پڕچه‌ک کردنی کورد تاکتیکی ئه‌مریکا بۆ دابه‌ش کردنی سووریایه - Mehr News Agency\nپڕچه‌ک کردنی کورد تاکتیکی ئه‌مریکا بۆ دابه‌ش کردنی سووریایه\nناسەی هەواڵ: 4004366 - Wed 14 June 2017 - 11:34\nپڕۆفیسۆر نادر ئینتسار ڕایگه‌یاند که سیاسیه‌تی ئه‌مریکا له سووریا دابه‌ش کردنی ئه‌م وڵاته‌یه و کوردی سووریا ده‌یه‌وێت ئه‌م ده‌رفه‌ته له سوودی خۆی بقۆزێته‌وه و وه‌ک په‌نجه‌ی ئه‌مریکایه.\nئاژانسی مێهر، به‌شی نێونه‌ته‌وه‌یی: پارته‌کانی هه‌رێمی کوردستان ڕۆژی چوارشه‌مه ۱۷ جۆزه‌ردان ڕایانگه‌یاند که ۲۵ی سێپتامبه‌ر ڕیفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی هه‌رێمی کوردستان به‌ڕێوه ده‌به‌ن.ئه‌م کۆبوونه‌وه به سه‌رۆکایه‌تی مه‌سعود بارزانی سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستان به‌ڕێوه چوو.ئه‌م گشت پرسییه به چاودێڕی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ئه‌نجام ده‌بێت و به پێی قسه‌کانی به‌رپرسانی هه‌رێم ۲ بۆ ۱۰ ساڵ ده‌کێشێت تاکوو هه‌رێمی کوردستان سه‌ربه‌خۆ ببێته‌وه.\nتاکو ئێسته ئێران و تورکیا و به‌غدا و سووریا دژایه‌تیان له‌گه‌ل ئه‌م بابه‌ته کردووه. ئه‌مه له حاڵێک دایه که سعوودیه و ئیمارات پشتیوانیان لێ کردووه. هه‌روه‌ها له لایه‌کی دیکه‌وه ڕووسیا کوردی سووریا تۆمه‌تبار ده‌کات که هاوکاری داعش ده‌که‌ن.\nسه‌باره‌ت به‌م چه‌ند بابه‌ته له‌گه‌ڵ نادر ئینتسار، مامۆستای زانکۆی ئالابامای ئه‌مریکا گفتوگۆیه‌کمان ئه‌نجام دا که پێشکه‌ش ده‌کرێت:\n* فه‌رمانده‌ی هێزه‌کانی ڕووسیا له سووریا ڕایگه‌یاندووه که کوردی سووریا هاوکاری داعش ده‌کات تاکوو ڕه‌قه بێ شه‌ڕ ئازاد بکه‌ن و داعشییه‌کانیش به سه‌لامه‌ت له‌م شاره بکشێنه‌وه و به‌ره‌وه پاڵمیرا بڕۆن، ئێوه چی ده‌ڵێن؟\nمن له سه‌ر ئه‌م باوه‌ڕه‌م که ده‌وڵه‌تی ترامپ سیاسه‌تی گۆڕێنی حکومه‌ت له سووریای گرتووه‌ته به‌ر و به ئه‌گه‌ری زۆر دابه‌ش کردنی سووریاش ئامانجی ئه‌مریکایه، بۆ ئه‌م کاره‌ش تاکتیکی زۆری گرتووه‌ته به‌ر که یه‌کێکیان پڕ چه‌ک کردنی کوردی سووریایه.\nئه‌مه کارێکی تاکتیکیه و ئه‌گه‌ر پڕ چه‌ک کردنی کوردی سووریا ئه‌مریکا به ئامانجه‌که‌ی نه‌گه‌یه‌نێت ئه‌وه ئه‌مریکا ڕه‌نگه له‌م کاره هه‌ڵبگه‌ڕێته‌وه. کورد له سووریا ئێسته حوکمی په‌نجه‌ی ئه‌مریکای هه‌یه، کورده‌کان لایان وایه ده‌توانن ئه‌م ده‌رفه‌ته له سوودی خۆیان بقۆزنه‌وه.\n* تاکوو ئێسته کوردی سووریا شه‌ڕی دیمه‌شقی نه‌کردووه، به‌ڵام له دوای پڕچه‌ک بوون له لایه‌ن ئه‌مریکاوه، لێدوانه‌کانیان ڕوو له دیمه‌شق به ته‌واوی گۆڕاوه؟ ئه‌مه چه‌ند کاریگه‌ری به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی دیمه‌شقه‌وه ده‌بێت؟\nله سووریا لایه‌نی زۆر هه‌یه که یاری ده‌که‌ن. هێڵی سه‌ره‌کی ئه‌مانه‌ش گۆڕێنی هاوپه‌یمانییه‌کانه که زۆر زوو زوو ده‌گۆڕدرێت، هێزه کوردییه‌کان وه‌ک په‌نجه‌یه‌کی به‌هێز کاریگه‌ریان له‌م هاوپه‌یمانیانه‌دا هه‌یه و که‌ڵکی لێده‌به‌ن، به‌ڵام کوردی سووریا ده‌بێت ئه‌مه‌ش بزانێت که ڕه‌نگه ڕۆژێک دۆخه‌که بگۆڕدرێت.\n* وال ئێستریت ژورنال ڕایگه‌یاند که ئه‌مریکا و ڕووسیا به بێ ئێران سه‌رقاڵی دروست کردنی ناوچه‌ی ئارام له سووریان، ئایا ئه‌مه ڕاسته؟\nمن له سه‌ر ڕاست بوونی ئه‌م هه‌واڵه گومانم هه‌یه. ڕه‌نگه ئه‌مه به‌شێک له هه‌واڵه هه‌ڵه‌کانی ئه‌مریکا بێت. به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌مه ڕاست بێت به‌م مانایه که ڕووسیا له دوای ئه‌وه‌یه تاکوو به هه‌ر جۆرێک بووه ده‌سه‌ڵاتی خۆی له سووریا زیاتر بکات و هاوپه‌یمانی ستراتیژی خۆی له‌گه‌ڵ ئێران که باسی ده‌کات، که‌م بکاته‌وه.\nده‌بێت له بیرمان هه‌بێت که له په‌یوه‌ندییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان هه‌موو وڵاتان له دوای زیاترین به‌رژوه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی خۆیانن و ڕووسیاش له‌م بابه‌ته به‌ده‌ر نییه. له‌مباره‌وه لۆرد پالمێرستۆنی بریتانی ده‌ڵێت: وڵاته‌کان هیچ دۆست و دژمنێکی هه‌میشه‌یان نییه، ئه‌وان ته‌نیا به‌رژه‌وه‌ندی هه‌میشه‌ییان هه‌یه.\n* حزبه سیاسییه‌کانی هه‌رێمی کوردستان ڕۆژی ۲۵ سێپتامبه‌ریان بۆ ڕیفراندۆم دیاری کرد، ئه‌مه چۆن ده‌بینن بۆچی سه‌ره‌ڕای دژایه‌تی ئێران، تورکیا و به‌غدا، هه‌رێم سووره له سه‌ر به‌ڕێوه بردنی ڕیفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی؟\nپارتی دیموکڕاتی کوردستانی عێراق به سه‌رۆکایه‌تی مه‌سعوود بارزانی ماوه‌یه‌که ئه‌م سیاسه‌ته به‌ڕێوه ده‌بات. ئه‌گه‌رچی زۆربه‌ی کورد پشتیوانی لێ ده‌کات به‌ڵام زۆر که‌سایه‌تی کوردیش هه‌ن که هێشتا دژایه‌تی ده‌که‌ن.\nوڵاتانی ناوچه‌که به تایبه‌ت تورکیا و ئێران دژی سه‌ربه‌خۆیی هه‌رێمی کوردستانن و هه‌ر دوو لا به تایبه‌ت تورکیا ڕێکاری زۆریان هه‌یه تاکوو دژایه‌تی ئه‌م بابه‌ته بکه‌ن، ئه‌وان ده‌توانن ئاسته‌نگ بۆ ئه‌م کاره دروست بکه‌ن.\nهه‌ڵبه‌ت دروست کردنی وڵاتێک پێداویستی تایبه‌ت به خۆیی هه‌یه و به ئاسانی ناتوانین پیشبینی بکه‌ین که دوای سه‌ربه‌خۆیی ئه‌م وڵاته ده‌توانێت به‌رده‌وام بێت له ڕێگه‌که‌ی خۆی یان نا.


سەروەری دەوڵەت - سەکۆ\nپێشەکییەکی کورتی مێژویی\nزاراوەی سەروەری تاڕادەیەک بیرۆکەیەکی تازەیە و بە گەلێک بارودۆخی مێژویدا تێپەڕیوە، لە کۆندا شتێک نەبووە پێیبوترێت سەروەری دەوڵەت، ئەوەی لە رۆژگاری کۆندا باو بووە، ئەوە بووە پاشا یان حاکمی وڵات، بە تەنها خۆی مافی سەروەری هەبووەو بە ئارەزووی خۆی وڵاتی بەسەر کەسوکارو خزمە نزیکەکانی خۆیدا دابەشکردووە، خۆی بڕیاری جەنگی داوە و خۆی ئاشتی راگەیاندووە، هەمو ئەو مافەشی بە مافێکی خودایانە بۆ خۆی دادەنا. پادشا کۆنەکان، سەروەری وڵاتیان پەیوەست کردبوو بە سەروەری خۆیانەوەو لەوێشەوە پەیوەستیان کردبوو بە سەروەری یەزدانەوە، بۆیە هیچ کەسێک بۆی نەبووە باس لە سەروەری وڵات بکات و رەخنەی لێبگرێت. دواتر ئەم مافە گواستراوەتەوە بۆ کڵێسا و کڵێساش سەنەدێکی بەهێز بووە بۆ تەماع و خواستی پایا بۆ دەستبەسەراگرتنی دەسەڵات. پاشان فەرەنسییەکان لەسەدەی پانزەهەمدا تاڕادەیەک تیۆرەیەکیان سەبارەت بە سەروەری داڕشت، تێیدا بەرگرییان لە بەرژەوەندی و ویست و سەربەخۆیی دەرەکیی خۆیان دەکرد، لەبەرامبەر دەسەڵاتی کڵێساو پاپای رۆما.\nلێرەوە دەرکەوتنی زاراوەی سەروەری لە قاموسی سیاسیدا، دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتاکانی سەرهەڵدانی دەوڵەتی نەتەوەیی. ئەم زاراوەیە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا بوونی نەبووە، چونکە لەو رۆژگارەدا کڵێسا پێیوابووە هەمو ئەوانەی خاوەنی ئاینی مەسیحین، لەژێر سەروەری ئەودان. دوای کۆتایی هاتنی سەردەمی فیوداڵی و لەگەڵ هاتنەئارای بارودۆخێکی سیاسی تازە لە ئەوروپا، تیۆری سەروەری گەڵاڵە بوو. بیرمەندی فەرەنسی جان بۆدان یەکەم کەس بوو ساڵی 1567، لە کتێبەکەیدا (الجمهوریە) زاراوەی سەروەری بەکاریهێناوە. پێش ئەم بیرمەندە، لە ئەوروپا زاراوەی سەروەری گەلێک ناوی دیکەی هەبوو، لەوانە بۆ نموونە (دەسەڵاتی باڵا) یان (تەواوکردنی دەسەڵاتی دەوڵەت)، ئەو زاراوانە لە زانستی سیاسیدا هاو واتای سەروەری دەگەیەنێت. لە دوای بەرپابوونی شۆڕشی فەرەنسی و بە دروستی لە 26 ئابی ساڵی 1789، جاڕنامەی مافەکانی مرۆڤ راگەیەنرا و تێیدا هاتووە سەروەری بۆ میللەتەو سەروەری قابیلی دابەشبوون نییە و ناکرێت دەستبەرداری ببین. لێرەوە دەسەڵاتی حاکم رەوایەتی خۆی لە میللەتەوە وەردەگرێت. دواتر نەتەوە یەکگرتووەکان پرنسیپی سەروەری پەسەند کردو رایگەیاند هەر دەوڵەتێک سەروەری خۆی هەیە و بۆ هیچ دەوڵەتێکی دیکە نییە دەستدرێژی بکاتە سەر سەروەری دەوڵەتانی دیکە. بەڵام ئەم پرنسیپەی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە هەندێک ساتەوەختی مێژویدا، پێشێل دەکرێت و دەوڵەت هەیە دەوڵەتی دیکە داگیر دەکات. باشترین و نزیکترین نموونە لە ئێمەوە، گرتنی دەوڵەتی کوێت بوو لەلایەن دەوڵەتی عێراقەوە\nلێرەدا یاساناسان و فوقەهاکانی یاسا، کۆمەڵێ پێناسەی جیاواز جیاوازیان بۆ سەروەری هەیە کە لە خوارەوە هەندێکیان دەخەینەڕوو\n1-سەروەری بریتییە لە دەسەڵاتی باڵای دەوڵەت، بەسەر سەرجەم هاوڵاتیانی و ئەو دامودەزگایانەی لەناوەوەی هەرێمی دەوڵەتەکەدان.\n2-سەروەری تەنها سەڵاحییەتێکە دراوە بە دەسەڵات بۆ بەرێوەبردنی کاروبارە ناوخۆیی و دەرەکییەکانی دەوڵەت، بێ ئەوەی هیچ دەسەڵاتێک لەسەرەوەی دەسەڵاتی سەروەری بێت.\n3-سەروەری بریتییە لەوەی هەمو دەوڵەتێکی خاوەن سەروەری سیمبولی تایبەت بە خۆی هەیە، وەک ئاڵا، دراو، دروشم، پول، سرودی نیشتیمانی، زمانێکی فەرمی...هتد\n4-سەروەری بریتییە لە بنەمای چوارەم لە دروستبوونی دەوڵەتدا، سێ بنەماکەی دیکەی دەوڵەت بریتین لە میللەت، هەرێم، سیستمی سیاسی.\n5-سەروەری بریتییە لەو دەسەڵاتە رەهایەی کە هیچ دەسەڵاتێکی دیکە نە لەسەرەوەی ئەوەو نە یەکسانە پێی.\n6-سەروەری دەسەڵاتێکی رەسەنە و پاشکۆی هیچ دەسەڵاتێکی دیکە نییە.\n7-دەسەڵاتێکی یاساییە و لەسەر بنەمای یاسا دامەزراوەو رێگە دەدات بە فەرمانڕەوایان یاسای پێویست دەربکەن.\n8-دەسەڵاتێکی گشتگیرەو ئەوەی دانیشتوانی هەرێمەکەی بێت هەموان ملکەچی دەبن، تەنها دیبلۆماتکارەکان نەبێت.\n9-سەروەری دەسەڵاتێکی هەمیشەییە و بە نەمانی دەسەڵاتداران و فەرمانڕەوایانی دەوڵەت، لەناوناچێت و دەمێنێت.\n10سەروەری دەسەڵاتێکە پارچە پارچە ناکرێت و یەکانگیرە\nشارەزایان و پسۆڕانی ئەم بوارە، لە رێگەی ئەو پێناسانەی سەرەوە، سەروەری بۆ دوو بەش دابەش دەکەن: سەروەری ناوخۆیی و سەروەری دەرەکی.\nسەروەری ناوخۆیی: بریتییە لە دەسەڵاتی دەوڵەت بەسەر ئەو خەڵکانەی لە هەرێمەکەیدا نیشتەجێن و پێیدەوترێت سەروەری هەرێمایەتی و سەروەری شەخسی. سەروەری هەرێمایەتی مانای دەسەڵاتی دەوڵەت بەسەر تەواوی هەرێمەکەیدا و بەرگریکردنی لێی و پاراستنی لە هەر دەستدرێژییەکی دەرەکی. سەروەری شەخسی مانای دەسەڵاتی دەوڵەت بەسەر هاوڵاتییەکانیدا. سەروەری ناوخۆیی بەو مانایەش دێت کە نابێت و ناکرێت لە ناوەوەی دەوڵەتەکەدا، جگە لە دەسەڵاتی خودی دەوڵەت، هیچ دەسەڵاتێکی دیکە هەبێت لەسەروی دەسەڵاتی دەوڵەت، بۆ نموونە دەسەڵاتی حیزب یان بنەماڵە یان خێڵ.\nسەروەری دەرەکی: بریتییە لە مافی دەوڵەت بۆ چوونە ناو هاوپەیمانی لەگەڵ دەوڵەتانی دیکەو مۆرکردنی پەیماننامە لەگەڵ دەوڵەتانی دراوسێ و دەوڵەتانی دی. داننان بەو دەوڵەت و حکومەتە تازانەی کە لە نێو کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دەردەکەون، یان داننەنان پیایاندا. بە کورتی فۆرمی دەرەکی سەروەری، بریتییە لە ئازادی ئیدارەدانی دەوڵەت بۆ کاروباری دەرەکی و دەستنیشانکردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ دەوڵەتانی دی. جگە لەوە سەروەری دەرەکی بەو مانایەش دێت کە هیچ حکومەتێک یان دەسەڵاتێکی دەرەکی، بۆی نەبێت ئەجێنداو بڕیاری خۆی بەسەر دەسەڵاتی ناوخۆیی دەوڵەتێکدا بسەپێنێت. سەروەری دەرەکی گرنگی و بایەخی لەوەدایە کە ئەو دەوڵەتە خاوەنی بڕیاری سەربەخۆی یاسایی و سیاسی و ئابوری و فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی خۆی بێت. لە لایەکی دیکەوە سەروەری دەرەکی، بریتییە لە رێخستنی دەوڵەت بۆ پەیوەندییە دەرەکییەکانی لەگەڵ دەوڵەتانی دیکە، لەبەر رۆشنایی ئەو سیستمە سیاسییەی لەناوخۆدا پەیڕەوی دەکات. زۆرجار سەروەری دەرەکی، هاومانای سەربەخۆیی سیاسی دێت، بەو مانایەی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەری، ملکەچی هیچ دەوڵەتێکی بیانی نابێت. رێخستنی پەیوەندییە دەرەکییەکان لەسەر بنەمای سەربەخۆیی رێکدەخرێت. دواجار سەروەری ناوخۆیی و سەروەری دەرەکی، پێکەوە گرێدراون و سەروەری دەرەکی مەرجێکی سەروەری ناوخۆییە.\nدابەشبوونی دەوڵەتان لە ڕووی سەروەرییەوە\nسەبارەت بە سەروەری و رادەی پیادەکردنی، دەوڵەتەکان بۆ دوو بەش دابەش دەبن:\nبەشی یەکەم: دەوڵەتانی خاوەن سەروەری تەواو، ئەم جۆرە دەوڵەتە لە رێخستن و جێبەجێکردنی کاروبارە ناوخۆیی و دەرەکییەکانیدا، نە پاشکۆو نە ملکەچی هیچ دەوڵەتێک نییە. ئازادی رەهای هەیە بۆ دانانی دەستورەکەی یان دەستکاریکردنی و هیچ دەوڵەتێک ناتوانێت ئەو ئازادییەی لێ زەوت یان قەدەغە بکات.\nبەشی دووەم: دەوڵەتانی خاوەن سەروەری ناتەواو، بەو جۆرە دەوڵەتانە دەوترێت کە دەسەڵاتی تەواویان بەسەر سەروەری وڵاتەکەیاندا نییە و پاشکۆ یان ملکەچی دەوڵەتانی دیکەن. وەک ئەو دەوڵەتانەی لەژێر چاودێری یان ئینتیدابدا دادەنرێن. بۆ نموونە دەوڵەتە کۆڵۆنیاڵیکراوەکان، یان دەوڵەتی عێراق پاش راپەڕینی 1991 کە بە بڕیارێکی ئەنجوومەنی ئاسایش، بۆی نەبوو فڕۆکەکانی بەشێک لە ئاسمانی شارە کوردییەکان ببەزێنێت. ئەمە بەو مانایە بوو عێراق لەو رۆژگارەدا، بەشێک لە سەروەری خۆی لەدەستدابوو. بەڵام لێرەدا پێویستە ئاماژە بە خاڵێک بدەین، ئەویش ئەوەیە مەرج نییە دەوڵەتانی خاوەن سەروەری ناتەواو، بۆ ئەبەد بەو جۆرە بمێننەوە. بگرە لەگەڵ گۆڕانکاری بارودۆخەکەدا، دەکرێت ئەو ناتەواوییەش نەمێنێت و لەسەری هەڵگیرێت و ببێت بە دەوڵەتی خاوەن سەروەری تەواو.


بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنا و وانەكانی ئەنفلۆنزای ئیسپانی\nسەدەیەك بەر لە ئێستا، جیهان هێشتا بە تەواوەتی لە جەنگێكی جیهانی ماڵوێرانكەر رزگاری نەببوو، كە لە قەیرانێكی نوێوە تێوەگلا.\nدەوترێت ئەم ئەنفلۆنزایە لە سەربازگەكانی بەرەی شەڕ لە رۆژئاواوە تەشەنەی سەند. هەلومەرجی خراپی تەندروستی بە تایبەتی لە سەنگەرەكانی سنوری فەرەنسا بووە هۆی بڵاوبوونەوەی ئەو پەتایە.\nجەنگی جیهانی یەكەم لە تشرینی دووەمی 1918 كۆتایی هات، بەڵام سەربازەكان لە گەڵ گەڕانەوەیان بۆ ماڵەوە ئەو ڤایرۆسەشیان بردەوە.\nباس لەوەدەكرێت، لە نێوان 50 بۆ 100 ملیۆن كەس بە هۆی ڤایرۆسەكەوە گیانیان لەدەستداوە.\nلەماوەی یەك سەدەی رابردوودا و دوای ئەنفلۆنزای ئیسپانی جیهانی لانی كەم سێ پەتای لەو چەشنەی بەخۆیەوە بینیوە، بەڵام هیچیان هێندەی ئەنفلۆنزای ئیسپانی قوربانی لێنەكەتوەتەوە.\nلە ئێستادا كە باس باسی كۆرۆنایە و رێژەی قوربانیەكانی زۆر لە ئەنفلۆنزای ئیسپانی كەمترە، جیهان بەو پەڕی نیگەرانیەوە لێیدەڕوانێت. بۆیە تیشك دەخەینە سەر ئەو وانانەی مرۆڤ لە ئەنفلۆنزای ئیسپانیەوە فێریان بووە.\nهۆكاری مردن، هەوكردنی سییەكانە\nڤایرۆسی كۆرۆنا سیستەمی بەرگری لەش لاواز دەكات و هەوكردنی سیەكان دەبێتە هۆی مردنی تووشبوەكە. ئەمە خاڵی هاوبەشی ئەو ڤایرۆسەیە لەگەڵ ئەنفلۆنزای ئیسپانی.\nئەو شوێنەی ئەنفلۆنزای ئیسپانی زەفەری پێنەبرد\nئەو كاتەی ئەنفلۆنزای ئیسپانی بڵاوبوەوە هێشتا گەشتی ئاسمانی برەوی پێنەدرابوو، بۆیە چەند ناوچەیەكی جیهان پارێزراوبوون.\nئەنفلۆنزای ئیسپانی لە رێگەی هێڵی ئاسن و شەمەندەفەرەوە گواسترایەوە و گەیشتنی ڤایرۆسەكە بۆ هەندێك ناوچە چەندین مانگ و ساڵی خایاند.\nهەندێك ناوچە بە رێكارێكی سەرەتایی كە هێشتا دوای سەد ساڵ پشتی پێدەبەسترێت رێگریان لە بڵاوبوونەوەی پەتاكەكرد.\nناوچەیەكی كەنداوی بریستۆل لە ئالاسكا تاڕادەیەك لەبەرامبەر ئەنفلۆنزای ئیسپانی بە پارێزراوی مایەوە.\nدانیشتوانی ئەو ناوچەیە قوتابخانە و شوێنە گشتیەكان و رێگاكانیان داخست.\nبۆ رێگری لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا شێوازە لە هەندێك شوێنی وەك پارێزگای هوبی چین و باكوری ئیتالیا پشتی پێبەسترا.\nگەورەترین هۆلۆكۆستی پزیشكی لە مێژوودا\nبە بڕوای پزیشكان، ئەنفلۆنزای ئیسپانی گەورەترین هۆلۆكۆستی پزیشكیە لە مێژوودا. ئەو نەخۆشیە نەك هەر زۆر كەسی كوشت، بەڵكوو زۆرینەی قوربانیەكانی گەنجان بوون.\nسیستەمی بەرگریی لەشی گەنجان كارامەتر و بە تواناترە بۆ بەرپەرچدانەوەی ئەنفلۆنزا، بەڵام، ڤایرۆسی ئەنفلۆنزای ئیسپانی سیستەمی بەرگری گەنجانی توشی شۆك دەكرد، كە بەو حاڵەتە دەوترێت زریانی سایكۆتین و بە هۆیەوە پەرچەكردارێكی ناسروشتی بەرامبەر بە ڤایرۆسەكە دەگرتە بەر.\nئەو پەرچەكردارەی سیستەمی بەرگریی لەش دەبووە هۆی دروستبوونی شلەیەك لەسییەكانی تووشبوەكە و ئەوەش رێگەی بۆ هەوكردنی دووەم لە سیەكان خۆش دەكرد.\nبەپێچەوانەوە لە ئەنفلۆنزای ئیسپانیدا بەتەمەنەكان پارێزراوتربوون، رەنگە ئەمە بۆ ئەوە بگەڕێتەوە كە بە هۆی ئەنفلۆنزایەكی هاوشێوەوە، كە لە 1830 بڵاوببوەوە توانای بەرگری لەشیان بەرزتربوو.\nلە بڵاوبوونەوە ڤایرۆسی كۆرۆنادا بەتەمەنەكان و تووشبوانی نەخۆشیە درێژخایەنەكان زیاتر لە مەترسیدان و ئاماری مردن لە كەسانی سەرووی تەمەنی 80 ساڵ بەرزترە.\nسیستەمی تەندروستی گشتیی، باشترین چارەسەریی\nئەنفلۆنزای ئیسپانی لە كاتێكدا بڵاوبوەوە، كە جەنگی جیهانی یەكەم سەرجەم توانای دارایی و سەرچاوە گشتیەكانی ولاتانی خستبوە خزمەتی سیستەمكی سەربازیەوە.\nهێشتا بیرۆكەی سیستەمی تەندروستی گشتی لە ئارادانەبوو، تەنها چینی مامناوەند و دەوڵەمەندەكان دەیانتوانی سەردانی پزیشك بكەن.\nئەنفلۆنزای ئیسپانی بووە هۆی مردنی ژمارەیەكی زۆر لە گوندنشینان و دانیشتوانی گەڕەكە هەژارنشینەكانی شارەكان، كە زۆرینەیان كێشەی بەدخۆراكی، تەندروستی و نەخۆشی درێژخایەنیان هەبوو.\nلەو رووەوە زانایان و حكومەتەكان گەیشتنە ئەو ئەنجامەی كە بۆ رێگری كردن لە دووبارەبوونەوەی ئەنفلۆنزای ئیسپانی و هاوشێوەكانی تاكە رێگا پەرەپێدانە بە سیستەمی تەندروستی گشتیی.\nلە شارەكان تەنها هەوڵدان بۆ چارەسەری تووشبوانی ئەنفلۆنزای بەس نییە، بەڵكوو پێویستە كەسانی تووشبوو كارنتین بكرێت، ئەوانەی بە سوكی نیشانەكانیان لێدەركەوتووە لەوانە جیابكرێنەوە، كە بە قورسی ئەو نەخۆشیەیان گرتووە و هاتوچۆی هاوڵاتیان سنوردار بكەنەوە تا پەتاكە كۆنتڕۆڵ بكرێت.\nئەو هەنگاوەی سیستەمی تەندروستی وڵاتان بۆ رووبەڕوبوونەوەی كۆرۆنا دەیگرنەبەر، لە رێگەی سنورداركردنی هاتوچۆ و بەریەككەوتن، ئەنجامی ئەزمونی بڵاوبوونەوەی ئەنفلۆنزای ئیسپانیە و بە گونجاوترین رێگەی خۆپارێزی دادەنرێت.


ئۆکرانیا دەڵێت ڕووسیا ناوچەی دۆنباس بۆردومان دەکات و شکستی هێنا لە هەوڵی داگیرکردنی سێ ناوچە\nسوپای ئۆکرانیا گوتی هێزەکانی ڕووسیا ڕۆژی شەممە ناوچەی دۆنباس لە ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیایان بۆمباران کرد، بەڵام لە کۆنتڕۆڵکردنی سێ ناوچە کە ئامانجیان بوو دەستی بەسەردا بگرن شکستیان هێنا، لە کاتێکدا مۆسکۆ گوتی سزاکانی ڕۆژئاوا لەسەر ڕووسیا و ڕەوانەکردنی چەک بۆ ئۆکرانیا دانوستانەکانی ئاشتی پەک دەخات.\nهێزە چەکدارەکانی ئۆکرانیا گوتیان ڕووسەکان هەوڵیان دەدا ناوچەکانی لێهمانی دۆنتسک، سێڤەرۆدۆنتسک و بوپاسنا لە لوهانسک داگیربکەن. بەڵام " سەرکەوتن بەدەست ناهێنن و شەڕ بەردەوامە."\nسێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕووسیا لە لێدوانێکدا کە بەرەبەیانی ئەمڕۆ شەممە بڵاوی کردەوە گوتی، هەڵگرتنی سزاکانی ڕۆژئاوا لەسەر ڕووسیا بەشێکە لە گفتوگۆکانی ئاشتی کە بە گوتەی ئەو قورسە بەڵام ڕۆژانە لە ڕێگەی ڤیدیۆوە بەردەوام دەبێت.\nلای خۆیەوە ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئۆکرانیا جەختی لەوە کردەوە کە لە 24ی دووەوە هێرشی ڕووسیا دەستی پێکردووە، هەرچۆنێک بێت، پێویستە سزاکان توند بکرێن و ناتوانن ببنە بەشێک لە دانوستانەکانی ڕۆژی هەینی. گوتیشی مەترسییەکی زۆر هەیە کە گفتوگۆکان کۆتایی پێبێت بەهۆی کوشتنی خەڵکی سڤیڵ لەلایەن ڕووسیاوە.\nئۆکرانیا هێزەکانی ڕووسیا بەوە تۆمەتبار دەکات کە لە ناوچەکانی نزیک کیێڤی پایتەخت کە پێشتر داگیری کردبوو، توندوتیژی ئەنجام داوە. مۆسکۆش ئەو دەنگۆیانە ڕەتدەکاتەوە.\nلاڤرۆڤ گوتی ئەگەر ئەمەریکا و وڵاتانی تری ناتۆ بە ڕاستی دەیانەوێت چارەسەری قەیرانی ئۆکرانیا بکرێت، ئەوا پێویستە ناردنی چەک بۆ کیێڤ بوەستێنن.


ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان وتەی سزادراوانی بادینانی بڵاوکردەوە كە بە "دانپێدانان" ناوی دەبات و ئاماژە بەوە دەکات، "لە پرۆسەی لێکۆڵینەوەکاندا بەپێی بەڵگە و دانپێدانانیان ئەوە سەلمێندرا کە پەیوەندیی راستەخۆیان بە پەکەکەو چەندین لایەنی دیکە هەبوە."\nئاوێنە: رۆژی 2021/02/16 دادگای هەولێر پێنج راگیراوی پارێزگای دهۆکی بە تۆمەتی "تێکدان"ی ئاسایشی نیشتمانیی کوردستان بە شەش ساڵ زیندانی سزا دا.\nئەو راگیراوانەش بریتیبون لە: شێروان شێروانی، شڤان سەعید بەڕۆژکی، ئەیاس کەرەم ، هاریوان عیسا و گوهدار محەممەدئەمین.\nئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ پێنجشەممە، لە راگەیەندراوێكدا وتی"زانیارییان لەسەر بارەگاکانی ئاسایش و پێشمەرگە و دادوەرانی کوردستان کۆکردوەتەوە". ئەنجومەنی ئاسایش دەشڵێت، "مەشق و راهێنانیان لەسەر چەکی سوک و چەکی بێدەنگ کردوە".\nلە راگەیێندراوی ئەنجومەنی ئاسایشدا هاتوە، ئەو پێنج رۆژنامەنوس و چالاکوانە "هیچ گوشارێکی جەستەیی و دەرونییان بەرامبەر ئەنجام نەدراوە". گروپەکەش لە رێگەی میسنجەرەوە "دانیان بەوەدا ناوە کاریان بۆ چەند لایەن و گروپێکی دیکەش کردوە."\nلە ڤیدیۆکەدا وێنەی چەند دەستنوسێک پێشاندراوە، ئەنجومەنی ئاسایش وتویەتی، بەپێی ئەو دەستنوسانە "کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی بەڵگەی تاوان پشتڕاستکراونەتەوە، شێروان ئەمین، یەکێک لە سزادراوان، زانیاری لەسەر ناو و جوڵەی بەرپرسانی ئەمنی و سەربازیی ئیدارەی هەرێمی کوردستان کۆکردوەتەوە و بۆ پەکەکەی رەوانە کردوە".\nشێروان ئەمین لە وتەكانیدا كە ئاسایش بە دانپێدانان ناوی بردون، رایگەیاندوە ، رێکخراوێک بڕی پێنج هەزار دۆلار هاوکارییان کردوە، "هەروەها پێیان وتم، دەتوانین هاوکاریت بکەین بچیتە دەرەوەی وڵات."\nئەنجومەنی ئاسایش وتوشیەتی، دوای دەستگیرکردنی شێروان، لە پەیوەندییەکی دەنگیی نێوان سەلمان و گۆهدار، کە دو سزادراوی دیکەن، "سەرکۆنەی شێروان ئەمین دەکرێت بەوەی خەمسارد بوە و ترسی ئەوەشیان هەبوە نهێنی و کارە تێکدەرەکانیان کەوتبێتە دەست ئاسایشی هەرێمی کوردستان."\nئەوەش لەكاتێكدایە بەپێی قسەی ئەو پەرلەمانتارانەی ئامادەی دادگاییكردنی ئەو پێنج سزادراوە بون، دەستگیركراوەكان ئەو تۆمەتانەیان رەتكردونەتەوە كە دراونەتە پاڵیان.


14:17 - 31 خاکەلێوه 2713\nئاژانسی کوردپا: کۆڵىەرێکی کورد لە کوێستانەکانی \_"بەربنە\_"ی پیرانشار و لە شوێنێک بەناوی \_"دۆڵی مەیدان\_" بە تەقەی راستەخۆی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی ئیسلامیی ئێران گیانی لێ ئەستێندرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، رۆژی هەینی رێکەوتی ٣٠ی خاکەلێوە کۆڵبەرێکی بەناوی \_"ئیبراهیم عەزیزی\_" کوڕی ئەسکەندەر و خەڵکی گوندی دربکەی سەربە شاری پیرانشار بە تەقەی راستەخۆی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی ئیسلامیی ئێران کوژرا.\nئێبراهیم تەمەن ٣٣ ساڵ، خاوەنی ٢ منداڵ و دانیشتووی گوندی \_"دربکە\_"ی سەربە شاری پیرانشار بووە.\nهەروەها لە ئەنجامی تەقەی ئەو هێزانەدا کۆڵبەرێکی دیکە بەناوی \_"مەولوود\_" کوڕی بایز بە توندی بریندار بووە و بۆ چارەسەریی برینەکانی رەوانەی نەخۆشخانەی شاری ورمێ کراوە.\nئەو کۆڵبەرە کوردە تەمەن ٤٠ ساڵ و دانیشتووی گوندی \_"تاچیناوێ\_"ی سەربە شاری شنۆ بووە کە لە ئەنجامی تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی ئیسلامیی ئێراندا بریندار کراوە.\nسەرچاوەیەکی نزیک لەو رووداوە بە هەواڵنێری کوردپای راگەیاند: لە ئەنجامی راوەدوونانی ئەو کۆڵبەرانەدا، برایەکی ئەو کۆڵبەرە کوژراوە بەناوی \_"کەیوان\_" بێسەروشوێنە و هەتا کاتی بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە هیچ زانیارییەک لەمەڕ چارەنووسی لەبەر دەستدا نییە.


رێكەوتنی توركیا و حكومەتەكەی سەراج، ئەوروپای نیگەران كردووە – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەكردنی: دیاری سابیر » رێكەوتنی توركیا و حكومەتەكەی سەراج، ئەوروپای نیگەران كردووە\nوەزیرانی دەرەوەی یەكێتیی ئەوروپا رێكەوتنەكەی نێوان توركیا و حكومەتەكەی فایز سەراج لە تەرابلوسی لیبیا تاوتوێكرد، كە رێگە بە توركیا دەدات، بچێتە ناوچە ئابوورییە كێشە لەسەرەكان لە دەریای سپی ناوەڕاست.\nرێكەوتنی سنووری دەریایی كە هەفتەی رابردوو پەرلەمانی توكیا پەسەندی كرد، ململانێیەكی توندی لە نێوان توركیا و یۆنان و قوبرس و میسر دروستكردووە دەربارەی مافی گەڕان بەدوای نەوت و غازدا لە خۆرهەڵاتی دەریای ناوەڕاست و هەر زوو ئەو سێ وڵاتە كە لە رووی جوگرافییەوە دەكەونە نێوان توركیا و لیبیاوە، دژی رێكەوتنەكە بوون و بە پێشێلكردنی یاسای نێودەوڵەتییان لە قەڵەم دا.\nپێشێلكردنی یاسای نێودەوڵەتی\nلە كاردانەوەیەكیدا لە بەرامبەر رێكەوتنەكە، كە لەلایەن كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیشەوە رەتدەكرێتەوە، یۆنان باڵیۆزی حكومەتەكەی فایز سەراجی لە وڵاتەكەی دەركرد.\nلە كۆبوونەوەی وەزیرانی دەرەوەی یەكێتییەكەشدا كە رۆژی دووشەممەی رابردوو لە برۆكسل بەڕێوەچوو، نیكۆس دنیاس وەزیری دەرەوەی یۆنان داوایكرد قسە لەسەر مەسەلەكانی پەیوەست بە ئیمزاكردنی یاداشتەكەی نێوان توركیا و حكومەتەكەی تەرابلوس بكرێت و رێكەوتنەكەی بە پێشێلكردنی راستەوخۆی یاسای نێودەوڵەتی و دەریاوانیی نێودەوڵەتی وەسفكرد. وەزیری دەرەوەی یۆنان داوای لە وڵاتانی یەكێتییەكە كردووە كە ئیدانەی یاداشتەكە بكەن و پشتگیریی لە هەڵوێستی وڵاتەكەی و قوبرس بكەن. تەئكیدیشیكردۆتەوە كە یۆنان هەموو هەوڵێكی خۆی دەخاتەگەڕ، لە پێناوی پاراستنی سەروەری و مافە سیادییەكانی.\nپشتیوانیی یۆنان دەكەن\nبەگوێرەی سەرچاوەكانی هەواڵ: جۆسیپ بورێل كۆمسیاری باڵای سیاسەتی دەرەوەی یەكێتیی ئەوروپا ئاشكرایكردووە، لە كۆبوونەوەكەدا یاداشتەكەیان تاوتوێكردووە و ئەو مەسەلەیە نیگەرانیی جددی لێكەوتۆتەوە. روونیشیكردۆتەوە: یاداشتەكە كە لەنێوان توركیا و حكومەتەكەی سەراج-دا ئیمزا كراوە، تەنها لەم دواییانەدا بڵاوكراوەتەوە.\nئاژانسەكانی دەنگوباس بڵاویانكردەوە: ئەلیكساندەر چالینبێرگ وەزیری دەرەوەی نەمسا سەرسوڕمانی خۆی راگەیاندووە لە دابەشكردنی دەریای ناوەڕاست لە نێوان ئەو دوو لایەنەدا و بەپێویستی زانیوە شێوازێك بۆ مامەڵەكردن لەگەڵیدا بدۆزرێتەوە.\nلای خۆیەوە، ستێف بلوك وەزیری دەرەوەی هۆڵەندا رایگەیاندووە: وڵاتەكەی هەمیشە لایەنگری بەهێزی حوكمی یاسای نێودەوڵەتییە و پشتیوانیی هۆڵەندای بۆ یۆنان دەربڕیوە.\nمیدیاكان باس لەوە دەكەن، ئەنقەرە یاداشتی ناڕەزایی قوبرسی رەتكردۆتەوە، ئەمەش حكومەتی نیقۆسیای ناچاركردووە كە پەنا بباتە بەر دادگای نێودەوڵەتیی لە لاهای، بۆ پاراستنی سەروەرییەكانی بە هەموو شێوازێكی یاسایی.\nسوپای نیشتمانیی لیبیا دەستەوەستان ناوەستێت\nپێشتریش ئەنجومەنی نوێنەرانی لیبیا ئیدانەی ئیمزاكردنی یاداشتەكەیان كرد كە لە نێوان حكومەتەكەی فایز سەراج لە تەرابلوس و توركیا ئیمزا كراوە و بە خیانەتی مەزن ناوی بردووە. هۆشداریی ئەوەشی داوە كە سوپای نیشتمانیی لیبیا دەستەوەستان ناوەستێت.\nلای خۆشیەوە سوپای نیشتمانیی لیبیا بەپێویستی زانی لە دژی رێكەوتنەكە بوەستێتەوە و جەختیشیكردەوە كە شەڕی ئێستایان بۆتە بەرەنگاربوونەوەی داگیركاریی دەرەكیی بۆ سەر لیبیا.\nسەرچاوەكانی هەواڵ باس لەوە دەكەن، نزیكەی مانگێكە ئەو سوپایە ئۆپەراسیۆنێكی سەربازیی بەرفراوانی دەستپێكردووە، بەئامانجی لەناوبردنی میلیشیا توندڕەوەكانی تەرابلوسی پایتەخت بە فەرماندەیی فایز سەراج.\nناوچەی دەریاییان بۆ خۆیان دیاریكردووە\nبەپێی زانیارییە دزەپێكراوەكان، توركیا و حكومەتەكەی سەراج لە خۆرهەڵاتی دەریای ناوەڕاستدا ناوچەی دەریاییان بۆ خۆیان دیاریكردووە. هەروەها لەكاتی بوونی سامانی سروشتیی لە ناوچەیەكی ئابووری لایەنێكیان، بۆ لایەنەكەی تریش دەبێت و هەردوولاش دەتوانن رێكەوتن ئیمزا بكەن، بۆ دەرهێنانی ئەو سامانە سروشتییانە بەشێوەیەكی هاوبەش.\nجێی ئاماژەیە، سەرەڕای ئەوەی توركیا و یۆنان لە پەیمانیی باكووری ئەتڵەسی (ناتۆ) هاوپەیمانن، بەڵام دەربارەی كۆمەڵێك دۆسێ دەیان ساڵە ناكۆكن، لەنێویشیاندا ململانێی ئیقلیمی لە دەریای ئیجە.


کاردۆ محەمەد: کشانەوە ! – WTARIKURD\nکاردۆ محەمەد: کشانەوە !\n* دوای( ١٢) ی – ئۆکتۆبەر، رەوشی سیاسیى هەرێمی کوردستان کەوتۆتە بارێکی نالەباری چەقبەستو، بەشێوەیەک دەرگای گفتوگۆی نێوان لایەنە ناکۆکەکانی بۆچارەسەر داخستوە. رۆژبە بەرۆژ هاوکاتی شەری تیرۆر و رژانى خوێنى پێشمەرگە ژیان و گوزەرانی خەڵک خراپتر دەبێت و نیگەرانی و بێزاری فراوان و زیاتر دەبێ. بی دەنگی خەلکی کوردستانیش پەیوەستە بە شەرێکی گەورە لە ناوچەکە بەتایبەتی شەری تیرۆر و گرتنەوەی موصل کە بەدڵنیایەوە هەست کردن بە بەرپرسیارتیەکی گەورەی نیشتیمانی خەلکی کوردستانە دژ بە دوژمنانی دەرەکی.\n* حزب و لایەنە سیاسیەکان کە بەرپرسیاریەتی چارەسەری کۆی کێشەکانی خەلکی کوردستانیان لە ئەستۆدایە، لەبەر بەرژەوەندی و خواستی کەسى و سیاسی خۆیان و کاریگەری فاکتەرە هەرێمیەکان ئامادەیی کردنەوەی گرێکوێرەکانی پرسەکان نین و بە رەهەندی تەوافقی نیشتیمانی دیموکراتی کار ناکەن و ئەجێندای حزبى وکەسى خۆیان دەسەپێنن.\n*پارتی ئەجێندای خۆی بەراشکاوی راگەیاند و ئامادەی هیچ نەرمی نواندنێک لەپرسی سەرۆکایەتی و جومگە بنەرەتیەکانی دەسەڵات نیە .\n*چوار حزبەکە سەرەرای جیاوازیان، لەسەر پرسی پەرلەمانی هاورابوون، دوای رووداوەکان لە بریاردانی راشکاو سەبارەت بەو پرسانەی کە خۆیان پروپاگەندەی بۆدەکەن لەدابەشبونێکی گەورەدان . بەتایبەت لە هەلوێستیاندا لەمەر حکومەت و لە کشانەوە و بەشداریاندا، لێبڕاو نین، زیاتر لەڕووی ڕاگەیاندنەوە نمایشی هەلوێستی خۆیان دەکەن، لەکرداردا جێبەجێی ناکەن. هاوبەشیەتی دەسەلات و رێکەوتنی گۆران لەگەل یەکێتی نەک نەبۆتە مایەی چاکسازی هاوبەشیەتی لە بەرێوبردنێکی سەرکەوت و بەڵکو لە کێشەی ئالوگۆری پارێزگار و زۆربونی گرفتەکان رێکەوتنەکەی لە مەحەکدا.\n* لە ڕەوشێکی وائاڵۆزدا گۆڕان، وەک هێزێکی سیاسی و مەدەنی و جەماوەری خەلک چاوەروانی بریار و هەلوێستی راشکاوانەی لێ دەکات ناشبێ تاسەر دەستە وەستان بێت و، بڕیاری یەکلاکەرەوە نەدات ، (ئەگەر چی دۆخی کوردستان و ناوچەکە زۆر ئالۆز و قورسە بۆ بریاردان لە ئۆپۆزسیۆنبون ) خەلکیش لەژێر باری ئازار و نائومێدیدا ژیان بگوزەرێنن. بژاردەی سەرکەوتو بۆ کۆتایی هێنان بە شێوازە حکومرانی شکست خواردو هەماهەنگیە، لەگەل هەموو ئەو لایەنانەی ئامادەن و ئیدی نایەنەوی تەمەشای شکانی شکۆی پەرلەمان بکەن و. بەردەوامی بە ڕەوشی نالەبارە بدەن. بە بریاردان لە کشانەوە و، ڕاگەیاندنی ئۆپۆزسیۆن بوون،لە پێناو خۆئامادەکردن بۆهەلبژاردنێکی تر، کە بە ئاسای و یاسایی سالێکی ماوە . لەوێدا، خەلکی کوردستان نیگەرانی و نارەزای خۆیان بخەنە سندوقی دەنگدان و متمانە بەو نوێنەرانە بدەن، کە لە پرۆسەیەکی سیاسی نوێدا دامەزراوەکان ڕێکدەخاتەوە و لەسەر بەرکەوتەی هەڵبژاردن حکومەت پێک دەهێنرێتەوە. هەنگاوی کشانەوەش لەگەل سەرجەم ئەو هێزانەی بڕوایان بە‌هەڵبژاردن و ئیرادەی خەڵکی کوردستانە.هەنگاوەکە ئامادەکاری دەوێت، بەتایبەت بۆ دوای کۆتایی هاتنی شەڕی موسڵ کە گۆرن کاری بە دوای خۆیدادێنێت، چونکە هێزە سیاسیەکان ڕێگای تریان لەبەردەم نامێنێ بە بەردەوامیدان بە حوکمڕانی بە شێوازی ئێستا کە لە گەورەترین قەیرانی سیاسی و یاسایی و کارگێڕی و ئابوری دایە. رەنگە باس لەوە بکەن کە هەڵبژاردن ئەنجام نادرێ. لایەنەکان ناتوانن درێژە بە دەسەلاتێک بدەن بەبێ شەرعیەتی هەلبژاردن ،ئەگەر روکاریش بێت، بەدڵنیاییەوە لەقازانجی حیزبی خۆیان دایە هەلبژاردن نەکرێت. بەلام گوشارەکان بۆ هەڵبژاردن هێزەکان ناچار دەکات، بگەڕێنەوە بۆ رای خەڵک و، ناتوانن دریژە بە واقعی هەنوکە کە لەبەرژەوەندی ئەواندایە بدەن .\n* لەوانەیە : خەلکانێک هەبن پرسیار بکەن بەهای هەلبژاردن چیە؟ لەکاتێکدا پەرلەمان پەک دەخرێ. هێزەکانی خاوەن چەک وپارە دەتوانن ڕێ لە چاکسازی بگرن. دەبێت هەموومان ئەو ڕاستیە بزانین خواستی خەلک لە هەموو هێزێک بەهێزترە، رەنگە لە قۆناخێکدا پاشەکشەی کاتی بکات. وەک لە خەباتی گەلان ئەزمون کراوە ناتوانری تا چارەسەر بەردەوامی بەرەوشی نەخوازراو بدرێت و پلان و ئاسۆی چارەسەریش دیارنەبێت. بە جیاواز لەم هەڵبژاردنی ئایندەدا هەرێمی کوردستان خاوەنی کۆمسیۆنی تایبەتە، بەشێک لە زامنی بەڕێوەچونێکی باشی هەڵبژاردن دەکات. پێشمان وانەبێت فاکتەری نێودەولەتی گۆرانکاری ناوچەکە ئەو هاوپەیمانیە نێودەوڵەتیەی عێراقی ڕوخاندوە. بەتایبەت دوای شەڕی موسڵ ڕێگە بدات دۆخەکە بە شێوەیەی ئێستا درێژەی پێ بدرێ و هەڵبژاردن ئەنجام نەدرێ .\nبەرهەم کادار: گۆڕان لەنێوان شکستی مانەوەو, پاشەکشە لە حکومەتدا.\nڤیان دوای شەهیدبوونی مێردەکەی خۆی کوشت و سێ منداڵی بێ ناز کرد.


ڕەنگە وەشانی iOS 13 پشتگیری لە ئایفۆن 7 و نوێتر بکات – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 3, شوبات 2019\nڕەنگە وەشانی iOS 13 پشتگیری لە ئایفۆن 7 و نوێتر بکات\nهەموو ساڵێک ئەپڵ لە کۆنگرەی ساڵانەی WWDC ـدا وەشانە نوێیەکانی سیستەمەکانی نمایش دەکات، بۆ ئەمساڵیش زۆرینەی بەکارهێنەران چاوەڕێی بەردەستکردنی وەشانی iOS 13 دەکەن، بەڵام وا پێناچێت وەشانەکە جێگای دڵخۆشی بێت بۆ بەکارهێنەرانی ئایفۆن و ئاپیادە کۆنەکان.\nبە پێی ڕاپۆرتێکی پێگەی The Verifier وەشانی iOS 13 پشتگیری لەو ئامێرانە ناکات کە لە پێش ساڵی 2016 ـەوە درووست کراون، ئەوانیش ئامێرەکانی؛ ئایفۆن 5s و SE و 6 و 6 پڵەس و 6s و 6s پڵەس و ئایپاد مینی 2 و مینی 3 و مینی 4 و Air و Air 2 دەبن. بەو مانایەی چیدیکە بەکارهێنەرانی ئامێرە ناوبراوەکان وەشانی نوێی ئای ئۆ ئێسیان پێ ناگات و ناتوانن سوودمەند ببن لە وەشانی iOS 13 و نوێتر.\nئەگەر ڕاپۆرتەکە ڕاست دەربچێت، ئەوا لەمەودوا تەنها بەکارهێنەرانی ئایفۆن 7 و نوێتر توانای بەدەست گەیشتنی وەشانی iOS 13 و وەشانە نوێیەکانی دیکەی ئای ئۆ ئێسیان دەبێت. بەڵام پێگەکە نەیشاردۆتەوە کە لابردنی پشتگیری لە ئایفۆن 6s و 6s پڵەس و SE کەمێک مەحاڵ دەبێت و لە ژێر نیشانەی پرسیاردایە، چونکە 3 ئایفۆنە ناوبراوەکە لە ئێستادا بە تەواوەتی پشتگیری لە وەشانی iOS 12 دەکەن و خاو نەبوونەتەوە.\nساڵانە و بە هۆی نەبوونی توانای خۆڕاگری ڕەقەکاڵاکانی ئایفۆن و ئایپادە کۆنەکان لە بەرامبەر وەشانە نوێیەکانی ئای ئۆ ئێسدا، ئەپڵ وەشانە نوێیەکانی ئای ئۆ ئێسیان بۆ ڕەوانە ناکات و پشتگیری ڕەوانەکردنی وەشان بۆیان ڕادەوەستێنێت.\nتاگەکان Apple ئای ئۆ ئێس ئایپاد ئایفۆن ئەپڵ iOS 13 iPad iphone


بە زمانێکی سادە هەر لەداخی پارتی. | KURDPLAT\nبە زمانێکی سادە هەر لەداخی پارتی.\nکوردپلات 9/17/2020 04:59:00 م ليست هناك تعليقات\nهەرکارێک بەرجەستەبووی ڕک و کینە بێت کارەسات دەخوڵقێنێت. دۆخ و ململانێی ناڕەوای پارتە سیاسییەکان لە هەرێمی کوردستان بە جۆرێک ناتەندروستە کە دەرفەتی بۆ کێبڕکێ و چالاکی سیاسی نەهێشتۆتەوە، ئەمەش لە غیابی ئەقڵ و حیکمەتەوە سەرچاوە دەگرێت. لە ئیدارەی ململانێکاندا بۆیەگۆمەڵگا تووشی دڕدۆنگی و سەرلێشێوان هاتووە. بڕوانن ئێستا پارتە کوردییەکان لە چ دۆخ و قەیرانێکدان. بەڵام لەبری بیرکردنەوە و گەڕان بەشوێن ڕێچارەی گونجاودا، هەر کامیان سەرقاڵی تەوهین و تۆمەت دروستکردنە بۆ ئەوی دی وکەم وکورتییەکانی خۆیان دێنن بەعەلاگەی ئەویتردا ھەڵی دەواسن .لە دوا جاردا میللەت باجی هەموو ئەوانە دەدات.\nبڕوانن هەرچی ڕوودەدات، دەڵێن: پارتی لێی بەرپرسە. بە دڵنیاییەوە پارتی بێ کەم و کورتی نییە، هاونیشتیمانیانیش مافی خۆیانە ڕەخنەی جدی لێبگرن. بەڵام بە لۆژیک نەک جوێن و سووکایەتیکردن. هەر لایەنێکیش دەخوازێت پارتی تێپەڕێنێت با بەئەرگۆمێنت و تەحەدا کێبڕکێ لە تەک پارتیدا بکات نەک بە ئیستیفزاز چوونکە ئیسیتیفزاز کردن دەرفەت بۆ بیرکردنەوەی دروست ناهێڵێتەوە. چ ململانێیەکی نا تەندروستە ساتێک کادری پارتێکی دیکە یاخود ڕۆشنبیرێک لەتەک پارتییەکدا وێنەیەک پۆستبکات بڵێن بووە بە پارتی. ئەمە جگە لەوەی ڕک و کینە بەرهەم دێنێت، نیشانەی بێ تواناییشە لە بیرکردنەوەدا. کەی گونجاوە وا لە هاونیشیمانی بکەیت ڕقی لە نیشتیمانی خۆی بێت و ئینتیمای بۆی نەمێنێت! شووناسی کوردبوون پێش پارتی بوونە ناکرێ و ناشێ لە بەر پارتی دژ بە هەموو پرنسیپە نیشتیمانییەکان بیت. بۆ دەبێ ڕقت لە ئاڵاو مارشی کوردایەتی بێت هەر لەداخی پارتی؟ چۆن دەوێری و جورئەتدەکەیت لە بەرامبەر دوژمنەکەتدا خۆت بچووک نیشان بدەیت و بڵێی لە داخی پارتی. ئەمە بچووکی نەتەوەکەت نیشاندەدات، ئەم نەتەوەیە بچووک نییە. ئەوەی بەرامبەری کراوە لە جینۆساید و تراژیدیاکانەوە، بەرامبەر شاخی پۆڵاینیش بکرایە دەتوایەوە، کەچی هێشتا لەسەر پێ وەستاو و خۆگرتووە. ئایرۆنییەکە لەوەدایە ئەم کاراکتەرانە باس لە جیاوازی بیرکردنەوە و ئازادی بیروڕا دەکەن کەچی خۆیان ڕای جیاوازیان قبوڵ نیە، ئەو هێزانەی کە لەپشتی ئەو تێزە لە بیرکردنەوەوەیەن ئێستا دۆش داماون چوونکە زەلکاوێکیان خۆڵقاندووە کە بۆن و بەرامەکەی خۆشیانی هەراسان کردووە. بۆیە،ئەرکی هەموو پارتە سیاسییەکانە سەر لەنوێ بە میتۆدێکی ئەقڵانی تاک پەروەردە بکەنەوە. چوونکە ئەو جۆرە لە پەروەردەی نادروست بەرەو نادیار و لێکترازانمان دەبات، کە دواجار جڤاتی کوردی بە قوورسی باجەکەی دەدات. دوا گوتەم بۆ گەنجانی خۆشەویستیش ئەوەیە: دەزانم ئێوە پڕ گرفت و مووعانات و بێکار و نەبوون لە سایەی ئەو دۆخە پڕ لە ڕک و کینەیەدا، بەڵام نیشتیمان هی ئێوەیە و هی حیزب نییە.\nئەو دۆخەش تێدەپەڕێ، وەرن لە دەرەوەی ئەو فەزا پڕ لە بووغز و کینەیە فەزایەکی دیکە بخووڵقێنین، بەڵکو دیدێکی نوێ سەرڕێ بخەین کە لە ڕێیەوە توانای هەڵکردن و قبووڵکردنی ئەوی دیمان هەبێت بە تەواوی جیاوازییەکانیەوە. دۆخی نیشتیمانیش ئەمەمان لێدەخوازێت. وەرن با گفتوگۆیەکی زانستی و ئەقڵی سەرڕێ بخەین لە دەرەوەی هەر ئایدۆلۆژیایەکی سیاسی، تا لەو ڕێیەوە بەرەو ڕووی جیهان بکرێینەوە. گرنگە بزانین داخوازییەکانمان لە بەرامبەر ئەوانیدیدا چین، منی پارتی ناکرێ ئەوی یەکێتیم قبووڵنەبێت لەبەر ئایدۆلۆژیاکەی، بە پێچەوانەشەوە. چۆن دەکرێ ڕۆشنبیر ڕایەکی هەبوو بەدڵی حیزبێک نەبوو، ئیدی پەلامار بدرێ و هەرچی سووکایەتی هەیە پێی بکرێت! تۆمەتی بوون بە پارتی بدرێتە پاڵ. دوا گوتەم بۆ ئێوەی بەڕێز ئەمەیە. دەمەوێت بە زمانێکی سادە عەرزتانی بکەم. مادام ڕقتە لە پارتی با ڕقت لە نیشتیمان نەبێت. ڕقبوونیشت لە پارتی بەشێکی دووریمانە لەیەک دەکرێ بەشێکی ھەڵەکە لەپارتی یەوەبێت کەنەھاتبێتەناوئێوە بەشێکیشی پەیوەندی بەئەوفەزای دێواندنەی پارتی یەوە ھەیە لەلایەن ، ڕکەبەرەکانیەوە، بەشەکەی دیکەشی ئەوفەزایەیە کە حیزبایەتی خوڵقاندویەتی بەشێوە یەکی گشتی. وەرن با لەیەک تێبگەین و یەکترمان خۆشبووێت بە جیاوازییەکانمانەوە. پێدەچێت کەسانێک هەبن دوای خوێندنەوەی ئەم وتارە لە تێنەگەیشتنەوە لە بیرکردنەوەی من، وشەی نەشیاو لە کۆمێنتدا بنووسن، بەم جۆرەش لای منەوە بووراون، بەڵام کەمێک بە سلووکەت.


خۆپیشاندانی پشتگری لە سوپای پاسداران\nگرام زێڕ 272.292\nخۆپیشاندانی پشتگری لە سوپای پاسداران\nبه رواری داگرتن : 2019-04-13 10:25\nناوەندی ھەواڵەكان - لە ئێران هاوڵاتیان بۆ پشتگری کردن لە سوپای پاسداران لە دژی بڕیاری ئەمریکا خۆپیشاندانیان ئەنجام دا.\nلە ئێران هاوڵاتیان بۆ پشتگری کردن لە سوپای پاسداران لە دژی بڕیاری ئەمریکا بە دروشمی "ئێران هەموو پێکەوە سوپای پاسدارانە" خۆپیشاندانیان ئەنجام دا.\nلە خۆپیشاندانی کە لە سەرانسەری ئێران ئەنجام درا، ئێرانیەکان نیشانیان دا کە لەگەڵ سوپای پاسدارانن و دژی دۆنالد ترامپ سەرۆکی ئەمریکان.\nخۆپیشاندەرەکان باسیان لەوە کرد کە دژی سیاسەتی ئەمریکا و زلهێزەکانن و دژی هەڵویان بۆ دروست کردن شەڕ لە ناو مسوڵمانەکانن و بڕیاری ئەمریکایان سەبارەت بە سوپای پاسدارانیان شەرمەزار کرد.\nهەروەها باس لەوە کرا کە ماوەی سەرنج ڕاکێشیە ئەو بڕیارە لە کاتێک درا کە "قۆناغی هەڵبژاردن ئیسرائیل بوو، ڕوۆژی سوپای پاسدارن بوو، هەروەها ساڵوەگەری پچرانی پەیوەندیەکانی سیاسی ئێران-ئەمریکا بوو." (İLKHA)\nبليته كان ئێران سوپای پاسداران خۆپیشاندان


له‌لایه‌ن: - ڕاوێژ نورالدین - به‌روار: 2020-11-24-21:49:00 - کۆدی بابەت: 540\nکام ئەندام لە لەشت پێویستە بەشێکی مردوو بێ بۆ ئەوەی بە زیندویی بمێنێتەوە؟ وە لە جیاکەرەوەکانی ڕەنگی زۆری تێدایە، وە گەورەترین کۆئەندامی لەشە، ئێستا بۆت دەردەکەوێت!\nئایا ئەزانیت ئەمە پێستتە؟ ئەگەر مەتەڵەکەت هەڵهێنا ئەوا گەیشتنی بە ڕاستیەکە. پێست و موو و نینۆک پۆشەرە کۆئەندامIntegumenary system پێکدەهێنن، پۆشەرە کۆئەندام لەشت دادەپۆشێت و یارمەتی پاراستنی هاوسەنگی ناوەکی دەدات.\nبۆچی پێویستمان بە پێست دەبێت؟ لەبەر چوار هۆی سەرەکی:\nئاوی ناو لەشت دەپارێزێت. وە تەنۆچکەی بێگانە لە دەرەوەی لەشت دەهێڵێتەوە.\nپێستت پەیوەندیت دەهێڵێتەوە بە جیهانی دەوروبەر بۆ نمونە کۆتایی دەمارەکان لە پێستت یارمەتیت دەدات بۆ هەستکردن بە شتەکانی دەوروبەرت.\nیارمەتی ڕێکخستنی پلەی گەرمی لەشت دەدات.لەناو پێستفا ئەندامی بچوک هەن پێیان دەڵێن ئاراقەرژێن،ئارەقە بەرهەم دێنن. ئارەقە شلەیەکی سوێرە لە ناوەوەی لەش دەردەچێتە ڕووی پێست، لە کاتی بەهەڵم بوونی ئارەقە پێست سارد دەبێتەوە.\nپێست یارمەتی ڕزگار بوونی لەشدەدات لە پاشەڕۆکەکان. تۆ دەتوانیت لە زۆر پاشەڕۆی کیمیایی ڕزگار بیت بە هۆی ئارەقەکردنەوە.\nپێست زۆر ڕەنگی هەیە. ڕەنگی پێست بە ماددەیەکی کیمیایی دیاریدەکرێت کە بە میلانین ناسراوە ئەگەر ماددەی میلانین زۆربێت ڕەنگی پێست زۆر تێردەبێ وە ئەگەر کەمیش بێ ئەوا ڕەنگەکەی زۆر کاڵ دەبی. ماددەی میلانین تیشکی سەروو وەنەوشەیی لە خۆرەوە دەمژێت، کەواتە میلانین کەمکردنەوەی ئەو زیانە کەم دەکاتەوە کە لەوانەیە ببێتە هۆی شێرپەنجەی پێست، بەڵام هەموو جۆرە پێستێک لەوانەیە تووشی شیرپەنجە بێت، تەنانەت پێستی پێستی نێریش بۆیە پێویستە پێست بەپێی توانا لە تیشکی خۆر بپارێزێت.\nگەورەترین ئەندام لە لەشت پێستە، لە ڕاستیدا پێست ڕووبەرێک کە دەگاتە دوو مەتر دووجا لە لەشی مرۆڤێکی پێگەیشتوو دادەپۆشێ. پێست لە دووچین پێکهاتووە: توێژ و بن توێژ. توێژEpidermiis چینی دەرەوەی ]ێستە، کاتێک سەیری پێستت دەکەی دەبینی. بەڵام چینە ئەستورەکەی پێستدەکەوێتە ژێرەوەی وە پێیدەڵێن بن توێژDermis.\nکە ڕووکەشە شانە پێکدێت. لەگەڵ ئەوەی لە چەند چینە خانەیەک پێکهاتووە، کەچی بە ئەستوری دوپەڕە کاغەزە لەسەریەک لە زۆربەی بەشەکانی لەش دا. لەناو لەپەکانی دەست و بنی پێ ئەستورترە لە بەشەکانی دیکە. زۆربەی خانەکانی توێژ مردوون. پڕن لە مادەیەکی پڕۆتینی بە کیراتین ناودەبرێت. کیراتین یارمەتی پێست دەدات پتەو بێت.\nدەکەوێتە ژێر توێژەوە زۆر ڕیشآڵی تێدایە کە لە پڕۆتین پێکهاتووە پێیان دەڵین کۆلاجین. ئەم ڕیشاڵانە یارمەتی بەهێزکردن و نوشتانەوەی پێت دەدەن، بێ ئەوەی بڕوشێت، بن توێژ پێکهاتەوی زۆر بچوکی تێدایە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : پۆشەرە کۆئەندام


ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان: دەستپێڕاگەیشتن بە ژینگەیەکی تەندروست مافی بنەڕەتیی مرۆڤە\n11:33 - 17 رەزبەر 2721\nشورای مافی مرۆڤی ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان دەستپێڕاگەیشتن بە ژینگەیەکی خاوێن بە مافی بنەڕەتیی مرۆڤەکان زانیوە و لەو پەیوەندییەدا گەڵاڵەیەکی پەسەند کرد.\nنوێترین بڕیارنامەی شورای مافی مرۆڤی نەتەوەیەکگرتووەکان لەو بارەیەوە دەڵێت: "هەبوونی ژینگەیەکی تەندروست و خاوێن مافی بنەڕەتیی مرۆڤە و بەرپرسی تایبەتی ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان لە کاروباری مافی مرۆڤ و ژینگە ئەو ڕەشنووسەی بە گۆڕانگارییەکی مێژوویی وەسف کرد".\nبە وتەی "یووید بووید" ئەو بڕیارنامە نوێیە ڕێگا بۆ یاساکانی توندوتۆڵتر بۆ ژینگەپارێزی، بەربەرەکانێی شوێندانەر دژی گۆڕێنی هەرێمی، لەنێوچوونی جۆرەکانی ژینگەیی و پیسبوونی کەش و هەوا خۆش دەکات.\nئەو گەڵاڵەیە لە دەیەی ٩٠ی زایینی هەتا ئێستا باس و خواسی لەسەر بووە و پاش ٢١ ساڵ ڕۆژی هەینی ١٦ی ڕەزبەر بە بەشداریی ٤٣ وڵاتی ئەندامی ئەو شورایە پەسەند کرا.\n"مەنسوور سوهرابی" لێکۆڵەری ژینگە سەبارەت بە پەسەندکردنی ئەو بڕیارنامەیە دەڵێت: "لە ساڵی ١٩٧٢ی زایینی، لە کۆنفڕاسی ژینگەیی لە ستۆکهوڵم پەیوەندیی ژینگەی تەندروست و مافی مرۆڤ لە وتەکانی بەر باس و ڕێکخراوی جیهانیی تەندروستییە و لەو پەیوەندییەدا ڕایگەیاندووە کە ساڵانە ١٤ ملیۆن کەس بەهۆی مەترسییەکانی ژینگە لەنێو دەچن".\nئەو لێکۆڵەرە ژینگەییە هەروەها دەڵێت: "ئێمە لە بڕگەیەکی مێژووی هەستیاردا دەژین کە ئەگەر بڕیارێکی دروست نەدرێت نەوەکانی دوای ئێمە، ئێمە نابەخشن و خەڵکێکی زۆر لەسەر ئەم گۆی زەوییە لەگەڵ کێشەی زۆر بەرەڕوو دەبنەوە".


هاوکاتی ماتەمینی بۆ سولەمیانی و ئەلموهەندس لە بەغدا، وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت ئەوان دەستیان هەبووە لە کوشتنی عێراقییەکاندا\nدەیان هەزار کەس ڕۆژی شەممە لە ڕێپێوانێکدا بە ناو بغدا بەشداریان لە ڕێوەڕەسمی ماتەمینی بەڕێکردنی تەرمی فەرماندەی باڵای لەشکری ئێران و ڕێبەری گروپێکی چەکداری عێراقی کرد کە لە هێرشێکی ئەمەریکادا کوژران.\nهاوکات سەرۆکی وەزیرانی دەستلەکارکێشاوەی عێراق عادل عەبدولمەهدیش بەشداری ئەو ڕێپێوانەی کرد بۆ پرسەی قاسم سولەیمانی فەرماندی باڵای هێزی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران و ئەبو مەهدی ئەلموهەندیس جێگری سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی.\nزۆربەی هەرەزۆری ئەو خەڵکەی بەشداریان لە پرسەی ماتەمینیەکەدا کردووە بەرگی ڕەشیان لەبەرکردووە و ئاڵای عێراق و ئاڵاکانی میلیشیا شیعەکانیان بەرزکردۆتەوە کە لەلایەن ئیرانەوە پشتیوانی دەکرێن، هەندێک لەوانە دروشمی "مەرگ بۆ ئەمریکا" دەڵێنەوە.\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکاش ڕایگەیاند " قاسم سولەیمانی و ئەبو مەهدی ئەلموهەندس بەرپرسیار بوون بەرامبەر کوشتنی خۆپیشاندەرانی ئاشتیخوازی عێراقی کە دژی گەندەڵی و دەستێوەردانی ئێران بوون لە کاروباری عێراقدا. بۆیە خەڵکی ئاسایی عێراق پرسەی ناگێڕن بەڵکو خۆشحاڵی دەردەبڕن."\nهەر پاش بڵاوبوونەوەی هەواڵی کوشتنکەکە چەنین گرتەی ڤیدیۆیی خۆپیشاندەرانی عێڕاقی لە لە بەغدا بڵاو کرایەوە کە ئاڵای عێڕاقیان بەرز کردبۆوە و خۆشحاڵییان دەردەبڕی.\nئێرانیش بەڵێنیداوە کە تۆڵەبکاتەوە، بەڵام لەلایەن ڕێبەرانی جیهانەوە داوای دانبەخۆداگرتن دەکرێت لەترسی هەڵگیرساندی جەنگ لەناوچەکەدا.\nسەرۆکی ولایەتە یەکگرتووەکان دانۆڵد ترامپ رایگەیاندبوو کە ئەو بڕیاری بۆردومان و کوشتنی قاسم سولەیمانی دەرکردبوو بۆ رێگریکردن لەو هێرشانەی کە سولەیمانی پێشتر لێدوانی دابوو کە پلانیان هەیە بۆ دەرکردنی ئەمریکا لەناوچەکەدا.\nهەروەها تڕامپ وتبوشی ئەو بڕیارەی داوە لەپێناو وەستاندنی جەنگ نەک هەڵگیرساندنی شەڕ.


حەسەن ماوەرانی/ رایەک لەسەر کۆبوونەوەی پێنج قۆڵی حیزبەکانی ڕۆژهەڵات\nپاش سالەها داواخوازی دۆست و لایەنگر و ڕووناکبیران لە حیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان و لە ئەنجامی کارتێکەریی ڕابوونەکانی یەکدەستی جەماوەری لە دژی کۆماری پەت و سیدارە لە ڕۆژهەڵات بە خۆشیەوە هەنگاوێکی ئەرێنی بەڵام ناتەواو لە لایەن ڕیکخراوەکانی، کۆمەڵەی شۆڕشگێری کوردستانی ئێران، حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران، کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی کوردستان، حیزبی دێمۆکراتی کوردستان و ڕیکخراوەی خەبات هەڵهێندرا.\nئەو هەنگاوە ئەرێنیە، چون تەنانەت یەکگرتنەوەی ئەو چەندلایەنەش هەر بە قازانجی نەتەوەی کوردە. ناتەواوە، چون بە بیانووی پڕ و پووچ چەند لایەن بەشداریان نەکردوە و یان ڕیگەی بەشداریکردنیان نەداونێ. ئەوەش دەبێتە لایەنی نەرێنێ کە ئێستاش و لەداهاتووشدا زیانی بۆ بزاڤی کورد لە ڕۆژهەڵات زیاترە لەوەیکە شرۆڤەی لەسەر دەکەن.\nهەروەها عەیبێکی بەرچاوی ئەو دانیشتنە، هەوای دەسەڵاتداری پیاوساڵاریی لە حیزبەکاندابوو. لەکاتێکدا پتر لە نیوەی کۆمەڵانی کوردیرۆژهەڵات ژنانن و بە سەدان ژنی روناکبیر و خوێندەوار لە ناو حیزبەکوردستانیەکان و کەسایەتیە سەربەخۆکاندا هەیە، بەداخەوە ڕیکخراوەیەکی ئیسلامی تاقە ژنی کوردی وەک نوێنەر بەشدار کردبوو. کۆمەڵەکان و دێمۆکراتەکان سەرڕای هەبوونی کادری پێشکەوتووی بەرچاو لە نێو ژناندا، ئەو کارەیان نەکردبوو. ژنانی کورد لە ڕۆژهەڵات بەشی بەرچاوی خەباتکارانن کە بە خێشکەیی ناکرێ چاویان لێ بنوقێنن و دەرگایان لەسەرداخەن.\nهاودەنگی و هاوکاری ویستی گەلی کوردە لە ڕۆژهەڵات، یەکێتی ریزەکانی کورد و بەشداریی لە داهاتووی ئێرانی بەرەو تێکچوون بەیەک دەنگیی کورد، ئەرکی نیشتمانیە نەک ویستی حیزبی و بەشێک لە ئەرکی حیزبی.\nلەڕاستیدا بە لەبەر چاونەگرتنی خەبات، ئەو یەکگرتنەوە وەک یەکگرتنەوەی فیفتی فیفتی باشور دەچێ. چما؟ چون نە دێمۆکراتەکان جیاوازیی بنەڕەتیی فیکری و بیروباوەڕی و مێژووییان هەیە و نە کۆمەڵەکان. واتا یەگرتنەوەکە کۆمەڵە و دێمۆکراتە و بەشداری ڕیکخراوەیەکی پچوکی وەک خەبات، ئەگەرچی باشە، بەڵام کارتێکەریەکی زۆری نابێ.\nلەدەرەوەی بازنەی ئەو یەکگرتنەوەیدا، چەندلایەنی سیاسی بە کردەوە لە گۆڕەپانی خەباتدا هەن کە بریتین لە :\n- کۆمەڵە رێکخراوی هەریمی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران،\nئەو ڕیکخراوە کە لەڕاستیدا تێکۆشانەکەی هەر لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا هەوێنی حیزبەکەیە و ناوی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، ناوی زل و دێی وێرانە، بە هۆی راوبۆچوونی خۆیان کە بەشێکی بەڕای من دروستە و بەشەکەی دیکەی بیانوویە کە بەشداریی خەبات دەکەنە بیانوو، ئامادە نەبوو بەشداری بکا و لەسەر تەلەویزیۆنەکەیان بەڕێز رەحمانی بە ڕاشکاوی ڕایگەیاند کە هیچ بڕیارێکیان بۆ بەشداری لە کۆبوونەوەی داهاتوودا نەداوە.\n- پژاک، ڕیکخراوی هاودەنگی پارتی کرێکارانی کوردستانی باکورە،\nئەو ڕیکخراوە بە بڕوای بەشێک لە سەرکردایەتی کۆمەڵە و دێمۆکرات بە کلکەی پ.ک.ک دادەنرێ و ئەوان ئامادە نین کە هاوپەیمانیی لەگەڵ بکەن. ئەوەش دیسان دەگەڕێتەوە لایەنی پاوانخوازی.\nلەوانەیە کەسانێک بڵێن کە پژاک سەر بە پ.ک.ک.ایە. بەڵی ڕاستە. بەڵام هەم کوردستانیە و هەم ڕێکخراوەیەکە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. تەنانەت حیزبی کۆمۆنیستی ئێرانیش خۆی بە حیزبێکی کوردستانی دانانێ. بەڵام بانگ دەکرێ. بانگکردنەکەشی دروستە چون تەنیا لە کوردستان بە حیساب دێ. بەڵام پژاک کە ئێوە بە لقی پ.ک.ک ا ی دەزانن نابێ بەشدار بێ؟!!!\nدەڵێن کە پ.ک.ک پێوەندیی لە گەڵ ئێران و هیلالی شیعە هەیە. ئەوەش تا رادەیەک ڕاستە! بەڵام حیزبەکانی کوردستانی لەسەریەک پێشینەی پێوەندیان بە داگیرکەرانی کوردستانەوە هەبووە. جیاوازی نێوانیان چەشنی پێوەندییەکەیان بووە. لەو بارەشەوە هەنگاوی ژێرانە ڕاکێشانی پژاکە بۆ بەرەیەکی نیشتمانی. ئەوەش دەتوانێ بەنۆرەی خۆی ببێتە هۆی دووری کردنی پ.ک.ک اش لە ئێران.\nئێمە چ بمانهەوێ و چ نەمانهەوێ ڕێکخراوەی پژاک هەیە و کار دەکا و خاوەنی ئەندام و لایەنگری چالاکی خۆی و هێزی چەکداری خۆیەتی. ئایا هاوکاری نەکردن لە پێناو ئامانجە هاوبەشەکان، ئەو ڕێکخراوە بەرەوە لەپێشگرتنی تەکرەوی و هژێمۆنیخوازی هان نادا؟ ئایا ئەوە گەرا خستنی چەشنێک دووبەرەکی کە لەداهاتوودا ببێتە هۆی پێکهەڵپڕژان لە نێوان کوردی رۆژهەڵاتدا نییە؟\nلەتوێی دەخاڵی ڕاگەیەندراودا، چێکردنی ناوەندێکی بڕیاردان پەسند کراوە. سروشتیە کە بوونی پژاک و هەر ڕیکخراوەیەک لەو بەرەدا، پێڕەوی کردن لەو ناوەندەی بەسەردا فەرز دەکا. ئەوەش رێگری لە تەکرەوی و پێکهەڵپڕژانی کورد لە داهاتوودا دەکا. هەروەها قسە لە پێکهێنانی پارلمانی کورد لە دەروەی وڵات دەکرێ. ئایا دەکرێ چەند لایەن بەتەنێ پارلمانێک بۆ کورد پێک بهێنن و ئەویتر بەشداریی نەبێ؟\n- پاک، پارتی ئازادی کوردستان یەکی دیکەیە لە لایەنەکانی بەشدار نەبوو.\nئەو پارتەش وەک پژاک لە پێوەندی پتەو لەگەڵ پارتی دێمۆکراتی کوردستان لە باشوردایە. دیارە کەس باسی نەکردوون و لە قسەکردنیشدا بە فەرامۆشیان سپاردوە. بەڵام ئەوانیش حیزبێکن بە پێشمەرگە و ئەندام و لایەنگری خۆیانەوە و تەنانەت فەرامۆش کردنیان، هەڵەیەکی ئاشکرایە.\n- چوارەم لەبەرچاو نەگرتنی دەوری کەسایەتیەکانی کورد،\nهەموومان دەزانین کە بەشێکی بەرفراوانی چالاکانی کورد کە لە پێشودا سەر بە حیزبەکان بوون و ئێستا وەک ڕووناکبیری سەربەخۆ چالاکی دەکەن. بە خۆشیەوە بەشێکی بەرچاوی کارناس و ڕووناکبیرانی کوردیش پێکدێنن کە لە هەموو ڕووداوەکان و چاڵاکیەکان دەوریان هەبووە. بەڵام لە پێکهێنانی ئەو بەرەیەدا هێچ باسێکیان لەسەر نییە.\nلەو دە خاڵە ڕاگەیەندراوە کە کراوەتە پڵاتفۆرم،بەجێهێنانی بەشی زۆریان بەبێ بەشداریی ئەو بەشە لە کەسایەتیەکانی کورد، هەر ئەوەی لێ دێتەدەرێ کە لە مێدیا فەرمیەکانی ئەو حیزبانە بڵاو دەکرێتەوە. بە تایبەت دروست کردنی پارلمانی کوردی ڕۆژهەڵات و مێدیای یەکگرتوو و دانانی یاسایەک بۆ داهاتووی ڕۆژهەڵات و تەنانەت دیاریکردنی بەرنامەیەکی هاوبەشیش بەبەشداری ئەو کەسانە دەوڵەمەندتر دەبێ و بە ڕێک و پێکی دەگونجێ.\n- لایەنێکی دیکەی گرینگ بەشداریی ڕیکخراوەکانی سیاسی و کولتوری ژنانی ڕۆژهەڵاتە لە دەرەوەی وڵات. بەبەشداریی ئەو ڕێکخراوانە هەم باری پیاوسالاری کەمڕەنگ دەکرێ و هەم بواری کەڵک وەرگرتن لە بیری نوێ دەگونجێ.\nئەوانە چەند نوکتەیەکن کە بە ڕای من دەبێ ئەو بەڕێزانە کە سەرکردەی حیزبەکانن بیانخەنە بەرچاو و بە یەک دوو ڕستە بەسەریاندا تێنەپەڕن. با هەرلە ئێستاڕا شتێک بەرپا بکرێ کە بناخەی پتەوی هەبێ و لە نەخۆشیەکانی داهاتووی بزوتنەوەی کورد بمان پارێزێ.


دەستگیرکردنی ئۆجەلان و نەهامەتی گەلی کورد – ماركسي\nالرئيسية / بەشی کوردی / دەستگیرکردنی ئۆجەلان و نەهامەتی گەلی کورد\nوەرگێڕانی: بەشی کوردی 11 يوم مضت\t87 زيارة\nئەم وتارە گرنگەی هەڤاڵان (تێد گرانت) و( فێرناندۆ دوئالیساندرۆ) بڵاو دەکەینەو، کە لە کاتی دەستگیرکردنی ئۆجەلان سەرۆک و بەڕێوەبەری پەکەکە لە ساڵی ١٩٩٩ نووسیویانە، چونکە هێشتا پەیوەستە بە سەردەم و بەتایبەتی لەدوای ئەو گۆڕانکارییەگەلەی کە بەسەر ناوچەکەدا هاتووە کە دیدەی ئەو دوو هەڤاڵەی سەلماند.\nپێویستە کرێکاران لە سەرتاسەری جیهاندا پشتیوانی لە تێکۆشانی گەلی کورد بکەن لە دژی ئەو زوڵم و ستەمەی کە بەدەستی دەوڵەتی تورکەوە و ڕژێمەکانی دیکەی ناوچەکەدا بێی دەناڵێنێت. هەرچۆنێک بێت ئەوە بەس نییە، بە سادەیی پشتیوانی لە دۆزی گەلی کورد بکەن. هەروەها پێویستە ئەوە ڕوون بکەنەوە کە چی لە پشت زوڵم و ستەمی کوردەوەیە و ڕێگایەکی بەرجەسدە بۆ دەرچوون لەو بنبەستەی کە ڕووبەڕووی دەبنەوە نیشان بدەن. دەستگیرکردنی عەبدوڵا ئۆجەلان، ڕێبەری پەکەکە (پارتی کرێکارانی کوردستان) لە ساڵی 1999دا زوڵم و ستەمی گەلی کوردی هێنایە بەر سەرنجی هەموو جیهان. کورد جارێکی دیکە لە ناوەندی سەرنجدان لەگەڵ ڕووداوە تراژیدییەکانی کۆبانێ. لێرەدا لێکدانەوەی مارکسیستی خۆمان بۆ ئەوەی ئەم کاتە بڵاوبووەوە لەسەر پرسی کورد بەرهەم دێنین.\nدەستگیرکردنی عەبدوڵا ئۆجەلان رێبەری پەکەکە (پارتی کرێکارانی کوردستان)، زوڵم و ستەمی گەلی کوردی هێنایە دی خەڵک بۆ سەرنجی هەموو جیهان. حکومەتی تورک هەوڵیداوە ئۆجەلان وەک تیرۆریستێکی خوێناوی وێنا بکات کە بەرپرسە لە مردنی هەزاران تورک. ڕاستە لە شەڕی 15 ساڵیدا چەندین سەرباز و هاوڵاتیی تورک گیانیان لەدەستداوە دژ بە جوداخوازییەکانی کورد بەڵام ئەوە بەرپرسیاریەتی یەک پیاو نییە. دەرەنجامی ستەمە لە نەتەوەی کورد لە لایەن چینی دەسەڵاتداری تورکەوە ڕووبەڕووی دەبێتەوە، هەمان چین کە هەموو کرێکاران لە تورکیا دەچەوسێننەوە چ کورد و چ تورکی. هەروەها هەزاران کورد لە ئەنجامی ئۆپەراسیۆنەکانی سوپای تورک لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا گیانیان لەدەستداوە.\nپێویستە کرێکاران لە سەرتاسەری جیهاندا پشتیوانی لە خەباتی گەلی کورد بکەن دژ بەو زوڵمەی بەدەستی ڕژێمی تورکەوە دەیچێژێت. هەروەها پێویستە ئەوەی لەپشت زوڵم و ستەمی کوردەوەیە ڕوونبکەینەوە و ڕێگەیەکی کۆنکرێتی بۆ دەرچوون لەو بنبەستەی کە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە دابنرێت.\nدەستگیرکردنی عەبدوڵا ئۆجەلان، بەشێکە لە هێرشێکی بەردەوام بەسەر کەمینەی کورد لە تورکیا. ئەو ڕاستییەی کە هیچ هێزێکی ئەوروپی ئامادە نەبوو بۆ پێدانی پەنابەندی بۆ ئۆجەلان ئەوە نیشان دەدات کە هەموویان بە تەواوی پشتگیری داواکاریی تورکیایان کردووە بۆ دەستگیرکردنی.\nئۆجەلان داوای لە چەند وڵاتێکی ئەوروپایی کردبوو بۆ پەنابەرێتی سیاسی، یان بەلایەنی کەمەوە دادگای نێودەوڵەتی. هیچ کەسێک ئامادە نەبوو مافی پەنابەرێتی بداتێ و هێشتا مافی پەنابەرێتی لە هەموو دەستورەکانی خۆیاندا تەرخان کراوە. لە راستیدا ئەوان مافی پەنابەرێتی دەدەن کاتێک لەگەڵ مەبەستیان دەگونچێت، بەڵام نکۆڵییان لە پەنابەرێتی ئۆجەلان کرد.\nداواکاری پەنابەرێتی ئۆجەلان\nئەڵمانیا، سەرەتا داوای دەستگیرکردنی ئۆجەلانی کرد کە ساڵی ڕابردوو گەیشتە ئیتالیا و داوای پەنابەریی کرد، بەهۆی داواکاری ئەڵمانیاوە دەستگیرکرا. بەڵام کاتێک ئەو دەستگیرکرا دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا داوای ڕادەرکردنی ئەویان نەکرد. ئەڵمانیەکان نەیاندەویست لەگەڵ Hot potato (بارودۆخی نەخوازراو) جێبهێڵدرێن. دواتر حکومەتی ئیتاڵیایی بەجێهێلرا بۆ ئەوەی هەوڵبدات و کێشەکە چارەسەر بکات. نەیتوانی ئۆجەلان ڕادەستی تورکیا بکات چونکە دەستووری ئیتالیا ڕادەستکردنەوەی ئەو وڵاتانەی کە سزای لەسێدارەدانیان هەیە قەدەغە دەکات. بۆیە پەنای برد بۆ ئەوەی فشار بخاتە سەری، بۆ ئەوەی تێبگات کە ئەو نەویستراوە. ئەو داوای لە حکومەتی یۆنان کرد، بەڵام هەموو ئەو شتانەی کە بۆیان کرا باڵوێزخانەی ئەوان بوو لە کینیا، ئەوەش دەرکەوت کە تەڵە بێت.\nئەمە نیشانی دەدات کە چۆن حکوومەتەکانی ڕۆژئاوا هەمووی باسی چارەی خۆنووسین دەکەن بۆ نەتەوە بچووکەکان بەڵام لە ڕاستیدا بە ئەندازەی گۆڕانێکی زۆر بچووک لە مانۆڕەکانی خۆیاندا مامەڵەیان لەگەڵ دەکەن.\nسی‌ئای‌ئەی بە ڕوونی دەستی هەبوو لە ئاگادارکردنەوەی دەسەڵاتدارانی تورکیا لە بوونی ئۆجەلان لە باڵیۆزخانەی یۆنان لە نایرۆبی. حکومەتی یۆنانیش هاوکار بوو لە فێڵکردن لە ئۆجەلان بۆ بەجێهێشتنی باڵیۆزخانەکە و باوەری بەوە کرد کە خەریکە بەرەو هۆڵەندا دەفڕێت. ئاشکرایە کە حکومەتی یۆنان لە لایەن ئەمریکاوە خراوەتە ژێر فشارێکی گەورەوە. تورکیا هاوپەیمانێکی گرنگی ناوچەکەیە بۆ ئەمریکا.\nهەرچۆنێک بێت هاوکاری حکومەتی یۆنان لە دەستگیرکردنی ئۆجەلاندا هەرئێستا بارودۆخی یۆنانی ناجێگیر کردووە. (کۆستاس سیمیتیس) سەرۆک وەزیرانی یۆنان لە ماڵەوە کەوتوەتە ژێر فشاروە لەبەر ئەوەی یەشتی ئۆجەلان بکەوێتە دەستی تورکیاوە. وەزیری دەرەوەی یۆنان و دوو وەزیری دیکە ناچاربوون دەست لەکار بکێشنەوە لەسەر ئەو مەسەلەیە. بووە هۆی نارەحەتییەکی بەربڵاو لەوەی کە وەک خیانەتێک دەبینرێت. (سیمیتیس) لە ناو حزبەکەی خۆیدا، (پاسۆک)، ڕووبەڕووی ئۆپۆزسیۆن دەبێتەوە. گەنجانی (پاسۆک) لە دژایەتییەکی کراوەی سەرکردایەتیی ئەو حیزبەدا، خۆپیشاندانیان بۆ هاوئاهەنگی لەگەڵ کورد سازکردووە.\nبەپێی ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز ” پاپاندریۆ (جێگری وەزیری دەرەوەی حکومەتی پاسۆک) نیگەرانی خۆی نەشاردۆتەوە لەسەر دیبلۆماسیە فاشلەکەی حکومەت. وتیشی: بە هەرجۆرە هەڵەیەک، یۆنان بەشێک لە بەرپرسیارێتی هەیە بۆ ئەوەی ئۆجەلانی ڕادەستی تورکیا کرد، هەستێکی ئاشکرای ڕیسوایی لە ڕای گشتیدا هەیە کە دەبێت بناسرێتەو. دەستگیرکردنی ئۆجەلان، کە لە نایرۆبی لەژێر پارێزگاری یۆناندا بوو تا ئەو کاتەی لەلایەن بریکارەکانی تورکیاوە دەستی بەسەردا گیرابوو، بۆ زۆربەی یۆنانییەکان کە هاوسۆزی دۆزی کوردک، وێرانکەر بوو،…” (New York Times, 19.2.99)\nناوبانگی (سیمیتیس) لە پێشدا لادەچوو. ئەم دوا کاروبارە زیاتر دژایەتی حکوومەتەکەی زیاد دەکات. لە ڕاستیدا لەبەر ئەم دژایەتییە هەوڵی دا کە بەزیادکردنی دیماغۆجی دژ بەتورکیا ڕووی خۆی سپی بکاتەوە، و ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوی زیادبوونی گرژی لەنێوانی ئەم دوو وڵاتە، کە هەردووکیان بەشێکن لە ناتۆ NATO.\nبۆیە هەموو حکوومەتەکانی ئەوروپا لە بەرپرسیاریەتی ئەو چارەنووسەدا بەشدارن کە ئێستا چاوەڕێی ئۆجەلان دەکەات.\nلە تورکیا دەسەڵات توانی دانپێدانێکی ٣٦-لاپەڕە لەو پیاوە دەربهێنرێت. ئێمە دەتوانین پێشبینی بکەین لەسەر ئەو شێوازانەی کە بەکاردێت بۆ دەرهێنانی ئەم دانپێدانانە. وەک The Guardian (26.2.99) لێدوانی دا، “تەنها ئەو کەسانەی کە لێپرسینەوەیان لەگەڵ بەڕێز ئۆجەلان کرد دەزانن بەڕاستی چی وتووە” بە ئاشکرایی دەریدەگەیەنێت کە ڕەنگە ئەشکەنجە بەکارهێنرابێت.\nئۆجەلان ئێستا بە تۆمەتی خیانەتکردن تاوانبار کراوە و دەوڵەت بەدوای سزای لەسێدارەداندا دەگەڕێت. حکوومەتەکانی رۆژاوە کە هەموویان داواکاری پەنابەرێتێکیان ڕەدکردەوە ئێستا فشار دەخنە سەر تورکیا بۆ ئەوی “دادگاییەکی دادپەروەرانە” بۆ ئۆجەلان بکەن. لەژێرەوە ئەوان لەوە تێکەیشتوون کە لەسێدارەدانی ئۆجەلان بارودۆخەکە لەنێوان کورد توندتر دەکاتەوە.\nپێشەوی ئەم ڕووداوانە دەرکەون زۆر لەخەڵکی ناوی کوردیان هەر نەبیستبوو. بەڵام ئایە کورد کێن؟ ژماری کورد لە کۆی گشتیدا ٢٤-٢٧ ملیۆن دەبێ. کوردستان بەقەبارەی فەرەنسا دەبێ. بەشی زۆری کوردستان دابەشکراوە لە نێوان تورکیا، ئێران، عێراق و سوریا، لەگەڵ جەند ناوچەیەک لە کۆمارە قەفقازییەکانی سۆڤێەتی جاران. ئەو سنوورانەی کە کوردستان دابەشدەکەن سنووری دەستکردە کە دژ بە ئیرادەی گەلی کورد کێشراون، بە بپێی بەرژەوەندی ئیمپریالیزم دانراون. ئەم سنوورانە لادێ و شارۆچە و هەتاکوم خێزانیشی دابەشکردوە.\nکورد یەکێکە لە کۆنترین گەلانی ڕۆژهەڵاتی نزیک. ئەوان نزیکەی ٢،٥٠٠ ساڵ لەو ناوچەیە کە ناسراو بە کوردستان ژیاون. زۆر پێش کەیشتنی تورکەکان. ئەوان زمانی خۆیان هەیە. یەکێک لە بەربڵاوترین زاراوەکان کورمانجییە. ئەم زاراوەیە ٦٠%ی کورد پێی دەدوێن. و ٩٠% ئەو کوردانە کە لە تورکیان بێێ دەدوێن. زاراوە سەرەکێکەی دیکە، سۆرانی ٢٥%ی کورد پێی دەدوێن، بەزۆربەیان کوردی ئێران و عێراق. ئەدەبیاتێکی فراوان لە زمانی کوردیدا هەیە کە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی دەیەمی زاینی. زۆرینەی کورد مۆسوڵمانن، نزیکەی ٧٥%یان سونی و ١٥%یان مۆسوڵمانی عەلەویین.\nکورد ڕۆڵیکی گرنگیان هەبوو لە مێژووی کۆنی ناوچەکە. بەپێی سەرچاوەکانی عەرەب و ئەرمەن کورد چەند دەوڵەتێکی گرنگیان دامەزراند لە سەردەمی ئیسلامی لە نێوان سەدەی دەیەم و سیازدەیەم. هەروەها لە ڕابردووە دوورەکانیشدا سوڵتان سەلاحەدین (Salâh al-Dîn) کوردێکە کە دامەزرێنەری دەوڵەتی ئەیوبەی بوو، کە میسر و سوریا و کوردستان دەگرێتەوە و ڕۆڵێکی بەرچاوی هەبووە لە مێژوودا.\nتورک، کە ڕەگیان دەگەڕیتەوە بۆ ئاسیای ناوەڕەاست، دوای ماوەییەکی زۆر گەیشتنە ئەوەی کە ئێستا ناسراوە بە تورکیا، دوای سەدەی یازدەیەم، و دەوڵەتی سەلجووقی پاشان عوسمانییان دامەزراند. ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و فارسی شەریان لە سەر کوردستان کرد. میرەکانی کورد، لەم کاتەدا، توانیان هەنێ خۆبەڕێوەبردنیان دەسکەوێت بەوی کە هەر جارێک لەگەڵ یەکێکان بوەستن. بەهەرچۆنیک لە ساڵی ١٦٣٨، کوردستان بە فەرمی دابەشکرایە نێوان ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و فارسی لە پەیاننامەی قەسری شیرین. لەوەودوا کوردستان نێچیر بووە بۆ زاڵبوونی دەرەکی\nخیانەتی ئیمپریالیزمی فەڕەنسایی و بەریتانیایی\nلەسەرەتای سەدەی نۆزدەیەم کورد هەوڵیان دا بۆ یەکپارچەیی و سەربەخۆیی کوردستان، بەڵام هەمیشە شکستیان هێنا. بەڵام لەکۆتایی جەنگی جیهانی یەکەمدا پرسی کورد دووبارە سەری هەڵدایەوە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی هەرەسی هێنا و ئەو ناوچانەی کە پێشتر دەستی بەسەردا گردبوون بوون بە جەند دەوڵەتێکی نوێ. لە (١٩٢٠)دا پەیماننامەی (سێڤرس)، لەلایەن تورکیا و هێزە هاوپەیمانەکانەوە واژۆ کراوە.\nلە ماددەی 64ی پەیماننامەکەدا هاتووە: “ئەگەر لەماوەی ساڵێکدا گەلی کورد لەو ناوچانەی کە لەماددەی 62دا پێناسەکراوە (ئەو ناوچەیەی کە بەکوردستان ناسراوە) دەبێ… زۆرینەیان ویستی جیابونەوە لە تورکیا دەرخەن، وە ئەگەر ئەنجومەنی (کۆمەڵەی نەتەوەکان) بڕیاری دا کە ئەم گەلە توانای سەربەخۆیی ئاوای هەیە و پێشنیاری ئەوە دەکات دەبێت پێیان ببەخشرێت، تورکیا بەوەش ڕازیە ڕاسپاردەیەکی لەو شێوەیە جێبەجێ بکات و دەستبەرداری هەموو ماف و ناونیشانێک بێت لەسەر ئەو ناوچانە.”\nتورکیا لەسەرەتا سنوورە نوێیەکانی وەک ئەوانە پێناسە کرد کە “ئەو ناوجانەی کە بەزۆرینەیی کورد و تورک نیشتەجێ کراون”. نزیکەی 70 پەرلەمانتاری کورد لە یەکەم دانیشتنی ئەنجومەنی نیشتمانی مەزن ( Great National Assembly) لەئەنقەرە ئامادەبوون و بەفەرمی وەکوو “پەرلەمانتاری کوردستان” دیاری کرابوون. نوێنەری تورکیا، عسمت پاشا، ڕایگەیاند لە ئیمزاکردنی پەیماننامەی لۆزان لە ساڵی 1923 کە، “کورد کەمینە نییە بەڵکو گەلە؛ حکوومەتی ئەنکەرە وەکوو چۆن حکوومەتی تورکە هەروەها هی کوردە”.\nئەوە هەمووی بۆ ئەوەی کورد لە تورکیا دووبەرەکی بکەن . هەردوو پەیماننامەی سێرڤ و لۆزان لە ڕۆژی واژۆکردنیانەوە پووچەڵبوون. ئیمپریالیزمی فەڕەنسایی و بەریتانیایی هیچ نیازی ئەوەیان نەبوو کە ڕێگە بە کورد بدەن کە دەوڵەتی خۆی هەبێت. لە بینای دەوڵەتی تورکیای هاوچەرخدا هیچ جێگایەک بۆ کورد نەبوو. ئیمپریالیزمی بەریتانیایی پەیماننامەی سێڤی تێگدا و دەستی بەبڵاوکردنەوەی هێزی ئاسمانی (RAF) (Royal Aircraft forces ) (هێزی ئاسمانی شاهانە) دژ بە قەڵاکانی کورد لە شاخەکانا کرد.\nدواتر نکۆڵی لە بوونی کورد کرا. زمانی کوردی، پراکتیزەکردنی کولتووری کورد، تەنانەت چەمکەکانی “کورد” و “کوردستان” قەدەغە کران. ماددای ٣٩ی پەیماننامەی لۆزان، کە بەپێی ئەو ماددەیە هاوڵاتیانی تورکیا مافیان هەبوو بەئازادانە زمانی تایبەت بە خۆیان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا بەکاربێنن، پێشێل کرا و زمانی کوردی لە سیستەمی پەروەردەیی و میدیای چاپکراودا بە تەواوی قەدەغە کرا. قسەکردن لەسەر کورد و ڕەخنەگرتن لە چەوساندنەوەی ئەوان بەتاوانێکی قورس و بە شێوەیەکی گەورە سزا دەدرا.\nخیانەتی کورد لەلایەن ئیمپریالیزمی بەریتانیایی و فەرەنسەییەوە لە پەیماننامەی لۆزاندا بەرجەستە بوو، واژۆ کرا لە ٢٤ی تەمووزی ١٩٢٣ و ناوچەکەی پارچە پارچە بەشکرد لە نێوان تورکیا، ئێران و عێراق، بەبێ هیچ ئاماژەیەک بۆ کورد. بۆیە ئەو ناوچانەی کە بەشێ بوون لە ئیمبراتۆریەتی عوسمانی جارێکی دیکە هەڵکۆڵرانەوە. بەشێکیان لە ولایەتە فرنسایی و بەریتانیایییەکان خۆیانگردەوە، کە دواتر سوریا و عێراق هاتنە دی. گەورەترین ناوچەی کوردستان لە ناو تورکیا مایەوە.\nلە ئەنجامدا لە ساڵی 1925دا لە باشووری کوردستانی تورکیا شۆڕشێکی بەرفراوان ڕوویدا و دوو ساڵ دواتر بزووتنەوەیەکی بەرخۆدان پەرەی سەند کە سێ ساڵ لە باکوور و ڕۆژهەڵات بەردەوام بوو. ئەم شۆڕشانە بە زەبری سوبای تورکیا کوشرانەوە. بەڵام تەنها دوای شەڕێکی سەخت و زیانی قورس. پاشان حکومەتی تورکیا زنجیرەیەک ڕێوشوێنی بەئامانجی هەڵمژینی کورد بۆ ناو گەلی تورکیا و ناسنامەی نەتەوەیی و کلتوری جیاوازیان بسڕێتەوە. لەهەمووی کرنگتر، خوێندنی زمانی تورکی بەناچاری کرا و کورد بەفەرمی بە “تورکی شاخاوی” ناسرا.\nئەم زوڵمکردنە بووە هۆی سەرهەڵدانی زیاتر، گەورەترینیان لە ئارارات لە ساڵی 1930 و لە دێرسیم لە ساڵی 1938دا ڕوویدا. حکوومەتی تورکیا جەنگی لەسەر کوردستان بەرپاکردەو لەسەر بنەمایی هەمیشەیی. لە ١٩٧٩وە تورکیا فەرمانڕەوایی کوردستان دەکات لە ڕێگەی یاسای سەربازیەوە، باری فریاکەوتن و جەنگێکی پیس.\nهەتاکوو ئەمڕۆ کورد لە تورکیا وەکوو کەمینە پێناسە نەکراون جونکە کەمینەکان مافی فێرکردنی زمانی خۆیان هەیە. لە ساڵی ١٩٩١دا قەدەغەیەکی حکوومەتی سەربازی تورکیا لەسەر بەکارهێنانی زمانی کوردی لە ژیانی ڕۆژانە لابراوە، بەڵام کوردی هێشتا لە پەخش و ڕێکبەندە پەروەردەیی و سیاسیەکاندا نایاساییە. دۆسەیەکی دادگا بۆ قەدەغەکردنی پارتە سەرەکێکەی کوردەکانی تورکیا لەم ساتەدا لەپێشڤەچووندایە. تەنانەت بەرگریکردن لەمافەکانی کورد بەشێوەیەکی ئاشتیانەش بەتاوان دادەنرێت.\nنەهامەتییەکانی گەڵی کورد لە عێراق و ئێراندا\nکوردانی عێراقش ڕووبەروی ستەم لێکردن بوونە لە جەنگی جیهانی یەکەمەوە. لە ساڵانی ١٩١٩-١٩٢٣دا ڕاپەڕینیان ئەنجام دا، و دووبارە لە ساڵی ١٩٣٣ و دواتر. مەزنترین ڕاپەڕینی کورد لە ساڵی ١٩٦١دا دەستیبێکرد هەتاکوو ١٩٧٠دا مایەوە. فەرمانڕەواکانی عێراق بە فەرمی ناسنامەی کوردیان ناسیەوە دوای ڕووخاندنی پاشایەتی لە ساڵی 1958. بەڵام ململانەێیەکی بەردەوام هەبوو لەنێوان دەوڵەتی عێراقدا، بە شێوەیەکی زیاد مەرکەزی و تۆتالیتار لەو کاتەی حیزبی بەعس هاتە سەر حوکم لە ١٩٦٨دا، و کوردیش لەگەڵ نەریتە خێڵەکییە شاخاوییەکەیان و گەشەسەندنی خۆئاگایی بۆ ئەگەری بوون بە نەتەوە.\nلە ١٩٧٠دا حکوومەتی عێراق گەیشتە “ڕێکەوتن” سەبارەت بە هەرێمێکی سەربەخۆ. بەڵام ئەمە تەنانەت تاکتیکێکی وەستان بوو لەلاین بەغداوە کە مەرجەکانی ڕێککەوتنەکەی پشتگوێ خست، بۆیە جەنگێکی نوێ دەستیپێکرد لە ساڵی ١٩٧٥دا کە هەتاکوو ١٩٩١ مایەوە. ئێران پشتیوانی کوردی عێراقی دەکرد. وەک هەمیشە، ئێران پشتیوانی کوردی عێراقی دەکرد لە هەمان کاتدا کوردی خۆی دەچەوساندەوە. سەدام حوسێن، لەژێر فشاردا، لەسەرتادا وازی هێنا لە چەند ناوچەیەک بۆ ئێران. دووایی، هەتاکوو ئەو ناوچانە بگەڕێنێتەوە، شەڕی هەشت ساڵی وێرانکاری دەستپێکرد کە ناوچە کوردێکانی عێراقی وێران کرد. بە بەکارهێنانی ئەو پاساوەی کە هەندێک لە فراکسیۆنە کوردییەکان لە شەڕی 88-1980ی ئێران و عێراق پشتگیری ئێرانیان کردبوو، کاردانەوەی سەدام حوسێن بە کیمیابارانی لادێ و هێرشکردنە سەر جۆتیاران و کوشتنی هەزاران کورد.\nسەدام حوسێن تووشی دۆڕاننێکی گەورە بوو لە جەنگی گەنداوی ١٩٩١دا (Gulf war) و کوردیش دیسان ڕاپەڕین. لە هەمان کاتدا لە شارۆچکەکانی پیشەسازی باکوور – سلێمانی، هەولێر و کەرکوک – کە پیشەسازی نەوت تێیدا چڕبۆتەوە، ڕاپەڕین. ئیلهامیان لە شۆڕشی ئێران دژی شا لە ساڵی ١٩٧٩دا وەرکردبوو شۆراسییان دامەزراند بەڵام لەلایەن سوپایی عێراقەوە تێکشێنرا، و ئیمپریالیزمی رۆژاووایی هیچی نەکرد بۆ یارمەتیدانیان. دووبارە، دەبینین کە کورد بشتی بە بەرژەوەندی ئیمپریالیزم بەستووە، ئەم جارەیان ئیمپریالیزمی ئەمریکایی.\nکاتێک ڕووبەڕووی ڕابەڕینە هەمان کاتێ کوردی باکووری عێراق بووە، ئیمپریالیزمی ئەمریکایی هیچی لە پاسەوانەکانی کۆماریی هەڵبژاردەی (حرس العراق الجمهوري) سەدام نەکرد، کە دواتر گواسترایەوە بۆ دووبارە داگیرکردنەوەی شارۆچکە کوردییەکان لە باکوور. ئیمپریالیستەکان سەدامیان لە دەسەڵاتدا بە بەراورد بە شۆڕشێکی سۆسیالیستی پەسەند کرد. هەرچۆنێک بێت، تەنانەت پاسەوانی کۆماریش شکستی هێنا و فڕێدرایە دەرەوەی شاری سلێمانی ناوەندی ڕاپەڕین.\nگرفتەکە ئەوە بوو کە هیچ کەسێک ستراتیژییەکی ڕوونی نەبوو لەوەی کە دواتر چی بکرێت. سەرۆکەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) و یەکێتی نیشتامنی کوردستان (یەکێتی)، کە خاوەنی ڕوانینێکی ناسیۆنالیستی تەواون. نەتوانرا ستراتیژێکی چینایەتی پێش بخەن و داوای لە کرێکارانی تەواوی عێراق بکەن بۆ ئەوەی لەگەڵیان یەکبگرن لە خەبات بۆ ڕووخاندنی سەدام حوسێن.\nکاتێک ڕاپەڕینی کورد شکستی هێنا، ئیمپریالیزمی ئەمریکایی “پەناگە”یەکی بۆ کورد دروست کرد لە عێراق بە سەپاندنی ناوچەی “بێ فڕین” لە باکوری 36یەمین تەریب. ئەو ئاوارانەی پێشتر دەرکراون توانیویانە بگەڕێنەوە زێدی خۆیان. بەڵام نەک پێش ئەوەی شەڕێکی نوێ لەنێوان کوردەکانی باکووری عێراقدا بکرێت. لە ١٩٩٤-١٩٩٨دا، دوو فراکسیۆنی کوردی عێراق – پارتی دیموکراتی کوردستان، بەسرۆکایەتی مەسعوود بەرەزانی، و یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، بەسەرۆکایەتی جەلال تاڵەبانی- جەنگیکی خوێناوییان کرد بۆ کونترۆڵکردنی باکووری عێراق. لە ئەیلولی 1998دا هەردوولا ڕازی بوون بە رێکخستنێکی دەسەڵاتێکی هاوبەش و “پەرلەمان” و “حکومەتی نەتەوەیی”یان دروستکرد.\nئیمپریالیزمی ئەمریکایی لە مۆدیلێکی گاڵتەجاڕەی ئاساییدا خەباتی گەلی کوردی لە دژی بەغدا بەکارهێناوە بۆ ئەوەی “پارێزەر”ی خۆی بەسەر باکووری عێراقدا دابمەزرێنێت. ئەم کارە نەگریسە هیچ پەیوەندیەکی بە بەرگری لە چارەی خۆنووسینەوە نەبوو، بەڵکو ئامانجەکەی پەکەوتنی عێراق بوو. ئیمپریالیزمی ئەمریکایی هێزی سەرەکی دژە شۆڕشە لە جیهاندا. ئەوە کارێکی گەمشانە و نەفامەنەبوو لە سەرۆکەکانی کورد کە بروا بەوە بکەن کە ئەم کارە بۆ ئەوە بوو بەرژەوەندیەکانیان بسەپێنێ. وەک لە زۆر بۆنەدا بینیمان بە تایبەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لە بالکان سەرانی بۆرژوازی نەتەوە بچووکەکان لە ژێر سایەی “چارەی خۆنووسین” وەک بکەری یەک دەسەڵاتی ئیمپریالیستی یان یەکێکی تر کۆتایی دێت.\nکێشەی کوردانی عێراق هەتاکوو ئەمڕوودا ماوە. دوو فراکسیۆنەکە، پارتی و یەکێتی تەنها بوکەڵەی بەرژەوەندی ئیمپریالیستە ڕکابەرەکانی ناوچەکەن. ئەمە بەو ڕاستییەی کە ماوەی جەند ساڵێکە پەکەکە ناکۆکی هەیە لەگەڵ فراکسیۆنەکانی پارتی مەسعوود بەرەزانی لە باکووری عێراق هەیە. کە دەستی بە سەر سنوورەکانی تورکیا-عێراق کردووە. بارزانی ڕەخنەی لە پەکەکە گرد لە دامەزراندنی بنکە سەربازییەکانی ناو خاکی کوردانی عێراق بۆ ئەوەی هێرش بکاتە سەر تورکیا!\nپارتی کونترۆڵی ڕێگای گواستنەوەی کاڵا نێوان عێراق و تورکیا دەکات، و سوودی لەو باجانەی کە لەسەر ئەم ڕێگایانە دانراوە وەرگرتووە. ئەمە ئەو نەوتە دەگرێتەوە کە بۆ دەرەوەی عێراق دەنێردرێت بەپێڕێزی لە سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان. بۆ پاراستنی ئەم کارە سوودبەخشە و هێشتنەوەی پەیوەندییەکی باش لەگەڵ تورکیا سەرۆکی پارتی (مەسعوود بەرزانی) چالاکەکانی پەکەکەی ناو عێراق تێکشکاندوە. وەک نیشانەیەکی سوپاسگوزاری تورک یەرمەتی پارتییان داوە لە شەرەکەی لەگەڵ یەکێتیدا. لە ساڵی ١٩٩٧دا هێزێکی تورکی زەبەلاح هاوکاری پارتی کرد بۆ ڕێگرتن لەهێرشی یەکێتییدا.\nلە دواییدا حکوومەتی تورکیا هەوڵی داوە بۆ دانانی ڕێکەوتنێک پێکەوە لە نێوان هەردوو بزووتنەوەی پارتیزانی خێڵ بنەمای هەلپەرستەکانی کوردی، پارتی و یەکێتی، لە باکووری عێراق بۆ داخستنی بنەماکانی پەکەکە.\nبەبێ بنەما لە سوریا و عێراق، و بەبێ خەڵکی دڵسوز بۆ دابینکردنی خۆراک، پەناگە و گواستنەوەی چەک، بەهۆی ڕاگوێزراوکردنی بەکۆمەڵ، هێشتنەوەی چەنگی پارتیزان قورسترە لە سەر پەکەکە.\nبێ گومان هیچ لەمانە سوودی بۆ کرێکار و جوتیاری ئاسایی کورد لە هەردوو سنوورەکەدا نییە. لەهەمان کاتدا هەموو وڵاتەکە دەبێتە تووشی قەدەغەکرتنی بازرگانی لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکان، و کوردانی عێراق وەکوو هەموو دانیشتووانی عێراق ئازار دەچێژن.\nحکوومەتی ئێران سیاسەتێکی هاوشێوەی سیاسەتەکەی تورکیای هەبوو بۆ چەوساندنەوەی کورد. لەدوای چەنگی جیهانی دووەمدا ئێران لەباکوور بە یەکێتی سۆڤێت داگیرکرابوو و لەباشوور بە بەریتانیە. کورد توانی لەو ناوچانەی کە بەدەست یەکێتی سۆڤێتەوە بوو کۆماری مەهاباد دابمەزرێنیت. بەڵام ماوەی کەم لەوەودوا هەرکە هێزەکانی سۆڤێت کشانەوە، حکوومەتی تەهران، بەیارمەتی بەریتانیا و ئەمریکا، کۆماری مەهابادی لەناوبرد.\nچارێکی دیکە کە شۆڕشی ئێران (شا)ی کەوان لە ساڵی ١٩٧٩دا، کوردی پاکووری ئێران توانییان جۆرێک لە ئازادییان دەستکەوێ لەگەڵ دامزراندنی هەرێمێکی سەربەخۆ لە ناوچەکە. بەڵام ئەمەش زۆر بەردوام نەبوو. ڕژێمی نوێی مەلاکان (Mullahs) بە زەبری چەک کورد و بەرهەڵستە چەکدارییەکی لەناوبرد کە دژ بە بنچینەگری ئیسلامی کە لە ساڵی ١٩٧٩دا دەستیپێکرد و هێشتا بەردەوامە وەستایەوە.\nدووڕووی ئیمپریالیزمی ئەمریکایی\nئەوەی کە حکوومەتی تورکیایی ئاگادار کردەوە ئەوە بوو کە لە ساڵی ١٩٩٠دا، ئۆجەلان کونترۆڵی بەشێکی زۆری ڕۆژهەڵاتی تورکیایی دەکرد، بەرپرسی ناوخۆی دامزراند، باجی کۆدەکردەوە و سیستەمی ناوخۆی بەرێوەدەبرد. پەرەی بە پشتگیرییەکی گشتی لەو ناوچانە کرد. ئەوەش هەڵمەتە سەربازییە دڕندەکەی حکوومەتی تورک ڕوون دەکاتەوە کە تێیدا چەندین گوندی کورد سوتاون و چەندین هاوسۆزی گومانلێکراوی یاخیبووان ئەشکەنجەدراون یان کوژراون یان بێسەروشوێنکراون. لە نێوان ١٩٩١ و ١٩٩٧دا، ١،٥٠٠ ناسیۆنالیستی کورد مردن لە چیدا تا مانگی کانوونی دووەمی ١٩٩٨ بە “تاوانی چارەسەرنەکراو” پۆلێن کرابوو. پاشان ڕاپۆرتێکی حکوومی ئاشکرای کرد کە ئەو کوشتنانە کاری دەستەی مردنە سپۆنسەرییەکانی دەوڵەت بوون.\nلە هەموو ئەمانەدا دووڕوویی ئەمریکا، نەخۆش کەرە. لەو کاتەیی باسی نەهامەتییەکانی کورد دەکەن لە عێراق چاویان دادەپۆشن لەو ئەستەم و زوڵمەی کە کوردی تورکیا تەیجێژێت. تەنانەت ڕێگە بە سوپای تورک دەدەن بچنە ناو خاکی عێراقەوە بۆ ئەوەی پەکەکە تاڵان بکەن، سەرەڕای ئەوی ناسراوە بە بارێزکاری کوردی باکووری عێراق لە سەدام حوسێنی “شەیتان”.\nلەبەر ئەوەی عێراق و ئێران بە ڕکابەری ئەمریکا لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دانراون، ئیمپریالیزمی ئەمریکایی ئامادەیە هەندێک یارمەتی سنوردار بۆ کەمایەتییە کوردەکان لەم وڵاتانەدا بدات. بۆیە ناسیۆنالیستەکانی کوردی عێراق بە “جەنگاوری ئازادی” ناو دەبرێن لە کاتێکدا ناسیۆنالیستەکانی کوردی تورکیا بە “تیرۆریست” ناو دەبرێن. ڕاستە کە کوردی عێراق بە شێوەێکی دڕندانە ستمیان لێکرا. سەدام حوسێن تەنانەت چەکی کیمیاییشی لەدژییانی بەکارهێناوە و هەزارانی لێیان کوشت. بەڵام حکوومەتی تورکیا ئەوە ٣٠ ساڵە چی دەکات لە ڕۆژهەڵاتی باشووری تورکیا دژ بە کوردی ئەو ناوچانە؟ ئەفسەرەکانی تورک لەنێوان ٢٠٠،٠٠٠ و ٣٠٠،٠٠٠ خەڵکی بێ سەروشوێن کردووە، نزیکەی نیوەی سوپای تورکیا لە کردارەکانیدا دژی جوداخوازەکانی کورد، هێزێکی بەردەوامی نزیکەی ٥٠،٠٠٠ لە ڕۆژهەڵاتی باشووری تورکیا سەپاندووە.\nکورد لە تورکیادا\nبەشی زۆری کوردستان لە ڕووی ژمارەی دانیشتوان و ناوچەییوە نزیکەی نیوە لە کۆی گشتی دروست دەکات، لە ناو تورکیادایە. ئەم بەشە سێیەکی تورکیا لە خۆی دەگرێتەوە. نزیکەی ١٣ ملیون کورد لەناو تورکیا دەژێن، ٨ بۆ ١٠ ملیون لە ئێران، ٥ ملیون لە عێراق و ١.٥ ملیون لە سوریادا.\nسێیەکی ئەو کۆچبەرە کرێکارانەی کە لە ٢٠ بۆ ٣٠ ساڵی ڕابردوودا توکیایان بەچێ هێشتوە و پەنایان داوەتا وڵاتە ئوروپایییەکان کوردن. ئەگەر ئێمە ژمارەی کوردی تورکیا و ناوچەکانی دیکەی کوردیستان کە ڕایانکردووە بۆ ئەوروپا لەم ساڵانەی دواییدا بەهۆی هۆکاری ئابووری و سیاسییەوە بووە، ژمارەیی کورد لە وڵاتە ئوروپایییەکان دەگاتە ١ ملیون.\nلە نزیکەی 10 بۆ 12 ملیۆن کورد کە لە تورکیا دەژین لەسەدا 70 بۆ 75 ئێستا بە زۆری لە گەڕەکەکانی ئەنقەرە و شارەکانی دیکەی ڕۆژاوای پایتەخت دەژین، لەگەڵ ملیۆنان کرێکاری تورکدا دەژین. سەدان هەزاری دیکە ڕۆشتوون بۆ شارەکانی کوردستان یان زۆر جار بە نایاسایی کۆجبەرن بۆ ئوروپا. لەوانەی کە لادێکانیان بە جێ هێشت ٥٦٠،٠٠٠، بەپێی خەمڵاندنێک کە لەلایەن وەزارەتی دەرەوە پەسەندکراوە، بەزۆر لەلایەن هێزەکانی حکوومەتەوە چۆڵکراون. (هۆی چۆڵکردن ئەوەبوو کە سەرچاوەکانی ببڕن پەکەکە بکەن، لەوانە خواردن و ئەو پیاوانەی کە لەوانەیە بەشداری بکەن). بەپێی سەرچاوەکانی حکوومەتی تورکیادا، ٨٠%ی ئەو لادێنشینانەی کە نیشتەچیی شار کراون بێکارن.\nڕۆژنامە نووسێک لە (The Guardian) هاتبووە لادێیەک لە ڕۆژهەڵاتی باشووری تورکیادا لە سەرەتای ساڵدا و سەبارەت بە دۆخی کورد ڕایگەیاند:\n“پیاوانی گوندی (Kalkun) لە ڕۆژهەڵاتی باشووری تورکیادا هەموو ڕۆژێک لە چایخانەدا کۆ دەبنەوە…\nگوندەکەیان زیاتر لە ٦ ساڵ لەمەوپێش سووتێنرا و چۆڵکرا لە لایەن سوپای تورکیاوە، لە کاتی توندی شەڕەکەی دژی پەکەکە، بزووتنەوەی جوداخوازی کورد. چایخانەکە لە ناوەڕاستی شارە قەڵەباڵەخەکەی دیاربەکرە، لادێنشینەکان مشتێکن لە خەرمانی کۆجبەران کە بە زۆر دەشتی دەوروبەری شارەکەیان بەجێ هێشتوە.\nتوندی شەڕەکە کەمیکردوە لەو کاتەوەی کە دەیان هەزار سوپا ناوچەکەیان بڕکردوە، بەڵام هەستی لەجێچوون هێشتا بەهێزە. ناکۆکی هێشتا لە مێشکی فڕێدراوەکاندا دەسووتێ.\nپیاوێکی خەمبار وتی ‘ئێمە هەموومان دەرکراوین، و هیچ کەسێکیش کارێکی هەمیشەیی نییە. هەندێکمان هەوڵدەدەین شت لەسەر جادە بفرۆشین؛ تەنانەت هەندێک سوا دەکەن” (The Guardian, January 2,1999)\nپشتیوانی جەماوەری بۆ پەکەکە\nتەنیا بە لەبەرچاوگرتنی ئەم دۆخە دەتوانین تێبگەین چۆن پەکەکە، چالاکترین بزووتنەوەی شەڕکەری ناسیونالیستی کورد لە تورکیادا، توانی وەک هێزێکی جەماوەری لەباشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا دەربکەوێت. پەکەکە هەزاران کوردی تورکیای لەپشتە.\nبێ گومان ئێمە ناتوانین چاوپۆشی بکەین لە بۆردومانی هاوڵاتیانی مەدەنی لەشارەکان، یاخود کوشتنی هەر کەسێک کە پابەندی بڕیارەکانی پەکەکە نابێت. ئەم کارانە سوودی بە گەلی کورد نەبەخشیوە. بەپێچەوانەوە بوون بە سکاندڵێک بە دەست جەنەڕاڵەکانی تورکیا کە دەتوانن ئەم کارانە بکەن بە بەهانە بۆ هەڵمەتی سەربازی خۆیان، دژی کورد و بەتایبەتی دژی پەکەکە.\nئامانجی کرێکاران و جوتیارانی کورد دەبی یەکگرتن بێ لەگەڵ کرێکارانی تورکیا دژی دوژمنی هاوبەش، کە سەرمایەداران و خاوەن زەوییەکانن کە فەرمانڕەوایی تورکیا دەکەن. ئەمە ناتوانرێت بە هەڵمەتەکانی تەقینەوە تیرۆریستییەکان ئەنجام بدرێت. ئەوان دەبێ کرێکارانی تورکش بهێننە لای خۆیان کە ئەوانیش لەلاین ڕژێمی تورکیاوە ستەمیان لێکراوە. ئەمە ئێستا زەروورترە ئەگەر ئەو کوردانە ڕەچاوبەکەین کە بە ملیۆنەها کراون بە پرۆلیتاریا و لە شارەکانی ئەنقەر و ئێستەنبول دەژین شانبەشانی کرێکارانی تورکەوە. ئەوان لەهەمان کارگە و وۆرکشۆپدا کاردەکەن. چارەسەری کێشەکانی کورد لە تێکۆشانێکی هاوبەشدایە لە دژی ڕژێمی چەوسێنەری تورکیا بە هاوبەشی لەگەڵ کرێکارانی تورکیاوە.\nلەسەرتادا پەکەکە ڕایگەیاندبوو کە ئامانجی تەنانەت جیابوونەوەی ناوچە کوردییەکانی تورکیا نییە، بەڵکو دانانی وڵاتێک کە هەموو کورد لەخۆ بگرێ، کوردی تورکیا، ئێران، عێراق و سوریاش. هیچ ڕژێمێک لەو ناوچەیە ڕێگا بەمە نادات و، ئیمریالیزمی ڕۆژاوواییش ئەمە قەبوڵ ناکات. هەموو ڕژێمەکانی ناوچەکە ئامادەن پشتگیریەکی سنووردار بە هەندێک گروپی ناسیونالیستی کورد بدەن، کاتێک بۆ قازانجی خۆیان دەگونجێت، بەڵام قەد نایەڵن دەوڵەتێکی کوردی سەربەخۆ دروستبکرێت.\nناکۆکییە نێو ئیمپریالیستییەکان\nئەو پشتگیرییەیی کە ڕژیمەکانی ناوچەکە دەیدن بەم بزوتنەوە ناسیونالیستەی کورد یان ئەوەکە، تەنانەت لەبەر سوودەکانی خۆیانە. ڕژێمی عێراق پشتگیری لە فراکسیۆنی جۆراوجۆر لە کاتی جۆراجۆر کرد، ئێرانییەکانیش بەهەمان شێوە، سورییەکان و تورکەکانیش. بەڵام یارمەتیدانی ئەوان بۆ دروستکردنی دەوڵەتی سەربەخۆ، مانای وایە دروستکردنی پێشینێک کە وا لە کوردی خۆیان بکات کە داوای جیابوونەوە بکەن. ئەمە دەرەنجامەکەی تێکشکاندی عێراق و تورکیا دەبێت. لەمەدا ئێران سوود وەردەگرێت. ئەمەش ئەو یارمەتییە کەمەی کە کوردی باکووری عێراق لە ئیمبریالیزمی ئەمریکایی وەریدەگرێد ڕووندەکاتەوە، بەڵام نایەڵێ دەوڵەتی خۆیان دروست بکەن چونکە ئەمە فشارێکی زۆر دەخاتە سەر تورکیا کە لەوانەیە لەنێوانیدا تێکشکێنرێت.\nلەبەر ئەمە گەلی کورد نابێت بڕوا بە هێچ هێزێکی ئیمبریالیزمی بکەن کە لەوانەیە بە شێوەیەکی خولی وا دەرکەون کە لەگەڵ پرسی ئەواندان. ئەوان تەنانەت وەکوو گۆڕانکارییەکەی بچووک لە مانۆرەکانی خۆیاندە لە ناوچەکەدا بەکاریان دەهێنن.\nنەوت بەشێکی گرنگە لە ناکۆکیەکە. بەشێکی زۆری سەرچاوە نەوتییەکانی عێراق لە کوردستانە. بەشێک لە سەرچاوە نەوتییەکانی ئێرانیش هەر لە کوردستانایە، لە دەوروبەری کرماشاندا. سەرچاوە نەوتییەکان تورکیا بە گشتی لە کوردستانایە (لە ناوچەکانی دەوروبەری بەتمان، دیاربەکر و سەمسوور). سەرچاوە نەوتییەکانی سوریاش هەر لە کوردستانایە، لە دەوروبەری جزیردا. ناوچەکانی کوردستان دەوڵەمەندیشن بە سامانی کانزایی وەک ئاسن، مس، کرۆم، خەڵوز، زیو، زێڕ، یورانیوم و فۆسفات.\nو هەروەها پلان دانراوە بوو نەشەکردنی نەوتەجاڕەگەلێک لە حەوزی قەزوین. جۆن ئەم نەوتە بگوازرێتەوە؟ پێشنیاری بۆڕی نەوتی نوێی جوراوجۆریش ڕەچاو دەکرێت. دانەیەک لەم بۆڕیانە لەنێو کوردستانی تورکیا یان نزیک لێی دەبەڕێت و، نەوت هەڵدەگرێت لە ئازەربایجان و وڵاتانی یەکێتی سۆڤێتی جاران کە نەوتی قەزوین بەرهەم دێنن بۆ تێرمیناڵێک لە شاری (جیهان)ی تورکیا لە ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوین.\nئەمە هۆکارێکە بۆ ئەوی چینی دەسەڵاداری تورکیا دەست لە کونترۆڵکردنی ناوچەکە بەرنەدات. هۆکارێکی دیکە ئەوەیە کە بۆرژوازی تورکیا ئاواتی گەورەیان هەیە لەدوای ڕووخاندنی یەکێتی سۆڤێتەوە، بەتایبەتی بەرەو ڕۆژهەڵاتییەوە. ئاواتی لکاندنی نەوتەجاڕەگەلەکانی باکووری عێراقیان هەیە. ئەوەش لە ناوچە کوردییەکانە. لەڕاستیدا پەلاماردانی عێراق، لەو کاتەی کە تاڵانکردنی پەکەکە ئاساندەکات، پاساوێکیش بۆ ئامادەبوونی سەربازی لە باکووری عێراق دادەنات. بوونی ناوچەی بێ فڕین لە باکووری عێراق لەلاین ئیمبریالیزمی ڕوژاوایییەوە، خزمەتی تورکیا دەکات بۆ گەیشتن بەم ئامانجە.\nسوریاش ئاواتی خۆی هەیە. بەڵام لاواز کراوە بە هۆی ڕووخاندنی یەکێتی سۆڤێتەوە، هاوپەیمانی پێشووی. ئەگەر یەکێتی سۆڤێت وەکوو هێزێکی گەورە بمایاوە، بە ئەگەرێکی زۆرەوە تورکیا نەیدەتوانی هەڕەشەی شەڕ لەسەر سوریا بکات ئگەر ئۆجەلان دەرنەکات. حکوومەتی تورکیا لەژێر هەڕەشەی شەڕ، ئەسدی سوریای ناچار کرد بشتیوانییەکەی بۆ پەکەکە تەواو کات.\nپەکەکە بە ناچاری وازی لەو ئاسانکارییانەی کە ئەسد بۆیانی دابین کردبوو لە سوریا و دۆڵی بیقاع کە لەژێر کۆنترۆلی سوریایە لە لوبنان. ئەمە ڕیسواییبوو بۆ ئەسەد.\nناکۆکییەکی لەمێژینەی نێوان سوریا و تورکیا لەسەر پارێزگای خەتای تورکیا لەسەر سنووری سوریا هەیە. ئەوە دانەیەکە لەو هۆیانەی کە بۆچی سوریا هەتاکوو تشرینی یەکەمی 1998 پشتگیری پەکەکەی دەکرد بۆ شەڕکردن لەگەڵ حکوومەتی ئەنقەرە (بێ گومان لەهەمان کاتدا یەک ملیون کوردی لە باکووری سوریای بێ دەنگ کردبوو). ئەو گەمەی هێزە کە لە ناوچەکەیا دەکرێت ڕووندەبێتەوە کاتێک دەزانرێت کە لە دوای مانگێک لە خۆبەدەستانەوەی بۆ تورکیا، ئەسەد بەڵێنی یارمەتی سەربازی لە ڕووسیاوە وەرکرد.\nئیمبریالیزمی ئەمریکایی زۆر نیگەرانە لە دۆخی تورکیا چونکە لە دوای ئیسرائیل ئەو هاوپەیمانە سەرەکییەکەیەتی لە ناوچەکەدا. ئەو چەند ساڵە ناکۆکێک لەنێوان تورکیا و یۆنان دەکوڵیت. ئاواتە ئیمبریالیزمییەکانی چینی دەسەڵاتی تورکیا گرژی زیاددەکات لەگەڵ سوریا، عێراق و ئێران. ئەمە ڕوونی دەکاتوە کە بۆچی تورکیا لەم کاتەدا هاوپەیمانێکی ڕاستیە لەگەڵ ئیسرائیل. ئیسرائیل چەک دەدات بە تورکیا و تورکیا ڕێگەی بە ئیسرائیل داوە تاوەکوو ئۆپەراسیۆنی مەشقی ئاسمانی بەسەر خاکی تورکیادا ئەنجام بدات.\nلەم هێڵەدا ئەمریکا پشتگیری تورکیا دەکات. لەڕاستیدا فشاری ئیمبریالیزمی ئەمریکاییبوو کە یۆنانی ناچارکرد ئۆچەلان تەسلیمی تورکیا بکات. ڕووسیاش بەباشی سەیری وەزعەکە دەکات، لەگەڵ هاوپەیمانە مێژوویەکانی، سوریا و عێراق وەک پێشتر بینیمان.\nتێکۆشانی پەکەکە لە سەختیدا\nئەو هێرشە سەربازییە گەورەیەیی کە لە لایەن سوپای تورکەوە دەکرێت، لەگەڵ ئەو فشارە زۆرەی کە لەسەر پەکەکە هەیە بۆ هەڵوەشاندنەوەی بنکەکانی لە سوریا، ئێستا بەو مانایە دێت کە پەکەکە لە ڕووی سەربازییەوە لە پاشەکشەدایە. بەڵام وەزعەکە پێش گردنی ئۆجەلانش هەر وابوو. لەڕاستیدا، گاڵتەجارییە کە ئۆجەلان داوای “جارەسەرێکی سیاسی” دەکرد بۆ ناکۆکێکە. پەکەکە خۆی بە نموونەی باکووری ئێرلەندا، فەلەستینێکان و ڕێکخراوی ئیتای باسک بەسەندبوو کاتێک، بۆ دووەم جار ئاگربەستێکی یەکلایەنەی ڕاکەیاند لە ئەیلولی 1998دا.\nئۆجەلان وازی لە بانگ کردن بۆ کوردستانێکی سەربەخۆ هێنا و داوای لە یەکێتی ئوروپایی و حکوومەتە ئوروپییەکان کرد کە ڕێگە بە خۆبەڕێوەبەرییەکی سنوردار بدەن بۆ کوردانی تورکیا. ئەمە ئەو شێوەیە نییە کە چاوەڕوانیبی لە سەرکردەیەکی کۆمۆنیستی ڕاستەقینە هەڵسوکەوتی پێ بکات. تۆ ناتوانی جاوڕوانی یارمەتیدانێکی ڕاستەقینە بیت بۆ کوردی ستەملێکراو لەلاین بۆرژوازی ڕۆژاوایی ئەوروپاوە. یەکێتی ئوروپایی پەیوەندی بازرگانی گرنگ لە ڕووی ئابوورییەوە لەگەڵ تورکیادا هەیە و پلان دادەنێت بۆ هێنانی بۆ ناو یەکێتییەکە لە قۆناغی دواترە. حکوومەتە ئوروپایییەکانن کە ئەو چەکانەی کە پیاو و ژن و منداڵی کورد دەکوژێت دابین دەکەن بۆ تورکیا.\nپێشتر لە تشرینی دووەم کاتێک ئۆجەلان هەڵات بۆ ئیتالیا و داوای پەنابەرێتی دەکرد، گۆڤاری The Guardian ئەمەی ڕاگەیاند ” ‘من هاتم بۆ ئیتالیا تاوەکوو ڕێگا بدەم بۆ جارەسەرێکی سیاسی’، ئۆجەلان لە ویب سایتی پەکەکە ڕایگەیاند ‘من دژی هەموو جۆرە تیرۆرێکم هەتاکوو ئەگەر لە خۆمانەوە دەرچووبێت. من ئامادەم هەموو شتێک بکەم کە بتوانم تاوەکوو ئەوی دەسبەچێ ڕابوەستێندرێت’. هەرچەندە سەرۆکی ئیتالیا و وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا پێشنیاری ئەوەیان کردبوو کە هاتنی ئۆجەلان بۆ ئوروپا ئاسانکارییەک دروستدەکات بۆ چارەسەرکردنی کێشەی تورکیا لەگەڵ کوردا، ڕوونە کە ئەنقەرە قەد گفتوگۆ لەگەڵ کەسانێک ناکە کە بێیان دەڵیت ‘بکوژە خوێنخۆرەکانی پەکەکە’ “. (The Guardian, 25.11.98).\nلەشگری تورکیا ئامادە نییە بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ پارتیزانانی پەکەکە. ئەوان هەڕەشی جەنگیان لە سوریا کرد و، لەدژی کوردان هێرش دەکەن. گردنی ئوجەلان متمانەی ئوانی زیاد کرد. لەدوای گردنی، لەشگری تورکیا هەزاران سەربازی ناردە ناو خاکی عێراقدا، لەگەڵ ئۆتۆمبێلی زرێپۆش و هەلیکۆپتەرەوە بە دوای پارتیزانانی پەکەکەدا.\nسەدان دەستگیرکردن لە سەرانسەری وڵاتدا ئەنجام دراون. برا بچووکەکەی ئۆجەلان مەحەممەد ئۆجەلان کە هیچ بەیوەندیەکەی ڕوونی نییە لەگەڵ پارتیزاندا، دەسگیرکرا. ئەمەش ڕەنگدانەوەی ڕێبازە بێ بەزەیییەکانی سوپای تورکیایە. ئەوان دەیانەوەی ئۆجەلان لە هەموو لایەکەوە بشکێنن و ڕسوای بکەن لە جاو ئەو ملیونەها کوردەی کە چاویان لە سەر پەکەکە و سەرکردە بەندکراوەکەیانە.\nلە ئێستادا لەشگرەکە ئامادە نییە بۆ “چارەسەرێکی سیاسی”. دەیەوێ کێشەکە بە سەربازیانە تواو بکات. ئەوان دەیانەوێ لە ئێمە کە بروا بەوە بکەین کە دۆزی کورد فەوتاوە. هەرچۆنێک بێت، ئەم دەرەنجامە هەڵەیەکی گەورەیە. لە ئێستادا پەکەکە لە پاشەکەشەدایا، بەڵام ئەگەر چارەسەرێکی بەردەوام نەدۆزرێتەوە کێشەکە دووبارە دەبێتەوە.\nحکوومەتی تورکیا تێناگات لەوەی کە بە دوورخستنەوە جەماوەرێکان و بەزۆر کۆچکردنی کوردان گۆڕ خۆی هەڵدەکەنێ. بەم کارەدا جەماوەری کوردیان کۆکردەوە لە شارەکانە، ئەوەش ڕێ خۆش دەکات بۆ بزوتنەوەیەکی جەماوەری ڕاستەقینە بۆ هەموو کرێکارانی تورکیا، کە جیاواز لە جەنگی پارتیزانی، زۆرینەی کورد لە خۆ دەگرێتەوە. ئەوان ڕێگایان پان کردەوە بۆ خەباتێکی یەکگرووانە لە نێوان کرێکارانی کورد و تورک، شتێک کە بنمای ڕژێمە سەربازییەکە بەڕاستی دەلەرزێنیت.\nچارەسەری دۆزی کورد ئەستەمە لەژێر سەرمایەداریدا، تا ئەو کاتەی کە گەلی کورد بە ستەم لێکراوی بمێنیتەوە تا ئەو کاتەی کە گەلی کورد بێ ماف بمێنیتەوە خەبات بە خێرایی دووبارە دەبێتەوە.\nهەرچەندە دەسەڵاتدارەکانی تورکیا دەیانەوێت بشتی پەکەکە بشکێنن، ئەمەیان لەگەڵ هەنێ ناسینەوە بە ناسنامەی کورد تێکەڵ کردووە. بۆ نموونە چیتر بەکارهێنانی زمانی کوردی لە ژیانی ڕۆژانەدا نایاسایی نییە، هەرچەندە ڕووژنامە و تەلەفیزیون و گواستنەوەی ڕادیۆیی بە کوردی قەدەغەیە و خوێنگای کوردیش هێشتا نایاساییە. ئەگەر ٢٠ ساڵ لەمەوپێش ئەم کارانە بکرایە، لەوانیە بەس بوونایە، بەڵام وەکوو هەمیشا، ئەمە کارێکی “Too little too late”ە بەمانای ئەوی کە زۆر کەمە و زۆر دواکەوتووە. بەیوانەێکی لا لووتانە جارێکی دیکە سەرناگرێ. لە لایەکی دیکەوە پەکەکە هیچ چارەسەرێکی گونچاو پێشکەش ناکات.\nپەکەکە دیدگایەکی نێودەوڵەتی نییە و بەشێوەیەکی چینایەتی ناگاتە کرێکارن و چوتیارانی کورد. بە بێ ئەمە دەستکەوتنی پشتگیری لە کرێکارانی کورد و ڕووژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ گەلی کورد ئەستەمە. بە بێ دیدگایەکی نێودەوڵەتی مەترسی نەتەوەپەرستی هەر دەمێنیتوە. ئەمە لە لێدوانە نوێکەی ئوجەلان دەردەکەوێت. لەو کاتەی کە هەوڵی داوە بەرگری لە مافی کورد بکات بۆ سەربەخۆیی، پێشنیار ئەوی کرد کە تورکیا بەروە ڕۆژهەڵاتدا ببات، بەڵام ئاوا سەربەخۆیی ڕاستەقینەی کورد دەستناکەوێت: ئەمە شێوەی داواکردن لە کرێکارن و چوتیارانی ڕۆژهەڵاتی تورکیا نییە!\nئەمە ئەو بن بەستە دەردەخات کە سەرکرتایەتی پەکەکە تێدایە لەدوای ١٥ ساڵ لە پارتیزان. پەکەکە لە هەموو کات دورترە لە ئاواتی چارەی خۆنووسینی گەلی کورد. ڕاستێکە ئەوەیە کە لە شێر سەرمایەداریدا ئەو شتە موستەحیلە. بە پێی The Economist (20/2/99) کاتێک بۆجوونی ئیمبریالیزمی بەریتانیایی دەربڕی “کورد دەبێ تێبکات لەوەی کە چێگا نییە و نابێتیش بۆ دەوڵاتێکی کوردی سەربەخۆ”. و جەند ئەمۆژگارێکیش بۆ دەوڵاتی تورکیا دەدات: ” ئاشتییەکی بەردوام ڕوودەدات کاتێک کورد لە تورکیا بە تایبەتی نەک تەنها، ئەو ڕێکەوتنە دادپەروەرانەی دەدرێتێ کە تا ئێستا نکۆڵی لێکراوە” بێگومان ئەمە ڕۆڵی ئیمبریالیزی بەریتانیایی\nبە درێژایی ساڵان و پەشەکەی لە خیانەتی بەردەوام لە ئاواتەکانی گەلی کورد پشتگوی دەخات.\nچارەسەر لەژێر سەرمایەداریدا مەحاڵە\nتەنها گەشە سەندێکی دوور و درێژی ئابووری، بنەما دادەنات بۆ چارەسەرکردنی دۆزی کورد. ئەگەر ئەوەندە کار و خانوو هەبوایە کە بەشی هەموو کرێکارانی تورکیای بکردایە، بە کورد و تورکەوە، ئەگەر زیادبوونێکی جێگیر لە ستانداردی ژیانی خەڵکی ناوچەکە هەبوایە، ئینجە دەتوانرێت بوترێت چارەسەرێکی “ئاشتیانە”، “سیاسی”. بەڵام جیهان بە پێچەوانەوەیە. ٤٠% جیهان لە پاشەکەش دایە و ئەوانەی دیکە نزیکی دەبنەوە. بەتایبەتی وڵاتە دواکەوتووەکان ڕووچاری قورساییەکی زۆر خراب دەبنەوە. بێکاری لە زیادبووندایە و ستانداردی ژیانی جەماوەران لەژێر هەڕەشەیەکی بەردەوامدایە.\nکوردستان بەتایبەتی ناوچەیەیەکی دواکەوتووە لە ڕووی ئابوورییەوە. خەڵک لە هەژاریدا دەژین لە وڵاتێک کە دەوڵەمەد دەردەکەوێت. هەلومەرجی داگیرکاری ڕێگربوون لە بەرەوپێشچونی وڵات. هەر قازانجێک لە کوردستان دروستکرابێت لە ناوچەکە هەڵدەقوڵێتەوە. کۆمەڵگاکە هەوچەرخ نەکراوە و، پێکهاتە دەرەبەگەکانی ڕابردوو بەتەواوی لانەدراون. پێکهاتەی خێڵایەتی لە ناوچە لادێییەکان بەردەوام بووە. کوردستان هێشتا بە سیستەمێکی کۆمەڵایەتی نیمچە دەرەبەگایەتی بەڕێوەدەبرێت. چینێکی بورژوازی یاخود کرێکار بە مانای هەوچەرخ بوونی نییە. بەواتایەکی تر بورژوازی تورکیا نەیتوانییوە ئەرکی شۆڕشی دیموکراتی بورژوازیش تەواوبکات.\nلە هەوڵێکیدا بۆ کەمکردنەوەی پشتگیری بۆ پەکەکە، حکوومەتی تورکیا باسی پێداویستیکرد بۆ ڕێگای زیادتر، مەکتەبی زیاتر و ئاسانکاری تەندروستی بۆ باشووری و‌ڵات. بۆیە بیرۆکەی “برۆژەی ڕۆژهەڵاتی باشووری ئاناتوڵ”ی دەرهێناوە. ئەم بیرۆکەیە بۆ گەشە سەندنی ڕۆژهەڵاتی باشووری تورکیایە. پلانەکە خەرجی ١.٨$ ملیار لە بوارەکانی گواستنەوە، ئاسانکاری تەندورستی، پەروەردە، پەیوەندی، کانزایی، پیشەسازی و گەشتیاری لە خۆ دەگرێت. بەڵام ناسیۆنالیستە کوردەکان زۆر گەشبین نین. وەبەرهێنانی دەرەکی ناتەواو هەیە و زۆرێک لە بازرگانانی تورکیا گومانیان هەیە کە قازانج بەخش بێت.\nپەبێی ڕابۆرتێکی The Financial Times، “سەرکردە بازرگانییەکانی باشووری ڕۆژهەڵاتی دواکەوتووی تورکیا تەنیا دەتوانن ژمارەی ئەو کاتانە بژمێرن کە حکوومەت بەڵێنی داوە پەرە بە گەشەسەندنی ئابووری بدات لە ناوچەکەدا”. بولیت ئەجاوید، سەرۆک وەزیرانی کاتی، ‘هێرشێکی وەبەرهێنان’ی ڕاگەیاند بۆ ئەوەی پشتگیری کوردە ناڕازییەکان بەدەست بهێنیت لەدوای دەستگیرکردنی ئۆجەلان لە هەفتەی ڕابردوو، سەرکردەی بزوتنەوەی پارتیزانی پەکەکە، ئەمە هەشتەمین بەڵێنە لەم جۆرەدا لەلاین ئەوانەوە. بەڵام ڕاگەیاندەکە باسی هیچ حساباتێکی نەکرد لەسەر جەندێتی ئەو پارەیەی کە بۆ ناوچەکە تەرخان دەکرێت”. (Financial Times, 24,2,99)\nلەو کاتەی کە حکوومەت “باسی” وەبەرهێنانی پارە دەکات سەرمایەداران تێدەگەن کە لە بازاڕی جیهاندا چێگا نییە بۆ گەشە سەندنی کوردستان. ئەو پارەیە لەسەر سەرکوتکردن سەرف دەکرێت نەوەکوو گەشە سەندن. شەڕ دژ بە پەکەکە ٨$ ملیار لە تورکیا دەبات.\nفیدراسیۆنێکی سۆشیالسیت تاکە ڕێگایە بۆ چارەسەرکردن\nهەموو ئەمانە ئەوە دەردەخات کە هیچ جۆرە چارەسەرێك نییە بۆ گەلی کورد لەژێر سەرمایەداریدا. ئەی باشە چۆن ئاواتی جارەی خۆنووسینی کورد بەدەست بهێنرێت؟ تاوەکوو بەرژەوەندیەکانی چینە دەسەڵاتدارەکانی جۆراوجۆر، چینی دەسەڵاتی ناوخۆ و دەرەکی مابن، ئەوە ڕێگای چارەی خۆنووسینی کورد هەر بە داخراوی دەمێنێتەوە. سەربەخۆی ڕاستەقینە تەنها لە ڕێگای فیدراسیۆنێکی سۆشیالسیتییە بۆ هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بە تورکیاشەوە.\nلەنێو فیدراسیۆنەکە هەموو کەمینەکان سەربەخۆیی خۆیان دەست دەکەوێت لەنێوانیانەوە، کورد. مافی ئەوەیان دەبێت کە زمانی خۆیان بەکار بهێنن و گەشە بە کەلتووری خۆیان بکەن هتد. کاتێک بەرژەوەندیەکانی سەرمایەداری و خاوەن زەویکان لابران ئینجاکوو دەتوانرێت خاوەنی وڵاتی سەربەخۆی خۆیانبن. ئەمە تاکە ڕێگایە.\nهەموو ڕژێمەکانی ناوچەکە ستەم لە خەڵکی خۆیان دەکەن. لە بەرژەوەندی کرێکارانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە کە چێنی دەسەڵاتداری خۆیان بکەوێنن. بۆیە دەبێت خەبات بۆ دروستکردنی پارتانێکی کرێکاری ڕاستەقینە لە هەموو وڵاتانی ئەم ناوچەیە بە یەکگروویی بکرێت، ئەو پارتانەی کە بۆ یەکگرتنی چینی کرێکاری هەموو نەتەوەکان دەبێت، لەبەر خەبات بۆ سۆسیالیزم. ئەمە یۆتۆپیا نییە، ئەمە تاکە ڕێگای کردارییە.\nدەبێت بوترێت کە کورد هەمیشە نزیکتر دەبوونەوە لە سەربەخۆیی کاتێک شۆڕشێکی نێودەوڵەتی ڕوویدەدات. شۆڕشی ١٩١٧ی ڕووسیا کە سیستەمی قەیسەری لەناو برد بووە هۆی کشانەوەی ڕووسیا لە ناوچەکەدا. ئەمە و ئەو شەپۆلە، لە شۆڕشی گشتی کە لەدوای چەنگ جیهانی یەکەمدا، بووە هۆی بەرزکردنەوەی دیمەنی دەوڵەتێکی کوردی، وەک چۆن لە پەیماننامەی سێڤێر بەرجەستەکرابوو. لە کاتی کشانەوەی شەبۆلەکە، شەبۆلی کاردانەوە توانی کار بگرێتە دەست و کوردی تورکیای (و نەکوو هەر تورکیا)ی تێکشکاند.\nلە کۆتایی چەنگ جیهانی دووەمدا، حازربوونی سوپای ڕووسیا لە باکووری ئێران لەگەڵ بوونی بزوتنەوەیەکی شۆڕشگێری لەسەر پێوەرێکی جیهانیدا، بوونە هۆکاری دانانی دەوڵەتێکی کوردی لەباکووری ئێراندا، لەدوای ساڵێک بەدەستی ئێران و بە پشتگیری ئیمپریالیزمی بەریتانایی ئەوەش تێکشکێنرا.\nجارێکی دیکە، لە ١٩٧٩دا شۆڕشی کرێکارانی ئێران دژی شا، بووە هۆی ئەوەی کە کوردی باکوور هەناسەدانێکی کاتی و خۆبەڕێوەبەرییەکی دیاریکراویان دەستبکەوێت، و ناوچەیەکی سەربەخۆیان دانا، و دووبارە تێکشکێنرا کاتێک مەلا دواکەوتووەکان هاتن. ئەگەر حیزبێکی شۆڕشگێری ڕاستەقینە هەبوایە لە ئێران ئەوە، شتێکی تر ڕوویدەدا. شۆڕشێکی سۆسیالیست ئەگەری هەبوو لە ئێران. ئەم شۆڕشە دەبووە هۆی ئەوەی کە خۆبەڕێوەبەری بە کورد بدارایە لە باکوور. ئەمەش ئیلهامی بە کرێکارانی هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبەخشی. دەبووە سەرەتای شۆڕش لە سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و، لەو چوارچێوەیەشدا دەکرا پرسی کورد و سەرجەمی کەمینەکانی ناوچەکە چارەسەر بکرایا.\nئەمە دیشانی دەدات کە بە درێژایی مێژوو دۆزی سەربەخۆیی کورد بە پەیوەندییەکی توندوە بەستراوەتە بزوتنەوە مێژووییەکانی کرێکارانی ئەو ناوچەیە و هەموو جیهان.\nئێمە دەبێت خۆمان لە ڕوانگەی شەپۆلێکی نوێبوونەوەی خەباتی چینایەتی لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بناغە بکەین. تەنیا بەم شێوەیە دەتوانین ئەگەری ڕووخانی ئەو ڕژێمە چەوسێنەرانە ببینین کە بەسەر ناوچەکەدا زاڵن و، لەو جوارچێوەیشدا ئەگەری جارەی خۆنووسین بۆ هەموو کەمینەکانی ئەم ناوچەیەدا.\nتێد گرانت و فێرناندۆ دوئالیساندرۆ، 1999\nالمسألة الكردية\t2022-05-06\nالسابق ثورة 1905: الهزيمة كمعلم\nالتالي التيار الماركسي الأممي خلال 2021: عام من النضال والكفاح!


International Champions Cup - ڕیاڵ مەدرید vs بارسێلۆنا - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nڕیاڵ مەدرید vs بارسێلۆنا 2-3\n3' لیۆنێل مێسی (G) (دروستکرا لە لایەن: بوسکێتس)\n7' ئیڤان ڕاکیتیچ (G) (دروستکرا لە لایەن: نیمار)\nم. کۆڤاچیچ (G) 14' (دروستکرا لە لایەن: Casemiro)\nMarco Asensio (G) 36' (دروستکرا لە لایەن: م. کۆڤاچیچ)\n50' جێرارد پیکێ (G) (دروستکرا لە لایەن: نیمار)\n'74 بۆ A. Hakimi\n'73 بۆ خاڤیێر ماسکێرانۆ\n'73 بۆ Carles Aleñà\n'73 بۆ Sergi Samper\n'74 بۆ Borja Mayoral\n'63 بۆ دێنیس سوارێز\n'74 بۆ Óscar Rodríguez\n'73 بۆ ئا. توران\n'74 بۆ T. Hernández\n'74 بۆ Marcos Llorente\n'74 بۆ Dani Ceballos\n'73 بۆ ل. دیگنێ\n'63 بۆ Nélson Semedo\n'63 بۆ ت. ڤێرمایلن\n'46 بۆ Marco Asensio\n'63 بۆ لیۆنێل مێسی\n'63 بۆ Aleix Vidal\n'63 بۆ س. یومتیتی\n'63 بۆ L. Suárez\n'73 بۆ نیمار\n'73 بۆ جێرارد پیکێ\n'73 بۆ ئیڤان ڕاکیتیچ\n'73 بۆ خۆردی ئەلبا\n'74 بۆ مارسێلۆ\n'74 بۆ Casemiro\n'74 بۆ کەریم بێنزێما\n'74 بۆ م. کۆڤاچیچ\n'74 بۆ دانیێڵ کارڤاخال\n2 دانیێڵ کارڤاخال 60'\n5 ر. ڤاران 22'\n16 م. کۆڤاچیچ 14'\n20 Marco Asensio 36'\n3 جێرارد پیکێ 50'\n4 ئیڤان ڕاکیتیچ 7'\n9 L. Suárez 60'\n10 لیۆنێل مێسی 3'\n3 Jesús Vallejo بۆ ر. ڤاران 46'\n6 ناچۆ بۆ سێرجیۆ رامۆس 46'\n15 T. Hernández بۆ مارسێلۆ 74'\n17 Lucas Vázquez بۆ Marco Asensio 46'\n18 Marcos Llorente بۆ Casemiro 74'\n21 Borja Mayoral بۆ کەریم بێنزێما 74'\n22 ئیسکۆ بۆ لوکا مۆدریچ 46'\n24 Dani Ceballos بۆ م. کۆڤاچیچ 74'\n32 Óscar Rodríguez بۆ گ.بەیل 74'\n34 A. Hakimi بۆ دانیێڵ کارڤاخال 74'\n6 دێنیس سوارێز بۆ لیۆنێل مێسی 63'\n7 ئا. توران بۆ نیمار 73'\n12 Nélson Semedo بۆ Aleix Vidal 63'\n14 خاڤیێر ماسکێرانۆ بۆ جێرارد پیکێ 73'\n15 ت. ڤێرمایلن بۆ س. یومتیتی 63'\n16 Carles Aleñà بۆ ئیڤان ڕاکیتیچ 73'\n17 پاکۆ ئەلکاسەر بۆ L. Suárez 63'\n19 ل. دیگنێ بۆ خۆردی ئەلبا 73'\n20 سێرجی رۆبێرتۆ بۆ ئاندرێس ئینیێستا 46'\n26 Sergi Samper بۆ بوسکێتس 73' 78'


ویژدانتان هەبێت و بڵێن بکوژی سێوە،پیاوێکی وەحشیە کە دەستی چۆتە رۆحی هاوسەرەکەی و سێ فریشتەوە.\nهەمو ئەوانەی قسە لەسەر سوتانی جوانەمەرگ سێوەخان دەکەن و رەبتی دەکەنەوە بە کەناڵی میدیایی، هەمو ئەو پیاوانەن کە پاساو دەهێننەوە بۆ ئەو مێردە وەحشیەی کە منداڵەکانی خۆی و ژنەکەی سوتاندوە.\nهەمو ئەو پیاوانەن کە بە لایانەوە ئاساییەوە پیاوێک سێ منداڵەکەی بسوتێنێت.\nمن بەشس بە حاڵی خۆم سەیری هیچ درامایەک ناکەم و کاتم نیە بۆی،بەڵام کەسێک پێم بڵێت چ درامایەک پاساوە بۆ ئەوەی پیاو منداڵەکانی خۆی بسوتێنێت؟ بۆ گلەیی لە پیاوە بێ ویژدانەکە ناکەن کە دور لە ئەخلاق و ویژدان و ئاینی پیرۆزی ئیسلام، دەستی چۆتە گیانی سێ فریشتە و هاوسەرەکەی.\nئاخر بۆ باسی ئەوانە ناکەن کە دەلێن فرە ژنی ئاساییە و ژن بۆێ نیە رێگری لە پیاو بکات و پیاویش پێویستی بە روخسەتی ژنی یەکەمی نیە بۆ ئەویە ژنی تر بهێنێتەوە،یاخود پەیوەندی هەبێت لەگەڵ ژنی تردا.\nهەر مرۆڤێک پاساو بۆ ئەم کارە وەحشیە بهێنێتەوە،ئەوە ئەو کەسە لەو بکوژی سێ منداڵ و ژنە تاوانبار ترە و بۆی هەڵکەوێت لەو خراپتر دەکات.\nیەک تاوانبار و یەک هۆکار هەیە بۆ ئەم بابەتە، ئەویش ئەوەیە پیاوێکی خێزاندار کە سێ منداڵی جوان و هاوسەرێکی جوانی بە ئەخلاقی هەبوە، چوە دەستی لەگەڵ کچێکی تردا تێکەڵ کردوە و خیانەتی لە هاوسەرەکەی کردوە و بەوەش نەوەستاوە، بەڵکو هەستاوە بە سوتاندنی ژن و سێ منداڵەکەی، بۆ؟\nچونکە پێی وایە پیاو لە قەفەزی تۆمەتباری رزگاری دەبێت و یاسا پشتی دەگرێت و سەرۆکی هەرێم و پەرلەمان لێبوردنی گشتی بۆ دەردەکات و مەکتەبی پەیوەندیە کۆمەڵایەتیەکانی یەکێتی و پارتی سوڵحی بۆ دەکەن.\nهۆکاری سەرەکی و تاکە هۆکار ئەم دەسەلاتەیە کە هیچ بەها و رێزێکی بۆ یاسا نەهێشتۆتەوە و شیرازەی خێزانی تێک داوە و لە پێناو حیزب و بەرژەوەندی حیزبدا هەمو کارێک دەکات و هەمو جۆرە تاوانبارێک لە زیندان دێنێتە دەرەوە.\nویژدانتان هەبێت و بڵێن ئەو پیاوە وەحشیە و بێ ویژدانە و خوای گەورە و ئاینی پیرۆز و هەمو کەسێکی بە ویژدان دژی ئەم رەفتارە قێزەونەن.\nتکایە پاساوی بۆ مەهێننەوە و لە ئەسلی بابەتەکە لامەدەن.


ئەپی Phoneـی گووگڵ بەڕووکارێکی نوێیەوە بە فایلی Apk بڵاوکرایەوە. – کەی ئای تی ئێن\nئەپ و نەرمەکاڵا 17, تشرینی یه‌كه‌م 2016\nئەپی Phoneـی گووگڵ بەڕووکارێکی نوێیەوە بە فایلی Apk بڵاوکرایەوە.\nئاشکرایە کە لەچەند ڕۆژی ڕابردوودا گووگڵ مۆبایلی پێکسڵی بە دوو قەبارە بڵاوکردەوە و چەندین تایبەتمەندی بەرز لەخۆیان دەگرن و ئەو وەشانەی ئەندرۆید کە لەسەر ئەو دوو مۆبایلە جێگیرکراوە چەند شتێکی نوێی تێدا کراوە بۆ نمونە ئەپی Phone زۆر گۆڕاوە و دیزایینی نوێکراوەتەوە. خۆتان دەزانن ئەپی Phone وەکو ئەپێکی سەربەخۆ دەتوانرێت لە گووگڵ پلەی بۆ مۆبایلەکانی تریش دابگیردرێت و بکرێتە ئەپی سەرەکی بۆ تەلەفۆن کردن وەرگرتن. شایەنی باسە ئەپەکە لەسەر مۆبایلەکانی پێکسڵ بە ڕووکارێکی جوان و ناوازە بەردەستە بەڵام ئەوەی گووگڵ پلەی تا ئێستا نوێنەکراوەتەوە تا خەڵکیش سود لەوەی نوێیەکە وەرگرن. بەڵام سوپاس بۆ گەشەپێدەران پێش ئەوەی بەفەرمی بڵاوبکرێتەوە ئێستا بە فایلی APK لەسەر ئینتەرنێت تەشەنەی کردووە و بڵاوکراوەتەوە.\nئەم وەشانە نوێیەی ئەپی ناوبراو دیزایینێکی جوانی نزیک لەوەی ئایفۆنی لەخۆی گرتووە، ڕەنگی پشتەوەی شینە و وێنۆچکەی بێ دەنگکردن و ئەوانەی تەنیشتیشی بە شێوەیەکی گەورەتر لەسەر نێوەڕاستی شاشە ڕیزکراون و لەگەڵ بوونی ناسنامەی پەیوەندی کار لەسەرەوەی شاشە.\nهەروەها لەکاتی هاتنی پەیوەندی دووگمەی وەڵامدانەوەی پەیوەندی بۆ سەرەوە ببە وەڵامدەدرێتەوە و بۆ خوارەوەی ڕاکێشە پەیوەندییەکە دادەخاتەوە. بفەرموو کلیک بکە بۆ داگرتنی بە فایلی APK. بیرت نەچێت پێویستی بە ئەندرۆید ٦ بەرەو سەرە.\n[su_youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=sPs4zF4_6bY” width=”460″ height=”300″]


مێژوی ئەمڕۆ Apr 4, 2020\n- لە رۆژى 4/4/1765 میخائیل لۆمۆنۆسف (Михаил Ломоносов)، نوسەرى روسى لە تەمەنى (54) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى سنت بوترسبۆرگ کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 19/11/1711 لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 4/4/1806 کارلۆ گوتسی (karlo ˈɡɔddzi)، شانۆنوس و شاعیر و نوسەرى ئیتاڵى لە تەمەنى (85) ساڵى لە شارى بوندوقیە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 13/12/1720 لە شارى بوندوقیە لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 4/4/1846 لوتریامون (Comte de Lautréamont)، شاعیرى فەڕەنسى لە شارى مۆنتیفیدیۆ پایتەختى ئۆرگواى لە دایکبووە، لە رۆژى 24/11/1870 لە تەمەنى (24) ساڵى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 4/4/1906 بى بینادێرت (Bea Benaderet)، ژنە ئەکتەرى ئەمەریکى لە شارى نیۆیۆرک لەدایکبووە، لە رۆژى 13/10/1968 لە تەمەنى (62) ساڵى بەنەخۆشى شێرپەنجە لە شارى لو ئەنجلوس کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 4/4/1920 عەبدولڕەحمان رەئفەت پاشا، ئەدیبى سورى لە دایکبووە، لە ساڵى 1986 لە تەمەنى (66) ساڵى لە شارى ئەستەمبۆڵ کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 4/4/1952 گازی مور (Gary Moore)، گۆرانیبیژ و ئاوازدانەر و موزیکیانی به‌ریتانی لە شارى بلفاست لە ئیرلەندا لە دایکبووە، لە رۆژى 6/2/2011 لە تەمەنى (58) ساڵى بە جەڵتەى دڵ لە شارى ئەستیفۆنا لە ئیسپانیا کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1970 تاکو ساڵى 2011 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 4/4/1991 جیمی لین سپیرز (Jamie Lynn Spears)، ژنه ئه‌کته‌ر و گۆرانیبێژ و موزیکیانی ئه‌مریکی لە شارى ماکۆمب لە دایکبووە، لە ساڵى 2001 تاکو ساڵى 2008 وەک ئەکتەر بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 4/4/1991 ماکس فریش، رۆماننوس و شاعیر و نوسه‌ر و شانۆنوسی سویسری لە تەمەنى (79) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە لە شارى زیورخ کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 15/5/1911 لە شارى زیورخ لە دایکبووە.


بێهزاد خۆشحاڵی مان لە خواردن دەگرێت – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / بێهزاد خۆشحاڵی مان لە خواردن دەگرێت\nبێهزاد خۆشحاڵی مان لە خواردن دەگرێت\nهه‌ینی 7 ئازار 2014\tکوردستان, هەواڵ 85 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبێهزاد خۆشحاڵی نووسەرو چالاكی سیاسی ماوەیەك لەوەپێش بە تۆمەتی راگرتنی 100 گرەم مادەی هۆشبەر لە لایەن دەزگای ئاسایشی سلێمانی دەسبەسەرو راپێچی زیندان كرا. ناوبراو لەو ماوەدا چەندین جار ئەو تۆمەتەی رەتكردوتەوە‌و رایگەیاندووە هیچ پەیوەندیەكی بەو پرسەوە نیە.\nناوبراو بە روونكردنەوەیەك كە وێنەیەكی بە دەست زاگرۆس پۆست گەیشتووە بە راگەیاندنی مانگرتن لە خواردنی، باس لەوە دەكات هەموو ئەو تۆمەتانەی خراوەتە پاڵی بە تەواوی بێ بنەما بووە.\nئەمەش دەقی روونكردنەوەكەیەتی\nهەر وەک ئاگادارن ، ماوەی زیاتر لە ٤٠ شەوە لە لایەن ئاسایشی سلێمانیەوە بە كۆمەڵێك تاوانی بێ بنەما دەستبەسەر كراوم. ئەمە لە حالێکدایە بە داخەوە لەم ماوەیەدا ئاسایش بە هەڵسووکەوتی نەگونجاو نابەرپرسانەو … دەربارەى ئەم كەیسە، کۆتایی زۆریان هەبووە بۆ ڕوون کردنەوەی بابەتەکە. لەم ماوەیەدا لە ژێر چاودێری تایبەتی ئەمنی و نایاساییدا بووم. بۆیە سەرەڕای سپاس و پێ زانین بۆ ئەو دۆستانە کە پشتگیریان کردوە و لوتفیان هەبووە، بە هۆی ئەم چەن خاڵەی خوارەوە لە ڕێکەوتی ٨/٣/٢٠١٤ زایینیەوە بۆ پێش گرتن بەم ڕەوتە گۆماناویە ، مان گرتنی خۆم لە خواردن ڕادەگەیێنم. – داخوازیەکانم بۆ ڕوون کردنەوەی ڕووداوەکە تا ئێستا لە پشت گوێ خراوە و گێچەڵیان خستوەتە ڕەوتی یاسایی پەروەندەکە. – هەموو تاوانبارانی گرتووخانەی سلێمانی، مافی چاوپێکەوتن لەگەڵ هاوڕێیان و بنە مالەیان هەیە، ئەمە لە حاڵێكدایە بەرپرسانی ئاسایش ڕێگەی هەر شێوە ئاگاداری، چاوپێکەوتن و پەیگیری سەربەخۆی کارەکەمیان گرتووە.\nبە چەندین چاودێر لە ژوورێکی جیاوازدا ڕێگە نادەن بێجگە لە ئەحواڵپرسین باسی تر بکەین و دەڵێن بۆتان نییە پرسیار بکەن یان جواب بدەنەوە. – بە هۆی ئەوە کە داوای پارێزەرم کردوە ،پێنج ڕۆژ لە ژووری تاکەکەسی ڕایان گرتم و بۆ چەندین سەعات لە ژێر بەفردا وەستانمیان و بێ ڕێزیان پێكردم. – ڕێگەیان نەداوە پێداویستیە سەرەتاییەکانیشم بۆ بێنن و ئیزنیان نەداوە دەفتەر و قەڵەمیشم بگاتە دەست. – لە کاتێکدا کە فەحسی خوێنم لێ نەگیریاوە، لاپەڕەی جوابی فەحسێک خراوەتە پاڵم کە ئەوەش هەڵەی پزیشكی تیدایە و چەندین مادەی جۆراوجۆری تێدایە کە بە وتەی دوکتۆر و پزشکی ڕووداوێکی بێ وێنەیە و هیچ مرۆفێک ناتوانێ هاوکات ئەو مادە جۆراوجۆرانە بە کار بێنێت و ژیان بباتە سەر. هاوکات داواکاری فەحسم، زیاتر لە یەک مانگە جوابی نەگرتوە. – رۆژانی یەكەم بە ئەزیەت و ئازار دەیانویست دان بە تاوانێكی نەكردوودا بنێم و بۆ ئەو مەبەستەش هەڕەشەی ناردنەوە بۆ ئێرانیان لێ کردم. – ئیزنیان نەداوە پارێزەر و هاوڕێیانم بە شوێن پەروەندەكەم بكەون. بۆیە جیاواز لەو تاوانە وا بەسەرما سەپاوەو و دوارۆژ ڕوون دەبێتەوە ، و بە نیشانەی نا ڕەزایی دەربڕین و پێشگرتن بەم : – ئالۆزی و دەستێوەردانە جێگە پرسیارە. -بێ ڕێزی بە تاکە کەسەکان لە چوارچیوەی حکومتی هەرێم کوردی ، – سیستمی مەحکەمە و یاسا و تێڕوانینی دوور لە عەقڵ و هەڵسووکەوتی نەشیاویان، تا گەیشتن بە خواستەکانم و کۆتایی هاتن بەم باروودۆخە نامرۆڤانە ، بەردەوام دەبم لە مان گرتنم. بێهزاد خۆشحاڵی 6/3/2014 بێهزادی خوشحاڵی لەبیر نەکەین ئەم دەقە رووی لە رای گشتی، بەتایبەت رووناکبیران، نووسەران، هونەرمەندان و میدیکارانی کورد بەگشتی و رۆژهەڵاتی کوردستان بەتایبەتیە! رەنگە ئاگادار بن ماوەیەک پێش هەڵسووراوی سیاسی و نووسەر و لێکۆڵەر بێهزاد خوشحاڵی وەک لەخەبەرەکاندا هاتبوو بەتاوانی ڕاگرتنی رادەیەک(١٠٠ گرام) مادەی هۆشبەر، لە پەلامارێکی گوماناویی ئاسایشی سڵیمانی‌دا گیراوە و رەوانەی گرتووخانە کراوە.\nلەو ماوەدا هیچ زانیاریەکی جێ متمانە نە لەلایەن ئاسایش و نە لەلایەن حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران(کە بێهزاد لە چورچێوەی ئەو حێزبەدا لە باشوور گرسابوەوە) بۆ رای گستی بڵاونەکراوەتەوە. بە ناسینێک کەلە یەكیتی نیشتمانی هەمە و ئەو حیزبە بە داردەست و نۆکەری ئاڵقە لە گوێی ئیتڵاعاتی ئێران دەزانم، ئەگەری پیلانگیری و بەرێوەبردنی سناریوی ئێران بەدەستی یەکێتی لەو کەیسەی بێهزاد دا زۆر واقعی دەبینم. چارەنووسی نادیاری “مەولوود ئافەند”مان وەک ئەزموونێکی واقعی لە بەکرێگیراویی یەکێتی بۆ ئیتڵاعاتی ئێران لەبیر بێت! ئامانجی کۆماری ئیسلامی ئاشکرایە. ئەو دەسەڵاتە نەگبەتە گەر بۆی بلوێ دەست لە هیچ جەنایەتێک ناپارێزێ و یەكێتی نیشتمانی و (چەند حیزبی دیکەی باشوور)یش بۆ خۆشخزمەتی بە ئێران خاوەن هیچ پرەنسیپ و ویژدانێکی ئینسانی نین. بۆیە من وا دەبینم گەر بۆیان بلوێ، ئەگەری ڕادەست کردنەوەی بێهزاد بە ئێران دەبێ وەک مەترسیەکی جیدی لەبەرچاو بگیرێ و گەریش بۆیان نەلوا، ئەوا سیاسەتی هەمیشەیی حکوومەتی ئیران واتا بەدناو کردن و لە بازنەی سیاسەت دوورخستنەوەی چالاکان رەچاو دەکەن. گۆیا ئاسایشی سلێمانی تاوانی موعتاد بوونی داوەتە پاڵ بێهزاد. یەکەم ئەوەی بێهزاد راشکاوانە ئەو تاوانە رەد دەکاتەوە ، دووەم، گریمان شتێکی وەهاش هەبێت، موعتاد بوون تاوان نی‌یە، بەڵکە کەسی موعتاد دەبێ وەک نەخۆش چاولێبکرێ نەک تاوانبار .\nبۆیە دەسەڵاتیک گەر لەسەر بنەمای ئینسانیەت دامەرزابێت، دەبێ هەوڵی چارەسەرکردنی نەخۆشیەکەی کەسی موعتاد بێت، نەک وەک تاوانبار هەڵسوکەوت کردن و بێ‌حورمەتی و… لە هەر حاڵەتێکدا ئەرکی ئێمەیە کە بۆ روونکردنەوەی ڕاستیەکان و بەتایبەت خاوەنداریەتی لە تێکۆشەرێکی هاونیشتمانیمان و پووچەڵ کردنەوەی هەرچەشنە ئەگەرێکی رادەستکردنەوەی بێهزاد بە ئێران، هەموو ئیمکان و توانامان وەگەڕ خەین. لەو بوارەدا ئێمە دەتوانین نامەیا نامەگەلیەکی سەرئاواڵە ئاراستەی دەسەڵاتدارانی یەکێتی نیشتمانی ، سەرۆکی حکوومەتی هەرێم، سەرکردایەتی یەكیتی، پارتی، گۆڕان و حێزبە پێشکەوتنخواەکانی باشووڕ(ئەگەر هەبن) بکەین . هەروەها نامەیەکی ئاواڵە ئاراستەی سەرکردایەتی حێزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران و رێبەرەکەی(رێزدار عەبدوڵا موهتەدی) بکەین و لە راستەوخۆ بەرپرس بوونی پاراستنی گیانی بیهزاد ئاگاداری بکەیەنەوە و خوازیاری هەوڵدان بۆ روون کردنەوەی چارەنووسی بێهزاد و هەڵسوکەوتی شەفاف لەو بوارە بین. هەروەها ناوەندە جیهانی‌یەکانی مافی مرۆڤ و وڵاتانی ئورووپایی، ئامریکا و راگەیەنەرە گشتی‌یەکانی ناوخۆیی و دەرەوە و هەروەها ڕاگەیەنەرە جیهانی‌یەکان لە کیشەی بێهزاد ئاگادار بکەینەوە. پێشنیار دەکەم هەرکام لەو نامەگەلە لە راگەیەنەرەکان و تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان بڵاو بنەوە و رێگە بدرێ کە هەرکەس یا لایەنێک لەسەرناوەرۆکی کۆک بوو، ئیمزای بکات. پاشان هەرچەند ماوەیەک(نامەکە بە ئیمزای لێزاد بوەوە) بنێردرێت بۆ لایەنی پێوەندیدار. بێگومان لە سەر کەیسی بێهزاد رووناکبیر و نووسەر و رۆژنامەوانی سەربەخۆ (هەروەها نووسەر و هونەرمەند و میدیاکاری نائیدئولۆژیکی حیزبەکان) بەرپرسایەتیان دەکەوێتە ئەستۆ و هەرچەشنە بێ‌تەفاوەت بوونێک، ئەگەری ئەوەی هەیە کە گەر لەداهاتوودا هەرکام لە ئیمە تووشی گرفتێک بین، کەس لامان لێنەکاتەوە. لەکاتێکدا کۆمەلگەی مرۆڤایەتی بە هاوخەمی و هاوکاریی و یارمەتیدانی یەکتر لەکاتی پیویست و تەنگانەدا ،مانای مرۆڤایەتی خۆی دەبێت.\nبێهزاد ئێستە کەسی نی‌یە و تەنیا کەسی دەبێ ئێمە بین! پێشنیارم ئەوەیە چەند رووناکبیرێکی لاو و هەڵسوور خۆیان کۆمیتەیەک بۆ راپەڕاندنی ئەو خاڵانەی کە باسکرا پێک بێنن. لەگەڵ رێزم رۆژنامەوانی سەربەخۆ خەلیل غەزەڵی، رونکردنەوەیەکی “بێهزاد خوشحاڵی” لە زیندانی دەسەڵاتی کوردی‌یەوە هەر وەک ئاگادارن ، ماوەی زیاتر لە ٤٠ شەوە لە لایەن ئاسایشی سلێمانیەوە بە كۆمەڵێك تاوانی بێ بنەما دەستبەسەر كراوم. ئەمە لە حالێکدایە بە داخەوە لەم ماوەیەدا ئاسایش بە هەڵسووکەوتی نەگونجاو نابەرپرسانەو … دەربارەى ئەم كەیسە، کۆتایی زۆریان هەبووە بۆ ڕوون کردنەوەی بابەتەکە. لەم ماوەیەدا لە ژێر چاودێری تایبەتی ئەمنی و نایاساییدا بووم. بۆیە سەرەڕای سپاس و پێ زانین بۆ ئەو دۆستانە کە پشتگیریان کردوە و لوتفیان هەبووە، بە هۆی ئەم چەن خاڵەی خوارەوە لە ڕێکەوتی ٨/٣/٢٠١٤ زایینیەوە بۆ پێش گرتن بەم ڕەوتە گۆماناویە ، مان گرتنی خۆم لە خواردن ڕادەگەیێنم. – داخوازیەکانم بۆ ڕوون کردنەوەی ڕووداوەکە تا ئێستا لە پشت گوێ خراوە و گێچەڵیان خستوەتە ڕەوتی یاسایی پەروەندەکە. – هەموو تاوانبارانی گرتووخانەی سلێمانی، مافی چاوپێکەوتن لەگەڵ هاوڕێیان و بنە مالەیان هەیە، ئەمە لە حاڵێكدایە بەرپرسانی ئاسایش ڕێگەی هەر شێوە ئاگاداری، چاوپێکەوتن و پەیگیری سەربەخۆی کارەکەمیان گرتووە. بە چەندین چاودێر لە ژوورێکی جیاوازدا ڕێگە نادەن بێجگە لە ئەحواڵپرسین باسی تر بکەین و دەڵێن بۆتان نییە پرسیار بکەن یان جواب بدەنەوە. – بە هۆی ئەوە کە داوای پارێزەرم کردوە ،پێنج ڕۆژ لە ژووری تاکەکەسی ڕایان گرتم و بۆ چەندین سەعات لە ژێر بەفردا وەستانمیان و بێ ڕێزیان پێكردم. – ڕێگەیان نەداوە پێداویستیە سەرەتاییەکانیشم بۆ بێنن و ئیزنیان نەداوە دەفتەر و قەڵەمیشم بگاتە دەست.\n– لە کاتێکدا کە فەحسی خوێنم لێ نەگیریاوە، لاپەڕەی جوابی فەحسێک خراوەتە پاڵم کە ئەوەش هەڵەی پزیشكی تیدایە و چەندین مادەی جۆراوجۆری تێدایە کە بە وتەی دوکتۆر و پزشکی ڕووداوێکی بێ وێنەیە و هیچ مرۆفێک ناتوانێ هاوکات ئەو مادە جۆراوجۆرانە بە کار بێنێت و ژیان بباتە سەر. هاوکات داواکاری فەحسم، زیاتر لە یەک مانگە جوابی نەگرتوە. – رۆژانی یەكەم بە ئەزیەت و ئازار دەیانویست دان بە تاوانێكی نەكردوودا بنێم و بۆ ئەو مەبەستەش هەڕەشەی ناردنەوە بۆ ئێرانیان لێ کردم. – ئیزنیان نەداوە پارێزەر و هاوڕێیانم بە شوێن پەروەندەكەم بكەون. بۆیە جیاواز لەو تاوانە وا بەسەرما سەپاوەو و دوارۆژ ڕوون دەبێتەوە ، و بە نیشانەی نا ڕەزایی دەربڕین و پێشگرتن بەم : – ئالۆزی و دەستێوەردانە جێگە پرسیارە. -بێ ڕێزی بە تاکە کەسەکان لە چوارچیوەی حکومتی هەرێم کوردی ، – سیستمی مەحکەمە و یاسا و تێڕوانینی دوور لە عەقڵ و هەڵسووکەوتی نەشیاویان، تا گەیشتن بە خواستەکانم و کۆتایی هاتن بەم باروودۆخە نامرۆڤانە ، بەردەوام دەبم لە مان گرتنم. بێهزاد خۆشحاڵی 6/3/2014


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: عیلم و تەکنۆلوژی\n10 Oct, 2010| 1\nDrupal 7.0 beta 1 Released\nهیوادارین لە ماوەیەکی کورتدا کوردئایتیگرووپیش ئەم وەشانەی دروپاڵ بەکاربهێنێت کە گوڕانکارییەکی بەرچاوی تێدا کراوە.\nzandy10 Oct, 2010\nئەمڕۆ یەکشەممە وەشانێکی نوێی ئوبونتو وەشێنرا.\nبەپێی هەندێک سەرچاوە کە تاقییانکردۆتەوە بەباشترین وەشانی ئوبونتو هەژمارییان کردووە ، لەم وەشانەدا گرنگی بە کەم بەکاربردنی بیرگەو فراوانکردنی پشتگیری مۆبایل و باشترپشگیری ئەو لاپتۆپانەی پیشانگەرەکانیان بچوکن و پێشاندانیان بە شێوەیەکی باشتر.\nهەروەها بواردان بە بەرزکردنەوەو پاشەکەوتکردنی پەڕگە لە نێت بەخۆڕایی " Drop box" تا قەبارەی ٢ گیگابایت و زیادکردنی پشتگیری لێدانی موزیک لە نێت بۆ هەردوو ئایفۆن و ئەندرۆید ، بەڵام ئەم کردارەیان بە خۆڕایی نییە.\nکردارێکی تری گرنگ ، پشتگیری کردنی تەواوی ساوپەردە (تەچ) بۆ ئەو ئامێرانەی کە ئەم کردارەیان تێدایە.\nدەتــتوانن هەردوو وەشانی ئوبونتو ٣٢ بیت و ٦٤بیت لەم بەستەرە دابگرن\nWindows Phone 7 بڵاوکرایەوە.\nzandy11 Oct, 2010\nئەم ئێوارەیە مایکرۆسۆفت بەفەرمی سیستەمی کارگێڕی ویندۆز فۆنی ٧ی بڵاوکردەوە بۆ ڕکابەری ئەپڵ و ئەندرۆیدی گــوگڵ.\nلەهەمان کاتتدا هەردوو کۆمپانیای LG و HTC مۆبایلی نوێیان بڵاوکردەوە کە ئەم سیستەمەی لەخۆگرتوو، هەروەها کۆمپانیای سامسۆنگ لە ئاییندەیەکی نزیکدا ، جۆرە مۆبایلێکی نوێ کە هەمان سیستەمی Windows Phone7 لەخۆدەگرێت دەخاتە بازاڕەوە.\nکۆمپانیای LG ئەمڕۆ یەکەم مۆبایلی بەناوی “LG Optimus 7 “ دابەزاند، بە وتەی خۆیان شان بەشانی پێشخەرانی مایکرۆسۆفت کاریان کردووە بۆ ئەوەی مۆبایلێکی تەواو گونجاو لەگەڵ ویندۆز فۆن ٧ بەرهەم بهێنن و ئاسان بێت لە بەکارهێناندا.\nئەم مۆبایلە کرداری Wi-Fi و DLNA تێدایە کە ڕێگە دەدات بە بەکارهێنەرانی بەشێوەی بێسیم دەستیانبگاتە پەڕەگەکانی ڕەنگاڵە لە لاپتۆپ و کۆمپیوتەری کەسیی دا.\nکردارێکی گرنگ و سەرنج ڕاکێشی تر، کرداری دەنگ بۆ تێکستە، هەروەها بەکارهێنەرانی دەتوانن تێکست لە فەیسبووک و تویتەر دا بخوێننەوە و پشتگیری پۆستی ئەلکترۆنی و چاتیش دەکات.\nئەم تەلەفۆنە پیشاندەرەکەی ٣،٨ ئینج پانەو کامیراکەی ٥ ملیۆن پیکسڵە و ڕووناکی LED و ڤیدیۆ دەگرێت بە HD ی ٧٢٠ پ.\nوە بیرگەی ١٦ گیگابایت هەیەو پاتریەکی ١٥٠٠ mAh ی بەهێزی لەگەڵدایە.\nمۆبایلی دووەم “HTC Trophy “ کەهەمان سیستەمی کارپێکردن و چارسەرکەرێکی1 Ghz و ٥٧٦ م. ب ڕام و ٨ گ.ب بیرگە بۆ وینەو موزیک وە پیشاندەرەکەی بەهەمان شێوە ٣،٨ ئینجە و ڕووناکی LED و کێشی١٤٠ گرامە و ڤیدیۆ دەگرێت بە قەبارەی ٧٢٠ پ .\nFM و ڕادیۆ و دانشین “بلوتوث” وەشانی ٢.١ تێدایە.\nمۆبایلی سێیەم “HTC Mozart “ ئەمیش چارەسەرکەرەکەی 1 Ghz و پیشاندەرەکەی ٣،٧ ئینج و کامیرەیەکی ٨ مێگاپیکسەڵی هەیە و ١٣٠ گرامەوە ڤیدیۆ دەگرێت بەقەبارەی ٤٨٠x٨٠٠ .\nدەتوانن پرۆسەی نمایشکردنەکە بڤیدیۆ لە خوارەوە ببینن\nبەرهەم هێنانى Nokia C7\nئامانج11 Oct, 2010\nماوەى زۆر نییە Nokia N8 بڵاوکراوەتەوە،لە دواى ئەم جۆرە مۆبایلە کۆمپانیاى نۆکیا جۆرێکى ترى بەرهەم هێنا بەناوی Nokia C7 ئەم جۆریان کەمێک لە Nokia N8 دەچێت و سیستەمى کارپێکردنى Symbian^3 لە سەرە و کامێراکەى megapixel 8 ـە،بیرگە 8 GB پشتگیرى ٣٢ گێگابایت بیرگەى دەرەکى دەکات بواری فراوانکردنی هەیە تا ٤٠ گێگابایت، لەگەڵ کۆمەڵێک کراداری تر :)،\nبینیینى زانیارى زۆرتر دەربارەى کرادارەکانی ئەم مۆبایلە،\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۷/۲۰/۱۳۸۹ ۰۸:۵۵:۰۰ بعدازظهر