقەتی و وەڕەزی ئەکەیت، ڕوداوێک دڵگرانی کردویت، متمانەت بە هەستەکانی خۆت هەبێت و پاش ڕاوێژ لەگەڵ کەسە نزیکەکانت، بڕیار بدە. لەوانەیە لەلایەنی پیشەییدا توشی چەند بەربەستێک ببیتەوە، جێگەی نیگەرانی نییە، ئەمانە هەموویان کاتین و لەگەڵ هەوڵەکانی تۆدا کۆتاییان دێت. لایەنی ئابوریت باشتر دەبێت، ئەگەر ئەمڕۆ بیرۆکەیەکت هاتە مێشکەوە، بەکەمی مەزانە و بەدواداچوونی بۆ بکە.\nئەگەر نەتتوانیەوە کۆتایی بهێنیت بە نیگەرانییەکانت، باشتر رێگەی دیکە تاقی بکەیتەوە، بەردەوام بوونی ئەم نیگەرانییانە زیانی دەبێت بۆ سەلامەتیت. کاتێکی زیاتر لەگەڵ خێزانەکەت بەسەر ببە و هەوڵبدە چێژ لە شتە بچوکەکان وەربگریت. تەندروسیت باشە، بەڵام لە خواردندا زیادەڕەوی مەکە.\nئەمڕۆ بەهۆی ڕوداوێکەوە هاوسەنگی دەرونیت تێک‌ئەچێت، دۆخێکی نەخوازراو دێتە پێشەوە و لەلایەنی پیشەییەوە ئەگەری زیانکردن زیاد دەبێت، بۆیە پێویستە لەکاتی هەر جۆرە بڕیارێکدا زیاتر سەرنج بدەیت، لەوانەیە بتوانیت ئەم زیانە دوربخەیتەوە. لەلایەنی سۆزدارییەوە دۆخێکی ئاسایی تێپەڕدەکەیت، بەڵام مەهێڵە ئەم ئارامییە تێک بچێت و لەئاست خۆشەویستەکەت کەمتەرخەم مەبە.\nئەمڕۆ ئەگەری ئەوە هەیە توشی هەڵەیەک ببیتەوە، پێش هەر هەنگاوێکی ئابوری، سەرجەم لایەنەکانی هەڵسەنگێنە و ئینجا بڕیار بدە، سەرکەوتنەکان لە دەوری تۆ وەستاون، چاورێن رێگەیان بۆ بکەیتەوە. لەلایەنی ئابورییەوە چەند دەرفەتێک دێتە پێشەوە، هەوڵبدە بیانقۆزیتەوە و سودیان لێوەربگریت. لەلانی کۆمەڵایەتییەوە ئەگەر پەیوەندییەکانت زۆر فراوانن، پێویستە گرنگی زیاتر بدەیت بە کەسە دڵسۆزەکانت.\nخۆت زۆر هیلاک ئەکەیت، مێشک و جەستەت هەردوکیان ماندوون، ئەگەر بەم شێوەیە بەردەوام بیت نەخۆش ئەکەویت، هەندێک پشو و ئیسراحەت بۆ تۆ پێویستە. لەلایەنی سۆزدارییەوە هەواڵێکی خۆش دەبیستیت و خۆشحاڵ دەبێت، بەڵام ئەم خۆشحاڵییە دەرمەبڕە، وا باشترە. تەندروسیت بەرەو باشتر بوون ئەچێت ئەمڕۆ.\nوزەیەکی زۆر لەدەرونی تۆدا ئەخولێتەوە، سەرفی چالاکییەکی پیشەیی بکە و دڵنیابە سەرکەوتو دەبیت و سودی باشت دەست‌ئەکەوێت. لە خانەوادەکەت دوور مەبە، کاتی زیاتریان بۆ تەرخان بکە و هەوڵبدە بۆ خۆشحاڵکردنیان، هەواڵی کەسێکی ناسیاو دەبیستی کە توشی خەفەتت دەکات، ئەگەر داوای یارمەتیت لێکرا، قەبووڵی بکە. تەندروستی کەسێکی نزیکت جێگیر نییە، لەوانەیە باشتر بێت ڕێگەیەکی دیکە بۆ چارەسەرکردنی تاقی بکەنەوە.\nلایەنی جەستەییت هیلاکە، ئەگەر هی کارکردنی زۆرە، تا ئەم ڕادەیە فشار بۆ خۆت مەهێنە چونکە هێماکانی تێکچونی باری تەندروستی خەریک خۆیان دەردەخەن، بەڵام ئەگەر هی وەرزش کردنە، ئەوە هیچ کێشەی نییە. لەلانی ئابورییەوە بەرەو باشتربوون هەنگاو دەنێیت، لەوانەیە توشی بەربەست ببیتەوە بەڵام ئەمانە کاتی دەبن. لە سۆزداریدا زیادەڕەویی دەکەیت، لەوانەیە باش نەبێت کۆی ئەو هەستانە باس بکەت وا لەناو دڵتدایە.\nشەپۆلەکانی وزە لە تۆ دوردەکەونەوە، لەوانەیە هەست بە هیلاکی بکەیت، ئەگەر ئەم حاڵەتە بەردەوام بێت، پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت. هەندێک لە کارەکانت دوا کەوتون، خۆت نیگەران مەکە و کۆی هەوڵەکانت بۆ جێبەجێکردنی گرنگترین ئامانجت تەرخان بکە. تەندروسیت باشە و ئەگەری تێکچوونی ئەم دۆخە کەمە.


عێراق ناڕەزایەتی توندی خۆی بەرامبەر سەردانەكەی وەزیری بەرگری توركیا بۆ نێو خاكەكەی دەربڕی\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق ناڕەزایەتی توندی خۆی بەرامبەر سەردانەكەی دوێنێ خوڵوسی ئاكار، وەزیری بەرگری توركیا بۆ بەسەركردنەوەی سوپای وڵاتەكەی لەنێو خاكی عێراق، دەربڕی.\nئاوێنە: بەپێی راگەیەندراوێكی وەزارەتی دەرەوەی عێراق، ئەمڕۆ دوشەممە، بریكاری وەزیری دەرەوەی عێراق، نزار خەیروڵا، بانگهێشتی هەڵسوڕێنەری كاروبارەكانی باڵیۆزخانەی توركیای لە بەغدا بۆ وەزارەتەكەیان كردوەو یاداشتێكی ناڕەزایەتی داوەتێ.\nئاماژەی بەوەشداوە كە وەزارەتەكەیان لە یاداشتەكەیدا ناڕەزایەتی توندی خۆی دەربڕیوە بەرامبەر سەردانەكەی دوێنێ خوڵوسی ئاكار، وەزیری بەرگری توركیا بۆ بەسەركردنەوەی هێزەكانی وڵاتەكەی لەنێو خاكی عێراق بەبێ هەماهەنگی و رەزامەندی پێشوەختی لایەنە پەیوەندیدارە عێراقییەكان.\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق هەروەها ئیدانەی لێدوانەكانی وەزیری ناوخۆی توركیای كردوە سەبارەت بە نیازی وڵاتەكەی بۆ دامەزراندنی بنكەیەكی سەربازی هەمیشەیی توركیا لە باكوری عێراق.\nهەروەك وەزارەتی دەرەوەی عێراق وەبیری توركیای هێناوەتەوە كە پەنابردنە بەر چارەسەرە سەربازییە تاكلایەنەكان رێگەیەك نییە بۆ چارەسەركردنی ئاڵنگارییە ئەمنییە هاوبەشەكان.\nدوێنێ یەكشەممە خوڵوسی ئاکار، وەزیری بەرگریی تورکیا بەسەردانێکی کتوپڕ هێزەکانی وڵاتەکەی لە چەند ناوچەیەكی باشوری كوردستان بەسەركردەوەو رایگەیاند، لە ئایندەیەکی نزیکدا بەنیازن بنکەیەکی سەربازی فروانتر لەناوچەكە دروست بکەن.


ڕێکخراوێکی پیاوان له مالاوی کار بۆ به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ی توندوتیژی دژ به ژنان ده‌کات\nڕێکخراوی ناحکومی له مالاوی، پیاوان بۆ یه‌کسانی جێنده‌ر، ده‌یانه‌وێت ئه‌و بۆچوونه بگۆڕن که هه‌میشه پیاوانن توندوتیژی دژ به ژنان ده‌که‌ن. لامیک ماسینا ڕاپۆرتێکی له‌م باره‌یه‌وه بۆ ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا ئاماده کردووه.\nپیاوان له مالاوی هه‌میشه به به‌شێک له کێشه‌کانی توندوتیژی دژ به ژنان داده‌نرێن به‌هۆی ئه‌و نه‌ریته‌ی که پیاو به به‌رزتر له کۆمه‌ڵگادا داده‌نێت.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری ڕێکخراوێکی ناحکومه‌تی پیاوان بۆ یه‌کسانی جێنده‌ر مارسێل چیسی ده‌ڵێت لێکۆڵینه‌وه‌کانی ئه‌مدواییانه‌یان ئه‌وی ده‌رخستووه 85% توندوتیژی له‌سه‌ر بنه‌مای جێنده‌ر له‌لایه‌ن پیاوانه‌وه دژ به ژنان و کچان ئه‌نجام ده‌درێن. گروپه‌که‌ی ئه‌و ده‌یانه‌وێت ئه‌مه بگۆڕن.\nبه‌ڕێز چیسی ده‌ڵێت ئێستا کاتی ئه‌وه هاتووه ئێمه یه‌کسه‌ر چاو له پیاو نه‌که‌ین وه‌کو کێشه‌یه‌ک چوونکه زۆر پیاوی نیاز باشیش هه‌ن که ده‌ستدرێژی ناکه‌نه سه‌ر ژنان جا بۆیه ئێمه بیرمان له‌وه کرده‌وه بۆچی له‌و پیاوانه وه‌رنه‌گرین که نوێنه‌ری باشن و کاریان له‌گه‌ڵ بکه‌ین بۆ گۆڕینی پیاوانی تریش.\nیه‌کێک له کرۆکی چالاکییه‌کانی گروپه‌که‌ی شتێکه که به خوێندنگای هاوسه‌ره پیاوه‌کان ،له‌وێ پیاوانی گه‌نج و به ته‌مه‌نیش فێر ده‌کرێن چۆن بتوانن ببن به باوکێکی به‌رپرسیار و چۆن بتوانن ئاگاداری خێزانه‌که‌یان بن.\nجگه له مالاوی ده‌ستپێشخه‌ری هاوشێوه له وڵاتانی تری ئافریکاش به‌ڕێوه‌ده‌چیت له ناویاندا وڵاتانی ئۆگاندا، تانزانیا و زامبیا.\nتوندوتژیژی دژ به ژنان له مالاوی


زایینی: ١٤-٠٣-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٢/٢٣ - ١٢:٢٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئامریکا، ئاڵوگۆڕی لە بەرپرسایەتی وەزارەتی دەرەوەی وڵاتەکەیدا پیک هێنا.\nرؤژی سێشەممە ڕێکەوتی ٢٢ی ڕەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی، دانڵد ترامپ سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئامریکا، لە پەیامێکی تویتەریدا هەواڵی لابردنی ڕێکس تەیلێرسۆنی لە پۆستی وەزیری دەرەوەی دەوڵەتەکەی و دانانی مایک پۆمپێئۆ، سەرۆکی ڕێکخراوی سیای لە جێگای ئەو، بڵاو کردەوە.\nناوبراو لەو بارەوە ڕایگەیاندووە: "ئێمە لە هەندێ بواردا لەگەڵ ڕێکس تەیلێرسۆن هاوڕا نەبووین، بەتایبەت بە نسبەت چۆنیەتی مامەڵە کردن لەگەڵ کۆریای باکوور و ڕێککەوتننامەی بەرجام"، هەروەها نووسیویەتی: "مایک پۆمپێئۆ سەرۆکی سیا، وەزیری دەرەوەی نوێی ئێمەیە و جێگای تەیلێرسۆن دەگرێتەوە و من دڵنیام کە بە ڕێکوپێکی کارەکانی دەکات".\nترامپ زۆر بە کورتی سپاسی زەحمەتەکانی ڕێکس تەیلێرسۆنی کردووە و لە بەردەم کۆشکی سپیدا بە ڕۆژنامەوانانی وتووە: "ئێمە پێکەوە هەندێ کێشەمان هەبوو، بە نسبەت ڕێککەوتننامەی بەرجام کە من زۆر بە خراپی دەزانم بەڵام ئەو پێی باش بوو".\nهاوکات لەگەڵ ئەوەی مایک پۆمپێئۆ وەک وەزیری دەرەوە جێگای ڕێکس تەیلێرسۆن دەگرێتەوە، دانڵد ترامپ یەکێک لە ئەفسەرە باڵاکانی ڕێکخراوی سیا، بە ناوی (جینا هێسپل)ی وەکوو بەرپرسی ڕێکخراوی سیا، بۆ جێگاکەی مایک پۆمپێئۆ دەسنیشان کردووە.\nبە پێی ڕاپۆرتی هەواڵدەری فەرانسە، یەکێک لە بەرپرسە پلە بەرزەکانی ئامریکایی بە نسبەت کێشە و ناکۆکی نێوان دانڵد ترامپ و ڕێکس تەیلێرسۆن وتوویەتی، ئەوان بەردەوام پێکەوە لەسەر هەندێ پرس ناکۆکیان هەبوو و دانڵد ترامپ لە چەندین ڕۆژ لەوەو پێشەوە باسی لە لادانی تەیلێرسۆن دەکرد.\nوەزیری لەسەر کار لادراوی کاروباری دەرەوەی دەوڵەتی ترامپ، پاش ئەوەی بڕیاری لەسەرکار لابرانی خۆی پێگەیشتووە، لە یەکەمین هەڵوێستی فەرمیدا بە بێ ئەوەی هیچ ناوێک لە دانڵد ترامپ بێنێت ڕایگەیاندووە: "تا کۆتایی مانگی مارس هەموو دەسەڵاتەکەم بە فەرمی ڕادەستی پۆمپێئۆ دەکەم".\nمایک پۆمپێئۆ یەکێک لە ڕەخنەگرانی ڕێککەوتننامەی بەرجامە کە چەندین جار وێڕای دژایەتی کردنی ئەم ڕێککەوتننامەیە، چەندین گەڵاڵەی دژ بە کۆماری ئیسلامی ڕادەستی کۆنگرە کردووە؛ ناوبراو پێی وایە دەبێ تەحریمەکانی چەکوچۆڵ بۆسەر ئێران زیاد بکرێن.


میرزاو نازارو شاری و کەمپینەو خاکی!/داود غەفاری | سلام پاوه\nصفحه نخست اخبار میرزاو نازارو شاری و کەمپینەو خاکی!/داود غەفاری میرزاو نازارو شاری و کەمپینەو خاکی!/داود غەفاری\nدر تاریخ: خرداد ۳۰, ۱۳۹۵در: اخبار, اسلایدر, یادداشت ها ، مقالاتیک نظربازدیدها: 1,173 بازدید چاپ آدرس ایمیل\nپایگاه خبری تحلیلی سلام پاوه:قـادر تا زینــدەن هــەرنە هــاوارەن…..ئـــاوارەی ئەبـــەد خـــاک هــــاوارەن\nهیزی ڕوێوی تۆزاوی و پیس و پۆخڵ و گول بێ پەی بەشێوە فرەو خەڵکانو ناوچە کوردنشینەکان و بەتایبەت هەورامانی و شارو پاوەی. خەڵکی فرە دەگمەن زیێرە بەر و هاتوچۆ شارەنە تا واچی کەم و کەمتەر بێ.\nهەرکەس بە شێوازێوە نیگەرانی وێش نیشانە دێ. کەمپینەو خاکیشا وستە ڕا. پڕۆفایلەکێ فەزای مەجازیەنە، واڕیەی بە چێوانێ سڕ و سەمەڕێ و …..\nبەشێوەیچ دەسشان دا داهێنان و فکرێ جوان جوانێ و…. یۆ چی فکرانە کە فرە جوان ئامانە دلێ، ماسکێوە بێ ج لاو دۆستێوە یان دۆستانێوە نریا پەی پەیکەرەو میرزا ئەولقادری. ماسکێوە کە مانای فرێش هۆر گێرتەو دەنگدای جوان و عالش ج دلێ خەڵکی و ج سایت و فەزاکانە چەنە بیۆ.\nمیرزا ئەولقادر پێسە هێماو ئەدەب و فەرهەنگو ئی شارەیە عال دیاری کریا پەی ئی جووڵە ویچکلە ناڕەزاییە مەدەنیە. یاگێ دەس وەشی بێ ج داهێنەرانو ئی کارە مەدەنیە جوانەیە.\nبەڵام، هەرپاسە مزاندێ ئارۆ تۆزو گەردەکە تەمام بی و بە داخۆ ئا دۆستێ لاشا کەردە بێ لاو میرزا ئەولقادریۆ پەی ماسک نیای و تاڕادێوە وێنمانای، ویرشا نەکەردەبێوە ج ئاقیبەتو کارەکەیشان. پی مانا کارە جوانەکەشان تا کۆتایی نەبەرد سەر و میرزای شاعیرو شاریشا نیمەو ڕەینە و بە دەمبەسیای جیا ئاست!\nوێرەگاوەختە دیم میرزا ئەولقادری فەقیر خەریکا خنیکیەی خنیکیۆ نەک چێرو تۆزێنە، بەڵکو چێرو ماسکەکێنە و ج هەوای جوان و بێگەردو کۆمەکاڵی و کەلیانی بێبەش کریان. فەقیر سۆح تا ئیسە گردو ئی شاریە کە زیانەرە و تۆزە و مۆزە و کەمپین و مەمپینشا ویر بەردەنەو لەو میرزاینە میان و مەلان. کە چی میرزای هێماو ئیعترازو تۆزەو شاری، دەمی بینیا و ڕۆچەوانی و تاق و تەنیا….!\nپۆکەی وێم یاونا لاو پەیکەرەو میرزای دەلالی و بەحاڵەحاڵ و یاردیدای کاک سۆرانی، ماسکەکێم لادا و میرزای نازارو پاوەی هەناسێوە تاڵ و شیرینش هۆردا و دیم گلەیێش هەنێ.\nواچـێ: چی شارەنە تەنیا وەختێی لات کەرا لاوە، مەرامشان بۆ پەنەت!!! خوا دەوامت بدۆ، تۆزوگەرد، سرووشتی و خواییەن، ئامااااااان دەم بینیای خراوی خراوەن ئادیچ بە دەسو عینسانی !!!\nواتم مامۆسا، بە تڵا ئی قسێت چی شارەنە مەر بنویسیۆوە!!\nکلمات کلیدی: داود غفاریکەمپینەو خاکیمیرزا ئەولقادری اشتراک گذاری\nیک نظر\t1\tقلم به دست خرداد ۳۰, ۱۳۹۵ در ۳:۰۴ ب.ظ\nخیلی طنز جالبی بود و البته تلخ! واقعا چه کسی قدر شاعران و قلم به دستان اینجا رو می دونه، حالا باز استفاده ابزاری اینجوری هم خودش یه قدمه\nجدیدترین نظراتسجاد احمدیانی در دختر بچه ۳ ساله روانسری بر اثر سقوط آسانسور جان باخت/ عکساحندا در درخواست نماینده اورامانات و فراکسیون اهل سنت برای بکارگیری نخبگان اهل سنت درکابینهشهروند ۱۳ در دختر بچه ۳ ساله روانسری بر اثر سقوط آسانسور جان باخت/ عکسفرشته در مختار برزگر فرد : انتخابات دانش آموزی تمرین دمکراسی دینی استشهروند پاوی در دختر بچه ۳ ساله روانسری بر اثر سقوط آسانسور جان باخت/ عکسناشناس در دختر بچه ۳ ساله روانسری بر اثر سقوط آسانسور جان باخت/ عکسناشناس در دختر بچه ۳ ساله روانسری بر اثر سقوط آسانسور جان باخت/ عکسفرهنگی پاوه ای در مختار برزگر فرد : انتخابات دانش آموزی تمرین دمکراسی دینی استمعلم آگاه در درخواست نماینده اورامانات و فراکسیون اهل سنت برای بکارگیری نخبگان اهل سنت درکابینهمعلم در مختار برزگر فرد : انتخابات دانش آموزی تمرین دمکراسی دینی استآمارکاربران حاضر: 11بازدید امروز: 2,160بازدید دیروز: 12,116بازدید هفته: 89,899بازدید ماه: 440,618بازدید سال: 5,687,774


وەزیری دەروەی تورکیا:\nڕیاز دانی بە لەت لەت کردنی خاشقجیدا ناوە\nوەزیری دەرەوەی تورکیا ڕایگەیاند: ڕیاز دانی بە لەت لەت کردنی خاشقج داناوە بەڵام تەرمەکەی هێشتا نەدۆزراوەتەوە.\nعەرەبستان دەخرێتە خشتەی ڕەشی پارەی پیسی یەکێتی ئەورووپاوە\nکۆمیسیۆنی ئەورووپا بە تەمایە هەفتەی داهاتوو ناوی عەرەبستان و پانامە بخاتە ڕیزی ڕەشی پارەی پیسی یەکێتی ئەورووپا.\nداهاتی ١٠٧ ملیار دۆلاری بێن سەلمان لە زیندانی کردنی شازادەکانی عەرەبستان\n١٥ مانگ لە هەوڵی بێن سەلمان بۆ دەستگیر کردنی کەسە دەوڵەمەندەکانی عەرەبستان بە بیانووی بەرەنگار بوونەوەی گەندەڵی تێدەپەڕێت و دەوترێت ناوبراو لەم ڕێگایەوە زیاتر لە ١٠٧ ملیار دۆلار داهاتی دەست خستووە.\nڕیاز بکوژەکانی خاشقجی ڕادەست بکات/ دادگە لە ئەستەنبۆڵ بەڕێوەدەچێت\nدادستێنی تورکیا ڕایگەیاند: ڕیاز ئەبێ گومانلیکراوانی کوژرانی خاشقجی ڕادەستی ئێمە بکات و لێپرسینەوەش لە ئەستەنبۆڵ بەڕێوە دەچێت.\nشوێن پەنجەی ئەمریکا لە کوشتنی خەڵکی یەمەن دیاره\nڕۆژنامەیەکی ئەمریکی وێڕای ڕەخنە لە کارەکانی دەوڵەتی ئەو وڵاتە لە فرۆشتنی چەک و تەقەمەنی بە عەرەبستانی سعوودی، ڕایگەیاند کە ئەو کارە بووەتە هۆی ئەوەی شوێنی پەنجەمۆری ئەمریکا لە کوشتنی خەڵکی یەمەن دیار بێت.\nنیکی هەیلی کە تا چەند ڕۆژی دیکە ئەبێ جیگای خۆی لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە گەڵ هدر نائۆرت بگۆڕێت، دوایین پاگەندەکانی خۆی دژی ئێران هێنایە ئاراوە.\nپێویست بێت دۆسیەی خاشقجی دەبەینە نەتەوە یەکگرتووەکان\nسەرۆک کۆماری تورکیا ڕایگەیاند :ئەنقەرە شوێنی دۆسیه‌ی کوشتنی جەماڵ خاشقجی گرتووە و پێویست بێت دەیبەینە نەتەوە یەکگرتووەکان.\nمه‌ترسی قات و قڕی له یه‌مه‌ن\nبه به‌رده‌وامیی شه‌ڕ و ده‌ستدرێژی ڕژێمی سعوودی بۆ سه‌ر یه‌مه‌ن، چه‌ندین میلیۆن که‌س مه‌ترسی قات و قڕیان له‌سه‌ره.\nبەرپرسانی ڕاستەقینەی کوشتنی خاشقجی سزا بدرێن\nبەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا، لێکۆڵینەوە لەسەر کوژرانی ڕۆژنامەوانە ڕەخنەگرەکەی سعوودی ناتەواو وەسف کرد و داوای ناسینەوەی بەرپرسانی ڕاستەقینەی ئەو جەنایەتەی کرد.\nبە هۆی کوشتنی خاشقجی;\nفەڕەنسا هات و چووی ۱٨ شارۆمەندی سعوودی قەدەغە کرد\nدەوڵەتی فەڕەنسا هات و چووی ۱٨ کەس کە لە کوشتنی خاشقجی دەستیان هەبووە، بۆ ئەم وڵاتە قەدەغە کرد.\nلە ناڕەزایەتی بە کوژرانی خاشقجی؛\nدانمارک هەناردە کردنی چەک بۆ عەرەبستانی ڕاگرت\nدەوڵەتی کۆپێنهاگ دوای برلین، لە ناڕەزایەتی بە کوژرانی خاشقجی، هەناردە کردنی چەک و چۆڵ بۆ عەرەبستانی ڕاگرت.\nترامپ سپاسی سعوودییه‌کانی کرد/ چێژ له نه‌وتی ۵۴ دۆلاری ببه‌ن\nسه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا که به پشتیوانی که‌یسی کوژرانی خاشقجی ناسراوه، به هۆی دابه‌زینی نرخی نه‌وت سپاسی عه‌ره‌بستانی کرد.\nگفتوگۆی ئەردۆغان و ترامپ لە سەر وەڵامی هاوبەش بە کوشتنی خاشقجی\nسەرۆک کۆمارەکانی تورکیا و ئەمریکا لە سەر وەڵامی هاوبەش بە عەرەبستان لە پێوەندی لە گەڵ کوشتنی جەماڵ خاشقجی گفتوگۆیان کرد.\nلێبوردەی نێودەوڵەتی نیسبەت بە ئیعدامی ١٢ زیندانی لە عەرەبستان هۆشداریی دا\nڕێکخراوی لێبەردەیی نێودەوڵەتی هۆشداریی دا کە ١٢ زیندانیی شیعە لە عەرەبستان بەم زووانە ئیعدام دەبن.\nئەمریکا بۆ بەلاڕێ بردنی ڕای گشتی لە هەڵەکانی عەرەبستان، ئێرانی گەمارۆ دا\nوەزیری دەرەوەی ئێران جەختی کرد: خەزانەداری ئەمریکا، بۆ بەلاڕێدا بردنی ڕای گشتی لە هەواڵەکانی پێوەندیدار بە هەڵە سعوودییەکان لە ئەستەنبۆڵ، ئێران لە سەر پاڵپشتی لە گرووپی دژە ئێرانی تاڵیبان گەمارۆ دەدات.\nگفتوگۆی تەلەفۆنی بێن سەلمان و ئەردۆغان سەبارەت بە خاشقجی\nوەلیعەهدی عەرەبستان لە گەڵ سەرۆک کۆماری تورکیا لە ڕێگای تەلەفۆنەوە گفتوگۆیان کرد.


لە کۆتا هەفتەی سەرۆکایەتیی ترەمپدا، چی روودەدات؟\n02:09 - 12/01/2021\nلە کۆتا هەفتەی سەرۆکایەتیی ترەمپدا، چی روودەدات؟\nئەگەرچی مانەوە لە دەسەڵاتی سەرۆکایەتی ئەمریکادا بۆ ماوەی هەشت ساڵ خەریک بوو دەبوویە دیاردە، بەڵام ئەم دیاردەیە ترەمپی نەگرتەوە. دۆناڵد ترەمپ لە هەڵبژاردنەکانی خولی دووەمدا بەراورد بە خولی یەکەم چەندین ملیۆن دەنگ زیاتری بەدەستهێنا، لە دوای خۆپیشاندانەکانی 6ی کانوونی دووەم 2021, سانسۆرێکی بێ پێشینە لەلایەن میدیا و سۆشیال میدیاوە خراوەتە سەر ترەمپ و ناهێڵن بیروڕاکانی دەبرێت. وابڕیارە خۆپیشاندانی دیکە لە کۆتا هەفتەی سەرۆکایەتییەکەیدا لەلایەن لایەنگران و دەنگدەرانیەوە بەڕێوەبچێت.\nزیاتر لە 75 ملیۆن دەنگدەری ئەمریکا ، کە دەنگیان بە ترەمپ داوە و خۆیان بە نیشتیمانپەروەر"پاتریۆت" دەزانن لە ئێستادا لەژێر سانسۆر و فشارێکی بێ پێشینەدان. تویتەری ترەمپ و زۆرینەی لایەنگرانی بۆ هەمیشە داخراون، فەیسبووک و ئینستاگرامەکەی بەستران، و تەنانەت ئەپڵیکەیشنی پارلەر کە بە ئەپڵیکەیشنی نیشتیمانپەرەوەکان ناسراو بوو ، زۆرینەی لایەنگرانی ترەمپی تێدابوو، ئەویش داخرا.\nگرووپی چەکداری "هەستانەوەی مەزن"\nدیموکراتەکان بۆ بێزارکردنی ترەمپ باس لە لابردنی لە دەسەڵات دەکەن بە گوێرەی 25مین هەمواری دەستووری ئەمریکا، لەبەرامبەردا گرووپێکی چەکداری کە خۆیان بەلایەنگری ترەمپ دەزانن بەنیازن دەست بە "هەستانەوەی مەزن"بکەن لە واشنتۆنی پایتەختەوە.\nبە گوێرەی راپۆرتێکی ڕۆژانەی ئێف بی ئای کە دەست کەناڵی هەواڵی ئەی بی سی کەوتووە ئاماژەی بەوە دەکات " ئەگەر کۆنگرێس بڕیاری لابردنی ترەمپ بدات بە گوێرەی مادەی 25ی هەمواری دەستووری ئەمریکا، هەستانەوەی مەزن روودەدات."\nبە گوێرەی راپۆرتەکەی ئێف بی ئای " خۆپیشاندانی چەکداری لە هەر 50 ویلایەتەکەی ئەمریکادا لە 16 بۆ 20 ی ئەم مانگە "کانوونی دووەم 2021" ڕێکخراوە."\nکۆمارییەکان هێشتا پشتگیری ترەمپ دەکەن\nبۆ لابردنی ترەمپ پێش 20ی کانوونی دووەم، دیموکراتەکان پەنایان بۆ 25مین هەمواری دەستوور بردووە کە رێگە دەدات بە جێگری سەرۆکی ئەمریکا و ئەندامانی کابینەی حکومەت لە ئەگەری نەشیاوی سەرۆکدا، دەسەڵاتی لێبسەندرێتەوە و بنێردرێتە ماڵەوە، بەڵام ئەندامە کۆمارییەکانی نێو ئەنجوومەنەکە رێگەیان نەدا ئەو بڕگەیەی دەستوور چالاک بکرێت.\nریپۆرتەری ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمریکا دەڵێت، "بڕیاری ژمارە 21ی ئەنجوومەنی نوێنەران کە تێیدا داوا لە مایک پێنس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا دەکات کۆبوونەوەیەکی تایبەت لەگەڵ وەزیرانی کابینەی حکومەت ببەستێت تاوەکو 25مین هەمواری دەستوور چالاکبکرێت و دۆناڵد ترەمپ بە سەرۆکێکی نەشیاو بۆ ئیدارەدانی وڵات و جێبەجێکردنی ئەرکەکانی بناسرێتەوە و خودی جێگری سەرۆک ئەرکەکانی سەرۆکایەتی بە وەکالەت وەرگرێت"، بەڵام ئەم هەوڵەی دیموکراتەکان کە ترەمپ بە ساختەکاری گەورە تۆمەتباریان دەکات لەلایەن کۆمارییەکانەوە ڕیگری لێکرا.\nباری لەناکاو لە واشنتۆن راگەیەنرا\nدۆناڵد ترەمپ بۆ 59 یەمین مەراسیمی سوێند خواردنی سەرۆک لە ئەمریکا، لە 11 بۆ 24ی کانوونی دووەم، حاڵەتی لە ناکاوی لە واشنتۆن راگەیاند.\nراگەیاندنی باری لەناکاو ڕێگە دەدات بە هێزەکانی ئاسایشی نیشتیمانی و بەڕێوەبردنی قەیران لەلایەن ئاژانسی فیدراڵی، تاوەکو لەکاتی پێویستدا هەماهەنگی تەواو بۆ پاراستنی گیان و ماڵی هاووڵاتین و بەرقەراری ئەمنییەت بکەن.\nپێشتریش، ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا نزیکەی 15 هەزار سەربازی ناردووەتە واشنتن و رێگری کراوە لە هاتنی گەشتیار تاوەکو 24ـی کانوونی دووەم.\nدانیاڵ هۆکانسن، سەرۆکی ئاسایشی نەتەوەیی دەڵێت: تاوەکو رۆژی شەممەی داهاتوو "16ی کانوونی دووەم 2021"، 10 هەزار سەرباز دەنێرین بۆ واشنتن لەپێناو پاراستنی لایەنی ئەمنی پایتەختی وڵاتەکە.\nئازادی چەک لە ئەمریکا\nیەکێک لە خاڵە هەرە بەهێزەکانی ئەمریکا بریتییە لە ئازادی چەک لەم وڵاتەدا، تاوەکو هاووڵاتیان بتوانن بەرگری لە خۆیان و مافەکانیان بکەن، ئەمەش وادەکات نەتوانرێت بەئاسانی وەک وڵاتانی دیکە ساختەکاری بکرێت و تێپەڕێت.\nهەڵگرتنی چەک لە ئەمریکا نەریتێکی کۆنە، نەریتێکە هێندەی مێژووی ئەم وڵاتە بەتەمەنە.\nمادەی دووەمی یاسای بنەرەتی ئەمریکا مافی هەبوون و هەڵگرتنی چەک بە هاووڵاتیانی ئەم وڵاتە دەدات.\nلە بنەرەتدا ئەم مادەیە لە یاسای بنەرەتی ئەمریکادا بۆ ئەوە دانراوە تاوەکو ڕێگری بکات لە دروستبوونی دیکتاتۆرییەت لەلایەن حکومەتەوە. بەمەش هاوڵاتیان دەتوانن گرووپی چەکدار دروست بکەن بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەر ئەگەرێکی دروستبوونی دیکتاتۆریەت و ڕێگری لە سەرکوتکردنی هاووڵاتیانی ئەمریکا بکەن.


شه‌ڕڤانێكی یه‌په‌ژه له‌گه‌ڵ باوكی خۆی، له به‌رخۆدانی عه‌فریندا شه‌هید بوو – هەواڵی سۆرانی\nیه‌په‌ژه ڕایگه‌یاند له «به‌رخۆدانی سه‌رده‌م»ی عه‌فریندا، شه‌ڕڤانێكی یه‌په‌ژه له‌گه‌ڵ باوكی خۆی، له ڕێی پاراستنی عه‌فرین شه‌هید بوون.\nناوه‌ندی ڕاگه‌یاندنی یه‌كینه‌كانی پاراستنی ژن – یه‌په‌ژه به‌یاننامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه و ڕایگه‌یاند، به‌رخۆدانی سه‌رده‌م له ڕۆژی ٥٢هه‌مینی خۆیدان به‌رده‌وامه.\nیه‌په‌گه ڕایگه‌یاند: له‌م به‌رخۆدانه‌دا ژماره‌یه‌كی زۆری قاره‌مان خۆیان كرده قه‌ڵغان و به ڕۆحێكی فیدایی و قاره‌مانانه ده‌ركه‌وتن و داستان و ئه‌فسانه‌یان نووسییه‌وه.\nیه‌په‌ژه له به‌یاننامه‌كه‌دا ئاشكرای كرد، له‌سه‌ر ڕێبازی غه‌ریب، ڕوومه‌ت، فیراز، ئه‌یلوول و تۆلهلدان، هاورێی ئێمه ڕوهه‌ندا خه‌مگین له كاتێكی جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانیدا، كاتێك چاودێری شه‌ڕی عه‌فرینی ده‌كرد كه ئامانج لێی قڕكردنی گه‌له‌كه‌یه‌تی، له به‌ره‌ی جندرێس شه‌هید بوو.\n«هاوڕێی ئێمه ڕوهه‌ندا به ڕۆحی گه‌نجانه‌ی خۆی، به مۆڕاڵ و په‌یوه‌ستبوونی به فه‌لسه‌فه‌ی ئازادی ده‌ناسرا. ئه‌و ڕۆحی وه‌ڵاتپارێزییه‌ی كه له خانه‌واده و ڕقی تۆڵه‌كردنه‌وه‌ی شه‌هیدان؛ له خوشك و هاوڕێكه‌ی خۆی ده‌نیز خه‌لات كه له به‌رخۆدانی حه‌له‌بدا شه‌هید بوو، وه‌رگرتووه. له ته‌ك باوكی خۆی (باوكی ئازاد) كه به وه‌ڵاتپارێز و په‌یوه‌ستی وه‌ڵاتی خۆی ناسرابوو، ده‌ستی له خاك و گوندی خۆی به‌رنه‌دا و له ته‌نیشت هێزه‌كانی پاراستن چه‌كی هه‌ڵگرت و وه‌ڵاتی خۆی پاراست. له پاراستنی خاكی عه‌فریندا، له ته‌ك كچه‌كه‌ی خۆی (هاوڕێی ئێمه ڕۆهه‌ندا) شه‌هید ده‌بن.»\nیه‌په‌ژه له درێژه‌ی به‌یاننامه‌كه‌یدا رایگه‌یاند: ئێمه وه‌ك ناوه‌ندی ڕاگه‌یاندنی یه‌په‌ژه به‌ڵێنی درێژه‌پێدانی ڕێبازی هاورێی خۆمان ڕۆهه‌ندا، مه‌زڵوم، ئه‌یلوول، ڕوومه‌ت و تۆڵهڵدان ده‌ده‌ین كه له ڕێی ڕاستیدا خۆیان فیدا كرد. سه‌ره‌خۆشی ئاراسته‌ی خانه‌واده‌كه‌ی ده‌كه‌ین. به‌و ڕۆحی وه‌ڵاتپارێزییه‌ی «باوكی ئازاد» پیشانی داوه، به‌ڵێنی سه‌ركه‌وتن ده‌ده‌ین.


هەمو رۆژێک ٦ هەزار کچ لە وڵاتانی ئیسلامیدا خەتەنە دەکرێن! |\nهەمو رۆژێک ٦ هەزار کچ لە وڵاتانی ئیسلامیدا خەتەنە دەکرێن!\n2011/03/24 at 2:21 PM لێدوانێک بنووسە\nواریس دیری، کچێکی جوانکیلەی رەشت پێستی ئەفریقاییە کە نوێنەری رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکانە بۆ بەربەرەکانێ و کوتایی هێنان بە خەتنە کردنی کچان لە جیهان. واریس، بەسەرهاتی خەتەنە کردنی خۆی لە کتێبێکدا بە ناوی “گوڵی بیابان” بڵاو کردوەتەوە. لەم کتێبەدا کارەساتێکی پڕ لە تاوان دەگەێرێتەوە کە قوربانیەکانی کچانی منداڵ و کەم تەمەنن. با پێکەوە گۆشەیەکی بچوک لە چیرۆکی غەمناک و رۆح تەزێن و ترسناکی خەتەنە کردنی واریس دیری بخوێنینەوە.\nواریس تەمەنی پێنج ساڵان بوە کە خەتەنەێان کردوە. لە سێزدە ساڵیدا پیرە پیاوێکی ٦٠ ساڵان دێتە خوازبێنی و …. “واریس دیری” دەنوسێت: ئەو شەوەیکە خەتەنە کرام، دەمەو بەێان بو. خشەێەک هات و هەرکە چاوم کردەوە، بینیم دایکم بە سەر سەرمەوە وەستاوە، هەوا هێستا تاریک بو، بە ئیشارەت پێی وتم کە بێ دەنگ بم و دەستی بگرم، منیش لێفە بچکۆلانەکەم بەسەرمەوە لابرد و بە چاوی خەواڵو و لارەلار کەوتمە دوای. لە ماڵ دەرکەوتین و دایکم بەرو دەشت و چۆڵەوانی رامیکێشا بە دوای خویدا. لە شوێنیک دایکم راوەستا و وتی لێرەدا چاوەرێی دەبین ئێستا دێت. نەم دەزانی کێ دێت و بوچی بەم شەوە منی هێناوە بۆ ئەم بیابانە. ماوەێەک لە سەر زەویە تەر و نماویەکە چاوەروانمان کرد. هەوا خەریک بو وردە وردە روناک دەبو. هێندەی پێنەچو خرپە خرپی پێی ژنێک هاتە گوێم. دایکم بانگی کرد و هات بۆ لامان. بە دەست ئاماژەی بۆ سەر تەختە بەردێکی گەورە کرد و بە منی وت برۆ لەەوێ دانیشە. نەیوت چیم لێ دەکەن، وە یان چی شتیک رودەدا، نەیوت ئازاری زۆرە و تەنها وتی تۆ دەبی کچیکی بە غیرەت و نەترس بی. پاشان وەک جەلادێک دەست بەکار بو. لەپڕ دایکم لە پشتەوە پاوشی پێمدا کرد، سەرمی لکاند بە سنگیەوە و لاقەکانی لە دەورم ئاڵاند، بە جۆرێک کە نەمدەتوانی بچوکترین جوڵە بکەم. رەگی دارێک بە دەست دایکمەوە بو کە خستیە نێوان ددانەکانم و وتی گازی لێ بگرە، دەنگت دەر نەێەت ها دەتکوژم. لە ترساندا رٶحم تێدا نەمابو. ژنەکە هەر وەک پیرەژنە سومالیەکانی دیکە بو. لەچکێکی رەنگامەی بەستبو بە سەریەوە و هیچ بزەێەکیش نەدەکەوتە سەر لێوی. نیگای وەک نیگای مردوێەک دەچو کە هێستا چاوی نەبەستبێ. دەستی کرد بە ناو جانتا دەستیەکەیدا و دەستی بۆ شتیک دەگێرا، ئەجا زانیم کە دەێانەوی بە دەردی خۆشکم و هەزران کچٶڵەی دیکە بمبەن کە دەبنە قوربانیی بیر و باوەی وەحشیانەی ئایینی و نا ئینسانی. منیش چاوم بریبوە سەر جانتاکەی، دەمەویست بزانم بە چی شتێک دەێەوی وەک درندەێەکی برسی گۆشتم لێ ببرێ، چەقوێکی گەورەم دەهێنا پێش جاوم کە حەیوانی پێ سەر دەبرن. بەڵام پەتێکی کورتی دەرهێنا و بە پەنجە درێژەکانی دیسان دەستی گیرا بە ناو جانتاکەیدا، ئەمجارەێان لەتکە گوێزانێکی ریش تاشینی پیاوانی دەرهێنا. بە پەلە گوێزانەکەی لێنا، لەم سەر تا ئەو بری و ئیتر ئاگام لە خۆم نەما. کاتێک چاوم کردەو، هەتاو هەڵهاتبو و رەنگەکانی دەوروبەرم لێک جیا دەکردەوە. لەختە خوێنی وشەکەوە بوم بە دەم گوێزانەکەوە بینی کە خەریک بو بە تفی دەمی پاکی دەکردەوە و دەیساوی بە جلە چڵکنەکانیدا. ئیتر دنیا تاریک بو لەبەر چاوم، دایکم بە دەسرەێەک چاوەکانمی توند داپێچا بۆ ئەوەی نەیبینم کە چیم لی دەکەن. پاشان هەستم بە برینی گۆشتی ناوگەڵم کرد، واتە ئالەتی جنسیم. گوێم لە دەنگی خڕە خڕی هاتوچوی گوێزانە کولەکەی دەستی بو کە دەتوت مشارە دێنێتی و دەیبا. نازانم چلۆن هەستم بەێان بکەم بۆتان تا هەست بە ئازارەکەی بکەن و وابزانن خەریکی برینی گۆشتی لەشی ئێوەن، نازان چۆنتان تێبگەێەنم کە پێتان وابێت کەسێک خەریکە گۆشتی رانتان یان باڵتان دەبری، لە کاتێکدا کە ئالەتی جنسی، هەستیارترین بەشی لەشە.\nمن لە ترساندا هێچ جموجوڵێکم نەکرد، چونکە “ئەمان”ی خۆشکمم هاتەوە بیرم کاتێک خەتەنەیان، و دەمزانی کە پەلەقاژە و هات و هاوار بێ سەمەرە و هێج دادێک نادا و دەبێ تەسلیم بم. هەروەها لە بەر خۆمەوە دەمگوت ئەگەر جوڵەجول بکەم ئازاری زیاتر دەبی وا باشترە بێدەنگ بم. بەلام لاقەکانم بە بێ ئێختیار و ئیرادەی خۆم، کەوتنە لەرزین و بێهۆش بوم. کاتێک هاتمەوە هۆش، پێم وابو تەواو بوە ئیتر لە کۆڵم دەبنەوە. ئازارەکەی خەریک بو رۆحمی دەکێشا و لە برینەکەی سخت و کوشەندەتر بو. چاوبەستەکەمیان بە چاومەوە لابردبو. ژنە جەلادەکە وەک وەحشێکی درندە کە چنگەکانی خوێنی منی لێ دەتکا خەریکی تیژ کردنی نوکی چەند دڕکێکی بنە دەونێک بو بۆ کون کون کردنی پێستی دەوری ئالەتە براوەکەم. پاش کون کردن، کە هەر کونێک تێکردنێکی خەتەنەێەکی دیکە بو، دەزویەکی سپیی دەر هێنا و کردی بە ناو کونەکاندا. بەم شیوەێە کە تەنیا لە درندەێەکی دارستان دەوەشیتەوە بەرانبەر بە بێچوە ئاسکێکی بێتاوان، درویەوە تا پەردەی کچینیم لەدەست نەدەم. لاقەکەمان بە جاریک هەستیان تێدا نەمابو، بەڵام ئازاری ناوگەلم ئەوەندە زۆر بو کە حەزم بە مردن دەکرد. دایکم لە لای بەردەکە پاڵی خستبوم و بۆ خۆشی روشتبو. کاتێک هاتمەوە هۆش و چاوم کردەوە، کەسم بە دەورەوە نەمابو. لەسەر بەردەکە هێنابومیانە خوارەوە و لەسەر ئەو زەویە سارد و سرە پاڵیان خستبوم. لاقەکانم هەر لە قولە پێمەوە تا سەرەوی رانەکانم بە قوماشێکی باریک توند و تۆڵ پێکەوەیان بەستبو، بە جۆریک کە نەمدەتوانی جوڵە بکەم. سەیرێکی سەر بەردەکەم کرد و بینیم کە لە خوێنیم سور ببو، راست دەتوت مریشکیان لەسەری سەر بریوە. دو سێ پارچەی لە گۆشتە براوەکم لەسەر بەردەکە کەوتبو کە خەریک بو لەبەر هەتاودا وشک هەڵدەهات. رۆژ هاتبوە سەر سەرم و راستەوخۆ دەیدا لە سەر و چاوم، خەریک بو دەسوتام، سەیرم کرد دایکم لەگەڵ خۆشکەکەم گەراێەوە و رامیان کێشا بۆ سێبەری بنە دەونیک. پاشان بنە دارێکیان دیاری کرد کە دەبو چەند حەفتەێەک لەوی بنێمەوە تا چاک ببمەوە.\nپێم وا بو ئیتر ئازارەکەی تەواو بوە و نەجاتم بوە. بەڵام هەرکاتیک میزم دەکرد لە تاو ئازارەکی دەمردم و دەژیامەوە. ئێستا تێدەگەم کە بۆچی دایکم دەیوت: “نابێ زۆر ئاو بخۆمەوە”! هەروەها دایکم تا ماوەیەکی زۆر نەیدەهێشت پەتەکانی لاقم بکەمەوە، چونکە دەیوت برینەکەت بەر دەبی و دەبی دیسان بیدروینەوە. کاتیک میزم دەکرد دەتوت تێزاب دەکەن بە ناوگەڵمدا. ئەو ژنە کە خەتەنەمی کرد، تەنیا کونێکی بچوکی بە قەدەر سەری چڵە شقارتەیک هێشتبوەوە بۆ میز کردن. ئەم خەتەنە کردنە گرانتیەکە بۆ ئەوەیکە بەر لە زەواج کرنم، هیج جۆرە سێکس و پێوەندیەکی جنسیم نەبی و مێردەکەم دڵنیا بی کە پەردەی کچێنیم هەێە و کچێکیی باکرەی هێناوە.\n“واریس بیری” کە ئەم بەڵا درندانە و ترسناکەێان بەسەردا هیناوە، لە رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکاندا رایگەێاندوە کە هەمو رۆژیک لە وڵاتانی عەرەبی، ئەفریقایی، ئاسیایی و بە گشتی ولاتانی ئیسلامیدا رۆژانە نزیک بە ٦ هەزار کچی منداڵ خەتەنە دەکرێن. واریس تێدەکۆشیت رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان ناچار بکا بۆ لە ناو بردنی ئەم نەریتە دژی ئینسانیە و رێگا چارەێەکی بۆ ببیننەوە.\nوته‌ی شه‌ماڵ علی له خۆپیشاندانی ستۆکهۆڵم 20-3-2011\tدوای کاره‌ساتی 17شوبات حزبه ئیسلامیه‌کان به‌رگریان له‌ده‌سه‌ڵات کردو خۆپیشانده‌رانیان به‌تێکده‌رو ئاژاوه‌گێڕ ناوبرد،هه‌روه‌کو نه‌وشیروان مسته‌فاش هه‌مان هه‌ڵویستی هه‌بوو


دەرچوون 16 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nدەرچوون 16 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nمەن و سوێسکە\n1لەدوای ئەوە لە ئێلیم کۆچیان کرد و هەموو کۆمەڵی نەوەی ئیسرائیل هاتنە چۆڵەوانی سین16:1 چۆڵەوانی سین: لەوانەیە لەنێوان چۆڵەوانی پاران و چۆڵەوانی سینا بووبێت. کە لەنێوان ئێلیم و سینایە، لە ڕۆژی پازدەی مانگی دووەم لەدوای کۆچکردنیان لە خاکی میسر. 2هەموو کۆمەڵی نەوەی ئیسرائیل لە چۆڵەوانیدا بۆڵەبۆڵیان لەسەر موسا و هارون کرد. 3نەوەی ئیسرائیل پێیان گوتن: «خۆزگە بە دەستی یەزدان لە خاکی میسردا بمردبووینایە، بۆ خۆمان لای مەنجەڵی گۆشت دانیشتبووین و بە تێری نانمان دەخوارد، بەڵام ئێمەتان دەرهێنا بۆ ئەم چۆڵەوانییە هەتا هەموو ئەم کۆمەڵە بە برسیێتی بکوژن.»\n4یەزدانیش بە موسای فەرموو: «من لە ئاسمانەوە نانتان بۆ دەبارێنم، گەلیش دەبێت بچنە دەرەوە و هەر ڕۆژە و پێویستی ئەو ڕۆژە هەڵبگرنەوە. بەم شێوەیە تاقییان دەکەمەوە ئاخۆ بەگوێرەی فێرکردنەکەم دەڕۆن یان نا. 5ئەوە دەبێت لە ڕۆژی شەشەم ئەوەی دەیهێنن ئامادەی بکەن، ئیتر دەبێتە دوو ئەوەندەی ئەوەی ڕۆژانە هەڵیدەگرنەوە.»\n6جا موسا و هارون بە هەموو نەوەی ئیسرائیلیان گوت: «ئێوارە دەزانن کە یەزدان ئێوەی لە خاکی میسر دەرهێنا. 7بەیانیش شکۆی یەزدان دەبینن لە گوێگرتنی لە بۆڵەبۆڵتان لە دژی یەزدان، بەڵام ئێمە چین تاکو لە دژمان بۆڵەبۆڵ بکەن؟» 8موسا گوتی: «ئێوە بەوە دەزانن کە یەزدانە کاتێک ئێواران گۆشتتان دەداتێ و بەیانیان نانتان دەداتێ بیخۆن، چونکە گوێی لە بۆڵەبۆڵتان بوو لە دژی. بەڵام ئێمە کێین؟ بۆڵەبۆڵتان لە دژی ئێمە نییە، بەڵکو لە دژی یەزدانە.»\n9موسا بە هارونی گوت: «بە هەموو کۆمەڵی نەوەی ئیسرائیل بڵێ: ”نزیک ببنەوە بۆ بەردەم یەزدان، چونکە گوێی لە بۆڵەبۆڵتان بوو.“»\n10ئەوە بوو لەو کاتەی هارون لەگەڵ هەموو کۆمەڵی نەوەی ئیسرائیل دەدوا، ئاوڕیان دایەوە بەرەو چۆڵەوانی و بینییان شکۆمەندی یەزدان لەناو هەور دەبینرێت.\n11یەزدانیش بە موسای فەرموو: 12«گوێم لە بۆڵەبۆڵی نەوەی ئیسرائیل بوو، لەگەڵیان بدوێ و بڵێ: ”ئێواران گۆشت دەخۆن و بەیانی تێر نان دەبن، ئیتر ئێوە دەزانن کە من یەزدانی پەروەردگارتانم.“»\n13ئەوە بوو لە ئێوارە سوێسکە16:13 سوێسکە: باڵندەیەکی بچووکە، لە شێوەی کەوە، لە پۆلێکی گەورەدا کۆچ دەکەن، لە ئاستێکی نزمدا دەفڕن و هێلانەکانیشیان لەسەر زەوی دروستدەکەن. بڕوانە سەرژمێری 11:31. بەرز بوونەوە و ئۆردوگاکەیان داپۆشی، بەیانیش شەونم لە دەوروبەری ئۆردوگا کەوتبوو. 14کاتێک شەونمە کەوتووەکەش بەرزبووەوە، بینییان وا لەسەر ڕووی چۆڵەوانییەکە شتێکی وردی وەک توێکڵ، ورد وەک زوقم لەسەر زەوییەکەیە. 15کاتێک نەوەی ئیسرائیل ئەمەیان بینی بە یەکتریان گوت: «ئەوە چییە؟» چونکە نەیاندەزانی چییە.\nموساش پێی گوتن: «ئەوە ئەو نانەیە کە یەزدان بە ئێوەی داوە بۆ ئەوەی بیخۆن. 16ئەمە ئەو شتەیە کە یەزدان فەرمانی کردووە: ”با هەریەکە و بەگوێرەی خواردنی لێی هەڵبگرێتەوە، ئۆمرێک16:16 ئۆمر: نزیکەی 2,2 لیتر. بۆ هەر یەکێک بەگوێرەی ژمارەی کەسەکان هەریەکە بۆ ئەوانەی لە چادرەکەی ئەون دەیباتەوە.“»\n17نەوەی ئیسرائیلیش بەم جۆرەیان کرد و زۆر و کەم هەڵیانگرتەوە. 18بەڵام کاتێک بە ئۆمر پێوایان، نە ئەوەی زۆری کۆکردووەتەوە زیادی کردووە و نە ئەوەی کەمی کۆکردووەتەوە کەمی کردووە، هەریەکە و بەگوێرەی خواردنی هەڵیگرتەوە.\n19موسا پێی گوتن: «هیچ کەس لێی نەمێنێتەوە بۆ بەیانی.»\n20بەڵام گوێیان لە موسا نەگرت، بەڵکو هەندێک خەڵک لێیان هێشتەوە بۆ بەیانی، جا کرم لێیدا و کەڕووی کرد، موساش لێیان تووڕە بوو.\n21ئیتر هەموو بەیانییەک هەڵیاندەگرتەوە، هەرکەسە بەگوێرەی خواردنی، کە خۆریش گەرم دادەهات دەتوایەوە. 22ئەوە بوو لە ڕۆژی شەشەمدا دوو ئەوەندە نانیان هەڵگرتەوە، دوو ئۆمر16:22 دوو ئۆمر: نزیکەی چوار لیتر و نیو. بۆ هەر یەکێک، ئیتر هەموو ڕابەرەکانی کۆمەڵ هاتن و بە موسایان ڕاگەیاند. 23ئەویش پێی گوتن: «ئەمە ئەوەیە کە یەزدان فەرموویەتی: ”بەیانی پشوودانە16:23 هۆی ئەم ئاهەنگگێڕانە لەوەوە دێت کە خودا هەموو شتێکی لە شەش ڕۆژدا بەدیهێنا و لە ڕۆژی حەوتەم پشووی دا، بۆیە ئاهەنگگێڕانە بۆ پشوودان و پیرۆزی. ئەو وشەیەی لە زمانی عیبری بۆ پشوودان بەکارهێنراوە وشەی (شەبات)ـە، بەڵام ئەمە واناگەیەنێت کە ڕۆژی پشوودانەکە ڕۆژی شەممە بووبێت. بڕوانە پەیدابوون 2:3.، شەممەی پیرۆزە بۆ یەزدان، ئەوەی دەیکەن بە نان بیکەن و ئەوەی لێی دەنێن لێی بنێن، هەرچی دەمێنێتەوەش لەلای خۆتانی دابنێن هەتا بۆ بەیانی هەڵبگیردرێت.“»\n24جا دایاننا بۆ بەیانی هەروەک موسا فەرمانی دا، ئیتر نە کەڕووی کرد و نە کرم تێیدا پەیدابوو. 25موسا گوتی: «ئەمڕۆ بیخۆن، چونکە ئەمڕۆ شەممەیە بۆ یەزدان، لە دەشتودەر نایدۆزنەوە. 26شەش ڕۆژ هەڵیدەگرنەوە، بەڵام لە ڕۆژی حەوتەم شەممەیە و تێیدا نییە.»\n27ئەوە بوو لە ڕۆژی حەوتەم هەندێک لە خەڵکەکە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی هەڵیبگرنەوە، بەڵام نەیاندۆزییەوە. 28یەزدانیش بە موسای فەرموو: «هەتا کەی ئێوە ڕەتی دەکەنەوە فەرمان و فێرکردنەکەم بپارێزن؟ 29بڕوانن، یەزدان شەممەی پێداون، بۆیە لە ڕۆژی شەشەمدا نانی دوو ڕۆژتان پێدەدات، با هەریەکە لە شوێنی خۆی دابنیشێت، با کەس لە ڕۆژی حەوتەم شوێنی خۆی بەجێنەهێڵێت.» 30ئیتر گەل لە ڕۆژی حەوتەم پشوویان دا.\n31بنەماڵەی ئیسرائیلیش ناویان لە نانەکە نا مەن16:31 مەن واتە «ئەمە چییە؟» بڕوانە ئایەتی 15.. وەک تۆوی گژنیژ سپییە و تامیشی وەک ناسکە نانی16:31 ناوەشکێنە. بە هەنگوینە. 32موسا گوتی: «ئەمە ئەو شتەیە کە یەزدان فەرمانی کردووە: ”ئۆمرێکی لێ پڕ بکەن و با بۆ نەوەکانتان بپارێزرێت، بۆ ئەوەی ئەو نانە ببینن کە لە چۆڵەوانی دەرخواردم دان کاتێک لە خاکی میسر دەرمهێنان.“»\n33ئینجا موسا بە هارونی گوت: «گۆزە ببە و پڕ بە ئۆمرێک مەنی تێبکە. ئینجا لەبەردەم یەزدانی دابنێ تاکو بۆ نەوەکانتان بپارێزرێت.»\n34هەروەک یەزدان فەرمانی بە موسا دا، لە دواییدا هارون مەنەکەی لەناو سندوقەکەی پەیمان16:34 عیبری: لەبەردەم شایەتی: لەدوای ئەوەی دوو تەختەی پەیمان یان تەختەی ڕاسپاردەکان لەنێو ئەو سندوقە دانرا بوو بە سندوقی پەیمان، بۆ یادکردنەوە و شایەتێک بۆ کردارەکانی خودا. بڕوانە 25:10-16. دانا بۆ پاراستنی. 35نەوەی ئیسرائیل چل ساڵ مەنیان خوارد هەتا هاتنە خاکی ئاوەدانی، مەنیان خوارد هەتا هاتنە سنووری خاکی کەنعان.\n36ئۆمریش دەیەکی ئێفەیە.16:36 ئێفەیەک بیست و دوو لیترە.\nKSS : دەرچوون 16


ناوەڕۆکی پڕۆژەی وەبەرهێنانی سعودیە لە عێراق – Politic Press\nئەندامێکی دەستەی گشتی رەوتی حیکمە رایگەیاند، کێڵگەی گەورەی وەبەرهێنانی سعودیە لە عێراق بەشێوەیەکی دیاریکراو لە بواری کشتوکاڵدا دەبێت.\nئەمڕۆ سێشەممە، رەحیم عەبودی ئەندامی دەستەی گشتی رەوتی حیکمە رایگەیاند، بڕیارە سعودیە وەبەرهێنانی کشتوکاڵی لە رووبەرێکی بەرفراوانی زەوییە بیابانییەکانی عێراقدا بکات، وتیشی: هەردوو پارێزگای ئەنبار و موسەنای سنوری شوێنی سەرەکی وەبەرهێنانەکە دەبن.\nباسی لەوەش کرد، وەبەرهێنانی سعودیە ئامانجی چاکسازییە لە ملیۆنێک دۆنمی بیابانەکانی ئەنبار و موسەنا کە یەکسانە بە ٪١٠ی رووبەری ئەنبار، ئاشکراشی کرد، لەڕێی دوو پڕۆژەی بچوکەوە لە بەرژەوەندی کۆمپانیای مەراعی سعودیە لە قەزای قائیم و بەدیاریکراویش لە گوندی رومانە و قەزای عانە جوڵەی وەبەرهێنان دەستپێدەکات.\nئاماژەی بەوەش کرد، ژمارەی دەستی کاری پێویست بۆ چاکسازی لەو زەوی و زارانەی نێوان ئەنبار و موسەنا یەکسانە بە ٦٠ هەزار کرێکار.\nوتیشی: جێبەجێکردنی ئەم پڕۆژەیە بە چوار قۆناغ دەبێت، یەکەمیان دامەزراندنی بارەگای کۆمپانیای مەراعی سعودی لە ئەنبار، دووەم، چاکسازی لە زەوی زارەکان و سێیەم بەرهەمهێنان و کۆتا قۆناغیش فرۆشتنی بەرهەمەکان دەبێت و پێویستە لەماوەی پێنج ساڵدا پڕۆژەکە بەڕێوەبچێت.\nکۆمپانیای مەراعی سعودی لە ساڵی ١٩٧٧ەوە دەستی بە کاروچالاکییەکانی کردووە و یەکێکە لە گەورەترین کۆمپانیاکانی وڵاتانی کەنداو کە تایبەتە بە کاروباری شیرەمەنی و خۆراک و چەندین کێڵگەی لە ئەمریکا و ئۆکرانیا و ئەرجەنتین و پۆڵەندا هەیە.\nTags: پڕۆژەی وەبەرهێنانی سعودیە عێراق کۆمپانیای مەراعی سعودی\nبانكی ناوەندی نرخی دیناری بەرانبەر دۆلار دابەزاند\nهەوڵ بۆ كەمكردنەوەی دەستوەردانی سیاسی لەدۆسییەی ئەمنی عێراق\nقەدەغەی هاتۆچۆى گشتی لە عێراق هەڵدەگيرێت


وتووێژی داڕێژە:مۆڵەتنامەی گنو بۆ بەڵگە ئازادەکان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژی داڕێژە:مۆڵەتنامەی گنو بۆ بەڵگە ئازادەکان\nمۆڵەت لێرەدا بەرامبەری چ وشەیەکە؟--Calak ٠٠:٤١, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nبەرامبەر ووشەی (رخصة)ی عەرەبی. --barham ٠٠:٤٢, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nوەکی بزانم لە فارسیدا دەبێتە اجازە؛ بەڵام کوا مۆڵەت ئەوە دەگەیێنێ؟--Calak ٠٠:٤٧, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nئەی چی ئەگەیەنێن کاک چالاک گیان خۆی ووشەکە لە ئینگلیزی نووسراوە (LICENSE) واتا (مۆڵەت).--barham ٠٠:٥٠, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nببورە کاک بەرھەم گیان، لە کوردستانی ڕۆژھەڵاتدا مۆڵەت یانی دەرفەت بەڵام وەکی من تێیگەیشتم لە ڕۆژئاوادا مۆڵەت یانی ئیزن، بۆیە کەمێک منی گێژ کرد.--Calak ٠٠:٥٧, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nببورە ووشەکەی سەرەوەم بە هەڵەنووسیبوو چاکم کردەوە. هیچ گێژ مەبە لێرە بنووسە (LICENS) ئەمە فەرهەنگی سویدی کوردییە ووشەی LICENS بە سویدی هەر مانا ئینگلیزییەکەی هەیە (LICENSE). --barham ٠١:٠٢, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nبەڵێ وایە منیش چاوم لە چند وشەنامەیەک کرد و بەرامبەرەکەی بەداخەوە ھەر ئەمە نووسرابوو. مۆڵەت خۆی وشەیەکی عەرەبییە و وا دیارە بەرامبەرێکی کوردی نییە یا ڕەنگە ئێمە نەیزانین.--Calak ٠١:٠٩, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nلەم فەرهەنگەدا (گەواهینامە)ش هاتووە لە بەرامبەر ووشەی LICENSEدا...--barham ٠١:١٣, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nجیاوازییەکی نییە؛ مۆڵەت عەرەبییە گەواھیش فارسی. ئەرێ کاک بەرھەم لەوێ ئێستا ساعەت چەندە؟--Calak ٠١:١٦, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\n٢وو چارەک. من پێم وایە ووشەی مۆڵەت ئەگەر عەرەبیش بێت بەڵام عەرەبەکان بەکاریناهێنن و ووشەکە بە جوانی کراوە بە کوردی. تۆ چی ئەڵێی.--barham ٠١:١٩, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nئێمە کوردی موکریان دەڵێین کەری ھاشمە کوێرە ڕەنگیان کردووە. وەکی بزانم ئەم زاراوەیە ھەر لە موکریانێ باوە.--Calak ٠١:٢٥, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nڕوونکردنەوەیەک: گەواهی کوردییە، لە فارسیشدا هەیە. کوردان دەڵێن: خوا گەواهە .... عەبدوڵڵا پەشێویش دەڵێ: گەواهی ئەدەن لە سەرت دارتێلەکانی سەرشەقام، گەواهی ئەدەن ئەوانەی نامەی تۆیان بۆ دەهێنام ... --Aza ٠٩:٣٤, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nزۆر وشە ھەیە کوردی ساکار و نخوێندەواریش دەیڵێ بەڵام ھەر بێگانەن. وشەگەلێکی زۆر ھەن لە ناو کوردی و فارسیدا ھاوبەشن، بەڵام ھەندێکیشان تایبەتی زمانی خۆیانن. ئەم وشانەی لە فارسیدا بە پیتی ھ کۆتایییان دێ ئەگەر لە زمانی کوردیشدا ھەبن ھ یەکەی لادەچێ، بۆ وێنە:\nفارسی:-گاە-کوردی:-گا (پاشگری جێگا)\nکەوابوو ئەگەر گواە(گەواھ) کوردی با دەبا کوترابا گەوا نەک گەواھ.--Calak ١١:١٤, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nکوردەکانی باکوور دەڵێن ئاگاهـ، پادشاهـ؛ بەڵام لای خۆمان هـ کان ناڵێن.--Aza ١١:٤١, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nمنیش باسی سۆرانی دەکەم نەک کورمانجی. لە زمانی پەھلەویشدا ریشەی ئەم وشەیە gowāیە یانی پیتی ھ ی تێدا نییە، کەوابو زۆرتر لە فارسی دەچێ ھەتا کوردی.--Calak ١١:٤٨, ٢١ تشرینی دووەم ٢٠٠٩ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژی_داڕێژە:مۆڵەتنامەی_گنو_بۆ_بەڵگە_ئازادەکان&oldid=15045»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٤٨ی ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ نوێ کراوەتەوە.