Управление инвалидной коляской при помощи Arduino и ЭЭГ-гарнитуры – RoboCraft\nВ данном проекте, авторы считывают сигналы электромиограммы (ЭМГ) от лицевых мышц при помощи шлема Ultracortex «Mark IV» EEG Headset и 8-канального усилителя Cyton Biosensing Board (усилитель — Texas Instruments ADS1299). Затем данные обрабатываются простым скриптом на Python, который через Bluetooth передаёт управляющие команды на контроллер Arduino.\nfrom pylsl import StreamInlet, resolve_stream\n# set up Arduino serial port - replace with the one you are using\n# resolve an EMG stream on the lab network and notify the user\nprint("Looking for an EMG stream...")\nstreams = resolve_stream('type', 'EEG')\ninlet = StreamInlet(streams)\n# inlet_ch2 = StreamInlet(streams)\nprint("EMG stream found!")\n# initialize time threshold and variables for storing time\ntime_thres = 500\nflex_thres = 0.5\nsamples, timestamp = inlet.pull_sample() # get EMG data sample and its timestamp\ncurr_time = int(round(time.time() * 1000)) # get current time in milliseconds\nif ((samples >=  flex_thres) & (curr_time - time_thres > prev_time)): # if an EMG spike is detected from the left eyebrow muscles send 'F'\nprev_time = int(round(time.time() * 1000)) # update time\nelif((samples >=  flex_thres) & (curr_time - time_thres > prev_time)): # if an EMG spike is detected from the right eyebrow muscles send 'R'\nelif((samples >=  flex_thres) & (curr_time - time_thres > prev_time)): # if an EMG spike is detected from the left side of th jaw muscles send 'L'\nelif((samples >=  flex_thres) & (curr_time - time_thres > prev_time)): # if an EMG spike is detected from the right side of th jaw muscles send 'B'\nelif(curr_time - time_thres > prev_time): # if no spike is detected send 'S'\nOpenBCI — Open Source Biosensing Tools


Движок-24 в Москве, записаться на СТО Движок-24, автосервис, отзывы\nДвижок-24, автосервис в Москве\nАвтозвук, Авторемонт и техобслуживание (СТО), Автосигнализации, Аэрография на транспорте, Кузовной ремонт, Навигационное оборудование, Ремонт бензиновых двигателей, Ремонт грузовых автомобилей, Ремонт дизельных двигателей\nул.Вернадского проспект, 78 ст11\n+7 (499) 340–51–19\nДолгота 55.67320300, широта 37.48101100\nг. Москва, ул. Грохольский переулок, 29 к1\nг. Москва, ул. Никулинская, 23 к4


Куплю защитные крышки и WI-FI...\nIphone 6S не включается,...\nASUS A501CG, номинал кондеров.\nfly fs505 постоянно горит...\nHuawei Honor 6A(DLI-TL20)...\nHTC Desire 310 две симки...\nLg Magna H502f после воды нет...\nLenovo B6000 аналог EMMC\nПосле прошивки Nokia 105...\nSAMSUNG G935F BOOTLOADER...\nSony D5503 Xperia Z1 Compact....\nredmi note 5a слетел wifi\nZTE Optik V55 ищу прошивку!\nАктивация HCU-Client для...\nBST Dongle V3.42.02 Released\nSecurity card not found, Will...\nLG 28LB498U main EAX65588503...\nPage Time: 0.47027 seconds Memory: 15,010 KB Queries: 8 Templates: 28


Главная>Обои>Стеклообои Wellton>Малярный стеклохолст\nАртикул: Wellton W45\nКоллекция Wellton W45\nКоллекция Wellton (Россия)\nДлинна рулона 50 м\nАртикул: Wellton эконом W40 – 30м\nКоллекция Wellton эконом W40 – 30м\nWellton эконом W40 – 30м\nАртикул: Wellton эконом W40\nКоллекция Wellton эконом W40\nWellton эконом W40\nАртикул: Wellton light W30\nКоллекция Wellton light W30\nWellton light W30\nАртикул: Oscar Os50\nКоллекция Oscar Os50\nКоллекция Oscar (Россия)\nOscar Os50 (50 г/кв.м.)\nКоллекция Oscar эконом Os35\nOscar эконом Os35 (40 г/кв.м.)\nАртикул: Oscar light Os25\nКоллекция Oscar light Os25\nOscar light Os25 (25 г/кв.м.)


�ҡ��Ẻ��� CPU �������ͻ��Ǥ�� ??\n2 ���Ҥ� 2016, 03:36:19\n������������к���觻������ > Serve Zone > Hardware > ��Ǣ��: �ҡ��Ẻ��� CPU �������ͻ��Ǥ�� ??\n��Ǣ��: �ҡ��Ẻ��� CPU �������ͻ��Ǥ�� ?? (��ҹ 8600 ����)\n« �����: 4 ���Ҥ� 2008, 10:54:30 »\nú�ǹ�ͺ�����ҹ�������Ǫҭ HARDWARE �ҡ��������á��Ф�� ��� ������Ҥ�� �Դ����ͧ��еԴ �Դ��� Power Supply����ҡ��ŧ�ʹ�ء�����ǹ�͡�� �Ѵ������ǡ������������� �����еԴ����͹������ ���ѧࡵ������� �Ѵ�� CPU ��ع �����ǡ�ʹѺ������� �ͧ ���º੾�� Power Supply ���������� ��ͻ����Դ�� ........ ����� �ͧ������� �����º�Ѻ��� CPU ���ǡ�� �Ѵ�� ��ҡ�����ѹ�Դ Ẻ �Ѵ����ع������ ���ǡ�ʹѺ� ......... �ҡ��Ẻ��� ��÷��ѧ ��µ��令�� ����� Cpu �ա����ͧ˹������� ��͡�����Ҩоѧ ��� ������зӧ�µ�ʹ� ú�ǹ ��������¹�Ф��.............�ͺ�س���\nRe: �ҡ��Ẻ��� CPU �������ͻ��Ǥ�� ??\n« �ͺ #1 �����: 4 ���Ҥ� 2008, 11:05:12 »\n���������� �ѡɳ�Ẻ��� �ٹФ�Ѻ��������礤�����͹�ͧ CPU ���¹Ф�Ѻ Mainboard +CPU +PWS = �����ҧ�ú�ҧ��ѺMainboard +CPU + PWS ������� = �����ҧ�ú�ҧ��ѺMainboard ������� +CPU + PWS = �����ҧ�ú�ҧ��ѺMainboard +CPU ������� + PWS = �����ҧ�ú�ҧ��Ѻ\n« �ͺ #2 �����: 4 ���Ҥ� 2008, 11:13:03 »\n�ͺ�س��� ����Ѻ���й� ��ԧ ����� �Դ��������͹�ѹ��� ��Ҩз�Ẻ������й� ��Ẻ���.... ...㹡óշ������������������������¹��ҡ�ͨ��������ö ��Һ���˵ء�����¢ͧ�ҡ��Ẻ�������� ........ ��鹤���ͧ�����������������ŧ��͹ �Թ�Ф�� ........... .\n« �ͺ #3 �����: 4 ���Ҥ� 2008, 11:15:57 »\nMainboard , CPU ��� PWS ����˹ ��Тͧ���ä�Ѻ �����ҹҹ�������Ǥ�Ѻ ����������´���ǹ�����¡�д��ҡ��Ѻ\n« �ͺ #4 �����: 4 ���Ҥ� 2008, 11:32:31 »\n...Mainboard = Asus P4P800SE CPU = Intel P4 3.0 GHz PWS = SAN 420W ���ͪ�ǧ �鹻� 49 ��Ф�� ..........\n« �ͺ #5 �����: 4 ���Ҥ� 2008, 11:38:35 »\n��� ��Һ�����蹹�� + CPU �ѧ�ջ�Сѹ �ͧ��������礷���ٹ����¤�Ѻ (DCOM / Synnex) �ѡɳ�����͹ Mainboard ���ջѭ�ҹФ�Ѻ ���� CPU ��鹹����ҡ��Ѻ���оѧ (¡��� �ʹ������Ǣ��ѡ ���͢Һ��) �����ٹ�������Ƿ�駤������ջѭ�� ������ǹ�ش���·�� PWS ���Ǥ�Ѻ �ѹ�֡������\n« �ͺ #6 �����: 4 ���Ҥ� 2008, 11:51:52 »\n���� ��Сѹ����չ��ʹ���� ��繷� ����ͧ�������ǹ������ �ͺ�س �س ColVlpTeCh �ҡ��Ф�� ��������й� �ѹ�֡������\n« �ͺ #7 �����: 8 ���Ҥ� 2008, 16:01:20 »\n�ѭ��Ẻ����Դ�����Ф�Ѻ �����ػ�����ѡ�� ����繷������ ����á �ͧ��駤�����ѡ�ѡ�˭��(�ʹ���꡴��¹�) �����ͧ���Դ���� ���2 ��䢤ǧ�Ѵ��Ҥ��»�Ш�� (����йӶ�Ҩ������� �ͧ������) ���3 �ʹ�����ǹ���ǻ�Сͺ���� (੾�Ф���Сͺ�繹�(�����͵��������ǹ��))����ش�����ѹ���͹ѡ�觺�ҹ�������¤�Ѻ��ҹ������ ������������繹Ф�Ѻ ������� ���º͡�ҧ��仴ѹ�� ��ҧ�� ���ѧ���Դ �ѭ�ҹ�Ҩ��Ҩҡ ��Ш�俿������������� �Ф�Ѻ ����ռ�������º͡˹��¤�Ѻ�ѭ�ҹ����ͺ��� �ѹ�֡������\n« �ͺ #8 �����: 8 ���Ҥ� 2008, 17:52:52 »\n������ �ͺ��´��� �͹�á�Դ����͹�س ���.����Ф�Ѻ ������� ��ҡ���� ���촴�ʤ�Ѻ����ͧ���촴������ �Ͷʹ���촴������ �ٷ��鹻��� �����º���� ���������ǴѺ �ҡ������͹ ���.��¤�Ѻ�ѧ��ͧ�ʹ���촴�����Ǻٷ����ͧ�� �ѹ�֡������\n« �ͺ #9 �����: 8 ���Ҥ� 2008, 20:47:09 »\n�������͹����ҡ��˹ѡ���ҹ�� cpu ����� �ҡ��Ẻ����Ҩ��繷���к���ҡ�����ФѺ\n« �ͺ #10 �����: 31 ���Ҥ� 2008, 16:35:05 »\n�ء��ҹ .....���... ��ػ����繷�� Power Supply ��� ����¹���� ����繻�Դ�����¤�� ���� �����ŤԴ����������仹��.....\n������������к���觻������ > Serve Zone > Hardware > ��Ǣ��: �ҡ��Ẻ��� CPU �������ͻ��Ǥ�� ?? « ˹�ҷ������ ���� »


Ир-егет яуҙа һынала » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ир-егет яуҙа һынала\nИр-егет яуҙа һынала 06.05.2015 // Йәмғиәт\nЛегендар батырыбыҙ Даян Мурзинды студент саҡтан күреп беләм. 1975 йылда Генрих Гофмандың “Ҡара генерал” әҫәре баҫылып сыҡҡас, китапты йотлоғоп уҡығаным әле лә иҫтә. 2011 йылдан Чехияла йәшәйем. Д.Мурзиндың вафатынан һуң чех яҙыусыһы Ростислав Макуликтың “Ҡара генерал” кемде туҡмаған?” исемле очеркы донъя күрҙе. Мәҡәләнең Чех Республикаһының “МФ Днес” тигән абруйлы гәзитендә баҫылыуы ҡыуандырҙы.\nАртабан ҡыҙыҡһыныуым Моравияның Брнолағы иң ҙур китапханаһына — “Моравске земске книһовна”ға алып килде. Бында яҡташыбыҙ хаҡында байтаҡ мәғлүмәткә юлыҡтым. Чех телендәге материалдар менән дә танышып сыҡтым, уларҙы Башҡортостанда өйрәнелгән сығанаҡтар менән сағыштырҙым. Шуны әйтә алам: айырма ҙур! Беҙҙә мәғлүмәт күбеһенсә батырҙың тормош биографияһын һөйләп сығыуға, батырлыҡтарын һанауға ҡайтып ҡалһа, Чехияла яугирҙең партизан эшмәкәрлеге, ҡаһарманлығы, хатта хаталары тураһында асыҡтан-асыҡ яҙалар.\nҺәр нәмәнең үҙ сәбәбе бар. Даян Мурзин Тыуған илдән алыҫта, элекке Чехословакияла һуғышҡан — был бер. Ә чех телен белмәү, хәҙер килеп социализм емерелгәндән һуң, был халыҡ менән аралашмау яҡташыбыҙҙың 1944 — 1945 йылдарҙағы партизан эшмәкәрлеген асыҡларға мөмкинлек бирмәй. Европала иһә яҡташыбыҙ хаҡында диссертациялар, китаптар яҙып, кинофильмдар төшөргәндәр. Улар, әйтергә кәрәк, беҙҙең кинофильмдарҙан бик ныҡ айырыла. Даян Мурзинды күреп белгән иптәштәренең, яуҙаштарының хәтирәләре ҡулланыла. Әйткәндәй, Прлов, Плоштина трагедияһының шаһиттарын — Ян Жижка бригадаһы партизандарын — әле лә осратырға мөмкин. Күптәре был яҡты донъяла юҡ, әлбиттә, ләкин иҫәндәре – үҙе бер хазина. Улар йыл һайын 9 Майҙа Карловы Вары ҡалаһында осраша, матбуғатта сығыш яһай, Ян Жижка бригадаһының исемен бысратырға тырышыусыларҙы тәнҡитләй, һәләк булған партизандар ҡәберлегенә сәскәләр һала. Даян Мурзин иҫән сағында дуҫтары янында егерме ике тапҡыр булған, Чехословакияның азат итеүсеһе булараҡ, Карловы Вары курортында бушлай дауаланған.\nБашҡорт әҙәбиәтендә һәм журналистикаһында Г. Гофмандың “Ҡара генерал”ынан тыш (ә ул 1993 йылда ғына башҡортсаға тәржемә ителде), Ибраһим Абдуллиндың “Ҡыҙыл ысыҡ” пьесаһы, Нәжиб Асанбаевтың “Ҡара генерал” эссеһы, Зәйни Рафиҡовтың ”Адольф Гитлерҙың шәхси дошманы”, Ризуан Хажиевтың “Помнят высокие Татры”, Закир Зиннәтуллиндың “Новая встреча на Дунае – мост в будущее”, Миләүшә Ҡолмөхәмәтованың “Чего заслуживает “Черный генерал?” тигән очерктары бар. Ошо әҫәрҙәр, мәҡәләләр араһында үҙенең фекер тәрәнлеге менән Н. Асанбаевтың “Ҡара генерал” эссеһы айырылып тора, сөнки автор бала саҡтан белгән дуҫы хаҡында “Кем ул Даян Мурзин? Барыбыҙ ҙа уны яҡшы беләбеҙме? Был ғәжәйеп шәхескә уның ҡорҙаштары, йәшерәк быуын вәкилдәре, Хөкүмәт вәкилдәре нисек ҡарай? “Ҡарай” тигән һүҙҙе мин был кешенең күрһәткән хеҙмәттәрен тейешенсә баһалау, уның ҡәҙерен белеү мәғәнәһендә ҡулланам. Һәм был һорауға үҙемдең күҙлегемдән сығып баһа бирәсәкмен. Әммә яңылышмамдыр тип уйлайым, сөнки Даян Баян улын минән дә яҡшыраҡ белгән кеше һирәктер. Уның күпселек ҡорҙаштары, утлы яу ҡырҙарын бергә үткән яугир дуҫтары был донъяла юҡтар инде” тигән һүҙҙәре проблемалы һорауҙар күтәрә, уның иҫ киткес батырлыҡтарының серенә төшөнөргә тырыша.\nӘ кино сәнғәтендә эштәр нисек тора һуң? Рәсәй һәм Башҡортостан киностудияһы Даян Мурзин тураһында Бөйөк Енеүҙең 65 йыллығына кинофильмдар төшөрҙө, ләкин улар ҙа күп түгел. Үҙемә ҡалһа, режиссерҙар Радик Ҡоҙаяров менән Алексей Сидоровтың “Ҡара генерал”ы күңелгә яҡын, ләкин был ғына Башҡортостан мәҙәниәте өсөн аҙҙыр, тип уйлайым. Даян Баян улына арналған кинофильмдарҙың, әлбиттә, словак, чех, немец, инглиз телдәрендә төшөрөлгәндәренән айырмалы, сифаты камил булһа ла, йөкмәткеһе, мәғлүмәтлелеге яғынан улар ныҡ айырыла. Сит ил кинофильмдарында элекке партизандар менән әңгәмәләшеп, ваҡиғаларҙың тарихи дөрөҫлөккә нигеҙләнгән булыуына, факттарға ҙур иғтибар бирелә. Әҙәм балаһы йә аҡтан, йә ҡаранан тормаған кеүек, Даян Мурзиндың хеҙмәте тураһында ла, етешһеҙлектәре хаҡында ла һөйләйҙәр. Кем белә, бәлки, киләсәктә поляк, венгр, немец, инглиз телен яҡшы белгән, әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһынған йәштәр уларҙы башҡортсаға тәржемә итер, сит телдәрҙә партизан эшмәкәрлеген өйрәнеп, Башҡортостанға яҡташыбыҙ хаҡында яңы мәғлүмәттәр еткерер.\nҺуғыш ваҡыты — ул үлем, мәхшәр, туғандарыңды, яҡындарыңды, дуҫтарыңды юғалтыу, уларҙың йылыһына мохтажлыҡ кисереү, билдәһеҙлек, аслыҡ, емереклек, ҡыҫҡаһы, ҡанлы һәм ауыр осор. Был тауҙарҙа хәрәкәт иткән партизандар һуғышына айырыуса ныҡ ҡағыла. Чех яҙыусыһы, юрист, тарихсы, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре Ярослав Поспишилдың Д. Мурзин етәкселек иткән Ян Жижка бригадаһы партизандары тураһында “Гиеналар” исемле китабы бар, ул архив, НКВД яҙмаларын ҡулланып, Ян Жижка бригадаһында һуғышҡан элекке партизандар, шул осорҙо яҡшы хәтерләгән кешеләр менән һөйләшеп яҙылған, 1996 һәм 1998 йылдарҙа ике тапҡыр нәшер ителгән. Асылда партизандар һуғышын тулы ысынбарлыҡта һүрәтләгән йыйынтыҡтың да етешһеҙлектәре бар: ул да булһа – авторҙың бөгөнгө сәйәсәттең “тирмәне”нә һыу ҡойоуы. Әҫәр буйынса “Гиеналар” тигән кинофильм төшөрөлгән. Авторҙың “Гиеналар, геройҙар һәм башҡалар”, “Геройҙар һәм һатлыҡ йәндәр”, “Г. Гейдрихтың үлеме” тигән очерктары ла тотошлайы менән Даян Мурзин етәкселегендәге Ян Жижка бригадаһына арналған. Тағы ла бер популяр йыйынтыҡ — “Үлем “Энгельхен” тип атала” исемлеһе 1968 йылда баҫылған, авторы — Ян Жижка бригадаһының отряд командиры, Даян Мурзин менән таныш булған Ладислав Мначек. Бөгөн был китап буйынса төшөрөлгән “Үлем “Энгельхен” тип атала” тигән киноһы 1944 — 1945 йылдарҙағы партизандар һуғышын иң дөрөҫ сағылдырған фильм иҫәпләнә. Чехтарҙың яратып уҡыған авторҙарының береһе – Карл Рихтер һуғышҡа тиклем үк элекке Чехословакияла йәшәгән немец халҡы проблемаһын сағылдырған “Студенттар”, ”Батырҙар еңелмәй”, “Карпаттағы апокалипсис”, ”Карпат аръяғы русынялары азатлыҡ өсөн һуғыша” һәм яҙыусы С. Петрас менән авторҙашлыҡта “Танктар Остраваға юллана”, “Чехословакияны азат итеү”, “Азатлыҡ яулаусылар” исемле йыйынтыҡтар ижад иткән. К. Рихтер Ян Жижка партизандар бригадаһы хаҡында “Көнбайыш Карпат операцияһы”, “Совет ғәскәрҙәренең ярҙамы”, “Дошман тылында”, “Ҡыҙыл Армия танкылары килә”, “Партизандар”, “Острава операцияһы” тигән очерктар ҙа яҙа. Быларҙан тыш, чех әҙәбиәтендә партизандар һәм совет парашютсылары тураһында В. Кучерявыйҙың “Дошман тылындағы парашютсылар”, Д. Мурзин менән һуғышҡан элекке партизан Пих-Туманың “Ян Гус партизан бригадаһы комиссарының иҫтәлектәре”, Петэр Глотцтың ”Ҡыуылғандар”, “Гүзәл Моравалағы Слоуп”, “Рустар һәм Моравия”, ”Чехословакия тарихы”, “Генерал Людвиг Свобода” , юридик фәндәр докторы полковник Владимир Ходбодтың “Из жизни офицера” тигән мемуарҙарында ла һөйләнә.\nДаян Фәтхелбаян улы Мурзин 1921 йылдың 20 ғинуарында Баҡалы районының Иҫке Балыҡлы ауылында ишле ғаиләлә тыуа. Армияға киткәнгә тиклем математика фәнен яратҡан егет Кушнаренко педучилищеһында белем алып, тыуған ауылында тулы булмаған урта мәктәп директоры булып эшләй. 1939 йылда совет-фин һуғышы башлана, патриотизм рухында тәрбиәләнгән 17 йәшлек Даян, үҙенә бер йыл өҫтәп, доброволец булып яҙыла ла фронтҡа китә. Тик унда үҙе менән әҙерлек үткән егеттәрҙең береһенең дә кире әйләнеп ҡайтмағанын күргәс, бер иптәше менән Ленинградҡа ҡаса. Был ваҡытта, әлбиттә, финдарҙың “Линия Маннергейма” планы тураһында белмәй әле: сик буйындағы һәр бер ағас башында тиерлек ултырған фин снайперҙары үҙ ерҙәренә бер генә кешене лә аяҡ баҫтырмаған. Даян 1940 йылда Рига хәрби-сәйәси училищеһына уҡырға инә. Ата-әсәһе бик ҡыуанып: “Тыуған ауылыңа, туғандарыңа, ата-әсәңә тап төшөрмә, улым, данлыҡлы командир бул! Беҙҙең ауылдан ҡыҙыл командир сыҡҡаны юҡ, гел беренсе йөрө!” — тип фатиха бирә. Бер йылдан кесе политрук званиеһын алғас, Даян 204-се уҡсылар полкына рота командирының сәйәси эштәр буйынса ярҙамсыһы итеп ебәрелә.\n1941 йылдын 22 июнендә һуғыш башланғанын йәш һалдаттар башта аңламай тора. Берҙән, барыһы ла көтөлмәгәндә була, икенсенән, был ваҡытта улар хәрби күнекмәләр үткәрә. Әллә һуғыш, әллә әҙерлек, аңламаҫһың... Көсөргәнешле оборона тотһалар ҙа, немецтар сикте тапап-иҙеп үтеп китә. Шяуляй, Елгава ҡалаларын алғас, фашистар Ригаға йүнәлә. Беҙҙекеләргә иһә сигенеүҙән башҡа сара ҡалмай. Рига өсөн һуғыш өс көн, өс төн дауам итә һәм немецтар файҙаһына була. Ошо алышта Даян ҡаты яраланып, аяҡтары йөрөмәҫлек хәлгә ҡала. Аптырағас, иптәштәренә йөк булмайым тип, үҙен ҡалдырып китеүҙәрен үтенә. Уны бомба төшкәндән ҡалған соҡорға маскировка яһап һалып китәләр. Урманда яугирҙе бер латыш табып алып, Рига госпиталенә илтә. Был хаҡта Н. Асанбай: “...Даянды үҙенең яугирҙәре күреп алып, тиҙ генә ҡала дауаханаларының береһенә илтеп һалды, уға һауығыуын теләп, утлы ташҡын аша сигенеүҙәрен дауам итте”, — тип яҙа. Ләкин был дөрөҫлөккә тап килеп бөтмәй. Дауаханала Даян Миса утары балта оҫтаһының улы Василий Иванович Петуховҡа әйләнә. Эш шунда: ошонда уҡ Иван исемле моряк та дауаланып ятҡан була. Ике һалдаттың да совет яугире икәнлеген белгәс, гестапо ҡулына эләкмәһендәр өсөн, табип уларҙың исемдәрен үҙгәртергә мәжбүр була.\nОшо урында тағы ла бер артҡа сигенеү яһайыҡ. Н. Асанбай: “Бер ай тигәндә саҡ һушына килде Мурзин, аяҡтарындағы яралары төҙәлерлек түгел ине әле, өс ай дауаланылар уны: июль, август, сентябрь айҙары мәғәнәһеҙгә үтте лә китте...” — тигән. Д. Мурзиндың “Дошман тылындағы фронт” китабында иһә автор табиптарҙың нисек ҡабул итеүе, икенсе исемгә күсеүе, моряк Иван менән танышыуы, үҙен алып килгән латыштың “лимонка” биреүе һ.б. хаҡында яҙа.\nҺорау алыусынан үҙен йәлләттереү маҡсатында Даян күп тапҡыр аңын юғалтҡанға һалыша, эске һиҙемләүе менән уның күҙҙәрен “дошман күҙҙәре”нә сағыштыра, сөнки дуҫ кеше яралы һалдаттан бер ваҡытта ла Ригаға ниндәй юлдар илтеүе хаҡында төпсөнөп тормаҫ, дауалар. Яман уйлы гестапо агенты ғына шулай эшләйәсәк – һәр хәлдә Даяндың шиге дөрөҫкә сыға. Ни өсөн тигәндә, палатаға дауалаусы табип менән бергә килеп ингән аҡ халатлы ят кешенең һалдаттарҙан һорау алыуы, яралары төҙәлгәндәрҙе Германияға эшкә ҡыуыуҙары хаҡында ишетеп, уйланып ята. Шунда Даяндың башына хәтәр уй килә: ҡасырға! Аяғы бер аҙ йүнәлгәс, Вера исемле шәфҡәт туташы ярҙамында моряк иптәше менән ҡасып китә. Дауахананан һуң тотош Белоруссияны йәйәүләп үтеп, Совет армияһы частарына ҡушылыу маҡсатында Украинаға килеп етә улар. Унда Сумы өлкәһенең Ямпольский районына ҡараған Михайловка тигән утарға яҡын урманда урынлашҡан “Тыуған ил өсөн” тигән партизандар отрядына барып эләгәләр – Даян Мурзин өсөн ысын партизан тормошо бына шунан башлана ла инде.\nБашта разведка взводы командиры, унан разведка ротаһы командиры була, бер йылдан ашыу С. Ковпак етәкселегендәге партизандар отрядында һуғыша. 1943 йылда ҡаты яраланған егетте Мәскәүгә оҙаталар. Бында Даян 23 көн дауалана, бер үк ваҡытта ҡыҫҡа сроклы партизан мәктәбендә лә уҡый. Артабан Украинаның Донбасс ҡалаһында үҙе партизан отряды ойоштора, башҡа төркөмдәр менән бәйләнеш булдыра, улар менән дошман тылына диверсион һөжүмдәр яһай, ҡорал келәттәрен юҡ итә, тимер юлдарҙы шартлата.


ЕГРН: Красноярский край, Сухобузимский район, с. Кекур, ул. Степная, 8-2. Кадастровый №: 24:35:0520303:46\nВыписка из ЕГРН по объекту: Красноярский край, Сухобузимский район, с. Кекур, ул. Степная, 8-2. Кадастровый номер: 24:35:0520303:46\n№ 24-24/001-24/001/016/2016-1095/2 от 25.03.2016 (Собственность)\n№ 24-24/001-24/001/016/2016-1096/1 от 25.03.2016 (Залог в силу закона)\nадрес: Красноярский край, Сухобузимский район, с. Кекур, ул. Степная, 8-2.


ул. Тенистая, д. 61, Odessa


Ford 61341 Audi 38752 Citroen 16612 Daewoo 41040 Hyundai 62077 Chevrolet 62325 Все марки\nАвторемонт и техобслуживание (СТО), Кузовной ремонт, Ремонт / заправка автокондиционеров, Тонирование автостёкол, Установка / ремонт автостёкол\n+7 (495) 225–58–90\nДолгота 55.88028200, широта 37.60638200\nг. Москва, ул. Твардовского, 12 к1 ст1\nг. Москва, ул. Академика Анохина, 56 ст А\nПолитех Авто, автосервис\nг. Москва, ул. Черепановых проезд, 10


Башҡортостандың дүрт эшҡыуары Мәскәүҙә миҙалдар алды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың дүрт эшҡыуары Мәскәүҙә миҙалдар алды\n11:18, 4 марта 2010 Иҡтисад\nБашҡортостандан дүрт эшҡыуар ҡатын был көндәрҙә Мәскәүҙә барған XIII "Ҡатын-ҡыҙ — йыл директоры" бөтә Рәсәй конкурсының федераль этабында еңеү яуланы. Бүләкләү тантанаһынан һуң Башҡортостан делегацияһы етәксеһе — БР Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙары ассоциацияһы рәйесе Алла Кузьминаның хәбәр итеүенсә, беҙҙең конкурсанттарыбыҙ дүрт миҙал яулаған, шуларҙың икәүһе – исемле.\nИсемдәре ҡуйылған миҙалдар «Домовенок» балалар кафеһы селтәре директоры (Өфө) Римма Еникееваға һәм «Неон» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры (Өфө) Наталья Денисоваға бирелде. Мәғлүмәт технологиялары менән белем биреү үҙәге ИСТРА директоры (Стәрлетамаҡ) Тамара Кудрейко һәм «РегионОпт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры (Стәрлетамаҡ) Елена Матвеева конкурстың миҙалдарына лайыҡ булды.\nЕңеүселәрҙе бүләкләү Царицында Екатерина һарайында үтте. Тантанала Рәсәй Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙары ассоциацияһы президенты Татьяна Малютина, "Ҡатын-ҡыҙ — йыл директоры" конкурсы идеяһы авторы, яҡташыбыҙ Елена Мәхмүтова, шулай уҡ билдәле эшҡыуарҙар һәм абруйлы ҡунаҡтар ҡатнашты.


башкирский язык. лексический минимум. птицы\nбашкирский язык. лексический минимум птицы. всего слов:1970\nптица ҡош +\nкрыло ҡанат +\nперо ҡауырһын +\nворона ҡарға +\nсорока һайыҫҡан +\nдятел тумыртҡа +\nорел бөркөт +\nголубь күгәрсен +\nгалка сәүкә +\nсоловей һандуғас , былбыл +\nскворец сыйырсыҡ /sïyïrsïq/ +\nкукушка кәкүк +\nцапля селән +\nлебедь аҡҡош +\nкурица тауыҡ +\nутка өйрәк , үрҙәк +\nиндейка күркә +\nгусь ҡаҙ +\nласточка ҡарлуғас +\nсокол ыласын +


Бөгөн «Салауат Юлаев» хоккейсылары «Сочи» клубы менән осрашты\nБыл матчҡа тиклем юлаевсылар һуңғы ете уйындың алтыһында уңышһыҙлыҡҡа дусар булғайны. Шуның өсөн дә баш тренер Владимир Юрзинов өҫтөндө «ҡара болот»тар ҡуйырҙы.\nӘммә бер нисә көн ял итеп ялған яҡташтырыбыҙ бөгөн ҙур оҫталыҡ күрһәтте. Улар чемпионат дебютантын 6-2 иҫәбенә ҡыйратты. Алексей Кайгородов дәғүәселәр ҡапҡаһы артында ике тапҡыр ҡыҙыл ут тоҡандырҙы. Шулай уҡ Егор Дубровский, Кирилл Кольцов, Антон Слепышев һәм Денис Толпеко үҙ иҫәптәренә берешәр мәрәй яҙҙы. 12-се ноябрҙә Өфө хоккейсылары Омскиҙың «Авангард»ын ҡабул итә.


2024 йылға тиклем «Мәҙәниәт» милли һәм төбәк проекттары сиктәрендә Башҡортостанға 10 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәк\nБыл турала ведомствоның киңәйтелгән ултырышында билдәләнде. Уҙған йыл һөҙөмтәләре буйынса, республикала милли проекттың барлыҡ бурыстары ла үтәлгән. «Мәҙәни мөхит», «Ижад кешеләре», «Һанлы мәҙәниәт» төбәк проекттарын тормошҡа ашырыуға ғына 884 миллион һум аҡса тотонолған. Шулай уҡ алдағы биш йылда 85 мәҙәни объект буйынса яңы төҙөлөш, йә капиталь ремонт планлаштырылған. Осрашыу сиктәрендә Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына әҙерлек мәсьәләһе лә ҡаралды. Төбәктең мәҙәниәт министрлығы күләмле юбилей даталары уңайынан мәҙәни саралар планы менән дә таныштырҙы.\n14 фев, 22:25\nТуймазыла ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу буйынса майҙансыҡтар булдырыла\nӘле районда меңдән ашыу евроконтейнер ҡуйылған. Улар урындағы хакимиәткә төбәк операторы тарафынан ҡуртымға бирелә. Үрге Бишенде ауыл биләмәһе башлығы Ринат Миңнуллин һөйләй.\n13 фев, 19:43\n«Экология» милли проекты сиктәрендә Туймазы районында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу буйынса майҙансыҡтар булдырыла\nАуылдарға яңы евроконтейнерҙар. Халыҡтың экологик мәҙәниәтен күтәреүгә йүнәлтелгән сара хаҡында БСТ каналы хәбәрсеһе Гөлназ Хәйбуллина дауам итә.\n12 фев, 21:55\nӨфө районы Зубов ауылында балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырылды\nЯңы бина 260 урынға иҫәпләнгән, бында кескәйҙәр өсөн уңайлы шарттар ҡаралған. Иркен спорт залы, музыка һәм психолог менән логопед бүлмәләре, тыуған тел һәм методик кабинеттар бар. Мәктәпкәсә учреждение мөдире Виктория Тарзимина һөйләй.\nӨфөлә Республика онкология диспансерының яңы корпусы файҙаланыуға тапшырыла\n“Һаулыҡ һаҡлау” милли проектына ярашлы, онкодиспансерҙың яңы корпусы март аҙағында сафҡа инергә тейеш. Апрель-май айҙарында ҡорамалдар һатып алыу һәм ҡуйыу, уларҙы һынау үтә.\nӘбйәлилдә "Үҫеш нөктәһе" үҫешә\nӘбйәлил районының өс мәктәбендә цифрлы һәм гуманитар йүнәлешле “Үҫеш нөктәһе” мәғариф үҙәктәре асылды.\n06 фев, 16:13\nБашҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрын ремонтлау 780 миллион һумға барып баҫа\nҺуңғы мәғлүмәттәргә ярашлы, сметала алдан билдәләнгән сумма 80 миллионға артып киткән.\n05 фев, 12:17\nЙылайыр мәктәбендә “Сәләмәт йылмайыу” модуле файҙаланыуға тапшырылды\nЙылайыр районында милли проекттар тормошҡа уңышлы ашырыла. “Ҡанатлан” республика мәғариф проекты сиктәрендә, Ш. Бабич исемендәге башҡорт гимназияһында “Сәләмәт йылмайыу” модуле файҙаланыуға тапшырылды.\n04 фев, 19:08\nБорай ауылында яңы балалар баҡсаһы сафҡа инде\nСоциаль объект «Демография» милли проекты һәм Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект программаһы буйынса иҫке бина урынына төҙөлә. Ошо маҡсатта федераль һәм республика бюджетынан 98 миллион һум аҡса йүнәлтелә. Яңы балалар баҡсаһы сиратта тороусы сабыйҙарҙы тулыһынса ҡабул итә ала. Борайҙарҙың шатлығын БСТ каналы хәбәрсеһе Әлфинә Килдейәрова уртаҡлашты.\n01 фев, 23:25\nРеспубликала балалар өсөн мобиль стоматология комплексы булдырыла\nУны март айына тиклем һатып алыу һәм файҙалана башлау планлаштырыла. Комплекс төпкөл ауылдарҙа балаларҙың сәләмәтлеген тикшереү мөмкинлеген бирә. Мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Илдар Мәүлетбирҙин һөйләй.\n31 ғин, 10:44\nБашҡортостанда “Ҡанатлан” проектында ҡатнашыусылар һаны арта\nБыйылдан унда һәр район һәм ҡаланан кәмендә тағы ике мәктәп ҡушыла. Республика Хөкүмәтендә үткән “Мәғариф сәғәте”ндә ошо турала хәбәр ителде. “Ҡанатлан” проекты былтыр башланды, унда 71 мәктәп ҡатнаша. 10 һәм 11 класта белем алған 2 меңгә яҡын уҡыусы өсөн өҫтәмә дәрестәр үткәрелә.\n30 ғин, 16:00\n23 марттан киләһе йылда муниципаль китапханалар ойоштороуға ғаризалар ҡабул ителә башлай\nУларҙы 9 апрелгә тиклем Мәҙәниәт министрлығына тапшырырға кәрәк. Китапханалар булдырыу “Мәҙәниәт” милли проекты сиктәрендә башҡарыла.\n29 ғин, 16:17\nБашҡортостанда милли проект буйынса 374 километр юл тәртипкә килтерелгән\nБының өсөн бюджеттан 3 миллиард 600 миллион һум аҡса бүленгән. “Хәүефһеҙ һәм имен юлдар” милли проектына ярашлы, Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Салауат ҡалалары, Өфө, Ҡырмыҫҡалы, Кушнаренко, Стәрлетамаҡ, Ишембай райондарында трассалар ремонтланды.\n29 ғин, 15:11\nВиртуаль концерт залы\nБашҡортостандың ике муниципалитеты виртуаль концерт залы ойоштороу өсөн федераль ҡаҙнанан 1-әр миллион һум аҡса ала.\n29 ғин, 10:15\nБөгөн Башҡортостан Хөкүмәтенең 2024 йылға тиклем эшмәкәрлек программаһы раҫланды\nДокумент Башҡортостан Башлығының сентябрь указдарында билдәләнгән 22 проект башланғысынан тора. Республика хөкүмәте премьер-министрының беренсе урынбаҫары Андрей Назаров ошондай төп бурыстар тороуы хаҡында белдерҙе.\n28 ғин, 18:17\nБашҡортостан ведомство-ара электрон хеҙмәттәшлек системаһы үҫеше өсөн аҡса ала\nРеспублика хөкүмәте һәм Федераль Һанлы үҫеш, элемтә һәм киң коммунициялар министрлығы араһында ошо турала килешеү төҙөлдө. 8 миллион 300 мең һумлыҡ субсидия "Һанлы иҡтисад" милли программаһына ярашлы бүленә.\n28 ғин, 12:30\nСибайҙа виртуаль концерт залы барлыҡҡа килә\nУл "Мәҙәниәт" милли проектына ярашлы булдырыла. Виртуаль концерт залы булдырыу өсөн проектор, экран, ноутбук, акустика системаһы, сәхнә конструкциялары, монтаж һәм башҡа материалдар алына. Башҡортостанда 2024 йылға тиклем ошондай алты виртуаль концерт залы барлыҡҡа киләсәк.\n27 ғин, 19:20\nБашҡортостанда быйыл 72 фельдшер-акушер пункты төҙөлә\nҺаулыҡ һаҡлау министрлығынан ошо турала хәбәр итәләр. “Сәләмәтлек” милли проектына ярашлы, федераль бюджеттан бүленгән аҡсаға 57 фельдшер-акушер пункты төҙөлә.\n27 ғин, 16:07\nМилли проекттар өсөн координация советы булдырыу мотлаҡ\nЭкология буйынса Милли проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуҙы һөҙөмтәлерәк итеү өсөн координация советы булдырыу мотлаҡ. Башҡортостан Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Рәсих Хәмитов ошондай башланғыс менән сыҡты. Уның фекеренсә, был финанстар бүлеү һәм ойоштороу эштәрен тиҙләтергә мөмкинлек бирәсәк.\n27 ғин, 12:37\nБылтыр Башҡортостан юлдарында үлем осраҡтары кәмегән\nЭлекке йыл менән сағыштырғанда был күрһәткес 80-гә аҙыраҡ. Республика автоинспекцияһының эш һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан эске эштәр министры Роман Деев етәкселегендә үткән оператив кәңәшмәлә фекер алышыу булды.\n24 ғин, 15:53


ИР = (1543,02 + 1545,91 + 1666,07) : 2100 тыс. руб. = 2,3Получили ИР > 1, следовательно, проект м |: GreatFin.ru


на ул. В.Цоя на ул. Советская на ул. Ленина на ул. Дзержинского на пр-кт. Мира Статьи


Академия Консерватизма - КЕМ БЫЛ НИКОЛАЙ КОПЕРНИК?\nОпубликовано 08.08.2019 13:08\t, Автор: Болдырев А.В.\t Категория: ХАРТЛАНД ПРОЕКТ


2к квартира на продажу, Новокузнецк, ул. Бардина, 9, 43 м, 3/5 эт.\n1 550 000 Бардина, 9, 2к, 43 м2, 3/5 эт.\nНомер объявления: 132867\nБардина, 9 Агентство:\nОкна ПВХ. Требует ремонта. Дополнительные данные:


Продажа коммерческой недвижимости: Производство, склад (здания), г. Жодино, ул. Зеленоборская, 4 - m2bomber.com\nПроизводство, склад (здания), г. Жодино, ул. Зеленоборская, 4\nМинская область, Жодино, Смолевичский район, Зеленоборская ул., 4\nдобавлен: 9 июн 2020, 13:54\n1 окт 2020 - 918 260 руб\n9 июл 2020 - 853 965 руб\n9 июн 2020 - 830 620 руб\nХотите управлять объявлением BY-624899805 ?


Ҡаланың социаль-иҡтисади үҫешенә индергән хеҙмәттәре өсөн наградалар // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҠаланың социаль-иҡтисади үҫешенә индергән хеҙмәттәре өсөн наградалар\n16:47, 3 марта 2010 Сәйәсәт\nБөгөн Өфө хакимиәтендә төрлө тармаҡтан иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрҙе наградлау тантанаһы үтте. Ҡаланың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергән өфөләргә наградаларҙы ҡала Советы рәйесе урынбаҫары Салауат Ҡыуатов тапшырҙы.\n— Уҙған йыл беҙҙең өсөн ауыр булды, — тине ул, йыйылыусылар алдында сығыш яһап. — Финанс көрсөгө эҙемтәләре күп проекттарҙы тормошҡа ашырыу процесын ҡыйынлаштырҙы. Шуға ҡарамаҫтан, 2009 йылда, элекке кеүек үк, Өфөлә ҡала маҡсатлы программалары уңышлы тормошҡа ашырылды, рухи һәм мәҙәни өлкәләрҙә лә ҙур уңыштарға өлгәшелде. Быйыл беҙҙең алда байтаҡ бурыстар тора – былар Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын лайыҡлы үткәреү, Рәсәйҙә Уҡытыусы йылы һәм Башҡортостанда Республика йылы сиктәрендә саралар ойоштороу.\nҠала округы Советы Президиумы ҡарары буйынса ике кеше был көндө ҡаланың иң юғары наградаһын – Өфө ҡалаһы ҡала округының Хөрмәт грамоталарын һәм уларға күкрәккә таға торған билдәләрен алды. Медицина фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт медицина университетының госпиталь терапияһы кафедраһы профессоры Бәйнә Әхмәтова менән “Күсемһеҙ милек үҙәге” махсус муниципаль учреждениеһының күсемһеҙ милек менән эшләү буйынса менеджеры Нина Школьниктың республика баш ҡалаһы алдындағы ҡаҙаныштары бына шулай билдәләнде.\nБынан тыш, тағы 21 кешегә ҡала округы Советының Хөрмәт грамоталары тапшырылды. Награда алыусылар араһында – ҡаланың транспорт предприятиелары, йәмәғәт туҡланыуы хеҙмәткәрҙәре, производство эшселәре, врачтар, уҡытыусылар, инженерҙар, предприятие етәкселәре.


24 Ноябрь 2017, 15:32\nДонъялағы иң яҡын кешемде юғалтыуыма быйыл өс йыл була. Яман сир уны яҡты донъяларҙан алып китте. Миңә яҙмыш һынауҙарын шулай иртә татырға яҙғандыр, күрәһең...\nӘсәйем ҡосағында илгәҙәк, алсаҡ бала була торғайным. Ул саҡта күп нәмәне аңлап та етмәгәнмен кеүек. Әсәйемде ныҡ һағынам, юҡһынам. Татлы төштәремә инеп, минең менән һөйләшә, уның менән серҙәремде бүлешәм.\nӘсәй! Бөгөн тағы ла һине төшөмдә күреп уяндым... «Ҡыҙым», – тип наҙлап ҡына өндәштең. Иңдәремдә һинең йылы ҡулдарыңды тойҙом. Тәмле аштарыңдан, йылы һүҙҙәреңдән иреп киткәндәй булдым. Тик күҙҙәремде асһам, бер аҙ ҡайҙа ятҡанымды аңламайыраҡ торҙом:\nОжмах ҡоштай осоп кил дә, әсәй,\n«Ҡыҙым», – тиеп кенә өндәшсе.\nӘйтеп өлгөрмәгән һүҙҙәреңде\nТөштәремдә генә әйтһәңсе.\nТөштәремә инсе, әсәкәйем,\nКәңәштәрең алып бөтмәнем.\nҺиңә булған оло һөйөүемдең\nБөтөүен мин һис тә көтмәйем.\nӘсәйҙәр байрамы етһә, күңелем болоҡһой. Ғәзиз кешемде иҫләп, уйҙарға сумам....\nӘсәй! Ниндәй сихри көскә эйә был һүҙ! Баш осондағы алсаҡ ҡояш төҫлө, шифалы нурҙары менән күңелде йылытыусы. Ғорур ай кеүек ҡурҡыныстарҙан ҡурсалаусы, бәләләрҙән йолоусы. Ҡараңғы төндәрҙә йондоҙҙар нисек юл күрһәтеп торһа, һин, әсәй, яңылышҡан саҡтарыбыҙҙа дөрөҫлөктө табырға, бар бысраҡлыҡтан юғары ҡалырға ярҙам итә торғайның. Кешенең иң яҡын, иң изге, иң ғәзиз кешеһе берәү була. Ауырыған саҡтарымда төн йоҡоларын йоҡламай, янымдан китмәй, шифалы ҡулдарың менән дауалай инең. Әсәйем тураһында ябай ғына итеп һөйләй алмайым. Ҡулдарым үҙҙәренән-үҙҙәре ҡәләмгә тотона, шиғыр юлдары һирпелә башлай:\nТөштәремдә ҡошсоҡ кеүек осоп,\nМенгем килде ҡая тауҙарға.\nҺомайғоштай йондоҙҙарҙы тотоп,\nБәхет йырҡайҙарын йырларға...\nЛилиә БИКБУЛАТОВА, VIII синыф уҡыусыһы.


Торговые комплексы в Королёве - компании и отзывы\nТорговые комплексы в Королёве - телефоны, адреса, отзывы и реквизиты 194 компаний\nМосква Одинцово Жуковский Ивантеевка Балашиха Дзержинский Подольск Люберцы Долгопрудный Видное Химки Железнодорожный Мытищи Юбилейный Лобня Раменское Королёв (194 компании) Октябрьский Котельники Жуковка Красногорск Лыткарино Щёлково Реутов Фрязино Пушкино Родники Дедовск Монино Акулово Поварово Апрелевка Жаворонки Красково Лесной Малаховка Истра Климовск Барвиха Нахабино Томилино Краснознаменск Быково Звенигород Черкизово Апаринки Развилка Лосино-Петровский Голицыно Ильинский Красноармейск Новое Лапино Новоивановское Чехов Чёрная Грязь Тарасовка Андреевка Грибки Успенское Правдинский Пирогово Юдино Островцы Шолохово Брёхово Константиново Ангелово ВНИИССОК Поведники Снегири Загорянский Старая Купавна Дубровицы Ржавки Большие Вязёмы Малые Вязёмы Верея Новый Городок Ильинское Свердловский Чурилково Калининец Селятино Зеленоградский Осеченки Марусино Глухово Бабаиха Каменское\nВы хотите купить товар или воспользоваться услугой предприятия с ключевым словом «Торговые комплексы» в Королёве? Надеемся, что вам помогут отзывы, которыми делятся посетители сайта.\nПо данному ключевому слову на сегодня размещено 194 организации.\nЕсли вы не получили ответы на вопросы, читая отзывы, можете воспользоваться другими подобными сайтами в интернете, а также «Яндекс.Маркетом». Вы также можете добавить свое предприятие на сайт и написать отзыв на торговые комплексы в Королёве (Московская область)\nУлица Отобразить все площадь Станционная проезд Вокзальный проезд Макаренко проспект Королёва проспект Космонавтов 50-летия ВЛКСМ Болдырева Гагарина Горького Грабина Декабристов Дзержинского Исаева Калинина Калининградская Карла Маркса Кирова Коминтерна Комитетский лес Коммунальная Ленина Марины Цветаевой Мичурина Октябрьская Орджоникидзе Пионерская Пушкинская Сакко и Ванцетти Северная Силикатная Советская Станционная Строителей Суворова Тарасовская Толстого Фабричная Фрунзе Циолковского\nАдрес: 141070, г. Королёв, ул. Калинина, 6б, 90 офис; 3 этаж\nАдрес: 141070, г. Королёв, ул. Гагарина, 12/14\n+7 (495) 585-18-92\nАдрес: 141076, г. Королёв, ул. Орджоникидзе, 5в\nАдрес: 141080, г. Королёв, проспект Космонавтов, 34б, 334 павильон; 3 этаж; ТЦ Юпитер\nАдрес: 141080, г. Королёв, ул. Горького, 6а ст2\nАдрес: г. Королёв, ул. Строителей, 15, 1 этаж; вход со двора\nАдрес: 141060, г. Королёв, ул. Станционная, 19 вл3\nАдрес: 141060, г. Королёв, ул. Станционная, 19 вл2\nАдрес: 141060, г. Королёв, ул. Станционная, 19 вл1\nАдрес: 141070, г. Королёв, ул. Калинина, 6б, 3 этаж; ДЦ Сигма\nАдрес: 141060, г. Королёв, площадь Станционная, 20, 1 этаж; ТЦ Подмосковье\nАдрес: 141075, г. Королёв, проспект Космонавтов, 20/35 стр\nАдрес: 141075, г. Королёв, ул. Дзержинского, 8, 1 этаж\nАдрес: 141070, г. Королёв, ул. Октябрьская, 9м киоск\nАдрес: 141070, г. Королёв, ул. Калинина, 4, 1 этаж; универмаг Заря\nАдрес: г. Королёв, проспект Королёва, 14, 1 этаж; ТЦ Подарки\nАдрес: 141075, г. Королёв, проспект Космонавтов, 23а, 1 этаж; ТЦ Луноход\nАдрес: 141075, г. Королёв, проспект Космонавтов, 15, ТЦ Сатурн\n+7 (499) 409-66-26\nАдрес: 141075, г. Королёв, проспект Космонавтов, 15, 3 этаж; ТЦ Сатурн\nАдрес: г. Королёв, ул. Силикатная, 11, 1 этаж; ТЦ Звездный\nАдрес: г. Королёв, ул. Фрунзе, 1д к2\nАдрес: г. Королёв, ул. Силикатная, 11\nАдрес: 141070, г. Королёв, проезд Вокзальный, 2а, 1 этаж\nАдрес: г. Королёв, проезд Макаренко, 1\nАдрес: 141071, г. Королёв, ул. Грабина, 14а стр\nАдрес: г. Королёв, ул. Фрунзе, 2 ст2, рынок Подлипки\nАдрес: 141070, г. Королёв, проезд Вокзальный, 1а, 1 этаж\nАдрес: г. Королёв, ул. Грабина, 10а, вход с торца\nАдрес: г. Королёв, ул. Фрунзе, 2\nАдрес: г. Королёв, ул. Фрунзе, вл2\nАдрес: г. Королёв, ул. Фрунзе, 2в\nАдрес: г. Королёв, ул. Фрунзе, 2Б\nАдрес: 141077, г. Королёв, ул. Коммунальная, 1\nАдрес: 141071, г. Королёв, ул. Грабина, 14а стр, 1 этаж; ТЦ Каньон\nАдрес: г. Королёв, ул. Тарасовская, 11\nАдрес: 141071, г. Королёв, ул. Грабина, 14 к1\nАдрес: 141071, г. Королёв, ул. Грабина, 14Б\n+7 (495) 515-43-00\nАдрес: 141070, г. Королёв, ул. Кирова, 1\nАдрес: 141071, г. Королёв, ул. Грабина, 14\nАдрес: 141075, г. Королёв, ул. Исаева, 1д\nТорговые комплексы города Воронеж


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АПТЫРАНЫҒЫҘМЫ? АПТЫРАМАНЫҠ! - 2021 - Мәҡәләләр\nЙүкәләр ауыл клубы ишеген асып инеүгә беҙҙе саф тауышлы, көләс йөҙлө балалар төркөмө ҡаршы ала. Улар тырыша-тырыша Рәми Ғариповтың йәнтерелткес "Туған тел" шиғырын ҡат-ҡат йырлай, бөтә кеше ҡушылып ҡабатлай башлағансы һамаҡлай. Аҫыл һүҙҙе был рәүешле мейегә һеңдереү ысулы ла ағинәй-өләсәйҙәр һабағының бер күренеше бит, тип уйлап өлгөрәм. Балалар "Зөләләм" таҡмаҡлап әйләнеп бейей башлай. Ике матуры, буҙалар ҡойолған кәсәләр теҙелгән батмустарҙы һоноп, ҡунаҡтар алдына килә. Күптән көтәбеҙ, тип түҙемһеҙләнеп ҡараған ҡатын-ҡыҙҙарҙың ҡарашында уларҙы өйҙәрендә юҡһынып торған бабайҙары, ейәндәре, һыйыр-кәзәләре, баҡырышып торған быҙау-бәрәстәре, бәйләм-һәйләмдәре, сериалдары бер секундҡа ғына сағылып ҡала ла юғала.\nНиһайәт, һәр кемгә танһыҡ осрашыу кисәһе башлана. Ана, Ишмырҙаның ир-аттары ла ағинәйҙәрҙең йыйынын тамаша ҡылырға теҙелеп ултырған. Тимәк, бындай осрашыу һәр кемгә танһыҡ. Уҡытыусылары менән бергә мәктәп балалары ла бында. Улар китапхана яғында эркелешә, китап ҡарай, бер мөйөштә сәй эсә. Ике ҡатлы мәҙәниәт йорто умарта кеүек ҡайнай. Уның ингән ере - фойеһе - ялалҡаһы (ял итеп ала торған иркен урын, диалект һүҙе) бик иркен, яҡты икән. Тәҙрәләре бейек, түшәмгә хәтле ынтылып уйылған, ҡояш нуры көлтәләп эскә тула, үҙеңде сәхрәлә ултырғандай хис итәһең.\nИшмырҙа биләмәһе ағинәйҙәре бер нисә төркөм булып, баяғы фойе-ялалҡа буйлатып кемеһе бәйләм монаяты, кемеһе аш-һыу кәштәһе, кемеһе шәл бәйләмәгә кәзә дебетен әҙерләү өлгөләрен теҙгән! Бына ошонда инде мин кинәт Илеш районы Айыу ауылының фольклор кисәләрендә ишеткән халыҡсан уйын һамағын хәтергә төшөрҙөм: "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Ни өсөн иҫкә төштө был "балалар ижады"? Баймаҡ районына килеп, кәзә дебетенән шәл бәйләүселәрҙе күргәс, нишләп аптырарға тейешмен әле? Уның ҡыҙыҡ ҡына бер сәбәпсе осо бар: яңыраҡ ҡына ошо яҡтан бер ханым (исемен әйтмәйем, бәлки, әйтмәһәм дә белерҙәр, бик күренекле шәп кеше ул!) миңә телефондан былай тип ярһыны: "Иҫәнғолға республика "Шәл байрамы"на барғайныҡ, бер корреспонденттары ней тейсе, "Баймаҡлар шал бәйләйме ни ул?" тейсе. Эй зитыма тейҙе шул һүҙе. Бәйләйбеҙсе, тиһәм, ышанмайсы, зыр әйләнеп китеп барҙысы! Артынан йүгереп барып башына шәлемде ҡаптарҙай булдым, был нимә атыу, тиеп!"\nИх, ошо баймаҡтарҙың сәмселлеге! Ташты ҡутарып ярһып-бәреп сыҡҡан орошишмәмени уларҙың ошондай саф, ихлас, самими ярһыуы! Ошо илаһи сәм һәм ярһыу уларҙың бөтә фиғелендә, бейеүендә, йырында! Тын-тын ғына, шып-шым ғына ултырған ҡоштар тубы кинәт дөрләп-шаулап күтәрелеп осоп киткәндәй, Баймаҡ халҡына ла шундай тәбиғи ажар хас, уларҙағы тормош дәрте лә һис кәмемәҫ мөлдөрәмә тулы килеш.\nБына әле улар, бер ни уйламай, ярты фойены "хуш еҫе" борҡоп торған дебет менән һәм ҡабарып-ялпылдап торған шәлдәр менән тултырып ташлаған. Иң тәүҙә әҙер шәлдәр янында "ҡыҙыу баҙар башланды". Шәл оҫтаһы Зөлфиә Солтанғолованың эштәре Өфөлә республика "Шәл байрамы-2019" ваҡытында баһамандарҙың күҙенә эләгеп, шәлсе бер тауыштан диплом менән бүләкләнгәйне. Баймаҡ районы килене Зөлфиә Солтанғолова сығышы менән Йылайыр районы Матрай эргәһендәге Сәлим ауылынан. Ул өйрәтергә лә шәп икән. Бәйнә-бәйнә ентекләп кәзә мамығын ҡайҙан алғанын, нисек эшкәрткәнен, ҡайһы орсоҡ иләүгә, ҡайһыһы сиратырға ярағанын һөйләп тора. Үҙе күптән тәгәрмәс орсоҡҡа күскән. Уныһы эште тиҙләтә һәм еңеләйтә бит. Ғөмүмән, шәлселәр эш ҡоралдарын яңыртыуға бик тәүәккәл тотона, анһат эшләй торған ысулдарға йәһәт күсә. Мәҫәлән, заманында "шапалаҡ" ("ҡаба" йәки "һуҡҡыс" та тиҙәр) тигән ҡулаймаға "Тиҙ генә һуғабыҙ, рәхәт кенә шапалайбыҙ, ике-өс ҡат ҡабалайбыҙ!" тип ҡалай тиҙ күстеләр. Ләкин бер аҙҙан шапалаҡтың бер әтнәкәһе-етешһеҙлеге асыҡланды: дебеттең төпрәһен һөҙөп алып ҡала алмай ул. Шапалаҡтан ғына үткән дебет ялтырап тормай, тоноҡ, ауырыраҡ була, сөнки мамыҡтың ҡыҫҡаһы-вағы айырылмай, ҡушылып китә, шунан шәл сифатына зыян килә: мамығы бешегә, төҫө асылмай, ҡойола, һ.б. Тимәк, боронғо аяға етмәй. Аялар хәҙер бик һирәк осрай, эшләүсе оҫталары булмағас, ҡайһы бер яҡта "ая" тигән эш ҡоралы хатта музейға инеп боҫҡан...\nБына бер өйкөм ҡатындар шәлгә дебет әҙерләүҙең рәт-сиратын күрһәтә. Йәнәһе: "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Кемеһе ҡыллай, береһе дебет аялай. Икенсеһе шапалаҡты сығара ла ипләп кенә кире йәшерә, сөнки бая әйткәнемсә, күптәр уны ҡулланмаҫҡа тырыша. Өсөнсөһө ҡул менән ылғый ғына иләп ултыра. Бер-нисәһе сит башлап, урта теҙеп, шәлде нисек бәйләүен күрһәтә...\nӘ мин Ейәнсура районы үҙәге Иҫәнғолда йәшәгән бер апайымды уйлайым. Уның бала саҡ иҫтәлеге ошо ауылға бәйле ине: "Баймаҡ яғында Йүкәләр тигән ауылда баҡыр ятҡылығы бар икән, унда ҙур һуғыштан алда (Бөйөк Ватан һуғышы) шахта асылғас, минең атай шунда эшкә китә. Беҙҙең Ейәнсура, Йылайыр, Күгәрсен яғы йәштәре шунда ағыла. Аҡсалы, тип, ҡапылда йәшәргә барак бар, тип, көслө йәш ирҙәр шахтаға тула, арттарынан ҡатындары, балалары ла бара. Йүкәләр ауылы шулай барлыҡҡа килә, шулай ҙурая ул. Йыйынтыҡ халыҡ. Бөтәһенә бер эш - ҡара яҙҙан ҡара көҙгәсә ер соҡоу, боҙло һыуҙа алтын йыуыу... Минең атайым да, балалары менән ҡуша, ғаиләһен алып килергә була. Ҡыш көнө, март айы. Ағас ҡул санаһына өс баланы, ике кәзә бәрәсен һалып алалар. Шул сананы һөйрәп, Күгәрсен районы Түкәт ауылынан ошо Йүкәләргә хәтле йәйәү атлайҙар. Миңә өс йәш, мырҙама ике йәш, йәнә бер сабый ҡыҙ балаға туғыҙ ай ғына булған. Саҡ-саҡ ҡына иҫләйем. Барып еткәндә бәләкәй ҡыҙ юрған эсендә тонсоғоп үлгән була. Баракта оҙаҡ йәшәнек. Теге ике кәзә бәрәсе эшкинеп китә. Атайым тәҙрә төбөндә генә таҡтанан һарай эшләй. Кәзәләр ит тә булды, дебет тә бирҙе, ылаҡтары булһа, беҙ тәҙрәне асып, бүлмәгә индереп уйната торғайныҡ. Әсәйем ғүмер буйы дебет шәл бәйләне. Мәктәптә төрлө милләт балалары бергә уҡыныҡ, башҡортса һөйләштек..."\nБына ҡайҙан икән был дебет шәл бәйләү тарихының башы! Тимәк, Ейәнсура, Күгәрсен яғының дебет кәзәләре Уралтау һырты аша Таналыҡ далаларына ла күсеп таралған һәм, ауылына ҡарап, шәлселәр ҙә боронғо кәсепте дауам иткән. Ләкин баймаҡтар бөгөн дә ысын кәзә дебетен һаман да Ейәнсураның Байыш, Ҡарғалы, Алабайтал, Ярғайыш, Өмбәт ауылдарынан барып алыуын йәшермәй. Тимәк, башҡорт дебет кәзәһе үрсетеү өсөн таулы-ҡаялы төбәк кәрәк. Ҡаҡ яланда йә ҡара урманда кәзәнең мамығы үҙгәрә. Мәҫәлән, Бөрйән төбө - Иҫке Собханғол ауылы янында ла көтөү-көтөү кәзә йөрөй. Йәй буйы урманда, ҡая башында йәшәй улар, хужалары, ҡышҡылыҡҡа йортҡа индерә алмаһалар, атып та алғандары бар. Кәзәләренең мамығы арҡаһында килеш ойошоп, кейеҙләнеп китә. Бүре тешенән дә һаҡлай, йылыға ла килә был ҡоршау. Әйткәндәй, борон башҡорт яугирҙарының ҡалҡаны шулай һарыҡ, кәзә мамығын аралаштырып баҫылған кейеҙҙән булған: еңел дә, уҡ-ҡылыс та үтмәй, ябынып-түшәүгә лә ҡулайлы.\nСәхрә лә тинек, ялалҡа ла тинек Ишмырҙа ауыл мәҙәниәт йортоноң фойеһын, бында беҙгә, алыҫ юлдан килгәнһегеҙ, тип йәнә буҙа һәм айран тәҡдим иттеләр. Моҡас ауылынан Римма Ғәзимова үҙенең ғәжәйеп "ҡойолтмағы" менән бында ла һыйланы. Икенсе Этҡолда тәүләп күргәнгәме, ҡойолтмаҡтың рецебын бутағанмын. Уны "ҡатыҡтан яһала" тип яңылыш яҙып та ҡуйғанмын. Римма уны дөрөҫләп, былай һөйләне: "Әсәйем ҡойолтмаҡты яңы баҫылған ҡороттан эшләне. Эш тәртибе: әсәйем ҡаҙанда эркете менән ҡуша ҡайнаған ҡоротто һыуытып, киндер тоҡҡа һалып, бер нисә көн һарҡытып, эркетенән айырғас, тоғонан бушата. Ҡоротто оло табаҡҡа ауҙарып һалып, тасҡый. Йәғни ҡамыр баҫҡан ише баҫа (йәне теләгәндәр бер юлы аҡ май йә ҡаймаҡ ҡушып та тасҡый. Ғәҙәттә, беҙ бер ни ҙә ҡушмайбыҙ, шулай тәме оҙаҡ һаҡлана). Шунан ҡоротто йомарлап алып таҡтаға теҙеп елләтергә ҡуя. Ә табаҡта йәбешеп ҡалған ҡорот өҫтөнә аҙ ғына һөт ҡойоп ебәрә, ҡалған ҡорот менән бергә ҡушып һөттө туҡый. Шуға бер ҡалаҡтай ғына ҡарағат йә сейә ҡайнатмаһының шыйығын өҫтәй. Йәнә туҡый ҙа сеүәтәгә ҡойоп, беҙҙе саҡыра. Һәр ҡайһыбыҙға бер ағас ҡалаҡ тоттора. Баяғы ҡоротло, һөтлө, шәкәрле ҡайнатмалы ашамлыҡты ҡалаҡ һыртына ғына яғылдырып алып, ялап ҡына туйынабыҙ. Иҫ киткес тәме һаман телдә, инде ҡалайтайым? Оноторлоҡ түгел. Ана шул тәмде хәҙерге балалар ҙа белһен тип, әйҙә эшләйем дә эшләйем ҡойолтмаҡты. Еләген дә, һырғанағын да, хатта сливаһын да ҡушам - һуттарын! Отһағыҙ, отоп алығыҙ, отмаһағыҙ, ялап ҡалығыҙ! Өйөгөҙгә ҡайтҡас, онотмағыҙ, ҡойолтмаҡ яһап һыйланығыҙ!"\nБына тағы бер "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Тимәк, "ҡойолтмаҡ" йәш шыйыҡ ҡороттан эшләнә. Риммаға рәхмәт әйтеп, уҙабыҙ артабан.\nШул саҡ ир-егеттәрҙең береһе телгә килде. Ишмырҙа ауыл биләмәһе етәксеһе Заһир Ҡашҡаров икән. Уның бик тә мәғлүмәтле сығышын ауыҙ асып тыңланыҡ: "Таналыҡ йылғаһына Көҙән тигән бәләкәй генә һыу килеп ҡойған урында Ишмырҙа ауылы ята, халыҡ телендәге атамаһы - Йүкәләр. Бында дүрт йөҙләп йорт, бер мең ярым кеше йәшәй. Игенселек менән малсылыҡ - бөгөн төп эш урыны. Ауылдың Ишмырҙа тигән рәсми атамаһы 1795 йылда ҡағыҙға төшә. Ул Ишмырҙа Бүлтерәков тигән кешегә бәйле. Ишмырҙа үҙе Әпек (Бәхтигәрәй) ауылынан була. 1795 йылдан бөтә башҡорт халҡына казачий-хәрби бурыс тағылған һәм, боронғо ырыу-олос ерҙәре кантондарға бүленеп, номерҙар менән генә билдәләнеп киткән осор. Рус дәүләтенең көнсығыш сиктәрен, Яйыҡ буйын һәм Ырымбур ҡалаһын һаҡлар өсөн башҡорттар, казак ғәскәре булып, 25-әр йылға хеҙмәткә алына. Әбей батшаның фарманы менән халыҡ һанын кәметеү, ир-егеттәренән айырып, илде миктәтеү һәм тамам буйһондороу планы шулай көсәйә.\n"Йүкәләр" атамаһының килеп сығышы боронғо йүкә ағасын ҡырҡып, һалабаш яһап, йүкә алып, арҡан ишеү менән, тирә-яҡҡа йүкә таратыусы бер кәсеп менән бәйле булыуы мөмкин. Шулай уҡ ауылды нигеҙләгән бөрйәндәрҙең "йүкәләр" тигән бер тармағы тороп ҡалған, тигән һүҙ ҙә бар. Ауыл халҡы тыныс булған, ошо тирәнән үткән-сүткән каруанды, ғәскәрҙе һыйлап-йәүкәләп, имен тороп ҡалған, ҡырғынға эләкмәгән, имеш тә, тиҙәр".\nИшмырҙа ауыл советы 1918 йылда ойошторола. Бөгөн Ишмырҙа ауыл биләмәһенә ике генә ауыл ҡарай, икенсеһе - Богачевка (1910 йылда Богачев атлы Яйыҡ казагы бер нисә иптәше менән ошо"ташландыҡ" ерҙе һатып ала. (Йүкәләр йәүкәләнеп һатып ҡуя, ахырыһы). "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!"\nНи өсөн һатыла был ер? Сере бик ябай. Мәғдән-руда сығарыу һәм эшкәртеү сәнәғәте Бөрйән һәм Түңгәүер башҡорттары өсөн бик борондан таныш эш тармағы булған. Беҙҙең эраға хәтлем 17-18-се быуатта, йәғни бынан дүрт мең йыл әүәл йәшәгән Арҡайым ҡалалары ла алтын табыу, баҡыр иретеү үҙәктәре икәне билдәле. Ғалимдар шул замандарҙа уҡ Баҡырүҙәк, Таналыҡ, Солтан алтын-баҡыр рудниктары булғанын яҙа. Яңы эра тарихындағы йылъяҙмасылар былай ти: бөйөк Ебәк юлы каруандары Көньяҡ Уралға ынтылған. Башҡорт сауҙагәрҙәре лә Урал алтынын тейәп, алыҫ Иран, Афған яғына уҡ дөйәләр менән барып, "ҡыҙыл мал" тейәп ҡайтҡан. "Ҡыҙыл мал" тигәне - парсалы тауар, фарфор һауыт-һаба, хуш еҫле тәмләткестәр, ҡорал булған. Алтын Урҙа дәүерендә лә Көҙән, Байҡара рудниктарының байлығын Таналыҡ йылғаһы буйлап ҡыш буйы саналарҙа ташығандар. Ил тарихсылары яҙғанса, 1933-1936 йылдарҙа был төбәктән яртылаш алтындан торған баҡыр рудаһы тулыһынса сит илгә оҙатыла. Һатылмай, ә оҙатыла. Айырмаһы бар. Тимәк, Совет илен аяҡҡа баҫтырыуҙа башҡорт алтыны ҙур роль уйнай. Бөйөк Ватан һуғышы осоронда ла ике тоннанан ашыу башҡорт алтыны Американан хәрби катерҙар һәм самолеттар алыуға - лизингка тотонола. Ә беҙ өшөп-туңып, ҡараһына ҡатып кәкрәйеп, шахталарҙа, шурфтарҙа мәғдән сығарған һәм боҙло һыуҙа яҙҙан ҡара көҙгә саҡлы алтын йыуған ябай халыҡтың көнөн күҙ алдына килтерәбеҙ, бөгөнгө көнөн уйлайбыҙ. Бөгөнгө көнөнә лә шөкөр итә беҙҙең башҡорт. Алай ҙа беҙгә Хоҙай шундай киң күңел, тәрән сабырлыҡ биргән. "Беҙҙең халыҡ бер ҡасан да былай рәхәт йәшәмәгән, булған тормоштоң ҡәҙерен белегеҙ", - ти ағинәйҙәр. Дөрөҫ һүҙгә яуап юҡ. Уйлап ҡараһаң, аптырарлыҡ халҡыбыҙҙың сабырлығына. "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!"\nИшмырҙа мәҙәниәт йортонда китапхана мөдире Ләлә Теләүсина ғорур ғына һүҙ ала: "Бөтә кешегә билдәле, Ырымбур шәленең нигеҙендә беҙҙең башҡорт шәле ята. 1867 йылда Парижда Бөтә донъя оҫталар күргәҙмәһе үтә, унда башҡорт шәле тәү тапҡыр Ырымбур губернаһы исеменән ҡуйыла, шунан ошо исем менән телгә алына башлай, тарихҡа инә. Өй һайын һарыҡ-кәзә йөнөнән шәл һуғып, башҡорт ҡатыны, ябыныу өсөн генә түгел, кәсеп өсөн, килем алып донъя көтөр өсөн шәл бәйләү менән шөғөлләнә. Беҙҙең ауылда шәлселәр бихисап".\nАртабан ауылдың ағинәйҙәр төркөмө етәксеһе Тотманова Гөлгөнә дауам итә: "Йүкәләрҙә электән дан тотҡан шәлселәр булды. Уларҙың үҙҙәренең кәсебе тураһында йор тел менән әйткәне әле лә иҫтә. Мәҫәлән, Миңлеямал Ишмырҙина инәйҙе һис онотмайбыҙ. Уның, үҙе әйтмешләй, "йоҡлағанда ла ҡулынан энәһе төшмәне". Шәлен "ҡойолтоп бәйләп" ултырҙы. Уға етәрәк Мәғүзә Яҡупова апайыбыҙ ҙа йәше туҡһанға еткәнсе бәйләмен ҡулынан төшөрмәне, Хәлиҙә Тотманова еңгәбеҙ ҙә шәл бәйләп донъя көттө..."\nТөркөм башында ултырған Саҙиҡа апай Тотманова кәзә малын яҡлап хәбәргә ҡушыла: "Кәзәне күп кеше малға иҫәпләмәй. Ә ул иң аңлы, аҡыллы, таҙа хайуан. Һайлап ҡына бесәнен ашай, таҙа йылы һыу ғына эсә ул. Бындай ипле булыуы - үҙе тәртип. Артыҡ йылыны ла, бик һыуыҡты ла яратмай кәзәбеҙ. Февраль уртаһында уҡ дебетен тарап алабыҙ. Тәүҙә һирәк тараҡ, аҙаҡ йыш тараҡ менән тарайбыҙ. Өйгә тарарға алып инһәм, аяғын бәйләмәйем, кәзәм бүкәнгә йә эскәмйәгә үҙе менеп кенә ята, тыңлай әйткәнде. Бер ҡат тарайһың, арҡаһындағы матур ҡалҡҡан мамығы сыға, ә муйындағыһы ҡала. Икенсегә тарайбыҙ бер аҙнанан, уныһы ҡыллыраҡ була. Шундуҡ ҡыллап, ҡылын таҙартып алабыҙ..."\nЙәнәшәлә күргәҙмә лә гөрләй: Таңһылыу Әфләтүнова ҡабалай, Саҙиҡа инәй Тотманова иләй башлай. Зөлфиә Солтанғолова дауам итә: "Кәзә мамығының төрлө ерҙән алынғаны төрлө сифатлы була. Муйыны, арҡаһы, ҡорһағы, ҡултыҡ аҫты кеүек ҡаһыҡ урынынан алған мамығын аҙаҡ бик ентекләп кенә ҡушаһың, шуға ике-өс мәртәбә ҡабанан үткәрәһең. Машинкала иләйбеҙ, ҡатлыҡ епте - шленканы айырым сиратабыҙ, ҡуша иләгәндә сираҡ була, шуға дебет епкә ҡуша ойоша ла яҡшы ҡабармай . "Түпрә, төпрә" тибеҙ, уныһы нәски бәйләргә генә ҡала..."\nГөлгөнә Тотманова артабан тарих һөйләп ташлай: "Шәлде беҙҙә борон һуҡҡандар. Бәйләгәндәр башлыҡты, тула ойоҡто! Шунан шәл бәйләй башлағандар. Әҡлимә Булат ҡыҙы үҙенең станогы менән килгән, хәҙер шуны күрһәтә..."\nЯнып-балҡып торған Әҡлимә Әфләтүнова һүҙ башлай: "Магнитогорскиҙа кәзә мамығын ҡабалай торған тимер тешле машинка бар икәнен ишеттем дә, яҙҙырып алдым. Ҡабанан үткәргәнде тағы ла нығыраҡ таҙартып, тетеп-ҡабалап-аялап бирә. Бер сәғәттә тетеп бирә бер шәллекте. Әҙме-күпме ҡылы ла, төпрәһе лә айырылып ҡала. Ысҡындырып алғанда һыпырылып ҡына сыға, йәтеш кенә әйләндереп алабыҙ..."\n"Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Әңгәмә ҡыҙа... Яратҡан тема - шәл хаҡында һәр кем үҙе белгәнен әйтә. Шәл оҫтаһы Зөлфиә Солтанғолова йәнә уртаға сыға: "Беҙҙең дебет йылы, йомшаҡ, тере. Шәлде ябыныуҙың да рәте бар. Бер урыны бешегеп, йоҡарып китмәһен өсөн, бер ҡалып менән генә ябынмағыҙ. Ҡарға һалып тапап алығыҙ. Уны йышыраҡ ҡояшҡа, ҡарлы елгә, ямғырға элегеҙ, шәл уртаһын төрлө ерҙән тотоп ябынығыҙ. Әйләндереп икенсе яғын, икенсе мөйөшөнән дә тартып ябынығыҙ. Беҙҙең дебет шулай уйнатҡанды, һыйпағанды, ҡаҡҡылағанды ярата. Тере кәзә өҫтөнән алынған яҡшы энергетикалы булғанға шулай ул. Кәзәләребеҙ бит мамығын үҙҙәре теләп бирә. Беҙ һуйылған кәзә малының тиреһенән йөнөн ҡырҡып алмайбыҙ. Йырлай-көйләй, маҡтай-маҡтай өҫтөнән генә тарап алабыҙ. Мин үҙем дебетте Ейәнсуранан, Ҡарғалынан алам. Улар кәзәгә япраҡ бесән ашата. Һоло, ваҡ ашлыҡ бирә. Беҙҙә ҡылған бесән, ҡылған уғы кәзәнең тәненә ҡаҙала, шул хәтле йонсота. Кәзә өҫтөнә бер ҡасан да бесән ырғытмайҙар. Алдына улаҡҡа ғына ваҡ япраҡ бесән һалалар..."\nӘҡлимә Булат ҡыҙы йәнә ҡушыла: "Кәзә килограмға хәтле дебет бирә ул. Уның муйынын айырым тарайһың. Муйын дебете - хазина, оҙон, ялтыр, бөҙрәләнеп тора, нәҙек тә, ныҡ та - һуҙылып тора. Бер шәлгә етә оло тәкә муйынынан алған дебет! Иң матуры шул. Артабан ҡорһағынан янбашына хәтлем айырым тарап алаһың. Бында йылы, ҡыҫҡа, йомшаҡ дебет үҫә. Арҡаһында үҙенә башҡа бер дебет - эре, шыртыраҡ, әммә ныҡлы, оҙон була. Ҡыһыҡ еренән мамығын йәнә айырым тарайһың. Уныһы ҡыҫҡа, ваҡ була, бейәләй-нәскигә китә..."\n"Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Күренеп тора: ысын шәлсе кәзә тигән малды ла бик ярата бит ул. Ай-буй, тип уйлап торам, дебет кәзәһен ҡалай ныҡ белә ләбаһа былар. Тимәк, яраталар! Тимәк, сәм менән ғәм етерлек! Әгәр былай тейешһәләр, баймаҡтар Ейәнсураны үтеп китмәгәндә лә, Мәләүез-Ғафуриҙы артта ҡалдырасаҡ. Былай булһа, бер-ике йылдан Ишмырҙа ауылы клубы янында "Йүкәләр шәле" тигән халыҡ оҫталары клубы асылмаҫ та, улар республика күргәҙмәләрендә еңеүсе булмаҫ, тимә. Улар бары тик традицион башҡорт шәлен бәйләүҙе һаман да дауам итеп, белгәндәрен тағы ла нығытып, республика шәл фестивалдәрендә сығыш яһаясаҡ - "Йүкәләр шәле" халыҡ клубы" оҫталары. Эй шәп булыр ине өсөнсө меңъйыллыҡта ла: "Көньяҡ Уралдағы башҡорт ауылдарында ҡатындар өй һайын кәзә дебетенән шәл бәйләй һәм шуның менән донъя баҙары кимәленә сығып, бөтә Ер шарын мамыҡ шәлгә - башҡорт шәленә урай!" - тип тарих битенә яҙып ҡуйһалар. Йыйын бара, ә Ишмырҙа ауыл биләмәһе башлығы Заһир Ҡашҡаровтың телмәрендәге мәғлүмәттәр һис иҫтән сыҡмай: "Бөгөн 981 кеше йәшәй Ишмырҙала. Уҙған 2020 йылда 10 бала тыуған, 11 кеше үлгән. Ауыл бер йылда 13 кешегә кәмене, сөнки йәш ғаиләләр ситкә күсеп китә. Тыуым кәмей, демографик хәл шәп түгел. Беренсе класта ни бары туғыҙ бала уҡый. Ишмырҙа менән Богачевка ауылдарынан 174 кеше - ирҙәр ҙә, ҡатындар ҙа ситтә аҡса артынан йөрөй. Шул арҡала күп ғаиләләр бик ауырлыҡ менән көн итә, тарҡала, балалар тыумай ҡала. Ике ауылға дүрт фермер, ике КХА эшләй. Беҙ Баймаҡ районы сигендә, Йылайыр районына ҡараған Юлдыбай, Әбделкәрим, Ҡыуат ауылдарына яҡынбыҙ, күберәк улар менән ҡатышып йәшәйбеҙ. Спорт ярыштары, ауыл эсендә урам-ара байрамдар үтә. Мәктәп, фельдшер, мәҙәниәт йорто бар. Быйылғы сәләмәтлек һәм әүҙем көн итеү йылында беҙ күршеләр менән мәҙәни-спорт эстафеталары үткәрәбеҙ, уларҙы йомғаҡлап, бер байрамса йыйын яһарбыҙ, тибеҙ. Ағинәйҙәргә, әүҙем, аҡыллы тормош яҡлы, уңған ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға таянып эшләйбеҙ, улар - төп ярҙамсылар. Ир-егеттәр, балалар менән бергә төрлө саралар үтә. Ағинәйҙәр бөтә эште лә булдыра, йәшерәктәре хатта демографик хәлде яҡшыртыуға үҙ өлөшөн индерә..."\nАғинәйҙәр - йәмәғәт ойошмаһы ағзалары. Улар - төбәктәге халыҡтың көҙгөһө. Мәҫәлән, Баймаҡтар - бигерәк тә үҙенсәлекле халыҡ. Юғарынан килгән түрәләргә рәхмәт әйтә, арҡаһынан ҡаға, йәлләй, уңыштар теләп оҙатып ҡалалар. Әммә улар бер ҡасан да түрәләрҙән үҙенә кәрәк нәмәне һорамай, ауыҙы тулы ҡара ҡан булһа ла, кеше алдында төкөрмәй. Башын эйеп, теләнселәп, юл да, күпер ҙә, эш урыны ла, мәсет төҙөүҙе лә һорамай. Пай ерҙәрен эләктереп алып, хәҙер ни теләһә, шуны ҡыланған сит-ят әҙәмдәрҙең башбаштаҡлығын да ошаҡлап бармайҙар. Ә былайтыу дөрөҫмө? Был һорау һауала эленеп ҡалды... "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!"\nКинәт беҙ Ишмырҙа ағинәйҙәре араһында ноҡот һалып ултырған бер ҡатынды күреп, шып туҡтаныҡ. Көпә-көндөҙ, ҡояш көлөп торғанда, бөтә ғәм уртаһында ноҡот һалып ултырсәле! Быныһы ла баймаҡса - асыҡ һәм ябай. Ноҡотсо аҡлы-ҡаралы таштарын бүлгеләй, янына һыйынып ултырған кешенең бары тик өмөтөн нығыта, яҡшыға табан юл күрһәтә. Ысынлап та, ағинәйҙәр хатта аҡ магияны ла ашатлап үтмәй, ырым-ышаныуҙы ла араларына алып, халыҡтың өмөт шәмдәрен ҡабыҙыусы бер серле ҡатламын, һин - үткән заман, һин - әкиәт, тип ҡыр типмәй. Борондан илдә күрәҙәсе лә, ноҡотсо ла, фал китабын асыусы ла булған. Улар барыһы ла кешене үҙенең тормошо, юғалтыу-табышы хаҡында уйланырға, һаҡланырға йә дөрөҫ йәшәргә өйрәткән. Ноҡотсо бушаған арала тиҙ генә янына ҡунаҡланым. Һорауҙы уға түгел, таш өйөмөнә "бирәһең". Йәғни ташты усың менән ҡаплап, эстән генә ниҙер уйлайһың. Ноҡотсо бик яҡшы итеп юраны, бөтә уйымды һәйбәткә көйләне. Исеме Тәнзилә Әфләтүнова икән. Рәхмәт яуһын ошо халыҡсан йән дауалау алымын һаҡлаусыға! Эргәлә генә әллә күпме кеше ҡот ҡойоу барышын күҙәтә. Ҡот ҡойоусы Сибәрбикә Теләүсина рәхәтләндереп шик-шөбһәнән "таҙартып" ебәрә. Бына тағы ла баймаҡса бер күренеш. "Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!"\nУл арала Сибай ағинәйҙәре етәксеһе Венера Йәнбәкова боронғо алмиҙеү тураһында һүҙ башланы: "Сибайҙа үҙәк китапханала һаҡал, иҙеү, алмиҙеү яһарға өйрәнеү буйынса түңәрәк эшләтеп ебәрҙек. Ваҡыт табығыҙ, бергәләп килеп өйрәнегеҙ. Күсей ауылы ҡатын-ҡыҙҙарында һаҡланған боронғо селтәр өлгөһө Сибайҙағы тыуған яҡты өйрәнеү музейында һаҡлана, инеп ҡарап сығығыҙ. Ғатаулла хәҙрәттең ике ҡатынын ике яғына ҡуйып, 1905 йылда төшкән фотоһы ла һаҡлана унда. Был ҡатындарҙың фотолағы алмиҙеүҙәренә ҡарап, әле шул өлгөләрҙе тергеҙеү эше бара. Ғөмүмән, боронғо өлгөләргә битараф булмағыҙ, уларҙың милләт байлығы икәнен онотмағыҙ. Үҙебеҙҙең әсәй-өләсәйҙәр кейгән селтәр, һаҡалдарҙың өлгөләрен тергеҙегеҙ, йәш быуынға беҙ уларҙы дөрөҫ кенә итеп тапшырырға тейешбеҙ..."\nБаймаҡ районы ағинәйҙәре етәксеһе Гүзәл Монасипова ла үҙ теләктәрен әйтеп ҡалырға ашыға: "Эштәрҙе, кәсептәрҙе өйрәнгән саҡта бик иғтибарлы һәм һүҙҙәргә, атамаларға һаҡ булығыҙ. Терминдарҙы ныҡлап һорашып өйрәнегеҙ. Беҙ хәҙер бик күп аралашабыҙ, сығыштар яһайбыҙ. Хәтерҙәгеләрҙе тергеҙәйек, улар тураһында сатнатып һөйләргә лә, фекер алышырға ла, үҙ фекереңде яҡларға ла өйрәнәһе бар әле беҙгә. Йолаларҙың күбеһен онота яҙғанбыҙ, ләкин күмәкләп ултырып аралашҡанда, һүҙгә һүҙ эйәреп, уларҙы иҫкә төшөрөргә була икәнен хәҙер үҙ тәжрибәбеҙҙә беләбеҙ бит инде. Мәҫәлән, был арала яҙ көнө үткәрә торған йолаларҙы барлап алдыҡ, ыуыҙ ҡоймағына, баш итенә ҡунаҡ саҡырыу, ҡар һыуына барыу, һәм башҡа йолаларҙы берләштереп, яҙғы байрамдар үткәрҙек. Үҙебеҙҙең милли яҙғы байрамдың бер дөйөм күренешен, сценарийын булдырып, башҡаларға ла таратырға ниәтләп торабыҙ..."\nАртабан Ишмырҙа ағинәйҙәре үҙҙәрен борсоған түбәндәге һорауҙар буйынса бергәләп фекер алышты: "Ҡыя хәситәбеҙҙе Татарстанға алып киттеләр. Беҙ өндәшмәгәс, яйлап ҡына милли хазиналарыбыҙҙы урлай башланылар. Ә ғаиләләребеҙҙә һаҡланған элекке фотоларҙа хәситәне әсәһе лә, бәләкәс ҡыҙы ла кейеп ултыра. Ошондай үҙебеҙҙең ҡомартҡы биҙәүестәрҙе тиҙерәк тергеҙһәк, бик урлаша һалып бармаҫтар ине һымаҡ..."\n"Салауат районында башҡорт ҡалпаҡтарын тергеҙәләр. Ҡалпаҡтың биш-алты төрө бар: сикә ҡалпаҡ, мәрйен ҡалпаҡ, тәңкәле ҡалпаҡ, ҡайыулы ҡалпаҡ, тупый ҡалпаҡ, уҡалы ҡалпаҡ тигән төрҙәрен кейгән башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары. Йылайыр ағинәйҙәре һарауыстарҙы тергеҙеүгә тотондо. Ҡыя сәнсеп сигелә торған һарауыстар бик күп башҡорт орнаменттарын, тарихын сағылдыра. Учалы ағинәйҙәре иһә сарыҡ, ҡата кеүек аяҡ кейемдәрен яһап, ҡулланыуға индерә башланы..."\n"Ҡомло Ғәрәбстандан килгән йола ул - пәрәнжә бөркәнеү. Беҙҙең ҡатындарҙың яулыҡ, ҡашмау, таҫтар кеүек бына тигән баш ябыуы бар, улар сәсте йыя, елкә-муйынды тулыһынса ҡаплай ала. Төрөк йәки ғәрәп турпышаларын, япмаларын бөркәнеп йөрөмәһәк тә, беҙ үҙебеҙҙең милли башҡорт кейемендәге өлгөләр менән йөрөй алабыҙ. Беҙҙең башҡорт халҡы мең йылдан артыҡ борон уҡ Ағиҙел, Иҙел-Волга буйында, Көньяҡ Уралда Ислам динен ҡабул иткән. Ғәрәп илселәре, сәхәбәләре был хаҡта асыҡ яҙып ҡалдырған. Ул заманда Көньяҡ Уралда - Иртыштан Волгаға саҡлы башҡорт тигән ҡәүемдән башҡа бер генә халыҡ та булмаған! Шул дәүерҙән алып йәшәй милли йолаларыбыҙ ҙа, милли кейемдәребеҙ, биҙәүестәребеҙ ҙә..." "Кем ул ағинәй? Был һорауҙы һәр ҡайҙа бирерҙәр. Яуап та бирә белегеҙ. Өс баҫҡысы, Аллаһы тарафынан беҙгә тыумыштан бирмешле өс шарты бар ағинәйлектең. Беренсеһе: ағинәй - ул милли телле. Туған телендә һөйләшә, йырлай, балаһына әкиәт һөйләй, йомаҡ ҡоя, таҡмаҡлап бейетә, күршеһенә сәләм бирә, китап уҡый, милли матбуғат алдыра. Туған телен үҙ өйөнән башлап һаҡлаусы, бөтә донъяла ҡалҡандай яҡлаусы була. Икенсе шарт: ағинәй - ул милли кейемле, йәғни үҙ халҡының өҫ-башын ҡаплаған һәр кейемде белә, өйрәнә, тарата. Тормош-көнкүреш ҡаралтыһын да белә, өйрәнә, ҡуллана. Милли кейем кейеп ғәйбәт һөйләү, араҡы эсеү, араҡылы табында ултырыу ҙа ҙур гонаһ, вәхшилек, аңһыҙлыҡ. Быны ағинәй белә. Өсөнсө шарт: ағинәй - милли ашлы. Ул ғаиләһенә, балаһына, туғандарына борондан кәрәкле һәм шифалы булған милли ризыҡтар бешереп ашата, уларҙы әҙерләй белгәндәрҙе күтәрә. Ул ейәненә чупа-чупс, лайс тоттормай, милли аштың тәме телендә ҡалырҙай итеп сөсикмәк, ҡоймаҡ, үлән сәйе, йәшел үлән ашы, баллы һыуҙар һәм башҡа тәбиғи һыйҙы ғәҙәти ризыҡҡа әйләндерә. Уларҙың кешегә файҙаһын аңлата, башҡа яһалма нәмәләрҙән айырмаһын өйрәтә. Шулай итеп: милли тел, милли кейем, милли аш. Ошо өс тамыр Аллаһы Тәғәлә ҡушҡан намаҙ шарты менән берегә. Күңеле менән гел намаҙҙа ул ағинәй..."\n"Нисә йәш һуң ағинәйгә? Иманым камил, ағинәйлек биш йәшлек ҡыҙ балала башлана. Ул матурлыҡҡа, тәртипкә, белемгә, ғәҙеллеккә ынтыла. Ҙурая килә, үҫмер ҡыҙ ҙа шулай: мөхәббәт, саф күңел, тоғролоҡ, булдыҡлы һәм уңған булыу - уның идеалы. Йәш кәләш, бала күтәргән йәш ҡатын да шулай уҡ донъяла бары тик мөхәббәт, матурлыҡ, уңғанлыҡ, тыныслыҡ, именлек, барлыҡ ҡына теләй. Ошо ағинәйлек сифаттарын ҡатын-ҡыҙ ғүмер буйы юғалтмай. Тимәк, һәр ҡатын-ҡыҙ тыумыштан - ағинәй. Уға ошо изге бурысын үтәргә генә кәрәк. Ҡатын-ҡыҙ шуның өсөн дә бөтә йәштә лә хөрмәткә, ышанысҡа, мәрхәмәткә мохтаж һәм лайыҡ булып ҡала. Һәр ҡатын-ҡыҙ ағинәй була ала һәм бары тик яҡшы сифаттарға эйә булырға ынтыла. Бары тик ҡатын-ҡыҙ был хаҡта ҡысҡырып йөрөмәй. Мин ағинәй, беҙ ағинәй, тип, бер Аллаһы Тәғәлә алдында үҙ бәндәлек бурысын атҡара ҡатын-ҡыҙ. Уның битен йыртып, "Һин шулай түгел, һин былай инең", тиеүселәр иң тәүҙә кеше йөрәгенә тыумыштан һалынған ағинәйлек сифаттары хаҡында уйланһын ине. Улар - сәскә атырға торған гөл кеүек саф һәм ҡәҙерле сифаттар, уларҙы кире ҡағыу, баҫырыу йә мыҫҡыллау бер генә бәндәне лә, йәмғиәтте лә яҡшыға алып бармай..."\n"Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Былар - Башҡортостан Республикаһы Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының мәҙәни, социаль һәм рухи үҫеш буйынса "Ағинәй" төбәк йәмәғәт ойошмаһы ағзалары алдына ҡуйылған бурыстар, талаптар һәм маҡсаттарҙың иң мөһимдәре. Улар хаҡында ағинәйҙәр йыйылған һәр йыйында, һәр сарала һөйләнә, иҫкә алына, иҫкәртелә килә...\nИшмырҙа-Йүкәләр ауылынан беҙ ошондай уй-хистәрҙә сығып киттек. Ҡырҡ яҡтан ҡырҡ төрлө лөғәт килеп уҡмашҡан был ауылда. Шахталағы һәм алтын йыуыуҙағы ауыр эшкә, ҡырыҫ тәбиғәт һынауҙарына, тоҡом тамырҙарын ҡоротҡан эскелеккә, тормош етешһеҙлегенә сабырлыҡ һәм өмөт менән ҡаршы торған, бары тик инсафлыҡ менән миһырбанлыҡ арҡаһында ғына халҡы ихлас һәм һөйкөмлө булып ҡалған. Ә ағинәйҙәр иһә ауылдың бөтә кешеһен бергә туплай: ауыл советы, мәҙәниәт йорто, мәктәп - һәммәһе бергә. Тимәк, Йүкәләр әле сәскә атыр!\n"Аптыранығыҙмы? Аптырамағыҙ!" Уйынлы-ысынлы һорауҙар ҡуя-ҡуя ерҙә тормош дауам итә.\nЯҙылған: 16.04.21 | Ҡаралған: 254


Салават Юлаев - Локомотив. Лучшие моменты первого периода. ''КХЛ-видео''


ул. Мира, 46/2 | Харьков Онлайн\nЮрлица, зарегистрированные по адресу ул. Мира, 46/2 (и поблизости)\n33477800 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "НАУКОВО-ДОСЛІДНИЙ ІНСТИТУТ ПРИЛАДОБУДУВАННЯ"\n33412827 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "КОМПАНІЯ "СТАН"\n31644714 ПРИВАТНЕ ПІДПРИЄМСТВО "ВІТЕКС"\n30988913 ПРИВАТНЕ ВИРОБНИЧЕ ПІДПРИЄМСТВО "ТЕХНОЛОГ"\n30511356 ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ "ТЕХНОСЕРВІС"\n25858681 ХАРКІВСЬКИЙ ОБЛАСНИЙ БЛАГОДІЙНИЙ ФОНД "ДІЯ"\n21218915 ВИРОБНИЧИЙ РЕМОНТНО-БУДІВЕЛЬНИЙ КООПЕРАТИВ "СОЮЗ"


Йә тиҙ йөрөүсе, йә үле\nБеҙҙең заманда ике төр генә йәйәүлеләр булыуы мөмкин: тиҙ йөрөүсе һәм үле...\nҠалалағы урам хәрәкәтендә ҡатнашыусылар водителдәргә һәм йәйәүлеләргә бүленә. Улар араһында дуҫлыҡ һәм аңлашыу тойғоһо булғаны юҡ һәм яҡын арала уларҙың үҙ - ара мөнәсәбәт е яҡшы яҡҡа үҙгәрер, тип өмөтләнергә лә тура килмәй. Ике яҡт а\nла үҙемде һынаған кеше булараҡ, мин һәр кемдең руль артына\nултырыу менән "атһыҙҙарҙы" күрә алмай башлауын ышаныс менән әйтә алам. Шул уҡ кеше йәйәүлеләр рәтенә инһә,\nводителдәрҙе һүгә башай. Һуңғыларын юҡҡа ғына "кәзә тәкәһе"\nтип әрләмәйҙәр инде, әммә йәйәүлеләр ҙә "һарыҡ" исемен лайыҡлы рәүештә йөрөтә.\nӘмәлгә ҡалғандай, ошо көндәрҙә йәйәүлеләрҙе төрлө класҡа\nбүлеүсе яҙмаға тап булдым, уның ҡайһы бер өҙөктәре менән килешмәү мөмкин түгел: "Иң тәүҙә йәйәүлеләр ике төп төркөмгә\nбүленә: хәүефһеҙ йәйәүле ( мәҫәлән, ер аҫты йәйәүлеһе, өйрәтелгән йәйәүле, ҡурҡаҡ йәйәүле һ.б.) һәм башһыҙ йәйәүле . Һуңғылары иҫәбендә айырылып тороусылар:\n- мәғәнәһеҙ: йәше билдәһеҙ, бер йәки бер нисә сумка йөкмәгән ҡатын. Юл аша даими тиҙлек менән, тулыһынса илергән\nҡиәфәттә, бер яҡҡа ла башын бороп ҡарамайынса үтә.\n- күҙенә аҡ - ҡара күренмәй йүгереүсе: пенсия йәшендәге ҡатын, йыш ҡына таяҡ менән ҡораллана. Тирә - яҡҡа ҡаңғырған ҡараш ташлай, юлды ҡасан үтерен әйтеүе ҡыйын. Саҡ ҡына хәүеф билдәһе барлыҡҡа килһә, машина юлында йүгергеләй башлай.\n- суицидаль алкаш: ғәҙәттә, әрпеш кейенгән, йәшен аныҡ ҡы на билдәләп булмаған ир - ат. Юл аша үҙгәреүсән тиҙлектә, сә йер һәм күҙаллап булмаған траектория буйынса үтә. Үҙе һымаҡтар\nкампанияһында булыуы мөмкин. Юл уртаһында ҡапыл йығылырға, һуңынан оҙаҡ ҡына торорға маташыуы ихтимал.\n- балалар: ғәҙәттә, малайҙар. Уларға хас һыҙат - башһыҙлы ҡ. Юлға төркөмдәре менән йүгереп сығыуҙары, ҡайһы ваҡытта автотранспорт ағымы буйлап барыуҙары, баҫтырышып уйнауҙары м өмкин. Хәрәкәт итеү траекторияһын күҙаллау мөмкин түгел.\nПрактика күрһәтеүенсә һәм статистика раҫлауынса, юл -\nтранспорт фажиғәләренә йышыраҡ ҡарттар, балалар һәм иҫеректәр эләгә. Үткән аҙнаға милиция мәғлүмәттәрен асам, өс көндә үлем менән тамамланған юл - транспорт фажиғәләренә күҙ\nһалам. Дүшәмбе: "Мәләүез районы, Өфө - Ырымбур юлының\n189 - сы километры. Гражданин Ж. ВАЗ - 21099 автомобилендә юлда УЛТЫРЫУСЫ 1978 - се йылғы Д.- ны бәрҙерә..."\nШишәмбе: "Стәрлетамаҡ. Көнбайыш урамы, АЗС ҡаршыһында КамАЗ машинаһына идара итеүсе гражданин О. юл аша йүгереп\nсығып барыусы 1999 йылғы М. - ды тапата..."\nКесаҙна: Дүртөйлө районы, Ағиҙел йылғаһы аша һалынған күпер өҫтөндә ИЖ - 2126 автомобиленә идара итеүсе гражданин С. көтмәгәндә юл өҫтөнә килеп сыҡҡан 1928 - се йылғы йәйәүле\nЗ. - ны тапай..."\nКөн һайын тип әйтерлек беҙ светофорға тиклем бер нисә мет р үтеү урынына транспорт ағымында "буш урын" барлыҡҡа килеүе н көтөүселәрҙе күрәбеҙ. Йәки бына юл аша ҡулына йәш балаһын\nкүтәргән әсә йүгерә, өлкәнерәге уның итәгенә йәбешкән.\nБР Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығы матбуғат хеҙмәтендә әйтеүҙәренсә, 2005 йылдың тәүге алты айында республикала 850 йәйәүлене машина тапау осрағы теркәлгән, 79 кеше һәләк булған һәм 831 кеше йәрәхәттәр алған. Юл\nваҡиғаларын тикшереү йәйәүлеләрҙең яртыһының тип әйтерлек ү ҙ ғәйебе буйынса зыян күреүе тураһында һөйләй. Рәсәй күләмендә юл ваҡиғаларының 30 - 60 процентында йәйәүлеләр "инициатор" булып сығыш яһай. 2005 йылда юл фажиғәһендә һәләк булған 34 мең кешенең 14 меңе йәйәүле булыуы билдәле. Сағыштырыу өсөн: АҠШ - та 42 мең юл ҡорбанының ( унда халыҡ та ике тапҡыр күберәк булыуын онотмағыҙ) дүрт меңе генә йәйәүле.\nҠайһыбыҙҙан ғына һорама - барыбыҙ ҙа юлда үҙеңде нисек тоторға кәрәклеге хаҡында беләбеҙ, буғай. Әммә туҡталыштарға\nкүҙ һалһаң, был кешеләр барыһы ла мәктәптә уҡығанлығына, юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге төшөнсәләрен өйрәнеүенә ышаныуы ҡыйын. Юл аша тура мөйөш буйынса түгел, ә диагональ буйынса үтеүҙәренә йыш шаһит булырға тура килә. Бер осраҡ минең йәйәүлеләргә ышанысымды тулыһынса юҡҡа сығарҙы. Алдымда ҡапыл әллә иҫерек, әллә ошондай юл менән үҙ - үҙенә ҡул һалырға йыйынған ҡатын пәйҙә булды. Яҡынлашып килгән машинаға ул әйләнеп тә ҡараманы. Бик үк шәп бармауым ғына\nмиңә уны урап үтергә мөмкинселек бирҙе. Һәм тағы ла. Яңы юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре менән ҡыҙыҡһыныусылар йәйәүлеләргә ҡағылған пунктҡа иғтибар иткәндер, моғайын:\n"Тәүлектең ҡараңғы ваҡытында юл ситендә хәрәкәт итеүсе\nйәйәүлеләргә үҙе менән яҡтылыҡты сағылдырыусы предмет алырға һәм был предметтарҙың водителдәргә күренеүен тәьмин и теү тәҡдим ителә". Тәү ҡарамаҡҡа көлкө һымаҡ, әммә төндә трасса буйлап барыусы водителгә ысынлап та һуңғы мәлгә тиклем юл ситендә барған йәйәүле күренмәй. Быға ышаныу өсөн үҙеңә руль артына ултырып ҡарау етә.\nҮҙгәрештәр кисергән юл ҡағиҙәләрендә машинаға үҙаллы "кенгурятник" ҡуйыуҙы тыйған пункт та бар, яңы ГОСТ буйынса бампер алдындағы был металл дуға резина йәки башҡа эластик\nматериал менән уратылырға тейеш. Хәйер, был "йомшартыуҙың" йәйәүлегә файҙаһы тейерме икән һуң Европала юл хәрәкәтендә ҡатнашыусыларҙың иң һаҡланмағандарының хәүефһеҙлеген арттырыу өҫтөндә етди эш бара. Мәҫәлән, автомобиль етештереүселәр автомобиль капоты һәм бамперҙарына тышҡы\nяҡтан хәүефһеҙлек мендәрҙәре ҡуйыу өҫтөндә эшләй.\nӘммә машинаны ни тиклем мендәрҙәр менән ҡаплаһаң да йәйәүлеләргә водителдәргә ҡарағанда ҡыйынғараҡ тура килә. Шуға күрә "атһыҙҙарға" юл һәләкәттәренә эләкмәү хәйерлерәк. Ҡағиҙә боҙоу өсөн яза сифатында 50 һумдан 300 һумға тиклем штраф ҡаралған. Әммә гаишниктар водителдәр иҫәбенә "туҡланыуҙы" хуп күрә.


ул. Вайнера, д. 38


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "МИРАҪ"ТАР ХАЛЫҠ-АРА ФЕСТИВАЛДӘ - 2017 - Мәҡәләләр\nӨфөнөң "Мираҫ" йыр һәм бейеү фольклор ансамбле сит илдән гастролдәрҙән ҡайтты. Алдан "Башинформ" агентлығы хәбәр итеүенсә, коллектив Венгрияла "Summerfest" халыҡ-ара фольклор фестивалендә Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының традицион мәҙәниәте менән таныштырҙы. Өфө артистарына маҡтаулы бурысты Поленов исемендәге Рәсәй дәүләт халыҡ ижады йорто йөкмәтте.\nФольклор байрамының һәр көнө сағыу ваҡиғаларға һәм тәьҫораттарға бай булды, тип уртаҡлашты "мираҫтар". 14 августа Сазхаломбатт ҡалаһында рәсми рәүештә фестивалде асыу һәм үҙәк урамдар буйлап коллективтар парады була. Шунда уҡ Изге Стефан майҙанында коллективтарҙың сығыштарынан тыш, халыҡ ижады йәрминкәһе ойошторола. Башҡортостан күргәҙмәһе милли кейемдәр, биҙәүестәр һәм төрлө сувенир продукцияһы менән барыһының да иғтибарын йәлеп итә. Биш көнлөк фестиваль программаһында ансамбль Сазхаломбатт, Тёкёль, Рацкеве, Будапешт ҡалаларында, шулай уҡ Дунай йылғаһы буйлап йөрөгән иң ҙур теплоходта ла сығыш яһай. Тамашасыларға "Сатыр эргәһендә", "Йәшлек", "Оҫта ҡуллы ҡатын-ҡыҙҙар", "Солтанаҡов" кеүек - башҡорт, "Калинка" һәм "Себер" рус бейеүҙәре тәҡдим ителә. Венгрияға ансамблдең бәләкәй төркөмө генә барыуына ҡарамаҫтан, уларҙың сығыштарын фестиваль директоры Джозеф Сигатвари һәм Сазхаломбатт ҡалаһы мэры Михай Везер юғары баһалай. "Мираҫ" ансамбле юғары башҡарыу кимәленә һәм ҙур ижади потенциалға эйә, тип билдәләй улар. Фестиваль сиктәрендә Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитовтың Сазхаломбатт ҡалаһы етәкселеге менән рәсми осрашыуы була. Осрашыуҙа Өфөлә 2020 йылда үтәсәк бөтә донъя Фольклориадаһын ойоштороу мәсьәләләре тикшерелә.\nЯҙылған: 05.09.17 | Ҡаралған: 668


Промышленные полы в Пензе - промышленные-полы.рф\nПромышленные полы в Пензе - список организаций\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Пролетарская, 45\nКонтактный телефон: 7-909-319-99-99\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Строителей проспект, 39в\nКонтактный телефон: +7 (8412) 20-40-45\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Коммунистическая, 40а\nКонтактный телефон: +7 (8412) 48-54-45, +7 (8412) 42-21-63, +7 (8412) 42-30-38\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Германа Титова, 6Б\nКонтактный телефон: +7 (8412) 25-84-24, +7 (8412) 99-00-66\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Германа Титова, 7а\nКонтактный телефон: +7 (8412) 49-69-35\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Карпинского, 37а\nКонтактный телефон: +7 (8412) 70-70-83\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Окружная, 3Б\nКонтактный телефон: 7-900-467-32-32\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Байдукова, 65 к2\nКонтактный телефон: +7 (8412) 49-60-46, +7 (8412) 24-85-75\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Дорожная, 36\nКонтактный телефон: +7 (8412) 58-04-86, +7 (8412) 58-03-09\nКонтактный адрес: г. Пенза, ул. Фабричная, 25\nКонтактный телефон: 7-963-101-31-20


Вешки п, Линия 4-я ул д. 61, Московская область - адрес дома, серия, индекс, карта, квартиры\nНедвижимость / Информация о доме / Линия 4-я ул / Вешки п, Линия 4-я ул дом 61\nУлица Линия 4-я, дом 61, Санкт-Петербург - планировки и квартиры в доме\n482.1 кв. м\n2, 4, 12, 6а, 6, 17, 15, 21а, 7, 5, 9, 3, 11, 16, 18/17, 14, 19, 1-3, 41, 45, 59, 31, 47, 29/21, 8, 13, 21, 23, 24, 18а, 22, 18, 26, 4а, 8/9, 25/16, 37, 29, 43, 37а, 42/8, 48б, 48, 48а, 27а, 27, 37б, 39, 30, 40, 51, 28/17, 28а, 38, 50, 71, 10, 20/18, 19а, 15б, 7а, 23/53, 16а, 14а, 55/8, 53, 57, 58, 7/11, 9/16, 10/14, 26а, 12а, 20, 35, 45/2, 52, 46, 44, 29а, 33, 36, 32а, 40а, 32, 34, 23-25, 1-3 Б, 53 Б, 59 Б, 45 Б, 39 В, 61 Б, 30а, 93, 90, 14а Б, 87, 35-37 Б, 62, 85, 66, 42, 49, 56, 17 Б, 1-3 Д, 22/51, 94, 19 В, 15 Б, 27/20 И, 65, 27/20 Б, 1-3 Ш, 88, 74, 105, 19 Б, 1-3 Ч, 25, 115, 1/19, 28, 86, 1, 95, 1-3 Г, 51 Б, 103а, 39 Б, 108, 31 Г, 8а, 106, 101а, 99, 60, 43а, 89, 69, 115а, 112, 4а Б, 92, 55, 4Б, 21 Б, 96, 91, 7 Б, 23-25 Б, 15б Б, 114, 27/20 В, 103, 67, 50 Г1, 7а Б, 54, 64, 75, 101, 13 Б, 102, 8 Б, 2 Б, 97, 23-25 В, 111, 109, 43 Б


Кто в Сочи останется без света: отключения 20 сентября\nСегодня, 20 сентября, в список отключений электроэнергии попали несколько улиц. Об этом сообщает пресс-служба «Сочинских электрических сетей».\nВ течение дня без света в связи с неотложными работами останутся дома, расположенные по следующим адресам: ул. Ялтинская, ул. Ушинского, ул. Глазунова, Сухумское шоссе, ул. 50 лет СССР, ул. Авиационная, ул. Насыпная, ул. Старонасыпная, ул. Волжская, ул. Фадеева, ул. Полтавская, ул. Дагестанская, ул. Пермская, ул. Куликовская, ул. Гранатовая, ул. Коммунаров, ул. Выселковская, ул. Абхазская, ул. Афонская, ул. Терновая, ул. Черновицкая, ул. Ворошиловградская, ул. Блинова, ул. Крымская (частично), ул. Ландышевая (частично), ул. Ясная (частично), пер. Кубанский, ул. Плеханова (частично), ул. Санаторная, ул. Садовая, ул. Молокова, ул. Кирова, ул. Магнолий, ул. Ореховый Тупик, ул. Свердлова, ул. Черниговская, ул. Революции, ул. Жемчужная, ул. Калинина, ул. Ромашек, пере. Ереванский, ул. Куйбышева, ул. Кирова, ул. Павлика Морозова, ул. Богдана Хмельницкого, ул. Ульянова, ул. 8 Марта, ул. Просвещения, ул. Взлетная, ул. Ленина, ул. Поярко, ул. Войкова, ул. Чайковского; п. Чвижепсе (частично), п. Медовеевка (частично): ул. Кепша, ул. Песочная, ул. Нарзанная, ул. Медовеевская; в селе Пластунке: ул. Джапаридзе, ул. Леселидзе; с. Алексеевка, с. Татьяновка, аул Тхагапш, с. Марьино; п. Солохаул, в п. Верхне-Русское Лоо: ул. Кошмана, ул. Новопокровская, ул. Кубанская, ул. Нагорная, ул. Ноябрьская, ул. Приречная, ул. Белогородская, ул. Новосибирская, пер. Октябрьский; с. Прогресс.


Серьги с бриллиантами из белого золота 585 пробы (артикул 33586)\nСерьги с бриллиантами из белого золота 585 пробы (Артикул: 33586)\nСерьги с бриллиантами из белого золота 585 пробы. Характеристики: бриллиант 2 0.66 3/5 круг, бриллиант 16 0.063 3/5 круг. Средний вес: 3.46 гр.


Купить NISSAN MICRA C+C из Японии с автоаукциона: Продажа NISSAN MICRA C+C новых и с пробегом во Владивостоке, фото, цены\nАвтомобили > Продажа авто > NISSAN > MICRA C+C\nПродажа NISSAN MICRA C+C из Японии\nМодель 180SX AD AD EXPERT AD MAX VAN AD VAN ATLAS ATLAS DUMP AVENIR SALUT BE-1 BIG THUMB BLUEBIRD BLUEBIRD SYLPHY CARAVAN CARAVAN BUS CARAVAN COACH CARAVAN ELGRAND CARAVAN VAN CARAVAN WAGON CEDRIC CEDRIC CIMA CEDRIC VAN CEDRIC WAGON CEFIRO CIMA CIVILIAN CLIPPER CLIPPER RIO CLIPPER TRUCK CLIPPER VAN CONDOR CREW CUBE CUBE CUBIC DATSUN DAYZ DAYZ ROOX DUALIS E-NV200 VAN E-NV200 WAGON ELGRAND EXPERT FAIRLADY Z FIGARO FUGA FUGA HYBRID GLORIA GT-R HOMY HOMY COACH HOMY ELGRAND HOMY VAN JUKE KIX LAFESTA LAUREL LEAF LEOPARD MARCH MICRA MICRA C+C MISTRAL MOCO MURANO NOTE NT100 CLIPPER NT450 ATLAS NT450 ATLAS DUMP NV100 CLIPPER NV100 CLIPPER RIO NV150 AD NV200 VANETTE NV200 VANETTE VAN NV350 CARAVAN NV350 CARAVAN WAGON OTHER OTTI PAO PINO PRAIRIE PRESAGE PRESIDENT PRESIDENT JS PRIMERA PRIMERA CAMINO PRIMERA CAMINO WAGON PULSAR RASHEEN RNESSA ROOX SAFARI SERENA SILVIA SKYLINE SKYLINE CROSSOVER STAGEA SUNNY SUNNY TRUCK TEANA TERRANO TERRANO REGULUS TIIDA TIIDA LATIO UD VANETTE VANETTE SERENA VANETTE TRUCK VANETTE VAN WINGROAD X-TRAIL\nМодель кузова FHZK12\nMICRA C+C FHZK12\nCAA Touhoku NISSAN MICRA C+C FHZK12 2007 г.\nBREEZE BLUE 87000 км 4 балла 111 000 ¥ 725 000 ₽ Продан\nJU Aichi NISSAN MICRA C+C FHZK12 2007 г.\nRED 105000 км 3.5 балла 160 000 ¥ 752 000 ₽ Продан\nLAA Shikoku NISSAN MICRA C+C FHZK12 2007 г.\nRED 104000 км 4 балла 177 000 ¥ 771 000 ₽ Продан\nTAA Kyushu NISSAN MICRA C+C FHZK12 2007 г.\nLIGHT BLUE 73000 км 3.5 балла 277 000 ¥ 835 000 ₽ Продан\nMIRIVE Saitama NISSAN MICRA C+C FHZK12 2007 г.\nBLUE 57000 км 3.5 балла 315 000 ¥ 866 000 ₽ Продан\nBLUE 62000 км 4 балла 333 000 ¥ 879 000 ₽ Продан\nSILVER 39000 км 4 балла 442 000 ¥ 956 000 ₽ Продан\nactual vehicle 36000 км 4 балла 456 000 ¥ 965 000 ₽ Продан\n4.72 / 5.00 ( 3988 голосов)


29 мая, 17:24 Вход\nОперационный офис № 0949\nОперационный офис № 0949 Восточного Экспресс Банка на карте Зеленогорска\nКрасноярский край, г. Зеленогорск, ул. Мира, д. 18\nВсе отделения и банкоматы Восточного Экспресс Банка в городе Зеленогорск


Полезные материалы — Satbayev University\nГлавная Наука Вестник Satbayev University Полезные материалы\nПрошу авторов журнала «Вестник КазНИТУ» при подготовке статьи в журнал расширить список литературных источников до 15-20 наименований , в том числе на иностранных авторов.\nИдет проверка на плагиат.\nПравила для авторов 2018.pdf\nФорма внешней рецензии.pdf\nФорма внутренней рецензии.pdf


ДАМИР – ДАН ИР » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » ДАМИР – ДАН ИР\n19.10.2010 ДАМИР – ДАН ИР\nФилософия фәндәре докторы, профессор, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре Дамир Жәүәт улы Вәлиевтың тыуыуына быйыл 2 ғинуарҙа 70 йыл тулды. Ә Силәбенең моңло ҡыҙҙарының береһе, шағирә Кәтибә апай Кинйәбулатова күптән түгел үҙенең 90 йәшен билдәләне. Силәбе өлкәһенең Арғаяш районы башҡорттары 22 октябрҙә ошо ике күренекле шәхескә арналған кисә үткәрә.\nОшо уңайҙан гәзитебеҙҙе уҡыусыларға ғалим Әхмәт Сөләймәновтың халҡыбыҙҙың күренекле улы Дамир Жәүәт улы Вәлиев тураһындағы эссеһынан өҙөк тәҡдим итәбеҙ.\n... Һәр күрешеү – гүйә, тәү күрешеү,\nҺәр айырылышыу – гүйә, һуңғыһы.\n“... смысл моей жизни состоит в том, чтобы быть добрым человеком. Если я всем буду делать добро, то это окупится, люди тоже мне будут делать добро“..\nДамир Валеев (из последнего публичного выступления в качестве официального оппонента на защите кандидатской диссертации\nТ. Ю. Порошиной 24 мая 2002 г.)\nБалаларын алған ҡош һымаҡ.\nБында инһәм, бөтә ауырлыҡтар\nКүңелемә яҡын, хуш һымаҡ.\nБашҡорт дәүләт университетын минән дүрт йыл әүәл тамамлаған Рауил Бикбаев, сираттағы шиғыр кисәһендә студенттар алдында сығыш яһағанында, “Ятаҡ” тигән шиғырын да уҡығайны. Шунан килтерелде был биш юллыҡ.\nУниверситетта уҡыған биш йылымдың дүртәүһендә БДУ-ның Рауил дуҫ күҙ уңында тотҡан беренсе һанлы ятағы миңә лә “Ҡанат аҫҡайына балаларын алған ҡош һымаҡ” тойолғайны... Пропуск тигән нәмәң булмаһа, ул ҡанат аҫтына инә һалып китеп тә булмай ине. Ана бит, ваҡыты еткәс, Рауил һымаҡ уҡ Башҡортостандың халыҡ шағиры тигән шөһрәт аты ҡаҙанған һабаҡташым Тимер Йосопов пропуск һораған вахтер ҡарсыҡҡа ни тип әйтергә мәжбүр булған үҙенең “Пропуск һорама” тигән шиғырында:\nПропуск(а) һорайһың һин,\nҺалмайым уны усҡа.\nҒашиҡ булған йөрәк миндә,\nБына ул – пропуск(а).\nОшо ятағыбыҙ янлап бихисап йылдарҙан һуң, нисә үтмәйем, форсаты сығып, унда нисәмә инмәйем, БДУ-лаш ике халыҡ шағирының шиғырҙарындағы шул таныш куплеттар һәр саҡ тел осома килә. Эйе, был йорт дөйөм вә уртаҡ торлаҡ ҡына түгел ине беҙҙең өсөн. Ата йортолай ҡәҙерле ул беҙгә. Ул, Тимер дуҫым әйтмешләй, ғүмер баҡый ғашиҡтарҙы үҙенә тартып торҙо, уларҙың йөрәген пропуск(а) итте, һәм үҙе тотошо менән ғашиҡтар йорто булды. Бында әллә күпме ғаилә яралды ла, бөгөн үҙҙәре үк атай, әсәй, олатай, өләсәй дәрәжәһенә еткән быуындар тыуҙы... Әммә әле әйтергә теләгәнем был түгел, ә атай йортона тиң ошо ятағыбыҙ шаһит булған башҡа хәтирә хаҡында һөйләргә теләгән инем мин. Әйтергә теләгәнемдән элек шиғри юлдар хәтергә килеүе лә күп нәмә хаҡында һөйләй булыр. Тимәк, әҙ генә алдашҡанмын: янынан үткәндә, инергә форсаты сыҡҡанда ғына түгел, ятаҡ һүҙен ҡыҫтырып, яҙа башлауым уҡ мине, ирекһеҙҙән, хәтирәләргә бирелергә мәжбүр итә. Ана шул хәтирәләрҙең береһе, һағынып, һағышланып иҫләй торғаны менән таныштырмаҡсымын.\n... Бөгөнгөләй хәтеремдә. 1965 йылдың сыуаҡ көҙө. Өсөнсө ҡаттағы тынсыу бүлмәмдән сығып, оҙон коридорыбыҙ БДУ-ның төп уҡыу корпусы яҡлап ихата яғына ҡараған тәҙрәгә килеп терәлгән ерендә баҫып торам. Хәҙер хәрби кафедра ҡуйған гараж урыны ул саҡта сквер кеүек планлаштырылып, унда-бында эскәмйәләр ҙә тора ине. Шар асыҡ тәҙрәнән шунда күҙ һалам. Кемдәрҙер, йәбешеп ятып, шул эскәмйәләрҙә китап уҡый, кемдәрҙер яңғыҙ йә парлашып үрле-түбәнле йөрөштөрә. Бына ҡаршылағы арка яғында ике егет пәйҙә булды. Ҡыҫҡа буйлыһын шунда уҡ таныным. Хәйбулла егете. Һабаҡташым. Арабыҙҙан бер әсе теллебеҙ тарафынан тағылған Соҡрой тигән лаҡап исеме менән мәғлүм Файыл Мөхәммәтов ине. Йыуантағырағы ят егет булып сыҡты. Ул һиңкелдәтә баҫҡан һайын, ҡабарынҡы ҡуңыр-ҡара бөҙрә сәсе, бәпембә мамығын хәтерләтеп, елп итеп осоп китерҙәй була.\nТирә-йүндә эштәре лә юҡ егеттәреңдең. Ҡул болғай-болғай, ни хаҡындалыр ҡыҙып-ҡыҙып һөйләшә-һөйләшә килә ине улар. Бына Файылым ятаҡ яғына күҙ атты ла миңә ҡул болғаны, шул ыңғайҙан уҡ күршеһенең ҡолағына боролдо...\nИке-өс минут та үтмәне, Файыл менән теге ят егет минең ҡаршымда торалар ине инде.\n– Таныш бул. Был егет Әхмәт Сөләймәнов булыр.\nФайыл дуҫ шулай тип әйтеүгә, теге егет ҡулын һуҙҙы.\n– Дамир Вәлиев.\nИсем-фамилия бер нәмә лә әйтмәй әле, тигән кеүек, артабан инициативаны йәнә Файыл алды:\n– Беҙ бер йыл тарихсылар менән бергә уҡыныҡ, бергә торҙоҡ. Ул тарих һәм филология факультеты тип атала ине. Бөрйәндән ике Әхмәт бар ине тарих-филология факультетында: береһе – ошо торғаны, беҙҙеке, икенсеһе тарихсы ине. Йәнғәлин тип йөрөтһә лә, дөрөҫ фамилияһы Ейәнғәлин булған, әлбиттә.\nҠара ҡашлы ҡара күҙле\nБөрйәндең егеттәре, –\nтип йырлайҙар бит әле. Ул йыр бер табын артында ошо ике Әхмәткә ҡарап сығарылған. Һүҙҙәрен һинең менән минең яҡташыбыҙ шағирә Кәтибә Кинйәбулатованың ҡустыһы Уран ағай Кинйәбулатов әйтеп торған, бейеү сәнғәте сәсәне Йәнғәле Вахитов ҡурайында көй сығарған...\n– Алай булғас, тиген егеттәрҙән түгел икән был Әхмәт дуҫ.\nЯңы танышым шулай һүҙ ҡыҫтырҙы, ә Файыл Дамир менән таныштыра башланы:\n– Дамир Жәүәт улы минең яҡташ булып сыҡты...\n– Бәй, ул да Хәйбуллананмы ни?\n– Мин һине яҡшы аңлайым, Әхмәт. Хәйбулланан өсәү булабыҙ икән,тимәксеһең инде?\n– Әле генә, Бөрйән егете, тигәйнең түгелме?\nҺүҙгә яңы танышым да ҡушылды.\n– Шаяртам. Ул Хәйбулла кейәүе булырға тора. Оҙаҡламай Аҡъюл ауылынан килгән һабаҡташыбыҙ Флүрә Юламанова менән яҙылышырға ниәтләнәләр ҙә, – тине лә таныштырыу процедураһын дауам итте. – Баяғы һорауыңа яуап: Дамир Силәбе өлкәһендәге Арғаяш тигән райондан. Минең атай ҙа шунан булған. Һуғыш тигән ҡәһәрең арҡаһында тол ҡалған әсәйем Хәйбуллала миңә икенсе атай тапҡан. Дамир бына шулай миңә яҡташ булып сыҡты.\n– Ал-лай икән, – тип әйтеүемә, Файыл таныштырыу миссияһын дауам итте:\n– Дамир дуҫым, техникум тамамлап, энергетик дипломы алған. Әрмелә өс йыл “айт-два” йөрөгән. Свердловскиҙағы юридик институтты тамамлап, йүнәлтмәне БАССР-ға алған...\nТәҙрә төбөндә генә һөйләшеү менән һүҙ бөтмәне, Файыл үҙенең бүлмәһенә саҡырҙы. Артабан беҙ, мул табындай күреп, ҡара икмәккә маргарин һылап, яйлап ҡына һөтһөҙ сәй һемерә-һемерә, оҙаҡ ҡына гәп һаттыҡ.\nКемгә нисектер, минең менән йыш ҡына шулай була. Ғүмерҙә лә күрмәгән, ишетмәгән, белмәгән кеше менән бер ултырҙаш булыуым етә – мин уны элек-электән үк белгәнмен, әллә ҡасан уҡ күргәнмен кеүек тойола башлай. Был юлы ла шулай булды. Быға, бәлки, Дамирҙың киң эрудициялы булыуы, бәлки, тарихи, сәйәси темалар буйынса иркен фекер йөрөтөүе, бәлки, тегеһе лә, быныһы ла сәбәпсе булғандыр. Кешене тыңлай белеүе лә, маңлай яҙып һөйләшергә әүәҫлеге лә ылыҡтырғыс ине яңы танышымдың.\nТәүге осрашыуҙан һуң, университетты тамамлағансы, Дамир менән күрә, күрешә йөрөлдө.\nБер йыл академик ялда булыу сәбәпле, уҡырға бергә ингән иптәштәремдән бер йылға һуңлап, университетты 1967 йылда ғына тамамланым. Биш йыл буйы аспирантура вәғәҙә итеп йөрөнөләр ҙә, ни сәбәптәндер, баш тарттылар ҙа, Халыҡ мәғарифы министрлығы ҡарамағына ҡалдырҙылар. Минең бәхеттән, шул йылды, ауылдаштарымдың юллауы буйынса, тыуған ауылым Нәбиҙәге башланғыс мәктәпте һигеҙ йыллыҡҡа әүерелдерергә булғандар. Шул турала ишетеү менән, кәләшем Флүрә менән ауылда, һигеҙ йыллыҡҡа нигеҙ итеп, бишенсе, алтынсы синыфтар асып, мәж килеп ятһаҡ, диплом эшем етәксеһе Марат Минһажетдинов: рас, вәғәҙәләрен онотоп, аспирантураға ебәрмәгәндәр икән, һин Бөрйән төпкөлөндә ятып, кандидатлыҡ диссертацияһы ла яҙырға, имтихандарын да бирергә тейешһең, тип хат артынан хат яҙа ла хат яҙа, кәңәштәрен бирә. Шул кәңәштәре өсөн Марат Хәләф улына мин мәңге рәхмәтлемен. Уның һүҙен тыңлап, каникул, йәйге ял һайын, ауыл тормошона хас ҡырҡ эшемде ҡырҡ яҡҡа һелтәйем дә, Өфө ҡайҙа – мин шунда. Шул саҡтарҙа Үҙәк республика китапханаһына нисә килһәм, шунса тиерлек Дамир менән йәнә осраша башланыҡ. Ул инде үҙе лә ғилем юлын һайлап өлгөргәйне. Философия буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы өҫтөндә эшләй ине. Мин фольклор ғилеме буйынса, легенда, риүәйәттәрҙең ер-һыу атамаларын аңлатыуға ҡоролғандарын тикшереп маташа инем. Тәүге осрашыуҙарҙа уҡ минең теманың айышына төшөнөп алды ла был, төрлө сығанаҡтар тәҡдим итә башланы.\n– Һиңә Әбү Хәмид әл-Ғарнати тигән ғәрәп сәйәхәтсеһенең юлъяҙмалары танышмы, юҡмы? – тине бер саҡ.\n– Бисмиллаға ишетеүем, – тим.\n– Ҡарарға кәрәк, унда венгрҙар менән Дунай буйына барып юлыҡҡан боронғо башҡорттар хаҡында ла әйтелгән.\nМин ул китапты эҙләнем-эҙләнем – тапманым. Шул турала әйтеүем булды – үҙенең шәхси китапханаһындағы данаһын килтереп тә бирҙе Дамир. Уны ҡараштырып, кәрәк ерен күсергеләп алыуыма, Фукс тигән берәүҙең барымта тураһындағы китабын тотоп килгән дә:\n– Ҡараштырып сыҡ. Һинең байтаҡ материалың ҡаҙаҡ менән башҡорт араһындағы барымталарға, шул барымталар арҡаһында ҡарымталашыуҙарға бәйле бит. Уҡып сыҡ, – тине. Рәхмәт тойғоһо менән уныһының да файҙаһын күрҙем.\n1972 йыл Дамир Вәлиевтың да, минең тормошомдоң да, яҙмыштың үҙен дә хәл итмәле киҫкен боролош йылы булды: ул да, мин дә БДУ уҡытыусыһы булып киттек. Философия фәндәре кандидаты булараҡ, Дамир философия кафедраһына урынлашты, мин өлкән уҡытыусы сифатында башҡорт әҙәбиәте кафедраһында эш башланым. Беҙ йышыраҡ күрешә башланыҡ. Ул, ғилем тауының тәүге артылышына артылып өлгөргән кеше, этика менән етди ҡыҙыҡһына башланы. Төрлө кимәлдәге ғилми конференцияларҙа сығыш яһай, ғилми йыйынтыҡтарҙа, журналдарҙа мәҡәлә артынан мәҡәлә баҫтыра. Рус әҙәбиәте һәм фольклоры кафедраһы мөдире, профессор Лев Григорьевич Бараг менән уртаҡ тел тапты һәм ул төҙөгән “Фольклор народов РСФСР” тигән йыйынтыҡтың даими авторына әйләнде. Был йыйынтыҡ федерация кимәлендә генә түгел, Союз күләмендә лә бик абруйлы баҫма иҫәпләнә ине. Уның мөхәрририәте һәм яуаплы мөхәррирҙәре араһында, донъя фольклористикаһында исеме мәғлүм Л. Барагтан тыш, Кирәй Мәргән, Т. Акимова, В. Архангельская, В. Кругляшова, И. Лупанова ише мәшһүр фольклорсылар бар ине. Уларҙың баһаламаһына лайыҡ булып, был йыйынтыҡҡа эләгеү диссертация яҡлаусылар өсөн үҙенә күрә бер гарант иҫәпләнә ине. Шуға күрә лә ошо йыйынтыҡта унға яҡын мәҡәлә баҫтырыуы, ә шуның 3-сө сығарылышының Дамир Вәлиевтың мәҡәләһе менән асылыуы үҙе үк күп нәмә хаҡында һөйләй.\nИсеменә – есеме, тигән кеүек, Л. Бараг бабайҙың йыйынтығында баҫылған мәҡәләләрендә Д. Вәлиев файҙаланған сығанаҡтарҙың күбеһе башҡорт фольклорынан була торғайны. Милли фольклорыбыҙҙың теге йә был жанрҙары хаҡындағы төшөнсәһен асыҡларға булһа, Кирәй Мәргәндән тыш, минән дә кәңәш алыр булды. Шулай ҙа уның үҙенән кәңәште күберәк алғанмындыр, моғайын.\nБушамаһын билдә билбау\nЯу бөткәс, батыр күбәйә, тип бабаларыбыҙ бигерәк тә дөрөҫ әйткән. Ошо күҙлектән, тарихи үткәндәрҙе ситкәрәк ҡуйып, үҙебеҙ йәшәгән осорға баҡһаҡ, ул мәҡәлдең мәғәнәһе тотош йәмғиәттең һәм йәмәғәтселектең, яу бөткәс, батырланыуы хаҡында уйландыра. Сталин барҙа бөтәһе лә: “Сталин – беҙҙең атабыҙ!”, “Сталинға һөйөү, Сталинға дан!” – тип йырланы-йырланы ла, үҙе үлгәйне, уны фашлай башланылар, хатта кәүҙәһен мавзолейҙан алдылар. Хәҙер сират Ленинға етеүе хаҡында һүҙ ҡуйырталар. Брежневты ла тәүҙә илаһи заттай күреп, күккә сөйҙөләр-сөйҙөләр ҙә (йәнәһе, икенсе Ильич!), үлгәйне генә, уның да тетмәһен тетә башланылар.\nБашҡортта “йығылғанды түбәлә” тигән мәҡәл дә бар. Әллә шуны һүҙмә-һүҙ аңлап, шуның буйынса эш итеүҙе хуп күрәләр. Әллә ни. Беҙ бит инде – социалистик йөкләмәләр алып, планды арттырып үтәргә күнектерелгән халыҡ. Шул мәҡәлде тура мәғәнәһендә аңлаусылар унда әйтелгәнде арттырып үтәргә тырыша. Быныһы иһә, йығылғанды ғына түгел, үлеп, ҡәбергә күмелгәнде лә ҡыйнауҙа ла күренә. Ә бит мәҡәл, бойороҡ һөйкәлешендә әйтелһә лә, шуның киреһен, йәғни йығылғанды түбәләү – егетлек түгел тигәнде күҙ уңында тотҡан.\nБеҙҙең университетта эшләй башлауыбыҙ шундай атмосфераға тап килде. Етмәһә, йәшен атып, күк күкрәүе ишетелмәһә лә, офоҡ артында ялағай уйнай башланы...\nНәҡ шул дәүерҙә Дамир Вәлиевҡа илле йәш тулды. “Илле йәш – елле йәш. Иллеләге – ил ағаһы”, – ти халыҡ.\nИлле йәштә ил ағаһы\nУҙам, тиһәң, уҙағыңды\nӨр-яңынан һайлам уҡтар\nҺайлам уғың сорғатырһың\nСама менән ҡоласыңды\nАяғыңды таймаҫ ергә\nТик ятмаһын илле йәштә\nҠылыс үтмәҫ ерҙә телең\nМәгәр ҡасан, кемгә, ҡайҙа\nБизмән менән үлсәгәндәй,\nӘйтер һүҙең, мәргән уҡтай,\nӘйтмәҫ ерҙә алтын һүҙең\nИлле йәштә билең бирмә\nБер кемгә лә.\nБил биргәндең баштарына\nБил бирмәһәң, майҙан тотоп,\nТаһыл менән төрлө хәйлә\nУҙағыңды, бау борғандай,\nАс биленән ҡыҫып, ситкә\nИлле йәштә бушамаһын\nИллеңдә лә ирекмә, бул\nИллеһенә тиклем үк Дамир ысын мәғәнәһендә ил ағаһы тигән дәрәжәгә лайыҡ булғайны инде. Иллеһендә, спортсылар әйтмешләй, уның икенсе тын алышы башланды. Шундай заман килде. Майҙандар, йыйындар, трибуналар, иң башлығынан күрмәксеме, нисек, тел биҫтәләренең тел сарлау урынына әйләнде. Шундай саҡта Дамирҙың хаҡ һүҙе ағылып, сарсағанда, тамағыңа яғылып тормалы һәм һыуһын ҡандырмалы ҡымыҙ һымаҡ булды. Уның ул саҡта әйткәндәрен бөгөн хәтергә төшөрһәң, шул айырым асыҡ аңлашыла: булып ятҡан смутаға комментарийҙар биреүселәрҙән айырмалы рәүештә, киләсәктә лә актуаллеген юғалтмаҫлыҡ һүҙ әйтер булған икән ул, Хәйер, үҙегеҙ фекер йөрөтөгөҙ. Дамирға илле йәш тулыу айҡанлы “Совет Башҡортостаны” гәзитенә биргән интервьюһын күҙҙән кисерһәгеҙ, быға үҙегеҙ ҙә яҡшы төшөнөрһөгөҙ. Ҡайһы бер кескенә төҙәтмәләр менән һеҙҙең иғтибарға шуны тәҡдим итәм. Рәхим итегеҙ!\nСуверенитет өсөн көрәш яугиры\nТарих аренаһына 90-cы йылдар килде. Зарлы, ҡанлы, күҙ йәшен күп түктергән, йәш аралаш көлөргә лә форсат биргән XX быуат менән бәхилләшер мәлгә лә килеп еттек. Килеп тә еттек, әкренләп XXI быуатты кимтей ҙә башланыҡ. Шул мәлдәрҙә булып ятҡан хәлдәрҙе күҙәтә килә, мин тағы шуға төшөндөм. Әңгәмәбеҙ ваҡытында Дамир әйткәндәр, күрәҙәсе күрәҙәләгәндәй, юраусы юрағандай, барыһы ла юш килде. Хатта ки хөрмәтле Галина Георгиевнаның иҫкәртеүе лә шундай уҡ һөҙөмтә бирҙе: башҡорт ҡыҙҙары өсөн хәҙер сәхнәгә ярым яланғас ҡына түгел, Галина апайыбыҙ күрергә теләмәгәндең киреһенсә, сыр яланғас (тегеһен-быныһын ҡаплап торған ус аяһындай сепрәк булды ни ҙә булманы ни!) сығыу хәҙер ғәҙәти хәл кеүек ҡабул ителә башланы. Ялтыр-йолтор тағып, кендек күрһәтеп, бот төбөнән мини юбка кейеү, өҫтән ярты күкрәккә тиклем яланғас “кейенеп”, сигарет көйрәтеп, һыра һемерә-һемерә йөрөү хаҡында әйтеп тораһы ла түгел. Шуныһы уйландыра: был ҡыҙҙарҙың күбеһе ауылдыҡылар. Улар уйынса, Көнбайышҡа һуҡырҙарса эйәреү генә түгел, уларҙан арттырып ебәреү – цивилизация, мәҙәнилек билдәһе. Ошо урында Дамир Вәлиевтың, бөтә сфераларҙа ла әхлаҡ нигеҙҙәре өйрәнелергә тейеш, инсафлыҡ, тәүфиҡ, әҙәп, миһырбанлыҡ, изгелек төшөнсәләрен күндереү зарур, тигән фекере менән нисек килешмәйһең дә, нисек уны хупламайһың һәм шул идеяны нисек яҡламайһың!\nРәсәй тарихында “смутное время” (“смута”) тигән яман аты сыҡҡан заманды (XVI б. ахыры – XVII б. башы) хәтерләткән, асылында, уҙған йөҙ йыллыҡтың 80-се йылдарында, тотош социализм лагерын, Варшава договорын, компартия етәкселеген юҡҡа сығарыу, СССР тигән державаның ҡеүәтле Ҡораллы көстәрен дә, үҙен дә тарҡатыу маҡсатын алға һөрөп, АҠШ белгестәре әҙерләгән һәм тарихҡа “Гарвард проекты” тигән исем менән ингән программаға ярашлы берсә халыҡты “перестройка” тигән ялған лозунг менән албырғатыу башланғанда, берсә Чубайс, Гайдар ишеләрҙең, реформа ла реформа, тип, илде бөлгөнлөккә төшөрөп, олигарх тигән ҡатлам барлыҡҡа килтерергә тотонған заманда бығаса, сәйәсәт – башҡалар эше, тип иҫәпләүселәр ҙә сәйәсәткә килә башланы. Бындай саҡта Дамир Вәлиев һәм уның фекерҙәштәре Марат Ҡолшәрипов, Фәнил Фәйзуллин, Зөфәр Еникеев, Рәшит Шәкүров кеүек әүҙем йәмәғәтселәрҙең халыҡ аңын ағартыу эшенә тағы ла әүҙемерәк тотонмауы мөмкин түгел ине. Сөнки теге яуыз ниәтле “Гарвард проекты”ның “Перестройка” һәм “Реформа” тип аталған тәүге ике томына һалынған идея, халҡы социалистик йөкләмәләр алып, уны ваҡытынан алда үтәргә өйрәтелгән ил булараҡ, беҙҙә ҙур энтузиазм менән ғәмәлгә ашырылды.


Сураҡай (Әлшәй районы) — Башҡорт Википедияһы\n54°00′16″ с. ш. 54°46′02″ в. д.HGЯO\nСураҡай (Әлшәй районы)\n↘477 кеше (2010)\n80 202 870 005\n80 602 470 106\nСураҡай (рус. Чуракаево) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 477 кеше. Почта индексы — 452107, ОКАТО коды — 80202870005.\n561 ↗568 ↘477\nХалыҡтың тарихи һаны: 1795 йылда 15 йортта 85 кеше йәшәгән; 1865 йылда 45 йортта — 298 кеше; 1906 йылда — 533 кеше; 1917—761; 1920—623; 1939—442; 1959—368; 1989—507; 2002—561; 2010—477.\n2010 йыл 14 октябрь 477 226 251 47,4 52,6\nЙәштәр (урамы) — рус. Молодежная (улица)\nКүл (урамы) — рус. Озерная (улица)\nЙылға (урамы) — рус. Речная (улица)\nСалауат Юлаев (урамы) — рус. Салавата Юлаева (улица)\nАуылға XVIII быуат уртаһында Нуғай даруғаһы Яйыҡ‑Ҫыбы‑Мең улусы Ташлы ауылы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. 1745 йылда уның халҡы Сураҡай Төркәйев башҡа аҫабалар менән Аҫау йылғаһы буйындағы улустың аҫаба ерҙәренең бер өлөшөн Моҡшин улусы башҡорттарына бирә. 1770 йылда йөҙ башы Иҙрис Муашев Сураҡай кешеһе була. 1795 йылда уның 16 йорто була, унда 85 аҫаба башҡорт йәшәй. 1816 йылда — 132, 1834 йылда — 186, 1859 йылда — 250, 1870 йылда — 298 башҡорт, 1917 йылда — 707 башҡорт, 27 урыҫ, 13 типтәр, 8 сыуаш, 6 немец, 1920 йылда 623 башҡорт була.\n1843 йылда 186 башҡортҡа 8 бот ужым һәм 528 бот яҙғы иген сәселгән. 1917 йылда 129 хужалыҡтың 514 дисәтинә һөрөнтө ере булған, шуларҙың 70-енең — 4-кә, 32-һенең — 10-ға, 10-ының — 15-кә, 3-өнөң 15-тән ашыу дисәтинәһе булған. 14 ике кешенең ғөмүмән сәсеүлеге булмаған. 27 урыҫтың ни бары 10 тиҫтә һөрөнтө ере, типтәрҙәре һәм сыуаштарының ни бары 1,5 тиҫтәләгәне булған. Немецтар игенселек менән шөғөлләнмәй.\n1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың береһе 1839 йылға тере була. Ул — Парижды штурмлаған 13-сө башҡорт полкы яугиры, зауряд-есаул Ҡоҙамыш Яҡшығолов. Уның ике көмөш миҙал менән бүләкләнә.\nҠоҙамыш Яҡшығолов (1788—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы. Зауряд-есаул булып хеҙмәт итә. Яйыҡ-Ҫыбы-Мең улусы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы) Сураҡай ауылында йәшәгән.\nМуллабаев Сәһриәр Ғабдрахман улы (рус. Муллабаев Сагеряр Габдрахманович; 1899 йыл—1977 йыл) — Беренсе донъя һуғышында һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, шағир-импровизатор.\n9 май Сураҡай ауылында 2020 йылдың 19 марты Видео\n16 сентябрҙә Сураҡай ауылында күпер асыла. 2020 йыл Видео\nСураҡай һәм Ханжар ауылдарының юбилейҙары\nҠоҙамыш Яҡшығолов — 13-сө Башҡорт полкы составында 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы. «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» һәм «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалдары кавалеры.\nМуллабаев Сәһриәр Ғабдрахман улы (1899—1977) — шағир-импровизатор.\n↑ Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 427. — ISBN 978-5-295-04683-4.\n↑ Сураҡай һәм Ханжар ауылдарының юбилейҙары\nСураҡай (Әлшәй районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 20 апрель 2022)\nЧуракаево на портале «Генеалогия и Архивы»\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сураҡай_(Әлшәй_районы)&oldid=1137721 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:20 23 май 2022 үҙгәртелгән.


В Киеве без холодной воды из-за прорывов труб остаются 20 улиц\nВ Киеве в пятницу, 23 ноября, количество улиц, где отключили холодную воду в связи с авариями на сетях водоснабжения, достигло 20. Об этом сообщает РБК-Украина со ссылкой на пресс-службу "Киевводоканала".\nОтмечается, что аварийные бригады предприятия работают над локализацией и ликвидацией повреждений на сети холодного водоснабжения. Водоснабжение временно отсутствует по следующим адресам:\nКрутой спуск, 7; ул. Осиповского, 6, 8, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 19А, 19Б; пров. Артезианский, 3, 3А, 5, 5А, 6, 6А, 7, 7А, 8, 9, 11, 13; ул. Рылеева, 23; ул. Большая Васильковская, 134; ул. Даниила Щербаковского, 57; ул. Кучмин Яр, 44, 44А; ул. Саратовская, 13, 15, 17, 19, 21, 6/42; ул. Януша Корчака, 20, 23/21, 28/2; ул. Ставропольская, 28, 28А, 30, 32/11; ул. Толбухина, 9; пер. Баумана, 4, 6, 8; ул. Ольжича, 7, 11; ул. Шепетовская (частные дома); ул. Шевченко, 149 – 193; ул. Владимира Покотило, 1, 3; пр-т. Леся Курбаса, 5Б; ул. Механизаторов, 1; ул. Петра Радченко, 1 – 17; ул. Борщаговская, 126.\nВ "Киевводоканале" отметили, что срок ликвидации повреждений - одни сутки.\nНапомним, в "Киевводоканале" сообщили о плановых ремонтных работах на сетях холодного водоснабжения до конца недели, в связи с чем в домах на некоторых улицах столицы по несколько часов не будет холодной воды. На отдельных улицах Киева воды не будет до вечера 24 ноября.\nДобавим, что по состоянию на 23 ноября вторые сутки нет воды в двух районах оккупированного Донецка. Водоснабжение отсутствует в Петровском и Кировском районах.\nВремя публикации: 23.11.2018 21:56


Ҡыйғы районында ауыл хужалығы предприятиеларын, эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә ҙур иғтибар бүленә\nБыйыл дүрт хужалыҡ республика грантын отҡан.Төбәктә «500 ферма» проекты ла уңышлы тормошҡа ашырыла.Маҡсатлы программа сиктәрендә «Әй колхозы»нда ҡуралар төҙөкләндерелгән,техника һәм тоҡомло мал һатып алынған.\nЭринаның үҙ армияһы. «Әй колхозы» һауынсыһы һыйырына яратып шулай тип өндәшә. Бында һәр малҡайҙың номеры ғына түгел, исеме лә бар. Марго, Флейта, Лада - һәр береһенең холҡона ҡарап бирелгән. Көнөнә, йылына күпме һөт биреүе тураһында мәғлүмәт журналда теркәлеп бара. Свердловск өлкәһенән һатып алынған сыбар тоҡомло һыйырҙарҙан йылына өс мең ярым килограмм һөт һауып алына. Һауым күләме әле тәүлегенә ете литрҙан ашыу самаһы.\nАуыл хужалығы предприятиеһы Башҡортостанда эшләп килгән «500 ферма» маҡсатлы проектында ҡатнашып дәүләт ярҙамы алған. Тотонолған 30 миллион һум аҡсаның 14 миллионы ҡайтарып бирелгән. Ҡуралар төҙөкләндерелгән, техника яңыртылған, Италияла етештерелгән һауын аппараты һатып алынған. Сит ил технологияһы буйынса һөт һыйырҙан һауып алынғас торбалар буйлап китә һәм дөйөм һауытҡа ҡойола. Хеҙмәткәрҙәргә ауыр бидон күтәреп йөрөйһө түгел.\nҠыйғы районының «Әй колхозы» уҙған быуаттың алтмышынсы йылдарынан бирле эшләп килә. Үҙгәртеп ҡороуҙар ваҡытында ла коллектив хужалыҡ тарҡалмаған. Йылдан-йыл үҫешә барып мал һанын арттырыуға ирешелгән.Әле бында туғыҙ йөҙгә яҡын һыйыр һәм йөҙҙән ашыу йылҡы малы иҫәпләнә. Яһалма ҡасырыу буйынса тоҡомло мал да үрсетелә. Быйыл хужалыҡ 365 быҙауға артҡан.\nКолхозға район ҡаҙнаһынан быйыл миллион ярым һумлыҡ ярҙам күрһәтелгән, республика бюджеты грантына дүрт хужалыҡ эйә булған.\nҺөт етештереүгә иғтибар ҙур. Халыҡтан һөт йыйыу пукттары ла ойошторолған. Эре хужалыҡтарға ярҙам күрһәтәбеҙ. Әле яңыраҡ ҡына Әй колхозы 500 ферма республика маҡсатлы программаһы нигеҙендә етештереү ҡеүәттәрен яңыртты. Мәсәғүт һөт эшкәртеү комбинаты менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Янғантау шифаханаһы ла ҙур теләк менән төньяҡ көнсығыштағы экологик яҡтан иң таҙа төбәктәрҙең береһе булып иҫәпләнгән Ҡыйғы районынан һөт һатып ала.\n«Әй колхозы» ауыл хужалығы предприятиеһы төбәктә һөт һәм ит етештереү буйынса алдынғылар рәтендә. Продукция «Янғантау» шифаханаһы,Ҡатау-Тамаҡ ҡалаһы һәм Силәбе өлкәһе заводтарына оҙатыла.