Мінскі тралейбус — Вікіпедыя\nМінскі тралейбус — від грамадскага транспарту ў горадзе Мінску. Адкрыццё тралейбуснага руху адбылося 19 верасня 1952 года. Зараз у Мінску пабудавана 2-я (на 2011 год) паводле велічыні тралейбусная сетка ў свеце, працягласць ліній — больш за 188 км, 62 маршруты, 4 тралейбусныя паркі, больш за 997 тралейбусаў, у тым ліку вытворчасці УП «Белкамунмаш» — 963 адзінкі, вытворчасці РУП «МАЗ» — 43 адзінкі. У 2009 годзе тралейбусамі было перавезена 26,4 % пасажыраў горада (трэці паказчык пасля аўтобусаў і метро).\n19 верасня 1952 года\nМТБ-82, ЗіУ-5, СВАРЗ-МТБЭС, СВАРЗ-УСГВ-57, ЮМЗ-Т, Кіеў-11, ЗіУ-682 і ўсе яго мадыфікацыі, ЗіУ-683, ЗіУ 6205 — знятыя з эксплуатацыі;\nАКСМ-221, АКСМ-321 / .02 / .04 /. 00D, АКСМ-333, АКСМ-42003А, МАЗ-203Т70 .\nМінскі тралейбус на Вікісховішчы\nСучасны стан тралейбуснай сеткі.\n1.2 СВАРЗ-ТБЭС-УСГВ-57, МТБЭС і ЗіУ-5\n1.3 ЗіУ-682, ЗіУ-683 і ТролЗа-6205\n1.4 1990-я: Кіеў-11 і ЮМЗ-Т1\n1.5 Тралейбусы беларускай зборкі\n1.5.1 Белкамунмаш 101\n1.5.2 Белкамунмаш 201 і Белкамунмаш 213\n1.5.3 МАЗ-103Т і МАЗ-203Т70\n1.5.4 Белкамунмаш 333\n1.5.5 Белкамунмаш 321\n1.5.6 Белкамунмаш 221\nПершая чарга тралейбуснай лініі была запушчана ў эксплуатацыю 19 верасня 1952 года. Яна звязвала чыгуначны вакзал з Круглай плошчай. Агульная працягласць маршруту склала больш за 6 кіламетраў, а на лініі працавалі 6 тралейбусаў.\nУ 1953-м годзе першы маршрут быў працягнуты да Парка Чалюскінцаў.\nУ 1955-м годзе першы маршурт зноў быў працягнуты да абсерваторыі.\nУ 1956-м годзе працягласць тралейбусных маршрутаў склала 16 кіламетраў, у эксплуатацыі знаходзіліся 39 тралейбусаў.\nУ 1957-м гаду з’явіўся новы маршрут — «Парк Чалюскінцаў — Аэрапорт». У час «пік» працаваў маршрут «Вакзал — Круглая плошча».\nУ 1961-м годзе ў Мінску дзейнічала 6 тралейбусных ліній, а тралейбусны парк налічваў 100 машын.\nУ розны час у Мінску эксплуатаваліся наступныя тралейбусы створаныя ў СССР і Беларусі:\nПраектаваць тралейбусную сетку ў Мінску ўзяліся пасля Другой сусветнай вайны. Яшчэ на пачатку 1952 года ў горад пачалі завозіць арматуру ды абсталяванне; з заводу імя Урыцкага ў Энгельсе прыбыла партыя з некалькіх тралейбусаў. Хоць пуск быў запланаваны на 3 ліпеня, машыны выйшлі на маршрут толькі 19 верасня. На прыпынках былі вялікія натоўпы людзей, ахвочых праехацца на тралейбусе, іх везлі бясплатна. Найпершага кіроўцу мінскага тралейбуса звалі Аляксей Сакалоў, якому пад канец рэйса ўрачыста ўручылі ключы ад новай кватэры. Тады існаваў толькі адзін маршрут № 1 (Круглая плошча — Вакзал).\nНа маршруце працавалі тралейбусы мадэлі МТБ-82Д. МТБ-82Д уяўляў сабой рамную канструкцыю з закрытым кузавам. Моцная рама тралейбуса была зроблена з нержавеючай сталі, а ашалёўка кузава выраблена з дзюралюмінію, што мае ўласцівасць не іржавець, таму тралейбус меў вельмі вялікі тэрмін службы кузава, які не гніў і не іржавеў нават пасля доўгага прастою ў дэпо. Тралейбус абсталёўваўся рухавіком пастаяннага тока Дынама ДК-202Б, і мог развіваць хуткасць да 55 км/г. Сістэма кіравання цягавым рухавіком была неаўтаматычнай рэастатна-кантактарнай. Ад аўтаматычнай РКСК прынцып адрозніваўся тым, што працэс паслядоўнасці камутацыі пускатармазных рэастатаў кіраваўся не дапаможным серваматорам, а кіроўцай тралейбуса праз кантролер у кабіне кіроўцы; для ўводу ў электрычны ланцуг электраматора пэўнай групы пускатармазных рэастатаў ўжываліся кантактары, якія гучна шчоўкалі, і ад гэтага тралейбус літаральна трашчаў. У тралейбуса было шмат нязручасцяў, напрыклад, рулявая калонка не абсталёўвалася гідраўзмацняльнікам, што патрабавала ад кіроўцы значных фізічных нагрузак і трываласці. Акрамя гэтага, у салоне была вельмі дрэнная сістэма ацяплення, маленькія вокны, а сам тралейбус выглядаў як труна (з маленькімі бакавымі і лобавым шклопакетамі, якія не былі загартаванымі); у тралейбусе быў жахлівы холад узімку, а ветравой шыбы недастаткова абагравалася і абмерзала таксама, праз падвоеныя сядзенні канапавага тыпу ўмяшчальнасць тралейбуса знізілася да 80—85 чалавек.\n«Жывы» помнік першаму тралейбусу Мінска МТБ-82Д. Зараз знаходзіцца ў выдатным стане, не ў астатнюю чаргу праз дзюралюмініевы кузаў.\nПраўда, няўдачны выгляд прыхарошвала афарбоўка МТБ: яна была сіне-жоўтай, з-за чаго машыну згадвалі як «сіні тралейбус», дзякуючы фільмам «Сіні тралейбус» і «Першы тралейбус». У 1950-х гадах у тралейбусах працавалі кандуктары, і пасажыры заходзілі ў салон толькі праз заднія дзверы, дзе аплачвалі за праезд, кошт вар’іраваўся залежна ад дальнасці праезду, пазней з’явілася ўстояная цана ў 25 капеек, потым 40. У 1960 годзе з’явілася каса-скарбонка, калі пасажыры самі кідалі туды грошы і адрывалі талоны ад стужкі. Што цікава, такі працэс нікім не кантраляваўся. У 1950-х гадах пачала павялічвацца колькасць маршрутаў, а таксама і саміх тралейбусаў. У 1960 годзе было 94 МТБ-82, праўда пазней горад закупляў новыя машыны (гл. ніжэй). У верасні 1969 года спісана некалькі МТБ-82, а ў 1971 годзе іх засталося ўсяго 49. Праз паўтара года іх засталося толькі 2 адзінкі. Найпершы МТБ-82Д у Мінску, праўда ўцалеў: 7 ліпеня 1972 года яго знялі з эксплуатацыі, а праз год паставілі на вечную стаянку ў 1 тралейбусным дэпо, аднак пазней (у сувязі з расфармаваннем дэпо) яго перавезлі ў тралейбуснае дэпо № 2 , пры гэтым ён знаходзіцца у выдатным стане (дзюралюміній, якім абшыты ягоны кузаў наогул не іржавее). Аднак, яго пафарбавалі не гістарычна: сапраўдныя МТБ-82 былі жоўта-сінімі, а гэты бела-чырвоны.\nСВАРЗ-ТБЭС-УСГВ-57, МТБЭС і ЗіУ-5Правіць\n30 красавіка 1960 года прыйшло 2 тралейбусы СВАРЗ ТБЭС УСГВ-57 вырабніцтва падмаскоўнага заводу СВАРЗ. У адрозненні вад МТБ-82, яны мелі мінімум удвая большую плошчу ашклення бакавых вокан, а лобавае шкло было больш высокім, амаль панарамнага тыпу. З часам суцэльнае лобавае шкло стала раздзеленым на 4 часткі, але ўсе ж давала кіроўцы значна лепшы агляд дарогі чым у МТБ-82Д. Прычына высокіх бакавых і лобавага шклопакетаў простая — СВАРЗ будаваў экскурсійныя тралейбусы а УСГВ расшыфроўвалася як Усесаюзная Сельскагаспадарая выстава. Пазней мадэль была адаптавана для газадскіх перавозак і названа СВАРЗ МТБЭС. Гэтая машына мела рамную аснову кузава, ашалёўка была зроблена з ліставай сталі, для пасажыраў было ўладкована дзве дзверы шырмавага тыпу на пярэднім і заднім звесах; у салоне расстаўленыя падвоеныя сядзенні канапавага тыпу. Кабіна кіроўцы аддзеленая ад салону, звонку кабіна нічым не лепш за кабіну МТБ-82. Сістэма кіравання — неаўтаматычная РКСК, тралейбус абсталёўваўся рухавіком Дынама ДК202Б, і развіваў максімальную хуткасць 50 км/гадз. Масавымі гэтыя машыны не былі (іх было выраблена каля 500 адзінак). У студзені 1961 года ў горадзе было 6 такіх машын, у 1971 11 штук, а ў 1973 ізноў 6. Хоць машыны былі нядрэнныя, кузаў меў надасканаласці, і тралейбусы спісалі ў 1970-х гадах.\nТралейбусы ЗіУ-5 у Мінск пачалі пастаўляцца з ліпеня 1962 года. Пра іх таксама трэба крыху распавесці. ЗіУ-5 мелі рамную аснову, а ашалёўка кузава была выканана з ліставага дзюралю, праўда не дужа якаснага, і дзюралюміній зношваўся за 10—15 год. Часта пры капітальным рамонце абшыўку замянялі на сталь (не найлепшай якасці), або больш якасны ды даўгавечны дзюраль, што мае ўласцівасць не іржавець. Рама была выканана са сталі, аднак таксама не найлепшай якасці, і некаторыя рамы тралейбусаў трэскаліся і ламаліся, праз што іх даводзілася капітальна рамантаваць або спісваць. Апошняе выконвалася часцей, бо ЗіУ-5 быў масавым тралейбусам, і ў горад прыходзілі новыя машыны. Тралейбус быў прасторным і большым за МТБ-82, вокны ў яго былі вышэйшыя, і камфорт для пасажыраў, хоць і застаўся невялікіім, але быў лепшым. У некаторых пазнейшых выпусках на пяцеркі ставілі гідраўзмацняльнік руля. Не нашмат большы за МТБ-82, ЗіУ-5 умяшчаў да 110—120 чалавек. Сістэма кіравання электрарухавіком неаўтаматычная РКСК. Да студзеня 1971 года ў горадзе ўжо было 270 ЗіУ-5. На тралейбусах з 1972 года з’явіліся кампосцерныя апараты, а білеты на тралейбус прадаваліся у шапіках, праезд каштаваў 4 капейкі. Паколькі каондуктараў не было, не было каму сачыць за аплатай праезду, такім чынам з кожным днём пачало з’яўляцца ўсе больш «зайцоў». У 1980 годзе было толькі 180 ЗіУ-5, рэшта ЗіУ-5 затрымалася ў Мінску да сярэдзіны 1980-х гадоў, іх змянілі ЗіУ-682 (ЗіУ-9).\nЗіУ-682, ЗіУ-683 і ТролЗа-6205Правіць\nЗіУ-682г у Мінску\nУ 1972 годзе ў Мінск завезлі ЗіУ-682Б, машыны завода Імя Урыцкага у Энгельсе. Варта і пра іх скарочана распавесці. ЗіУ-682, або ЗіУ-9 мае рамную аснову, а рама тралейбуса з часам таксама мела схільнасць да паломак, а з-за трэснутых рам часта ЗіУ-682 спісвалі. Ашалёўка кузава была выканана са сталі, а часам з ліставога жалеза (бляхі), кузаў быў дрэнна апрацаваны антыкаразійным пакрыццём і хутка гніў. Аднак, праз сваю простую канструкцыю, некаторыя з 9-так ездзяць нават па 30—40 год. ЗіУ-682 з’яўляецца буйным тралейбусам, яго ўмяшчальнасць складае да 120 чалавек, ён трохдзверны і мае досыць прасторны салон з вялікімі вокнамі. Для вентыляцыі ў розных мадыфікацыях ЗіУ-9 было зроблена да 4 люкаў на даху. ЗіУ-682 камплектаваўся рухавіком Дынама ДК-210 (110 кілават), і аўтаматычнай РКСК. Аўтаматычная РКСК — гэта навейшы падвід неаўтаматычнай сітстэмы з розніцай у тым, што паслядоўнасцю камутацыі кіруе нізкавольтны серваматор, а не кіроўца з дапамогай кантро́лера, кіроўца толькі задае «ўмовы» педалямі акселератара або тормаза. У гэтым выпадку кіроўца не кіруе працесам паслядоўнасці камутацыі, і СК не можа быць пашкоджана праз памылкі кіроўцы. У ЗіУ-9 наяўнае гартаванае ветравая шыба і гідраўзмацняльнік руля, што з’яўляецца плюсамі. Аднак, у салоне ЗіУ-682 вельмі душна ўлетку і халодна ўзімку і дужа вузкія праходы між парнымі сядзеннямі.\nЗіУ-682 мае мноства мадыфікацый з нязначнымі паляпшэннямі, напрыклад, у ЗіУ-682В зменена планіроўка салона і 4 люкі замест трох; у ЗіУ-682БОО зменена размяшчэнне светлатэхнікі на пярэдняй і задняй панэлі, у ЗіУ-682ГОА меней падвойных сядзенняў, дзверы ў кабіне кіроўцы шырэй. На базе ЗіУ-682 зроблена нямала іншых тралейбусаў, якія з’яўляюцца амаль копіямі ЗіУ-9 з дробнымі адрозненнямі, напрыклад, БКМ-101 (рухавік ДК-213, 115 квт), ВМЗ-170 (нясучы кузаў), Ваўгаградзец-5288 (вылітая копія), СЗТМ-ЗіУ-682. У 2000-ных адбываецца рэстайлінг ЗіУ-9 тыпу ЗіУ-682ГОМ, ЗіУ-682ГОР, ЗіУ-682ГОН і г.д. У Мінску працавалі «класічныя» мадэлі ЗіУ-9 старога тыпу, апошнія ЗіУ-9 былі спісаныя ў 2008 годзе. У горадзе таксама працавалі ЗіУ-683, Тролза-6205 (у рэстайлінгавым выглядзе пад ЗіУ-682Г-016).\n1990-я: Кіеў-11 і ЮМЗ-Т1Правіць\nПершымі тралейбусамі незалежнай Украіны сталі сучлененыя машыны Кіеў-11, спраектаваныя Кіеўскім заводам электратранспарту, былі выраблены увосень 1991 года. У гэтых тралейбусаў было шмат недахопаў, у асноўным з-за таго, што збіраўся ён з украінскіх і расійскіх камплектуючых, якія не мелі належнай якасці на той час. Крыху пра Кіеў-11. Кіеў-11 выпускаўся з 1991 па 1993 год на КЗЭТ у колькасці 10 адзінак, а 5 адзінак было сабрана на Белкамунмашы. Дадзеныя 5 штук мелі крыху вышэйшую якасць зборкі, аднак, як і іншія К-11 доўга не праслужылі. Кіеў-11 меў у аснове ланжэронную раму са сталі, праўда яна надзейнай не была. Ашалёўка кузава была зроблена з ліставога жалеза і хутка іржавела. Тралейбус камплектаваўся двума рухавікамі Дынама ДК-213 (115квт) і аўтаматычнай РКСК. Салон быў таксама выкананы з адкрыта тапорнай якасцю зборкі, сядзенні былі дрэнна прыкручаныя да падлогі, што стасавалася і поручняў, якія былі ненадзейна замацаваны. Вентыляцыя і ацяпленне таксама мелі недахопы. У цэлым гэтыя тралейбусы праслужылі кожны не больш (або трохі больш) за дзясатак год. Беларускі Кіеў-11 (зборкі БКМ) таксама былі хутка спісаныя. У Мінску іх працавала 5 штук.\nЮМЗ-Т1 уяўляў сабою мадэрнізаваную мадэль Кіеў-11 з некаторымі канструкцыйнымі асаблівасцямі, меў харкаўскі рухавік ЕД-138У2 (дакладней, два), змененаю планіроўку салона і прыборнай панэлі. Машыны былі лепшымі за Кіеў-11, але мелі праблемы з ацяпленнем, жорсткай падвескай, мелі вельмі вялікія энергазатраты. ЮМЗ-Т1 працавала у Мінску некалькі штук. Зараз усе яны спісаныя, іх таксама было 5.\nТралейбусы беларускай зборкіПравіць\nСучасны тралейбус МАЗ-103Т\nЗіУ-9 з ўласнай канструкцыяй былі выкарыстаныя для пабудовы ўласнага беларускага тралейбуса, зборкай якога заняўся мінскій завод «УП Белкамунмаш». Мадэль беларускага тралейбуса адзначалася толькі некалькімі адметнымы рысамі ад ЗіУ — эмблемай, часткова перабудаваным месцам кіроўцы, у адной з мадыфікацый фары былі уманціраваны ў бампер. Гэта мадэль мела уласную назву — Белкамунмаш 101, або АКСМ-101. Тралейбус абсталяваны РКСК і рухавіком ДК-213. Мадэль выпускалася з 1994 па 2001 год. Усе БКМ-101 былі спісаныя ў 2008 годзе.\nБелкамунмаш 201 і Белкамунмаш 213Правіць\nІ калі БКМ-101 быў «змалёваны» з ЗіУ-682, то наступны тралейбус быў цалкам беларускім — гэта Белкамунмаш 201, першы экзэмпляр якога выраблены ў 1996 годзе. З 2000 года выраблялася яго падоўжаная версія — Белкамунмаш 213, высокападлогавы тралейбус з рамнай асновай.\nМАЗ-103Т і МАЗ-203Т70Правіць\nПад канец 1990-х гадоў пачалі пастаўляцца тралейбусы новага пакалення — нізкападлогавы МАЗ-103Т, амаль што цалкам уніфікаваны з аўтобусам МАЗ 103; МАЗ 103Т абсталяваны ТІСК, мае рухавік ДК-211 (магутнасцю 170 квт) і развівае хуткасць не менш за 70 км/г. На тралейбус могуць усталёўвацца акумулятарныя батарэі для забяспячэння аўтаномнага ходу. Аднак у ніх ёсць шэраг недахопаў, напрыклад: моцная вібрацыя на вялікай хуткасці праз карданны вал, так як задні мост не вельмі якасны. Неўзабаве магчыма зняцце МАЗ 103Т з вытворчасці і замена яго на сучасную мадэль МАЗ 203Т70.\nАКСМ-321 у Мінску\nБелкамунмаш 33300 выпускаюцца з 1999 года. Яны вядомыя тым, што маюць усталяваны дызель-генератар (аднак, яны не з’яўляюцца дуобусамі). Таксама маюць акумулятарныя батарэі для забеспячэння аўтаномнага ходу. Цалкам нізкападлогавы тралейбус з сучасным дызайнам і рамнай асновай. Мае СК на IGBT-транзістарах, за кошт чаго энергазатраты зменшаны на 42-55 працэнтаў у параўнанні з РКСК.\nЗ 2001 года ў Мінск пастаўляюцца тралейбусы Белкамунмаш 321 з нізкім узроўнем падлогі і рамнай асновай, яны ёсць кароткая версія БКМ-333. Мае 2 мадыфікацыі БКМ-32102 і БКМ-32104, мадыфікацыі адрозніваюцца па сістэме кіравання: яны маюць ТІСК або IGBT-транзістарную СК. У Мінску іх больш за 500 штук. Адзін юбілейны асобнік зроблены не з адзінарнымі фарамі, а з трыма фарамі на перадку з кожнага боку. Мае электронныя рэйсаўказальнікі.\nУ 2004 годзе на базе МАЗ-103Т збудаваны тралейбус Белкамунмаш 221, абсталяваны ТІСК і рухавіком ДК-211 (170кВт). Ён цалкам нізкападлогавы, развівае хуткасць да 65 км/г., па хадавых частках уніфікаваны з МАЗ 103, у аснове кузава — ланжэронная рама. У Мінску іх больш за 100.\nСхема развіцця мінскай тралейбустай сеткі з 1952 года па 2014 год.\nСетка мінскага тралейбуса — радыяльна-кальцавая. Першая лінія па галоўнай магістралі горада перасекла яго па дыяметры (1952—1955), але ў 2002—2006 гадах рух тралейбусаў па праспекце Ф. Скарыны (цяпер — Незалежнасці) было ў два этапы закрыта амаль на ўсім яго працягу. Ад сфармаваўшыхся транспартных вузлоў у цэнтральнай частцы горада (Прывакзальнай плошчы, Інстытута Культуры, Нямігі) у розныя канцы горада разыходзіцца каля дзясятка радыяльных ліній, якія ішлі па буйных магістралях і разыходзіліся ў ўскраінных жылых раёнах: па вуліцы Маякоўскага да Камвольнага (1959) і холадакамбіната (1971); па праспекце Ракасоўскага ў Серабранку (1972); па Партызанскім праспекце — да трактарнага і аўтамабільнага заводаў (1958), у мікрараёны Чыжоўка (1970, 1986) і вуліцы Ангарскай (1973, 1984, 1988 г.); захаваўся ўчастак па праспекце Незалежнасці — у мікрараёны Уручча (1990, 2000), Усход (1975), Зялёны Луг (1985); па вуліцы М. Багдановіча — у мікрараён Зялёны Луг (1973—1974, 1983); па вуліцах Раманаўская Слабада, Клары Цэткін, Кальварыйскай, Ціміразева — да радыятарнага завода (1969), у мікрараёны Масюкоўшчына (1977), Ракаўская шаша (1967), вуліц Харкаўскай (1966), Адоеўскага (1974, 1978), Захад (1977—1987), Кунцаўшчына (1995), Сухарава (1997—1999); па вуліцах Маскоўскай, Чыгуначнай і праспекце Дзяржынскага (1980—1981) — да мікрараёнаў вуліц Лермантава (1965), Уманскай (1967), Сямашкі (1984), Паўднёвы Захад (1980—1987), Малінаўка (1997, 2002), да аэрапорта Мінск-1 (1956, зачынена ў 2002), у Курасоўшчыну (1975, 1984) і ў мікрараён вуліцы Сярова (1986); ад плошчы Якуба Коласа да мікрараёна вуліцы Карастаянавай (1964, 1975—1976). Радыяльная лінія з цэнтра горада па праспекце Машэрава (былой Паркавай магістралі, цяперашняму праспекту Пераможцаў) да радыятарнага завода (1967—1972) і ў мікрараён Вяснянка (1987—1992) на большым сваім працягу зачыненая ў 2006 годзе.\nАкрамя радыусаў, амаль цалкам пакрыта тралейбуснымі лініямі так званае «Другое транспартнае кальцо» — вуліцы Ванеева (1969), Ваўпшасава (1978), Радыяльная (1978), Сталетава, Акадэмічная (1977), Сурганава (1974), Арлоўская (1974—1978) , праспект Пушкіна (1978—1980), праспект Жукава (часткова, 1984). Існуюць таксама хордавыя лініі, якія злучаюць паміж сабой мікрараёны ў сярэдняй зоне і на перыферыі горада — па вуліцах Крупскай (1983), Радыяльнай (1994), Філімонава (1982), Усіхсвяцкай і Гінтаўта (2010), Гурскага (1979—1980), Бельскага (1978, 1992), Гарэцкага (2007), Магілёўскай (1988).\nЛініі па вуліцах Куйбышава (1978), Кедышкі (1975—1980) з’явіліся як часовыя пры будаўніцтве першай лініі метрапалітэна, але пасля рух па іх захаваўся.\nДаволі незвычайнай з’яўляецца лінія па вуліцах Даўгабродскай, Пляханава, Якубава (1978, маршрут № 35), цалкам прадубляваныя ў 1986 трамвайнай лініяй да мікрараёна Серабранка.\nУ 2010 завершана будаўніцтва лініі па вуліцах Прушынскіх, Янкі Лучыны, Маякоўскага, Ігуменскім тракце ў мікрараён Лошыца, у 2012 завершана будаўніцтва лініі на вуліцы Сухараўскай.\nПабудавана лінія па вуліцах Адзінцова, Скрыпнікава, Сухараўскай, Панчанкі да новай дыспетчарскай станцыі «Сухарава-5». Адкрыццё было намечана на 2 квартал 2013 года, аднак адбылося толькі 25 снежня 2013 года.\n1 ДС Зялёны Луг-7 — Ст.м. Маскоўская Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n2 ДС Зялёны Луг-7 — ДС Уручча-2 Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n3 ДС Ангарская-4 — Вакзал Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n3д ДС Ангарская-4 — ф-ка «Камунарка» Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік закрыты\n4 ДС Адоеўскага — Бабруйская Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік\n5 Вакзал — Чэрвеньскі рынак Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік з 02.08.2021 закрыты\n6 ДС Лошыца-2 — Вакзал Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n7 ДС Сухарава-5 — Бабруйская Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n8 ДС Сухарава-5 — ДС Дружная Тралейбусны парк№ 4 Буднія\n9 ДС Кунцаўшчына — Гарадскі Вал Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n10 ДС Малінаўка-4 — ДС Вяснянка Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n11 ДС Курасоўшчына — ДС Лермантава Тралейбусны парк№ 2 Буднія закрыты\n12 ДС Лермантава — пл. Бангалор Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n13 ДС Сухарава-5 — Гарадскі Вал Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n14 ДС Масюкоўшчына — Гарадскі Вал Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n15 ДС Лошыца-2 — ДС Дражня Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік\n16 ДС Чыжоўка-1 — Вакзал Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n17 ДС Дражня — Чыжоўка-6 Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n18 ДС Сухарава-5 — Люцынская Тралейбусны парк№ 4 Буднія\n19 ДС Серабранка — ДС Курасоўшчына Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n20 ДС Серабранка — Вакзал Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n21 ДС Сухарава-5 — Люцынская Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n22 ДС Карастаянавай — Ст.м. Плошча Якуба Коласа Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n23 ДС Лермантава — Чэрвеньскі рынак Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа Замянён аўтобусам 23т, а ў 2018 годзе аўтобус 23т замянён аўтобусам 52.\n24 ДС Серабранка — ДС Лошыца-2 Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n25 ДС Малінаўка-4 — ДС Кунцаўшчына Тралейбусны парк№ 3 Буднія\n26 ДС Чыжоўка-1 — Ст.м. Аўтазаводская Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік\n27 ДС Курасоўшчына — ДС Дружная Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n28 ДС Вяснянка — Зялёны Луг-3 Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа закрыты\n29 ДС Каліноўскага — Ст.м. Плошча Францішка Багушэвіча Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n30 ДС Малініна — Вакзал Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n31 ДС Кунцаўшчына — Сямашкі Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n32 ДС Малінаўка-4 — Ст.м. Пятроўшчына Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n33 ДС Дражня — ДС Адоеўскага Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n34 ДС Ангарская-4 — Зялёны Луг-3 Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n35 ДС Серабранка — ДС Славінскага Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n35д ДС Серабранка — Круглая плошча Тралейбусны парк№ 5 Буднія: гадзіна пік закрыты\n36 ДС Паўднёвы-Захад — ДС Серабранка Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n37 ДС Уручча-4 — Ст.м. Плошча Францішка Багушэвіча Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n38 ДС Сухарава-5 — ДС Славінскага Тралейбусны парк№ 3,4,5 Штодзённа\n39 ДС Паўднёвы-Захад — Сапёраў Тралейбусны парк№ 3 Буднія\n40 ДС Паўднёвы-Захад — ДС Карастаянавай Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n41 ДС Уручча-2 — ДС Малініна Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n41д ДС Малініна — пл. Запарожская Тралейбусны парк№ 5 Буднія: гадзіна пік закрыты\n42 ДС Уручча-4 — ДС Дражня Тралейбусны парк№ 5 Буднія\n43 ДС Дружная — ДС Сярова Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік\n44 ДС Захад-3 — Бабруйская Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n45 ДС Сухарава-5 — Ст.м. Пятроўшчына Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n46 ДС Зялёны Луг-7 — Ст.м. Плошча Францішка Багушэвіча Тралейбусны парк№ 5 Буднія: гадзіна пік\n47 ДС Малінаўка-4 — ДС Масюкоўшчына Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n48 ДС Кунцаўшчына — р/к Лабанка Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік + выхадныя закрыты\n49 ДС Чыжоўка-1 — Алега Кашавога Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n50 ДС Малініна — ф-ка «Камунарка» Тралейбусны парк№ 2 закрыты\n51 ДС Дружная — ДС Курасоўшчына Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n52 ДС Малінаўка-4 — Люцынская Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n53 ДС Малінаўка-4 — ДС Зялёны Луг-7 Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n54 ДС Масюкоўшчына — Акадэмічная Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік з 02.08.2021 закрыты\n55 ДС Кунцаўшчына — Акадэмічная Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік\n56 ДС Серабранка — Дражня Тралейбусны парк№ 5 Буднія\n57 ДС Сухарава-5 — Гарадскі Вал Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік\n58 ДС Масюкоўшчына — Бабруйская Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік\n59 ДС Сярова — Даўгабродская Тралейбусны парк№ 2 Штодзённа\n60 ДС Ангарская-4 — Ст.м. Магілёўская Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік + выхадныя\n61 ДС Уручча-2 — Акадэмічная Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\n62 ДС Уручча-2 — ДС Уручча-4 Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа закрыты\n63 ДС Паўднёвы-Захад — ДС Дружная Тралейбусны парк№ 3 Буднія: гадзіна пік з 16.05.2022 закрыты\n64 ДС Малінаўка-4 — ДС Дружная Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n66 ДС Сухарава-5 — Ст.м. Міхалова Тралейбусны парк№ 4 Буднія: гадзіна пік закрыты\n67 ДС Ангарская-4 — а/в Усходні Тралейбусны парк№ 2 Буднія: гадзіна пік\n68 ДС Уручча-2 — Акадэмічная Тралейбусны парк№ 5 Выхадныя\n77 ДС Сухарава-5 — Сапёраў Тралейбусны парк№ 4 Штодзённа\n90 АС Паўднёва-Заходняя — Семенякi Тралейбусны парк№ 3 Штодзённа\n92 ДС Карастаянавай — Чыжоўка-6 Тралейбусны парк№ 5 Штодзённа\nРухомы састаў уключае ў сябе тралейбусы Белкаммунмаш і МАЗ:\nАКСМ-221 (148 адз.)\nАКСМ-321 (590 адз.)\nАКСМ-32104 (1 адз.)\nАКСМ-333 (81 адз.)\nАКСМ-42003А (5 адз.)\nУ 2004 гаду было закуплена 42 новых тралейбусаў, у 2005 — 54 (аднаўленне парка на 5 %). Па стану на канец 2005 года 65 % мінскіх тралейбусаў выпрацавалі асабісты рэсурс. У 2006 гаду паступілі 60 АКСМ-213 і 41 АКСМ-321 — усяго 101 машына. У 2007 гаду паступілі 10 АКСМ-213, 98 АКСМ-221 і 130 АКСМ-321 — усяго 238. У 2008 было закуплена 290 новых машын. Гэта дазволіла цалкам замяніць старыя тралейбусы ЗіУ новымі АКСМ-213 і АКСМ-321. У 2010 гаду спісваюцца ўстарэлыя тралейбусы мадэлі 101, 201, 213 вырабу ААТ Белкаммунмаш.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Мінскі транспарт(руск.) . transphoto.ru. Архівавана з першакрыніцы 3 чэрвеня 2012.\n↑ Фота касы-скарбонкі (нявызн.) .\n↑ 3,0 3,1 Першы мінскі тралейбус(руск.) (недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 2 красавіка 2016. Праверана 27 ліпеня 2014.\n↑ Архіўнае фота ЗіУ-5 у Мінску (нявызн.) .\n↑ Расклад руху мінскага тралейбуса на афіцыйным сайце (нявызн.) (недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 22 ліпеня 2012. Праверана 27 ліпеня 2014.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Мінскі_тралейбус&oldid=4129305"\nАпошнія змены 25 мая 2022 а 20:11\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 20:11, 25 мая 2022.


Канвертаваць Ісландская Кроны (ISK) і Nas (NAS) : Калькулятар абменнага курсу\nІсландская крона (ISK) і Nas (NAS) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Ісландская крона і Nas пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 28 сакавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Ісландская крона. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Nas валюты па змаўчанні. Націсніце на Nas або Ісландская Кроны канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nІсландская крона гэта валюта, у Ісландыя (ЁСЦЬ, ISL). The Nas гэта валюта, у ні ў адной краіне. Ісландская крона таксама вядомы як Крона. Сімвал ISK можа быць запісаная IKr. Сімвал NAS можа быць запісаная NAS. Ісландская крона дзеліцца на 100 aurar. Абменнага курсу Ісландская крона Апошняе абнаўленне 17 Студзень 2019 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу the Nas Апошняе абнаўленне 28 сакавік 2020 ад coinmarketcap.com. ISK каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. NAS каэфіцыент мае 12 ўважаецца лічбаў.


Культура - Шляхам Ігната Дамейкі\nТурыстычны маршрут па мясцінах славутага земляка\nІгнат Дамейка — выдатны вучоны, вялікі асветнік, адзін з найбольш знакамітых сыноў беларускай зямлі. Хоць большая частка яго жыцця і прайшла ў Чылі, дзе пасля смерці ён быў прызнаны Нацыянальным героем, на радзіме, у Беларусі, яго памятаюць. І не проста памятаюць, а высока шануюць яго імя. І сведчанні таго — кнігі, дакументальныя і ігравыя фільмы, помнікі, музейныя экспазіцыі, міжнародныя навуковыя канферэнцыі. У межах святкавання 220-годдзя Ігната Дамейкі мы стварылі новы турыстычны маршрут, які з’яднаў у адно непарыўнае цэлае тры вобласці Беларусі — Гродзенскую, Брэсцкую і Мінскую.\nЗАСЛАЎЕ — ЦЕЛЯКАВА — УЗДА — ГАРАДЗЕЯ — СТУДЗЁНКІ (МІНСКАЯ ВОБЛАСЦЬ)\nКалі б у часы ВКЛ прашчуры Ігната Дамейкі не патрапілі ў Заслаўскае графства Мінскага ваяводства, то яшчэ невядома, як бы склалася гісторыя Рэспублікі Чылі. Таксама можна быць пэўным, што і самы вядомы твор Дамейкавага сябра Адама Міцкевіча “Пан Тадэвуш” не шмат бы меў шанцаў дайсці да чытача. З той самай, “заслаўскай” прычыны. У Заслаўі прайшлі найлепшыя гады жыцця сям’і Ігнатавага дзеда Казіміра Дамейкі. Тут жа, у заслаўскім касцёле Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі, пабудаваным у 1779 годзе архітэктарам Паўлам Фантана, у родавых крыптах знайшлі апошні спачын прабабка Ігната, яго дзед Казімір з жонкай і братам. Касцёл захаваўся, адрэстаўраваны, дзейнічае. Але крыпты Дамейкаў там ужо няма.\nГаспадарчая пабудова ў Целякаве\nУ арандаваным у Радзівілаў фальварачку Целякаў на ўсход ад Узды сын Казіміра Іпаліт Дамейка прыйшоў да думкі, што час ажаніцца наспеў. З невядомай прычыны шукаць спадарожніцу жыцця ён вырашыў не ў родных Заслаўскай ці Уздзенскай парафіях былога Мінскага ваяводства, а ў Стваловіцкай (сёння Сталовічы) Наваградскага ваяводства. Абранніцай Іпаліта стала Караліна Анцута, прадстаўніца вельмі старога роду з Берасцейшчыны. У Целякаве прыйшлі на свет Марыя (1798) і Адам (1799). Спярша яны былі ахрышчаны святаром Целякаўскай уніяцкай царквы, а потым хрост быў дапоўнены ва Уздзенскім касцёле Узвышэння Святога Крыжа (1798 года пабудовы). Гэты касцёл вядомы яшчэ і тым, што ў ім у ХІХ стагоддзі былі ахрышчаныя бацька кампазітара Міхала Грушвіцкага, дзед і бацька паэта Янкі Купалы. Марыю, якая неўзабаве памерла, пахавалі на уздзенскіх могілках. Магчыма, недзе блізу пірамідальнай капліцы роду Завішаў. Бо Завішы, уласнікі Узды, былі сябрамі Дамейкаў і хроснымі іх дзяцей.\nПасля таго як скончыўся тэрмін арэнды Целякава, Дамейкі пераязджаюць ў Мядзвядку (пра яе будзе далей). У Целякаве ад колішняй сядзібы захаваўся ставок і каменны гаспадарчы будыначак. Насупраць яго, на падмурках сядзібы, за савецкім часам пабудавалі сельскі клуб. Захаваўся і драўляны касцёл ва Уздзе. У савецкія часы ў ім быў клуб. Потым будынак доўгія гады стаяў закінуты. Сёння ён належыць мясцоваму прадпрымальніку, які выкупіў яго, каб выратаваць ад канчатковага заняпаду і знішчэння.\nРазвітаемся мы з Мінскай вобласцю ў Гарадзеі і Студзёнках. У 1884 годзе ўжо сусветна вядомы вучоны Ігнат Дамейка вырашыў пабываць на Бацькаўшчыне. Ехаў ён чыгункай, аб якой у час яго развітання з Радзімай у 1831 годзе не марылі нават пісьменнікі-фантасты. І на станцыі Гарадзея праз столькі гадоў нага Ігната Дамейкі нарэшце ступіла на бацькоўскую зямлю. І ўжо адсюль пачалася яго няспешная вандроўка конным экіпажам па родных, вядомых з дзяцінства мясцінах. У Гарадзеі завітаў ён да старых знаёмых Брахоцкіх, у якіх бываў хлапчуком разам з маці. Палац Брахоцкіх у вёсцы Новы двор захаваўся даволі няблага. Тэарэтычна мог пабываць Ігнат Дамейка і ў вёсцы Студзёнкі, ад якіх да Гарадзеі каля кіламетра. Бо яго дваюрадная сястра, славутая Марыля Верашчака, даводзілася сваячніцай Каліноўскім, якія ў ХІХ стагоддзі валодалі гэтым маёнтачкам.\nКАЎПЕНІЦА — САЧЫЎКІ — БАРТНІКІ — ВОЛЬНА — ПАЛАНЕЧКА — ТУГАНАВІЧЫ — КАМЕНЬ ФІЛАМАТАЎ (КАРЧАВА) — ДАЛМАТАЎШЧЫНА — КРАШЫН (БРЭСЦКАЯ ВОБЛАСЦЬ)\nПасля знаёмства з родавым гняздом Дамейкаў на Міншчыне самы час наведацца ў родныя мясціны Анцутаў, з якіх паходзіла маці Ігната. Род гэты стары як свет, быў вядомы ў Берасцейскім ваяводстве за шмат год да Грунвальда. Не раз Анцуты перакрыжоўваліся сваяцтвам з Касцюшкамі, аб чым Дамейка даведаўся толькі ў 1884 годзе. Дзед Ігната, брэсцкі земскі суддзя Адам Анцута, перабраўся ў Наваградскае ваяводства ў сярэдзіне XVIII стагоддзя. Спярша жыў у Каўпеніцы, дзе ў яго нарадзілася большасць дзяцей, а потым за 110 тысяч злотых набыў Сачыўкі. Там у 1772 годзе нарадзілася Караліна, маці Ігната. Дарэчы, Каўпеніца слаўная яшчэ і тым, што ў 1779 годзе там бралі шлюб Антон Маджарскі і Тэафілія Алізаровіч, бацькі маці кампазітара Станіслава Манюшкі. У Сачыўках захаваліся стары флігель, руіны лядоўні і частка прысядзібнага парка.\nУ часы, калі Ігнат Дамейка вучыўся ў Віленскім ўніверсітэце, Бартнікі і Вольна (маёнтак роду Слізеняў) выкарыстоўваліся студэнтамі-філаматамі і філарэтамі як летняя штаб-кватэра. Тут пад кіраўніцтвам шкаляра Юзафа Сурэвіча (будучай зоркі віленскай сцэны) яны ставілі рознага кшталту тэатральныя дзеі. Чыталі першыя вершы і спявалі знакамітыя філамацкія песні. Тут пляліся і амурныя сеці. Часам паспяхова. У Бартніках захавалася драўляная сядзіба XVIII — XIX стагоддзя, якая бачыла Яна Чачота і Тамаша Зана, Ігната Дамейку і многіх іншых. На вясковых могілках захавалася ўнікальная капліца-пахавальня Слізеняў. А ў Вольнай — старая барочная царква 1768 года пабудовы. Спярша ўніяцкая, а ў наш час Свята-Троіцкая праваслаўная.\nПалац у Паланечцы. Малюнак Напалеона Орды\nНаступны пункт — Паланечка, якая можа стаць цэнтрам турыстычных маршрутаў. Прыкладам, “Шляхі Філаматаў і Філарэтаў”, бо ад радзівілаўскага палаца ва ўсе бакі, нібы промні сонца, разыходзяцца сцежкі да маёнткаў некаторых вядомых прадстаўнікоў гэтых таварыстваў — Дамейкі, Міцкевіча (Завоссе), Петрашкевіча (Буйневічы), Чачота (Малюшыцы і Новая Мыш), Слізеня. А Далматаўшчына Антона Вярбоўскага, які быў жанаты з Марыяй, сястрой Ігната Дамейкі? А Туганавічы, дзе жыла муза Адама Міцкевіча, згаданая вышэй Марыля Верашчака, маці якой была цёткай Ігната Дамейкі? А камень філарэтаў у Карчава? І гэта толькі тое, што ляжыць на самай паверхні. Які маёнтачак ні схапі, за кожным гісторыя і цікавыя радаводныя сувязі.\nПерад тым як пакінуць Брэсцкую вобласць, завітаем у Крашын. Належаў ён, як і Паланечка, спярша князю Мацею Радзівілу (аўтару лібрэта да оперы “Агатка, або Прыезд пана”). Потым яго нашчадкам — Канстанціну і Антаніне, якія пасля смерці бацькі падзялілі спадчыну такім чынам: Канстанцін атрымаў Паланечку, а яго сястра — Крашын. Гэтыя Радзівілы выдатна ведалі і падтрымлівалі ў цяжкі час старую філамацкую гвардыю. Таму ў 1884 годзе Ігнат Дамейка і яго сябра Антон Адынец завіталі да гаспадароў Крашына і пасадзілі на памяць пра свой візіт два дубкі.\nВЯЛІКАЯ МЯДЗВЯДКА —МІР — ЖЫБАРТОЎШЧЫНА — ЗАПОЛЛЕ — ШЧУЧЫН (ГРОДЗЕНСКАЯ ВОБЛАСЦЬ)\nЯк мы ўжо памятаем, пасля Целякава Дамейкі пераязджаюць у Мядзвядку, набытую ў 1800 годзе ў Яблонскіх за 100 тысяч злотых. Сам Ігнат Дамейка лічыў, што ён нарадзіўся ў Мядзвядцы і быў ахрышчаны 31 ліпеня 1802 года ў парафіяльным касцёле ў Паланечцы. Але дагэтуль не знойдзена метрыка ягонага хросту, таму пацвердзіць гэтую інфармацыю не ўдаецца. У Мядзвядцы нарадзіліся брат і сёстры Ігната — Казімір (1803), Антонія (1805) і Марыя. Тут прайшлі іх дзіцячыя гады. Але маленства было азмрочана заўчаснай смерцю бацькі ў 1809 годзе. Пахавалі Іпаліта Дамейку з нейкай невядомай прычыны не ў Паланечцы, а ў Міры. Прычым каля ўніяцкай царквы з левага боку, аб чым згадвае ва ўспамінах Ігнат. Сёння ніякага следу ад надмагілля Іпаліта не засталося. А вось у Мядзвядцы ад сядзібы тое-сёе ўсё ж захавалася: падмуркі сядзібнага дома, руіны стайні, кароўніка і кузні, флігель. Флігель гэты, каб выратаваць ад знішчэння, пару год таму набыў краязнаўца Ігар Клімчанка. Цяпер будынак аднаўляецца, і ў будучым у там павінна з’явіцца музейная экспазіцыя. На вясковых могілках захавалася былая ўніяцкая, а цяпер праваслаўная царква Узнясення Гасподняга XVIII стагоддзя, у якой, паводле падання, блізу алтара пахаваны Казімір, малодшы брат Ігната Дамейкі.\nЦарква ў Мядзвядцы. Фота: radzima.org\nПасля смерці Іпаліта Дамейкі яго браты не пакінулі сям’ю памерлага брата на волю лёсу. Так Ігнат трапіў у Жыбартоўшчыну каля Дзятлава да свайго цёзкі Ігната. Той, маючы агранамічную адукацыю, змалку прывучыў Ігната да працы на зямлі і садаводства. Сядзібны дом Дамейкаў, якому пашанцавала перажыць два не самыя простыя ў гістарычным плане стагоддзі, прыйшоў у заняпад зусім нядаўна. Сёння будынак стаіць без даху і паступова руйнуецца. Жыбартоўшчына з’яўляецца ўласнасцю прадпрымальніка Канстанціна Шуляка. І гэта адзіная сядзіба Дамейкаў, якая яшчэ існуе і не пераўтварылася ў гару друзу або попелу.\nЗ Жыбартоўшчыны едзем у Заполле каля Ліды, дзе жыў другі дзядзька Ігната Юзаф Дамейка, дыпламаваны горны інжынер. Юзаф змог прышчапіць Ігнату цікавасць да геалогіі, мінералогіі, прыродазнаўства і іншых навук. А каб цікавасць замацаваць, адправіў пляменніка ў славутую Шчучынскую піярскую школу. Сядзібы ў Заполлі даўно няма. Ёсць яміна, парослая кустоўем, рэшта прысадаў, памятны камень пры дарозе. І засталіся яшчэ мясцовыя жыхары, якія могуць распавесці турыстам пра тое, як яно было раней. Трэба толькі трапіць у Заполле ў добры час.\nКалегіум і парафія Ордэна Піяраў у Шчучыне. Фота: pijary.info\nІ завершым мы наш маршрут на Шчучыншчыне. Там, як і ўвогуле на Гарадзеншчыне, Дамейкам вельмі ганарацца, шануюць яго памяць. Ёсць два школьныя музейчыкі ў Міры і Крупаве, памятныя камяні, помнік. Апантаныя асобай славутага земляка краязнаўцы сёлета пасадзілі дубкі ў яго гонар, рыхтуюцца годна адзначыць 220-годзе з дня нараджэння Ігната Дамейкі. У чым мы іх, безумоўна, падтрымаем!


30 сакавік 2011, 23:19\nПараўнальна нядаўнімі часамі жыхары больш чым 8-тысячнага Чэрыкава атрымалі спачатку ад мясцовай, а пасьля вярхоўнай беларускай улады эфэкт «шокавай палітычнай тэрапіі». Было так. Колькі год таму на вуліцы Дзімітрава распачалося будаўніцтва двухпавярховага асабняка з жоўценькай аздобнай цэглы з асобным будынкам для гаража. Дзеля гэтага высеклі частку гарадзкога парку, перанесьлі лінію электраперадач. Але асабліва ўзрушыла тутэйшых, калі да «доміка» на бакавой вулцы падвялі асфальт. У тыя дні 60-гадовы ІП, сябра Партыі БНФ спадар Генадзь Райкоў у незалежнай газэце «Чэрыкаўскія навіны» назваў мясцовую ўладу…\nРайкоў: «Я назваў яе хамскай. А хіба ня хамства — пабудаваць сябе сядзібу, пракласьці асфальт да яе і не давесьці да хлебазаводу 250 мэтраў?!»\nЛішне казаць, што падобнае свавольства мог дазволіць сабе толькі кіраўнік чэрыкаўскай вэртыкалі Мікалай Кадаценка, які жыве сабе ў сядзібе і дагэтуль. Пры канцы жніўня мінулага году — новы шок. У прыгарадны аграгарадок Езеры на жывёлагадоўчы комплекс завітаў Аляксандар Лукашэнка. Мясцовая вэртыкаль пераплюнула саму сабе — даярак прымусілі мыць кароў шампунем, фарбаваць ім капыты. Урэшце замест іх сымуляваць дойку падсадзілі сымпатычных маладых настаўніц. Калі ўсё той жа спадар Райкоў узгадваў тыя падзеі, ягоны сіпаты голас кіроўцы з 30-гадовым стажам зрываўся ад напругі.\nРайкоў: «Доўга чэрыкаўляне не маглі супакоіцца, адысьці. Там зьвезьлі са ўсяго раёну племянных кароў, каб запоўніць гэты комплекс, завезьлі з усіх садкоў кветкі пасадзіць. Кіроўцаў замкнулі галоднымі ў машынным двары, людзям забаранялі адхінаць фіранкі, рухацца — як у гета якім! Не хацеў бы я быць на месцы тых, хто падносіў хлеб-соль Лукашэнку, калі табе ў лоб цэліць снайпэр. Як мышы пад венікам сядзелі, таму што папярэдзілі — да вокнаў не падыходзіць, бо „можаш кулю атрымаць“. Народ быў шакаваны — „штойта за прэзыдэнт?!“ Пасьля такога прыезду былі расчараваныя. Хлапца на скутэры спынілі за 3–5 км ад Чэрыкава — „змотвай адсюль“. Зараз ён супраць Лукашэнкі…»\nЗрэшты, пасьля прэзыдэнцкай вандроўкі нічога ў чэрыкаўскім жыцьці не перамянілася. Прынамсі, што да галоўнай харчовай праблемы мясцовых — якасьці хлеба.\nРайкоў: «Хлеб мне пападаўся тоставы — на 3 дзень становіцца смуродным, клеіцца, што і сабака жэрці ня будзе. А ў крамы з Магілёва хлеб Кадаценка забараніў завозіць. Прыватнікі падвозяць па знаёмстве — сам бяру. А наш возьмеш — цьвільлю патыхае. Не набыты зноў вязуць на хлебазавод, перамешваюць, зноў пякуць. Які хлеб пасьля такой каруселі?!».\nВыпечка застаецца нізкаякаснай ужо невядома колькі з-за адсутнасьці сродкаў на замену абсталяваньня на хлебазаводзе ды нізкіх заробкаў. Вось запіс, які я зрабіў 5 год таму, у часе першай вандроўкі ў Чэрыкаў.\nКарэспандэнт: «А скажыце, чаму людзі скардзяцца на дрэнную якасьць чэрыкаўскага хлеба?»\nСпадарыня: «Я з вамі ня буду гаварыць, не прыставайце! Ідзіце да дырэктара, там і пытайцеся!».\nТолькі старой кабеце-прыбіральшчыцы яўна не было чаго губляць.\nСпадарыня: «Сярэдні заробак? 162 пасьля вылічэньняў. А ў цэхах — 200…»\nБылы вайсковец, пэнсіянэр і вартаўнік, спадар Уладзімір Ігнатаў цьвердзіць, што цяпер зрабілася горш, чым раней.\nІгнатаў: «А на хлебазаводзе няма каму працаваць — засталося чалавек 10–15. Працуюць у кіёсках „Саюздруку“ і ў крамах. А ў любую арганізацыю зайдзіце — капейкі атрымліваюць, нават і тры сотні некаторыя ня маюць. А хіба гэта пэнсія — 280 рублёў?! Дык кажуць — „маладзец, дабавіў“ Адна мне ледзь вочы ня выкалала, калі я сказаў — а што за іх купіш?!»\nІду на вуліцу Калініна, каб на свае вочы пабачыць, па словах Ігнатава, чарговае «дубаломства» ўлады. Тут узьвялі 9-павярховы гмах — па мясцовых мерках хмарачос — акурат за некалькі мэтраў ад даўно збудаванай «пяціпавярхоўкі». Пра вынік мне паведаміў жыхар — сантэхнік Мікалай.\nМікалай: «Ні сьвету божага няма, ні сонца летам. Зьбіралі мікрараёнам подпісы, каб яго аднесьлі. На сустрэчу з выканкаму ніхто не прыйшоў. Будавалі, дык жанчыны на коўш экскаватара сядалі — на 6 мэтраў адсунулі, бо так бы і „пажарка“ паміж дамамі не прайшла. Я езьдзіў да галоўнага архітэктара ў Магілёў, кажу — дык што, фортку адчыніць ды з суседам келіхам „чок“? Ён дастае паперы — у вас жа павінна быць глухая сьцяна, а ў мяне 2 акны выходзяць. Жывем як у сутарэньні…»\nНепадалёк жыве яшчэ адзін мой чэрыкаўскі знаёмец, вядомы краязнаўца ды гісторык, спадар Васіль Максіменка. Зь ім, зноў-такі празь бязладзьдзе, нядаўна здарылася бяда. Расказваў мне пра яе, зь відавочнай фізычнай цяжкасьцю прамаўляючы словы.\nМаксіменка: «Я зьбіраў матэрыялы для будучай кнігі — гісторыка-геаграфічнага нарыса Чэрыкаўскага раёну. І мне трэба было зрабіць здымак кар’ера як наступства тэхнагеннай дзейнасьці людзей. Зьвярнуў па шашы Чэрыкаў-Краснапольле ўлева. Уезд на лясную дарогу да кар’ера быў перацягнуты тросам, які нічым ня быў пазначаны — шэры, нябачны. Добра, што на скутэры збавіў хуткасьць, бо была б 40–50 км, на тым сьвеце быў бы. Наткнуўся шыяй на гэты трос, адкінула і страціў прытомнасьць гадзіны на тры. Добра, крышачку ачуняў, увесь акрываўлены цудам завёў скутэр і сам даехаў да бальніцы. Прабілі трахеастамію — дыхаць жа ня мог, праляжаў у рэанімацыі…Справа ў тым, што ёсьць такая ПМК-280 чэрыкаўская. Яна неналежным чынам ставілася да эксплюатацыі гэтага кар’ера і да яго аховы — папераджальных знакаў не было, шлягбаўму, трос проста быў зацягнуты, каб не заяжджалі. А глядзіш жа наперад, не пад ногі — у мяне кампрэсійны пералом пасьля гэтага, 2 месяцы ляжаў. Заяву ў пракуратуру напісаў — крымінальную справу не ўзбудзілі, бо „не знайшлі складу злачынства“. А тое, што я страціў працаздольнасьць як гісторык у школе, — безумоўна, адна зьвязка не працуе…»\nСпадар Максіменка — фігура знакавая. Як экс-дэпутат райсавету ён ініцыяваў у свае часы замену гарадзкога герба — крывіцкай «Пагоні» з чамусьці двухгаловым расейскім арлом — на гістарычную бела-сінюю выяву абарончай вежы з крыжам наверсе. 5 год таму, аднак, беларускамоўны аўтар кнігі пра дарэвалюцыйны Чэрыкаў зьдзівіў мяне сяброўствам у праўладнай КПБ. Не зьдзівіў жа — тым, што зараз выйшаў адтуль са скандалам.\nМаксіменка: «Ячэйка фармальна існуе, ніякай ролі не адыгрывае, таму што яе падмялі цалкам пад сабе ўладатрымальнікі. Я паказаў свой нораў, і мы разышліся. Публічна заявіў пра тое, што старшыня райвыканкаму паводзіць сябе на сэсіях зусім некарэктна — як „пахан“. Калі зрабіў спробу ўнесьці ў парадак дня пытаньне аб захаваньні гістарычнай спадчыны ў раёне, ён заявіў, што „Максіменку няма чаго рабіць“. Для іх гэта „пустое“ пытаньне. Сябры КПБ паводзяць сябе, як „стырнавы“ — ён скажа, мы пацьвердзім…»\nІзноў крочу па старым адрасе — гэтым разам да 59-гадовай маці 12 дзяцей Соф’і Хведараўны Шмакінай. У 18 яна нарадзіла першага сына, Аляксандра, у 40 — апошняга, Аляксея. Дзеля выжываньня сям’і перамяніла хіба дзясятак прафэсій — ад пральлі да бухгальтаркі. 5 год таму з-за поўнай абыякавасьці ўладаў да праблемаў самай шматдзетнай чэрыкаўскай сям’і сваё ўзнагароджаньне Ордэнам мацярынства публічна назвала «цынізмам». Кабета ў цёмным адзеньні сядзела ў хаце адна — маўляў, разьляцеліся ўсе яе «ластаўкі» ды «жаўрукі». Але ў расказе пра іх чулася ціхая, спакойная радасьць…\nШмакіна: «Дзеці жывуць сваімі сем’ямі, кожнаму дзіцёнку дала адукацыю. Тры дачкі і сын у Гродна, адна пераяжджае ў Польшчу, займаецца камэрцыяй. Адна дачка ў Піцеры, двое дзетак у Магілёве — дачка працуе ў бальніцы, сын камэрсант. У Менску двое — дачка палітэхнічны скончыла, сын працуе ў „Цэмэнтбудзе“. Ва ўладу ня рвуцца — а каму зараз улада дапамагае? Спадзявайся сам на сябе! Я ўжо зараз не лічуся шматдзетнай маці, хоць і залатой зоркай узнагароджана — не надзяю таксама. Пэнсія маленькая — 460 за 12 дзяцей і 33 гады стажу. Што з таго ордэна?! Былі 3 ордэны і 3 мэдалі. Ваду і газ падвялі пры савецкай уладзе, а пры Лукашэнку — нічога…»\nА цяпер пра жанчыну, перад якой у Чэрыкаве, кажуць, здымаюць капялюш самыя моцныя ды ўмудроныя мужчыны. На ўсеагульную думку, настаўніца беларускай мовы з прыгараднага пасёлку Рэчыца Людміла Старавойтава «зьняла з працы» начальніка чэрыкаўскай міліцыі Райкова, а таксама яго намесьнікаў ды супрацоўнікаў, якія дазволілі ў адносінах да яе гвалт. Еду ў Рэчыцу на прыватнай таксоўцы, якой кіруе пэнсіянэрка, ІП, спадарыня Галіна Путро. Па шляху зьбянтэжыла непрыемнай навіной — магчыма, у яе ды калегаў па цэху хутка будуць апошнія рэйсы.\nПутро: «З 1 ліпеня страхоўка для прыватных таксі будзе 377 эўра за год. Што будзе ў Чэрыкаве? Пакідаем таксі ўсе — 160 тысяч на месяц! А ў нас выручка 70–80 тысяч максымум, а так — рублёў 30–40. А яшчэ ж трэба і падаткі заплаціць, і запчасткі купіць, і паліва…»\nАле вось невялікі, дагледжаны катэдж, дзе з двума дзецьмі жыве спадарыня Старавойтава. Замест чаканай «жалезнай лэдзі» — мілавідная бляндынка з добрымі, сьветлымі вачыма ды «лагоднай» мовай. Уражаньне мяняецца, калі Людміла Ўладзіміраўна пачынае расказваць. З хрыпатцой — голас на нэрвах сарвала.\nСтаравойтава: «Калі б мне раней хто сказаў, што такое можа здарыцца, не паверыла б. Маці майго былога сужыцеля напісала на мяне заяву, што я нібыта скрала ў яе 100 тысяч рублёў і зьбіла іх абаіх. Гэта за 5–7 хвілінаў — са мной жа быў кіроўца, які гэта пацьвердзіў. Тым больш маці знаходзілася на ўліку ў псыхіятра. Пачалося ўсё 28 кастрычніка — я ўсталёўвала ў хаце газ, і сужыцель прыехаў дапамагчы. Паехаў па інструмэнт і зьнік. Я заехала да яго маці — ён п’яны спаў. А калі зьяжджаў, забраў ад хаты ключы. Я пачала шукаць у яго ў кішэнях, маці з палкай стала выганяць, абражаць. А ў суботу дзеці кажуць — „міліцыя, мама, прыяжджала, пыталіся цябе“. У школе яны сталі пытацца, дзе была ўчора — у заяве было напісана, што я не 28-га, а 31-га была ў Чэрыкаве. Потым — „паедзем з намі, цябе чакае начальнік“. Ордэра ў іх не было. Я сказала — выпішыце позву. Да мяне падскочыў маёр Завадзкі, скруціў мне рукі, зашчапіў „бранзалеты“. У мяне засталіся сінякі на руках і нагах ад удару аб стол. Маўляў, не паедзеш — цябе чакае „хвіліна ганьбы“, бо выведзем са школы ў кайданах. На той момант для мяне быў шок — гэта сёньня я б прашпацыравала пешшу да Чэрыкава, каб бачылі, што і як яны робяць. Калі села зь імі ў машыну, стаяў густы пах перагару. Папрасіла заехаць пераапрануцца, папярэдзіць дзяцей. Ля хаты Завадзкі даў газу — „завязем у „псыхушку“, калі будзеш рыпацца“. Кажу, што буду скардзіцца. Гэты Сіўцоў п’яны — „ведаеш, колькі такіх вас, і ніхто нічога не дабіўся!“ Пытаюся ў дзяжурнага Жарава, якія ў мяне правы — „пасадзім у клетку, даведаесься“. І — „менш будзеш людзей зьбіваць і грошы красьці, у тваіх вачах я бачу злачынцу“…»\nДзяцей, якія безупынна тэлефанавалі маці, да яе не дапусьцілі. Начальнік Райкоў праводзіў нарады з падначаленымі з адным пытаньнем — «што зь ёй рабіць?». Людміла працягвае:\n«І калі я ня стала даваць паказаньні, сказалі: „Можаш быць вольнай“. Кажу, не, панове, я столькі часу праседзела, і ў мяне няма грошай — буду чакаць начальніка. У 9 вечара паклікалі — „грошы знайшліся, але прызнайцеся, што вы палкай зьбілі двух чалавек“. Я кажу — вы хочаце, каб я сябе абгаварыла?! Далей патэлефанавала на „гарачую лінію“ ў МУС, напісала ў пракуратуру, копію заявы занесла старшыні райвыканкаму Кадаценку. Потым сакратарка мне прызналася, што была накладзена яго віза — „заяўніку адказу не даваць“. У той жа дзень да мяне зьявіліся два замы начальніка Чэрыкаўскай міліцыі — Сяргееў і Післар. Яны пагражалі, што ўзбудзяць супраць мяне крымінальную справу, калі заяву не забяру. Я сказала — узбуджайце! І справа была ўзбуджана. Яны скардзіліся ва ўпраўленьне ўнутраных спраў Магілёўскага аблвыканкаму за тое, што я патрабавала весьці справу на беларускай мове…»\nСпадарыня Людміла лічыць, што ўрэшце ёй, акрамя ўласнай трываласьці, дапамагла і выпадковая ўдача — у часе «гарачай лініі» зь нядаўна прызначаным міністрам унутраных спраў Куляшовым ёй удалося датэлефанавацца да яго, а пасьля трапіць і на асабісты прыём. Гэта ўжо пасьля праверкі службы ўласнай бясьпекі завялі крымінальныя справы і на дзяжурнага Жарава за незаконны транзыт мяса ў Расею, і на маёра Завадзкага за гандаль прастытуткамі. Зьнялі начальніка міліцыі Райкова. На прыёме ж міністар Куляшоў …\nСтаравойтава: «…Сказаў, што калі так, як вы кажаце — „яны прыбягуць да вас і будуць прасіць прабачэньня“. Празь некалькі дзён прыехалі Завадзкі, Райкоў, што папрасіў ад усіх прабачэньня. Я папрасіла ўзьняцца і зрабіць гэта ў прысутнасьці людзей. Завадзкі так і не прызнаўся на судзе, што прымяняў фізычную сілу, і да крымінальнай адказнасьці не прыцягнулі…»\nКарэспандэнт: «Люда, ты верыла, што ўсё скончыцца перамогай?»\nСтаравойтава: «Для сябе сказала — калі спыніцца і апусьціць рукі, сэнсу далейшага жыцьця ня бачыла. Цяпер я разумею многіх, якія ідуць за праўду, за ідэю, не шкадуючы сябе, ні сіл, ні здароўя. Бо застаецца ўсё жыцьцё хадзіць з апушчанай галавой. Атрымліваецца ж так, што не працуюць сёньня ані Жараў, ані Завадзкі, ані Райкоў, ані Післар. Перамога ёсьць, але хочацца, каб невінаватыя людзі не баяліся даказваць сваю правату. І якія яны ні ёсьць, трэба ведаць свае законы, бо няведаньне дае ім магчымасьць выкарыстоўваць іх на сваю карысьць…»\nНа аўтавакзале мяне праводзіў памянёны спадар Генадзь Райкоў, які суправаджаў у часе вандроўкі. Бадай, упершыню за гэты дзень на ягоным жорсткім, абветраным твары зьявілася шырокая ўсьмешка.\nРайкоў: «Калі мяне пачынаюць „прэсаваць“ чэрыкаўскія лукашысты, я ім адказваю, што ў адрозьненьне ад вас я ня флюгер, а компас!».\nЧэрыкаў: “Калі ўсюды такая хамская ўлада — чаго далей чакаць?!”


У Гомелі з’явіліся беларускамоўныя аўтобусныя квіткі, на чарзе гарады Магілёўскай вобласці – Наша Слова штодзень\n21 красавіка 2020, 08:31 Мова 6\nПасажыры гомельскіх аўтобусаў з нядаўняга часу пачалі атрымліваць беларускамоўныя квіткі на праезд. Прадстаўніца ініцыятывы “Ўмовы для мовы” Аліна Нагорная згадвае, што “беларусізаваць” квіткі ёй абяцалі ў Гомельскім аблвыканкаме мінулай восенню.\nУ верасні 2019 года старшыня абласнога камітэта архітэктуры і будаўніцтва Дзмітры Гайкевіч адказаў на зварот Нагорнай, што “ў мэтах пашырэння выкарыстаньня беларускай мовы” “лічыць магчымым” перавесці друк квіткоў на беларускую мову, як скончацца запасы ўжо надрукаваных па-расейску. Чыноўнік адзначаў, што рабіць па-беларуску квіткі, якія выдаюцца кампутарнымі сістэмамі ў тэрміналах і ў кіроўцаў, не могуць без рашэння на рэспубліканскім узроўні.\nНядаўна Нагорная атрымала таксама адказ пра беларускую мову на квітках у транспарце Магілёўскай вобласці – намеснік старшыні аблвыканкама паведаміў, што цяпер у філіях “Аблаўтатрансу” замяняюць квіткі на беларускамоўныя, а цалкам пяройдуць на іх да 1 чэрвеня, калі скончацца расейскамоўныя.\nАдзінага падыходу да мовы квіткоў у Беларусі няма. У гомельскіх тралейбусах квіткі ўжо працяглы час беларускамоўныя. У Менску квіткі на грамадскі транспарт друкуюцца па-беларуску. Квіткі на тралейбус і трамвай у Віцебску, на аўтобусы і тралейбусы ў Гародні і Берасці цяпер робяцца па-беларуску, але на аўтобусы ў Берасцейскай і Віцебскай абласцях – па-расейску.\nУ канцы мінулага года стала магчымым атрымаць квіткі па-беларуску на некаторыя цягнікі Беларускай чыгункі. На думку Нагорнай, з’яўленне квіткоў па-беларуску стала магчымым дзякуючы “ўсім, хто пісаў звароты”.


Мікалай Лысенка, украінскі кампазітар: біяграфія, творчасць\nМікалай Лысенка, біяграфія якога апісана ў дадзеным артыкуле, - украінскі кампазітар і дырыжор, піяніст, грамадскі дзеяч, таленавіты педагог. Усё жыццё збіраў песенны фальклор. Ён зрабіў вельмі шмат для грамадскім і культурным жыцці Украіны.\nЛысенка Мікалай Вітальевіч - выхадзец са старадаўняга казацкага роду. Яго бацька, Віталь Рамановіч, быў палкоўнікам кірасірскі палка. Маці, Вольга Еремеевна, паходжаннем з памешчыкаў Луцэнка.\nЗ ранняга дзяцінства першасным навучаннем Мікалая, які нарадзіўся ў 1842 г., маці займалася сама, сумесна з паэтам Фетом. Яна Мікалая навучала французскаму, танцах і правільным манерам. А Фет выкладаў рускую мову. Калі Мікалаю споўнілася 5 гадоў, Вольга Еремеевна выявіла ў сына схільнасць да музыкі. Для развіцця таленту была запрошаная настаўніца музыкі. Ужо з ранняга дзяцінства Мікалай захапляўся паэзіяй. Любоў да ўкраінскіх народным песням прышчапілі яму стрыечныя бабуля з дзядулем.\nПасля таго як хатняе навучанне скончылася, Мікалай пачаў рыхтавацца да паступлення ў гімназію. Спачатку навучаўся ў пансіёне Вейля, а потым Гедуэна. Мікалай Лысенка паступіў у 2-ю Харкаўскую гімназію ў 1855 г. Скончыў яе з сярэбраным медалём у 1859 г.\nЗатым паступіў у Харкаўскі універсітэт. На прыродазнаўчыя факультэты. Праз год бацькі з'ехалі жыць у Кіеў, і Мікалай перайшоў у Кіеўскі ВНУ, на фізіка-матэматычны факультэт, на кафедру натуральных навук. Скончыў універсітэт у 1864 г. і ўжо праз год стаў кандыдатам натуральных навук.\nПраз некаторы час, у 1867 г., Мікалай Вітальевіч працягнуў навучанне ў Лейпцыгскай кансерваторыі, якая была лепшай ва ўсёй Еўропе. Гульні на фартэпіяна яго вучылі К. Рейнеке, Э. Венцэль і І. Мошелес, кампазіцыі - Э. Рыхтэр, тэорыі - Паперитц. Далей Мікалай Лысенка ўдасканальваўся ў сімфанічнай інструментоўкі ў кансерваторыі Пецярбурга ў Рымскага-Корсакава.\nУ гімназіі ён браў прыватныя ўрокі па музыцы. І паступова стаў вядомым піяністам. Яго часта запрашалі на балі і пакліканыя вечара, на якіх ён выконваў творы Моцарта, Шапэна, Бетховена. Гуляў танцавальныя кампазіцыі і імправізаваў з украінскімі мелодыямі.\nКалі Мікалай вучыўся ў Кіеўскім універсітэце, ён імкнуўся набыць як мага больш ведаў па музыцы. Таму старанна вывучаў оперы такіх вядомых кампазітараў, як Глінка, Вагнер і г.д. Менавіта з гэтага часу Мікалай пачаў збіраць і гарманізаваць ўкраінскія народныя песні.\nАдначасова Мікалай Лысенка арганізаваў студэнцкія хоры, якімі кіраваў, і выступаў разам з імі на публіцы. Вучачыся ў Лейпцыгскай кансерваторыі, ён зразумеў, што важней ствараць, збіраць і развіваць ўкраінскую народную музыку, чым капіяваць замежных класікаў.\nЗ 1878 года Мікалай стаў выкладчыкам па класе фартэпіяна, працуючы ў інстытуце высакародных дзяўчын. У 1890-я гг. навучаў моладзь у музычных школах Тутковского і Блуменфельда. 1904 год Мікалай Вітальевіч заснаваў у Кіеве сваю школу (з 1913 г. - ім. Лысенка). Яна стала першым установай, якія прадстаўляюць вышэйшую адукацыю на ўзроўні кансерваторыі.\nДля стварэння школы ён выкарыстаў падораныя сябрамі грошы, якія прызначаліся на куплю дачы і выданні яго твораў. Навучальная ўстанова пастаянна знаходзілася пад пільным паліцэйскім кантролем. У 1907 г. Мікалай Вітальевіч нават быў арыштаваны, але яго адпусцілі ўжо на наступную раніцу.\nЗ 1908 па 1912 гг. ён старшыняваў у праўленні «Украінскага клуба». Гэта грамадства вяло асветную дзейнасць. Арганізоўвала музычныя і літаратурныя вечарыны і курсы для павышэння кваліфікацыі для настаўнікаў. У 1911 г. Мікалай Вітальевіч быў кіраўніком камітэта, які садзейнічаў ўстаноўцы манумента Т. Шаўчэнкі. Менавіта Лысенка пасля ўдасканаліў музыку для аперэты «Наталка Полтавка».\nПершы твор Лысенка напісаў ў 1868 г., калі вучыўся ў Лейпцыгскай кансерваторыі. Гэта быў зборнік украінскіх песень для фартэпіяна з голасам. Гэтая праца мае велізарную навукова-этнаграфічную каштоўнасць. У гэтым жа годзе выйшла другое твор - «ЗАПОВО», напісанае да гадавіны смерці Шаўчэнка.\nДалей рушыў услед цэлы цыкл пад назвай «Музыка да Кабзару». У яго ўвайшло звыш 80 асобных твораў. Жанры іх былі рознымі. Усе творы выдаваліся сям'ю серыямі. Апошняя выйшла ў 1901 г.\nМікалай Лысенка заўсёды быў у цэнтры культурнай кіеўскай жыцця. Знаходзячыся ў кіруючым складзе Рускага музычнага таварыства, ён прымаў актыўны ўдзел у шматлікіх канцэртах, якія праводзіліся па ўсёй тэрыторыі Украіны.\nЗаймаўся музычнымі кружкамі. І нават дамогся дазволу на пастаноўку п'ес, выкананых на ўкраінскай мове. У 1872 годзе Мікалай Вітальевіч напісаў дзве аперэты: "Калядная ноч» і «Чарнаморца». Пасля яны сталі асновай нацыянальнага ўкраінскага мастацтва, назаўжды увайшоўшы ў тэатральны рэпертуар.\nУ 1873 годзе Лысенка выдаў першую музыказнаўчую працу аб ўкраінскім фальклоры. Адначасова Мікалай Вітальевіч пісаў фартэпіянныя творы і сімфанічную фантазію.\nУ Пецярбургу ён разам з В. Пасхаловым ладзіў харавыя канцэрты. У іх праграму ўваходзілі творы Лысенка, а таксама рускія, украінскія, сербскія і польскія песні. Менавіта ў Пецярбургу ён напісаў сваю першую рапсодыю на ўкраінскую тэму, 1-й і 2-й паланезы, санату для фартэпіяна.\nВярнуўшыся ў 1876 г. у Кіеў, Лысенка зрабіў упор на выканальніцкай дзейнасці. Ён арганізоўваў канцэрты, гуляў на піяніна, ствараў новыя хоры. Сабраныя грошы ад мерапрыемстваў ён аддаваў на грамадскія патрэбы. Менавіта ў гэты час ён напісаў большасць сваіх самых буйных твораў.\nУ 1880 г. Мікалай Вітальевіч пачаў працаваць над адной з лепшых опер «Тарас Бульба». Затым выйшла яшчэ шмат музычных твораў. Асобна варта адзначыць ўдасканаленне музыкі ў аперэце «Наталка Полтавка» ў 1889 г. Гэтая праца не раз падвяргалася шматлікім апрацовак. Але толькі ў рэдакцыі Лысенка яно апынулася мастацка паўнавартасным.\nМікалай Вітальевіч стварыў асобны кірунак - дзіцячую оперу. З 1892 па 1902 гг. ён ладзіў харавыя гастролі па Украіне. У 1904 г. Лысенка адкрыў драматычную школу, якая на доўгія гады стала важным украінскім установай для атрымання спецыяльнай адукацыі.\nУ 1905 г. ім, сумесна з А. Кошыцэ, было заснавана грамадства-хор «Боян». Дырыжыраваў у ім самі стваральнікі. Але неўзабаве «Боян» распаўся з-за палітычных умоў і недахопу матэрыяльнай базы. Праіснавала супольнасць толькі год.\nУ апошнія гады жыцця Лысенка напісаў твор «Энеіда». Опера бязлітасна крытыкавала самадзяржаўнай парадкі і стала адзіным прыкладам сатыры ў музычным ўкраінскім тэатры.\nУсё сваё жыццё Мікалай займаўся не толькі творчасцю, але і грамадскай дзейнасцю. Ён - адзін з арганізатараў сялянскай нядзельнай школы. Займаўся падрыхтоўкай ўкраінскага слоўніка. Ўдзельнічаў у перапісе кіеўскага насельніцтва. Працаваў у Паўднёва-Заходняй аддзяленні Рускага геаграфічнага таварыства.\nУ 1868 г. Лысенка ўзяў шлюб са сваёй траюраднай пляменніцай, Вольгай Аляксандраўнай О'Конар. Яна была малодшай яго на 8 гадоў. Пражылі яны ў шлюбе 12 гадоў, але потым разышліся, таму што ў іх не было дзяцей. Афіцыйны развод афармляць не сталі.\nДругі шлюб у Лысенка быў грамадзянскі. На адным з канцэртаў у Чарнігаве ён пазнаёміўся з Ліпскі Вольгай Антонаўнай. Пазней яна стала яго грамадзянскай жонкай. У іх нарадзілася пяцёра дзяцей. Вольга памерла пасля нараджэння чарговага дзіцяці у 1900 г.\nЛысенка Мікалай, кампазітар, памёр шостага лістапада 1912 г. ад раптоўнага сардэчнага прыступу. На развітанне з ім прыехалі тысячы людзей з усіх украінскіх рэгіёнаў. Адпяванне праходзіла ва Ўладзімірскім саборы. Наперадзе жалобнай працэсіі ішоў хор. Ён складаўся з 1200 чалавек, і іх спевы было чуваць нават у Кіеве. Лысенка быў пахаваны на кіеўскім Байкавых могілках.\nАкіян Эльзы - Маскоўскі Крэмль\nРост Тiматi і кароткая біяграфія выдатнай асобы\nПаўднёваафрыканская сенсацыя Die Antwoord\nАртур Конан Дойль, "Згублены свет". Кароткі змест\nДольф Лундгрэн: фільмаграфія ў шведскім стылі\nДыетычны рэцэпт курынай грудкі: некалькі апетытных варыянтаў\nАстралябіі - гэта старажытны астранамічны інструмент\nФутбольны клуб Азербайджан "Габала"\nВышэйшая нервовая дзейнасць. рэфлексы\nЧым пачысціць дыван у хатніх умовах? асноўныя спосабы


Назіральнай камісіі перакрылі доступ да палітвязняў: сустрэцца з Жамчужным не ўдалося | Новы Час\nГродна +20℃ +21℃ +16℃ +12℃\nПра гэта паведамляе праваабарончы сайт mspring.online.\n— Рэспубліканская камісія ставілася да нас некалькі напружана. Калі мы з маёй калегай Таццянай Казлоўскай адзначалі ў нататніках ўсе моманты, то яны, склалася адчуванне, проста хадзілі і глядзелі. У моманты, калі я прасіў адміністрацыю калоніі дазволіць сустрэчу з Жамчужным, рэспубліканская ГНК заўжды ўставала на яе бок. Узначальвала яе член Савета Рэспублікі Таццяна Краўчанка, — распавёў Бухель.\n— Нам былі не радыя. Галоўнай нашай мэтай было сустрэцца з палітвязнем Міхаілам Жамчужным, аднак у калоніі зрабілі ўсё, каб гэтага не адбылося. Ён у дадзены момант знаходзіцца ў штрафным ізалятары. Нам адмовіліся паказваць камеры ШІЗА, паказалі толькі адно памяшканне камернага тыпу. Там рэжым крыху мякчэй, чым у ШІЗА. Калі я паўторна спытаў пра Жамчужнага, рэакцыя адміністрацыі была жорсткай: не — і ўсё, — паведаміў праваабаронца.\n— Рэспубліканская камісія напачатку візіту аддала анкеты адміністрацыі калоніі, а ў канцы візіту ў яе ж і сабрала. Наколькі можна верыць дадзеным з анкет — вялікае пытанне, — збянтэжаны Бухель.\n— У памяшканні камернага тыпу, куды нас дапусцілі, знаходзіліся тры чалавекі. Двое з іх казалі, што ўсё адпавядае нарматывам, а трэці паскардзіўся на ўчарашнюю адсутнасць гарачай вады ў лазні, холад у камеры — дзьме са шчыліны закрытага вакна і ўчора была недастаткова цёплая батарэя, а сёння яна гарачэй, і таму ў камеры прыкметна цяплей, фортку адчынілі. Прадстаўнікі адміністрацыі гэта ўсё адмаўлялі, спаслаўшыся на тое, што зняволены проста пакрыўджаны і спрабуе адыграцца, — распавёў Бухель.\nНядопуск да Міхаіла Жамчужнага — гэта ўжо другі выпадак, калі грамадскай назіральнай камісіі не даюць сустрэцца з палітвязнем. Раней ГНК не далі наведаць Дзмітрыя Паліенку ў бабруйскай ПК №2.\n«Галодныя гульні з 1994»: украінскія анархісты правялі акцыю ля беларускай амбасады\nГрамадскі кантроль над турмамі ў Беларусі — фікцыя, лічыць Барыс Бухель\nАвтор всерьез думает, что все граждане знают аббревиатуры колоний, судов, тюрем, комиссий?


Панядзелак дзень важкі?!. - extreme.BY - Активный отдых и экстрим в Беларуси\nПанядзелак дзень важкі?!.\n10 Фев 2014 09:47 Панядзелак дзень важкі?!. Ответить с цитатой • • •\nВідаць не вельмі. Дзеля экстрымалаў... як і маракоў, гэта пыль\n30 Янв 2017 14:36 Ответить с цитатой • • •\n20 Фев 2017 10:43 Ответить с цитатой • • •\nдаже в стокгольме и кой меня сюда принес\n20 Фев 2017 15:18 Ответить с цитатой • • •\nТем более в Стокгольме!


Аўторак, 11 Красавік 2017 18:25\nНе я б'ю, вярба б'е. За тыдзень - Вялікдзень\nСубота, 18 Сакавік 2017 23:55\nПятніца, 17 Сакавік 2017 14:53\nКс. Юзаф Пятушка МІС. 60 год святарства. Святкаванне.\n16 сакавіка 2017 года барысаўскі касцел Нараджэння Найсвяцейшай Панны Марыі гасцінна адчыніў дзверы для гасцей, якія прыехалі з розных куткоў Беларусі. Прыехалі, каб павіншаваць ксяндза Юзафа Пятушку з 60-годдзем святарства. Святую Імшу ўзначаліў Арцыбіскуп Тадэвуш КАНДРУСЕВІЧ, Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі. (Фотарэпартаж)\nСерада, 15 Сакавік 2017 22:51\nКс. Юзаф Пятушка МІС. 60 год святарства\nАйцу Юзафу амаль 86 гадоў.\nЗ іх 60 гадоў свайго жыцця ён на прэзбітэрскім шляху ў Кангрэгацыі айцоў марыянаў.\nСтарэйшыя жодзінцы памятаюць той час, калі разам з а. Юзафам яны пачыналі ствараць у нашым горадзе каталіцкую парафію.\nПанядзелак, 13 Сакавік 2017 13:37\nПапа: хрысціянскі крыж – гэта не частка хатняга аздаблення\nНяхай крыж дапаможа зразумець сур'ёзнасць граху і каштоўнасць ахвяры.\nТой, хто памірае з Хрыстом, з Ім і ўваскрэсне. Ён перамяніўся на гары Табор і паказаў сваю хвалу вучням, не для таго, каб пазбавіць іх праходжання праз крыж, але каб паказаць, куды вядзе шлях крыжа. Аб гэтым нагадаў папа Францішак 12 сакавіка 2017 г. падчас разважанняў перад малітвай “Анёл Панскі”.\n“Евангелле сённяшняй Другой нядзелі Вялікага посту прапануе нам апісанне Перамянення Езуса (Мц 17, 1-9), - нагадаў Папа. - Узяўшы з сабой трох апосталаў: Пятра, Якуба і Яна, пайшоў з імі на высокую гару, і там адбылася гэта незвычайнае з’ява: аблічча Езуса “заззяла, як сонца, і адзенне Ягонае стала белае, як святло” (Мц 17, 2). Такім чынам, Пан зрабіў так, што ў Яго ўласнай асобе заяснела Божая хвала, якая можа быць прынята праз веру ў Яго прапаведванне і Яго цудоўныя справы. Перамяненне на гары суправаджаецца з’яўленнем Майсея і Іллі , “якія размаўлялі з Ім” (Мц 17, 3).\nПятніца, 03 Сакавік 2017 11:07\nЧацвер, 02 Люты 2017 22:42\n"Цяпер па слову Твайму, Пане, адпускаеш слугу Твайго ў супакоі. Бо вочы мае ўбачылі Тваё збаўленне, якое Ты падрыхтаваў перад абліччам усіх народаў." (Евангелле ад Лукі, гл. 2.)\nГэтыя словы адносяць нас у тыя часы, калі Святыя Марыя з Юзафам прынеслі у храм сваё першае дзіця каб ахвяраваць яго Пану Богу. Так яны выконвалі прадпісанне Старога Запавету. Ў той час жыў у Ерузалеме чалавек, якога звалі Сімяон. Духам Святым яму было прадказана, што не памрэ, пакуль не ўбачыць Сына Божага. Сімяон, убачыўшы дзіцятка, ўзяў яго на рукі і сказаў: "Цяпер па слову Твайму, Пане, адпускаеш слугу Твайго ў супакоі. Бо вочы мае ўбачылі Тваё збаўленне, якое Ты падрыхтаваў перад абліччам усіх народаў".\nАўторак, 10 Студзень 2017 13:21\nНядзеля, 08 Студзень 2017 14:34\n«Прыйдзі, прыйдзі, Эмануэль»\nЯшчэ больш на старонцы http://catholic.by/2/home/authors-rubrics/mix/124120-pesni.html\nСубота, 10 Снежань 2016 13:28


Pawet: ЛЬВУ САПЕГЕ - 450 ГАДОЎ\nЛЬВУ САПЕГЕ - 450 ГАДОЎ\nКожнае пакаленне і нават кожная школа гісторыкаў, як слушна сказаў патрыярх літоўскай гістарычнай навукі Станіслаў Лазутка, маюць свайго Юлія Цэзара. Наш Юлій Цэзар - Леў Іванавіч Сапега, адзін з самых уплывовых дзяржаўных дзеячаў канца XVI - першай трэці XVII ст. у Вялікім княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай. Яшчэ яго называюць «літоўскім Салонам». Беларускі мысліцель, дзяржаўны муж, юрыст, палкаводзец, дыпламат Леў Сапега на працягу паўстагоддзя быў магутным заступнікам беларускіх нацыянальных інтарэсаў і аплотам незалежнасці нашай гістарычнай дзяржавы.\nЛеў Сапега нарадзіўся 4 красавіка 1557 г. у вёсцы Астроўна Віцебскага павету (цяпер у Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці). Паходзіў са старажытнага беларускага магнацкага роду, які меў карані на Смаленшчыне. Разам з Агінскімі, Алелькавічамі, Валовічамі, Хадкевічамі род Сапегаў шмат зрабіў для ўмацавання Вялікага княства Літоўскага. Беларуская і літоўская шляхта, як пераканаўча даказаў вядомы беларускі гісторык П.А. Лойка, цвёрда лічыла Вялікае княства Літоўскае сваёй Айчынай, уласнай дзяржавай, яе трымалася і яе бараніла.\nСпачатку Леў Сапега вучыўся ў Нясвіжскай школе, заснаванай адным з адукаванейшых людзей таго часу Мікалаем Радзівілам Чорным, для якога незалежнасць Вялікага княства Літоўскага была найвышэйшай каштоўнасцю. Наступным крокам на шляху фарміравання палітыка быў Лейпцыгскі універсітэт.\nПа-еўрапейску адукаванага маладога арыстакрата ўзяў да сябе на службу манарх Рэчы Паспалітай Стэфан Баторый. У няпоўныя 23 гады Леў Сапега стаў сваім чалавекам ва ўладнай эліце. Выдатныя асабістыя здольнасці і шматгранныя веды, падмацаваныя знатным паходжаннем, абумовілі паслядоўнае заняцце ім усіх буйнейшых пасад у Княстве: сакратара Вялікага княства Літоўскага, пісара ВКЛ, падканцлера (1585-1589 гг.), канцлера (1589-1623 гг.), віленскага ваяводы, вялікага гетмана (1625-1633 гг.). Да таго ж ён быў старостам слонімскім, мядзельскім, берасцейскім, магілёўскім і інш.\nМалады дзяржаўца неўзабаве становіцца самым гарачым прыхільнікам і ўдзячным спадкаемцам незалежніцкіх настрояў сваіх апекуноў Радзівілаў і канцлера ВКЛ Астафея Валовіча, у канцылярыі якога ён пачынаў сваю палітычную кар'еру, і вядзе паспяховую палітыку супрацьстаяння імкненню Кароны да гегемоніі і поўнай інкарпарацыі Вялікага княства. На захаванне дзяржаўнага суверэнітэту Княства Леў Сапега паставіў усё: свой аўтарытэт, палітычную кар'еру, літаратурны талент, а па-за гэтым і немалыя грашовыя сродкі.\nПершай значнай справай у гэтым напрамку было стварэнне ў 1581 г. Галоўнага трыбунала ВКЛ - вышэйшай судовай установы, чым падкрэслівалася самастойнасць Княства ў межах Рэчы Паспалітай. Наступнай - рэдагаванне Статута ВКЛ 1588 г., які стаў, па сутнасці, новай канцэпцыяй незалежнай беларуска-літоўскай дзяржавы. Ён гарантаваў эканамічную, дзяржаўна-палітычную і духоўна-культурную незалежнасць краіны. Гэта выдатны помнік духоўнай культуры беларускага народа і ўнікальная з'ява еўрапейскай прававой думкі. У сваіх прадмовах да Статута Сапега выразна зафіксаваў мэту кодэкса - будаўніцтва прававой дзяржавы.\nХоць не ўсё з дэклараванага Статутам ажыццявілася, тым не менш ён з'явіўся адным з доўга жывучых кодэксаў свету, больш за два стагоддзі вызначаў жыццё беларусаў і літоўцаў, праіснаваўшы да 1840 г. Ён аказаў уплыў на развіццё права Расіі, Польшчы, Украіны, Латвіі і Эстоніі. Статут 1588 г. - візітная картка Льва Сапегі.\nПаколькі ў ВКЛ існавалі пэўныя арыентацыі на Маскоўскую дзяржаву або Польшчу, выкліканыя канфесійнымі адрозненнямі, Леў Сапега падтрымаў ідэю уніі праваслаўнай і каталіцкай цэркваў. З пашырэннем уплыву уніяцкай царквы ён звязваў надзеі на духоўна-рэлігійную кансалідацыю народа і ўмацаванне Княства.\nЛеў Іванавіч адыграў вялікую ролю ў адносінах Рэчы Паспалітай з Рускай дзяржавай у канцы XVI - першай трэці ХVII ст., быў ініцыятарам саюза ВКЛ з Расіяй. Рэалізацыя гэтай задумы аб'яднала бы пад адным скіпетрам тры суседнія дзяржавы: Расію, ВКЛ і Польшчу. ВКЛ у гэтым саюзе адводзілася роля геапалітычнага цэнтра і палітычнага лідэра велізарнага еўра-азіяцкага аб'яднання.\nЛеў Сапега паслужыў сваёй Айчыне, а таксама гістарычнай навуцы, калі арганізаваў упарадкаванне і перапіску стосаў спарахнелых, але найкаштоўнейшых дакументаў дзяржаўнай улады ВКЛ з канца XIV ст. Гэтым быў выратаваны ад гібелі і захаваны для нашчадкаў дзяржаўны архіў Вялікага княства Літоўскага - 600 неацэнных тамоў нашай гісторыі.\nЛеў Сапега вядомы таксама як мецэнат, фундатар 24 храмаў. Будуючы палацы, цэрквы, манастыры, ён зрабіў уклад у архітэктурнае мастацтва ВКЛ. Засноўваючы пры іх школы, паслужыў асвеце і адукацыі ў сваёй дзяржаве.\nНароджаны ў Беларусі, Леў Іванавіч узвышаў беларускую мову, як афіцыйную дзяржаўную мову Княства і тым садзейнічаў развіццю нацыянальнай самасвядомасці беларускага народа. Сваім талентам і аўтарытэтам мудрага дзяржаўнага дзеяча ён узвялічваў гонар і вартасць свайго народа, яго мовы і культуры.\nСлава Льва Сапегі, яго грамадскія, палітычныя і творчыя здзяйсненні і справы, якія і праз чатыры з паловай стагоддзі ацэньваюцца нашчадкамі-правапераемнікамі ВКЛ з вялікай пашанай, сталі неўміручыя. Гарачы патрыёт сваёй Бацькаўшчыны, мудры і дальнабачны палітык, які далёка апярэдзіў свой час, ён па вялікім рахунку і сёння застаецца для нас недасяжным узорам.\nНа 2007 г. прыйшлося 450-годдзе Льва Сапегі. Да гэтай гадавіны кафедра гісторыі Беларусі Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы разам з творчым калектывам навуковай тэмы «Транзітыўнае стагоддзе: Вялікае княства Літоўскае ў 1548-1648 г. (Дзяржава, грамадства, асоба)» і Інстытутам гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі правялі 4-5 красавіка міжнародную навуковую канферэнцыю «Леў Сапега (1557-1633 г.) і яго час». У ёй прынялі ўдзел 85 даследчыкаў асобы і эпохі Льва Сапегі з больш чым 20 навуковых і навучальных устаноў Беларусі, а таксама з Польшчы, Літвы, Расіі, Украіны.\nНавуковы зборнік, у аснову якога пакладзены матэрыялы гэтай канферэнцыі, шматбакова разглядае эпоху другой паловы ХVI - першай трэці XVII ст. і розныя аспекты дзейнасці Л. Сапегі ў яе кантэксце. Тут і артыкулы добра вядомых у Беларусі і за яе межамі спецыялістаў па гэтаму перыяду, і маладых вучоных, і пачынаючых даследчыкаў; а таксама тых, хто вывучае спадчыну Льва Сапегі і яго эпохі ў гістарычнай рэтраспектыве; урэшце тых, хто не застаўся абыякавым да знакавай постаці беларускай гісторыі, якой з'яўляецца вялікі канцлер.\nЗборнік выдадзены пры фінансавай падтрымцы Беларускага рэспубліканскага фонда фундаментальных даследаванняў.


24 кастрычнік 2014, 15:41\nІндэкс чалавечага разьвіцьця — 2014\n7. Новая Зэляндыя\n57. Расейская Фэдэрацыя\nБеларусь па індэксе чалавечага разьвіцьця займае 53-е месца сярод 187 краін. Такія дадзеныя былі прадстаўленыя сёньня ў Менску, дзе прадстаўніцтва Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў у Беларусі прэзэнтавала даклад «Аб чалавечым разьвіцьці-2014 у Рэспубліцы Беларусь». Параўнальна з 2013 годам Беларусь у гэтым рэйтынгу апусьцілася на тры прыступкі.\nКрытэры для складаньня інтэгральнага рэйтынгу — гэта ровень жыцьця і сацыяльнай абароненасьці жыхароў розных краін, паказьнікі здароўя, адукацыі і культурнага разьвіцьця насельніцтва, стану злачыннасьці, аховы навакольнага асяродзьдзя, удзелу людзей у прыняцьці рашэньняў. Час ад часу сыстэма аналізу і апрацоўкі статыстычных дадзеных зьмяняецца. Аднак галоўнымі для вызначэньня канкрэтнага месца той ці іншай краіны па-ранейшаму застаюцца тры пазыцыі: адукацыя, здароўе і прыбыткі.\nНа гэтых паказьніках і канцэнтраваўся намесьнік міністра замежных спраў Беларусі Валянцін Рыбакоў. Ён лічыць, што цяперашняе падзеньне на тры месцы ня варта драматызаваць:\n«Адной з прычынаў гэтага зьніжэньня стаў індыкатар працягласьці жыцьця. Паводле яго мы ў СНД займаем трэцяе месца. Паводле роўню ВУП на душу насельніцтва мы ў СНД таксама на трэцім месцы. А паводле роўню адукацыі Беларусь займае лідзіруючыя пазыцыі ў СНД.\nЗразумела, што мы статыстыку ў першую чаргу разглядаем у параўнаньні з суседзямі па рэгіёне, з суседзямі па СНД, і найперш з краінамі Мытнага саюзу».\nЭканаміст Міхась Залескі кажа: трэба пакінуць заганнае параўнаньне з кранамі СНД:\n«Гэты індэкс разьлічваецца для ўсіх краінаў. Нельга забываць, што паўтара мільярда чалавек на зямлі жывуць яшчэ без электрычнасьці. І таму мы сьмела апынаемся ў верхняй частцы табліцы. Але ж трэба глядзець не на тых, хто жыве горай за нас, а на тых, хто жыве лепей за нас. Вось ад іх мы адстаём усё болей».\nДык хто ж мае найлепшыя паказьнікі ва ўсім сьвеце? Першая пяцёрка, паводле экспэртаў ААН, выглядае так: Нарвэгія, Аўстралія, Швайцарыя, Нідэрлянды, ЗША. Бліжэйшыя суседзі, то бок краіны, зь якімі Беларусь мае агульную дзяржаўную мяжу, займаюць у рэйтынгу наступныя месцы: Літва — 35, Польшча — 36, Латвія — 48, Расея — 57, Украіна — 83. Прычым Літва, Латвія і Польшча ўвайшлі ў лік краінаў са звышвысокім узроўнем разьвіцьця. А з былых рэспублік Савецкага Саюзу найбольшага дамаглася Эстонія, якая стаіць на 33-м месцы ва ўсясьветным рэйтынгу.\nКіраўнік аналітычнага цэнтру «Стратэгія» Леанід Заіка кажа: быў час, калі ён як экспэрт удзельнічаў у падрыхтоўцы дакладу ААН па Беларусі, і таму добра ведае, як складаецца гэты рэйтынг:\nШтогадовыя глябальныя даклады аб чалавечым разьвіцьці публікуюцца ПРААН з 1990 году як незалежны аналіз тэндэнцыяў, прагрэсу і палітыкі ў галіне разьвіцьця.\nІрляндыя стала першай у рэйтынгу добрых краінаў. Беларусь 82-ая\nКожны народ п’е віно, якога заслугоўвае ВІДЭА І ТЭКСТ


Нашыя дзеткі : Гісторыя 14\nСпрабаваў ён і яшчэ каго накрэмзаць, усялякіх там кусакаў, бадакаў, дзяўбакаў, усялякіх там страшуноў, хапуноў, рыкуноў. Але яны ў яго самі да сябе падобнымі не былі. А вось каты, гэтыя выходзілі на ўсё сто. Як жыўцом. Пільнуй-зважай – фыркнуць ды падрапаюць!\nА тут у карабельным труме пацукі завяліся – шчыра скажам, маласімпатычныя і нахабныя да нязмогі. І да таго яны знахабнелі, што нават па каютах шкрэбліся і па палубе туды-назад шнырылі. І не было на іх ніякога ўгамону.\nВыклікае тады да сябе гэтага пірата, што катоў маляваў, капітан, ці хто ў іх там за галоўнага быў, карацей, Бульбуль – змрочная персона з кепскім характарам. Выклікае, першым чынам свой велізарны кулачышча ўтыкае пад нос і пытае:\n- Гэта бачыў?\n- Бачыў! – не міргнуўшы, адказвае пірат. – У мяне самога – не горш. Я…\n- Заторкніся! – спыніў Бульбуль. – Закрый пашчу і слухай, калі начальства кажа. Дык вось… Даю табе содні часу, каб ты па ўсім караблі трыста катоў намаляваў, а то праз гэтых пацукоў, разумееш, жыцця не стала. Але глядзі, каб найстрашней! Заданне зразумеў?\n- Хіба я да дурня падобны? – абурыўся пірат.\n- А хто цябе ведае! – грукнуў кулаком па стале капітан, ці як яго там, карацей, Бульбуль. – Гэта яшчэ давесці трэба. Дзейнічай!\nПірата як штормам змыла. Схапіў пэндзлі з фарбай – ды ну катоў маляваць: чорных, белых, рудых і зусім незразумелай масці. Усю ноч і цэлы дзень шчыраваў, а пад вечар – трыста катоў намаляваў у розных паставах, прычым так, што ад сапраўдных толькі тым і розніліся, што не мяўкалі.\nПабачылі іх пацукі, задрыжэлі і па цёмных кутах забіліся, нікуды і носа не вытыркалі. А ў першым-лепшым порце з карабля збеглі – як венікам змяло.\n- Бадай, ты і напраўду – не дурань! – ухваліў пірата капітан Бульбуль.\n- А ты дарма сумняваўся, кэп! – падміргнуў пірат. – Сваю працу ведаем!\nVolha, 5.07.10 13:39\nРэд. Volha, 24.11.11 12:20


Галоўная ➠ Розны ➠ Пік з'яўлення радзімак прыпадае на падлеткавы перыяд\nІснуюць розныя фактары, якія непасрэдна ці пасрэдна, могуць правакаваць з'яўленне радзімак. Адзін з фактараў – генетычны. Уся інфармацыя, уключаючы інфармацыю аб радзімка, закладзена ў структуры ДНК. Таму вельмі часта можна заўважыць размяшчэнне радзімак на месцах, на якіх маюцца радзімкі і ў самых блізкіх сваякоў. Звычайна гэтыя радзімкі і выглядаюць абсалютна таксама.\nНа распаўсюджванне радзімак на скуры таксама ўплывае іх пашкоджанне. Меланоциты, з мэтай абароны ад магчымых інфекцый, пачынаюць распаўсюджвацца ў арганізме, а іх нявыкарыстаны клеткі, «выходзяць» на паверхню ў выглядзе новых радзімак.\nСонца – адзін з істотных фактараў ўплыву на «размнажэнне» радзімак. Сонечныя прамяні правакуюць выпрацоўку вялікай колькасці меланіну, які пазней трансфармуецца ў дробныя вузельчыкі.\nЗ'яўляцца радзімкі могуць і з прычыны гарманальных змяненняў, якія, уласна, і адбываюцца, у асноўным, у перыяд цяжарнасці. Звычайна такія радзімкі самыя бясшкодныя і праходзяць ужо праз некалькі месяцаў.\nКаб не дапускаць неасцярожнае з'яўленне радзімак, трэба беражліва ставіцца да свайго цела: не перагравацца на сонца і старацца іх не падзець, бо кожная радзімка, можа стаць прычынай з'яўлення ў будучыні непажаданых праблем.\nПсіхолагі раяць ёсць салодкае маленькімі кавалачкамі\nГрудное гадаванне не павышае ўзровень інтэлекту


Свята дня Нараджэння ў Цэнтры Моладзі\nСтворана 23 Кастрычнік 2011\nДзень нараджэння – гэта падзея, якую ўсе чакаюць і прыход якой прыносіць кожнаму чалавеку шмат радасці і прыемных момантаў. Кожнаму, без выключэнняў, прыемна атрымліваць віншаванні, цёплыя позіркі, шчырыя ўсмешкі і пажаданні ў свой дзень. Менавіта для таго, каб адчуць святочны настрой, мы сабраліся 22 кастрычніка, павіншаваць усіх, хто святкаваў дзень нараджэння летам і восенню.\nЯк належыць кожнаму хрысціянскаму святу, нашае радаснае мерапрыемства распачалося св.Імшой, пасля якой усе прысутныя мусілі накіравацца ў Араторый, на ўваходзе ў які іх чакала пытанне пра дату іх нараджэння. Тыя, якія ўваходзілі ў “крытэрый” імяніннікаў, атрымлівалі торцікі (нажаль, толькі з паперы), якія трэба было прычапіць на адзенне. Пасля ўсіх чакала шмат займальных і цікавых гульняў і танцаў (вядома ж, без традыцыйнага Аўстрыйскага танца свята не адбылося б:).\nПасля таго, як мы атрымалі зарад весялосці, прыйшоў самы ўрачысты момант – ўручэнне падарункаў, дакладней кажучы, выцягванне іх (бо кожны сам павінен быў з заплюшчанымі вачыма выцягнуць сабе падарунак, да якога была прычэплена думка). Вось чаму падарункі імяніннікі “выбіралі” самі – гэтая думка была патрэбна менавіта таму, хто яе выцягнуў. Праз гэтую думку сам Бог выказаў кожнаму Сваё пажаданне.\nІ, вядома ж, якой дзень нараджэння без салодкага? Падсілкаваўшыся пасля насычанай праграмы, на гэты раз, сапраўднымі (і вельмі смачнымі) торцікамі, мы скончылі сваю маленькую ўрачыстасць слоўкам, якое прамаўляў да нас кс.Павел. Падчас слоўка айцец Павел пазначыў, што жыццё – гэта дар і аб гэтым варта памятаць заўсёды. Бо мы самі не выбіраем ні саміх сабе, ні сваіх бацькоў. Нас выбірае Бог! Дакладна разумеючы, што жыццё ёсць неацэнным дарам, кожны чалавек павінен дзякаваць Богу за гэты дар. Мы мусім прасіць Бога дапамагаць нам рабіць нашае жыццё сапраўдным годным дарам, які будзе даспадобы нашаму нябеснаму Айцу. Бо жыццё кожнага чалавека – гэты не выпадковасць, гэта план Бога. Кожны чалавек ёсць выбраны Богам. Варта заўсёды памятаць пра гэта.


Навошта нам бераг турэцкi цi амаль што камунiзм. На асобна узятым прадпрыемстве, на далёкim усходзе Беларусi | Интернет-газета о лесе и лесной промышленности\nНавошта нам бераг турэцкi цi амаль што камунiзм. На асобна узятым прадпрыемстве, на далёкim усходзе Беларусi\nАсенні холад, дождж, доўгая дарога, пануры лес за вокнамі старога "Ікаруса". А тут яшчэ нязручнасці гасцініцы райцэнтра. Але новы дзень у далёкіх Касцюковічах прынёс настолькі яркія ўражанні, што ад папярэдніх не засталося і следу.\nТое, што я пабачыў і пачуў у мясцовых лесанарыхтоўшчыкаў, не перастае здзіўляць і радаваць адначасова і цяпер. Яшчэ раз пераканаўся, наколькі многа залежыць ад кіраўніка. І хаця дырэктар ААТ "Касцюковіцкі леспрамгас" Міхаіл Філіпеня прасіў не выдзеляць яго асобу (ён і сфатаграфавацца наадрэз адмовіўся), думаю, што яго просьбу не змагу задаволіць. Інакш тое, што зроблена на прадпрыемстве за апошнія 17 гадоў (столькі Міхаіл Рыгоравіч кіруе тут), будзе выглядаць абязлічаным і не вельмі зразумелым, адкуль што ўзялося. Усё ён прывык рабіць грунтоўна. Як, напрыклад, тыя дубовыя прыступкі лесвіцы ў адміністрацыйным будынку. Больш чым за паўтара дзесятка гадоў нават бетонныя крыху сцёрліся б, а гэтыя, як новыя. Такія ж грунтоўныя і прыступкі яго жыцця. Пазнаўшы ў дзяцінстве нястачу, Міхаіл Рыгоравіч зразумеў, што толькі рукі і галава могуць вывесці чалавека на новую ступень "бытия". 43 гады з 60 пражытых Філіпеня аддаў лясной прамысловасці. Свядома ўступіўшы ў члены КПСС у 1970 годзе, калі працаваў вадзіцелем лесавоз а, ён быццам на практыцы ажыццявіў прынцып развітога сацыялізму (пра камунізм пакуль не гаворым - не дачакаліся): "Ад кожнага - па здольнасцях, кожнаму - па працы".\nУ цяперашніх умовах не кожны кіраўнік здольны нават уявіць, як можна стварыць паўгадавы запас гаруча-змазачных матэрыялаў, ці калі абсалютна любая запчастка, любы інструмент, неабходны матэрыял - на складзе прадпрыемства. Як жа не паўтарыць вядомы выраз, што ў Касцюковіцкім леспрамгасе, як у Грэцыі, ёсць усё. За леташні год прадукцыйнасць працы кожнага работніка тут такая ж, як у двух па канцэрну. Не было яшчэ выпадку ў бытнасць цяперашняга дырэктара, каб прадпрыемства не выканала месячны, квартальны ці гадавы план. А цяпер у параўнанні з мінулым годам яно працуе з месячным апярэджаннем (нарыхтоўка, раскражоўка, дзелавая, круглая драўніна - усе гэтыя паказчыкі выкананы на 110 %). Не ў супаставімых цэнах (па словах Філіпені, хтосьці прыдумаў такі паказчык, каб суцешыць сябе), а ў фізічных ці ў аб'ёмных адзінках, г. зн. кубічных метрах. І прычым, прырост пастаянны штогод. А гадавое заданне вырасла да 140-150 тысяч м3 нарыхтовак. Чыстага прыбытку за восем месяцаў тут атрымалі 217 мільёнаў рублёў, які застаецца ў распараджэнні прадпрыемства. Без крэдытаў і ўсялякіх лізінгаў пастаянна набываюць асноўныя сродкі. Вось купілі тры новыя тралёвачныя трактары, на чарзе да канца года купля аўтобуса і двух лесавозаў. Тэхніка ў леспрамгасе і без таго новая.\nДобры паказчык стабільнасці прадпрыемства - гэта калі там працуюць цэлымі сем'ямі. А такіх нямала. Напрыклад, раскражоўшчык Віктар Мікалаевіч Бясштэннаў, які ў леспрамгасе 29 гадоў, расказаў, што да нядаўняга часу тут працавала поварам у сталоўцы яго жонка Надзея Фёдараўна, старэйшы сын Аляксандр - кранаўшчык, дачка Вольга - бракаўшчык (кантралёр). Усе задаволены, ганарацца, што іх прадпрыемства самае стабільнае ў раёне. Добрая зарплата, выдаецца своечасова, нармальныя ўмовы працы. І жыве сям'я ў доме, пабудаваным леспрамгасам.\nЯ не агаварыўся, сцвярджаючы, што сацыялістычны прынцып "Кожнаму - па працы", тут ажыццяўляецца даўно. І дырэктара не хвалюе тое, што нехта з радавых зарабляе больш за яго. Наадварот, ён з радасцю паведаміў, што месячная зарплата ў брыгадзе трактарыста Генадзя Савіцкага, якая пастаянна працуе ў лесе, 1 мільён 200 тысяч рублёў. Амаль столькі ж зарабляюць у брыгадзе вальшчыкаў Сяргея Марусава. Такі ж заробак у вадзіцеляў на вывазцы лесу. Калі чалавек, які добра працуе тут і атрымлівае ў пераразліку на валюту 300 - 500 долараў ЗША, ці стане ён думаць пра нейкія заробкі ў Маскве, Пецярбургу ці ў больш далёкім замежжы? А сярэднемесячная зарплата з пачатку года склала 381506 рублёў. Па заробках Касцюковічы заўсёды трымаюцца ў ліку лепшай пяцёркі прадпрыемстваў канцэрна, а часта і ў лідэры выходзяць. Зарплата, як вядома, складаецца з многіх кампанентаў. У леспрамгасе тарыфная стаўка першага разраду больш чым удвая вышэй за дзяржаўную. І яшчэ. Тыя, хто адрабіў на прадпрыемстве не меней за 10 гадоў, атрымліваюць за кв артал дадаткова месячную зарплату. Акрамя таго чатыры разы за мінулы год усе работнікі атрымалі грашовую дапамогу, прымеркаваную да розных свят, - прыкладна стопрацэнтную зарплату папярэдняга месяца. Цяпер вось трэба сто тон збожжа раздзяліць на 220 чалавек. Добрая дапамога для тых, хто трымае хатнюю гаспадарку.\nБез затрымак Касцюковіцкі леспрамгас плаціць папённую плату. Але гэта зусім не азначае, што тут адразу пагаджаюцца з выстаўленай лясгасам цаной. Папярэдне дасканала правяраюць, падлічваюць. Бываюць разнагалоссі з лясгасам па ацэнцы кошту леса на корані. Без Філіпені, што прайшоў усе асноўныя ступені ў лясной прамысловасці, і тут не абыходзіцца. Сам даедзе, дойдзе, ацэніць практычна кожную лесасеку. Нездарма ў яго "УАЗіку" заўсёды дзве пары гумавых ботаў, лапата, дзве сякеры, дзесяціметровы трос. Свае грошы леспрамгас лічыць скурпулёзна.\nЗа 17 гадоў Міхаіл Рыгоравіч вывучыў лясную геаграфію навакольных раёнаў, дзе даводзіцца нарыхтоўваць драўніну, на ўсе дзесяць балаў, калі карыстацца сучаснай ацэнкай ведаў. У якім квартале і калі што валіць, безпамылкова вырашае сам дырэктар. Прайшлі, напрыклад, праліўныя дажджы, Філіпеня накіроўвае асноўныя сілы пад Чэрыкаў, на сухія лесасекі. І ўжо нягледзячы на капрызы надвор'я, лес адтуль будуць вазіць без перашкод. Крыху падсохне, зноў вернуцца сюды, у балота. Ёсць лесасекі - даўно аплачаныя, выпісаныя,- якія дачакаюцца сваёй чаргі зімой. Карацей, прасторы для манеўраў хапае. Касцюковіцкі леспрамгас працуе ва ўсіх "далёкаўсходніх" лясгасах Беларусі - Клімавіцкім, Краснапольскім, Касцюковіцкім, Чэрыкаўскім. Раней даставалі нават Чавускі і Магілёўскі лясгаса. Цікава, што ёсць лесасекі, адкуль драўніну даводзіцца вазіць праз тэрыторыю Расіі. Добра, што пагранічных межаў цяпер няма.\nНа адной асаблівасці вывазкі драўніны мясцовым леспрамгасам хочацца спыніцца. Сёння многія вялікія мужы, па словах Міхаіла Рыгоравіча, навязваюць сартыментную вывазку драўніны прама з лесасекі. Можа, ім "з мінскага асфальту" відней, але Філіпеня з гэтым катэгарычна не згаджаецца: "Такое можа гаварыць чалавек, які не працаваў у лесе. Дапусцім, у Касцюковіцкім лясгасе толькі 17 % хвойных пасадак. Астатнія - лісцёвыя. Нават гусенічным трактарам, у кабіну якога нярэдка трапляе балотная гразь, няпроста выцягнуць такі лес. І некаторыя забыліся, відаць, пра такое паняцце, як рацыянальная раздзелка хлыста". Больш-менш нармальную сартыментную вывазку, на думку Філіповіча, можна арганізваць толькі з лесасек, што знаходзяцца пры добрых дарогах і дзе, дапусцім, толькі хвойныя пароды. Разрэзаў, напрыклад, па 4,5 метра і завёз на дрэваапрацоўчы камбінат. А калі змешаны лес, дзе прадстаўлены амаль усе віды парод? Рэзаць па 4,5 метра, значыць, загубіць лес. А на ніжніх складах з кожнага дрэва можна ўзяць максімум карыснай др аўніны. Якраз так і робяць у Касцюковічах. Возяць хлыстамі. Затым сартуюць і рэжуць дакладна так, як таго патрабуюць розныя спажыўцы. Ад перапрацоўкі застаюцца толькі дровы. Вядома, тут і прадукцыйнасць працы намнога ўзрастае, і паліва эканоміцца. Эксплуатацыя электрапіл абыходзіцца танней за пілы з бензаматорам. Памеры эстакады, куды лесавозы дастаўляюць хлысты, дазваляюць зрабіць двухмесячны запас драўніны для перапрацоўкі - на перыяд поўнага бездарожжа ў лесе. Карацей, выгада па ўсіх напрамках.\nПры леспрамгасе, як сказаў дырэктар, няма "ні дачэрніх, ні вячэрніх прадпрыемстваў, карацей, розных прысосак". І супрацоўнічаюць тут толькі з дзяржаўнымі структурамі. Магчыма, часам камерцыйная фірма заплаціць лесанарыхтоўшчыкам даўгі за іншых. І на гэтым супрацоўніцва з ёю заканчваецца. Тут не баяцца ніякіх праверак, бо ў Філіповіча няма камерцыйных тайнаў. Леспрамгас жыве больш па старых, паўтараю, сацыялістычых прынцыпах. І, аказваецца, старое не заўжды горшае.\nВядома, тут знайшліся б сродкі на закуп дарагіх замежных бензапіл. Але ў Касцюковічах працуюць на расійскіх - "Урал" і "Тайга". Хаця, рэжучы ланцуг і шыну, на іх ставяць замежныя. І справа не толькі ў тым, што за адну замежную амаль пяць расійскіх можна купіць. І апошнія, як сцвярджае Філіпеня, у многім нават пераўзыходзяць замежных. Пры валцы лесу расійскай пілой вальшчыку не трэба садзіцца на калені, як гэта ён вымушаны рабіць на такой аперацыі з замежнай. Значыць, ён хутчэй з'арыенуецца і адыдзе ў небяспечны бок пры падзенні дрэва. Той жа "Урал" у добрага вальшчыка вытрымлівае два гады інтэнсіўнай эксплуатацыі, даючы выпрацоўку да 30 тысяч м3. Спрабавалі тут і на замежных працаваць. Але... Вось і цяпер адна з іх новенькай стаіць на складзе гадоў восем і ніхто не хоча яе браць.\nБолей за ўсё цяпер трывожаць кіраўніка падаткі - не толькі ў тым сэнсе, што высокія, але і вялікая іх колькасць. Непатрэбны клопат для бухгалтараў на прадпрыемствах. Ці не прасцей увесці адлічэнні ў бюджэт (рэспубліканскі, абласны, раённы), а пасля кампетэнтныя людзі яго пераразмяркоўвалі б?\nРадуе тое, што Філіпеня, як кіраўнік, ведае сабе цану. "Дырэктар не з Крамля зваліўся , а з нуля з'явіўся", - сказаў ён так пра сябе, відаць, маючы на ўвазе тое, што пачынаў з простага рабочага. Наконт нуля можна паспрачацца. А вось тое, што яму давялося пабываць у Крамлі і атрымаць там ордэн "Знак Пашаны" - факт гістарычны. Акрамя таго, Міхаіл Рыгоравіч - Заслужаны майстар лесу і лесасплаву СССР, ён узнагароджаны медалямі "За працоўную адзнаку" і "За доблесную працу". Баюся, што ўсе яго ўзнагароды пералічыць не змагу. Гэтак жа, як і расказаць пра ўсе добрыя справы, што зроблены Філіпеням не толькі за апошні, касцюковіцкі, перыяд яго жыцця і дзейнасці. І хай яму не ўсё ўдалося ажыццявіць з задуманага, хай далёка не ўсе разумеюць гэтага неардынарнага чалавека і кіраўніка, галоўнае тое, што ён патрэбен - гораду, раёну, канцэрну. Пры мне ў гэты аддалены леспрамгас званілі дрэваапрацоўшчыкі з розных куткоў Беларусі. Просьба адна: адгрузіць новую партыю драўніны - і не ў доўг, а са стопрацэнтнай папярэдней аплатай (такое жалезнае правіла тут даўно). Проста ўсе ведаюць: Філіпеня не падвядзе!


Святар з паселішча Гатава Канстанцін Бурыкін, больш вядомы як «бацюшка са свастыкамі», – гэта толькі сімптом вялікіх праблемаў, з якімі сутыкнулася праваслаўная царква ў Беларусі, мяркуе сустаршыня Беларускай Хрысціянская Дэмакратыі Павал Севярынец.\n«Трэба падымаць кампанію і пытацца: хто сапраўды адказны за тое, што святар у праваслаўнай царкве прапагандаваў нацызм», – кажа ён.\nНарадзінец Омску і грамадзянін Расеі Канстанцін Бурыкін да нядаўняга часу быў зоркаю беларускіх дзяржаўных тэлеканалаў ды газетаў. Па-першае, як святар без духоўнай адукацыі, які ўзначаліў царкву ў паселішчы Гатава каля Менску.\n«Я вельмі гарэў пабудаваць царкву. Вельмі ўнутрана жадаў пабудаваць храм з нуля», – узгадваў спадар Бурыкін, святар Расейскай праваслаўнай царквы.\nПа-другое, Бурыкін зарганізаваў пры царкве спартовы клуб і фактычна ўзначаліў Беларускую федэрацыю паўэрліфтынгу, зрабіўшыся намеснікам намінальнага старшыні палкоўніка міліцыі Генадзя Калесніка. Бурыкін прапагандаваў сямейныя каштоўнасці і здаровы лад жыцця.\nАле ў лістападзе беларусы даведаліся пра іншыя каштоўнасці бацюшкі Канстанціна. Бурыкіна арыштаваў Следчы камітэт паводле абвінавачання ў незаконным абароце боепрыпасаў. З расследаванняў незалежных журналістаў стала вядома, што Бурыкін праводзіў махінацыі з вялікімі бюджэтнымі сумамі, вылучанымі на спорт, і не кінуў сваіх нацысцкіх поглядаў. Раней ён быў святаром пры беларускім аддзяленні РНЕ – неанацысцкай арганізацыі «Русское национальное единство». На целе Бурыкіна дасюль застаюцца свастыкі. Праваслаўны бацюшка падтрымліваў шчыльныя кантакты з пракрамлёўскімі праімперскімі арганізацыямі, беспасярэдне з гатаўскае царквы.\nУдома ў праваслаўнага бацюшкі знайшлася і лямпа-свастыка, і карціна аўтарства Бурыкіна ў стылістыцы Трэцяга Райху.\n«Вой-вой, гэта ж страшна нават».\n«А мы там дзіцёнка хрысцілі. Дык а што цяпер будзе?»\n«Нават падазрэнняў ніколі не было. Ён такі заўжды культурны, заўжды ветлівы, заўжды распавядзе, калі хаджу на споведзі».\n«Святар такімі справамі займацца не мусіць. Па-першае, гэта духоўная асоба. Гэта несумяшчальна. Зброя і святар».\n– мяркуюць жыхары Гатава.\nПаводле Паўла Севярынца, такое здараецца ў некаторых епархіях Расейскай праваслаўнай царквы, дзе квітнее гэтак званы «русскій мір» і прапагандуецца варожасць да беларускае мовы ды незалежнасці.\n«Менавіта такія бацюшкі могуць стаць спрыяльным асяроддзем для розных ваяроў ДНР-ЛНР, якія прыязджаюць сюды і паказваюць пальцам у каго страляць. Вешаюць на беларускую моладзь «каларадскую» стужку і загадваюць рыхтавацца да вайны», – даводзіць палітык.\nУ вёсцы Вялікае Сціклева, што ля Менскай кальцавой, на царкоўнай тэрыторыі ладзіць трэнавальныя лагеры прарасейскі цэнтр «Казачий спас». Удзельнікі – падлеткі ад 14-ці да 18-ці гадоў вучацца страляць, працаваць з мінамі і нажамі.\n«Дыякан нашага храму распавядаў аб жыццях святых, і ў нас у храме на сценах ёсць іконы ваяроў, святых ваяроў-пакутнікаў», – тлумачыць дырэктар цэнтру «Казачий спас» Пётр Шапко.\nПадобным чынам пры ўдзеле дыяканаў РПЦ расейскія неанацысты – баевікі ЛНР і ДНР – ладзілі трэнавальныя лагеры для беларускіх падлеткаў у Віцебскай вобласці.\nЯраслаў Сцешык, «Белсат», фота: nn.by\nТэгі: Беларуская праваслаўная царква БПЦ БХД Канстанцін Бурыкін нацысты нацыяналізм неанацызм Павал Севярынец Павел Севярынец праваслаўе праваслаўныя цэрквы РПЦ рускі мір рускі свет рэлігія Севярынец фашызм\nМітрапаліт Павал скандальна выказаўся пра самастойную царку для беларусаў