Thu hmaihruai - Hre Mang\nJohn Charles Ryle (1816-1900) ih hnatuan tha bik timi hi suahsalih kum reipi tiang siar a si vekin, a thu lo theihter tam a tul lemlo ding. A ca nganmi ih thatnak hin hi cabu hi tutiang a thar vekin a sawrbawk um zet ti a langter. Tuitum suahmi hi zohthimtlak ih tha le leitlun hmun tinah mi tampi theihter duhmi si.\nBishop Ryle hi England ramih a kawhhran a duhdawtnak rak tawmpi lo tu pawl hman in ciangfel zetih theihmi a si ih Baibal thutak ngainatu le rak zirhtu a si. Cawhpawlh lo Evangelical zirhnak le Baibal ih thianhlimnak zirhnak ah hnget zetin a rak dingih a zirh ruagah ruahnak thar le pawnlang sakhua sinak duhtu pawl lakah cun a lar lo phah. Asinan, himi cabu sungih a hnatuan suakmi le cabu dang a nganmi pawlih a hnatuan mi pawl hi a mai san lai ih a hlut vekin tulai khalah santhar Baibal thiam sang pawlih ca nganmi tlukin a hlu ringring a si.\nRyle hi amai nuntudanah a hmin a thangih mi tampi in a ca nganmi pawl hi a cawn an tum theu. Ryle ih rak nunpi mi zaidam le fel nuntu ziaza hi ruahnak hnakin a nunpi har zia theih a si. Asinan, Ryle hin a nunnakah daithlang lole hnget zetih a rak nunpi mi hi " Expository Thoughts on the Gospel" timi a ca nganmi sungah a lang. Lailan zet le fiang zetih a thu simmi pawl hi biak inn sung lawng si loin lamzin parih thu a sim duh tu pawl hrang khalah cawn tlak zet a si.\nRyle hin zohman tih ruangah 'Bawipa' a ti dah lo nan, Dinthartu pawl (Reformers, Puritans le kum zabi 18 hrawngih Evangelical hotu pawl) hi a duh ih upatnak a pek hai tlunah 'Light from Old Times and the Christian Leaders of the Last Century" timi a cauk nganmi sungah hin an nunnak, an zirhnak, le an hnatuan suahmi thu pawl a tarlang. Hi pawl hi thik thusia zetih Pathian thu a sim tu pawl an si ih Ryle hin an dung a thlun. A ca nganmi fate le a tum khalah misual pawl rundamnak hi a buaipi bikmi a si. Ryle ih nun khawsak thiam dan le a thlarau lam fimnak pawl cu a ca nganmi lak khawmmi hin a tarlang.\nEvangelical Thuthangtha simtu pawl hi mize tin le lenglam sakhuanak men a si tin miin an puh ih an dem lai ah zohthim ding ropi kan nei. Bishop Ryle in nuntundan zaidam zet le tongfang fiangfai zetih a simmi pawl hin casiartu pawl hnenah Ryle ih nuntu le thlarau lamzin pawl cu a hmuhter ding ti ka zum. (Casuahtu 19995)\nCA NGANTU IH THUHMAIHRUAI\nTui casiartu pawl kutih a thlengmi hi tuihlan kumhnih ah kawhhran mi le sa pawl kut a thleng zomi cabu te pahnih kawmkhawmmi a si. Tu ah thu tampi betmi a um ih tuihlan ta hnakin lethnih in a tam deuh. Curuangah a hrek tluk cu tuansuah thar mi a si.\nHimi cabu sungih a telmi pawl hin Baibal vekin thianhlimnak a thei le zirh duhtu pawl hrangah hlawknak tampi a pe ding tiah ruahsannak thawn ka tuahmi a si. Himi cauk hin thianhlimnak ih umzia taktak le thianhlimnak nunih nungtu pawlin thlemnak le harsatnak an tonmi pawl a theihter ih a cianter lo ahcun thil tumpi tuahsual ka si ding. Cu hmuahhmuah hnakih ka ruahsanmi cu thutakih nun le Khrih thawn pawl kawm awknak hin sunglam nunah ziangvek lungawinak, thlakamnak le hnangamnak a neihter ti hmuhter ding a si.\nThianhlimnak thu dodaltu, kawhhran hrekkhat pawl thu thawn peh aw in malte thuhmaihruai bet ding ka nei. Ka kum a u pa vivo ih nun thianhlimnak hin cawisan a hlawh lo zia ka hmu fiang vivo. Cuticun, a hmingthangih khrihfa ti aw pawl lakah thinnat thlak zetin thianhlimnak umloin nuntudan niam, nun dawngdah le duh umlo zetih a nungmi tampi an um. Cuitlunah, thlaraulamih nuntudan dinhmun sangih nung duhtu pawl hi theihnak an tlaksam ruangah thiltha hnakin thilthalo an suahpi theu ih thilthalo suahtertu lakah telhcih an si sawn riangri hi pawi ka ti zet. Ka sim duhsan ka lo simfiang ding.\nNunsang, nun thianhlimnak dingah tiih mipi kawhkhawm cu a har lo. Sakhualam phurnak ca siartu, American Camp-meeting tivek ca siartu pawl cun hi thu hi an thei ding. Sungkhawng zet le phur um zet thusimmi, hla sak ring zetzet, inn sung thawmvang celcel, mipi khat luihlo khawm awknak, can ziang maw zat sung sakhua mi bang zetih nunnak, can hmang rei thei zetzet, khawm can sau zetzet, mipi phuan awknak (Tettikhannak) hi pawl hi a tikcu lai ahcun a phur umzetih thiltha in a lang. Asinan, hi pawl hi a tak an si maw, thukzetih hram tohmi an si maw, a hnget maw, rei a daih maw? Hi thusutnak pawl hi a thu pi, cuibakah thusutnak malten ka lo sut bet ding.\nHivek khawmnak hmangtu pawl hin thianhlimnak, nunnemnak, hamtamlonak, ngilneihnak, thinsaunak, tisa nun tanta theinak, mai innlamah Khrih bangnak, mimal nunah Khrih bangnak, le duhdawtnak dik pawl hi an nei in an nunpi maw ? An dinhmunah lungawitawkin Pathian ih pek tawk hnakih tam ngah duh ah hamtam temtem nakin an luat deuh in na hmu hai maw? Nu le Pa, unau sungkhat dang le an rualpi pawl hin an kiangih um nuam le hahdam an ti maw? Cawlhni teh Pathian biaknakah cawhphur awknak le au khuannak um lo ten nuam zetin an hmang thei maw? Cu hmuahhmuah tlunah duhdawtnak ah an thangso maw?, a biktakin an sakhua zumnak le pawmdan pawl a pawm velo le thlun velo tu pawl parah?\nHi pawl hi a thupi ih ruat tlakmi thusutnak pawl an si. Hi pawl hin an sinak taktak cu a lailang ding. Nun thianhlimnak thansohpi dingah hi ramah hin zovek hnak hmanin ka zuam a si. Ka hmuh ban ah nunthianhlimnak hrangih a zuam rero tu pawlih zuamnak le duhnak pawl hi ka ngaina ih an zawn ka ruat zet a si ti ka theihter duh. Asinan, tulai ih rinhlelh um zet kam awknak, thlarau lam nun hmasawnter tumnak hi zoh men theih lo a si. Cu pawl cun mai innsangih sakhua nak ti hmasawn an tum lo, mahter Baibal siarnak, mahte thlacamnak, mahte hmantlakmi siknak, mahte Pathian thawn pawlkawmnak nun neih an tum lo. Hivek sakhuanak hin thatnak a neih a si ahcun mipi pawl hi a tuah tha dingih pasal tha, nupi tha, pa tha, nu tha, fapa tha, fanu tha, pi tha, pu tha, siahhlawh tha pawlah a canter ding. Curuangah, ziangvek sakhua thlarau lam cangvaihnak khal sisehla hi pawl a suahter maw ti ka sut duh. Mipi hla saknak hmun, thlacamnak hmun, khawm awknak hmun le duhdawtnak hlan awknak hmun pawl ahhin Khrihfa si hi a awl ti ka thei. Asinan, a daih riahhriah nak hmun, tha bangnak hmun, khual tlawnnak hmun le inn nuam lo nak hmun, beidawnnak hmun, cun khatlam ah lei malsawm dawngih zianghman ngai lo vekin milai porh awknak le zuam awknak hmun pawl ahhin khrihfa si a har zet theu.\nHi thu hmahruai hi riahsiat thlak zetin ka bangih ca siartu pawlin in ring lo men ding. Hihi ka fiang, mino pawl lakah cun thlarau lam cangvaihnak le cawhphur awknak pawl hi a duh um zet theu. A tlangpi thu in phurnak, tha thawhnak, le hlawptlonak pawl an uar ih nuam an ti. Milai pawl kawm awknak hmunah lawm an hlawh hi a tawkah an ruat theu. Cu lai lakah an tlaksam theu mi an ruat dahlo.\nCuti a sile, kan bangaw lo ti kan lung kim a tul. Anmah vekih nauhak ka si lai ahcun an ruah vek ruatin an tuah vek ka rak tuah ve ko ding. Asinan, annih khal keimah tlukin an upat tikah in lungrualpi ve ko ding.\nKa ca siartu hnenah hitin ka sim duh. Pakhat le pakhat karah thu kan then tikah duhdawtnakin thuthen uhsi. Thlaraulam thangphawknak in thianhlimnak nun karhzai ter a tumtu pawl lakah thildang ziang hnakin duhdawtnak lawng leiba ka nei. Thiltha an tuah ahcun duhdawtnak nei dingah ka forh duh. Ni neta bikin zo ha a dikih zo ha a sual ti cu a langter ding. Cuti a silaiah, iksiknak ruangah daihnak le duhdawtnakin pawlkawmnak hman nei thei lo khawpin lungrual thei lo tu cu thianhlimnak taktak a theih lo nak a langter men a si.\nOctober 1879 STRA DBROKE\nThutlangpi (20) a telmi hi cabu hi hnuaidawrnak thawn tulai mitampi ih phurzetmi thu hrangah tuan suahmi a si. Ka sim duhsan cu Baibal vekih nunthianhlimnak a si. Hi thu hi Khrih a duhdawtu le a lalnak a hawltu hmuahhmuah cun hi leitun ahhin theih hrimhrim dingmi a si. Zokhalin ziangzat tal cu an tuah thei ih kei khalin ka ti theitawk, ti tlaklo te, ka run thawh in ka tarlang duh ve a si.\nCa siartu in maltete el-awknak a hmu ding. Santhar zirhtu le cabu pawl hmin telh lo dingin ka thei tawk cu ka ralring zet. Keimai nun ihsin ka hmuhsuakmi pawl hi run tarlang dingah ka duhtawk zet. Keimah te Pathian ka zumih keimahte ka zirmi, keimahte Baibal ka siarmi, keimahte Pathian thu ih ka hlan awknak, eng hrangih keimah te ka thlacammi pawl ihsin Pathian Thlarau in I theihtermi le ka hmuhsuakmi pawl run tarlang dingah ka lung a kim tawk zet. Asinan, Pakhatkhat ka ti sual hrih a si ahcun hi leitlun ka damsungah theihter ka si ko ding ti ka zum. Famkim loin kan thei ih famkim loin leitlun hlawnthil kan nei a si. Keimai zir duhnakah ka hngat aw.\nKan ram ahhin thianhlimnak le Pathian hrangih lakhran awknak pawl hi khrihfa pawl hin kan ngai pawimawh lo zia kum tampi sung ka hmuhmi a si. Politics, el-awknak, pawl thlarau, tisa mi sinak pawl hin tulai zangfah um zet mitampi thinlung a ei siat thluh a si. Bulpak nunih Pathianmi sinak cu kan dunglamah kan tanta. Kan khristian nuntudan cu riahsiat thlak zetin hmun tampi ah a niamtuk a si. Kan Pathian ih zirhnak ropi a thupitzia le nitin khristian nunmawi tilang ding kan sizia cu zianghmanah kan ngai pawimawh nawn lo. Letlun mi hrekkhat pawlin an sawisel theumi cu, sakhuami (piangthar) ti aw pawl hi biaknakih hlawknak taktak an hawllo. Rualpi that theih lo, mai hmakhua sial le nun hngetkhoh nei lo an si an ti. Nun thianhlimnak hi sual thiannak tlukin a thupi zet ko. Curuangah Protestant le Evangelical zirhnak pawl hi nun thianhlimnak in a thlun lo a si ahcun zianghman thathnemnak an nei lo. Cuitlunah hivek zirhnak pawl hin a tha zawngin mi a siatsuah sawn a si. Cule leitlunmi mifim khermei, khrihfa rak thlingthl tu le a thei fiangtu pawlin hivek sakhuanak hi a tak um lo, pakpalawngpi a si tiah an ruah ruangah khristian sakhuanak hin hnawnnak le sawiselnak a tuar riangri a si. Bible vekin nunthianhlimnak hi ka thinlung in ka ruahmi a si ih hi thu ruattlang a si ruangah ka lung a awi. Asinan, Bible vekih nunthianhlimnak nei dingah zokhal an si le hramtohnak dik an neih a tul. Lam hawibul nei in a fehtu pawl fehsualnakah an hloh ve lo nak ding a thupi. Cuvek thu a rak um pang khallen kan mang bang hlah seh. Satan hin nunthianhlimnak ih huham cahzia le nunthianhlimnak in a lalram a siatsuahnak pawl hi a thei a si. Curuangah, himi thu ah cawhbuai awknak le el awknak um ding cu Satan ih duhmi a si. Tui hlanah mitampi thinlung sungah tlennak thu hi a cawk buai ih an fehsual vekin tulai khalah tuannak ih thianhlimnak thuthawn peh aw in "Theihnak um lo ih thuthentu" pawl mi tampi a suahter. Lalpa'n mawh thluk seh! Thiltha cu sual lak ihsin lak suah a si dingih ruahnak a phunphun hin thuthiang cu in hawl ter sinsin ding. Thlarau ruahnak cu hmusuak dingah thla kan cam sinsin dingih fimkhur zetin kan hawl sinsin ding.\nTunlai sanih nun thianhlimnak hawltu pawl lam hmuhtu ding tiah ruahsannak thawn thutlang malte hawl khawmin hi cabu hi suah dingah mawhphurhnak ka nei ti ah ka ruat a si. Hinah hin mi hrekkhat ruahnak ah zumhmang a bang ding tile dodaltu a um ding ti thei cingin ka tuahmi a si. Asinan, Pathian thutak lamzin kan zawhnak ah ziangtal raltha zetin fehpi ngammi kan neih a tul. Curuangah, nunthianhlimnak thu ah ca siartu pawlin thusutnak vekin ka nganmi pawl hi nan theihthiam thei nak dingah fimkhur zetin ngaihtuahnak can nan neih ding ka duh.\n1. Pakhatnakah, ka sut duhmi cu, tulai mi tampi in nunthianhlimnak thu an zirh tikah zumnak hi a lotheihlo ih thiltul umsun a si tiah an zirh tikah, a atthlak tuk lo maw? Piangthar ti aw pawlin thianhlimnak cu, mimal tuahnak tello, zumnak lawngin a si an ti tikah a fimthlak zettin na ruat maw? Hihi Pathian thutak ih in zirhnak vek a si maw? Ka ringhlel. Nunthianhlimnak thu le Jesu Khrih ah Pathian in mi thianghlim dinhmun in pekmi thu an cawhpawlh ruangah a si.\nKhrih ah kan zumnak hi thianhlimnak ih hrampi a si; nun thianhlimnak ih kekar hmaisa bik cu Khrih ah zumnak a si; kan zum hlanlo cu mi thianhlim lakah kan tel lo; Khrih thawn zumnak ih pawlkawm awknak hi nunthianhlimnak le thianghlimnun nunpi dingah a hram thawhnak nun thuruk a si; tisa ih kan nun hi Pathian Fapa zumnak ih nung dingmi kan si; zumnak in thinlung a thianter; cui zumnak cu leitlun kan nehnak a si; cui zumnak cun kan pupa pawlin hmin thatnak an rak ngah. Thate ih zirhmi khrihfa pawl cun hi zirhnak pawl hi an el tum dah lo ding. Asinan, Thuthiang in in zirhmi cu bulpak nunthianhlimnak dingah zumnak le tuannak khal a tul, ti a si. "A tu tisa ih ka nun hi Pathian Fapa zumnak ih nung ka si" titu a dungthluntu khan hmun dangah a simmi cu "Ka do", "ka tlan", "ka tlan", "ka taksa cu ka neh" cun hmundangah "kanmah le kanmah thianhlim aw uhsi", "tuan uhsi" "ziangkim cu tanta uhsi", a ti (Kal.2:20, IIKor.9:26,27 : 2Kor.7:1 Heb.4:11;12:1). Cuitlunah Thuthiang hin zumnakin sual thiannak in pek ti a sim vekin nunthianhlimnak in pek a si ti a sim dah lo! Sual thianfainak le thiamcoternak cu "tuahnak umlo" Pathian zangfah nak liolio in a si ih zum niakno men le Khrih ah cawlh le hngat awk men a si (Rom.4:5). Nun thianhlimnak cu zangfahnak sungah nun ihsin a lang suakmi a si. Cucun duhdawtnakin a tuan ih tiva luang vekin minung sinak sunglam hi a cangvai ter a si (Kal.5:6). Cuitlunah zumnak ih ti thianhlim ti hi Thuthlungthar sungah hmunkhat lawngah kan hmu thei, Lalpa in Saul hnenah hitin a sim, ka lo thlah a si, cuticun sual ngaidamnak le ka sungih a ummi zumnak ih thianhlimnak cu an co thei nak dingah. Thutak sawn cu, keimah in zumnak hin sual ngaidamnak le nunthianhlimnak ro cu an co ding (Dung.26:18 ; 20:32).\n"Zumnak ih thianhlimnak" ti tongkam hi Thuthlungthar sugnah kan hmu lo. Elding um loin Pathian hmai ah kan sualnak ihsin ti thianhlim kan sinak ahcun Khrih ah kan zumnak cu a lotheihlo ih thiltul umsun a si. Tlaitluang tei zumtu pawl cu an sual ti thianhlim sak an si. Diknak cu an hnenah pek a si. Cucu "tuahnak in a si lo, zumnakin a si sawn"(Rom.4:5). Hihi Baibal vek a si ih sim dignah a dikmi a si, "zumnak lawngin sual a thianhlim". Asinan,"Zumnak lawng in nun a ti thianhlim" kan ti a si ahcun cucu Baibal vek a si loih, himi theithiam dingah theihnak kaupi kan neih a tul. St.Paul in hitin a sim, "Dan thlunnak tello, zumnak lawngin sualnak ihsin ti thian kan si." (Cucu Pathian hmai ah mithiang tiin in kawhnak a si). Asinan, dan thlunnak tel loin zumnak lawngin kan nitin nun hi ti thianhlim kan si ti khui hmanah in sim lo. Cu lawng si loin, James in in simmi cu “tuahnak tello zumnak cu zumnak thi a si” ti a si (2:17). Asinan, nang cun hitin i sawn men ding, 'Zohman in tuahnak hi nunthianhlimnak hrangah a lotheihlo ih thiltul mi a si ti ah an sim lo'. Asinan, cukhacu a tha ko, ziangah ti le midang hrekkhat pawlih simdan hnak cun a fiang deuh lai.\n2. A pahnihnak ih ka sut duhmi cu, Lalpa'n tlangpar ah nitin nuntudan ih thianhlimnak thu in zirhmi le Paul cakuat netalamih in zirhmi pawl hi thil fate le ngai pawimawh tlak lo ah ngaihthat men hi a atthlak in thuthiang theihlo thlak lo maw? Cucu Pathian thutak ih in zirhdan vek a si maw? Ka ringhlel.\nZumtu ti aw hmuahhmuah cun nitin nun ih lakhran awknak le Pathian thawn pawlkom awknak hi nei thei dingah kan zuam dingmi a si; ziangkim kan phurrit neihmi thawn Jesu Khrih hnenih nitin thum awk hi kan nitin nundan siter kan tum dingmi a si. Cuticun a parah kan phurrit cu kan thum ding. Hinah Thuthlungthar ih in zirhmi hitin a si sawn. A thianghlimmi nun neiin kan sia tha theihnak sungah zianghman dodalnak um lo ten nitin nun hman kan duh a si ahcun nunthianhlimnak hrangah a tulmi pawl hi pakhat hnu pakhat nunpi a tul. Nunthianhlimnak taktak hi zumnak, theihnak, le ruahnak men ah a thum aw lo. Asinan, tuahnak, nitin nunkhawsak dan, cangvaihdan le zangfahnak pawl ah hin a si sawn. Kan tongkam, kan thinsaunak, kan thinlungput, kan suangtuahnak le kan nitin nunah kan taksa peng kan hman awkdan, kan tikcu, ka neihmi hmanrua le sumsaw, kan thuneihnak pawl kan hmandan pawl ahhin a si sawn. Cuticun, pi, pu, pa, nu, fa, bawi le siahhlawh, pasal le nupi, uktu le ukmi lr ziangvek dinhmun khalah hin a lang sawn a si. Kan hnipuan hruhdan, kan canvo kan hman dan, kan hnatuan dan, dam le natnak karlak ih kan umdan, farah ah le len ah siseh ziangvek dinhmunah kan dinkhalah kan thianhlimnak cu a lang ding a si tihi ca ngan tui’ thinlung ah a ummi a si. Ziang kan zumding, kan ruat ding le thianhlimnak thu hi ziangtin kan thinlung sungah kan hngetkhoh ter ding tiih ngaihtuah men hi a tawk lo. Cu hnak ih thuk sawn a lailang. Fal zetin a lang. Mithianghlim cun nunnak tikcu minute tinte ah ziang tuah ding ti ka si ti a fiang, a innsangah, a rualpi pawl nakah, ziangvek ih cangvai ding a si ti a fiang. Khrih sungih nung taktak a si ahcun a nitin nunah hi pawl hi famkim zetin an tel ka zum. Mi hrekkhat pawl cu "zumnak le nun lakhrannakin thianhlimnak" thu simmi an ngai hnu ah cui nunthianhlimnak thlawsuah cu danwgin nun sangcuang le tha zet ih nungin an ruat awk lai fangah an nitin nun ah an thinlung le an taksa an hman awknakah zianghman hmasawnnak an neih lozia an innsang minung le an rualpi pawlin an hmuh tikah Khrih ih thu hi nasazetin an mualphoh a si. Kan theih ringring dingmi cu thianhlimnak hi sunglam nun ih hlawptlonak le kiangkap ih phut awk nak men ah hin a um lo. Mitthli, riahsiatnak, taksa phurnak le thisen sannak, kan duhzawng thusiamthiam pawl ih thusimmi thinlung takih kan veinak, ka sakhuanak kan ngainat nak, le in zumlo tu pawl vuak le velh ngam ih kan el-awknakah thih ngam khawpih kan tannak, hi pawl hmuahmuah hnak hin nunthianhlimnak taktak cu danglampi a si. Hihi Khrih bangnak a si ih kan nitin, mimal nunah, kan mizia ah, kan nuntudan le kan tuahnak ah hin midang in an hmuh thei dingmi a si (Rom.8:29).\n3. A pathumnakah ka sut duhmi cu, 'Famkim nun' ti ai ah tongkam ciang mumal lo vek hmang rero in, famkim nunthianhlimnak hi hi leitlunah nunpi thei vekin khrihfa pawl nawrhmawh rero nak hi, Baibal ah le nitin hmuhtonmi ah hmuh ding a um si lo, mah le mah bum awknak men a si sawn lo mawsi? Ka ring hlel.\nZumtu pawl cu "Pathian tihzah ih thianghlim famkim nun nei dingah" famkim nun lam pan dingah nasa zetih fawrhfialmi kan si ti cu Baibal fimkhur zetih a siar tu cun an el lo ding (II Kor.7:1; Heb.6:1; IIKor.13:11). Asinan, zirding kan nei lai. Baibal bungcang pakhatkhat in a takih famkimnak, sualnak ih hnawihnih lo lellel nun, tuahnak, tongkam, le ruahnak in mawh nei lo famkim nun a um ti asi a ahcun, a silole Adam cithlah pakhatkhat in thianghlim nunfamkim cu a rak nunpi a si ahcun zirding ka nei lai a si. Zothimtlak ih tlamtling, theihnak ah tlamtling, nunnak ih a pehtlai awmi hmuahmuah ah tlamtling, zirhnak tinkim ah famkim le tlamtling hi a cancan ahcun zumtu tha Pathian fa le lakah hmuh theih a si men ding. Sankhat hnu sankhat ah Pathian mi thianghlim pawl hin hivek thianghlim nun hi an nunnak nineta bikah an suah pi dingmi a sinan, an nunah an rak hmuhsuak mi sawn cu an maitlaksam nak le tlinnak um hulhual, anmai famkim lo nak pawl hi riahse zetin an au suahpi mi a si sawn theu. Thlarau eng an cen tam poh le siar cawklo am mai tlamtlinlonak le an famkimlonak pawl an hmu aw suak deuhdeuh. Zangfahnak cu an hmuhsuak poh le tangdawrnak in an khat deuhdeuh (I Pet. 5:5).\nZiangvek mithianghlim sawm Pathianthu vekin tha famkim tiah kan sim thei ding um? An lakah zothalin an nunnak an cekfel awk tikah famkimlonak in ka luat ti thei tu an um maw? A letling sawn in David, St.Paul le St.John pawl hin Pathian Thlarau in tikcu ziangmaw zat a umpi hai hnuah an thinlung sungah tlaksamnak le sualnak an tuarzia tongfang na zetzet thawn an ausuahpi sawn theu a si. Mithianghlim bik pawl cu an tangdawrnak in hminsin theih an si ding. Martar tuar John Bradford, Hooker, Usher, Rutherford, M'Cheyne pawl hnakin mithianghlim sawn kan hmu dah pei maw? "Zangfahnak le lainatnak ah leiba kan nei a si" ti an theihawknak pawl nganmi tel loin an canganmi zohman in siar ding an hmu lo ding, cuticun a netabikih a hmabak mi cu famkim nun a si.\nTulai nineta sanah famkim nun thawn pehaw in mi hrekkhat pawlih hmanmi tongfang pawl hi ka kalh duh a si. Hivek tongkam a hmangtu pawl hi sual mizia, Pathian sinak, an mai thinlung, Baibal tongfangih a san pawl hi malte long theihnak an nei asi tin ka ruat hai a tul. A hmingthang khrihfa mi daizet pa pakhat in hitin a sim tikah "’Keimah ka sinak vekin’ timi hla hnakih sangdeuh dinhmun ka thleng zo ih midang pawl cu sakhua nak lam ka luh pekte (ka pianthar pekte) ah i lawmtu an sinan tu ahcun thlaraulam ahcun ka tonmi hnak ih niam deuh dinhmun ah an um”. Asinan, kei cun cupai thlarau cu damlo zet dinhmunah a um a si tin ka ruat a tul. Mi nunciam zet khrihfa pakhatkhatin hi taksa ah hin "sual um lo lellel" in nun a theih tiah simin, a mah lala in "thlathum sungah ka thinlung sungah suangtuahnak sual zianghman ka nei lo law law" a ti thei a si ahcun ka sim theimi cu theihnak neilo khrihfa a si ti lawng a si. Cuvek zirhnak pawl hi ka do a si. Hihin thiltha a hrinsuak lo lawng si loin mi tampi thlarau a siatsuah a si. Hlaral ihsin sakhaunak rak thlir tu pawlin hihi a diklo, a tak ah hmuh ding a um lo a si ti an theih fiang tikah sakhuanak (Biaknak) thawn a hlat awk ter deuhdeuh ih ralah a can ter sawn hai. Hihin tisa nunah thianghlim famkim nun ka thleng thei lo ding ti a thei aw tu Pathianfa le pawl a ti beidawng. Khatlamah mi hrekkhat zianghman si lo pawl an thinlung a puam ter. A tawizawngin hivek zirhnak hi tihnung zet mi siatsuah thei suangtuahnak sual a si.\n4. A palitnakah, Rome cakuat bung 7 nak hi mi thianghlim pawl nunih hmuhtonmi a si lo ih mi piangthar lo pawl le zumnak ih tuh hnget aw hrihlo pawl hmuh tonmi a si, tiah mitampiin a tha zawng, a si lole a hrothak zawng khalin siseh an aupi rero hi thutak a si maw? Ka ring hlel. Hi thu hi Paul san lai ihsin kum zabi 18 tiang el-awkmi pakhat a si ti ka pom ko. Tu hlan kumza hrawng rei ah khrihfa mi ropi John, Charles Wesley le Fletcher pawl hin Paul in himi ca a ngan tikah a ca ngan lai fangih a hmuhtonmi thu a ngan lo tiah an sim ti ka pom ko. Mitampi in kei le mi hrekkhat pawlih pom vekin an pom thei lo ti khal ka thei ko. Fiangten ka sim a si le Paul hin himi bungcang a nganmi sungah hin sankhat hnu sankhatah mi thianghlim pawlih hmuhtonmi pawl thawn a pehpar aw lomi zianghman nganmi a nei lo. Paul in a simmi pawl hi zumtu mi tawntai le mi piangthar lo pawlih ruahban lo le sim dingah an ngaihtuah ban lo mi pawl an si sawn. Zingkhal sisehla ka hnenah cun cuticun a lang a si. Asinan, himi bungcang famkim zetih relkhawmnak cu tu ah ka telh lo pei.\nHimi ka run tarlang nak hi, sankhat hnu sankhat ih kawhhran commentator (Baibal simfiangtu) thatha pawl hin himi Rom bung 7 nak hi zumtu pitling nunah a thlengmi a si tiah an pom tlangpi mi a si ti kan hmu. Baibal simfiangtu (Commentator) pawl lakah himi pawm lo tu cu Romanists (Roman Catholic zumnak nei pawl), Socinians le Arminian pawl an si. Asinan, hitin in let men ding, "A si, zohman sual theilo kan um loih Reformers, Puritans le santhar Evangelical zirhtu pawl hi an sual pumhlum ih Romanists, Socinians, le Arminians pawl hi an dik sawn a si". Rinhlelh ding um loin Lal Jesu in in zirhmi cu a mah siarlo zohman Bawipa tiah ko lo dingah a si. Curuangah, zohman Reformers le Puritan pawl hi Bawipa ti ah ko dingah ka fawrh lo. Asinan, an fehpi mi thu pawl an simmi pawl hi siar in an thu elnak pawl hi an sang thei ahcun sang hnik hai seh. Thusutnak ummi pawl cu Thuthiang sungih tongfang san pawl hi ziang ha an si? Rome cakuat bung 7 nak hi ziang ti ih leh ding ha a si? Himi tongfang pawl hin ziang an sim duhsan a si? Kan theih ringring dingmi cu kan hmuhsuak thei lo mi thil a um a si. Khatlamah mi hrekkhat pawl in Reformer le Puritan pawl ruahdan le hrilhfiah dan pawl an pom ih, khatlamah mi hrekkhat in Romanists, Socianists le Arminians pawl hrilhfiahdan an zawm.\nCutivek dinhmun a si laiah, Arminians pawlih ruahdan le hrilhfiah dan thluntu pawlin anmah kalhki tu pawl an donak ih an hman mi ngiofeo, thintawk le mi zangsiar lo tongkam pawl hi ka do a tul. A nep bikin ka sim ding, cuvek tongkam hmannak in anami sinak an tarlang aw rero men a si. Cuvek tongkam tha lo thawn humhimmi thutak cu rinhlelh kai a si. Thutak cu hriamhrei tampi thawn kilven a tul lo. Mi pakhatkhat thawn kan hmuhdan a bang awk lo tikah mi hmuhdan kha kan sisio in kan nautat ding a si lo. Reformers le Puritans pawlih pawmdan le hmuhdan pawl hi tulai kum zabi 19 minung pawl hin an pawm in an thlun thluh ding kan ti thei lo nan ziangkhal sisehla upatnak thawn ka sim a tul.\n5. A panganakah, "Khrih kan sungah" ti tongkam hmangih zirhnak thu thawn peh aw in tulai mi hrekkhat pawlih tongkam hmanmi hi a dik maw? Ka ring hlel. Hi thu ah Baibal in a simmi hnakih sang sawnah hlirsohnak a um? Cutin mi tampi an fehpi ding ti phan um zet a si.\nZumtu taktak cu Khrih thawn pumkhat an si ih, Khrih cu zumtu sungah Thlarau in a nung. Cucu Thuthlungthar fimkhur zetih a siar tu pawl cun an el lo ding. Khrih le zumtu karlakah a ruk te ih pumkhat sinak a um ti cu rinhlelh ding rual a si lo. A thihnakah kan thi, Amah thawn phumin kan um, A thohsalnakah kan tho sal, Amah thawn vancung ramah kan to tlang. Khrih kan sungah a um ti simnak bungcang panga kan nei (Rom.8:9;Kal.2:20;4:9;Eph.3:11). Asinan, ziang kan tarlang ti a san theifiang dingah kan ralrin a tul. Zumnak in Khrih cu kan thinlung sungah a nungih a thlarau in a hnatuan cu kan sungah a tuan suak ti cu a felin a fiangmi a si. Asinan, himi hnakih tam le cuangmuar in zumtui nunah Khrih in a rukin cenkualnak a nei ti kan sim tum a si ahcun ziang kan sim ti kan ralrin a tul. Kan mahin kan ngaihven lo ahcun Thlarau Thianghlim in kan sungah hna a tuan mi kan thei thei lo ding. Minung rundamnak dingah Pathian khawkhanmi hi kan theih hngilh ding ; hrilcianak cu Pa Pathian ih hnatuan bulmi a si; thawinak, aiawhnak le palai tuannak cu Fapa Pathian ih hnatuan bul mi a si; zumtu pawl nun tithianhlimnak cu Thlarau Thianghlim Pathian ih hnatuan bulmi a si. Kan Lalpa in a fehzawngih a sim ta mi kan theihhnghilh lo a tha. Kan sungah a kumkhua in a um dingmi khurh-awm tu a run thlah ding thu a sim vekin a runthlah ngaingai ih cuticun a umnak hmun ah kan um ve ding (John 14 :16). A tawizawngin Khrih cu kan cawisang kan ti rero laiah A laksawng ropi Thlarau Thianghlim in pekmi rak ngaihthat men tla kan si pang ding. Rinhlelh ding um loin Khrih cu Pathian a si vekin Khuitawk hmun khalah a um-kan thinlung sungah, vanah, A hminin mi pahnih maw pathum maw an ton khawm awk nakah. Asinan, hihi kan theih ringring a tul. Khrih-ziangkim theihnak ih hrampi le kan Puithiam sang cu a vawihnihnak a ratsal hlan lo Pathian kut vawrhlam kapah to in kan Palai in tuan sak ringring a si. Cuticun, leiltun a fehsan hlanih in kam ta vekin a run thlahmi Thlarau Thianghlim sungin Khrih cun a minung pawl thinlung sungah hna a tuan a si (John 15:26). Rom. 8:9,10 khaikhin tikah himi thu hi fiangzet in a sim a si tin ka thei. Himi ka ciandan cu 'Khrih kan sungah a nung' ti a si. Cu hmuahhmuah hnakin St.John ih tongkam hin fiangzetin a tarlang : 'Hitin kan thei, kan hnenih in pekmi Thlarau in Amah cu kan hnenah a ceng' (I John 3:24).\nHi pawl ka sim ruangah zohman in in hmusual lo ding tiah ka zum. "Khrih kan sungah" ti aupi mi hi Baibal vek a si lo ka ti mi a si lo. Ka sim duhmi sawn cu Baibal in a simmi hnakin thupi sawn vekih thu fehpi nak hi a tihnung a si, ti a si sawn. Ka phanmi sawn cu tulai sanah mi in ziang an sim ti thei setset loin an ruahban loin Thlarau Thianghlim hnatuannak pawl an ngaihthahnak pawl hi a si. Ca siartu zo in simaw, na thu ah na khermei tuk in ti a si ahcun Samuel Rutherford ih ca nganmi 'The Spirit of Anti Christ" timi hi a siar ih a theih ka duhsak. Cutawkah zumtu sungih "Khrih censilhnak" timi ngai pawimawh le ti thupi ter tuk ruangih tu hlan kum zabi pahnih lai ih thawkin Antinimianism le Fanaticism a se thei bik tiang rek suahpit tu Saltmarsh, Dell, Towne le a dang fehsual zirhtu pawl thu a hmu ding. Zumtu mimal le bulpak nun hi a um nawn lo ih Khrih an sungah nung in an siraw ih, an zum in an tuah a si, ti hi an fehpi mi a si! Himi feh sualnak a hram thawk nak cu "Ka sual a sinan keimah si loin, Khrih ka sungah a nung a si' (Kal.2:20) timi lehsualnak in a hruai sual mi a si. Himi zirhnak in a hrin suahmi cu zumtu pawl hin ziang pohpoh an tuah mi parah mawhphurnak an neilo tiih thuthluknak a si. Asi ngai, zumtu pawl cu an thi ih phumin an um, cule Khrih lawng an sungah a nung, cuticun Khrih cun an hrangahziang hmuahhmuah a tuah sak! A tawp a thlenmi cu ziang a si tile mi hrekkhat cu tisa sinakah hnangam hmiarhmiar le him zetin an thei aw, an mawhphurhnak cu a hlo thluh zo tiah ruatin zianghman tihnak um hlenglo ten an duh pohpoh sual kha an tuah theu. Thutak hi theihhngilh dah hlah uhsi, thusohnak le thu hrelhnak hin fehsualnak tumpi a thlen thei a si. "Khrih kan sungah" ti kan sim tikah ziang kan sim ti fiangter uhsi. Tulai ah hihi mitamp in an ngaihthah men pang ding ti ka phang.\n6. A paruknakah, tulai mi tampi in an tuah vekin piangthar Pathian fate ti aw pawl lakah thianhlimnak le thlaraumi sinak pawl hi danglam zet le thildangpi vekih san neihter ciamco nak hin thathnemnak a nei maw? Cucu Pathianthu in a sim vek a si maw ? Ka ringhlel.\nHi tawkah zianghman thilthar a um lo. Roman Catholic ca ngantu pawlin hihi an thu fehpi mi a si ti cu zate theih a si. Kawhhran ih zumtu pawl hi mi phunthum ah an then ; piangtharlo, piangthar pawl le thlarau nun thianghlim tawm tu pawl-an simmi hi Romanian ca ngantu pawlih thusimmi thawn thu hram bang aw in ka thei. Asinan, himi pawl hi a hlun maw a thar maw, Romanish maw English maw si hai seh la Baibal Thuthiang in himi pawl a sim fiangnak khui hmanah kan hmu lo. Pathian thu in a minung pawl hi phunhnih lawngah a then ih leiltunah mi phnuhnih an um. Hitin a sim, minung le sualnak ih mithi pawl, zumtu le zumlo tu, piangthar le piangthar lo, lamzin bite ih khualtlawngmi le lamzin kaupi ih khualtlawngmi, mifim le mi aa, Pathian ih fa le Satan ih fa tiah a tlangpi thu in phunhnih ah a then. Hi miphun pahnih karlak ah rinhlelh ding um loin thil a um dingmi cu sualnak le zangfahnakah an nunah a lang dan a bang aw thluh kher lo ding. Asinan, a sang deuh le a niam deuh tiin bangawk lo nak men a si. Hi miphun pahnih thenmi lak ahhin kawrkawhruampi in a dang. An dan awk dan cu thihnak le nunnak, eng le thim, vanram le helram ti a si. Asinan, leitlun minung phuntum ih thentu pawl thu thawn peh aw in Baibal in zianghman simmi a nei lo! Cuticun hi milai ih mibur thenawk dan ruangah a suakmi a vawihnihnak piantharnak ti zirhnak hi ka pom lo hulhual a si.\nZangfah rundamnak a hramthawk le a dang tikcu can khatkhatah danglamnak a um thei ih zumtu cun thlaraulam nun thangso thei dingah catbang loin zangfahnak a hawl a tul a si ti hi ka pom thlepthlep. Asinan, zumtu pawl hmakhat te ah cawp le cilh in thlawsuah mi dinhmun sang zet, mi thianghlim famkim dinhmun thlentheinak le thawk leh khatih hlawn awknakin thianghlim famkim dinhmun thlen a theih a si tiih thu zirhnak pawl hi ka pawm thei lo. Hihi thu belhcawp men vekin ka hnenah a langih Thuthiang bungcang sungah hivek thu a simmi hmuh theimi ka nei lo. Nuam tete ih thansohnak, hmasawnnak, theihnakah hmasawnnak duhdawtnakah hmasawnnak, thianhlimnakah hmasawnnak, tangdawrnakah hmasawnnak, thlarau lungput neihnakah hmasawnnak-hi pawl hmuahhmuah hi Pathian Thuthianghlim in a zirhmi a si tlunah Pathian mi thianghlim pawl nunah mit hmuh theih in kan zir ding in tanta mi an si. Asinan, hmakhatte ah pianthar rualin thianghlim famkim dinhmun thlen thei nak thu simmi Baibal sungah ka hmu ngelcel lo. Pathian hrangah lakhran awknak um loin mi pakhatkhat hi piangthar thei ti sim theinak thu kan nei maw tihi ka ring hlel! An hlan awknak a san poh le rinhlelhnak an nei lo dingih Pathian zangfahnak an dawnmi a tam cuang vekin an thei aw ding. Asinan, an pianthar nile thleng awk ni ah Pathian hnenah hlanawknak an neih lo ahcun cui piantharnak ih umzia cu ka thei lo. Pathian in milai nunah thleng awknak a pekmi thlawsuah ropi ngainepin ziangsiar lo hi a tihnung zet lo maw? Zumtu hrekkhat pawl 'thlarau nunsang' ‘vawihnihnak thlengawknak’ zirhnak an pom tikah Thuthianghlim in hrintharnak, sersiamtharnak, thlarau thawhsalnak thu simnak bung tumpi pakhat ih a sau, a kauh, a thuk le a sanzia zianghman lo ah can tluk a si lo maw? Keimah tla ka sual thei men. Asinan, tuihlan ihsin ka rak ruat theu. Thlengawknak neitu pawl cun an thlengawknak sim fiang theitu tongkam nem te an hman thiam a thupi ih thleng awknak hi zangvek theihmi an nei ti khal thaten an cekfel awk a tul a si. Asi-dan ding cun hlan awknak an neih tikah hlan awknak dik cu vawikhatnak an thlengawknakah a si dingmi a si.\nFiangten ka lo sim, kei cu zinhlun hi ka ngaina. Hifi a fimthlakin a him sawn, zumtu thlengaw zo hmuahhmuah zangfahnak ah catbang loin thangso vivo dingih hma nawrpi nak, a lotheihlo ih hmalam pan vivo theinak dingah, thang sinsin in anmah le anmah an hman awk sinsin theinak dingah, le Khrih cun an taksa le thinlung le thlrau ah a luahkhat sinsin theinak dingah hma hruai awknak hi a tha ih, tui zumtu pawlin kan ton rero mi hnakih a sangsawn le a nuam sawn leitlun vanram cen thei ve dignah kaihhruai awknak pawl hi a tha si. Sikhal sehla, zovek piangthar cia khal siseh a vawihnihnak a thleng aw dingih ni khatkhatah maw a dangah maw thawk le khatah pumpuluk ih hlan awknak a nei ding ti cu sim ka duh lo. Cuvek zirhnak ka elnak cu Thuthiang sungah cuvek zirhnak a um lo ruangah a si. Hivek zirhnak ka duhlonak cu bum awknak pumhlum a si ih thinlung nem pawl namthlak nak, pawnlang minung pawl kha hlirsohnak, ziang thei lo ih mah le mah bumaw rero tu pawl kha tihnung dinhmunah a thlenter ruangah a si.\n7. A pasarihnak le a netabikah, ka sut duhmi cu, "zumtu pawl hrangah sual hi do a tul lo ih sual ding khalah ruat awk a tul lo, mah le mah Pathian hnenah hngat aw in, Khrih kutsungah daiziar um men ding" ti vek zirhnak hin thiltha a suahpi maw si? Hihi Pathian thu ih a khihhmuhmi a si maw? Ka ringhlel.\n'Nanmah le nanmah apaw aw' tihi thu thlaitluang te a si ih Thuthlungthar sungah hmunkhat lawngah kan hmu thei ih cucu zumtu pawl mawhphurhnak ih fawrhfialnak a si. Hi tongfang hin kanmah le kanmah mi pakhat hnenah daiziar i va pek awk ding a si ti a khihhmuh lo. Greek tong zir pawlin in sim thei ding, a sim duhsan cu kanmah le kanmah hnatuan cangvaihnak ih hman dingah pek awknak a si. Asinan, khatlam zawngin zumtu pawl cangvaihnak ih tel thei dingah zirhnak hi Thuthlungthar ih cakuat pawl sungah hmun tamzetah kan hmun thei. Khrih in tuan dingah a duhsak hai vekin thazang cahnak thawn tuan dingah mawhphurhnak pek an si ih, anmah le anmah kha midang hnenah daiziar va pek awk ding tinak si loin hnatuan dingah forh an si sawn. A thianghlimmi hriamhrei kaihnak, buaina, raldonak, ralkap nun le sual awknak nun pawl hi Khrihfa taktak nun ih a simmi a si sawn. Ephesian bungruk nakah a simmi Pathian ralthuam timi hi mi pakhatkhat in thusut ding a um a si tin a ruat men thei. Cuvek thotho in hitin sim hi a awl bik ding. 'Pathian hnen ih daiziar pek awknakin thianhlim nun zirhawknak' hi kum zabi 17 laiin Antinomian zirhnak a si (Rutherford ih 'Thlarau Khrih ral' timi ah ka tarlang zo, himi ih a fehpi mi cu sual tuk a si). Cuitlunah fiang deuh in ka sim a si le 'Pilgrim Progress' pawlih zirhnak ti siattu a si. Cucu kan pom a si le Bunyan ih nganmi cabu hlun kha meisa ah kan ur ding maw kan hlawn hlo ding maw pakhatkhat kan ngaihtuah a tul ding. Zumtu pawl hin 'Pilgrim Progress' vekin sual buai, buan buai, le do let loin Pathian hnenah daiziar pe aw men sehla hi kawhhmuhnak cabu cu ka rak siarlak menah a cang ding. Asinan, cu hmuahhmuah lakah thutak zumtu pawlin kan tleidan thiam a tulmi cu sual thiannak le nun thianhlimnak ih a danglamnak hi a si. Sual thiannak hrangah milai hnenih kan sim dingmi cu 'zum' zumnak lawng a si. Nun thianhlimnak hrang ahcun kan sim dingmi cu 'fimkhurnak' ‘thlacamnak le sualthu pawl a si. Pathian in a thleidan mi cu cawhpawlh in rawi hlah uhsi.\nKa thu hmahruai thutlangpi pawl cu hiti si hrih sehla a cemnetnak lam kan pan hrih ke. Himi ca ka ngan tikah hin thinthip le riahse zet cingin ka cafung hi ka hman mi a si. Ka thinlungah i ngaihven tertu le hmailam hrang phannak i neitertu khrihfa ti aw pawl nuntudan pawl tulaiah tampi an um a si.\nVanduaithlak zetin sakhua hnget khoh din le neih duh pawl lakah hin Thuthianghlim theihlonak maktak a um theu a si. Awlsam nunih nung pawl, nauhak te bangih ziangvek zirhnak thlihrang lak khalah hran kawi rero mi minung pawl hi rintlak an si lo (Eph.4:14). Athenian pawl bangih sinak ngaisannak, thilhlun deuh, thil sikelte, kan pupa pawlih rak nunpi mi zirhnak pawl ninnak le cu pawl cu thinlung duhnak thawn tlun nuam ti thei lonak pawl a um a si. Mi thawng tampi in an theihmi cu zianvek a si ti ruat ta loin zirhnak thar le au on thar an thlun ding. Anmai thinlung diriam tertu an hawl ding.Thinlung tharthawhnak, phurnak, hiarnak, hiarnak suak tertu, thinlung hloptlo tertu zirhnak pawl hi catbang loin beisainak a um ringring a si. Phur hlawptlonak le thin diriamter duhnak pawl hrangih cak tiatia nak hi khrihfa ti aw pawl lakah a um a si. A hrekkhat pawlih sakhua nun, Peter ih simmi, a tamsawn in an theihhngilh zomi lungnemnak le thindaihnak a neitu (I Pet.3:4) cu khuang thlarau ri-tu pawl hnak cun a zia um deuh. Mitampi cun miburpi lakih tah celcel, biak inn ih thawmvang celcel, hla sak ring dupdo le phur hlawptlo nak pawl lawng hi an rak ruahsan theu. Zirhnak diktak ih a danglamnak thleidan thiam lonak hin khua a rak luah kau tuk zo. Thusimtu pa in fimverveknak in thu a rak sim tikah mi tampi in a tha ko tiah an ruat. Cucu a ciangkuanglo, a pitlinglo na ti ahcun 'khuaruah thiamlo, fehzim pa' an lo ti ding! Cuvek pawl mit ahcun Moody le Haweis, Dean Stanley, Canon Liddon le Mackonochie le Pearsall Smith pawl hi an bang aw thluh in an lang. Cuvek pawl hi riahsiat thlak ngaingai a si. Cuitlunah, thinlung takih thianhlim lamzin zirhnak hi pakhat le pakhat hmuhsual awknak karlakah thlau hloh men a si ahcun ningnat thlak deuhdeuh a si. Sualnak dinhmun harsa ih tangah kan cang ding.\nKeimai hrangah cun ka fimkhur tawkin ka thei aw a si. Rawngbawltu nauhak te men ka si nawn lo. Ka ruahnak a ruhseh zo ih zirhnak tharhlam ka pom nawn lo. A hlunte hi a tha ko ve! keimah cu Evangelical Pathianthu zirhnak tlawnghlun pawl zirhnak tluntu lakih telah ka ruat aw. Sibber le Manton ih nun le zumnak, le William Romaniane fehdan le zumnak ih nun thianhlimnak zirhnak ah hin ka lung a awi in ka lung a kim lo a si. Asinan, ka nau le pawlih nun thianhlimnak hmuhdan thar ruangah a tul lo pi in thenthek awknak um lo dingin fimkhur dingah hihi ka tarlang a tul. Tulai sanah khrihfa thlarau nunsang pawl hi a tul tin an ruat maw si? Kei tla in ka ruat ko. A cak deuh mi, a fiang deuhmi, le a famkim deuhmi nun thianhlimnak zirhnak hi a tul tin an ruat maw si? Kei tla in ka ruat ko. Khrih cu sual thianfainak ah le nun thianhlimnak ding hrangah a hrampi bik a si tin an ruat maw? Kei tla in ka ruat ko. Zumtu pawl hi zumnak ih nung ngam sinsin dingah fawrh an tul tin an ruat maw si? Kei khalin ka ruat ko. Nun thianhlimnak le nehnak nun thuruk nunpi dingah Pathian thawn nitin te fehtlang dingah zumtu pawl forhfial a tul tiah an ruat maw? Kei khalin ka ruat ko. Hi pawl hmuahhmuah ahhin kan bang aw ko a si. Asinan, himi hnakih hla deuh an feh pi ahcun ziang an ti duhsan ti fimkhur zetin hrilhfiah dingah le thleidan a tulmi thleidang thiam dingah ka forh duh hai.\nAneta bikah, nun thianghlim zirhnak ih an hmanmi tongfang thar le Thuthiang thawi a mil awlo mi cangvaihdan thar pawl hi ka pom thei lo zia duhdawtnakin ka tarlang a tul. Nun thianhlimnak hrangih cangvaihnak, tongkamthar hmannak, Thuthiang sung ihsin a hrekkhat lawng la ih a hrekkhat lawng fehpi kaihhruaidan, belhcawp thu zirhnak, thuthlang pakhat hmangih thutlang pakhatkhat hlir soh ciamco nak, Thlarau in a rak remmi vek si loin Thuthiang san neih ternak, bungcang remkhawm ih a san herkawinak pawl, kan nunnakah a takih a si thei lo mi pawl, kan mitih kan hmuh lo hulhualmi pawl hrothak zetih aupi reronak pawl, hi pawl hin zumtui nunah thianhlimnak lam a hruai lo ding. Hi pawl hin daihnak a thlenter lo ding, minung tampi a thekdarh ter sawn a si. Hi vek cangvaihnak pawl hin thianhlimnak taktak lamzin a dal sawn a si. Nun thianhlimnak cangvaihnak tisi ih Pathian fale lakih huat awknak, el awknak a suah tertu cu rinhlelh um a si. Khrih duhdawtnak le thutak ruangah daihnak le thianhlimnak hi thlun dingah zuam uhsi. Pathian ih a zawmmi pawl cu zohman in then hlah hai seh.\nHihi ka thinlung duhmi le Pathian hnenih nitin ka thlacammi a si. Kan ramih khrihfa a ti aw pawl lakah thianhlimnak nun a karhzai vivo nak ding hi. Asinan, thianghlim dingah a zuamtu hmuahhmuah cun Thuthiang ih a zirhmi thlun dingah, thil a bang aw lomi pawl thleidang thei dingah le thil hlu cu thil thalo karlak ihsin thleidang thiam dignah mi pakhat cio in mawhphurhnak kan nei a si. (Jer.15:19)


Red Bull neitu` Tupa buainak thuhla SoSang | Falam Online Media\nRed Bull neitu` Tupa buainak thuhla SoSang\nAugust 3, 2020 August 3, 2020 admin\t0 Comments crime\nRed Bull energy drink neitu` tupa Vorayuth “BOSS” Yoovidhya in 2012 kum ah palik pakhat, motor thawn a rak sut that dah ih, cuih ṭum an buai nak rak theihpi vetu (2012 hit-and-run key witness) Jaruchart Mardthong (kum 40) cu kan dung tlawngkai ni 4 ah motorcycle accident in a thi.\nPalik lam in cu accident in a thi, CCTV sung khal ah kan zoh an ti nan, paisa nei pawl in duhtawkih herkual thei, Thailand palik nunrawng zia theitu mipi pawl cun an zum thei lo. Thil diklo a um timi an thei. Autopsy tuahnak result khal an phuang duh hrihlo ruangah mipi an lungawi theilo.\nMotorcycle accident nak in 2012 hit-and-run key witness a thi\nMipi lungawi lonak bik cu 2012 kum ih hit-and-run case thawn mawhphurtu Vorayuth “BOSS” Yoovidhya case cu, 24 July 2020 ah simfiangnak ziang hman umloin palik in an phit. Cuhleiah ‘mithi tei` innsang in court lam ah direct in tayacuai saalnak an nei lawng ah le 2012 kum ih an buainak thawn pehpar mi, key witness lam ih evidence thar a umlo ahcun, buainak case kan ong saal nawn lo ding. Kan phit lan ta ding’ ti`n palik in an ti ruangah mipi an lungawi lo ih, tu ah, key witness bik a thi bet ruangah mipi in rinhlehnak an nei ih an lung a awi thei lo.\nAn lungawi lonak lang ter in Online lam khalah cangvaihnak nasa ten an nei ih Red Bull product lei lo dingih forhfialnak khal nasa ten an nei ih #BossYoovidhya timi hashtag khal Twitter ah a trending phah thluh.\n#RedBull racing team pic.twitter.com/mRhTsx1nyc\n— Bob Van Es (@BobVanEs) August 1, 2020\nOnline ih an post mi, mi thinlung laakzet pakhat cu, “Kei mah lole midang pakhatkhat in motor thawn mi pah that pang seh la, a zaanzaan in thawng in thlak cih ding. Ni 2-3 ah mawh phurter kan si cih dingih a rapthlak zetmi Bangkok thawnginn ah kumkhua in, in khum cih ding. Kan palik pawl ih hnaṭuandan ka zahpi. Paisa thawn tawhruk thei khawp ih milian si ruangih a luat tertu Cozah le case thawn pehpar awtu mi hrawkhrawl pawl khal ka zahpi. Kan ram hruaitu lakah minung lungthin putu an tang nawn lo a si hi” ti a si.\nBangkok Post ih letter to the editor khalah “Money has once again dictated that justice in Thailand is very warped” ti`n an ngan.\nCutin, buainak a so sang vivo ruangah Thailand prime minister Prayuth Chan-ocha in key witness Jaruchart Mardthong ruak cu autopsy voihnihnak neisaal dingin thu a suah ih “a dik mi thuṭhennak um thei dingin cozah pi in kan zuam ding. A mawhtu pawl cu hrem an si ding. Cutiih kan ti theilo a si ahcun hih thuhla cu mipi thinlung ah a caam ringring ding” a ti. Asinan, mipi cun a hmin men in a ṭong mi a si an ti.\n2012 kum ih Buainak\nAn buai lai ah Red Bull co-founder billionaire Chaleo Yoovidhya ih tupa Vorayuth Yoovidhya cu kum 27 a si.\n3 September 2012 : Thai police senior sergeant-major Wichian motocycle to lai cu Chaleo Yoovidhya in a motor Ferrari thawn a pah. A tluk hnu ah meter 100 lai a hnuk bet ih Wichian cu a thi.\nAn sung lawyer in khai zaan ah Chaleo Yoovidhya in motor a mawng lo a ti nan Chaleo Yoovidhya in motor thawn a pah hnu ah a rial bet thu tiang, a phuang aw thluh. Cucingin nazi ṭem sung lawng thawng a tlak ih 500,000 baht (US$16,000) in an tlan lohlisaal. Cuhnu in tui` ni tiang thawng a tlak nawn lo.\nAsinan an buainak thu cu court ah a nung ringring ih accident ni ihsin 2017 kum karlak ah thusutnak nei dingin court ah voi 8 rori an ko nan damlonak le khualtlawng puhmawh in voi khat hman a va lang lo.\nCutiih, court ih a langlo ruangah a mawi nakah ti`n 28 April 2017 ah kaihtheinak warrant an suah nan a mizaan vekah private Jet a neih mi tanta in Singapore ram lam ah a tlanhlo an ti ruangah an kaai thei lo. Asinan a theiciangtu a rualpi pawl cun ramsung, ramleng ah vaksuak in khual a tlawng ih motor to zuamawnak tivek khalah a tel ṭheu an ti.\n24 July 2020 ah Thai Attorney General thusuahnak in Thailand palik in a case an phit thu an phuang. An phit naksan an rel lo hlei ah ‘mithi tei` innsang in court lam ah direct in tayacuai saalnak an nei lawng ah le 2012 kum ih an buainak thawn pehpar mi, key witness lam ih evidence thar a umlo ahcun, buainak case kan ong saal nawn lo ding. Kan phit lan ta ding an ti.\nRed Bull energy drink co-founder billionaire Chaleo Yoovidhya\nCutin, case an phit hnu ni rei lo te ah mangbang thlak takin 2012 kum, an buainak rak theihpi vetu Jaruchart Mardthong (kum 40) cu motorcycle accident nakin a thi.\nAn thuhla thlirciangtu mipi in thil umdan an theithiam ruangah lungawi loin online ah cangvaihnak an nei ih an authawm cu Thailand prime minister in thei sakin a thuhla a zingzoitum bet a si.\n← Prophet ka si ti aw tu Thuṭhenzung sungah An Kap That\nSurbung Vanzam Tualrawn ah ka KENEH a lang – CM Pu Salai Lian Luai →


A Puarthaumi Thutheihnak - Chinland Today Media\nA Puarthaumi Thutheihnak\nOctober 31, 2012 11:52 pm·0 comments\nA Puarthaumi Thutheinak\nBible Siar Ding: 1 Korin. 8:1-13\nMilem hnenih pekmi tirawl thuhla ca in kuatmi ah zokhal in, “Kan thei ciar a si” an ti ttheu bangin kan thei fingfing ngai a si. Sikhalsehla cubangtuk theihnak cun mi a puarthauter ih duhdawtnak cun mi a tungding a si.\n– 1 Korin. 8:1\nThil thiamzetmi (expert) na theih dah mi an um maw? Nangmah tla na pumcawmnak hnattuan ah mi thiamzet asilole na paih zawngah thiam theizet na si ve men thei.\nKawhhran hmaisa (the early church) sanlai ah zumtu pawl lakah rannung/ttilva thawn milem/pathian lem (idol) hnenah raithawinak peklam ih thiam theizet pawl an tel ve. Annih in zuk/milem pawl cu pathian ngaingai an si lo ti cu an thei fiangzet ko. Culawng si loin hih milem pawl hnenih raithawinak hrangah paisa tampi cem in an sumsaw khawlmi (fund) sungin lei rero tla a manhla lotuk timi tla an thei ko.\nSihmansehla, kawhhran hmaisa sanlai ih zumtu zate cun cumi cu an thei thluh lo. Christian hrekkhat pawl cu Gentile mi nun thlengh aw piangthar pekte tla an si ih ahlan ih an rirai biaknak (pagan worship) an vun ciinken le an vun man saalnak in a hnaihnok. An hrang ahcun raithawinak ih pekmi sa cu ei thiang lo hrimhrim in an pom.\nThuthei deuh Christian pawl hrangah hril ding an nei. Christian unau pawl ih cem le liammi parah an nuam aw thei asilole an zumtupi Christian pawl ih tuahmi ah an ralring thei. Tirhthlah Paul in a puarthaumi thutheihnak neitu pawl lawngin cuvek theihnak hleice hmangin a ttawnttaimi an unau pawl harsatnak an pe ti’n ralrinnak a pe.\nKannih hi Pathian Thu theizet tla kan si men thei, asinan cumi thutak theihnak parah uar aw le puarthau tahrat in midang pawl namneh le nekrawk ding kan si hrimhrim lo. Cumi hnak sawn in kan Pathian Thu theihmi in Khrih ih kan unau pawl somdawlnak le khaisannak ah hmang ding kan si sawn.\nZiangkim theitu (omniscient) Pathian, Na Thu theihnak ih ka tthansonak parah a porh awmi le a puarthaumi si lo dingin in bawm hram aw.\nTuni ahhin Pathian Thuthuk tampi ka theihmi hi midang thazaang peknak ah ziangti’n ka hmang fuh thei pei?


Ralkap Do Rero Tu KNDF In Mipi In An Tuar Tuk Ruangah Kan Cawl Lawk Ding An Ti – Meifar\nRalkap Do Rero Tu KNDF In Mipi In An Tuar Tuk Ruangah Kan Cawl Lawk Ding An Ti\nKayah ramsung ah mipi kilhimtu The Karenni National Defense Force (KNDF) le ralkap pawl nasa zetin an doaw ciamco zo.\nRalkap pawlin an neh thei lo ruangah khuasung mipi pawl parah an cangvai, an inn le lo an siatsuah ih mipi cu an kap ciamco. Ralkap le mipi kilhimtu pawl an doawknak ruangah khausung minung tingkhat lenglo cu raltlan in an um.\nCuruangah mipi zawnruah in KNDF pawlin kahcawlhnak an neih lawk ding thu an phuang. Mipi in an tuar tuk ruangah remdaihnak pawlkom le sakhua lam upa pawlin kaphnih kahcawlhnak nei dingin an ngen ih KNDF in an cohlang.\nAsinan, KNDF in “Lamzin phunphun in kan do vivo lai ding” tin an tarlang. Camkhat sung kahcawlhnak an nei lawk dingih, cumi sungah khuasung mipi pawl khal ei le in, humhim awkdan ding pawl rak ralring cia thepthep dingin an theihter.\nRalkap In An Khuasen Ih Inn An Urkang\nRalkap In An Inn Ih Relh 505 Thubuai Orh Lai Kai Dingin An Va Feh Ih Midang An Kap, Inntek Nu Khal An Kai


Loudes khuaih Bawinu Maria (Febuary,11) | Radio Veritas Asia\nMithianghlim Bernadette Soubirous cu France ram Loudes khua ah kum 1844 ah farah nauta sungkua in a rak suak. 1858 kum Feb ni 11 niah a rual pi nunau pahnih thawn Gave tiva tluanah thingro hawl dingin an rak feh. Massabielle lung kua an thlen tikah a rual pi pawl in Bernadette cu an tan ta ih rin lo piah thlipi hrang vekin a um ih cui lungkua cu a tleu theh. Bernadette ih a hei zoh tikah puanrang a sinih a parah a pawl mi puan in a tai a tem ih a kutah Rosary a keng mi nunau mawi zet pakhat cu a ke hramah pangpar (hninsi)par a um mi nunau pakhat a hmu. Benadette cu thinglamtah a hman a tuah tum nan a thin phan tuk nakah a tuah thei lo. Puan rang a hru tu nuau in Benadette cu a hnihsan ih a mah thawn rosary cam dingah a rak sawm.\nCuihnu ni thum a rei hnuah Benadette cu lungkua ah a feh sal ih nunau nu cu a hmu sal. Nunau nu in niruk sung hi hmunah ra awla mitha lo sual nei mi pawl an lung an thlengthei nak dingah thlacam sak ding le Siangbawi pawl hnenah hi hmun ih biak inn sak dingah va simaw tiah a cah ta. Cuihnuah a kiangih tiva te ih hmuar a nei zet mi tidai in dingah a fial bet a si. Benadette cu ni 15 sung cui hmun ah a feh ih minung tam pi in an thlun nan ziang mangbangza khal an tong thei lo. Benadette in cui nunau nui hmin a suh tikah "Kei mah cu sual hram nei lo ih a sem mi Bawinu ka si" tiah a rak ti. Benadette cu a ti can khal a rak thei lo nan Siangbawipa a suh tikah a sim fiang sal. Kum 1866 ah Benadette cu Sister Convent pakhat ah a rak lut. Amah thawn a um tu a rual pi pawl in tangdor nak le teimak nak thawn a um tu Benadette cu an upat zet. Nikhat cu a rual pi pawl in Bawinu Maria a hmuh daan thu an suh tikah Bawinu in kei cu hmunphiah pakhat vekin i hman mi men vek ka si. Hmunphiah cu hmun an phiah theh ve le sangka dunglam ah an ret mi vek ka si tiah a rak sawn. Benadette cu 1879 kum 35 a kimah Rosary thla a cam laiah a nun nak a rak cem a si. 1980ah a thlan an zoh ih a ruangpi tla siat lo in a hmur khal a mah kel ten an hmu lai a si. 1933 Pope Pius XI nakin mithianghlim si nak a ngamhnget a si.\nTui ni tiangin Loudes khua piah cun nitin minung a thawngthawngin thlacam dingah an feh a si. Cuihmunih a feh tu minaa tam tak tla cu taksa dam nak an ngah. Bawinu Mariaih a cah ta mi tiva teih a suak mi tidai an in nak khal cun dam nak tam pi an hmu a si. Minaa dam lo leng thawn a feh mi pawl hrekkhat tla cu an lengtan ta in a tlung sal tu minung tam pi an um a si. Mithianghlim Benadette vekin nitin ten Rosary thlacam nak nei tlang uh si. Hi thla kan cam nakin thlasuah tampi in ngah sak ding a si. Cuihmunah thleng in thlacam thei lo hman sehla Rosary thlacam dingah a cah ta bangin kan cam ve a siah cun thlasuah tampi kan ngah ding a si.


Kan pupa cahnak salurop kan thansonak ah sawmso uh - Chinland Today Media\nMarch 14, 2009 6:54 pm·1 comment\nBy : Rev. Thang Tin Sum\nThu ka ruat rero ih, Laimi pawl hi kan pupa san in tui mino san tiang, kan duhmi kan tumtahmi hi tuahthei lomi kan nei tuklo, ka ti le ka sual lemlo men ding ka ti. Kanmah tawkten,thil ti thei zet, cahnak a neimi, miphun pakhat cu kan sive .\nKan pupa san, hlanlai deuhah cun, an cahnak, an thilti theinak cu, sakah, conlam le buan thiam tivekin an rak tah. Taksa lam cahnak, thazaang cahnak khal an rak uar ngaingai.\nBuan thiam micak pawl cu, tulai san ih Karate le Boxing thiam tluk in an uar ve. Buan cakbik an si le, “Buan Thio” ti tlan fapa hmin an sak. Buanthio ti cu buanah a cak bik tinak a si. Buan champion tinak a si.\nZialpi tum zetzet a pu theitu, lungto tumzet a hril theitu, an sawk theitu, a deng theitu pawl tla an upat zet. An cahdan mipi in an rel hiaihiai ttheu. Hlawn Dawh Thang thuanthu khalah lungto den thu kan hmu thei.\nKan pupa sanah conlam le sakah cu an uar bikmi a si ka ti le ka sual lem lo ding. An cahnak bik an tahfung cu ” Salu” ah a tthum aw bik a si ko.\nSalu thuhi hlanlai phunsang tlawng ka kai lai ih sin napin ka rak rel ttheu mi a si. Hla khal ka phuah ih cahram khal ka ngan dah. Cumi thu malten vun peh bet sal ka duh. Kum 1973, Tlauhmun khuaah tlawng saya a laangten ka rak ttuan.\nTlawngta pawl thawn kan tlan khawm tikah, mino pawl cu thu hnakin hla ih forhfial hi hmual a nei deuh ti ka hmu fiang. Cuiruangah hla a phunphun ka phuah ih mino pawl in an duh zet. Cuticun kaih hruaiawk tla a nuam ngaingai.”Salurop” timi hla tla ka phuah.\nCumi “Salurop” timi ka hla a suaknak thu malten rel sal ka duh. Tlauhmun khua hi ka pa hringtu ka pu Than Zam ( Tlau lal fapa nauta lam) suahnak khua a si. Tlauhmun khua hi ka pu tei khua a si ruangah inn tek tlan in ka tlang men. Tlau unau pawl khal in in nel zet. An mai khawmi vekin in ruat ve.\nNuam ka tizet. Kum 1973 hrawngah cun inn 70 lenglo lai an taang hrih. Lai inn sau riangriang pawl tla hmuh ding a um lai. Inn ih kip ka zoh tikah. Salurop a tam ngaingai. Salu phunphun ti cawk lo an tar.An bang cu salu in a khat thluh.\nAn lal tei inn tla cu Salurop a tam cuang. Sahrang phunphun lu siseh, sa hriva timi tlummuang, zawnglu siseh ramsa lu a khat thluh. Culawng si lo in, inn zuat tilva lu khal a tam ngaingai.\nNaacang, Secang lu ih sin, Voklu tiang…. Salu phunphun an tarmi hi siar cawk ding a si lo. Khuahlan lai ka pu le pawl, Tlau inn 300 khua an timi ah ziang tivek in an rak tlangleng ih, ziangtlukin an rak nuam ding ti pawl ka mitthlam ah ka suai thei. An zu in le an sa ei, an com le lam pawl, ziang tluk in an rak nuam ti pawl ka ruat sal. Tulai mino san ih night clup timi cu a nepte ding ka ti.\nKan pupa pawl an rak nuam sawn men thei. Cuiruangah si maw tlawng tla an rak kai duhlo ti pawl thuhla a phunphun ka ruat ciamco.\nTlauhmun khua ih Salurop pawl liangluang hi kan pupa pawl ih nundan langter tu an si. Ziangtin Salurop hizat an ngah thei? Zo hrangah ti pawl ruat lo in ka um thei nawn lo.,, Aw.. kan pupa pawl ih an cahnak..tahfung cu..himi salurop pawl a si hi teh maw ka ti. Cuiruangah Kum 1973 ah, hitin hla ka phuah famteh( panlomaw).\n1, Khuahlan kan pipu san vun ruat hman\nConlam ding le sa kah ding an tumtah.\nCuileng tumtah saang um lo.\nIn rohtak an fahniang Salurop.\nCh; Aw! Fahniang napai ro cu zoh hnik.\nNan bang hlumtu lurop phuntling\nZohsal hnik, ttha na ti maw?\nNa hrangah ttha hnem lo ” Salurop”\n2. Kan pipu conlam Sakah duhah\nSurhan ti lo in an tuan ram an tawi.\nAn ngahsuak an tumtahmi\nIn rohtak, an fahniang “Salurop”.\n3. Santhar mino ziang tumtah na nei.\nTesinfa tiang ro ttha ding ziang na tum.\nNa ngah suak hlanlo zuam aw\nTesinfa tiang ro ttha roh ding in.\nHimi hla hi kum 1974 hrawng ah laican BBS Radio ah ka rak sak dah.Culai san Radio ngaitu lai khawte lam pawl cun an duh zet. Khawte lam ka tlawn le Salurop hla saktu maw na si kha in ti ttheu.Cuticun ka “Salurop” hla cu a mai san lai ah cun a mai tawkten a hmin a rak thang ve.\nVeikhat cu kan khua Bomba( Dokhar) ka tlung. Ka pa in Salurop ka phuahmi thuhla a rak thei ve.Ka parah a lung a kim tuk lo. Hitin i salh.\n” Thang Tin Sum ra hnik. Thu ka lo sut ding. Ziang ruangah Salurop timi hla na phuah. Salurop lawng maw ka lo roh.Fimthiamnak le thildang tampi tla ka lo roh na thei lo maw? ” i ti. Ka pa a lung a awi lo ti ka thei. Hitin ka let lohli.\nKa pa, “Nang cu na tivek in Salurop lawng i roh lo. Thildang tampi le fimthiamnak tla i roh ngai. Asinan, kan lai pacang tampi zoh aw la, an fate nangmah vekih rohlo tampi an um. Salurop lawng an roh. Cui pawl ka ti duh sannak a si. Nang ka lo phuah hnawhsanmi a si lo” ka ti.\nKa pa cu ka ttong a theih cun a lung a kim sal ih keikhal ka thaw a suak vuarvi. Ziangah ti le pa le lungawi ter lo hi ka ttih zet mi a si. Phun 14 cu ka ong zo nan, phun 4 hman a ong lomi ka pa si khal sehla ka u pat zet thotho.\nKeimah hnakin fimthiamnak tampi a nei mi a si ti ka thei. (Hi zawnah hminsin malte ngan bet ka duh hrih. Salurop ka phuahmi hi, kum reipi hnu ah ka ruat sal. Kum 1990 hnu lam ah cun, Salurop tla man tampi a nei sal ti ka thei. Asinan vansiatnak ah, kan inn ih kan Salurop, ka pai kahmi zukneng kikawng tthattha pawl le a dang pawl cu, sumdawng hrekkhat pawl in ka nu, nuhmei an rak dil ih, siangzetin a rak pek thluh.\nK 1000 lai an rak tthen ih ka nu cu a lung a awi zet sapbei. Sumdawng pawl hnenah,”Ka fapa Thang Tin Sum in Salurop a duh lopi” a ti , ti a si. .. Hi thu lehhnu ih ka theih tikah ka nu cu ka mawh thluk ngam lamlam lo.\nKeimai sual a si tin ka ruat. Salurop in man a nei sal timi kha, kan khua ih ka nu ka than nawn lo. Kan khua ka hung thlen sal tikah cun, kan inn ih Salurop cu a cem thluh zo.Ka ttapsur. Ziang ti ttha. Tuhi a veihnihnak kan Salurop kan hlawnnak a si. A veikhatnak cu ka pa Pathian a awi pekah a si.\nKan inn ih ka pu san ih sin an rak thah mi le an rak kahmi Salu tam nawn cu, a hnai hnok aw kan ti ih, Bawmrang tum zetzet in kan than ih, Consam va kan timi ah kan thlak thluh men. Tu ka vun ruat sal ih pamphai ka ti nasa.\nKa pai Khaungcawinak an Secang pi lu tla cu a mawi tuk. A kii tthatdaan tla cu a bawng riairiai. A vam helhel. A mawi dan ka mitthlam ah a cuang lai. Khavek Secang ki tulai sanah hmuh ding a um nawn lo. Tulai san mino pawlin ka Salurop hla modernize an tuah lala ih, poi ka ti sinsin.\nSalurop ..Phui… titla a tel ih, cu lawmam ka ti. Ka phuah duhsannak cu hiti lawmam cu a si lo ti khal casiartu pawl ka lo thei ter duh sal.Kan dunglai ah Salurop hla thawn pehaw in lungkim lemlo tupa in Mekezin pakhat ah cahram a rak ngan dah. Bualnel a sit a maw ka fiang nawn lo. Cu asi ih himi ka cahram in ka hla phuah duhsannak pawl tla ka sim fiang sal tinak a si hi.)\nA pakhatnak ih ka hla phuah mi cu, kan pupa pawl ih an tumtahnak a si mi conlam le sakah ka langter. Himi cu an cahnak, an thil ti theinak, an tthansonak timi pawl tahfung a si bik. Kan pupa pawl khal tumtahnak fumfezet neitu an si ti ka langter. A pahnihnak ih ka hla phuahmi a tican ngaingai nan zoh a si le, kan pupa pawl ih an tai rialnak, an zuamnak, an raltthatnak pawl hi mino hrekkhat in kan tluk hrimhrim lo ti kan hmu ding. Sahrang kah le Conlam hi thil olte a si lo.\nNasa zet ih an zuam a ttul. Raltthatzet tla a ttul. A sur ti lo a han ti lo ih an zuam, tai an rial a ttul. Hmunkhatten sakhan nam tlang, ttanrual tla a thupi zet. Con lam thei dingin milaw, hna ttuan zet si sit la a ttul. Mize pawl in cong an lam thei lo. Cui an zuamnak an lawtnak le an raltthatnak cu mino pawl in kan cawn hrimhrim dingih ka duhmi a si. Cucu ka hla finghnihnak ih ka phuah duh sannak a si.\nCutluk an zuamih an ngahsuakmi Salurop, cu mino kan hrangah pum cawmtlak ro ttha ngaingai cu a si lem lo ticu tampi kan rel sal duh nawn lo ding. Asinan, ka sim zo vekin tulai sanah cun Salu khal man a nei zetve ko. Ttha hnem lo law mam cu a si lo.. !973 ih ka phuahmi Salurop cu tuisan ah cun a kaih tuk lem lo men ding. Ziangah ti le kan sanah cun Salurop pawl in man tampi a nei zo.\nA pathumnak kan zoh sal a si le, santhar mino pawl in ziang kan tumtah le a ttha ding timi ruahnak ka suah. Ziang vek kan tumtah khal a si le tesinfa tiang ro ttha siseh. Hman tlak, pum cawmnak tlak si seh ka tinak a si. Kan ram le kan san ih zir in, kan tumtah dingmi cu a bang aw cio lo ding.\nZiang khal a si le, kan tesinfa tiang hman thha, pumcawmawknak ttha, kumkhawdaih zumnak, nunnak a si ding a thupi. Leitlun thansonak ah thuhla ttha, cawntlak kan suah thei lo khal le Pathian zum feknak lam, rinumnak lam, dingfelnak lam tal ah cun taimak suah cio u si. Kan fesinfa tiang, kumkhawdaih nunnak, Pathian uknak ro, rottha hnem roh ding zuam cio u si.\nKan pupa pawl ih an conlam le an sakah ih an liam kuan mi pawl tangka in ziangzat a cem timi hi ka rak ttuat dah lem lo. Tuhrawng cu himi theih duhnak thinlung ka nei ciamco. Kan dung November thla kum 2008 ah Kalemyo kiang Minhla ( Tithim) timi khua ka tlawng. Pu Hai Sam ( Kum 80 luan) Khawlung ih rung vaimi, thawn kan tong aw ngelcel ih ka lung a awi zet.\nKan pupa pawl an conlam thu a sangsang in in sim vivo. Sarual talh, Thlailam, Sethum thah, Sehra thah le Khuangcawi thuhla pawl tla i sim. Cu lawng si lo in conlam fatete a karlak ih kan neih mi khal a um lai. Fangza aih, bupherphah le Calhau tivek tla tampi a um lai. Himi conlamnak pawl ah, ttilva ziangzat ciar an that? Zu bel ziat? Niziat sung an in? Minung ziangzat rawl an do ti pawl tla in sim thluh. Thlailam can ah cun, ni 3 sung zu an in ih Khuangcawi ah cun ni 7 sung an in an ei khawm. Conlam ttheh thluh hnu ah tualphiah cu a um thluh.\nVok an that lala. Mipakhat in thlailam in khuang a cawi tiang a liamkuam mi, tilva siseh, ei le in zu pawl siseh tangka in ziangzat a cem ti kan ttuat tikah tulai pohzi in a malbik K 10,000,000/-ting zakhat hrawng cu a tlangpi thu in a cem ti a si. A mal lam men thei.. Kan lairam kan zohtik ah khua ih kip ah a conglam lo mi khua an um lo. Inn ih kip in Sethum cu an that thluh.\nSehra tthat khal an tam zet. Sehra thah tiang cu a mal bik tangka ting 60 tluk an cem. Sethum that tiang cu ting 50 hrawng. An sa aihnak ih an cem mi liangluang kan rel hrih lo. Kan pupa san ih an cemmi hi ttuat hnik uh. Siar cawk ding a si lo. An thil ti theidan. An liamkuan thei dan. Dollar khal in a tam zet ding ka zum. Kan pupa pawl hi menmen an si lo. An lian ancak, thil an ti thei ngaingai a si.\nHimi an liamkuan mi pawl hi zo hnen hman ah bawmnak an dilmi a si lo. An mah te liolio zuamnak in an ngah suak thluhmi a si. Kan pupa pawl in midang bawmnak lak hi an nautat. An duh lo. Keimah te ka tuah theive tihi an uar awknak bik a si. Midang ih pekcop an duh lem lo. ( Mifarah zet pawl kan timi hman in kutdawh an khawng dah lo. An nautat. Cuvek kutdawh khawm cu annau tat bikmi a si.)\nLaimi thil ti theizet kan sinak hi, mirang uk hnu, kan pa le pawlsan, cozah hnattuan phunphun sung khalah kan hmu thei. Ahleice in kan pa le ralkap san ah cun ( Mirang uk sung le, kan Kawlram zalennak a ngah pekte hrawng le hnulam deuh) an cahnak, an ral tthatnak, mi humhim theitu an sinak pawl fiangten kan hmu thei. Mirang tuah, Rifle meithal, kan lai pacang ralttha, meithal kap thiamzet, sakap tthang pawl kut ih an hman veten cun, zohman in an tuar nawn lo a si kha. Mi nehtu ah an cang thluh riai aw. Nunglai rori ih, Aungsan thuriza ngah thei Thai Sawn tla kan neih kha.\nA thuhla tampi kan theicio zo ih ka rel duh nawn lo ding. Mirang zuknung (Biscope) ih Rambu an titeh ziang ce. Lai Rambu a si veko lo maw. Kan Lai ralkap raltthatnak le an thil ti theidan pawl hi porhtlak, uar tlak ngaingai an si. Mirang ralkap pawl hman ih salam an pekmi, Col. Hrang Thio ih nunnak pawl kan zoh tik khalah kan laimi hi mi menmen kan si lo ti a lang.\nHivek ngan ding mihminthang langsar tampi kan nei lai. Civil lam hna ttuan khal ah tampi an um hrih nan, tuittum cu hivial si hrih mei seh. Kan Kawlram pumpi huap ( National level) in Laimi pawl hi theihtlak kan rak sidah timi ka vun phorh salnak men a si.\nLaimi Khristian kan can hnu khalah zohtthim ding tampi kan hmu thei. A tlangpi thu in thlarau hlo kaih ding an pum rak pekawk dan hi a mak ve ngaingai. Thlarau hlo kaih dingthu thawn peh aw in kan pupa Khristian a cang hmasa pawl ih an pumpekawk dan, an tuarnak pawl zoh sehla tulai santhar khristian pawlin kan bang riai lo.\nTulai san hruaitu pawl cu an tuhciami thlairawl pawl kilkhawitu fang lawng kan si. Cumi thlairawn pawl hman himten kan fingkhawi thei tuk nawn lo hmang. Himi zawn cu tuittum ah tampi ngan ka tum hrih lo. Khristian kan si hnu ah Pathian hminin tilva ziangzat hrawng kan that timi lawng tarlang ka duh.\nKhrihfa kan si hnu khal ah kan nunphung, kan salurop thinlung cu kan sawmso vivo ko tin ka ruat. Sathah thinlung put kan neihmi hi a hlo cuang lo. Cuiruangah Khristian kan si hnu khalah, Sia, Caw, Vok olten kan that thei mei. Phurrit zetin kan ruat dah lo.Tilva thah hi kan nunphung ih rak um cia mi a si ruangah, mirang pawl hman ih tuah dahlo mi, Pathian cawimawinak puai phunphun tilva in kan tuah.\nKan tilva, rannung zuatmi sumhnam pawl Pathian cawimawinak, lungawi thusimnak ih kan thah mi hi a mal ve lo. Khawlung khua pu Buan Ir cu a mah bulpak in Pathian cawimawinak, lungawi thusimnak, vei 30 a tuah ti a si.\nVok le sia a thah theimi a tam ngaingai tinak a si. Kan nauhak lai ah hin, Lushai ram ih zawnbawm an timi hi kan khawkiangkap pawl khal in an zawn ve nasa. Thukam Hlun kan Bible ih Thukam kuang an zawnmi an cawng ve an ti. Cumi zawnbawm timi cu inn ih kip ah an luhpi. An luhpinak inn tekte cu an lung a awi tukih, Pathian hnen ah lung awi thu an sim.\nInn ih kip cumi zawnbawm a luhnak pohpoh ah Vok a si lo le, Caw, a si lo le Sia a that lo mi an um lo. Bulpak Pathian hnen lungawi thusim lawng si lo in, Khawmpi ( Civui) Jubilee, Khrismas, Kumthar.. tin a phunphun peknak kan nei hrih. Khawmpi, Civui kan tuah tikah inn ih kip in mikhual kan dar. Tilva phunphun kan that. Pathian hmin in ttan kan la cio.\nNuhmei farah te kan ti mi khal in mikhual neihlo, khawm dar ve lo an duh lo. Vok an thah thei lo hman ah sacuai an lei ve. Cuvek thiamthiam in Jubillee khal kan tuah thei. Midang bawmnak zo hman kan ring dah lo. Pathian hrangah kan ti ih kan mah te kan liamkuan mi lawnglawng an si. Khrismas le kumthar khalah ticawk lo rannung kan that thei. Rawl einak puai kan tuah.\nLaimi Khristian pawl ih Khrismas can kan thah mi tilva hi a mal riai lo. Kum 2008 Khrismas ttum ih kan kawhhran cemmi tangka tla cu ting 30 lenglo a si. Laimi kawhhran zate cemmi hi tuat seh la a tam ngaingai ding ka zum.\nKhual upa, khuallian, pawl kan khua cio an thlen tik khalah, Vok, Sia, Caw tivek thah cu kan hrangah a har tuk lemlo. Laimi Khristian pawlin Khawm veiziat kan dar, Jubilee veiziat kan tuah? Kumthar, Khrismas ah siseh, bulpak in siseh, Pathian hnen lung awi thusimnak ah siseh, ziang tluk tilva kan that ticu tangka in tuat cawk ding a si ve lo. Laimi pawl in siang zetin Tilva phunphun kan that ih Pathian kan thangtthat thei mi hi, kan pupa pawl nunphung thawn kan pehzawm vivo a si ka ti le ka sual lemlo men ding.\nKan pupa nunphung a si mi kan con le kan lam, kan sunthah hmuahhmuah hi kan thisen sungah a ciah aw zo ka ti zo kha. Cuiruangah miphun dang hnak in tilva tampi kan thah theinak a si. Miphun dang tampi in con le lam an nei velo. Mirang pawl tla cu an nei lo lawlaw. Kan nunphung ih umcia sunthah thinlung put le Pathian hrang ih peknak, thawinak tuah timi kan kom khawm ruangah phundang zetin kan cangvai theinak a si tin ka ruat.\nPhundang in ka sim a si le, Pathian thangtthatnak ah kan nunphung Salurop thinlung kan sawmso vivo tinak a si.\nLaimi thil ti thei kan si zia tui kan san khal ah fiangten kan hmu thei. Midang pawl in ramdang fehhi ziang tluk ih in kham khal le kan feh thei thotho. MBC hruaitu upa pakhat in hitin a sim dah. Laimi pawl cu sangka kan phih sak khal le a dunglam an boh thotho a ti. Asi rori.\nKham theih ding rual kan si lo. Kan feh rero ko. Ramdang fehding ah zo in tangka in kuan sak. A tam sawn cu kan mah te kan kuan cio mi a si. Kawlram ih sin ramdang fehnak ah ziangzat cio kan cem? Kan cemmi hi kawmkhawm thluh veseh la a tam ngaingai. A tlangpi thu in ka sim duhmi cu, Laimi pawl hi, kan pupa san in tutiang kan tumtahmi ngah suak dingah thil ti thei miphun cu kan si ve ko. Laimi zianghman kan si lo tin tha nau ding kan si lo.\nHitluk Laimi pawl in kan pupa san in tui kan san tiang kan sunthah mi kan tilva liangluang le kan cemmi tangka hi tulai pohzi in tuat seh la ziang zat hrawng a si ding? Dollar khal in a mal hrimhrim lo ding. Himi paisa liangluang hi tulai tthasonak kan timi ah thleng sal thluh thei seh la, kan laitlang hi a tthangso zetmi ram pakhat a si ko lo ding maw?\nMidang bawmnak ttul lo in tthansonak phunphun kan tuah thei ve ko lo ding maw? Khua ih kip mawtaw zin a thleng thei ve ding ka zum. Electric thawn hna kan ttuan vutvo thei ve ding. Kan mino pawlihfimnak an thluak thawn kom khawm sinsin sehla, a thangsomi ram pawl kan bang zik ve ko lo ding maw ka ti.\nKan pupa conlam le sakah hnak ih a ttha deuh tumtahnak cu ziang a si pei? Laitlang lam kan dinhmun thawi milaw dingin a thuailam ih tthansonak phunphun tla tuah dingin tumtahnak kan ret thei ko.\n– Kumkhua lo ( Organic permanent farming) tuah ding.\n– Ta-ba-wah dawm phunphun tuahin, thil cin ding. Chemical hman lo ding.\n– Sabit, Lingmaw, Coffee, lakphak kung tivek a phunphun cin ding.\n– Hmekphek, mipe, motol, khasuan tivek.. man neimi cin ding.\n– Khua ih kip ah Mawtaw cycle lam cek ding, ( Jeep road kan ti thei lo hman ah)\n– Khua ih kip ah electric tuah ding. Khawkhat le khawkhat biakawk theinak tuah thluh ding.\n– Khuakip ah Home Industry, electric tha thawn tuah ih computer chip a si lo le tulai santhar ttulmi electronic phunphun IT san thawi mil aw in tuah ding..\n– Leitlun huapin kan thil suak zuar thei tum ve ding.\n– Kan ram in Leitlun company hmin thangthang peh zom thluh ve ding.\n( Ramdang visa dil ttul nawn loten, kan tisop le buber hrawpphah men in leitlun pumpi IT san thawn milhin kan peh theican a um leh ve ko ding. Zumnak tumpi ka nei. Ziang ah ti le Laimi pawlhi thiamnak neimi kan si ve. Ziang hman ca a zirve lo mi Lailam pacang hrekkhat hmanin meithlal tuah an thiamzet ti kan thei cio. Culawng si lo in kan mino zirsang tuk a neive lomi hrekkhat pawl tla Electronic cet phunphun tuah thiam kan um ve thlang. Thutthimnak ah; Than Mawi ( Venven pa).Cumi ka ruattikah, leitlun hmunkip ih zirnak a neitu kan Lai (Chin) mino pawlin ziangah saw leitlun IT sanman thil kan tuah thiam velo ding ka ti famteh.)\nKhawte tthansonak thu thawn peh aw in ruat tlang hrih u si. Bomba khua unau pawl thawn sumpai ngah dan ding kan thu rel khawmmi kan tumtahmi hi lo hlawm ve ka duh.Cawn tlak a um pang le nan khua ciar ah rak forhfial ve hram uh.\nKan Bible sirhsan.: Mate 25:40\nBawi Jesuh in Mate bung 25 sungah kan taksa tthansonak thupi zetin a tar lang.\n– Tidai thu, ei-in thu, hnipuan hruh thu, damlo thu, mikhual tuamhlawm ding thu, thawngtla thu ..ti pawl a rel. Taksa lam ttulnak hlir a si.\nKumkhawdaih lo ( permanent farming) neihih pilher nawn lo ding.\nKan tuan dingmi.\n1.Mithiam pawl ih ruahnak pek vekin, a ttulzat tidawng (pipe) lei tahrat in peng 2 lenglo a hlatnak, Hnahkhar va tidai kan la ding ih.sumpai ngah theinak thingthei le hanghnah hnagrah phunphun kan cing ding.\n( Kan Falam peng sung ih a thangsobik hmun pakhat a si mi, Thangpawl area kan zoh tthim.)\n3.Mai eiding ah vainim, sangvut le lairawl phunphun tla toruah hngak ttul nawn lo in hnahkhar va tidai ringih cin men ding a si thlang.\n4.Kan thilsuak phurh olnak ah, Mawtaw Cycle zin kan cek ding.\n5.Electric kan tuah ding.\nZiangtin paisa kan thawh ding?\nJubilee le khawm dar vek in timlamnak kum 3 sung tuah kan tum.\nKhawmdar le Jubilee ih Vok le Sia kan thawh cio vek in,\nBomba khawsung le hmundang um khawpi, tufa pawl hnen in;\nSia ( 30), Vok 30 lenglo kum 3 sungah suah thei ding in Pathian hnenah thukamnak kan nei. (Tangka in kan tuat a si le ting 200 hrawng a si.)\nHminsin; MBC, MCC le hmundang in bawmnak lak kan tum hrih lo. Bomba sungkhat pawl hnen lawng in sumpai khawn khawm kan tum.\nA thathnemnak ding;\nKan lopil a tanglai mi pil 8 kan vat nawn lo ding.\nTilva tampi kan zuat thei thlang ding.\nKan ram a mawk ding ih, leitlun ecology lam buainak bawmtu kan cang ve ding.\nSumpai kan khawl khawm sal dingih midang tla sawmdawl thei kan zuam vivo leh ding. Mission hna tampi kan ttuan thei ding. Cuticun, kan pupa pawl bangin kanmah te kan nung thei ve tin pacan kan cuh thei ve ding.\nKa sim zo bang in, kan pupa san conlamnak ih tilva phunphun an liam theimi le Khrihfa san ih Jubilee, Civui, Khrismas le cawimawinak phunphun ih kan pek theidan pawl hi phun dangten kan sawmso thei a si ah cun, santhar tthansonak phunphun kan tuah ve ding tin ka zum.\nJubilee le khawmdar vekin, kum 5, kum 3, kum 1 tivek in timlam nak nei sehla, Vok, Sia, Caw zuat tahrat in paisa kan hawl thei ko lo ding maw? ( A lakih a sa ei thluh men dingah si lo seh la. Jubilee, Civui, Khrismas tuah nawn lo ding ka timi a si lo.)\nCu a si lo le, sumpai ngaingai khal kan bur thei ko.\nTufang ramleng um kan nau le pawl ih Nargis, mautam, Electric, Tidai laknak, Inn kang, Falam siizung Foundation fund tivek ih a phunphun hrangah an bur khawm mi hin ka tha i tho ter zet. Hivek tanrualnak hi peh zawm vivo hrih ding kan si. Thansonak phunphun tuan khawmnak khalah tu hnak ih tam deuhin paisa bur khawm cio hram uh. A malbik tangka billion khat tal bur khawm thei seh la a ttha.. Kan pupa pawl conlamnak ih an cem mi hi, billion tampi a si ding. Thil ti thei phun kan si zia a tlunih tampi ka ngan zo kha. A tamtuk ti pang hlah uh. Kan pupa pawlih Rinumnak timi, Vapual zuk a si lo le, kan Khristian pawl ih dingfelnak ( justice) timi kan sawmso thei cun, tthansonak phunphun kan timi pawl khal hlawh tling ko in kan tuan suak thei ding a si.\n– Kan pupa pawl vekin tumtahnak felzet nei u si.\n– An zuamnak, an taimaknak, an raltthatnak sawmso vivo u si.\n– An tan rualnak(sakham namvek), an rinumnak, khal sawmso vivo u si.\n– Kan Khristian pipu pawlih pumpek nun, dingfelnak, siannak khal sawmso vivo u si.\nKan pupa pawlih cahnak Salurop cu tulai IT timi san thansonak thawn mil aw ding in sawmso vivo ih Pathian cahnak ah hram kan bun thei sinsin le kan hlawhtling tengteng ding a si.\nCuticun kan ramah A uknak thleng hram seh.\nKAN CALAI KA HMUH DAAN LE KA TUANVO\non March 15, 2009 at 6:02 pm\nHimi saya Thang Tin Sum,, ih ca nganmi kasiarsuak miih kahmuh suak ve mi le kauarnak pawl cu,\nkan falam peng siseh, pengdang tlangdang khalin siseh, Laica nganmi kahmuh\nmi lak ah, Mirang cafang telh lemlo in Laica fangkom hmangin tlamtlingten a ngansuak mihi ka uar ih ka upat,( akulh aw sungih mirangih simfiang tumtuk pawl khi kan Laica tlamtling/famkim terlo tu an si tiah karuat)\nAn khawsung hrangih an tumtah mi vek hin, kan mah le khua/tlang ciar hrangah tumtahnak kanneih ciau asi ah cun, Falam peng tthansoh nak hrangah tiih cangan rero ih aukio rero hnak cun an hmuitin a fuh sawn.\nKhua pakhat a tthansoh nak dingah khuasungsuak mi in ttuan vo kannei, Falam khawsung a tthanson nak dingah Falam khuasung um mi in ttuanvo an nei ve ih, Falam pengpi a tthansoh nak dingah Falam peng mi lesa,, kan zate ih ttuanvo asi timi kan hmuh thiamciau a mamawh.\nKhuahlan kan pipu pawlhi,, an minehnak ding le an hminthannak ding hrangih an zuamawknak pawl hi a tu tthangthar pawl in kan cawntlak asi tiah karuat. An Khuangcawi ni khua le Puai ni can pawl ih an sunlawih awk thiamdan pawl le an bawnbawiawk thiam dan pawlhi fak le lawmtlak an si. Kan cawn ding asi.\nInn tawhhrenh nak mumal nei lo ih, an rin umnak le felnak sawn in thil ziangkim a fingkhawisawn mi pawl khal kan cawn tlak asi. Hna pakhat an ttuantlang tik ah taima bik si an cuhawk mi khal kan cawn ding asi.


Obituary for Aung Kyaw Moe | Aikens Funeral Home\nAugust 16, 1989 ~ May 18, 2018 (age 28)\nMr. Aung Kyaw Moe @ Habakkuk thuanthu tawi Kan nau Aung Kyaw Moe @ Habakkuk hi 2013 kum ah US a thleng. Charlot, Tennessee, le Kentucky ah a um hnu ah Florida, Napal ah 2017 kum September ah a rung thleng. Cutin Chin Community Church of Tampa ah March 8, 2018 ah member a si. Amah hi rualpi hnen Sushi hnatuan bawm in lungawiten rualpi thawn an um tlang lai ah May 18, 2018, I:00 AM ah Motor Accident in a semsuahtu le a duhdawttu Pathian hnenah in cawlh san a si.\nA um pi, rualpi pawlih sim dan vek sile Habakkuk hi State leng ihsin ra thlengtu a rualpi hnen leng dingin May 17, 2018 9 PM hrawng ah a pok ti a si. Zan a tlungg nawn lo, zinglam khalah a thleng lo ih rual pi pawlin an zingzawi ciamco hnu ah May 18, zanlam lawngah Accident a ton thu theih a si. Habakkuk tongkam netabik a rualpi pawl ih an theihmi cu May 17 zan 11 PM hrawngah ka motor a siat ti a sim, cuihnu an biak rero khal le biak a theih nawn lo ti a si. Rualpi pawl cun ziang a cang ti theilo in reipi an zingzawi thu ah May ni 18 zinglam nazi 1 ah sizung ah a nunnak a cem ti theih a si.\nLungawi thu: Kan nau Hakbakkuk ih in taansannak tikah a nu le pa, a unau sungkhat zo an siti theih a rak si lo. Ramsung ramleng in than saktu le thinhar in cangvaitu le thlacamnak thawn rak bawmtu CCCT le BCC kawhhran hruaitu le member zate parah siseh hmunhla hmunnai um unau sungkhat zate hnenah lungawithu kan sim a si.


A Tha Tuk : Hakha I Palik Tuan pakhat Le Falam I Palik tuan Pahnih Cu Mipi lei ah an tang uar an um kho tuk hna – Onlinenungak\nA Tha Tuk : Hakha I Palik Tuan pakhat Le Falam I Palik tuan Pahnih Cu Mipi lei ah an tang uar an um kho tuk hna\nChin ramkulh Falam khawpi ih palik tuan Chinmi pahnih le Hakha ih palik tuan Chinmi pakhat cu mipi lamtang in zung an kai nawn lo ding thu an suah ih CDM an tuah. Falam palik zung in CDM tuah pahnih cu Sai Thang le Myo Tin an si. Sai Thang in mani ah palik zung kai nawn lo dingin CDM a rak thok ih Myo Tin in tuini ah palik zung kai nawn lo dingin CDM a tuah thok ve. Hakha ih palik tuan Salai Lal Biak Lawm khal tuini in CDM a tuah thu theih a si.\nCumi ah Sai Thang cun “Kei cu Chin ramkulh Falam palik zung ah Palik tuan Sai Thang ka si. Ralkap thuneihnak hnuaiah hna ka tuan peh thei nawn lo ih mipi lam tangin CDM tuah ka si. Palik ka sinak in ka bangfel tinak a silo ih mipi lam tangin a langten hna ka cawl hrihmi a si,” tiah a ti.\nMyo Tin cun “Kei cu Falam myone palik zung ah palik hnatuan Myo Tin ka si. Ralkap thuneihnak hnuaiah palik ka tuan peh thei lo ih mipi lam tangin CDM tuah ka si. Ka hna ihsin ka bang tinak a silo ih mipi ka dinpimi a si,” tiah a ti.\nSalai Lal Biak Lawm cun “Chin ramkulh Hakha khawpi ah palik tuan keimah Lal Biak Lawm cu March 2 in CDM ah ka tel ve. Tuvekin ka telnak san cu palik ka tuan paih nawn lo siloin ralkap kuthnuai ih palik tuan ka paih lo ruangah mipi lamtang in CDM tuah ka si. Ka hna in ka bang tinak a silo ih ka zung ka ngainat bangin tlunlam ziang siar lo khal ka silo. Party ih tel khal ka si lo ih dai ten CDM ah tel ve ka si,” tiah a ti.\nMyanmar ram khawpi Naypidaw ih palik 4 khal ralkap kuthnuai ah hnatuan peh paih loin CDM an tuah thu an phuang ve. Kalay peng Letpanchaung khua ih palik 7 khal mipi harsatnak petu si kan duh lo ti’n mipi lamah an tangsawn ih CDM an tuah thu an phuang ve a si.credit : vapualauaw


Kan ziam rero cu a si... - Chinland Today Media\nKan ziam rero cu a si…\nMarch 10, 2009 6:42 am·0 comments\nThingkung le pangpar pawl ih nun sung caan tawite khi na ruah sak dahve maw? Caan reilote sungah an par mawi le an hnah corhno pawl tla an uar leh mai theu khi! Kumkhua nung dingah an duh zet ve ding; asinan Sersiamtu Cung Pathian cun an hrang caan a ruat sak cia ih reilote sungah an ziam mai theu. Cubang in minung kan nunnak khal hi reilote sung vial a si.\nThingkung le hrampi pangpar pawl cu a enkawltu ih thate tidai a pek ih an umnak a sialsak ahcun caan reipi an dam thei nan minung dam sung caan cu sim theih a si lo, sekan khat te sungah khal ah mual kan liam mai. Thinkung khal a thanglian vivo a si ahcun a duhlo zet cing in ziam lam/thihlam a pan rero ti nak a si.\nCuvek thotho in ramsa khal an tum vivo ih an cak vivo rualrual in thih lam an pan vivo khi a rak si. Minung teh ziangha kan si ce…thih duh cu zohman kan um lo nan thi ding thotho cu kan si hi. Kan leitlun kan thlir a si le thil mak tampi a thleng zo. Kan Bible ih rak phuan ciami 666 khal a suak thlang.\nCaan a cem vukvi ding ka tinak a si lo, thiang a lawr vukvi ding ka ti lo asinan caan a kim rero ka ti nak sawn a si. Nu le pa sualnak a karh, u le nau hmuh thiam awklonak a karh, duhhamnak a karh, thinlung sia kan keng vivo, ram khat le ram khat an kap aw ding timi pawl a kim vivo…Thuthangtha ngai an huam lo vivo ding.\nZuamawknak le engtaiawknak a sang sinsin ding. Cui pawl cu a thleng rero ko. Tuizing thuthangca pakhat ka siarmi ka lo ruah ding. A thulu cu “More in US say have no religion” ti a si. Ka siar cu ka thin a phu dukdo cih so khaw. Ka ruatsal ih kan Chin mi kan upat zetmi Upa Nung Kam ih thiang a lawr ding ti a rak aupi nak a va rei nguarngo ve aw! ka ti.\nLeitlun khal a cem leh ding. A dam rei nawnlo ding ti cu a fiang. Kan dung kum 1990 ahkhan mi 8.2% in biaknak ka neilo, biaknak religion ka neilo an ti. Asinan kum 2001 ahcun 14.2% ah an kai ta riai. A tu ah mi ziangzat in Pathian a um lo an ti ding…an va tam zik ve.\nChinlandToday palai pakhat cun Bus par ah “Pathian a um lo” tin ca an tar zo a ti. Mani lala ah CT Palai pakhat in 666 a suak zo thu a ngan men lawng siloin youtub an ti maw kha, cumi ih zoh theih ding in a tuah. Zumnak hnget khoh zet kan neih cu a cu thlang a si. Kan duh le duh lo in kan ziam rero cu a si.


Rohingya Pawl Fa Pahnih Lawng Neih Siannak Suu Kyi In Dem - Chinland Today Media\nRohingya Pawl Fa Pahnih Lawng Neih Siannak Suu Kyi In Dem\nMay 28, 2013 3:40 am·0 comments\nKa ram ih hnam nauta tiih kawh mi Rohingya pawl parih fa pahnih lawng nei ding tiih dan an tuahsak mi cu Aung San Suu Kyi in minung covo bangran lonak a siih daan leng a si ti khal in a ti.\n1994 ih a rak tuahsak mi hi daan hi Rakhine ih um Rohingya Muslim sakhua thluntu pawl hrang lawng ah a siih, a tak ih hman ti cu a rak um lo. Tu nai ah Maung Daw le Bu Thi Daung ah hi daan hi hmanthok dingin thusuah a um. Ziangvek cekci ih tuah ding ti cu theihfiang a silo.\nHi daan an tuahnak san cu Rahingya Muslims an pung vivo ding tiih phan hluanak ruangah a si. Mi tamsawn Rohingya 800000 lenglo hi Rakhine ram ih hi khawpi pahnih an um tlang piih, buukthlam te ih um mi an si deuh thluh. Hi pawl hi kan ram mi ah rampi acozah cun a pom lo mi miphun pawl an si.\nHi miphun pawl hi United State cun kan ram nitlaknak thlanglam ih um miphun nauta leh hremtuar bik mi iphun an si ti khal in a hminsin hai mi an si. Kan ram acozah pi cun Bangladesh ihsin ra vai lutmi Bengali pawl an si tiin a hminsin hai ve thung.\nPi Suu Kyi Sunglawizet In Thailand Thleng


Osama Bin Laden In Somalia Ram President Duhlo - Chinland Today Media\nOsama Bin Laden In Somalia Ram President Duhlo\nMarch 20, 2009 7:46 pm·0 comments\nIsrael Ram Politics Din Hmun\nRelzo vekin Israel ram Parliament Seat 120 umnak Feb, 10th, 2009 ih an hrilawk nakcu tutiang Cozah thar a dingsuak thei hrihlo ih. Israel Prime Minister siding ih ruahmi Likud Party hruaitu Benjamin Natanyahu, cun President Shimon Peres cu tawngsalin a mai kaihhruai mi sungah Labour Party cu Cozah tuahnak ah an hminhman a tumthu asim. Israel ram danpi vek asile tuah hin Cozah thar dinsuak zoding an si nan Party dangdang kawmkhawm awih Cozah tuahding an si ruangah politics buainak tamzet a umih tutiang an tuahsuak thei hrihlo nak a si.\nBanjamin Natanyahu hin Labour Party pawl a tuanpi betih Cozah nak a tuahthei cuanglo asi len Kawisurut Party in Cozah tuah a tumve thungding ih cumi khalih a hlawhsam thotho asi ah cun hrilawk salhman a ttulsal dingih zum asi. Feb, 10th ih an hrilawk ah khan Kadima Party cu Likud Party hnakin Seat hmutam sawn asi nan Party tenau dangin Kadima Party hrauitu Tzipi Livni, hnakin Likud Party hruaitu Banjamin Natanyahu thlawptu an tamsawn ruangah Benjamin Natanyahu kha Cozah tuahtu dingih President Shimon Peres in a sawmnak asi.\nAl-Qaida hotupa Osama Bin Laden ih thusimmi Internet ih an tarlang miih a langdanah. Osama Bin Laden cun Somalia ramih Mosolman biaknak thluntu ralthuamkeng Champions Of Somalia an timi pawlhnenah Somalia ram President, Sharif Sheikh Ahmed, cu hlawnthla dingin a cah.\nOsama Bin Laden cun Somalia ram President cu Mosolman sakhua thinglung nei taktak lomi asi ruangah Arab ramdang President pawl vekin Mosolman biaknak dotu pawlhrangih mirin umzet an si ati.\nOsama Bin Laden cun Arab ram hruaitu pawlcu Israel thawi ttangtlangih Mosolman biaknak nekcep vivo tumah a puh. Bin Laden cun Palestinian ramthar dindingah Mosolman sakhua betu pawlcu ttangtlangih do awknak thianghlim thawi hmainawr vivo dingah a cahbet.\nPakistan Ralkap Leh Taleban Pawl Kap Aw\nPakistan TV News Channel pawlin an simnakah Pakistan ram Frontier Province, Lavi Kontal khua ih Pakistan ralkap Camp cu Taleban pawlin Missile in an kapih Pakistan ralkap pawlin an kaplet salve ih Minung 8 an thiih midang 30 lenglo in hriamhma an tuar tiah an tarlang.\nTaleban Tapung pawlhin himi khua ih hlei ah Traibal pawlih umnak hmun Landi Kotal Bazar, Khoga Khel leh Gagral pawlkhal Missile in an kapbet ih Pakistan ralkap pawlkhal in nasa zetin an kapve ih tukhal ah an kapaw rero lai tiah an sim.\nCIA Hotupa India Tlawng\nUnited State ih Central Intelligence Agency (CIA) Director Leon Panetta cu India ram tlawngin tihni sunah New Delhi khawpi a thlengih. India ram Home Minister\nP Chidambaram thawn an kawmaw cih ih Tapung le misual pawl Do tlangdan ding leh Pakistan ram buainak thu pawl an reltlang ih theih asi. Hi hruaitu mipawimawh pahnih hin misual do nakah India leh US cu tangtlang vivo dingin leh lehhnu tiangkhal ah lamzin kausawn ih ttangtlang vivo dingin an reltlang.\n(CIA) hotupa hin Home Minister a tawnhnu ah Intelligence hotu Rajiv Mathur, National Security Adviser M K Narayanan leh RAW hotu K C Verma pawlkhal a kawmci ih.\nHimi pawimawh dangpawl thaw khalin Pakistan ram leh Afghanistan ramih misual pawl do tlang danding an reltlang. (CIA) hotupa Leon Panetta hin India ihsin Pakistan a pansal dingih. Pakistan ram hruaitu mi pawimawh pawl a kawmsal dingih an ramih misual pawl do cimit dandinga relpi dingah zum asi. Nikum Nov,26 ih misual pawlin Mumbai khawpi an siim hnuih sin US Intelligence hotu pawlhin India ramhi an tlawngrero ih Kandung December thla khalah khan National Intelligence Director John Michel McConnell cu India ah a tlawng zo ih. FBI hotu khalin tuithla tir ah khan a rak tlawngzo asi.\nNorth Korea In US Journalist Pahnih Kai\nSouth Korea TV leh Thuthangca pawlin an tarlang nakah Tuikar tlawngkai nihnih ni ah khan US Journalist nunau pahnih cu North Korea leh China ramri China ramsungih tacu North Korea ralkap pawlin China thawi an ramti Tumen tiva cu kaan in an vakaai tiah an sim. An kaih naksan hi hi Journalist nunau pahnih hin North Korea ramcu an siannak la hmaisa talo in an zuk ruangah a si tiah an simbet.\nTui dinhmunah US leh North Korea ram karlak cu a khingkuai tumzetih. North Korea in Rocket Satellite kahsuak a tummi cu US cun Missile kahsuak a tummi phenter tu ih hman a tum asi tiah nasa zetin a sawisel.Asinan North Korea cun himi Rocketb kahsuak a tummi cu vansang biakawknak ih hmandingmi asi tiah a simve.\nWorld Food Programme cun North Korea ih mipi rethei pawlcu a lakih tirawl pekttul mi minung Million 9 hrawng an um asi tiah asimin. Himi laiah North Korea cun a ramsungih mipi retheizet bawmnak petu US nimung pawlleh midang Group 5 laicu an ramih sim a dawisuak thluh ih. Journalist pahnih an kaihnak kiang ramri ah ralkap tamzet a retbet.\nUS State Department thupuangtu Robert Wood cun North Korea cu Missile kahsuak nakdingih Satellite kahsuak a tum ruangah a ramsungah ramdang mipawl umter a sinaglo asi ati.Himi laiah China President Hu Jin Tao cun North Korea cu Nuclear Programme ruangih buainak relfel tlangdingih Cabuai kiltlangsal dingin a sawm lehsalih.\nChina President Hu Jin Tao cun North Korea Prime Minister Kim Yong il cu an ram Nuclear buainak sosang vivo relkhawm dingih US, Japan, Russia, China, South Korea, leh an mah North Korea pawl tawmkhawm awknak ah tel tengteng dingin a sawmbet.\nUS Cozah In Nuclear Scientist A Q Khan Buaipi\nPakistan ramih Nuclear Scientist A Q Khan cu Nuclear ralthuam tuahdan thiamnak ram dangdang ih a rakzuar ruangah Pakistan Cozah in kum 5 sung thawng a rakthla hnuah kan dungthla ah khan a suahsal ih.\nHi A Q Khan an suahsal cu US Cozah cun a helhkam zetih zoh thlun ringring a tumthu khal a raksimzo. Cu mihnu ah US Intelligence pawlcun hi Nuclear Scientist A Q Khan hi Nuclear thiamnak ih a sumdawn nak a cemhrihlo tiah US Congress ah thuthlen salnak a neiih. Cu ruangah Congress Member pakhat Jane harmen cun A Q Khan hi Nuclear tuahnakih a sumdawnnak a cemhrihlo ruangah US Official pawlin hremnak tuah dingih a duhthu Congress cu a sim.\nHimi laiah US Vice Presideng hlun Dick Cheney cun Bush ih President laiah khan A Q Khan leh midang a thurualpi pawlkhal Nuclear ralthuam thiamnak ih an sumdawn nakcu rakti cemsak thluh asizo tiah CNN in an kawmnak ah asim.\nAsian House Homeland Security Intelligence, Information Sharing and Terrorism Rish Assessment Sub, Committee ih Chiarwoman Jane, cun Vice President hlun Dick Cheney ih thusim micu kazumlo rori asi ati. Jane, cun Ranking Member on The House Intelligence Committee kasi laiah Cozah thuruk ah A Q Khan ih sumdawn nak International Arms Bazar hi a tawplo asi tiah ka hmufiang asi ati.\nJane, cun A Q Khan ih thurualpi Iran, Libya, North Korea, leh Syria pawl hnenah Nuclear Technology hi an zuar tiah a simih. asnan Libya cun an dawr awknak hi a titawpzo tiah asimih Iran leh North Korea cu A Q Khan ih ruangah ram ttihnung an si lai tiah asim.\nIsrael president hrang thusuhnak (10)\nIsrael Cozah thar Dingsuak


September Ihsin Bank-ih Paisa lak / Draw Theih Bituk A Tam Deuh Thlang Ding – Thechinlandtoday\nSeptember Ihsin Bank-ih Paisa lak / Draw Theih Bituk A Tam Deuh Thlang Ding\nadmin August 31, 2021 Leave a Comment on September Ihsin Bank-ih Paisa lak / Draw Theih Bituk A Tam Deuh Thlang Ding\nSeptember Ihsin Bank-ih Paisa lak / Draw Theih Bituk A Tam Deuh Thlang Ding.\nBituk nei pawl Bank-ih paisa suah (draw) theu pawl cu September thla ih sin tunhakin laksuah a tam ding thu Central Bank, Vice Chairman U Win Taw cun a sim.\nSeptember thla ihsin tih danphung kan thlah vivo ding ih, a pung thawn umzia a nei vivo thlang ding. ATM-ih paisa an draw thei lo ruangah kan buai thluh ih. Kyats Ting 20, Kyats Ting 200 bak lak/draw thei lo ti vek pawl zalen takin paisa draw a si ding thu U Win Taw cun a sim.\nCosah thawn dawrawk cungcangah paisa lak/draw bituk a um ding ih, muangte tein hma ka la vivo ding ih. Mithenkhat cun Project an neih a zum um, Kyats Ting 200 lawng cun hnatuantu hlawh pek ding thawn harsatnak a um thei.\nHimi cungcangah hin case by case ihsin Government leh a kaihhnawih sector,construction tiangin Kyats Ting 200 lawng bituk nawn lovin case by case-ih bituk tam sawnin a sang sang ten huam vivo kan tum ding a i tiin a sim cih.\nFebruary ni 28 ihsin khan Central Bank cun paisa suah / draw ding pawl cun ATM ihsin ni khatah Kyats Ting 5, Bank-ah kar khat sungin mi pakhat hrang Kyats Ting 20, Company leh NOG hrang Kyats Ting 200 lawng suah / draw sian thu theih a si.\nUS ralkap nih an kaltak mi helicopter pawl cu Taliban nih an lak →\n← MINDAT MYO NEE IH CHIAT KHUA BAPTIST BIAK INN AH RALKAP MISUAL AN DUHDUH IN AN NUNG


MIMAR TAHSIN ERKAN YAT INSA, TUR. INS. VE PLASTIK SAN. TIC. LTD. STI.


Iran In Arab Ram Pawl A Hro - Chinland Today Media\nJanuary 18, 2012 7:35 pm·0 comments\nIran ram Cozah in Nuclear ralthuam tuah a tum ruangih US leh European Union ram pawlin hremnak pek an tum micu Iran Cozah cun thlawplo dingin Arab ram dangdang pawl a ngenih himi cingih US leh EU rampawlih duhdan an thlawp thotho a si le a sawhkhok mi an tuar ngam a ttul tiah Iran cun Arab rampawl a hro.\nRelzo vekin US leh EU ram pawlcun Iran hremnak dingah Iran Zineen (Oil) leisak nawnlo dingih ram dangdang pawl a ngenih US leh EU ram pawlhin ram dangdang thinlung an hmin theidingih a langruangah Iran ihsi Zineen Oil tamzet leisak theutu ram pawl khalin ram dangdang ihsin Zinnen Oil leinakding lamzindang an dap rero ih theih a si.\nIran ram ihsi Zineen leitambiktu hi China a siih, China Prime Minister, Wen Jiabao khalin Saudi Arabia, Lal King Abdullah ih hnenah Zineen Oil tamsawn leithei nak lamzin hawlpi dingin a sawmzoih, South Korea President, Lee Myung Bak khalin Omar leh United Emirates hruaitu pawl Zineen Oil tamsawn leinak lamzin hawlpi dingah a sawmzo.\nHiti vekih ram dangdang pawlin Iran ram ihsi Zineen Oil an lei nak titawp an tum ruangah OPEC ih Iran ram palai Mohammad -Ali Khatibi cun Arab ram pawlcu Zineen leinak ding thuah US leh EU rampawl duhdan thluntu ram pawlcun Iran in a rualpi tha ah a ruat nawnlo dingih lehhnu ih a ra thleng dingmi thuih a sawhkhok mi khal an tuar ngam ding a si a ti.\nIran Thu Lawrkhawm\nPu Thein Sein South Korea Tlawng Tum\nMERS Natsia Ruangah South Korea Ah Mi 2 Thi


US Rapper Cu Online Ih Live A Thlah Laiah A Lu Ah An Kap That – Meifar\nUS Rapper Cu Online Ih Live A Thlah Laiah A Lu Ah An Kap That\nJuly 13, 2021 admin Leitlun 0\nKum 21 mi Zerail Dijon Rivera cu tulai California rapper pakhat a si, July 8 sunah online milar Kapone thawn Instagram parah live thlah in an bia’aw. Milar veve an si ruangah zohtu khal an nei tam zet.\nZerail Dijon Rivera ih hmindang cu Indian Red Boy a si. Zerail cu California, Hawthorne lamzin kap ah dingin a motor sungah aum, cutin online parih an biakawk rero laiah zo ti theih loin naitakten a lu ah veithum an kap ih a thi.\nA thih hlan khalah “In bawm uh” tin a au, online mipi pawlin an rak hmu thluh ih an riahsiatnak thu pawl an tarlang. Ṭhenkhat in “A video hmaisa lamah cun a hnihsuak um tuk, a hlimum tuk. Asinan, cumi hnu reilote ahcun thaw khal ka thaw thei nawn lo” an ti.\nṬhenkhat in “An live thlah mi video ka rak zoh ngah cu ka siraw tuk, ka mitthlam ah a cuang ringring lai” titu khal an um. An video cu online par ihsin an hlonhlo zo, palik pawl an va thleng tikah cun arak thi zo ti a si.\nA kap thattu hi zo an si ti an thei hrih lo, amah that tumcia ih kap an si ding ti an zum. Mi ṭhenkhat zumdan ahcun, mithi zo rapper Nipsey Hussle a relsiat ruangah a si ding ti an zum. Nipsey Hussle cu 2019 kum ah zo ti theih loin an kap that, a kap thattu hi tuini tiang an zingzoi suak thei hrih lo. (#The Sun)\nMyanmar Ramsung Ih Thilthleng Riahsiat Umza\nCuba Ram Khal Myanmar Ram Vekin An Buai Thok


Ruahsannak - Chinland Today Media\nJuly 19, 2010 1:17 am·0 comments\nMaw Bawipa, ka ruahsannak cu Nangmah ah a um; Maw Bawipa, ka sentel lai ihsin Nangmah ka lo rinsan zo. – Saam 71:5\nHlanlai Jerusalem ihsin Jericho fehnak lamzin cu a fiakzet ih ttihnungza Judah nelrawn ramtthing khaam thukpi lakih fehmi lamzin a si. A hmin cu Wadi Kelt ti asinan a thimmi horkuam thuk a si thu David ih nganmi Saam 23 in a langter. Hih hmun hi ruahsannak biazai ttha phuahnak ding hrangah thapetu a si lemlo. Ram um daan a tthing reprep, zianghman um thei lonak le hmun hraapzet a si. Fifir damiah pawl siar lo midang pawl umnak ding ci a si lo.\nDavid in, “A thimmi thihnak horkuam sung zawh hman ningla maw Bawipa ka ttih lo ding,” tiih a ngan tikah thinphaannak le ttihnungza hmun ah a um ti a lang fiangter. Asinan a ttih lo. Pathian in thil ttha lo cu hlon sak in siatnak ihsin luatter dingah ruahsannak khal a nei lo. Pathian ih umpinak ruangah harnak sung khal ah ttih loin hnangam ih a um thu a rel sawn. Saam hlabu hmun dang khalah David in, “Bawipa cu ka ruahsannak a si,” a ti (Saam 71:5).\nMi tampi in ruahsannak kan nei an ti, asinan an ruahsannak cu Jesuh Khrih a si lawngah a hmunmi ruahsannak taktak a si thei ding. Ruahsannak cu cahnak, fimnak le duhnungza kiangkap dinhmun ihsin a ra lo, Bawipa hnen lawngin a ra. Van le leilung sersiamtu a si bangin Amah lawng in thu in tiamkam thei ih A thukammi vekin a kimter thei. – Julie Ackerman Link\nKan cahnak le kan ruahsannak cu Bawipa ah a um,\nAmai’ Ttongkam lawngah himnak kan ngah;\nTukforh harsatnak kan ton hmanah,\nAmai’ kilvennak sungah kan um ti kan thei. – D De Haan\nKhristian hrangah ruahsannak cu a taktak a si,\nZiangahtile a hrampi cu Khrih a si ruangah.


Justin Bieber le Selena Gomez An Duhdawt Sal Ding A Bang E! - Chinland Today Media\nJuly 7, 2013 12:00 pm·0 comments\nTulai mino tamsawn zikte ih buaipi mi Justin Bieber 19 le a fala hlun Selena Gomez thu hi an tharthawh sal. Kum hni lenglo duhaw tuk ih an um hnu ah kan dung kum December ah an duhawk nawnlo le duhdawtnak hri phang pakhat hman a um nawnlo thu an sim.\nAsinan, tulai an thuthar pawl zohsal tikah hmun khatte ah an um tlang thei sal ding a bang. Tui an zukih mitkharh dum veve le hmursen nawn ih an tar mi hi Justine Bieber ih rak tar mi a si. Justin Bieber cun tui an pahnih mitkharh thawn an um tlang lai hi a tar ih a hnuai ah “Mi’h thin kekkuai tertu” tiah a tar. Hitiih a tarlang ruangah Bieber cun Selena a ngai duahdo ti a lang.\nDaily Mail le thuthang dangdang pawl zoh tikah an duhaw sal ding a zum um nasa. Kan dung baihte ah Oslo ah Gomez concert a nei ih cunah Bieber in a thlun ih party khalah an feh tlang tiin an tarlang tam nasa. Tui July 4 khalah hmun khatte an an zuk aw sal le party an feh lai an rak zuk man tiah an sim bet.\nAsinan, Gomez ih rualpipawl cun Justine thawn an kawpaw sal ding an duh thei lo. Gomez ih rualpi zaten in Justine an hua zo ruangah an kawp awk asi ahcun Gomez hin rualpi tamzet a hloh phah ding. Asinan, Gomez cun supaw theiloin a kawp thotho dingah zum a si.


A Pasal Thi Zo Ih Lem A Tuah Ih Thlacamnak A Nei Ṭheu – Meifar\nA Pasal Thi Zo Ih Lem A Tuah Ih Thlacamnak A Nei Ṭheu\nAugust 16, 2021 admin Leitlun 0\nDuhdawtnak ngaingai cu a hloral thei lo timi cu Andhra Pradesh nunau pakhat in a pholang. India, Andhra Pradesh ih um innsang cawmtu pacang pakhat cu 2017 kum ah motor accident in a thi, a nupi fanau rual in an tuar na zet.\nA nupi Padmavathi in a pasal theihhngilh lonak dingah tin a hrangah temple a saksak ih a sungah a lem a ret. A pasal thi zo ih lem hmaisa ahcun thacamnak a nei ṭheu.\nCutin a tuah hnuah khuadang ih um pawl khalin a temple ah thlacamnak an ra nei ṭheu a ti. Cun a pasal thi zo hngilhlonak ah tin zarhte sun, zarhpi sun le thlabial sun (full moon) ah miharsa pawl hnenah rawlei ding a zem.\n2020 kum khalah Tamil Nadu pacang in a nupi thi zo ih lem a tuah ih a hnangam zet thu a rel. A nupi a thih hnu ni 30-nak ah a nupi vek ciahciah milem a tuah, Madurai in “Ka nupi in in thihsan pekte, asinan a lem ka zoh tinten kan pehtlaih aw ringring lai ti ka thei” a ti. (Ref: Indiatimes)\nFaphir An Neih Hnuah An Cawpi Khalin Faphir A Hring Ve


Kan Vawlei Khuacaan Hi A Khauzei Hmanh Ah Himnak A Um Lo i, Tih A Hei Nunning Khi Minung Pa 20 leng Ruak Hmuh Sinain Ruak Hmuh Lo Mi zong An Um Len Rih Tiah>>>>> – Onlinenungak\nKan Vawlei Khuacaan Hi A Khauzei Hmanh Ah Himnak A Um Lo i, Tih A Hei Nunning Khi Minung Pa 20 leng Ruak Hmuh Sinain Ruak Hmuh Lo Mi zong An Um Len Rih Tiah>>>>>\nBy chin tawi on July 4, 2021\nJapan Leimin Le Tilian Ah Mi 20 Lenglo An Hlo\nJuly 3 zan ih Japan ram leimin ruangah mi 20 lenglo an hlo ih ,runsuah hna nasa zetin tuan peh rero lai a si. Leimin cu ruahpi sur tam tuk ruangah tidai lian le lihong lian ruangah leimin a si ih ,leimin cun inn ,bike le mawtaw tivek silhmi a nei tam.\nTuartu bik cu Japan ram Atami khua a si ih leimin ruangah inn tawkfang nawn a siat ih mi 20 lenglo an hlo. Niruk zan in mihlo an hawlmi cu tuini zarhpi zing July 4 khalah felfai in thu an than thei hrih lo.\nJapan Prime Minister Yoshihide cun “Tuhrih ahcun leimin in inn ziangzat a siat , minung ziangzat ciah an hlo timi zingzoinak nasa zetin neih rero lai a si ih, Atami khawpi in a tuar bik. Mihlo pawl runsuak dingah runsuah hna cu nasa zetin tuan peh rero lai a si,” tiah a ti.\nTui thla thokin Japan ah ruah a cen zo ih ,ruah sur nasa tuk ruangah ,leimin le tilian um peh vivo thei in an tarlang. Hrekkhat leimin thei hmun le tilian thei dinhmun ih umpawl cu hmunhim ah thawn rero an si ih,mipi cu leimin thei le tilian um thei dinhmun ah ralring ten um dingah theihter an si.\nCrd: Vapual auaw