Bible Thianghlim - MATHAI\nBibleThianghlim – MATHAI\nA ngantu: Mathai\nA siartu: Jew-pawl\nNgan kum: A.D. 50\nThukham Hlun sungah Messiah ratnak ding thu simsungnak tampi a um. Pathian in Thukham Hlun kamsuakthupawl a pek netabik hnu, kum 400 hrawngah leitlun ah a Fapa a run thlah. Thuthangṭha pali pawl in Jesu-ih nun lam tluan, a thihnak le a thawhsalnak thuthangṭha an rel ṭheh. Jesu Khrih thuhla Thukham Hlun ih simsungnakpawl cu Jesu Khrih-ih nun lam tluan le hnaṭuan ah a famkim ti langter dingin Mathai in a thuthangṭha hi A.D. 50 ah a ngan. Hi cabu hi Jesu cu Messiah a si ti a hleicein Jew-pawl hmĭn dingih a ngan mi a si.\nMathai cu Levi ti khalih theih a si. Amah cu Bawipa in a nun a danglamter hlan le apostol si dingih amah kawh a si hlanah cun siahkhawngtu a rak si (Mar 2:14). Cu laiah cun Rom-mipawl in Jew-pawl an rak uk, curuangah Jew-pawl in anmah cu ral vekin an hmu. Siahkhawngtupawl cun an ralpawl hrangah sum an khawnsak ṭheu, asinan a hrekkhat cu anmai hrangah an ret thup ṭheu. Himi hna sualrál lak ihsin Bawipa in Mathai a rak kosuak. Bawipa in amah a danglamter hnuah hi thuthangṭha ngantu ah a hmang.\nHimi cabu-ih câng hmaisabik in a cabu-ih thuken a tarlang. Jesu cu Messiah a si. Bung 1-nak sungih a um mi cithlahsâwngawkdān ih kan hmuh vekin, amah cu Abraham Fapa a si; cule David Fapa khal a si. A cabu tluansuakin Mathai in David le lalram thu hmun tampi ah a ngan. Jesu cu Thukham Hlun simsungnakpawl thlengkimtertu Siangpahrang a si. Amah cu Israel-mipawlih Messiah a si. Miphun hmuahhmuah ih Messiah khal a si. Hi cabu cemnakah miphun hmuahhmuah dungthluntu ih tuah ding Jesu-ih thupek kan hmu.\nMathai in a casiartupawl hrangah a thucah fiangfaiter dingin fimkhur zetin hi cabu hi a rĕmkhawm. Jesu-ih nun lam tluan le a rawngbawlnak thu ṭhen thum in a ṭhen. Cupawl cu Siangpahrang timlamawknak (1:1-4:10), Siangpahrang rawngbawlnak (4:17-16:20) le Siangpahrang thihnak, phum a sinak le a thawhsalnak thu tla an si (16:21-28:20).\nMathai in a thuhlawm pakhat ciar sungah thupi dangdang a ngan. Thuanthu le zirhnak cu thlengaw vivo in a um. A zirhnak lakih langsarbik mi cu Tlang par Thusim hi a si (bung 5-7).\nJesu cu miphun hmuahhmuah ih Siangpahrang le Messiah a si. Amah zum ih, a dung thlun ding kan si.\nI. Siangpahrang timlamnak (1:1-4:16)\nII. Siangpahrang langhnganih rawngbawlnak (4:17-16:20)\nIII. Siangpahrang thihnak, phumnak le thawhsalnak (16:21-28:20)\nJesu Khrih Thlahtupawl\n1 Himi hi Abraham-ih Fapa, David-ih Fapa, Jesu Khrih cithlahsâwngawkdān cazual a si.\n2 Abraham cu Isak-ih pa a si, Isak cu Jakob-ih pa a si, Jakob cu Judah le a unaupawl ih pa a si. 3 Judah cu Perez le Zerah-ih pa a si, an nu cu Tamar a si. Perez cu Hezron-ih pa a si ih, Hezron cu Ram-ih pa a si. 4 Ram cu Amminadab-ih pa a si, Amminadab cu Nahshon-ih pa a si ih, Nahshon cu Salmon-ih pa a si. 5 Salmon cu Boaz-ih pa a si, Boaz-ih nu cu Rahab a si. Boaz cu Obed-ih pa a si, Obed-ih nu cu Ruth a si, Obed cu Jesse-ih pa a si.\n6 Jesse cu Siangpahrang David-ih pa a si. Siangpahrang David cu Solomon-ih pa a si ih, Solomon-ih nu cu Uriah-ih nupi a rak si dah. 7 Solomon cu Rehoboam-ih pa a si, Rehoboam cu Abijah-ih pa a si ih, Abijah cu Asa-ih pa a si. 8 Asa cu Jehoshafat-ih pa a si, Jehoshafat cu aJoram-ih pa a si ih, Joram cu Uzziah-ih pa a si. 9 Uzziah cu Jotham-ih pa a si, Jotham cu Ahaz-ih pa a si ih, Ahaz cu Hezekiah-ih pa a si. 10 Hezekiah cu Manasseh-ih pa a si, Manasseh cu Amon-ih pa a si ih, Amon cu Josiah-ih pa a si. 11 Babilon-mipawl in Jew-pawl Babilon ih an hruai lai hrawngah Josiah cu bJekoniah le a unaupawl ih pa a si.\n1:8a Joram: «Jehoram» ti khalih kawh a si.\n1:11b Jekoniah: 2 Sp 24:15 ih «Jehoiakin» thawn a bangaw.\n12 Cule Babilon ih hruai an si hnuah, Jekoniah cu Shealtiel-ih pa a ih, Shealtiel cu Zerubbabel-ih pa a si. 13 Zerubbabel cu Abiud-ih pa a si, Abiud cu Eliakim-ih pa a si ih, Eliakim cu Azor-ih pa a si. 14 Azor cu Zadok-ih pa a si, Zadok cu Akim-ih pa a si ih, Akim cu Eliud-ih pa a si. 15 Eliud cu Eleazar-ih pa a si, Eleazar cu Mathan-ih pa a si ih, Mathan cu Jakob-ih pa a si. 16 Cule Jakob cu Joseph-ih pa a si, Joseph cu Khrih an ti mi Jesu hringtu Mary-ih pasal a si.\n17 Cutin san hmuahhmuah cu Abraham ihsin David tiang san hleili, David ihsin Babilon ih sál ih an tān tiang san hleili, Babilon ih sál ih an tān ihsin Khrih tiang san hleili a si.\n18 Jesu Khrih suahnak cu hitin a si: a nu Mary cu Joseph thawn an hamaw, an umtlang hlanah Mary cu Thlarau Thianghlim in fa a vunter ti hmuh a si. 19 Cun a pasal Joseph cu mifel a si ih, mipi theih ih Mary mualphoter a duh lo ruangah athupten Mary cu tansan a tum.\n20 Ngai hnik, cuih thilpawl a ruah rero laiah a mang ah Bawipaih vancungmi cu a hnenah a lang ih, «David fapa Joseph, Mary na nupi ih ṭhit ding ṭih hlah, ziangahtile a vun mi cu Thlarau Thianghlim hnen ihsin a si. 21 Anih in Fapa a hring ding, cule JESU tiah hmin na sak pei. Ziangahtile anih in a mipawl kha an sualpawl ihsin a rundam hai ding a si,» tiah a ti.\n22 Cule profet hmangin Bawipa ih a rak sim mi a thlenkim theinak dingah hi hmuahhmuah hi tuah an si. 23 Profet cun, «Ngai hnik, fala him in fa a vun ding ih, Fapa a hring ding. A hmin ah ‹Immanuel,› tiah an ko ding,» tiah a ti. Immanuel tiih a tican cu, «Pathian kan hnenah a um,» tinak a si.\n24 Joseph cu a ihthahnak ihsin a hung ṭhang tikah, Bawipaih vancungmi in thu a pek vekin a tuah ih, Mary cu a nupi ah a ṭhi. 25 Cule a fapa hmaisabik a hrin hlanlo Joseph in Mary cu a ihpi lo. Cule Joseph in a fapa cu JESU tiah hmin a sak.\n1 Siangpahrang Herod san laiah Judia peng Bethlehem ah Jesu a suak. Ngai hnik, mifimpawl cu nisuahnak lam ihsin Jerusalem ah an ra thleng. 2 Annih in, «Jew-pawlih Siangpahrang a suak mi cu khuiah a um? Ziangahtile nisuahnak lamah a arsi kan hmu ih, amah be dingah kan ra a si,» tiah an ti.\n3 Siangpahrang Herod in cuih thu a theih tikah, amah le Jerusalem ih um mi hmuahhmuah cu an thinlung a buai. 4 Cule Herod in puithiam sângpawl le mipi Dānzirhtupawl hmuahhmuah cu a kokhawm hai ih, Khrih suahnak ding hmun a suthliah hai.\n5 Cule annih in a hnenah, «Judia peng Bethlehem khua ah a si ding, ziangahtile cumi cu profet in,\n6 ‹Judia ram ih um nang Bethlehem,\nJudia uktupawl lakah a tenaubik na si hrimhrim lo;\nZiangahtile na sung ihsin ka mi Israel kilkhawitu ding,\nUktu a suak ding,›\ntiin a ngan,» tiah an ti.\n7 Cun Herod in mifimpawl cu athupten a ko hai ih, ngunngaih zetin arsi lăng tikcu cu a suthliah hai. 8 Cule Bethlehem ah a thlah hai ih an hnenah, «Va feh uhla, ngunngaih zetin naute thuhla cu va zingzăwi uh. Nan hmuh hnuah in rak simsal uhla, kei khal amah be dingah ka feh ve ding,» tiah a ti hai.\n9 Siangpahrang ih thusim mi an theih tikah an păwksuak, ngai hnik, nisuahnak lamih arsi an rak hmuh mi kha naute umnak hmun zawnih a din hlanlo an hmaiah a feh. 10 Cuih arsi an hmuh tikah, aipuannak nasazet thawn an ai a puang. 11 Cule inn sungih an luh tikah, naute cu a nu Mary thawn an vung hmu, cule an băwkkhup ih, amah cu an bia. An hlawnthilpawl an phawrh ih, a hnenah an thilpek ken mi sui, frankinsense rimhmui le mura tla an pe. 12 Herod hnenih kirsal lo dingin Pathian in an mang ih a sim hai ruangah anmai ram ah lamzin dangin an tlung.\nIzip Ram ih Tlannak\n13 Cule cuih mifimpawl an fehsuak hnuah, ngai hnik, Bawipaih vancungmi cu Joseph hnenah a mang ah a rung lang ih, «Tho aw, naute le a nu cu hruai in, Izip ram ah tlanpi hai awla, thu ka lo simsal hlanlo cu tawkah vung um ringring aw; ziangahtile Herod in naute that dingin a hawl ding a si,» tiah a ti.\n14 Joseph cu a tho ih, naute le a nu cu a hruai hai, cule a zanzanin Izip ram ah an tlân. 15 «Izip ihsin ka fapa ka kosuak,» tiih Bawipa in profet hmangih a rak sim mi a thlenkim theinak dingah Herod a thih hlanlo cu tawkah an va um.\n16 Cun Herod in mifimpawl in in bum ti a theih tikah, a thin a heng tuk lawmmam. Cule anih in mi a thlah ih, mifimpawl hnen ihsin ngunngaih zetih a suhhliah mi cān thawn dengawin, Bethlehem le a khaw kiangkapih kum hnih le a hnuai lam mipa nauhak zaten a that thluh. 17 Cun profet Jeremiah ih a rak sim mi cu a kim a si.\n18 «Rama khaw sung ihsin aw a thang,\nMithiṭah le ṭahnak le riahsiat ṭah aw a si.\nRachel in a falepawl a ṭah.\nAn thih ruangah, zo ih hnĕm khal a duh lo,»\ntiah profet in a ngan.\n19 Herod a thih tikah, ngai hnik, Bawipaih vancungmi cu Izip ram ah Joseph hnenah a mang ah a rung lang ih, 20 «Tho aw, naute le a nu kha hruai awla, Israel ram ah feh aw, ziangahtile naute that dingih hawltupawl an thi zo,» tiah a ti.\n21 Cun Joseph cu a tho, naute le a nu cu a hruai ih, Israel ram ah a feh. 22 Asinan Arkelaus in a pa Herod aiawhin Judia a uk ti Joseph in a theih tikah, cutawk hmun feh cu a ṭih. Pathian in a mang ih a sim hnuah Galili peng ah a feh. 23 Cule profetpawl ih an rak sim cia mi, «Amah cu mi in Nazareth-mi tiah an ti ding,» ti mi a kim theinak dingah Joseph cu Nazareth ah a feh ih cu tawkah a um ta.\nMar 1:2-8; Luk 3:1-20\n1 Cuih cān ah, baptisma petu John cu a feh ih, Judia peng ramṭhing ah thu a sim. 2 «Nan lung thleng uh, ziangahtile vancung uknak cu a nâi zo,» tiah a ti. 3 Ziangahtile profet Isaiah in a thuhla a rak sim mi kha amah hi a si.\n4 Cuih John thotho cu kalauk hmul ih tah mi hnipuan a hruh, a tâi ah savun taikhap a khap; a rawl cu kharbawk le hramlak khuaitizu a si.\n5 Cun Jerusalem khaw sungin siseh, Judia peng hmuahhmuah le Jordan tiva kiangkap peng hmuahhmuah in siseh a hnenah mi an ra, 6 an sualpawl tla an phuang ih, John in Jordan tiva ah baptisma a pe hai.\n7 Farasi mi tampi le Sadusi mi tampi a baptisma co dingih a hnenih an rat kha John in a hmuh tikah an hnenah, «Rulngân cithlahpawl! A ra thleng lai ding mi thinlingnak ihsin tlânsuak dingah zo in so ralrinnak a rak lo pe? 8 Curuangah lungthlengnak thawi milaw mi rah suah uh. 9 ‹Abraham cu kan pa a si,› tiin nan thinlung sungin ruat hlah uh. Ziangahtile Pathian cun hi lungtopawl lak ihsin Abraham hrangah tesinfa a tuah thei a si, tiah nan hnenah ka lo sim. 10 Cule thingkungpawl hramah hreitlung ret a si zo. Curuangah rah ṭha a rah lo mi thingkung kip in hauthluk an si ding ih, meisa sungah paih an si ding.\n11 «Lungthlengnak ah kei cun ti ah baptisma ka lo pe ngai, asinan ka dungih ra pa hi kei hnakin a nasasawn. Kei cu a kedampawl kengtu ding hmanah ka tlak lo. Anih cun Thlarau Thianghlim ah le meisa ah baptisma a lo pe ding. 12 aSangvut thehnak hmanrua a kut ah a um ih, amai sangvut cīlnak hruih cu a thianfai ṭheh ding, cule amai sangvut cu cuam sungah a thun ding. Asinan a hi cu hmih theih lo mi meisa in a urkāng thluh ding,» tiah a ti.\n3:12a Sangvut thehnak hmanrua: Sangvut tifainak hrangih thirkut vekih thing ih tuah mi a si, cumi in sangvut thli ih semfaiternak dingah an theh ṭheu.\n13 Cun Jesu cu Galili peng ihsin Jordan tiva ah John-ih baptisma co dingin a feh. 14 Cule John in, «Nangmai baptisma pek ka ṭul si khawh, ka hnenah na ra maw?» tiin dăwn a tum.\n15 Asinan Jesu in a sawn ih a hnenah, «Atu ah rem ti ko aw, ziangahtile dingfelnak hmuahhmuah cu cutivekih famkimter thluh ding cu kan hrangah a awm a si,» tiah a ti. Cule John in rem a rak ti ve.\n16 John in Jesu baptisma a pek hnuah, Jesu cu ti sung ihsin a hung suak lohli. Ngai hnik, vanpawl khi a hrangah an áwngaw. Cule John in thuro bangin Pathian Thlarau a rung ṭum lai le Jesu parih a rung fut kha a hmu. 17 Cule ngai hnik, van ihsin aw pakhat in, «Hihi ka duhdawt zet mi ka Fapa a si, a parah ka lung a hmui zet,» tiah a ti.\nMar 1:12-13; Luk 4:1-13\n1 Jesu cu Diabol ih sualfawrh dingah Thlarau in ramṭhing ah a hruai. 2 Ni 40 le zan 40 rawl a ulh hnuah, Jesu cu a ril a râwng. 3 Cule a hnenah sualfawrhtu cu a ra ih, «Nangmah cu Pathian Fapa na si le, hi lungtopawl hi sang ih cang dingin thu pe aw,» tiah a ti.\n4 Jesu in a sawn ih, « ‹Milai cu sang lawngin a nung lo ding, cuhnakin Pathian kâ ihsi a suak mi kamsuakthu tin in a nung sawn ding,› tiih ngan a si,» tiah a ti.\n5 Cun Diabol in Jesu cu khawpi thianghlim ah a hruai ih, temple kulh a sannakbik ah a ret. 6 Cule Jesu hnenah, «Pathian Fapa na si le, dawpthla hnik aw. Ziangahtile,\n‹Na cungcangthu ah a vancungmipawl thu a pe ding,\nCule an kut in an lo dăwm ding,\n7 Jesu in a hnenah, « ‹Bawipa na Pathian na hniksak lo pei,› tiih ngan a si,» tiah a ti.\n8 Cule Jesu cu Diabol in tlang sâng zetah a hruaisal ih, milai umnak leitlun lalrampawl hmuahhmuah le an ropitnak hmuahhmuah tla a hmuh. 9 Cule Diabol cun a hnenah, «Băwkkhup tahratin i biak asile, hi thil hmuahhmuah hi na hnenah ka lo pe ding,» tiah a ti.\n10 Cun Jesu in a hnenah, «Setan, fehhlo aw! Ziangahtile, ‹Bawipa na Pathian na be pei ih, amah lawng na rian pei,› tiih ngan a si,» tiah a ti.\n11 Cule Diabol cun amah cu a tlansan, cule ngai hnik, vancungmipawl an ra ih, amah cu an tuamhlawm.\nJesu in Rawngbawl a Thăwk\nMar 1:14-15; Luk 4:14-15\n12 Cule Jesu in John kha thawng ah an thlak zo ti a theih tikah, Galili peng lamah a păwksuak. 13 Nazareth khua suahsanin Jesu cu a feh ih, Zebulun le Naftali ram, tili kapih um Kapernaum khua ah a va um. 14 Hitiih a umnak cu profet Isaiah ih a rak sim cia mi a kim theinak dingah a si. 15 Isaiah in,\n«Zebulun ram le Naftali ram,\nTipi lam, Jordan tiva khat lam ralih a um mi,\nZentelpawl umnak Galili,\n16 Khawthim sungih a rak to mipawl in tleunak nasazet an rak hmu zo.\nThihnak ram le thihnak thlahlim sungih a to mipawl hnenah tleu a rak thleng zo,»\n17 Cuih cān ihsin Jesu in, «Nan lung thleng uh, ziangahtile vancung uknak cu a nâi zo a si,» tiih thusim le rel a thăwk.\nMar 1:16-20; Luk 5:1-11\n18 Cule Jesu cu Galili Tili kapih a feh rero laiah, unau pahnih Peter tiih an kawh mi Simon le a naupa Andru kha tili sungih sûr vawrh rero in a hei hmu, ziangahtile annih cu ngakaitu an si. 19 Cun Jesu in an hnenah, «I thlun uh, cule minung kaitu ah ka lo tuah ding,» tiah a ti hai. 20 Cule hmakhatteah an sûrpawl an tân ta ih, amah cu an thlun.\n21 Cutawk ihsin Jesu cu a feh vivo ih, Zebedi-ih fapa pahnih James le a naupa John tla a hmu. Anmah cu an pa Zebedi thawn an lăwng sungah an um ih, an sûrpawl an thawlh rero. Jesu in a ko hai ih, 22 annih in an lăwng le an pa an tân ta lohli ih, amah cu an thlun.\nJesu in Mipi a Damter\n23 Jesu cun Galili peng hmun zakip a fangkûal, an sinakokpawl ah lalram thuthangṭha a zirh ih, a sim. Cule mipi lakah nathri phun zakip le natnak phun zakip tla a damter. 24 Cun a thuhla cu Siria ram pumpi ah a thang thluh ih, nathri phunphun le tuarnak phunphun ih zăwnzaihter mi le khawse pawlh mipawl, merainat neipawl le mizéngpawl: mina hmuahhmuah cu a hnenah an rak hruai ih, anih in a damter hai. 25 Cule Galili le aDekapolis peng, Jerusalem le Judia peng le Jordan tiva khat lam ral ihsin mipi tampi in Jesu cu an thlun.\n4:25a Dekapolis: Khawpi pahra dĭnkhawm mi a si.\n1 Cule mipi a hmuh tikah tlang parah a hung kai, a to tikah a dungthluntupawl a hnenah an ra. 2 Cun a kâ a âng ih, an hnenah thu a zirh. Hitin a ti,\n3 «Thinlung tăngdawr mipawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile vancung uknak cu anmai ta a si.\n4 Ninghanglungsiapawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile annih cu hnĕm an si leh ding.\n5 Minunnempawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile leilung hi ro ah an co leh ding.\n6 Dingfelnak duh ih rilrâwng le tihâlpawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile annih cu an tlăi leh ding.\n7 Mi dang parih zahngainak neitupawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile zahngainak an co leh ding.\n8 Thinlung thiang mipawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile Pathian an hmu leh ding.\n9 Remnak tuahtupawl cu mithlawsuak an si,\nZiangahtile Pathian fāte tiih kawh an si leh ding.\n10 Dingfelnak ruangih tiduhdahnak a tuartupawl cu mithlawsuak an si,\n11 «Keimah ruangah mi in an lo zăwkzet, an lo tiduhdah ih, ṭawngkam ṭhalo phun zakip in nanmah dokalhin thuphan an lo puh tikah, nannih cu mithlawsuak nan si. 12 Lungawiaipuangin um uhla, nasazetin lungawi uh, ziangahtile vanram ih nan lawmman cu a ropi a si. Ziangahtile cutivekin nan hlanih profetpawl khal an rak tiduhdah a si.\n13 «Nannih cu leilung cite nan si, asinan cite in a alnak hloh ta hnik sehla, ziangtin so a alsal thei ding? Mi ih hlăwn ding le an ke ih an păl men ding siarlo, ziang hrang hmanah a ṭha lo.\nMar 4:21-23; Luk 8:16-18\n14 «Nannih cu leitlun tleu nan si. Tlang parih dĭn mi khua cu phĕn theih a si lo. 15 Mi zohman in meito vâng tahratin kho hnuaiah an ret dah lo, cuhnakin meitoṭhuam parah an ret ih, inn sungih minung um mi hmuahhmuah a tlet thluh sawn a si. 16 Mi in nan thil ṭha tuah mipawl an hmuh ih, van ih nan Pa an thangṭhatnak dingah nan tleu cu mi hmaiah êng seh.\n17 «Dān thu siseh, Profetpawl ih ngan mipawl siseh hlorálter dingih ra ah in ruat hlah uh. Cupawl hlorálter dingah ka ra lo ih, famkimter dingah ka ra sawn a si. 18 Ziangahtile thungaiin ka lo sim, lei le van a hlohral hlanlo cu Dān sungih acafáng tebik pakhat siseh, thai khatte siseh a zaten a thlenkim hlanlo a hlorál hrimhrim lo ding. 19 Curuangah hivek thupekpawl lakih a fatebik pakhat a pahbăl ih, mi dang khal pahbăl dingin a va zirhtu pauhpauh cu vancung uknak sungah mitenaubik tiah kawh an si ding. Asinan zokhal cuih thupekpawl thlun ih a zirhtu cu vancung uknak sungah miropi tiah kawh a si ding. 20 Ziangahtile nan hnenah nan dingfelnak in Dānzirhtupawl le Farasipawlih dingfelnak a hleih lo ah cun, vancung uknak sungah nan lut hrimhrim lo ding ti ka lo sim a si.\n5:18a cafáng tebik: Grik cafáng tebik «iota» a sim duhnak a si.\nThinhengnak le Laithahnak\n21 « ‹Lai na that lo pei, lai a thattu zokhal thuṭhennak a táwng ding,› tiin hlanlai mipawl ih an sim mi cu nan rak thei zo. 22 Asinan kei cun săn um loih amai unau parih a thin a hengtu zokhal thuṭhennak a táwng ding. Cun amai unau hnenah, ‹Misantlailopa!› a titu zokhal Sanhedrin thuṭhennak a táwng ding. Cun, ‹Nang mi-â!› tiah mi a titu zokhal hell meisa a táwng ding, tiah ka lo sim a si. 23 Curuangah biakṭheng ih na thilpek na ken tikah, na unaupa in na parah lungkimlonak a nei ti na theihsuahsal asile, 24 cutawk biakṭheng hmaiah na thilpek cu tân tain va feh aw; na unaupa hnenah remawknak tuah hmaisa ta aw; cuṭhehin kirsal awla, na thilpek cu hlan aw.\n25 Thuṭhennak hmun ih a lo hruaitu na ralpa thawn lamzin ih nan fehtlang laiah amah thawn remawknak tuah lohli aw. Culoasile na ralpa in thuṭhentu hnenah a lo thlĕn ding ih, thuṭhentu in a kut thuai bawi hnenah a lo thlĕn ding. Cule anih in thawng a lo thla ding. 26 Thungaiin ka lo sim, akuadron tiangin na pek ṭheh thluh lai hlanlo ziangti lam hmanin na suak lo ding.\n5:26a kuadron: Grik ṭawng a si ih paisa man málbik lakih pakhat a si.\nUiretnak le Ṭhenawknak\nMat 19:1-12; Mar 10:1-12; Luk 16:18\n27 « ‹Na uire lo pei,› tiin hlanlai mipawlih an sim mi cu nan rak thei zo. 28 Asinan zokhal câkhiarnak thawi nunau a zohtu cun a thinlung in cu nu lakah a uire zo a si tiah ka lo sim.\n29 Na vawrh lam mit in a lo tlukter asile phawrhsuak awla, na hnen ihsin hlăwn aw. Ziangahtile na taksaruangpum pumhlum ih hell sungih paih a si ding hnakin na taksa pêng pakhat a hlohral cu na hrangah a hlawksawn. 30 Na vawrh lam kut in a lo tlukter asile tán awla, na hnen ihsin hlăwn aw. Na taksaruangpum pumhlum ih hell sungih paih a si ding hnakin na taksa pêng pakhat a hlohral ding cu na hrangah a hlawksawn.\n31 «Cule, ‹Mai nupi matu pauhpauh cun mâknak ca amahnu cu kĕn seh,› tiah an rak ti. 32 Asinan kei cun nan hnenah, ‹Zokhal nunau-mipa sualnak siarlo ah a nupi a matu cun a nupi a uireter a si. A mâk mi nu a ṭhitu zokhal a uire a si,› tiah ka lo ti.\nJesu in Sesăm a Kham\n33 «Cuihtlunah, ‹Sesămnak diklo na tuah lo pei, cuhnakin na thukam mi cu Bawipa hnenah na hlensuak sawn pei,› tiin hlanlai mipawl ih an sim mi cu nan rak thei zo. 34 Asinan kei cun nan hnenah ka lo sim a si, siasăm hrimhrim hlah uh: van sālin siseh, ziangahtile cumi cu Pathian tokham a si; 35 leilung sālin siseh, ziangahtile cumi cu Pathian keretnak a si; Jerusalem sál khal in siseh, ziangahtile cumi cu Siangpahrang ropiih khua a si. 36 Sám phang pakhat khal na varter in na dumter thei lo ruangah, na lu sál khalin siasăm hlah. 37 Cuhnakin na ṭawngkam cu, ‹a si› cu ‹a si,› ti si sehla, ‹a si lo› cu ‹a si lo,› ti si seh. Ziangahtile cuih tlun lam pauhpauh cu miṭha lopa hnen ihta a si.\n38 « ‹Mit aiah mit, ha aiah ha,› tiih an sim mi cu nan rak thei zo. 39 Asinan kei cun nan hnenah, miṭha lo cu va dokalh hlah uh. Na vawrh lam biang a lo bēngtu pauhpauh hnenah khat lam khal tŭn lawlaw aw. 40 Mi pakhat in na angki lâk duh ah taza a lo cuai asile, na kâwrfual khal lakter lawlaw aw. 41 Lotheih loin peng khat feh a lo fialtu pauhpauh cu a zawngah peng hnih feh aw. 42 A lo diltu cu pe awla, na hnen ihsin thil lo cawi a duhtu cu dungtŭn hlah.\n43 « ‹Na innhnen na duhdaw pei ih, na ral na hua pei,› an ti mi cu nan rak thei zo. 44 Asinan kei cun nan hnenah, nan ralpawl duhdaw uhla, a lo camsetupawl thlawsuah va pe uh. A lo huatupawl hnenah thil ṭha tuah uhla, a lo hmuhsuamtupawl le a lo tiduhdahtupawl hrangah thlacam uh.\n45 Vancung nan paih fapa nan si theinak dingah cucu tuah uh. Ziangahtile anih cun amai ni cu miṭha par le miṭha lo par khalah a tlangter ih, midingfel par le midingfel lo parah ruah a surter. 46 Ziangahtile nanmah a lo duhdawtupawl lawng nan duhdaw asile, ziang lawmman so nan neih ding? Siahkhawngtupawl hman in cuvekin an tuah ve a si lo maw? 47 Cule nan unaupawl lawng cibai nan bûk asile, mi dang hnakin a hleiih nan tuah mi ziang a um? Siahkhawngtupawl hman in cutin an tuah ve a si lo maw? 48 Curuangah van ih nan Pa a famkim vekin famkim ve uh.\n1 «Băwmnak thilpek nan pek mi cu mi in in hmu hai seh tiin mi hmaiih tuah lo dingin fimkhur uh. Culoahcun van ih a um mi nan Pa hnen ihsin lawmman nan ngah lo ding. 2 «Curuangah băwmnak thilpek na pek tikah, midepdepawl in mipi ih lăwm dingin sinakokpawl ah le kăwtthler ih an tuah vekin na hmaiah tawtawrawt phaw hlah. Thungaiin ka lo sim, an lawmman cu an ngah zo. 3 Cuhnakin băwmnak thilpekpawl na pek tikah na vawrh lam kut ih a tuah mi cu na keh lam kut in thei hlah seh. 4 Băwmnak thilpek na pek mi cu a thuptein si seh. Cule minung ih hmuh lo mi hmutu na Pa amah in langhnganin lawmman a lo pe ding.\n5 «Cule thla na cam tikah midepdepawl vek na si lo pei. Ziangahtile annih cun mi in in hmu hai seh tiah sinakokpawl ah le zalamzin tawnawknak hmunpawl ah dingin thlacam an duh. Thungaiin ka lo sim, annih cun an lawmman an ngah zo. 6 Asinan nang cun thla na cam tikah na inn pindan sungah lut awla, sângka na khar hnuah zohman ih hmuhlonak ih um na Pa hnenah thlacam aw. Cule zohman ih hmuh lo mi hmutu na Pa in langhnganin lawmman a lo pe ding. 7 Cule thla nan cam tikah Zentelpawl vekin sullam nei lo salnawlh rero mi hmang hlah uh. Ziangahtile annih cun an ṭawngkam tampi ruangah theihsak an si ding tin an ruat.\n8 «Curuangah nannih cu anmah vek si hlah uh. Ziangahtile a hnenih nan dil hlanah nan ṭul mi thilpawl cu nan Pa in a thei. 9 Curuangah thla nan camdān ding cu hitin a si:\n10 Na uknak thleng hram seh.\n11 Kan ni tin rawl tuihsun ah in pe aw.\n12 Cule kan parih leibatupawl kan ngaidam vekin,\nKan leibapawl in ngaidam ve aw.\n13 Cule sualfawrhnak ah in hruai loin,\nMiṭha lo pa hnen ihsin in run sawn aw.\nZiangahtile uknak le huham le ropitnak cu a kumkhuain nangmai ta a si. Amen.›\n14 «Ziangahtile mi mawhsualnakpawl nan ngaidam asile, van ih a um mi nan Pa khal in a lo ngaidam ve ding. 15 Asinan mi mawhsualnakpawl nan ngaidam lo asile, nan Pa khal in nan mawhsualnak a lo ngaidam ve lo ding.\n16 «Cuihtlunah rawl nan ulh tikah midepdepawl vekin riahsia mithmai in um hlah uh. Ziangahtile annih cun rawl an ul ti mi hnenih an lăng theinak dingah an hmel an pawrter. Thungaiin ka lo sim, annih cun an lawmman an ngah zo a si. 17 Asinan nang cun rawl na ulh tikah na lu hriak thih awla, na hmai phiah aw. 18 Mi in rawl na ul ti hmu loin, zohman ih hmuhlonak ih um na Pa lawngin a lo hmuh theinak dingah cutin tuah sawn aw. Cule zohman ih hmuh lo mi hmutu na Pa in langhnganin lawmman a lo pe ding.\n19 «Tlâp le sunhrûl ih a siatsuah theinak le fifirpawl in an băuh ih, an rûk theinak hi leitlun ah nanmai hrangah hlawnthil khawl hlah uh. 20 Cuhnakin tlâp le sunhrûl ih siatsuah theilonak le fifirpawl in an băuh ih, an rûk theilonak hmun van ah nanmai hrangah hlawnthil khâwl sawn uh. 21 Ziangahtile nan hlawnthil umnak hmun ah nan thinlung khal a um ve ding.\n22 «Mit cu taksaruangpumih meito a si. Curuangah na mit a harhdam asile, tleu in na taksaruangpum pumhlum a luahkhat ding. 23 Asinan na mit a ṭhat lo asile, thim in na taksaruangpum pumhlum cu a luahkhat ding. Curuangah na sungih um tleu cu a thim asile, cuih thim cu ziang tlukin so a natsat ding!\n24 «Zohman in bawi pahnih a riankăwp thei lo; ziangahtile pakhat a hua ding ih, pakhat a duhdaw ding, asilole pakhat parah rinum tahratin pakhat deuh cu a nautat ding. Pathian le sumpai nan riankăwp thei lo.\nDawnhar Hlah Uh\n25 «Curuangah nan hnenah ka lo sim, nan nunnak thu ah ziang nan ei ding ih, ziang nan in ding tiah dawnhar hlah uh. Nan taksaruangpum thu ah ziang nan hruh ding ti khal dawnhar hlah uh. Rawl hnakin nunnak a thupisawn ih, hnipuan hnakin taksaruangpum a thupisawn a si lo maw? 26 Tlun zuang vâtepawl khi zoh hnik uh, ziangahtile thlaici an tuh lo ih, an at fawn lo, cule cuam sung khalah rawl an khâwl lo. Cuticingin van ih a um mi nan Pa in a câwm hai a si. Nannih cu annih hnakin nan man nasazetin a khungsawn a si lo maw? 27 Nanmah lakah dawnharnak ruangin zo in so amai damsung ni dawng khat a bêt thei?\n28 «Cule ziangahso hnipuan thu ah nan dăwn a har? Ramlak lily parpawl tla khi ziangtin an ṭhang ti ruat hnik uh: hna an ṭuan lo, pat khal an hnûk lo. 29 Sikhalsehla ka lo sim a si, Solomon rori hman a ropitnak hmuahhmuah ih a thăwmawk lai hmanah hi lily parpawl lakih pakhat te hman a tluk lo. 30 Maw nannih zumnak málpawl, tuihsun ah ramlak ah a um ih, thaisun ah mi in thŭk sungih an paih mi hrampi hman Pathian in cu tlukin a thăwm asile, nannih cu nasa sinsinin a lo thuam lo ding maw? 31 Curuangah dawnhar hlah uh, ‹Ziang kan ei ding?› tiin simaw, ‹Ziang kan in ding?› tiin simaw, ‹Ziang kan hruh ding?› tiin simaw ti hlah uh. 32 Ziangahtile Zentelpawl in cuih thil hmuahhmuah cu an hawl. Ziangahtile van ih nan Pa in cuih thil hmuahhmuah nan ṭul ti a thei. 33 Cuhnakin Pathian uknak le a dingfelnak hawl hmaisa sawn uh, cule cuih thil hmuahhmuah cu pekbêt nan si ding. 34 Curuangah thaisun hrangah dawnhar hlah uh, ziangahtile thaisun cun amai thilpawl hrangah a dăwn a har leh ding. Ni khat hrangih ni khat buai cu a tawk a si,» tiah a ti.\n1 «Thuṭhensak nan silonak dingah, thu va ṭhen hlah uh. 2 Ziangahtile mi thu nan ṭhensaknak in thuṭhensak nan si ve ding, cule mi nan tahnak khan tah nan si ve ding. 3 Nangmai mit sungih thing tluan hman ruat loin, ziangahso na unaupaih mit sungih mithnawm fate cu na zoh? 4 Asilole ngai hnik, nangmai mit sungah thing tluan um siin, ziangtin so na unaupa hnenah, ‹Na mithnawm ka lo cawihsak ding na ti ngam?› 5 Midepdepa! Na mit sungih thing tluan kha hlăwn hmaisa ta aw, cule na unaupaih mit sungih mithnawm fate cawih ding mi cu fiangten na hmu thei ding.\n6 «A thianghlim mi thil cu uicopawl pe hlah uhla, nan keplungpawl khal văwk hmaiah thlak fawn hlah uh, culoahcun an ke hnuaiah an pál ding ih, herkirin an lo taithlek thluh pang ding.\n7 «Dil uhla, pek nan si ding; hawl uhla, nan hmu ding; king uhla, ăwnsak nan si ding. 8 Ziangahtile a diltu kip in an ngah, a hawltu cun a hmu ih, a kingtu cu sângka ăwnsak a si ding. 9 Asilole nan lakih mi pakhat cu a fapa in sang dil sehla, lungto a pe pei maw? 10 Asilole nga dil sehla, rul a pe pei maw? 11 Miṭha lo si nacingin nannih hman in nan fale hnenah thilpek ṭhapawl pek nan thiam a si ahcun, van ih um nan Pa cun amah diltupawl hnenah thil ṭha tamsin a pe lo ding maw!\n12 «Curuangah mi in nan parah tuah hai seh ti nan duh mi hmuahhmuah kha an par khalah va tuah uh, ziangahtile hihi Dān le Profetpawlih cazualpawl cu a si.\n13 «A fiak mi kăwtka ihsin lut uh, ziangahtile kăwtka kau le lamzin kau cun siatnak ah mi a hruai ih, mi tampi cu cuih lamzin ihsin an feh rero. 14 Ziangruangahtile nunnak ih hruaitu kăwtka cu a fiak ih, a lamzin khal a har, cule mi málte lawngin cumi cu an hmungah.\nAn Rah in nan Thei Ding\n15 «Tuu phaw sĭn ih nan hnenih ra, profet deupawl kha ralring uh, an sung lam cu cinghnia koham an si. 16 Anmah cu an rah ihsin nan thei ding. Mi in hling kung ihsin sabit rah le lenhling ihsin theipi an khawm dah maw? 17 Cuvekin thingkung ṭha kip in rah ṭha an rah ih, thingkung sia cun rah sia a rah. 18 Thingkung ṭha in rah sia a rah thei lo ih, thingkung sia in rah ṭha a rah thei fawn lo. 19 Rah ṭha a rah lo mi thingkung kip in hauthluk an si ding ih, meisa sungah paih an si ding. 20 Curuangah an rah in anmah cu nan thei ding.\nKa lo Thei dah hai Lo\n21 « ‹Bawipa, Bawipa,› tiih i kotu kip in vancung uknak sungah an lut lo ding, vancung ih a um mi ka Paih duhnak a tuahtu lawng an lut ding a si. 22 Cuih ni ah mi tampi in, ‹Bawipa, Bawipa, na hmin in thu kan sim, na hmin in khawsiapawl kan dawisuak ih, huham ih tuah mi mangbangza tampi na hmin in kan tuah a si lo maw?› tiah in ti ding. 23 Cule kei in an hnenah, ‹Ka lo thei dah hai lo, nannih dān loih nungpawl ka hnen ihsin tlânsuak uh,› tiah ka thăn ding.\n24 «Curuangah zokhal hi ka sim mi thupawl hna ih thei ih, cupawl a tuahtu cu lungpi parih a inn a saktu mifimpa ka bangter ding a si: 25 ruahpi a sur, ti a lian ih, thli a hrang, cule thlipi in cuih inn cu a nuai ciamco nân, a tlu lo; ziangahtile a ṭohram cu lungpi parih bŭn a si. 26 Cule hi ka sim mi thupawl thei ko naih, cupawl a tuah lo tu kip cu vunnel parih a inn a saktu mi-âpa thawn an bangaw ding: 27 ruahpi a sur, ti a lian ih, thli a hrang, thlipi in cuih inn cu a nuai ih, a tlu, cule a cimdān cu rapthlak tak a si,» tiah a ti.\n28 Cule hitin a si, Jesu in cuih thupawl a sim ṭheh tikah, mipi cu a thuzirh mi ah an khawruah a har. 29 Ziangahtile Dānzirhtupawl vekin zirh loin, thuneitu pakhat vekin a zirh.\nMar 1:40-45; Luk 5:12-16\n1 Tlang par ihsin Jesu a rung ṭum tikah, mipi tampi in amah an thlun. 2 Cule ngai hnik, miphar pakhat a ra ih, amah cu a bia, «Bawipa, na duh ah cun i thiangter thei a si,» tiah a ti.\n3 Cun Jesu cun a kut a suah ih cu pa cu a thâm, «Ka duh a si, thiang aw,» tiah a ti. Cule hmakhatteah cu paih phārnat cu a thiang. 4 Cule Jesu in a hnenah, «Zohman sim lo dingin fimkhur aw, cuhnakin va feh awla, puithiam hnenah na taksa va hmuh sawn aw. Cule mi in an lo theihpinak dingah Mosi thupek mi thilpek va hlan aw,» tiah a ti.\n5 Kapernaum khua ih Jesu a luh tikah, ralkap 100 hotu a hnenah a ra ih băwmnak a dil. 6 «Bawipa, ka siahhlawh cu zéngnat bese zet tuarin inn ah a it,» tiah a ti.\n7 Jesu in a hnenah, «Ka ra ding ih, ka damter ding,» tiah a ti.\n8 Asinan ralkap 100 hotu in a sawn ih, «Bawipa, ka luangpi hnuaiih nang ra dingah kei ka tlak lo. Kam khatte ṭawng men awla, ka siahhlawh cu a dam mai ding. 9 Ziangahtile keimah khal mi thuneihnak hnuaiih um ka si, ka kut hnuaiah ralkappawl an um ve. Pakhat hnenah, ‹Feh aw,› ka ti le a feh; a dang pakhat hnenah, ‹Ra aw,› ka ti le a ra. Ka siahhlawh hnenah, ‹Hihi tuah aw,› ka ti le a tuah,» tiah a ti.\n10 Jesu in cuih thu a theih tikah, mak a ti ih, amah thluntupawl hnenah, «Thungaiin ka lo sim, Israel-mipawl lak hmanah hivek zumnak nasa ka hmu hrih lo! 11 Nan hnenah ka lo sim a si, nisuahnak lam le nitlaknak lam ihsin mi tampi an ra ding ih, Abraham, Isak le Jakob tla thawn vancung uknak ah an to ding. 12 Asinan lalram fātepawl cu leng lam thim lakah hlăwn an si ding. Cu tawkah ṭah le hacâng rialnak a um ding,» tiah a ti.\n13 Cun Jesu in ralkap 100 hotu hnenah, «Va tlung aw, na zum vek khan na hrangah tuah si seh,» tiah a ti. Cule cuih tikcu cekci ah a hnenumpa cu a dam.\n14 Peter-ih inn sungih Jesu a va luh tikah, Peter nupi-ih nu kha khawsiknat tuarin a ih kha a hmu. 15 Cule Jesu in a kut a thamsak ih, a khawsiknat cu a reh. Cule a tho ih, anmah a rian hai.\n16 Zan lam a thlen tikah khawse pawlh mi, mi tampi Jesu hnenah an ratpi. Cule anih in khawse ṭhalo pawl cu a ṭawngkam khat in a dawisuak hai ih, mina hmuahhmuah a damter. 17 Cumi cu profet Isaiah ih a sim mi a kim theinak dingah a si. Isaiah in,\n«Kan cahlonakpawl tla a la ih,\nKan natnakpawl tla a phur,»\na ti a si.\n18 Jesu in a kiangkapah mipi tampi a hmuh tikah, a dungthluntupawl kha tili khat lam ralih feh dingin thu a pe hai. 19 Cun Dānzirhtu pakhat a ra ih a hnenah, «Zirhtupa, na fehnak kip ah ka lo thlun ding,» tiah a ti.\n20 Cule Jesu in a hnenah, «Sihál in kua an nei ih, tlun zuang vâte in bu an nei. Asinan Minung Fapa cun lu retnak ding hmun a nei lo,» tiah a ti.\n21 Cun a dungthluntupawl lakih pakhat in Jesu hnenah, «Bawipa, va feh ih ka pa va phum hmaisak ta i siang hram aw,» tiah a ti.\n22 Asinan Jesu in a hnenah, «I thlun aw, mithipawl in an mithipawl cu phum hai seh,» tiah a ti.\n23 Cule lăwng sungih Jesu a luh tikah, a dungthluntupawl in an thlun. 24 Ngai hnik, thlisia nasazet tili parah a ra ih, tisuar in an lăwng cu a khuh. Asinan Jesu cu a itthat. 25 Cun a dungthluntupawl cu a hnenah an ra ih, amah cu an ra ṭhang, «Bawipa, in run aw! Kan pil cuahco a si!» tiah an ti.\n26 Cule anih in an hnenah, «Nannih zumnak málpawl, ziangahso nan ṭih?» tiah a ti hai. Cun a hung tho ih thlipi le tili cu a kawk hai, cule tili cu a dai khepkhep.\n27 Cutin annihpawl cu an mang a bang ih, «Hi pa hi ziang vek minung a si pei, thlipi le tili hman in a thu an lun hi?» tiah an ti.\nKhawse Pawlh Mi Pahnih Damternak\n28 Jesu cu tili khat lam ral aGergesa ram a thlen tikah, cu tawkah khawse pawlh mi, mi pahnih cu thlān ihsin an ra ih, Jesu cu an táwng. Cute pahnih cu an hrohran tuk ruangah zohman in cuih zin an zawh ngam lo. 29 Cule ngai hnik, «Nang Pathian Fapa, Jesu, nang le kei hi ziang pehtlaihawknak so kan neih? A tikcu a thlen hlanah in hrem dingin na ra maw si?» tiah auin an ti.\n8:28a Gergesa: Bible hrekkhat ah cun Gadara an ti.\n30 An hnen ihsin tawkfang a hlatnak hmun ah văwk rual tampi rawl an ei rero. 31 Cule khawsiapawl in, «In dawisuak asile, văwk rual sungih luh in siang hram aw,» tiah Jesu an dil.\n32 Cule Jesu in an hnenah, «Feh uh,» tiah a ti. Cun cuih mi pahnih sung ihsin an suak ih, văwk rual sungah an lut. Ngai hnik, văwk rual zaten khamhrâp ihsin tili sungah an tlânthla ih, ti sungah an thi ṭheh. 33 Văwk kiltupawl cu an tlân ih, khaw sungah an feh. Khawse pawlh mite parih thil cang mi telin thil ziangkim an va thăn. 34 Cule ngai hnik, khaw sung mi hmuahhmuah cu Jesu táwng dingah an ra ih, amah an hmuh tikah an ram sung ihsin suak dingin an dil.\nMar 2:1-12; Luk 5:17-26\n1 Jesu cu lăwng sungah a lut, khat lam ralah a kai ih, amai khua a thleng. 2 Cule ngai hnik, mizéng pakhat a ihphah thawn Jesu hnenah an rak zâwn. Jesu in an zumnak a hmuh tikah, mizéngpa hnenah, «Ka fapa, hnangamten um aw, na sualpawl ngaidam ṭheh a si zo,» tiah a ti.\n3 Cule ngai hnik, Dānzirhtu mi hrekkhat in an thinlung sungin, «Hi pa hin Pathian a thangsiat a si!» tiah an ti.\n4 Cule Jesu in an ruahnakpawl cu a thei ih, «Ziangah so nan thinlung in thil ṭhalo nan ruat? 5 Ziangahtile, ‹Na sualpawl ngaidam ṭheh a si zo,› ti maw, ‹Tho awla, feh aw ti so áwlsawn?› tiah a ti. 6 Sikhalsehla Minung Fapa in leitlun ah sualpawl ngaidam theinak thuneihnak a nei a si ti nan theihnak dingah hihi tuah a si,» tiah a ti ih, mizéngpa hnenah, «Tho aw, na ihphah la awla, na inn ah tlung aw,» tiah a ti.\n7 Cule mizéngpa cu a tho ih, a inn lamah a tlung. 8 Mipi in cumi an hmuh tikah an mang a bang ih, cuvek thuneihnak minung hnenih petu Pathian cu an thangṭhat.\nMar 2:13-17; Luk 5:27-32\n9 Cuih hmun ihsin Jesu cu a feh ih, siahkhawnnak bûk ih Mathai an ti mi a to lai kha a hei hmu. Cule Jesu in a hnenah, «I thlun aw,» tiah a ti. Cule Mathai cu a tho ih, Jesu a thlun.\n10 Cule hitin thil a cang, Jesu cu inn sungih cabuai a hil laiah, ngai hnik, siahkhawngtu tampi le misualpawl an ra ih, Jesu le a dungthluntupawl an hilpi. 11 Cumi cu Farasipawl in an hmuh tikah a dungthluntupawl hnenah, «Ziangah so nan zirhtupa cu siahkhawngtupawl le misualpawl hnenih rawl a ei?» tiah an ti.\n12 Jesu in cuih thu a theih tikah an hnenah, «Miharhdampawl in sibawi an ṭul lo, minapawl lawngin an ṭul. 13 Va feh uhla, ‹Thawinak si loin zahngainak ka duh,› ti miih tican zir sawn uh. Ziangahtile midingfelpawl ko dingah ka ra lo, misualpawl lung thleng dingih ko dingah ka ra sawn a si,» tiah a ti.\nMar 2:18-22; Luk 5:33-39\n14 Cun John-ih dungthluntupawl Jesu hnenah an ra ih, «Kannih le Farasipawl cu rawl kan ul ṭheu, ziangahso na dungthluntupawl hmuah rawl an ulh ve lo?» tiah an ti.\n15 Cule Jesu in an hnenah, «Mo neitupa an hnenih a um sungah mo lawmtupawl an riah a se thei maw si? An hnen ihsin mo neitupa lakhloh ni a thleng leh ding ih, cuih cān ah rawl an ul leh ding.\n16 Zohman in a cawm thei mi puanthan thar belcâwng in sinfen hlun an belh kêl lo, ziangahtile an belh mi in sinfen cu a dir ding ih, a tlekkausin ding. 17 Sabitzu thar kha savun thâwl hlun sungah an thun kêl lo, an thun asile sabitzu in savun thâwl hlun cu a kekter ding ih, sabitzu cu a dăwk ding, cule savun thâwl hlun khal cu a siat ding. Sabitzu thar cu savun thâwl thar sungah an thun sawn ih, an pahnih in an him,» tiah a ti.\nMar 5:21-43; Luk 8:40-56\n18 Cuih thilpawl an hnenih a sim hai rero laiah, ngai hnik, sinakok uktu pakhat a ra ih, Jesu hmaiah a băwkkhup. Cule, «Atu teah ka fanu a thi, cutisikhalsehla ra awla, a parah na kut ra suang aw, cule a nung ding,» tiah a ti. 19 Cule Jesu cu a tho ih, cu pa cu a thlun, a dungthluntupawl khal in an thlun ve.\n20 Cule ngai hnik, kum hleihnih sung thiputnat tuar nunau pakhat Jesu-ih dung ihsin a ra ih, a sinfen zim kha a thâm. 21 Ziangahtile «A sinfente hman ka tham asile, ka dam ding,» tiah a thinlung sungin amah le amah a tiaw.\n22 Cule Jesu cu a herkûal ih, nunaunu a hmuh tikah, «Ka fanu, hnangamten um aw, na zumnak in a lo damter zo,» tiah a ti. Cule cuih tikcucān ah nunaunu cu a dam.\n23 Uktupaih inn sungih Jesu a luh tikah, phirivau tumtupawl le mipi hnăwkbuai culci ih an um kha a hmu. 24 Cule anih in an hnenah, «Rak kiang uh, ziangahtile hi nauhaknu hi a thi lo, a itthat sawn a si,» tiah a ti. Cutikah Jesu cu an rak hnihsan.\n25 Lengih mipi suahter thluh an si hnuah, Jesu cu a lut ih, nauhaknuih kut a vun kai, cule nauhaknu cu a hung tho. 26 Cule cuih thuthang cu cuih ram pumpi ah a thang.\nMitcaw Pahnih Damternak\n27 Cutawk hmun ihsin Jesu a fehsuak tikah, mitcaw pahnih in au phahin Jesu an thlun ih, «David Fapa, kan parah zahngainak nei hram aw!» tiah an ti.\n28 Cule Jesu inn sungih a luh tikah, mitcaw pahnih a hnenah an ra. Cule Jesu in an hnenah, «Hihi ka tuah thei ti nan zum maw?» tiah a ti hai.\nAnnih in a hnenah, «Zum e, Bawipa,» tiah an ti.\n29 Cun Jesu in an mit a thâm ih, «Nan zumnak vekin nan parah cang seh,» tiah a ti. 30 Cule an mit cu vanter a si. Cule Jesu in an hnenah, «Zohman in hi thu hi thei hlah hai seh,» tiah khoh zetin thu a pe hai.\n31 Asinan an fehsuak ih, Jesu-ih thu cu cuih ram pumpi ah an thăn.\nṬawng Thei Lo a Ṭawng\n32 An fehsuak laiah, ngai hnik, khawse pawlh mi, ṭawng thei lo pa pakhat Jesu hnenah an rak hruai. 33 Jesu in khawsia a dawisuak hnuah ṭawng thei lo pa cu a ṭawng. Cule mipi cu an mang a bang ih, «Israel ram ah hi hlanah hivek thil a rak lang dah lo!» tiah an ti.\n34 Asinan Farasipawl cun, «Khawsepawlih lal thawngin khawsiapawl a dawisuak a si,» tiah an ti.\n35 Cun Jesu cu khawpipawl le khawtepawl hmuahhmuah a fángsuak, an sinakokpawl ah a zirh, lalram thuthangṭha a phuang ih, mipi lakih nathri phun zakip le natnak phun zakip a damter. 36 Cun Jesu in mipi a hmuh tikah, khāltu nei lo tuu bangin cau le vâkdarh ih an um ruangah a lainat hai. 37 Cule Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Thlairawl khawm ding a tam zet, asinan hnaṭuantu an mál. 38 Curuangah thlairawl khawm ding neitu Bawipa hnenah a thlairawl khawmnak hmun ih hnaṭuantupawl thlah dingin thlacam uh,» tiah a ti.\nMar 3:13-19; Luk 6:12-16\n1 Jesu in a dungthluntu hleihnih pawl cu a hnenah a kokhawm hai ih, thlarau bawrhhlawhpawl dawisuak dingin an parih thuneihnak le nathri phun zakip le natnak phun zakip damter dingin thuneihnak a pek hai. 2 Apostol hleihnih pawlih hmin cu: a hmaisabikah, Peter tiih an kawh mi, an hotupa Simon le a naupa Andru, Zebedi-ih fapa James le a naupa John, 3 Filip le Bartholomeo, Thomas le siahkhawngtu Mathai, Alfias-ih fapa James le Thadias tiih an kawh mi Lebbias, 4 Kanaan-mi Simon le Jesu phiarsawmtu Judas Iskariot tla an si.\nMar 6:7-13; Luk 9:1-6\n5 Cuih hleihnih pawl cu Jesu in a thlah hai ih, an hnenah hitin thu a pe, «Zentelpawl lakah va feh hlah uhla, Samaria-mipawlih khuapawl ah va lut hlah uh. 6 Cuhnakin a hlo mi tuu run Israel sungza hnenah va feh sawn uh. 7 Nan va feh tikah, ‹Vancung uknak cu a nâi zo a si,› ti hi phuang uh. 8 Mina damter uh, mithi thoter uh, miphar thiangter uh, khawsia dawisuak uh. A lakin nan ngah ih, a lakin pe uh.\n9 Nan taiṭawn paisa bawm sungah sui siseh, ngun siseh, dar siseh keng hlah uh. 10 Cun khualtlawnnak hrangah zâl siseh, kâwrfual zun hnih siseh, kedam hlei siseh, kianghrăwl siseh keng fawn hlah uh; ziangahtile hnaṭuantu cu eitlak a si.\n11 «Cule khawpi ah siseh, khawte ah siseh nan va luhnak pauhpauh ah mitlingtlak zo a si ti sut uh, cule cuih khua nan suahsan hlan sung cuih inn ah cun cām uh. 12 Cule cuih inn sungih nan va luh tikah, cibaibûk uh. 13 Cuih sungkua cu a tlingtlak mi an si le, daihnak hrangih thlawsuah nan pek mi cu cuih sungkua ah um seh. Asinan cuih inn cu a tlak lo asile, thlawsuah nan pek mi cu nan parah kirsal seh. 14 Nanmah lo cohlang loin, nan ṭawngkampawl khal ngaithla duh lo tu pauhpauh cu, cuih inn simaw, cuih khua simaw nan suahsan tikah nan ke ih leivut cu thingthla ta uh. 15 Thungaiin ka lo sim, Pathian in thu a ṭhen ni ah cuih khua hnakin Sodom khua le Gomorrah khua cu an tuar a dêmsawn ding.\n16 «Ngai hnik uh, cinghnia rual lakih tuu thlah vekin ka lo thlah a si. Curuangah rul vekin fim uhla, thuro vekin pawikhawih loin um uh. 17 Asinan minungpawl kha va ralring uh, ziangahtile Sanhedrin hnenah an lo thlĕn ding ih, an sinakokpawl ah an lo vaw ding. 18 Keimah ruangah uktupawl le siangpahrangpawl hmaiah hruai nan si ding ih, anmah le Zentelpawl hnenah thutheihpitu nan si ding. 19 Asinan anmahpawl hnenih an lo thlĕn tikah, ziangtin tiin le ziang ka ṭawng ding tiin nan dawnhar hlah uh. Ziangahtile nan ṭawng ding mi cu cuih tikcu teah cumi cu pek nan si ding. 20 Ziangahtile a ṭawngtu ding cu nanmah nan si lo, nan Paih Thlarau in nanmah hmangin a ṭawng sawn ding a si.\n21 «A unau in a unau lala kha thihnak ah a thlĕn ding ih, pa in a fāte a thlĕn ding. Falepawl khal in an nu le pa an dodal ding ih, mi an thatter ding. 22 Keimai hmin ruangah mi hmuahhmuah in an lo hua ding. Asinan a cemnet tiangih a tuarsuaktu cu rundam a si ding. 23 Khaw pakhat ih an lo tiduhdah tikah, khaw dangah tlân uh. Ziangahtile thungaiin ka lo sim, Minung Fapa a rat hlanah, Israel ram ih khuapawl nan pál thluh lo ding.\n24 «Dungthluntu cu a zirhtupa hnakin a cungnungsawn lo ih, siahhlawh khal a bawipa hnakin a cungnungsawn lo. 25 Dungthluntu cu a zirhtupa tluk a si ih, siahhlawh khal a bawipa tluk asile a tawk a si. Intêkpa kha Beelzabub tiih an kawh a si ahcun, a sungkuapawl cu ziangtluk nasa sinsinin an ko pei?\n26 «Curuangah annihpawl kha ṭih hlah uh. Ziangahtile phuanlăng leh lo dingih khuh mi zianghman a um lo ih, theih leh lo dingih thuh mi khal zianghman a um lo. 27 Thim ih ka lo sim mi kha tleu ah va rel uh; cule nan hna ih nan theih mi kha, inn par ihsin aupi uh. 28 Cule taksaruangpum that thei naih, thlarau that thei lo tu minungpawl kha va ṭih hlah uh. Cuhnakin taksaruangpum le thlarau a pahnih ih hell sungih a hlorálter theitupa kha ṭih sawn uh. 29 Mi in sunṭam pahnih kha aassarion pakhat ah an zuar a si lo maw? Sihmansehla nan Pa in a sian lo asile cuih sunṭam pakhat te hman lei ah a tla lo ding. 30 Cun nan lu parih sám phang a zaten a siar thluh a si. 31 Curuangah ṭih hlah uh, nannih cu sunṭam tampi hnakin nan man a khungsawn a si.\n10:29a assarion: Rom dar paisa a si ih, dinari ṭhen 16 ih ṭhen khat tluk a si. Dinari khat cu ni khat hlawh a si.\n32 «Curuangah zokhal milai hmaiih i ṭăntu cu, kei khal in van ih a um mi ka Paih hmaiah ka ṭăn ve hai ding. 33 Asinan zokhal milai hmaiih i hnáwngtu cu van ih a um mi ka Paih hmaiah ka hnáwng ve hai ding.\n34 «Hi leitlun ah remnak run keng ih ra ah in ruat hlah uh. Remnak thlĕn dingah ka ra lo ih, ralnâm thlengter dingah ka ra sawn a si. 35 Ziangahtile\nmi pakhat in a pa doter dingah,\nfanu in a nu doter dingah le\nmo in a ni doter dingah ka ra a si.\n36 Mi pakhat ih ral cu amai sungkua mi lala an si ding.\n37 A pa simaw, a nu simaw keimah hnakih a duhdaw sawntu cu ka hrangah a tlak lo. Cule a fapa simaw, a fanu simaw keimah hnakih a duhdaw sawntu cu ka hrangah a tlak lo. 38 Cule amai khraws la tahratih i thlun lo tu cu ka hrangah a tlak lo. 39 A nunnak a hmutu cun a nunnak a hloh ding, keimai ruangih a nunnak a hlohtu cun a nunnak a hmu ding.\n40 «A lo cohlangtu cun keimah i cohlang ih, keimah i cohlangtu cun i thlahtu a cohlang a si. 41 Profet pakhat kha profet hmin ih a cohlangtu cun profet-ih lawmman a ngah ding. Cule midingfel pakhat kha midingfel hmin ih a cohlangtu cun midingfelpaih lawmman a ngah ding. 42 Cule dungthluntuih hmin in hi nauhaktepawl lakih pakhat in dingah tidai no khat a petu zokhal, thungaiin ka lo sim, a lawmman a hloh hrimhrim lo ding,» tiah a ti.\n1 Cule hitin a si, Jesu in a dungthluntu hleihnih pawl thu a pek ṭheh hnuah, cutawk hmun ihsin cuih kiangkap khuapawl ah thuzirh le thusim dingin a păwksuak.\n2 Thawnginn sungih um John in Khrih-ih hnaṭuan mipawl a hna in a theih tikah, a dungthluntupawl lak ihsin mi pahnih a hei thlah ih, 3 a hnenah, «Nangmah hi a ra ding mi Pa cu na si maw, asilole a dang kan rak thlir hrih ding saw?» tiah an ti.\n4 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Va feh uhla, nan hmuh mi le nan theih mi thilpawl hi John va sim uh. 5 Mitcawpawl in khua an hmu ih, kebáipawl an feh; mipharpawl an thiang ih, hnasetpawl in an thei thei; mithipawl an tho ih, mifarahpawl hnenah thuthangṭha phuan a si. 6 Keimah ruangih a tlubah lo tu cu mithlawsuak a si,» tiah a ti.\n7 John-ih dungthluntupawl an tlun hnuah, Jesu in John-ih thuhla mipi hnenih sim a thăwk. «Ziang zoh dingah so ramṭhing ah nan va feh? Thli ih a sĕmhnîn rero mi câlte kung zoh dingah maw? 8 Ziang zoh dingah so nan va feh? Sinfen nêm a hruhtupa zoh dingah maw nan feh? Ngai hnik uh, sinfen nêm hruhtupawl cu siangpahrang innpawl ah an um. 9 Ziang zoh dingah so nan feh? Profet zoh dingah maw? Nan hnenah ka lo sim, a dik a si, John cu profet hnakin a ropisawn.\n‹Ngai hnik, na hmaiah ka palai ka thlah ding,\n11 «Thungaiin ka lo sim, nunau hrin mi lakah baptisma petu John hnakih ropi an um lo. Asinan vancung uknak ih mitenaubik cu John hnakin a ropisawn a si. 12 Cule baptisma petu John san ihsin tuihsun tiangah vancung uknak in thahrumsuahnak a tuar ih, thahrumsuahtupawl in cumi cu hranhramin an la. 13 Ziangahtile John a lăng hlan tiang cu profetpawl hmuahhmuah le Dān in an rak simsung cia a si. 14 Cumi cu nan pawm duh asile, amah hi a ra ding mi pa Elijah cu a si. 15 Theihnak hna a neitu cun thei seh!\n16 «Tuih san minungpawl hi ziang thawn ka khaikhin hai pei? Annih cu dawrhmun ih a to mi nauhakpawl an bang. An hawipipawl tla ko in,\n17 ‹Phirivau kan rak lo tumsak ih,\nNan lâm lo;\nMithi ṭahnak hlapawl kan lo saksak ih,\nNan ṭap lo ti mi vek a si,›\n18 Ziangahtile John cu ei lo le in loin a ra ih, annih in, ‹Anih cu khawsia a nei,› tiah an ti. 19 Minung Fapa cu ei le in in a ra ih annih in, ‹Zoh hnik uh, rawl phâm le sabitzu phâm, siahkhawngtupawl le misualpawl ih rualpi khi!› tiah an ti. Asinan afimnak cu a falepawl in thiam an coter a si,» tiah a ti.\n11:19a fimnak cu a falepawl in thiam an coter a si: Mifimpawlih ṭawngkam cu mifimpawl in an theithiam tinak a si.\n20 Jesu in huham ih thil tambik a rak tuahnak khuapawl an lung an thleng lo ruangah kawk a thăwk. 21 «Maw Korazin, na hmakhua a pit! Maw Bethsaida, na hmakhua a pit! Ziangahtile huham in nan sungih thil tampi tuah mipawl hi Ṭaiar khua le Sidon khua ah tuah rak si ta sehla, an lung an thlengnak a rei zo ding ih, buri sĭnin vutcâm lakah an um ding. 22 Asinan ka lo sim a si, thuṭhen ni ah cun nannih hnakin Ṭaiar khua le Sidon khua cu an tuar a dêmsawn ding. 23 Cule van tiang khaisan mi, nang, Kapernaum, Mithi Khua ah dirhthlak na si ding; ziangahtile huham in na sungih tuah mi thil tampi hi Sodom khua ah tuah rak si ta sehla, anih cu tuihni tiangin a tang lai ding. 24 Asinan nan hnenah ka lo sim a si, nanmah hnakin Sodom ram in thuṭhen ni ah cun a tuar a dêmsawn ding,» tiah a ti.\n25 Cuih cān ah Jesu in a sâng ih, «Maw ka Pa, lei le van ih Lal, ka lo thangṭhat, ziangahtile nang cun hih thilpawl hi mifim le mithiam pawl hnenah na thup ih, mi menmenpawl hnenah na phuanglang. 26 A si, ka Pa, cutivekih na tuah mi cun na lung a lo hmuiter zet.\n27 «Ka Pa in thil hmuahhmuah ka hnenah i pe zo. Pa siarlo zohman in Fapa hi an thei lo. Cule Fapa le an hnenih Fapa in a phuanlăngawknak ding mipawl siarlo zohman in Pa an thei lo.\n28 «Nannih hnaṭuan har zet a ṭuantupawl le thilrit a phurtupawl hmuahhmuah, ka hnenah ra uh, cawlhhahdamnak ka lo pe ding. 29 Ka hngawngkol bât uhla, ka hnen ihsin zir uh. Ziangahtile kei cu minunnem le thinlung tăngdawr mi ka si ih, nan thlarau hrangah cawlhhahdamnak nan hmu ding. 30 Ziangahtile keiih hngawngkol cu hman a hahdam ih, ka phur khal a zâng a si,» tiah a ti.\n1 Cuih cān ah Jesu cu Sabbath ni ah sangvut ló lakin a feh. Cule a dungthluntupawl an ril a râwng ih, sangvut vui sih le ei an thăwk. 2 Farasipawl in cumi an hmuh tikah Jesu hnenah, «Ngai hnik, na dungthluntupawl in Dān in Sabbath ni ih tuah a sian lo mi an tuah hi!» tiah an ti.\n3 Asinan anih in an hnenah, «David in amah le a rualpipawl an ril a rawn laiah, 4 Pathian inn sungah lutin, a hrang le a rualpipawl hrangih ei thianglo mi puithiampawl hrang lawngih ei thiang mi Sangserh ziangvekin a ei ti kha nan rak siar lo maw? 5 Asilole puithiampawl in Sabbath ni ah temple sungah Sabbath an bawrhbangter ih, annih cu sawihnăwm kâi loin an um a si ti Dān sungah nan siar dah lo maw? 6 Ka lo sim a si, temple hnakih ropisawn mi hi tawkah a um. 7 ‹Thawinak si loin zahngainak ka duh,› ti ngan miih tican thei uhla cu mawh nei lo mi cu thiamlo nan rak coter lo ding nan! 8 Ziangahtile Minung Fapa cu Sabbath tlun khalah Lal a si,» tiah a ti.\nSabbath Ni ih Mi Tidam\n9 Cule cuih hmun ihsin Jesu cu a păwksuak ih, an sinakok sungah a lut. 10 Cule ngai hnik, cu tawkah kutropa pakhat a rak um. Jesu kha sual an puh theinak dingah, «Sabbath ni ah Dān in mi damter a siang maw?» tiah Jesu hnenah hi thusuhnak hi an sut.\n11 Cun Jesu in an hnenah, «Nanmah lakah mi pakhat cu Sabbath ni ah a neihsŭn tuu pakhat kha khur sungah tla sehla, la ih suah lo ding an um ding maw? 12 Minung cu tuu hnakin nasazetin a man a khung a si. Curuangah Sabbath nipawl ih thil ṭha tuah cu Dān ah a thiang a si,» tiah a ti.\n13 Cun cu pa hnenah Jesu in, «Na kut hawi hnik,» tiah a ti. Cule a kut cu a hun hawi ih, a khat lam vekin a dam. 14 Cun Farasipawl cu an suak ih, Jesu thah theinak ding thu an rawnawkhawm.\nFarasipawl in Jesu Thah an Tum\n15 Asinan Jesu in cumi a theih tikah cutawk hmun ihsin a sîp. Cule mipi in an thlun ih, an zaten a damter hai. 16 Cun a thuhla mi dang theihter lo dingin an hnenah khoh zetin a tiam hai. 17 Cutizawngcun profet Isaiah ih a rak sim mi cu a thlengkimter. 18 Isaiah in,\n«Ngai hnik, hihi ka hril mi ka siahhlawh a si.\nKa duhdawt zet mi a si ih, ka thinlung cu a parah a lung a hmui zet.\nA parah ka Thlarau ka ret ding ih,\nAnih in Zentelpawl hnenah diknak thu a thăn ding.\n19 Anih cun mi a to lo ding ih,\nA au fawn lo ding.\nZohman in kăwtthler ah a aw an thei lo ding.\n20 Diknak cu nehnak ih a hruai lai hlanlo,\nMi ih an rak phusuihter zo mi câlte kung hman a tán lo ding ih,\nMeica khu a mitter lo ding.\n21 Cule Zentelpawl in a hmin an rinsan ding,»\nMar 3:20-30; Luk 11:14-28\n22 Cule khawse pawlh mi, mitcaw le ṭawng thei lo pa pakhat Jesu hnenah an rak hruai. Cuih mitcaw le ṭawng thei lo pa cu Jesu in a damter, cutin cu pa cu a ṭawng thei ih, khua a hmu. 23 Cule mipi zaten an mang a bangtuk ih, «Hi pa hi David Fapa a si ko lo maw?» tiah an ti.\n24 Asinan Farasipawl in cuih thu an theih tikah, «Hi pa in khawsiapawlih lal Beelzabub thawng lo cun khawsiapawl a dawisuak lo ding,» tiah an ti.\n25 Cule Jesu in an ruahnakpawl cu a thei ih an hnenah, «Ziang ram khal ṭhenawih amah le amah a doawtu cu a siatrál ding. Cun ziang khua khal siseh, ziang sungkua khal siseh ṭhenawih amah le amah a doawtu cu a dingsuak thei lo ding. 26 Setan in Setan lala a dawisuak asile, amah le amah a doaw ih a ṭhenaw. Ziangtin so a lalram cu a dĭnsuak thei ding? 27 Beelzabub thawngin khawsiapawl ka dawisuak asile, nan fapalepawl in teh zo thawngin so an dawisuak? Curuangah anmah cu nan thuṭhentu an si ding. 28 Asinan Pathian Thlarau thawngin khawsiapawl ka dawisuak asile, Pathian uknak cu nan hnenah a rung thleng zo taktak a si.\n29 «Asilole mi pakhat in micakpa cu a ṭembĕt hmaisak ta lo ah cun ziangtin so micakpaih inn ah lutin a thilri a laksak thei ding? A ṭembĕt hnu lawngah a inn sung ihsin a thilripawl a laksak thei ding. 30 Ka lamih a ṭang lo tu cu i dotu a si ih, i fĭnkhawmpi lo tu cun a ṭhekdarh a si.\n31 «Curuangah ka lo sim a si, mi ih an tuah mi sual phun zakip le Pathian an thangsiatnak cu ngaidam a si ding. Asinan Thlarau Thianghlim a thangsiattu cu ngaidam a si lo ding. 32 Minung Fapa dokalhih ṭawngkam a ṭawngsuaktu pauhpauh cu ngaidam an si ding; asinan zokhal Thlarau Thianghlim dokalhih a ṭawngsuaktu cu tuih san ah siseh, a ra lai ding mi san ah siseh ngaidam a si lo ding.\n33 «Thingkung cu ṭha ko tuah uhla a rah khal a ṭha ding, asilole thingkung cu se ko tuah uhla a rah khal a se ding. Ziangahtile thingkung cu a rah ih theih a si. 34 Nannih cu rulngân cithlah nan si! Miṭha lo si na cingin ziangtin so thil ṭha nan ṭawng thei ding? Ziangahtile kâ cun thinlung sungih a khat mi a ṭawng a si. 35 Miṭha cun a thinlung sungih hlawnthil ṭha a khawl mi a suah ih, miṭha lo cun a thinlung sungih hlawnthil ṭhalo a khawl mi a suah. 36 Asinan ka lo sim a si, minung in ralring loih an ṭawng mi kip kha thuṭhen ni ah ziangruangah an ṭawng ti an relsuak leh ding. 37 Ziangahtile na ṭawngkampawl hmangin thiam coter na si ding ih, na ṭawngkampawl lala hmangin thiamlo coter na si ding,» tiah a ti.\n38 Cun Dānzirhtu hrekkhat le Farasi hrekkhat pawl in an sâng ih, «Zirhtupa, na hnen ihsin hminsinnak hmuh kan duh,» tiah an ti.\n39 Asinan anih in a sawn hai ih an hnenah, «A sualrál le a uire mi san minungpawl in hminsinnak nan duh zet, asinan profet Jonah-ih hminsinnak siarlo, hminsinnak dang pek nan si lo ding. 40 Ziangahtile ngapi pum sungih Jonah ni thum le zan thum sung a um bangin, Minung Fapa khal leilung sungah ni thum le zan thum sung a um ve ding. 41 Nineveh khawmipawl cu thuṭhen ni ah tuih san minungpawl zawngah an ding ding ih, thiamlo an coh ding. Ziangruangahtile Jonah in thu a sim tikah an lung an thleng. Cule ngai hnik uh, Jonah hnakih ropisawn hi tawkah a um. 42 Thlang lam siangpahrang bawinu khal thuṭhen ni ah tuih san minungpawl zawngah a tho ding ih, thiamlo a coh hai ding. Ziangahtile Solomon-ih fimnak ngai dingah leilung dĕng ihsin a ra. Ngai hnik, Solomon hnakih ropisawn hi tawkah a um.\n43 «Mi pakhat sung ihsin thlarau bawrhhlawh a suah tikah, cuih khawsia cu cawlhnak hawlin ramcar hmunpawl ah a vâk rero ih, a hmu lo. 44 Cun anih in, ‹Ka suahsan mi inn ah ka kirsal ding,› tiah a ti. Cule a va feh ih cuih inn cu kawlawng le phiahfai le ceimawiin a hmu. 45 Cun a feh ih, amah hnakih sualrálsawn a dang khawsia pasarih a va hruai, cule cuih hmun ah cun an lut ih an cêng. Cu paih dinhmun neta cu a hmaisa hnakin a siasawn. Cuvekin tuih san minung sualrálpawl hnen khalah a si ve ding,» tiah a ti.\nJesu-ih Nu le a Naupalepawl\n46 Mipi hnenih Jesu a ṭawng rero laiah, ngai hnik, amah biak duhin, a nu le a naupalepawl cu lengah an rak ding. 47 Cule mi pakhat in Jesu hnenah, «Zoh hnik, na nu le na naupalepawl cu nangmah lo biak duhin inn lengah an ding,» tiah a sim.\n48 Cule Jesu in a sawn ih, «Ka nu cu zo a si ih, ka naupalepawl cu zo an si?» tiah a hnenih thusimtupa hnenah cun a ti.\n49 Cule Jesu cun a dungthluntupawl lam kha a kut in a khih ih, «Ngai hnik, hipawl hi ka nu le ka naupalepawl cu an si. 50 Ziangahtile zokhal van ih a um mi ka Paih duhnak a tuahtu cu ka naupa le ka farnu le ka nu a si,» tiah a ti.\nMar 4:1-20; Luk 8:4-15\n1 Cuih ni thotho ah Jesu cu cuih inn ihsin a suak ih, tili kapah a to. 2 Mipi tampi in an kulh ruangah Jesu cu lăwng sungah a lut ih a to. Mipi hmuahhmuah cu tili kapah an ding. 3 Cun tahṭhimnakpawl hmangin an hnenah thil tampi a sim, «Ngai hnik uh, thlaici vawrhtu cu thlaici vawrh dingin a fehsuak. 4 Cule thlaici cu a vawrh tikah, a hrekkhat cu lamzin kap tluanah an tla; vâtepawl an ra ih, an cuk thluh. 5 A hrekkhat cu lung tampi umnak hmun lei sedâp ah an tla. Lei a sah lo ruangah thlaici cu an keuh lohli. 6 Asinan ni a hung săt tikah thlai ṭopawl cu ni sa in a em hai ih, hrâm an neih lo ruangah an ro ṭheh. 7 Cule thlaici dang hrekkhat cu hlingrûl lakah an tla ih, hlingrûl an ṭhan tikah thlai kungpawl kha an zâp. 8 Asinan thlaici dangpawl cu leiram ṭha ah an tla ih, rah an suah. A hrekkhat cu alet 100, a hrekkhat cu alet 60, a hrekkhat cu alet 30 in rah an suah. 9 Theihnak hna a neitu cun thei seh,» tiah a ti.\n10 Cule dungthluntupawl cu a hnenah an ra ih, «Ziangruangah mipi hnenah tahṭhimnak hmangih thu na sim?» tiah an sut.\n11 Cule anih in a sawn hai ih an hnenah, «Ziangahtile vancung uknak thuthuppawl theihnak pek nan si zo, asinan cumi cu mi dang hnenah cun pek a rak si hrih lo. 12 Ziangahtile zokhal a neitu cu pek a si ding ih, tam sinsinin a nei ding. Asinan zokhal a nei lo tu cu a neihsŭn hman laksak a si ding. 13 Curuangah an hnenah tahṭhimnak in thu ka sim a si. Ziangruangahtile hmu na cingin theihthiamnak thawn an hmu lo. An ngaithla na cingin an thei lo ih a theih khal an theithiam lo. 14 Profet Isaiah in,\n15 Ziangahtile hi minungpawlih thinlung cu a cawlăwl ih hnaset vekin an um,\nAn mit khal an rak sîng.\nCuloasile an thinlung in an theithiam ding, cule an thinlung an hawikir ding ih,\nKa damter hai pang ding,›\ntiih a rak simsung mi cu anmah ah a thlengkim a si.\n16 «Asinan an hmuh ruangah nan mit cu mit hualvanṭha an si ih, an theih ruangah nan hna cu hna hualvanṭha an si. 17 Thungaiin ka lo sim, profet tampi le midingfelpawl in nan hmuh mipawl hi hmuh an rak hiar zet nân, an rak hmu lo. Nan hna ih nan theih mi thilpawl hi theih an rak hiar zet nân, an rak thei lo.\n18 «Curuangah thlaici vawrh tahṭhimnakih tican hi ngai hnik uh: 19 Mi pakhat khat in Pathian uknak thawn pehparawin kamsuakthu a thei ih, cumi cu a theithiam lo. Cule misualrálpa a ra ih, thlaici vawrhtu in a thinlung sungih a vawrh mi kamsuakthu cu a lakhlosak. Cumi cu thlaici vawrhtu in lamzin kap tluanih a vawrh mi thlaici an si. 20 Lung tampi umnak ih a vawrh mi thlaici cu kamsuakthu a thei ih, aipuang zetih a cohlang lohlitu vek a si. 21 Asinan amah ah hrâm a nei lo ih, cān rei lo te sung lawng a daih. Kamsuakthu ruangah harsatnak le tiduhdahnak a ra thlen tikah a tlu lohli. 22 Cule thlaici vawrhtu in hlingrûl lakih a vawrh mi thlaicipawl cu kamsuakthu a thei ko naih tuih san dawnharnak le lennak ih bumnak in cuih kamsuakthu cu a zâp ih, rah nei lo ih a cang mi vek a si. 23 Cule thlaici vawrhtu in leiram ṭhatnak ih a vawrh mi thlaicipawl cu kamsuakthu a thei ih cumi cu a theithiam. Rah a suah ih, a hrekkhat cu alet 100, a hrekkhat cu alet 60, a hrekkhat cu alet 30 ih rahsuah ngaingai tu vek a si,» tiah a ti.\nSangvut le Sangvut Lem Tahṭhimnak\n24 Jesu in an hnenah tahṭhimnak dang a sim, «Vancung uknak cu mi pakhat a ló sungih thlaici ṭha vawrhtupa vek a si. 25 Mi an ihthah laiah, a ralpa a ra ih sangvut lakah sangvut ci lem a vawrh, cule a fehhlo. 26 Asinan sangvut a hung ṭhang ih a vuih tikah, sangvut lempawl khal cu an lang ve.\n27 «Cun intêkpaih siahhlawhpawl cu a hnenah an feh ih, ‹Bawipa, na ló ah thlaici ṭha na vawrh a si lo maw? Khui lam ihsin saw sangvut lem an rat?› tiah an ti.\n28 «Cule anih in an hnenah, ‹Cumi cu ralpa in a rak tuah a si,› tiah a ti. Cun a siahhlawhpawl in a hnenah, ‹Va feh in, va phawi nungla na duh maw?› tiah an ti.\n29 «Asinan anih in, ‹Phawi hlah uh, culole sangvut lem nan phawi tikah sangvut kung nan phawi cih pang ding. 30 Sangvut khawm a cût hlanlo sangvut kung le sangvut lem cu ṭhangtlang ko hai seh. Sangvut khawm a cût tikah sangvut attupawl hnenah, «A hmaisabikah sangvut lem kha khawm uhla, urkăng dingah tăwm uh. Cuihhnu ah ka cuam sungah rawl cu khawm uh,» tiah ka ti hai ding,› tiah a ti,» tiin.\nMar 4:30-32; Luk 13:18-19\n31 Jesu in an hnenah tahṭhimnak dang a sim, «Vancung uknak cu mi pakhat in anṭam ci la tahratin a ló ih a vawrh mi vek a si. 32 Anṭam ci cu ci hmuahhmuah lakih a fatebik mi a si taktak; asinan a hung ṭhan tikah cun thlai dangpawl hnakin a tumsawn ih, kungpi ah a hung cang, cutin tlun zuang vâtepawl tla an ra ih, a hngeṭêkpawl ah bu an sak,» tiah a ti.\n33 Cule an hnenah a dang tahṭhimnak a simsal, «Vancung uknak cu nunau pakhat in thilnu keng tahratin sangphŭt asaton thum sungah phum ih, sangphŭt hmuahhmuah thotertu thilnu vek a si,» tiah a ti.\n13:33a saton: Grik ṭawng a si ih, saton pakhat cu no 28 hrawng a si.\nSimsungnak le Tahṭhimnak\n34 Jesu in hi thil hmuahhmuah cu mipi hnenah tahṭhimnakpawl hmangin a sim hai. An hnenah tahṭhimnak tel loin a sim lo. 35 Cutivekcun profet in thil cang ding mi a sim mi cu a thlengkimter. Profet in,\n«Tahṭhimnak in ka kâ ka âng ding.\nLeitlun hramthăwk ihsin Pathian in a rak thuh mi thilpawl cu ka ṭawngsuak ding,»\nSangvut Lem Tahṭhimnak Simfiangnak\n36 Jesu in mipi a tlunter hai ih, inn sungah a lut. Cule a dungthluntupawl a hnenah an ra ih, «Ló sungih sangvut lem tahṭhimnak kha in simfiang aw,» tiah an ti.\n37 Cule anih in a sawn hai ih an hnenah, «Minung Fapa hi thlaici ṭha vawrhtu cu a si. 38 Ló cu hi leitlun hi a si, thlaici ṭha ti mi cu lalram fāte an si. Asinan sangvut lem cu misualrálpaih fāte an si. 39 Sangvut lem rak vawrhtu ralpa cu Diabol a si, sangvut khawm ti mi cu san cemnak a si ih, sangvut attupawl cu vancungmipawl an si.\n40 «Curuangah sangvut lem cu an khawm ih, meisa ih an ur bangin, san cemnakah cun a si ve ding. 41 Minung Fapa in a vancungmipawl a thlah ding ih, mi a tlutertu thil hmuahhmuah le dānpahbăltu hmuahhmuah cu a uknak sung ihsin an hlăwnsuak ding. 42 Cule cupawl cu rawhtitnak meisa sungah an paih ding. Cuih hmun ah an ṭap ding ih, an hacâng an rial ding. 43 Cun midingfelpawl cu an Paih uknak sungah ni bangin an tlang ding. Theihnak hna a neitu cun thei seh!\nThuh Mi Hlawnthil Tahṭhimnak\n44 «Vancung uknak cu ló sungih thuh mi hlawnthil bangtuk a si fawn. Mi pakhat in cumi cu a hmuh tikah a thup, a aipuan tuk ruangah a feh ih, a neih mi hmuahhmuah a zuar ih cuih ló cu a lei.\n45 «Vancung uknak cu keplung ṭhabik hawltu sumtuahtupa bangtuk a si fawn. 46 Cu pa in cuih keplung pakhat mankhung a hmuh tikah a feh ih, a neih mi hmuahhmuah a zuar, cule cumi cu a lei.\n47 «Vancung uknak cu nga phun zakip khawmtu, tifinriat sungih an vawrh mi sûr bangtuk a si fawn. 48 Cuih sûr a khah tikah ti kapah an dirsuak. Cule an to ih, nga ṭhapawl cu an bawm sungah an sănkhawm ih, nga ṭhalo pawl cu an hlăwnhlo. 49 Cuvekin san cemnakah cun a si ding. Vancungmipawl an fehsuak ding ih, midingfelpawl hnen ihsin misualrálpawl an thleidang ding. 50 Cule miṭha lopawl cu rawhtitnak meisa sungah an paih ding. Cuih hmun ah ṭahnak le hacâng rialnak a um ding,» tiah a ti.\n51 Jesu in an hnenah, «Hi bang thil hmuahhmuah tla hi nan theithiam maw?» tiah a ti.\nAnnih in a hnenah, «Kan theithiam a si, Bawipa,» tiah an ti.\n52 Cun anih in an hnenah, «Curuangah vancung uknak thu zirh dawngtu Dānzirhtu kip in a thil retnak sung ihsin thil hlunpawl le thil tharpawl a suahtu inn neitupa bangtuk an si,» tiah a ti.\nMar 6:1-6; Luk 4:16-30\n53 Cule hitin a si, Jesu in cuih tahṭhimnakpawl a sim ṭheh tikah, cuih hmun ihsin a ṭhawn. 54 Amai khua a va thlen tikah, an sinakok sungah thuzirh a thăwk. A thuzirhdān cun an khawruah a harter ngaingai ih, «Hi pa hin khuitawk ihsin hi fimnak le hi huham ih tuah mi thilpawl tla hi a ngah a si pei? 55 Hi pa cu lettamapaih fapa a si lo maw? A nu cu Mary an ti mi kha a si lo maw? Cule a naupalepawl cu James, Joses, Simon le Judas an si lo maw? 56 Cule a farnulepawl hmuahhmuah tla kan hnenah an um a si lo maw? Khui lam ihsin hi pa hin hi thil hmuahhmuah hi a ngah a si pei?» tiah an ti. 57 Cule amah ah an bah.\nAsinan Jesu in an hnenah, «Profet cu amai khawmi le amai sungza siarlo cun upat loin an um lo a si,» tiah a ti.\n58 An zum lo ruangah cu tawkah huham ih tuah mi thil tampi a tuah lo.\nBaptisma Petu John Lu Tán a Si\nMar 6:14-29; Luk 9:7-9\n1 Cuih cān ah aHerod Tetrak in Jesu hminthanzia a rak thei. 2 Cule a siahhlawhpawl hnenah, «Hi pa cu baptisma petu John a si, mithi lak ihsin a tho a si. Curuangah huham ih tuah mi thilpawl cu amah ah an lang,» tiah a ti. 3 Ziangahtile Herod in a unaupa bFilip nupi cHerodias ruangah John cu a kai ih a ṭawn, cule thawng ah a thlak. 4 Ziangruangahtile John in a hnenah, «Dān in amah na neih ding a lo siang lo,» tiah a ti. 5 Cule Herod in John thah ding a duh zet nân mipi a ṭih. Ziangruangahtile John cu profet a si tiah an ruah mi a si.\n14:1a Herod: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Antipas a si.\n14:3b Filip: Nauhakpawl thattu Herod-ih fapa Herod Filip I a si.\n14:3c Herodias: Nauhakpawl thattu Herod-ih tunu a si.\n6 Asinan Herod-ih suahcam a thlen tikah, Herodias-ih fanu cu Herod le a mipi hmaiah a lām ih, Herod-ih lung a hmuiter zet. 7 Curuangah Herod in a hnenah a dil mi pauhpauh pe dingah sesămin thu a kam. 8 A nu ih a rak fawrh cia vekin, «Khēng in baptisma petu John-ih lu kha hi tawkah i rak pe aw,» tiah a ti.\n9 Cumi cun siangpahrang riah a seter. Asinan sesămin thu a rak kăm zo ruangah le a rawl hilpipawl ruangah cumi cu pe dingin thu a rak pe. 10 Cule thawnginn sungah John-ih lu va tán dingin mi a thlah. 11 Cule John-ih lu cu khēng in an keng ih, cuih nunaunute hnenah an pe. Cule anih in a nu a pesin. 12 Cun John-ih dungthluntupawl cu an va feh ih, a ruang an la, cule an phum. Cule an feh ih, Jesu an sim.\nMar 6:30-44; Luk 9:10-17; Joh 6:1-15\n13 Cuih thu Jesu in a theih tikah, cuih hmun ihsin a sīp ih, lăwng in amah te lawngin ramṭhing ah a feh. Asinan mipi in cuih thu an theih tikah, an khua cio ihsin ke in amah an thlun. 14 Jesu cu a fehsuak ih, mipi tampi a hmuh tikah a lainat hai, cule an minapawl a damter.\n15 Zan lam a thlen tikah, a dungthluntupawl a hnenah an ra ih, «Hi hmun hi ramṭhing a si ih, khua khal a sîm zo. Khaw sungpawl ah feh in anmai hrangih rawl lei dingin mipi kha thlah hai aw,» tiah an ti.\n16 Asinan Jesu in an hnenah, «Annih feh a ṭul lo. Nanmah in an ei ding rawl pe uh,» tiah a ti.\n17 Cule annih in a hnenah, «Hi tawkah sang hlawm nga le nga pahnih lawng kan nei,» tiah an ti.\n18 Anih in, «Cupawl cu hi tawkah ka hnenah rak keng uh,» tiah a ti.\n19 Cun mipi cu hrampi parih to dingin thu a pe hai. Cule sang hlawm nga le nga pahnih cu a la ih, van lam hawiin lungawi thu a sim. Cule a phel hnuah sang cu a dungthluntupawl a pek, a dungthluntupawl in mipi an pe. 20 Cun an zaten an ei ih, an khawp zet, cule an hlah mi nepnawi cu an sar ih, kho hleihnih a khat. 21 A eitupawl cu nunaupawl le nauhakpawl hleiah patling hlirah 5000 hrawng an si.\nMar 6:45-56; Joh 6:16-21\n22 Jesu in mipi a tlunter hai laiah amai hlanah tili khat lam ralah rak feh sung dingin a dungthluntupawl cu lăwng sungah a lutter lohli. 23 Cule mipi a tlunter ṭheh hnuah, thlacam dingin amah lawng tlang parah a kai. Zan a thlen tikah, cu tawkah cun amah te lawng a um. 24 Lăwng cu tili laitakah a um, anmah lamih thlipi a hran ruangah tisuar in an lăwng cu suk le so ah a thên ciamco.\n25 Cun zan sentari kil a ṭum litnak ah Jesu cu anmah lam panin tili parah a feh. 26 Ti parih a feh kha a dungthluntupawl in an hmuh tikah an ṭih zet. «Thla a si!» tiah an ti. Cule ṭihin an ausuak.\n27 Asinan hmakhatteah Jesu in an hnenah a ṭawng ih, «Hnangamten um uh! Keimah sokhaw ka si, ṭih hlah uh,» tiah a ti hai.\n28 Cule Peter in a sawn ih a hnenah, «Bawipa, nangmah na si le, ti parin na hnenih feh dingah thu i pe aw,» tiah a ti.\n29 Cule Jesu in, «Ra aw,» tiah a ti. Cule Peter cu lăwng sung ihsin a suak ih, ti parin Jesu lam panin a feh. 30 Asinan thli a cak tuk ti a hmuh tikah, Peter in a ṭih. Cule pil a thăwk ih, «Bawipa, i run aw!» tiah a au.\n31 Cule hmakhatteah Jesu in a kut a hei dawh ih, Peter cu a kai. Cule a hnenah, «Maw nang zumnak málpa, ziangahso na rinhlelh?» tiah a ti. 32 Cule lăwng sungih an luh tikah, thlipi cu a reh.\n33 Cun lăwng sungih um mipawl cu an ra ih, Jesu an bia, «Nangmah cu Pathian Fapa rori na si,» tiah an ti.\n34 Tili an tanngah tikah, Genesareth ram an va thleng. 35 Cule cutawk ih minungpawl in Jesu a si ti an theihthiam tikah, cuih ram kiangkap hmuahhmuah ah mi an thlah ih, a hnenah mina hmuahhmuah an ratpi. 36 Cule a sinfen zimte tal thamter siang dingin Jesu an dil. Cule a thâmngahtu hmuahhmuah cu an dam.\nThil Thiang le Thiang Lo\n1 Dānzirhtupawl le Farasipawl kha Jerusalem ihsin Jesu hnenah an ra ih, 2 «Ziangah so na dungthluntupawl in kan pupápawlih dān le dūn an thlun lo? Ziangah cumi kan lo sut ti le rawl an ei tikah an kut an khawlh lo a si,» tiah an ti.\n3 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Nannih teh ziangahso nan pupápawlih dān le dūn ruangah Pathian thupek nan pahbăl? 4 Ziangahtile Pathian in, ‹Na nu le na pa upat aw,› tiin le ‹A pa siseh, a nu siseh a camsetu cu thah a si pei,› a ti.\n5 Asinan nannih cun, ‹Mi pakhat in a pa hnenah simaw, a nu hnenah simaw, «Ka hnen ihsin na rak ngah ding mi hlawknak pauhpauh Pathian hnenih thilpek a si,» tiah nan ti, cule cu pa cu a nu le a pa hnenah mawhphurhnak a nei nawn lo,› tiah nan ti. 6 Cuticun nan dān le dūn ruangah Pathian thupek cu zianghmanlo ah nan canter. 7 Nannih midepdepawl! Isaiah in nan thuhla a phuan tikah, a tiṭha riai a si.\n8 ‹Hi minungpawl cun an kâ in in ra naih ih,\nAn hmur in in upat;\nAsinan an thinlung cu ka hnen ihsin a hlat zet.\n9 In biaknak cu a lak men a si,\nAn thurin zirh mipawl khal minung ih thupek men an si,› a ti,»\n10 Jesu in mipi cu a hnenah a ko hai ih, an hnenah, «Ngaithla uhla, theithiam hnik uh: 11 Milai cu a kâ sungih a lut mi in a bawrhhlawhter lo, cuhnakin a kâ sung ihsin a hung suak mi in a bawrhhlawhter sawn a si,» tiah a ti.\n12 Cun a dungthluntupawl an ra ih, a hnenah, «Hih thu an hna ih an theih tikah, Farasipawl an lung a si lo ti hi na thei maw?» tiah an ti.\n13 Asinan Jesu in a sawn hai ih, «Vancung ih a um mi ka Pa ih a rak phun lo mi kung hmuahhmuah cu phawi a si ding. 14 Anmah ten um ko hai seh. Annih cu mitcawpawl hruaitu mitcaw an si. Mitcaw in a dang mitcaw a hruai a si ahcun, an pahnih in khur sungah an tla ding,» tiah a ti.\n15 Cun Peter in a sawn ih, a hnenah, «Himi tahṭhimnak thu hi in simfiang aw,» tiah a ti.\n16 Cutikah Jesu in, «Ziangtin so nang khal theithiam lo ih na um hrih? 17 Kâ sungih a lut mi pauhpauh cu pum sungah a feh ih, dailennak hmun ah hlăwnsuahsal a si lo maw? 18 Asinan kâ sung ihsin a suak mi thilpawl cu thinlung ihsin an suak ih, cumi cun milai a bawrhbangter sawn a si. 19 Ziangahtile thinlung sung ihsin ruahnak ṭhalo, laithahnak, uiretnak, nunau-mipa sualnak, rûkrûknak, theihpinak diklo le ṭawngkam ṭhalo hmangih mi thangsiatnakpawl tla an ra suak. 20 Milai a bawrhbangtertu cu cuih thilpawl hi an si. Asinan kut khawlh loih rawl ei cun milai a bawrhhlawhter lo,» tiah a ti.\n21 Jesu in cuih hmun a suahsan ih, Ṭaiar ram le Sidon ram lamah a feh. 22 Cule ngai hnik, Kanaan nunau pakhat cu cuih khaw kiangkap ram ihsin a ra suak ih, «David Fapa, Maw Bawipa, ka parah zahngai hram aw! Ka fanu cu siava zetin khawsia in a pawlh a si,» tiah a au.\n23 Asinan Jesu in cu nu cu kam khat hman a rak sawn lo. Cule a dungthluntupawl a hnenah an ra ih, «Hi nu hi dawihlo aw, ziangahtile kan dung lamah a au rero,» tiah Jesu an dil.\n24 Jesu in a sawn hai ih, «Pathian in Israel sungza tuu hlopawl hnen lawngah i thlah,» tiah a ti.\n25 Cu nu cu a feh ih Jesu hmaiah a khuk a bil ih, «Bawipa, i bawm hram aw!» tiah a ti.\n26 Asinan Jesu in a sawn ih, «Falepawlih rawl laksak tahratih uico tetepawl pek cu a ṭha lo,» tiah a ti.\n27 Cule nunaunu in, «A si ko, Bawipa, uico tetepawl khal in an pulepawlih cabuai ihsin rawl ṭilfuan cu an ei ve a si kha!» tiah a ti.\n28 Cun Jesu in a sawn ih a hnenah, «Maw nunau, zumnak ropi na nei a si! Na duh mi vekin na hnenah thleng seh,» tiah a ti. Cule cuih tikcucān rori ah a fanu cu a dam.\n29 Cuih hmun ihsin Jesu cu a suak ih, Galili Tili kapin a feh. Cule tlang parah a hung kai ih, cuih hmun ah cun a to. 30 Mipi tampi a hnenah an ra ih, kebái, mitcaw, ṭawngsuak thei lo, taksa kim lo pawl le mi dang tampi tla an rak hruai, cule Jesu ke hramah an ret ih, Jesu in an zaten a damter hai. 31 Ṭawngsuak thei lo pawl an ṭawng thei, taksa kim lo pawl an ṭhasal, kebáipawl an feh ih, mitcawpawl in khua an hmuhziapawl tla an hmuh tikah, mipi an mang a bang. Cule Israel Pathian cu an thangṭhat.\n32 Jesu in a dungthluntupawl cu a hnenah a ko hai ih, «Hih mipi hi ka lainat tuk hai, ziangruangahtile ni thum sung ka hnenah an um zo ih, ei ding zianghman an nei lo. Rilrâwngih tlunter ding cu ka duh lo, lamlak ah an va ṭāmsāwl pang ding,» tiah a ti.\n33 Cule a dungthluntupawl cun a hnenah, «Mipi tampi hi zozai khăwp ding rawl cu hi ramṭhing ah khuiah kan hmuh thei ding?» tiah an ti.\n34 Jesu in an hnenah, «Sang hlawm ziang zat nan nei?» tiah a ti.\nAnnih in, «Pasarih le nga fate te málte kan nei,» tiah an ti.\n35 Cule Jesu in mipi cu lei parih to dingin thu a pe hai. 36 Cun Jesu in sang hlawm pasarih le nga málte cu a lâk ih, Pathian hnenah lungawi thu a sim hnuah a phel ih, a dungthluntupawl hnenah a pek. Cule dungthluntupawl in mipi an zem. 37 An zaten an ei ih, an khăwp zet, cule an hlah mi nepnawi khopi sarih khat an sar. 38 Nunau le nauhak hleiah, a eitu patling hlir 4000 an si. 39 Cun mipi a tlunter hai hnuah, Jesu cu lăwng sungah a lut ih, Makdala ram lamah a feh.\nFarasipawl le Sadusipawl in Hminsinnak an Hawl\n1 Farasipawl le Sadusipawl an ra ih, Jesu an hniksak. Van ihsin hminsinnak an hnenah hmuh dingin an dil.\n2 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Nannih in, ‹Zan lam a thlen tikah van a sen ruangah nikhua a ṭha ding,› tiah nan ti. 3 Cule zing lamah, ‹Van a sen ih, khua a dur ruangah nikhua a se ding,› tiah nan ti. Nannih midepdepawl! Nannih in van lăngdānin nikhua nan theithiam, asinan cān hminsinnakpawl cu nan theithiam thei lo. 4 A sualrál le a uire mi san minungpawl hin hminsinnak an duh zet. Profet Jonah-ih hminsinnak siarlo hminsinnak dang pek an si lo ding,» tiah a sâng hai. Cule Jesu cun a suahsan hai ih a fehhlo.\nFarasipawl le Sadusipawlih Thilnu\n5 A dungthluntupawl tili ralkhat lam an thlen tikah, sang ken an rak hngilh. 6 Cun Jesu in an hnenah, «Farasipawl le Sadusipawl ih thilnu khi ralring uhla, fimkhur uh,» tiah a ti.\n7 Cule annih in cuih thu cu an relkhawm ih, «Hitiih a tinak săn cu sang zianghman kan rak ken lo ruangah a si ding,» tiah an ti.\n8 Asinan Jesu in annih in ziang an relkhawm rero ti a thei ih, «Maw nannih zumnak málpawl, ziangruangah sang zianghman nan neih lo thu nanmah lakah nan relkhawm rero? 9 Nan theithiam hrih lo a si lo maw? Patling 5000 hrangih sang hlawm panga le kho ziang zat nan sar ti nan cîng lo maw? 10 Patling 4000 hrangih sang hlawm pasarih le khopi ziang zat nan sar ti kha nan cing lo maw? 11 Ziangtin so sang thuhla ka rel mi a si lo ti nan theihthiam lo? Farasipawl le Sadusipawlih thilnu khi va ralring sawn uh,» tiah a ti.\n12 Cun a dungthluntupawl in sang tuahnak ih an hman mi thilnu lakah ralring uh a ti hai mi si loin, Farasipawl le Sadusipawlih zirhnak lakih an ralrin ding thu a sim sawn a si ti an rak theithiam.\nMar 8:27-30; Luk 9:18-20\n13 Sisaria Filipi ram ih Jesu a thlen tikah, a dungthluntupawl kha, «Minung Fapa, Kei hi mi in zo a si in ti?» tiah a sut hai.\n14 Cutikah annih in, «Mi hrekkhat in baptisma petu John a si an lo ti. Mi dangpawl in Elijah a si an lo ti. Cule mi dangpawl in Jeremiah asilole a dang profet pakhat khat a si an lo ti,» tiah an ti.\n15 Anih in an hnenah, «Nannih in teh kei hi zo ka si in ti?» tiah a ti hai.\n16 Simon Peter in a sawn ih, «Nangmah cu a nung mi Pathian Fapa, Khrih na si,» tiah a ti.\n17 Cule Jesu in a sawn ih a hnenah, «Jonah fapa Simon, nang cu mithlawsuak na si, ziangahtile milai titsa le thisen in hih thu hi na hnenah a phuanglang a si lo, van ih a um mi ka Pa in cuih thu cu na hnenah a phuanglang sawn a si. 18 Na hnenah hihi ka lo sim, ‹Nangmah cu Peter na si ih, hih lungpi parah ka kawhhran ka dĭn ding. Cumi cu Mithi khua kăwtkapawl in an neh lo ding. 19 Cule vancung uknak tawhfungpawl na hnenah ka lo pe ding ih, leitlun ih na ṭawn mi pauhpauh cu van ah ṭawn a si ding, cule leitlun ih na phelh mi pauhpauh cu van ah phelh a si ding,› » tiah a sang. 20 Cun Jesu in a dungthluntupawl kha amah cu Jesu Khrih a si ti zohman sim lo dingin thu a pe hai.\nMar 8:31-9:1; Luk 9:21-22\n21 Cuih cān thăwk ihsin Jerusalem ah a feh tengteng ding thu le miupapawl le puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl hnen ihsin thil tampi a tuardān ding le an that ding ih, a ni thumnak ih a thawhsal ding thu tla a dungthluntupawl theihter a thăwk.\n22 Cun Peter in Jesu cu a dang deuhah a hruai ih, kawk a thăwk. «Bawipa, cuvek cu si hram hlah seh, na hnenah cuvek a thleng hrimhrim lo ding!» tiah a ti.\n23 Asinan Jesu cu a her ih Peter hnenah, «Setan, ka dungah feh aw! Nang cu ka hrangah tlûknak na si, ziangahtile nang cun Pathian thilpawl ngaihsak loin, minung thilpawl na ngaihsak sawn a si,» tiah a ti.\n24 Cun Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Zokhal i thlun a duhtutu cun amah le amah el aw sehla, amai khraws lain i thlun seh. 25 Ziangahtile zokhal a nunnak humhim a duhtu cun a nunnak a hloh ding, asinan zokhal keimai ruangih a nunnak a hlohtu cun a nunnak a hmu ding. 26 Ziangahtile mi pakhat in leitlun pumpi hi neiin amai nunnak a hloh asile, a hrangah ziang hlawknak a um? Asilole a nunnak thlengnak ding hrangah minung in ziangso a pek thei ding? 27 Ziangahtile Minung Fapa hi a Paih ropitnak le a vancungmipawl thawn a rasal ding, cule mi kip anmai ṭuan mi bangtuk cio in lawmman a pe ding.\n28 «Thungaiin ka lo sim, hitawk ih a ding mi mi hrekkhat cu a uknak thawi Minung Fapa a rat an hmuh lai hlanlo thihnak tep hrimhrim lo ding mi an um,» tiah a ti.\nMar 9:2-13; Luk 9:28-36\n1 Ni ruk hnuah Jesu in Peter, James le a naupa John cu a hnenah a hruai hai ih, anmah vial tlang sâng parah a kaisohpi. 2 Cule Jesu cu an hmaiah a hmuihmel a thleng. A hmai cu ni vekin a êng ih, a hnipuan cu tleu vekin a var. 3 Cule ngai hnik, an hnenah Mosi le Elijah an rung lang ih, Jesu thawn an beaw rero.\n4 Cun Peter in a sawn ih Jesu hnenah, «Bawipa, hitawk ih kan um hi a ṭha; na duh asile, thlam pathum in kan sak ding, na hrangah pakhat, Mosi hrangah pakhat, Elijah hrangah pakhat,» tiah a ti.\n5 A ṭawng rero laiah, ngai hnik, mero var zetin anmah a hliap hai. Cule ngai hnik, mero lak ihsin hmakhatteah aw pakhat a ra suak ih, «Hihi ka duhdawt zet mi ka Fapa a si, a parah ka lung a hmui zet. A thu ngaithla uh,» tiah a ti.\n6 Dungthluntupawl in cuih aw an theih tikah, an băwkkhup ih, an ṭih zet. 7 Cule Jesu cu a feh ih, a thâm hai. «Tho uh, ṭih hlah uh,» tiah a ti.\n8 Khua an hun tăn tikah, Jesu siarlo zohman an hmu lo. 9 Cule tlang par ihsin an rung ṭum laiah, Jesu in an hnenah, «Minung Fapa hi mithi lak ihsin a thawhsal lai hlanlo nan hmuh mi larnak hi zohman sim hlah uh,» tiah thu a pe hai.\n10 Cule a dungthluntupawl in a hnenah, «Ziangruangah Dānzirhtupawl in Elijah a ra hmaisa tengteng ding an ti?» tiah an sut.\n11 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Elijah cu a ra hmaisa taktak ding ih, ziang hmuahhmuah amah in a rĕmṭhasal thluh ding. 12 Asinan nan hnenah ka lo sim a si, Elijah cu a ra zo nân an rak theithiam lo. An tuah duh mi hmuah in a parah an rak tuah sawn riangri. Cuvek thothoin, Minung Fapa khal an kut a tuar ve ding,» tiah a sâng hai.\n13 Cutikah dungthluntupawl in an hnenah baptisma petu John-ih thuhla a rel a si ti an rak theithiam.\nMar 9:14-29; Luk 9:37-43\n14 Jesu le a dungthluntu pathum tla mipi hnen an thlen tikah, mi pakhat in Jesu a ra pan ih, a hmaiah khukbilin, 15 «Bawipa, ka fapa parah zahngai hram aw, ziangahtile merainat a nei ih, siava zetin a tuar. Meisa sungah le ti sungah a tla leuhleuh. 16 Na dungthluntupawl hnenah ka rak hruai nân an tidam thei lo,» tiah a ti.\n17 Cun Jesu in a sawn ih, «Maw nannih zumnak nei lo le zinpêng zawh tuih san minungpawl, ziang tik tiang so nan hnenih ka um ding? Ziang tik tiang so ka lo zāwi ding? Nauhakpa cu ka hnenah rak hruai hnik uh,» tiah a ti. 18 Cule Jesu in khawsia cu a kawk ih, nauhakpa hnen ihsin a suak. Nauhakpa cu cuih tikcucān rori ah a dam.\n19 Cun Jesu amah te lawng a um laiah dungthluntupawl a hnenah an ra ih, «Ziangah so kannih hmuah in kan dawisuak thei lo?» tiah an ti.\n20 Cutikah Jesu in an hnenah, «Nan zumlonak ruangah a si. Ziangahtile thungaiin ka lo sim, anṭam ci vek zumnak nan neih asile, hi tlang hnenah, ‹Hitawk ihsin ṭhawn aw,› nan ti ding ih a ṭhawn mai ding. Cule nan hrangah thil cang thei lo mi a um lo ding. 21 Sikhalsehla khavek khawsia cu thlacamnak le rawlulhnak siarlo cun an suak lo ding,» tiah a ti.\nJesu in a Thihnak ding le a Thawhsalnak ding Thu a Simsal\nMar 9:30-32; Luk 9:43b-45\n22 Cule dungthluntupawl cu Jesu thawn Galili peng ih an umkhawm laiah, Jesu in an hnenah, «Minung Fapa hi mi kut ah phiarsawm a si zikte thlang. 23 Amah cu an that ding ih a ni thumnak ah thawhter a si ding,» tiah a ti. Cule nasazetin dungthluntupawl cu an riah a sia.\nPeter le Jesu in Siah an Pe\n24 Kapernaum khua an va thlen tikah, atemple siah kháwngtupawl in Peter an ra pan ih, «Nan zirhtupa hin temple siah a pe lo maw si?» tiah an ti.\n17:24a temple siah: Grik ṭawng ah cun didarakma ti a si ih darakma pahnih tinak a si. Hihi mi pakhat hrangih kum khat hrang temple siah a si. Darakma pakhat cu ni khat tha a si.\n25 Peter in, «Pe e,» tiah a ti.\nCule inn sungih a luh tikah, Peter a ṭawng hlanah Jesu in a hnenah, «Simon ziangtin na ruat? Leitlun siangpahrangpawl in siah simaw, angunkhuai simaw zo hnenah so an lak? An falepawl hnenah maw, mi dangpawl hnenah so an dil?» tiah a ti.\n17:25a ngunkhuai: Cuzah hnenih pitling mipa lu man siah a si.\n26 Peter in, «Mi dangpawl hnenah,» tiah a ti.\nCule Jesu in a hnenah, «Falepawl cun an pek a ṭul lo. 27 Sikhalsehla kan tlukterlonak dingah tili ah va feh awla, ti sungah sio va thla aw. Cule na kaih hmaisabik nga kha la awla, a kâ na kau pei ih, tangka shekel khat na hmu ding. Cumi cu la awla, na hrang le ka hrangah an hnenah siah va pe aw,» tiah a ti.\nMar 9:33-37; Luk 9:46-48\n1 Cuih cān ah dungthluntupawl cu Jesu hnenah an ra ih, «Vancung uknak ah zo so mithupibik?» tiah an sut.\n2 Cun Jesu in nauhakte pakhat a hnenah a ko ih, an laiah a ret. 3 Cule anih in, «Thungaiin ka lo sim, nan thlengawk ih, nauhaktepawl vek nan si lo ah cun, vancung uknak ah nan lut hrimhrim lo ding. 4 Curuangah zokhal hi nauhakte vekih a hnuaidawrtu cu vancung uknak ah mithupibik a si.\n5 Cule zokhal ka hmin in hi nauhakte vek nauhak pakhat a cohlangtu cu keimah i cohlang a si. 6 Asinan, «Zokhal keimah i zumtu hi nauhaktepawl lakih pakhat a tlutertu cu, a hngawng ah riallung thlaih tahratin tifinriat thûk zet sungah pilter sehla a hrangah thil ṭhasawn a si.\nMar 9:42-49; Luk 17:1-4\n7 «Mi an tlukter ding ruangah leitlun mipawl cu an hmakhua a pit! Ziangahtile cuvek thil cu a thleng ding, asinan mi a tlutertu cu a hmakhua a pit tiah ka phuang a si. 8 Na kut in simaw, na ke in simaw a lo tlukter asile tán awla, na hnen ihsin hlăwn aw. Na kut pahnih simaw, na ke pahnih simaw thawi kumkhaw meisa sungih hlăwnthlak na si hnakin, kebái in simaw, taksa kim loin simaw nunnak sungih na luh cu na hrangah a ṭhasawn. 9 Cule na mit in a lo tlukter asile, phawrhsuak awla, na hnen ihsin hlăwn aw. Na mit pahnih thawi hell meisa sungih hlăwnthlak na si hnakin, nunnak sungih mit pakhat thawi na luh ding cu na hrangah a ṭhasawn a si.\n10 «Hi nauhakpawl lakih pakhat nautat lo dingin fimkhur uh, ziangahtile vanram ih an vancungmipawl in, van ih a um mi ka Paih mithmai an hmu ringring a si. 11 Ziangahtile Minung Fapa cu a hlo mipawl rundam dingah a ra.\n12 «Ziangtin nan ruat? Mi pakhat in tuu 100 a nei ih, pakhat cu lamzin a pialhlo asile, a tuu 99 pawl cu tân tain, a pialhlo mi tuu hawl dingin tlangpawl ah a feh lo ding maw? 13 A va hmuh asile, thungaiin ka lo sim, a pialhlo lo mi 99 pawl par hnakin, a hmuhsal mi tuu hlo pakhat parah lungawiaipuangin a um sawn a si. 14 Cuvek thothoin hi nauhakpawl lakih pakhat an siatrál ding khal van ih a um mi nan Paih duh zawng a si lo.\nThilsual a Tuahtu Unau\n15 «Cuihtlunah na unaupa in na parah sual a tuah asile va feh awla, nanmah pahnih theih lawngah a mawhsualnak cu va sim aw. Na thu a lo ngaithla asile, na unaupa cu na ngahsal a si. 16 Asinan na unaupa in na thu a lo ngaithla lo asile, mi dang pakhat simaw, pahnih simaw amah hnenah hruai aw. Cutin Dān vekin, ‹Theihpitu pahnih simaw, pathum simaw ih kâ ihsin ṭawngkam kip cu hngehter a si ding.› 17 Cule an thu ngaithlak a el asile, cuih thu cu kawhhran hnenah sim aw. Kawhhran thu ngaithlak khal a el thotho asile, cu pa cu Zentel le siahkhawngtu vekah ruat uh.\n18 «Thungaiin ka lo sim, leitlun ih nan ṭawn mi pauhpauh cu van ah ṭawn a si ding, cule lei parih nan phawih mi pauhpauh cu van ah phawih a si ding.\n19 «Nan hnenah ka lo simsal, nan lakih mi pahnih in leitlun ah lungrualin ziang thil khal an dil asile, van ih a um mi ka Pa in cumi cu an hrangah a tuahsak ding. 20 Ziangahtile mi pahnih simaw, pathum simaw ka hmin ih an punkhawmnak hmun ah kei cu an lakah ka um a si,» tiah a ti.\nMi Ngaidam Lo Siahhlawh Tahṭhimnak\n21 Jesu hnenah Peter a feh ih, «Bawipa, ka unaupa in ka parih thilsual a tuah mi vei ziang zat tiang so ka ngaidam ding? Vei sarih tiang ka ngaidam ding maw si?» tiah a ti.\n22 Jesu in a hnenah, «Vei sarih lawng ka lo ti lo, vei sarih ih let 70 na ngaidam ding a si. 23 Ziangahtile vancung uknak cu siangpahrang pakhat a siahhlawhpawl thawi sum tiawfel thluh dingih cazin zohfel a duhtu thawn an bangaw. 24 Sum cazin zohfel a thăwk tikah tangka atalent 10000 a bâktupa pakhat a hnenah an rak hruai. 25 Asinan a sam thei lo ruangah amah le a nupi le a fātepawl le a neih mi hmuahhmuah tla zuar ṭheh ih a leiba sam dingin an pu in thu a pe.\n18:24a talent: Grik ṭawng a si ih talent pakhat cu dinari 6000 tluk a si. Dinari pakhat cu ni khat hlawh a si. Talent pakhat rih lam cu cuai 20 hrawng a si.\n26 Curuangah siangpahrang hmaiah cuih siahhlawh cu a khuk a bil, ‹Bawipa, i rak hngak hrih hram awla, a zaten ka lo sam ṭheh ding,› tiah a ti. 27 Cun cuih siahhlawhpaih pu cun a lainat ih, a suah, cule a leiba cu a rak ngaidam.\n28 «Asinan cuih sálpa cu a fehsuak ih, amah dinari 100 a rak bâktu a hnaṭuanpi siahhlawh pakhat a táwng. Cu pa cu a kai ih, a hngawngin a rek, cule, ‹I bâk mi i pe aw,› tiah a ti.\n29 Cuih a hnaṭuanpi siahhlawhpa cun a ke hramah băwk tahratin, ‹I rak hngak hrih hram awla, a zaten ka lo sam ṭheh ding,› tiah a dil.\n30 Cule anih in a duh cuang lo, a feh ih, a bâk mi zaten a sam thluh lai hlanlo thawng ah a thlak riangri sawn. 31 A hnaṭuanpi siahhlawh dangpawl in cutiih a tuah an hmuh tikah, an thin a na zet. Cule an feh ih, thil cang mi hmuahhmuah kha an pu hnenah an sim.\n32 Cun cuih siahhlawhpa cu a pu in a ko ih, ‹Nang siahhlawh sualrál! I rak dil tikah khan na leiba hmuahhmuah ka lo ngaidam thluh. 33 Na parih zah ka ngai vekin, na hnaṭuanpi siahhlawhpa parah zah na ngai ve a mawi lo maw?› tiah a ti. 34 Cule a pu cu a parah a thin a heng tuk ih, a leiba hmuahhmuah a sam thluh lai hlanlo cu pa cu amah sawisatu dingpawl kut ah a pek.\n35 «Cule nan thinlung sung ihsin nan unaupawlih mawhsualnakpawl nan ngaidam lo asile, van ih ka Pa in nan hnenah cuvekin a ti ve ding,» tiah a ti.\nMat 5:31-32; Mar 10:1-12; Luk 16:18\n1 Cule hitin thil a cang, cuih thupawl Jesu in a sim ṭheh tikah, Galili peng a suahsan ih, Jordan tiva khat lam ral Judia peng ah a thleng. 2 Cule mipi tampi in amah an thlun ih, cu tawkah a tidam hai.\n3 Amah hniksak dingah Farasipawl khal a hnenah an ra ih, «Ziangvek thu ruang khalah pasal in a nupi mâk hi Dān in a siang maw?» tiah an ti.\n4 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Atirah Pathian in mipa le nunau a tuah. 5 ‹Cuti a si ruangah mipa in a nu le a pa a tân ta ding ih, a nupi a kăwp ding. Cule pahnih cu taksa pumkhat ah an cang ding,› tiah Pathian ih a ti mi hi nan rak siar dah zo a si lo maw? 6 Cutin annih cu mi pahnih an si nawn lo ih, taksa pumkhat an si sawn a si. Curuangah Pathian ih a rak kăwmawkter zo mi cu minung in ṭhen hlah seh,» tiah a ti.\n7 Annih in Jesu hnenah, «Cuti asile ziangahso Mosi in mi in a nupi cu mâknak ca a pe ding ih, a tlungter thei tiah thu a rak pek?» tiah an ti.\n8 Jesu in an hnenah, «Nan lung a ruh tuk ruangah nan nupi nan mâk ding Mosi in a lo sĕn a si. Asinan a hramthăwk ihsin cutivek a si lo. 9 Nan hnenah ka lo sim a si, zokhal nunau-mipa sualnak siarlo ih a nupi ṭhen ih, nunau dang a ṭhitu cu a uire a si; cule zokhal a pasal ih a ṭhen mi nu a ṭhitu khal a uire a si,» tiah a ti.\n10 A dungthluntupawl in Jesu hnenah, «Nupi thu ah pasal cu, cutivek a si ahcun, nupi neih lo hi a ṭhasawn,» tiah an ti.\nJesu in Nupi le Pasal Nei Lo ih Um Thu a Zirh\n11 Jesu in an hnenah, «Cuih nan ti mi thu cu mi hmuahhmuah in an cohlang thei lo. Asinan pek mipawl lawngin an cohlang thei. 12 Ziangahtile mi hrekkhat cu an nuih pum sung ihsin tilper cia mi an um. Mi hrekkhat cu minung ih persakcawp mi an si ih, mi hrekkhat cu vancung uknak ruangah anmah le anmah tilper mi vekin an um. Cuih thu a cohlang theitu cun cohlang seh,» tiah a ti.\nMar 10:13-16; Luk 18:15-17\n13 Cun an parah a kut suang ding le thla camsak dingah Jesu hnenah, nauhakte tepawl tla an rak hruai. Asinan dungthluntupawl in cupawl cu an rak kawk. 14 Asinan Jesu in, «Nauhakte tepawl kha ka hnenah rater uh, kham hlah uh; ziangahtile vancung uknak cu hivek mipawl ta a si,» tiah a ti. 15 An lu parih a kut a suan hnuah, cutawk ihsin a fehsuak.\nMar 10:17-31; Luk 18:18-30\n16 Cule ngai hnik, mi pakhat a hnenah a ra ih, «Zirhtu ṭha, kumkhaw nunnak ka co theinak dingah ziang thil ṭha so ka tuah pei?» tiah a ti.\n17 Cutikah Jesu in a hnenah, «Ziangah so kei cu miṭha i ti? Pathian siarlo zohman miṭha an um lo. Asinan nunnak sungih luh na duh asile, thupekpawl kha thlun aw,» tiah a ti.\n18 Cu pa cun Jesu hnenah, «Ziang thupek bik so?» tiah a ti.\nCule Jesu in, «Lai na that lo pei, na uire lo pei, rûk na ru lo pei, theihpinak diklo na rel lo pei, 19 na nu le na pa upat aw, nangmah le nangmah na duhdawtawk vekin na innhnen na duhdaw pei,» tiah a ti.\n20 Tlangvalpa in a hnenah, «Ka no lai ihsin cuih thil hmuahhmuah cu ka rak thlun zo. Ziang ka sam hrih?» tiah a ti.\n21 Jesu in a hnenah, «Famkim na duh asile va feh aw, na neih mi zuarin na ngah mi tangka cu mifarahpawl pe awla, van ah hlawnthil na nei ding. Cule ra awla, i thlun aw,» tiah a ti.\n22 Asinan cuih thu cu tlangvalpa in a theih tikah, riahse zetin a fehhlo, ziangahtile anih cun thil tampi a nei a si.\n23 Cun Jesu in a dungthluntupawl hnenah, «Thungaiin ka lo sim, milian vancung uknak sungih luh ding cu a har a si. 24 Cule nan hnenah ka lo simsal, Pathian uknak sungih milian luh hnakin ṭhim hnakua sungih kalauk luh a áwlsawn,» tiah a ti.\n25 A dungthluntupawl in cuih thu an theih tikah, an khawruah a har ngaingai, «Cuti asile zo so rundam si thei ding?» tiah an ti.\n26 Jesu in anmah cu a zoh hai ih, «Cumi cu minung hrangah cun a cang thei lo, asinan Pathian hrangah cun thil hmuahhmuah a cang thei a si,» tiah a ti.\n27 Cun Peter in a sawn ih a hnenah, «Ngai hnik, ziang hmuahhmuah tân tain nangmah kan lo thlun. Ziangso kan ngah ding?» tiah a ti.\n28 Cutikah Jesu in an hnenah, «Thungaiin ka lo sim, Pathian in thil hmuahhmuah a tharter tikah, Minung Fapa cu laltokham ropi parah a to ding. Cule keimah i thluntu nannih khal laltokham hleihnih parah nan to ve ding ih, Israel hnám hleihnih pawl thu nan ṭhensak ding. 29 Cule keimah ruangih innpawl siseh, unaupawl siseh, farnupawl siseh, pa siseh, nu siseh, nupi siseh, fātepawl siseh, leirampawl siseh a tansantu cun alet 100 le kumkhaw nunnak ro ah a co ding. 30 Asinan mi tampi a hmaisabikpawl kha a netabikah an cang ding ih, mi tampi a netabikpawl cu a hmaisabikah an cang ding.\nSabit Hmuan Hnaṭuantupawl\n1 «Ziangahtile vancung uknak cu a sabit hmuan sungih hnaṭuantu dingpawl hlawhphalh dingih zingpit teih a fehsuaktu lo neitupa thawn a bangaw. 2 A hnaṭuantupawl ni khat hlawhman ah dinari paisa pakhat pe dingin a lung a kim ih, a sabit hmuan ah cun a hei thlah hai.\n3 Cule zing lam nazi pakua hrawngah a fehsuak ih, dawrhmun ah zianghman tuah loih ding lak menpawl a va hmu. 4 An hnenah, ‹Nannih khal ka sabit hmuan ah hnaṭuan dingin feh uh. Cule a mawi tawkin ka lo pe ding,› tiah a ti hai. Cule annih khal an feh. 5 Cun sun nazi hleihnih le sîm lam nazi pathum hrawngah a ti kēl vekin a tisal. 6 Zan lam nazi panga hrawngah a fehsuak ih, zianghman tuah loih dingpawl a va hmu. Cule an hnenah, ‹Ziangah so hi tawkah zianghman tuah loin sunnihlawhih nan din?› tiah a ti hai.\n7 Annih in a hnenah, ‹Zohman in hlawh in phalh ve si lo,› tiah an ti.\nCule anih in an hnenah, ‹Nannih khal sabit hmuan ah va feh uhla, a mawi tawkin nan ngah ding,› tiah a ti.\n8 «Cuticun zan lam a rung thleng ih sabit hmuan neitu cu a sum cazin kaitu hnenah, ‹Hnaṭuantupawl kha ko awla, an hlawhman pe aw. A netabikih ka phalh mipawl ihsin thăwk awla, a hmaisabik lamah feh vivo aw,› tiah a ti.\n9 «Zan lam nazi panga hrawngih a phalh mi hnaṭuantupawl an ra ih, an zaten dinari paisa pakhat cio an ngah. 10 A hmaisabikih a phalh mipawl an rat tikah, tamdeuh ngah dingah an ruataw. Annih khal cun dinari paisa pakhat cio an ngah ve. 11 Cumi an ngah tikah, lo neitupa parah an vuivai. 12 ‹Netabikih na phalh mipawl cun nazi pakhat sung lawng an ṭuan. Asinan kannih sunnihlawhih phurrit a phurtu le ni sa tuartupawl thawn bangrepin in ngahtlangter,› tiah an ti.\n13 «Asinan anih in an lakih mi pakhat cu a sawn ih, ‹Rualpa, a diklo mi na parah ka tuah lo. aDinari paisa pakhat hlawh dingin na lung a kim a si lo maw? 14 Na ta cu la awla, feh aw. Netabikih ka phalh mi pa khal nan hnenih ka lo pek mi zât thotho pek ka duh a si. 15 Keimai ta a si mi parah cun ka duhdān ih tuah theinak thu ka nei a si lo maw? Nan iksiknak săn cu ka ṭhat ruangah a si lo maw?›\n20:13a Dinari: 20:2 simfiangnak zoh aw.\n16 «Cuvekin a netabikpawl cu an hmaisabik ding ih, a hmaisabikpawl cu an netabik ding. Ziangahtile mi tampi kawh an si nân, mi málte lawng hril an si,» tiah a ti.\n17 Jesu cu Jerusalem lam panin a hung so ih, lamzin ih an feh laiah a dungthluntu hleihnih kha a dang teah a hruai hai, cule an hnenah thu a sim. 18 «Ngai hnik uh, Jerusalem ah kan hung so ding ih, Minung Fapa hi puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl hnenah phiarsawm a si ding. Cun annih in thi dingin thu an ṭhensak ding ih, 19 Zentelpawl kut ah an thlĕn ding, an hmuhsuam ding, an vaw ding ih, an khengbĕt ding. Cule a ni thumnak ah a thosal ding,» tiah a ti hai.\nRopitnak cu Mi va Rĕn hi a Si\n20 Zebedi fapapawlih nu cu Jesu hnenah a fapale thawn a feh ih, Jesu hmaiah a băwkkhup, cule a hnenah thil pakhat a dil.\n21 Cule Jesu in a hnenah, «Ziang na duh?» tiah a ti.\nAnih in Jesu hnenah, «Hi ka fapale pahnih hi na lalram ah na vawrh lamah pakhat, na keh lamah pakhat to dingin thu pe aw,» tiah a ti.\n22 Cutikah Jesu in a sawn ih, «Nan dil mi hi nan theithiam lo. Ka in ding mi no hi nan in thei pei maw? Ka co ding mi baptisma hi nan co thei pei maw?» tiah a ti.\nCule annih in a hnenah, «Kan ti thei ding,» tiah an ti.\n23 Jesu cun an hnenah, «Ka in ding mi no cu nan in taktak ko ding ih, ka co ding mi baptisma khal nan co ko ding. Asinan ka vawrh lam le ka keh lamih to dingih lo pek ding cu keimai thu a si lo. Ka Pa in a rak timtuah cia mipawl hrangah a si sawn,» tiah a ti.\n24 A dang dungthluntu pahra pawl in cuih thu an theih tikah, cute unau hnih parah nasazetin an lung a awi lo. 25 Asinan Jesu in anmahpawl cu a hnenah a kokhawm hai ih, «Zentel uktupawl cu an uk mipawl parah an lal zet ti nan thei. Cule an mithupipawl khal in an mipi parah thuneihnak nasazet an nei. 26 Asinan nannih lakah cun cuvekin si hlah seh; cuhnakin zokhal nan lakih mithupi si a duhtu cu nan siahhlawh si sawn seh. 27 Cule zokhal nan lakah mithupibik si a duhtu cu, nan sál a si tengteng ding a si. 28 Cuvekin Minung Fapa cu mi dangih rĕn dingah a ra lo, mi rian dingin le mi tampi tlen dingah a nunnak pe dingin a ra sawn a si,» tiah a ti.\nMitcaw Pahnih in Khua an Hmu\n29 Jeriko khua ihsin an pawhsuak laiah, mipi tampi in Jesu an thlun. 30 Cule ngai hnik, lamzin kapih to mitcaw pahnih in Jesu a ra ti an theih tikah, an au ih, «David Fapa, Maw Bawipa, kan parah zahngai hram aw!» tiah an ti.\n31 Mipi in daiten um dingin an rak kawk nân an au ring deuhdeuh. «David Fapa, Maw Bawipa, kan parah zahngai hram aw!» tiah an ti.\n32 Cule Jesu cu a ding ih, an pahnih in a hnenah a ko hai ih, «Ziang lo tuahsak nan duh?» tiah a ti.\n33 Annih in, «Bawipa, kan mit khua in hmuter awla kan duh,» tiah an ti. 34 Jesu in a lainat hai ih an mit cu a thamsak. Cule hmakhatteah khua an hmu ih, amah an thlun.\nJerusalem ah Ropi zetin Jesu a Lut\nMar 11:1-11; Luk 19:28-40; Joh 12:12-19\n1 Jesu le a dungthluntupawl cu Jerusalem an naih vivo ih, Olif Tlang hramih um Betfat khua an thlen tikah, Jesu in dungthluntu pahnih a hei thlah. 2 Cule an hnenah hitin thu a cah, «Nan hmaiih khua ah khin va feh uhla, cu tawkah an rak hren mi lākpi, a fāno thawn nan hmu cih ding. Cumi cu va phawih hai uhla ka hnenah rak hruai uh. 3 Cule mi pakhat khat in thil pakhat khat a lo suh asile a hnenah, ‹Bawipa in a ṭul a si,› tiah ti uh. Cule anih in a lo hruaiter cih ding,» tiah a ti.\n4 Profet ih a rak ṭawng mi Jesu in a kimter theinak dingah hi thil hi a cang a si. 5 Profet in,\n«Zion fanu hnenah,\n‹Ngai hnik, na Siangpahrang cu na hnenah a ra,\nAmah cu minunnêm a si ih lāk parah a to,\nCumi cu lākfano, lāknote a si,› tiah sim uh,»\n6 Cun a dungthluntupawl cu an feh ih, Jesu ih a rak sim hai vekin an tuah. 7 Lākpi le lākfāno cu an rak hruai ih, lāknote parah an puanpawl an phah ih, a parah Jesu an toter. 8 Cule mipi in lamzin ah an puanpawl an rak phah. Mi dang in hnahsâwl an sat ih, lamzin ah an rak phah. 9 Jesu hmaiih feh mipi le a dung lam ihsi a thluntu an zaten an au ih,\n«David Fapa hnenah Hosana!\n10 Jerusalem khaw sungih Jesu a luh tikah, an khawpawh in an sa hiamhiam ih, «Hi pa hi zo a si?» tiah an ti.\n11 Cule mipi in, «Hi pa cu Galili peng, Nazareth khawmi profet Jesu a si,» tiah an ti.\nMar 11:15-19; Luk 19:45-48; Joh 2:13-22\n12 Cun Jesu cu Pathian temple kulh sungah a lut ih, thil zuartupawl le thil leitupawl hmuahhmuah tla a dawisuak ṭheh. Paisa thlengtupawlih cabuaipawl le thuro zuartupawlih tonakpawl khal a linglet ṭheh. 13 Cule an hnenah,\n‹Ka inn cu thlacamnak inn tiah an ko ding,› a ti.\nAsinan suamhmangpawl pûk ah nan canter a si,»\n14 Mitcawpawl le kebáipawl cu Jesu hnenah temple kulh sungah an ra, cule anih in a damter hai. 15 Cun puithiam sângpawl le Dānzirhtupawl in mangbangza thilpawl a tuah mi le temple kulh sungih nauhakpawl in, «David Fapa hnenah Hosana!» tiih an au mi an hmuh tikah an thin a heng tuk ih, 16 Jesu hnenah, «Hi nauhakpawl ih an ṭawng rero mi hi na thei maw?» tiah an ti.\nCutikah Jesu in an hnenah, «Thei e,\n‹Nausenpawl le nausente hnawifawp laipawl kâ sung ihsin,\nThangṭhatnak famkim na co,›\na ti mi kha nan rak siar dah lo maw si?» tiah a ti hai.\n17 Jesu cun a fehsan hai ih, Jerusalem khaw sung ihsin Bethany khua ah a feh, cule cu tawkah a va riak.\nMar 11:12-14, 20-26\n18 Jerusalem khaw lam panin zingpit teih a kir laiah, Jesu cu a ril a râwng. 19 Cule lamzin kapah theipi kung a hmu ih, a va pan. A parah a hnah siarlo zianghman a hmu lo. Cule Jesu in theipi kung hnenah, «Na parah kumkhuain rah um nawn hlah seh,» tiah a ti. Hmakhatteah cuih theipi kung cu a ro.\n20 A dungthluntupawl in cumi an hmuh tikah, an mang a bang ih, «Ziangtin saw theipi kung cu a ro lohli?» tiah an ti.\n21 Cutikah Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Thungaiin ka lo sim, zumnak nan neih ih, nan rinhlelh lo asile theipi kung parih thil cang mi vek hi nan tuah thei ding. Culawng si loin, hi tlang hnen khalah, ‹Ṭhawn awla, tipithuanthum sungah va tla aw,› nan ti asile, nan ti vekin a cang ding. 22 Cule ziangkim zumin thlacamnak ih nan dil mi pauhpauh cu nan ngah ding,» tiah a ti.\n23 Temple kulh sungah Jesu a lut ih thu a zirh rero laiah, puithiam sângpawl le miupapawl a hnenah an ra ih, «Ziang thuneihnak in so hipawl hi na tuah? Zo in hi thuneihnak hi a lo pe?» tiah an ti.\n24 Cutikah Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Kei khal thu pakhat ka lo sut ve ding, cumi in sim asile, ziang thuneihnak in hi thilpawl ka tuah ti ka lo sim ve ding. 25 John-ih baptisma pek mi hi van lam ta maw, milai ta so a si?» tiah a ti.\nCule cumi cu anmah ten an relkhawm ih, «Kannih in, ‹Van lam ta a si,› kan ti asile, ‹Cuti asile ziangahso amah cu nan zum lo?› tiah in ti ding. 26 Cun, ‹Milai ta a si,› tiah kan ti asile, mipi kan ṭih fawn, ziangahtile mipi zaten John cu profet a si tiah an rak zum,» tiah an ti.\n27 Cule annih in Jesu cu an sawn ih, «Kan thei lo,» tiah an ti.\nCule anih in an hnenah, «Kei khal in ziang thuneihnak in hipawl hi ka tuah ti ka lo sim ve lo ding.\nFapa Pahnih Tahṭhimnak\n28 «Asinan ziangtin nan ruat? Mi pakhat in fapa pahnih a nei. A pakhatnak hnenah cun a feh ih, ‹Fapa, tuihsun cu ka sabit hmuan ah va feh awla, hna va ṭuan aw,› tiah a ti. 29 Anih cun a sawn ih, ‹Ka feh paih lo,› tiah a ti. Asinan neta ah a lung a thleng ih a fehsal. 30 Cun a fapa pahnihnak hnenah a va feh ih, cutivek thothoin a va ti ve. Cule a fapa in a sawn ih, ‹Bawipa, ka feh ding,› tiah a ti. Asinan a feh lo. 31 Cu te pahnih lakah zo in so a paih duh zawng a tuah?» tiah a ti hai.\nAnnih in a hnenah, «A pakhatnak pa in,» tiah an ti.\nJesu in an hnenah, «Thungaiin ka lo sim, siahkhawngtupawl le hlawhhlângpawl cu nan hlanah Pathian uknak ah an lut ding. 32 Ziangahtile John cu dingfelnak lamzin in nan hnenah a ra nân, amah cu nan rak zum lo. Asinan siahkhawngtupawl le hlawhhlângpawl cun amah cu an zum a si. Amah cu nan rak hmu ko nân, nan lung nan thleng lo ih nan zum lo.\nMar 12:1-12; Luk 20:9-18\n33 «A dang tahṭhimnak thu hi ngai hrih uh: Ló neitupa pakhat in sabit hmuan a tuah. Cuih a hmuan cu hruang in a kulh. Cule sabit sawrnak ding hrangah khur a lai ih, dawlsâng a sak. Cule hmuan ṭuanhlawh a duhtu hnenah a pek ta ih, ram hlápi ah khualtlawngin a feh. 34 Sabit rah lawh cān a cût zik tikah, a hmuan ṭuanhlawhtupawl hnenah a siahhlawhpawl cu a rah va la dingin a thlah hai.\n35 «A hmuan ṭuanhlawhtupawl in a siahlawhpawl cu an kai ih, pakhat an vua, pakhat an that ih, a dang pakhat cu lungto in an dêng. 36 A hmaisa hnakih tamdeuh a siahhlawh rual dang a hei thlahsal. Cule a hmuan ṭuanhlawhtupawl cun a hmaisa vek thothoin an rak tuah. 37 Cun a netabikah an hnenah a fapa a hei thlah. ‹Ka fapa cu an ṭihzah ko ding,› tiah a ti.\n38 «Asinan ló ṭuantupawl in a fapa an hmuh tikah, anmah le anmah lakah, ‹Hi pa hi ro cotupa a si. Ra uh, amah cu that uhsi la, a co ding mi ro laksak uhsi,› tiah an tiaw. 39 Cutin cu pa cu an kai cule sabit hmuan sung ihsin an hlăwnsuak ih, an that.\n40 «Curuangah sabit hmuan neitupa a rat tikah, cuih a hmuan ṭuanhlawhtupawl parah ziang a tuah pei?» tiah a sut hai.\n41 Annih in a hnenah, «Cuih misualrálpawl cu siava zetin a that ṭheh hai ding ih, a sabit hmuan cu sabit a rah cān kip ih a covo rah a petu ding hmuan ṭuanhlawhtu mi dangpawl hnenah a pe ding,» tiah an ti.\n42 Jesu in an hnenah, «Cathianghlim in,\n‹Inn saktupawl ih an hnawn mi lungto kha,\nHimi hi Bawipa ih tuah mi a si ih,\nKan mithmuhah mangbangza a si,›\na ti mi kha nan rak siar dah lo maw?\n43 «Curuangah nan hnenah ka lo sim a si, Pathian uknak cu nan hnen ihsin lâk a si ding ih, Pathian uknak rah a suahtu ding miphun hnenah pek a si ding. 44 Cule zokhal cuih lung parih tlu cu a kekkuai ding, cuih lung ih a tlakngah mi sinsin cu leivut vekin a cip nêknêk thluh ding,» tiah a ti.\n45 Cun puithiam sângpawl le Farasipawl in a tahṭhimnak thupawl an theih tikah, anmai thuhla a rel a si ti an rak theithiam. 46 Cule amah kaihdān ding lamzin an hawl nân, mipi in Jesu cu profet a si tin an pawm ruangah mipi an ṭih.\n1 Jesu in an hnenah tahṭhimnak thupawl in a sawn hai ih a simsal hai. 2 «Vancung uknak cu a fapa hrangih mo puai a timtuahsaktu siangpahrangpa thawn a bangaw. 3 Cuih mo puai ih ra tel dingih a rak sawm cia zo mipawl ko dingah a siahhlawhpawl a thlah. Asinan an ra tel duh lo.\n4 «A siahhlawh dangpawl a thlahsal ih, ‹Ka sawm mipawl hnenah, «Ngai hnik uh, zanriah ka timtuah ṭheh zo; ka câwcangpawl le ka ṭilva thau zetzet pawl ka that zo ih, thil ziangkim timtuah cia a si. Mo puai ah cun ra thlang uh,» tiah va sim uh,› tiah a ti.\n5 «Asinan annih in an rak pawisa lo, anmai duhnak ah an fehsan men. Pakhat cu a ló ah a rak feh, a dang pakhat cu a thil zuarnak hmun ah a feh. 6 Cule a tāng lai mipawl in a siahhlawhpawl cu an kai, ningzakmualphoin an tuah ih an that. 7 Siangpahrang in cuih thu a theih tikah, a thin a so. Cule a ralkappawl a thlah ih, cuih laithattupawl cu an that ih an khua an ur.\n8 «Cun a siahhlawhpawl hnenah, ‹Mo puai cu tiar cia a si zo, asinan ka sawm mipawl kha a tlak mi an rak si lo. 9 Curuangah zinpipawl ah va feh uhla, nan hmuh zâtzât mo puai ah va sawm uh,› tiah a ti. 10 Cule cuih siahhlawhpawl cu zinpipawl ah an va feh ih, an tawn mi hmuahhmuah misia siseh, miṭha siseh an rak hruaikhawm ih, puai tuahnak hmun cu mikhual an khat.\n11 «Asinan rawl ei dingih a to mipawl zoh dingin siangpahrang a ra luh tikah, cu tawkah mo puai zawhtupawl ih hruk ding mi sinfen hruh lo tupa pakhat a hmu. 12 Cule a hnenah, ‹Rualpa, ziangtin mo puai sinfen hruh loin hitawk ih na luh?› tiah a ti. Cu pa cun ṭawng ding a thei lo.\n13 «Cun siangpahrang in a siahhlawhpawl hnenah, ‹A kut le a ke ṭawn uh, hruaisuak uhla, khaw leng a thimnak sungah hlăwn uh. Cu tawkah ṭap le hacâng rialin a um ding,› tiah a ti.\n14 «Ziangahtile mi tampi kawh an si nân, mi málte lawng hril an si,» tiah a ti.\nMar 12:13-17; Luk 20:20-26\n15 Cun Farasipawl cu an pawk ih, amai ṭawng mi in Jesu awk thei dingin an rawnawkhawm. 16 Jesu hnenah Farasipawl in an dungthluntupawl le aHerod-ih milaipawl an hei thlah ih, «Zirhtupa, nang cu midik na si ih, Pathian lamzin cu thutak a sinak vekin na zirh. Hmaisăwng mi zokhal na nei lo, ziangahtile nang cun mi thleidăn na nei lo. 17 Curuangah in sim hnik, ziangtin na ruat? Kaisar hnenih bngunkhuai pek hi Dān in a siang maw, siang lo?» tiah an sut.\n22:16a Herod: Nauhakpawl thattu Herod a si.\n22:17b ngunkhuai: Cuzah hnenih pitling mipa lu man siah a si.\n18 Asinan Jesu in an sualralzia a rak thei ih, «Midepdepawl, ziangahso in hniksak rero? 19 Ngunkhuai hrangih an hman mi paisa cu in rak hmuh hnik uh,» tiah a ti.\nCule a hnenah dinari paisa pakhat an rak keng.\n20 Cule Jesu in an hnenah, «Hihi zo-ih zuk a si ih, ziang a nganaw?» tiah a ti.\n21 Annih in, «Kaisar zuk le hmin,» tiah an ti.\nCule anih in an hnenah, «Kaisar-ih thilpawl cu Kaisar hnenah pe uhla, Pathian-ih thilpawl cu Pathian hnenah pe uh,» tiah a ti. 22 Cuih kamsuakthupawl an theih tikah an mang a bang zet. Cule Jesu cu an tan ta ih, an fehhlo.\nMar 12:18-27; Luk 20:27-40\n23 Cuih ni thotho ah thawhsalnak a um lo titu, Sadusipawl cu Jesu hnenah an ra ih, thu an sut. 24 «Zirhtupa, Mosi in, ‹Mi pakhat cu fāte nei loin a thih asile, cu pa in cithlah mi a neihnak ding hrangah a naupa in cuih a nupi cu a ṭhi pei,› tiah a ti. 25 Kan lakah unau pasarih an um. Upabik cu nupi a ṭhit hnuah a thi. Cithlah mi a neih lo ruangah a naupa hnenah a nupi cu a tān ta. 26 A pahnihnak le a pathumnak pa hnen khalah, cuvek thothoin a cang. A pasarihnak tiangin cuvekin a cang vivo. 27 Netabikah cu nu khal a thi ve. 28 Curuangah thawhsalnak cān ah cu nu cu an pasarih lakah zo bikih nupi a si ding? Ziangahtile an zaten nupi ah an rak nei ciar,» tiah an ti.\n29 Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Nan fehpêng a si, Cathianghlim ih ngan mi le Pathian huham nan thei lo. 30 Ziangahtile thawhsalnak cān ah an ṭhiaw nawn lo ding ih, ṭhitumnak khal a um nawn lo ding, vanram ih Pathian vancungmipawl vek an si sawn ding. 31 Asinan mithi thawhsalnak thu ah cun Pathian in nan hnenih a sim mi nan rak siar dah lo maw? 32 ‹Keimah cu Abraham Pathian, Isak Pathian le Jakob Pathian ka si,› a ti a si. Anih cu mithipawlih Pathian a si lo, a nung mipawlih Pathian a si sawn,» tiah a ti. 33 Mipi in cuih thu an theih tikah, a zirhnak cun an khawruah a harter ngaingai.\nMar 12:28-34; Luk 10:25-37\n34 Asinan Farasipawl in Jesu in Sadusipawl ṭawng ding thei lo ko a rak tuah hai ti hna in an theih tikah, an táwngawkhawm. 35 Anmai lakih Dānthiam pakhat in Jesu kha hniksak phahin thu a sut, 36 «Zirhtupa, Dān thu lakah thupek pawimawhbik ziang a si?» tiah a ti.\n37 Jesu in a hnenah, « ‹Bawipa na Pathian cu na thinlung zaten, na nunnak zaten le na ruahnak zaten na duhdaw pei.› 38 Cumi cu a pakhatnak le a pawimawhbik mi thupek a si. 39 Cule a pahnihnak cu a pakhatnak vek thotho a si: ‹Nangmah le nangmah na duhdawtawk vekin na innhnen na duhdaw pei.›\n40 Hi thupek pahnih parah Dān thupawl hmuahhmuah le Profetpawl ih ngan mi thupawl hmuahhmuah cu a ṭhumaw ṭheh a si,» tiah a ti.\nMar 12:35-37; Luk 20:41-44\n41 Farasipawl an rak tawnkhawmawk tikah, Jesu in thu a rak sut hai, 42 «Khrih thuhla cu ziangtin nan ruat? Zo-ih Fapa a si?» tiah a ti.\nCule annih in a hnenah, «Anih cu David Fapa a si,» tiah an ti.\n43 Anih in an hnenah, «Cuti asile ziangahso Thlarau huham ih a ṭawngtu David in amah cu, ‹Bawipa,› tiah a kawh? David in,\n44 ‹Bawipa in ka Bawipa hnenah,\nNa ralpawl na keretnak ih ka tuah hlanlo,\nKa vawrh lamah to aw a ti,›\n45 Curuangah David in anih cu Bawipa tiah a kawh asile, ziangtin David Fapa a si thei ding?» tiah a ti. 46 Zohman in Jesu cu kam khat hman an sawn thei lo. Cule cuih ni thăwk ihsin zohman in thu dang an sut ngam nawn lo.\nDānzirhtupawl le Farasipawl an Hmakhua a Pit\n1 Jesu in mipi le a dungthluntupawl hnenah thu a sim: 2 «Dānzirhtupawl le Farasipawl cu Mosi-ih tonak ah an to. 3 Curuangah thlun dingih an lo fial mi hmuah cu thlun uhla, tuah uh. Asinan an sim mi anmah in an tuah lo ruangah an tuah vekin tuah hlah uh. 4 Ziangahtile annih cun phurh har zet mi thilrit zetzet an tawm ih, mi liang parah an suang. Asinan anmah cun cuih phurrit ṭhawn dingah an kutzung khatte hman an suah duh lo.\n5 Mi ih hmuh dingah an hnaṭuan mi hmuahhmuah hi an tuah. Curuangah an fulakṭeripawl cu an tumter ih, an sinfen zim fêm an fûalter. 6 Puai hmun ah a sângbik hmunpawl an duh ih, sinakokpawl ah tokham pawimawh bikbik an duh. 7 Dawrhmunpawl ah mi ih upatnak pek an duh ih, ‹Rabbi, Rabbi,› tiih kawh an duh.\n8 Asinan nannih cu mi in Rabbi tiah lo ko hlah hai seh. Ziangahtile zirhtu pakhat lawng nan nei ih, amah cu Khrih a si, nannih cu nan zaten unau rual nan si. 9 Mi pakhat hman leitlun ah ka pa tiah ko hlah uh; ziangahtile Pa pakhat lawng nan nei ih, anih cu vanram ah a um. 10 Cule mi in zirhtupa ti khal in lo ko hlah hai seh; ziangahtile zirhtu pakhat lawng nan nei ih, amah cu Khrih a si. 11 Asinan nan lakih a ropibik cu nan siahhlawh a si ding a si. 12 Cule zokhal amah le amah a khaisângawtu cu niamter a si ding ih, amah le mah hnuai a dawrtu cu khaisan a si ding.\n13 «Asinan nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nannih cun mi dang hrangah vancung uknak sângka nan khar ih, nanmah le nan lut fawn lo. A lut duhtupawl le nan siang fawn lo. 14 Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nuhmeipawlih inn nan láwng ih, mi bumnak ah rei zetzet thla nan camawter. Curuangah a nasasin mi thuṭhennak nan co ding.\n15 «Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile mi pakhat nan biaknaksakhua ih lalut dingah cun khawmual le tifinriat ah nan tlâwng. Mi pakhat nan lakluhngah tikah, nanmah hnakih hell fāte let hnih ah nan cangter.\n16 «Nannih hruaitu mitcawpawl, nan hmakhua a pit a si! ‹Mi pakhat in temple sal ih sia a săm asile, zianghman a ṭhahnem lo. Asinan zokhal temple sungih a um mi sui sālin sia a săm asile, a sesăm mi in amah le amah a kaihrengaw a si,› tiah nan ti. 17 Nannih mi-â le mitcaw pawl! Khui mi so ropideuh, sui maw, sui thianghlimtertu temple so ropideuh? 18 Nannih cun, ‹Zokhal biakṭheng sālih sesămtu cu, cumi cu zianghman a ṭhahnem lo, asinan zokhal biakṭheng parih thilhlăn mi sal ih sesămtu cu a sesăm mi in amah le amah a kaihrengaw,› tiah nan ti. 19 Nannih mi-â le mitcaw pawl! Khui mi so ropideuh, thilhlăn maw, thilhlăn thianghlimtertu biakṭheng so ropideuh? 20 Curuangah mi pakhat in biakṭheng sālih sia a săm tikah, biakṭheng le a parih um mi thil zaten sia a săm a si. 21 Temple sālih sesămtu cun cuih temple le a sungih cêngtupaih hmin in sia a săm a si. 22 Cule van sālih sesămtu cun Pathian laltokham le a parih totupaih hmin in sia a săm a si.\n23 «Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nannih cun akuṭinan, banethon le ckumin pawl tiang ṭhen hra ṭhen khat nan pe. Asinan a thupisawn mi diknak, zahngainak le rinumnak dānpawl cu nan tān ta. Hipawl hi rak tuah zo ding nan mawi a si, a dangpawl khal kha tuah ṭhulh cuang loin. 24 Nannih lam hruaitu mitcawpawl, fikte fate zetzet cu nan hăpfâi nân, kalauk cu nan dawlh!\n23:23a kuṭinan: Hmuan ih cīn mi a si ih a hnah cu rawl le in ding mi rim hmuiternakih hman a si.\n23:23b anethon: Grik ṭawng a si ih, thlai kung rimhmui phun khat a si.\n23:23c kumin: Grik ṭawng a si ih, rawl hmeh ih an thlak ṭheu mi mu fate takte nei thlai kung a si.\n25 «Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile no le khēng leng lam cu fai zetin nan khawlh nân, a sung lam cu mi thil lawnnak le thlahdahawknak in a khat. 26 Nannih Farasi mitcawpawl, no le khēng a leng lam faiter dingah a sung lam khawlh hmaisa uh.\n27 «Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile nannih cu si râng hnih mi thlān vek nan si taktak. A leng lam cun mi in mawi zetin an hmu nân, a sung lamah cun milai ruhpawl le bawrhhlawh hlir in a khat. 28 Cutivek thothoin nannih khal a leng lamah cun midingfel ah mi in an lo hmu ding. Asinan nan sung lam cu depdetnak le dān lo ih nunnak in a lo luahkhat a si.\n29 «Nannih midepde Dānzirhtupawl le Farasipawl, nan hmakhua a pit a si! Ziangahtile profetpawlih thlānpawl nan tuah. Midingfelpawlih lungphunpawl nan ceimawi. 30 Nannih in, ‹Kan pupápawlih san ah hin rak nung ve ta nungla, profetpawlih thisen an suahnak ah kan tel ve lo ding,› tiah nan ti. 31 Cutiih nan ti ruangah nannih cu profetpawl rak thattupawlih tesinfa nan si tiin nanmah le nanmah dokalhawin theihpitu nan si. 32 Nan pupápawlih tahnak cu nannih in khatter lawlaw uh.\n33 «Nannih rulpawl, rulngân cithlahpawl! Ziangtin hell thuṭhennak ihsin nan luat thei ding? 34 Curuangah, ngai hnik uh, nan hnenah profetpawl le mifimpawl le Dānzirhtupawl ka thlah a si. Cule nannih in a hrekkhat cu nan that ding ih, nan khengbĕt ding. A dangpawl cu nan sinakokpawl ah nan vaw ding ih, khaw khat hnu khaw khat nan tiduhdah vivo ding. 35 Cumi ruangah leitlun ih midingfelpawl thisen nan rak suah mi hmuahhmuah, Abel thisen ihsi thăwkin temple le biakṭheng karlakih nan rak thah mi Berekiah fapa Zekariah thisen tiang mawhnak cu nanmai parah a tla ṭheh ding. 36 Thungaiin ka lo sim a si, cuih thil hmuahhmuah cu tuih san minungpawl parah a rung thleng leh ding.\n37 «Maw Jerusalem, Jerusalem, profetpawl na that ih, na hnenih Pathian in a thlah mipawl cu lungto in na dengthat. Arpi in a fātepawl a thla hnuaiih a ăwp vekin na falepawl cu vei ziang zat meng so lo khawmsak ka tum, asinan nan rak duh lo! 38 Ngai hnik uh, nan inn cu ṭhing reprepin tansan a si. 39 Ziangahtile nan hnenah ka lo sim a si,\n‹Bawipaih hmin ih ra cu thangṭhatin um seh!›\ntiih nan ti lai hlanlo in hmu nawn lo ding!» tiah a ti.\nMar 13:1-2; Luk 21:5-6\n1 Temple kulh sung ihsin Jesu cu suak in a feh, cule a dungthluntupawl a hnenah an ra ih, temple innpawl cu an hei khih. 2 Cule Jesu in an hnenah, «Hi thil hmuahhmuah hi nan hmu a si lo maw? Thungaiin ka lo sim, lungto pakhat parih lungto a suangaw mi pakhat hman tâng loin hlăwn ṭheh an si leh ding,» tiah a ti.\nSan Cemnak ding Hminsinakpawl\nMar 13:3-13; Luk 21:7-19\n3 Olif Tlang parih Jesu a to laiah, zohman ih theih loin a dungthluntupawl a hnenah an ra ih, «Cuih thilpawl cu ziang tikah a thleng ding? Na ratsalnak ding le san cemnak ding hminsinnak cu ziang vek a si ding? In sim aw,» tiah an ti.\n4 Cule Jesu in a sawn hai ih an hnenah, «Zohman ih an lo bumlonak dingah va fimkhur uh. 5 Ziangahtile ka hmin in mi tampi an ra ding ih, ‹Khrih cu keimah hi ka si,› tiah an ti ding, cule mi tampi an bum ding. 6 Ral doawknak thupawl le raldoawk ding titi thupawl nan thei ding. Asinan nan buailonak dingah fimkhur uh. Ziangahtile hi thil hmuahhmuah cu an ra thleng tengteng ding, asinan a cemnetnak cu a si hrih lo ding. 7 Ziangahtile miphun pakhat le pakhat an doaw ding, ram le ram an doaw ding. Cule mangṭampawl, nathrisiapawl le linghnînpawl tla hmun dangdangah a um ding. 8 Hi thil hmuahhmuah cu nauhrinnat hramthăwknak an si.\n9 «Cun harsatnak ah an lo thlĕn ding ih, an lo that ding, cule ka hmin ruangah miphun hmuahhmuah in an lo hua ding. 10 Cule mi tampi an tlu ding, pakhat le pakhat an phiarsawmaw ding ih, pakhat le pakhat an huaaw ding. 11 Cun profet deu tampi an suak ding ih, mi tampi an bum ding. 12 Dān lo ih nun a karh ding ruangah, mi tampi ih duhdawtnak a dai ding. 13 Asinan a cemnet tiangih a tuarsuaktu cu rundam a si ding. 14 Cule hi lalram thuthangṭha hi leitlun pumpi ah phuan a si ding. Cumi cu miphun hmuahhmuah hnenah theihpitu a si ding, cule a cemnetnak a thleng ding.\nMar 13:14-23; Luk 21:20-24\n15 «Curuangah profet Daniel ih sim mi fihnungza siatnak cu hmun thianghlim ih a din nan hmuh tikah, cumi a siartu pauhpauh cun theithiam seh. 16 Cumi nan hmuh tikah, Judia peng ih a um mipawl cu tlang parah tlân hai seh. 17 Inn parih a um mi cu thil lasuak dingin a inn sungah rung ṭum hlah seh. 18 Cule ló ih a um mi cu a hnipuan la dingin a inn ah tlungkir hlah seh. 19 Cuih cān ih favun mipawl le nausen hnawifawp neitupawl an hmakhua a pit a si! 20 Nan tlan cān cu thlatang le Sabbath ni a silonak dingin thlacam uh. 21 Ziangahtile leilung hramthăwk ihsin tuihni tiang a um dah kêl lo mi le hmai lam khalih a umsal nawn lo ding mi harsatnak rapthlak a thleng ding. 22 Cuih cān cu tawiter a si lo ahcun, zohman a tâng an um lo ding. Asinan hril mipawl ruangah cuih cān cu tawiter a si ding.\n23 «Cun zo in simaw, ‹Ngai hnik, Khrih cu hinah a um,› asilole ‹Khinah a um,› an lo ti asile va zum hlah uh. 24 Ziangahtile khrih deupawl le profet deupawl an suak ding ih, cang thei sehla, hril mipawl hman an bum theinak dingah, hminsinnak ropipawl le mangbangza thilpawl an hmuh ding. 25 Ngai hnik uh, a hlankhanin ka lo sim cia a si.\n26 «Curuangah ngai hnik, ‹Anih cu ramṭhing ah a um,› an lo ti asile, va feh hlah uh. ‹Ngai hnik, anih cu inn sung dĕng pindan ah a um,› an lo ti khalle, va zum hlah uh. 27 Ziangahtile Minung Fapa cu nisuahnak lam ihsin nitlaknak lam tiang nimthlakau a tletsuak vekin a rung lang ding. 28 Ziangahtile mithi ruak umnak kip ah amulukawlh an khawmaw ding.\n24:28a mulukawlh: Grik ṭawng ah cun vâte cakbik ‹Muvanlai› a si.\nMar 13:24-27; Luk 21:25-28\n29 «Cuih harsatnak a cem leveten ni a thim ding ih,\nThlapi in a êng a suah lo ding,\nArsipawl tla van ihsin an tla ding ih,\nVanpawl ih a um mi huhampawl tla an hnîn ṭheh ding.\n30 Cun Minung Fapa-ih hminsinnak cu van ah a lang ding ih, leilung tlunih hnám hmuahhmuah an ṭap ding. Cule Minung Fapa cu huham le ropitnak nasazet thawn van mero parih a rat kha an hmu ding. 31 Cule tawtawrawt awn ring zet thawn a vancungmipawl a thlah ding ih, lei kil li ihta le van hram khat lam dĕng ihsin khat lam dĕng tiangih a um mi a hril mipawl kha an fĭnkhawm ding.\nMar 13:28-31; Luk 21:29-33\n32 «Theipi kung tahṭhimnak ihsin zir hnik uh: A hngepawl an hung no ih, a hnah nopawl a cerhsuah tikah ṭhâl cān a nâi thlang a si ti nan thei. 33 Cuvek thothoin nannih khal in cuih thil hmuahhmuah nan hmuh tikah, Minung Fapa rat cān cu a nâi tuk thlang, cumi cu sângka hram tiangin a thleng ti thei uh. 34 Thungaiin ka lo sim a si, cuih thil hmuahhmuah a kim lai hlanlo tuih san minungpawl hi an hlorál hrimhrim lo ding. 35 Lei le van an hlorál ding, asinan ka kamsuakthupawl cu an hlorál hrimhrim lo ding.\nZohman in a Ni le a Tikcu an Thei Lo\n36 «Cuih ni le cuih tikcucān cu zohman in an thei lo, van ih um vancungmipawl hman in an thei lo, ka Pa lawngin a thei. 37 Minung Fapa a rat tikah, Noah san lai vek khan a si ding. 38 Ziangahtile ti a lik hlanah annihpawl cu an ei ih an in, an ṭhiaw ih an hamaw, Noah lawng sungih a luh ni tiang cutin an um. 39 Tilik a tlung ih an zaten a fĕnhlo thluh hlanlo zianghman an rak thei lo. Minung Fapa a rung lăng tik khalah hivekin a si thotho ding. 40 Cun mi pahnih ló ah an um ding, pakhat lâk a si ding ih a dang pakhat cu tān ta a si ding. 41 Nunau pahnih riallung an rial laiah pakhat lâk a si ding ih, a dang pakhat cu tān ta a si ding.\n42 «Curuangah ralringin um uh, ziangahtile ziang tikah nan Bawipa a ra ding ti nan thei lo. 43 Hihi thei uh, intêkpa in fifir rat ding cān rak thei sehla cu a ralring ding ih, fifir cu a inn sungah a lutter lo ding. 44 Curuangah nannih khal tiar ringring uh, ziangahtile nan rin lo cān ah Minung Fapa cu a ra ding a si.\n45 «A pu in a sungkua hotu dingih a ret mi, a tikcu teih anmah rawl petu ding siahhlawh rinsantlak le fim cu zo so a si? 46 A pu a rat tikih a ṭuan ding mi hna ṭuan rero ih a hmuh mi siahhlawh cu, mithlawsuak a si. 47 Thungaiin ka lo sim, cuih siahhlawhpa cu a pu in a thilri neih mi hmuahhmuah kilkhawitu ah a ret ding. 48 Asinan siahhlawh ṭhalo cun a thinlungtein, ‹Ka bawipa cu a ra cing lo ding,› tiah a ti. 49 Cule a rualpi siahhlawh dangpawl kha vuak a thăwk ih, zuripawl thawn in le ei in an um. 50 Cuih siahhlawhpaih pu cu a rin lo ni le a theih lo cān ah a ra ding ih, 51 a pu cun a sálpa cu tan hnih ah a sattán ding, cule midepdepawlih co vek a coter ding. Cuih hmun ah ṭap le hacâng rialin a um ding.\nFala Him Pahra Tahṭhimnak\n1 «Vancung uknak cu mo neitupa hmuak dingin an meito la ih a fehsuaktu fala him pahra thawn an bangaw ding. 2 Cuih lakih panga cu an fim ih, panga cu an â. 3 Fala â-pawl cun an meito an keng ih, meiti an keng lo. 4 Asinan fala fimpawl cun meiti cu an thâwlpawl in an meitopawl thawn an kengtlang. 5 Mo neitupa a rat tlai ruangah, an zaten an ih a hmu ih an rak itthat ṭheh.\n6 «Cule zanṭim ah mi pakhat a au ih, ‹Ngai hnik uh, mo neitupa a ra, amah hmuak dingah va feh uh!› tiah a ti. 7 Cutikah cuih fala himpawl cu an zaten an ṭhang ih an meito an timtuah. 8 Cule a â-pawl cun a fimpawl hnenah, ‹Kan meito an mih cuahco ruangah, nan meiti ziangmaw zât tal in pe ve uh,› tiah an ti.\n9 Asinan a fimpawl cun an sâng ih, ‹Kan lo pe lo ding, nanmah le kanmah hrangah in daih lo pang ding. Cuhnakin meiti zuarpawl hnenah va feh sawn uhla, nanmai hrangah va lei uh,› tiah an ti. 10 Cule meiti lei dingin lamzin ih an feh laiah, mo neitupa cu a ra thleng. A rak tiar mi fala himpawl cu amah thawn mo puai ah an lut, cule sângka an khar.\n11 «Cuihhnu ah a dang fala himpawl khal cu an rak thlengsal ih, ‹Bawipa, Bawipa, sângka in rak ăwn aw!› tiah an ti.\n12 Asinan anih in a sawn hai ih, ‹Thungaiin ka lo sim, ka lo thei hai lo,› tiah a ti.\n13 «Curuangah minung Fapa rat ding ni le tikcucān nan theih lo ruangah ralringten um uh.\n14 «Ziangahtile vancung uknak cu mi pakhat a siahhlawhpawl koin, a neih mi thilpawl an kilkhawi dingin an hnenah ap tahratih ram hlapi ih khualtlawngpa vek a si. 15 Sál pakhat hnenah, talent panga, a dang pakhat hnenah talent pahnih, a dang pakhat hnenah talent pakhat tiin anmai tithei tawk ciar in a pe. Cule hmakhatteah khual a tlawnsan hai. 16 Talent panga cotupa cu a feh ih, cumi cun sum a tuah. Cule a dang talent panga a ngahbet. 17 Cuvek thothoin talent pahnih cotupa khal in a dang pahnih a ngahbêt ve. 18 Asinan talent pakhat cotupa cu a va feh ih, lei ah khur a lai ih, a pu-ih tangka cu a thup.\n19 «Cān reipi hnuah cuih siahhlawhpawlih pu cu a ra tlung ih, anmah thawn sum cazin an tifelaw. 20 Talent panga cotupa cu a ra ih, a dang talent panga a rak keng, cule, ‹Bawipa, nang in talent panga i rak pe; zoh hnik, a dang talent panga ka rak ngah,› tiah a ti.\n21 «Cule a pu in a hnenah, ‹Na tiṭha riai! Nang cu siahhlawh ṭha le rinum na si. Nang cu thil málte parah na rinum a si, thil tampi uktu ah ka lo tuah ding. Na pu-ih aipuannak sungah va lut aw,› tiah a ti.\n22 «Talent pahnih cotupa khal a ra ih, ‹Bawipa, talent pahnih i rak pe, zoh hnik, a dang talent pahnih ka rak ngah,› tiah a ti. 23 A pu in a hnenah, ‹Na tiṭha riai! Nang cu siahhlawh ṭha le rinum na si. Nang cu thil málte parah na rinum a si, thil tampi uktu ah ka lo tuah ding. Na pu-ih aipuannak sungah va lut aw,› tiah a ti.\n24 «Cun talent pakhat cotupa cu a ra ih, ‹Bawipa, nang cu mitikherkher na si ti ka lo thei. Na tuhlonak hmun ah na at ih, thlaici na vawrhlonak hmun ah na khawm. 25 Cule ka ṭih ih, ka va feh ih na talent cu lei sungah ka thup. Zoh hnik, na ta cu hi tawkah a um ko,› tiah a ti.\n26 «A pu cun a sawn ih a hnenah, ‹Nang cu siahhlawh sualrál le mizāngzêl na si. Ka tuhlonak hmun ah ka at ih, thlaici ka vawrhlonak hmun ah ka khawm ti na thei maw si? 27 Ka tangka cu paisa cawihtupawl hnenah rak pe zo ding na si. Cule ka ra tlunkirsal tikah ka paisa cu a ṭhang thawn ka rak la ding nân! 28 Curuangah a hnen ihsin talent cu la uhla, talent tangka pahra neitu hnenah pe uh.\n29 ‹Ziangahtile thil a neitu kip hnenah pekbêt an si ding ih, tampi an nei hnenhnen ding. Thil le ri nei lo tu cu a neih cia mi hman a hnen ihsin laksak a si ding. 30 Cule khaih siahhlawh santlailopa kha a leng khawthim lakah hlăwn uh. Cuih hmun ah ṭah le hacâng rialnak a um ding,› tiah a ti.\nTuu le Me Thuṭhennak\n31 «Minung Fapa cu a ropitnak ih thuamawin a thianghlim vancungmipawl hmuahhmuah thawn a rat tikah, a laltokham parah ropitnak thawn a to ding. 32 A hmaiah miphun hmuahhmuah an fĭnkhawmaw ding. Cule tuukhāltu in a tuupawl me lak ihsin a thliardan bangin a thlairdang hai ding. 33 Cule tuupawl cu a vawrh lamah a ret ding ih, mepawl cu a keh lamah a ret ding. 34 Cun Siangpahrang in a vawrh lamih umpawl hnenah, ‹Nannih ka Pa ih thlawsuah rak pek zo mipawl, ra uh, leilung sēm tir ihsin nan hrangih a rak timtuah mi lalram cu nan ro ah co uh. 35 Ziangahtile ka ril a rawn laiah nannih in ka ei dingah rawl in pe. Ka ti a hāl laiah nannih in ka in ding in pe. Mikhual ka si laiah nan inn ah in thlengter. 36 Taklawngih ka um laiah hruh ding in pe; ka nat laiah in ra veh; thawng ka tlak laiah ka hnenah nan ra,› tiah a ti hai ding.\n37 «Cun midingfelpawl cun, ‹Bawipa, ziang tikah na rilrawn kan lo hmu ih rawl kan lo pek? Asilole ziang tikah na tihāl kan lo hmu ih in ding kan lo pek? 38 Ziang tikah mikhual na si lai kan lo hmu ih kan inn ah kan lo thlengter? Ziang tikah taklawngih na um kan lo hmu ih hnipuan kan lo pek? 39 Asilole ziang tikah na nat le thawng na tlak kan lo hmu ih na hnenih kan rat dah?› tiah an sâng ding.\n40 «Cule Siangpahrang cun a sâng hai ding ih an hnenah, ‹Thungaiin ka lo sim, ka unaulepawl lakih a tenaubik pakhat parih nan rak tuah mi cu ka parih tuah nan si,› tiah a ti ding.\n41 «Cun a keh lamih um mipawl hnenah, ‹Nannih camsiat mipawl, Diabol le a vancungmipawl hrangih rak timtuah mi kumkhaw meisa sungah ka hnen ihsin feh uh. 42 Ziangahtile ka rilrawn laiah ka ei dingah rawl in rak pe lo; ka ti a hāl laiah ka in ding in rak pe lo. 43 Mikhual ka si laiah in thlengter lo; taklawngih ka um laiah hruh ding in rak pe lo; ka nat lai le thawng ka tlak laiah in rak veh lo,› tiah a ti hai ding.\n44 «Cun annih khal in, ‹Bawipa, ziang tikah rilrâwng le tihâl in siseh, mikhual le taklawng in siseh, nâ le thawngtla in kan lo hmu na cingin lo tuamhlawm loih kan um?› tiah an sâng ding.\n45 «Cutikah anih in an hnenah, ‹Thungaiin ka lo sim, hi minungpawl lakih a tenaubik pakhat parih nan tuah lo mi cu ka parih tuah lo nan si,› tiah a sâng hai ding. 46 Cule annih cu kumkhaw cawhkuanpeknak sungah an fehhlo ding ih, midingfelpawl cu kumkhaw nunnak sungah an feh ding,» tiah a ti.\nMar 14:1-2; Luk 22:1-2; Joh 11:45-57\n1 Cun hitin a rak si, Jesu in cuih thupawl hmuahhmuah a sim ṭheh tikah, a dungthluntupawl hnenah, 2 «Tuih hnu ni hnihnak ah Lanta puai a um ding ti nan thei. Cule Minung Fapa cu khengbĕt dingah pek a si ding,» tiah a ti hai.\n3 Cun puithiam sângpawl, Dānzirhtupawl le miupapawl cu Kaiafas an ti mi puithiam lubikih inn tual ah an táwngawkhawm ih, 4 hrăwkhrawl zetin Jesu kaihdān ding le thah theidān ding an ruatkhawm. 5 Asinan annih cun «Puai ni ah cun si hlah seh, mipi an buai pang ding,» tiah an ti.\nMar 14:3-9; Joh 12:1-8\n6 Jesu cu Bethany khua ah a rak phār dah mi Simon-ih inn ah a um. 7 Nunau pakhat cu Jesu hnenah alabasṭa lung ih tuah mi thâwl in hriak rimhmui mankhung zet a rak keng ih, rawl ei dingin Jesu cabuai a kil laiah a lu ah cuih hriak cu a burh. 8 A dungthluntupawl in cumi an hmuh tikah, an thin a heng tuk ih, «Ziangah so hi hriak rimhmui cu a riarálter men? 9 Ziangahtile cuih hriak cu man tampi ah zuarin a tangka cu mifarahpawl rak pek tak ding,» tiah an ti.\n10 Asinan Jesu in cuih thu a theih tikah, an hnenah, «Ziangah cuih nunau cu nan tibuai rero? Anih in ka parah thil ṭha a tuah a si. 11 Ziangahtile mifarahpawl cu nan hnenah an um ringring ko. Asinan kei cu nan hnenah ka um ringring lo ding. 12 Ziangahtile ka taksaruangpum parih hriak rimhmui a burh hi, keimah phumnak ding a rak timtuah a si. 13 Thungaiin ka lo sim, hi thuthangṭha an simnak leitlun pumpi ah, hi nuih tuah mi khal amah hngilhlonak ah an sim ringring ding a si,» tiah a ti.\n14 Cun a dungthluntu hleihnih lakih pakhat, Judas Iskariot an ti mi pa cu puithiam sângpawl hnenah a va feh ih, 15 «Nan hnenih Jesu ka lo pek asile, ziang in pe ding?» tiah a ti hai. Cule annih in angun paisa 30 pe dingin an lung a kim. 16 Cuih cān thăwk ihsin Judas in Jesu phiarsawm theinak ding cān remcâng a hawl.\n26:15a ngun paisa: Ngun paisa pakhat hi darakma pali tluk a si ih, darakma pakhat cu mi pakhat ni khat hlawh a si.\nMar 14:12-21; Luk 22:7-13\n17 Thilnu telh lo Sang Puai a ni khatnak ah Jesu hnenah a dungthluntupawl an feh ih, «Khuiah so na ei ding mi Lanta rawl lo timtuahsak ding in duh?» tiah an ti.\n18 Cule anih in, «Khawpi sungih mi pakhat hnenah va feh uhla, a hnenah cun, ‹Zirhtupa in, «Ka cān a nâi thlang, ka dungthluntupawl thawn na inn ah Lanta puai ka hmang ding,» a ti,› tin va sim uh,» tiah a ti.\n19 Cule a dungthluntupawl cun Jesu ih a cah mi vekin an tuah ih, Lanta rawl cu an timtuah.\n20 Zan lam a thlen tikah, Jesu cu hleihnih pawl thawn cabuai a hil. 21 Cule an ei laiah, Jesu in, «Thungaiin ka lo sim, nan lakih mi pakhat in i phiarsawm ding,» tiah a ti.\n22 Cule annih cu nasazetin an riah a sia ih, pakhat hnu pakhat a hnenah, «Bawipa, keimah ka si maw?» ti an thăwk.\n23 Anih in a sawn hai ih, «Keimah thawn khēng pakhat sungih sang a hnimtlangtu in i phiarsawm ding a si. 24 A thuhla an rak ngan vekin, Minung Fapa cu a feh taktak ding. Asinan Minung Fapa a phiarsawmtupa cu a hmakhua a pit. Cu pa cu rak suak lo lawlaw sehla a hrangah a ṭhasawn ding nân!» tiah a ti.\n25 Cun Jesu phiarsawmtu ding Judas in a sawn ih, «Rabbi, keimah ka si maw?» tiah a ti.\nJesu in a hnenah, «A si, nangmah rori ih na sim vek hin a si ko,» tiah a ti.\nMar 14:22-26; Luk 22:14-23\n26 Rawl an ei laiah, Jesu in sang a la ih, lungawi thu a sim hnuah, a phel ih a dungthluntupawl a pek hai. «La uhla, ei uh, hihi ka taksaruangpum a si,» tiah a ti.\n27 Cun no cu a la ih, lungawi thu a sim hnuah a pe hai. «Nan zaten rak in uh. 28 Ziangahtile himi cu sualpawl ngaidamnak ding hrangih mi tampi hrangih ka thlet mi ka thisen thukham thar a si. 29 Ka lo sim a si, ka Paih uknak sungah nanmah thawn a thar ka insal ni a thlen lai hlanlo, hi sabit ti cu ka in nawn lo ding,» tiah a ti.\n30 Cule thangṭhatnak hla an sak hnuah, Olif Tlang ah an feh.\nMar 14:26-31; Luk 22:31-34; Joh 13:36-38\n31 Cun Jesu in an hnenah, «Tuihzan ah keimai ruangah nan tlu ṭheh ding. Ziangahtile,\nTuu rûnrual an ṭekdarh ding,›\n32 «Asinan ka thawhsal hnuah, nan hmaiah Galili peng ah ka feh ding,» tiah a ti.\n33 Peter in a sawn ih a hnenah, «Nangmah ruangah mi hmuahhmuah an tlûk ṭheh hmanah, kei cu ka tlu dah lo ding,» tiah a ti.\n34 Jesu in a hnenah, «Thungaiin ka lo sim, tuihzan ah ar a khuan hlanah, vei thum i phatsan ding,» tiah a ti.\n35 Peter in a hnenah, «Na zawngih thi ve ding si hman ningla, ka lo phatsan hrimhrim lo ding,» tiah a ti. Dungthluntu zaten cutin an ti ṭheh.\nMar 14:32-42; Luk 22:39-46\n36 Jesu cu a dungthluntupawl thawn Gesmani an ti mi hmun an va thleng ih, a dungthluntupawl hnenah, «Thlacam dingah khitawk ih ka va feh sung hmuah hi tawkah rak to uh,» tiah a ti. 37 Cule a hnenah Peter le Zebedi fapa pahnih tla a hruai hai ih, Jesu cu riahsia le vansang zetih um a thăwk. 38 Cun anih in an hnenah, «Ka thinlung hi thihnaktlak khawpin le nasazetin a riah a sia a si. Hi tawkah hin um uhla, in menpi uh,» tiah a ti hai.\n39 Cule málte hladeuhah a va feh ih a băwkkhup, cule, «Maw ka Pa, a cang thei asile hi no hi ka hnen ihsin lănter aw. Asinan ka duh vekin si hlah seh, nangmai duh vekin si sawn seh,» tiah thla a cam.\n40 Cun a dungthluntupawl hnenah a ra kir ih an itthat ṭheh ti a hmuh tikah, Peter hnenah, «E khai, nazi pakhat te tal in menpi thei lo maw? 41 Ralring uhla thlacam uh, culoasile sualfawrhnak ah nan lut pang ding. Thlarau cun a duh taktak ko nân, taksa cu a cak lo a si,» tiah a ti.\n42 A vei hnihnak a va fehsal ih thla a cam, «Maw ka Pa, hi no hi in loin ka hnen ihsin a lan thei lo ding asile, nangmai duhnak vekin si ko seh,» tiah a ti.\n43 Cule a feh ih an itthah ṭheh kha a hmu lala, ziangahtile an ih a hmu tuk. 44 Cun a tân ta hai ih a fehsal, cule a vei thumnak a cam kēl mi vekin thla a cam.\n45 Cun a dungthluntupawl hnenah a kirsal ih an hnenah, «Itthat hrih uhla, cawl hrih ko uh. Ngai hnik uh, a tikcu a thleng zo. Minung Fapa cu misualpawl kut ah phiarsawm a si thlang. 46 Tho uhla, feh uhsi. Ngai hnik uh, i phiarsawmtupa nâi teih a ra thlen zo khi!» tiah a ti.\nMar 14:43-52; Luk 22:47-53; Joh 18:1-11\n47 Cule a ṭawng rero laiah, ngai hnik, a dungthluntu hleihnih lakih pakhat, Judas cu puithiam sângpawl le miupapawl ih rak thlah mi, ralnâm le talhtum keng mi tampi thawn a ra thleng. 48 Jesu phiarsawmtupa cun puithiam sângpawl le miupapawl cu theihthiamnak a rak pek cia, «Ka hnăm ding mi pa cu nan kaih duh mi pa a si, kai uh,» tiah a ti.\n49 Jesu cu a pan vurvo ih, «Rabbi, cibai!» a ti ih a hnam.\n50 Cule Jesu in a hnenah, «Rualpa, ziangahso na rat?» tiah a ti.\nCun mipi an ra ih, Jesu cu an kai, cule an hruai. 51 Cule ngai hnik, Jesu hnenih a um mipawl lakih mi pakhat in a kut a suah ih a ralnâm a zûk, puithiam lubikih siahhlawhpa cu a sat ih, a hna a sahthlak.\n52 Cule Jesu in a hnenah, «Na ralnâm cu a kawm sungah retsal aw. Ziangahtile ralnâm lēntu hmuahhmuah ralnâm in an thi ding. 53 Asilole vancungmi lizon hleihnih hnakih tam i run pe dingin, ka Pa hnenih dil thei lo ah maw i ruah? 54 Asinan cuvekin si hnik sehla, Cathianghlim ih a sim mi cu ziangtin a kim thei ding?» tiah a ti.\n55 Cuih cān ah Jesu in mipi hnenah, «Suamhmang kai ding bangin ralnâm le talhtum thawn keimah kai dingah maw nan rat? Ni tin temple kulh sungah thuzirh in nan hnenah ka to ko nân in kai fawn lo. 56 Profetpawlih ngan mipawl a kim theinak dingah hi thil hmuahhmuah hi a cang a si,» tiah a ti. Cutikah a dungthluntu hmuahhmuah in Jesu cu tân tain an tlanhlohsan ṭheh.\nMar 14:53-65; Luk 22:66-71\n57 Cule Jesu a kaitupawl in Dānzirhtupawl le miupapawl an rak punkhawmnak hmun puithiam lubik Kaiafas hnenah an hei hruai. 58 Asinan Peter cun hla nawnin puithiam lubikih inn tual tiang a hei thlun. Cule a sungah a lut ih, ziangvekin thil a cang pei ti hmuh duh ah a sungah a lut, cule temple kiltupawl hnenah a to.\n59 Cuih cān ah puithiam sângpawl, miupapawl le Sanhedrinpawl hmuahhmuah cun Jesu dokalhin amah thah theinak ding theihpinak diklo an hawl rero. Asinan zianghman an hmu lo. 60 Theihpitu diklo tampi hmai lamah an ra suak ko nân, zianghman an rak hmu lo. A netnakah theihpitu diklo mi pahnih an ra suak ih, 61 «Hi pa hin, ‹Pathian temple ka ṭiatbăl thei ih, ni thum sungah ka saksal thei,› a ti,» tiah an ti.\n62 Cule puithiam lubik a hung ding ih, Jesu hnenah, «Ziang tal na sawn ve hai lo ding maw? Hipawl in nangmah dokalhih an thutheihtermipawl hi ziangtin a si?» tiah a ti.\n63 Asinan Jesu cu daiten a um thotho. Cule puithiam lubik cun a sâng ih a hnenah, «Nangmah cu Pathian Fapa, Khrih na si le si lo in sim dingin a nung mi Pathian sālin ka lo ngen a si!» tiah a ti.\n64 Jesu in a hnenah, «Na sim mi vekin a si ko. Sikhalsehla, nan hnenah ka lo sim, hmai lam cān ah Minung Fapa hi huham neitupaih vawrh lamih a to le van mero parih a rat khal nan hmu leh ding,» tiah a ti.\n65 Cun puithiam lubik cun a hnipuan a thlek ih, «Hi pa in Pathian a thangsiat zo! Theihpitu dang kan ṭul nawn maw si? Zoh hnik uh, Pathian a thangsiatzia cu atu ah khan nan thei a si! 66 Ziangtin nan ruat?» tiah a ti.\nAnnih in an sawn ih, «Anih cu thitlak hrimhrim a si,» tiah an ti.\n67 Cun a hmaiah cīl an phui ih, an kuttum in an thawng. Cule mi dangpawl in an kut zaphak in an beng. 68 «Nang Khrih, profet thuphuan in kan hnenah thu phuang aw, a lo veltu hi zo a si?» tiah an ti.\nMar 14:66-72; Luk 22:54-62; Joh 18:15-18, 25-27\n69 Cuih cān ah Peter cu tual ah a rak to. Cule hnenumnu pakhat a hnenah a ra ih, «Nang khal Galili peng mi, Jesu thawi umtlang mi na si,» tiah a ti.\n70 Asinan anih in, «Na sim mi cu ka thei lo,» tiah an zate hmaiah a pha.\n71 Cule Peter cu inn hmai kăwtka lamah a va feh ih, cu tawkah hnenum nunau dang pakhat in a rak hmu. Cule cu nu cun cutawk ih um mipawl hnenah, «Hi pa khal hi Nazareth Jesu hnenih um mi a si,» tiah a sim hai.\n72 Cule Peter in, «Cu pa cu ka thei lo!» tiah sesămin a pha lala.\n73 Cuih hnu málte rei deuhah, cutawk ih a ding mipawl in Peter hnenah, «Nang khal hi an lakih mi pakhat na si rori ko, ziangahtile na awcawi in a lang a si,» tiah an ti.\n74 Cun Peter cun siatcamawk le sesăm a thăwk ih, «Cu pa cu ka thei lo!» tiah a ti. Cuveten ar a khuang. 75 Cule Peter cun Jesu in an hnenih a sim mi a kamsuakthu, «Ar a khuan hlanah vei thum i phatsan ding,» a ti mi kha a vun máng. Cule Peter cu lengah a suak ih, nasazetin a ṭap.\nMar 15:1-5; Luk 23:1-5; Joh 18:28-38\n1 Zingpit teah puithiam sângpawl hmuahhmuah le miupapawl cu, Jesu dokalhin amah that dingah thu an ruatkhawm. 2 Cule Jesu cu an ṭawn ih an hruai, cule uktu Ponṭias Pilat kut ah an thlĕn.\nJudas a Thlaithataw\n3 Cun Jesu a rak phiarsawmtu Judas in Jesu thiamlo an coh ti a hmuh tikah, a siraw ih, angun paisa 30 rual cu puithiam sângpawl le miupapawl hnenah a va khirhsal, 4 cule, «Mawh nei lo thisen phiarsawm in thilsual ka rak tuah a si,» tiah a ti.\n27:3a ngun paisa: 26:15 simfiangnak zoh aw.\nAsinan annih in, «Cucu kan hrangah a pawinak ziang a um? Nangmah na titi in va ti aw,» tiah an ti.\n5 Cule ngun paisapawl cu temple hmun thianghlim sungah a hlăwn ih a suak. Cule a va feh ih amah le amah a thlaithataw.\n6 Cule puithiam sângpawl cun cuih ngun paisapawl cu an la ih, «Himi cu thisen man a si ruangah temple sung hlawnthil bawm ih ret ding cu kan dān in a siang lo,» tiah an ti. 7 Cule an relkhawm ih, cuih paisa in beltuahtupaih ló an lei. Cumi cu ram dang mipawl phumnak hmun ah an hmang. 8 Curuangah cuih ló cu tuihni tiangin Thisen Ló tiah an ko.\n9 Cumi cun profet Jeremiah in thil cang ding mi a rak sim cia mi cu a kimter. Profet Jeremiah in, «Israel-mipawl in a parih a man an rak khiah mi ngun paisa 30 cu an la ih, 10 Bawipa in thu i pek mi vekin, beltuahtuih ló hrangah cuih paisa cu an pe,» tiah a ti.\nPilat in Jesu a Hliakhlai\n11 Jesu cu uktu bawi hmaiah a ding ih, uktu bawi cun, «Jew-pawlih Siangpahrang na si maw?» tiah a sut.\nCule Jesu in a hnenah, «Na sim vek cu a si ko,» tiah a ti.\n12 Puithiam sângpawl le miupapawl in sual an puh rero laiah, anih in zianghman a sawn hai lo. 13 Cun Pilat in a hnenah, «Nangmah dokalhin thil tampi thutheihpinak an rak ken rero hi teh na thei lo maw?» tiah a ti. 14 Asinan Jesu in kam khat hman a săwn lo ruangah, uktu bawipa cu a mang a bang zet.\nMar 15:6-15; Luk 23:13-25; Joh 18:39-19:16\n15 Lanta puai tinten uktu bawi in mipi ih an duh mi thawngtla pakhat an hnenah a suah ṭheu. 16 Cuih cān ah, mi hmuahhmuah ih an theih mi thawngtla pakhat, Barabbas an ti mi pa a um. 17 Curuangah an punkhawmawk hnuah, Pilat in an hnenah, «Zo ka lo suahsak nan duh? Barabbas maw, Khrih an ti mi Jesu deuh?» tiah a ti hai. 18 Ziangahtile iksiknak ruangah a kut ah Jesu an thlĕn ti a thei.\n19 Thuṭhennak tokham parih Pilat a to laiah, a nupi in, «Khaih midingfelpa parah zianghman rak tuah hlah, ziangahtile amai ruangah ka mang ah tuihsun ah thil tampi ka rak tuar a si,» tiin thu a cah.\n20 Asinan puithiam sângpawl le miupapawl in Barabbas cu dil ih, Jesu cu that dingin mipi an rak hminngah cia. 21 Uktu bawi cun an hnenah, «Hi mi pahnih lakah zo deuh suah ningla nan duh?» tiah a sâng hai.\nCule annih in, «Barabbas!» tiah an ti.\n22 Pilat in an hnenah, «Cuti asile, Khrih an ti mi Jesu hi ziangtin ka tuah ding?» tiah a ti hai.\nAn zaten, «Khengbĕt aw!» tiah an ti.\n23 Cun uktu bawi cun, «Ziangruangah, ziang thil ṭhalo so a tuah ih?» tiah a ti.\nAsinan annih in, «Khengbĕt aw!» tiah an au sinsin.\n24 Pilat in zianghman tisuak thei mi a nei lo ih, buainak a suak sawn ding ti a hmuh tikah, tidai a la ih, mipi hmaiah a kut a khawlh. «Kei cu hi midingfelpaih thisen ah mawhnak ka nei lo. Nanmah nan titi in ti uh,» tiah a ti.\n25 Cule mipi zaten an sawn ih, «A thisen cu kan par le kan falepawl parah um ko seh,» tiah an ti.\n26 Cule Barabbas cu an hnenah uktu bawi cun a suah ih, Jesu cu a ralkappawl a vuakter, cule khĕnbet dingin a ralkappawl kut ah a pe.\nMar 15:16-20; Luk 22:63-65\n27 Cun uktu bawi-ih ralkappawl in Jesu cu Praetorium sungah an luhpi ih, aralkap bur khat pumpi in an kulh. 28 Cule a hnipuan an hlihsak ih, kâwrfual senlar an hruhter. 29 Hling ih an phiar mi lukhum a lu ah an khumter ih, a vawrh lam kut ah câltefung an kengter. Cule a hmaiah an khuk an bil ih, an hmuhsuam, cule, «Jew-pawlih Siangpahrang, salam kan lo pe!» tiah an ti. 30 Cun a parah cīl an phui, câltefung an lâk ih, a lu ah an vuak. 31 An hmuhsuam hnuah, a kâwrfual an hlihsak ih, amai hnipuan an hruhter, cule khengbĕt dingin an hruaisuak.\n27:27a ralkap bur khat: Rom ralkap legion khat ṭhen hra ih ṭhen khat a si ih, ralkap 600 hrawng an um.\nMar 15:21-32; Luk 23:26-43; Joh 19:17-27\n32 Cutiih an feh laiah, Sairin ram ihsin mi pakhat Simon an ti mi pa an táwng ih, hranhramin Jesu-ih khraws cu an putter. 33 Cule Golgotha ti mi hmun an va thleng, a tican cu Lu Ruh Hmun tinak a si. 34 Cu tawkah, a in dingah Jesu cu thil khâ thawi rawi mi sabitzu thûr an pek. A tep ih, a in duh lo. 35 Cule,\ntiih profet in thil cang ding mi a sim mi a kim theinak dingah, an khĕnbet hnuah camcawhfung zûkin a hnipuan cu an rak zemaw.\n36 Cuih hmun ah cun an to ih, amah cu an kil. 37 Cule Jesu lu tlunah sual an puhnak,\n«HIHI JEW-PAWLIH SIANGPAHRANG JESU A SI,»\ntiih ngan mi an tar.\n38 Cun amah thawn suamhmang pahnih, a vawrh lamah pakhat, a keh lamah pakhat an khengbĕt. 39 Cule a kiangih a fehtupawl in Jesu cu an zăwkzet, an lu an thinhnawh. 40 Cule, «Nang temple ṭhiatbăl ih, ni thum sungih a saksaltupa, nangmah le nangmah run aw hnik! Pathian Fapa na si ahcun, khraws parin rung ṭum aw,» tiah an ti.\n41 Cuvek thothoin puithiam sângpawl, Dānzirhtupawl le miupapawl cun hmuhsuamin, 42 «Mi dang cu a run thei nân, amah le amah cu a runaw thei lo. Israel-mipawlih Siangpahrang a si ahcun, khraws par ihsin atu rori ah rung ṭum sehla, amah cu kan zum ding. 43 Anih cun Pathian a rinsan a si; Pathian in a duh asile, atu rori ah runsuak seh, ziangahtile amah in, ‹Keimah cu Pathian Fapa ka si,› a ti,» tiah an ti.\n44 Amah thawi an khĕnbet mi suamhmang pahnih khal in cuvek thothoin amah cu an zăwkzet ve.\nMar 15:33-41; Luk 23:44-49; Joh 19:28-30\n45 Sun nazi hleihnih ihsin sîm lam nazi pathum tiang, cuih ram pumpi ah thimkhawzing a tlung. 46 Cule sîm lam nazi pathum hrawngah Jesu cu ring zetin, «Eloi, Eloi, lama sabakthani?» tiah a au. A tican cu,\n«Ka Pathian, ka Pathian, ziangahso i fehsan?» tinak a si.\n47 A kiangih a ding mi, mi hrekkhat in, cumi an theih tikah, «Hi pa hin Elijah a ko a si hi!» tiah an ti. 48 An lakih mi pakhat a va tlân lohli ih, atihawp a lâk, cumi cu sabitzu thûr sungah a hnim ih, câlte ko zimah a ṭem, cule in dingah Jesu a pe.\n27:48a tihawp: Grik ṭawng cun spoggos ti a si ih, tifinriat sung um rannung a si, nasazetih ti hawp thei, ruh zâng zet nei a si.\n49 A dangpawl in, «Um hrih hnik seh, amah run dingah Elijah a rat le rat lo zoh hnik uhsi,» tiah an ti.\n50 Cule Jesu cu ring zetin a ausal ih, a thlarau a thlah.\n51 Cun ngai hnik, temple hmun thianghlim sungih puanzar cu a lu zim ihsin a tawdĕng tiang ṭhen hnih ah a tlek. Cule leilung a hnîn ih, lungpipawl tla an kûai. 52 Thlānpawl an áwngaw ih, a rak itthat zo mi mithiang taksaruang tampi an tho. 53 Cule Jesu a thawhsal hnuah annihpawl cu thlān sung ihsin an suak, khawpi thianghlim sungah an lut ih, mi tampi hnenah an lang.\n54 Ralkap 100 hotu le a hnenih um mi, Jesu ruak kiltupawl in linghnîn le thil cang mipawl an hmuh tikah, an ṭih tuk lawmam ih, «Hi pa cu Pathian Fapa rori a rak si ko e!» tiah an ti.\n55 Cule cu tawkah nunau tampi an rak um. Cupawl cu Galili peng ihsin Jesu rak thluntu le rak tuamhlawmtupawl an si ih, hla nawnin an hei cuan. 56 Cupawl lakah Mary Magdalin, James le Joses nu Mary le Zebedi fapalepawlih nu tla an tel.\nMar 15:42-47; Luk 23:50-56; Joh 19:38-42\n57 Zan lam a hung si tikah, Arimathia khua ihsin cu tawkah milianpa pakhat a ra thleng. A hmin cu Joseph a si ih, anih khal Jesu dungthluntu pakhat a rak si ve. 58 Cu pa cu Pilat hnenah a feh ih, Jesu-ih ruang cu a dil. Pilat in a ruang cu amah pe dingin thu a rak pe. 59 Joseph in Jesu ruang cu a la ih, a fai zet mi puan nem páte in a tuam. 60 Cule lungpi a virh mi amai thlān thar sungah a vui. Cule lung tûm zet thlankâ ah a hril ih a fehsan. 61 Cun Mary Magdalin le a dang Mary cu thlanka zawnah an to.\nPilat in Kiltu a Ret\n62 Puai hrangih timlamawk ni, a thaisun ah puithiam sângpawl le Farasipawl cu Pilat hmaiah an tawngkhawmaw. 63 Cule annih in, «Bawipa, khaih mibumtupa khan a nun laiah, ‹Ni thum hnuah ka thosal ding,› tiah a ti mi kha kan cîng lai. 64 Curuangah atu ihsin ni thum a kim hlanlo, thlān kha ṭhaten kil dingin thu pe aw. Culoasile zan ah a dungthluntupawl an ra ding ih, a ruak an ru ding, cule mipi kha mithi lak ihsin a rak tho zo tiah an sim ding. Bumawknak netasawn cu bumawknak hmaisasawn hnakin pawi a khawih sawn ding,» tiah an ti.\n65 Pilat in an hnenah, «Kiltupawl nan nei a si si, va feh uhla, thlān kha a cang theipatawpin him ko tuah uh,» tiah a ti.\n66 Cule an va feh ih, thlān kha a him theipatawpin an tuah, cuih lung cu tacik an khĕn ih, a kiltu an va ret ta.\nMar 16:1-8; Luk 24:1-12; Joh 20:1-10\n1 Sabbath cān a liam ih, zarh khat ih a ni khatnak, zingthlapit khawfingcah zawngah, thlān zoh dingin Mary Magdalin le a dang Mary cu, cu tawkah cun an va feh.\n2 Cule ngai hnik, nasazetin ling a hnîn; ziangahtile Bawipaih vancungmi cu van ihsin a rung ṭum, cule a ra ih, lung cu thlankâ ihsin a hril ih, a parah a to. 3 Cuih vancungmi lăngdān cu nimthlakau vek a si ih, a hnipuan cu vur bangin a var. 4 Cule thlān kiltupawl in an ṭih tuk ruangah an khūr ih, mithi vekah an cang.\n5 Cule vancungmi in a sawn hai ih nunaupawl hnenah, «Ṭih hlah uh, ziangahtile an khĕnbet mi Jesu nan hawl a si ti ka lo thei. 6 Anih cu hi tawkah a um nawn lo, ziangahtile a rak sim cia vekin a thosal zo. Ra uhla, Bawipa an phumnak hmun khi zoh hnik uh. 7 Cule zamrang zetin va feh uhla, a dungthluntupawl kha anih cu mithi lak ihsin a thosal zo, tiah va sim uh. Cule zoh hnik uh, nan hmaiah Galili peng ah a feh cia. Cu tawkah nan va hmu ding. Ngai hnik uh, ka lo sim a si,» tiah a ti.\n8 Cule zamrangten thlān ihsin an fehsuak ih, ṭih phah le aipuang zetin a dungthluntupawl hnenih va thăn dingah an tlân. 9 Cule a dungthluntupawl va sim dingih an feh laiah, ngai hnik, Jesu in a rak táwng hai ih, «Cibai!» tiah a ti. Cule an va pan ih a ke an pawm, cule amah cu an bia. 10 Cun Jesu in an hnenah, «Ṭih hlah uh. Va feh uhla, ka unaupawl kha Galili peng ih feh dingin sim uh, cule cu tawkah in hmu ding,» tiah a ti hai.\nRalkappawl Nawhthuh an Pe\n11 Cuih nunau pahnih te cu an feh rero laiah, ngai hnik, thlān kiltu hrekkhat cu khawpi sungah an feh ih, thil cang mipawl hmuahhmuah kha puithiam sângpawl an sim. 12 Cun puithiam sângpawl le miupapawl an táwngaw ih, thu an ruattlangkhawm. Cule ralkappawl kha paisa tampi an pe ih, 13 « ‹Kan rak ihthah sungah a dungthluntupawl kha zan ah an ra ih, amah cu kan hnen ihsin an rûk a si,› tiah nan ti pei. 14 Cuih thu cu uktu bawi hna a thlen asile, kanmah in kan lēm ding ih, harsatnak sung ihsin kan lo hum ding,» tiah an ti.\n15 Cule thlān kiltupawl in paisa cu an la ih, puithiam sângpawl ih an sim mi vekin an tuah. Cuih thu cu Jew-pawl lakah tuihsun ni tiangih an rel rero mi a si.\n16 Cun dungthluntu hleikhat pawl cu Jesu ih a rak tiam cianak Galili peng, tlang parah an feh. 17 Amah an hmuh tikah, amah cu an bia. Asinan an lakih mi hrekkhat cun an ringhlel. 18 Cule an hnenah Jesu a ra ih thu a sim, «Lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah ka hnenah pek a si zo. 19 Curuangah va feh uhla, miphun hmuahhmuah kha ka dungthluntu ah va tuah uh, Pa le Fapa le Thlarau Thianghlim hmin in baptisma va pe uh. 20 Nan hnenih thu ka lo pek mi thil hmuahhmuah kha thlun dingin va zirh uh. Cule ngai hnik uh, san cem tiangin nan hnenah ka um ringring ding,» tiah a ti. Amen.