Azərbaycan mətbuatının ilki: “Əkinçi” qəzeti – Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalı\nPosted on 29 Aprel 2019 29 Aprel 2019 by Delphi7\nAzərbaycan mətbuatının ilki: “Əkinçi” qəzeti\nSahib(lər)\tHəsən bəy Zərdabi\nTəsisçi(lər)\tHəsən bəy Zərdabi\nBaş redaktor\tHəsən bəy Zərdabi\nİsa Sultan Şahtaxtli\nMəhəmmədtağı Əlizadə Şirvani\nƏlimədəd Abdullahzadə (Məhbus Dərbəndi)\nYaranma tarixi\t22 iyul 1875\nDil\tAzərbaycan dili\nNəşrini dayandırıb 29 sentyabr 1877\nBaş qərargah\tBakı\nVikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar\nƏkinçi — Azərbaycan dilində yayımlanan ilk qəzet. 1875-ci ildə başlayan nəşriyyatı 1877-ci ildə bitmişdir. İlk sayının buraxıldığı 22 iyul Azərbaycanda “Milli Mətbuat Günü” kimi qeyd olunur. Ayda iki dəfə 300-400 tirajla yayımlanmışdır. Ümumilikdə 56 sayı buraxılmışdır.\nQəzet haqqında məlumat\nXIX əsrin ikinci yarısında dünyanın bir sıra ölkələri üçün dövri mətbuat anlayışı çoxdan mövcud idi. Azərbaycanda isə bu sahədə sükut hökm sürürdü. Görünən mənzərə belə idi: XIX əsrin ikinci yarısında Azərbaycan hələ də milli mətbuatını yarada bilməmişdi. Ancaq bu istiqamətdə fəaliyyət göstərənlər və ya bu arzuda olanlar var idi. Sovet dövrünün tarix və ədəbiyyat kitablarında, adətən XIX əsrin bütün müsbət tərəfləri Azərbaycanın Rusiya tərkibinə daxil olması dövründən sonraya aid edilir. Əslində, həmin əsrin birinci yarısında baş verən bir sıra tarixi hadisələr, xüsusilə 1813-cü ildə Gülüstan, 1828-ci ildə Türkmənçay müqavilələrinin imzalanması Azərbaycan xalqının milli təfəkkürünün inkişafına təkan verdi. Azərbaycanın iki yerə bölünməsi, hər hissəsinin bir dövlətin müstəmləkəsi altında yaşamağa məhkum edilməsi milli azadlıq duyğularını gücləndirməyə başladı. Digər tərəfdən, XIX əsrin xüsusilə ikinci yarısında Rusiyanın ictimai-siyasi həyatında baş verən mühüm hadisələr, 1861-ci ildə Rusiyada təhkimçilik hüququnun ləğvi onun təbəəliyində olan ölkələrdən biri kimi Azərbaycana təsir göstərdi. İqtisadi və ictimai inkişaf milli mətbuatımızın yaranmasını zəruri etdi.\n1864-cü ildə Gürcüstanda təhkimçilik hüququnun ləğvindən sonra, daha dəqiq, 1870-ci ildə Azərbaycanda da kəndli islahatlarını həyata keçirmək üçün əsasnamə imzalandı. Əslində bu əsasnamədə yeni bir şey yox idi və o, 1847-ci il əsasnaməsi ilə eyniyyət təşkil edirdi. Fərqlilik isə ondan ibarət idi ki, kəndlilərin asılılığı azaldılır, hər 15 yaşa çatmış şəxsə 5 desyatin torpaq verilirdi. Əslində əsasanmənin icrası zamanı torpağı 5 desyatindən aşağı olanlara əlavə torpaq verilmədi, kəndlinin yaşayış binasının, təsərrüfat tikililərinin sahəsi də pay torpaqlarına daxil edildi. Kəndlilərdən yığılacaq vergilər də əvvəlki əsasnamədə nəzərdə tutulduğu kimi qaldı. Torpaq islahatları ilə yanaşı, Azərbaycanın bölgələrində məhkəmə, şəhər və inzibati idarə islahatları da həyata keçirilmişdi. Formal şəkildə aparılan bu dəyişikliklər feodal istehsal münasibətlərinin kapitalist münasibətləri ilə əvəzlənməsindən doğurdu.\nQafqazdakı ali hakimiyyət burada çar canişinlərinin əlində cəmlənmişdi. Quberniyaları bütün mülki və hərbi hakimiyyətə sahib olan qubernatorlar idarə edirdilər. Quberniyalar isə qəzalara bölünürdü. Keçirilən bu islahatların əsas məqsədi çarizmin Qafqazda həyata keçirdiyi müstəmləkəçiliyi möhkəmlətməkdən ibarət idi. İnzibati-ərazi bölgüləri yaradılarkən bu və ya digər daxil edilən əhalinin milli tərkibi, onun tarixi-dini ənənələri nəzərə alınmırdı. Bu islahatların yarımçıq, formalizm xatirinə keçməsinə baxmayaraq, məhSuldar qüvvələrin və kapitalizmin önə çıxması, inkişafı üçün az da olsa imkanlar yarandı. İqtisadiyyatı, sənayesi Rusiya bazarları ilə formalaşan Azərbaycanda kənd təsərrüfatının, sənayenin tərəqqisi ləng olsa da, inkişafa meyilləndi.\nAzərbaycan milli mətbuatı 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin yaratdığı “Əkinçi” qəzeti ilə başlayır. Kövrək addımlarını atan Azərbaycan milli burjuaziyasının və dövrün görkəmli şəxsiyyətlərinin səyi ilə XIX əsrin ikinci yarısında maarif inkişaf etməyə başladı. Təhsil sahəsində bəzi dəyişikliklər həyata keçirildi. Məktəblərdə ana dilinin tədrisinin həyata keçirilməsində M.F.Axundovun, Səid Ünsizadənin, S.Ə.Şirvaninin xidmətləri danılmazdır. S.Ünsizadənin Şamaxıda açdığı məktəbdə şəriətlə yanaşı, fəlsəfə, məntiq, psixologiya, islam dininin tarixi, həmçinin rus və ana dili tədris olunurdu. Maarifçiliyin geniş intişar tapmasında bu şəxsiyyətlərlə yanaşı, görkəmli maarif xadimləri Məhəmməd Tağı Sidqi, Həsən bəy Zərdabi, Nəcəf bəy Vəzirov, S.M.Qənizadənin xidmətləri böyükdür. Azərbaycan maarifçilər nəslinin nümayəndələri olan bu şəxsiyyətlər xalqın savadlanması, dövrün mütərəqqi ideyaları ilə tanış olmaları üçün mətbu orqanın imkanlarını yaxşı anlayırdılar. Məhz buna görə də onlar anadilli mətbu orqan yaratmaq üçün fəaliyyətə keçdilər.\n“Əkinçi” nəşri ilə Azərbaycanda jurnalistika sistemini və nəslini formalaşdırdı, peşə prinsiplərini yaratdı, Azərbaycan dilini rəsmi statusda öz fəaliyyətinin əsasına çevirdi. Maarifçilik ideyasının daşıyıcısı olan bu qəzet milli təfəkkürlü ziyalılar nəslinin yetişməsində böyük tarixi xidmətlər göstərdi. Milli mətbuat tariximizin “Əkinçi”nin nəşri ilə bağlanması tarixi reallıqları özündə əks etdirir. “Əkinçi” özündən sonra bir sıra milli mətbu nümunələrin nəşrinə cığır açdı. Ünsizadə qardaşlarının yaratdıqları “Ziya” (“Ziyayi-Qafqaziyyə”), “Kəşkül” kimi nəşrlər “Əkinçi” ənənələrindən bəhrələnərək mətbuatın inkişafına təkan oldu. Sovet dövrünün araşdırıcıları ideoloji yöndən bu qəzet və dərgiyə yanaşaraq obyektivlikdən kənar fikirlərə rəvac vermişlər. Ancaq Ünsizadələrin nəşr etdiyi mətbu orqanlar islam birliyi ideyasının tərəfdarı olması ilə yanaşı, xalqın maariflənməsinə, Avropanın elmi yenilikləri ilə oxucuların tanışlığına, ədəbiyyata yeni baxışın formalaşmasına əsaslar yaratdı, mətbəəçilik işi quruldu.\n“Əkinçi” qəzetinin nəşrə başlaması\nAzərbaycan Tarixi Muzeyində “Əkinçi” qəzetinin ilk nəşri\nÇar Rusiyasında 1865-ci ildə qəbul olunmuş “Senzura haqqında qəti qanun”dan sonra mətbuatda nəşrin qeydə alınması və çapı olduqca çətin iş idi. Həsən bəy Zərdabi qəzet çıxarmaq fikrinə 1868-ci ildə düşmüşdü. Lakin çar idarələrindəki süründürməçilik, hərc-mərclik Zərdabinin qəzet nəşr etmək arzusunu uzun müddət çin olmağa qoymadı. Hənifə xanım Məlikovanın göstərdiyi kimi “qəzetin nəşrinə icazə alma 7 il çəkdi”. Zərdabinin rəsmi orqanlara ilk müraciəti 1873-cü ilin aprel ayında oldu. Maliyyə vəsaiti əldə etdikdən sonra H.Zərdabi Bakının qubernatoru, general-mayor D.S.Staroselskiyə ərizə ilə müraciət edərək qəzet nəşrinə icazə istədi. Bu məsələyə toxunan Zərdabi yazır:\n”\tMən ona fərzimi deyəndən sonra məsləhət gördü ki, qəzetin adını “Əkinçi” qoyum ki, guya, məhz əkin və ziraətdən danışacaq və özü də boynuna çəkdi ki, senzorluğunu qəbul eləsin. Bu tövr ərizə verib icazə aldım.\t”\nAzərbaycan milli mətbuatının əsasını təşkil edən bu mətbuat nəşrin adının “Əkinçi” olması, şübhəsiz ki, çar rejiminin fikrini qəzetin daşıyacağı əsas ideya istiqamətindən yayındırmaq məqsədi güdürdü. Qəzetin nəşrinə 1875-ci ildə icazə verildi və iyul ayının 22-də “Əkinçi”nin ilk sayı işıq üzü gördü. Bu tarixdən etibarən Azərbaycanda milli dövri mətbuatın əsası qoyuldu. Cəhalətə və mövhumata ağır zərbə vurmaq, xalqa maarifçilik aşılamaq, ana dilində qəzet oxumaq missiyasını üzərinə götürən Zərdabinin məsləkdaşları qarşılarına olduqca məsuliyyətli vəzifə qoydular. Hansı məsələlərin qəzetdə əksini tapacağı sualına “Əkinçi”nin ilk nömrəsində Zərdabi dərc etdiyi məqalədə cavab verdi və bəlli oldu ki, qəzetin məramnaməsi belə olacaqdır:\nDaxiliyyə – buradakı məqalələr qəzetin münşisinin özü tərəfindən yazılacaqdır.\nƏkin və ziraət xəbərləri – yəni bizim, ya qeyri vilayətlərdə olan əkinlərdən.. onları becərmək vaxtında işlədilən əsbablardan, əkin yerini şum etməkdən, əkin yerini qüvvətli etməkdən ötrü o yerə qeyri şeylər qarışdırmaqdan, xülasə, əkindən və əkini biçib, götürüb, qurudub, döyüb saxlamaqdan danışıq olacaqdır. Həmçinin bu ikinci fəsildə maldarlıqdan, mallardan əmələ gələn şeylərdən danışıq olacaqdır, yəni bizim və qeyri-vilayətlərdə nə qisim mallar saxlamaqdan və ya nə tövr saxlamaqdan və onlardan əmələ gələn şeyləri nə tövr yaxşıraq əmələ gətirməkdən danışılacaqdır.\nTazə xəbərlər – bir neçə qism olacaqdır, əvvələn ticarət xəbərləri olacaq, yəni bizim vilayətimizdə və qeyri vilayətlərdə bir şey, məsələn, buğda filan şəhərdə, ya filan kənddə nə qiymətə və nə tövr satılmaqdan xəbər verəcəkdir və s. \nİlk sayda dərc olunan məqalədən və bu məlumatlardan göründüyü kimi Həsən bəy “Əkinçi”nin əsas ideya istiqamətlərinin 4 əsas şöbədə əksini tapacağını müəyyənləşdirmişdi. Lakin “Əkinçi”nin 6-cı nömrəsindən sonra qəzetdə məktublar şöbəsi də açıldı və “Məktublar” başlığı altında materiallar da dərc olunmağa başlandı. Bu 5 şöbə qəzetin sonuncu nömrəsinə qədər davam etmişdir. ”Əkinçi” Bakıda çap olunsa da, tezliklə ümumrusiya müsəlmanlarının qəzetinə çevrildi. Onu Dağıstanda və Volqaboyunda, Mərkəzi Asiya və Sibirdə oxuyurdular. Hənifə xanım Abayeva öz xatiratında “Əkinçi”nin yayıldığı geniş coğrafiyaya toxunaraq yazırdı:\n”\tQəzet Rusiyadakı bütün müsəlmanları yerindən tərpətmişdi. O, bir elektrik cərəyanı kimi bütün müsəlman aləminin içərisindən keçmişdi… Qəzetin ilk abunəçiləri, onu birincilər sırasında salamlayanlar Omskdan, Tümendən, Cistopoldan olan sibirlilər, Orenburq, Ufa, Volqaboyu tatarları idilər.\t”\nRusiyada təhsil aldığı illərdə demokratik fikirli ziyalılarla ünsiyyət quran və “Полярная звезда”, “Колокол”, “Современник” kimi demokratik mətbuat orqanlarının mütərəqqi ideyaları ilə tanış olan Zərdabi və “Əkinçi”nin başqa müəllifləri “Əkinçi” qəzetinin nəşri ilə bu ab-havanı Azərbaycanda görmək istəyir, xalqın tərəqqisi məsələsini başlıca məqsəd kimi götürürdü. “Əkinçi” dövrün azərbaycanlısının təsəvvürlərinin genişlənməsinə, qonşu ölkələrdə və cəmi dünyada baş verən mütərəqqi ideyalar barədə onların məlumatlanmasına, mədəni intibaha qədəm qoymalarına böyük kömək etmişdi. \n“Əkinçi” insanların adi hüquqlardan belə məhrum olduğunu açıqcasına deyirdi. 1877-ci ildə çıxan 6-cı nömrədə o yazırdı:\n”\tBizim şəriətimizə görə qulu azad etmək çox böyük savab olduğunu bilə-bilə biz özümüz öz xahişimizlə bir-birimizə qul olmuşuq: rəiyyət padşaha, övrət kişiyə, uşaq ataya, nökər ağaya, şagird ustaya məgər qul deyilmi? Bəli, biz hamımız quluq. Buna səbəb bizim ata-baba adətlərimizdir. Xülasə, Şərqi zəmində azadlıq olmadığına biz Avropa əhlindən geri qalmışıq və nə qədər belə olsa biz tərəqqi etməyəcəyik və edə də bilmərik.\t”\nQəzet başqa bir məqalədə söz azadlığının olmamasından yazırdı: \n”\tMəlumdur ki, heyvan haraya getsə gedər, hər tərəfə istəsə baxar, hər nə istəsə eləyər, haçan keyfi necə istəsə mələyər, amma insan nəinki öz istədiyini edə bilmir, hətta keyfi istədiyi kimi danışa da bilmir.\t”\nAzad söz və fikir sərbəstliyinin mövcud olmadığını üstüörtülü şəkildə çarizmin yeritdiyi siyasətlə bağlayan “Əkinçi”lər səbəblərdən biri kimi köhnə qaydaların dəyişdirilməməsində görürdü. Qəzet üstüörtülü şəkildə olsa da, çarizm üsul-idarəsini, onun törətdiyi cinayətləri tənqid edirdi. Qəzetin dərc etdiyi bir neçə xəbər bunu sübut edir. Məsələn, “peterburqda dekabrın 6-da Kazanski sobor kilsəsində dua oxunan vəqtdə bir neçə tələbə və qeyri dövlətin üstə nalayiq sözlər danışıb. İndi senat onların işinə baxıb, qət edib çoxunu Sibirə göndərib”. “Ural kazaklarının yerlərində təzə əsgəri qayda qoyulandan sonra bəzi şəxslər ol əmrə razı olmadığına binaən hökm olunub ki, onları öz külfətləri ilə tutub Türküstana göndərsinlər” Qəzet cəmiyyətin əzənlərdən və əzilənlərdən ibarət olduğunu açıq etiraf edirdi.\nƏzənlər sinfinə mənsub olan bəylər, ağalar “Əkinçi”nin əsas tənqid hədəfi idi. Qəzet yazırdı ki, əlbəttə, bəylər “xəlqin xoşbəxtlik fikrini çəkməz. Onun üçün pul gərəkdir ki, keyfi-dimağa məşğul ola və millət əvəzinə heyvan gərəkdir ki, ona hakimlik edib, öz bəyliyini zahir edə”. “Əkinçi” Peterburq fəhlələrinin həyatından bəhs edərkən göstərirdi ki, “bircə Peterburq şəhərində 90 min fəhlə yersiz qalıb”.\nH.Zərdabi və onun məsləkdaşları “Əkinçi” qəzetini din və mövhumata, ətalət və geriliyə qarşı mübariz bir tribunaya çevirməyə çalışırdılar. Zərdabi və məsləkdaşlarının qəzet səhifələrində dərc etdirdikləri yazıların bir qismi dini fanatizm və mövhumata həsr olunmuşdu. Məişətdəki yeniliyə qarşı çıxanlara sərt cavab verən Zərdabi yazırdı:\n”\t… çəkmə geyməkdə bir günah yoxdur və hər kəs fikir eyləsə görər ki, çəkmə geyməklə insan müsəlmanlıqdan çıxmaz. Amma bir şəxs… başmaq yerinə çəkmə geyəndə şüəralar onu həcv edir, mollalar ona mənbərdən lənət oxuyur, əvamünnas salam verməyir, xülasə hamımız birləşib onu kafir hesab edib, o qədər incidirik ki, biçarə naəlac qalıb öz millətini atıb gedib xaricilərlə üns tutur ki, onun övladı onların içində böyüyüb onların tərəqqisinə daxil olur. Əlbəttə, belədə nə qədər səy edək ki, buğda bitsin, olmaz. Alaq otları artacaq və bir qərinədən sonra onları biçib əvəzinə qeyrə hasil edəcəklər.\t”\n“Əkinçi” dini ayinləri həyata keçirərkən Quranda nəzərdə tutulan qaydalardan kənara çıxmaları zərərli hal hesab edirdi. Aşura günü baş yarmanın əleyhinə müzakirə açan “Əkinçi” bu halın islam qayda-qanunları ilə bir araya sığmadığını göstərirdi. Qəzetdə H.Zərdabinin, Əhsənül-Qəvaidin (Hacı Məmmədsadıq), Ə.Gorani, Heydəri və başqalarının bu mövzuda kəskin yazılarla çıxış etmələrini qəbul etməyənlər də etirazlarını, mövqelərini qəzetə ünvanlayırdılar. Qarabağdan Hadiyul-Muzillin Həsən Qara Hadı, Qubadan Hadimül-Qəvaid, kapitan Sultanov, “Əkinçi”nin dini fanatizmin əleyhinə apardığı bu müzakirələri qəbul etmir, öz mövqelərini kəskin şəkildə bildirir, hətta təhqir yolu tuturdular. H.Zərdabi H.Q.Hadinin həcvini qəzetdə dərc edərək redaksiya qeydində göstərmişdi:\n”\tCənab Hadi Qarabağinin həcvini tamam çap eləməyə izn olmadı… Fikrim budur ki, bizim Zərdab kəndində Qarabağın sərhədində bir daş qoydurub, onun üstə zikr olan həcvi tamam qazdırım ki, gələcəkdə bizim övladlar o yadigarə baxıb bilsinlər ki, mən bu zəhmət ilə milləti islami qəflətdən ayıltmaq istəyən vəqtdə neçə nadanlara rast gəlmişəm.\t”\n“Əkinçi” qəzeti mollaların və ruhanilərin iç üzünü konkret dəlillərlə açırdı. Həm xristian, həmçinin müsəlman aləmindəki fırıldaqları bir-bir açıb göstərirdi:\n”\tİspaniya məmləkətinin bir kəndində bir təvanə kəs vəfat edən zaman üstə keşiş gətirmədiginə, keşiş deyib ki, belə şəxsin ruhunu şeytan özü gəlib cəhənnəmə aparır. Meyid basdırılandan irəli ol şəxsin evinə bir əcayib paltarda uzunquyruq və əlində məşəl surət daxil olub ki, hamı görüb, şeytan – deyib qaçıb. Bir kişi bu qeylüqalı eşidib əlində tüfəng içəri daxil olanda, ol surət onun üstə gedib. Bu halda tüfəng atılıb ona dəyib. Sonra onu soyundurub görüblər ki, zikr olunan keşişdir”\t”\n“Əkinçi” qəzeti mövhumatçılara birinci zərbəni dünyəvi elmləri öyrətməyə təşviq edən müzakirəni açmaqla vurdu. Qəzet göstərirdi ki, biz də “qeyri millətlər kimi elmi-əbdanı elmi-ədyandan ayırıb, onun üçün qeyri məktəbxana bina edib, qeyri müəllimlər təyin etməliyik”\n“Millət, dövlət qeyrəti çəkən qardaşlar, gərək xəyalati–qəvaidi–mövhumiyyəti kənara qoyub, bacarıq və qüvvə sahibləri əsbab, aləti-tərəqqiyat və məktəbxanələr bina edib, maşın və ustadlar gətirib ətraflı qaidə-ülum ilə tərbiyyət etsin, ta kəm-kəm xəlq baxəbər olub, öz məaş əbdanlarına lazım olan işləri əmələ gətirsinlər” \nQəzet əkinçiliyin inkişafına kömək edən çoxlu material dərc etmişdir. Demək olar ki, qəzetin bütün nömrələrində əkinçilik və maldarlıqla bağlı materiallar “Elm xəbərləri”, “Əkin və ziraət xəbərləri” rubrikası altında işıq üzü görmüşdü. Bu materialların əksəriyyətini sadə, rəvan xalq dilində Zərdabinin özü qələmə almışdı. Həsən bəy ilə yanaşı, Nəcəf bəy Vəzirov, Ə.Gorani kimi elmi, müasir dövrün tələblərini bilən qələm əhli Rusiyanın, Avropanın kənd təsərrüfatına aid yeniliklərini oxuculara çatdırırdılar.\nTorpağın məhsuldarlığının artırılması, kübrə növləri, məhsuldarlığın təyini üsulları, heyvan saxlanılması, yeni əkinçilik alətləri əsas mövzular idi. Kənd təsərrüfatına həsr etdiyi məqalələrinin birində Zərdabi Azərbaycanda kətan kimi məlum olan ənənəvi ağac kotanların çoxlu işçi qüvvəsi tələb etməsi xüsusiyyətlərini pisləyir, onun təkmilləşdirilmiş alətlərlə əvəz edilməsinin vacibliyini qeyd edirdi:\n”\tXülasə, dünyada kotan çoxdur, amma bizimkindən yamanı heç olmaz. Onun hər bir hissəsi yaman olduğuna 8 cüt öküz ilə işlədirik və onunla belə yeri narın edib çevirə bilməyirik. Ona bianən bizim tavanası olan əkinçilər yaxşı elədilər ki, Moskva karxanalarından əla kotanlar gətirib işlədəydilər.\t”\nMüəllif məqalədə məlumat verirdi ki, artıq dünyada kotanla yer şumlanmır:\n”\tİndi elm sahibləri səy edirlər ki, kotanı su buğu ilə işləyən maşınla işlətsinlər və belə maşınlar qayırıblar ki, bir tağar yeri bir saatda şumx edir.\t”\nZərdabi məqalələrinin birində göstərirdi ki, Qafqazda qaramal sayca çoxdur, lakin bunlardan az məhsul götürülür, ona görə də heyvanları tövlə şəraitində saxlayıb yemləmək lazımdır. Qəzetdə aqrotexniki və zootexniki məsləhət xarakteri daşıyan yazılar verilirdi. Torpağın keyfiyyətini, münbitliyini məhsuldarlığını təyin etmək üsulu xalqa çox sadə bir dil ilə çatdırılırdı. Qəzet buğdanın növlərini, onların əkilib becərilməsi üsullarını izah etmişdir. Taxılçılıq haqda qəzetdə belə maraqlı mülahizələrə rast gəlmək olur: \n”\tOnu bir yerdə bir neçə il dalbadal əksək hasil ilbəil az olar. Ona binaən yaxşıdır ki, bir il buğda əkəndən sonra, yer bir il dincəlsin və ya buğdadan sonra o yerdə bir neçə il qeyri şey, məsələn qarğıdalı, kartofel, tənbəki, yerkökü və qeyri kökü dərinə gedən şey əkəsən. Xülasə yer dincəlməyə qalanda bir il keçəndə buğda əkmək olar.\t”\n“Əkinçi”də kənd təsərrüfatı materiallarını H.Zərdabi, N.Vəzirov, Ə.Gorani kimi elmli, bilikli, mütəxəssis şəxslər yazırdılar. Onlar Rusiyanın, Avropanın kənd təsərrüfatına dair yeniliklərin vaxtında oxuculara çatdırırdılar.\n“Əkinçi” nin müəllifləri xalqın zülm altında olmasının əsas səbəblərindən birini elmsizlikdə görürdülər. Onun fikrincə adamların biri digərinə avamlıq üzündən qul olur. Məqalələrin birində deyilir:\n”\tMəlumdur ki, bir heyvan bir ahunu şikar edib özü yeyir və əgər bir qeyri heyvan onun əlindən o ahunu almaq istəsə onunla ölənəcən dava edər, amma insan qan-tər töküb qazandığını avamlığı cəhətdən öz əli ilə özündən güclülərə verib onların dəxi artıq təvanə olmağına bais olur.\t”\nƏkinçi realist sənətin beşiyi başında çox ayıqsayıq dayanmışdı. Qəzetin mühərrirləri ədəbiyyatın həyatla əlaqəsini, sənətdə məzmun və forma məsələlərini düzgün başa düşmüşdü. H.Zərdabi, N.Vəzirov, Əhsənül-Qəvaid və Heydəri öz məqalə və məktublarında köhnə sxolastik şeiri, ictimai məzmunu olmayan həcv ədəbiyyatını tənqid etmiş, şeirdə elmin, maarifin, həyat həqiqətlərinin tərənnümünün tərəfdarı mövqeyindən çıxış etmişlər. Qəzet həcvkülar haqqında yazırdı: \n”\tİndi yazılan həcvlər məst olan çəkməçi danışığına oxşadığına nəinki onları oxumaq olmur, hətta adam olan kəs onları oxuyanda əti ürpərir.\t”\nH.Zərdabi şairləri həyatla ayaqlaşmağa səsləyərkən yazırdı: \n”\tBizim zəmanə tərəqqi zəmanəsidir və tərəqqi etməyən taifə günü-gündən tənəzzül edib axırda puç olacaq, ona binaən bizim şüəra qardaşlarımızdan ki, onlar əlhəq xalqın gözcüsüdürlər, iltimas edirik, təqazayi-zəmanəyə müvafiq, xəlqin gözünü açmağa səy etsinlər.\t”\nN.Vəzirov şeirin tərbiyəvi əhəmiyyətinə üstünlük verir və nalayiq həcvlər yazanları kəskin ifşa edirdi. Əkinçi mühərrirləri xalq yaradıclığına böyük əhəmiyyət verirdilər. Zərdabi xalq mahnılarının qarşısında ictimai həyatı əks etdimək vəzifəsini qoyurdu. O, məqalələrinin birində yazırdı: \n”\tMəlumdur ki, hər kəsin mahnıdan xoşu gəlir, səsi olan da… olmayan da könlü istəyən vaxt mahnı oxuyur. Bu səbəbə mahnı çox vacib şeydir, ona binaən, onun mənasını yaxşılaşdırmaq səyinə düşmək lazımdır. Hər tayfanın… keçmişdə olan yaxşı və yaman günlərini şərh edən mahnıları olur; bunlar ağızdan-ağıza düşüb milləti birləşdirməyə bais olur. Amma bizim mahnılara baxan gərək təəccüb eyləsin, xüdabəndə, onları kim və nə üçün düzəldib! Onların çoxunu ki, avam çağırır, heç mənası yoxdur. Məsələn, ….\t”\nZərdabi məqalənin sonunda göstərir ki, bizim şairlərimiz bir-birinə həcv etməkdənsə mənalı mahnılar yazsalar xalqın mənəvi inkişafına kömək edərlər. Əkinçi redaksiyasına çoxlu hekayələr gəlirdi. Lakin Zərdabi bədii və məzmun cəhətdən zəif olanları buraxmırdı. Bir məktubunda Zərdabi boş və mənasız hekayələrin müəlliflərinə işarə vuraraq yazırdı: \n”\tEy qardaşlar, rəva deyil ki, bircə qəzetimiz var ki, “Əkinçi” olsun, sizə “Əlif Leyla” dərsi desin. Bu halda müsəlman milləti tufana düşmüş təkidir ki, hər ləpə onların bir hissəsinin aparıb qərq edir…. Qardaşlarınızın qərq olmağına baxa-baxa inək irəlidən yediyi xörəyi köyşəyən kimi Rüstəm Zalın nağılını oxuyub keçmişdə olanların qüvvətilə fəxr edək və öz qərq olmağımıza əlac eyləməyək.\t”\nHəsən bəy Zərdabi – Xalqın tərəqqisini onun maariflənməsində görən Həsən bəy Zərdabi mədəni yüksəliş naminə fərqli vasitələrə baş vurmuş, müxtəlif ideyaları həyata keçirmişdi. Müsəlman Şagirdlərinə Yardım Cəmiyyəti təsis edir və gimnaziyadakı tələbələri olan Nəcəf bəy Vəzirov və Əsgər ağa Adıgözəlov (Gorani) ilə birlikdə bütöv bir yayı Azərbaycanın kənd və şəhərlərini dolaşır. Onun tələbələrin təhsil xərclərini ödəmək üçün yaratdığı ilk xeyriyyə cəmiyyətinin fəaliyyəti o qədər də uğurlu alınmadı. Böyük çətinliklə də olsa, Həsən bəy 1600 manata qədər pul toplayır və bu vəsaitin faizi ilə ildə 1-2 nəfərin təhsil haqqını ödəyir. Bu işlə yanaşı Həsən bəy öz mənzilində pansionat açır, hər il on nəfər azərbaycanlı uşaq bu pansionata qəbul olunur və gimnaziyaya daxil olmaq üçün hazırlanır. 1872-ci ildə ailə həyatı qurduğu Tiflisdə Nəcib Qızlar İnstitutunu bitirmiş Hənifə xanım Abayeva da təlim-tərbiyə işlərində ərinin ən yaxın köməkçisi olur. Millətin maariflənməsi yolunda Həsən bəyin göstərdiyi səyləri Hənifə xanım xatirələrində belə təsvir edir:\n”\tO, bir nəfər dəmirçini öz uşağını gimnaziyaya verməyə razı salmışdı.\t”\nTəbii ki, Həsən bəyin gördüyü işlərin hamısı millətin tərəqqisi naminə edilən, mayası vətənpərvərlikdən doğulan işlər idi. Azərbaycanın o zamankı tarixi inkişaf səviyyəsində ən təsirli, münasib vasitələrdən birinin mətbu söz olduğunu H.Zərdabi duymamış deyildi. O ana dilində qəzet nəşr etmək fikrinə hələ Qubada, mahal məhkəməsinin katibi işlədiyi dövrdə gəlmişdi. Böyük Azərbaycan maarifiçisi Abbasqulu bəy Bakıxanovun qardaşı tələb olunan maliyyə xərclərini öz üzərinə götürürdü. “Əkinçi”nin meydana çıxması bir neçə cəhətdən əlamətdar idi. Azərbaycan jurnalistikası tarixində ilk dəfə olaraq Həsən bəy Zərdabi “Əkinçi”nin timsalında mətbuata kütləvi informasiya vasitəsi, maarifçiliyin əsası, ictimai-siyasi şüurun formalaşması faktı kimi yanaşdı. “Hər bir vilayətin qəzeti gərək o vilayətin aynası olsun”, “yaxşı-yamanlığı aşkar eləsin”, “xalqın hər bir dərdi və xahişi o qəzetdə çap olunsun ki, o qəzetə baxan xalqı aynada görən kimi görsün” kimi dərin mənalı fikirlər çağdaş mətbuatımızın da əsas prinsipləri olaraq qalmaqdadır.\nHəsən bəy Zərdabi qəzetə ana dilini öyrədən bir məktəb kimi baxırdı, “qəzet və ya jurnal oxumaq insanı dünyadan xəbərdar edir, öz dilini öyrədir”. O, təcrübədə sübut edirdi ki, Azərbaycan mətbuatı öz milli zəmini üzərində inkişaf etməyə qadirdir, qəzet xalqın həyatında inkişafa doğru təkanverici amil ola bilər. Lakin jurnalistikaya meyl göstərən, onu özünə sənət seçən adamların olmaması, Zərdabini tutduğu böyük yolda çətinliklərə salırdı. O, bu barədə yazırdı: \n”\tDünyada hər qəzeti 5 və ya 10 adam inşa edir, onu çap eləyən, hürufatını düzən, qələtlərini düzəldən başqa kəslər olur. Amma bu işlərin hamısını gərək mən tək özüm görüm. Hətta bizim müsəlaman şəhərində bir savadlı olan müsəlman yoxdur ki, qəzetə baxıb onun qələtini düzəltsin və ya hürufatını düzsün.\t”\nAzərbaycanda milli dildə qəzet çıxarmaq üçün mətbəələrin olmaması nəticəsi idi ki, İranda, Türkiyədə çap olunan qəzet və kitablardan istifadə edilir və bunun nəticəsində dilimizdə xarici sözlərin, ifadə və tərkiblərin işlədilməsinə şərait yaradılırdı: \n”\tOnların kitablarını bizim adam üçün oxumaq çətindir. Ona binaən yaxşı olardı ki, bizim millət qeyrəti çəkən qardaşlar bir icma bina edib, çapxana açıb öz dilimizdə çap elətdirib kitabları xalqa müftə , ya bir az qiymətə paylasın.\t”\nBu böyük maarif fədaisi “Əkinçi”nin nəşri ərəfəsindəki qayğılarından söz açaraq xatırlayırdı:\n”\t“Əkinçi”nin nəşri ərəfəsindəki qayğılarından söz açaraq xatırlayırdı: “Bəs qəzeti necə çıxardım? Pul yox, yazıçı yox, çapxana yox, hürufat yox, əmələ yox, bir-iki yüzdən artıq da oxuyan olmayacaq. Dövlət tərəfindən izn almaq da ki, bir böyük bəladır.\t”\nZərdabi qəzet oxuyanların sayını artırmaq üçün çox vaxt nömrələrib pulsuz paylayırdı. Hələ qəzet çıxmamışdan əvvəl Zərdabinin M.F. Axundova göndərdiyi məktubda bunu aydın görmək olar: \n”\tBəlkə sizi belə bir şey düşündürür ki, nə üçün başqa birisi deyil məhz siz, özü də müftə, bir quru “çox sağ ol” eşitməyə belə ümidiniz olmadan bu barədə zəhmət çəkəsiniz. Onda mən məcburam deyəm ki, xalqa sənə doğma olan xalqa məhəbbətdən, avamların maariflənməsindən söhbət gedən yerdə bu sual ortaya gəlməməlidir; xalqın, həm də geridə qalmış avam xalqın, sənin və mənim qardaşımın maariflənməsi işinə özünü həsr edən bir adamı belə bir fikir yoldan qoymamalıdır. O, mükafatını öz-özünə, işini görə-görə vicdanı qarşısında duyacaqdır.\t”\nHənifə xanımın xatirələrində qeyd edir ki, bir dəfə fransız qəzetinin baş müxbiri Bakıya gəlib çıxmışdı. O, Rusiyada, xüsusilə Bakıda qəzet işinin qurulmasını öyrənirdi. O, bütün Rusiyada Azərbaycan dilində çıxan yeganə qəzetlə maraqlanıb Həsən bəyin yanına gəlmişdi. Qəzetin üç il müddətində ancaq 300 abunəçisi olduğunu bilincə müxbir təəccüblə Həsən bəyə baxıb səmimi surətdə dedi: \n”\t“Siz qəhrəmansınız, bizim Fransada bu cür yoxsul qəzetlər üçün işləyən adam tapılmaz. Sizin energiyanıza heyran qalmışam. Görünür siz öz xalqınızı çox sevirsiniz.\t”\nZərdabi “Əkinçi” də demək olar ki, hər şeydən yazırdı. “Əkin və ziraət xəbərləri” başlığı altında gedən məqalələrində Zərdabi torpağın elmi qayda ilə becərilməsindən, əkinçilik işlərini yeni yola çıxarmaqdan, yeni maşınların tətbiqindən və s. bəhs edirdi.\nO, həmçinin kəskin siyasi məsələlər də qoyurdu, zəmanənin eyiblərini açıb göstərirdi. O, bəzən ustalıqla adi bir məqalənin içində siyasi məsələlərdən bəhs edirdi. Məsələn, o, bir məqalədə oxucuya adi bir xəbər verir, göstərir ki, fransız alimi Paster barama qurdu bəsləməyin yeni qaydasını tapmışdır. Fransa sözü işlədilən yerdə mötərizə açıb deyirdi ki, (indi Firəngistanda padşah yoxdur, dövlət işinə məhkəmə (yəni məclis) mülahizə edir ki, ol məhkəmənin calislərini camaat zübdə edir). Beləliklə, Zərdabi oxucuya başa salmaq istəyirdi ki, Fransada dövlət quruluşu bizimkindən yaxşıdır. Orada məclisi camaat seçir, dövlət işlərini tək bir adam deyil, məclis idarə edir.\nZərdabinin həm jurnalistlik, həm də elmi fəaliyyətində materialist görüşlər özünü əks etdirir. Onun “torpaq, su və hava”, “Bədəni salamat saxlamaq düsturuləməli” əsərlərində, 1905-1906-cı illərdə “Həyat” qəzetində, 1907-ci ildə “Dəbistan” jurnalında çıxan məqalələrində bu görüşləri hiss etmək olur. \nMirzə Fətəli Axundov- milli dramaturgiyanın əsasını qoyan Axundov bu ideyalarla yaşadığı bir zamanda Zərdabinin “Əkinçi” adlı qəzet nəşr etdirmək xəbərini eşidib onu alqışlamışdır. Qəzet barəsində Axundovla Zərdabi arasında xeyli məktublaşmalar olmuşdur. O, 1875-ci ildə aprelin 21-də Zərdabiyə göndərdiyi məktubda deyir: \n”\tGöndərdiyiniz elanlardan Şeyxül-islama və Müftüyə – hərəsinə 25 nüsxə verdim. Onların hər ikisindən sizin mənə yazdığınız məktubda ifadə etdiyiniz xahişinizi yerinə yetirməyi rica etdim… Mənə göndərilən elanlara gəlincə, onlardan 10 dənəsini mənim xahişimə əsasən, buradakı İran konsulu cənabları qəbul etdilər. Beləliklə, siz 10 nəfər abunəçinin pulunu oradan alacaqsınız. Mən nəzərdə tutmuşam ki, savadlı tanışlarıma təsadüf etdikdə, bu elanlardan onlara təqdim edərək, sizin qəzetinizə abunəçi olmağı onlardan xahiş edim.\t”\nM.F.Axundov bu məktubda qəzetlə əlaqədar bir neçə mühüm vəzifə irəli sürmüşdür. Axundovun fikrincə, geniş oxucu kütləsi üçün buraxılan mətbuat orqanının şriftləri gözəl, dili, üslubu, orfoqrafiyası tam düzgün olmalıdır. O, kiçik bir elanda çoxlu orfoqrafiya səhvi görüb yazmışdı: \n”\tQəzetinizin şriftindən mən fövqəladə razıyam. Ancaq sizin azərbaycanca məktubları hazırlayan mühərrirdən çox narazıyam. O, Azərbaycan dilini bilmir. Buna görə də kiçik bir elanda bir çox bağışlanılmaz səhvlərə yol vermişdir. Həmin bu mühərriri ərəb qrammatikasını bilən, fars və türk dillərinə bələd olan başqa bir savadlı adamla əvəz etmək lazımdır.\t”\nBöyük mütəfəkkir Tiflisdə öz komediyalarını çap etdirərkən dilinin səlisliyinə, orfoqrafiyanın düzgünlüyünə xüsusi fikir vermişdi. Onun Zərdabidən xahişi bu idi ki, həmin komediyaların orfoqrafiyasına riayət etsin. M.F.Axundov hətta, elanda olan bütün səhvlərin altından qırmızı qələmlə cızıqlar çəkib bir nüsxəsini Həsən bəyə göndərmişdi.\nM.F.Axundov “Əkinçi”nin qarşısında duran vəzifələri çox düzgün müəyyənləşdirmişdi: \n”\tSizin qəzetinizin əsas məziyyətlərindən biri ifadənin gözəlliyi, ibarələrin zərifliyi və aydınlığı, orfoqrafiyanın düzgünlüyü olmalıdır. Çünki sizin qəzetiniz başqa məsələlərlə yanaşı, Azərbaycan yazısını düzgün olmayan ifadələrdən təmizləməyə çalışmalı, bu dildə yazan bütün adamlar üçün nümunə olmalıdır.\t”\nMəktubun sonunda M.F.Axundov “Əkinçi” qəzetində əməkdaşlıq etməyə razı olduğunu bildirir və qəzetin proqramının ona göndərilməsini Həsən bəy Zərdabidən xahiş edir. Axundov Əkinçinin qaldırdığı mühüm ictimai-siyasi məsələlərə dair öz rəyini bildirir, habelə “Vəkili-milləti-naməlum” imzası ilə məktublar yazırdı. Aşura mərasimlərində baş yarıb, insanın özünə xəsarət yetirməsinin islama zidd olduğunu bildirən və bu mövzuda polemika açan “Əkinçi” də M.F.Axundov mütərəqqi cəbhədə dayanmış, cəhalətpərəstləri kəskin tənqid etmişdir. \nSeyid Əzim Şirvani — S.Ə. Şirvaninin yaradıcılığının mühüm bir hissəsi “Əkinçi” qəzeti ilə bağlıdır. Qəzetin satira cəbhəsi Şirvaninin şeirləri hesabına olduqca qüvvətli idi. Əkinçinin təsiri ilə o, günün ən zəruri məsələlərinə uyğun şeirlər yazırdı. Qəzet onun əlində maarifçilik ideyalarını yaymaq üçün xitabət kürsüsünə çevrilmişdi. Azərbaycan xalqının həyatında “Əkinçi”nin böyük rolu olduğunu şeirlərində vurğulayan Şirvaninin nəzərində qəzetin xeyli üstünlükləri vardı. Birinci: qəzet dünyanın hər yerindən müxtəlif məzmunlu xəbərləri toplayıb oxuculara çatdırır. Bu isə dünya işlərindən xəbərdar olmaqda oxuculara kömək edir. İkinci: qəzet elm toxumu səpir, əkinçiliyi yüksəltməyin yollarını göstərir, məişəti daha da yaxşılaşdırmaq istəyənlər üçün ağıllı müəllimdir. Üçüncü: qəzet ana dilində çıxdığı üçün dilin saflaşmasında, təmizlənməsində mühüm rol oynayır. Nəhayət: qəzetin qiyməti ucuz, məqalələrin dili sadə olduğuna görə hamıya münasibdir. \nŞair “Qəzet nədir” şeirində oxucuları “Əkinçi”nin məramə ilə tanış edir, qəzetin əhəmiyyətini başa düşməyənləri satira atəşinə tuturdu. Seyid Əzim şeirdə dövrünün qəzetlərinin xülasəsini verir, əkinçini mövqeyini düzgün qiymətləndirirdi.\nQafqaz əhlinə xitabən yazdığı şeirində şair zəmanəsindən şikayət edir. Din xadimlərini min bir hiylə ilə xalqı soyması, avamlıq, gerilik, savadsızlıq satira atəşinə tutulur. S.Ə.Şirvaninin bu şeirində H.Zərdabiyə yüksək qiymət verir, onun elmini, biliyini tərifləyir, elm öyrənmək sayəsində xalqının ən qabaqcıl, gözüaçıq adamı olması ilə fəxr edir.\nS.Ə.Şirvani “Əkinçi” qəzetində 10-dan çox satirik şeir və məktub çap etdirmişdir. Onun ilk şeiri qəzetin nəşrinin 1-ci ilində 6-cı nömrədə buraxılmışdır. Həmin nömrədən sonra Şirvaninin şeirləri həm əsas nömrələrdə, həm də əlavələrdə dərc olunmuşdur. \nNəcəf bəy Vəzirov — Azərbaycan ədəbiyyatına mahir dramaturq kimi daxil olan, hələ tələbəlik illərindən “Əkinçi”nin səsinə səs vermiş, onun yaradıcı heyətinə qatılmış, publisist məqalələri ilə çıxış etmişdir. Onun ilk publisist əsərləri “Əkinçi” qəzetində çap olunmuşdur. “Əkinçi”nin ilk nömrəsi işıq üzü görəndə Nəcəf bəy Vəzirov Moskvada Petrovski-Razumovsk Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında təhsil alırdı. Bakıda real gimnaziyada oxuyan vaxt Zərdabi onun müəllimi olmuşdu. Müəlliminin anadilində qəzet nəşr etməsini Moskvada eşidən Vəzirov “Əkinçi”də yaxından iştirak etməyi qarşısına əsas məqsəd qoymuşdu. 1875-ci il avqust ayının 28-də Zərdabinin ünvanına göndərdiyi məktubunda Vəzirov yazırdı: \n”\tƏvvəlinci iki nömrəni aldım. “Əkinçi” mənim ana dili müəllimimdir. Tərcümə üçün orijinal bir şey tapmıram. Özümününkünü yazıram. Davamı da olacaq. Qəzetin proqramını göndərin ki, nədən yazacağımı bilim.\t”\nMəktubla bərabər Zərdabiyə Şuşanın həyatından, buradakı gerilik və mövhumatdan bəhs edən “Ağıçı” adlı felyeton göndərən Vəzirovun bu yazısı “Əkinçi”də çap olunmadı. Bu onu ruhdan salmamış, öz yazıları üzərində çalışmış, “Əkinçi”yə müntəzəm məktublar göndərmişdir. “Əkinçi”də dərc etdiyi məqalələrdə N.Vəzirov ədəbiyyat və sənət məsələlərinə də toxunmuş, gerçəkliyi özündə ehtiva edən nümunələrin yerini həcvlərin, mədhiyyələrin tutmasına mənfi münasibət bildirmişdi. \nOnun “Əkinçi”də 8 məqaləsi dərc olunmuşdur. Bu məqalələr müxtəlif mövzulardadır. Məsələn, ilk məqaləsi Petrovsk-Razumovsk Akademiyasında mal-qaranın saxlanmasından, yem hazırlanmasından bəhs edir.\n“Əkinçi” nin proqramında da vaxtı keçmiş adət və ənənələrin tənqidi mühüm yer tuturdu. Odur ki, N.Vəzirov bu mövzuda məqalələrə xüsusi əhəmiyyət verirdi. Qəzetdə çap etdirdiyi 2-ci məqaləsində Vəzirov yazırdı: \n”\tBizim adəti-qədimə zəmanə rəftarı ilə düz gəlməyir. Biz qanacağımızı artırmağa səy edəndə adəti-qədimləri dəyişdirməyə səy etmirik.\t”\nYaxud “Bənd məxsusi” sərlövhəli başqa bir məqaləsində N.Vəzirov yazırdı: \n”\tHərdəm tənha oturub fikir edirəm, xüdabəndə, bizim axırımız necə olacaq! Əqlimiz at-baba əqli, getdiyimiz ata-baba yolu, heç bir dəyişilmək yoxdur. Ata-babamız xoruz və qoç döyüşdürüb, it boğuşdurub, qurşaq tutdurub, dərviş nəqlinə qulaq asıb, qızıl quş saxlayıb, günlərin keçirdib, biz də ki, bu yolu gedirik, tələf olacayıq.\t”\nMaarif və mədəniyyət məsələlərindən bəhs edən də N.Vəzirov köhnəlmiş adətləri dəyişdirməyi irəli sürürdü. O yazırdı: \n”\tİnsan bir şeyə adət edəndən sonra onun yamanlığını bilməz. Məsələn, burunotu çəkmək bir yaman adətdir. Amma onu çəkən üçün ondan xoş şey olmaz, habelə bizim məktəbxanalarımızdan yaman məktəbxana dünyada tapılmaz, amma ona elə adət eləmişik ki, guya ondan əla məktəbxana dünyada olmaz.\t”\n“Əkinçi” də çap etdirdiyi məqalələrində N.Vəzirov ədəbiyyat və sənət məsələlərinə də toxunmuşdur.\nƏsgər ağa Gorani – Bakı real gimnaziyasında Həsən bəy Zərdabinin şagirdi olmuş, sonra isə təhsilini Moskvada Petrovski-Razumovsk Kənd Təsərrüfat Akademiyasında davam etdirmişdi. Əsgər ağa Gorani şəcərə etibarilə Qarabağ xanları nəslindəndir. Moskvada təhsil alarkən Nəcəf bəy Vəzirov kimi o da “Əkinçi”nin nəşrini eşitmiş, anadilli mətbu orqanın varlığından sevinmişdi. Onun “Əkinçi” qəzetində 40-dək məktubu dərc olunmuşdur. Qəzetin bütün şöbələrində onun məktublarına rast gəlmək mümkündür. “Elm xəbərləri” şöbəsində Goraninin qəbirstanlığa yaxın yerlərdə su quyularının qazılmasının zərərindən, mal-qaranı saxlamağın yeni üsullarından, Şərq xalqlarının elmsizliyinin səbəblərindən, telefonun və stenoqrafiyanın ixtisarından, tarix elminin inkişafı məsələlərindən bəhs edən maraqlı yazıları verilmişdir.\n“Məktubat” şöbəsində dərc etdirdiyi yazılarının birində Gorani Bakı-Tiflis dəmir yolunun çəkilməsi ilə əlaqədar dövlətin qərarından, dəmir yolunun keçəcəyi yerlərdən məlumat verir. Başqa bir məktubunda isə Peterburq kənd təsərrüfatı muzeyindən danışır. Muzeyin şöbələri, eksponatları haqqında məlumat verir, belə mədəni ocaqların əhəmiyyətini göstərir. \nƏsgər ağa qəzetdə təzə xəbərlər yazmağa çox meyl edirdi. Bu xəbərlər böyük təbliğat gücünə malik idi. Məsələn, “Əkinçi”nin 1876-cı ildə çıxan 1-ci nömrəsində Goraninin Peterburq padşahlıq kitabxanasından bəhs edən məqaləsi verilmişdir. Müəllif göstərir ki, bu kitabxanada 900 min basma, 30 min yazma kitab və 75 min kitab surəti saxlanılır. Qiymətli nüsxələr şüşə altında nümayiş etdirilir. “Əgər bir kəs bilsə ki, filan kitab yoxdur, o vaxt deyə bilər ki, onu tapıb iki həftənin müddətində ona versinlər. Hər yekşənbə günü kitabxananı hər bir kəs gəzib tamaşa edə bilər…”\nƏ. Gorani rusca çıxan qəzet və jurnallardan maraqlı xəbərləri tərcümə edib “Əkinçi”yə göndərirdi. Onun “Знание” jurnalından, “Texniçeski sbornik”dən tərcümələri məlumdur. Goraninin tərcümələrinə Zərdabi tələbkarlıqla yanaşırdı, bəzi məqalələri yenidən işləmək üçün özünə qaytarırdı. Məsələn, qəzetin 28 aprel 1876-cı il tarixli 8-ci nömrəsində çıxan bir məktubun maraqlı tarixçəsi vardır. Gorani hələ Peterburqda olarkən müxtəlif mənbələrdən istifadə edərək “Hollandiya vilayətində necə pendir qayırırlar“ ünvanlı məktub hazırlayıb göndərmişdi. Müəllif özü tərcümənin zəif olduğunu başa düşüb H.Zərdabiyə yazmışdı: \n”\tO Сыроделии в Голландии» məqaləsini “şorsuyu” tərcümə etmişəm. Bilmirəm düzdürmü!?.\t”\n”Əkinçi” qəzetinin bütün nəşri boyu Ə.Gorani onun fəal müxbiri olmuşdur.\nƏhsənül Qəvaid— “Əkinçi” nin məktubat şöbəsində gedən məqalələrdə əhalinin mədəni geriliyi, cəhalət və mövhumat, köhnə ruhani təhsili, mollaxanalar, patriarxal və feodal adət-ənənələr kəskin tənqid olunurdu. Bu məqalələrin müəlliflərindən biri Əhsənül Qəvaid idi. O, müasir elmləri təhsil etməyə çağıran və bəzən də kənd təsərrüfatından bəhs edən məqalələr də yazırdı. Qəvaid qəzetin 18 nömrəsində 21 məqalə çap etdirmişdir. Əhsənül-Qəvaid məqalələrində xalqlar dostluğu ideyasını geniş təbliğ edirdi. O, məhərrəmlik təziyəsində baş yarmaq əleyhinə kəskin məqalələr yazmışdı. \nƏləkbər Heydəri — Ələkbər Heydəri qəzetdə gedən ən ciddi publisist yazısı “dini elmləri, yoxsa dünyəvi elmləri tədris etmək lazımdır” mövzusunda olan məqaləsidir. Həmin məqalə 1875-ci ildə çıxan 10-cu nömrədə mübahisə təriqilə verilmişdir. Heydəri dünyəvi elmlərin tədrisinə üstünlük verir və bu barədə öz mülahizələrini əsaslandırırdı. Həmin məqalə geniş müzakirəyə səbəb olmuşdur. Müəlliflər iki hissəyə bölünmüşlər. Zərdabi və onun ardıcılları Heydərini müdafiə etmiş, ruhanilər isə əleyhinə çıxmışlar.\nQəzetin həmin ildə çıxan 11-ci sayında Əhsənül-Qəvaid müəllifin fikri ilə həmrəyolduğunu bildirmiş, dini təhsillə yanaşı, dünyəvi elmlərin tədrisini vacib hesab etmişdi. Qəzetin 12-ci sayında Zaqafqaziyanın şeyxülislamı Axund Əhməd Hüseynzadə dini elmlərin üstünlüklərini sübut etməyə çalışmışdır. Təkcə 1876-cı ildə Heydərinin qaldırdığı məsələ ilə əlaqədar müxtəlif müəlliflərin 15 məqaləsi çap olunmuşdur. Zərdabi bu müzakirənin əhəmiyyəti haqqında yazırdı: \n”\tZikr olan mübahisənin ümdə muradı bizim “elmli əbdan”dan (yəni dünyəvi elmlər) bixəbər qalmağımızın səbəblərini bəyan edib onun əlacını xalqa aşikar etmək idi.\t”\nİsa Sultan Şahtaxtlı — Azərbaycanın ilk jurnalistlərindən olan, 1875-ci ildə “Əkinçi” qəzetinin nəşr olunduğu dövrdə “Tiflisskiy vestnik” qəzetinin siyasi şöbəsinin müdiri işləyən, məşhur publisist İsa-Sultan Şahtaxtinski Zərdabi ilə yaxından əlaqə saxlayırdı. İsa Sultan nəinki onun qəlbi üçün əziz olan “Əkinçi”nin müvəffəqiyyətindən sevinir, həmçinin “Tiflisskiy vestnik” qəzetinin oxucularını ilk Azərbaycan qəzetində dərc olunan məqalə və xəbərlərlə tanış edirdi. “Tiflisskiy vestnik”in təkcə 1876-cı il 18 noyabr tarixli 260-cı nömrəsində onun “Əkinçi”dən üç xəbəri dərc olunub.\nRespublika Əlyazmaları Fondunda Həsən bəy Zərdabinin arxivində Şahtaxtinskinin bir məktubu saxlanılır. 1876-cı il mayın 9-da Tiflisdən Zərdabiyə göndərdiyi həmin məktubdan aydın olur ki, Şahtaxtinski “Əkinçi” də xarici siyasət şöbəsinin açılmasına təşəbbüs etmişdir. Bu barədə məktubda deyilir: \n”\t… əgər sizin rus dilindən tərcümə etməyə meyliniz və vaxtınız olarsa, onda mən məmnuniyyətlə sizin redaktə etdiyiniz qəzetdə iştirak edərəm. Onda qəzetdə xarici siyasət şöbəsi açmaq mümkün olardı və mən sizə iki həftədən bir siyasi icmal göndərərdim. Belə ki, sizə öz hüsnü-rəğbətimi sözlə deyil, işlə sübut etmək istəyirəm.\t”\nAdları çəkilən müəlliflərdən əlavə qəzetdə Məhəmmədtağı Əlizadə Şirvani, Əlimədəd Abdullahzadə (Məhbus Dərbəndi), Məmnun Əlqədari, Ələkbər Elçizadə, Xaçatur Qorxmazov və b. çıxış etmişlər.\n“Əkinçi” nin bağlanması\nQəzetin 1877-ci ildə çıxan 20-ci nömrəsində birinci səhifədə belə bir elan vardı:  \n”\tBiz xəstə olduğumuza görə bu ilin axırıncı nömrələri öz vaxtında çıxmayacaq və onların haçan çıxması məlum deyil.\t”\nBu nömrədən sonraq qəzetin heç bir nüsxəsi yoxdur. Məhz bu elanın çap olunduğu sonuncu 56-cı nömrəsi ilə də “Əkinçi” qəzeti bağlanmışdır. Burada azərbaycanlı əhaliyə düşmən münasibəti ilə seçilən yeni Bakı qubernatoru Ruzinin də rolu vardı. Qəzetin 1875-ci ildə 12, 1876-cı ildə 24, 1877-ci ildə isə 20 sayı işıq üzü görmüşdü ki, bu da cəmi 56 say edir.\nZərdabi “Həyat” qəzetinin 28 dekabr 1905-ci il tarixli sayında “Rusiyada əvvəlinci türk qəzeti” məqaləsində qəzetin bağlanması səbəblərini ətraflı şərh etmişdi. Müəllif məqalədə “Əkinçi”ni nə məqsədlə nəşr etdiyini, qarşıya çıxan çətinlikləri, çap senzurası tərəfindən təqibləri açıb göstərmişdir. Zərdabi həmin məqaləsində qeyd edir:\n”\tHər kəsi çağırıram gəlmir, göstərirəm görmür, deyirəm, qanmır. Axırda gördüm ki, onları haraylayıb çağırmaqdan, onlara deməkdən başqa bir qeyri-əlac yoxdur. Olmaz ki, mənim sözümü eşidənlərdən heç bir qanan olmasın. Necə ki, bir bulağın suyunun altına nə qədər bərk daş qoysan, bir neçə ildən sonra su tökülməkdən o bərk daş mürur ilə əriyib deşilir, habelə söz də, ələlxüsus da doğru söz. Belədə qəzet çıxarmaqdan savayı bir qeyri-əlac yoxdur”.\t”\nHəmin məqalədən aydın olur ki, o zaman Qafqazda ərəb əlifbası ilə hürufat yox dərəcəsində idi. Vaxtilə “Tfilisskiye vedomosti” və “Zakavkazskiy vestnik” qəzetlərinin, habelə Arzanov qardaşlarının Tiflisdəki mətbəələrindən qalmış ərəb hürufatına bel bağlamaq olmazdı. Azərbaycan dilində qəzet buraxılması işinə milli mətbəənin təşkilindən, hürufat tədarükündən başlamaq lazım idi ki, Zərdabi məhz belə etdi. O, özü İstanbula gedib hürufatı satın alıb gətirir. Həmin dövrdə İstanbulun “Babi-ali caddəsi”ndə mətbuat və kitab ticarəti sahəsində çoxlu azərbaycanlı işləyirdi. Xatirələrində Zərdabi onların “Əkinçi” üçün hürufat əldə etməyə böyük kömək göstərdiklərini ayrıca qeyd edir.\nMəqalənin mühüm bir hissəsində “Əkinçi”nin çap senzurası tərəfindən təqib edilməsi təsvir edilir. O, qəzetin bağlanması səbəblərinin ərtaflı şərhini verir. Zərdabi yazır ki, bir gün Nəcəf bəy Vəzirovun Moskvadan göndərdiyi məktub mətbəədə yığılıb səhifələnmişdi. Senzor qol çəkib qəzetin çap olunmasına da icazə vermişdi. Həmin məktubda dükanların qabağında qəsidə oxuyan və camaatı elmə səsləyən dərviş təsvir olunurdu. Qəzet çap olunub paylanandan sonra qubernatorun hökmünə görə o nömrəni yığdılar və Zərdabini qubernatorun idarəsinə çağırdılar. Qubernatorun fikrincə, Vəzirovun məqaləsində siyasi fikirlər irəli sürülürdü. Bunu bəhanə edib qəzetin bir daha buraxılmasına icazə vermədilər. \nBir tərəfdən senzura və jandarmın təzyiqi, digər tərəfdən Dağıstanda iğtişaş, rus-türk müharibəsinin başlanması və başqa səbəblər “Əkinçi”nin bağlanması ilə nəticələndi. Çar hökuməti qəzeti bağladıqdan sonra hətta Zərdabinin Bakıda yaşamasını belə qorxulu hesab etdi. Bu haqda Zərdabi həmin məqalədə yazır:\n”\tBir gün gimnaziyanın direktoru mənə məlum elədi ki, sərdarın hökmünə görə, gərək mən Yekaterinador şəhərinin gimnaziyasına müəllim gedəm. Ona görə mən ərizə verib qulluqdan çıxdım. Çünki mən Bakıdan çıxıb xalq işlərindən kənar olmağı özüm üçün ölüm hesab edirdim.\t”\n“Əkinçi”, 1876, № 2\n“Əkinçi”, 1877, № 2\n“Əkinçi”, 1877, №3\n“Əkinçi”, 1877, № 5\n“Əkinçi”, 1877, № 6\n“Əkinçi”, 1877, № 7\n“Əkinçi”, 1877, № 8\n“Əkinçi”, 1877, № 10\n“Əkinçi”, 1877, № 11\n“Əkinçi”, 1877, № 15\n“Əkinçi”, 1877, № 18\nH.Zərdabi. Seçilmiş əsərləri, Bakı, 1960, səh.59\nH.Zərdabi.Seçilmiş əsərləri. Bakı, 1960, səh. 232-233\nM.F.Axundov. Əsərləri, III cild, Bakı, 1962, səh.387\nM.F. Axundov. Əsərləri, III cild, Bakı, 1962, səh.485\nS.Ə.Şirvani.Əsərləri, II cild, Bakı, 1969, səh.56-57\nN.Vəzirov. Məqalə və felyotonlar, Bakı, 1961, səh.15\nN.Vəzirov. Məqalə və felyotonlar, Bakı, 1961, səh.16\nAzərbaycan SSR EA Respublika Əlyazmalar fondu, arxiv 4, Q-6(36)\nHənifə xanım Məlikova. Həsən bəy Məlikov Zərdabinin tərcümyi-halı, “Revolyusiya və kultura” jurnalı, 1939, № 6\nPrevious PostPrevious “Molla Nəsrəddin” (jurnal)\nNext PostNext Xalq şairi Fikrət QOCA.”Almas İldırımın birinci yüzilliyinə”


Keçmiş dünya » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nTarix: 13-11-2015, 22:00\nSəs ver: Beynimdə dağılmış bütün vərəqlər, köhnələrə aid hansısa bir kağızı axtarırmış kimi bütün qovluqlar darmadağın. Unudulmuş təbrik kartları və fotoşəkillər. Bir anlıq sönür bütün işıqlar, qaranlıq otaqda köhnə bir videolentdə canlanır gəlib-keçmiş bütün xatirələr. Bu gün yazılan sətirlər bir-birinə qarışmış. Unudulub gedən və ya artıq xoş xatirəyə çevrilmiş arzular var bu qovluqlarda. Zamanın dəyişmiş tələbləriylə atılıb qalmış bir küncdə və ya anlamış öz gerçəklikdən uzaq varlığını. Saralmış vərəqlərin üstündə bir neçə fotoşəkil qarışmış keçmişin tozlu səhifəsinə. Və bir də həyata keçən arzular qovluğunda uzaqlaşmış arzu olmaqdan yazılmışlar. Necə də qəribə? Bir zamanlar beynimin ən çox qaynayan hissəsinə hakim olmuş düşüncələr bu gün uzaqlarda əlçatmaz və unudulmuş bir guşədə köhnəliklər içərisində silinib getməyi gözləyir. Şəkillər belə çox qarışıq, keçmişdən gələcəyə gedən deyil də, gələcəkdən keçmişə gedən bir yol kimi. Qəribədir elə deyil, universitet illərindən sonra saçları hörüklü məktəb çantasında?Dəyişmiş şəkillərin rəngi zamanla birlikdə, amma bütün şəkillərdə payız ən sevdiyim. İnsanlar ruhlarıyla birlikdə doğulurmuş, hə mən bir az payız ruhluyam, bir az da nəfəslərimdə yağış. Bir-bir topladıqca beynimin künclərindən vərəqləri unudulmuşlar və itirilmişlər başlıqlı yazılar tapıram. İtirilmişlərin içində akkordları pozulmuş bir piano, bir o qədər də köhnəlmiş, möhtəşəliyini itirmiş. Toxunduqca pianonun ağ-qara dillərinə içində canlanan yeni bir dünya. Notların içində itib-batmış yaşanmışlar, musiqilərin içində üşümüş-titrəmiş, çıxa bilməmiş və ordaca unudulub qalmış insanlar. Hisslərimin üzünə beynimin bərk-bərk bağladığı qapılar, sıxılıb qalmış, tökə bilməmiş içindəkiləri. Deməkdən çəkindiyim, heç vaxt deyə bilmədiyim, amma ən çox demək istədiklərim yığılıb qalmış ordaca. Məsələn, sevdiklərimi doyunca qucaqlaya bilmədiyim üçün bıçaq kimi varlığıma batan bir hiss. Amma tək bir toxunuşla süzülüb axan göz yaşları kimi, o qədər zərif və həssas. Unutmuş bütün cismi təmasları və vermiş bütün sevgisini hisslərinə. Bu gün beynim ruhumla dost olmuş sanki. Beynim ondan oğurladıqlarını açıb göstərmiş, ruhum bütün tozlarını yenidən səpmiş bu vərəqlərə. Bir az keçmiş qoxulu bu gün yaşadıqlarım. Və günlər keçdikcə beynim o qədər parçalanır ki, artıq xatirələri və arzuları ayırd etmək çətin gəlir. Silinib atıla bilmir yaşanmışlar və yazılmışlar. Hər birində bir parça mən və bir az da sevdiklərim... Angela7\nloading... Səssizcə yol gedirəm\nİçində sən olmayan cümlələr qururam


"Maraqların ziddiyəti haqqında" qanun niyə qəbul edilmədi? | Analoq.az\nAna səhifə/İqtisadiyyat/“Maraqların ziddiyəti haqqında” qanun niyə qəbul edilmədi?\n“Maraqların ziddiyəti haqqında” qanun niyə qəbul edilmədi?\nRövşən Ağayev: "Elektron satınalma mexanizmində çox ciddi boşluqlar var"\n281 1 dəqiqə oxundu\nDünən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev yerli mediaya müsahibəsində bir sıra vacıb məsələlərə toxunub. İqtisadçı-ekspert Rövşən Ağayev özünün rəsmi Facebook səhifəsində bu barədə geniş şərh yazıb. Onu oxucularımıza təqdim edirik. Tanınmış mütəxəssis yazıb: “Ölkə prezidentinin yerli mediaya müsahibəsindəki 2 məqama toxunmaq istəyirəm.\n1) İctimai nəzarətin vaciblyi vurğulandı, bu məsələdə medianın rolu xüsusi qabardıldı.\nŞübhəsiz ki, ictimai nəzarəin təmin edilməsində media əhəmiyyətli imkanlara sahibdir. Amma bu porsesdə vətəndaş cəmiyyətinin da oynacayacağı çox mühüm rollar var. Xüsusili də dövlət qurumlarının hesabatlığının və şəffaflığının təmin edilməsi üçün zəruri mexanizmlərin (təşəbbüslərin) hazırlanması, təcrübədə tətbiqi vətəndaş cəmiyyətinin başlıca fəaliyyət istiqamətlərindən biridir. 2014-cü ildən Azərbaycanda müstəqil vətəndaş cəmiyyətinin fəaliyyətinə çox ciddi hüquqi məhdudiyyətlər gətirilib. Üstəgəl, praktikada ciddi əngəllər var. Məsələn, yerli icra hakimiyyətlərinin, ən əvvəl isə Prezident Administrasiyasının icazəsi olmadan bölgələrdə müxtəlif sosial qruplarla görüş və müzakirələrin təşkili, araşdırma və sorğuların aparılması qeyri-mümkündür.\nNəhayət ki, bu problemlər həllini tapmalıdır.\n2) Məmurların şəffaf fəaliyyətinin və əlitəmiz işləməsinin zəruriliyi xüsusi vurğulandı.\nAmma bunun üçün çox vacib hüquqi mexainzmlər yaratmağa tələsmir hökumət. Məsələn, vəzifəli şəxslərin gəlir və əmlak bəyannaməsi sistemi işləmədi. “Maraqların ziddiyəti haqqında” qanun qəbul edilmədi. Elektron satınalma mexanizmində çox ciddi boşluqlar var, dövlət vəsaitlərinin çox az hissəsi rəqabətli satınalma kanalları vasitəsilə istifadə edilir. Satınalmalarda maraq konflikitini izləmək üçün ən zəruri məlumat – qaliblərin real sahibləri kommersiya sirri kimi qorunur.\nVəsaitlər üzərində sərəmcamvermədə hazırkı ultra mərkzələşmədən imtina edilməlidir. Xüüsusilə də bölgə səviyyəsində infrastruktur layihələrin icrası şəffaf seçkilərdə vətəndaşdan mandat almış seçkili orqana keçməlidir ki, onalrı seçənlər bütün prosesi nəzarətdə saxlaya bilsin. Təsəvvür edin ki, hər kənddə, hər rayonda xərclənən pullara yerli icmalar özləri nəzarət edir, xərcləmələrə görə hesabat tələb edir.\nNəticəli və proqram əsaslı büdcə sisteminə keçid prosesi son dərəcə ləng gedir, real nəticələri dəyişəcək mükəmməl mexanizmlər ortada yoxdur. Yəni şəffaflıq və əlitəmizlik yalnız bu cür kompleks mexanizmlər sayəsində mümkün olur.\nQorxu və inzibati rıçaqlarla korrupsiyanın kökünü kəsmək mümkün deyil. Hətta bir vaxtlar sovetlər, hazırda isə Çin kimi sərt rejimlər bu vasitələrlə korrupsiyanın çiçəklənməsinin qarşısın ala bilməyib və bilmir.\nHalbuki qeyd elədiyim mexanizmlərə əsaslanan inkişaf etmiş ölkələrdə korrupsiya inzibati rıçaqlardan bəhrələnən ölkələrə nisbətdə daha kiçikmiqyaslıdır”.\nRövşən Ağayev, iqtisadçı-ekspert\n86 toy şənliyinin monitorinqi həyata keçirilib\n“Mənim birinci Qarabağ savaşında xidmətlərim olub"- Cavanşir Məmmədov


Bu addım Yardımlını dalan vəziyyətindən çıxaracaq və yeni bir inkişaf gətirəcək - Musa Qasımlı | Redaktor.az\n18:52 24.02.2020 74\nHesab edirəm ki, Yardımlıda görülən işləri qiymətləndirmək lazımdır. Tənqid etmək çox asandır. Amma hər bir tənqid ümumi inkişafa, quruculuğa xidmət etməlidir. Düşünürəm ki, sərhəd-gömrük qapısı açılandan sonra Yardımlı dalan vəziyyətindən çıxacaqdır”.\nXəbərin mənbəyi: https://publika.az/news/sosial/305947.html


Azərbaycanda RƏZALƏT! Qayınana gəlininin lüt FOTOLARINI yaydı - Səbəbi sizi ŞOK EDƏCƏK - xanimlar ucun qadin xeberleri\nAzərbaycanda gəlin çılpaq fotolarını sosial şəbəkələrdə paylaşdıqdan sonra evdən qaçıb.\nXanim.az Baku.ws-ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Lider TV-də yayımlanan "Çıxış yolu" verilişdə gəlinin qayınanası Yetər xanım deyib. Onun sözlərinə görə, gəlini Gülnarə Yusubova avqustun 18-də, gecə saat 12:00-da iki uşağı götürərək, evdən gedib.\nGəlinin sosial şəbəkələrdə paylaşdığı çılpaq şəkillərini də ekspertlərə təqdim edən qayınana Gülnarənin əxlaqının normal olmadığını və günlərlə evdən qaçdığını iddia edib.\nGörüntülər ötən gün Lider TV-də yayımlanan "Çıxış Yolu" verilişində yayımlanıb.\nXəbərlər Baxılıb: 2591 Tarix: 27 sentyabr 2017\nsonxeber.az qadin sayti həkim məsləhəti qadın geyimi prostat vətən haqqında inşa makiyaj sirləri şirniyyatların hazırlanması kosmetika aprel oğlan ayıdı eltiyə ayid


Şimal-qərb regionunda elektrik enerjisi təsərrüfatı yenilənib - FOTO\n"Azərişıq" ASC-nin Şimal-Qərb Regional Enerji Təchizatı və Satışı İdarəsinin (RETSİ) struktur tərkibinə daxil olan elektrik şəbəkələrinin xidməti ərazilərində abonentlərin keyfiyyətli və fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təmin olunması üçün bölgələrdə təmir-bərpa və yenidənqurma işləri davam etdirilir.\nASC-dən BAKU.WS-ə bildirilib ki, cari ilin 8 ayı ərzində Şimal-Qərb RETSİ-nin struktur tərkibinə daxil olan rayonun elektrik təchizatının yaxşılaşdırılması, abonentlərin dayanıqlı və keyfiyyətli elektrik enerjisi ilə təchiz olunması məqsədilə yeni 3 ədəd 35/10 kilovoltluq yarımstansiya tikilir, 35/10 kilovoltluq "Meysəri" yarımstansiyası isə yenidən tikilməkdədir. Həmçinin bir ədəd 110/6 kilovoltluq, 10 ədəd 35/10 kilovoltluq yarımstansiyalar RETSİ-nin daxili imkanlar hesabına yenidən qurulub. 110/35/10 kilovoltluq "Şıxlar" və 35/10 kilovoltluq "Çuxuryurd" yarımstansiyasında işlər davam etdirilir. Bu istiqamətdə 110/6 kilovoltluq "İpək Kombinatı" və 110/10 kilovoltluq "Qubaxəlilli" yarımstansiyalarında aparılan yenidənqurma işləri tamamlanmaq üzrədir. 110 kilovoltluq elektrik veriliş xətləri üzrə görülən işlər çərçivəsində 9 ədəd qəzalı dayaq bərpa edilib, 161 ədəd dayaq quraşdırılıb və 9 kilometr məsafədə yeni 35 kilovoltluq hava xətti çəkilib. 6-10 kilovoltluq elektrik veriliş xətləri üzrə görülən işlər çərçivəsində ümumilikdə 101,7 kilometr məsafədə təmir-bərpa və yenidənqurma işləri aparılıb. Aparılan təmir işləri zamanı 1166 ədəd 10 kilovoltluq dayaq quraşdırılıb, 67.5 kilometr naqil çəkilib.\n“Azərişıq” Bərdənin 8 kəndində yenidənqurma işləri aparır - VİDEO/FOTO İlham Əliyev Bakıda yeni kompleksin açılışında - FOTO Prezident nazir Sahil Babayevi qəbul edib “Ağstafa” elektrik yarımstansiyasının yenidənqurmadan sonra açılışı olub - FOTO Bakı metropoliteni prezidentin tapşırığını necə yerinə yetirir? RƏSMİ AÇIQLAMA


ADAU-nun tələbələrinin əl işlərindən ibarət rəsm sərgisi təşkil olunub | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\nBu günə xəbərlərin oxunma sayı: 697\n— 26.11.2015 11:17\nADAU-nun tələbələrinin əl işlərindən ibarət rəsm sərgisi təşkil olunub\nAzərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində bu ali təhsil ocağının tələbələrinin əl işlərindən ibarət “Ağ qara” adlı rəsm sərgisi təşkil olunub. Tədbirdə Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri, universitet rəhbərliyi və tələbələr iştirak edib.\nTədbiri Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Tərbiyə işləri üzrə prorektoru Aidə Qasımova açaraq, toplantının mahiyyəti haqda qonaqlara məlumat verib. Bildirilib ki, bu kimi tədbirlərin təşkili tələbələrin istedadının üzə çıxarılması və tariximizdəki çalarların öyrənilməsi baxımından önəmlidir. Sonra tələbələrin əl işlərindən ibarət sərgiyə baxış keçirilib. Sərgidə sərbəst mövzuda çəkilən 50-dan artıq rəsm nümayiş olunub. Toplantıda tələbələrin Gəncənin tarixini, milli ornamentlərimizi əks etdirən əl işləri qonaqlara təqdim edilib.\nMənsurə Hacıyeva- rəssam: “Sərgini maraqlı qarşıladılar. Zamanla bağlı əsərim daha çox diqqət çəkdi. Gələcək planlarımızda yeni ideyalar var”.\nTədbirdə əl işləri nümayiş olunan tələbələr Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rəhbərliyi tərəfindən diplomlarla təltif olundular.


Menecment və kommunikasiya: bunları bilmək vacibdir – Hajiyev.org\nEffektiv kommunikasiyanın menecerlər üçün əhəmiyyəti bir sadə səbəb əsasında xüsusi göstərilə bilər: MENECERİN BÜTÜN FƏALİYYƏTİ KOMMUNİKASİYA İLƏ BAĞLIDIR.\nBəzi şeylər deyil, hər şey. Menecerlər informasiya olmadan strategiya formalaşdıra və qərar verə bilməzlər. Bütün informasiyalar kommunikasiya edilməlidir. Qərar veriləndən sonra yenidən kommunikasiya həyata keçirilməlidir. Əks halda kimsə qərarın verilməsi barədə xəbər tutmayacaq. Ən əla ideya, ən kreativ təhlil və ya ən mükəmməl plan belə kommunikasiya olmadan formalaşa bilməz. Ona görə də menecerlər effektiv kommunikasiya bacarıqlarına malik olmalıdır. Biz demirik ki, təkcə effektiv kommunikasiya bacarığının olması ilə uğurlu menecer formalaşa bilər. Lakin biz deyə bilərik ki, qeyri-effektiv kommunikasiya bacarıqları menecer üçün çoxsaylı və davamlı problemlər yarada bilər.\nKommunikasiya proses və ya axın kimi görülə bilər.\nTəşkilatda işlər qaydasında getməyəndə, fəaliyyətdə çətinliklər yarananda və ya strateji hədəflər baş tutmayanda kommunikasiya problemləri yaranır. Kommunikasiya baş verməzdən əvvəl ismaric kimi ifadə olunan məqsədə ehtiyac var. İsmarıc mənbə (göndərən) və qəbul edən arasında ötürülür. Bu ismarıc simvolik şəkildə təsvir edilir və müəyyən kanal vasitəsilə qəbul edənə ötürülür. Qəbul edən isə göndərən tərəfindən ötürülən ismarıcı aydınlaşdırır. Nəticədə kommunikasiya prosesi baş tutur.\nAşağıdakı şəkil kommunikasiya prosesini əks etdirir. Bu modelin 7 hissəsi var:\n1. İsmarıc; 2. Kommunikasiya mənbəyi və ya göndərən; 3. Kodlaşdırma; 4. Kanal; 5. Kodu açmaq; 6. Qəbul edən; 7. Qiymətləndirmə.\n1 və 2. Göndərən ismarıcı fikrini kodlaşdırmaqla ötürür. Kodlaşmış ismarıca dörd şərt təsir edir: bacarıq, yanaşma, bilik və sosial-mədəni sistem. Bu saytda sizinlə kommunikasiyamız bizim yazı (kopiratyinq) bacarığımızdan asılıdır. Əgər bizim müvafiq yazı qabiliyyətimiz yoxdursa, o zaman ismarıcımız sizə arzuolunan şəkildə çatmayacaq. Bir insanın kommunikasiya sahəsindəki uğuru onun nitq, mütaliə, dinləmə və əsaslandırma bacarıqları ilə bağlıdır.\nBizim yanaşmalarımız davranışımıza təsir edir. Bizim bir çox mövzularda öncədən formalaşmış ideyalarımız var və kommunikasiyamız bu yanaşmalarımızdan asılıdır. Bundan əlavə, bizim kommunikasiya fəaliyyətimiz mövzunu bilmək səviyyəmizdən də asılıdır. Bilmədiklərimiz barədə danışa bilmərik. Əgər biliyimiz çox geniş olarsa, o zaman qəbul edən ismarıcımızı tam anlamaya bilər. Aydındır ki, mənbənin sahib olduğu bilik transfer etdiyi mesaja təsir göstərəcək. Nəhayət, yanaşmalarımız davranışlarımıza təsir etdiyi kimi, bizim sosial-mədəni sistemdəki mövqeyimiz də təsir edir. Sizin inam və dəyərləriniz – mədəniyyətinizin bütün hissələri sizə kommunikasiya mənbəyi kimi təsir edir.\n3. İsmarıc mənbədən gələn faktiki, fiziki məhsuldur və müəyyən məqsəd daşıyır. Biz danışdığımız zaman sözlərimiz ismarıcımızdır. Yazan zaman yazımız mesajdır. Şəkil çəkəndə şəkil mesajdır. Müəyyən jestlər edəndə əllərimizin hərəkəti və üzümüzdəki ifadələr mesajımızdır. Bizim mesajımız mənanı, mesajın məzmununu, həm kodları, həm də məzmunu seçmək üçün verdiyimiz qərarları transfer etmək üçün simvollar qrupundan və koddan asılıdır.\n4. Kanal mesajın hərəkət etdiyi vasitədir. O, mənbə tərəfindən seçilir. Mənbə müəyyənləşdirir ki, rəsmi, yoxsa qeyri-rəsmi kanaldan istifadə edilməlidir. Rəsmi kanallar təşkilat tərəfindən yaradılır və təşkilat üzvlərinin işlə bağlı fəaliyyətlərini əks etdirən ötürmə məqsədi daşıyır. Onlar ənənəvi olaraq təşkilat daxilindəki ierarxik şəbəkə ilə hərəkət edirlər. Şəxsi və ya sosial formalı digər mesajlar isə təskilatın qeyri-rəsmi kanalları vasitəsilə ötürülür.\n5 və 6. Qəbul edən mesajın istiqamətləndiyi şəxsdir. Mesaj qəbul olunmazdan əvvəl onun tərkibindəki simvollar qəbul edənin anlaya biləcəyi formaya salınmalıdır – mesajın kodu açılmalıdır. Kodlaşdırma sosial-mədəni sistem, bilik, bacarıq və yanaşmalarla limitlənib və qəbul edəndə eyni dərəcədə girişə malikdir. Ona görə də mənbənin yazı və qabiliyyəti çox yüksək olmalıdır. Eyni zamanda qəbul edənin mütaliə və dinləmək qabiliyyəti də mənbənin qabiliyyətlərinə mütənasib olmalıdır. Bir insanın bacarığı, yanaşması və mədəni keçmişi onun qəbuletmə bacarığına təsir etdiyi kimi, mesaj ötürmə qabiliyyətinə də təsir edir.\n7. Kommunikasiya prosesinin son nöqtəsi qiymətləndirmədir. Əgər kommunikasiya mənbəyi kodlaşdırdığı mesajın kodunu açırsa və əgər mesaj təkrarən onun sisteminə yerləşdirilirsə, o zaman biz qiymətləndirmə əldə edirik. Qiymətləndirmə nəzərdə tutduğumuz mesajı ötürməkdə nə qədər uğurlu olduğumuzu yoxlayır. O, nə qədər anlaşıldığını müəyyənləşdirir. Müasir iş qüvvəsi arasındakı mədəni fərqləri nəzərə alanda effektiv qiymətləndirmənin önəmi kommunikasiyanı dəyərləndirməkdə çox əhəmiyyətlidir.\nYazılı kommunikasiya şifahi kommunikasiyadan daha effektivdirmi?\nYazılı kommunikasiyaya məktublar, e-maillər, qeydlər, başqa elektron kommunikasiya formaları, dövri təşkilati nəşrlər, bülletenlər, başqa yazılı sözlər, simvol və vasitələr aiddir. Göndərən niyə yazılı kommunikasiyadan istifadə edir?\nÜstünlükləri. Onlar şifahi kommunikasiyadan daha çox görülən, daha daimi və əsaslandırılmış olur. Yəni həm göndərənin, həm də qəbul edənin kommunikasiya ilə bağlı yazılı qeydi olur və ismaric qeyri-müəyyən zaman ərzində saxlanıla bilir. Əgər ismarıcın məzmunu barədə suallar ortaya çıxarsa, o daha sonrakı dövrdə yoxlanma üçün mövcud olur. Bu keyfiyyət uzun və mürəkkəb kommunikasiya zamanı əhəmiyyətlidir. Məsələn, yeni məhsulun marketinq planı bir neçə ayı əhatə edən çoxsaylı tapşırıqları özündə birləşdirən plandır. Bu planı icra edəcək şəxslər onu yazmaqla plan dövründə sənədə təkrarən baxa biləcəklər. Yazılı kommunikasiyanın son faydası isə prosesin özündən irəli gəlir. Yazılı kommunikasiyalar daha dərindən düşünülmüş, məntiqli və aydın olur. Bəzi situasiyaları çıxsaq, məsələn rəsmi çıxış kimi yazılı sözlərə daha ciddi baxılır, nəinki şifahi sözlərə. Bir məlumatı yazıya almaq insanı demək istədikləri ətrafında daha dərindən düşünməyə məcbur edir.\nMənfi cəhətləri. Əlbəttə, yazılı mesajların mənfi cəhətləri də var. Yazılı daha dəqiq ola bilər, lakin o, zaman tutumludur. Siz öz universitet müəlliminizə bir saatlıq şifahi imtahan zamanı daha çox informasiya ötürə bilərsiniz, nəinki yazılı imtahan zamanı. Əslində, 10-15 dəqiqəlik bir məlumat yazmaq sizin bir saatınızı ala bilir. Digər mənfi cəhət isə qiymətləndirmənin olmamasıdır. Şifahi kommunikasiya qəbul edənə imkan verir ki, məlumatı aldığı halda ona tez cavab versin. Lakin yazılı kommunikasiyanın avtomatik qiymətləndirmə prosesi yoxdur. Qeyd göndərmək onun hələ alınacağını təmin etmir; hətta göndərən kimi başa düşəcəyinə zəmanət yoxdur. Son məsələ də şifahi kommunikasiyaya aiddir. Qəbul edənlər çox vaxt nə dediyinizin icmalını soruşa bilər. Əgər dəqiq icmal verilərsə, bu, ismarıcın alınması və başa düşülməsi deməkdir.\nDedi-qodu effektiv kommunikasiya üsuludurmu?\nDedi-qodu təşkilatda həyata keçirilən qeyri-rəsmi kommunikasiya vasitəsidir. O nə təşkilat tərəfindən yaradılır, nə də dəstəklənir. Buna baxmayaraq dedu-qodu xarakterli məlumatlar ağızdan-ağıza yayılır. Vəziyyətin ironikliyi bundan ibarətdir ki, dedi-qodu sistemində pis informasiyalar yaxşılardan daha tez yayılır. Dedi-qodu vasitəsi ilə təşkilat üzvləri informasiyanı ən qısa zamanda ala bilir.\nDedi-qodu haqqında ən böyük sual onun dəqiq olub-olmaması ilə bağlıdır. Bu mövzuda aparılan tədqiqatlar qarışıq nəticələr göstərib. Açıq fikirliliyi və demokratik mühiti ilə seçilən təşkilatlarda dedi-qodular dəqiq ola bilir. Avtoritar mədəniyyətlərdə isə dedi-qodular çox vaxt dəqiq olmayacaq. Dedi-qodulardakı informasiya qeyri-dəqiq olsa da, onun tərkibində müəyyən qədər həqiqət olur. İrimiqyaslı ixtisarlar, zavodların bağlanması və başqa mövzulardakı şayiələr özündə qeyri-dəqiq informasiyaları (məsələn konkret kimin təsirə məruz qalacağı barədə) ehtiva edə bilər.\nQeyri-verbal alətlər kommunikasiyaya necə təsir edir?\nBir çox mənalar daşıyan kommunikasiyalar nə deyilir, nə də yazılır. Onlar qeyri-verbal kommunikasiyalardır. Sirena səsi və ya qırmızı işıq sizə sözlərlə olmasa da, bir şeylər deyir. Tələbələrin müəllimi anlamaq üçün sözlərə ehtiyacı yoxdur. Kağız xışıltısı gələndə və dəftərlər bağlananda mesaj aydın olur – dərs saatı bitib.\nBir insanın ofisinin ölçüsü, masası, hətta geyimləri də başqaları üçün mesaj ola bilər, lakin qeyri-verbal kommunikasiyanın ən çox tanınan sahələri bədən və intonasiyadır.\nBədən dili bədənin jestləri, üz ifadələri və bədənin başqa hərəkətləridir. Məsələn, dodağını sallamaq gülümsəməkdən çox fərqli məna daşıyır. Əl hərəkətləri, üz ifadələri və başqa jestlər, aqressiya, qorxu, utancaqlıq, özündənrazılıq, sevinc və qəzəbi əks etdirə bilər.\nNə dediyiniz yox, necə dediyiniz önəmlidir\nKommunikasiyada intonasiya çox önəmlidir. Bunu yəqin ki, çoxlarınız bilməmiş deyilsiniz. Bu mövzu şifahi xalq ədəbiyyatındakı atalar sözlərindən, yazılı ədəbiyyatdakı şeirlərdə və romanlarda öz əksini tapıb. “Ho var dağa qaldırar, ho var dağdan endirər” kimi atalar sözlərinə çox rastlaşmışıq. İntonasiyanın ünsiyyətdə nə qədər önəmli olduğunu bilirik. Bununla belə, kommunikasiyadan bəhs ediriksə, intonasiya mövzusuna da mütləq toxunmalıyıq.\nİntonasiya bir insanın sözlərə və ifadələrə xüsusi vurğu qoymasıdır. İntonasiyanın ismarıcın mənasını necə dəyişdiyini təsvir etmək üçün tələbənin müəllimindən soruşduğu bir məsələyə nəzər sala bilərik. Müəllim suala cavab verir: “Bunu deməklə nəyi nəzərdə tutursunuz?” Tələbənin reaksiyası müəllimin cavab tonundan asılı olaraq fərqli olacaq. Yumşaq, axıcı ton daha fərqli məna yaradır, nəinki son sözə xüsusi vurğu qoyan təzyiqedici intonasiya. Biz birinci intonasiyanın səmimi şəkildə aydınlıq gətirilməsini istəyən birindən gəldiyini, ikincinin isə insanın aqressiv olduğunu və özünü müdafiə etməyə çalışdığını göstərdiyini düşünəcəyik. Necə deyərlər, “nə dediyin yox, necə dediyin önəmlidir” ifadəsi menecerlərin kommunikasiya zamanı daim ağıllarında saxlamalı olduğu ifadədir.\nHər bir şifahi kommunikasiyanın qeyri-verbal ismarıcı olması da faktdır. Niyə? Çünki qeyri-verbal komponent çox böyük təsir gücünə malikdir. Tədqiqatlar göstərir ki, ismarıcın 65-90 faizi üzbəüz söhbət zamanı bədən dili vasitəsilə ötürülür. Deyilən sözlərlə bədən dili arasında uyğunluq olmasa, qəbul edənlər bədən dilini daha həqiqi məna daşıyan hesab edəcəklər.\nKommunikasiyanın effektiv olmasının qarşısındakı əsas maneələr nələrdir?\nBir çox şəxsiyyətlərarası maneələr sayəsində göndərənin kodlaşdırdığı mesaj qəbul edən tərəfindən fərqli cür başa düşülür. Biz effektiv kommunikasiyanın qarşısındakı əsas maneələri şəkil Aşağıdakı cədvəldə təsvir etmişdik.\nFiltrləmə Məlumatın qəbul edən tərəfindən daha cazibədar görünməsi məqsədilə bilərəkdən manipulyasiya edilməsidir.\nSeçici anlama Birinin öz ehtiyacları, motivasiyası, təcrübəsi, keçmişi və başqa şəxsi keyfiyyətlərinə uyğun olaraq, məlumatı seçici şəkildə qəbul etməsidir.\nİnformasiya yüklənməsi Bir insanın işləyəcəyi informasiyanın həcminin onun işləmə gücünü aşmasıdır.\nEmosiyalar Qəbul edənin ismarıcı alarkən nə hiss etməsidir.\nDil Sözlər müxtəlif insanlar üçün müxtəlif mənalar daşıyır. Qəbul edənlər kommunikasiya qurarkən öz izah üsullarına söykənirlər.\nCins Qadınlar və kişilərin kommunikasiya reaksiyaları müxtəlif ola bilər və onların müxtəlif kommunikasiya üslubları var.\nMilli mədəniyyət İnsanların kommunikasiya üçün istifadə etdiyi müxtəlif dillər arasındakı fərqlər var və milli mədəniyyət bunun bir hissəsidir.\nFİLTRLƏMƏ KOMMUNİKASİYAYA NECƏ TƏSİR EDİR?\nFiltrləmə göndərənin informasiyanın qəbul edənə daha xoş görünməsi üçün manipulyasiya etməsidir. Məsələn, menecer öz rəhbərinə onun eşitmək istədiyi məlumatı verir. Yəni informasiyanı filtrləyir. Əmin olun ki, bunu edir. İnformasiya aşağıdan yuxarıya doğru hərəkət etdikcə o aşağı səviyyələr tərəfindən dəyişdirilir ki, yüksək menecment informasiya ilə yüklənməsin. Belə informasiyanı filtrləyənlər onu öz şəxsi maraqlarına və öz dünyagörüşlərinə uyğun edirlər.\nFiltrləmənin həcmi təşkilatın mədəniyyətindən və vertikal səviyyələrin sayından asılı olur. Daha çox vertikal səviyyənin olması daha çox filtrləmə deməkdir. Müasir təşkilatlar getdikcə daha az sərt iyerarxiya bölgüsünə tabe olur və daha çox əməkdaşlıq şəklində iş bölgüsü aparır deyə informasiya filtrləməsi getdikcə daha az problem olur. Bundan əlavə, kommunikasiya vasitəsi qismində e-maillərdən istifadə də filtrləməni azaldır, çünki ara səviyyələr olmadan məlumat birbaşa yuxarıya göndərilir. Nəhayət, təşkilati mədəniyyət özünün mükafatlandırdığı hərəkətlər vasitəsilə filtrləməni stimullaşdıra və ya heç saya bilər. Təşkilati mükafatlar nə qədər çox üslub və görüntüyə önəm verərsə, menecerlər o qədər çox informasiyanı öz xeyirlərinə filtrləyəcəklər.\nSEÇİCİ ANLAMA KOMMUNİKASİYAYA NECƏ TƏSİR EDİR?\nKommunikasiyada ikinci maneə seçici anlamadır. Kommunikasiya prosesində məlumat alanlar öz ehtiyaclarına, motivasiya və təcrübələrinə, keçmişlərinə və şəxsi xarakteristikalarına uyğun olaraq, məlumatları görür və eşidirlər. Məlumat alanlar öz maraq və gözləntilərini də informasiyanın kodunu açarkən kommunikasiyaya təqdim edirlər.\nMisal üçün, insan resursları departamentində çalışan bir mütəxəssisin öz həyat təcrübəsindən əldə etdiyi qənaətə görə, qadınlar ailə həyatını karyeraya qurban verməyə hazırdırlar. Ailəni karyeradan üstün tuturlar. Həmin mütəxəssis təşkilatdakı bir vakansiyaya müraciət etmiş qadın namizədlə müsahibə zamanı bunu nəzərdən keçirir. Qadın namizəd ailəni karyeradan üstün tutduğunu göstərməsə belə, o bunu “görəcək” və ya görmüş kimi olacaq. Biz reallığı görmürük, biz gördüyümüzü izah edirik və onu reallıq adlandırırıq.\nİNFORMASİYA YÜKLƏNMƏSİ KOMMUNİKASİYAYA NECƏ TƏSİR EDİR?\nİnsanların informasiyanı emal etmək üçün müəyyən gücü var. Məsələn, beynəlxalq satışlar üzrə ekspertin işə gələrkən onu 600-dən çox e-mailin gözlədiyini görməsini nəzərə alın. Bu mesajlardan hər birini tam oxumaq və cavablandırmaq informasiya yüklənməsi olmadan mümkün deyil. Müasir işçilər informasiya yüklənməsindən daim şikayət edir. E-mail, telefon zəngləri, fakslar, görüşlər, professional oxu materialları o qədər çox informasiya artıqlığı yaradır ki, onların hamısını öyrənmək və qavramaq olmur. Sizin təhlil edə biləcəyinizdən daha çox informasiyanız olsa, nə olar? Yəqin ki, seçəcəksiniz, bəzi informasiyaları görməzliyə vuracaq və unudacaqsınız, yaxud da yüklənmə bitənə qədər təkrar baxmaq üçün kənara qoyacaqsınız. Hər bir halda nəticə itirilmiş informasiya və zəif kommunikasiyadır.\nEMOSİYALAR KOMMUNİKASİYALARA NECƏ TƏSİR EDİR?\nİnformasiya qəbul edən onun anlamasına təsir edəndə özünü necə hiss edir? Siz tez-tez informasiya aldığınız zaman əhvali-ruhiyyənizə uyğun olaraq eyni informasiyanı fərqli cür şərh edəcəksiniz. Ekstremal emosiyalar effektiv kommunikasiyaya neqativ təsir göstərir. Belə hallarda biz çox vaxt rasional və obyektiv düşünmə prosesini unudur və emosional mühakimələr yürüdürük. Burada ən yaxşı məsləhət kefiniz olmayanda mesaja cavab verməməkdir. Çünki əhvalınız dəyişəndə artıq fərqli cür düşünmüş olacaqsınız.\nDİL KOMMUNİKASİYAYA NECƏ TƏSİR EDİR?\nSözlər müxtəlif insanlardan ötrü müxtəlif mənalar ifadə edir. “Sözlərin mənası sözlərdə deyil, bizim içimizdədir”. Yaş, təhsil və mədəni keçmiş dilimizə təsir edən üç əsas keyfiyyətdir və insanlar onlara uyğun sözlərə mənalar verir. Həm köşə yazarı Aynur Camalqızı, həm də repçi Paster (Pərviz Quluzadə) Azərbaycan dilində danışırlar. Buna baxmayaraq, onların istifadə etdiyi dil bir-birindən fərqlənir.\nƏməkdaşları müxtəlif mədəniyyətlərdən gələn təşkilatlarda müxtəlif danışıq tərzləri mövcud olur. Bundan əlavə, əməkdaşların departamentlər arasında qruplaşdırılması onlara jarqon və ya texniki dil yaratmaq imkanı verir. Böyük təşkilatlarda üzvlər çox vaxt coğrafi baxımdan çox dağınıq olurlar. Hətta fərqli ölkələrdə çalışırlar və hər ərazidə işləyən şəxslər həmin əraziyə uyğun ifadələrdən istifadə edir.\nVertikal səviyyələrin mövcudluğu da dil problemlərinə səbəb ola bilər. Rəhbərlərin dili normal əməkdaşlar üçün mistik görünə bilər, çünki onlar idarəetmə jarqonu ilə tanış deyillər. Yadda saxlayın ki, eyni dildə danışsaq da, bizim dildən istifadəmiz müxtəlif cürdür. Belə anlama, təbii ki, kommunikasiyada da baryerlər yaradır. Dildən necə istifadə etməyimizi bilmək bu cür baryerləri azaldır.\nCİNSİ MƏNSUBİYYƏT KOMMUNİKASİYAYA NECƏ TƏSİR EDİR?\nBütün təşkilatlarda cinslər arasında effektiv kommunikasiyanın olmaması təşkilati hədəflərə əhəmiyyətli təsir göstərir. Lakin biz kommunikasiya üslubları arasındakı müxtəlif fərqləri necə idarə edə bilərik? Cins fərqlərini effektiv kommunikasiyanın baryeri olmaqdan xilas etmək üçün insanlar bir-biri ilə adaptiv şəkildə kommunikasiya qurmalı, bir-birilərini qəbul etməli və anlamalıdır. Həm qadınlar, həm də kişilər kommunikasiya üslubunda olan fərqləri başa düşməli, onların arasında hansının yaxşı, hansının pis olması müqayisəsi aparmamalı və bir-biri ilə uğurlu şəkildə danışmağa cəhd etməlidirlər.\nMİLLİ MƏDƏNİYYƏT KOMMUNİKASİYAYA NECƏ TƏSİR EDİR?\nNəhayət, kommunikasiya fərqləri insanların istifadə etdiyi müxtəlif dillərdən doğa bilər; bu, milli mədəniyyətin bir hissəsidir. Məsələn, individualizmə yüksək dəyər verən ölkələrlə (məsələn, ABŞ) kollektivizmə önəm verən ölkələri (məsələn, Yaponiya) müqayisə edək.\nABŞ-da kommunikasiya vasitələri fərdlərə yönəlib və aydın ifadə olunur. ABŞ menecerləri məsələlər barədə öz mövqelərini ifadə etmək üçün memorandum, bəyanat, vəzifə hesabatları və başqa rəsmi formalardan istifadə edir. Supervayzerlər informasiyanın yaxşı görünməsi üçün onu filtrləyə bilər ki, əməkdaşları qərar və planları qəbul etməyin vacibliyinə inandıra bilsinlər. Aşağı səviyyəli əməkdaşlar da öz təhlükəsizliyi üçün bu təcrübədən istifadə edir.\nYaponiya kimi kollektivist ölkələrdə insanlararası kontaktların qeyri-rəsmi formaları daha çox həyata keçirilir. Amerikalı menecerdən fərqli olaraq, yapon menecer öz əməkdaşları ilə əvvəlcə hadisəni geniş surətdə, şifahi şəkildə müqayisə edəcək, daha sonra ümumi razılaşmanı əks etdirən rəsmi sənəd hazırlayacaq. Yaponlar konsensus vasitəsilə qəbul olunmuş qərarları bəyənir. Açıq kommunikasiya onların iş mühitinin ayrılmaz hissəsidir. Yaponiyada üzbəüz kommunikasiya da bəyənilir. Mədəni fərqlər menecerin kommunikasiya üsulu seçiminə təsir edir. Şübhəsiz, bu fərqlər nəzərə alınmasa, effektiv kommunikasiyaya baryer yaranır.\nMenecerlər kommunikasiya baryerlərinin öhdəsindən necə gələ bilər? Verilən kommunikasiya baryerləri menecerləri necə fəaliyyət göstərməyə həvəsləndirə bilər? Aşağıda verilmiş təkliflər kommunikasiyanı daha effektiv etmək üçün uyğun ola bilər\nKommunikasiya baryerlərini effektiv şəkildə necə aşmaq olar?\nQiymətləndirmə Kommunikasiya edilən informasiyanın dəqiqliyini yoxlamaq. Yəni nə eşitdiyini yoxlamaq\nSadə dil Auditoriyanın başa düşəcəyi sözlərdən istifadə etmək\nAktiv (və ya empatik) dinləmə Natamam mühakimə yürütməməkdən ötrü mesajın tam mənasını qavramaq üçün dinləmək və ya cavabda nə deyəcəyinizi düşünmək\nEmosiyaları məhdudlaşdırma Emosiyaların yüksəldiyi anı hiss etmək. Sakitləşməyənə qədər kommunikasiya etməmək\nQeyri-verbal açarları izləmək Nəzərə alın ki, sizin hərəkətləriniz sözlərinizdən daha yüksək səslə danışır. Hər ikisini uyğun vəziyyətdə saxlayın.\nQİYMƏTLƏNDİRMƏ NİYƏ LAZIMDIR?\nBir çox kommunikasiya problemlərinin səbəbi qeyri-dəqiqlik və səhv anlaşılmadır. Əgər menecer qiymətləndirmə edərsə (istər verbal, istərsə də qeyri-verbal) belə problemlər daha az ortaya çıxar.\nMenecer ismarıc barədə suallar verə bilər ki, onun alındığını və arzuolunan şəkildə anlaşıldığını qiymətləndirsin. Yaxud da menecer qəbul edəndən ismarıcı öz sözləri ilə ifadə etməsini istəyə bilər. Əgər menecer nəzərdə tutduğunu eşidərsə, o zaman anlama və dəqiqlik artacaq. Qiymətləndirmə həm də o baxımdan yararlıdır ki, o, menecerə qəbul edənin ismarıca reaksiyasını ifadə edir.\nQiymətləndirmə verbal olmaq məcburiyyyətində deyil. Əgər satış meneceri yeni aylıq satış hesabatını e-mail vasitəsilə bütün satış nümayəndələrinə göndərirsə və onların bəziləri formanı dolduraraq geri qaytarmırsa, deməli, satış meneceri qiymətləndirməsini alıb. Qiymətləndirmə isə odur ki, satış meneceri kommunikasiya üçün aydınlaşdırmaya ehtiyac hiss edir. Bundan əlavə, menecerlər başqalarının ismarıcı alıb-almamasını qeyri-verbal alətlərlə də yoxlaya bilər.\nNİYƏ SADƏLƏŞDİRİLMİŞ DİLDƏN İSTİFADƏ ETMƏLİYİK?\nDil baryeri ola biləcəyindən menecerlər mesajı ünvanladığı auditoriyanı nəzərə almalı və dili onlara uyğunlaşdırmalıdır. Yadınızda saxlayın, ismarıc qəbul ediləndə və başa düşüləndə effektiv kommunikasiya təmin edilmiş sayılır. Məsələn, xəstəxana administratoru həmişə aydın, sadə, başadüşülən ifadələrlə və müxtəlif işçi qruplarına uyğunlaşmış şəkildə danışmalıdır. Cərrahiyyə heyətinə yönəldilmiş ismariclar marketinq komandasına və ya ofis əməkdaşlarına yönəldilən informasiyadan qəsdən fərqləndirilməlidir. Jarqon o qrupla münasibətdə istifadə edilməlidir ki, onlar onun mənasını bilirlər; lakin bu qrupdan kənarda istifadə olunanda problem yarana bilər.\nNİYƏ AKTİV (VƏ YA EMPATİK) DİNLƏYİCİ OLMALIYIQ?\nBir nəfər danışırsa, biz eşidirik, lakin çox vaxt dinləmirik. Dinləmə aktiv məna axtarışı deməkdir, eşitmə isə passivdir. Dinləmə zamanı qəbul edən də kommunikasiya üçün cəhd göstərmiş olur.\nÇoxumuz zəif dinləyiciyik. Niyə? Çünki bu, çətindir və çoxumuz danışmağı sevirik. Əslində, dinləmə danışmaqdan daha yorucudur. Eşitmənin əksinə olaraq, aktiv dinləmə natamam mühakimələr yürütməmək üçün tam konsentrasiya tələb edir. Orta statistik insan bir dəqiqə ərzində 125-200 söz sürətində danışır. Lakin orta dinləyici bir dəqiqə ərzində 400 söz anlaya bilir. Aradakı fərq beyin üçün çoxlu zaman və imkan ayırır.\nAktiv dinləmə informasiya göndərənlə empatiyanın qurulmasını artırır, yəni özünüzü göndərənin yerinə qoyursunuz. Göndərənin yanaşması, maraqları, ehtiyacları, gözləntiləri və empatiyası fərqli olduğuna görə ismarıcın əsl məzmununu anlamaq daha asan olur. Empatik dinləyici mesajın məzmunu haqqında mühakimə alır və deyilənə diqqətlə qulaq asır. Burada hədəf natamam mühakimələr yürütmədən, məlumatı korlamadan tam anlamı qavrama qabiliyyətini inkişaf etdirməkdir. Aktiv dinləyicilərin başqa spesifik davranışlarına göz təmasının qurulması, başı təsdiq və ya dəstək mənasında yelləmək, uyğun üz ifadələri, diqqəti yayındıran hərəkət və jestlərdən qaçmaq, suallar vermək, öz sözlərindən istifadə etməklə məzmunun çatdırılması, danışanın sözünü kəsməmək, çox danışmamaq, dinləyici ilə danışan arasında rahat keçidlər qura bilmək aiddir.\nPortrait of a Portrait of female therapist in office with her patient\nBİZ EMOSİYALARIMIZI NƏ QƏDƏR MƏHDUDLAŞDIRMALIYIQ?\nMenecerlərin daim rasional şəkildə kommunikasiya qurduğunu düşünmək sadəlövhlük olar. Biz bilirik ki, emosiyalar kommunikasiyaya kölgə sala və onu dəyişdirə bilər. Nə üçünsə kefi olmayan menecer, yəqin ki, daxil olan ismarıcları səhv anlayacaq, göndərdiyi mesajlar aydın və dəqiq olmayacaq. Nə etməli? Ən asan cavab sakitləşmək və kommunikasiya qurmazdan əvvəl emosiyaları nəzarət altına almaqdır.\nQEYRİ-VERBAL AÇARLAR NİYƏ VACİBDİR?\nƏgər hərəkətlər sözlərdən daha ucadan danışırsa, o zaman hərəkətlərinizin sözlərlə əlaqə qurmasını və güclənməsini təmin etməlisiniz. Effektiv kommunikasiya quran şəxs qeyri-verbal açarların arzuolunan mesajı ifadə etdiyini təmin etməlidir.


SSR ilə Fitness Club - Pehlay Akshar\nSSR ilə Fitness Club\nMajority of men and women to conclude pet Suffering and Exploitation\nPin Up saytında masaüstü kimi sadə olan bir mobil versiya var. Saytın əksər hissəsi də hər yerdə eynidir, lakin hadisələrin standart siyahısı olan sağ panel gizlidir. Bunu görmək üçün – sol tərəfdəki küncdəki “Menyu” düyməsini vurun. Sistemdən istifadə edərək yalnız bişirilən pulu çıxarmaq mümkün deyil, bu yataqdan keçdi.\nBu kədərli vəziyyət onlayn kazinodan ittihamlara kömək edə bilər.\nrəsmi saytın yuxarı tərəfindəki “Qeydiyyat” düyməsini basın.\nşəxsiyyətinə baxmayaraq Adı, loqotipi və dizaynın əsas elementləri, təşkilatlar arasında ortaq bir şey yoxdur. Kazinoya böyük pulla gələn insanları təyin etmir.\nHeç bir komissiya ittiham olunur və bukmeykerin tərəfi və ya əlavə ödənişlər. Onu xoşbəxt, rəylər və pin AP sadə giriş tapmaq mümkün deyil. Belə bir tanınmış BC təqib edə bilməz və nüfuzu, poatematik olaraq, oyunçularla bütün problemlər və mübahisələr mümkün qədər tez həll olunur.\nBukmeykerin ofisinin, o cümlədən bukmeyker otağı, canlı kazino və kazino da daxil olmaqla əlavə xüsusiyyətlərin siyahısı. Yalnız danışdığımız kimi, oyun portalı AP yalnız heç bir məhdudiyyət olmadan sabit işləyir. Buna görə, onlayn oynayın, hər hansı bir ölkədə və dünyada saat ətrafında edə bilərsiniz.\nSiz məsləhət Təbiət məsələsi üçün moderatorlarla əlaqə saxlaya bilərsiniz. Casino Pinap məni oyunçular üçün texniki dəstəklə yaxşı münasibətlə sevir.\nTürk Hammam, Fin və İnfraqırmızı saunalar, Duz mağarası – bərk sağlamlıq kompleksi.\nvə ya idarəçilərlə əlaqələndirmək, əlaqə məlumatları ilə əvəz edilə bilər pinup com rəsmi.. Heç bir kazino və Pin AP istisna deyildi, buna bənzər pul paylamır. Müştəri bu bonusdan azad olmaq üçün şəxsi xidmətdə, ya da aktiv bonus oynamaq üçün bir şəxsi xidmətdən imtina edə bilər.\nValyuta seçimi vaxtı, viza kartları, qiwi cüzdanı və s. Kimi maliyyə idarəetmə vasitəsinin göstərilməsini tələb edir, bundan sonra hesab sahibi / kartın şəxsi məlumatlarını göstərin. Hesabı daxil etdikdən sonra, idman tədbirlərində qazanmaq üçün profilinizi konfiqurasiya etmək və qazanmağı dərhal geri çəkmək istəyərsiniz. BC Pin-də PİN-in bütün pul əməliyyatları CUU-da idarəetmə sistemi vasitəsilə həyata keçirilir. Ödənişdən sonra – bu, qazanmanın əmanəti və ya çıxışı olub-olmaması – orqanının keçməsi. İlkin identifikasiya şəkillərin yüklənməsini və ya sənədimizi sistemə aparmağı ehtiva edir.\nsaytın bütün materialları yalnız məlumat və istinad geydi.\nmenugers marka pin pin, eyni vaxtda üç şirkət işləyin.\nBiz ödəyə biləcəyimiz səhmləri həyata keçiririk banklar üçün ayrıca bir hesab üçün bonuslar toplamaq üçün.\nBiz bədən tərbiyəsi şəxsiyyətin fiziki mədəniyyətini təşkil edir.\nvə bonuslarla əlaqəli suallar elektron poçt poçtu vasitəsilə elektron dəstəklə müzakirə edilə bilməz. Pulun miqdarının bir hissəsini qazanmaq üçün şanslısınızsa, onsuz da və təsdiq edilmiş profil tələbinə hazır olun. Şəxsi rəsmi şəxsdəki nağdsızsızların öz balansından keçməsi menyuda xüsusi alt kateqoriyadan istifadə edir və mövcud çıxış metodlarını göstərir. Pin-up bukmeykerlərinin reytinqi həmişə yüksək mövqedir. Çərçivə çərçivəsində, ancaq bonusları bankçılıq üçün ayrıca bir hesabda ödəyə bilərik. Bonusların miqdarı və ya depozitin 100% -ə qədər çatması və idman kyberport dərəcələrinə xərcləmək lazımdır.\nAZAR axtaran riskli oyunçular da hadisələri də matçların hüdudları daxilində qoydular – məsələn, dəqiq hesabı olan növbəti oyunçuda. Qazanmalar eyni xidmətləri təklif edir – ancaq sonra hesabınızı saytdakı hesabınızı yoxlamaq və şəxsiyyət prosedurundan keçmək mümkün olmayacaqdır. Hesabı yoxlamaq üçün hesabıma daxil olun, yuxarı sağ küncdəki Profil düyməsini vurun və sənədləri anketin tərəfində yükləyin.\nBütün xəbərlər, icmal və statistika yalnız komandaların və digər bukmeykerlərin orta komandalarında edilir.\nyalnız əyləncə qazanmaq üçün cımbız olan yalnız müasir, çoxfunksiyalı portal.\n“Təklif Sazişi” bölməsinə yaxın Ödəniş, buna görə də yalnız bukmeyker qaydaları eyni edamla tanış olmaq məcburidir. internet kazino.\nBu, bu, bukmeyker ofisinin rəhbərliyinin verdiyi bir insan olduğuna əmin olduğu yolda edilir.\nGosle Bu bonuslardan yararlandı – pulsuz pul. Freespi, təəssüf ki, hətta idarə etdim – bir az vaxt imkan verir, ancaq pul oynadı və məmnun qaldı. Yəqin ki, bu, son və illər üçün çalışdığım hər ikisindən ən çox kazinodır.\nBu, bir insan olduğunuzdan əmin olmaq üçün bukmeyker ofisinin idarəsi üçün edilir. Şübhəsiz ki, bütün oyunçular Rusiyada deyil, onlarda MDB ölkələri onun haqqında eşitdilər. Görünür, ancaq pasportun köməyi ilə, bukmeyker oyun səhifəsinə nüfuz edən fırıldaqçıdan oyunçunu tanıya bilər.\nHeç bir komissiya, əlavə ödənişlər, bir dəfə də yaxşı bir nüfuzu olan bukmeykerin menadger tərəfində tapşırıqlar tutulmur.\nƏgər preba bir idman bahisini almağı sevirsə, şəxsi zupis cüzdanına ehtiyacınız var.\n“axmaq” oyunçuları “axmaq etmək istəyi yoxdur. Çox güman ki, bu həm də bir bukmaker şirkətinin rəsmi inkişafından bir güzgü saytdır. Gözlənilməz və sürətli ödənişlər üçün bir çox fərqli ödəniş sistemləri var. Ancaq əvvəlcə şəxsiyyətiniz olmalıdır (heç bir şey mürəkkəb, bələdçi). BC Pin AP Slots-da yalnız bir dəniz platformasında mövcuddur. Rusiya qanunvericiliyinin qərarı ilə oyun atıcıları, cəmi və hər cür əyləncə ilə əlaqəli kazinola əlaqəli kazino, ölkədən qadağandır.\n2021 © marka, loqotiplər, başlıqlar, şəkillər düzgün tutucuna aiddir. Hazırda, İnternet məkanında “Pin-AP” markası eyni anda iki domen zonasında işləyir. Rusiya saytı lisenziyalıdır və dənizdəki fəaliyyətlər qadağandır və Rusiya Federasiyasının ərazisidir. İdman Təsisləri Şəbəkəsi Avropa sizi qarşılayır! Rusiyada fitness sənayesinin əslinin başlanğıcında dayandı.\nüst kazino oyunçuları oyun klublarını görəcəklər, onlarda müştəri şəxsi məlumatlarının təhlükəsizliyi ilk növbədə dəyər. Bukmeyker pin-up idman, kiberportlar və onların proqnozlaşdırılan hadisələri üçün nisbətləri təklif etdi. Sonra 2016-cı ildən qısa müddətdə Avropada işləyirik, tez-tez populyar bukmeykerlərin siyahısına gəlir və cəlbedici şərtlərdə pul üçün qiymət təklif edirik. Niyə yemək üçün bukmeykerlərdə bir zupisə ehtiyacım var.\nBütün aktiv promosyonları görmək, bonuslar və freebies etmək, habelə müsabiqələrdə iştirak etmək üçün – qeydiyyatdan keçmək və veb göndərmək lazımdır. Rusiyalı BC Pinupbet yalnız offşal pin (COM domenində) təqdim etmək üçün yalnız bukmakkerlər, kazino təklif edir. Oyunçulara oyunçulara icazə verilir, vəziyyəti pozmur, həmçinin şirkətin məxfilik siyasəti.\nCırtdan bahisinin ən klassik idman növü yalnız futboldur. Sevimli komandaların, böyük çempionatın finallarında və ya sadəcə maraqlı matçların oyunlarına bir çox pərəstişkarları ittiham olunur. İkincisi, seldən istifadə etmək və şərəfsiz oynamaq mümkün deyil. Kredit və tənzimləmələr qanunvericiliyi pozur və hesabın dərhal və dönməz qıfılığına gətirir.\nBənzər bir nüfuz, əməliyyat dəstəyi xidməti yalnız mübahisəli vəziyyətlərdə kazino onlayn idarəçiliyinin obyektiv davranışını yaradır. Ən yaxşı kazino etmək üçün şirkətimizin mütəxəssisləri bu və digər hesablar üçün hər klubu yoxladılar. Buna görə, qiymətlər və minimum pulların siyahısından hər hansı bir onlayn mənbəyi seçə bilərsiniz. Eni alın.\nXüsusilə bahislər idman tədbirlərinin və xəttin, yüksək əmsalların və sürətli cəmlərin böyük seçimini yüksək qiymətləndirirlər. Fırıldaqçılara qaçmaq və nisbətdə duruşunuzu itirmək üçün bir fürsət var. Pin up markası altında dörd şirkət eyni vaxtda işləyir. Adının, loqotip və əsas mürəkkəb dizaynın şəxsiyyətinə baxmayaraq, rus arasında ortaq bir şey yoxdur. Bir marka “KOM” domeninin altında işləyir, kazinoya yönəldi və Curaçao-nu həll etmək üçün iş.\nPinup Etsups, gözəl bir nüfuzu olan bir bukmeykerdir. Təbii ki, inanılmaz şəkildə qaşqabaqlı, heç bir risk etmir, heç kim heç kimin müvəffəq olmayıb, baxmayaraq ki, bu da böyük pulla kazinoya qayıdacaq insanları cəlb etməz. PİN-də qeydiyyat üçün qeydiyyat üçün – yalnız rəsmi pin-up veb saytına gedin. Ru, yuxarı sağ küncdəki “Qeydiyyat” düyməsini vurun və anketi doldurun! PIN AP Bookmaker yalnız idman dərəcələrini təklif edə bilər.\n244-Фзəyə görə, Rusiya qanuni bir onlayn kazino ola bilməz. Ancaq necə əmin olmaq və əsas şeydir – həmçinin qazanan nisbət? Qalan məbləğdən asılı olmayaraq, bütün doldurma və nəticələr dərhal işlənir.\n“Qeydiyyat” düyməsini vurun, saytın əsas səhifəsindədir. Pin Up Bookmaker ofisi bonusları nound tətilləri paylayır, gündəlik turnirləri və promosyonlar xərcləyir (onları axtarır və rəsmi veb sayt axtarır). Saxlama nisbətlərini və oyun maşını hazırlayın, 2 mindən çoxunuz var. Qeydiyyatdan əvvəl və idmana qoyulmağın vaxtı gəldi, bukmeykerin etibarlılığını qiymətləndirmək vacibdir. Saytın girişi maneə törətmir, kəskin bir pin güzgüsü axtarmaq lazım deyil.


‘’’’Hürriyyət’’ə abunə olmuşdu ki, Rəsul Quliyev prezident seçilsə, ayaq yeri qoysun’’ – Xural qəzeti\n“Reallıq.info” saytının təsisçisi və baş redaktoru İkram Rəhimovun məhkəməsində onunla Gəncə Şəhər Təhsil İdarəsinin müdiri Zakir Hüseynov arasında mübahisə düşüb. Tərəflər bir-birini ittiham ediblər. Bu, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində baş verib.\nİ.Rəhimovu məktəb direktoru olduğu vaxtdan tanıdığını deyən zərərçəkən iddia edib ki, sayt rəhbəri jurnalist kimi gəlirdi: “2000-ci ilin əvvəllərində “Hürriyyət” haqqımda yazı yazmışdı, tanışlığımız ondan yaranmışdı. Mən Gəncədə məktəb direktoru idim. Həmin ərəfədə məktəbdə görülən abadlıq işləri ilə bağlı şantaj xarakterli yazı yazdı. O zamandan mən İkramı tanıdım. O zaman yazdığı yazıya görə 20 manat verdim ki, davam etdirməsin. 2014-cü ildə bir dəfə zəng elədi ki, maşını qırılıb, yolda qalıb. Mən də pul verdim. Sonra da mütəmadi olaraq pul istədi. Barəmdə yazı yazacağını bildirdi”.\nİ.Rəhimov isə bildirib ki, Z.Hüseynov o dövrdə “Hürriyyət” qəzetinə abunə olub, pulu da buna görə verib: “Həmin ərəfədə – 2003-cü ildə prezident seçkiləri ili idi. “Hürriyyət” qəzeti də Rəsul Quliyevin idi. Bu adam da qəzetin Rəsul Quliyevin olduğunu bilirdi. Ona görə də abunə olmuşdu ki, birdən Rəsul Quliyev prezident seçilsə, ayaq yeri qoysun. Bu məqsədlə qəzetə pul verib. Mən özüm bu adama dəfələrlə kömək eləmişəm. Seçki kampaniyalarında dəstəyim olub”.\nZ.Hüseynov isə deyib ki, xeyr, ömrü boyu bu hakimiyyətə sadiq olub: “Mən daim Heydər Əliyevin siyasətini dəstəkləmişəm. Gəncədə YAP-ın qurucularından biri olmuşam. Cənab prezidentə sədaqətlə xidmət eləmişəm. Bu gün də bu xidmətimi davam etdirirəm. “Hürriyyət” qəzetinə abunə olmamışam. Bunu xatırlamıram”.\n“Əvvəl nüfuzumu fikirləşirdim, axırda bezdim”, – Z.Babayev cavab verib.\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nairliyinin Şabran rayonu üzrə 5 saylı ərazi şöbəsinin direktoru olmuş Rafiq Əbilov da şikayətçi olmayıb: “Bir dəfə Nabranda yanğın baş vermişdi. Dəqiq tarixini xatırlamıram. O zaman bu şəxsin saytında yazı getmişdi. Təxminən başlıq belə idi ki, yanğın baş verən zaman Rafiq Əbilov harda olub? Mənə nazirlikdən dedilər ki, bu nə yazıdır? Heç bir əsası olmayan yazı idi. Sonra bir iş yoldaşıma dedim. O, İkramı tanıdığını bildirdi və məsələni həll elədi. 200 manat, ya da 300 manat verdi ki, yazı çıxarılsın”.\nİ.Rəhimov ötən il oktyabrın 26-da DTX əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb. O, Cinayət Məcəlləsinin 182-ci (hədə-qorxu ilə tələbetmə) maddəsilə ittiham olunur. Amma İ.Rəhimov ittihamları qəbul etmir və özünü təqsirli bilmir. O, prezidentin köməkçisi Əli Həsənovun sifarişilə həbs olunduğunu deyir.


Azay Quliyevdən Hesablama Palatasının hesabatı ilə bağlı təklif – Yenicag.Az\nAna Səhifə Siyasət Azay Quliyevdən Hesablama Palatasının hesabatı ilə bağlı təklif\nYeni Çağ Media Qrupu – Aprel 13, 2021 - 13:09\nDeputat Azay Quliyev Milli Məclisin bugünkü plenar iclasında bir sıra təkliflərlə çıxış edib.\nAzay Quliyev dövlət qurumlarında maliyyə pozuntularının qarşısının alınması üçün yeni mexanizmlərin tətbiq olunmasını təklif edib:\nMəhz bu cür prinsipal və güzəştsiz yanaşmanın nəticəsidir ki, 2020-ci ildə başa çatdırılmış 34 audit üzrə 130,3 mln. manat məbləğində 452 nöqsan müəyyən edilmiş, 55,2 milyon manat vəsaitin bərpası, 16,4 mln. manat vəsait üzrə yol verilən pozuntuların hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırılması haqqında qərar qəbul edilmişdir.\nBu imkan verər ki, Hesablama Palatası yoxlamanın subyekti olan bütün qurumlarda aparılan maliyyə əməliyyatlarına, onların hesabatlığına və bu hesabatlığı təsdiq edən sənədlərin qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluğuna onlayn rejimdə və operativ qaydada nəzarət edə bilsin.\nHesabatda qeyd edildiyi kimi büdcə təşkilatlarının bir çoxunda maliyyə və idarəetmə sahəsində çalışan maddi-məsul şəxslərin bilik və bacarığı yetrərincə deyil, onların peşəkarlıq səviyyəsi çatışmır və yol verilən nöqsanların sayı və xüsusiyyətləri də bu fikri təsdiqləyir.\nOna görə təklif edirəm ki, Hesablama Palatası ən azı ildə bir dəfə yoxlamanın subyekti olan qurumların maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətini həyata keçirən əməkdaşları üçün təlimlər təşkil etsin.\nBundan başqa Hesablama Palatası tərəfindən bu qurumlar üçün metodik vəsaitlərin hazırlanmasına da ciddi ehtiyac var. Həm təlimlərdə, həm də metodik vəsaitlərdə digər vacib məsələlərlə yanaşı qanunvericilikdə mövcud olan boşluqlar və hüquqi mübahisə yaradan hallarla bağlı ətraflı şərhlərin verilməsi məqsədəmüvafiq olardı.


“Vəzifəli şəxslərin intim videolarını göstərib, dedi…” – İstintaq materialları - Azadliq Xeber\n“Vəzifəli şəxslərin intim videolarını göstərib, dedi…” – İstintaq materialları\nXatırladaq ki, MTN-ə bağlı reket jurnalist şəbəkəsinin əsas fiqurlarından olan Habil Vəliyev ötən il dekabrın 6-da Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin əməkdaşları tərəfindən həbs olunub. O, hədə-qorxu yolu ilə pul tələb etməkdə, şantajda ittiham olunur. Bu ittihamlar üzrə təqsirləndirilən şəxsi 10 ildən 15 ilədək həbs cəzası gözləyir. Virtualaz.org saytı iş üzrə istintaq materiallarını əldə edib. İstintaq materiallarından məlum olub ki, Habil Vəliyev məmurları, paytaxtda otel və motel işlədən sahibkarları, hətta yüngül əxlaqlı qadınları belə şantaj edərək onlardan müntəzəm olaraq külli miqdarda pul alıb.\nZərərçəkmişin ifadəsinə görə, həmin görüş zamanı H.Vəliyev ona kompüterdə üç-dörd intim videoçəkilişlər göstərib, bu yolla pul qazana biləcəyini deyib:”Bu videolar müxtəlif qızların vəzifəli şəxslərlə və iş adamları ilə olan görüntüləri idi. Habilin bu cür görüntülərlə insanları hədələyib pul tələb etdiyini başa düşdüm. Məqsədi mənimlə ayrı-ayrı vəzifəli şəxslərin intim videoçəkilişlərini aparıb onlardan pul qoparmaq olub. Mən razılaşmadıqda “ağlın yoxdur” dedi. Sonradan dəfələrlə zəng vurub “işləməyi” təklif etsə də razılaşmadım. Türkiyəyə gedib bir neçə ay orada qaldım”.


Azərbaycanlı deputatın layihələri AŞPA-nın komitə iclaslarında müzakirə olunacaq\n2 Dekabr 2011 18:26 (UTC+04:00)\nMilli Məclisin AŞPA-dakı daimi nümayəndə heyətinin üzvü deputat Rafael Hüseynovun qurumun komitə iclaslarında məruzə layihələri müzakirə olunacaq. Trend-in məlumatına görə, bu barədə Milli Məclisin mətbuat xidmətinin cümə günü yaydığı məlumatda bildirilir.\nAvropa Şurası Parlament Assambleyasının Mədəniyyət, elm və təhsil komitəsinin Mədəni irs üzrə alt komitəsinin iclasında mədəni irsin qorunmasına dair bir sıra məsələlər müzakirə ediləcək. Komitənin geniş iclasında isə muzey mükafatı, idmanda müsbət idarəçilik və etika, internet və onlayn mediada söz və informasiya azadlığının qorunması, insanların mədəni həyatda iştirak hüququ mövzularında müzakirələr aparılacaq.\nİclasda deputat Rafael Hüseynov hazırladığı "Avropada ali təhsil məkanının coğrafi vahidliyi və beynəlxalq aləmə açıqlığı" mövzusunda məruzə layihəsini təqdim edəcək. Sonra məruzənin tamamlanmış olan ilkin mətni komitə iclasında səsverməyə qoyulacaq.\nQurumun Hüquqi işlər və insan hüquqları komitəsində isə "İnsan haqları və ailə məhkəmələri", "Əhalinin yerdəyişməsi insan haqlarının pozuntusu kimi" məsələlərə baxılacaq. Daha sonra AŞPA-nın ötən iclasında "Avropa Şurasının üzvü olmayan ölkələrin AŞ konvensiyalarına qoşulması haqqında" mövzu üzrə məruzəçi təyin edilmiş Azərbaycan Parlamentinin nümayəndəsi Rafael Hüseynovun həmin məsələ ilə əlaqədar hazırladığı ilkin layihə nəzərdən keçiriləcək.\nMillət vəkili AŞPA-nın hər iki komitəsinin iclasında müzakirəyə çıxarılacaq sənədlərə Azərbaycan tərəfinin mövqeyini bildirəcək.\nKomitə iclasları dekabrın 4-dən 16-dək Fransanın paytaxtı Parisdə keçiriləcək.


Elanın kodu: 575107\nBaxış sayı: 1390 Elanın tarixi: 10.07.2020\nBakı şəhər Binəqədi qəsəbəsində № 179 məktəbin yaxınlığında 2 sotda cüt daşla, 12 daş kürsülü 3 otaqlı inşa edilmiş həyət evin təqdim edirik. Evin yaxınlığında market, aptek, məktəb və.s iaşi obyektlər var. Evin yaşayış sahəsi 100 kv metirdən ibarətdir. Otaqların divarlarını yuyulan oboylar ilə üzlənib, döşəməsi taxtadandır və üzərinə lak vurulmuşdur. Kamunal xətləri işıq, su, qaz, kanalzasiya xətti çəkilib və daimdir ( sayğacları quraşdırılıb.) Ev 3 geniş otaqdan, mətbəx və sanuzel qovşağından ibarətdir. Evin istiliyi kombi sistemi ilə təçhiz olnub. Sənədləri tam qaydasındadır. ( Eskiz lahiyə, ünvan verilir, icra hakimiyətinin nümayəndəliyi tərəfindən və pasport qeydiyatina düşmək mümkündür.) Alqı satqı natarial qayda da aparılır. Real alcıyla qiymətdə razılaşma olacaq. Ətraflı məlumat üçün elanda yerləşdirilmiş nömrə ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.


Emin Ağalarov evləndi – FOTO+VİDEO – Moderator24.com\nBaş səhifə / Cəmiyyət / Emin Ağalarov evləndi – FOTO+VİDEO\nEmin Ağalarov evləndi – FOTO+VİDEO\n15/07/2018 [01:21]\tCəmiyyət, Flaş, Foto, Manşet, TOP-xəbər, Video, Xüsusi\n“Ən qibtə ediləcək bəy evlənir”- statusuna şənbə günü bu sözlər yazılacaq: – Emin evlənir!\nİndi aydındır ki, bu yaxınlarda xit olan “Ürəyim yalnız səninlə döyünür ” mahnısı hansısa tanış olmayan qadına deyil, məhz Alyona Qavrilovaya həsr olunub.\nModerator.az Rusiya KV-nə istinadən xəbər verir ki, milyarder Araz Ağalarovun oğlu, məşhur müğənni və iş adamı Emin Ağalarov gözəl model Alyona Qavrilova ilə evlənib. Eminin toyu həm də onun layihəsi olan “Jara” mahnı festivalı ilə üst-üstə düşüb.\n2004-ci ilin “Miss Mordoviya” titulunu qazanan Alyona Qavrilova ilə Emin Ağalarovun romanı haqqında bir-iki il bundan əvvəl xəbərlər dolaşmışdı. 2017-ci ildə Alyona Eminin “Good Love” mahnısının klipinin qəhrəmanı oldu – beləliklə sevgililər bu gün-iyulun 14-də münasibətlərini rəsmən təsdiqləyib. Eminin 36, Alyonanın 30 yaşı var.\n“Alyona-dost, silahdaş, həyatda etibarlı partnyordur. O məni başa düşür. Əminəm ki, Alyona məni pis vəziyyətdə qoymayacaq və satmayacaq. O hər bir kişinin axtardığı həmin o etibarlı arxadır. Bizə birlikdə çox xoşdur”


Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı təxminən 860 min nəfərə çatıb.\nAvropa.info xəbər verir ki, koronavirus nəticəsində ölənlərin sayı 42300 nəfəri keçib.\nBəzi elm adamları bunun əksini söyləsələr də, koronavirus epidemiyasının bir bioloji silah olaraq rəqib gücləri zəiflətmək məqsədi ilə planlı şəkildə yayıldığı iddia edilir. Bəzi kəsimlər tərəfindən bu ehtimal mümkünsüz sayılsa da, ortaya çıxan bəzi dəlillər, koronavirusun bioloji silah olma ehtimalının zəif olmadığını göstərir.\nBelə ki, dünyanın ən ölümcül viruslarından bəzilərinin örnəklərini daşıyan bir elm adamının ABŞ-da yaxalanmasına dair narahatedici dəlillər yayılıb.\n2018-ci ilin sonunda, Çində ilk koronavirus hadisələrinin başlamasından düz on iki ay əvvəl SARS və MERS viruslarının nümunələrini ABŞ-a gətirən çinli bir alim Birləşmiş Ştatlar gömrükçüləri tərəfindən saxlanılıb.\nKoronavirus epidemiyası ortaya çıxandan sonra, çinli alimin saxlanılması ilə bağlı ABŞ Federal Təhqiqatlar Bürosunun gizli hesabatı yayılıb. Hesabatda aşağıdakı ifadələr yer alır: "İstintaqdan sonra ələ keçirilən kiçik dərman şüşələrindəki materiallar, Orta Şərq Tənəffüs Sindromu (MERS) və Şiddətli Kəskin Tənəffüs Sindromu xəstəliklərinə yol aça biləcəyinə inanılmasına yol açdı."\nƏldə edilən üçüncü bir flakonda, ölümcül bir qida zəhərlənməsi böcəyi olan E Coli böcəyi tapılıb. Sənədləşdirilməmiş bu virus nümunələri ABŞ elm adamları tərəfindən ciddi bir təhlükə olaraq görülüb.\nSənəd ortaya çıxdıqdan sonra, Federal Təhqiqatlar Bürosu məsələylə bağlı açıqlama verməyi və çinli alimin kimliyini açıqlamağı rədd edib.\nOxunma sayı: 56167