ZƏKATIN HÖKMLƏRİ - İZAHLI ŞƏRİƏT HÖKMLƏRİ - ALİ MƏQAMLI MƏRCƏYİ-TƏQLİD SEYİD ƏLİ HÜSEYNİ SİSTANİNİN DƏFTƏRXANASININ RƏSMİ İNTERNET SAYTI\nHƏCCİN HÖKMLƏRİ → ← ƏMR BİL-MƏRUF VƏ NƏHY ƏNİL-MÜNKƏR\nMəsələ 1819: On şeyə zəkat vacibdir:\n10) Ehtiyat-lazıma əsasən ticarət malı (sərmayə);\nƏgər bir şəxs bu on şeydən hər hansına sahib olsa, gərək sonradan deyiləcək şərtlər daxilində, müəyyən olunan miqdarını, müəyyən olunan yerlərə sərf etsin.\nZəkatın vacib olmasının şərtləri\nMəsələ 1820: Zəkat əvvəldə deyilən on şeydə, malın sonradan deyiləcək nisab (ölçü) miqdarına çatdığı, insanın şəxsi malı olduğu və sahibinin azad olduğu təqdirdə vacib olur.\nMəsələ 1821: Əgər insan 11 ay müddətində inək, qoyun, dəvə, qızıl və gümüş sahibi olsa, 12-ci ayın əvvəlində onun zəkatını verməlidir. Amma sonrakı ilin əvvəlini 12-ci ay tamam olandan sonra hesab etməlidir.\nMəsələ 1822: Zəkatın qızıl, gümüş və ticarət malında vacib olması onun sahibinin bütün il boyu ağıllı və həddi-büluğa yetmiş olması ilə şərtlənir. Amma buğda, arpa, xurma, kişmiş, dəvə, inək və qoyunda onların sahibinin həddi-büluğa çatması və ağıllı olması şərt deyildir.\nMəsələ 1823: Buğda və arpaya zəkat o vaxt vacib olur ki, onlara buğda və arpa deyilsin. Kişmişin zəkatı isə, onun üzüm olduğu zaman vacib olur. Xurmanın zəkatı da ərəb ona «təmr» dediyi vaxt vacib olur. Amma onun nisabını nəzərə almaq (və zəkatını vermək) zamanı quruduğu vaxtdır; buğda və arpanın zəkatının vacib olması xərməndə samandan ayrıldığı vaxtdır; xurma və kişmişdə isə onları dərmə zamanıdır. Əgər bu vaxtda üzürlü səbəb olmadan, eləcə də müstəhəq ola-ola zəkatı verməyi təxirə salsa və tələf olsa, malik ona zamindir.\nMəsələ 1824: Əvvəlki məsələdə deyilən buğda, arpa, kişmiş və xurmaya zəkatın vacib olmasında, sahiblərinin onlardan istifadə (təsərrüf) edə bilməsi şərt deyil. Deməli, əgər mal sahibinin, yaxud onun vəkilinin əlində olmasa da, məsələn, bir şəxs onları qəsb etmiş olsa, hər vaxt əlinə çatsa, zəkatı vacib olar.\nMəsələ 1825: İnək, qoyun, dəvə, qızıl və gümüşün sahibi ilin bir hissəsində sərxoş və ya bihuş olarsa, zəkat ondan saqit olmaz. Həmçinin buğda, arpa, xurma və kişmişin zəkatının vacib olduğu zaman sərxoş və ya bihuş olarsa da hökm eynidir.\nMəsələ 1826: Buğda, arpa, xurma və kişmişdən başqa şeylərə zəkatın vacib olmasında, sahibinin şərən və təkvinən onda təsərrüf etməyə qüdrətli olması şərtdir. Deməli, əgər bir şəxs onu etina olunacaq bir zaman ərzində qəsb etmiş olsa və sahibi şərən onu təsərrüf etməkdən məhrum edilərsə, onun zəkatı yoxdur.\nMəsələ 1827: Əgər qızıl, gümüş və ya bunlar kimi zəkat vacib olan bir şeyi borc alsa və bir il saxlayarsa, gərək onun zəkatını versin. Borc verən şəxsə isə bir şey vacib deyildir. Əgər borc verən şəxs onun zəkatını versə, borc alanın üzərindən götürülür.\nMəsələ 1828: Buğda, arpa, xurma və kişmişin zəkatı nisab həddinə çatdıqları vaxt vacib olur. Onların nisabı üç yüz sadır. Bəzilərinin dediklərinə əsasən, təqribən 847 kiloqramdır.\nMəsələ 1829: Zəkatı vacib olmuş buğda, arpa, xurma və üzümün zəkatını verməzdən əvvəl, ondan bir miqdarını özü və ailəsi yeyərsə və ya zəkat niyyəti olmadan fəqirə verərsə, sərf etdiyi miqdarın da zəkatını\nMəsələ 1830: Əgər buğda, arpa, xurma və kişmişin zəkatı vacib olduqdan sonra sahibi ölərsə, onun malından zəkat miqdarı verilməlidir. Amma zəkat vacib olmazdan əvvəl ölərsə, varislərdən hansı birinin hissəsi nisab miqdarında olarsa, o öz payının zəkatını verməlidir.\nMəsələ 1831: Şəriət hakimi tərəfindən zəkatı toplamağa məsul edilən şəxs buğda və arpanın samandan ayrıldığı xərmən zamanı, xurma və üzümün də quruduğu vaxt zəkatı tələb edilə bilər. Bu təqdirdə əgər bunların sahibi zəkat verməsə və zəkatı vacib olan şey tələf olub aradan gedərsə, onun əvəzini verməyə borcludur.\nMəsələ 1832: Əgər xurma və üzüm ağacına, buğda, ya arpa əkininə sahib olduqdan sonra, zəkatı vacib olarsa, onun zəkatını verməlidir.\nMəsələ 1833: Əgər buğda, arpa, xurma və üzümün zəkatı vacib olduqdan sonra, əkini və ya ağacı satarsa, gərək satıcı onların zəkatını versin. O, zəkatı verərsə, alıcıya bir şey vacib deyil.\nMəsələ 1834: Əgər insan buğda, arpa, xurma və ya kişmiş alıb satanın onların zəkatını verdiyini bilsə və ya verib-vermədiyində şəkk edərsə, ona bir şey vacib deyil. Əgər onların zəkatını vermədiyini bilərsə, gərək özü onların zəkatını versin. Amma satıcı onu aldadıb, zəkatı verdikdən sonra, zəkatın miqdarını ondan tələb edə bilər.\nMəsələ 1835: Əgər buğda, arpa, xurma və kişmişin yaş olan vaxtdakı çəkisi nisab həddinə çatsa, amma quruyandan sonra bu miqdardan az olsa, zəkat vacib deyil.\nMəsələ 1836: Buğda, arpa və xurma qurumazdan əvvəl sərf edilərsə, onların qurusunun ölçüsü nisab miqdarında olarsa, gərək onları zəkatı\nMəsələ 1837: Xurma üç qismdir:\n1. Qurudulan xurma; onunla bağlı zəkat hökmü əvvəldə deyildi.\n3. Yetişməzdən əvvəl yeyilən xurma.\nİkinci qism xurmanın qurusu nisab miqdarına yetişəcək miqdarda olarsa, ehtiyat-müstəhəb budur ki, onun zəkatı verilsin. Zahir budur ki, üçüncü qismin zəkatı vacib deyil.\nMəsələ 1838: Zəkatı verilmiş buğda, arpa, xurma və kişmiş insanın yanında bir neçə il qalarsa, zəkatı yoxdur.\nMəsələ 1839: Əgər buğda, arpa, xurma və kişmiş yağış, yaxud çay suyu ilə suvarılarsa və ya Misirdəki tarlalar (əkin sahələri) kimi, yerin rütubətindən istifadə edərsə, onun zəkatı onda birdir. Amma vedrə və bu kimi şeylərlə suvarılarsa, onun zəkatı iyirmidə birdir.\nMəsələ 1840: Əgər buğda, arpa, xurma və üzüm həm yağış suyu ilə, həm də vedrə və bu kimi şeylərlə suvarılarsa, bu təqdirdə ürfün nəzərində “vedrə və bu kimi şeylərlə suvarıldığı” sayılarsa, onun zəkatı iyirmidə birdir. Əgər “çay və yağışla suvarıldı” deyərlərsə, onun zəkatı onda birdir. Əgər “hər ikisilə də suvarılırdı” deyərlərsə, onun zəkatı qırxda üçdür.\nMəsələ 1841: Əgər camaatın sözündən onların nə söylədiyində şəkk edərsə və suvarma işini, xalqın hər ikisilə də suvarılmışdır və ya məsələn, yağışla suvarılmışdır dediyi şəkildə olduğunu bilməzsə, qırxda üç verməsi kifayətdir.\nMəsələ 1842: Əgər bir nəfər ürfün nəzərində hər ikisilə suvarılıb və ya vedrə və bu kimi şeylərlə suvarılmasında şəkk edib bilməzsə, iyirmidə birini zəkat olaraq verərsə kifayətdir. Həmçinin əgər camaat nəzərində “yağış suyu ilə sulanmışdır” deyildiyinə ehtimal verilirsə, hökm eynidir.\nMəsələ 1843: Əgər buğda, arpa, xurma və kişmiş yağış və çay suyu ilə suvarılarsa, vedrə və bu kimi şeylərlə suvarılmaya ehtiyacı olmadığı halda onlarla da suvarılarsa, amma vedrə və bu kimi şeylərlə edilən suvarma onun məhsulunun çoxalmasına kömək etməzsə, zəkatı onda birdir. Əgər adı çəkilən məhsullar vedrə və bu kimi şeylərlə suvarılarsa, yağış və çay suyuna ehtiyacı olmadığı halda onlarla da suvarılarsa, amma onlarla edilən suvarmanın məhsulun çoxalmasına bir köməyi olmasa, zəkatı iyirmidə birdir.\nMəsələ 1844: Vedrə və bu kimi şeylərlə suvarılan tarlanın yanında başqa bir əkin olarsa və onun rütubətindən istifadə edib ayrıca suvarmaya ehtiyac qalmasa, vedrə ilə suvarılan əkinin zəkatı iyirmidə birdir, onun yanında olub rütubətindən istifadə edən əkin yerinin zəkatı isə, ehtiyata əsasən onda birdir.\nMəsələ 1845: Buğda, arpa, xurma və üzüm üçün sərf etdiyi xərcləri məhsuldan çıxıb, sonra nisab mülahizə edə bilməz. Bununla belə, əgər onlardan biri xərclənən məsrəflər mülahizə edilməzdən əvvəl nisaba çatarsa, gərək onun zəkatını versin.\nMəsələ 1846: İnsan, əvvəl tarlaya əkdiyi toxumu (istər özündən olsun, istər almış olsun) məhsuldan götürüb sonra nisabı mülahizə edə bilməz, əksinə nisabı məhsulun cəminə nisbətən mülahizə etməlidir.\nMəsələ 1847: Dövlətin malın əslindən aldığı şeyə zəkat vacib olmaz. Məsələn, əgər əkin məhsulu 2000 kiloqram olsa və dövlət onun 100 kiloqramını vergi olaraq alarsa, yalnız 1900 kiloqramının zəkatı vacib olar.\nMəsələ 1848: İnsan ehtiyat-vacibə əsasən zəkatın vacib olmasından əvvəl etdiyi xərcləri məhsuldan götürüb yalnız yerdə qalanının zəkatını verə bilməz.\nMəsələ 1849: Zəkat vacib olandan sonra etdiyi xərclərdən zəkat miqdarı üçün xərclədiyini onu xərcləməkdə şəriət hakimi və ya onun nümayəndəsindən icazə almış olsa da, ehtiyata əsasən məhsuldan götürə\nMəsələ 1850: Buğda və arpanın xərmən həddinə yetişməsini, üzüm və xurmanın quruma vaxtına yetişməsini gözləyib sonra zəkat verməsi vacib deyil. Zəkat vacib olan vaxt zəkat miqdarının qiymətini məlum edib, qiymətini zəkat olaraq vermək caizdir.\nMəsələ 1851: Zəkat vacib olandan sonra əkini dərmədən, xurma və üzümü toplamadan müstəhəq olan şəxsə, yaxud şəriət hakiminə ya da onların nümayəndəsinə müşa olaraq (müştərək) təslim edə bilər. Təslim edərsə, ondan sonra edilən xərclərdə ortaqdırlar.\nMəsələ 1852: Mal sahibi əkin, xurma və üzümün özünü şəriət hakiminə və ya zəkata müstəhəq olan şəxsə, ya da onların vəkilinə təslim etdikdə, onları başqa mallar ilə birlikdə pulsuz və müşaən öz tarlasında saxlaması lazım deyildir. Onların yığılma və ya quruma vaxtına qədər tarlasında qalması üçün muzd istəyə bilər.\nMəsələ 1853: Əgər bir insanın iqlimləri dəyişkən olub əkin və meyvələri eyni zamanda yetişməyən bir neçə şəhərdə buğda, arpa, xurma, üzüm kimi məhsulları olsa və onların hamısı bir ilin məhsulu sayılırsa, əvvəl yetişənin miqdarı nisab miqdarına çatarsa, onun zəkatını yetişdiyi an verməlidir. Qalanlarını isə yetişdiyi vaxt verməlidir. Amma əvvəl yetişənin ölçüsü nisaba çatmazsa, məhsulun sonrakı qismləri yetişənə qədər səbr edər. Əgər hamısı birlikdə nisab miqdarına yetişərsə, onun zəkatı vacib olar, nisab miqdarına yetişməzsə vacib olmaz.\nMəsələ 1854: Əgər üzüm, ya xurma ağacı bir ildə iki dəfə meyvə versə, birlikdə nisab həddinə çatsa, ehtiyata əsasən onun zəkatı vacibdir.\nMəsələ 1855: Quruduğu vaxt nisab miqdarına yetişəcək qədər təzə xurma və ya üzümü olarsa, onun təzəsindən quruduğu vaxt ona vacib olan zəkat miqdarı zəkat qəsdilə verilərsə eybi yoxdur.\nMəsələ 1856: Quru xurma və ya üzümün zəkatı vacib olan şəxs, onların zəkatını təzə xurma və ya təzə üzümdən verə bilməz. Hətta onun qiymətini müəyyən edib, təzə olan ayrı bir üzüm və ya quru xurmanı zəkatın qiyməti olaraq verərsə də işkallıdır. Həmçinin üzərinə təzə xurma və ya təzə üzüm zəkatı vacib olsa, onun zəkatını quru xurmadan və ya kişmişdən verə bilməz. Hətta zəkatın qiyməti olaraq başqa bir xurma və üzümü verərsə, hərçənd təzə olsa da işkallıdır.\nMəsələ 1857: Borclu olan şəxs üzərinə zəkat vacib olan mal olduğu halda ölərsə, əvvəlcə zəkata vacib olan maldan onun zəkatı bütünlüklə verilməli, sonra da onun borcu ödənilməlidir. Amma zəkat onun zimməsində vacib olmuşsa, digər borcları kimidir.\nMəsələ 1858: Borclu olan bir şəxsin buğda, arpa, xurma və ya üzümü də olsa və o öldüyü təqdirdə bunların zəkatı vacib olmazdan əvvəl varisləri onun borcunu başqa mallarından ödəyərlərsə, hansının payı nisab miqdarına yetişərsə, gərək onun zəkatını versin. Əgər bunların zəkatı vacib olmazdan əvvəl onun borcunu ödəməzlərsə, belə ki, ölən şəxsin malı yalnız borcuna çatarsa, bunların zəkatını vermək vacib deyildir. Əgər ölən şəxsin malı borcundan çox olarsa və əgər onun borcunu ödəmək istədikləri halda tələbkara buğda, arpa, xurma və üzümdən də bir miqdar verməli olsalar, tələbkara verilən miqdarın zəkatı yoxdur. Yerdə qalanında isə varislərin hansının payı nisab miqdarına yetişərsə, gərək zəkatını versin.\nMəsələ 1859: Əgər zəkatı vacib olmuş buğda, arpa, xurma və kişmişin yaxşısı və pisi vardırsa, ehtiyat-vacib budur ki, yaxşının zəkatını pisdən verməsinlər.\nMəsələ 1860: Qızılın iki nisabı var:\nBirincisi: 20 şəri misqaldır ki, hər misqal 18 noxuddur. Qızıl 20 şəri misqala və ya 15 adi misqala çatarsa, deyilən başqa şərtlərə də sahib olduğu təqdirdə insan onun 9 noxud edən qırxda birini zəkat olaraq verməlidir. Əgər bu miqdara çatmazsa, onun zəkatı vacib deyil.\nİkincisi: Üç adi misqala bərabər olan dörd şəri misqal. Deməli, əgər 15 (adi) misqala üç (adi) misqal əlavə olunsa, 18 misqalın hamısının zəkatını qırxda birini verməlidirlər. Əgər üç misqaldan az artsa, təkcə 15 misqalın zəkatı verilməlidir. Onun artıq qalan hissəsinin zəkatı yoxdur. Həmçinin, hər nə qədər yuxarı getsə, yəni üç misqal üç misqal artsa, onların hamısının zəkatını verməlidirlər. Əgər üç misqaldan az əlavə olunsa, artan hissənin zəkatı yoxdur.\nMəsələ 1861: Gümüşün iki nisabı vardır:\nBirincisi: 105 adi misqaldır. Əgər gümüş 105 adi misqala çatsa, qadaqda deyilən digər şərtlər də mövcud olsa, insan onun qırxda birini (2 misqal və 15 noxud) zəkat verməlidir. Əgər bu miqdara çatmasa, zəkatı vacib deyil.\nİkincisi: 21 misqaldır, yəni əgər 105 misqalın üzərinə 21 misqal artarsa, gərək deyildiyi kimi tamamilə 126 misqalın zəkatı verilsin. 21 misqaldan az artarsa, yalnız 105 misqalın zəkatını verməlidir, artığı üçün zəkat yoxdur. Həmçinin nə qədər artarsa, hökm eynidir. Yəni əgər 21 misqal artarsa, hamısının zəkatını verməlidir. Əgər az əlavə edilərsə, 21 misqaldan az olan qismin zəkatı yoxdur. Əgər nisab həddinə çatıb-çatmamasında şəkk edərsə, ehtiyat-vacibə görə axtarış etməlidir.\nMəsələ 1862: Nisab miqdarına çatan qızıl və gümüşü olan şəxs, onun zəkatını vermiş olsa da, birinci nisabdan azalmayanadək, gərək hər il onun zəkatını versin.\nMəsələ 1863: Qızıl və gümüşün zəkatı, ancaq onlara sikkə olaraq tədavüldə olduğu təqdirdə vacib olur. Əgər onların sikkəsi pozulmuş olsa, amma tədavüldədirsə zəkatı verilməlidir. Amma tədavüldən çıxarılmış olsa, sikkəsi qalmış olsa da zəkatı yoxdur.\nMəsələ 1864: Qadınların bəzək olaraq işlətdikləri sikkəli qızıl və ya gümüş alverdə də işlədilirsə, yəni yenə də qızıl və gümüş pul olduğu qüvvədədirsə, ehtiyata əsasən onun zəkatı vacib olur. Amma daha onunla alver edilmirsə, zəkatı vacib olmaz.\nMəsələ 1865: Qızıl və gümüşü olan şəxsin, əgər onların heç biri ilk nisab miqdarında olmasa, məsələn, 104 misqal gümüşü və 14 misqal qızılı olarsa, zəkat ona vacib deyil.\nMəsələ 1866: Əvvəldə deyildiyi kimi, qızıl və gümüşün zəkatının vacib olması üçün, onların nisab miqdarına çatdıqdan sonra, sahibinin əlində 11 ay qalmalıdır. Əgər on bir ay ərzində qızıl və gümüş ilk nisab miqdarından aşağı düşərsə, zəkat vacib olmaz.\nMəsələ 1867: Əgər on bir ay ərzində əlində olan qızıl və ya gümüşü digər bir şeylə dəyişdirərsə, yaxud onları əridərsə, ona zəkat vacib olmaz. Amma zəkat verməkdən qaçmaq üçün onları başqa bir qızıl, ya gümüşlə dəyişdirərsə, yəni qızılı, qızıl və ya gümüşlə gümüşü, ehtiyat-vacib budur ki, onun zəkatını versin.\nMəsələ 1868: Əgər on ikinci ayda qızıl və gümüş pulu əridərsə, gərək onların zəkatını versin. Ərimə vasitəsilə onların qiymət və ya çəkisi azalarsa, gərək əritməzdən əvvəl vacib olan zəkatı versin.\nMəsələ 1869: Adi ölçüdən daha çox digər filiz qarışığı olan gümüş və qızıl pulu olsa, ona qızıl və ya gümüş pul deyilirsə, saf (xalis) miqdarı nisab həddinə yetişməsə də nisab miqdarına yetişəndə zəkatı vacib olur. Amma ona qızıl və gümüş pul deyilmirsə, onun saf (xalis) miqdarı nisab həddinə çatsa belə, zəkatı vacib deyil.\nMəsələ 1870: Əlində olduğu qızıl və gümüş pulun adi miqdarda digər filiz qarışığı olursa, əgər onun zəkatını adi miqdardan daha çox başqa filizi olan pul ilə ya qızıl və gümüş puldan başqa puldan versə eybi yoxdur. Amma o pul ona zəkat vacib olan miqdarın qiymətində olmalıdır.\nDəvə, inək və qoyunun zəkatı\nMəsələ 1871: Dəvə, inək və qoyunun zəkatının deyilən şərtlərdən əlavə başqa şərti də vardır. O da bütün il boyu çöl otundan otlamasıdır. Buna görə də əgər ilin tamamını və ya bir qismini toplanmış otdan yeyərsə, yaxud sahibinin və ya başqasının mülkü olan əkindən otlarsa, zəkatı yoxdur. Əgər ilin bütün günlərində bir gün və ya iki gün sahibinin mülkü olan otdan yeyərsə, ürfün nəzərində “il boyu çöldə otlayıb” deyilsə, ona zəkat vacib olur. Dəvə, inək və qoyunun zəkatının vacib olmasında, onların il boyunca işləməyən bir heyvan olması şərt deyildir. Hətta əgər bu heyvanlardan suvarmada, şumlamada və bu kimi işlərdə işlədərlərsə də, ürfün nəzərində “işsizdirlər” deyilsə, onların zəkatını verməlidir. Hətta əgər “işsizdir” deyilməsə də gərək ehtiyat-vacibə əsasən gərək onların zəkatı verilsin.\nMəsələ 1872: Əgər insan özünün dəvə, inək və qoyunların otlaması üçün bir şəxsin əkmədiyi bir otlağı satın alarsa və ya icarəyə götürərsə, onların zəkatının vacib olması mübahisəlidir. Amma əhvət zəkatı verməkdir. Əgər orada otarmaq üçün vergi verirsə, gərək zəkat versin.\nMəsələ 1873: Dəvənin on iki nisabı vardır:\nBunların zəkatını ya 40 - 40 hesab edilib, hər 40 dənə üçün 3-cü ilinə daxil olmuş bir dəvə verməlidir ya da 50 - 50 hesab edilib, hər 50 dənə üçün 4-cü ilinə daxil olmuş 1 dəvə versin, ya da 40 və 50 hesab etsin. Bəzi yerlərdə 200 dəvəyə sahib olan hallarda, 40-40, yaxud 50-50 hesab etməkdə ixtiyar sahibidir. Lakin hər iki halda gərək hesabı elə etsin ki, yerdə bir şey qalmasın, əgər qalsa da 9-dan artıq olmasın. Məsələn, əgər 140 dəvəsi varsa, 100 dəvəsi üçün 4-cü ilinə daxil olmuş 2 dəvə, 40 dəvə üçün də 3-cü ilinə daxil olmuş bir dəvə versin. Zəkat olaraq verilən dəvə dişi olmalıdır. Amma altıncı nisabda iki yaşlı dişi dəvə tapmasa, üç yaşlı erkək dəvə kifayətdir. Əgər bu da olmasa, hər birini almaqda ixtiyar sahibidir.\nMəsələ 1874: İki nisab arasında zəkat vacib deyil. Deməli, əgər dəvələrinin sayı 5 ədəd olan birinci ölçüdən keçsə, 10 ədəd olan 2-ci ölçüyə çatmasa, yalnız 5-nin zəkatını verməlidir. Həmçinin sonrakı ölçülər də belədir.\nMəsələ 1875: İnəyin iki nisabı var:\n1. Otuz inək üçün: İnəyin sayı otuza çatarsa, başqa şərtlərə də malik olarsa, insan ikinci ilinə daxil olmuş bir ədəd dana zəkat verməlidir. Ehtiyat-vacib budur ki, dana erkək olsun.\n2. Qırx inək üçün: Zəkatı üçüncü ilə daxil olmuş dişi danadır. 30 ilə 40 arasında olan inəyin zəkatı vacib deyil. Məsələn, 39 ədəd inəyi olan bir şəxs, yalnız bunların otuzunun zəkatını verməlidir. Həmçinin əgər qırxdan çox inəyi olarsa, altmışa çatmayanadək, yalnız qırxının zəkatını verməlidir. Altmışa yetişdikdən sonra, birinci nisabın iki bərabəri olduğuna görə 2-ci ilə girmiş iki dananı zəkat verməlidir. Hər nə qədər çoxalırsa, ya 30-30 hesab etməli, ya da 40-40 hesab etməli və ya 30-40 olaraq hesab etməli və göstərilmiş qaydaya əsasən, zəkatı verməlidir. Amma gərək elə hesab etsin ki, bir şey artıq qalmasın, ya əgər bir şey artıq qalsa da 9-dan artıq olmasın. Məsələn; 70 inəyi olan bir şəxs, onları 30 və 40 hesabı ilə hesablamalıdır. Çünki əgər 30 hesabıyla hesablayarsa, on ədədin zəkatı verilməmiş olaraq qalar. Bəzi hallarda 120 inəyi olduğu hal kimi, necə hesablamaqda ixtiyar sahibidir.\nMəsələ 1876: Qoyunun 5 nisabı vardır:\n1. Qırx qoyun: zəkatı bir qoyundur. Qoyunların sayı qırxa çatmayanadək zəkatı yoxdur.\n5. 400 ədəd və ondan yuxarı olanda gərək 100 ədəd 100 ədəd hesab etsin və onların hər bir 100 ədədinə 1 qoyun versin. Zəkatı qoyunların özündən vermək lazım deyil, hətta əgər digər qoyun versə və ya qoyunun qiymətinə uyğun pul versə kifayətdir.\nMəsələ 1877: İki nisab arasında zəkat vacib deyil. Əgər birinin qoyunlarının sayı 40 ədəd olan birinci ölçüdən çox olub 121 ədəd olan ikinci nisaba çatmayıbsa, yalnız 40 ədədinin zəkatını verməlidir. Artığının zəkatı isə yoxdur. Sonrakı ölçülərdə də belədir.\nMəsələ 1878: Nisab miqdarına çatmış dəvə, inək və qoyunun zəkatı vacibdir. İstər hamısı erkək və ya dişi olsun, yaxud bəzisi erkək, bəzisi dişi olsun.\nMəsələ 1879: Zəkatda inəklə camış, ərəb dəvəsi ilə qeyri-ərəb dəvəsi, keçi ilə qoç və şişək zəkatda eyni cinsdən hesab olunur və bir-birilə fərqi yoxdur.\nMəsələ 1880: Əgər zəkat üçün qoyun versə, ehtiyat-vacibə görə ən azı iki yaşlı, keçi versə, ehtiyata görə üç yaşına daxil olmuş olmalıdır.\nMəsələ 1881: Zəkat kimi verilən qoyunun qiyməti sair qoyunlardan azacıq az olsa eybi yoxdur. Amma daha yaxşı olar ki, qiyməti sair qoyunların qiymətindən çox olanı zəkat kimi versin. Həmçinin inək və dəvədə də eyni qayda ilə.\nMəsələ 1882: Əgər bir neçə nəfər şərik olsalar, hər birinin payı birinci nisab həddinə çatsa, zəkatını verməlidir. Payı birinci nisab həddindən az olan şəxsə, zəkat vacib deyil.\nMəsələ 1883: Əgər bir nəfərin bir neçə yerdə inəyi, dəvəsi, yaxud qoyunu olsa və üst-üstə nisab həddinə çatsalar, gərək onların zəkatını versin.\nMəsələ 1884: Əgər inək, qoyun və dəvəsi xəstə və eybli olsalar da, gərək onların zəkatını versin.\nMəsələ 1885: Əgər xəstə, eybli, ya qoca inəyi, qoyunu və dəvəsi varsa, zəkatını onların özündən verə bilər. Lakin onların hamısı sağlam, eybsiz və cavan olsa, xəstə, eybli və ya qocasını verə bilməz. Hətta əgər onların bəzisi sağlam, bəzisi xəstə, bir dəstəsi eybli, başqa dəstəsi eybsiz, bir miqdarı qoca və bir miqdarı cavan olsa, ehtiyat-vacib budur ki, onların zəkatı sağlam, eybsiz və cavan heyvandan verilsin.\nMəsələ 1886: On bir ay tamam olmazdan əvvəl sahibi olduğu inəyi, qoyununu və dəvəni başqa şeylə əvəz etsə, yaxud nisabı olanı nisab miqdarı ilə həmin cinsdən əvəz etsə, məsələn, 40 qoyun verib başqa 40 qoyun alsa, əgər bu iş zəkatdan boyun qaçırmaq məqsədilə olmasa, ona zəkat vacib olmaz. Əgər bu məqsədlə olmuş olarsa, belə ki, hər ikisinin də mənfəəti bir çeşiddə olarsa, məsələn, hər iki qoyun süd verən qoyun olarsa, ehtiyat-lazım budur ki, onun zəkatını versin.\nMəsələ 1887: İnək, dəvə və qoyunun zəkatını verməli olan şəxs onların zəkatını başqa malından versə, onların sayı nisabdan az olmayana qədər gərək hər il zəkatını versin. Əgər onların özündən versə və birinci ölçüdən az olsa, zəkatı vacib deyil. Məsələn, 40 qoyunu olan əgər başqa malından onların zəkatını versə, qoyunları qırxdan azalmayana qədər hər il gərək bir qoyun versin. Əgər onların özündən versə, 40-a çatmayana qədər ona zəkat vacib deyil.\nTicarət malının zəkatı\nİnsan müavizə (qarşılıqlı olaraq dəyişdirmə) əqdi ilə sahib olduğu, ticarət və qazanc əldə etmək üçün saxladığı malın ehtiyat-vacibə əsasən bir neçə şərtlə zəkatını verməlidir. Onun zəkatı isə qırxda birdir.\n1. Sahibi ağıllı və həddi-büluğa çatmış olmalıdır.\n2. Mal ən azı 15 misqal sikkəli qızıl, yaxud 105 misqal sikkəli gümüş qədərində (dəyərində) olmalıdır.\n3. Onunla ticarət etməyi qəsd etdiyi vaxtdan bir il keçməlidir.\n4. Bir il boyunca ondan mənfəət götürmək niyətində qalmalıdır. Buna əsasən əgər ilin ortasında məqsədindən dönərsə və məsələn, onu xərcləri üçün sərf etmək istərsə, onun zəkatını vermək lazım deyildir.\n5. O malın sahibi bütün il boyunda onda təsərrüf etmək imkanına qadir olsun.\n6. İlin tamamında sərmayənin miqdarına və ya daha artıq bir miqdarla müştərisi olmalıdır. Buna əsasən əgər ilin bir qismində onun sərmayədən az müştərisi olarsa, onun zəkatını vermək vacib deyildir.\nMəsələ 1888: Zəkat səkkiz yerdə sərf olunur:\n1. Fəqirə. (Fəqir özünün və ailəsinin illik xərclərini təmin edə bilməyən kəsdir. Sənət və ya mülk, yaxud da sərmayəsi olan şəxs sərmayənin mənfəətlərindən öz illik xərclərini təmin edə bilirsə, fəqir deyil).\n2. Miskinə. (Miskin vəziyyəti fəqirdən də ağır olan kəsdir).\n3. İmamın (ə), yaxud onun naibinin tərəfindən zəkatı yığıb saxlayana, onun mühasibinə, onu İmama (ə), yaxud onun naibinə və ya fəqirlərə çatdırmağa vəzifəli olan şəxsə.\n4. Zəkat verildiyi təqdirdə İslama meyl edən və ya döyüşdə, ya digər işlərdə müsəlmanlara yardım edən kafirlərə. Həmçinin Rəsulullahın (s) gətirdiyi şəriətin bəzisinə imanları zəif olan müsəlmanlara, zəkat vermək imanlarının güclənməsinə yol açarsa, vermək olar. Yaxud həzrət Əmirəl-möminin Əlinin (ə) vilayətinə imanı olmayan müsəlmanlara zəkat vermək, onların vilayətə inanmağa rəğbətlərini artırıb inamlarına səbəb olarsa, zəkat vermək olar.\n5. Qulları satın alıb azad etmək üçün; (təfsilatı ilə öz yerində deyilib).\n7. Allah yolunda xərcləmək. Məsələn, məscid tikmək, dini elmlər oxunan mədrəsə tikmək, şəhər təmizləmək və yolları asfalt edib genişləndirmək kimi faydası ümumi müsəlmanlara aid olan işlərdə xərcləmək.\nBunlar zəkatın sərf edildiyi yerlərdir. Amma mal sahibi zəkatı İmamın (ə) və ya onun nümayəndəsinin icazəsi olmadan 3-cü və 4-cü yerə sərf edə bilməz. Ehtiyat-lazıma əsasən 7-ci yerə xərcləməkdə də şəriət hakimindən icazə almalıdır. Bu yerlərə aid hökmlər sonrakı məsələlərdə deyiləcək.\nMəsələ 1889: Ehtiyat-vacib budur ki, fəqir və ya miskin özünün və ailəsinin illik xərclərindən çox zəkat almasın. Əgər bir miqdar pulu və malı olsa, yalnız bir illik xərcinin miqdarına yetişmədiyi qədəri zəkat alsın.\nMəsələ 1890: İllik xərci olan şəxs ondan bir miqdarını xərcləyib, qalan miqdarın il xərclərinə çatası olub-olmamasına şəkk etsə, zəkat ala bilməz.\nMəsələ 1891: Gəliri illik xərclərindən az olan sənətkar, malik və ya tacir xərclərinin çatışmayan hissəsi üçün zəkat ala bilər və iş alətlərini, ya mülk, yaxud sərmayəsini xərclərinə sərf etməsi lazım deyil.\nMəsələ 1892: Özünün və ailə fərdlərinin illik məsrəflərinə sahib olmayan bir fəqirin içərisində oturduğu və mülkiyyətində olduğu bir evi və ya bir minik vasitəsi olarsa, onlarsız yaşaya bilmədiyi təqdirdə abrını qorumaqdan ötrü olsa da zəkat ala bilər. Ev əşyaları, qab-qacaq, qış və yay paltarı və ehtiyacı olduğu şeylər də bu kimidir. Bunlara sahib olmayan fəqir, bunlara ehtiyacı olduğu halda bunları zəkatla ala bilər.\nMəsələ 1893: Kəsb (ticarət) edərək özünün və ailəsinin xərclərini təmin edə bilən fəqir tənbəllik üzündən bu işləri etməzsə, zəkat alması icazəli deyil. Kəsb-ticarət elm öyrənməsinə mane olan bir dini tələbə heç bir halda fəqirlərin səhmindən zəkat ala bilməz. Əgər təhsil almaq ona vacibi-eyni olarsa, onda ala bilər. Onun təhsil alması ümumi mənfəətə malik olsa, ehtiyat-lazıma əsasən şəriət hakiminin icazəsi ilə səbilullah səhmindən alması caizdir. Sənət öyrənməsi çətin olmayan fəqir ehtiyat-vacibə əsasən zəkat almaqla yaşaya bilməz. Lakin sənət öyrənməklə məşğul olduğu müddətdə zəkat ala bilər.\nMəsələ 1894: Əvvəli fəqir olub indi “fəqirəm” deyən şəxsin, onun sözündən insana xatircəmlik gəlməsə də zəkat verə bilər. Amma ehtiyata əsasən əvvəldən fəqir olub-olmadığı bir şəxsə məlum olmasa, fəqir olduğuna xatircəm olmayanadək zəkat verə bilməz.\nMəsələ 1895: Əvvəli fəqir olmayıb, indi “fəqirəm” deyən şəxsin sözündən xatircəmlik hasil olmasa, ona zəkat vermək olmaz.\nMəsələ 1896: Zəkat verən şəxs bir fəqirdən tələbkardırsa, öz tələbini həmin fəqirdən zəkat əvəzi hesab edə bilər.\nMəsələ 1897: Əgər bir fəqir ölsə və onun malı borcuna çatmasa, insan onda olan alacağını zəkat olaraq hesab edə bilər. Hətta əgər onun malı borcu miqdarınca olsa, varisləri onun borcunu verməsələr və ya başqa cəhətə görə insan öz alacağını ala bilməsə, onda onun alacağını zəkat olaraq hesab edə bilər.\nMəsələ 1898: İnsanın fəqirə zəkat olaraq verdiyi şeyin zəkat olmasını ona deməsi lazım deyil. Hətta əgər fəqir xəcalət çəkərsə, zəkat məqsədilə verilən malın zəkat olduğunu aşkar etməməsi müstəhəbdir.\nMəsələ 1899: Bir şəxsi fəqir hesab edərək ona zəkat verib, sonra onun fəqir olmadığını anlayarsa və ya şəri hökmü bilmədiyindən fəqir olmayan bir şəxsə zəkat verərsə, kifayət deyildir. Bu halda əgər verilən şey qalırsa, ondan alıb müstəhəqqə verməlidir. Əgər verilən şey yox olub aradan getmişdirsə, onu alan şəxs zəkat olduğunu bilirdisə, əvəzini ondan alıb müstəhəqq olana verə bilər. Amma əgər zəkat olduğunu bilmirdisə, ondan heç bir şey ala bilməz. Öz malından zəkatın əvəzini müstəhəq olana verməlidir. Hətta ehtiyat-vacibə əsasən fəqiri tanımaqda təhqiqat aparmış olsa, yaxud şəri höccətə istinad etmiş olsa belə hökm eynidir.\nMəsələ 1900: Borclu olub borcunu verə bilməyən şəxs özünün illik xərclərinə malik olmasına baxmayaraq, borcunu ödəmək üçün zəkat ala bilər. Lakin o, borc aldığı malı gərək günah işlərdə xərc etməsin.\nMəsələ 1901: Borclu olub borcunu verə bilməyən şəxsə zəkat versə, sonra o borcu günah işlərdə xərclədiyini bilsə, borclunun fəqir olduğu halda ona verdiyini fəqirlərə verilən qismindən hesab edə bilər.\nMəsələ 1902: Borclu olub borcunu ödəyə bilməyən şəxsin fəqir olmamasına baxmayaraq insan ondan olan öz tələbini zəkat əvəzi hesab edə bilər.\nMəsələ 1903: Xərci qurtarmış, yaxud miniyi işdən düşmüş müsafir belə ki, onun səfəri günah iş üçün olmasa və borc almaqla, ya bir şeyini satmaqla məqsədə çata bilməsə, öz vətənində fəqir olmasa belə, zəkat ala bilər. Əgər başqa yerdə borc almaqla, yaxud bir şey satmaqla səfər xərcini təmin edə bilirsə, yalnız ora çatmaq miqdarında zəkat ala bilər. Ehtiyat-vacibə görə öz vətənində olan bir malı satmaq və ya icarəyə verməklə yol xərcini hazırlaya bilərsə, gərək zəkat almasın.\nMəsələ 1904: Səfərdə əlacsız qalmış və zəkat almış müsafir vətəninə çatdıqdan sonra zəkatdan bir şey artıq qalmış olsa, onu zəkat verən şəxsə qaytarmaq mümkün olmadığı halda, gərək onu şəriət hakiminə verib, zəkat olmasını da desin.\nZəkata müstəhəq olan şəxslərin şərtləri\nMəsələ 1905: Mal sahibinin zəkatını verə bilən şəxs gərək on iki imam şiəsi olsun. Əgər insan bir şəxsi on iki imam şiəsi bilib ona zəkat versə və sonra da şiə olmadığı məlum olsa, gərək ikinci dəfə zəkat versin. Hətta ehtiyat-vacibə görə əgər bu barədə təhqiqat aparmış olsa və ya şəri höccətə istinad etmiş olsa belə, hökm eynidir.\nMəsələ 1906: Şiə olan uşaq, ya bir dəli fəqir olsa, verilmiş zəkatın uşaq və dəlinin mülkiyyətində olması məqsədi ilə insan onun vəlisinə zəkat verə bilər. Həmçinin özü və ya əmin bir şəxsin vasitəsi ilə zəkatı fəqir uşaq və ya dəliyə sərf edə bilər. Zəkatın onlara sərf edildiyi zaman zəkat niyyəti edilməlidir.\nMəsələ 1907: Fəqir olması sübut olunan dilənçilik edən fəqirə zəkat vermək olar. Lakin zəkatı günah işlərdə xərcləyənə zəkat vermək olmaz. Hətta verilən zəkatın özünü günah işdə xərcləməsə də, zəkat verilməsi onu günah işlətməyə rəğbətləndirərsə, ehtiyat-vacibə əsasən həmin şəxsə zəkat vermək olmaz.\nMəsələ 1908: Şərab içən, ya namaz qılmayan, həmçinin aşkarda böyük günah edən şəxsə, ehtiyat-vacib budur ki, zəkat verilməsin.\nMəsələ 1909: Borclu olub borcunu verə bilməyən şəxsə, onun xərcləri insana vacib olsa da, insan onun borcunu zəkatdan verə bilər.\nMəsələ 1910: İnsan xərcləri ona vacib olan övlad kimi şəxslərin xərclərini zəkatdan verə bilməz. Lakin əgər onların xərclərini verməsə, başqaları onlara zəkat verə bilər. Əgər xərcləri ona vacib olan şəxslərin xərclərini verməyə qadir deyilsə, zəkat da ona vacib olsa, onların nəfəqəsini (xərclərini) zəkatdan verə bilər.\nMəsələ 1911: Əgər insan öz oğluna (o da öz növbəsində) özünün həyat yoldaşına, nökərinə və külfətinə xərcləməsi üçün zəkat versə eybi yoxdur.\nMəsələ 1912: Ata zəkatın Allah yolunda olan qismindən oğlunun möhtac olduğu elmi və dini kitabları alaraq ona verə bilməz. Amma ümumi məsləhət bunu tələb edirsə o halda bunu edə bilər və ehtiyata əsasən gərək şəriət hakimindən icazə alsın.\nMəsələ 1913: Ata zəkatını öz fəqir oğluna verə bilər ki, özü üçün arvad alsın, oğul da atasının arvad alması üçün öz zəkatını ona verə bilər.\nMəsələ 1914: Xərci əri tərəfindən verilən qadına habelə əri, xərclərini verməyən, amma hərçənd onun xərclərini verməyə məcbur etmək üçün şəriət hakiminə müraciət etməklə xərclərini ala bilən qadına zəkat vermək olmaz.\nMəsələ 1915: Siğə olunmuş bir qadın, fəqir olarsa, əri və başqaları ona zəkat verə bilər. Lakin əri ilə əqd zamanı onun xərclərini verməyə şərt edərsə, ya başqa cəhətdən onun xərcləri ərinə vacib olsa, əri onun xərclərini verdiyi təqdirdə, ona zəkat vermək olmaz.\nMəsələ 1916: Qadın öz fəqir ərinə, hərçənd, ər zəkatı o qadının xərclərinə sərf etsə belə, zəkat verə bilər.\nMəsələ 1917: Seyid, seyid olmayandan zəkat ala bilməz. Amma zərurət halı istisnadır. Ehtiyat-vacibə görə zərurət də elə bir həddə olmalıdır ki, xüms və sair vücuhatdan xərclərini təmin edə bilməsin. Həmçinin ehtiyat-vacibə görə imkan olan surətdə hər gün o günün xərclərinə kifayət edəcək qədər almaqla kifayətlənməlidir.\nMəsələ 1918: Seyid olub-olmadığı məlum olmayan şəxsə zəkat vermək olar. Amma özü seyid olmasını iddia etsə və mal sahibi zəkatını ona versə, onun öhdəsindən (zəkat vermək) götürülməz.\nMəsələ 1919: İnsan zəkatı qürbət qəsdi ilə, yəni Allah-taalaya bəndəçilik və Onun əmrini yerinə yetirmək məqsədi ilə verməlidir. Əgər qürbət qəsdi olmadan versə, günah etməsinə baxmayaraq kifayətdir. Niyyətində verdiyi şeyin mal zəkatı və ya fitrə zəkatı olduğunu da müəyyən etməlidir. Hətta məsələn, buğda və arpanın zəkatı ona vacib olarsa və pulu zəkatın qiymət ünvanında vermək istəsə, gərək arpa və ya buğda zəkatının olduğunu müəyyən etsin.\nMəsələ 1920: Bir neçə malın zəkatı ona vacib olan şəxs bir miqdar zəkat verib onların heç birisi üçün niyyət etməsə, verdiyi şey onlardan birinin cinsindən olarsa, o cinsin zəkatı sayılır. Məsələn, 40 qoyun və 15 misqal qızılın zəkatı vacib olan şəxs, zəkat olaraq bir qoyun verib, onlardan heç birisinə niyyət etməzsə, qoyunların zəkatı hesab olunur. Əgər onların heç birinin cinsindən olmayan bir miqdar gümüş və ya əskinas pul verərsə, alimlərdən bəzisi onun, onların hamısına bölündüyünü demişlər. Lakin bu hökm işkalsız deyil. Onun heç birinə hesab olmayıb, mal sahibinin mülkiyyətində qalmağı ehtimalı da var.\nMəsələ 1921: Əgər zəkat vermək üçün birini vəkil etsə, zəkatı o vəkilə verən vaxt gərək niyyət etsin. Ehtiyat müstəhəb budur ki, onun niyyəti zəkatın fəqirə yetişən zamanına qədər davam etsin.\nZəkatin müxtəlif məsələləri\nMəsələ 1922: İnsan buğda və arpanın samandan ayrıldığı vaxt və xurma ilə üzümün quruduğu vaxt gərək zəkatı fəqirə versin və ya malından ayırsın. Qızıl, gümüş, inək, qoyun və dəvənin zəkatını isə 11-ci ay tamam olandan sonra ya fəqirə verməli, ya da malından ayırmalıdır.\nMəsələ 1923: Zəkatı ayırandan sonra onu müstəhəqə dərhal verməsi lazım deyil. Əgər əql sahiblərinin nəzərində düzgün sayılan bir məqsədlə təxirə salsa, eybi yoxdur.\nMəsələ 1924: Zəkatı müstəhəqə çatdırmaq imkanı olan şəxs onu çatdırmasa və səhlənkarlıq üzündən aradan gedərsə, gərək onun əvəzini versin.\nMəsələ 1925: Zəkatı müstəhəqə çatdırmaq imkanı olan şəxs zəkatı verməsə və mühafizəsində səhlənkarlıq etdiyi halda aradan gedərsə, zəkatı gecikdirməkdə səhih bir məqsədi yoxdursa, gərək onun əvəzini versin. Hətta əgər səhih bir məqsədi olsa, məsələn, müəyyən bir fəqiri nəzərə alıbsa və ya tədricən fəqirlərə çatdırmaq istəyirsə, ehtiyat vacibə görə zamindir.\nMəsələ 1926: Zəkatı malın özündən ayırsa, qalan malı işlədə bilər və əgər başqa maldan kənara qoysa, bütün malı işlədə bilər.\nMəsələ 1927: İnsan ayırıb kənara qoyduğu zəkatı özü üçün götürüb yerinə başqa şey qoya bilməz.\nMəsələ 1928: Əgər ayırıb kənara qoyduğu zəkatdan mənfəət hasil olsa, məsələn, zəkat üçün kənara qoyduğu qoyun doğsa, zəkat hökmündədir.\nMəsələ 1929: Əgər zəkatı ayırıb kənara qoyan vaxt bir müstəhəq hazır olsa, yaxşı olar ki, zəkatı ona versin. Amma başqa bir nəfər nəzərdə tutmuş olsa və zəkatı ona vermək müəyyən bir cəhətdən daha yaxşı olsa, gərək zəkatı nəzərdə tutduğu şəxsə versin.\nMəsələ 1930: Əgər şəriət hakiminin icazəsi olmadan, zəkat üçün ayırıb kənara qoyduğu mal ilə ticarət edərsə və zərər etsə, zərər adı ilə zəkatdan çıxa bilməz. Amma mənfəət etsə, ehtiyat-lazıma əsasən gərək onu müstəhəqə versin.\nMəsələ 1931: Əgər zəkat ona vacib olmazdan əvvəl zəkat əvəzi fəqirə bir şey versə, zəkat hesab edilmir və zəkat ona vacib olandan sonra fəqirə verdiyi şey aradan getməyibsə və o fəqir də öz fəqirliyində qaldığı halda ona verdiyini zəkat hesab edə bilər.\nMəsələ 1932: Zəkatın bir adama vacib olmadığını bilən fəqir, əgər o adamdan bir malı zəkat adı ilə alsa və o mal yanında məhv olsa zamindir. Belə ki, insana zəkat vacib olan vaxtda fəqir öz fəqirliyində qalmış olsa, ona verdiyi malı zəkat əvəzində hesab edə bilər.\nMəsələ 1933: Zəkatın bir adama vacib olmadığını bilməyən fəqir zəkat olaraq bir şey alsa və onun yanında tələf olarsa, zamin deyil və insan onun əvəzini zəkat hesab edə bilməz.\nMəsələ 1934: Müstəhəbdir ki, inək, qoyun və dəvənin zəkatını abırlı fəqirlərə versin və zəkat verməkdə öz qohumlarını başqalarından, elm-kamal əhlini elm-kamala sahib olmayanlardan, dilənçi olmayanları dilənçilərdən üstün tutsun. Amma ola bilsin ki, bir fəqirə zəkatı vermək müəyyən bir cəhətdən daha yaxşı olsun.\nMəsələ 1935: Yaxşı olar ki, zəkatı aşkar, müstəhəbi sədəqə isə gizli verilsin.\nMəsələ 1936: Zəkat vermək istəyən şəxsin şəhərində bir müstəhəq olmasa və zəkatı müəyyən olunmuş digər yerlərdə sərf edə bilməsə, onu başqa bir yerə apara bilər. Bu halda əgər onun saxlanmasında səhlənkarlıq etməsə və tələf olsa, zamin deyil. O, şəriət hakimindən vəkalət alıb, onun vəkili adı ilə zəkatı götürərək onun icazəsi ilə başqa şəhərə apara bilər. Əgər zəkat tələf olsa, zamin deyildir. Aparma xərcini zəkatdan götürə bilər.\nMəsələ 1937: Əgər öz şəhərində müstəhəq tapılsa, zəkatı başqa şəhərə apara bilər. Amma o şəhərə aparmaq xərclərini özündən verməlidir. Əgər zəkat məhv olsa zamindir. Şəriət hakiminin icazəsi olsa, bu hal istisnadır.\nMəsələ 1938: Zəkat kimi verilən buğda, arpa, kişmiş və xurmanın ölçülməsində alınan muzd, (zəkat verənin) özünün öhdəsinədir.\nMəsələ 1939: İnsan verdiyi zəkatı müstəhəqindən geri satmağını istəməyi məkruhdur. Əgər müstəhəq götürdüyü şeyi satmaq istəsə, qiymət qoyandan sonra zəkatı verən onu almaqda başqalarından irəlidir.\nMəsələ 1940: Əgər bir şəxs vacib olan zəkatı verib-vermədiyində şəkk edərsə, zəkat vacib olan mal mövcuddursa, onun şəkki keçmiş illərin zəkatı xüsusunda olsa belə, zəkatı verməlidir. Amma o malın eyni tələf olubsa, həmin ilin zəkatı olsa belə, ona heç bir şey vacib\nMəsələ 1941: Fəqir zəkatı almamışdan qabaq onu miqdarından az qiymətə sülh edə (razılaşa) bilməz, ya bir şeyi onu qiymətindən bahasına zəkat əvəzi qəbul edə bilməz. Həmçinin malik verdiyi zəkata geri qaytarmaq şərtini qoya bilməz. Əgər müstəhəq zəkatı aldıqdan sonra onu malikə qaytarmağına razı olsa maneəsi yoxdur. Məsələn, bir kəs çox zəkat verməyi borcludur, özü də fəqir olub və zəkatı verə bilmir, hal-hazırda da tövbə etmişdir. Əgər fəqir onu götürməyə və ya bağışlamağa razı olsa işkalı yoxdur.\nMəsələ 1942: İnsan zəkatın Allah yolunda xərclənən qismindən Quran, dini və dua kitabları alıb vəqf edə bilməz. Amma ümumun məsləhəti bunu lazım bilirsə ala bilər və ehtiyat-lazıma əsasən gərək şəriət hakimindən icazə alsın.\nMəsələ 1943: İnsan zəkatdan müəyyən əmlak alıb öz övladına, yaxud xərclərinin ona vacib olduğu şəxslərə, “onun gəlirini öz xərclərinə istifadə etsinlər” deyə, vəqf edə bilməz.\nMəsələ 1944: İnsan fəqir olmasa da və ya illik xərcləri miqdarında zəkat almış olsa da, həccə, ziyarətə və bu kimi yerlərə getmək üçün zəkatın Allah yolunda xərclənən qismindən zəkat ala bilər. Amma bu, onun həccə, ziyarətə və bu kimi yerlərə getməsi ümumi bir mənfəət olduğu təqdirdədir. Ehtiyata əsasən zəkatın bu kimi işlərdə xərclənməsi üçün şəriət hakimindən icazə alınmalıdır.\nMəsələ 1945: Əgər malik müəyyən bir fəqiri malının zəkatını verməyə vəkil etsə, bu halda fəqir, malikin qəsdinin o fəqirin həmin zəkatdan götürməməsi olduğunu ehtimal versə, ondan özü üçün götürə bilməz. Amma malikin məqsədinin bu olmadığına yəqin etsə, özünə götürə bilər.\nMəsələ 1946: Əgər fəqir zəkat olaraq dəvə, inək, qoyun, qızıl və gümüşü alsa və zəkatın vacib olması üçün deyilən şərtlər onlarda mövcud olsa, onun zəkatını verməlidir.\nMəsələ 1947: Əgər zəkatı vacib olmuş bir malda iki nəfər şərik olsa, onlardan biri öz payının zəkatını verib sonra malı bölsələr, belə ki, şərikinin öz payının zəkatını vermədiyini və həmçinin sonradan da verməyəcəyini bilsə də onun öz payında təsərrüf etməsinin maneəsi yoxdur.\nMəsələ 1948: Xüms və ya zəkat borcu olanın üzərinə kəffarə, nəzir kimi şeylər də vacib olsa, eyni zamanda başqa bir borcu da olsa, hamısını verə bilməsə, əgər xüms, ya zəkat vacib olan mal aradan getməmiş olsa, gərək xüms və zəkatını versin. Əgər aradan getmiş olsa, zəkat, xüms və borcu vermək, kəffarə və nəzri verməkdən əvvəldir.\nMəsələ 1949: Xüms, ya zəkat borcu olan və İslam həcci ona vacib olan şəxs borcu olub ölsə və onun qalan malı bu borcların hamısına kifayət etməsə, xüms və zəkatı vacib olmuş mal aradan getməmiş olsa, xüms və zəkatını verməli və qalan malını da borcuna sərf etməlidir. Amma xüms və zəkatı vacib olan mal aradan gedibsə, onun malını borclarının ödənməsinə sərf etməlidirlər. Əgər bir şey qalarsa, həcc üçün sərf etməlidirlər. Əgər başqa bir şey də qalarsa, xüms ilə zəkatın arasında bölməlidirlər.\nMəsələ 1950: Elm öyrənməyə məşğul olan şəxs əgər təhsil almayıbsa dolanışığı üçün işləyə bilərdisə, o elmi öyrənmək vacibi-eyni olsa, ona fəqirlərin səhmindən zəkat vermək olar. Əgər təhsil aldığı elm, ümumi məsləhət olarsa, ehtiyata əsasən şəriət hakiminin icazəsilə zəkatın Allah yolunda xərclənən (səbilillah) paydan ona vermək caizdir. Bu iki vəziyyətdən başqa hallarda ona zəkat vermək icazəli deyil.\nMəsələ 1951: Fitr bayramının axşamı günəş batdığı vaxt həddi-büluğa çatan və ağıllı olub, bihuş, fəqir və başqasının qulu olmayan şəxsə, özü və onun çörək yeyəni sayılan şəxslərin hər biri üçün, bir “sa`” təqribən 3\nkiloqram öz şəhərində normal olan yeməklərdən, məsələn; buğda, arpa, xurma, kişmiş düyü və qarğıdalı kimi, müstəhəqə verməlidir. Bunun əvəzinə pul verərsə kifayətdir. Ehtiyat-lazım budur ki, öz şəhərində adi olmayan yeməklərdən, buğda, arpa, xurma və kişmiş də olsa verməsin.\nMəsələ 1952: Özünün və ailəsinin illik xərclərinə sahib olmayan, onun və ailəsinin xərclərini təmin edəcək bir qazancı da olmayan şəxs fəqirdir. O şəxsin fitrə zəkatı verməsi vacib deyil.\nMəsələ 1953: İnsan fitr bayramı gecəsinin gün batan vaxtı onun çörəyini yeyən hesab olunan şəxslərin fitrəsini gərək versin. İstər kiçik olsun və ya böyük, istər müsəlman olsunlar, istərsə kafir, istər onların xərclərini vermək ona vacib olsun, istərsə olmasın, istər onun şəhərində, istərsə başqa şəhərdə olmuş olsalar da, gərək fitrələrini versin.\nMəsələ 1954: Başqa şəhərdə olub çörək yeyəni hesab edilən şəxsin onun öz malından özünün fitrəsini verməyə vəkil etsə, belə ki, fitrəsini verəcəyinə xatircəm olsa, özünün onun fitrəsini verməsi lazım deyil.\nMəsələ 1955: Fitr bayramı gecəsi gün batmazdan əvvəl gəlib onun çörəyini yeyən (müvəqqəti olsa da) hesab olunan qonağın fitrə zəkatı ev sahibinə vacib olur.\nMəsələ 1956: Fitr bayramı axşamı günəş batdıqdan sonra gələn qonağın fitrəsini vermək, onun çörəyini yeyən hesab olunursa, ehtiyata əsasən vacibdir. Əks təqdirdə vacib deyildir. Bayram gecəsi iftara çağırdığı şəxs ev sahibinin çörəyini yeyən hesab olunmur və onun fitrəsi ev sahibinə vacib deyil.\nMəsələ 1957: Fitr bayramı axşamı, gün batdığı vaxt, dəli olan şəxsin dəliliyi bayram gününün zöhrünə qədər qalarsa, ona fitrə zəkatı vermək vacib deyildir. Əks təqdirdə ehtiyat-vacibə əsasən fitrəni verməsi lazımdır.\nMəsələ 1958: Əgər gün batmazdan əvvəl, uşaq həddi-büluğa çatarsa, dəli ağıllanarsa və ya fəqir dövlətli olarsa, fitrənin vacib olma şərtlərinə malik olduğu təqdirdə gərək fitrə zəkatı versin.\nMəsələ 1959: Fitr bayaramı axşamı gün batdığı vaxt fitrə zəkatı vacib olmayan şəxs bayram gününün zöhrünə qədər, fitrənin vacib olma şərtləri onda mövcud olsa, ehtiyat-vacib budur ki, fitrə zəkatını versin.\nMəsələ 1960: Fitr bayramı gecəsi, gün batandan sonra müsəlman olmuş kafirə fitrə vacib deyil, amma şiə olmayan müsəlman Ayı gördükdən sonra şiə olsa, gərək fitrə zəkatını versin.\nMəsələ 1961: Fəqət bir sa (təqribən 3 kq) buğda və bu kimi şeylərə malik olan şəxsə müstəhəbdir ki, fitrə zəkatı versin. Ailəsi olub onların da fitrə zəkatını vermək istəsə, o bir sa`nı fitrə niyyəti ilə ailə üzvlərindən birinə verər, o da bu niyyətlə bir başqasına verib, bu qayda ilə ailəsinin axırıncı üzvünə qədər dolandırar. Axırıncı şəxsin də aldığı şeyi özlərindən olmayan bir başqasına verməsi daha yaxşıdır. Əgər onlardan biri dəli, yaxud səğir uşaq olarsa, uşağın vəlisi onun yerinə ala bilər. Amma ehtiyat-müstəhəb budur ki, onun niyyətinə deyil, özü üçün götürsün.\nMəsələ 1962: Fitr bayramı gecəsi gün batandan sonra bir şəxs uşaq sahibi olarsa, onun fitrə zəkatını vermək vacib deyil. Əgər gün batandan əvvəl uşağı doğulsa, yaxud izdivac etsə və onun çörək yeyəni sayılsa, gərək onların da fitrəsini versin. Əgər başqasının çörək yeyəni olsalar, ona vacib deyil. Əgər başqa bir kəsin çörək yeyəni deyillərsə, qadının fitrəsi onun özünə vacibdir, uşağa isə bir şey vacib deyil.\nMəsələ 1963: Əgər insan birinin çörək yeyəni olub gün batmazdan əvvəl başqasının çörək yeyəni olsa, onun fitrəsi sonrakı şəxsə vacibdir. Məsələn, əgər qız gün batmazdan əvvəl ər evinə getsə, gərək əri onun fitrəsini versin.\nMəsələ 1964: Fitrəsinin başqası tərəfindən verilməsi lazım olan şəxsin öz fitrəsini verməsi vacib deyil. Amma o fitrəni verməsə və ya verə bilməsə, ehtiyat-vacibə görə onun özünə vacib olur. Əgər 1951-ci məsələdə deyilən şərtlərə malik olsa, gərək öz fitrəsini versin.\nMəsələ 1965: Fitrəsi başqasına vacib olan şəxs öz fitrəsini versə, onun fitrəsi başqasına vacib olan şəxsin boynundan saqit olmur.\nMəsələ 1966: Seyid olmayan şəxs seyidə fitrə verə bilməz. Hətta əgər bir seyid onun çörək yeyəni olsa, onun fitrəsini başqa seyidə verə bilməz.\nMəsələ 1967: Ana və ya dayədən süd əmən uşağın fitrəsi, ana, yaxud dayənin xərclərini verən şəxsə aiddir. Lakin əgər ana və ya dayə öz xərclərini uşağın malından götürsələr, uşağın fitrəsi heç kəsə vacib deyil.\nMəsələ 1968: İnsan ailəsinin xərclərini haram maldan versə də, gərək onların fitrəsini halal maldan versin.\nMəsələ 1969: Əgər insan bənna, xərrat və xidmətçi kimi əcir tutduğu şəxsin, onun çörəyini yeyən hesab olunacaq şəkildə xərclərini verərsə, gərək onun fitrəsini də versin. Amma, fəqət onun işinin ücrətini verərsə, onun fitrəsini vermək ona vacib deyildir.\nMəsələ 1970: Əgər bir şəxs Fitr bayramı gecəsi gün batmazdan əvvəl ölərsə, onun və ailə üzvlərinin fitrəsini onun malından vermələri vacib deyildir. Əgər gün batandan sonra ölərsə, üləmanın çoxu buyurmuşlar ki, gərək onun və ailə üzvlərinin fitrəsini onun malından versinlər. Amma bu hökm işkalsız deyil. Ehtiyatın tələbi gərək tərk edilməsin.\nMəsələ 1971: Fitrə zəkatı ehtiyat-vacibə əsasən yalnız fəqirə verilməlidir. Məqsəd budur ki, fitrə zəkatı mal zəkatına müstəhəq olanların şərtlərini özündə cəm edən şiə fəqirlərə verilməlidir. Əgər onun şəhərində şiə fəqir yoxdursa, başqa müsəlmanların fəqirlərinə də verə bilər. Amma hər təqdirdə gərək nasibiyə (Əhli-beytlə düşmənlik edənə) verilməsin.\nMəsələ 1972: Əgər bir şiə uşağı fəqir olsa, insan fitrəni ona xərcləyə və ya uşağın vəlisinə verməklə uşağın mülkü edə bilər.\nMəsələ 1973: Fitrə verilən fəqirin adil olması lazım deyil. Lakin ehtiyat-vacibə əsasən şərab içən, namaz qılmayan və aşkarda günah edənə fitrə verilməsin.\nMəsələ 1974: Fitrəni günah işlərdə xərcləyən şəxsə gərək fitrə verilməsin.\nMəsələ 1975: Ehtiyat-müstəhəb budur ki, bir fəqirə bir sa`dan (təqribən 3 kq) az fitrə verilməsin, cəm olan fəqirlərə çatmasa, bu hal istisnadır. Amma çox verilsə, eybi yoxdur.\nMəsələ 1976: Qiyməti adi qiymətdən iki dəfə artıq olan maldan, məsələn, adi buğda qiymətindən iki dəfə artıq olan buğdadan yarım sa` versə, kifayət deyildir. Hətta əgər onu fitrə qiyməti məqsədi ilə də versə, kifayət deyil.\nMəsələ 1977: İnsan yarım sa`nı bir cinsdən, məsələn, buğdadan və onun başqa yarısını isə arpadan verə bilməz, əgər onu fitrə qiyməti məqsədilə də versə, kifayət deyildir.\nMəsələ 1978: Fitrə zəkatını verdikdə öz fəqir qohumlarını və qonşularını başqalarından üstün tutmaq müstəhəbdir. Elm, din və fəzilət əhli olan fəqirləri başqalarından üstün tutmaq daha yaxşıdır.\nMəsələ 1979: Əgər insan birinin fəqir olmasını xəyal edib ona fitrə versə, sonra fəqir olmadığını başa düşsə, belə ki, ona verdiyi mal aradan getməmiş olsa, gərək geri alıb müstəhəqə versin, əgər ala bilməsə, öz malından fitrənin əvəzini verməlidir. Əgər verdiyi şey aradan getmişdirsə, fitrəni alan şəxs aldığı şeyin fitrə olduğunu bilirdisə, onun əvəzini verməsi lazımdır. Əgər bilmirdisə onun əvəzini vermək ona (fəqirə) vacib deyil və insan gərək fitrəni yenidən versin.\nMəsələ 1980: Bir şəxsin «mən fəqirəm» deməsi ilə ona fitrə vermək olmaz. Amma onun sözündən insana xatircəmlik hasil olarsa və ya əvvəllər onun fəqir olduğunu bilirdisə, ona fitrə verilə bilər.\nMəsələ 1981: İnsan gərək fitrə zəkatını qürbət məqsədilə, yəni Allah-taalanın əmrini yerinə yetirmək və bəndəçilik məqsədilə versin və onu verən zaman fitrə vermək niyyətini etsin.\nMəsələ 1982: Əgər Ramazan ayından əvvəl fitrə versə, səhih deyil. Ramazan ayında da fitrəni verməsi yaxşıdır. Lakin əgər Ramazandan əvvəl bir fəqirə borc versə və ondan sonra fitrə ona vacib olsa, öz borcunu fitrə əvəzi hesab etsə, maneəsi yoxdur.\nMəsələ 1983: Fitrə üçün verdiyi buğda və ya başqa mal digər bir malla, yaxud torpaqla qarışıq olmamalıdır. Əgər qarışıbsa, onun safı bir sa` olsa və ayırmadan istifadəsi mümkün olsa və ya ayırmaq fövqəladə artıq bir zəhmət istəməzsə, yaxud da qarışıq olan mal etina edilməyəcək qədər az olarsa, eybi yoxdur.\nMəsələ 1984: Əgər fitrəni eybli bir şeydən versə, ehtiyat-vacibə əsasən kifayət deyil.\nMəsələ 1985: Bir neçə nəfərin fitrəsini verən adamın hamısının bir maldan verməsi lazım deyil. Məsələn, bəzisinin fitrəsini buğdadan və bəzisinin fitrəsini arpadan versə kifayətdir.\nMəsələ 1986: Fitr bayramı namazını qılan, ehtiyat-vacibə əsasən bayram namazından əvvəl fitrəni verməlidir. Lakin bayram namazı qılmasa, fitrəni zöhrə qədər gecikdirə bilər.\nMəsələ 1987: Əgər fitrə niyyəti ilə malından bir miqdarını kənara qoyub bayram günü zöhrə qədər müstəhəqə verməsə, onu verdiyi vaxt fitrə niyyəti etsin. Əgər təxirə salmaq ağıllı bir məqsəd üçün olsa eybi yoxdur.\nMəsələ 1988: Əgər bayram günü zöhrə qədər fitrəni verməsə və kənara da qoymasa, ehtiyat-vacibə əsasən sonradan əda və qəza niyyəti etmədən fitrəni versin.\nMəsələ 1989: Əgər fitrəni ayırıb kənara qoysa, onu özü üçün götürə bilməz və başqa malı fitrə üçün onun yerinə qoya bilməz.\nMəsələ 1990: İnsanın fitrəsinin qiymətindən artıq olan bir malı olsa, fitrə verməyib bu malın bir qisminin fitrə üçün olmasını niyyət edərsə, ehtiyat-vacibə görə kifayət deyil.\nMəsələ 1991: Əgər fitrə üçün ayırıb qoyduğu malı aradan getsə, belə ki, fəqir tapdığı halda fitrəni gecikdiribsə və ya qorumaqda səhlənkarlıq edibsə, gərək əvəzini versin. Əgər fəqirə əli çatmayıbsa və ya qorumaqda səhlənkarlıq etməyibsə zamin deyil.\nMəsələ 1992: Əgər öz yerində müstəhəq tapsa, ehtiyat-vacib budur ki, fitrəni başqa yerə aparmasın, başqa yerə aparıb müstəhəqə versə kifayətdir. Əgər başqa yerə aparsa və tələf olsa, gərək onun əvəzini


Rəssamlarımız beynəlxalq festivalda - FOTO\naccess_time06/11/2019 16:46 folder_openMədəniyyət\nNaxçıvandan olan rəssamlar Beynəlxalq rəsm festivalında iştirak edirlər. Sherg.az xəbər verir ki, Türkiyənin Fethiye bölgəsində noyabrın 1-dən başlayaraq 8-dək davam edəcək “ II Dənizlərimiz və Rənglərimiz” Beynəlxalq Rəsm Plener-Festivalı keçirilir.\nNaxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyinin üzvləri də festivalda iştirak edirlər. Egey və Ağ dəniz sularında iki hissəli olaraq keçirilən festivalda Azərbaycanımızı ,eləcə də onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikasını Naxçıvan Muxtar Respublikasının Rəssamlar Birliyinin sədri, Azərbaycanın əməkdar rəssamı Ülviyyə Həmzəyeva , Naxçıvan Dövlət Universitetinin “Təsviri İncəsənət “kafedrasının müdiri, Naxçıvanın əməkdar rəssamı Həbibə Allahverdiyeva, Heydər Əliyev Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzinin direktoru, Rəssamlar Birliyinin üzvü Murad Nurlu, Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin üzvləri Arzu Novruzov, Həbib Allahverdiyev , Bakı şəhərindən rəssam-keramikaçı Ramiz Abbasov və rəssam-heykəltaraş, musiqiçi Vədut Muəzzin təmsil edir.\nFestivalın əsas hissəsi dənizdə keçirildiyindən, iştirakçılar iki gəmidə həm plenar ediblər, həm xüsusi olaraq dəniz altında plenar etmək üçün məşqlər keçiblər. Məşqlər 2 günlük, çox dərin məsafədə olmamaq şərti ilə professional dalğıclar tərəfindən keçirildikdən sonra, növbəti günlər su altında xüsusi kətanlar üzərində yağlı boyalarla əsərlər çəkilib. Rəssamlarımızın gərgin iş prosesinə baxmayaraq, rəssam dostların əhatəsində 9 Noyabr "Dövlət Bayraq günü"nü də qeyd edərək foto vasitəsi ilə əbədiləşdiriblər.


“Azərişıq”da daha bir yenilik - FOTO - Unikal.org\nKadr seçimində şəffaflığın təmin edilməsi, innovativ və texnoloji metodlardan istifadə edərək daha peşəkar kadrların işə cəlb olunması istiqamətində uğurlu fəaliyyət xətti seçən “Azərişıq” ASC-də interaktiv müsahibələr davam edir.\nUnikal.org xəbər verir ki, regionlar üzrə Səhmdar Cəmiyyətə işə qəbul üçün müraciətlərin elektronlaşdırılması və rəqəmsal texnologiyalar üzərindən təşkil edilməsinin məntiqi davamı olaraq keçirilən müsahibələr ilk dəfə olaraq teleprezent sistemi ilə keçirilir. Həftədə bir dəfə həyata keçirilən bu yenilik birbaşa olaraq kadr siyasətində şəffaflıq və əlçatanlığın təmin edilməsinə xidmət edir.\nAzərbaycanin istənilən bölgəsində iş üçün müraciət edən gənclər paytaxta gəlmədən, yaşadıqları şəhər və rayonlarda yerləşən Avtomatik İdarəetmə Mərkəzlərində birbaşa bağlantı ilə mərkəzə qoşulur, müsahibədə iştirak edirlər. Bununla da onlar yaşadıqları ərazini tərk etmir, həm zaman itkisinə yol vermir, həm də yol üçün əlavə xərc çəkmiş olmurlar. Bu operativliyin və işə qəbulda şəffaflığın təmin edilməsi üçün uğurlu vasitə hesab olunur.


Milli Teatr Günündə bölgə teatrlarına paytaxtdan bir nəzər » Kaspi.azAzərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\nMilli Teatr Günündə bölgə teatrlarına paytaxtdan bir nəzər\n14 Mart 2016, 10:16 1144\nBu gün böyük şəhərlərdə olduğu kimi, kiçik və orta şəhərlərdə də mədəniyyətin kommersiyalaşması prosesi gedir, əhalinin ümumi mədəni səviyyəsinin azalması müşahidə olunur. Bu da teatr sənətinin orient və parametrlərinin məzmununun dəyişilməsinə, tamaşanın xüsusi istehlak məhsuluna çevrilməsinə səbəb olur.\nBazar həmçinin teatr işinin təşkilinin daha çevik sisteminin formalaşdırılması, teatrın yeni varolma mexanizmlərinə keçidi vasitəsi ilə mədəniyyəti yeniləyən faktor kimi də çıxış edir. Kiçik şəhərin tarixi təkamülü, coğrafi mövqeyi, mərkəzdən uzaqlığı özünəməxsus izolyasiyaya, xüsusi mikroiqlimin formalaşdırılmasına səbəb olur. Bu mikroiqlim üçün bir tərəfdən yeniliyə, müstəqilliyə can atmaq, digər tərəfdənsə arxaiklik, konservativlik, yeni ənənələrin gec qəbul olunması xarakterikdir. Kiçik şəhərlərdə teatrın rəqibi yoxdur (və yaxud azdır). Buna görə də kiçik şəhərin sakinləri üçün teatr çox əhəmiyyətlidir və bu faktdan maksimum yararlanmaq olar.\nHər bir teatrın yaradıcı fəaliyyətinin sistemli analizi göstərir ki, istənilən teatrın necəliyi yarandığı və formalaşdığı məkanın - şəhərin, yaxud əyalətin sosial və mədəni mühiti ilə bilavasitə əlaqəlidir. Kiçik və orta şəhərlərdə teatr prosesini şəhərin konkret sosiokulturoloji portreti fonunda araşdırmaq lazım gəlir. Çünki belə teatrların simasına xas olan fərdi xüsusiyyətlər şəhərin diktəsi ilə yaranır. Teatr, heç şəksiz, şəhərin mədəni həyatının ayrılmaz tərkib hissəsidir, hətta bəzi şəhərlərdə bu mədəni həyatın özəyidir. Ötən əsrin əvvəllərində teatr şəhər əhalisinin toplaşdığı, müxtəlif qəsəbə və məhəllələrdən gəlmiş insanların qaynayıb-qarışdığı özünəməxsus bir klub funksiyasını yerinə yetirirdi. Teatr sənət növü, əyləncə yeri, (kimlər üçünsə məktəb!) olmaqla yanaşı, həm də ünsiyyət vasitəsi, ünsiyyət məkanı, ünsiyyət bəhanəsi qismində çıxış edirdi. Teatr pyes qəhrəmanları ilə, sevimli aktyorlarla, tanışlarla və yadlarla aktiv ünsiyyət yeri idi. Teatr maarifçiliyin xüsusi forması idi. Teatr elə bir maarifçilik növü idi ki, kitabxanalardan da, mühazirələrdən də, qəzet və jurnallardan da daha çox, daha səmimi, daha güclü təsir göstərirdi. Axı, teatra şəhər əhlinin daha çox qismi - ancaq savadlı zümrənin nümayəndələri yox, həmçinin az savadlılar və savadsızlılar da gələ, mərifət kəsb edə, zövq ala bilirdilər. Belə olan halda, bu şəhərlərdə teatr siyasi tribunanı, məktəbi, hətta müəyyən mənada, məbədi də əvəz edirdi. Ötən əsrin əvvəllərində teatr şəhərdə ictimai həyatın nəbzinin döyündüyü yeganə yer idi.\nAzərbaycanın kiçik və orta şəhərlərində (Gəncə, Şəki, Lənkəran və s.) teatr müstəqil və özünəməxsus mədəniyyət faktı kimi təzahür edir və gəlişirdi. Ölkənin ictimai həyatına uyğun olaraq, bu teatrlar dövrün tələblərinə, sosial sifarişlərinə cavab verməyə çalışırdı.\nTeatr tarixindən məlumdur ki, kiçik və orta şəhərlərimizdə teatr paytaxt teatrlarının nailiyyətlərindən faydalanmaqla yanaşı, həm də onu zənginləşdirmişdir. Teatr tarixində kiçik və orta şəhərlərdə hətta paytaxt teatrlarından daha böyük nailiyyətlərə imza atmış teatrların mövcudluğu danılmaz faktdır. Bir fakt da mübahisəyə gəlməz ki, bölgələrdə fəaliyyət göstərən teatrlar həmişə paytaxt teatrları üçün zəngin kadr potensialının yetişdiyi məkandır.\nSözügedən şəhərlərdəki teatr prosesini öyrənərkən bu teatrlar vahid Azərbaycan teatr prosesi kontekstində araşdırmalı, eyni zamanda kiçik və orta şəhərlərdə mövcud olan hər bir teatrın özəl xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır.\nTeatr şəhərin yaradıcılıq həyatının vacib təzahürlərindəndir. Teatr hər hansı bir şəhərin digər şəhərlər arasında mövqeyini təyin və nümayiş etdirən faktorlardandır. O, şəhər mədəniyyətinin variantlarından biridir. Teatr şəhərin həm maddi, həm də mənəvi mədəniyyətində ifadəsini tapan dialoq formasıdır. Teatr şəhərlə şəhər əhalisinin dialoqudur, şəhərin öz əhalisi ilə danışdığı dildir. Təsadüfi deyil ki, kiçik və orta şəhərlərdə teatr müxtəlif tələbatlara, fərqli zövqlərə, gözləntilərə malik şəhər publikası kontekstində fəaliyyət göstərir və beləliklə də, müəyyən mənada, sosial statusuna, sənət düşüncəsinə, bədii zövqünə, siyasi mövqeyinə görə fərqli olan, bu və ya digər submədəniyyətə məxsus insanları vahid məkanda birləşdirir. Əslində, şəhər içrə müxtəlif submədəniyyətlərə malik insanlardan ibarət publika da öz növbəsində teatrın sosial obrazını, bədii-estetik silqətini, sənət yönümünü təyin edir.\nTeatr və şəhər – bu iki amilin qarşılıqlı təsirindən, bir-birini determenizə etməsindən danışarkən teatrın müxtəlif formaları, real və potensial publika, tamaşaçının qavrayış səviyyəsi və özəllikləri, əhalinin müxtəlif kateqoriyalarının teatrdan gözləntiləri, yerli hakimiyyət orqanlarının teatra yanaşması, teatrın idarəetmə sistemi, teatrın fəaliyyətinin KİV-də işıqlandırılması, teatrın repertuar siyasəti və s. bu kimi amillər nəzərə alınmalıdır.\nYuxarıda sadaladıqlarım məsələnin nəzəri tərəfidir. Nəzəriyyədə hər şey bu qədər sadə və aydın. Bəs praktikaya gələndə necə? Gəlişigözəl sözləri bir-birinə calayıb “ağıllı-ağıllı” cümlələr qura bilirikmi?\nBayaq da dediyim kimi, Azərbaycanda kiçik və orta şəhərlərdə teatrın rəqibi (müxtəlif əyləncə-oyun mərkəzləri, kinoteatrlar, sinemaklublar və s.) yoxdur. Buna görə də, əslində, yeganə istirahət və əyləncə məkanı olaraq teatrın regionlarda varlığı həm labüddür, həm də yaşamaq imkanları böyükdür. Bu, nəzəriyyədə olduqca maraqlı səslənir və daha cəlbedici görünür. Lakin baxaq mövcud, real mənzərə necədir: həmkarlarımın araşdırmaları və özümün şəxsi müşahidələrim, təbii ki, mövcud faktlar da onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycanda kiçik və orta şəhərlərdə teatr əsasən formal müstəvidə mövcuddur. Çünki regionlarda teatr “yuxarıdan inqilab” nəticəsində, sovet rejiminin diktəsi ilə yaranıb. Ona görə də, dövlətin mədəniyyət siyasətinin bir qolu kimi məcburi şəkildə saxlanılır. Dövlət bu və bu tipli fəaliyyət strukturlarını “ideoloji maşın” kimi qorumaqda maraqlı idi və o vaxt teatrlar bu funksiyanı da “layiqincə” yerinə yetirirdi. Lakin baxaq bu gün kiçik və orta şəhərlərdə fəaliyyət göstərən teatrlar hansı funksiyanı yerinə yetirirlər: maarifçi, əyləncə, ideoloji? Demək olar ki, heç birini...\nBölgə teatrları paytaxt teatrlarından və bir-birindən köklü surətdə fərqlənir. Kiçik və orta şəhərlərdəki teatrlarımızın mövcud durumu belədir:\n- Bölgə teatrlarımız vahid bir sistemin tərkib hissəsi deyil, onların çoxunun bir-birinin və paytaxt teatrlarının fəaliyyətindən xəbəri yoxdur.\n- Bölgə teatrlarına gənc kadrlar gəlmir. Bu səbəbdən də teatrların yaradıcı heyətinin böyük bir qismini qeyri-peşəkarlar, özfəaliyyət səviyyəli aktyorlar təşkil edir.\n- Azərbaycan dövlətinin etnik siyasətinin tərkib hissəsi kimi yaradılan Qusar Ləzgi Dram Teatrı və Qax rayonu Əlibəyli kəndində yerləşən Gürcü Dram Teatrlarının fəaliyyəti faktiki olaraq yalnız lokal xarakter daşıyır və dövlətin etnik siyasətinin, azsaylı xalqlara olan tolerant münasibətini göstəricisi kimi çıxış edir.\n- Qaçqın-köçkün teatrları – Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrı, İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı, Füzuli Dövlət Dram Teatrı, Ağdam Dövlət Dram Teatrının bədii və texniki səviyyəsi heç bir vəchlə qənaətbəxş deyil və onların milli teatr prosesinə demək olar ki, təsiri yoxdur. Bu teatrlar sistemli tədbirlər vasitəsilə inkişaf etdirilərək, həmçinin ideoloji əhəmiyyət kəsb edə, Beynəlxalq teatr festivallarında Azərbaycanın ideologiyasını təmsil və təbliğ edə bilər. Əks halda, bu teatrların konservasiya olunması milli teatr prosesindən ötrü daha səmərəli olar.\n“Azərbaycan teatrı 2009-2019-cu illərdə” 10 illik Dövlət Proqramı teatr sistemində köklü dəyişikliklərin edilməsini, dövlət teatrlarının çağdaş təməllər üzərində qurulmasını nəzərdə tuturdu. Mütəxəssislər tərəfindən proqram və proqramda nəzərdə tutulan islahatların daha çox cari məqsədlərə deyil, strateji niyyətlərə yönəldiyi və bu islahatların mütərəqqi xarakteri, milli teatr prosesinin inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərəcəyi vurğulanırdı. Artıq həmin müddətin 7 ilini geridə qoymuşuq. Doğrudur, bir sıra beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlər, teatr konfransları keçirildi, bir çox teatr binaları təmir olundu, ən son texnika ilə təchiz edildi. Lakin dəyişən sadəcə zahir oldu. Necə deyərlər, “yeni hamam, köhnə tas”. Tas elə taslığında qalmaqdadır. Teatrlar dövlətin “əlinə baxmaqdan” qurtulmayınca tas elə tas olaraq da qalacaq. Teatrlar azad olmayınca, teatr industriyasının yenidən qurulmasına yönəlmiş istənilən lokal tədbir və islahatlar öz nəticəsini verməyəcək və görülən işlər paliativ (yarımçarə) xarakterli olacaq.\nÜmumiyyətlə, götürəndə, nə qədər sərt səslənsə də, deməliyəm ki, avropatipli teatr dediyimiz bu nəmənə bir millət, bir xalq olaraq etnogenezisimizdə yoxdur, mövcud deyil. Bu, rus mədəniyyətinin süzgəcindən keçib gələn bir Avropa ənənəsidir və bizim əynimizdə özümüzünküləşməyənəcən həmişə “başqasının köynəyi” təəssüratını yaradacaq. Qədim Yunanıstana məxsus, lakin hazırda Türkiyənin ərazi bütövlüyünə daxil olan Efes (200.000 nəfərlik əhalisi, 25.000 nəfərlik teatr binası), Aizonia, Pergamon (50.000 nəfərlik amfiteatr), Milet (15.000 nəfərlik teatr), Hierapolis (9500 nəfərlik), Aspendos, Knidos və s. antik yunan şəhərlərini birləşdirən ortaq cəhət bunların hamısında teatr binasının olmasıdır. Baxın, təkcə Efesdə 200 min əhali yaşadığı halda, orada 25 min nəfərlik tutumu olan teatr tikilib. Bu o deməkdir ki, bir tamaşanı 4 dəfə oynasaydılar, şəhər əhalisinin o tamaşanı görməyən bir nəfəri də qalmayacaqdı. Teatrı ruhunda, genində, canında, qanında hiss edən bir toplumda belə nümunələrin sayı istənilən qədərdir.\nAzərbaycan şəhərlərinin tarixini araşdıranda isə ən qədim teatr binasının 133 yaşı ola bilərdi. Amma 1883-ci ildə inşa olunan “Tağıyev binası” kimi tanınan ilk teatr binası sökülüb, yerində indiki Musiqili teatrın binası tikilib. Yəni deməyim odur ki, Azərbaycanda teatrın qədim tarixi ənənələri olub, ancaq o teatr bildiyimiz italyan qutusunda deyil, meydanlarda, küçələrdə baş verib. Mənə görə, teatrın yaşamağının, bir mədəniyyət faktı kimi mövcud olmağının yeganə yolu onu bər-bəzəkli binalardan “xilas edib” yenidən meydanlara buraxmaqdır. O meydanlarda, küçələrdə teatr hansısa bir formada nəfəs almağın və özünə qayıtmağın yolunu mütləq tapacaq. Orada nə baş verəcəksə, üzvi şəkildə baş verəcək və üzvi şəkildə baş verən istənilən teatr olayı özünün məntiqi axarını mütləq tapacaq və yerini tutacaq.


Prezident: "Bizim çox yaxşı perspektivlerimiz var" - Azadliq Xeber\nPrezident İlham Əliyevin və Vyetnam Sosialist Respublikasının prezidenti Çıonq Tan Şanqın geniş tərkibdə görüşü olub.\nANS PRESS-in məlumatına görə, dövlət başçıları görüşdə çıxış ediblər. Prezident İlham Əliyev həmkarı Çıonq Tan Şanqı bir daha ürəkdən salamlayıb: “Bir qədər əvvəl məhdud tərkibdə görüş keçirdik, ölkələrimiz arasında strateji əməkdaşlığın mühüm məsələlərini müzakirə etdik. İndi nümayəndə heyətinin bütün üzvlərinin iştirakı ilə dialoqumuzu davam etdirəcəyik.\nCənab prezident, sizin ölkəmizə səfərinizə çox böyük əhəmiyyət veririk. Vyetnam bizim üçün dost ölkədir və ölkələrimiz arasında münasibətlər çox uğurla inkişaf edir. Əlbəttə, mən ötən il Sizin ölkəyə səfərimi həmişə xatırlayıram. Apardığımız danışıqlar və qəbul etdiyimiz qərarlar münasibətlərimizin uğurlu inkişafını təmin edir. Siyasi dialoqu, iqtisadi sahədə, energetika sahəsində əməkdaşlığı möhkəmləndirmək üçün çox yaxşı perspektivlərimiz var. Humanitar əməkdaşlıq da münasibətlərimizin formatının ayrılmaz tərkib hissəsidir. Əminəm ki, səfərin nəticələri çox uğurlu olacaq və əlaqələrimizin genişlənməsi üçün daha möhkəm zəmin yaradacaq. Cənab prezident, sizi və nümayəndə heyətinizin bütün üzvlərini bir daha salamlayıram”, – deyə İlham Əliyev vurğulayıb.\nDaha sonra Vyetnam prezidenti Çıonq Tan Şanq da danışıb dövlət başçısına minnətdarlığını bildirib:\n“Çox sağ olun, hörmətli cənab prezident. Sizin ölkəmizə səfərinizdən düz bir il sonra Azərbaycana səfər edən Vyetnam nümayəndə heyətinə başçılıq etməyimə çox şadam. Bu, həm də onu göstərir ki, biz artıq ənənəvi dostlarımız, o cümlədən Azərbaycan ilə münasibətlərimizin inkişafına çox böyük əhəmiyyət veririk. İcazə verin, ilk növbədə, bizə göstərilən çox səmimi, təntənəli və qardaşcasına qəbula görə bütün nümayəndə heyətimizin adından Sizə minnətdarlığımı ifadə edim”.\nSöhbət zamanı Azərbaycanın sovetlər dövründə Vyetnama yardımı, xüsusilə neft-qaz sahəsində kadrların hazırlanmasında köməyi yüksək qiymətləndirilib, bu ənənələrin davam etdirilməsinin vacibliyi bildirilib. Beynəlxalq təşkilatlarda uğurlu əməkdaşlığın davam etdirildiyi vurğulandı, ölkələrimiz arasında ticarət dövriyyəsinin artdığı diqqətə çatdırılıb.\nNeft-qaz sahəsində əməkdaşlığın gözəl perspektivə malik olduğu bildirilib. Azərbaycanın şəhərsalma və infrastruktur sahəsində yaxşı təcrübəyə malik olması nəzərə alınaraq, şəhər tikintisi, infrastruktur və nəqliyyat sahələrində ölkəmizlə təcrübə mübadiləsinin aparılmasının önəmi qeyd edilib. Təhsil, kadr hazırlığı, tikinti, infrastruktur, humanitar, turizm, idman və digər sahələrdə əməkdaşlığın perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Bu sahələrdə əlaqələrin genişləndirilməsi üçün yaxşı perspektivlərin olduğu vurğulanıb.


Şirvan Milli Parkı - Ava Tour\nParkda bitki bir neçə növ var. Desert növü şoran torpaqlarda bitir Halocnemum, Halostachys və Salicornia, təmsil olunur. Halocnemum bitki ərazisinin təxminən 40% tutur. ən ümumi növü Halocnemum strobilaceum edir. Phytocoenosis Halostachys mürəkkəb quruluşa ki Halocnemum daha doymuş zəngin tərkibə malikdir. Halostachys təpənin üst artır, dağ yamaclarında efemer qrup dənli və rəngarəng ot ilə əhatə olunur.\nSalicornia bitki yaş duz gölləri nəticəsində yeraltı yüksək səviyyədə kimi ehtiyat mərkəzi hissəsinin kiçik bir sahədə artır. Apart Salicornia Europaea-nın olan rankeniya və tonkolistnik kimi artır.\nYarımsəhra tipli bitki phytocenosis və efemer yovşanı təmsil edib. ən\nBu yaxınlarda ərazisinin 40% əhatə edən bitki icma, zəngin məzmun var. Poa bulbosa, Bromus, dovşan arpa (Hordeum leporium) isti-su bitkiləri hakim onların arasında mant bitkilər, o cümlədən efemer 20-25 növ də var.\nMeadow bitkilər nəm aran relyef bitir. Grass 2-qat və izVerblyuzhya tikan (birinci qat) və Aeluropus Repens (ikinci qat) ibarətdir. Bəzi yerlərdə yovşan dovşan və arpa (Hordeum leporium) var.\nQoruğun faunası zəif başa düşülür. birhüceyrəli yaşıl quruqurbağası, bataqlıq qurbağası və Hylidae arasında. sürünənlər Wading, Xəzər və Aralıq dənizi tısbağası, kərtənkələ, su ilan (Natrix Natrix) Vipera lebetina və başqaları arasında. avifauna də zəif ehtiyat dovdaq (Otides) Francolinus francolinus, bəzgək (Otis tetrax), ağquyruq qartal (Heliaeetus albicilla), bir çöl qartalı (Aquila nipalensis) mövcud məlumatlara istinadən aydın, lakin, Peregrine şahin (Falco peregrinus) , boz-şahin (Falco cherrug) və Pterocletes oriebtalis. Greylag Goose (Anser anser), anqut (Anas platyphynchus), kılkuyruk (Anas acuta) və başqaları: Qışda orada gölet böyük köçəri quşların sayı.\nməməli nadir növ fars ceyran (Gazella sulguturosa), çöl donuzu, canavar, çaqqal, Jungle pişik (Felis chaus) fox, porsuq, dovşan və digər Avropa var. Fars ceyran (Gazella sulguturosa), böyük dovdaq (Otidis), bəzgək (Otis tetrax), orlan- quyruqlu (Heliaeetus albicilla), bir çöl qartalı (Aquila nipalensis), Peregrine şahin (Falco cherrug), boz-Atmaca, Qırmızı Kitab Aralıq dənizi tısbağası.\nmühafizə olunan əsas obyektlər təbii yarı komplekslərinin öz növbəsində çox qiymətli və nadir quşlar üçün quş balası, köçəri marşrutları və qışlama sahəsi yer (Fars ceyran (Gazella sulguturosa) və bataqlıq ekosistemi dünyanın ən böyük əhali fərqli şimal Şirvani var Lake Shore Gel qərb hissəsi)


16:18 28.07.2019 Qısa URL\nSaxta preparatların üz dərisinə vurulması bir müddət keçdikdən sonra insanın şok vəziyyətinə düşərək ölməsinə səbəb ola bilər\nBAKI, 28 iyul — Sputnik. Bir neçə gün öncə Moskvadakı estetik mərkəzlərdən birində üzünü masaj etdirən xanımın ölüm xəbəri yayılıb. Həmin qadının üzündə iynə izləri aşkar olunduğundan ağla gələn ilk səbəb iynə vasitəsilə aparılan hansısa prosedurun belə bir fəsad verməsidir. Hadisə Rusiyada baş versə də, Azərbaycanda da son bir ildir ki, kosmetoloji prosedurlardan əziyyət çəkənlərin sayı kifayət qədərdir. “Gözəllik qurban tələb edir” düşünüb gəncləşmək istəyən xanımların çoxu müxtəlif kosmetoloji prosedurlardan istifadə etdikdən sonra əks nəticə ilə üz-üzə qalır.\nkosmetoloq, iynə, botoks, gözəllik


Çox kiçik, amma çox güclü\n21:57 8 Yanvar 2015\nIntel şirkəti CES 2015 sərgisində öz yeni həllini (Intel Curie) nümayiş etdirib. Bu modulu daşınan qurğularda istifadə etmək olar. Intel Curie Module böyük düymə ölçüsündə olan çipdir, buna görə onu, hətta kiçik həllərə quraşdırmaq olar.\nMilli.Az ICTnews-a istinadən bildirir ki, Intel Curie modulu 32 bitlik enerji səmərəli Intel Quark SE mikrokontrolleri, 384 KB fləş yaddaş və 80 KB SRAM, akselerometr və jiroskop, Bluetooth Low Energy modulu, hərəkət ötürücüsü və akkumulyatorun enerjidoldurma blokundan ibarətdir.\nBu sistem sosial şəbəkələrdən gələn bildirişlərin və idmanla məşğuliyyətlərin izlənilməsi daxil olmaqla daim işləyən tətbiqlər üçün əlverişlidir. Sistem qəpik ölçüsündə akkumulyatorun köməyi ilə uzun müddət işləyə bilər. Intel Curie modulunun 2015-ci ilin ikinci yarısında çıxarılması planlaşdırılıb.\nÇox kiçik çox güclü


Azərbaycan idman ölkəsi və tolerantlıq məkanıdır\nDeputat:" İslamiada islamın sülh dini olduğunu dünyaya bir daha sübut etdi"\nAzərbaycanda keçirilən IV İslam Həmrəyliyi Oyunları ölkəmizə uğur gətirdi və bütün dünyaya islam dininin sülh, həmrəylik, dostluq dini olduğunu bir daha sübut etdi. Bunu Milli Məclisin deputatı Musa Quliyev deyib. Deputat hesab edir ki, Azərbaycanda keçirilən idman yarışları gələcəkdə ölkəmizə daha çox turistin gəlməsinə, ölkəmizin biznes, mədəni əlaqələrinin güclənməsinə, eyni zamanda Azərbaycanı dəstəkləyən insanların sayının artmasına səbəb olacaq: "Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İslamiadanın qalibləri və onların məşqçiləri ilə keçirilən görüşdə İslam Oyunlarına düzgün qiymət verərək bildirdi ki, IV İslam Həmrəylik Oyunları Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, mədəniyyətimizin, qonaqpərvərliyimizin, ölkəmizdə idmana göstərilən diqqət və qayğının bir daha göstəricisi oldu. IV İslam Həmrəylik Oyunları Prezident İlham Əliyevin də söylədiyi kimi təkcə idman yarışı deyildi, eyni zamanda ölkəmizi, İslam dünyasını yenidən təqdim etmək mərasimi idi ki, Azərbaycan bunun öhdəsindən yüksək səviyyədə gəldi".\nAzərbaycana gələn qonaqlar bir daha öz gözləri ilə ölkəmisdəki tolerant mühiti gördülər. Bununla bağlı M.Quliyev qeyd edib ki, oyunlarda iştirak edən idmançılar, məşqçilər, onlara azarkeşlik edənlər, yarışlara baxmaq üçün turist kimi ölkəmizə gələnlər bu ərəfədə təkcə idmanla maraqlanmaqla kifayətlənmədilər: "Onlar eyni zamanda, ölkəmizin, şəhərimizin görməli yerlərində olub, mətbəximizlə, musiqimizlə tanış oldular. Müxtəlif millətlərin nümayəndələrinin mehriban, heç bir ayrı-seçkilik olmadan ölkənin maraqları, nüfuzu üçün çalışdıqlarının şahidi oldular. Azərbaycanı dostluq, tolerant və multikulturalizm məkanı olaraq tanıdılar. Bundan başqa, şəhərimizə gələn qonaqlar gələcəkdə özlərinin biznes layihələrini həyata keçirmək üçün Azərbaycandakı biznes mühiti ilə də tanış olmaq imkanı qazandılar".\nAzərbaycanda bütün xalqların, dinlərin nümayəndələrinin rahat bir ailə kimi yaşadığını görən İslam Oyunlarının iştirakçıları həm də Azərbaycan xalqının qonaqpərvərliyinin, tolerantlığının, qonaqlara olan hörmətinin bir daha şahidi oldular. "Azərbaycan bir nümunədir, bir örnəkdir. Bu, normal həyat tərzidir. Mən bir daha demək istəyirəm ki, biz həyata keçirdiyimiz işlərdə hər hansı bir fövqəladə nailiyyət görmürük. Bu, normal həyat tərzidir. Sadəcə olaraq, bəzi ölkələrdə bu normal həyat tərzi pozulub və irqçilik, ksenofobiya, islamofobiya hökm sürür", dövlət başçısı İlham Əliyev deyib.\nİslamiadanın keçirildiyi 2017-ci ilin Azərbaycanda “İslam həmrəyliyi ili” elan olunması da göstərdi ki, ölkə rəhbərliyi bu Oyunlara indiyə qədər evsahibliyi etdiyimiz çoxsaylı beynəlxalq idman tədbirlərindən hər hansı biri kimi yox, dünyanın ən yeni tarixində İslam sivilizasiyasının əsas mərkəzlərindən olaraq Azərbaycanın üzərinə düşən əhəmiyyətli missiyanın vacib tərkib hissəsi kimi yanaşır. Danılmaz həqiqətdir ki, xalqımızın milli-mədəni özünəməxsusluğunun qorunmasında, tarixi proseslərdə hər hansı mədəni aşınmaların baş verməməsində milli-mənəvi dəyərlərimizin əsas mühafizlərindən biri kimi İslam dininin böyük rolu olub. Ölkəmizdə din-dövlət münasibətlərinin aydın bir müstəvidə qurulması, bu münasibətlərin sağlamlığı, cəmiyyətdə mövcud olan dini dözümlülük mühiti Azərbaycanın ən mühüm nailiyyətlərindən biri olduğunu İslam Oyunları bir daha göstərdı. Respublikada müsəlmanlar, pravoslavlar, katoliklər, yəhudilər və digər dinlərə mənsub insanlar sıx dostluq, qardaşlıq şəraitində yaşaması, dövlətin diqqət və qayğısından yararlanması ölkəmizdə məzhəblərarası həmrəyliyin nadir nümunəsidir ki, bunu qonaqlar çox yaxşı görür və təqdir edirdilər.\nlV İslam Həmrəyliyi Oyunları Azərbaycanı mütərəqqi, müasir ölkə kimi təqdim etdi. Bunu isə millət vəkili Elman Məmmədov deyib. Onun sözlərinə görə, lV İslam Həmrəyliyi Oyunları ərzində Azərbaycan cəmiyyəti bir daha birlik, həmrəylik, vətənpərvərlik göstərdi:"Bakıda keçirilən IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına təkcə idman tədbiri kimi baxmamalıyıq. Bunu dövlət başçısı İslamiadanın qalibləri və onların məşqçiləri ilə keçirilən görüşdə çox incəliklə vurğuladı. Bu tədbir həm də millətlər, dövlətlər, xalqlar arasında yaxınlaşmadır, siyasi, iqtisadi və mədəni əməkdaşlıqdır. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi biz bütün hərəkətlərimiz, davranışımız, tədbirlərimizlə dünyaya sülh mesajı verməliyik, bizim həmrəyliyimiz nümunə olmalıdır. Bu gün İslam dünyasında münaqişələr, vətəndaş qarşıdurması və sair kimi xoşagəlməz hallar baş verir. Bunlara son qoyulmalıdır. Biz dünyaya nümayiş etdirməliyik ki, İslam dini humanizm, sülh, vətənpərvərlik dinidir. Biz sübut etməliyik ki İslam dini terror deyil. Bütün bunların qarşısını almaq üçün İslam ölkələri arasında həmrəylik, tərəfdaşlıq olmalıdır, sülh bərqərar olmalıdır. İnanıram ki, Azərbaycan bu sahəyə töhvə vermiş bir dövlətə çevriləcək".\nDeputat qeyd edib ki, Azərbaycan müsəlman aləmini Qərb aləmi ilə birləşdirən ölkədir. İki il ərzində bir ölkədə, bir şəhərdə Avropa və İslam Oyunlarının keçirilməsi bunu bir daha təsdiq edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan nəinki Qərbdə bəzi təbəqələrin iddialı mentorluğuna ehtiyac duymur, hətta o özü elə həmin Avropaya çox şeyi öyrədə bilər. Azərbaycan İslam Oyunlarından başqa bir çox beynəlxalq tədbirlərə də evsahibliyi edib, bundan sonra da edəcək. Bu tədbirlərdə də özünün sabit, tolerant. Inkişaf edən ölkə olduğunu göstərir və göstərəcək. Artıq dünya bunu bir sıra tədbirlərdə aydın görüb. Məsələn, multikulturalizmin perspektivsiz və hətta uğursuz olması barədə avropalı siyasətçilərin açıq bəyanatları fonunda Azərbaycan hər il Bakı Qlobal Forumu, Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu kimi aktual tədbirlərə inamla ev sahibliyi edir. Bu tədbirlərin başlıca yekunu ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda multikulturalizm yaşayır və sivilizasiyalararası dialoqun alternativi yoxdur. İslam dininin mütərəqqi, elm, mədəniyyət, sülh və mərhəmət dini olduğunu göstərir. Azərbaycanın tolerantlıq məkanı, xalqımızın multikultural ruhun daşıyıcısı olduğunu bir daha ortaya qoyur.. Bizi qarşıda Formula-1 Azərbaycan Qran-Pri turniri, qadınlar arasında voleybol üzrə Avropa çempionatı və futbol üzrə Avropa çempionatının oyunları gözləyir.\nQeyd edək ki, ölkəmiz bu gün qlobal miqyasda əsl islami dəyərlərə sahib çıxan, bu dəyərləri hər hansı siyasi məqsədlər üçün vasitəyə çevirmədən qorumağa, zamanın çağırışları ilə uzlaşdırmağa, dünyaya onun üstünlüklərini, bəşəriyyət üçün faydalı cəhətlərini göstərməyə çalışan çox az sayda müsəlman ölkələrindən biridir və bəlkə də birincisidir. Bu gün bəzi qüvvələr İslam dininə qarşı düşmən münasibət formalaşdırmağa çalışır. Şübhəsiz ki, İslam dininə münasibətdə bu cür yanaşma əsassızdır və bu, İslam dəyərlərinin yanlış dərk edilməsindən, qeyri-düzgün şərhindən irəli gəlir. İslam dinini dərk etdikcə onun humanizm, tolerantlıq, xoş rəftar, mərhəmət daşıdığının, yüksək əxlaqi dəyərləri təbliğ etdiyinin şahidi oluruq.\nİslam Oyunları da bütün dünyaya bunu göstərdi.\n25 May 2017 [18:42]\n22:21 Anar Ələkbərov AMEA Rəyasət Heyətinin binasında görülən işlərlə tanış olub- Foto\n22:16 Prezidentin köməkçisi sosial, iqtisadi, humanitar və demokratiya sahəsində fəaliyyət göstərən QHT-lərlə görüşüb\n21:52 "Neftçi" Avropa Liqasında mübarizəni dayandırdı\n21:11 Kürdəmirdə 47 yaşlı qadını elektrik cərəyanı vuraraq öldürüb\n21:01 “Brent” nefti bahalaşdı\n20:55 Daşkəsəndə minik maşını aşıb- 3 nəfər xəsarət alıb\n20:31 ABŞ İrana qarşı sanksiyaları genişləndirib\n19:42 İcra başçısı yüksək bal toplayan məzunlarla görüşüb- Foto\n18:58 “Neftçi” “Qalatasaray”a qarşı - Start heyətlər\n18:43 Kiyevdə partlayış olub, 2 nəfər yaralanıb\n18:37 Ağacların kəsilməsi ilə bağlı toplanmış sənədlər Baş Prokurorluğa göndərilib\n18:18 Sentyabrın 18-i üçün teledərslərin cədvəli açıqlanıb\n18:14 Milli Məclisin nümayəndə heyəti Rusiyaya rəsmi səfər edəcək\n18:09 Millimiz FIFA reytinqində irəlilədi\n18:00 Qardaşı arvadını öldürən şəxsin istintaqı yekunlaşıb\n17:56 Sabah bu yerlərdə su olmayacaq\n17:56 Səfirlik Rusiyada saxlanılan vətəndaşlarımızla bağlı məlumat yaydı\n17:46 Tofiq Yaqublunun məhkəməsinin vaxtı məlum olub\n17:40 Goranboyda yük maşını aşıb, xəsarət alan var\n17:29 Şəkidə koronavirusa kütləvi yoluxma qeydə alınıb\n17:27 Paytaxtda qışa hazırlıq tədbirləri davam edir\n17:16 Azərbaycanda fəxri adların verilməsi qaydası dəyişəcək\n17:14 Elman Nəsirov deputatlardan üzr istədi\n17:10 Azərbaycanda 119 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2 nəfər vəfat edib\n17:08 Kürün səviyyəsi yenidən azalıb\n17:05 İntihar edən müəllim ŞANTAJ OLUNUBMUŞ\n16:54 Qəbələyə çəkilən dəmir yolu xətti bu ilin sonunadək istismara veriləcək\n16:43 "BakıKart"ın onlayn ödəmə sisteminə keçidi niyə ləngiyir? - Rəsmi açıqlama\n16:40 “WhatsApp”da nasazlıq yaranıb\nBu ölkə sabahdan məktəbləri bağlayır- Sərt karantin bərpa olunur\nRusiyaya giriş qaydaları dəyişdi


İqtisadiyyatda işləyənlərin sayı və əməkhaqqı barədə məlumat açıqlanıb - BBN.az\n2019-cu il iyunun 1-i vəziyyətinə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,9 faiz artaraq 1590,7 min nəfər olmuş, onlardan 898,0 min nəfəri iqtisadiyyatın dövlət sektorunda, 692,7 min nəfəri isə qeyri-dövlət sektorunda fəaliyyət göstərib.\nMuzdla işləyənlərin 21,0 faizi təhsil, 18,4 faizi ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 13,1 faizi sənaye, 8,4 faizi əhaliyə səhiyyə və sosial xidmətlərin göstərilməsi, 7,2 faizi tikinti, 6,9 faizi dövlət idarəetməsi və müdafiə; sosial təminat, 4,6 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 3,4 faizi peşə, elmi və texniki fəaliyyət, 3,1 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 1,6 faizi maliyyə və sığorta fəaliyyəti, 12,3 faizi isə iqtisadiyyatın digər sahələrində məşğul olub.\n2019-cu ilin yanvar-may aylarında ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 7,9 faiz artaraq 583,7 manat olub. İqtisadiyyatın mədənçıxarma sənayesi, maliyyə və sığorta fəaliyyəti, peşə, elmi və texniki fəaliyyət, informasiya və rabitə, nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, eləcə də tikinti sahələrində orta aylıq nominal əməkhaqqı daha yüksək olub.


Manatın sabaha gözlənilən məzənnəsi\nDolların sabaha gözlənilən məzənnəsi bəlli oldu\n13:01 14.06.2018 (Yenilənib 12:42 14.06.2018)\nBu günkü hərracda manatın ortaçəkili məzənnəsi 1,7000 səviyyəsində formalaşıb\nBAKI, 14 iyun — Sputnik. Bu gün Azərbaycan Mərkəzi Bankında (AMB) Dövlət Neft Fondunun da iştirakı ilə hərrac keçirilib. AMB-dən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, hərracda manatın ortaçəkili məzənnəsi 1,7000 səviyyəsində formalaşıb.\nQeyd edək ki, AMB bu gün üçün USD/AZN rəsmi məzənnəsini 1,7000 səviyyəsində müəyyən edib.\nsəviyyə, məzənnə, dollar, manat, AMB\nBu da manatın yeni məzənnəsi\nAzərbaycan manatı ilə bağlı gözlənilən xəbər açıqlandı\nMərkəzi Bankdan yeni manat qərarı\nO, manatı da sıradan çıxaracaq, dolları da - Yeni dalğa gəlir\nAzərbaycan və Türkiyə spikerləri: "Bu iki qardaş xalq həmişə bir-birinin yanında olacaq"\n23:30 29.10.2020 (Yenilənib 23:27 29.10.2020)\nTürkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədri Mustafa Şentop Türkiyənin bundan sonra da Azərbaycanın yanında olacağını və Azərbaycan torpaqlarının tezliklə tamamilə düşmən tapdağından azad olunacağı günü səbirsizliklə gözlədiklərini diqqətə çatdırıb.\nBAKI, 29 oktyabr — Sputnik. Oktyabrın 29-da Milli Məclisin Sədri Sahibə Qafarova Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədri Mustafa Şentopla telefonla danışıb.\nSputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Milli Məclisin Sədri türkiyəli həmkarına 29 oktyabr - Cümhuriyyət Günü münasibətilə təbriklərini çatdırıb, qardaş türk xalqına tərəqqi və firavanlıq arzulayıb.\nMilli Məclisin Sədri qardaş Türkiyə Respublikasının Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ölkəmizə göstərdiyi dəstəyə görə bir daha minnətdarlığını bildirib, iki qardaş xalqın həmişə bir-birinin yanında olacağına əminliyini ifadə edib.\n© Photo : Milli Mejlis of the Azerbaijan Republic\nSahibə Qafarova Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədrinə məktub ünvanlayıb\nSahibə Qafarova Ermənistanın son dövrlər döyüş meydanında məruz qaldığı uğursuzluqlarla barışmayaraq mülki əhalini hədəfə aldığını və bunun insanlıq əleyhinə yönələn müharibə cinayəti olduğunu ifadə edib.\nSahibə Qafarova telefon söhbətinin sonunda bildirib ki, bütün Azərbaycan xalqı öz dövlətinin və Prezidentinin yanındadır. "Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda bərqərar olmuş güclü idarəçilik sistemi, iqtidarla xalq arasında mövcud olan sarsılmaz birlik Dağlıq Qarabağ məsələsinin tamamilə həllini təmin edəcək".\nTəbriklər və xoş sözlər üçün təşəkkürünü bildirən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədri Mustafa Şentop Türkiyənin bundan sonra da Azərbaycanın yanında olacağını və Azərbaycan torpaqlarının tezliklə tamamilə düşmən tapdağından azad olunacağı günü səbirsizliklə gözlədiklərini diqqətə çatdırıb.


Bakıda ilk bio-smart dayanacaq quraşdırıldı - Fotolar\nSosial-iqtisadi 02/03/2021 13:27\nDövlət başçısının tapşırığına əsasən Bakı şəhərində vətəndaşlar üçün yüksək səviyyəli nəqliyyat şəraitinin yaradılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir. Sərnişinlərin rahatlığını və təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə ictimai nəqliyyat infrastrukturu, o cümlədən də avtobus dayanacaqlarının yenidən qurulması daim diqqətdə saxlanılır.\nSon beş ildə paytaxtın inzibati ərazisində 432 ədədi pavilyon, 409-u məntəqə tipli olmaqla ümumilikdə 841 dayanacaq quraşdırılıb. 1191 dayanacaq təmir edilərək sərnişinlərin istifadəsinə verilib. Nəticədə dayanacaqların 42%-i yenilənib, şəhər üzrə ümumi dayanacaq tələbatının 90.1%-i təmin edilib. İctimai nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi zamanı informsiya texnologiyalarının imkanlarından da istifadə olunur.\nBNA-dan verilən məlumata görə, bu çərçivədə Bakı şəhərində bio-smart avtobus dayanacaq pavilyonlarının quraşdırılmasına başlanılıb. İlk belə dayanacaq pavilyonu Heydər Əliyev Mərkəzinin yaxınlığında quraşdırılıb. Ərazinin memarlıq üslubu ilə həmahəng olan pavilyon Heydər Əliyev prospektində, şəhər mərkəzi istiqamətində yerləşir. Bu dayanacaqdan 1, 2 və 13 nömrəli müntəzəm marşrut xətti üzrə avtobuslar keçir. Sərnişin axını baxımından əsas cəlbetmə məntəqələrindən hesab olunur.\nOxumağa dəyər: Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illiyi qeyd ediləcək\nAçar sözlər:avtobus, Bakı, dərman, texnologiya


“Ana yurdum, hər daşına üz qoyum” » www.GUNAZ.az\nSiyasət / Manşet / Sərəncam\n“Ana yurdum, hər daşına üz qoyum”\nTarix:16-10-2017, 19:22 Oxunub:1 999\nBilgəhdə Məmməd Araz anıldı\nSabunçu rayon Icra Hakimiyyətinin dəstəyi ilə Bilgəh qəsəbəsi Telman İsgəndərov adına 142 nömrəli tam orta məktəbdə dahi Azərbaycan şairi Məmməd Arazın doğum günü ilə bağlı "Ana yurdum,hər daşına üz qoyum..."adlı ədəbi- bədii gecə keçirilib. Tədbir Ulu öndər Heydər Əliyevin Məmməd Araz yaradıcılığına verdiyi qiyməti əks etdirən süjetlə başlayıb. Tədbiri giriş sözü ilə məktəbin direktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi Gülnaz Abdullayeva açaraq deyib: “ Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatına misilsiz töhfələrini vermiş Məmməd Arazın anadan olduğu gündür. Yaşasaydı biz bugün şairin 84 illiyini qeyd edərdik. Amma biz bugün təəssüflənmirik, onsuzda həyat axıcıdır, əbədi deyil.Amma Məmməd Araz öz şeiriyyəti ilə Azərbaycan ədəbiyyatına böyük töhfələr verdi ki, bu günkü tədbirimiz ona həsr olunub.” Sonra söz tədbirdə iştirak edən Sabunçu rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Rəna xanım Fərəcova verilib o deyib: “Bu gün biz Məmməd Arazın gecəsinə yığışmışıq. Ruhumuz mənən dincəldi. Ümid edirəm ki, bu gün Məmməd Arazın da ruhu şad oldu. Buna görə məktəbin direktoru Gülnaz xanıma ilk olara dərin minnətdarlığımı bildirirəm. Qeyd etmək istəyirəm ki, Sovet ittifaqı dağıldıqdan sonra Azərbaycan həm iqtisadi , həm də siyasi cəhətdən ağır günlərini yaşayırdı. Təbii ki, bu da incəsəbnət, mədəniyyət sahəsinə də öz təsirini göstərmişdi. Belə ki, incəsənətdə bir sıra sahələr çox ağır günlərini yaşayırdı, dərin böhran içərisində idi. Məhz ulu öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra bütün sahələrdə dirçəliş olduğu kimi məhz incəsənət, mədəniyyət sahəsində dirçəliş, çiçəklənmə baş verdi. Onun əməyinin nəticəsidir ki, biz bugün burada dahi şairimizin gecəsini qeyd edirik. Bir çoxlarınız bilirsiniz ki, o zamanlar incəsənt, mədəniyyət sahəsi elə ağır günlərini yaşayırdı ki. hətta bir sıra dahi şairlərin adını çəkməyə belə qorxurdular. Nəinki gecəsini keçirməyə, hər hansı bir şeirinin misraslnı deməyə belə çəkinirdilər. Amma bu gün biz burda azad, müstəqil şəkildə qorxmadan, qürurla Məmməd Arazım şeirlərini bu cür səsləndiririksə ulu öndərimizin siyasətinə onun siyasətini uğurla davam etdirən cənab Prezidentimiz İlham Əliyevə minnətdarıq. Məmməd Araz şerirlərində xalqın ağır günlərini, nisgilini, fəryadını, Vətən həsrətini əks etdirirdi ki, məhz bu gün bunu bu gənclərimizin həyacanlı, titrək səslərində gördük. Gözəl anlar yaşadıq. Buna görə məktəbin rəhbərliyinə və bu tədbirdə əməyi olan hər bir kəsə, xüsusilə də bizim uşaqlarımıza, gənclərimizə dərin təşəkkürümüzü bildiririk”.\nMəktəbin dil-ədəbiyyat müəllimləri Nahidə Məmmədova “Məmməd Arazın həyatı”, Mələksima Quliyeva “Məmməd Arazın yaradığılığı”, Səhyəddin Quliyev “Məmməd Araz yaradıcılığında vətənpərvərlik tərbiyəsi”, Kəmalə Allahverdiyeva “Məmməd Araz poeziyasında təbiət gözəlliklərinin tərənnümü” mövzusunda məruzə ediblər.\nMəktəbin 11-ci sinif şagirdlərindən Uster Burhan, Uster Ayşənur, Ələsgərzadə İranə, 10-cu sinif şagirdləri Bayramzadə Əli, Hüseynli Kənan, Əlbəndəyev Sevin, Qocayev Cəfər, 5-ci sinif şagirdləri Nəzrin, Günay, Safurə, Zenfira şairin şeirlərini söylədilər. 11-ci sinif şagirdi Ağazadə Nurlan, Quliyev Şirzad Məmməd Arazın sözlərinə yazılmış mahnıları ifa etdilər.\nTanımış muğam ustası Hüseyn Məlikovdan ibarət üçlüyün ifa etdiyi xalq mahnısı da tədbir iştirakçlarl tırıfindın maraqla qarşılanıb.\nTədbirdə iştirak edən Məmməd Arazın qardaşı-yazıçı Əbülfəz İnfiloğlunun kürəkəni, "Sabaha inamla" qəzetinin baş redaktoru Namiq Məmmədli çıxış edərək Məmməd Arazın dogma yurda, ata ocağna sevgisindən, onun məğrurluğundan, əyilməzliyindən, sınmazlığından, poeziyasının qüdrətindən, əbədiyaşarlığından danışıb, tədbirin təşkilatçılarına Məmməd Araz ailəsi adından öz təşəkkürünü bildirib.


Milli Məclisdə Avropa İttifaqı-Azərbaycan Parlament Əməkdaşlıq Komitəsinin 13-cü iclası keçirilib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nMilli Məclisdə Avropa İttifaqı-Azərbaycan Parlament Əməkdaşlıq Komitəsinin 13-cü iclası keçirilib\nİclası açan Milli Məclisin beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov qurumla ölkəmiz arasında dialoq aparılmasının vacibliyini vurğulayaraq, Azərbaycanın regionda böyük nüfuza və qüdrətə sahib dövlət olduğunu xatırladıb. Bildirilib ki, bu gün Azərbaycan bir sıra məsələlərdə bütün dünya üçün nümunədir. Azərbaycan Avropa İttifaqı və Avropa Parlamenti ilə münasibətlərini qarşılıqlı hörmət, anlaşma əsasında davam etdirməyə, bunun üçün açıq fikir mübadiləsi aparmağa hazırdır. Bu əməkdaşlıq hər iki tərəf üçün faydalı olmalıdır.\nNümayəndə heyətinin rəhbəri, Avropa Parlamentinin Böyük Britaniyadan olan deputatı, Mühafizəkarlar və İslahatçılar Qrupunun təmsilçisi Sayyad Kərim ölkəmizdə onlar üçün yaradılan şəraitdən, göstərilən qonaqpərvərlikdən məmnunluğunu ifadə edib. O, Avropa İttifaqı və Avropa Parlamenti ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin dərinləşdirilməsinin əhəmiyyətindən danışıb. Bu platforma çərçivəsində keçirilən görüşlərin və konstruktiv dialoqun yaxşı nəticə ilə yekunlaşacağına ümidvar olduğunu bildirib. Əlavə edib ki, bu əməkdaşlıq və faydalı dialoq xalqlarımızın ümumi maraqlarına xidmət edəcək. Qonaq deyib ki, parlamentlərimiz arasında olan ortaq dəyərlər, uzunmüddətli münasibətlər hər birimizin inandığımız məsələlərdir. Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün mühüm bir ölkədir və biz münasibətlərimizi daha da möhkəmləndirmək istəyirik. Sayyad Kərim ölkəmizlə Avropa xalqlarının yaxınlığını təmin etmək üçün əllərindən gələni əsirgəməyəcəklərini vurğulayıb.\nKomitənin 13-cü iclasının gündəliyinə 12-ci iclasın steneqramının təsdiqi, Avropa İttifaqı-Azərbaycan ikitərəfli münasibətləri, əhəmiyyətli islahatlar və inkişaf, Parlament Əməkdaşlıq Komitəsinin gələcək fəaliyyətinin istiqaməti məsələləri daxil idi.\nSonra iclasda Avropa İttifaqı və Avropa Parlamenti ilə ölkəmiz arasında əməkdaşlığın perspektivlərinə dair müzakirələr aparılıb.\nAZERTAG.AZ :Milli Məclisdə Avropa İttifaqı-Azərbaycan Parlament Əməkdaşlıq Komitəsinin 13-cü iclası keçirilib


Bakı Musiqi Akademiyasının professoru beynəlxalq konfransda məruzə ilə çıxış edib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nÜzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının (BMA) “Azərbaycan ənənəvi musiqisi və müasir texnologiyalar” kafedrasının professoru, fəlsəfə elmləri doktoru Mina xanım Hacıyeva Başkir Dövlət Universitetində “Müasir insanın varlığının etnotarixi, hüquqi və mədəni-linqvistik əsasları” adlı beynəlxalq elmi və praktik konfransda çıxış edib.\nBMA-dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, etnosların, müasir insanın və cəmiyyətin mənəvi, fəlsəfi, siyasi-hüquqi, dil inkişafının aktual məsələlərinin hərtərəfli öyrənilməsinə həsr edilən konfransda müxtəlif ölkələrdən (Rusiya, Moldova, Vyetnam, Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Azərbaycan) olan alimlərin məruzələri dinlənilib.\nBeynəlxalq konfransda M.Hacıyevanın məruzəsi “Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı” mövzusuna həsr olunub. O, məruzəsində Azərbaycanın qədim tarixi, orta əsr alimləri, şair-filosofları və XX-XXI əsr bəstəkarlarının əsərləri, İkinci Qarabağ müharibəsi haqqında məlumat verib. Professor Mina Hacıyevanın rəhbərliyi altında Tarix-nəzəriyyə fakültəsinin 4-cü kurs tələbəsi Gülər Babayeva "Azərbaycanda xanəndəlik sənətinin inkişafı" adlı mövzu ilə konfransda çıxış edib.\nAZERTAG.AZ :Bakı Musiqi Akademiyasının professoru beynəlxalq konfransda məruzə ilə çıxış edib\nAzərbaycanın xalq musiqi aləti olan kamançanın akustik xarakteristikaları mövzusunda seminar keçirilib


Kitabxanada Nəriman Nərimanovun 150 illik yubileyi ilə əlaqədar informasiya bülleteni hazırlandı – Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalı\nBakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında Azərbaycan ədəbiyyatının qabaqcıl ideyalarla və demokratik fikirlərlə zənginləşməsində böyük rol oynamış görkəmli ictimai-siyasi xadim, yazıçı, dramaturq, publisist və maarifçi Nəriman Nərimanovun 150 illik yubileyi ilə əlaqədar informasiya bülleteni hazırlandı.\nİnformasiya bülleteninə Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin “Nəriman Nərimanov öz dövrünün, yaşadığı mühitin çərçivəsində böyümüş görkəmli simadır, böyük siyasi xadimdir…” sözləri epiqraf kimi verilmişdir.\nİnformasiya bülletenində “Nəriman Nərimanovun 150 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamının mətni yerləşdirilmişdir.\nBurada, Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi Heydər Əliyevin N.Nərimanovun 100 illik yübleyindəki məruzəsi və abidəsinin açılışında nitqi verilmişdir.\nNəriman Nərimanovun həyatı, yaradıcılığı, ictimai fəaliyyəti barədə ətraflı məlumat verilir. Qeyd olunur ki, Nəriman Nərimanov həyatı boyu geniş və çoxcəhətli ictimai, ədəbi və siyasi fəaliyyəti ilə xalqın azadlığı və səadəti uğrunda mübarizə aparmışdır. Nəriman Nərimanov M.F.Axundovun yaratdığı ədəbi məktəbin kllasik ənənələrinin qüdrətli davamçısı olmuşdur.\nMaterialda qeyd olunur ki, N.Nərimanov хalqın mədəni tərəqqisinə köməyi özünün başlıca vətəndaşlıq borcu hesab edirdi. O, maarifpərvər dostları S.Qənizadə, H.Mahmudbəyov, H.Sarabski və başqalarının köməyi ilə teatr truppası yaradır, tamaşalar göstərirdi.\nN.Nərimanov Şərq xalqlarının azadlıq və istiqlaliyyəti çox düşündürürdü. O, geniş xalq kütlələrini inqilabi mübarizəyə cəlb etmək üçün onları dini fanatizm əsarətindən xilas etmə, qəflət yuxusundan ayılma yollarını göstərib.\nN.Nərimanov “Həyat” qəzetində “Nər”, “Arı bəy” imzası ilə çap etdirdiyi “Həftə fəryadı”, “Hərdənbir” felyetonlarında və məqalələrində ictimaisiyasi hadisələrə müasirlərindən fərqli olaraq daha fəal münasibət bəsləyirdi.\nİnformasiya bülletenində, Nəriman Nərimanovun hikmətli sözləri yerləşdirilmişdir.\nBurada Nəriman Nərimanovun heykəltaraş, Xalq rəssamı Cəlal Qaryağdı tərəfindən Bakının Nərimanov prospektində ucaldılmış heykəli, Bakıda və Tiflisdəki ev-muzeyləri haqqında da məlumat verilir.\nBundan əlavə, informasiya bülletenində görkəmli ədib və ictimai xadim haqqında çəkilmiş filmlərin siyahısı da verilmişdir.\nİnformasiya bülleteni ilə Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin Veb saytında tanış olmaq olar\nPrevious PostPrevious Kənan AYDINOĞLU.”Məni”\nNext PostNext Leyla Bədirbəylinin 100 illiyi ilə əlaqədar informasiya məktubu hazırlandı