ئوسترالیا هێرشە ئاسمانییەکانی لە سوریا ڕاگرت – كوردى پۆست\nhivaykurd.com\tئوسترالیا هێرشە ئاسمانییەکانی لە سوریا ڕاگرت\t20/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tرامیار عثمان\nئوسترالیا کە یەکێکە لە وڵاتانی بەشداربووی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی دژی داعش، بە شێوەیەکی کاتی هێرشە ئاسمانیەکانی لە سوریا ڕاگرت، دوای ئەوەی ڕوسیا هۆشداریدا لە ئەگەری ئەوەی فڕۆکەکانی هاوپەیمانان بە ئامانج بگرێت.\nوەزارەتی بەرگری ئوسترالیا لەبەیانامەیەکدا بڵاویکردەوە “هێزی بەرگری ئوستورالیا بۆ خۆپاراستن، ئۆپراسیۆنەکانی بەشێوەیەکی کاتی لە سوریا ڕاگرتووە”.\nوەزارەتەکە ڕایگەیاندووە “بەهۆی ئەو هەڕەشانەی کە هەیە، بەشێوەیەکی بەردەوام پێداچونەوە بە چۆنیەتی خۆپاراستنی هێزەکانمان دەکەین و وەزارەتەکەش لە نزیکەوە چاودێری دۆخی ئاسمانی سوریا دەکات، بەڵام هێرشە ئاسمانیەکانی ئوسترالیا لە عێراق هەروەکو پێشتر بەردەوامدەبێت”.\nئەمەش دوای ئەوەدێت، وەزارەتی بەرگری ڕوسیا ڕایگەیاند، هەر فرۆکەیەک لە ئاسمانی هێزەکانی سوریا و هاوپەیمانانی بسوڕێتەوە دەکرێتە ئامانج و دەخرێتە خوارەوە.\nبەرپرسانی سەربازی ڕوسیا ڕایانگەیاندووە لە ئێستادا هەمانگی سەربازیان لەگەڵ ئەمریکا لە سوریا وەستاندووە و لەو بارەشەوە گفتوگۆ دەکرێت.\nThe post ئوسترالیا هێرشە ئاسمانییەکانی لە سوریا ڕاگرت appeared first on هيوای کۆرد.\nئوسترالیا هێرشە ئاسمانییەکانی لە سوریا ڕاگرت\tڕێدۆزیی بابەت\nبابه‌تی پێشووئوسترالیا هێرشە ئاسمانییەکانی لە سوریا ڕاگرتبابه‌تی داهاتوولێدوانی سەرۆکوەزیرانی تورکیا لەبارەی قەتەر وه‌ڵامدانه‌وه هەڵوەشاندنەوەی وەڵام\tEnter your comment here...


(33) ساڵ لەمەو پێش – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » (33) ساڵ لەمەو پێش\n(33) ساڵ لەمەو پێش\nدوای تێكچوونەوەی مفاوەزاتەكەی ساڵی ١٩٨٥، حكومەت لێرە و لەوێ كەوتنە گرتنی كەسوكاری پێشمەرگە (خوا هەڵناگرێت لەمەشدا هەر كوردە حەیاتەكە چاوساغی ئەكرد).ماڵی ئێمەش وەك چەندین ماڵی تر ڕامانكرد و چووینە ئەو شوێنانەی بە ناوچە ئازادكراوەكان لە قەڵەم ئەدرا و لە گوندی «دێلێژە» گیرساینەوە و داڵدە دراین، هەندێك ماڵ پێش ئێمە هاتبوون، هەندێكی دی دواتر.\nماڵێك لەو ماڵانە لە «كەركوك»ەوە هاتبوون، ماڵی مام كەریم بوو، خانەوادەی مام كەریم هەر بەتەواوی كەوتبوونە ناو كورەی شۆڕشەوە، پێش هاتنیان چەندانجار زیندانی كرابوون، مام كەریم یادی بەخێر باوكی چوار كوڕە پێشمەرگە بوو.. كاك عادل، كاك عەدنان، كاك پۆڵا، كاك ئیحسان.\nهەموو ئەوانەی لە زێد و شوێنی خۆیان هەڵئەكەنرێن و لە جێگەیەكی كە بەیەك ئاشنا ئەبن، دۆستایەتی و خۆشەویستییەكی سەیر و لە پڕیان لا دروست ئەبێت، بەو كلۆجە باوكم و مام كەریم( كە هەردووكیان بە ڕەحمەت چوون) برادەرایەتی و نێوانیان گەلێك خۆش بوو.\nئێوارەیەكی درەنگی مانگی ١٢ی ساڵی ١٩٨٥ هەواڵێك گەیشتە «دێلێژه» كە كاك عادلی مام كەریم لە تۆپ بارانكردنەكەی «سەرگەڵو» شەهید بووە.\nكاك عادل لێپرسراوی كۆمەڵایەتی كەرتی ٢ی بازیان بوو، خێزاندار بوو، هەر لەو حەوشەیەی ماڵی مام كەریمی باوكی بوو، خاوەنی چوار كیژی خنجێلانە و وردیلە بوو.\nكێ ئەم هەواڵە بە مالی مام كەریم بگەیەنێت؟\nمام كەریم هاتە ماڵی ئێمە و لە كۆبوونەوەی ئەو حەشاماتە ئەیزانی شتێك ڕوویداوە، بەڵام چۆنێتی ڕووداوەكەی نەئەزانی، بیستی.\nتەنانەت تكای ئەوە بوو تەرمەكەی كاك عادل هەر لە «سەرگەڵوو» ئەسپاردە بكرێ، بە قەولی ئەو لە كاتی هێنانەوە و پەڕینەوەی جەنازەكەیدا ( هەڵبەت زۆرتر لەسەر پشتی وڵاغ ئەنجام ئەدرا) كوڕی هیچ كەسێك تووشی چوورتم نەبێ، ئەوەی مكوڕبوو لە هێنانەوەی، دایكی شەهید عادل (یاسەمین خان) بوو.\nشەهید عادل هێنرایەوە و لە»دێلێژه»بە خاك سپێردرا، تا ئێستاش ئارامگاكەی لەوێیە.\nبەیانییەكی زۆر زووی سەرەتای مانگی دووەمی ساڵی ١٩٨٦، لە دەرگای ماڵمان درا، دەبوو بمانزانیبا بێ مەڵامەت نییە، داچڵەكاین، باوكم وتی:یا حافظ.\nدوو پێشمەرگەی ناوچەی گەرمیان بوون، فەرموومان لێكردن، وتیان:- مام مستەفا، ئیحسانی كوڕی مام كەریم شەهید بووە و جەنازەكەیمان هێناوەتەوە، ئەوەتا لە مزگەوتەكەیە، بەڵكو بە مام كەریم بڵێیت!.\nباوكم بە دڵی پڕ و بە حیرسەوە وتی: وەڵا خەبەرەكەتان ئەوەنە خۆشە، هەر ئێستا بچم لە خەو هەڵیسێنم ئەو مژدەیەی بەمێ!.\nلەسەروەختی شۆردنی تەرمەكەی، كەوتنە هەڵكەندنی گۆڕێك لە پەنای ئارامگاكەی شەهید عادلی برای.\nخەبەر گەیشتە ماڵی مام كەریم كە گۆڕ لە پەنای شەهید عادل هەڵدەكەنن.\nدایكی وتبووی:ئەو جێگەیەم بۆ خۆم داناوە، نا هێڵم كەسی تری لێ بنێژرێت، ئەو لە كوێ ئەیزانی كە ئیحسانی كوڕی، پاش (٥٥)ڕۆژ بەسەر شەهیدبوونی عادلی برایدا، لەو شوێنەدا ئەنێژرێت!.\n*وێنەكەم لە واڵی كاك پۆڵای مام كەریم وەرگرتووە.


ئەو هەرچییەكبێ، لە هەموو حاڵەتێکا تۆ هەر گاڵتەی پێئەکەیت و هەر جوێن و ڕقی بەسەرا ئەبارێنیت. دەی لێرەدا خەلەلەکە تۆیت نەك ئەو. کێشەکە تەنیا نەبوونی سەقافەتی یەکترقبوڵکردنە لای تۆوە، نەك جۆری جەهلەکەی ئەو. چونکە جەهلی ئەو هەرچییەکبێ و هەرچۆنێکبێ "ئەگەر بۆ خۆیەتی"، هێشتا هەر بچوکترە لە جەهلەکەی تۆ بە پێکەوەژیان و یەکترقبوڵکردن، کە هەر بۆ خۆت نیەو بۆ گیانی ئەویشە!\nڕەنگی ئەو هەرچییەکبێ، کاتێ ڕەنگی تۆ ناسڕێتەوە، ئەو بەشێکە لە ڕەنگاوڕەنگی و جوانیی دنیا. بەڵام کاتێ تۆ بە بیانووی جوانکردنی دنیاوە، ڕەنگی ئەو بسڕیتەوەو بتەوێ لە وێنەکە دەریکەیت، لەڕاستیدا ئەمەیانە کە ناشرینەو تێکدانی هارمۆنی دنیایە!\nتۆ وا لە پێشکەوتن و نوێگەری گەیشتوویت، کە ئەو وەکو تۆبێت، یەعنی کە خۆی نەبێ و ببێ بە تۆ. دەی لێرەدا کۆنەپەرستییە شەخسییە بێوەیەکەی ئەو کێشەکە نیە. تازەپەرستییە شمولی و شەڕەنگێزەکەی تۆ کێشەیە. چونکە ئەو نەهاتووە تۆ بکا بە دەروێش، تۆ هاتووی ئەو بکەی بە خۆت. ئەو نەهاتووە شمشێرەکەی لە تۆ بدا، تۆیت بێڕەحمانە شمشێرەکەی زمانت لەو ئەدەیت!\nهەموو فۆڕمەکانی ناهۆشیاری و گەمژەکردن و دیلکردنی ئینسان شایەنی ڕەخنەو قسەلەسەرکردنن. بەڵام قسەیەك کە ڕەچاوی یەکترقبوڵکردن بکاو سەرنەکێشێ بۆ سڕێنەوە. چونکە کە چویتە ناوچەی سڕینەوە، ئیتر لە خەتی ڕەخنە لاتداوەو تۆش دیل و گەمژەو دەروێشی فکرەکەی خۆتیت. لێرەشدا ئەوەی کە پێویستی بە هیمەتی هۆشیاریی و ئازادبوونە لەلایەن تۆوە، خۆتیت نەك ئەو!\nهەموومان بەجۆرێك لە جۆرەکان دەروێشین و هەمووشمان پێویستمان بە هۆشیاریی و ئازادبوونە. (بەڵام هۆشیاریی بە بت و دۆگماکەی خۆت. ئازادبوون لە بت و دۆگماکەی خۆت.) نەکئەوەی خۆت عەقڵدۆگمایەکبیت و گەڕ لە دۆگمای ئەوانیتر بئاڵێنیت! نەكئەوەی خۆت، تا ئەوپەڕی تەقدیس بتی خۆت تەقدیسکەیت و خەریکی شکاندنی بتی ئەوانیتربیت! نەكئەوەی خۆت، تا بینەقاقات لە ئایدۆلۆژیایەکا چەقیبێت و بەتەمابیت ئەوانیتر ئازادو هۆشیاربکەیتەوە!\nئەو شەڕەی لەگەڵ بتی ئەویتر ئەیکەیت شەڕە لەپێناو بتەکەی خۆت نەك شەڕی ئازادی. شەڕی زیاترکۆیلەبوونە نەك شەڕی ئازادبوون. ئاخر کە لە بتی ئەویتر ئەدەیت، لێرەدا هەم بتی خۆتت فەرامۆشکردوە، هەم ئەویش ئەخەی بەڕقاو دەمارگیرتری ئەکەیت لەسەر بتەکەی خۆی. یەعنی بەم شەڕە ئێمە هەردو بتەکە ئەپارێزین و خۆمان بەرئەبینە یەکتریی. (ئا ئەمەیە کە هەمیشە ئێمە لەگەڵ یەکتردا ئەیکەین و ناویشمان ناوە ئازادیخوازی و شەڕی ئازادی)!\nلەڕاستیدا تا شەڕەکانت لەگەڵ ئەودابێ و لەدەرەوەی خۆتدابێ، تۆ هێشتا لەناو کۆیلەییدایت. ئازادبوونی تۆ لەوێوە دەستپێئەکات، کە شەڕەکانت بهێنیتە ناو خۆت و لێرەدا ئیتر، هەم تۆ بیرێك لە بتی خۆت ئەکەیتەوەو هەم بوارێك بەویش ئەدەیت بیرێك لە بتی خۆی بکاتەوە. لەبری شەڕیش هەردوکتان ئەکەونە ناو ئاشتی و ئازادییەوە!\nهۆشیاریی سڕینەوەی هیچ ڕەنگێك نیە، بەڵکو سڕینەوەی "فکری سڕینەوەیە" لەناو هەموو ڕەنگەکانداو لە بەرژەوەندی پێکەوەژیان.\nهۆشیاریی سڕینەوەی هیچ شتێکی دەرەوەی تۆ نیە. سڕینەوەی ڕق و بتی ناو خۆتە. ئاخر کە بتت هەبوو ڕقت ئەبێ و کە ڕقت هەبوو عەقڵت نابێ و کە عەقڵت نەبوو ئەکەویتە ناو جەهلەوەو کە چویتە ناو جەهلەوە ئیتر تۆ خۆت لەناو کۆیلەییدایت و بەکەڵکی ئازادکردنی ئەو نایەیت!\nئازادبوون سڕینەوەی هیچ ڕەنگێك نیە، تەنیا سڕینەوەی "حەزی سرینەوەیە" لەناو خۆتداو ئازادبوونتە لە کۆتی ئەم حەزە، کە هەمیشە لە جەهل فریوی ئایدۆلۆژیاوە دێ و تۆ وائەزانیت لە هۆشیارییەوە هاتووە!\nژیانیش خودی پێکەوەژیانەو ئێمە تا نەگەین بە پێکەوەژیان ناگەین بە ژیان. پێکەوەژیانیش لە یەکترقبوڵکردنەوە دێ و یەکترقبوڵکردنیش بەگدانانە بۆ لای خۆت و وازهێنانە لەو.\nئەوقبوڵکردن لە خۆتقبوڵکردنەوە دێت. تۆ تا لە دەرەوەی خۆتدابیت، هێشتا خۆتت قبوڵنەکردوە، بۆیە ئەویش قبوڵناکەیت!\nکە گەڕایتەوە ناو خۆت، ئیتر لەوە تێئەگەیت کە تۆ هەر بەقەت خۆتیت نەك بەقەت هەموو وێنەکە، بۆیە ئەویش قبوڵئەکەیت و دەس لە سڕینەوەی هەڵئەگریت. بەپێچەوانەوە تا لە دەرەوەی خۆتدابیت، ئیتر خۆتت لێئەبێ بە هەموو وێنەکە، بۆیە هەوڵی سرێنەوەی ئەو ئەدەیت.\nهۆشیاریی لەناو خۆتدایەو هەر بۆ ناوەوەش ئەتهێنێتەوە. ئایدۆلۆژیا لە دەرەوەدایەو هەر بۆ دەرەوەش ئەتبا.\nئێمە بەقەت نان و ئاو پێویستمان بە بیرکردنەوەی ڕەخنەییە، بیرکردنەوەی ڕەخنەییش ئەگەر نیشانەیەکی هەبێت، هەر ئەوەیە کە ڕقاوی و برینارکەرو شەڕەنگێز نیە. هەرئەوەیە کە بۆ ڕۆشنکردنەوەی حەقیقەتێکە نەك بۆ ڕەشکردنی شتێك. هەر ئەوەیە کە بۆ هەموومانەو بۆ پێکەوەژیانە، نەك بۆ شەڕو بردنەوەی ئەم و دۆڕانی ئەو.\nڕەخنەی زۆر بەجێتان لێگیرا کە دروست و پێویستبوون، بەڵام سوکایەتی زۆریشتان پێکرا کە نابەجێیە ئەو قسانە بە هەر مرۆڤێک یان بە هەر پێکهاتەیەکی کۆمەڵگا بوترێ.\nئینجا بەرامبەر ئەو هەموو سوکایەتییەکەی کە پێتان کرا، من لە ئێستاوە تاکو سێ ڕۆژی تەعزێکەتان تەواوئەبێ، دەروێشی تەکێ و تەریقەتی ئێوەم.\nئاخر ئەم چەن ڕۆژە، نادەروێشێکم نەبینی قسەتان پێبڵێ، هەرچی تانەی لە ئێوەدا، خۆی بەجۆرێكی تر دەروێشەو فەرقەکە هەر ئەوەیە، ئێوە دەروێشی ڕاستگۆو بێ مەسڵەحەتن لەسەر تەریقەتی خۆتان. بەڵام ئەوان دەروێشی مەسڵەحەتچی و درۆزنن لەسەر تەریقەتی خۆیان. ئێوە هەرچی ئەکەن لە دڵسافی خۆتانەوەیە، بەڵام بەداخەوە زۆرێك لەو قسانەی کە پێتان وترا لە دڵڕەشییەوەبوو!


(ڕەوانەکراوە لە راستیەوە)\nیەکەم پرسیارێ کە سەر بەرز ئەکاتەوە ئەوەیە کە دروستی چییە؟ کاتێ باوەڕ یا وتەیەک بە دروست ئەزانین، خەریکین چ تایبەتمەندییەک ئەخەینە پاڵی؟ پێش وەڵامدانەوە، ئەبێ دوو جۆر پرسیار لە بابەت دروستییەوە لێک ھەڵاوێرین. ھەندێ جار ئەپرسین دروستی چییە و مەبەستمان ئەوەیە کە «چییەتی» ی بناسین، واتە سەرجەم ئەو خسڵەتانەی کە ئەیناسێنێ و دەری ئەخا کە چییە. ھەندێ جاریش ئەپرسین کە چ شتێ دروستە و، مەبەستمان ئەوەیە کە ئەو باوەڕانە یا ئەو وتانە کە دروستن کامانەن. فەیلەسووفان خۆیان بە پرسیاری یەکەمەوە سەرقاڵ ئەکەن و زانایان بە پرسیاری دووەمەوە. زانایان بە دوای ئەوەوەن کە بابەتە دروستەکانی بواری تایبەتیی خۆیان بدۆزنەوە، لە حاڵێکدا فەیلەسووفان ئەیانەوێ چییەتیی دروستی ئاشکرا بکەن و لەپاڵ درانی تایبەتمەندیی «دروست» بە باوەڕەکان و وتەکان ڕوون بکەنەوە.\nتیۆریی ھاودەقی لە کۆنترین و باوترین تیۆرییەکانی دروستییە، بەڵام لەگەڵ چەن کێشەیەک ڕووبەڕووە کە یەکێکی ناڕوونییە لە چەمکانی واقیع و ھاودەقیدا، بەتایبەت لە حاڵەتگەلێکدا کە جگە لە بڕێ زانیاری و بەڵگە و بیروبڕوا ھیچ واقیعێکی سەربەخۆ لە بەر دەستدا نییە، وەک ڕووداوەکانی ڕابردوو، یا ئەو کاروبارانەی سەربە دادوەری و یاسان، وە ھەروەھا ئەو بوارانەی کە ئەپەرژێنە سەر چەمکانی تیۆریکی ڕووتدا، وەک لۆژیک و ماتماتیک و فیزیکی تیۆریک. دەرککردنی دەقاودەق ھاتنەوەی قەزییەکانی ئەم بوارە زانستییانە لەگەڵ واقیعدا، بە پێچەوانەی وتەگەلێ وەک «بەفر سپییە»، بە تاقیکردنەوە و بۆڕوانینی سادە و ساکار ناکرێ. ژمارەیەک لە فەیلەسووفان بۆ وەڵامدانەوە بەم کێشانە تیۆرییەکی ئاڵتەرناتیڤیان پێشکەش کردووە کە پێی ئەوترێ تیۆریی یەکانگیری.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕاستی&oldid=726169»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٢٩ی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


”ئەوەی مافی بەشداریكردنی نییە، توركیایە” : چاوی گەل\nنوێنەری پەیەدە لە هەرێمی كوردستان رایدەگەیەنیت؛ هێزەكانی سوریای دیموكراتی، پێشەنگترین هێزن بۆ بەشداریكردن لە ئۆپەراسیۆنی رققە و ئەوەى مافى بەشداریکردنى نییە هێزەکانى تورکیایە.\nغەریب حەسۆ، نوێنەری پەیەدە لە هەرێمی كوردستان، لەبارەى شەڕى ئازادکردنەوەى رققە و رۆڵى کورد تێیدا دەڵێت:”بۆ رزگاركردنەوەی موسڵ و رققە، دەبێت هێزە كوردییەكان رێكکەوتنی سیاسی و سەربازییان هەبێت و هێزەكانی سوریای دیموكراتیش پێشەنگترین هێزن بۆ بەشداریكردن لە ئۆپەراسیۆنی کۆنتڕۆڵکردنى رققە، چونكە نوێنەری زۆربەی پێكهاتەكانی سوریای تێدایە”.\nسەبارەت بەوەى کە توركیا دەیەوێت هێزەكانی سوریای دیموكراتی و بەتایبەت کورد بەشداریی رزگاركردنەوەی رققە نەكەن، حەسۆ دەڵێت: “ئەوەی مافی بەشداریكردنی ئۆپەراسیۆنەكەی نییە توركیا خۆیەتی”.\nئەوە لەکاتێکدایە کە پێشتر بن عەلی یەڵدرم سەرۆك وەزیرانی توركیا ئاماژە بەوەکرد؛ وڵاتەكەی بەشداریی پرۆسەی كۆنترۆڵكردنەوەی شاری رققەی سوریا ناكات، ئەگەر شەڕڤانانی كورد تێیدا بەشدار بن، وتیشی “پرۆسەكە بە سەرۆكایەتی ئەمەریكا بەڕێوەدەچێت، هەركات رێگری لە بەشداریی یەپەگە و پەیەدە بكرێت، ئەوا ئەنكەرەش بەشدار دەبێت”.\nپێشتریش ساڵح موسلیم سەرۆكی پارتی یەكێتی دیموكرات (پەیەدە) وتى:”ئەگەر توركیا بەشداریی شەڕی كۆنترۆڵكردنەوەی رققە بكات، ئێمە بەشداری ناكەین”، لاى خۆیەوە ئەمەریكا جەختى کردەوە کە شەڕڤانانی كورد بەشداریی لەو شەڕەدا دەكەن.


لابردنی تابلۆیەك لە ئوتێل فەرەح نیگەرانی لێكەوتەوە\nلابردنی تابلۆیەك كە نووسراوێكی بنەماڵەی پرۆفیسۆر جەمال نەبەزی بەسەرەوەیە لەلایەن لێپرسراوی مۆزەخانەی ئوتێل فەرەح لە شاری سلێمانی نیگەرانی لێكەوتەوە و وەك "بێ ئەمەكی" بەرامبەر بەو پرۆفیسۆرەی كورد و خانەوادەكەی لێكدەدرێتەوە.\nدڵسۆزانی دكتۆر جەمال نەبەز زانای ناوداری كۆچكردووی كورد لە راگەیەندراوێكدا كە ئاراستەی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەیی و سەرۆكی پەرلەمان و لایەنە پەیوەندیدارەكانی تریان كردووە نیگەرانی خۆیان دەردەبڕن بەرامبەر بە لێكردنەوەی تابلۆیەك لەرووكاری ئوتێل فەرەح لە شاری سلێمانی لەلایەن بەڕێوەبەری مۆزەخانەی ئوتێل فەرەحەوە.\nلە راگەیەندراوەكەدا ئاماژە بەوە كراوە، هەموو لایەك دەزانن كە ئوتێل فەرەح، لە ساڵی 2006ەوە لەلایەن بنەماڵەی زانای نێوداری كورد پڕۆفیسۆر (دكتۆر جەمال نەبەز) و سەرجەم خوشكەكانییەوە پێشكەشیان كرد بە بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری سلێمانی. ئەمەش یەكێك لە دیارییە جوانەكانە بۆ شاری سلێمانی.\nبەگوێرەی راگەیەندراوەكە "بەداخەوە هێشتا ساڵانەی ئوستاد جەمال نەبەز نەچووە، كەچی لێپرسراوی موزەخانەی ئوتێل فەرەح، بەبێ پرسیار و دوور لە یاسا ئەو تابلۆیەی لابردووە كە لەسەری نووسراوە: دیاریی دكتۆر جەمال نەبەز و بنەماڵەكەی بۆ بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری سلێمانی. لابردنی ئەو تابلۆیە بۆخۆی مانای بێ ئەمەكی هەیە سەبارەت بە ئوستاد نەبەز و بنەماڵەكەی".\nبەڕێزان/ سەرۆكی حكومەتی ھەرێمی كوردستان.\nجێگری سەرۆكی حكومەتی ھەرێمی كوردستان.\nسەرۆكی پەرلەمانی كوردستان.\nقایمقامی قەزای سلێمانی.\nكوردپەروەرانی كوردستان و دەرەوەی كوردستان.\nگشت و حزب و ڕێكخراوەكانی كوردستان و دەرەوەی كوردستان.\nسڵاوی جوانیی و تێكۆشان.\nتەلارێك لە جوانی و یادەوەریی.\nھەموو لایەك دەزانن كە ئوتێل فەرەح، لە ساڵی ٢٠٠٦ ەوە لەلایەن بنەماڵەی زانای نێوداری كورد پڕۆفیسۆر (دكتۆر جەمال نەبەز) و سەرجەم خوشكەكانییەوە پێشكەشیان كرد بە بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری سلێمانی. ئەمەش یەكێك لە دیارییە جوانەكانە بۆ شاری سلێمانی. بەڵام بەداخەوە ھێشتا ساڵانەی ئوستاد جەمال نەبەز نەچووە، كەچی لێپرسراوی موزەخانەی ئوتێل فەرەح، بەبێ پرسیار و دوور لە یاسا ئەو تابلۆیەی لابردووە كە لەسەری نووسراوە : دیاریی دكتۆر جەمال نەبەز و بنەماڵەكەی بۆ بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری سلێمانی. لابردنی ئەو تابلۆیە بۆخۆی مانای بێ ئەمەكی ھەیە سەبارەت بە ئوستاد نەبەز و بنەماڵەكەی. لێرەوە دڵسۆزانی كوردزمان و نیشتمانپەروەران ئاگادار دەكەمەوە كە ھاوكارمان بن بۆ پاراستنی ئەو یادەوەرییە جوانەی ئوستاد جەمال نەبەز و بنەماڵەكەی كە دیارییەكی گرانبەھایە بۆ شاری سلێمانی.\nدكتۆر جەمال نەبەز


نەسر: ناوەكانی پێشوو بۆ سەرۆكایەتی حكومەتی عیراق دەخرێنەوەڕوو – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/03 - 4:59 PM\nپەڕلەمانتارێكی هاوپەیمانی نەسر ڕایدەگەیەنێت، سەرلەنوێ ئەو ناوانەی لەپێشوودا بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆكی حكومەت خرابوونەڕوو، دەكەونەوە بەر باس.\nعەقیل زوبەیدی، پەڕلەمانتاری هاوپەیمانی نەسر لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندووە، “جارێكی تر ناوی هەریەك لە ئەسعەد عێدانی و عەلی شوكری و مستەفا كازمی، وەك كاندید بۆ پێكهێنانی حكومەت دەخرێنەوەڕوو”.\nبە وتەی زوبەیدی، “كۆبوونەوەی بەرهەم ساڵح لەگەڵ ژمارەیەك لە سەرۆك فراكسیۆنە سیاسییەكان لەنێوانیاندا حەیدەر عەبادی و نوری مالكی و هادی عامری، بۆ مەبەستی هەڵبژاردنی كاندیدێك بووە بۆ سەرۆكایەتی حكومەتی داهاتوو”.\nئەو پەڕلەمانتارەی هاوپەیمانی نەسر، ئاماژەی بە بوونی جموجۆڵێكی سیاسی باش كردووە بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێ لەماوەی مۆڵەتێكدا، كە بە 10 ڕۆژ دیاری كراوە.\nبەرهەم ساڵححكومەتی عیراقحەیدەر عەبادینورى مالكىهادى عامرىهاوپەیمانی نەسر


زیندان قوتابخانه‌یه‌كی تری یه‌كێتی\nسه‌رجه‌م گه‌لانی سه‌ر گۆی زه‌وی. زلهێز و بچووكتر. رزگاركراو و رزگار نه‌بوو. خاوه‌نی مێژووی تایبه‌تی خۆیانن و هه‌میشه له هه‌وڵدان بۆ بیرنه‌كردنی ئه‌و مێژووه‌یان و هێشتنه‌وه‌یان له یاده‌وه‌ریه‌كانی خۆیاندا.. وه‌ك خۆی.. له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ر به‌سه‌رهاتێك یان كاره‌ساتێك سه‌ركه‌وتنی تێدا بێت یان به پێچه‌وانه‌وه. به‌شێكه له مێژووه‌كه‌یان و حساب بۆ كردنی گه‌لان له‌لایه‌ن دۆست و دوژمنانیه‌وه له‌سه‌ر مێژووه‌كه‌یه‌تی به چاك و خراپیه‌وه.\nگه‌لی كوردیش به حوكمی دێرینی له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و هه‌ڵكه‌وتنی جیوپولتیكی نیشتمانه‌كه‌ی وه بۆ به‌رگری له نیشتمان و گه‌له‌كه‌ی، نه‌هێشتنی ئه‌و ئاسته‌نگ و به‌ربه‌ستانه‌ی كه له لایه‌ن دوژمنان و داگیركه‌رانیه‌وه زۆر نامرۆڤانه ئاڕاسته‌ی كراوه. چه‌ندین بزووتنه‌وه و شۆڕشی به‌رپاكردووه و به هه‌زاره‌ها خوێنی به‌خشیووه. كه ئێستاش به شێوه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه به‌رده‌وامه بۆ گه‌یشتن به هه‌موو ئاواته‌كانی گه‌له‌كه‌مان.\nیه‌كێتیی نیشتمانی كوردستان « له ناو ئه‌و مێژووه‌دا پانتاییه‌كی گه‌وره‌ی داگیر كردووه. له به‌رخوداندا پشكی زۆر گه‌وره‌ی به‌ركه‌وتووه و هه‌وڵیداوه به‌شی هه‌ره زۆری چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگای كورده‌واری له‌ژێر ئاڵاكه‌ی خۆیدا كۆبكاته‌وه و هانیان بدات بۆ به‌شداریكردن له خه‌بات به شێوه‌ی دیبلۆماسی و سیاسی و شۆڕش كردن هیچ نه‌بێت دڵسۆزیان بۆ گه‌له‌كه‌یان ئه‌ویش به‌و گۆڕانكاریه بنه‌ڕه‌تیه‌ی له كۆمه‌ڵگادا له رووی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیری و …هتد، له دروست بوونی باڵه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ی ماركسی لینینی كوردستان،دواجار بزووتنه‌وه و هێڵی گشتی و دواجار تریش پێكهێنانی (ی.ن.ك) وه‌ك نیمچه به‌ره‌یه‌ك.\nرێكخستن و زیندانیش له پاڵ خه‌باته‌كانی تریدا شێوه‌یه‌كی خه‌باتی سه‌رده‌مانه‌ی تری (ی.ن.ك) بوو وێستگه‌یه‌كی زۆر به‌هێز و كاریگه‌ر و پشتیوانی میلله‌ته‌كه‌مان بوو. له سه‌رده‌می خۆیدا بۆ جۆشدانه‌وه‌ی شۆڕش و پیشاندانی هه‌ڵوێستی بوێرانه ده‌توانرێت بوترێت به‌شێك له چۆكدان و حسابكردن بۆ یه‌كێتیی نیشتمانی كوردستان.. له‌لایه‌ن دۆست و دوژمنانیه‌وه.. خۆڕاگری و به ئه‌مه‌كی و چۆك دانه‌دانی زیندانیه سیاسیه‌كانی بوو.\nله زیندانه‌كاندا كه هه‌ر یه‌كه‌م قافڵه‌ی زیندانیانی سیاسی (ی.ن.ك) وه‌ك دروشمی (كه‌م ژیان و كه‌ڵ ژیان) بوو. كه ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه (خاڵه شیهاب و ئه‌نوه‌ر و زۆراب) … پێشڕه‌وایه‌تیان كرد و دواتر به‌شی هه‌ره زۆری زیندانیانی (ی.ن.ك) له‌سه‌ری ده‌ڕۆیشتن.\nلێره‌وه ده‌مه‌وێت بچمه سه‌ر یاده‌وه‌رییه‌كی زۆر مه‌زنی له‌بیركراو كه دوو جار مه‌زنه.. یه‌كێكیان بۆ یادی دامه‌زراندنی (ی.ن.ك) ئه‌نجامدرا و ئه‌وی تریش له مێژووی زیندانیاندا یه‌كه‌م جار بوو له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی دڕنده‌ترین ڕژێمدا ئه‌نجام بدرێت.. كه ده‌چێته خانه‌ی مێژووی گه‌له‌كه‌مانه‌وه. ئه‌ویش یادكردنه‌وه‌ی 12 ساڵه‌ی دامه‌زراندنی (ی.ن.ك) بوو له زیندانی گه‌وره‌ی ئه‌بوغرێب له 1/6/1987. كه ئه‌و پرۆسه‌یه پێشتر له لایه‌ن چه‌ند هه‌ڤاڵێكی (ی.ن.ك) وه به گشتی گه‌ڵاڵه كرا و بڕیاری جێبه‌جێ كردنی درا.\nناوه‌كانم بیره به‌ڵام ناینووسم. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وه ئه‌ركێكی نیشتمانی و رێكخراوه‌یی بوو له‌سه‌ر شانی هه‌موومان هاوڕێكانمان گیانی خۆیان له‌و پێناوه‌دا به قوربانی كردبوو. هه‌م نه‌وه‌ك ناوێكم له‌بیر بچێت و گله‌ییم لێبكه‌ن.\n*بڕیار بوو له 1/6 ی ئه‌و ساڵه‌دا ئه‌و یاده بكرێته‌وه واته له دامه‌زراندنی (ی.ن.ك) به‌ڵام له‌به‌ر دوو هۆ دواخرا:\nأ. یه‌كه‌میان به‌هۆی هه‌ندێ سیخوڕه‌وه سه‌ره‌داوێكی ئه‌و هه‌وڵه گه‌یشتبوو به ئه‌منی ئه‌بوغرێب بۆ ئه‌وه‌ی هێوریان بكه‌ینه‌وه و وه‌ها نیشان بدرێت هه‌وڵی له‌و جۆره نیه.\nب. دووه‌میان 10/6/1970 رۆژی دامه‌زراندنی كۆمه‌ڵه‌ی ماركسی لینینی كوردستان بوو كه ئه‌و كاته كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رانی كوردستان بوو كه رێكخراوێكی زۆر به‌هێزی ناو (ی.ن.ك) بوو. بۆ ئه‌وه‌ی هه‌م هاوڕێیانی ئێمه‌ی كۆمه‌ڵه و هه‌م هه‌موو هه‌ڤاڵێكی تری ناو (ی.ن.ك) بێبه‌ش نه‌بێت له‌و یاده مه‌زنه بۆیه له 10/6/1987 جێبه‌جێ كرا و ناونرا یادی 12 ساڵه‌ی (ی.ن.ك) بۆیه به یادی 1/6 ناوی ده‌ركرد.\nبه‌پێی بڕیاره‌كه دوای ((مه‌سگه‌ری))به‌یانی واته سه‌رژمێری به‌یانیان سه‌رجه‌م زیندانیه سیاسیه‌كانی (ی.ن.ك) ڕیشیان تاشیبوو عه‌تریان له‌خۆیاندابوو هه‌موو ته‌رمۆزه‌كان له‌جیاتی ئاو شه‌ربه‌تیان تێكرابوو. نوقڵ كڕابوو له‌لایه‌ن هه‌موو سه‌فه‌رداشێكه‌وه. واته ئه‌و كه‌سانه‌ی كه پێكه‌وه نان ده‌خۆن بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر كه‌سێك هات بۆ پیرۆزبایی شه‌ربه‌ت و نوقڵیان بده‌نێ له‌ناو ئه‌و چه‌ند كه‌سه‌ی پێكه‌وه له خێمه‌یه‌كدا بوون یان سه‌فه‌رداش بوون یه‌كێكیان مابونه‌وه له شوێنه‌كه‌ی خۆیان و ئه‌وانی تریش به كۆمه‌ڵ ده‌گه‌ڕان بۆ پیرۆزیایی كردنی یاده‌كه جگه له‌وه‌ی به راسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ سه‌رجه‌م زیندانیه‌كانی (ی.ن.ك) ئاگاداركرابوون بۆ ده‌ستپێشخه‌ری و جێبه‌جێكردنی پێش چه‌ند رۆژێك حزبه سه‌ره‌كیه‌كانی سه‌رجه‌م حزبه سیاسیه‌كانی ناو ئه‌بوغرێب له‌لایه‌ن كه‌سه دیاره‌كانیانه‌وه له‌و هه‌واڵه ئاگادار كرابوونه‌وه. وه‌ك حزبی شیوعی عیراقی و پارتی دیموكراتی كوردستان و حزبی ده‌عوه‌ی عیراق و حزبی به‌عسی چه‌پی سوری و حزبه ئیسلامیه‌كانی كوردی هه‌ندێك كه‌سی حزبه توركمانیه‌كانی تێدا بوو.\nسه‌ره‌تا یاده‌كه زۆر به هێمنی ده‌ڕۆیشت چونكه ته‌نها له‌لایه‌ن زیندانیه‌كانی (ی.ن.ك) وه پیرۆزبایی گه‌رم له‌یه‌كتر ده‌كرا. به‌ڵام له‌دوای چه‌ند كاتژمێرێك شێوه‌یه‌كی ره‌سمی وه‌رگرت و له‌لایه‌ن سه‌رجه‌م حزبه‌كانی ئه‌بوغرێب پشتیوانی لێكرا له چه‌پ و راسته‌وه به كۆمه‌ڵ هه‌م (ی.ن.ك) هه‌م حزبه‌كانی تر تر پیرۆزباییان له یه‌كتر و زیندانیانی (ی.ن.ك) ده‌كرد.\nكه هیچ به‌هانه‌یه‌ك نه‌مابۆوه بۆ شاردنه‌وه‌ی یاده‌كه راسته‌وخۆ سه‌رجه‌م حزبه‌كان به كورد و عه‌ره‌ب و توركمان و علمانی و ئیسلامی و.. به‌شدارییان له‌گه‌ڵ كردین كه زۆر جێگه‌ی تقدیر بوو، به‌ڵام هه‌ندێك حزب ولایه‌ن گه‌رموگوڕتر بوون بۆ مێژوو له‌وانه هاوڕێیانی حزبی شیوعی هه‌ر چۆن له‌كاتی ئه‌شكه‌نجه‌داندا خۆڕاگر و به هه‌ڵوێست بوون. له‌و یاده‌دا زۆر جیانه‌ده‌كرانه‌وه له زیندانیه‌كانی (ی.ن.ك) .\nدائیره‌ی ئه‌من و پۆلیس و (سه‌جانه‌كان) ی ئه‌بوغرێب له‌ڕێگه‌ی سیخوڕه‌كانیانه‌وه له‌یاده‌كه ئاگادار كرابوونه‌وه به كێبڵ و دار و به كۆمه‌ڵ و شڵه‌ژاوی كه‌وتنه هه‌ڕه‌شه و (غلق الممر) كه‌وتنه ئینزاره‌وه. هه‌موو كارێكی ئه‌بوغرێب راگیرا. زیندانیه‌كان له قاعه و جه‌مه‌لۆن و شوێنه‌كانی خۆیان به‌رده‌وام بوون له یاده‌كه به ماچكردنی یه‌كتر و هوتاف كێشان و خوێندنه‌وه‌ی شعری سیاسی و .. چونه ده‌ره‌وه له زیندانه‌كان قه‌ده‌غه كرا، بۆ ئێواره به هه‌زاران حرس جمهوری ناو مه‌مه‌ڕ و سه‌ربان و بینای ئه‌بوغرێبی گرت بۆ كۆنتڕۆڵكردنی یاده‌كه، كه دواجار وه‌ك مانگرتنی لێهات به‌ڵام نه‌توانرا ئیجرائات له‌گه‌ڵ كه‌س بكرێت له‌و كاته‌دا، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی به‌شی هه‌ره زۆری زیندانیه‌كان به‌شدار و پشتیوانی زیندانیه‌كانی (ی.ن.ك) بوون. كه ئه‌و ئابڵوقه‌یه له‌لایه‌ن حرس جمهوری و ئه‌منی خاص و ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌بوغرێبه‌وه سێ رۆژی خایاند و كۆتایی هات، له‌لایه‌ن ئیزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی كوردستانه‌وه. زۆر گرنگی پێدرا و به گۆڕانكارییه‌كی گرنگ وه‌سفی كردبوو.\nكه ئه‌وه جگه له‌وه‌ی به‌شاهیدی ئه‌و زیندانیانه كه زیاتر له 20 ساڵ بوو له ئه‌بوغرێب بوون. به یه‌كه‌م هه‌ڵوێست و بوێریان له قه‌ڵه‌مدا له مێژوویی زیندانی سیاسی كورد و ئه‌بوغرێب. سه‌روه‌ریه‌كی مێژووی بوو بۆ گه‌له‌كه‌مان و بۆ (ی.ن.ك).\nبه‌ڵام دوای مانگێك بۆ تۆڵه سه‌ندنه‌وه و چاوترساندن و دووباره نه‌بونه‌وه‌ی ئه‌و جۆره هه‌ڵوێستانه (39) زیندانی سیاسی به هه‌ڵوێستیان له رێوڕه‌سمێكی ترسناك و پڕله‌قیندا بێ سه‌رو شوێن كرد بۆ ماوه‌ی سێ مانگ. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و زیندانیانه هاوڕێی ته‌نگانه‌ی خۆمان بوون و زۆر جێگه‌ی نیگه‌رانیمان بوون. به‌ڵام له‌كاتی هاتنی كه‌سوكاریان بۆ ئه‌بوغرێب و دیارنه‌مانیان ئێمه‌ی توشی وه‌ڵامێكی ناڕاست و دروست ده‌كرد. چونكه مێژووی ئه‌بوغرێب وه‌ها بوو هه‌ركه‌سێك له‌دوای حوكمدانی بانگ بكرێته‌وه له‌لایه‌ن ئه‌من و ئیستخباراته‌وه له سێداره دراون. به‌ڵام ئه‌مانه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌بوغرێب و رێكخراوه‌كانی مافی مرۆڤ پێی زانیبوو، رژێم نه‌یتوانی شه‌هیدیان بكات. ته‌نها ئه‌و ناوانه‌م بیرماوه.. زۆر داوای لێبووردن له‌و زیندانیانه‌ی ترده‌كه‌م حه‌زیش ده‌كه‌م ناوه كانیانم ده‌ست بكه‌وێت. كه هه‌قه مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتیی نیشتیمانی كوردستان مه‌دالیای ڕێزلێنانیان پێ ببه‌خشێت له‌ساڵیادی دامه‌زراندنی ئه‌م حزبه مه‌زنه‌دا. چونكه هه‌ندێكیان له‌دوای ئازادبوون شه‌هیدبوون.\nناوی ئه‌و زیندانیانه‌ی كه‌له زینداندا جارێكی تر زیندانی كراونه‌ته‌وه:\nشێرزاد یاسین محه‌مه‌د-كه‌ركوك- شه‌هید بووه، ته‌حسین حه‌مه غریب- سلێمانی- شه‌هید بووه، كاروان حه‌مه سه‌عید- سلێمانی- شه‌هید بووه، سه‌لام ئه‌حمه‌د باوه‌خان- سلێمانی- كۆچی دوایی كردووه، بێستون عه‌بدوڵڵا محه‌مه‌د- سلێمانی- كۆچی دوایی كردووه، نوره‌دین وه‌لی ره‌زا- كه‌ركوك، فه‌ره‌یدون تاهیر حه‌مه ئه‌مین –كه‌ركوك، نه‌به‌ز جه‌واد قادر- هه‌ولێر، كه‌مال عومه‌ر هیندی – سلێمانی- كۆچی دوای كردووه، ئاسۆ جه‌مال موختار- سلێمانی، فاروق كه‌ریم- سلێمانی، رزگار محه‌مه‌د جۆڵا- سلێمانی، محه‌مه‌د مه‌خموری- هه‌ولێر، سه‌روه‌ر عه‌بدولكه‌ریم خه‌لیفه -سلێمانی، نه‌جات ئه‌حمه‌د یانه- هه‌ولێر، عوسمان حه‌مه ساڵح- سلێمانی، جه‌زا عه‌لی ره‌حیم- سلێمانی، عه‌باس حه‌مه فه‌ره‌ج غه‌زێم- سلێمانی، شێخ حه‌سه‌ن حسێن نه‌جمه‌دین – چه‌مچه‌ماڵ- كۆچی دوایی كردووه، خه‌سره‌و ره‌شید –سلێمانی، دڵشاد حه‌مه عه‌بدوڵڵا- سلێمانی، به‌كر سه‌عید ده‌لاك – سلێمانی، هێمن سه‌عید به‌گ – سلێمانی، یوسف عه‌بدوڵڵا خزر- سلێمانی، سه‌ڵاحه‌دین ساڵح تۆفیق- سلێمانی، حاجی جه‌میل حه‌مه ئه‌سعه‌د- كه‌ركوك، مه‌جید ره‌شید حه‌مه ساڵح- سلێمانی، خالید محه‌مه‌د فه‌تاح- سلێمانی، حه‌سه‌ن سه‌راوی- سلێمانی- شه‌هید بووه، ره‌شید سمێڵ- كه‌ركوك، شه‌ماڵ محه‌مه‌د به‌كر گلی- خورماتوو، خه‌لیل فه‌خره‌دین حه‌مه‌لاو- خورماتوو، محه‌مه‌د نوری- خورماتوو.


نرخی خۆراك لە شارە رزگارکراوەکانی ئەنبار بەرزدەبێتەوە\nوەزارەتەکانی حکومەتی عێراق زنجیرەیەك هەنگاویان ناوە بۆ دڵنیابوون لەوەی خۆراك هەیە و نرخی گونجاوە لەو ناوچانەی لە داعش رزگارکراون.\nبه‌قاڵێكی عێراقی لە بازاڕی فەلوجە سەوزە دەفرۆشێت لە وێنەیەکدا کە لە 1 تشرینی دووەمی 2016 لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکرایەوە. [وێنەکە لە پەیجی فەیسبوکی نوسینگەی قائیمقامیەتی فەلوجەوە وەرگیراوە]\nعەلا ئیبراهیم، خەڵکی فەلوجە، ناچاربوو هەموو شتێك بفرۆشێت کە هەیبوو بۆ کڕینی خۆراك بۆ خێزانەکەی دوای ئەوەی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) شارەکەی گرت.\nناوبراو بە دیارونای وت دانیشتوانی شاری ئەنبار لەژێر رەحمەتی داعشدا بوون و دەبوو لە بوونە پڕمەینەتیەکەیان بەردەوامبن چونکە خۆراك هەم دانسقە بوو هەم گران.\nئیبراهیم وتی: "نرخی شمەك دوو هێندە بوو ئەگەر هەشبوایە. دەبوو هەموشتێك بفرۆشم -- كه‌لوپه‌له‌كانی ناوماڵ و كه‌ره‌سه کارەباییەکانمان -- تەنیا بۆ ئەوەی چەند کیلۆیەك ئارد و برنج و شەکر بکڕم."\nوتیشی: "ئەو رۆژانە تەحەمولنەکراو بوون کە ناچاریکردین ژیانمان بخەینە مەترسیەوە و هەڵبێین تا لەبرسا نەمرین."\nئیبراهیم و خێزانەکەی لە شارەکە هەڵاتن و دوای ئەوەی رزگارکرا گەڕانەوە.\nوتی ئێستا وەك شۆفێری تەکسی کاردەکات و وتیشی کە بە گەڕانەوەی نرخەکان بۆ سه‌رده‌می پێش داعش، "ئەو پارەیەی دەستمدەکەوێت بەشمان دەکات".\nیارمەتیی حکومەتی فیدراڵ\nوتەبێژی وەزارەتی بازرگانی محەمەد حەمەدانی بە دیارونای وت: "دەستبەجێ خۆراك دەبەخشین بە هەر شارێك کە رزگارکراوە. ئەو کاڵایانەی لەسەر کۆپۆنی خۆراكن ئێستا لە هەموو شارە رزگارکراوەکان هەن، بەبێ جیاوازی."\nوتیشی: "ئاسایشی خۆراکمان هەیە و خەڵك دەتوانن خۆراکە سەرەتاییەکان لە وەزارەتی بازرگانییەوە بەدەستبهێنن بە نرخێکی کەمکراوە. بەشی پێویست شمەك هەیە."\nوتیشی: "لەئێستادا هەوڵدەدەین هەموو جۆرە شمەکێك بگەیەنین و بازرگانی زیندووبکەینەوە." ئاماژەشی دا بە هەوڵە بەردەوامەکانی وەزارەتەکه بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخ، به‌تایبه‌تی نرخی خۆراك.\nوتی پێشتر 50 کیلۆ ئارد بە نرخێکی یه‌كجار بەرز دەفرۆشرا لە ناوچەکانی ژێردەستی داعش، بەڵام ئێستا له‌به‌رده‌ست خه‌ڵكدان بە نرخێكی سیمبۆڵیی 500 دینار (0.43 دۆلار)، له‌وانه شەکر و رۆن و برنج.\nوتەبێژی وەزارەت حەمید نایف بە دیارونای وت وەزارەتی کشتوکاڵ هەنگاوی ناوە بۆ بوژاندنەوەی کەرتی کشتوکاڵ لە ناوچە ئازادکراوەکاندا.\nوتی: "ئەم کەرتە بەهۆی داعشەوە زیانی توندی پێگەیشتووە، بەهۆی ئەوەی ئۆپەراسیۆنی گەورەی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری بەرهەمهێنانیان وەستاند."\nوتیشی: "لەئێستادا هەوڵدەدەین بگەڕێینەوە بۆ بەرهەمێنانی کشتوکاڵی تا ئەوکاتەی خواستی خۆجێی به به‌روبومه‌كان پڕدەکەینەوە، بەتایبەتی لە ناوچە ئازادکراوەکاندا."\nنایف وتی بۆ ئەم مەبەستە، وەزارەت ماوەیەکە تۆ و پەیین و دژە مێروو بە نیوەنرخ دەدات و قەرزی سوكیشی داوە بۆ "کڕینی ئامێر و وەشێنەری ئاو و بەخێوکردنی ئاژەڵ و پەلەوەری و ماسیگرتن."\nوەزارەت ماوەیەکە یارمەتی كشتیارانیش دەدات بە کڕینی دانەوێڵە سەرەکیه‌كانی وەك ئارد بە نرخێکی بەرز و ئەو کاتەی درێژکردۆتەوە کە دەبێت قەرزەکانی حکومەت بدرێنەوە "تا کات بدرێتە کشتیاران دانەوێڵەکانیان پێبگات".\nنایف وتی ئەم هەنگاوانە کاریگەریی ئەرێنییان هەیە لەسەر بەدەستهێنانی خۆراك بۆ خەڵکە رزگارکراوەکە، لەگەڵ رێکخستنی نرخ.\n'هیچ نیگەرانییەك نیە'\nئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای ئەنبار کەریم کەربولی بە دیارونای وت دۆخی ئاسایی بە هێواشی دەگەڕێتەوە بۆ شارە رزگارکراوەکانی ئەنبار.\nوتی ئێستا خۆراك له‌به‌رده‌ستدایه و هیچ نیگەرانیەکمان نیە لەبارەی ئاسایشی خۆراك و گەڕانەوەی چالاکی بازرگانی و کشتوکاڵیه‌وه، لەگەڵ پاڵپشتی دەوڵەت بۆ دانیشتوان.\nوتیشی: "نرخەکان لەهەر شارێکی رزگارکراوی ئەنبار هەروەك بەغدای پایتەخت و شارەکانی دیکە وایە. هیچ نرخێکی هێجگار بەرز و کورتهێنانێك نیە."\nوتیشی: "شمەك بەشێوەیەکی بەردەوام دێتە شارەکانەوە و بەهیواین بە کردنەوەی دەروازەی سنوریی ترێبیل [لەگەڵ ئەردەن]، چالاکی بازرگانی و قازانجی زیاتر هەبێت."\nهاوکات وتی، دانیشتوانی دوایین شارەکانی ژێردەستی داعش "گیریانخواردووە و برسیین." روونیشیکردەوە کە "داعش قۆرخی خۆراكی كردووه".\nوتی گروپەکە سەرەتا خۆراك دەداتە ئەندامانی خۆی و ئەوەی ده‌مێنێته‌وه بە نرخێکی نەشیاو و بەرز دەفرۆشێت.\nZiad | 2017-10-08\nسوێند بەخوا ئەمە گەورەترین درۆیە. عەلاگەیەك ئارد بە 500 دینارە. دوکاندارەکە 1,250 دینار لە هەر هاوڵاتییەك دەسێنێت و بایعیش رۆنی تێدانیه و ته‌نها 3 کیلۆ برنج و 9 کیلۆ ئاردی تێدایه. هەندێکجار شەکر و رۆن و برنج دەدەن. خەڵکی عێراق چوار مانگە داوای فۆرمی بایعی دەکەن و پارەشیان داوە بۆی. دەوڵەت دەیەوێت هاوڵاتیان خواستیان لەسەری زۆربێت.\nدانیشتوانی گەمارۆدراوی غوتەی رۆژهەڵات پێداویستیەکانیان لە کەمبوونەوەدایە\nرژێم رێگە نادات قافڵەکانی خواردن و دەرمان بچنە ئەوێ هەرچەندە رێککەوتن بۆ ئاگربەست لە تەمموزدا ئەنجامدرا.\nنه‌مانی ئارد له شاری ره‌سته‌ن لە حومسی سوریا\nشارەکە داوای کۆمەکی کردووە دوایئەوەی گەمارۆیەکی خنکێنەر لەلایەن هێزەکانی رژێمەوە بڕی ئاردی کەمکردەوە.\nنێرده‌ی نەتەوە یەکگرتوەکان دواکەوتن دەبینێت لە پرۆسەی سیاسی سوریادا\nپرۆسەی دەستور، کە لە تشرینی یەکەمی 2019 دەستیپێکرد، ئامانجی نوسینەوەی دەستورێكه بۆ هەموو لایەكان په‌سه‌ندكراو بێت و رێخۆشبكات بۆ هەڵبژاردن.


ئەو كوردەی هەوڵیدا بچێتە ژوانی كچێكی ١٤ساڵ، كەوتە داوی ڕاوچیە منداڵبازەكانی بەریتانیاوە\nئا: کاوە رەش\nکوردێكی دانیشتوی بەریتانیا، دەكەوێتە داوی ئەو گروپانەی كە ئەكاونتی ساختەی فەیسبوكیان دروستكردوە، بۆڕاوكردنی ئەوانەی بەدوایسێكسی منداڵاندا دەگەڕێن. كە ناسراون بە paedophile hunter group.\nڕۆژی پێنجشەممەی ڕابردوو، لەناودادگای شاری(هۆڵ)ی وڵاتی ئینگلتەرا، دادوەر گوێبیستی چیرۆكی كوردێكی تەمەن٣١ ساڵ بوو بەناوی (ك.ع) كەچۆن ڕازی بووە، ژوان لەگەڵ كچێكی تەمەن ١٤ساڵان ببەستێت، دوای ئەوەی ماوەی سێ هەفتە، قسەو گفتۆگۆی بەئۆنلاین لەگەڵ كردوە.\nبەڵام ئەندرو بەیلی، كەدواكاری گشتیە بەدادگای ڕاگەیاندوە کە (ك.ع)ی ٣١ ساڵە، لە ڕاستیدا لەگەڵ ئەندامێکی گروپی "راوکەری پادۆفیل" قسەی كردوەو، بڕوای وابوە كەئەوە، كچێكی ١٤ساڵە.\nداواكاری گشتی دەڵێ، چەند جارێك لەكاتی گفتۆگۆكاندا ئەو كچە ئەوەی بیرخستۆتەوە، كە تەنها ١٤ساڵەو ترسی هەیە لەوەی بتوانێت ئەو ببینێت، بەڵام (ك،ع) هێشتا بەردەوام بووەو پەیامی سێکسی و وروژێنەری زیاتری بۆ ناردوە.\nلەو كاتەوەی لەمانگی ١٢ی ٢٠١٨دا، پەیوەندیەكە دروست بووە، كوردە تەمەن ٣١ساڵەكە، بەكچە١٤ساڵەكەی گوتوە، كەئەو زۆرجوانەو دەیەوێ، وێنەی ڕووتی خۆی بۆ بنێرێت و گفتوگۆی وورژێنەرو سێكسی لەگەڵ كردوەو ،داوای یەكتربینینی لێكردوە.\nبەڵام بێڵای تەمەن١٤ساڵ، كەكەسێكی ساختەبووە، بەو پیاوەی ڕاگەیاندوە، كەترسی هەیە لەوەی دووگیان ببێت، ئەویش گوتویەتی كۆندۆم بەكار دەهێنێت.\nبەڵام لەدادگا ڕوون بۆتەوە كەلەكاتی گرتنی ئەو پیاوەدا، هیچ كۆندۆمێكی لەگەڵ خۆی نەهێناوە.\nداواكاری گشتی دەڵێ، ك،ع ڕازی دەبێت و بڕوا بەكچەكە دەكات، كەیەكتر ببینن لەقاوخانەیەكی نزیك وێستگەی شەمەندۆفێری شاری هۆڵ، لە٥ی جەنیوەری ٢٠١٩.\nك،ع بەكچەدەڵێ، كەبەدایكی بڵێت ئەو لەگەڵ هاوڕێیەكانیەتی، بۆ ئەوەی نەزانێت كەئەو دەبینێت.\nبەڵام كاتێك (ك.ع) گەیشتە ئەو جێ ژوانەی لەخەیاڵی دابوو، لەجیاتی یەكتر بینین لەگەڵ (بێڵا)ی تەمەن١٤ساڵ، لەڕاسیتیدا ڕووبەڕوو بوویەوە، لەگەڵ ئەو گرووپەی كەڕاوی كەسانی منداڵ باز دەكەن و پیان دەڵێن: (paedophile hunter group). دواتر پۆلیس گەیشت و ئەویان دەستگیركرد.\nلەكاتی دەستگیركرنی لەلایەن پۆلیسەوە گوتویەتی، من دڵنیا نەبووم كە كچێكی تەمەن١٤ساڵ بێت، بەڵكو بڕوام وابوە كە ئەو كەسەی قسەی لەگەڵ دەكەم، ژنێكی پێگەیشتوو بێت، بەڵام دواكاری گشتی دەڵێ، لەكاتی پەیام گۆڕینەوەدا، بەردەوام كچەكە، بیری خستۆتەوە كەئەو تەمەنی ١٤ساڵە.\nبەڵام لەكۆتایدا دادگا ئەوی تاوانبار كردوە، بەوەی هەوڵی داوە مندڵێك بخەڵەتێنێت و چاوی پێبكەوێت، تاچالاكی سێكسی لەگەڵ ئەنجام بدات.\nPaul Genney، پارێزەری بەرگریكاری ئەو كوردە، بەدادگای ڕاگەیاندوە، (ك.ع) كوردێكی لەدایك بووی ئێرانەو بەهۆی چەوسانەوەی سیاسی و نەتەوەی، ١١ساڵ لەمەبەر، ڕووی لەبەریتانیا كردوە، هیچ پێشینەیەكی تاوانكاری نیە.\nئەو پارێزەرەی كوردەكە دەڵێ، ئەو لەخێزانێكی هەژاری كورد، پەروەردە كراوە، لەدەستی ڕژێمی ستەمكاری ئێران، هەڵهاتوە بۆ بەریتانیا.\nئەو بەهیوای ژیانێكی سەلامەت و باشتر هاتووە بۆ بەریتانیا، بەڵام لێرەش توشی كاری پڕزەحمەت و تاقەت پڕوكێن بۆتەوە، لەكاركردن لە شۆردنگەی ئۆتۆمبیل و كارگەكان بەكرێیەكی كەم.\nپارێزەرەكەی، داوای لەدادگا كردوە، كەڕەچاوی ڕەوشی بێ خێزانیی و نالەباری ئەو كوردە بكرێت، لەكاتی سزادانیدا.\nهەروەها دادگا گوێبیستی ئەوەش بوو كە (ك.ع) هیچ كەسێكی نیە لەبەریتانیاو كەسێكی تەنیا ماوە بەبێ خێزانەكەی.\nئەو ئێستا ڕووبەڕووی مەترسیەكی زۆر ڕاستەقینە بۆتەوە لەدوورخستنەوەی لەبەریتانیا. بەپێی یاساو ڕێساكانی وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا، ئەوانەی تاوانی سێكسیی و كوشتن و دزی و تیرۆر، یاخود كەسانی مەترسیدارن لەو ووڵاتە، دیپۆرتی ووڵاتەكەی خۆیان دەكرێنەوە.\nجێگای سەرنجە تائێستا ئەو گرووپانە، كەبەڕاوكەڕی منداڵ بازەكان ناسروان، جگە لەخەڵكانی ئینگلیزو غەیرە ئینگلیز، كەكەوتونەتە داویانەوەو لەچەندین ناوچەی جیاوازی بەریتانیا هەن، چەندین گەنج و پیاوی كوردیان ڕاوكردوەو، ڕاستەوخۆ لەتۆڕە كۆمەڵایەتیەكان بڵاویان كردۆتەوە.\nگرینگە ڕەوەندی كوردی، لەهەر وڵاتێكی ئەوروپی بێت، بەهۆشیارو ووریایەوە، مامەڵ لەگەڵ كەسانی خوار تەمەن ١٦ساڵ بكات و بەهیچ شێوەیەك پەیوەندی جنسی و هاوڕێیەتیان لەگەڵ نەبەستن. چونكە دواجار تووشی كێشەی یاسایی و زیندانی كردن و هەتا دیپۆرتكردنەوەشی لەگەڵدایە.\nكریستیانی نه‌ینه‌وا به ئومێدن سه‌ردانی پاپا ژیانی ئاساییان بۆ بگه‌ڕێنێته‌وه \nپەناخوازێكی كورد لەبەریتانیا تۆمەتباردەكرێت بەكوشتنی ژنێك و پارچەپارچەكردنی\nدوای لێدوانە گرژەكانی باڵیۆزەكانیان لەعێراق، توركیاو ئێران باڵیۆزانی یەكدی لەوڵاتەكانیان بانگهێشت دەكەن


ئەندامێکی حیزبی دێموکرات لە شاری هه‌ولێر کۆچی دوایی کرد\n16:34 - 28 بەفرانبار 2716\nکوردستان میدیا: کاک ئازاد هونەر پەژوو ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە هۆی ڕووداوی هاتوچۆ لە شاری هەولێر، پێتەختی هەرێمی کوردستان ماڵئاوایی لە ژیان کرد.\nڕۆژی یەکشەممە ڕێکەوتی ٢٦ی بەفرانباری ١٣٩٥ی هەتاوی ئەندامێکی حیزبی دێموکرات بەناوی ئازادهونەر پەژوو کوڕی سەید کەریم خەڵکی شاری بۆکان، لە سەر ڕێگای هەولێر ـ مەسیف تووشی ڕووداوی هاتوچۆ بوو و ڕۆژی دواتر لە نەخۆشخانە کۆچی دوایی کرد.\nکاک ئازاد هونەر پەژوو ساڵی ١٣٧٨ی هەتاوی دەبێتە ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و ساڵی ١٣٧٩ی هەتاوی بە فەرمی دەبێتە پێشمەرگە و لە کۆمیسیۆنی پەروەردەدا سەرقاڵی خزمەت دەبێت و دواتر ڕوو لە وڵاتی کانادا دەکات.\nنابراو لە بنەماڵەیەکی نیشتمانپەروەر لە دایک بووە و خوێندنی سەرەتایی تا دیپلۆم لەشاری بۆکان تەواو کردووە و ساڵی ١٣٧٥ی هەتاوی، خوێندنی خۆی لە ڕشتەی الکترونیکدا دڕێژە پێداوە و سەرئەنجام بە هۆکاری سیاسی زێدی خۆی بەجێ دێڵێت و پەیوەست بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دەبێت.\nبنەماڵەی هونەر پەژوو لە ناوچەی بۆکان و سەقز و فەیزۆڵڵابگی ناسراو و جێگای ڕێز و متمانەی خەڵکن.\nحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران سەرەخوشی لە بنەماڵە وخزم وکەس وکاری ناوبراو دەکات وخۆی بەشەریکی خەمیان دەزانێت.


- 11/20/2019 9:28:00 PM 2049 جار خوێندراوەتەوە\nلەدوای لێدوانەکانی مایک پۆمپیۆ سەبارەت بە پشتگیری ئەمریکا لە خۆپیشاندانەکانی ئێراندا، حکومەتی تاران نێردەی سویسرا لە وڵاتەکەی بانگهێشتی لێپرسینەوە دەکات.\nرێکەوتی 16/11 مایک پۆمپیو، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە تویتێکدا پشتگیری وڵاتەکەی بۆ داخوازی خۆپیشاندەرانی ئێران دوپاتکردوە.\nپۆمپیۆ لە تویتەکەیدا هاوپێچی نوسینێکی ساڵی رابردوی خۆی کردبو سەبارەت بە خۆپیشاندانەکانی ئەو کاتەی خەڵکی ئێران و نوسیبوی" ئەمریکا لەگەڵ ئێوە(خۆپیشاندەرانی ئێران)دایە".\nلەدوای راگەیاندنی پشتگیری واشنتن بۆ خۆپیشاندەرانی ئێران، عەباس موسەوی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، وەڵامی پۆمپیۆی دایەوە و وتی"ئەوەی ئەمریکا پشتگیری دەکات گەلی ئێران نیە بەڵکو دەستەیەکە لە خەڵکی ئاژاوەگێڕ و گێرەشێوێنن".\nهاوکات، محەمەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران لە لێدوانێکیدا سەبارەت بە وتەکانی پۆمپیۆ، ئەمریکای بە دوڕو وەسفکرد و وتی" ئەوەی ئەمریکا بانگەشەی بۆ دەکات جگە لە دوڕویی هیچی دیکە نیە، فشاری ئابوری دەخاتە سەر ئێران کە راستەوخۆ کاریگەری لەسەرخەڵکی ئاسایی ئێران دروستدەکات و ناتوانن خواردن و دەرمان بكرن، دواتریش دەڵێت پاڵپشتی داخوازیەکانیان دەکەم".\nلەدوای داخستنی باڵیۆزخانەی ئەمریکا و کشانەوەی نوێنەرایەتی واشنتن لە تاران بەهۆی شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە ساڵی 1979، نوێنەرایەتی سویسرا بەرژەوەندی و خواستەکانی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لە تاران بەرجەستە دەکات.


03:23 - 09/07/2019 708 جار خوێندراوەتەوە\nڕاسپاردە بە “با”دا\nکتێبی ڕاسپاردە بە “با”دا، نووسینی محەمەد ئەحمەد تاهیر، ئەم کتێبە خوێندنەوەیەکی تر و جیاوازە، بۆ شیعرنامەکەی نالی و وەڵامەکەی سالم، لە دوو توێی ٢٤٠ لاپەڕەدا، لەم ڕۆژانەدا بڵاوبوویەوە. لە ناونیشان و پێڕستی بابەتەکانی کتێبەکەوە، خوێنەر، هەست دەکات دەکەوێت بەسەر دنیایەکی جیاواز لە خوێندنەوەی شیعری کلاسیکیی کوردیی بە گشتیی و دنیای تایبەتیی (نالی و سالم) .\nڕاسپاردە بە “با”دا، لە دوو بەش پێكهاتووە، كە هەردوو بەشەکە تەواوكەری یەكترن.\nلە بەشی یەکەمدا: (نالی و سلێمانیی و خوێندن‌و سەرچاوەی فەرهەنگیی، ڕۆڵی نالی لە گەشەپێدانی دیالێکتی کرمانجی خواروو، قوتابخانەی شیعری بابان، ڕۆڵی نالی لە بونیادنانی ئەو قوتابخانەیە. نالی و نەیارەکانی و چەند بەشێکی تریش.)\nلە بەشی دووەمی ئەم کتێبەدا: نووسەر بە وردی دیدگایە خۆیەوە بە پشت بەستن بە تێڕوانینی جیاواز، شیکاریی بۆ شیعرنامەكەی نالی‌و وەڵامەكەی سالم کردووە. پاشتر شیعرنامەکەی شیکاریی کردووە، پاشان لە چەند ناونیشانێکی جیاوازدا کۆی دید و بۆچوونی خۆی دەخاتە روو، لە ناونیشانی بابەتە سەرەکییەکانی بەشی دووەم: (ستایشی با، نیشتمان لە دیدی نالییەوە، سلێمانی لە شیعرەکانی نالی، خانەقای مەولانا... هتد)\nبەدەر لە شیکاریی ئەدەبیی چامەکەی “نالی‌و سالم” نووسەر کۆمەڵێ مانای نوێی لەو نامەیە و لە پەیوەندیی نێوان ئەم دوو شاعیرە بەرهەم هێناوە، بە تایبەتیش لە پرسی نەگەڕانەوەی نالی و سەرهەڵگرتنیی و هەندێ پرسیی گرنگیی سیاسیی و کۆمەڵایەتیی ئەو سەردەمەی نالیی تێدا ژیاوە.\nڕاسپاردە بە “با”دا، لەلایەن كتێبخانەی گەشە بۆ چاپ و بڵاوكردنەوە، چاپ و بڵاوكراوەتەوە.\nشاکر فەتاح ژیان و بەرهەمە کانی\nئەمە ناونیشانی کتێبێکی ١٦٠ لاپەڕەییە. لە لایەن د. بەهادین ئەحمەد نووسراوە و کتێبخانەی چوارچرا چاپ و بڵاوی کردووەتەوە. کتێبەکە لە پێنج بەشی سەرەکی پێکهاتووە، بەدەر لەو شیعرەی کە لەسەرەتای کتێبەکەدا نووسەر دایناوە، کە بەناوی شاکر فەتاح. نووسەر نووسیوویەتیی، شاکر فەتاح لە دیدی شێرکۆ بێكەسەوە. پاشتر لەو پێنج بەشە سەرەکییەی کتێبەکەدا، کە بریتین لە (ژیان‌و ژیانی ڕۆژنامەنووسیی شاکر فەتاح) نووسەر، باسی “ڕۆژنامەی خورماڵ و ڕۆژنامەی باسەڕە و ڕۆژنامەی چەمچەماڵ و ڕۆژنامەی ئاکرێ”ی کردووە. ئەمە جگە لە پێگەی ڕۆژنامەنووسیی شاکر فەتاح لە دنیای ڕۆژنامەنووسی کوردیدا. لەگەڵ ئەنجام و بەرهەمهێنانیی دیددگای خودی نووسەری ئەم کتێبە، لەسەر ئەو تایبەتمەندییانەی شاکر فەتاح. لە کۆتایی کتێبەکەشدا، نووسەر پاشکۆیەکی دیکۆمێنتیی‌و بەرگی ڕۆژنامە و ئەرشیفە ڕۆژنامەوانییەکان و کۆمەڵێ وێنەی سەردەمی جیاوازی شاکر فەتاحی خستووەتە ڕوو.\nشاکر فەتاح ژیان و بەرهەمە ڕۆژنامە نووسیییەکانیی، کتێبێکی پڕ زانیارییە، لەسەر ئەو نووسەر و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەدارە کوردە، کە بەداخەوە لە دنیایی نووسین و ڕۆژنامەوانیی کوردیدا، کەمترین بایەخ بە ناو و کارە ئەدەبیی و ڕۆژنامەوانییەکانی دراوە.


٧ بنەمایی گرنگ پێویستە لەکاتی کڕینی جل و بەرگدا ڕەچاویی بکەیت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخانمان لەکاتی کڕینی جلوبەرگ و پێڵاودا کاتێک شتێکی جوان دەبینن زۆر شتیان لەبیر دەچێتەوە و یەکسەر دەیانەوێت بیکڕن، لە کاتێکدا کۆمەڵێک بنەمایی گرنگ هەیە کە پێویستە ڕەچاویی بکەیت بۆئەوەی بازاڕێکی دروست بکەیت:\n– کاتێک پێڵاو دەکڕیت سایزی خۆت بچوکتر مەکڕە بەو فێلەی کە دواتر دەکشێت، بەڵکوو دڵنیابە لەوەی قاچت تێدا ئاسودەیە.\n– لەکاتی کڕینی کابۆ بۆ ژنان پێویست ناکات تەواوی قاچت دابپۆشێت، ئەمە ڕەنگە بۆ پیاوان ئاسایی بێت بەڵام بۆ ژنان پێویستە کەمێک کورتربێت و دڵنیابە لە سایزی دروستی خۆت.\n– کوالێتی: تەنها باوەڕ بە قسەی فرۆشیارەکە مەکە و تەماشای جۆری قەماش و شیوازی دورومانەکەی بکە، چونکە بەوەدا شتی باش و خراپت بۆ جیا دەبێتەوە.\n– سایز: باوەڕ بە سایزی سەر جلوبەرگ مەکە و بەردەوام تاقی بکەرەوە، چونکە زۆرجار لە کۆمپانیایەک بۆ کۆمپانیایەکی دیکە دەگۆڕێت.\n– کاتێک دەچیت بۆ جلکڕێن جلوبەرگی ئاسودە و ئاسن لەبەر بکە تا بتوانیت زوو دایانبکەنیت و جلی نوێ تاقی بکەیتەوە.\n– کاتی گونجاو هەڵبژێرە و لە سەرەتایی وەزەکاندا جلوبەرگ مەکڕە، بەڵکوو ماوەیەک بوەستە تا داشکاندنە گەورەکان دەستپێدەکات.\n– سیاسەتی چاوەڕوانی: کاتێک شتێکت زۆر بەدڵە یەکسەر مەیکڕە و تەنها دیاری بکە، پاش چەند ڕۆژێک کە بۆچونت نەگۆرا ئینجا بیکڕە.


قۆلنجی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nقولنجی - Quluncu - قیلینجی\nدیمەنی گوندی قۆلنجی\nپۆتانەکان: 37°56′02.5″N 44°59′28.5″E / 37.934028°N 44.991250°E / 37.934028; 44.991250پۆتانەکان: 37°56′02.5″N 44°59′28.5″E / 37.934028°N 44.991250°E / 37.934028; 44.991250\n١٬٣٦٧ مەتر (٤٬٤٨٥ پێ)\nناوی ئەم گوندە لە وشەی (قولون)ی تورکی ئازەربایجانی بە واتای ئەسپی جحێڵ(جوانوو) دێت، بەڵام کاتێک دەبێتە (قولونجو یان قولنجی) لەزمانی تورکیدا بە واتای (بەخێوکەری ئەسپ) دێت.\nقۆلنجی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی گەولەھان.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ئیمام کەندی.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی سنجلێک.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤,٩٥٥) کەس و (١,٢٢٤) خێزان بووە.\nپێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە کورد و کورەسوننی و ئازەری پێکھاتووە.\nدانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (سوننە و شیعە)ن.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=قۆلنجی&oldid=901634»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٣١ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


لاجانی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلاجانی - Lacani\nپۆتانەکان: 37°16′37.5″N 44°58′46.5″E / 37.277083°N 44.979583°E / 37.277083; 44.979583پۆتانەکان: 37°16′37.5″N 44°58′46.5″E / 37.277083°N 44.979583°E / 37.277083; 44.979583\n١٬٧٧٤ مەتر (٥٬٨٢٠ پێ)\nلاجانی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری مەرگەوەڕ، ناوچەی سلیوانا، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nلاجانی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی مەمکان.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی سورکان.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی سێلان.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەرەزان.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٤١) کەس و (٤٧) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لاجانی&oldid=901790»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٢٠ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


بۆ یەكەم جار تۆپهاوێژی ئەمەریكی بۆردمانی داعشیان كرد\nفەرماندەیەكی پێشمەرگە ئاشكرای كرد، شەوی ڕابردوو بۆ یەكەم جار تۆپهاوێژەكانی ئەمەریكا لەسەر زەمین بۆ یەكەم جار هێرشیان كردە سەر تیرۆریستانی داعش و بە خەستی بۆردمانیان كردن.\nعومەر حوسێن یەكێك لە فەرماندەكانی پێشمەرگە ئاشكرای كرد، سەربازانی ئەمەریكا لە ناوچەكانی بەعشیقە، بۆ یەكەم جار بنكەكانی داعشیان لە مووسڵ بە تۆپی دوورهاوێژی ئەمەریكی بۆردمان كرد.\nهەروەها گوتی، سەربازانی ئەمەریكا سەربازگەیەكیان لە میحوەری بەعشیقە دروست كردووە و ژمارەیەكی زۆر تۆپی دوورهاوێژی سوپای ئەمەریكایان لێ جێگیر كردووە، ئەو تۆپهاوێژانەش دوور دەڕۆن و دەتوانن بگەنە نێو مووسڵ.\nئەو فەرماندەیەی پێشمەرگە ئەوەشی گوت، تیرۆریستان تایەی ئۆتۆمبێل و نەوت لە نێو خەندەقەكان ئاگر تێ بەردەدەن كە پێشتر دروستیان كردوون، بۆ ئەوەی فڕۆكەكان نەیانبینن.\nشارۆكەی بەعشیقە دەكەوێتە باكوری رۆژئاوای مووسڵ بە دووری 20 كیلۆمەتر لە سەنتەری شارەكە.\nئەمەریكا دوای نزیكبوونەوەی تیرۆریستان لە هەولێر، لە رۆژی 10 ئاب/ئۆگستس، بۆ یەكەم جار هێرشیان كردە سەر تیرۆریستان لە مەخموور و گوێڕ، دواتر هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی داعش پێك هێنرا كە لە 63 وڵات پێك دێ، سەرجەمیان لە رێی فڕۆكەی جەنگی و هاوكاری مرۆیی و كۆمەكی سەربازی بۆ هێزە شەڕكەرەكانی دژ بە تیرۆریستان بەشداری هاوپەیمانیەتییەكەیان كرد.\nهاوكات ئەمەریكا بەگوێرەی ئاماری وەزارەتی بەرگری، زیاتر لە پێنج هەزار سەربازی تایبەتی خۆی ڕەوانەی عێراق كردووە، كە بەشێكیان ئەركیان پاراستنی باڵوێزخانە و كونسوڵخانەكانی ئەمەریكایە لە عێراق، ئەوەی تر لە مەشق و راهێنانی هێزەكانی عێراق ڕۆڵ دەبینن.\nسه‌رچاوه: العربی الجدید.\nبه‌نه‌خشه.. بۆچی توركیا و عێراق له‌سه‌ر بەعشیقە شه‌ڕ ده‌كه‌ن؟\nوردەكاریی پلانی جەنگی مووسڵ\nئەردۆغان: لە باشیك ناكشێینەوە\nفەرماندەیەك: سەرەتای جەنگی مووسڵ دەستی پێ كردووە


عێراق: دهركردنی ئاواره توركمانهكان لهلایهن هێزه ئهمنیهكانی كەركوك | Human Rights Watch\nههڕهشهو مامهڵهی خراپ لهدژی خێزانه سوونهكان له كەركوك\nهێزه ئه‌منیه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم له‌سه‌ر شه‌قامێكی كركوك، عێراق ٢٢ی ئۆكتۆبه‌ری ٢٠١٦. © 2016 Reuters\n(به‌یروت) هیومان ڕایتس ۆوچ له ڕاپۆرته‌كه‌ی ئه‌مڕۆیدا ڕایگه‌یاند، به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له كەركوك به‌زۆر خێزانه ئاواره توركمانه سوونه‌كان ناچارده‌كه‌ن شاره‌كه جێبهێڵن.\nئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌كه‌ونه ژێر كاریگه‌ری ئه‌م بڕیاره ووتیان كه هێزه‌كانی ئاسایشی حكومه‌تی هه‌رێم ده‌ستیان به‌سه‌ر كارتی سوودمه‌ندی و ناسنامه‌كانیان گرتووه، یان هه‌راسانیان ده‌كه‌ن. ووتیشیان، مه‌به‌ست له‌م كاره هه‌وڵدانه بۆ ناچاركردنیان له گه‌ڕانه‌وه بۆ شارۆچكه‌كانیان كه له‌ژێر كۆنترۆڵی كه‌تیپه شیعه تۆقێنه‌ره‌كانی حه‌شدی شه‌عبی سه‌ربه حكومه‌تی عێراقه. توركمانه سوونه‌كان ووتیان، به به‌چوونی ئه‌وان ئه‌م مامه‌ڵه خراپانه په‌یوه‌سته به‌و بیروڕایه‌ی له نێو به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه توركمانه‌كان له‌و ناوچانه‌وه هاتوون كه هه‌ندێك له دانیشتوانه سوونه‌كانیان پشتگیریان له ده‌وڵه‌تی ئیسلامی (ناسراو به داعش) كردووه.\nله‌ما فه‌قیه، جێگری به‌ڕێوه‌به‌ری هیومان ڕایتس ۆوچ له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، ووتی، ‘’هه‌موو عێراقیه‌كان مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه له كه‌شێكی ئارام و سه‌لامه‌تدا بژین و ناچاركردنی خێزانه ئاواره توركمانه‌كان له جێهێشتنی ماڵه‌كانیان بۆ ئه‌و به‌شانه‌ی تری ووڵات كه ژیانیان له مه‌ترسیدا ده‌بێت جێگه‌ی شۆك و نیگه‌رانیه. ده‌بێت هێزه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌ست هه‌ڵگرن له هه‌راسان كردنی توركمانه‌كان و ناچاركردنیان به‌شێوه‌یه‌كی نایاسایی له جێهێشتنی كەركوك.’’\nله وه‌ڵامه نووسراوێكدا بۆ داوایه‌كی هیومان ڕایتس ۆوچ، ووته‌بێژێكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان نكۆڵیكرد له‌وه‌ی كه ئاواره‌كان دوا مۆڵه‌تیان بۆ دیاری كرابێ له جێهێشتنی كەركوك كه شارێكی سه‌ره‌كیه له ‘’ناوچه جێ ناكۆكه‌كان’’ له نێوان حكومه‌تی عێراقی و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، و جیاكاری له دژی هیچ نه‌ته‌وه‌و ئاینێك كرابێت به توركمانیشه‌وه. به‌ڵام، ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد، له‌سه‌ر بنه‌مای بڕیارێكی به‌رپرسانی ناوخۆیی، ئه‌و ئاوارانه‌ی ناوچه‌كانیان له چه‌ند مانگی ڕابردوو یان ساڵی ڕابردوو ئازاد كراون هاریكاری ده‌كرێن له گه‌ڕانه‌وه بۆ زێدو ناوچه‌كانی خۆیان.’’\nله دوای هێرشێكی داعش بۆ سه‌ر كەركوك له ڕێكه‌وتی ٢١ی تشرینی یه‌كه‌می ٢٠١٦، به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ستان به ناچاركردنی سه‌دان خێزانی عه‌ره‌بی سوونه له جێهێشتنی شاره‌كه. هیومان ڕایتس ۆوچ هیچ كه‌یسێكی به‌دینه‌كردووه كه تێیدا ئاواره‌ی كورد یان شیعه زۆری لێكرابێ له جێهێشتنی شاره‌كه.\nله شوباتی ٢٠١٧، هیومان ڕایتس ۆوچ چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ ١٤ توركمان كرد كه سیانیان ژن بوون و له ساڵی ٢٠١٤وه له كەركوك ده‌ژین به‌هۆی بارودۆخی ئه‌منی ناوچه‌كانی تری عێراق. هه‌موویان له‌لای به‌پرسانی ناوخۆیی ناویان تۆماركردووه وه‌ك پێویست بووه له‌سه‌ریان. له هه‌ندێك كه‌یسدا، له‌كاتی گه‌یشتنیان ئه‌فسه‌رانی ئاسایش ده‌ستیان گرتووه به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیان و پێیان گووتون شاره‌كه جێبهێڵن، به‌ڵام به‌دواداچوونیان بۆ نه‌كردووه هه‌تا ئه‌م دواییانه. له هه‌ندێك كه‌یسی تردا، له‌م چه‌ند مانگه‌ی دوایدا ئاسایش هه‌ستاوه به ده‌ستگرتن به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیان و فه‌رمانیان پێكردوون كەركوك جێبهێڵن. هه‌موویان له كەركوك خۆیان حه‌شارداوه‌و زۆربه‌یان ڕزگاریان بووه له هه‌وڵی  ناچاركردنیان له جێهێشتنی شاره‌كه به زۆره‌ملێ. دوو توركمان ووتیان، له كۆتایی ساڵی ٢٠١٦ ئاسایش هه‌وڵیدا به زۆر ده‌ریان بكات، دوانی تر له كانوونی دووه‌می ٢٠١٧، هه‌شتی تر له شوباتی ٢٠١٧. ئه‌وان ووتیان، ده‌ترسن له گه‌ڕانه‌وه بۆسه‌ر ماڵ و حاڵیان به‌هۆی كۆنترۆڵكردنی شارۆچكه‌كانیان له‌لایه‌ن یه‌كه‌كانی حەشدی شەعبی و كردنه ئامانجیان له‌لایه‌ن حەشدی شەعبی له‌به‌ره‌وه‌ی سوونه‌ن.\nئه‌و كه‌سانه‌ی چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا ووتیان، ئه‌و ئه‌فسه‌رانه‌ی ئاسایش كه ده‌ستیان به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیاندا گرتووه پێیان ڕاگه‌یاندوون، له دوای گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ شارۆچكه‌كه‌یان یا گه‌یشتنه بازگه‌ی داقوق كه به‌دووری ٣٠ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته باشووری شاری كەركوك و له‌سه‌ر سنووری پارێزگاكه‌یه ناسنامه‌كان ده‌گه‌ڕێندرێنه‌وه بۆ خاوه‌نه‌كانیان. چه‌ند توركمانێك ووتیان، به‌شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كی و بۆ ماوه‌ی چه‌ند كاتژمێرێك ئاسایش ده‌ستگیری كردوون و له‌هه‌ندێك حاڵه‌تدا لێیاندراوه ئه‌مه‌ش وه‌ك هه‌وڵێك بۆ ناچاركردنیان له جێهێشتنی شاره‌كه.\nهیومان ڕایتس ۆوچ ووتی، ده‌ستگرتن به‌سه‌ر ناسنامه‌ی خێزانه توركمانه‌كان جیاكاری زیاتره له‌دژی گرووپێك كه حاڵی حازر له بارودۆخێكی هه‌ستیارو مه‌ترسیداردان. ئه‌م كارت و ناسنامانه دووانن له‌و چوار ناسنامه‌یه‌ی كه له‌سه‌ر هه‌موو هاووڵاتیه‌كی عێراقی پێویسته نیشانی بدات له‌كاتی سه‌ردانكردنی فه‌رمانگه‌كانی حكومه‌ت. نه‌بوونی ناسنامه له بازگه‌كان له كاتی داواكردنیدا ڕه‌نگه ده‌ره‌نجامه‌كه‌ی ده‌ستگیركردن بێت. به‌بێ بوونی دوو كارته‌كه، هیچ كه‌سێك ناتوانێ له هاوكاریه مرۆییه‌كان و هاوكاریه‌كانی تر سوودمه‌ند بێت. به‌بێ بوونی كارتی ناسنامه، ئه‌م كه‌سانه ناتوانن زه‌وی و زار بكڕن، یان له هه‌ڵبژاردنه‌كانی ناوخۆو سه‌رتاسه‌ری ووڵاتدا ده‌نگ بده‌ن.\nیاسا مرۆییه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان و یاساكانی مافی مرۆڤ ده‌ركردنی زۆره‌ملێ به‌هۆی جیاوازی ئاین یان باكگراوندی نه‌ته‌وه‌یی قه‌ده‌غه ده‌كات. ڕێنمایی و پره‌نسیپی ڕێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان سه‌باره‌ت به ئاواره‌كانی ناوخۆی ووڵات ده‌ڵێ، ئه‌و كه‌سانه‌ی له ناوخۆی ووڵاتدا ئاواره ده‌بن مافی ئازادی هاتوچۆو ئازادی هه‌ڵبژاردنی شوێنی نیشته‌جێ بوونیان هه‌یه (پره‌نسیپی ١٤). هه‌روه‌ها، مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه كه بۆ پارێزگاری كردن له ژیان و سه‌لامه‌تیان بچنه به‌شێكی تری ووڵات و ناچارنه‌كرێن له گه‌ڕانه‌وه‌ی زۆره‌ملێ بۆ ئه‌و شوێنانه‌ی كه تێیدا ژیانیان له مه‌ترسیدا ده‌بێت (پره‌نسیپی ١٥). ده‌بێت هه‌موو هاوكاریه مرۆییه‌كان به‌بێ جیاكاری بۆ هه‌موو كه‌س دابین بكرێن (پره‌نسیپی ٢٤).\nله وه‌ڵامه نوسراوێكدا بۆ هیومان ڕایتس ۆوچ ده‌رباره‌ی ده‌ره‌نجامه‌كانی، دیندار زێباری، سه‌رۆكی كۆمیته‌ی هه‌ڵسه‌نگاندن و وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ڕاپۆرته نێوده‌وڵه‌تیه‌كان له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ووتی، ئاسایشی كەركوك جه‌خت ده‌كاته‌وه كه:\nهیچ جۆره شتێكی وه‌ك دیاریكردنی دوا مۆڵه‌ت بۆ ئاواره‌كان له جێهێشتنی كەركوك نه‌بووه، به‌تایبه‌ت توركمانه سوونه‌كان چونكه هیچ جۆره جیاكاری یان مامه‌ڵه‌یه‌كی خراپ له دژی هیچ ئاین و نه‌ته‌وه‌یه‌كی جیاواز نه‌بووه. به‌پێی بڕیارێكی پارێزگای كەركوك و پارێزگارەکان و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عێراق، ئه‌و ئاوارانه‌ی ناوچه‌كانیان له چه‌ند مانگی ڕابردوو یان ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر ئازاد كراون هاریكاری بكرێن له گه‌ڕانه‌وه بۆ ناوچه‌كانی شوێنی نیشته‌جێ بوونیان... له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره هه‌ندێك جار پێویست بووه ناسنامه‌كانیان لێوه‌ربگیرێت بۆ جێبه‌جێ كردنی پرۆسه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌یان و تاوه‌كو له بازگه‌كان ڕێگری گه‌ڕانه‌وه‌یان لێ نه‌كرێ بۆ سه‌ر زه‌وی و ماڵ و حاڵیان.\nدیندار ووتی، له كاتی تێپه‌ڕینی ئاواره‌كان به خاڵه‌كانی پشكنیندا، عاده‌ته‌ن به‌رپرسان له بازگه‌ی داقوق ناسنامه‌كانیان بۆ ده‌گه‌ڕێننه‌وه.\nهیومان ڕایتس ۆوچ ووتی، ده‌بێت به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به ئاشكرا پاپه‌ندبوونیان ڕابگه‌یه‌نن له ده‌ستبه‌جێ كۆتایی هێنان به هه‌موو جۆره ده‌ركردنێكی زۆره‌ملێی نایاسایی و گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و كارت و ناسنامانه‌ی به‌هه‌ڵه ده‌ستیان به‌سه‌ردا گیراوه. ده‌بێت به‌رپرسان قه‌ره‌بووی هه‌موو ئه‌و خێزانانه بكه‌نه‌وه كه له ئه‌نجامی زۆره‌ملێی نایاساییه‌وه بۆ جێهێشتنی كەركوك زیانیان لێكه‌وتووه وه‌ك دابینكردنی هاوكاری و شوێنی نیشته‌جێ بوون بۆیان.\nفه‌قیه ووتی، ‘’خێزانه توركمانه‌كان وه‌ك هه‌ر عێراقیه‌كی تر مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه له كەركوك بژین به‌بێ ترس له ده‌ستگرتن به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیان یان ده‌ركردنیان به زۆره‌ملێ.’’\nوه‌ڵامی كۆمیته‌ی هه‌ڵسه‌نگاندن و وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ڕاپۆرته نێوده‌وڵه‌تیه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان (وه‌رگێڕانی نافه‌رمی)\nهەموو ئەو ناوانەی کە چاوپێکەوتنیان لەگەڵدا ئەنجام دراوە گۆڕدراوون لەبەر پاراستنیان.\nترس له‌گه‌ڕانه‌وه بۆ ماڵ و حاڵیان\nئه‌و توركمانانه‌ی له‌لایه‌ن هیومان ڕایتس ۆوچه‌وه چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا ووتیان، له‌به‌ر ترسی گه‌ڕانه‌وه بۆسه‌ر ماڵ و حاڵیان، ڕازیبوون ژیانێكی مه‌ترسیدار له كەركوك گوزه‌ر بكه‌ن له دوای ده‌ستگرتن به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیان له‌لایه‌ن به‌رپرسانی كورده‌وه.\nزۆرینه‌ی ئه‌وانه‌ی چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا خه‌ڵكی ينكجة بوون كه شارۆچكه‌یه‌كی توركمان نشینه له پارێزگای سه‌لاحه‌دین و به دووری ٦٢ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته باشووری شاری كەركوك. له حوزه‌یرانی ٢٠١٤ ينكجة  كه‌وته ژێر ده‌ستی داعش و سێ مانگ دواترو له كۆتایی ئه‌یلولی ٢٠١٤ هێزه‌كانی حه‌شدی شەعبی و پێشمه‌رگه ده‌ستیان به‌سه‌ر شاره‌كه‌دا گرته‌وه.\nئاواره‌كانی ينكجة ووتیان، كه‌تیبه‌ی خۆراسانی كه یه‌كه‌یه‌كی حەشدی شەعبیه ده‌ستبه‌جێ بنكه‌یان له‌ناو شاره چۆڵه‌كه‌دا دانا. توركمانه‌كان ده‌ترسن له گه‌ڕانه‌وه بۆ ماڵه‌كانیان به‌هۆی مامه‌ڵه‌ی خراپی حەشدی شەعبی له‌دژی سوونه‌كان له ناوچه‌كانی تر. هیومان ڕایتس ۆوج دۆكیومێنتی ئه‌م جۆره مامه‌ڵه خراپانه‌ی له فه‌للوجه‌و نه‌ینه‌واو ناوچه‌كانی تر كردووه.\nپیاوێكی خه‌ڵكی بسطاملی، كه گووندێكی توركمان نشینه‌و به دووری ٦ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته باشووری ينكجة ووتی، ترس له‌وه‌ی له‌لایه‌ن حه‌شدی شەعبیه‌وه بكرێته ئامانج وایلێكردووه نه‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر ماڵ و حاڵی خۆی. ئه‌و ووتی، چه‌ند ماڵێكی توركمانی شیعه گه‌ڕاونه‌ته‌وه، به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ی ئه‌و بزانێ خێزانه سوونه‌كان له ترسی هێرشی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه له‌لایه‌ن حه‌شدی شەعبیه‌وه نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه.\nپیاوێكی تری خه‌ڵكی دوز خورماتوو كه شارۆچكه‌یه‌كی تێكه‌ڵه له كوردو عه‌ره‌ب و توركمان له پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین و به دووری ٨٠ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته باشووری شاری كەركوك، ووتی، له‌وە دەترسێ بگەڕێتەوە بەهۆی ئەوەی ''ته‌نگژه‌ی نه‌ته‌وه‌یی'' هەیە، وه‌ك ته‌قینه‌وه‌و فڕاندن و هێرشی سووتاندن له‌لایه‌ن پێشمه‌رگه‌و حه‌شدی شه‌عبیه‌وه.\nده‌ستگرتن به‌سه‌ر ناسنامه\nهه‌ندێك له توركمانه ئاواره‌كانی كەركوك ووتیان، له‌دوای گه‌یشتنیان بۆ شاره‌كه له ساڵی ٢٠١٤ ئه‌فسه‌رانی ئاسایش ده‌ستیان به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیاندا گرتووه‌و داوایان لێكردوون شاره‌كه جێبهێڵن، به‌ڵام لێیان گه‌ڕاون هه‌تا ئه‌م دواییانه. هه‌ندێكی تریان، كارت و ناسنامه‌كانیان له‌لای خۆیان پاراستووه له‌كاتی گه‌یشتنیان.\n''عه‌مار''ی ته‌مه‌ن ٣٠ ساڵ كه كارمه‌ندی ته‌ندروستی بووه له ينكجة له حوزه‌یرانی ٢٠١٤ و له پاش كۆنترۆڵ كردنی شارۆچكه‌كه‌ی له‌لایه‌ن داعش له گه‌ڕه‌كی ڕووناكی كەركوك كه گه‌ڕه‌كێكی كوردنشینه جێگیربووه. ئه‌و ووتی، له ١٩ی شوباتی ٢٠١٧ كاتێك له‌ماڵه‌وه نه‌بووه دوو ئه‌فسه‌ری ئاسایش هاتوونه‌ته ماڵه‌كه‌یی و ده‌ستیان به‌سه‌ر ناسنامه و كارتی سوودمه‌ندیه‌كه‌ی دایكیدا گرتووه‌و پێیان ڕاگه‌یاندووه ده‌بێت بگه‌ڕێنه‌وه ينكجة چونكه شارۆچكه‌كه ئازاد كراوه‌و ده‌توانن له خاڵی پشكنینی داقوق كارت و ناسنامه‌كانیان وه‌ربگرنه‌وه. كاتێك چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا له ٢٢ی شوبات، خێزانه‌كه هێشتا له ماڵه‌كه‌یاندا به‌بێ كارت و ناسنامه‌كه‌ی دایكیان ده‌ژیان.\n''نورا''ی ته‌مه‌ن ٤٥ ساڵ كه ژنی ماڵه‌وه‌یه‌و خه‌ڵكی ينكجةیه ووتی، له حوزه‌یرانی ٢٠١٤ هاتوونه‌ته كەركوك. له كۆتایی كانوونی دووه‌می ٢٠١٧، ئه‌و ووتی، ئه‌فسه‌رانی ئاسایش دێنه ماڵه‌كه‌یی و پێی ده‌ڵێن ده‌بێت مێرده‌كه‌ی كه له‌و كاته‌دا له ده‌ره‌وه ده‌بێت بڕواته بنكه‌ی ئاسایشی گه‌ڕه‌كی ڕه‌حیم ئاوا بۆ ڕۆژی داهاتوو. خۆیی و مێرده‌كه‌یی و چوار ژن و مێردی تری ناوچه‌كه كه هه‌موویان بانگهێشتی ئاسایش كرابوون بۆ ڕۆژی داهاتوو ده‌چنه بنكه‌ی ئاسایش. له‌وێ ئه‌فسه‌ره‌كان ده‌ست به‌سه‌ر كارتی ناسنامه‌ی مێرده‌كه‌یی و چوار پیاوه‌كه‌ی تر ده‌گرن و پیان ده‌ڵێن له‌كاتی چوونه‌ده‌ره‌وه‌یان له شاره‌كه ده‌توانن كارته‌كانیان وه‌ربگرنه‌وه. له ٢٠ی شوبات، ئه‌فسه‌رانی ئاسایش ده‌گه‌ڕێنه‌وه ماڵه‌كه‌یان و دووباره پێیان ده‌ڵێن كه شاره‌كه جێبهێڵن. ئه‌مه‌ش وایكردووه ئه‌و خێزانه له شوێنێكی تری كركوك خۆیان حه‌شار بده‌ن.\n''قاسمی'' ته‌مه‌ن ٣٧ ساڵ كه كرێكارێكی خه‌ڵكی ينكجةیه له ناوه‌ڕاستی ساڵی ٢٠١٤ له گه‌ڕه‌كی شاطرلوی كەركوك جێگیر ده‌بێت. له كۆتایی تشرینی دووه‌می ٢٠١٦، دوو ئه‌فسه‌ری ئاسایش ده‌چنه ماڵه‌كه‌یی و ده‌ست به‌سه‌ر ناسنامه‌و كارتی سوودمه‌ندیه‌كه‌یدا ده‌گرن و پێی ده‌ڵێن كاتێك ده‌یده‌نه‌وه ئه‌گه‌ر شاره‌كه جێبهێڵێ. پاش سێ ڕۆژ، قاسم ووتی، چووه‌ته بنكه‌ی ئاسایش له ناوه‌ڕاستی بازاڕ تا هه‌وڵی وه‌رگرتنه‌وه‌ی كارت و ناسنامه‌كانی بدات، به‌ڵام له‌وێ ئه‌فسه‌ره‌كان پێیان ووتوه كه ناسنامه‌كانیان وون كردووه. له ٢٢ی شوبات، دوو ئه‌فسه‌ره‌كه ده‌گه‌ڕێنه‌وه ماڵه‌كه‌یی و هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌ستگیركردنی لێده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر شاره‌كه جێنه‌هێڵێ. كاتێك چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا، هێشتا خۆیی و خێزانه‌كه‌ی له ماڵه‌كه‌یاندا ده‌ژیان.\n''عومه‌ر''ی ته‌مه‌ن ٥٠ ساڵ كه جووتیارێكه ووتی، له مانگی ئابی ٢٠١٤ ماڵه‌كه‌یی له ينكجة جێهێشتووه‌و له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌یی و خێزانی پێنج برا‌ی له‌گه‌ڕه‌كی قوڕیه‌ی كەركوك نیشته‌جێ بووه. له‌سه‌ره‌تای كانوونی دووه‌می ٢٠١٥، دوو ئه‌فسه‌ری ئاسایش كه ووتویانه خه‌ڵكی ڕه‌حیم ئاوان چوونه‌ته ماڵه‌كه‌یی و داوای ناسنامه‌و كارتی سوودمه‌ندی ته‌واوی خێزانه‌كه‌یان كردووه‌و پێیان ڕاگه‌یاندوون ده‌بێت بگه‌ڕێنه‌وه ينكجةو له خاڵی پشكنینی داقوق ناسنامه‌و كارته‌كانیان وه‌ربگرنه‌وه. پاش مانگێك، خۆیی و براكانی كه ناسنامه‌كانی ئه‌وانیش ده‌ستی به‌سه‌ردا گیرابوو، ده‌چنه بنكه‌ی ئاسایشی ڕه‌حیم ئاوا بۆ داواكاری گه‌ڕانه‌وه‌ی ناسنامه‌كانیان.\nعومه‌ر ووتی، ئه‌فسه‌رێك له‌وێ پرسیاری لێكردوون ئه‌گه‌ر ئاماده‌ن شاره‌كه جێبهێڵن، به‌ڵام ڕه‌تیكردۆته‌وه پێیان بڵێ بۆچی ئه‌م داوایه‌یان لێده‌كات و به‌ده‌نگێكی به‌رز فه‌رمانی پێكردوون بنكه‌كه جێبهێڵن. عومه‌ر ووتی، پاش ١٠ ڕۆژ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌و ئه‌فسه‌ره‌كان ووتویانه ناتوانن كارت و ناسنامه‌كانیان بدۆزنه‌وه. دواتر عومه‌رو براكانی ده‌ڕۆنه بازگه‌ی داقوق بۆ داواكردنی ناسنامه‌و كارته‌كانیان و له‌وێ ئه‌فسه‌رێكی ئاسایش پێی ووتوه كه ناسنامه‌كانیان سووتێنراون.\nله ١٧ی شووباتی ٢٠١٧، عومه‌ر دووباره ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ بنكه‌ی ئاسایشی ڕه‌حیم ئاوا بۆ هه‌وڵدان بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی ناسنامه‌كانیان، به‌ڵام له‌وێ ئه‌فسه‌ری به‌رپرس پێی ده‌ڵێ پێویسته خۆیی و خێزانه‌كه‌ی تا ١٥ شوبات كەركوك جێبهێڵن. پاش ئه‌وه‌ی عومه‌ر لێی ده‌پاڕێته‌وه، ئه‌فسه‌ره‌كه پێی ده‌ڵێ ده‌توانن تا ٢٥ شوبات بمێننه‌ووه‌و له‌دوای ئه‌و ماوه‌یه هێزه‌كانی به زۆره‌ملێ ده‌یانبه‌نه خاڵی پشكنینی داقوق. ئه‌فسه‌ره‌كه نووسراوێكی به زمانی كوردی پێ واژوو ده‌كا، عومه‌ر ووتی، به‌بێ ئه‌وه‌ی بزانێ چی تێدا نووسراوه. له‌وكاته‌وه خۆیی و خێزانه‌كه‌ی له گه‌ڕه‌كێكی تری كركوك خۆیان حه‌شارداوه.\nده‌ستگیركردنی هه‌ڕه‌مه‌كی و مامه‌ڵه‌ی خراپی وه‌ك هه‌راسان كردن\nچه‌ند ئاواره‌یه‌كی توركمانی ووتیان، له سه‌ره‌تای ساڵی ٢٠١٧ ئه‌فسه‌رانی ئاسایش له كەركوك بۆ ماوه‌یه‌كی كورت ده‌ستگیریان كردون و مامه‌ڵه‌ی خراپیان له‌گه‌ڵ كردوون ئه‌وه‌ش وه‌ك هه‌وڵێك بۆ ناچاركردنی خۆیان و خێزانه‌كانیان له جێهێشتنی كەركوك.\n''زه‌كی'' ته‌مه‌ن ٥٥ ساڵ كه كرێكارێكی خه‌ڵكی ينكجة ووتی، له ئه‌یلولی ٢٠١٥ ئه‌فسه‌رێكی ئاسایش دێته ماڵه‌كه‌یی و داوای كارت و ناسنامه‌كه‌یی ده‌كات. ئه‌فسه‌ره‌كه پێی ووتوه ده‌توانێ ناسنامه‌و كارته‌كه‌ی له بازگه‌ی داقوق وه‌ربگرێته‌وه. ئه‌و ووتی، له ٢١ شوباتی ٢٠١٧، له كاتێكدا زه‌كی خه‌ریكی بنێشت فرۆشتن ده‌بێت له بازاری سه‌ره‌كی، دوو ئه‌فسه‌ری ئاسایش كه یه‌كێكیان جلوبه‌رگی مه‌ده‌نی له‌به‌ردا ده‌بێ و ئه‌ویتریان جلوبه‌رگی ئاسایش ده‌ستگیری ده‌كه‌ن و ده‌یبه‌نه بنكه‌ی ئاسایشی ڕه‌حیم ئاوا له‌وێ ئه‌فسه‌ره‌كان بۆ ماوه‌ی پێنج كاتژمێر له توالێتێكدا ده‌ست به‌سه‌ری ده‌كه‌ن. یه‌كێك له ئه‌فسه‌ره‌كان به‌بێ هیچ هۆكارێك بۆكزێكی لێده‌دا. یه‌كێكی تریان لایەنی كه‌م ١٠ شه‌قازله‌ی لێده‌داو پێی ده‌ڵێ ده‌بێت تا نیوه‌ڕۆی سبه‌ینێ شاره‌كه جێبهێڵێ. پاش یه‌ك كاتژمێر له به‌ندكردنی له‌ناو توالێته‌كه‌دا، ئه‌فسه‌ره‌كان ئامۆزاكه‌ی ده‌هێنن كه ئه‌ویش ووتی سێ ئه‌فسه‌ر له شوێنی كاره‌كه‌ی ده‌ستگیریان كردووه. زه‌كی و ئامۆزاكه‌ی ووتیان، ئه‌فسه‌ره‌كان پێیان ڕاگه‌یاندوون ته‌نها كاتێك ئازاد ده‌كرێن ئه‌گه‌ر واژوی نووسراوێكی كوردی بكه‌ن كه له ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی نه‌گه‌یشتوون. ئه‌فسه‌رێك هه‌ردووكیان ئاگادار ده‌كاته‌وه له‌وه‌ی ''ئه‌گه‌ر شاره‌كه جێنه‌هێڵن، له‌دادگا نووسراوه‌كه له دژیان به‌كارده‌هێنێ،'' دواتر ڕێگه‌یان پێده‌درێ بنكه‌كه جێبهێڵن. بۆ ڕۆژی داهاتوو زه‌كی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ بنكه‌كه‌و داوا ده‌كات قسه له‌گه‌ڵ ئه‌فسه‌ری به‌رپرس بكات، به‌ڵام ستافه‌كه ڕێگه‌ی پێناده‌ن و پێی ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر تا نیوه‌ڕۆ شاره‌كه جێنه‌هێڵێ ده‌ستگیری ده‌كه‌ن. ئێستا له كەركوك خۆی حه‌شارداوه.\n''ئارسانی'' ته‌مه‌ن ٥٢ ساڵ كه كرێكارێكی خه‌ڵكی ينكجةیه ووتی، له مانگی ئابی ٢٠١٤ هاتووه‌ته گه‌ڕه‌كی قوریه‌ی كەركوك كه دانیشتوانه‌كه‌ی تێكه‌ڵه له كوردو توركمان. ئه‌و ووتی، له ١٢ی شوباتی ٢٠١٧، ئه‌فسه‌رێكی ئاسایش ته‌له‌فۆنی بۆ كردووه‌وه پێی گووتوه بڕواته بنكه‌ی ئاسایشی ڕه‌حیم ئاوا. له‌وێ، ووتی، ئه‌فسه‌ره‌كان داوای ناسنامه‌و كارتی سوودمه‌ندیه‌كه‌ی ده‌كه‌ن و پێی ده‌ڵێن ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌ی هه‌یه له جێهێشتنی شاره‌كه‌و گه‌ڕانه‌وه بۆ ماڵه‌كه‌ی خۆی له‌به‌ره‌وه‌ی قه‌زاكه‌یان له داعش پاككراوه‌ته‌وه. له ٢١ی شووبات، له‌كاتێكدا ئه‌رسان له ده‌ره‌وه ده‌بێت، ئه‌فسه‌رانی ئاسایش ده‌چنه ماڵه‌كه‌یی و به ژنه‌كه‌ی ده‌ڵێن ''جه‌هه‌نمتان نیشان ده‌ده‌ین'' ئه‌گه‌ر شاره‌كه جێنه‌هێڵن.\nئه‌و ووتی، دواتر ئه‌و شه‌وه، له پاش گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌رسان بۆ ماڵه‌وه، زیاتر له ١٠ ئه‌فسه‌ر دێنه ماڵه‌كه‌یی و به چاوبه‌ستراوی ده‌یبه‌نه‌وه بنكه‌كه‌و له‌وێ له ژوورێكی بچووكدا بۆ ماوه‌ی سێ كاتژمێر به‌ندی ده‌كه‌ن، تا ئه‌و كاته‌ی درواسێیه‌كی به‌هانایه‌وه دێت. پاش ئه‌وه‌ی نووسراوێكی پێ واژو ده‌كه‌ن كه له ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی تێنه‌گه‌یشتووه له‌به‌ره‌وه‌ی به زمانی كوردی بووه، ئه‌فسه‌ره‌كان ڕێگه‌ی پێده‌ده‌ن بنكه‌كه جێبهێڵێ. فه‌رمانیان پێكردووه بۆ ڕۆژی داهاتوو بگه‌ڕێته‌وه بۆ بنكه‌كه‌و له‌وێ پێیان ووتووه كه پاش نیوه‌ڕۆ شاره‌كه جێبهێڵێ. ئێستا ئه‌و له‌ناو كەركوك خۆی حه‌شارداوه.\nده‌ستگیركردنی كوێرانه‌و مامه‌ڵه‌ی خراپ له‌دژی گومانلێكراوانی داعش\nله ڕابردوودا هێزه‌كانی ئاسایش هه‌ستاون به ده‌ستگیركردنی هه‌ڕه‌مه‌كی و له‌چه‌ند حاڵه‌تێكدا ئه‌نجامدانی مامه‌ڵه‌ی خراپ له‌دژی ئاواره توركمانه‌كانی ناو كەركوك به گوومانی هه‌بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ داعش. هه‌ندێك له‌م كه‌سانه به هیومان ڕایتس ۆوچیان ووت، بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێك به‌م هۆكاره ده‌ستگیركراون، به‌ڵام هه‌موویان ووتیان له كۆتایدا ئازادكراون به‌بێ ڕوبه‌ڕوكردنه‌وه‌ی هیچ تۆمه‌تێك له دژیان.\n''محمه‌د''ی ته‌مه‌ن ٤٥ ساڵ كه كارمه‌ندی ته‌ندروستیه، ووتی، خۆیی و خێزانه‌كه‌ی هاتوونه‌ته گه‌ڕه‌كی قوڕیه‌ی كەركوك پاش ئه‌وه‌ی له ئابی ٢٠١٤ ماڵه‌كه‌یی له ينكجة جێهێشتووه. ئه‌و ووتی، له هه‌فته‌یه‌كدا سێ ڕۆژ ده‌چووه دوز خورماتوو بۆ سه‌ر كار له نه‌خۆشخانه. له به‌یانی ٢٩ی كانوونی یه‌كه‌می ٢٠١٤، ئه‌فسه‌رانی ئاسایش له بازگه‌یه‌كی ده‌ره‌وه‌ی دوزخورماتوو ده‌ستگیری ده‌كه‌ن و به‌چاو به‌ستراوی بۆ ماوه‌ی ٢٤ كاتژمێر به‌ندی ده‌كه‌ن به‌بێ ڕونكردنه‌وه‌ی هۆكاره‌كه‌ی. محمه‌د ووتیشی، ئه‌و ڕۆژه پاسه‌وانێك بۆ ماوه‌ی یه‌ك كاتژمێر به سۆنده له ده‌ست و قاچی داوه له‌كاتێكدا پرسیاری لێكردووه ده‌رباره‌ی هه‌بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ داعش.\nبۆ ڕۆژی داهاتوو پاسه‌وانه‌كان ده‌یبه‌نه بنكه‌یه‌كی ئاسایش كه ووتویانه له گوندی قه‌ره هه‌نجیره كه به دووری ٢٠ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته ڕۆژئاوای شاری كەركوك و له‌وێ له زیندانی بنكه‌كه له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ری ٦٠ پیاوی تر بۆماوه‌ی یه‌ك مانگ به‌ندی ده‌كه‌ن، هه‌موو پیاوه‌كان پێیان ووتووه كه به تۆمه‌تی هه‌بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ داعش ده‌ستگیركراون. له‌وێ پاسه‌وانه‌كان چه‌ند جارێك به شه‌قازله و بە بۆكز لێیانداوه‌وه تۆمه‌تباریان كردووه به بردنی خواردن بۆ داعش و ته‌واوی ماوه‌ی ده‌ستگیركردنه‌كه‌ی به چاوبه‌ستراوی ماوه‌ته‌وه، ئه‌و ووتی. ڕێگه‌ی پێنه‌دراوه په‌یوه‌ندی به خێزانه‌كه‌یه‌وه بكات و پارێزه‌ری نه‌بووه.\nله كۆتایی كانوونی دووه‌می ٢٠١٥، پاسه‌وانه‌كان ده‌یگوێزنه‌وه بۆ ئۆفیسی هه‌واڵگری وه‌زاره‌تی ناوخۆو له‌وێ ڕێگه‌ی پێده‌ده‌ن ته‌له‌فۆن بۆ خێزانه‌كه‌ی بكات و پێیان بڵێ له كوێیه. خێزانه‌كه‌ی پارێزه‌رێكی بۆ ده‌گرن كه بۆ ڕۆژی داهاتوو له‌به‌رده‌م دادوه‌ری لێكۆڵه‌ر له‌گه‌ڵی ئاماده ده‌بێت، ئه‌و ووتی. دادوه‌ر پێی ده‌ڵێ كه پێویست بووه وه‌زاره‌تی ناوخۆ پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه هه‌واڵگریه‌كه‌یان ته‌واو بكه‌ن، به‌ڵام ده‌كرێ له‌ماوه‌ی دوو هه‌فته‌دا ئازاد بكرێت. له‌بری ئه‌وه، له چه‌ند شوێنێكی جیاواز به‌ند ده‌كرێت به‌رله‌وه‌ی به‌رپرسانی وه‌زاره‌تی ناوخۆ له ١٥ی مایزی ٢٠١٥ به‌بێ هیچ تۆمه‌تێك له‌دژی ئازادی بكه‌ن، ئه‌و ووتی.\nووتیشی دوو هه‌فته له پاش ئازادكردنی ئه‌فسه‌رێكی ئاسایش ته‌له‌فۆنی بۆ ده‌كاو پێی ده‌ڵێ بچێته بنكه‌ی ئاسایش و ناسنامه و كارتی سوودمه‌ندیه‌كه‌ی خۆی و خێزانی له‌گه‌ڵ خۆیی بهێنێ. ئه‌فسه‌ره‌كه ده‌ست به‌سه‌ر ناسنامه‌ی هه‌موو خێزانه‌كه‌دا ده‌گرێ و پێی ده‌ڵێ یه‌ك هه‌فته‌یان هه‌یه بۆ جێهێشتنی كەركوك. محه‌مه‌د ووتی، ئه‌فسه‌ره‌كه پێیشی ده‌ڵێ كه ده‌توانن ناسنامه‌كانیان له بازگه‌ی داقوق وه‌رگرنه‌وه له‌كاتی چوونه ده‌ره‌وه‌یان له شاره‌كه. ئه‌فسه‌ره‌كه هیچ هۆكارو نووسراوێك له پشت ئه‌و فه‌رمانه‌وه نیشان نادات. نزیكه‌ی دوو ساڵه هه‌وڵی وه‌رگرتنه‌وه‌ی ناسنامه‌و دۆكیومێنته‌كانی ده‌دات، به‌ڵام سه‌ركه‌وتو نه‌بووه. نایه‌وێت كەركوك جێبهێڵێ و بگه‌ڕێته‌وه ماڵه‌كه‌ی كه به گووته‌ی ئه‌و سه‌لامه‌ت نیه و ئێستا به‌بێ بوونی هیچ ناسنامه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی له كەركوك ژیان گوزه‌ر ده‌كات.\nبه‌هۆی ئامادەنەبوونی له كاره‌كه‌ی له ماوه‌ی ده‌ستگیركردنیدا، كاره‌كه‌ی له‌ده‌ست داوه‌و نه‌یتوانیوه كارێكی تر بدۆزێته‌وه.\n''عیزه‌دینی'' ته‌مه‌ن ٦٣ ساڵ كه پێشتر سه‌رباز بووه ووتی، له ته‌مووزی ٢٠١٤ ينكجةی جێهێشتووه تا له‌گه‌ڵ دوو براكه‌ی له گه‌ڕه‌كی قوریه‌ی كەركوك بژی. ئه‌و ووتی له مانگی ئابی ٢٠١٤ ژماره‌یه‌كی زۆر له هێزه‌كانی ئاسایش و وه‌زاره‌تی ناوخۆو پۆلیس دێنه ماڵه‌كه‌یی و داوا ده‌كه‌ن سێ براكه له‌گه‌ڵیان بڕۆنه بنكه‌ی پۆلیسی ناوخۆ. له‌وێ بۆ ماوه‌ی ١٣ ڕۆژ پیاوه‌كان له ژوورێكی بنكه‌كه‌دا به‌ند ده‌كرێن و دوو جار لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كرێ و پرسیاریان لێده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر په‌یوه‌ندیان به داعشه‌وه كردبێ. پاش چوار ڕۆژ له به‌ندكردن، پۆلیس عیزه‌دین و براكانی ده‌هێننه به‌رده‌م دادوه‌ری لێكۆڵه‌ر. عێزه‌دین ووتی، ڕه‌تیكردۆته‌وه وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی دادوه‌ر بداته‌وه.\nئه‌و ووتی كه ئاسایش ڕێگه‌یداوه به خێزانه‌كانیان له بنكه‌ی پۆلیس سه‌ردانیان بكه‌ن. ووتیشی، پاش ١٣ ڕۆژ، پۆلیس خۆیی و براكانی ده‌گوێزنه‌وه بۆ به‌ندیخانه‌یه‌كی به‌رله دادگایكردن له كەركوك و له‌وێ له زیندانێكدا له‌گه‌ڵ ٦٥ ده‌ستگیركراوی تر بۆ ماوه‌ی ٤٥ ڕۆژ به‌ند ده‌كرێن. لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ نه‌كراوه‌و نه‌براونه‌ته به‌رده‌م دادوه‌رو ڕێگه‌یان پێنه‌دراوه خێزانه‌كانیان ببینن، به‌ڵام له كۆتایدا به‌بێ هیچ تۆمه‌تێك ئازاد ده‌كرێن. پاش هه‌فته‌یه‌ك، ئه‌فسه‌رێكی هه‌واڵگری وه‌زاره‌تی ناوخۆ ده‌ڕواته ماڵی براكان و داوای ناسنامه‌كه‌ی عێزه‌دین ده‌كاو ده‌یباته بنكه‌ی هه‌واڵگری قوریه. عێزه‌دین ووتی، ئه‌فسه‌ره‌كه پێی ده‌ڵێ ئه‌گه‌ر گه‌ڕه‌كه‌كه جێبهێڵێ ئه‌وا ناسنامه‌كه‌ی وه‌رده‌گرێته‌وه.\nعیزه‌دین شاره‌كه‌ی جێنه‌هێشتووه، به‌ڵام له ماوه‌ی ساڵی ڕابردوودا له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی له دوو گه‌ڕه‌كی جیاواز بیشته‌جێ بوون. هه‌موو جارێك، پۆلیس و ئاسایش و ئه‌فسه‌رانی هه‌واڵگریان ئاگادار كردۆته‌وه. له‌و ماوه‌یه‌دا ئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ی ناسنامه‌كه‌یی بردبوو، ناسنامه‌كه‌ی بۆ گه‌ڕاندۆته‌وه.\nله تشرینی دووه‌می ٢٠١٦، عیزه‌دین له‌خانوویه‌كی گه‌ڕه‌كی (فه‌یله‌ق)دا ده‌ژیا كه دانیشتوانه‌كه‌ی تێكه‌ڵه له كوردو عه‌ره‌ب و توركمان، تا ڕۆژێك چوار ئه‌فسه‌ری ئاسایش دێنه ماڵه‌كه‌یی و داوای ناسنامه‌و كارتی سوودمه‌ندیه‌كه‌یی خۆیی و كوڕه‌كه‌یی و ژنی كوڕه‌كه‌ی ده‌كه‌ن. ئه‌فسه‌ره‌كه پێیان ده‌ڵێ، بۆ ڕۆژی داهاتوو بڕۆنه بنكه‌ی ئاسایش. ئه‌و ووتی، كاتێك گه‌یشتنه ئاسایش، ئه‌فسه‌رێك پێی ووتن فه‌رمانی گه‌ڕانه‌وه بۆ عیزه‌دین و خێزانه‌كه‌ی بۆ ينكجة هه‌یه، ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێنه‌وه ئه‌وا ده‌توانن له بازگه‌ی داقوق ناسنامه‌كانیان وه‌رگرنه‌وه. خۆیی و خێزانه‌كه‌ی  به‌بێ ناسنامه له كەركوك ماونه‌ته‌وه. ووتیشی كوڕێكی تری له مانگی تشرینی یه‌كه‌می ٢٠١٦ به تۆمه‌تی هه‌بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ داعش ده‌ستگیركراوه پاش ئه‌وه‌ی گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ ينكجةو ئێستا له تكریت ده‌ستگیركراوه. به‌ڵام، له‌به‌ر نه‌بوونی ناسنامه عێزه‌دین ناتوانێ بڕوات سه‌ردانی كوڕه‌كه‌ی بكات.


ئایا هەڵوێستی حکومەتی فەرانسا سەبارەت بە بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران نزیکە بە هەڵوێستی ترامپ -\nفەرانسا نیگەرانیی دەربڕیوە سەبارەت بە دەستپێکردنی پیتاندنی ئۆرانیۆمی ٢٠%ی لەلایەن ئێرانەوە و وتوویەتی کە ئێران زۆری نەماوە دەستی بگاتە بۆمبی ئەتۆم.\n“ژان لۆدریان”، وەزیری دەرەوەی فەرانسا وتوویەتی بەهۆی ئەو بایکۆتانەی لە سەردەمی ترامپدا خرایە سەر ئێران، ئێستاکە کەوتووینەتە دۆخێکی مەترسیدارترەوە لە جاران: “ترامپ دەیویست فشار بخاتە سەر ئێران و ڕێگری بکات لە دەست گەیشتنی چەکی ئەتۆمی، بەڵام ڕاستی ئەوەیە کە ئێران ئەوەندەی نەماوە دەستی بگاتە بۆمبی ئەتۆم.”\nئەو قسانەی لۆدریان دەکرێت وەک هاندەرێک ڕەچاودەکرێت بۆ دەوڵەتی “جۆ بایدێن”، سەرۆک کۆماری نوێی ئەمریکا بۆ ئەوەی بگەڕێتەوە سەر ڕێککەوتنە ناوەکییەکەی پێشوو لەگەڵ ئێران، بۆ ئەوەی چاودێرییەکانی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ناوەکی بگەڕێتەوە سەر چالاکییەکانی ئێران.\nکۆماری ئیسلامی ماوەیەکە پیتاندنی ئیۆرانیۆمی ٢٠%ی وەک هۆشدارییەک بۆسەر دەوڵەتی بایدن دەستپێکردووە و هەڕەشەشی کردووە کە ئەگەر تا مانگێکی دیکە بایکۆتە ئابورییەکانی سەر ئێران لانەبرێت، لە پرۆتۆکۆلی ئادیشنالی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناوەکی دەچێتە دەرەوە.\nبەپێی ئەو پرۆتۆکۆلە ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمی چاودێریی بنکە گومانلێکراوەکان یان چالاکییە نهێنییەکانی ئێران دەکات و لە ئێستادا تاکە گەرەنتییە بۆ ئەوەی ئێران دەستی نەگاتە بۆمبی ئەتۆمی. بەڵام ئەگەر لەو پرۆتۆکۆلە بچێتە دەرەوە ئەو چاودێرییە نامێنێت.\nئەوەی ئێستا ئێران وەک هەڕەشە ئەنجامی دەدات، بەپێی ڕێککەوتنە ئەتۆمییە پێشووەکەی لەگەڵ ئەوروپا و ئەمریکا، لە سێ ساڵی دیکەوە بەبێ هیچ سنوورێک دەتوانێت ئەنجامی بدات.\nواتە ئەگەر ئەوەی ئێستا فەرانسا دەترسێنێت، کۆماری ئیسلامی سێ ساڵی دیکە بڕیارە بەپێی ڕێککەوتنیش ئەمانە دەتوانێت ئەنجام بدات. بۆیە دۆناڵد ترامپ کاتیبوونی ئەو سنوورانەی بە خراپترین ڕێککەوتنی مێژووی ئەمریکا دەزانی و پێی وابوو پێویستە ئەو ڕێککەوتنانە ببنە تاهەتایی و بەرنامەی موشەکی ئێرانیش سنوورداربکرێت.\nکۆماری ئیسلامی دەیەوێت کە دەوڵەتی جۆ بایدن بایکۆتەکانی سەردەمی ترامپ هەڵبوەشێنێتەوە و بشگەڕێتەوە سەر ڕێککەوتنە ئەتۆمییەکەی پێشوو، هەڕەشەشی کردووە کە ئەگەر ئەمریکا ئەوانە ئەنجام نەدات لە پرۆتۆکۆلی ئادیشنال دەچێتە دەرەوە، ئەوەش پێدەچێت کاردانەوەی قورسی نێودەوڵەتیی لێبکەوێتەوە.\nهاوکات ئەگەر دەوڵەتی بایدن بایکۆتەکان لاببات لەسەر ئێران، ئەگەری هەیە کە بەرنامەی موشەکی کۆماری ئیسلامی واتە هێڵی سووری ئێران بخاتە سەر مێزی دانوستان. ئەوەش پشتگیریی تەواوی سێ وڵاتیی ئەوروپی لەگەڵدایە.\nدۆخی داهاتوو هەڵپەسێردراوە، ئەوەش بە نزیکبوونەوە لەو کاتەی کۆماری ئیسلامی دیاریی کردووە ڕۆژ لەدووای ڕۆژ هەستیارتر دەبێت.\nPrevious وتووێژی کۆمەڵە تیڤی لەگەڵ هاوڕێ جەعفەر ئەمین‌زادە لە پێوەندی لەگەڵ خۆپیشاندانەکان دژی کۆماری ئیسلامی


ئەرسەلان بایيز: مانەوەی ئەم ئەزموونە مسۆگەر نیە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nشه‌ممه، 24 ته‌مموز، 2021\nخەڵك وەزارەتی كارەبای حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت ، كارەبای پێویست بۆ ناوەندە تاقیكردنەوەكانی قوتابیان و خوێندكاران دابین دەكرێت. وەزارەتی كارەبای حكومەتی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە ، ئامادەكارییەكانیان تەواو كردووە و لە سبەینێوە بڕی كارەبای پێویست بۆ ناوەندەكانی تاقیكردنەوەی ئەزموونە گشتییەكان دابین دەكرێت. ئاشكراشیكردووە، وەزارەت لە پێناو سەركەووتنی بەڕێوەبردنی تاقیكردنەوە گشتییەكانی 12 ئامادەیی 2020-2021، كارەبای پێویست بۆ هۆڵەكانی تاقیكردنەوە لە كاتژمێر 8:00 بەیانی تا 11:30 دابین دەكات.\nخەڵک - وەرزش ڕافائێل ڤارانی فەرەنسی و بەرگریکاری یانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی، دەیەوێت لەگەڵ یانەکەی ئێستای بەردەوام بێت، شەیتانە سوورەکانیش دەیانەوێت پەلکێشی بکەن. لە ئێستادا، یانەی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی لەگەڵ یانەی ریاڵ مەدریدی ئیسپانی لە گفتوگۆدایە سەبارەت بە گواستنەوەی بەرگریكارە فەرەنسیەکە بۆ ریزی یانەکەی و بیکاتە دەستکەوتی گواستنەوەکانی ئەم هاوینەی، بەڵام ڤاران لەگەڵ یانەی شاهانە تا كۆتایی مانگی شەشی ساڵی 2023، گرێبەستی هەیە و تا ئێستاش ئەو یاریزانە لە پێناو نوێكردنەوەی گرێبەستەكەی لەگەڵ بەرپرسانی یانەكەی هیچ دانیشتن وگفتوگۆیەکی ئەنجام نەداوە. ڕۆژنامەی ئاسی ئیسپانی، بڵاویکردووەتەوە، ڤاران لەگەڵ، کارلۆ ئەنچیلۆتی ڕاهێنەری نوێی یانەی شاهانە قسەی کردوە و دڵنیای داوەتێ کە لە ریاڵ مەدرید دەمێنێتەوە. بەپێی ڕۆژنامەی ئاس: ڤاران هیوادارە ئیدارەی یانەکەی ڕازی بکات بۆ ڕەتکردنەوەی پێشکەشکردنی گرێبەستێكی نوێ، كە دەیەوێت موچەیەکی بەرزتری هەبێت. ڤاران ساڵی 2011 بە بڕی 10 ملیۆن یۆرۆ لە یانەی لانسی فەرەنسییەوە ڕویكردەیانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی و یەکێکە لە بەرگریکارە دیارەکانی ئەو یانەیەو خاوەنی چەندین نازناوە.\nخەڵك وەزارەتی تەندروستی عیراق ئاشكرای دەكات، 7653 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە و 8001 كەسیش چاكبوونەتەوە و 65 حاڵەتی مردنیش هەبووە . وەزارەتی تەندروستی عیراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 28 هەزار و 271 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجام دراوە و دەركەوتووە 7653 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون. ئاشكراشی كردووە، كە زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا بوون، هەروەها لە كەركوك 287 و سلێمانی 122 و هەولێر 166 حاڵەت و دهۆك 722 حاڵەت تۆماركراوە. ڕوونیشی كردۆتەوە، كە 8001 تووشبوو بە پەتاكە چاكبوونەتەوە، كە زۆرینەیان لە بەغدا بوون و هەروەها لە سلێمانی 248 و هەولێر 108 و دهۆك 546 و كەركوك 159 كەس چاكبوونەوە. ڕاشیگەیاندووە، 65 كەس بە پەتاكە گیانیان لەدەستداوە و لە سلێمانی 5 و هەولێر 1 دهۆك 9حاڵەت تۆماركراوە بەوەش ژمارەی مردووان گەیشتۆتە 18232 كەس.\nژوان ئەحمەد لەوەتەی بافڵ تاڵەبانی جوڵەكانی دەست پێكردوە و لاهور شێخ جەنگی كەنارگیر كردوە، ماراسۆنێكی عەجیب دەستی پێكردوە ڕوەو دەباشان، لەم ماراسۆنەدا چەندین جۆر پێشبڕكێ دەبینین: - كادر هەیە دەستی توشی تەشەنوج بوە ئەوەندە وێنەی كاك لاهوری سڕیوەتەوە و بە شەرمەوە وێنەی مام جەلال دادەنێت - ئەندامی سەركردایەتی هەیە، سەعات 3 ی شەو رۆیشتوە بۆ دەباشان بۆ ئەوەی كاك بافڵ ببینێت و بڵێ من لەگەڵ تۆم و ئەوەی پێشوو راست نەبوم كە كۆیلە و دەستەپاچەی بەردەمی كاك لاهور بوم. - ئەندامی مەكتەبی سیاسی هەیە، سەعات دووی شەو نۆرەی بەركەوتوە تا بەیعەت بدات بە دڵسۆزی بۆ ماڵی مام جەلال و پەشیمانبونەوە لەوەی كە شوێن كاك لاهور كەوتوە. پەند: گرنگە هەردوو كاك ( بافڵ و لاهور) تێبگەن كۆنگرەی چوارەم چ كارەساتێك بوو بۆ ئەم حزبە، كارەساتێك كە هیچ لە شەڕی حزبە ڕكابەرەكان بە یەكێتی نەكردوە. تێبگەن چ كادر و كەسانێكیان بردۆتە سەركردایەتی كە بایی پوشێك وەلائیان بۆ شكۆی خۆیان نیە ئیتر بۆ ئەوان چۆن ئەیانبێ. گرنگە بافڵ تاڵەبانی درك بكات، ئەو كادر و سەركردانەی دێن بەیعەتی پێ دەكەن، چۆن لاهور و خۆیشیان فرۆشت، سبەی بە نرخێك زیاتر بافڵ و خۆیشیان دەفرۆشنەوە. گرنگە بافڵ تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانی تێبگەن: خەڵك چاكسازی و رێكخستنەوەی ئیدارەی سلێمانی و زۆنی سەوزی دەوێت، دەیەوێ ژیان لەم ناوچەیە ئاسایی ببێتەوە، ئەگەر ئەوە بكەن ئەوا یەكێتیش دەبوژێتەوە، ئەگەرنا نەك لاهور شێخ جەنگی، بگرە تەواوی 124 سەركردایەتیەكە ( بەداخەوە ناویان سەركردایەتی یە و هەندێكیان تەنانەت هی مەیتەری و حاشیەش نین) لاببرێن هیچ گرنگ نیە، چونكە لە بنەرەتدا بەشێك لەو سەركردایەتی یە پەشم و پەڵەی گەورەیان هەیە و هی ئەوە نەبون بكرێن بە كادری ئاساییش، بەڵام روی تەكەتول و پارە و ساختەكاری رەش بێت ئەوان سەردەخات و كەسانی پاك وەلا دەخات. چاوەروانین بزانین: بافڵ تاڵەبانی تەنیا خۆی دەكات بە ژمارە یەك، یاخود یەكێتی دەباتەوە سەر رێگەیەكی تەندروست و خۆیشی شانازی تۆمار دەكات ئەگەر پلە یەكیش نەبێت، بەڵام دەبێت سەرەتا ئەوە بزانێت، بەشدارانی ماراسۆنەكەی دەباشان، تەنیا گیرفانیان هەیە و لەمێژە مەبدەئیان گۆڕیوەتەوە بە مەبلەغ و سودیان بۆ خۆیان نەبێ بۆ كەسیان نیە.\nسلێمانی – نزار جەزا لەڕۆژانی جەژنی قورباندا لەسلێمانی زیاتر لە ٨٠٠ تۆن گۆشت كراوە بەقوربانی. شاڵاو عارف، لێپرسراوی كوشتارگەی نوێی سلێمانی بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەدوو ڕۆژی جەژندا پێشوازییان لە هاووڵاتییان كرد، بۆئەوەی ئاژەڵەكانیان بۆ سەربڕین بهێنن و بیكەنە قوربانی، بەڵام دوو ڕۆژی دواتر ئاژەڵیان سەرنەبڕی، چونكە خەریكی نۆژەنكردنەوەی كوشتارگەبوون. ڕوونیكردەوە، لەو دوو ڕۆژەدا نزیكی ٧٤ تۆن كوشتاریان بۆ هاوڵاتییان ئەنجامداوە، لەو ڕێژەیەش تۆنێك و ١٠٠ كیلۆ گۆشتیان دیاریكردووە، كە بۆ خواردن شیاو نەبووە، بۆیە بەشێوەیەكی زانستی لەناویانبردوون. باسی لەئەوەشكرد، بەراورد بەجەژنی قوربانی ساڵی ڕابردوو ڕێژەی قوربانیكردن زیادیكردووە. ئەوەشی باسكرد، هەرچەندە ئامارێكی دروست لەبەردەست نییە، بەڵام وەك پێشبینی، لەدەرەوەی كوشتارگەش نزیكی دە هێندەی كوشتارگە قوربانی ئەنجامدراوە، واتە زیاتر لە ٨٠٠ تۆن كوشتار لەسلێمانی ئەنجامدراوە، بەمەبەستی قوربانی. ڕوونیشیكردەوە، بەداخەوە لەدەرەوەی كوشتارگە قوربانییەكی زۆر ئەنجامدرا، كە لەدەرەوەی ڕێنماییە تەندروسییەكان بوون. ئاشكراشیكرد، لەپێنج ڕۆژی پێش جەژنی قورباندا نزیكی ٨٠٠ تۆن گۆشتیان ڕەوانەی بازاڕەكان كرد، بەڵام لەساڵی پار ٥٠٠ تۆن گۆشتیان ڕەوانەكرد، واتە ئەمساڵ بەڕێژەی لەسەدا ٣٨ زیادیكردووە. ئەمە لەكاتێكدایە هاووڵاتییان لەجەژنی قورباندا بەشێوەیەكی بەرچاو ئاژەڵ سەردەبڕن بەمەبەستی قوربانیكردن و بەسەر هاووڵاتییاندا دابەشیدەكەن.\nخەڵك- ئاژانسی تەندروستی گشتی لە بەریتانیا لە زاری زانایانەوە ئاشكرای دەكات، كە جۆرێكی گۆڕاوی دیكە لە زنجیرە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە بەریتانیا سەریهەڵداوە. ڕۆژنامەی (میرەر)ی بەریتانی لە زاری شارەزایانەوە بڵاویكردەوە، جۆرێكی گۆڕاوی دیكە لە زنجیرە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە بەریتانیا سەریهەڵداوە و پێی دەوترێت جۆری گۆڕاوی (B.1.621) و تەواوی وڵاتەكەی گرتۆتەوە. ئاشكرای كردووە، تا ئێستا 16 حاڵەتی تووشبوو بەو جۆرە گۆڕاوە نوێیە تۆماركراوە و زۆرینەیان بەهۆی گەشتكردنیان بۆ دەرەوەی وڵات تووشی بوون. لای خۆیانەوە، پزیشكان لە ئاژانسی تەندروستی گشتی (PHE)ی بەریتانی ڕایانگەیاندووە، دەستیان كردووە بە تاقیكردنەوە لەسەر ئەو جۆرە گۆڕاوەی كۆرۆنا (سارس و كۆڤید2) تاوەكو لە كاریگەری گۆڕانی جینەكان و ڕەفتاری ڤایرۆسەكە تێبگەن و بزانن كاریگەرییەكانی چیین. ئەو پزیشكانە وتویانە، "تا ئێستا بەتەواوی نەگەیشتووینە ئەو بڕوایەی ئەو جۆرە گۆڕاوە نوێیە بەهۆی ڤاكسینەكانەوە كاریگەرییەكەی كەم دەبێتەوە یان نا". لە ئێستا ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جۆری گۆڕاوی (دەلتا)، كە بۆ یەكەمجار لە هندستان دەركەوت زۆرترین ڕێژەی بڵاوبوونەوەی هەیە لە جیهاندا.\nسلێمانی – نزار جەزا بڕیارە ئەمڕۆ شەممە هەموو ئامادەکارییەکانی کردنەوەی نەخۆشخانەی فریاکەوتن بۆ تووشبووانی ڤایرۆسی کۆرۆنا تەواوبکرێن و بەڕووی نەخۆشاندا بکرێتەوە. سامان لەتیف، وتەبێژی تەندروستی سلێمانی بە(خەڵک)ی ڕاگەیاند، نەخۆشخانەی فریاکەوتن بۆ تووشبووانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەنێو نەخۆشخانەى فریاکەوتنی ناوشاری سلێمانی ئامادەکراوە بۆ وەرگرتنی نەخۆش. ئەوەشی باسکرد، ئەگەر جێگەی نەخۆش لەنەخۆشخانەکانی دیکە نەما، ئەوا نەخۆشەکان دەگوازنەوە بۆ ئەوێ. باسی لەئەوەشکرد، لەئێستادا نەخۆشخانەکە جێگەی ٤٠ نەخۆش دەبێتەوە. ئاماژەى بەئەوەشدا، تیمی تەندروستی پێویستیان بۆ ئامادەکردووە و هەرکات نەخۆشیان بۆ گواستەوە تیمەکانیش ئامادەن. ڕێژەى تووشبوونی بەڤایرۆسی نوێی کۆرۆنا ڕووی لەزیادبوون کردووە. بەڕیوەبەری تەندروستی سلێمانی هۆشداریدا و داوای خۆپارێزی توندی لەهاوڵاتییان کرد، چونکە خێرایی بڵاوبوونەوەی ئەم ڤایرۆسە نوێیەی کۆرۆنا زیاترە لەجۆرەکانی پێشتر. نیشانە سەرەکییەکانی ڤایرۆسی نوێی کۆرۆنا، بریتییە لە هەڵامەتی ئاسایی لەگەڵ و ئازاری گەدە. لیژنەى باڵای ئۆپراسیۆنەکانی پارێزگای سلێمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا ئەمڕۆ کۆبووەوە و ژمارەیەک ڕێنمایی بڵاوکردەوە و جەختی لەخۆپارێزی هاوڵاتییان کردەوە. ئەمە لەکاتێکدایە ڕێژەى تووشبوون بەڤایرۆسی کۆرۆنا ڕوو لەهەڵکشانە و ڕێنماییەکانی خۆپارێزیش وەک پێویست جێبەجێناکرێن.\nخەڵك- بەپێی بڕیاری حكومەت، لە ٢٥ی هەموو مانگێك دابەشكردنی مووچە دەست پێ دەكات، بەڵام بەهۆی بڕیاردان لەسەر بڕی لێبڕینەكە سبەی مووچە دابەش ناكرێت، چاوەڕوانی كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیران دەكرێت. بەپێی ئەو زانیاریانەی لە ئەنجوومەنی وەزیرانەوە دەست (خەڵك) كەوتوون، ئەنجوومەنی وەزیران بڕیار لەسەر كەمكردنەوەی لێبڕینی مووچە یان نەهێشتنی لێبڕین دەدات، چونكە پارەی پێویست لەبەردەستە بۆ دابەشكردنی موچە بە هەردوو جۆری لێبڕینی لە٪٢١و بەبێ لێبڕین. سەرچاوەكە جەختیشی كردەوە، "دابەشكردنی مووچەی مانگی تەمموز بەلێبڕینی لە ٢١٪ نابێت، بەڵام دیاری كردنی بڕی لێبڕینەكە ئەنجوومەنی وەزیران لەدوای تاووتوێ كردنی داهاتی خۆی بڕیاری لێ دەدات". ئاشكراشی كرد، سبەی مووچە دابەش ناكرێت تاوەكو ئەنجوومەنی وەزیران كۆدەبێتەوە و دابەشكردنی مووچە ڕەنگە چەند ڕۆژێك دوابكەوێت.\nخەڵك- ناوەندی پەیوەندییە گشتییەكانی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 18632 كەس تووشی كۆرۆنا بوون. ناوەندی پەیوەندییە گشتییەكانی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 18632 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 259 كەسیش گیانیان لە دەستداوە. وتیشی"لە سەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسەكە تاكو ئەمڕۆ 3 ملیۆن و 664 هەزار و 286 كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون". ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەر بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا 88 هەزار و 532 كەس لە ئێران گیانیان لە دەستداوە. ئاشكراشیكرد، زیاتر لە 400 شار و شارۆچكەی ئێران لە دۆخی مەترسیداردان.\nخەڵك- لە ناوچەی گەشتیاری مێرگەپان 4 كەس لەسەر سەرپێچی دەستگیر كران و لە گوندێكی ناوچەی شارەزووریش ئاگر كەوتەوە و 5 دۆنم پووش و پاوان سووتان و تۆمەتبارێكیش لەسەر ئەو ئاگركەوتنەوەیە دەستگیر كرا. بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لەدێژەی كار و چالاكیەكانیاندا بنكەی پۆلیسی دارستانی مێرگەپان لەپێناو پاراستنی سروشت و ژینگەی سنورەكەیان و ڕێگریكردن لەدیاردەی نایاسایی و كاری زیادەڕۆیی، لەئەنجامی چەند دەرچوونێكیان لەسنوری مێرگەپان توانیان ( ٤) سەرپێچیكار دەستگیر بكەن . ڕاشیگەیاندووە، پەڕاوی لێكۆڵینەوە ڕێكخراوە و ڕادەستی دادوەر كراوە بۆ وەرگرتنی ڕێكاری یاسایی. ئاماژەی بەوەشكردووە، دوای ئەوەی ئاگادار کرانەوە بە بوونی ئاگرێک لە سنوری گوندی (کانی هەنجیر)ی سەر بە ناحیەی وارماوا ، مەفرەزەیەك لە کارمەندانی بنکەی پۆلیسی دارستانی وارماوا گەیشتنە شوێنی دیاریکراو و بە هاوکاری دانیشتوانی گوندەکە لە ماوەیەکی کەمدا توانیان ئاگرەکە کۆنتڕۆڵ بکەن . ئاشكراشی كردووە، بە تۆمەتی کەوتنەوەی ئاگرەکە هاووڵاتیەك دەستگیر کراوە و زیانی كەوتنەوەی ئاگرەكە سووتانی 5 دۆنم پووش و پاوان و چەندین داری سروشتی بووە.\nئەرسەلان بایيز: مانەوەی ئەم ئەزموونە مسۆگەر نیە\nهەواڵ بڵاوکراوەتەوە: 29/05/2021\nسەرۆكی پێشووتری پەڕلەمانی كوردستان و ئەندامی مەكتەبی سیاسی پێشووی یەكێتی سەبارەت بە دۆخی هەرێم و پێشمەرگە و بەرتەسكبوونەوەی ئازادییەكان و گوزەرانی هاووڵاتیان هۆشداری بە بەرپرسانی باڵای هەرێم دەدات و دەڵێت: “مانەوەی ئەم ئەزموونە مسۆگەر نیە و كلیل لە دەست خۆتانە ونی مەكەن”.\nئەرسەلان باییز، سەرۆكی پێشووتری پەڕلەمانی كوردستان لە زنجیرە وتارێكدا بە ناوی (كۆڵە پشت) ئاماژەی بەوەكردووە، قسەكانی بلاسخارت، قسەی سادەی سەر شەقام یان فەرمانبەرێكی كوردی مووچە لێبڕاو، یان حیزبێكی ئۆپۆزسیۆن نیە، بەڵكو قسەی خەم خۆر و دۆستێكی ئەوروپی كوردە.\nڕاشیگەیاند، ئەو ژنە ڕاشكاوانە پێمان دەڵێت: كوردەكان…! ئەگەر تەبا نەبن، پێوەندی نێوان خۆتان چاك نەكەن. ئەگەر لەگەڵ میللەتەكەتان ئاشت نەبنەوە، ڕاستە ڕێی دیموكراتی نەگرنە بەر…هتد. دوور نیە ئەزموونەكەتان بكەوێتە مەترسیەوە. كلیلەكەش لە دەست خۆتانەو ونی مەكەن، دەشڵێت: ” ئایا بەرژەوەندییە حیزبی و داراییەكانی ئەمڕۆی لایەنە سیاسیەكانی كوردستان، ڕێگا بە گوێ گرتن لەو جۆرە ئاگادار كردنەوە و هۆشیاریانە دەدەن”.\nجەختیشی كردۆتەوە، دۆستەكانمان لە ئێمەی كورد خۆمان، بۆ مانەوە و پاراستنی ئەم ئەزموونە خەم خۆر و بە پەرۆشترن. خۆشمان بێ باك هەر خەریكی قۆڵ بادان و جنێوو پلان گێڕانین لە یەكتر.\nدەقی وتارەكەی ئەرسەلان باییز:\nمانەوەی ئەم ئەزموونە مسۆگەر نیە\nكلیل لە دەست خۆتانە ونی مەكەن\nكــۆڵــە پــشـــت (65)\nلە ڕۆژی (19/5/2021) لە كۆنفرانسی ( یەكڕیزی و دەستور). لەسەر سەكۆی هۆڵێكی هۆتێل (ڕۆتانا) لە شاری هەولێر. بەر بەرچاوی سەرجەم لێپرسراوە حیزبی و حكومیەكانی ئەمڕۆی كوردستانی عێراق، لەبەردەم كامێراو چەندین شاشەی ڕاستەوخۆیی تەلەفزیۆنەكان وتی كورد دەڵێ: (دۆست ئەو كەسەیە بتگرێنێ). بۆیە منیش ڕاشكاوانە دەدوێم و ئێوەش بە جددی بیری لێ بكەنەوە: (ئەم ئەزموونەی ئێوە) كە دەیان ساڵ خەبات و تێكۆشانتان بۆ كردووە. هەزاران قوربانیتان لە پێناویدا بەخشیوە (بەمشێوە پەرتەوازەییەی نێوانتان. بە نەبوونی دادپەروەری، نەبوونی شەفافیەت، بەرتەسك كردنەوەی پانتایی ئازادی و ڕادەربڕین. دابەش بوونی كوردستان بەسەر ناوچەی سەوزو زەرد، یەك نەخستنەوەی هێزی پێشمەرگە) مانەوەی مسۆگەر نیە.\nئەم قسانەی سەرەوە، قسەی كەسێكی سادەی سەر شەقامەكان. یان قسەی فەرمانبەرێكی كوردی مووچە لێبڕاو، یان حیزبێكی ئۆپۆزسیۆن نیە، بەڵكو قسەی خەم خۆرو دۆستێكی ئەوڕوپی كوردە. قسەی ژنێكی جوان و ئازاو بە ئاگاو سیاسەتمەدارێكی ئەوڕوپایە. كە ساڵانێك ئەندامی پەرلەمانەكانی ئەوڕوپاو هۆڵەندا بووە. ماوەیەكیش وەزیری بەرگری وڵاتی هۆڵەندا بووە. ئەمڕۆ نوێنەری ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكانە لە عێراق. ئەو ژنە (جینین هینیس بلاسخارت)ە. كە هەتا بڵێی چاڵاك و هەر ڕۆژە لە شارو شارۆچكەو لە كۆڕو كۆبوونەوەو لای لێپرسراوێكی حیزبی و حكومی عێراقە. ئەو ژنە لە خەمی دامەزراندنەوەی عێراقە لەسەر بنەمای بەیەكەوە ژیان و سستەمێكی دیموكراتی. ئەو ژنە ڕاشكاوانە پێمان دەڵێت: كوردەكان…! ئەگەر تەبا نەبن، پێوەندی نێوان خۆتان چاك نەكەن. ئەگەر لەگەڵ میللەتەكەتان ئاشت نەبنەوە، ڕاستە ڕێی دیموكراتی نەگرنە بەر…هتد. دوور نیە ئەزموونەكەتان بكەوێتە مەترسیەوە. كلیلەكەش لە دەست خۆتانەو ونی مەكەن.\nقسەكانی ئەو ژنە زەنگی هۆشیاری و ئاگاداركردنەوەیە. (السلام علی من اتبع الهدی). بەڵام ئایا بەرژەوەندییە حیزبی و داراییەكانی ئەمڕۆی لایەنە سیاسیەكانی كوردستان، ڕێگا بە گوێ گرتن لەو جۆرە ئاگادار كردنەوە و هۆشیاریانە دەدەن…؟ ئایا مێژوی ئێمەی كورد هەر بەمجۆرە نا تەباو دواتر شكست نەبووە…؟ مێژوو، ئەزموونی زۆرمان لە بارەی شكستەكانی كورد بۆ دەگێڕێتەوەو دەرسمان لێوەر نەگرتووە. پێشتریش دۆستەكانمان زۆریان پێ وتووین، بەڵام بەداخەوە گوێمان لیێ نەگرتوون. سوپاس (بلاسخارت)..بۆ خەمخۆری و پەرۆشیت.. سوپاس بۆ ئەوەی ڕاشكاوانە دەستت خستە سەر برینە بەسوێكان، كە ئێمەی كورد ناتوانین بەم جۆرە ڕاشكاوانە بدوێین.\nشیاوی باسە ئێمە هەموومان لە گەورەترین لێپرسراوی هەرێمی كوردستان تا كاسبكارێكی نەخوێندەوار ئەو ڕاستیە تاڵانە دەزانین، بەڵام خۆمانی لێ نەبان دەكەین و لێی ڕادەكەین هەر كەسێكیش باسیان بكات دووچاری گرفت و كێشە دەبێت. كاتێكیش سەر لەبەردی ئەلحەد دەدەین لەسەر كەلاوەكان دەگرین.\nبەداخەوە دۆستەكانمان لە ئێمەی كورد خۆمان، بۆ مانەوەو پاراستنی ئەم ئەزموونە خەم خۆرو بە پەرۆشترن. خۆشمان بێ باك هەر خەریكی قۆڵ بادان و جنێوو پلان گێڕانین لە یەكتر.\nموسڵمانان، مەترسيیان لە ئەنجامنەدانی فەریزەی حەج هەیە\nجینین هینیس بلاسخارت\nوەزیری دارایی لەسەر بودجەی هەرێم و مووچە زانیاری نوێ بڵاودەكاتەوە\nخەڵك- وەزیری دارایی حكومەتی فیدڕاڵی عێراق ئاشكرای دەكات، كە كورتهێنان لە بودجەدا كەمكراوەتەوە و هیچ كێشەیەك بۆ دابەشكردنی مووچە نییە و دەشڵێت:…\nپلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران دەستپێدەكاتەوە\nخەڵك- دوای نزیكەی 6 ساڵ لە ڕاگرتنی، بڕیارە لەمساڵدا پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەرانی هەرێم دەستپێبكاتەوە و دوای پەسەند كردنی بودجەی 2021 لە پەڕلەمانی…\nهەرێم؛ لەساڵی 2020 تەنها یەك مووچەی فەرمانبەران بەبێ لێبڕین دابەشكراوە\nخەڵك لەماوەی ساڵی 2020 مووچەخۆرانی هەرێم تەنها یەك مووچەیان بەبێ لێبڕین وەرگرتووە و حەوت مانگیان بۆ پاشەكەوت كرا و یەك مووچەشیان بەلێبڕینی %18 پێدراوە…\nعێراق دابەشكردنی مووچەی مانگی 7ی دەستپێكرد\nخەڵك - وەزارەتی دارایی و ئابووری عێراق ڕایدەگەیەنێت، دەستیان كردووە بە دابەشكردنی مووچەی مانگی تەمموزی مووچەخۆران. وەزارەتی دارایی و ئابووری…\nمووچەی بەشێكی مووچەخۆران زیاد دەكرێت\nخەڵك- بەپێی هەمواری نوێی یاسای ماف و ئیمتیازی خاوەن پێداویستییە تایبەتەكانەوە لە پەڕلەمانی كوردستان، مووچەی كەمئەندامان و كورتەباڵاكان و خاوەن…\nخەڵك؛ وادە و شێوازی دابەشكردنی مووچەی پێشمەرگە ئاشكرادەكات\nخەڵك- ماوەی دوو مانگە هێزەكانی پێشمەرگە لە لیوا یەكگرتووەكانی مووچەیان وەرنەگرتووە و تا ئێستاش هاوكارییەكەی ئەمریكا نەگەیشتووە و حكومەتی هەرێمیش…\nبەپێی توێژینەوەکان ئەو دایک باوکانەی بەزۆری کێشە و گرفت و دەمەقاڵێیان بەردەوامە ، ناتەبان ،ئەوا :منداڵەکانیان…\nئەمەی خوارەوە چەند هەنگاوێکی ئاسانە بۆ ئەوەی وابکەیت زۆر لەتەمەنی خۆت گەنجتر دەربکەویت: -برۆی پڕ -برۆی پڕ و ته‌واو…\nئەمەی خوارەوە چەند زانیاریەکە کە گرنگە بیزانیت، چونکە ڕەنگە ڕۆژێک ژیانت ڕزگار بکات: -ئەم جۆرە هەشتپێیە کە…\nئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک ئامۆژگارین کە لە هۆتێلە پێنج ئەستێرەییەکاندا بۆ شۆردنی خاولی و سەرچەف و کەرەستەکان بە جوانترین…\nخەڵك- ئاژانسی تەندروستی گشتی لە بەریتانیا لە زاری زانایانەوە ئاشكرای دەكات، كە جۆرێكی…\nخەڵك- بەپێی بڕیاری حكومەت، لە ٢٥ی هەموو مانگێك دابەشكردنی مووچە دەست پێ دەكات، بەڵام…\nخەڵك ئەندامێكی نوێنەرایەتی ڕێڤەبەری خۆسەری ڕۆژئاوا لەباشووری كوردستان ڕایدەگەیەنێت،…\nخەڵك- دەزگای لوتكە بۆ كاروباری ئاوارە و پەنابەران ناو و چارەنووسی ئەو 24 گەنجە كوردە…\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ته‌مموز 2021 (1185) حوزه‌یران 2021 (1593) ئایار 2021 (1622) نیسان 2021 (1647) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (1155) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)\nحكومەتی هەرێم بە فەرمی كاتی دابەشكردنی مووچەی ڕاگەیاند\n12 کانونی دووهەم 2021 3.58 pm\nوتەبێژی فەرمی حكومەتی هەرێمی كوردستان كاتی دابەشكردنی مووچەی فەرمانبەران ئاشكرادەكات و ڕایدەگەیەنێت، كە بە…\nمووچەی خانەنشینان كەی زیاد دەكرێت؟\n13 حوزەیران 2021 7.34 pm\nخەڵك- دەستەی گشتی خانەنشینی عێراق ئاشكرای دەكات، تا ئێستا یاسای خانەنشینی یەكگرتوو هەموار نەكراوەتەوە و دەشڵێت:…\n23 نیسان 2021 7.30 pm\nخەڵك لەماوەی ساڵی 2020 مووچەخۆرانی هەرێم تەنها یەك مووچەیان بەبێ لێبڕین وەرگرتووە و حەوت مانگیان بۆ پاشەكەوت كرا…


پەکەکێ پتر ژ داعشێ خەلکێ شنگالێ رەڤاندینە - دارکا مازی\nپەکەکێ پتر ژ داعشێ خەلکێ شنگالێ رەڤاندینە\nبەرپرسەکی پەدەکێ ل شنگالێ دبێژیت، چەکدارێن پەکەکێ ژ تەرۆریستێن داعشێ زێدەتر گەنج و زارۆکێن ئێزیدی رەڤاندنە و دایک و بابێن وان ژی تشتەکێ ژ رەوشا زارۆکێن خوە نزانن.\nبەرپرسێ لقا 17یا پەدەکێ ل شنگالێ، قادر قاچاخ راگهاند، چەکدارێن پەکەکێ ژ تەرۆریستێن داعشێ زێدەتر گەنج و زارۆکێن ئێزیدی رەڤاندنە و دایبابێن وان ژی چ تشتەکێ ژ رەوشا وان نزانن. ژ بەر کو نزانن پەکەکێ ئەو برنە کیڤە.\nقادر قاچاخ ھەر وھا گۆت، پەکەکە زلمێ ل خەلکێ شنگالێ دکەت و زەڤی و ئەردێن وان داگیردکەت، ناھێلیت خەلک بچن ناڤ ئەرد و زەڤیێن خوە. ل ناڤ زەڤیێن وان دا تونێلا دکۆلن و ناھێلن سازیێن مرۆڤی هاریکاریێ بگەھینن خەلکێ شنگالێ. ناهێتە زانین چەند کەس ژ لایێ پەکەکێ ڤە ھاتنە رەڤاندن.\nوی بەرپرسێ پەدەکێ دا زانین ژی، ژ بلی ھندێ کو پەکەکە ناھێلیت سازیێن مرۆڤی هاریکاریێ بگەھیننە خەلکی، ناھێلن خزمەتگوزاریێن گشتی ژی ل وێ دەرێ بێنە کرن. رۆژ ب رۆژ کۆمێن جودایێن حەشدا شەعبی دەرباسی شنگالێ دبن، ئەڤە ژی رەوشێ ئالۆزتر دکەت.\nب گۆتنا قادر قاچاخ، ئەو کەسێن کو ڤەگەریانە شنگالێ ژ بەر نەبوونا ئارامی و ئەولەھی و خزمەتگوزاریان پووشمان بوونە و دیسا کۆچبەر بوونە.


ئەو زوڵمەی لە ئافرەتانی توركستانی ڕۆژهەڵات دەكرێت وێنەی نیە\nئەو زوڵمەی لە ئافرەتانی توركستانی ڕۆژهەڵات دەكرێت وێنەی نیە\nبه رواری داگرتن : 2018-11-06 16:28\nئیستەمبوڵ - ئافرەتانی تورکستانی ڕۆژهەڵات باسیان لەو زوڵم و ستەمە كرد كە حکومەتی چینی کۆمەنیست بەرامبەر مسوڵمانەكان دەیكات، داوا دەکەن هەمو جیهان گوێ بیستی ئەو زوڵمە بێت.\nگەڵی تورکستانی ڕۆژهەڵات یەکەمین گەڵی تورکە کە بونەتە مسوڵمان، ئێستا لە ژێڕ زوڵمی حکومەتی چین هاوار دەکەن، بەڵام کەس دەنگیان نابیستێت. حکومەتی چین دوای داگیر کردنی وڵاتەکە دەستی بە زوڵم کرد، تاکو نەژادی ئەوانەی تر لە ناو بەرێ، هەروەها منداڵەکانیان بەزۆر لێیان وەر دەگرن بە خۆیان پەروەردە دەکەن تاکو ئەو منداڵانەش ببنە کۆمەنیست و دور لە ئاینیان گەورە بن و لە ئەسلەکەیان دور كەون. ئەو مەزلومانە چاویان لە ڕێگای یارمەتی وڵاتانی ئیسلامیە.\nئافرەتانی تورکستانی ڕۆژهەڵات داوا دەکەن دونیا گوێ بیستی مەغدوریەتیان بێت، ئەو ئافرەتانە لەبەر ئەوەی هاوسەرەکانیان و ناسراوەكانیان لە زیندانەکانن ناچارن بە خۆیان کار دەکەن تاکو منداڵەکانیان بنێرن بۆ قوتابخانە.\nتورکستانی ڕۆژهەڵات وەکو زیندانێکی ٣٥ ملیۆنی کراوەیە لە ژێر ستەمی چینی کۆمەنیست. هەنێک لەو ئافرەتانەی کە مەزلومن هاوسەریان لە زیندانەکانی چینن و هیچ زانیاریێكیان سەبارەت بە پیاوەكانیان نیە، ئافرەتانێك لێدوانیان بۆ ئاژانسی هەواڵەکانی ئیلکهە دا، باسیان لە مەینەتی و ئازارەكانیان كرد.\n"زانیاریێك سەبارەت بە زیندو بونی كەس و كارمان نیە"\nبەهار گوڵ ئامات باسی لەوە کرد، بەهۆی زوڵمی چین لەگەڵ منداڵەکانی ڕۆشت بۆ وڵاتی میسڕ بەڵام دوای کودەتا بە بڕیاری هاوبەشی چین و میسڕ دەیان ویست ئەوانە بگوازنەوە بۆ چین.\nئامات وتی: دوای کودەتا چین و میسڕ پێکەوە بڕیاریان دا تاکو ئێمە ببەنەوە چین. بۆیە ئویغورەکان زۆرینەیان ناچاربون كۆچ بکەن بۆ وڵاتەکانی تر. ئەوانەی کە توانیان كۆچ بکەن پەنایان برد بۆ تورکیا، ئەوانەی کە نەیان توانی گواسترانەوە بۆ چین. هیچ هەواڵێک سەبارەت بەو کەسانە نیە. ساڵی پێشتر بیستم کە براکەم زیندانی کراوە هەروەها کوڕەکەمیان بردوە بۆ کەمپ. بەڵام هیچ هەواڵێک سەبارەت بە زیندو یان مردو بونیان نیە.\n"چین زوڵمی وا دەكات بە عەقڵی هەمو كەس ناهێت"\nئامات لە بەردوامی قسەکانی باسی لەوە کرد: ئامانجمان ئەوەیە کە ئەو زوڵمەی لە براکانمان دەکرێت بە دونیا ڕای بگینین. چین زوڵمی وا دەكات بە عەقڵی هەمو كەس ناهێت، بەڵام چین هەوڵ دەدات ئەو ستەمە بشارێتەوە. دەیانەوێت دونیا وا بزانێت لە وێ ستەمکاری نیە و ئێمە دڕۆ دەکەین. ئەو ئازارەی دەکێشین تەنها خودا دەزانێت چۆنە. تەنها ئامانجمان ئەوەیە بتوانین دەنگی مەزڵومی ئەو گەڵە بگەینین بە جیهان. زمانمان و ئاینمان قەدەغە کراون. گۆشتی بەراز بە ئێمە دەدەن. کچەکانمان لەگەڵ پیاوەکانی چینی بە زۆر هاوسەرگیریان پێ دەکەن. بە زۆر كەسانی نامەحرەم دەهێنە ماڵەكانمان تاكو لەگەڵمان بژین. هیچ کەس گوێ بیستی ئێمە نابێت. تورکیا دەیەوێت هاوكاریمان بکات. بە إذن خودا تا کۆتاترین هەناسەمان بەردوام دەبین لە موجادەلەکەمان. خودا لە هەمومان ڕازی بێت.\n"کەسانێک لە کەمپەکان دێنە دەرەوە دوای ماوەیەک دەمرن"\nقەمبەر نیسا ڕەشیدی سەبارەت بە کێشەکانیان باسی لەوە کرد: لەگەڵ هاوسەرم و ٤ منداڵم چوین بۆ میسڕ. هاوسەرەکم دوای مانگێک چو بۆ تورکستانی ڕۆهەڵات. پێیان دەوت خانەودەکەت بێنە. هاوسەرەکەم دەستگیر کرا بردیان بۆ زیندان هەواڵێک سەبارەت بە هاوسەرەکەم نیە. کاتێک هاوسەرەکەم دەستگیر بو هاتین بۆ تورکیا. لێرە لەگەڵ ٤ منداڵم دەژیم. دواتر زانیمان ١٠ کەس لە ناسەکانم زیندانی کراون. برازاکەم لەبەر ئەوەی تەلەفۆنی وێنەکانی ئیسلامی تیابو سزای ١٠ ساڵ زیندانی وەرگرتوە. هەروەها کەسانێکی زۆر سزای وایان وەرگرتوە. کەسانێک لە کەمپەکان ئازاد دەکەن بەڵام دوای ماوەیەك گیانیان لە دەست دەدەن. ئیتر نازانم لە وێ چیان پێ دەدەن و چ زولمێک دەکەن.\n"دوو ساڵە هەواڵێك سەبارەت بە باوکم و دایکم نیە"\nمەلیکزاد عوسمان وتی: دایک و باوکم لەبەر ئەوەی پیر بون ویستیان لە وڵاتەکەیان بژین. لە جەژنەکان بۆ ماوەی مانگێک دەهاتن بۆ تورکیا و دەچونەوە. دایکم نەخۆشی شەکری هەبو. دواترین جار لە ساڵی ٢٠١٦ هاتن بۆ تورکیا و دوای گەڕانەوە نەخۆشیەکەی زیاتر بو گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانە. ڕۆژێک پۆلیسەکان چونە لای باوکم وتیان هەنێک شتت لێ دەپرسین و باوکمیان برد. دایکم بۆ ئەوەی ئێمە نیگەران نەبین شتێکی بە ئێمە نەوت. بەڵام دواتر لە سەر ئینتەرنەت پەیەوەندی لەگەڵمان ئەنجامدا باسی لە ڕوداوەکە کرد. ئێمەش بە دایکەمان وت کە باوکمان پیرە و بێ تۆمەتە شتێکی لێ ناکەن تاکو دایکم نیگەران نەبێت.\n"دەیانەوێت زوڵمەکەیان بشارنەوە"\nمەلیکزاد باسی لەوە کرد: دوای ئەوەی گروپێکی ١٠ کەسی چەکدار چونە ماڵی دایکم بە دایکمیان وتبو: نابێت بێ ئیزنی ئێمە پەیوەندی تەلەفۆنیش ئەنجام بدەی و دەبێت ئاگامان لە هەمو شتێک هەبێت. دوای ٤ مانگ بانگی دایکمیان کرد، پێیان وتبو هاوسەرەکەت لە زیندانە و ئەگەر دەتەوێ پارێزەری بۆ بگرە. كاتێك دەوڵەتی چین زانی لە توركیا پارەیان بۆ دەنێرین ئیتر هیچ هەواڵێکیان نەماوە. ئێستا بوە ٢ ساڵ نازانم دایکم لە چ ڕەوشێك دایە و نازانم ئایا باوکم ئازاد بوە یان لە زیندانە. خوشکم لەوێیە لەبەر ئەوەی زیاتر لە ٢ منداڵ قەدەغەیە و خوشکمیش ٤ منداڵی هەیە ٢یان بردونە بۆ یەتیم خانەکان بەو جۆرەی دەیانەوێت پەروەردە دەکەن. تەنها شتێک دەمان توانی بکەین ئەویش دوعا کردن و ئەو زوڵمە بە دونیا ڕابگینین. سوپاس گوزاری گەڵی تورکیا و هەمو یاریدەران دەکەین.\n" بە تەنهای کار دەکەم و تێ دەکۆشم ٧ منداڵەکەم دەنێرمە قوتابخانە"\nرۆزان نیسا تاروپ ٥ ساڵە لەگەڵ ٧ منداڵی هاتوتە تورکیا باسی لەوە کرد: پێشتر هاوسەرەکەم بۆ سەردانمان دەهاتە تورکیا ١٥-٢٠ ڕۆژ دەمایەوە. لە مانگی چواری ٢٠١٧ تا ئێستا هەواڵێكی نیە. دواتر بیستمان هاوسەرەکەم لەگەڵ هاورێکانی دەستگیر بوە. دوای ٣ مانگ ئازاد کران. دوای مانگێک دوبارە دەستگیر بون. لێرە لەگەڵ ٧ منداڵ و خەسوکەم دەژین. خەسوم هەم پیرەو هەم نەخۆشە. بە تەنهای کار دەکەم و بە هاوکاری خێرخوازەکان تێ دەکۆشم ٧ منداڵەکەم دەنێرمە قوتابخانە. چینیەکان دەڵێن شتێکی وا نیە، بەڵام ئەگەر دەستگیر نەبوینە بۆچی هەواڵێکیان نیە. منداڵەکانم هەمو کاتێک دەپرسن دایە باوکمان لە کوێیە؟ ئێمە بیری باوکمان کردوە دواتر دەگرین. هەنێک جار دەلێن دایە باوکمان مردوە. منیش تەنها دەڵێم إن شاء الله دێتەوە ئیتر ناتوانم شتێک بڵێم.(İLKHA)\nبليته كان چین ئویغور زولم،كۆمەنیست


01:20 - 06/05/2020 325 جار خوێندراوەتەوە\nئه‌گه‌رچی نرخی نه‌وتی برێنت له سه‌روی ٣٠ دۆلاره‌وه به‌رزده‌بێته‌وه‌و چالاكیه ئابوریه‌كان ده‌ستیانپێكردۆته‌وه‌و به‌ره‌و دواقۆناغی په‌تای كۆرۆنا ده‌چین، شه‌پۆلێكی نوێی گرژی و ئاڵۆزی له نێوان هه‌ولێرو به‌غدا له لایه‌ك، حیزب و هێزه سیاسی و چه‌كداره‌كانی كوردستان و عێراق-یش له لایه‌كی تره‌وه ده‌ستی پێكردووه. ئه‌مانه پشكه‌كانیان له كرێ وداهاتی نه‌وت كه‌مبۆته‌وه. ئیتر ئه‌و بڕه‌پاره‌یان ده‌ستناكه‌وێت كه بۆ به‌خێوكردنی ئه‌ندام وده‌ستوپێوه‌ندو بندیواره‌كانیان پێویستیانه. هه‌ربۆیه وه‌رزی ته‌قینه‌وه‌ی ناكۆكیه مێژووییه‌كان و ته‌سفیه‌كردنی قه‌رزه كۆنه‌كانیان ده‌ستی پێكردووه.\nجگه له ناكۆكیه دارایی و نه‌وتیه‌كانی نێوان هه‌ولێرو به‌غدا، په‌یوه‌ندی نێوان پارتی و یه‌كێتی به‌ره‌و ئاڵۆزی و تێكچوون ده‌چێت. پارتی گه‌ڕی له ژماره‌یه‌ك په‌رله‌مانتاری چالاك ئاڵاندووه‌و پێ ئه‌چێت په‌یوه‌ندیه‌كانی له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵی ئیسلامی و هه‌ندێك حیزبی تریشدا تێكبچێت.\nله به‌غداش دابه‌شبونێكی شاقووڵی له نێوان گروپه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی دروست بووه دوای ئه‌وه‌ی لیواكانی سه‌ربه مه‌رجه‌عیه‌ت ده‌سته‌ی حه‌شدیان جێهێشت و ئیتر راسته‌وخۆ له ژێرفه‌رمانی سه‌رۆكوه‌زیراندا كارده‌كه‌ن.\nنهێنی ئه‌م هه‌موو گرژیه سیاسی و سه‌ربازیانه له ناو رژێمه ئابوریه ڕێنخۆریه‌كه‌ی كوردستان وعێراقدایه. لێره ئابوری سیاسی به جۆرێك داڕێژراوه‌و رێكخراوه كه هه‌موو كه‌موبونه‌وه‌یه‌كی داهاته گشتیه‌كان به ئاسانی ده‌بێته هۆی ململانێ و به‌ریه‌ككه‌وتن. ئه‌مه ململانێیه له‌سه‌ر پاره‌و سه‌رچاوه داراییه‌كان، به‌ڵام له هه‌ر سیاقێكدا ناونیشانێكی پێدراوه، وه‌ك لامه‌ركه‌زیه‌ت و زینی وه‌رتێ له كوردستان، یان شوێنكه‌وتنی فتواو رێبازه‌كه‌ی ئیمام له ناو حه‌شدا.\nحیزبه حوكمڕانه‌كان و میلیشیا چه‌كداره‌كانیان به‌و پاره‌یه ئه‌ژین كه ده‌وڵه‌ت و ده‌زگاكانی حكومه‌ت بۆیان دابینده‌كات. ئێستا ئه‌م پاره‌یه هێنده كه‌م بۆته‌وه، نه له هه‌ولێرو نه له به‌غداش، به‌شی ئه‌وه‌ناكات هه‌موویان پێی بژین بۆیه شتێكی چاوه‌ڕوانكراوه به‌هێزه‌كان په‌لاماری لاوازو بچوكه‌كان بده‌ن له پێناو مسۆگه‌ركردنی پشكه‌كانیان.\nله مانگی ٤\_٢٠٢٠دا، هه‌موو داهاته نه‌وتی و نانه‌وتیه‌كانی ده‌وڵه‌تی فیدراڵی عێراق نزیكه‌ی نزیكه‌ی ١.٩٦ ملیار دۆلار بوو، به‌ڵام به درێژایی ساڵی ٢٠١٩ تێكڕای ئه‌م داهاتانه مانگانه ٧.٢ ملیار دۆلار بووه.\nحكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیش له مانگی ٤\_٢٠٢٠دا، كۆی گشتی داهاته نه‌وتی و نا نه‌وتیه‌كانی كه‌متر بووه له٢٢٠ ملیۆن دۆلار، له كاتێكدا له كۆتامانگه‌كانی ساڵی ٢٠١٩دا ئه‌م داهاتانه زیاتر له ٨٨٠ ملیۆن دۆلار بوو.\nزانیاری و داتاكانی ناو ئه‌م گرافه وه‌رگیراوه له وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق، كۆمپانیای دیلیۆت، لیژنه‌ی دارایی په‌رله‌مانی كوردستان. ئه‌وانه‌ی حكومه‌تی به‌غدا له سایتی فه‌رمی ده‌وڵه‌ته‌وه بڵاوكراونه‌ته‌وه‌و زیاتر پشت پێ به‌سراون، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی هه‌رێمی كوردستان به‌زۆری له په‌رله‌مانتاران وه‌رگیراون و هیچ سه‌رچاوه‌یه‌كی فه‌رمی ه په‌یوه‌ندیدار پشتڕاستینه‌كردونه‌ته‌وه.\nله ئێستادا زیاتر له ١٥ حیزبی سیاسی چه‌كدارو ٤٠ میلیشیای جیاواز (له كورد، عه‌ره‌ب، توركمان، مه‌سیحی، یه‌زیدی) له عێراقدا كارده‌كه‌ن. ئه‌مانه تا نه‌وت گرانبێت پاره‌و داهات به‌شی هه‌موویان ده‌كات، به‌ڵام هه‌ركات نرخی نه‌وت دا‌به‌زێت و داهاته‌كانی حكومه‌ت كه‌مبێته‌وه؛ ئه‌وا ته‌نها به‌شی به‌هێزه‌كانیان ده‌كات. لێره‌وه ململانێ ده‌ستپێ ئه‌كات له‌سه‌ر پاره‌و سه‌رچاوه داراییه‌كان (conflict over resource)، كه له هه‌ره كۆنترین جۆره‌كانی ململانێ-یه له مێژووی مرۆڤایه‌تیدا. ناكۆكیه‌كانی نێوان هه‌ردوو حكومه‌تی هه‌ولێرو به‌غداش، ئێستا كورتبۆته‌وه بۆ ئه‌م جۆره ململانێ (نه‌وت و پاره)، ئه‌گه‌رچی جاران له‌سه‌ر خاك و هه‌ندێك حساباتی ناسیۆنالیستانه بوو.\nقسه‌یه‌كی باو هه‌یه ده‌ڵێت” قه‌یرانه‌كان په‌نجه‌ره‌یه‌كن بۆ هه‌ل و ده‌رفه‌تی نوێ”، به‌ڵام له راستیدا گه‌شبینیه‌كی زۆری ده‌وێت بۆ ئه‌وه‌ی بڕوا بكه‌یت ئه‌و ده‌سته‌بژێره‌ی سه‌ركردایه‌تی عێراق و هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ن بتوانن ئه‌م قه‌یرانه بكه‌نه ده‌رفه‌تێك بۆ چاكسازی. ئه‌گه‌رچی دۆخه‌كه به شوێنێك گه‌یشتووه هیچ لایه‌كیان ناتوانن بێ چاكسازی بژین و به‌رده‌وام بن، به‌ڵام جاكسازی راسته‌قینه، ئه‌وه‌ی كه كۆتایی به بندیواره‌كانیان بهێنێت و قۆرغكاری بازاڕنه‌هێڵێت و سنورێك بۆ حیزب و میلیشیا چه‌كداره‌كان دابنێت، هێنده به ئازاره بۆ سه‌ركرده سیاسیه‌كانی هه‌ردووحكومه‌ت له‌وه ناچێت بتوانن به ئاسانی ده‌ستی بۆ به‌رن.\nبه‌ڵام هیچ ڕێگاو ده‌روازه‌یه‌كی تریش نیه جگه له چاكسازی. راسته گه‌نده‌ڵی هێزی سیاسی و سه‌ربازی و بیرۆكراسی گه‌وره‌ی له پشته، به‌ڵام بێ كه‌مكردنه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی مه‌حاڵه دۆخی ئابوری چاك ببێت. نه حكومه‌تی هه‌رێم و نه خه‌ڵكیش ناتوانن به‌م سك هه‌ڵگوشین و بێپاره‌ییه بژین. زۆربه‌ساده‌یی، ئابوری كوردستان گه‌شه‌ناكات و بازاڕ نابوژێته‌وه بێ ئه‌نجامدانی كۆمه‌ڵێك هه‌نگاوی بنچینه‌یی بۆ چاكسازیه‌كی راسته‌قینه. چونكه چاره‌سه‌ری ئه‌م قه‌یرانه‌ی ئه‌مڕۆ له‌وه‌دا نیه كه نرخی نه‌وت به‌رز ببێته‌وه (وه‌ك ئه‌وه‌ی زۆرێك خه‌یاڵی پێوه‌ده‌كه‌ن)، به‌ڵكو له بوژاندنه‌وه‌ی كه‌رتی تایبه‌ت و په‌ره‌پێدانی وه‌به‌رهێناندایه. به‌مه داهاتی حكومه‌ت زیاد ده‌كات و هه‌لی كاری نوێ بۆ گه‌نجان دروست ده‌بێت.\nكه‌رتی تایبه‌تیش ته‌نها له ژینگه‌یه‌كدا گه‌شه‌ده‌كات و وه‌به‌رهێنان راده‌كێشێت كه رۆڵی یاسا تیا سه‌روه‌ر بێت، نه‌ك میلیشیاو مافیای حیزبی. تا ئه‌م دۆخه‌ی ئێستا به‌رده‌وام بێت هه‌م خه‌ڵك و هه‌م حكومه‌تیش هه‌روا به‌م ده‌ردانه‌وه ده‌پلێنه‌وه.\nكلیلی ده‌رچوون له‌م دۆخه‌ی ئێستا چاكسازیه‌كه كه ده‌رفه‌تی فراوانكردنی كه‌رتی تایبه‌ت و وه‌به‌رهێنان زیاتر بكات، وه‌ك ئه‌وه‌ی له راپۆرته‌كه‌ی دوێنێی بانكی جیهانیشدا پێداگیری له‌سه‌ركراوه.\nئه‌م چاكسازیه‌ش به‌دی نایه‌ت بێ هاریكاریه‌كی گه‌وره‌ی نێوان هێزه ئۆپۆزسیۆنه‌كان، كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی، میدیای ئازاد به‌ئاراسته‌ی رێكخستنی خه‌ڵك بۆ فشاركردن له پێناو كه‌مكردنه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی و كۆتایی هێنان به بالاده‌ستی حیزب و میلیشیای چه‌كدار. هه‌رگیز هیچ هه‌وڵێكی چاكسازی بێ فشارو ره‌نج و قوربانیدانی ئه‌م لایه‌نانه مه‌یسه‌ر نابێت.\nچاره‌سه‌ر له‌ودا نیه دانیشیت و دۆعای خێر بۆ به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی نه‌وت بكه‌یت. زۆربه‌ی پێشبینی ده‌زگا پسپۆره‌كانی بواری وزه چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ن له كۆتاییه‌كانی ساڵی ٢٠٢١دا ئه‌م نرخه بگاته سنوری ٤٠ دۆلاره‌كان. ئینجا ئه‌گه‌ر نه‌وت به‌رزیش ببێته‌وه، كێشه‌كه‌ی ئێمه چاره‌سه‌ر ناكات. زیاده‌ی نرخه‌كه بۆ موچه‌ی پله‌باڵاكان و بندیواره‌كان و كارمه‌نده‌كانی حكومه‌تده‌ڕوات. هیچ هه‌لی كارێكی نوێی پێ نیه بۆگه‌نجان.\nبۆیه تا به‌رپرسان له بورجی عاجی خۆیانه‌وه سه‌یری دۆخه‌كه بكه‌ن و خه‌ڵكیش هه‌ر له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانه‌وه جنێوبده‌ن، چاره‌سه‌ره راسته‌قینه‌كان قورستر ده‌بن و ئه‌گه‌ری غلۆربونه‌وه‌ش بۆ ناو ئاژاوه‌ی گشتگیرو داڕوخانی سه‌رتاسه‌ری گه‌وره‌تر ده‌بێت. ئه‌و نه‌وه تازه‌ی ئه‌مڕۆ له مۆبایله زیره‌كه‌كانیانه‌وه وابه‌سته‌ی دنیابوون (له به‌غدا به‌نه‌وه‌ی په‌پجی ناوده‌برێن) مه‌حاڵه هه‌تا سه‌ر ئه‌مه قبوڵ بكه‌ن.\nنه‌وت، یان سیاسیه‌كان سه‌رچاوه‌ی كێشه‌كه‌ن؟\nهێشتا ئه‌وه رون نیه كه ئایا ئه‌وه نه‌وت و داهاته په‌ترۆلیه‌كانه بوونه‌ته هۆی دروستبوونی ئه‌م هه‌موو میلیشیاو مافیا حیزبیانه، یاخود ئه‌م ئه‌م میلیشیاو حیزبه‌كانیان داهاته په‌ترۆلیه‌كانیان كردۆته سه‌رچاوه‌ی نه‌فره‌ت و نه‌هامه‌تی و هه‌ژاری؟ یان هه‌ردوولا یه‌كتر به‌هێزده‌كه‌ن و بوونه‌ته هۆی مانه‌وه‌ی یه‌كتر، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه ساڵانێكه له ئه‌ده‌بیاتی نه‌فره‌تی نه‌وت (Oil Curse)دا كاری له‌سه‌ر ده‌كرێت.\nسروشتی ده‌وڵه‌ت و دام و ده‌زگا سیاسیه‌كان وه‌ك كۆئه‌ندامی هه‌رسی مرۆڤ وایه. ئه‌وه‌ی به پاره‌ی مفت و رێنتخۆری بژی هه‌میشه ئابوریه‌كی ناسه‌قامگیرو رژێمێكی سیاسی له‌رزۆكی هه‌یه، وه‌كچۆن مرۆڤه فره-خۆرو پیسخۆره‌كان به‌رده‌وام كێشه‌ی ته‌ندروستی تایبه‌ت به‌خۆیانیان هه‌یه.\nنه‌وت سه‌رچاوه‌یه‌كی ئاسانی پاره كۆكردنه‌وه‌یه، هه‌ربۆیه هه‌موو سیاسیه‌كی ده‌ست و پێ سپی ده‌توانێت وڵاتێكی نه‌وتی به‌ڕێوه به‌رێت، به‌ڵام به‌ده‌گمه‌ن مۆدێلێكی حوكمڕانی باش ده‌بینرێت له‌ناو ئه‌وڵاتانه‌ی كه نه‌وت و غاز زۆربه‌ی هه‌نارده‌كانیان پێك دێنێت، هه‌ر له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسته‌وه تا ده‌گاته ئه‌مریكای لاتینی، ئه‌وه‌ی به‌نه‌وت ده‌ژی گیرۆده‌ی دیكتاتۆریه‌ت، گه‌نده‌ڵی، شه‌ڕی ناوخۆو ناسه‌قامگیری بووه.


سەقز/ لە ماوەی دوو حەفتەدا سێ مێرمنداڵ خۆیان کوشتووە\n13:27 - 5 June 2020\nهەنگاو: لە ماوەی دوو حەفتەی ڕابردوودا دوو کچ و کوڕێکی مێرمنداڵ لە شاری سەقز هەوڵی خۆکوشتنیان داوە و کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێناوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، شەوی چوارشەممە ١٤ی جۆزەردانی ٢٧٢٠ (٣ی ژوئەنی ٢٠٢٠)، کوڕێکی تەمەن ١٦ ساڵ بە ناوی ”دانیال حوسێن پوور“ لە گەڕەکی قەوەخی سەقز خۆی هەڵواسیوە و کۆتایی بە ژیانی خۆی هێناوە.\nبنەماڵەی دانیال ڕایانگەیاندووە کە هۆکاری خۆکوشتنی کوڕەکەیان نازانن. بەڵام ئەوەی ڕوونە، دۆخی ئابووری ئەو بنەماڵەیە نابارە بە جۆرێک کە باوکی دانیال لە بەرانبەر وەرگرتنی بڕە پارەیەکی کەم، تاوانی کەسێکی دیکەی بە ئەستۆ گرتووە و ماوەی دوو ساڵە لە بەندیخانەی سەقز ڕاگیراوە.\nهەمان ڕۆژ، کچێکی تەمەن ١٤ ساڵی خەڵکی سەقز بە ناوی ”ئاڵا عەنبەری“ بە هۆکارێکی نادیار خۆی هەڵواسیوە و کۆتایی بە ژیانی خۆی هێناوە.\nهەروەها، ڕۆژی شەممە ٣ی جۆزەردانی ٢٧٢٠ (٢٣ی مەی ٢٠٢٠)، کچێکی تەمەن ١٧ ساڵی خەڵکی گوندی ”قەبەغڵوو“ سەر بە شاری سەقز بە ناوی ”موفیدە حەسەن نژاد“ خۆی هەڵواسیوە و کۆتایی بە ژیانی خۆی هێناوە.\nهەنگاو پێشتر ڕایگەیاندبوو کە ئەو کچە ١٧ ساڵەیە بڕیار بووە ژیانی هاوبەش ۆپێک بێنێت، بەڵام بە هۆی ئەوەی خـێزانەکەی هەژار و دەستکورت بوون و توانایی دابین کردنی ناوجیازییان نەبووە، خۆی هەڵواسیوە.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٠ (ماوەی پێنج مانگ)، لانیکەم ١٦ منداڵی ژێر ١٨ ساڵ لە شارە جیاجیاکانی کوردستان کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێناوە کە ٨ کەسیان کچ و ٨ کەسیان کوڕ بوون.


كۆنگرە و راشكاوی و شەفافیەت\n05 حوزەیران 2016\nسوپاس بۆ خوا ئەم جارەش وەك جارانی پێشوو، كونگرەی یەكگرتوو بە سەركەوتووی بە كۆمەڵێك گۆڕانكاری گرنگ كۆتایی بە كارەكانی هێنا.\nدیارە یەكگرتوو وەك هەر حیزبێكی تری كوردستانی حیزبە،بەڵام حیزبێك جیاواز لەوانی تر،مەبەسەت لە جیاوازی تەنها فیكر و دنیابینی نیە، نا هەموو حیزبێك فیكر و دنیابینی خۆی هەیە و ئەمەیان ناكە جیاوازی. بەڵكو ئەوە جیاوازیە كە زۆرینەی حیزبەكان بە هۆی ململانێ ناوخۆییەكانیان، نەك هەر ناوێرن بە ئاسانی كۆنگرە ببەستن، بەڵكو بیر لێكردنەوەشی بەكێشە دەزانن.\nیەكگرتوو زۆر جیاواز لەوانی تر و، وەك میلی سەعات هەر كاتێ زەنگی كۆنگر لێیدا، ئیتر كەس خۆی كەڕناكات و هەموویان وەك یەك دەیبیستن. دوایی بیستنیشی نەك هەر كۆنگرە ساز دەكەن،بەڵكو راستەوخۆ لەكەناڵە ئاسمانیەكان پەخش دەكرێ و، ئەم كارەش پێم وایە گەورەترین تەحەدای كەم وێنەیە، ئەم پەخشكردنە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەس ترسی نیە و كەس ناترسێ بۆ؟!\nئاخر دیارە كەس شتی شاراوە و مەلەفی نهێنی و تێوەگلان لە كەیسە ئابڕوبەرەكانی نیە.ئەوانەش كە ململانێ لەسەر پۆستەكان دەكەن زۆر بە ئاسایی وەری دەگرن و كەس ئامادە نیە بە قسەی پوچ و تۆمەتی ناشیرین بەرامبەرەكەی بشكێنی تا خۆی سەركەوێ. بۆیە یەكگرتوو ئەوەندە لەخۆی دڵنیایە ئەگەر لەبەر ئەوە نەبوایە كە رێگای خەڵك دەگرن، هیچ كێشەیەكی نەبوو ئەگەر ئەو كۆنگرەیەی كە خەڵكانێك ناوێرن لە ژوورە داخراوەكانیش بیكەن، ئەوان ئامادەبوون لەسەر شەقامە گشتەكان و، بە بەرچاوی خەڵكەوە كۆنگرەی خۆی ببەستن.\nبەراستی ئەو تەحەدا گەورەیە كەم وێنەیە و نابێ بەكەم سەیر بكرێ،مۆدێلی گۆڕینی كەسی یەكەمی حیزبیش ناوازەترین و دەگمەن ترین دیارەدەیە لە مۆدێلی دنیای حیزی كوردی.