Абвяшчэнне дзяржаўнага суверэнітэту Беларусі: як гэта было | naviny.by\n27 ліпеня 1990 годза Вярхоўны Савет прыняў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце. З нагоды чарговай гадавіны гэтай гістарычнай падзеі ў офісе інфармацыйнай кампаніі БелаПАН прайшоў «круглы стол», на які былі запрошаны...\n27.07.2009 / 11:47 / Политика\nУжо больш за дзесяць гадоў Беларусь святкуе свой Дзень незалежнасці 3 ліпеня. Але гэтую дату шмат хто лічыць ненатуральнай. Дата вызвалення Мінска ад фашыстаў мае дачыненне толькі да незалежнасці ад нацысцкага панавання. Сённяшняя ўлада скарыстала «чырвоны дзень календара» з недалёкага мінулага ў палітычных мэтах, перапісаўшы незалежніцкую гісторыю краіны пад свае ідэалагічныя каноны. Нагадаем, што да 1996 года Дзень незалежнасці Беларусі святкаваўся 27 ліпеня. Менавіта ў гэты дзень у 1990 годзе Вярхоўны Савет прыняў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце.\nЗ нагоды чарговай гадавіны гэтай гістарычнай падзеі ў офісе інфармацыйнай кампаніі БелаПАН прайшоў «круглы стол», на які былі запрошаны непасрэдныя ўдзельнікі тых падзей — дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 12-го склікання Мечыслаў Грыб, Сяргей Папкоў і Станіслаў Шушкевіч.\nСёння шырока распаўсюджана меркаванне, што галоўную ролю ў тым, што Дэкларацыя аб суверэнітэце была прынятая, адыграў Беларускі Народны Фронт і яго фракцыя ў Вярхоўным Савеце.\nРасказвае намеснік старшыні КХП-БНФ Сяргей Папкоў: Я хачу ўзгадаць некалькі месяцаў з пачатку сесіі. Гэта была яшчэ Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка. Яшчэ кіравала КПБ. Большасць дэпутатаў былі падкантрольныя ЦК КПБ. Але была і группа, якая не залежала ад улады — трыццаць чалавек ад Беларускага Народнага фронту плюс яшчэ каля шасцідзесяці чалавек, якія самастойна, без усялякіх пратэкцый выбраліся ў Вярхоўны Савет і сталі там генератарамі новых ідэяў. І гэта было вельмі трывожна і нечакана для камуністычнай партыі, для тых звыклых наменклатурных колаў.\nЗ самага пачатку Народны Фронт, яшчэ калі вылучаліся кандыдаты ў дэпутаты, пачаў ставіць пытанне аб незалежнасці Рэспублікі Беларусь. 30 чэрвеня — 1 ліпеня 1990 года адбылася канферэнцыя Беларускага Народнага Фронту, на якой быў прыняты праект дэкларацыі аб суверэнітэце Беларусі. І сітуацыя была такой, што калі ўжо з Масквы далі адмашку, што трэба дэкларацыю прымаць, то акрамя таго, што быў распрацаваны намі вось гэта праект декларацыі, больш ніхто ніякіх распрацовак не меў. І мы гэтым скарысталіся. Мы ставілі сваю дэкларацыю на галасаванне, але яна не прайшла, таму што такая была каманда. І тады мы прынялі максімальныя захады, каб хоць гэтая дэкларацыя стала асновай для далейшай распрацоўкі. Мы яе аддалі ў камісію па эканоміцы і суверэнітэту, якую ўзначальваў Леанід Козік, і мы актыўна ўдзельнічалі ў распрацоўцы праекта. Два дні, 26-27 ліпеня, ішла праца над дэкларацыяй. Калі паглядзець стэнаграмы, то, канешне, найбольш актыўна ўдзельнічала як раз дэмакратычная частка дэпутатаў на чале з апазіцыяй Беларускага Народнага Фронту пры моцным супраціўленні камуністычных і вецеранскіх дэпутатаў, якія псіхалагічна не маглі ўявіць, як яны будуць жыць без Масквы. Большае змаганне ішло за тое, каб не ўключаць пытанне аб’яднання з Расіяй, каб выключыць пытанне саюзнай дамовы.\nПерад самым галасаваннем была дэпутацкая камісія, якая ўдзельнічала ў перамовах па новаму саюзнаму дагавору. І вось выступае Заблоцкі і расказвае, што ў гэтай дамове Масква за сабой пакідае: войскі за сабой пакідае, транспарт увесь за сабой пакідае, фактычна ўсю прамысловасць буйную за сабой пакідае і межы за сабой пакідае. І калі ён усё гэта пералічыў, то дэпутаты адкрылі рот — аказалася, што суверэнітэт будзе толькі на паперы.\nМеркаванне дэпутата Вярхоўнага Савета 12 склікання Сяргея Навумчыка\nТое, што ўдалося зрабіць актывістам БНФ у 1990-1991 гадах — гэта заканамерны вынік змагання пакаленняў беларусаў за Незалежнасць… чытаць далей\nСтаршыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай Грамады, а ў ліпені 1990-га — першы намеснік старшыні Вярхоўнага Савету Станіслаў Шушкевіч з версіяй Сяргей Папкова не пагадзіўся і выклаў сваю.\nШушкевіч: Першае. У нас звычайна адбываецца лагізацыя падзей. Праходзіць дзесяць-пятнаццаць гадоў, і ўсе, хто апавядае пра папярэднія справы, гавораць, што яны самыя разумныя, самыя энергічныя, усё ўкаранілі, а калі не верыце — паглядзіце стэнаграму, якой, дарэчы, няма. Давайце з гэтым скончым.\nІніцыятыву аб прыняцці дэкларацыі аб суверэнітэце праявіў ЦК Кампартыі Беларусі і прадставіў праект дэкларацыі з 38 артыкулаў. І прынёс яго Дземянцей, і ад імя ЦК Кампартыі Беларусі яго прапанаваў.\nБНФ перад гэтым, сапраўды, гаварыў аб суверэнітэце, прадстаўляў свой праект. Але ж ёсць пэўная працэдура — разглядаць, пасля ў камісію, пасля далей. Гэтую працэдуру вы не выканалі, бо лічылі сябе самымі разумнымі. А тут ЦК КПБ уклініў свой варыянт. Чаму? Справа ў тым, што падобную дэкларацыю прыняла Расійская Федэрацыя і іншыя рэспублікі, і ў Маскве былі пэўныя апасенні, што тут могуць прыняць такую дэкларацыю, што будзе зусім дрэнна. Таму ЦК Кампартыі Беларусі прапанавала такую рабалепскую, вернападанніцкую дэкларацыю.\nКамісія складалася з дзвюх груп. Адна адпрацоўвала палітычныя аспекты — першыя пяць артыкулаў дэкларацыі, і была яшчэ група, якая працавала над астатнімі пытаннямі. Пасля іх зводзілі. Я ўзначальваў першую. Але любы разумны чалавек у той момант разумеў, што сказаць, што мы канчаем з Саюзам — гэта было замазабойства, і ніхто гэтае пытанне не ўздымаў — у мяккай форме паставілі. І ў такім выглядзе гэтую дэкларацыю фактычна прынялі без асаблівых складанасцяў і сканфлікатаванасцяў. Таму што яна папярэдне была фактычна ўзгоднена з усімі, якія і «за» і «супраць», але ўсе разумелі, што прыняць трэба. І раз ужо ЦК Кампартыі Беларусі пытанне падняў, то трэба прыняць лагодную дэкларацыю, і такую яе і прынялі.\nВідэазапіс з «круглага стала»\nПапкоў: Перад галасаваннем па праекту дэкларацыі фракцыя Беларускага Народнага Фронту ў знак пратэсту пакінула залу паседжанняў і ў галасаванні ўдзелу не прымала. Але мы засталіся ў будынку і сачылі за галасаваннем па тэлевізары.\nШушкевіч: Гэты паступак Беларускага Народнага Фронту, шчыра кажучы, мне не спадабаўся, таму што добрая дэкларацыя атрымалась, і яе прыняць было вельмі важна. А яны вырашылі, што тарпедзіруюць галасаванне, што потым будзе лепшы варыянт праекту, і выйшлі… Але не выйшла. І ніякая гэта не планавая задумка была. У вас быў гарачы пратэст, вы пратэставалі, а яе прынялі без вас. А сёння вы на кожным павароце гаворыце, што гэта ваша найвялікшая заслуга. Давайце будзем праўдзівымі.\nМечыслаў Грыб: Я не хачу адмаўляць, што ў прыняцці дэкларацыі аб незалежнасці была малая роля фракцыі Беларускага Народнага Фронту. Зразумела, была. Я думаю, што Станіслаў Станіслававіч пагодзіцца з тым, што такое імкненне ў іх было. Але іншае пытанне, як гэта рабілася. І тое, што распавёў Станіслаў Станіслававіч, як гэтае адбывалася, мае поўную рацыю. На самой справе гэта было так. Па-другое, я хацеў бы Сяргею Пятровічу таксама сказаць, што ня толькі 30 чалавек прадстаўнікоў БНФ былі абраны ў Вярхоўны Савет 12-га склікання БССР свабодна, без узгаднення з мясцовымі партыйнымі органамі. Многа было такіх, большасць была такая. І шмат хто нават былі сябрамі Камуністычнай партыі, але абіраліся самастойна і не заўсёды падтрымлівалі тыя рашэнні, якія прапанаваў ЦК.\nПапкоў: Я не супраць таго, што і астатнімі дэпутатамі быў унесены ўклад. Я кажу пра іншае, што Беларускі Народны Фронт паслядоўна, яшчэ да пачатку работы сесіі ўжо рыхтаваў гэтые пытанне пра незалежнасць. Мы працавалі лагічна ў гэтым рэчышчы.\nАле ці можна было казаць пасля таго, як дэкларацыя была прынята, што Беларусь атрымала суверэнітэт і стала незалежнай краінай? Час быў вельмі няпросты. Вялікая савецкая краіна дажывала апошнія месяцы, але Масква ўсё ж імкнулася неяк перафарматаваць гэтыя саюзныя адносіны, захаваць для сябе кріуючую ролю. Дарэчы, у пункце 11 Дэкларацыі аб суверэнітэце было запісана, што «Рэспубліка Беларусь прапануе неадкладна пачаць распрацоўку Дамовы аб саюзе суверэнных сацыялістычных рэспублік». Разам з тым, дэкларацыя фактычна давала краіне магчымасць пазбегнуць усялякай залежнасці ад Масквы і скарыстацца ў будаванні незалежнай Беларусі існуючымі ўжо інстытутамі і механізмамі.\nАдным з галоўных пытанняў было пытанне надання дэкларацыі статуса канстытуцыйнага акта, бо Беларусь працягвала жыць па Канстытуцыі БССР 1978 года, якая шмат у чым супярэчыла дэкларацыі. Патрэбна была абсалютна новая заканадаўчая база.\nГрыб: Мы павінны былі стварыць сваё заканадаўства. Мы не маглі ўжо жыць па саюзнаму заканадаўству, фактычна якога не было. А ўсе дзеянні, якія праходзяць у той ці іншай дзяржаве, яны павінны быць адрэгуляваны сваім заканадаўствам. У нас быў шэраг нікарункаў, якія нічым не рэгуляваліся. І гэта вялікая праца, гэта праца не аднаго і не двух дзён. Яшчэ сёння гэта ўсё да канца не вырашана. І мы павінны былі надаць канстытуцыйны характар гэтай дэкларацыі, каб яна была вышэй іншых законаў.\nШушкевіч: Узнік шэраг супярэчнасцяў… Такая была блытаніна, што невядома было, чым кіравацца.\nГрыб: Суды так трактуюць, пракуроры так, а крымінальны кодэкс застаецца старым. І усё гэта трэба перарабляць. І наданне канстытуцыйнага статусу гэтай дэкларацыі быў неабходны і вельмі адказны крок.\nЯ вам скажу як юрыст, як дэпутат: нам трэба было ствараць новую заканадаўчую базу, аснову. Заканадаўчая база будзе стварацца увесь час, таму што жыццё ідзе наперад, а закон ідзе за жыццём, закон не можа апярэдзіць жыццё на ўвесь час, нават Канстытуцыя, жыццё апярэджвае ўсе акты, і гэты працэс бясконцы, ён і будзе так ісці. Але ў той час гэта была нейкая процьма працы, мы нават не ведалі, з чаго пачынаць, за што брацца. Межы трэба, войска трэба. У нас жа на тэрыторыі знаходзілася Беларуская ваенная акруга. Яна налічвала недзе 210-230 тысяч чалавек. Мы павінны былі гэта скараціць, мы павінны былі зрабіць сваё войска. А зрабіць гэта без заканадаўства немагчыма. Патрэбны законы, законы і яшчэ раз законы.\nІ вось калі мы, дэпутаты, прынялі дэкларацыю, то стала ясна, што яна, калі не будзе мець канстытуцыйнай значнасці, не можа быць сур’ёзнай падставай для распрацоўкі новых законаў. Мы не можам пры распрацоўцы закона спаслацца на гэтую дэкларацыю, бо яна не мае канстытуцыйнай значнасці. Тады трэба было гэтае пытанне вырашыць. Яго вырашылі, і мы знялі гэтыя прыпоны, якія былі, і пайшлі далей распрацоўваць усе гэтыя законы.\n25 жніўня 1991 года Декларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце атрымала статус канстытуцыйнага закона, на падставе якога былі ўнесены змены і дапаўненні ў Канстытуцыю 1978 года. Новая Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь была прынята 15 сакавіка 1994 года.\nШушкевіч: Калі Фронт прапанаваў прыняць закон аб наданні канстытуцыйнага статуса дэкларацыі, я быў перакананы ўнутрана, што гэта не прымуць. Таму што я ведаў, хто што гаварыў, калі мы рыхтавалі гэтую дэкларацыю. Я быў перакананы, што паставяць на галасаванне, але ж не прымуць. Але справа ў тым, што тады было пачуццё страху ў камуністаў, вось тут ужо нагналі на іх гэты страх. Для мяне гэта была поўная нечаканасць, калі дэкларацыі аб суверэнітэце надалі статус канстытуцыйнага закона.\nГрыб: Працы было шмат, працавалі ўсе. У Вярхоўным Савеце 12-га склікання ўсе дэпутаты працавалі па камісіях па розных накірунках. Была камісія па заканадаўству, якую ўзначальваў ужо пакойны Дзмітрый Булахаў — вельмі адукаваны юрыст. І ўсё трэба было рабіць праз камісіі. Зразумела, кожны дэпутат меў права ўносіць свае прапановы, прымаць удзел у працы любой камісіі, гэта не забаранялася. Наадварот, заахвочвалася. Але ўсё павінна было ісці праз камісію. І мы працавалі, мы стварылі заканадаўчую базу.\nПапкоў: Калі гаварыць пра апазіцыю ў Вярхоўным Савеце, пра БНФ, то мы пачалі займацца законатворчасцю актыўна, мы пачалі распрацоўваць законы аб зямлі, аб прыватнай уласнасці на зямлю, аб грамадзянстве, аб бяспецы, аб банкаўскай сістэме, аб грашовай сістэме. Калі мы восенню 90-га года выклалі гэта для дэпутатаў, то, канешне, гэта было штуршком. Я толькі ўзгадаю пра грошы. Мы цвёрда стаялі на тым, каб уводзіць уласную валюту. І паслядоўна гэта рабілі. І быў распрацаваны закон аб банках і банкаўскай дзейнасці ў рэчышчы ўжо незалежнай Беларусі. І пад уплывам нашай ініцыятыўнай працы пачаў нешта рабіць і Савет міністраў. Яны заўсёды рабілі так — як толькі з’яўляецца нейкі праект з нашаг боку, тут жа ідзе інтэнсіўная праца па альтэрнатыўнаму праекту, які выдаваўся ўжо за асноўны, калі трапляў у Вярхоўны Савет. І гэта была станоўчая праца апазіцыі, якая штурхала ўвесь час у бок фармавання дзяржаўнасці і незалежнасці Беларусі.\nШушкевіч: У Фронта ж было так: грошы на адукацыю — 10% ад бюджэта, грошы на культуру — 10% ад бюджэта, а што ў гэтым бюджэце змарнуеце гэтымі дзесяццю адсоткамі, што па астатніх пазіцыях бюджэт будзе дробным, ніхто з вас не разумеў. Бо ніколі канкрэтнай нармальнай гаспадарчай справай не займаліся.\nТак ісці было нельга. Была патрэбна пакрокавая стратэгія. Сапраўды, бывае цясніна, дзе пакрокавая стратэгія немагчыма, і там трэба вялікі крок, а калі яна магчыма, дык трэба ісці па кроках, тады ўсё адбываецца паслядоўна, у патрэбным накірунку. І я думаю, што Беларускі Народны Фронт, які я паважаў, паважаю і буду паважаць, на сённяшні дзень многаму навучыўся ў гэтай усёй справе.\nПапкоў: Беларускі Народны Фронт узяў на сябе цяжкую задачу. Мы разумелі, што ў тым стане, пры той камуністычнай большасці нашы прапановы маюць мала перспектыў, але мы ўпарты ставілі накірунак, ідэі. Мы адчувалі, што ўсё роўна гэта так пойдзе. Мы ведалі, што за гэта трэба змагацца і што будуць людзі, якія прасунуць нейкія прамежкавыя, кампрамісныя варыянты. А калі б мы былі мяккія і схіліся ў нейкі бок, то і ўсё пахілілая б у той бок: і саюзны дагавор, і адсутнасць валюты ўласнай.\nШушкевіч: Ведаеце, якая была бяда — збіраецца ансамбль аматараў, і яны непрафесійна вырашаюць пытанні. У іх добрыя пажаданні, яны проста шчырыя і прыстойныя людзі, але ж трэба на нейкім грунце сядзець. І тут мы высветлілі, што на ўвесь парламент чалавек 10-12 юрыстаў. Булахаў, Ганчар, Новікаў… А былі патрэбны людзі з грунтоўнымі ведамі. Гэтыя веды проста так не набіраюцца, трэба было шмат чаго вывучаць. У нас быў досвед народных дэпутатаў СССР, і там я бачыў, як працавалі прыбалты. Я ім проста зайздросціў. Фактычна ўся іх каманда была юрыдычна падрыхтаваная, яны прыходзілі з канкрэтнымі прапановамі, якія ўпісваліся ў заканадаўства Савецкга Саюза, і ў адпаведнасці з гэтым заканадаўствам яны патрабавалі незалежнасці.\nУ нас упісацца нельга было. Трэба было рыхтаваць грунт, і дэкларацыя ў пэўным сэнсе дазволіла, але яна ўваходзіла ў супярэчнасць з Канстытуцыяй. Але было вызначана, што калі ў Канстытуцыі так, а ў дэкларацыі інакш — працуе дэкларацыя. У такіх умовах фактычна пачыналася праца над Канстытуцыяй. Яна пачыналася яшчэ без афіцыйнай аб’явы. І юрысты ў нас — не тыя, што уваходзілі ў склад Вярхоўнага Савета, а тыя, якія былі ў апараце, у Савеце міністраў — рыхтаваліся да гэтага. Былі добрыя спецыялісты па канстытуцыйнаму праву — Пастухоў, Фадзееў, яны ўжо тады ўсё гэта рапрацоўвалі. І тут далучыць да гэтай распрацоўкі Беларускі Народны Фронт было вельмі складана.\nПапкоў: Ну, няпраўда, усе ўдзельнічалі, вельмі актыўна.\nШушкевіч: Вы прадстаўлялі свае варыянты, але вы не хацелі працаваць з прафесіяналамі.\nПапкоў: Як гэта? Працавалі ў камісіях. Цяжкасці, якія былі…\nШушкевіч: Непрафесіяналы хацелі вучыць прафесіяналаў. Вось і ўсе цяжкасці.\nПапкоў: Няпраўда, у апазіцыі былі вельмі кваліфікаваныя людзі, такія як Заблоцкі, як Новік, як Беленькі, я сябе сюды таксама адношу…\nШушкевіч: Вось менавіта з імі і было цяжка працаваць прафесіяналам. З гэтымі добрымі, сумленнымі, шчырымі, сапраўднымі беларусамі, але з імі было вельмі цяжка працаваць. Які ж Новік юрыст, калі ён быў фізік па адукацыіі…\nПапкоў: Савецкім юрыстам, выхаваным на камуністычнай філасофіі, цяжка было з намі працаваць, таму што зусім па другому мазгі былі пастаўлены. І як бы там цяжка ім ні было, але ўвесь час мы спрабавалі іх нахіліць у патрэбны накірунак незалежнасці.\nШушкевіч: Мы ж па-савецку працавалі. Напрыклад, дзікая розніца сусветных цэнаў, а мы гэтага ўсяго не ведалі. І большасць не ведала. І тут быў такі кантраст, многія ж на гэтым зрабілі бізнес — зараблялі, хапалі. Таго сяго прыстрэлілі: у Расіі больш, у нас менш. Ведаеце, гэта быў такі пераходны перыяд, што страшна ўспомніць. І мы тады не вельмі добра ўсведамлялі, што гэта адбываецца. І ў гэты час трэба было ствараць падмурак, трэба было ствараць законы і трэба было ісці да новай канстытуцыі. Гэта і рабілі.\nГрыб: Я хацеў заўважыць, што на той час мы не маглі быць іншымі. Мы маглі быць тымі, якімі мы былі. Мы сёння можам разважаць праз гады, што можна было нешта інакш зрабіць, што мы нешта не так зрабілі. Але мы былі такімі, якімі мы былі на той час, іншымі мы проста не маглі быць. У гэта цяжка паверыць, але гэта было так.\nШушкевіч: Так. Вось уявіце сабе: урад у нас за тое, каб увесці інстытут прыватнай уласнасці на зямлю. У Вярхоўным Савеце Гаркун са скуры лезе — якая прыватная ўласнасць? І паўтары гады спатрэбілася, каб пераканаць яго. Урэшце рэшт, прынялі. І ўрэшце рэшт 13,4% зямлі стала прыватнай уласнасцю. І сёння гэты закон працуе, ужо 16% зямлі пад забудовамі і прысядзібнымі дзялянкамі. Колькі было спрэчак, бо пытанне было найцяжэйшае. І ў мяне такое ўражанне, што вырашылі яго правільна.\nПапкоў: Сённяшні дзень сведчыць, што мы яшчэ шмат чаго тады не вырашылі патрэбнага.\nГрыб: А што мы вырашылі, то адмянілі.\nШушкевіч: Прыватызацыю загубілі ж!\nПапкоў: Правільна гавораць пра псіхалогію. Гэта былі людзі зусім з другога свету, савецкага свету. Але была група людзей, якая думала зусім інакш —чаму і супярэчнасці такія рэзкія былі, — якая ведала, у якім кірунку дзейнічаць трэба. Пытанні ставілі жорстка — пра зямлю, пра прыватызацыю…\nШушкевіч: Бяда вось у чым. Мы ўсе мелі савецкую адукацыю. І мала было крыніц у нас. Сёння ў інтэрнет залезьце — і ўсё можаце знайсці. Мала было кніг, і шмат чаго мы не ўсведамлялі. Адны з папулярных падручнікаў нахапаліся вярхушак — прыватызацыя, рыначная эканоміка, шокавая тэрапія, усё тут будзем рабіць. А другія думалі, як гэта трэба зарабіць, і разумелі, што гэта цяжка, цягнулі сюды Бальцэровіча, Ракіту, рабілі семінары, спрачаліся з імі. Тое ж самае ў Расіі было, толькі на больш высокім узроўні. Але яны прайшлі гарвардскую школу, школу Злучаных Штатаў Амерыкі, у нас толькі адна Гразнова была, гэта ўжо наступнае скліканне, у Будапешцкай школе, там, дзе Чубайс вучыўся.\nІ вось гэтай патрэбы ведаць, як гэта зрабіць, у многіх не было. Але трэба сказаць, што большасць усё ж вучылася і сяму таму навучылася. А што далей? Далей мы страцілі пільнасць. Цудоўная Канстытуцыя была 1994 года. Каб яна засталася ў тым выглядзе, у якім яна з вялікімі цяжкасцямі была прынятая, жылі б зусім інакш. І вось яе змянілі ў той бок, каб вярнуць савецкія парадкі.\nГрыб: Дэпутаты Вярхоўнага Савету 12-га склікання зрабілі вельмі шмат, значна больш, чым маглі зрабіць. Зразумела, не ўсё. Нам бы хацелася яшчэ нешта і яшчэ нешта. Але ў нас была такая нагрузка, у нас былі такія памеры працы! Справа не ў тым, што мы нешта няправільна зрабілі, у асноўным мы ўсё рабілі правільна. Шкада, што пасля нас вось гэтыя заваяванні не засталіся, не замацаваліся, страціліся, не атрымалі далейшага развіцця.\nПачатак 90-х, нягледзячы на ўсе складанасці і супярэчнасці, быў часам палітычнага рамантызму. Незалежная Беларусь адбудоўвалася нанова. Шмат з таго, што было ў той час закладзена ў падмурак незалежнасці, з чым Беларусь павінна была ўвайсці ў новы перыяд сваёй гісторыі, праз некалькі год страцілася. Незалежнасць, зразумела, засталася. Але не тая, аб якой марылі дэпутаты вярхоўнага Савету 12-га склікання, якія гэтай незалежнасці аддалі частку саміх сябе. А ці існуюць зараз пагрозы суверэнітэту Беларусі?\nВулічнае апытанне: ці склаўся суверэнітэт Беларусі?\nГрыб: Пагрозы суверэнітэту краіны, на самой справе, існуюць. Яны існуюць як з эканамічнага боку, бо па шэрагу пытанняў (напрыклад, энэрганосьбітаў няма сваіх і гэтак далей) мы залежым ад іншых краінаў. Ёсць і палітычныя абставіны, якія таксама могуць пагражаць нашаму суверэнітэту. І я б разглядаў такія пагрозы больш з боку Расіі, а не саюзнай дзяржавы.\nШушкевіч: Калі мы сталі суверэннымі, незалежнымі, мы павінны быць беларускай дзяржавай. Пагроза нацыянальнаму суверэнітэту існуе. Працягваецца прымусовая русіфікацыя, працягваецца прымусовае знявечанне адукацыі, працягваецца знішчэнне беларускай мовы і фактычна знішчэнне беларускай культуры. І мы маем прэзідэнта, які хоча захаваць толькі сваю ўладу. І калі яму будзе трэба, прабачце, на пузе прыпаўзці ў Расію, каб яна яго выратавала, ён прыпаўзе. І для гэтага створана гэта фікцыя — саюзная дзяржава, дзе існуе 200 пасадачных месцаў для бяздзельнікаў, якія могуць сядзець пры пасадах і нічога не рабіць. Расія цяпер — антыдэмакратычная дзяржава, адназначна імперская дзяржава, і яна хоча панаваць у Беларусі.\nУ нас ёсць усе падставы быць незалежнай дзяржавай. Па-першае, эканамічнага страху няма. У нас значна больш высокаваліфікаванае насельніцтва, чым у Расіі. Мы сваёй працай можам усё зарабіць і ўсё зрабіць, але для гэтага трэба клапаціцца аб нашай эканоміцы. І калі эканоміка падпарадкоўваецца палітычным мэтам, калі хлусня ўзведзена ў ранг дзяржаўнай палітыкі — гэта вельмі небяспечна. Да гэтай хлусні прывучаюцца ўсе.\nРасіі зручна не мець тут ніякай дэмакратыі, ніякага парламенту. А мець справу з адным толькі чалавекам. У яе інтарэсах стварыць тут такую нестабільную культурна-моўную сітуацыю, каб налажыць сваю лапу. Гэта небяспечна. Але мне здаецца, што новае пакаленне, якое ўжо не ведае, што такое Савецкі Саюз, — яно не захоча быць часткай Расіі. Нават зэкі ня хочуць быць часткай Расіі, таму што лепей сядзець у Беларусі, чым недзе ў Сібіры.\nДарэчы, і Еўропа нас не разумее, бо лічыць, што можна перавыхаваць Лукашэнку. І гэта таксама небяспечна для суверэнітэту Беларусі.\nЯ спадзяюся, што ёсць падставы ўсе гэтыя пагрозы пераадолець, і не толькі такімі лозунгамі, але і канкрэтнымі захадамі.\nПапкоў: Я дзвюма рукамі за тое, што сказаў Станіслаў Станіслававіч. Уся сітуацыя вызначана вельмі дакладна. Задача такая стаіць зараз — вельмі важна інфармаванне грамадства насуперак той хлусні, якае ліецца з тэлевізараў і радыё. І на гэты накірунак трэба кінуць усе сілы.\nГрыб: Самая вялікая небяспека суверэнітэту Беларусі сёння зыходзіць ад кіраўніка краіны.\nАтрымліваецца парадокс: на думку ўдзельнікаў «кругалага стала», Лукашэнка — галоўная небяспека суверэнітэта. Але ж менавіта ён сёння — адзіны гарант незалежнасці, бо хто, акрамя яго, можа стрымаць Расію?\nШушкевіч: Ён гарант толькі тады, калі гэта дазваляе яму быць пры ўладзе. Калі ён страціць сёння расійскую падтрымку, то тут ён доўга не праіснуе.\nА Расію не трэба стрымліваць, з Расіяй павінны быць добрыя стасункі, іх можна будаваць нармальна, як мы заўсёды гэта рабілі.\nГрыб: Я вось, разважаючы на гэтую тэму, прыйшоў да высноў, што ва ўсіх стасунках, якія зараз склаліся ў нас з Расіяй, вінавата не Расія, а нашыя кіраўнікі. Але ад Расіі мы нікуды не дзенемся. Таму мы павінны будаваць добрасуседскія адносіны, узаемавыгадныя і ім, і нам, і не лезьці ні ў якія саюзы.\nВыглядае, што рамантыкі пачатку 90-х гадоў мінулага стагодзьдзя не растрацілі свайго палітычнага рамантызму і дагэтуль. Адно што ў цяперашніх умовах ён ужо не дае таго плёну, беларускую палітыку твораць зараз прагматыкі. І незалежнасць нашай краіны — у іхніх руках.\nТэги: суверенитет независимость Персона: Сергей Попков Мечислав Гриб Станислав Шушкевич Леонид Козик Дмитрий Булахов\n«Мы не вассальная страна». Акция против интеграции с Россией 2956\nОДКБ стреляет холостыми 882\nНовые правила госзакупок. Детей в садиках и школах будут кормить хуже? 2312\nВ эти выходные кто-то обеспечит себе безбедную старость 6750\nБелорусы столкнулись с массовым финансовым мошенничеством. Что делать? 5969\nЛукашенко будет спасать Путина из лап «антибелорусского» окружения? 3861\nСтепан Nexta Путило: власти сделали чистосердечное признание 3458\nПосольству России в Минске «выкацілі гарбуза» 2225\n«Вместо позорища выборов нужен перезапуск Беларуси через Учредительное собрание» 2143


Чаго чакаюць партнэры ЗША ад новага прэзыдэнта, а чаго ён ад іх. Аналіз\n14 лістапад 2020, 21:19\nІлюстрацыйнае фота. Эўракамісія, Брусэль\nНя варта памыляцца: большасьць у кіраўніцтве NATO і Эўрапейскага зьвязу з палёгкай успрынялі навіну пра тое, што наступным прэзыдэнтам ЗША стане Джо Байдэн, піша Рыкард Юзьвяк — эўрапейскі аглядальнік Радыё Свабодная Эўропа/Радыё Свабода.\nМногія зь іх спадзяюцца на вяртаньне да ранейшага парадку рэчаў, які грунтуецца на выкананьні пэўных правілаў, — яго доўгі час прытрымліваліся як у Вашынгтоне, так і ў Брусэлі. Але эўрапейскія палітыкі разумеюць, што калі гэта яшчэ магчыма ў такіх галінах, як міжнародны гандаль ці абарона навакольнага асяродзьдзя, то многае іншае ніколі ня будзе такім, як раней, нават калі будучы прэзыдэнт ЗША выявіцца прыхільнікам шматбаковых падыходаў.\nЭўрапейскія афіцыйныя асобы практычна адзіныя ў тым, якіх менавіта пераменаў у дачыненьнях з ЗША яны цяпер чакаюць: у іх танальнасьці, стылі — да большай даверлівасьці. Пажаданьні могуць падацца вельмі сьціплымі, аднак для непаваротлівых і бюракратызаваныя структур (такіх як Эўрапейскі зьвяз і NATO) такія перамены азначаюць многае. Іх прыхільнасьць пошукам кансэнсусу, абмеркаваньню і перамовам дрэнна спалучалася зь бесцырымоннасьцю зьнешняй палітыкі Дональда Трампа і яго пастаянным зваротам да твітэр-дыпляматыі. Абедзьве структуры перажылі чатыры апошнія гады, аднак чыноўнікі і ў ЭЗ, і ў NATO кажуць ня толькі аб нанесенай шкодзе, але і аб праблемах, якія застаюцца нявырашаным і таму могуць насьпяваць паволі.\nNATO пацярпела ў большай ступені. Спачатку Трамп назваў ваенную арганізацыю «састарэлай», абвінаваціў тых яе ўдзельнікаў, якія выдаткоўваюць на абарону менш за 2% ВУП, ва «ўхіленьні» ад сваіх абавязацельстваў і нават прыгразіў выхадам ЗША з Паўночнаатлянтычнага блёку. Але што яшчэ больш сур’ёзна, як адзначыў адзін яе высокапастаўлены чыноўнік, прэзыдэнт ЗША ня надта цырымоніўся і з палажэньнямі 5-га артыкулу Статуту, які прадугледжвае калектыўную абарону краін-удзельніц. Сэнс NATO, па словах гэтага чыноўніка, «у тым, што людзі ўпэўненыя: калі раптам, скажам, Эстонія падвергнецца ўзброенаму нападу, то іншыя ўдзельнікі, уключаючы ЗША, заступяцца за яе неадкладна. Калі ж такой упэўненасьці няма, то і пра NATO казаць не выпадае».\nЗараз зьявіліся надзеі, што гэтая ўпэўненасьць вернецца. Але эўрапейскія чыноўнікі ў NATO прызнаюць і перамены, якія адбыліся ў арганізацыі ў апошні час. Выдаткі на абарону вырасьлі ад 2016 году на 19% — верагодна, пад ціскам Вашынгтону. ЗША разьмясьцілі свой вайсковы кантынгент у некалькіх краінах Эўропы і прынялі важкі ўдзел у найбуйнейшых ад часоў халоднай вайны вайсковых вучэньнях.\nПрэзыдэнт Байдэн, хутчэй за ўсё, таксама будзе дамагацца ад эўрапейскіх краін нарошчваньня вайсковых выдаткаў, хоць многія зь іх наўрад ці могуць сабе гэта дазволіць цяпер праз пандэмію. Што, у сваю чаргу, можа пацягнуць новыя непаразуменьні ў адносінах. Як і Трампу, Байдэну давядзецца разьбірацца з Турэччынай: многія чыноўнікі, зь якімі мне даводзілася кантактаваць, мяркуюць, што Турэччына гатовая «супрацьстаяць любому з членаў альянсу». Усе гадаюць, якім будзе падыход Байдэна да «праблемы Анкары», вырашаць якую яму так ці інакш прыйдзецца.\nАднак, няхай гэта будзе ЭЗ або NATO, ключавымі партнэрамі ЗША застануцца Нямеччына і Вялікабрытанія. Да таго часу, калі Байдэн атабарыцца ў Белым доме, Вялікабрытанія ўжо пакіне эўрапейскі агульны рынак і мытны зьвяз — альбо заключыўшы пагадненьне, альбо безь яго, што створыць патэнцыйную пагрозу чарговага эканамічнага і палітычнага крызісу. У любым выпадку, як мяркуюць у эўрапейскіх афіцыйных колах, у будзе няпроста наладзіць адносіны з брытанскім прэмʼер-міністрам Борысам Джонсанам. Новы прэзыдэнт ЗША, у адрозьненьне ад свайго папярэдніка, не ў захапленьні ад Брекзіту. Тым больш калі Брекзіт зможа неяк падарваць Белфасцкае пагадненьне 1998 году аб мірным урэгуляваньні ў Паўночнай Ірляндыі. Для Байдэна, як і для любога іншага чалавека, які ганарыцца сваімі ірляндзкімі каранямі, гэта мае значна большае значэньне, чым проста палітычная праблема.\nУ NATO тыя, хто зыходзіць з існаваньня «асаблівых адносін» паміж Лёнданам і Вашынгтонам, спадзяюцца, што ў сфэрах абароны і бясьпекі гэтыя адносіны не пацярпяць. Гэта можа стаць асновай для ўзмацненьня жорсткасьці будучай пазыцыі NATO ў дачыненьні да Расеі, прыцягненьня ў альянс новых удзельнікаў, а таксама падахвочваньня цяперашніх пашыраць вайсковыя выдаткі, нават нягледзячы на магчымы эканамічны спад.\nУ Нямеччыне, якая больш за іншых разьлічвае на міжнародныя інстытуты і шматбаковыя пагадненьні, спадзяюцца, у сваю чаргу, што Байдэн ужо ў бліжэйшы час адновіць удзел ЗША ў СГА, СААЗ і ў Парыскім пагадненьні па клімаце, а можа, і ў міжнародным пагадненьні па ядзернай праграме Ірану. Акрамя таго, у Нямеччыне ўскладаюць надзеі на тое, што Байдэн перагледзіць рашэньне Трампа аб вывадзе з гэтай краіны тысяч амэрыканскіх вайскоўцаў.\nЁсьць і іншыя праблемы, якія трэба будзе вырашаць. Ангела Мэркель сыдзе ў адстаўку ўвосень 2021, і да гэтага часу незразумела, хто ж зьменіць яе на чале партыі ХДС, што за кааліцыя можа скласьціся ў выніку чарговых усеагульных выбараў у Нямеччыне. Нямала застанецца і пытаньняў, якія выклікалі асаблівае раздражненьне папярэдняй адміністрацыі ЗША. Чаму праект «Паўночны паток — 2» працягваецца? Чаму Нямеччына ня зойме больш жорсткую пазыцыю ў дачыненьні да Масквы? І ці сапраўды яна ня можа стаць больш магутнай вайсковай дзяржавай — пры яе эканамічнай моцы?\nАле, мабыць, галоўным пытаньнем і да Нямеччыны, і да ўсёй Эўропы застанецца іх пазыцыя ў дачыненьні да Кітаю. Як і Трамп, Байдэн зыходзіць з таго, што Кітай ператварыўся ў стратэгічнага канкурэнта ЗША. І гэтак жа, як яго папярэднік, ён, верагодна, захоча высьветліць у эўрапейцаў: а на чыім жа баку яны?\nРыкард Юзьвяк — эўрапейскі аглядальнік Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода


23 ліпень 2021, 11:17\nУ пасланьні кіраўніка Белага дому чатыры сустаршыні Украінскага сходу Кангрэсу просяць даць парлямэнту магчымасьць сустрэцца зь Зяленскім, бо яго прыезд 30 жніўня прыпадае на пэрыяд, калі заканадаўцы будуць знаходзіцца на летніх вакацыях.\nЯк адзначаюць у лісьце да Джо Байдэна яго аўтары, у іх склалася адчуваньне, што прэзыдэнцкая адміністрацыя спрабуе перашкодзіць Кангрэсу беспасярэдне пагутарыць з Уладзімірам Зяленскім.\nПразаходнія папярэднікі Зяленскага на пасадзе прэзыдэнта Ўкраіны — Віктар Юшчанка і Пятро Парашэнка — абодва мелі магчымасьць выступіць перад сябрамі Кангрэсу падчас іх першага афіцыйнага візыту ў Злучаныя Штаты.\nДэталі прыезду цяперашняга ўкраінскага лідэра адміністрацыя Байдэна анансавала 21 ліпеня — у той жа дзень, калі было абвешчана аб дасягненьні дамовы паміж ЗША і Нямеччынай аб завяршэньні будаўніцтва ў Эўропе ў абыход Украіны расейскага газаправоду «Паўночны паток – 2». Кангрэс актыўна выступае супраць гэтага праекта, адзначаючы, што ён пазбавіць Украіну вельмі важных для яе даходаў ад транзыту газу, а таксама ставіць пад пагрозу яе нацыянальную бясьпеку.\nПершы афіцыйны візыт Уладзіміра Зяленскага ў Вашынгтон адбудзецца больш чым праз за два гады пасьля яго ўступленьня на пасаду кіраўніка дзяржавы ў траўні 2019 году.


Як у каралеўскім горадзе маладыя таленты шукалі | Новы Час\n– Мы самі часта сутыкаемся з тым, што схадзіць з дзецьмі на штосьці цікавае, пазнавальнае і адначасова беларускае бывае складана, хоць цяпер і з’яўляецца шмат мерапрыемстваў. І мы прыдумалі канцэпцыю і зладзілі свята дзіцячай беларускай творчасці, – патлумачыў «Новаму Часу» канцэпцыю свята яго арганізатар і кіраўнік інтэрнэт-крамы PRASTORA.BY Алесь Квіткевіч. – Мы правядзём такія святы ў кожным абласным горадзе, каб паглядзець, чым жывуць мясцовыя дзіцячыя калектывы.\nАлесь Квіткевіч з дачкой Марай\nДля ўдзелу ў конкурсе ўсе гурты праходзілі адбор, і перавага была аддадзена тым, чыя творчасць прасякнута беларускай тэматыкай, хаця ўвогуле конкурс адкрыты для ўсіх.\nПершую частку праграмы склалі выступленні канкурсантаў – іх набралося 11 асобных выступоўцаў і мастацкіх калектываў з Гародні. Вакальныя нумары, танцавальныя ансамблі, музычныя кампазіцыі – кожны з артыстаў меў свае непаўторныя адметнасці, таму вызначыць лепшага (а гэта рабілі наведвальнікі свята шляхам галасавання) было няпроста. Дарэчы, у якасці галоўнага прыза пераможцу чакала магчымасць запісаць на студыі гуказапісу песню, альбо, у выпадку перамогі танцавальнага калектыву, зняць кліп.\nАднак конкурсная інтрыга захоўвалася да вечара, і пакуль гледачы аддавалі свае галасы за маладых гарадзенскіх талентаў, рэй узялі аніматары, мастакі, паэты і сталыя музыкі. Пра сакрэты стварэння выцінанак распавяла майстарка з Маладзечна Вольга Бабурына. Галоўнай паэтычнай разынкай дня стала чытанне вершаў жывой легендай – гарадзенскай паэткай Данутай Янаўнай Бічэль-Загнетавай. Таксама свае творы прачыталі маладыя пісьменніцы Юлія Алейчанка і Дар’я Бялькевіч. Каб паказаць сваё баявое майстэрства і распавесці пра старажытную зброю і даспехі беларускіх рыцараў, з Мінска прыехалі рэканструктары Юрый Усціновіч, Андрусь Дундукоў і Алесь Пятроўскі ў суправаджэнні сапраўдных сярэднявечных музыкаў. А крыху пазней далі джазу і не толькі ўжо музыкі сучасныя: дуэт «Дзівабор», Таццяна Свістунова і «Кветка-Мара», чароўная і загадкавая Дзіяна Шыманоўская, Андрусь Такінданг і гурт «Рэха», а таксама Раман Абрамчук і яго анты-кавербэнд «Гарадскі вал».\nІ вось настаў час абвясціць лепшага з лепшых маладых выступоўцаў (альбо калектываў) з Гродна.\nТрэцяе месца па выніку галасавання дасталася кранальнаму дуэту маленькіх скрыпачоў «Грымаскі».\nДругую прыступку заняла, бадай, самая экстравагантная выканаўца на флейце Ева Венская.\nНайбольшую ж колькасць галасоў атрымаў харызматычны дзіцячы ансамбль народнага танца «Фолк Фрэш».\nАнсамбль «Фолк Фрэш»\nДзякуючы таму, што да ініцыятывы далучыўся генеральны партнёр – сетка крам «Карона» – мерапрыемствы атрымалася зрабіць не толькі бясплатнымі, але і ўзнагародзіць уладальнікаў прызавых месцаў салодкімі пачастункамі. А студыя скураных вырабаў «Макей» паспрыяла таму, каб педагогі і кіраўнікі калектываў-пераможцаў атрымалі ў падарунак дыхтоўныя нататнікі ручной працы са скуры.\nТвой фірмовы стыль, Новы час, - адсутнасць профі фотаздымкаў на тваім рэсурсе. Калі ў двуз словах: ты, як і твае чытачы як чарапашкі толькі што народжаныя бяжыце да акіяна быцця, а што там ня ведаеце. А там у тым акіяне беларускага быцця толькі прафесіяналізм, і ні каплі бел-чырвона-белага.\nНу і чыста канкрэтна амерыканская заўвага: "мерапрыемства атрымалася зрабіць бясплатным". Акрамя іншага мне падабаецца, што ў Амерыцы бясплатнага нічога няма. Ну хоць даляр трэ заплаціць, каб не было такога савецкага / постсавецкага щчасця, як халява. За ўсё трэба плаціць.\nА сама імпрэза мне падабаецца.


Выкарыстаньне ветру як крыніцы энэргіі\nАднаўляльная энэргія — крыніцы энэргіі, выкарыстаньне якіх не прывядзе ў доўгатэрміновай пэрспэктыве да іх нястачы. Звычайна да аднаўляльнай энэргіі адносяць энэргію ветру, сонечную энэргію, геатэрмальную энэргію, энэргію хваляў і марскіх цячэньняў, рачную гідраэнэргію, а таксама энэргію атрымліваемую зь біямасы (біягаз, які атрымліваецца на сьметніках, таксама які атрымліваецца ў выніку ачысткі сточных водаў і гніеньня астаткаў расьлінаў і жывёл). Акрамя гэтага існуе энэргія, якая атрымліваецца зь неаднаўляльных крыніцаў (прыродны газ, лупняк, вугаль і г.д.). Выкарыстаньне гэтых крыніцаў энэргіі вядзецца значна хутчэй за іх аднаўленьне.\nАднаўляльныя крыніцы энэргіі забясьпечваюць каля 8,5% ад агульнага энэргітычнага попыту чалавецтва. Ад пачатку XXI стагодзьдзя назіраецца павелічэньне інвэстыцыяў у разьвіцьцё аднаўляльных крыніц энэргіі, якія расту экспанэнцыйна. Гэта абумоўлена, з аднаго боку, зьніжэньнем коштаў на іх, а зь іншага, субсідыямі, якія маюцца ў многіх краінах. Прыхільнікі выкарыстаньня аднаўляльных крыніц энэргіі паказваюць на праблемы, зьвязаныя з спальваньнем выкапнёвага паліва ў якасьці крыніцы энэргіі, што ёсьць чыньнікам забруджваньня навакольнага асяродзьдзя, глябальнага пацяпленьня і зьнясіленьня рэсурсаў. Іхныя апанэнты, у адказ, паказваюць на высокія затраты, валятыльнасьць энэргіі, дадатковыя экалягічныя выдаткі і сумніўнай эфэктыўнасьцю ў дачыненьні да спажываньня выкапнёвага паліва.\nРазьвіцьцё аднаўляльнай энэргетыкі мае вялікае значэньне на далейшы лёс чалавецтва, паколькі гаручыя карысныя выкапні, якія зьяўляюцца асновай вытворчасьці энэргіі ў пачатку XXI стагодзьдзя, маюць абмежаваныя запасы, якія рана ці позна будуць вычарпаны. Ідэальным для выжываньня чалавецтва было бы ўстойлівае разьвіцьцё, канцэпцыя, згодна зь якой вытворчасьць і спажываньне энэргіі грамадзтвам былі б збалянсаваны так, каб не залежыць ад рэсурсаў, даступных толькі часова.\n^ BP Statistical World Energy Review 2013. British Petroleum


Рэгістрацыя на ЦТ пачынаецца 2 мая — Воложин. Працоўная слава. Новости Воложина и Воложинского района\nРэгістрацыя на ЦТ пачынаецца 2 мая\n30.04.2020 30.04.2020 admin2901\nЗгодна з інфармацыяй БелТА, заявы абітурыенты будуць адпраўляць па электроннай пошце. Такая інфармацыя размешчана на сайце Рэспубліканскага інстытута кантролю ведаў (РІКВ).\nСхема рэгістрацыі абітурыентаў на ЦТ у бягучым годзе змяняецца ў сувязі з эпідэміялагічнай сітуацыяй. «Абітурыент падае заяву на свой выбар на адной з дзяржаўных моў Беларусі. Форма размешчана на сайце РІКВ. Яна павінна быць запоўнена ў электронным выглядзе ў адпаведнасці з патрабаваннямі інструкцыі і адаслана з асабістага электроннага адраса абітурыента ў перыяд з 2 мая па 1 чэрвеня (да 18.00) на адрас электроннай пошты аднаго з пунктаў рэгістрацыі абітурыентаў для ўдзелу ў ЦТ», — праінфармавалі ў РІКВ.\nАдрасы электроннай пошты пунктаў рэгістрацыі, куды неабходна адправіць заяву, інструкцыя па яе запаўненні і ўзор размешчаны на сайце РІКВ.\nПункт рэгістрацыі не пазней за адзін рабочы дзень з моманту паступлення заявы (для тых, што будуць атрыманы 1 чэрвеня, гэта будзе 19.00 таго ж дня) адправіць на адрас электроннай пошты абітурыента нумар асабовага рахунку. Ён будзе неабходны для ўнясення платы за прыём і афармленне дакументаў для ўдзелу ў ЦТ (акрамя льготнай катэгорыі грамадзян).\nЗрабіць неабходныя плацяжы абітурыент павінен да наведвання пункта рэгістрацыі і не пазней за 1 чэрвеня праз сістэму «Разлік» (АРІП). Інструкцыя па аплаце ёсць на сайце РІКВ.\n«Для недапушчэння масавага скопішча людзей пункты рэгістрацыі арганізуюць папярэдні запіс (фарміруюць электронную чаргу). Перад іх наведваннем неабходна азнаёміцца з інфармацыяй па гэтым пытанні на сайце пункта рэгістрацыі, куды абітурыент выслаў заяву для ўдзелу ў ЦТ», — растлумачылі ў РІКВ. Забіраць пропускі на ЦТ абітурыент павінен асабіста ў прапанаваныя яму дату і час. Пры сабе трэба будзе мець дакумент, што засведчвае асобу (пашпарт, пасведчанне на права жырства, пасведчанне бежанца), або даведку, што выдаецца ў выпадку іх страты або крадзяжу.\nАбітурыенты, з якіх плата за прыём і афармленне дакументаў для ўдзелу ў ЦТ не збіраецца, таксама запаўняюць анкету і высылаюць яе на адрас электроннай пошты пункта рэгістрацыі. Пасля гэтага яны павінны ў прапанаваныя ім тэрміны асабіста забраць пропускі, маючы пры сабе акрамя пашпарта, пасведчанні на права жыхарства і іншыя дакументы, што пацвярджаюць права на льготу.\nПрацэс рэгістрацыі для ўдзелу ў ЦТ лічыцца завершаным толькі пасля таго, як абітурыент атрымае пропускі.\nПры жаданні можна змяніць прадметы для здачы на ЦТ. Калі заява адпраўлена, а рэгістрацыя яшчэ ідзе, то пра сваё рашэнне абітурыент павінен паведаміць, калі прыйдзе ў пункт рэгістрацыі. Калі пропускі ўжо на руках, то давядзецца зноў забраніраваць дату і час наведвання пункта рэгістрацыі, у якім яны былі аформлены, і асабіста перарэгістравацца.\nУ кожным пункце рэгістрацыі арганізавана работа гарачай лініі для інфармацыйнай падтрымкі абітурыентаў па ўсіх пытаннях рэгістрацыі і праходжання ЦТ.


13 ВАЎКІ <<\nПраз некалькі хвілін ён ачнуўся, нібы і не спаў, сеў — ява яго працягвалася і найперш дайшла да ягонай свядомасці грукатам стрэлаў дзесьці далёка, можа, на той самай грэблі. Абапіраючыся рукой на імшарнік, ён пасядзеў, паслухаў, не адразу расплюшчыўшы вочы, а калі і расплюшчыў, дык усё роўна нічога не ўбачыў — была ноч.\nГалава яго была цяжкая і тупая, нібы з пахмелля, дужа хацелася зноў упасці на дол і ляжаць. Але ён прыслухаўся да страляніны і вызначыў, што яна грымела трохі ў баку ад таго месца, дзе была іх грэбля, падобна, у Крукоўскім урочышчы. Значыць, дайшла чарга ўступаць у бой і першамайцам, дабраліся і да іх карнікі.\nТое, што здарылася за дзень, гарачым тлумам плыло ў яго памяці, але, мабыць, трэба быў час, каб прыгадаць усе перажытыя ім падрабязнасці і разабрацца ў іх. Найперш для яго было пэўна, што ён уратаваўся — не згарэў і вывернуўся ад кулі, уцёк у лес і цяпер мог пайсці куды хочаш. Толькі радасці ад таго ён не адчуваў ніякай, у свядомасці яго жыло, заглушаючы сабой усе іншыя пачуцці, адчуванне вялікай бяды, ад якой не было паратунку. Як ведала-адчувала ягонае сэрца, калі мінулаю ноччу ен не хацеў ісці на гэта заданне, што не будзе тут яму ўдачы. Але тады яго непакоіла іншае, а таго, што здарылася, ён не мог прадбачыць. Сапраўды, ён жа выпраўляўся ў ціхую і бяспечную зону Першамайскай брыгады, а не на прарыў, не ў самае пекла блакады. Але, мусіць, вялікая бяда менавіта там і падпільноўвае чалавека, дзе ён яе меней за ўсё чакае.\nЛяўчук сеў раўней і прыслухаўся. Паблізу было ціха, як можа быць ціха толькі пагоднаю ноччу ў бязлюдным лесе. Праўда, да чуйнага яго слыху з усіх бакоў даляталі ўсякія невыразныя гукі і шолахі, але за шмат месяцаў партызанскай вайны ён добра ўжо звыкся з лесам і ведаў, што ноччу слых ловіць залішне многа, а большая частка лесавых гукаў толькі здаецца. Калі дзе ёсць сапраўды падазронае, дык услухоўвацца ў яго не трэба, — яно адразу заявіць само пра сябе. Свежыя пошумы ветру ў вяршаллі, падзенне перасохлай галінкі, соннае лапаценне крылаў птушынай драбноты ў галлі — другіх гукаў паблізу не чулася. I ён, ачухаўшыся спакваля ад свае санлявай дурноты, хвіліну паслухаў далёкую страляніну і рашыў, што трэба прабірацца ў Першамайскую. Мусіць, толькі ноччу і можна туды дабрацца, удзень ён зноў налезе на карнікаў.\nХіснуўшыся, ён падняўся на ногі, пасунуў з жывата на бок парабелум. Навярэджанае ў сне плячо балела куды больш, чым учора: можа, трэба было паправіць павязку, але ён рашыў, што зробіць гэта заўтра, калі развіднее. У лесе было зусім цёмна, каб не налезці на што, ён выцягнуў наперад руку і ўгнуў галаву. Праўда, лес тут быў рэдкі і голы, хвоі стаялі амаль без падлеску. Ён трохі памятаў дарогу, па якой бег сюды гадзіну ці дзве назад, — трэба было зноў выйсці да балацявіны, павярнуць ля ўзлесся. Далей ён не дужа ведаў, якая будзе мясцовасць, але спадзяваўся, што, арыентуючыся на стрэлы і зоркі, не дужа заблудзіць. Абы толькі не наскочыць на немцаў.\nЁн доўга брыў у лясной цемры, нібы сляпы, выцягнуўшы руку і навобмацак мінаючы дрэвы, чуйна мацаючы нагамі дол з безліччу пнёў, патарчакаў, зараснікаў, жорсткіх, нібы драцяных, сцяблоў папараці. Найперш яму трэба было выйсці з лесу, думалася, што край яго недзе тут, блізка, потым ён пайшоў бы і шпарчэй. Часам ён прыслухоўваўся да страляніны, якая то большала, то чамусь глухла, а болей быў заняты хадой, і з галавы яго не выходзіў ток. Ён нічога не ведаў — ні пра тое, што сталася з Клавай, ні пра лёс Грыбаеда. Зрэшты, Грыбаед хутчэй за ўсё там і застаўся, бо ці ён мог выскачыць у тыя дзверы? А куды падзелася Клава? Як выпаўзла з тока, дык нібы праз зямлю правалілася — нідзе ён яе так і не згледзеў.\nНеяк схамянуўшыся, ён заўважыў, што ідзе не на гукі стрэлаў, а па сваім учарашнім шляху, што страляніна даўно ўжо засталася для яго злева. Але ён не стаў паварочваць, — ён толькі цяпер зразумеў, што яму трэба менавіта туды, да гумна. Ён не мог адсюль нікуды болей пайсці, не завітаўшы на гумно.\nВыразна зразумеўшы гэта, ён адчуў у сабе нецярплівасць, аж нешта затрымцела ўнутры, няўрымсліва і жаласна, і ён перастаў зважаць на кусты і патарчакі ў доле, а пашыбаваў, як толькі мог, каб не ўпасці, туды, дзе, на яго думку, павінен быў быць страшны іх ток. Ён аж калаціўся ўвесь ад узрушэння, нанова востра перажываючы ўчарашняе. Тое, што яшчэ гадзіну назад было для яго ўдачай, цяпер здалося бядой, ён ужо думаў, што не павінен быў пакідаць Грыбаеда і Клаву, мусіць, трэба было зрабіць неяк інакш. Праўда, ні тады, ні цяпер ён не ведаў як; здавалася, ён ратаваў яе, Грыбаеда, сябе таксама. Спазнелае адчуванне памылкі мацнела ў ім; пэўна, ён зрабіў нешта не так, бо наўрад ці каму ўдалося выскачыць з таго пекла, у якім ён сам ледзьве не лёг касцьмі. Менавіта таму яму зноў трэба было на гумно, нібыта ўсё тое можна было яшчэ перайначыць, зрабіць лепш. Ён разумеў, вядома, што цяпер ужо нічога не зробіш, усё, што можна было зрабіць, напэўна, зрабілі немцы. Але ўсё роўна яго цягнула туды, як злачынцу цягне на месца злачынства.\nЁн вылез з кустоўя недзе непадалёк ад таго месца, дзе надвячоркам увайшоў у яго. Адразу стала відней, над ахутанай змрокам летняй зямлёй ляжала святлявае неба з рэдкімі зоркамі расцярушанай палосай зорнага чумацкага шляху. У лузе верашчалі конікі, і наперадзе шарэла, мабыць, тое самае жыта, у якім ён ледзь не знайшоў свой канец. Недзе тут, паблізу, павінна туліцца і гумно.\nНа нейкі час ён спыніўся, перастаў дыхаць і ўслухаўся. Але, мусіць, немцы паехалі, зрабіўшы сваю, як заўжды, страшную справу, наўрад ці яны засталіся чакаць яго тут. Усё ж, каб быць гатовым да ўсякай нагоды, ён ціха дастаў з кабуры парабелум і, паклаўшы вялікі палец на засцерагальнік, пайшоў каля ўзлеску.\nЁн чакаў убачыць агонь (не магло быць, каб гумно так хутка згарэла датла), але наперадзе быў толькі затуманены палявы паўзмрок, і колькі ён ні ўглядаўся, нічога нідзе згледзець не мог. Тады ён падумаў: няўжо так далёка адбегся ўчора па жыце? А можа, ён цяпер выйшаў не туды і наогул ішоў не ў тым кірунку? Але ж там была дарога, якой ён яшчэ не пераходзіў? Значыць, гумно і вёска ўсё ж недзе наперадзе.\nРазважыўшы так, ён пайшоў болей упэўнена, усё ўглядаючыся наперад; знянацку шаснуў у нейкую яміну і ледзьве не ўпаў, а калі выкараскаўся з яе, дык з-за нейкага бухматага куста ўбачыў слабенькае блісканне агню. Здалося, гэта далекавата, бо агеньчык, амаль не свецячы, толькі дробна чырванеў над жытам, і ён прыціх, нават прысеў ля куста. Не, здаецца, нідзе не было нікога, конікі ўсё стракаталі сабе ў траве і ў жыце, ды за лесам бахала і гуло ад страляніны. Але страляніна была далёка і не шмат шкодзіла навакольнай цішыні ночы.\nПаціхеньку, кароткімі пераходамі, ён пачаў красціся да пагарэлішча. Крокаў дзесяць — пятнаццаць пройдзе і стоіцца, прысядзе, азірне ўскраек неба: ці не маячыць хто на светлаватым начным небасхіле. Але ўсё, мабыць, тут было ціха, і ён, выткнуўшыся з-за жыта, неяк нечакана апынуўся ля тых самых агнёў.\nЁн не адразу пазнаў перад сабой учарашні ток — абгарэлы, без страхі, напалову ніжэйшы, бо верхнія вянцы згарэлі зусім, засталося толькі ніжняе абгарэлае бярвенне, на якім дзе-нідзе смылеў жар, мусіць, дыміла, бо дым і горкі смурод атручвалі паветра наўкол. Калі ён выйшаў з-за хаты, дык убачыў у цемры бліжэйшы канец з асеццю, у якім было болей жару і дыму, а нават дзе-нідзе трапяталі на ветры невялічкія каснічкі полымя, якія трохі асвятлялі жытнюю ніву і чорнае абпаленае лісце яблыні. Але да гумна ён выйшаў з боку алешніку, трэба было зайсці па той бок і зазірнуць праз дзверы, дзе ён учора пакінуў Грыбаеда і адкуль выскачыла Клава.\nАд дарогі ён не пайшоў, ён пабойваўся дарогі, а паціху ўлез у жыта і пайшоў па самым яго краёчку, каб не нарабіць шуму, высока паднімаючы ногі. Тут да тока аказалася далей, чым яму здавалася ўчора, калі ён пазіраў праз шчыліну, і ён прыпыніўся, прысеў, паслухаў. Пасля ўстаў і, стараючыся не дужа шастаць ботамі ў жыце, воддаль абышоў асець. Ён чакаў дзе-небудзь убачыць Клаву; мусіць бы, ён заўважыў яе ў гэтым падсветленым доле, але тут яе не было. Зрэшты, наўрад ці яна і магла быць, падумаў ён, мусіць, яны забралі яе жывую ці мёртвую і павезлі ў мястэчка. Ды і Грыбаеда таксама. Але ён хацеў сваімі вачамі ўпэўніцца, што іх тут няма, і тады ўжо ісці ў Першамайскую.\nАд яблыні стаў відаць увесь той падворак, дзе ён варыў бульбу, нават прыкметна была чорная плямка вогнішча на шэрай траве. Насупраць былі дзверы-вароты ў ток. Адна абгарэлая, густа падзёўбаная кулямі палавіна іх коса вісела на ніжняй завесіне, другая, адарваная, валялася ў доле. I раптам ён згледзеў там штось падобнае на чалавечае цела і не стрымаўся. Стараючыся не грукаць ботамі, ён падбег да дзвярэй, прысеў — ад бярвення і папялішча патыхала смярдзючым жарам, але ўжо можна было трываць, не тое што ўчора. Ляўчук бокам працягнуў левую руку, лапнуў раз, другі і, натрапіўшы на штось мокрае і ліпкае, тузануў руку назад. Адварочваючыся ад гарачыні, ён, аднак, намацаў касмылявы твар Грыбаеда, яго абгарэлую вопратку і ўстаў. Смурод пагарэлішча і чадны дым ад галавешак усё ж забівалі дыханне. Перадыхнуўшы трохі, ён зноў сагнуўся, памацаў паблізу рукой, шукаючы Грыбаедаву вінтоўку, але намацаў толькі ягоную шапку-кучомку.\n3 гэтай шапкай у руках ён адступіў на крок у падворак і спыніўся, усё ўзіраючыся ў абгарэлыя рэшткі чалавека, якога ведаў даўно і які цяпер, пасля свае смерці, выклікаў у ім нешта спачувальнае і жаласлівае. Шапка была пашыта з кавалка старой аўчыны, без завязак на вушах. Грыбаед насіў яе ўсё лета — баяўся, каб сонца не напякло галаву, яму гэта было шкодна. Бядак, надта турбаваўся за сваю аднойчы ўжо прастрэленую галаву, баяўся нават перагрэць яе на сонцы. Ляўчук успомніў цяпер пра той жахлівы расстрэл Грыбаеда і пра яго ўваскрасенне на Чарналескіх выжарынах, дзе яны ў тую ноч разам з санітарам Верхаўцом грэліся каля вогнішча. Гаваркі Верхавец расказаў, што днём хлопцы прывезлі з Выселак расстралянага немцамі Грыбаеда, які немаведама як апынуўся ля сваёй апусцелай сядзібы і трапіў у лапы жандараў. Невядома, ці яны пільнавалі яго, ці, можа, засталі выпадкам, але яны спалілі нарэшце Грыбаедаву сядзібу, а яго самога старшы жандар паставіў ля вярбы і з пісталета стрэліў у патыліцу. Ноччу на яго наткнуліся хлопцы з разведкі і, пазнаўшы старога, прывезлі ў атрад. Доктар Пайкін спрабаваў нешта зрабіць, але, мусіць, нічога ўжо зрабіць было нельга. Верхавец выцягнуў яго з будана і паклаў пад хваіну на салому, каб заўтра разам з яшчэ адным забітым пахаваць на грудку. Седзячы ля вогнішча ў тую ноч, яны пабедавалі крыху над жорсткім нават для вайны лёсам старога і перавялі гаворку на іншае. Яны не азірнуліся нават, калі ззаду да іх нехта падышоў і моўчкі пачаў месціцца каля цяпельца, паціраючы рукі і нягучна кажучы кібы між іншым:\n«Пагрэюся ў вас. А то скалеў, халера...»\nУчуўшы знаёмы голас, Верхавец ледзь не падскочыў ад здзіўлення, павярнуўся і толькі прамовіў:\n«Грыбаед, ты што?..»\n«Ды скалеў, кажу. Ватоўку нехта забраў...»\nЯны абодва ўтрапёна ўставіліся на Грыбаеда, які, безуважны да іх спалоху, спакойна грэў сабе выстаўленыя да вогнішча рукі, ні слова не кажучы пра сваё дзівоснае вяртанне амаль з таго свету, і яны не адважыліся яму нагадаць пра тое. Уранку яго яшчэ раз агледзеў доктар, таксама здзівіўся; пару тыдняў Грыбаед паляжаў у санчасці, а затым застаўся ў ёй пры конях. Рана на галаве загаілася, асаблівага болю ён не адчуваў, толькі амаль зусім перастаў спаць і клапатліва аберагаў ад спёкі прастрэленую галаву.\nДы не ўбярог — мабыць, прастрэлілі і другі раз. Цяпер ужо канчаткова.\nРазважыўшы так, Ляўчук падумаў, што, мусіць, трэба выцягнуць яго абгарэлае цела з гэтага тока і пахаваць дзе ў лесе. Бо што ж ён будзе ляжаць так і смылець — мала яму было пакут пры жыцці?\nУсё прыслухоўваючыся да сцішанага наваколля, ён сунуў пісталет у кабуру, зашпіліў яе і зноў ступіў да варотаў. Але толькі ён нагнуўся над Грыбаедам, як дзесь зводдаль шалёна забрахаў сабака і з боку ад вёскі пырхнула ўгору ракета. Захоплены знянацку, Ляўчук здрыгануўся, згорбіўся ў дзвярах, асветлены яе зыркім імклівым агнём, а затым адскочыў назад і схаваўся за яблыню. Ракета агняным шнуром у небе шыбанула ледзь не да самага гумна, трохі, аднак, не даляцеўшы да яго, ударылася аб зямлю, падскочыла і дагарала, ярка адбіўшы перад сабой нейкі чорны курганок ці зараснік, цень ад якога накрыў падворак. Як толькі сцямнела, Ляўчук падаўся назад у жыта, апанылы ад думкі, што яго заўважылі, і чакаў стрэлу ці другой ракеты. Аднак стрэлаў больш не было, а другая ракета з'явілася ў небе зусім з другога боку, ад дарогі і лесу — яна ярка заззяла ў вышыні над пагарэлым гумном і жытам, бязлітасна зырка асвяціўшы іх сваім ненатуральна яркім міготкім святлом. Але ён ужо быў да яе гатовы і жвава прысеў у жыце, тут яго не так проста было заўважыць. Ракет ён не баяўся — баяўся стрэлаў і яшчэ болей сабак. Той басавіты брэх у спаленай вёсцы быў яму дужа знаёмы і болей за ўсё іншае скрабянуў па яго пачуццях.\nКалі і гэтая ракета згарэла, ён шыбануў праз жыта да алешнічку, ды раптам спыніўся, прысеў. Здалося, пачуўся голас, нават нібыта далёкі дзіцячы плач, і ён аціх, затрымаў дыханне, услухаўся. Ці не здані завяліся ў гэтым жыце, дзівячыся, падумаў ён, як зноў зусім выразна данёсся аднекуль ціхі, поўны жальбы плач зусім яшчэ малой істоты, і ён, жахнуўшыся, кінуўся далей у жыта.\nЁн, мусіць, і ўцёк бы ў лес, калі б у той час амаль перад ягоным тварам не разанула цемру трасірная чарга. Блізкія разрывы куль у алешніку, нібы рэха, з абсалютнай дакладнасцю паўтарылі яе далёкі імклівы трэск, і ён зноў распластаўся на мулкіх грудах жытняе нівы. Цяпер ён ужо ведаў пэўна, што яго заўважылі і што стралялі па ім з дарогі і ад вёскі; значыць, ратавацца трэба ўсё тым жа ўчарашнім шляхам у лес. Калі чарга сціхла, ён тут жа ўскочыў, але, перш чым пабегчы, завярнуў па жыце ўбок, трохі нават назад, прыпыніўся, услухаўся і ўбачыў непадалёк белую плямку ля самай зямлі. 3 нечаканай надзеяй ён кінуўся да гэтае плямкі, ужо пэўна ведаючы, што гэта, падхапіў цёплы жывы камячок на рукі і, прытуліўшы да грудзей, аббег трохі шырэйшае кола па жыце, Гэта было і дзіўна, і зусім недарэчна: ён думаў, што дзесь тут павінна ляжаць і Клава, забітая ці жывая. Але Клавы не было. Адчуваючы тлумнае замяшанне ў галаве, Ляўчук пабег упоперак нівы да алешніку. — Ух, гады! Ух, гады! — роспачна казаў ён сабе, слухаючы, як недзе паблізу гаўкалі, скавыталі сабакі. Але ўжо побач быў лес, і ён разам з малым на руках неўзабаве ўбег у алешнік. У той самы момант ззаду стрэлілі новай ракетай, і па алешніку прайшла доўгая чарга. Яркае святло, перамешанае з дзівоснай блытанінай ценяў, рынулася на яго ззаду, некалькі трас блізка прашылі начны хмызняк, абдаўшы яго трэскам разрыўных куль і абабітым галлём. Ён упаў на адно калена, жахнуўшыся, што так не ўцячэ, што бегчы па лесе з малым немагчыма. Але па полі ён не ўцячэ тым болей, там яго дастануць першай чаргой. I ён пабрыў у цемры навобмацак, левым плячом рассоўваючы голле, захінуўшы крысом пінжака малога, які трохі неяк аціх і толькі перабіраў ножкамі ў мокрай пялёнцы.


Польска-французскі бліцкрыг пад Бабруйскам | Новы Час\nКопія танка «Рэно ФТ–17», зробленая да фільма «Бітва за Варшаву»\nМала хто ведае, што першае выкарыстанне танкавых войскаў на ўсходзе адбылося праз 3 гады на Беларусі, падчас польска-бальшавіцкай вайны. Як гэта ні дзіўна гучыць, але на пачатак канфлікту з савецкай Расіяй танкавы патэнцыял польскай дзяржавы быў адным з найбольш моцных у Еўропе. Вясной 1919 года па ініцыятыве камандуючага польскай арміі ў Францыі генерала Ю. Галера на базе французскага 505-га танкавага палка быў сфарміраваны 1-ы танкавы полк Войска Польскага. Паводле загаду ад 15 сакавіка 1919 года, вайсковая адзінка складалася з 5 ротаў, а афіцэрскія і камандзірскія пасады павінны былі заняць французскія танкісты. У чэрвені 1919 года полк прыбыў у Польшчу і раскватараваўся ў Лодзі. У склад гэтай вайсковай адзінкі ўвайшло 120 суперсучасных на той час танкаў «Рэно ФТ–17» (Renault FT–17), з якіх 75 з гарматным і 45 з кулямётным узбраеннем. Камандаваў палком маёр Жуль Марэ.\nУ жніўні 1919 года польска-бальшавіцкі фронт хутка рухаўся на ўсход. Пасля захопу палякамі Мінска Чырвоная Армія рыхтавалася да абароны на лініі Барысаў–Бабруйск–Шацк. Савецкая 16-я армія пад камандаваннем М. Салагуба атрымала загад трымаць населеныя пункты Даўгінаў, Валокі, Докшыцы. Бальшавікі рыхтаваліся да працяглай абароны, і нават не маглі сабе ўявіць, якую зброю супраць іх выкарыстае праціўнік. Польская другая дывізія легіёнаў займала пазіцыі на лініі Пліса–Лужкі, а на поўнач ад яе дзейнічала камбінаваная вялікапольская дывізія пад камандаваннем генерала Д. Канажэўскага.\n«Рэно ФТ–17» з Кубінкі пад Масквой\n24 жніўня 1919 года камандуючы Літоўска-Беларускім фронтам генерал-паручнік С. Шэптыцкі выдаў загад пачаць наступленне на Бабруйск 27 жніўня. Аднак з-за таго, што ў склад дывізіі Канажэўскага была аддадзена другая рота 1-га танкавага палку, якой патрабаваўся час, каб дабрацца да месца баявых дзеянняў, дата пачатку наступлення была перанесена на суткі. Ужо 18 жніўня 1919 года транспарт з танкамі пад камандаваннем капітана Жана Дзюфура выехаў са станцыі Лодзь у бок Ліды. У Ясень танкі прыбылі 27 жніўня ў 20.30.\nНаступленне на Бабруйск павінна было адбывацца ў трох накірунках. Першая група войск падпалкоўніка Арнольда Шылінга павінна была фарсіраваць раку Ваўчанку і ўдарыць на Бабруйск праз вёску Панюшкавічы. Другая група пад камандаваннем палкоўніка Брызана павінна была наступаць у цэнтры праз Кісілевічы і Багушэўкі. Трэцяя група падпалкоўніка Уладзіслава Андэрса (таго самага, які ў 1941 годзе ўзначаліць польскае войска ў СССР), паводле плану, наступала на правым крыле і павінна была захапіць бабруйскія масты.\nБабруйск абаранялі 67-ы і 68-ы стралковыя палкі 8-й пяхотнай дывізіі Чырвонай Арміі, два батальёны маракоў, 3 бронецягнікі, 4 гарматы, некалькі браневікоў, 25 кулямётаў. Усяго ў горадзе на Бярэзіне знаходзілася 2500 чырвонаармейцаў, якія занялі акопы на старых рускіх абарончых пазіцыях каля ракі Ваўчанкі.\nТанкі «Рэно» пасля перадачы іх польскі экіпажам\nТанкі рушылі з Ясеня а 23 гадзіне. Марш быў даволі цяжкім, таму што тэрыторыя баявых дзеянняў была багністай. Значная колькасць меліярацыйных равоў стварала цяжкасці для французскіх танкістаў. Беларускія сяляне масава выходзілі на дарогі, каб уласнымі вачыма ўбачыць новы від зброі. З Баранавічаў танкі рушылі ў накірунку Кісялевічаў. Калона «Рэно» наблізілася да ракі Ваўчанкі. І тут па ёй пачалі страляць гарматы з бальшавіцкага бронецягніку, які знаходзіўся каля вёскі Бібкаўшына. Адначасова французаў атакавалі чырвонаармейцы, абстрэльваючы танкі з кулямётаў. На падтрымку танкам ішла польская пяхота з 4-га палка Вялікапольскіх стралкоў. Першы танкавы ўзвод рушыў у напрамку на поўнач ад дарогі Баранавічы–Валожын, а два іншых накіраваліся на поўдзень. Танкі, узброеныя гарматамі, абстрэльвалі пазіцыі савецкай артылерыі, а кулямётныя сканцэнтравалі агонь па акопах, у якіх заселі спужаныя чырвонаармейцы. Хутка ФТ–17 дайшлі да ракі Ваўчанкі, аднак абрывісты бераг не дазволіў адразу фарсіраваць водную перашкоду. «Рэно» развярнуліся і пачалі абстрэльваць адступаючых бальшавікоў. Адзін з танкавых узводаў усё ж знайшоў зручнае для пераправы месца і, аказаўшыся на іншым беразе, пачаў флангавы абстрэл савецкіх пазіцый. Пры гэтым французскія танкі прарвалі пяць шэрагаў ліній калючага дроту і зрабілі праход для пяхоты. Чырвонаармейцы пачалі здавацца ў палон. Палякі працягвалі пераслед адступаючых, аднак танкі вымушаны былі спыніцца. Аказалася, што два з іх моцна пашкоджаны, а дзве другія машыны пайшлі пад ваду па самую вежу.\nПакуль танкісты разбіраліся з пашкоджанымі машынамі і спрабавалі выцягнуць затопленыя танкі, польскія сапёры спрабавалі адрамантаваць мост праз Ваўчанку. Аднак тут палякаў атакавалі савецкія бронеаўтамабілі. Яны з кулямётаў абстралялі сапёраў. Палякі накіравалі да моста некалькі танкаў. Адзін з іх, пад’ехаўшы да моста, стрэліў па браневіку. Снарад трапіў дакладна ў цэль. Савецкі бронеаўтамабіль выбухнуў. Другая машына з зоркай на борце адступіла. Хутка мост быў адрамантаваны, і «Рэно» рушылі даганяць пяхоту. Пад Семкавым польскую пяхоту затрымаў агонь савецкіх кулямётаў. Здавалася, што польскае наступленне было затрымана, але з’яўленне танкаў вырашыла сітуацыю на карысць палякаў. Другі ўзвод лейтэнанта Фарэ атакаваў савецкія акопы і выбіў адтуль чырвонаармейцаў. У 5 кіламетрах ад Бабруйска танкі вымушаны былі затрымацца ў сувязі з вычарпаннем палівам. Хутка ў размяшчэнне французаў палякі накіравалі два грузавікі з палівам і харчаваннем.\nУ той час, калі французскія танкісты адпачывалі, польская вайсковая група палкоўніка Брэзана наблізілася да горада, хуткім ударам захапіла чыгуначную станцыю «Бабруйск» і атакавала савецкі гарнізон у крэпасці. У атацы польскім салдатам дапамагала рота танкаў «Рэно». Група падпалкоўніка Шылінга пасля цяжкай пераправы праз Ваўчанку прарвала бальшавіцкую лінію абароны і ўварвалася ў горад з іншага накірунку. Нарэшце, група падпалкоўніка Андэрса ўвайшла ў Бабруйск з боку фальварку Варновічы, захопліваючы чыгуначную станцыю «Беразіна». Канчаткова горад аказаўся ў руках палякаў 28 жніўня 1919 года.\nПалякі ў Бабруйску, 1919\nАдступаючы ў кірунку Жлобіна і Рагачова, чырвонаармейцы знішчылі масты, што змусіла палякаў адмовіцца ад далейшага пераследу праціўніка. Польскія трафеі падчас баёў за Бабруйск былі значнымі: 500 ваеннапалонных, дзве гарматы, 35 чыгуначных вагонаў, шмат кулямётаў і вінтовак. Аднак у баях пад Бабруйскам і самі палякі панеслі адчувальныя страты. Падчас адной з контратак чырвонаармейцы здолелі захапіць два французскія танкі. Лёс іх экіпажаў і зараз не вядомы.\nЗа ўдзел у баях за Бабруйск камандзір 1-га танкавага батальёну маёр Альбер Маршан, камандзір танкавай роты капітан Жан Дзюфур і камандзір узвода падпаручнік Фердынанд Браке былі ўзнагароджаны Крыжамі мужных. Пасля баёў на Бярэзіне французы ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях пад Дынабургам. Хутка пасля гэтага французскія экіпажы адбылі на радзіму, перадаўшы свае машыны палякам.\n«Рэно» пад Бабруйскам\nАдной з найбольш гучных навін у сённяшняй Польшчы з’яўляецца інфармацыя пра тое, што Польшча атрымала ў дар ад Афганістана стары танк «Рэно ФТ–17», які доўгі час знаходзіўся каля будынку Міністэрства абароны ў Кабуле. Пасля дакладнага аналізу баявой машыны, амерыканскія гісторыкі адзначылі, што, хутчэй за ўсё, гэты танк быў адным з тых, якія Францыя накіравала ў Польшчу ў 1919 годзе. Некалькі гэтых машын трапіла ў рукі бальшавікоў пад Бабруйскам у жніўні 1919-га. У 1920-я гады маладая дзяржава Саветаў мела добрыя палітычныя адносіны з Афганістанам. Хутчэй за ўсё, французскія танкі сталі падарункам бальшавікоў для афганскага шаха. І вось нарэшце адна са страчаных на Бярэзіне баявых машын вяртаецца на радзіму.


«Музыка сезону»: Дзе рэвалюцыя? – пытаецца гурт «Depeche Mode\nМільёны аматараў ва ўсім свеце – узрушаныя! Бо гурт «Depeche Mode» запісаў і выдаў прыемны, несумны альбом, які нагадвае пра колішнія карʼерныя пікі каманды. І гэта сапраўды – музыка сезону, бо славутыя электроншчыкі ў ліпені плануюць выступіць на Мінскай арэне.\nМарцін Гор і Эндзі Флэтчэр распавядаюць: – Мы хацелі зрабіць запісы вясёлымі… – Ой, гэта жарт.\n– Не, не. Я пачаў складаць спевы яшчэ ў 2015-м. Атрымалася так, што яны дужа актуальныя цяпер. Тады ж не было яшчэ ні Брэксіту, ні Трампа. Але маё прадбачанне здзейснілася, таму я ў дэпрэсіі… Трэба быць шчырым, калі запытваеш: «Дзе рэвалюцыя?».\n-Ну, я проста хацеў сказаць, што мы згубілі напрамак, што чалавецтва рушыць кудысьці не туды, асабліва ў духоўным сэнсе.\n– Цягам апошніх шасці тыдняў мы рэпетавалі перад пачаткам канцэртавага туру, адкрыццё будзе 5-га траўня ў Стакгольме. У нас быў новы прадзюсар – Джэймз Форд, які раней працаваў з «Арктык манкіз» і «Флoўрэнс з ейнай машынай». Ён выдатны, дапамагаў нам канкрэтызаваць гук.\n– А чаму такая назва «Дух», – запытаўся рэпарцёр.\n– Ёсць радок у адной з новых песень: Our spirit has gone. – Наш дух згубіўся. Гаворка аб тым, што патрэбна зноў адшукаць свой шлях, вярнуцца, аднавіць дух.


Econsultancy выпусціла B2B Кіраўніцтва па маркетынгу кантэнту | Martech Zone\nМагчыма, вы заўважылі, што мы крыху аформілі нашу галоўную навігацыю на сайце ... Блог цяпер заменены на Змест маркетынгу. Здаецца, што паўнамоцтвы, якія былі скарэкціраваны маркетынгавае словаслоўе зноў. На гэты раз мне сапраўды падабаюцца змены. Тэрмін вядзенне блога старэе ... і ў спалучэнні з усімі іншымі каналамі распаўсюджвання і прасоўвання, ён сапраўды стаў часткай агульнай стратэгіі.\nВялікія людзі ў Econsultancy выдаў яшчэ адно выдатнае кіраўніцтва для маркетолагаў для бізнесу (B2B): B2B Content Marketing: Фарматы, распаўсюджванне і вымярэнне - Стварэнне асновы для вашага маркетынгавага працэсу B2B.\nУ цэнтры ўвагі кіраўніцтва - тры асновы маркетынгу кантэнту:\nФарматы зместу - Гэта звязана з рознымі тыпамі кантэнту, даступнымі ў маркетынгавай зброі, уключаючы пісьмовы, вусны і візуальны кантэнт.\nразмеркаванне кантэнту - Гэта датычыцца маркетынгавых каналаў, якія ёсць у вашым распараджэнні для публікацыі і распаўсюджвання вашага кантэнту для забеспячэння максімальнага ўздзеяння.\nВымярэнне зместу - Гэта звязана з інструментам ацэнкі, які знаходзіцца ў вашым распараджэнні, каб дапамагчы вызначыць уплыў вашага кантэнту на асноўныя паказчыкі эфектыўнасці электроннай камерцыі (KPI), такія як трафік і пераўтварэнне, а затым наладзіць прадукцыйнасць для паляпшэння гэтых KPI.\nКіраўніцтва таксама дае ўяўленне пра тое, якія камерцыйныя выгады, уключаючы пазнавальнасць брэнда, прыцягненне кліентаў, наведвальнасць сайта і генерацыю лідаў, кіраванне патэнцыялам, утрыманне кліентаў і лідэрства думкі. Мне падабаецца той факт, што ўтрыманне кліента з'яўляецца высокай у маштабе ў якасці арганізацыйнай мэты, але я расчараваны тым, што больш кампаній не бачаць лічыў кіраўніцтва як асноўная мэта B2B Content Marketing. Магчыма, таму мы бачым так шмат дрэннага кантэнту!\nСпампаваць ўзор Кіраўніцтва перадавой практыкі па маркетынгу змесціва B2B тут можна ўбачыць поўны паказальнік і глыбіню кіраўніцтва. Падпішыцеся на Econsultancy выкарыстоўваючы нашу партнёрскую спасылку, калі вы хочаце атрымаць гэтае кіраўніцтва і масу іншых на працягу года.\nКлючавыя словы: b2bb2b вядзенне блогаb2b маркетынг кантэнтуразмеркаванне b2bb2b вымярэнне


Ці можна казаць пра «эпоху Філарэта»?\n26 сьнежань 2013, 21:25\nСынод Расейскай праваслаўнай царквы падзякаваў мітрапаліту Філарэту за 35-гадовае архіпастырскае служэньне ў Беларусі і прызначыў новым мітрапалітам Менскім і Слуцкім мітрапаліта Разанскага і Міхайлаўскага Паўла. Аляксей Знаткевіч гутарыць з рэдактаркай парталу «Царква» Натальляй Васілевіч пра «эпоху Філарэта» ў Беларускай праваслаўнай царкве і пра новага кіраўніка, мітрапаліта Паўла.\nАляксей Знаткевіч: «Канец эпохі Філарэта» — ці сапраўды можна казаць пра «эпоху»? Ці настолькі шмат залежыць ад асобы мітрапаліта?\nНатальля Васілевіч: У разьвіцьці жыцьця царквы ёсьць заўсёды два аспэкты. Адзін — гэта царкоўныя лідэры, другі — сам народ. Безумоўна, у нейкі час, калі на царкву былі ганеньні, асабліва ў савецкі час, гэтая прапорцыя — лідэраў на народ — была нашмат большай, таму ад лідэраў заўсёды залежала больш, яны складалі значную частку царквы. Тут як і ў разьвіцьці краінаў: наколькі мы цяперашні рэжым можам называць рэжымам Лукашэнкі і асацыяваць яго зь імем гэтай асобы — такую ж паралель можна перанесьці і на царкоўную рэчаіснасьць. Ёсьць нейкія структуры, але пры гэтым ёсьць людзі, якія ўплываюць — кожны паасобку і ўсе разам — на разьвіцьцё царкоўнага жыцьця.\nЗнаткевіч: Але Лукашэнка, калі працягваць вашу паралель, быў абраны на тэрыторыі Беларусі, а тут праваслаўная царква мае цэнтар у Маскве. Наколькі можна гаварыць пра самастойнасьць мітрапаліта ў вызначэньні нейкіх аспэктаў палітыкі царквы?\nВасілевіч: Калі мы гаворым пра абраньне лідэраў, то адзін лідэр праваслаўнай царквы заўсёды абіраецца на Памесным саборы, гэты лідэр — Патрыярх царквы. І хаця мэханізм такіх выбараў не зусім празрысты, тым ня менш (калі працягваць аналёгію), Патрыярх, які прымае асноўныя кадравыя рашэньні разам з Сынодам, усё ж такі абраны царкоўны лідэр. Але Сынод беларускай праваслаўнай царквы, які будзе супрацоўнічаць з мітрапалітам, быў нейкім чынам аддзелены ад прыняцьця рашэньня па кандыдатуры мітрапаліта, і гэта паказала, што Сынод беларускай праваслаўнай царквы мала ўплывае на прыняцьце такіх рашэньняў, што наш Сынод вельмі слабы.\nГутарка Аляксея Знаткевіча з Натальляй Васілевіч


Харчовая гасцініца і Кітай (лістапад 2020 г.)\nЗ лістапада 10, 2020 09: 00 да лістапада 12, 2020 18: 00\n+ 86 21 3339 2153\nКлючавыя словы: Харчовая і напоі, Гасцінічнае абсталяванне і матэрыялы\nКолькасць праглядаў: 7400\nМЕЖДУНАРОДНАЯ ВЫСТАВКА ДЛЯ ХАРЧОВАЙ, НАПОЧНАЙ, гасцінічнай, рэстараннай, харчовай, хлебапякарнай і рознічнай прамысловасці\nПасля многіх гадоў распрацоўкі FHC стала вядучай галіновай выставай. Гэта пляцоўка для харчовай і гасцінічнай галіны для выхаду на кітайскі рынак прадуктаў харчавання і напояў.\nНа апошняй выставе прымалі ўдзел экспаненты 3,000 з краін і рэгіёнаў 48. Плошча выстаўкі павялічылася да квадратных метраў 120,000, а маштаб за яе межамі мінулага года. Трохдзённая выстава вітала прафесійных наведвальнікаў 118,274, а колькасць наведвальнікаў павялічылася на 23% у параўнанні з мінулым, што зрабіла выставачную залу поўнай жыццёвай сілай і жыццяздольнасцю.\nЗабягаючы наперад да 2019, выставачная плошча FHC павялічыцца на 50% да беспрэцэдэнтных квадратных метраў 180,000. Асноўныя прафесійныя выставачныя зоны і шырокі спектр міжнародных падзей вельмі хвалююць. Тры новыя павільёны былі дададзены для задавальнення патрэбаў айчыннай і міжнароднай аўдыторыі ў FHC па міжнароднай кухні і паслугах.\nШоў запрашае мясцовых і міжнародных імпарцёраў, дыстрыб'ютараў, прадаўцоў і прафесіяналаў харчовай службы на сустрэчу і сувязь з вытворцамі прадуктаў харчавання з усяго свету, каб знайсці новых дзелавых партнёраў і вызначыць будучыню кітайскага рынку прадуктаў харчавання і гасціннасці.\nШоў паспяхова праводзіцца на працягу многіх сесій як паказальнік напрамкі імпартнай ежы на кітайскі рынак;\nКожны год будуць праводзіцца глабальныя туры па забеспячэнні масіўных рэсурсаў сусветных прадаўцоў;\nУ 2017 выстава прыцягнула наведвальнікаў 91,301, уключаючы павільёны групы 43;\nАбмен прафесійнымі наведвальнікамі харчовай (напойнай) галіны з адзінаццаццю спецыялізаванымі сектарамі, якія праводзяцца сінхронна;\nНа працягу ўсяго шоу будзе праведзена мноства цудоўных падзей, у тым ліку спецыяльныя форумы, кантакты, дэманстрацыя інавацыйных прадуктаў і г.д.\nПрадукты харчавання і гасцініц Кітая маюць свежыя садавіна і гародніна, замарожаныя прадукты, спецыі, грыбы, арэхі, кветкі, арганічныя прадукты харчавання, апрацоўку і захоўванне прадуктаў, падрыхтоўку, транспарт і лагістычныя сістэмы і г.д.\nЧорнае піва / Стаут\nАбсталяванне для харчавання\nАбсталяванне для піцы\nПосуд і аксэсуары\nДысплей і захоўванне\nАстуджальнае / маразільнае абсталяванне\nКава і напоі Абслугоўванне абсталявання\nПрамысловая пякарня і кандытарскія вырабы\nІнгрэдыенты / агенты / эсэнцыі\nХлебабулачныя і кандытарскія вырабы / гатовая Pr\nРознічная хлебабулачная і кандытарская тэхніка\nГанс 3 месяцаў 6 дзён\nЦэны і інфармацыя для ўдзелу ў вашай выставе\nПаважаны спадар, спадарыня!\nМы французская кампанія, якая вырабляе ў Марока аліўкавы алей высокай каштоўнасці.\nМы хочам экспартаваць сваю прадукцыю ў Азію і, адсюль, мы хацелі б удзельнічаць у розных сельскагаспадарчых і харчовых кірмашах, каб сустрэць некаторых суб'ектаў.\nШто нам трэба для ўдзелу ў вашых выставах?\nЯкая цана за футы або глабальны кошт і ці ёсць абмежаванні?\nТаксама ёсць вытворцы / пакупнікі маракаіну, якія спецыялізуюцца на аліўкавым алеі, якія ўжо ўдзельнічалі ў вашым салоне? калі так, то якія?\nМода і прыгажосць (216)


Asp.net Web.config - Перамяшчэнне пастаўшчыка карты сайта па-за web.config\nweb-config asp.net sitemap\nМы можам перамясціць нашы ConnectionStrings ў асобны файл, г. зн .:\nБыло б карысна, каб перайсці ў раздзел карты сайта за межамі web.config\nСайт з вялікай колькасцю старонак з разнастайным меню, атрымаць выгаду з многага Sitemaps.\nЯ хацеў бы дадаць іх без неабходнасці абнаўляць web.config. (IE ставіць і дадаць у гэтым раздзеле ў сваім уласным кодзе і дадаць новую карту сайта.)\nVS2008 IntelliSense ня адлюстроўвае configSource як дзейнічае, але я не змог атрымаць гэтую працу.\nЦі можна рэалізаваць у web.config? Калі гэта так прыклад працоўнага кода будзе ацэнены.\nдададзена 27 Кастрычніка 2011 у 05:58 аўтар Mike Marcus адрэдагавана 08 Кастрычніка 2017 у 06:20\nЯ не ўпэўнены, аб даданні карты сайта інфармацыі ў файл web.config, але гэта выглядае, як вы можаце выкарыстоўваць некалькі файлы Sitemap. Файл карты сайта па змаўчанні Web.sitemap, а затым вы можаце дадаць любую колькасць файлаў дзіця карта сайта.\nГлядзіце гэтую спасылку:\nhttp://msdn.microsoft.com/en- нас/бібліятэка/ms178426 (v = VS.90) .aspx\nдададзена 27 Кастрычніка 2011 у 06:06 аўтар csm8118\nГэта, як уяўляецца, з'яўляецца агульнай праблемай у маім пошуку. Стварэнне карты сайта лінія выглядаць сапраўды выклікае сіні закавычка сысці ў маім тэставанні, але я не ведаю, калі гэта мае якое-небудзь ўплыў на функцыянальнасць, як у мяне няма рабочай РЭПО пад рукой.\nдададзена 28 Кастрычніка 2011 у 08:09, аўтар csm8118, крыніца\nЯ спрабую рэжым надбудовы карты сайта з файла web.config. Web.config утрымлівае спасылкі на многія Sitemaps, што я использованияКонтактная. Проста спрабую спрасціць, не маючы паставіць новы Web.Config на сайце, калі мне трэба, каб дадаць новую карту сайта.\nдададзена 28 Кастрычніка 2011 у 04:36, аўтар Mike Marcus, крыніца\nУ мяне ён працуе: web.config, цяпер мае радок: <= configSource Карта сайта «MySiteMaps.config» /> І зараз у мяне ёсць файл, які змяшчае MySiteMaps.config: <= defaultProvider Карта сайта «XmlSiteMapProvider» уключаны = «праўдзівы»>\nдададзена 28 Кастрычніка 2011 у 05:56, аўтар Mike Marcus, крыніца\nУ мяне ён працуе: web.config, цяпер мае радок: <= configSource Карта сайта «MySiteMaps.config» /> І зараз у мяне ёсць файл, які змяшчае MySiteMaps.config: <= defaultProvider Карта сайта «XmlSiteMapProvider» уключаны = «праўдзівы»> Працуе проста выдатна , Адзіная праблема для мяне гэта маленькая сіняя лінія пад элементам Карта сайта файле MySiteMaps.config. «Элемент" Карта сайта "ня declaired.» Спадзяюся, што гэта дапамагае!\nдададзена 28 Кастрычніка 2011 у 06:06, аўтар Mike Marcus, крыніца\nУ мяне ён працуе: Web.config цяпер мае радок:\nІ зараз у мяне ёсць файл з імем MySiteMaps.config, які змяшчае:\nПрацуе проста выдатна.\nАдзіная праблема для мяне гэта маленькая сіняя лінія пад элементам Карта сайта файле MySiteMaps.config. «Элемент" Карта сайта "ня declaired.» Спадзяюся, што гэта дапамагае!\nЯ даследую сіні Squigly лініі. Я мог бы жыць з ім, але я не люблю канцы.\nдададзена 28 Кастрычніка 2011 у 06:10 аўтар Mike Marcus


Атамная энергія ў цэнтры Мінска\n04.12.2014 14:02 Рознае, Якасць адукацыі\nПрэстыж установы адукацыі ствараецца працаздольным, творчым педагагічным калектывам. Немалаважную ролю ў зладжаным калектыве адыгрываюць маладыя педагогі, бо яны — надзея кожнай навучальнай установы на далейшае развіццё. Менавіта яны здольныя прыўнесці новыя погляды на навучанне, выхаванне і развіццё навучэнцаў, ініцыіраваць свежыя ідэі па пытаннях работы ўстановы, педагагічнага калектыву. Але спачатку любому маладому спецыялісту трэба прайсці даволі складаны працэс прафесійнага станаўлення. Задача ўстаноў адукацыі, а таксама органаў кіравання адукацыяй — дапамагчы пачынаючым педагогам у гэты няпросты перыяд. Бо тое, якім стане малады спецыяліст праз некалькі гадоў, шмат у чым залежыць ад больш вопытных калег, ад іх прафесійнай дапамогі і падтрымкі.\nТакога пункту гледжання прытрымліваюцца ва ўпраўленні адукацыі Магілёўскага аблвыканкама і абласным інстытуце развіцця адукацыі. Сумеснымі намаганнямі для маладых педагогаў праводзяцца вучэбныя мерапрыемствы. Адно з іх адбылося на мінулым тыдні і было арыентавана менавіта на дапамогу пачынаючым настаўнікам. На фестывалі “Будучыня — за маладымі прафесіяналамі” сваімі распрацоўкамі і метадамі работы з маладымі спецыялістамі падзяліліся пераможцы абласнога этапу конкурсу “Настаўнік года — 2014”.\n— Педагогі, якія заслужылі ганаровае званне “Настаўнік года”, — гэта не толькі высокапрафесійныя прадметнікі, якія маюць добрую фундаментальную падрыхтоўку, валодаюць педагагічнай і псіхалагічнай культурай, але і педагогі, якія ўмеюць працаваць у інавацыйным рэжыме. Удзел жа ў конкурсах яшчэ больш павышае іх прафесійную кампетэнтнасць, робячы своеасаблівымі лідарамі ў адукацыі вобласці. І, вядома, ім ёсць чым падзяліцца з маладымі спецыялістамі. Па гэтай прычыне мы і арганізавалі адпаведны абласны фестываль, — адзначыла куратар мерапрыемства начальнік Цэнтра рэгіянальнага развіцця адукацыі МДАІРА Алена Афанасенка.\nФорум для маладых спецыялістаў выдаўся насычаным. Удзельнікаў чакалі пазнавальныя майстар-класы, цікавыя міні-ўрокі. З маладымі педагогамі сваімі методыкамі і вопытам дзяліліся лаўрэаты Рэспубліканскага конкурсу прафесійнага майстэрства педагагічных работнікаў “Настаўнік года Рэспублікі Беларусь — 2014”: у намінацыі “Гісторыя, грамадазнаўства, хімія, біялогія” — настаўніца гісторыі і грамадазнаўства сярэдняй школы № 15 Магілёва Галіна Дудко, у намінацыі “Замежная мова” — настаўніца сярэдняй школы № 40 Магілёва Кацярына Ляшчэвіч, а таксама фіналісты рэспубліканскага конкурсу: у намінацыі “Матэматыка, фізіка, інфарматыка, астраномія” — настаўніца матэматыкі гімназіі № 3 Магілёва Настасся Асэсарава, у намінацыі “Музыка, выяўленчае мастацтва, працоўнае навучанне, фізічная культура і здароўе” — настаўнік фізкультуры Ясенскага дзіцячага сада — сярэдняй школы Асіповіцкага раёна Максім Мікуліч, у намінацыі “Пачатковая школа” — настаўніца пачатковых класаў сярэдняй школы № 21 Бабруйска Ірына Матузава, у намінацыі “Руская мова, беларуская мова” — настаўнік беларускай мовы і літаратуры Магілёўскай гарадской гімназіі № 1 Юрый Каласоўскі.\nТак, на майстар-класе ў Настассі Аляксандраўны Асэсаравай удзельнікі форуму даведаліся, як можна эфектыўна прымяняць на ўроках магчымасці інтэрактыўнай дошкі. Шмат новага змаглі ўзяць на заметку педагогі, якія прысутнічалі на майстар-класе ў Юрыя Уладзіміравіча Каласоўскага. Ён падрабязна расказаў аб выкарыстанні на ўроках беларускай мовы элементаў тэхналогіі актыўнай ацэнкі. Майстар-клас Максіма Мікалаевіча Мікуліча таксама не даў засумаваць маладым настаўнікам, бо на ім фіналіст рэспубліканскага конкурсу паведаміў калегам, як з дапамогай звычайнага відэазапісу можна павысіць у вучняў цікавасць да фізкультуры. Ірына Мікалаеўна Матузава падзялілася вопытам работы па развіцці славесна-лагічнага мыслення дзяцей на ўроках рускай мовы. У незвычайна творчай форме прайшлі майстар-класы Кацярыны Дзмітрыеўны Ляшчэвіч і Галіны Васільеўны Дудко. Лаўрэаты рэспубліканскага конкурсу прадставілі маладым педагогам спосабы фарміравання камунікатыўнай кампетэнтнасці з дапамогай англійскай мовы, а таксама павышэння пазнавальнай актыўнасці вучняў на ўроках гісторыі, выкарыстоўваючы інтэрактыўныя метады навучання.\nМайстар-класы падзялілі ўдзельнікаў фэсту на прадметныя групы, аднак пасля іх заканчэння маладыя настаўнікі зноў сабраліся разам. На гэты раз для таго, каб у якасці гледачоў і вучняў пабываць на міні-ўроках сваіх больш вопытных калег. Міні-ўрокі па тэме “Формула поспеху…” на сцэне прадстаўлялі Галіна Васільеўна Дудко і Юрый Уладзіміравіч Каласоўскі. Разам са сваімі часовымі вучнямі за непрацяглы час урокаў Галіна Васільеўна і Юрый Уладзіміравіч вызначылі формулу поспеху і метады яе прымянення, высветлілі, якімі якасцямі павінен валодаць паспяховы чалавек, як прымножыць і развіць свой поспех. Пасля завяршэння міні-ўрокаў прысутныя на фестывалі абмяняліся сваімі думкамі і ўражаннямі.\n— Прафесійны ўзровень педагогаў, якія для нас працавалі, вельмі высокі. Таму я вынес для сябе шмат чаго новага для далейшай працы. У прыватнасці, пэўныя методыкі правядзення ўрокаў, якія ў бліжэйшы час паспрабую прымяніць на сваіх занятках, — падзяліўся настаўнік гісторыі сярэдняй школы № 19 Магілёва Леанід Снапкоўскі.\n— Я атрымала сёння проста каласальны зарад творчай энергіі, які павязу з сабой, за што вельмі ўдзячна фіналістам конкурсу. Бо праца настаўніка не з простых. Слухаючы нашых выступоўцаў, я яшчэ раз пераканалася: выбар прафесіі быў зроблены правільна, а значыць, трэба развівацца, рухацца наперад, і тады поспех абавязкова прыйдзе, — адзначыла настаўніца англійскай мовы сярэдняй школы № 3 Клімавіч Кацярына Шашкова.\n“Настаўнік года —2014”дзеціМагілёўскі аблвыканкаммалады педагогнавучэнцынастаўнікпедагагічны калектыўустанова адукацыі


Зніжэнне коштаў на нафту памяншае экспартныя паступленні Беларусі | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nЗніжэнне коштаў на нафту памяншае экспартныя паступленні Беларусі\nНафта працягвае таннець на сусветных рынках. І гэтая тэндэнцыя, безумоўна, адаб’ецца і на Беларусі – адзначае эканамічная аглядальніца выдання “Беларусы і рынак” Таццяна Манёнак. Яна прыгадвае, што наша краіна экспартуе ўласную нафту, а мыты з экспарту накіроўваюцца ў дзяржаўны бюджэт:\n– Беларусь экспартуе штогод 1 мільён 645 тысяч тон нафты. І чым ніжэй сусветны кошт, канешне, тым менш валютнай выручкі атрымлівае Беларусь. А гэтая валютная выручка ў лепшыя гады перавышала 1 мільярд даляраў. Цяпер яна па выніках мінулага года будзе каля 1 мільярда, гэта даволі істотныя грошы для беларускага бюджэту.\nТаксама зніжэнне сусветных коштаў на нафту адбіваецца на памеры экспартных мытаў на нафтапрадукты, якія Беларусь вырабляе з расейскай нафты. Калі апошнім часам гэтыя мыты паступалі ў бюджэт Расеі, то сёлета дамоўлена іх накіроўваць у беларускі бюджэт.\nПраўда, у сувязі з сітуацыяй на сусветных рынках, аб’ём гэтых валютных паступленняў таксама зніжаецца, – дадае аглядальніца.\nПадзенне цэнаў на нафту адбіваецца на беларускай гаспадарцы\nПерамовы Беларусі і Расеі па пошлінах на нафту адкладваюцца\nРасея закрывае праект „Паўднёвы паток”\nКолькасць галасоў: 744


Страт | Сеткавая метэаралогія\nА. Эстэбан | | Фотаздымкі, Метэаралогія, Хмары\nУ нашым аглядзе розных тыпаў аблокаў мы пачынаем апісваць з гэтай нагоды Пласта альбо слаі, якія з'яўляюцца адным з двух родаў, класіфікаваных як нізкія аблокі. Іх апісваюць як звычайны шэры воблачны пласт з аднастайнай асновай, з якой можа пасыпацца дождж, ледзяныя прызмы або сінара. Калі Сонца бачна праз пласт, яго контуры выразна адрозныя. Гэтыя воблакі часам выглядаюць у выглядзе пацёртых кавалачкаў (fractus) пад іншымі аблокамі.\nЗвычайна слаі знаходзяцца на адлегласці ад 0 да 300 м над зямлёй і складаюцца з невялікіх кропель вады, хаця пры вельмі нізкіх тэмпературах яны могуць складацца з дробных часціц лёду. Яны ўтвораны сумесным эфектам астуджэння ў ніжніх пластах атмасферы і турбулентнасці з-за ветру. Звычайна яны ўтвараюцца на зямлі, бо апраменьванне ноччу адвекцыя адносна цёплага паветра над халоднай зямлёй, а над морам, астуджэнне звычайна адбываецца адвекцыяй.\nПласт утварае "мора аблокаў"\nЯны ствараюць туман, калі знаходзяцца на адным узроўні з паверхняй. Шчытоўкі ўтвараюць як дапаможныя аблокі (паннус) пад Альтастрат, Німбастрат, Кумаланімбусы і ападкі. Калі яны ствараюць туманы, яны звычайна звязаны з антыцыкланічным надвор'ем, у той час як, калі яны з'яўляюцца ніжэй Альтастрата і Німбострата, яны звязаны з цёплым фронтам. Яны таксама выглядаюць разарванымі пад кучавым дажджом, у поўны шторм ці лівень.\nІх не варта блытаць з альтастратам і німбостратам, яны маюць "мокры" выгляд, у той час як слаі маюць "сухі" выгляд. Ападкі ў слаі Гэта вельмі слаба а ў Німбастраце ён умераны, таму гэта яшчэ адна дыскрымінацыйная характарыстыка.\nКалі яны сфатаграфаваны з узнікненнем туману, шукайце адпаведныя аб'екты, такія як дрэвы, будынкі ці ўзвышэнні мясцовасці. Іх цікава фатаграфаваць, калі яны з'яўляюцца ніжэй Німбастрата, разарваны дажджом ці снегам.\nУ Страта вядомыя два віды (туман і фрактус) і тры разнавіднасці (непразрысты, напаўпразрысты, непадобны).\nБольш інфармацыі - Німбострат, Альтастрат\nПоўны шлях да артыкула: Сеткавая метэаралогія » Сеткавая метэаралогія » Фотаздымкі » Стратус


Канвертаваць Дацкія кроны (DKK) і Усходне-карыбскі даляр (XCD) : Калькулятар абменнага курсу\nДацкая Крона (DKK) і Усходне-карыбскі даляр (XCD) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Дацкая Крона і Усходне-карыбскі даляр пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 2 красавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Дацкая Крона. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Усходне-карыбскі даляр валюты па змаўчанні. Націсніце на Усходне-карыбскі даляр або Дацкія кроны канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nДацкая крона гэта валюта, у Данія (Дз.К., ДНК), Фарэрскія выспы, і Грэнландыя (GL, ОСТ). Усходне-карыбскі даляр гэта валюта, у Антыгуа і Барбуда (AG, АТГ), Дамініка (DM, DMA), Грэнада (GD, GRD), Сэнт-Кітс і Нэвіс (К.Н., KNA), Сэнт-Люсія (LC, ДМС), і Сэнт-Вінсэнт і Грэнадыны (VC, ДКТ). Дацкая крона таксама вядомы як Krones. Сімвал DKK можа быць запісаная Dkr. Сімвал XCD можа быць запісаная EC$. Дацкая крона дзеліцца на 100 ore. Усходне-карыбскі даляр дзеліцца на 100 cents. Абменнага курсу Дацкая крона Апошняе абнаўленне 2 красавік 2020 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу Усходне-карыбскі даляр Апошняе абнаўленне 2 красавік 2020 ад Yahoo Finance. DKK каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. XCD каэфіцыент мае 2 ўважаецца лічбаў.


35-годдзе з моманту стварэння адзначыла Шаркаўшчынская раённая ветэранская арганізацыя — Шарковщина. Новости Шарковщины. Клiч Радзiмы. Клич Радзимы\n35-годдзе з моманту стварэння адзначыла Шаркаўшчынская раённая ветэранская арганізацыя\n05.04.2022 08.04.2022 andrey1608\nУ сакавіку споўнілася 35 год ветэранскаму руху нашай краіны. Шаркаўшчынская раённая ветэранская арганізацыя таксама вядзе свой адлік з 1987 года. Юбілейнай даце заснавання гэтага грамадскага аб’яднання быў прысвечаны ўрачысты сход, які прайшоў 5 красавіка ў раённым Цэнтры культуры.\nНа мерапрыемства былі запрошаны кіраўніцтва раёна, прадстаўнікі грамадскіх аб’яднанняў, намеснікі кіраўнікоў арганізацый па ідэалагічнай рабоце і, канечне ж, ветэраны.\n— Дарагія і паважаныя ветэраны, ад усёй душы віншую вас са знамянальнай датай — 35-годдзем стварэння Шаркаўшчынскай раённай ветэранскай арганізацыі, — сказаў у сваёй прамове старшыня райвыканкама Дзмітрый Міхайлавіч Ламака. — 30 год — гэта яшчэ маладосць. Вы па-ранейшаму маладыя душой, але ў кожнага за плячамі багаты жыццёвы і працоўны вопыт. Усе ветэраны вайны, якіх, на жаль, ужо няма сярод нас, ветэраны працы ўнеслі свой значны ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё раёна, вобласці і краіны. Многія з вас яшчэ і сёння ў страі. Менавіта вы праводзіце актыўную грамадскую дзейнасць, накіраваную на духоўнае і патрыятычнае выхаванне моладзі. Выказваю словы вялікай удзячнасці тым, хто стаяў каля вытокаў стварэння арганізацыі, прымаў і прымае актыўны ўдзел у яе рабоце. Вы заслужылі павагу і пашану ў нашым грамадстве.\n— Шаркаўшчынская раённая ветэранская арганізацыя была створана 12 сакавіка 1987 года, — сказала ў час свайго выступлення яе старшыня Ірына Генадзьеўна Міхалёнак. — У яе склад уваходзяць 29 пярвічных арганізацый з агульнай колькасцю 2559 чалавек. У свой час арганізацыю ўзначальвалі паважаныя і вопытныя кіраўнікі — Аляксей Лук’янавіч Танканог, Пётр Макаравіч Баранаў, Антон Войцавіч Ружа, Валяр’ян Уладзіміравіч Грыневіч, Вячаслаў Антонавіч Хадасевіч, Уладзімір Пятровіч Слабовіч. На жаль, іх ужо няма сярод нас. Дзесяць год адпрацавала старшынёй арганізацыі Галіна Мікалаеўна Філатава.\nСёння актыўную грамадзянскую пазіцыю ў справе патрыятычнага выхавання моладзі праяўляюць старшыні пярвічных ветэранскіх арганізацый прадпрыемстваў і ўстаноў раёна, ветэраны працы з актыўнай грамадзянскай пазіцыяй. Сярод іх трэба вылучыць Мікалая Васільевіча Косара, Віктара Віктаравіча Багінскага, Вадзіма Андрэевіча Мядзельца, Алега Вячаслававіча Ліпскага, Ядзвігу Баляславаўну Чарвінскую, Уладзіміра Якаўлевіча Мілянцея і іншых. Многія з іх атрымалі Падзякі старшыні райвыканкама ў час урачыстасці.\nПавіншаваць ветэранскую арганізацыю з юбілеем на свята завіталі намеснік начальніка аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама, старшыня раённай арганізацыі ГА “Беларускі фонд міру” Іна Шынкевіч, галоўны спецыяліст аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама, намеснік старшыні раённай арганізацыі ГА “Беларускі саюз жанчын” Тэрэза Міштоўт.\nСпецыялісты РЦК і ўстаноў культуры раёна падарылі прысутным цудоўны канцэрт, дзе гучалі патрыятычныя песні, прысвечаныя нашай Беларусі.\nУ фае раённага Цэнтра культуры напрыканцы мерапрыемства ветэраны яшчэ доўга вялі паміж сабой размовы з сябрамі і знаёмымі, дзяліліся ўспамінамі пра той час, калі разам працавалі, разам клапаціліся пра светлае будучае нашага краю. Там жа была арганізавана і выстава-продаж вырабаў работнікаў тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва.\n103-й гадавіне Вялікай Кастрычніцкай Сацыялістычнай рэвалюцыі быў прысвечаны святочны канцэрт, які прайшоў 6 лістапада ў РЦК\nНа чарговым пасяджэнні райвыканкама ў цэнтры ўвагі быў Станіславоўскі сельсавет


Партыя БНФ » Старшыня Рады БНР Івонка Сурвіла віншуе беларусаў з Новым Годам\nДададзена 31.12.2020 12:04:43 | 833 праглядаў\nДарагія мае суродзічы-беларусы,\nНапярэдадні свята Боскага Нараджэння і надыходзячага Новага году звяртаюся да вас, мае дарагія сябры, каб сказаць вам, як я моцна ганаруся вамі, і з глыбіні сэрца пажадаць вам добрага, памыснага і здаровага 2021 году.\nДзякуючы вашаму гераізму і вашай годнасьці здабылі вы для Беларусі ў гэтым, 2020, годзе спецыяльнае месца ў сэрцах добразычлівых людзей усяго свету. Удзячная кожнаму з вас, хаця і баліць сэрца дзела пакутаў, якія вам прыйшлося перанесці.\nНарод „выйшаў шчыльнымі радамі”, бараніць сваю зямлю. Не забудзе ён і не даруе перажытага здзеку. Вы даказалі, што страхам і сілаю вас ужо не перамагчы. І што вы, пасля доўгай няволі, адчулі сябе годнымі сынамі зямлі, якую перадалі вам вашы дзяды і прадзеды пасля стагоддзяў змагання за яе волю.\nВеру, што разам мы пераможам усе цяжкасці і што каханы край наш, Беларусь, зойме сваё пачэснае месца ў сям’і вольных народаў свету.\nДык памажы Божа! Жыве Беларусь!


31 студзень 2016, 18:29\nАспрэчваць «спэктар думак» ад таго, што зь літоўцамі нас нічога ня лучыць, да таго, што «іх трэба біць па мардасах», ня мае сэнсу. Бо справа тут ня ў думках, а ў жаданьнях, мэтах, плянаваньні будучыні. Пра што дбаеш, тое і маеш. Хочаш ворага – маеш ворага.\nЗрэшты, ворагашукальнікаў у беларускім сеціве не бракавала ніколі. Але ўпершыню давялося сутыкнуцца з наступным шчырым непаразуменьнем:\n«Дубавец вбрасывает термин “нацыянальную годнасьць”. Для начала ему следует разъяснить читателям, что он под этим термином подразумевает. “Нацыянальная годнасць” – что это такое? Как по мне, это нечто из разряда “истинный ариец, характер нордический, не замечен в связях с врагами Рейха”.:))».\nГоднасьць – па-расейску, «достоинство». І толькі па-расейску гэтым словам называюць мужчынскія геніталіі. Бо Расея – ня нацыя, а імпэрыя. «Страна рабов, страна господ». Ва ўсіх іншых чалавечая годнасьць – выхоўваецца праз нацыянальныя традыцыі, культуру, любоў да «таго месца, дзе нарадзіліся». Шцірліц і ворагі Рэйха тут ні пры чым, бо гэта – унутраная сутнасьць чалавека, яго тоеснасьць. У анкетах годнасьць можна вычытаць менавіта ў гэтых словах: Дубавец, беларус. А можна і ня вычытаць, прыняўшы гэтыя словы за чысты намінал – як таўро на каровіным вуху.\nІ цяпер параўнайце – калі ў анкеце напісана «Прозьвішча, літовец» – асацыяцыі з таўром ня ўзьнікне. Бо літоўцы ніколі не ўсьведамлялі сябе рабамі – «тоже русскими». Годнасьць – гэта якраз тое, што адрозьнівае іх ад рабоў і прымушае нас адразу намаляваць сабе вобраз – з кім давядзецца мець справу.\nНядаўні грузінска-эстонскі мастацкі фільм «Мандарыны» распавядае пра нацыянальную годнасьць. Фільм, між іншым, намінаваны на Оскара і яго лёгка знайсьці ў сеціве.\nСправа дзеецца ў Абхазіі. Там эстонская вёска – з даўніх часоў. Пачалася грузіна-абхаская вайна (1992) і амаль усе эстонцы зьехалі на гістарычную радзіму. Засталіся двое. Нарыхтоўваюць мандарыны.\nВыпадак зводзіць у вёсцы два варожыя атрады. Перастрэлка. Усе забітыя, апроч цяжка параненага грузіна і цяжка параненага чачэнскага найміта на абхаскім баку. Стары эстонец перацягвае параненых у свой дом і пачынае іх выходжваць. Працэс няхуткі. І як толькі грузін і чачэнец прыходзяць да прытомнасьці, яны зараз кідаюцца адзін на аднаго – каб забіць. Іх стрымвае толькі слабасьць ад ран і, самае галоўнае, гэты стары эстонец, які выратаваў ім жыцьцё. «Я забараняю вам забіваць адзін аднаго ў маім доме. Па-за домам рабіце што хочаце». Але, каб выйсьці з дому, параненым пакуль бракуе сіл.\nПаказальны дыялёг чачэнца і гаспадара. «Я даў слова, – кажа эстонец. – Гэта слова эстонца». «І гэта ты кажаш мне, – пасьміхаецца чачэнец. – За сваё слова чачэнец аддасьць жыцьцё». Стары эстонец, счакаўшы, кажа: «Эстонец, чачэнец, якая розьніца».\nУ прынцыпе гэта і ёсьць адказ на пытаньне пра чалавечую годнасьць, якая праяўляецца праз нацыянальнае. У эстонца і чачэнца годнасьць аднолькавая, але яна не бывае проста так, нічыя, бо выхоўваецца ў культуры свайго народу.\nУрэшце, грузін і чачэнец становяцца на ногі. Яны ўжо выходзяць з дому, але намеру забіць адзін аднаго не пакідаюць. Матыў? Той забіў маіх таварышаў. Я мушу адпомсьціць.\nУ двары – шашлыкі. Смажыць чачэнец. «Вы, грузіны, нічога не разумееце ў шашлыках». «А вы, чачэнцы, увогуле дзікія людзі» – працягваюць задзіраць адзін аднаго праціўнікі.\nСтары эстонец разьлівае кілішкі і прамаўляе тост:\n– Вып’ем за сьмерць!\nЯк гэта? Давайце за жыцьцё! Не! За сьмерць, я сказаў! Вы шукаеце сьмерці, гэта ваша мэта – забіць адзін аднаго, мы вып’ем за вашую мару, вып’ем за сьмерць.\nЗ гэтага моманту адносіны грузіна і чачэнца пачынаюць мяняцца. Што было далей, вы пабачыце ў фільме.\nГалоўная выснова. Людзі, надзеленыя нацыянальнай годнасьцю, здольныя пачуць адзін аднаго, паставіць сябе на месца іншага і ўрэшце паразумецца. Ніхто ніколі не атаясаміць сябе зь нікім, бо няма як. Нішто ніколі не паразумеецца зь нічым, таму вайну паміж імі спыніць немагчыма. Гэтаму, дарэчы, таксама ёсьць ілюстрацыі ў «Мандарынах».\nЛюдзі, пазбаўленыя годнасьці, бясконца церпяць ад суседзяў, ад міліцыі, ад бюракратыі, ад сваволі і бясчынства і ніколі ня могуць зразумець, чаму ўсё так нелягічна, несправядліва і чаму зь імі так абышліся.


04 сакавік 2014, 18:39\nВыявы Пуціна на карнавале ў Ніцы 7 лютага 2014\nАгрэсіўныя захады расейскага прэзыдэнта супраць Украіны прымушаюць аналітыкаў задумацца, што рухае Пуціным?\nЗаходні друк актыўна цытуе заўвагу нямецкай канцлеркі Ангелы Мэркель, якая пасьля тэлефоннай размовы з Пуціным зрабіла выснову, што ён «страціў сувязь з рэальнасьцю». Нягледзячы на тое, што нямецкі ўрад потым дэзавуяваў гэтыя словы, частка аналітыкаў, абмяркоўваючы яго ваенную інтэрвэнцыю супраць Украіны, мяркуе, што ён сапраўды крануўся розумам.\nСтаніслаў Бялкоўскі, маскоўскі палітычны камэнтатар:\n«Чалавеку беднаму галаву хворую заняло. Гэта гіпэртаксычная шызафрэнія , зусім тыповая. Тое, што зараз адбываецца, гэта мэдыцынская рэч. Калі гэта адбываецца, нельга прадказаць, што чалавек зробіць праз 5 мінут. Чалавеку патрэбны моцныя сэдатыўныя прэпараты і ізаляцыя ад грамадзтва».\nАндрэй Зубаў, прафэсар МГІМО:\n«Мы заўсёды даём прагнозы, зыходзячы з (паводзінаў) разумнага, рацыянальнага, хай і карысьлівага, хай і жорсткага палітыка. Але зараз гэта паводзіны палітыка, які страціў розум».\nЧуткі пра магчымае вар’яцтва Пуціна пачалі цыркуляваць у апошнія дні, што заходніх аналітыкаў наводзіць на ўспамін пра «тэорыю вар’яцтва» колішняга амэрыканскага прэзыдэнта Рычарда Ніксана. Ніксанаўская адміністрацыя спрабавала запусьціць чуткі пра неўраўнаважанасьць прэзыдэнта для таго, каб напалохаць яго геапалітычных апанэнтаў і прымусіць іх да саступак.\nАле Пуцін быў такім вопытным палітычным гульцом на працягу апошніх паўтара дзесятка гадоў, што многія аналітыкі ў яго ўкраінскім гамбіце бачаць хутчэй халодны разьлік, чым вар’яцтва.\nЯн Тэхаў, дырэктар Інстытуту Карнэгі ў Эўропе мяркуе, што Пуцін мае свае разьлікі. Крамлёўскі кіраўнік бачыць экзыстэнцыяльную пагрозу Расеі ва ўкраінскім дрэйфе на Захад і гатовы заплаціць вялікую палітычную і эканамічную цану за тое, каб гэтага не дапусьціць.\nАмэрыканская дыпляматычная крыніца, якую цытаваў Wikileaks, абвінавачвае Расею, што яна, пачынаючы яшчэ ад аранжавай рэвалюцыі 2004 году, фінансавала захады па дэстабілізацыі Крыму, аслабленьні Ўкраіны і недапушчэньні руху Ўкраіны насустрач ЭЗ і НАТА.\nБэн Джуда, аўтар кнігі «Крохкая імпэрыя: як Расея палюбіла і разьлюбіла Пуціна» лічыць: «Цягам апошніх тыдняў Пуцін робіць па сутнасьці адну рэч: імкнецца накласьці вэта на будучыню Ўкраіны. Ад моманту, калі Расея пагразіла гандлёвай вайной, каб не дапусьціць падпісаньня Януковічам дамовы пра асацыяцыю з Эўразьвязам, да рашэньня аб інтэрвэнцыі ў Крыме — размова ўсё пра адно і тое ж — каб Украіна ня мела поўнага кантролю над сваім уласным лёсам».\nУ дадатак да геапалітычных меркаваньняў, і унутрыпалітычныя могуць быць моцным матыватарам для Пуціна, мяркуюць аналітыкі.\nРасейскі апазыцыйны палітык Леанід Гозман кажа, што ў Крыме Пуцін праводзіць спробу аншлюсу, відавочна маючы на ўвазе гітлераўскую анэксію Аўстрыі ў 1938-м годзе. Паводле Гозмана, Пуцін шукае ворагаў за межамі, каб умацаваць сваю легітымнасьць дома: «У яго праблемы з легітымнасьцю вельмі моцныя. Ён усьвядоміў гэта з таго моманту, калі яго абсьвісталі на стадыёне Алімпійскім, яшчэ перад думскімі выбарамі. Як разумны чалавек, ён усьведамляе, што харызма кудысьці зьнікла, любілі — разьлюбілі, значыць патрэбныя нейкія іншыя падставы для легітымнасьці. Такой падставай можа быць перамога».\nЗ другога боку, украінскі вопыт пасьпяховага зрынаньня аўтарытарнага і карумпаванага рэжыму таксама можа разглядацца Пуціным як небясьпечны прэцэдэнт. Расейскі палітычны камэнтарар Яўген Іхлоў:\n«Чаму Пуцін пайшоў на гэта? Таму што прыклад дэмакратычнай рэвалюцыі ў суседняй краіне, дзе будзе праходзіць люстрацыя, асуджэньне карупцыянэраў, свабодныя выбары — гэта той прыклад, які б паказаў насельніцтву Расейскай Фэдэрацыі, як гэта ўсё можа быць нармальна».\nНезалежна ад таго, якімі б матывамі ні кіраваўся Пуцін, што можа супрацьпаставіць яму Захад? Расейскі прафэсар гісторыі і палітоляг Валеры Салаўёў напісаў у сваім Фэйсбуку, што «вельмі добра інфармаваная крыніца» паведаміла яму, што Пуцін прыняў рашэньне аб інтэрвэнцыі ў Крым асабіста, і што гэта часткова тлумачыцца яго перакананьнем, што ён мае справу з найслабейшай палітычнай элітай Захаду за ўсю пасьляваенную гісторыю.\nСалаўёў між тым дадае, што вышэйшыя эшалёны расейскіх элітаў глыбока падзеленыя ў стаўленьні да рашэньня Пуціна, і тыя зь іх, хто мае эканамічныя актывы ў Эўропе, «напалоханыя да сьмерці».\nБэн Джуда дадае: «Палова пуцінскага ўраду мае актывы ў Эўропе. Аднак большасьць эўрапейскіх краінаў, у прыватнасьці, Брытанія і Нямеччына, ужо даўно перасталі быць зацікаўленыя ў правядзеньні якой-небудзь палітыкі адносна Расеі, якая б перашкаджала іх уласным інтарэсам». І Пуцін разумее, дадае Джуда, што часы халоднай вайны даўно мінулі, і ЗША ня могуць навязваць эўрапейцам сваё стаўленьне да вялікага суседа, як гэта было ў часы СССР.