དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱི་སྣོག་གཏམ་ལ་གསལ་བཤད། - བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\n༢༠༡༥/༠༨/༠༢ ཉི་མ། ༠༧:༤༥:༢༥\nཤོག་ངོས་ཀྱི་ཁུངས། གཙོོ་ངོས། » བསམ་ཚུལ།དོལ་རྒྱལ་རྗེས་འབྲང་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱི་སྣོག་གཏམ་ལ་གསལ་བཤད།འདོན་སྤེལ། ༢༠༡༣/༠༦/༠༨ ཐུབ་བསྟན་ལུང་རིགས།\n༄༅།། “ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དུས་དེབ་” ཟེར་བར་དམངས་ཁྲོད་ཁ་བརྡའི་བདེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཕྱག་རོགས་ཧུར་བརྩོན་ཅན་བསོད་ ནམས་ཪིན་ཆེན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བའི་ནང། “ཉེ་ལམ་བོད་ཁུལ་དུ་བོད་རིགས་གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་པའི་དོན་ རྐྱེན་ཁ་ཤས་བྱུང། བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ཞིག དོན་རྐྱེན་ཚང་མར་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངའི་ སེམས་གཞོལ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྲལ” ཞེས་ཐོག་མར་སྔོན་གླེང་ལྟ་བུར་བཀོད་འདུག་པ་ནས་ཁྱེད་བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་གནང་བཞིན་དུ་དོན་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཅི་ལྟར་ རུང་སྟེ། བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སེམས་གཞོལ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྲལ་ དགོས་པ་མེད་པས་མགོ་སྔ་འགལ་བ་རང་ཚིག་རང་ལ་གནོད་པ་འཇུ་ས་མེད་པ་ཞིག་འདུག\nའོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་ནས་སེམས་གཞོལ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྲལ་བ་བདེན་པར་ སྣང་སྟེ། རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཕྱུག་པ་དག་གིས་རང་ལུས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་ བཅས་པའི་དོན་དུ་ཞུགས་འབུལ་གནང་བ་དེས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱའི་དཔོན་ རིགས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ནི་ཚོད་དཔག་མི་ ཐུབ་པ་མིན།\nགུང་བྲན་ཏང་གི་ལོག་འགྲེལ་ཡོད་ཚད་སྐུ་ཉིད་ནས་བསྐྱར་བཤད་ཡང་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་ ངལ་བ་དྭང་དུ་བླངས་འདུག་པ་མ་ཟད། ཁོ་པ་ཚོའི་བྱེད་བབ་སྦས་ཐབས་ཀྱི་རྩལ་ཅི་ཡོད་བཏོན་སྟེ་ཞེ་སྡང་འཁོན་སེམས་ཀྱིས་ གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་གཞི་མེད་སྐུར་འདེབས་མཚན་སྨད་ཞུ་གང་ཐུབ་བྱས་འདུག རང་ཉིད་བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཁས་བླངས་འདུག་ན། རང་ཉིད་བོད་རིགས་ཤིག་དང་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཁས་བླངས་འདུག་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་”ཁོ་”དང་”ཁོས་”ལྟ་བུའི་མཚན་འདོགས་པའི་ཚིག་ རྩུབ་བརྗོད་སྐབས་བོད་གཤིས་དང་ནང་པའི་ཞགས་རྩི་གང་དུ་སོང།\nད་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་རྩོམ་དངོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ ༡༽ སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མཁན་ཚོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀ་འདི་ ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། ལས་ཀ་འདི་དག་གི་ཕུགས་སུ་དངོས་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ། ནང་ཆོས་སུ་རང་སྲོག་གཅོད་པ་ཉེས་པ་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འཛིན། ཪང་སྲོག་གཅོད་མཁན་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་ཞིང། སངས་རྒྱས་མི་ཐུབ་པར་འདོད། “ཞེས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་ཞུགས་འབུལ་གནང་མཁན་ རྒྱལ་གཅེས་པ་དག་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཟུར་ཟ་འདི་འདྲ་བ་བོད་མི་ ཞིག་གིས་བསམ་ཕོད་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། རྨི་ལམ་ཙམ་དུ་ཡང་རྨིས་མི་ཕོད་པ་གུང་བྲན་ཏང་གི་བརྗོད་བབ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ། འདི་ལྷག་གི་ལོག་རྟོག་དང་སྒྲོ་སྐུར་སྲིད་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་བྱས་འདུག\nབོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་གཏོང་བ་ནང་བསྟན་ཆོས་ཁྲིམས་དང་ འགལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ ན་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཅེས་ པའི་བུ་དང་བཅས་པ་ཕངས་མེད་བཏང་ཚུལ་སྐྱེས་རབས་དག་མཇལ་མ་མྱོང་བ་ཡིན་ནམ། སླད་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་ཚུན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་ གཅེས་པ་དག་གི་བློས་གཏོང་ལ་ ལོག༌རྟོགས་དང་སྒྲོ་སྐུར༌གྱི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་སྐྱོབ་ཕྱིར་མདོ་ ལས་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་བླངས་སྟེ་སློབ་སྐྱེས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་སྐྱོན་ གསུམ་གྱིས་མ་སྦག་པར་སོམས་ཤིག་ཨང༌།\n༢) སྔོན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ག་ན་ཤ་ནི་པ་ལི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་ བཞེས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཕུག་ནས་མར་མེ་ སྟོང་བཙུགས་པ།\n༥) ཡུལ་ཝ་ར་ཎ་སིར་དྲང་སྲོང་དག་གི་སྟོན་པ་ཨུཏྤལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་ཞིག་གི་ སྐྱེ་བ་བཞེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཀུར་བསྟི་བྱ་བའི་ཕྱིར་པགས་པ་ བཤུས་ནས་རུས་པ་སྨྱུ་གུར་དང་ཁྲག་སྣག་ཚར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཡི་གེར་བྲིས་པ་བཅས་དཔེ་ མཚོན་ཙམ་ཞིག་བཀོད་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཞིབ་པར་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་དང་སྐྱེས་རབས་བརྒྱ་པ། མདོ་མཛངས་བླུན་སོགས་སུ་གཟིགས་པར་འཚལ་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་ཆོས་ ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱེད་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་ འགལ་ཞིང༌། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཡོད་ཁར། སངས་རྒྱས་ཐུབ་མེད་ཅེས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འདི་ལ་ལན་གང་ཡོད། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་སྐུ་ ལུས་ཞུགས་འབུལ་གནང་མཁན་དག་གི་བྱེད་ལས་ངོ་བོ་བཅས་པར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད།\nཡང་ ༢༽ ལས་ཀ་འདི་དག་གི་ཕུག་ཏུ་དངོས་གཞི་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་རློམ་མཁན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་ཚོས་ཅིའི་ཕྱིར་རང་ ལུས་མེར་བསྲེགས་པ་ཡིན་ནམ། རེ་ཐག་ཆད་པ་དང་ཡང་མིན་ན་མི་སུ་ཞིག་གི་ངན་བསྐུལ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་རེད།”ཅེས་རྒྱལ་ གཅེས་བློས་གཏོང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གིས་སྐུ་ལུས་ཞུགས་འབུལ་གྱི་ཕུགས་སུ་ དངོས་གཞི་ཅི་ཞིག་དང༌། ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ལོང་བས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་འོན་པས་གོ་ཐུབ་པ་ས་སྟེང་འདིར་ རྒྱ་གྲགས་བོད་གྲགས་གྱུར་ཟིན་ནའང་ད་དུང་མ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ལྟས་ཕུག་པར་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་མི་འཇུག་པ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལ་བཅོས་སུ་མེད། རེ་ཐག་ཆད་པའམ་ཡང་ན་མི་སུ་ཞིག་གིས་ངན་བསྐུལ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་རེད། ཅེས་ཟེར་བ་ནི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ ལ་ཟེར་རྒྱུས་འཕོངས་ཏེ་གཞི་མེད་བསྙོན་འཛུགས་བྱེད་པ་དེ་བསྐྱར་བཤད་ཡང་བཤད་བྱས་ ཏེ་རྒྱའི་སྐུ་ཚབ་གནང་བ་ཅིས་མིན། རེ་ཐག་ཆད་དགོས་དོན་མེད་དེ་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་འདི་གནས་དུས་དང་མཉམ་དུ་འགྱུར་ འགྲོ་བའི་ཆབ་སྲིད་རྐྱང་པའི་མིན་པར་བདེན་པ་དང་རྫུན་པ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན། འཚེ་བ་དང་འཚེ་མིན་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་དང་འབྲེལ་བའི་འཐབ་རྩོད། གཞིས་བྱེས་སྤུན་ཟླའི་དམ་ཚིག རྒྱལ་སྤྱིའི་བདེན་རྒྱབ། ལྷག་པར་དུ་བསླུ་མེད་མགོན་དཔུང་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབ་མགོན་ ཆེན་པོ་མཆོག་ཡོད་པས་རྒྱ་དམར་ལ་མགོ་བཏགས་ཞུ་དགོས་པའི་རེ་ཐག་ཆད་རྒྱུའི་རེ་བ་ བཅངས་པ་དོན་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་རེད། ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤེལ་བ་འདི་དག་ནམ་ཞིག་བདེན་པ་རྒྱལ་རྒྱུར་ངེས་པའི་ཡིད་ ཆེས་ཀྱིས་ཡིན་པ་མཁྱེན་དགོས།\nཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ ༣༽ ”ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཐད་འགྱུར་བ་མངོན་གསལ་ཅི་ཡང་བྱུང་ མེད། དོན་དངོས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇེ་ལེགས་སུ་ སོང༌། མི་མང་ལ་སྨན་བཅོས་དང་སློབ་གསོའི་འགན་ལེན་ཐོབ། ཟས་རིགས་མོད་པོ་དང་ཚོང་ལས་གོ་སྐབས་མང་པོ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གནས་ཆེད་དངུལ་མང་པོ་བཏང་བ། ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་པ། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་ཡང་སླ། དེ་སྔོན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རྒྱ་གར་དུ་ སོང༌། འགྱུར་ལྡོག་ངས་ཤེས་རྒྱུ་ཞིག་ནི་བོད་མི་ཚོས་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རྒྱང་བསྒྲགས་དང་ ནོར་ཝེ་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གཏམ་བཤད་གོ་ཐུབ་པ་ དེའོ།“ ཞེས་རྒྱ་ཕྱོགས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་ལོག་རྟོགས་དང་སྒྲོ་འདོག་རྐྱང་པའི་རྫུན་ གྱི་ཕུང་པོ་བསྟར་ལ་སྒྲིག་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཅི་ཟེར་ཨང་སྙམ་པའི་ཁྲེལ་ཙམ་ཡང་མེད་ པར་འདུག བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཅི་ཆེ་འཛམ་གླིང་གཟུར་གནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ ས་རིས་ཐང་གསལ་ཡིན། རྒྱའི་དངུལ་དངོས་ཀྱི་བསླུ་བྲིད་འོག་མི་འགྲོ་བའི་བདེན་པ་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་ སྤྱིའི་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས། མི་མང་བཅས་པས་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་བོད་ནང་གནས་སྟངས་བཟང་པོ་ཡོད་པས་ ཡིན་ནམ། རྒྱལ་གཅེས་པ་དག་གིས་གཅེས་པའི་སྐུ་ལུས་ཚུན་ཕངས་མེད་གཏོང་བ་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་ ཡོད་པས་ཡིན་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ།\nབོད་མིའི་རྩ་ཆེའི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གནའ་བོའི་དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་སངས་ རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་བརྙན་ནང་བསྟན་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུང་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་ སྣ་ཚོགས་ལས་བཞེངས་པ་གཏོར་བཤིག་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་བ། བཀའ་བསྟན་གྱིས་མཚོན་ཕྱག་དཔེ་གྲངས་ལས་འདས་པ་མེར་བསྲེགས་སོགས་དང༌། ནང་ཆོས་མཚོན་རིག་གཞུང་བདག་གཉེར་མཁན་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང་མཁས་པ་གསོད་བརྡུངས་ ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བའི་བྱུས་ངན་བཤམས་པ་བཅས་ བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་དུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་ ཆེད་དངུལ་མང་པོ་བཏང་ཞེས་རྒྱའི་འཁྲབ་སྟོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ནུས་པ་ ཡིན་ནམ། གཞན་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་སྔོགས་འདོན་དང་གདོད་མའི་ཤིང་སྣ་གཅོད་འབྲེག་གིས་ རྒྱ་ནག་ཏུ་འོར་འདྲེན་བྱས་པ་གཅིག་པུའི་རིན་ཐང་གི་ཟེགས་མ་ཙམ་གྱི་དོ་ཡང་མཉམ་ མི་ཐུབ་ཅིང་ཁ་གསབ་བྱ་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ན་བོད་ནང་དངུལ་མང་པོ་བཏང་ཞེས་ཟེར་ཕོད་པ་ ནི་འཆོལ་གཏམ་འབའ་ཞིག་ལས་ཅི་ཞིག་ཡིན། བོད་སྐད་ཀྱི་རྒྱང་བསྒྲགས་བོད་ནང་འགོག་ཐབས་སྣ་དགུ་བྱས་ཀྱང་བཀག་མ་ཐུབ་པ་མ་ གཏོགས་ཁྱེད་ཀྱིས་རྫུན་སྒྲིག་འཆོལ་གཏམ་ལྟར་མིན་པ་རྒྱང་བསྒྲགས་སྡེ་ཚན་ཁག་ཙམ་ མིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིར་ཁུངས་སྐྱེལ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་ཡོད།\nཡང་ཁྱེད་ཀྱིས། ༤༽ “ བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་ ཚོའི་སྤྱོད་པ་འདི་རིགས་བྱེད་ཕྱོགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་འཛིན་ནམ་“ ཞེས་དང༌། ཡང་ “རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁུངས་ཤིག་གིས་བོད་མི་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་པའི་ སྤྱོད་པ་མི་འགོག་པ་ཅི་ཡིན་དྲིས་པར། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་མིན་བོད་མི་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་པ་ལས་ ཁོ་ལ་འདི་བྱེད་ཆོག་དང་དེ་བྱེད་མི་ཆོག་ཅེས་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་དབང་མེད་ཟེར། འོན་ཀྱང་བོད་མི་དེ་དག་གིས་ཁོ་ལ་དད་བཀུར་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་པ་ཁོས་ཤེས། བོད་མི་ཚོའི་སྤྱོད་པ་དེ་རིགས་ལ་ལན་ཕན་མི་ཐོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བཏབས་པ་ཇི་འདྲའི་ ཚུལ་འཆོས་དང་ཇི་འདྲའི་སྡུག་རྩུབ་རེད་ཨང” ཞེས་བཀའ་ལན་གནང་པ་བཅད་བཏུབ་ཀྱིས་རྫུན་སྒྲིག་ཁོ་ནས་མང་ཚོགས་མགོ་སྐོར་ཐབས་དང་ རྒྱལ་གཅེས་པ་རྣམས་ཐུགས་ཕམ་དང་ཐུགས་ལ་སེར་ཁ་བཟོ་ཐབས་གཙོ་གཉེར་བྱས་འདུག\nབོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱི། གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་བཅས་པར་བློ་ཡིད་དང་བའི་གནས་ལུགས་བཀའ་གསལ་གསུངས་ཡོད་ བཞིན་དུ་དྲི་བ་འདི་ལྟར་འདོན་པ་ནི་འདྲི་རྒྱུས་ཕོངས་ཤིང་ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་ འཁོན་འཛིན་བཟུང་མ་ཐུབ་པས་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཤེས་ལྡན་ཀུན་ གྱིས་རྟོགས་ནུས་པ་རེད། འདིར་བཀའ་ལན་གང་གནང་བ་ཇི་བཞིན་ཁྱེད་ལ་སྟོན་པས་དགེ་མཚན་ཆེར་མ་མཐོང་ཡང་གཟུར་ གནས་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་བཀོད་པར་བྱ་བ་ཡིན།\nNDTV: How do you see the people who killed themselves by self-immolation? Do you see them as martyrs?\nDALAI LAMA: Strictly speaking from Buddhist viewpoint, it ultimately depends on the motivation. We have to look at this case by case, we cannot generalize that something is always wrong or always right. We cannot say that. It depends on the individual’s motivation, which we have no way of knowing. When this first time happened last year, I was in Japan and I said then that the time has come for the Chinese government to carryathorough investigation, to find the cause of these tragic events. These events are the symptom of some cause. I feel very sad, but these people are making their own decision. They’re not doing because they drunk, or because they have family problems, but I think that over several generations,2-3 generations, they have really suffered. If I’m going to say something I must have something to offer, then I can speak, but I have nothing. I feel very sorry and all I can do is say prayer. Otherwise, there is nothing I can do. The Chinese government can take action, but they simply try to pass the blame to others. That won’t solve the problem. So, the time has come for them to startathorough investigation of the cause of these events. They have to take these events more seriously.\nNDTV: We have seen young girls and monks do this, and the number is now so large, might you appeal to them not to do this?\nDalai Lama: Yes, but as I mentioned before, this question politically sensitive. Political leaders have made it clear, right from the beginning, that we never encourage such acts, but at the same time, I can only ask them not to do this if we have something to offer them in return. We can speak out, but we have nothing to offer to change thesituation. It is very difficult.\nགཞན་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་དུ་རྒྱ་ རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་སྐོར་ཞིག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་དང་ འབྲེལ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཐད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། “ དང་པོ་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ངོས་རང་བློ་ཕམ་ཞེ་དྲག་བྱུང༌། དེའི་སྐབས་བྷི་བྷི་སཱི་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་ཞིག་དང་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་པ་རེད། ཁོང་གིས་དྲི་བ་བཏང་སོང༌། སྐབས་དེར་ངས་ལབ་པ་ཡིན། བློ་ཕམ་པོ་རེད་ལ་དངོས་གནས་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་འདྲ་བྱེད་རོགས་བྱེད་ལབ་སྟེ་སེམས་ཤུགས་སྤར་བ་དེ་འདྲ་ཁྱོན་ནས་བྱེད་ཀྱི་ མེད། དེ་འདྲའི་གཞི་རྩ་དེས་ནུས་པ་ག་ཚོད་ཐོན་མ་ཐོན་ཐེ་ཚོམ་རེད། དེ་ལྟར་བཤད་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་ཅང་ཤོད་ཀྱི་མེད། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གིས་ཟེར་བ་དེ་རེད། ད་ངོས་ནས་རང་སྲེག་བཏང་བ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ལབ་པ་ཡིན་ན། སྙིང་རྗེ། ཤི་མཁན་དེ་དག་གི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བློ་ལ་བབ་མི་འདུག་ བསམ་ནས་བློ་ཕམ་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་འགྲིག་གི་རེད་ལབ་ན། ཇི་ལྟར་ལབ་དགོས་རེད། ལབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད།“ ཅེས་བཀའ་ལན་གནང་ཡོད།\nདེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཀེ་རེ་ལ་མངའ་སྡེའི་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བརྙན་འཕྲིན་དྷུར་དྷར་ཤཱན་གསར་ འགོད་པས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་གསར་པའི་སྐོར་དང༌། བོད་ནང་གི་རང་ལུས་ཞུགས་འབུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཅར་འདྲིའི་བཀའ་ལན་ནང་ “བོད་མིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་གནད་དོན་དེ་དག་བོད་མིས་བཟོས་པ་ཞིག་མིན། དེ་སྔ་སྲིད་འཛིན་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱེད་དགོས་སྐོར་ བརྗོད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཐོག བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་བརྟག་ དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེང་སྐབས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོང་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཐོས་སྐབས་ངོས་རང་མིག་ཆུ་ཤོར་གྱི་འདུག རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གྱི་བོད་མི་དེ་དག་སྨྱོ་རྫས་ཀྱིས་བཟི་བ་དང༌། བཟའ་ཚང་གི་རྙོག་དྲ་དང་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་བྱུང་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བ་ཞིག་ རྩ་བ་ནས་མིན། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གཞུང་གི་དམ་དྲག་འོག་དུས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་སྣང་དང་དངངས་སྐྲག་ངང་གནས་ བཞིན་ཡོད།” ཅེས་སོགས་བཀའ་གསལ་གསལ་ཐག་ཆོད་གནང་ཡོད་བཞིན་དུ་གང་ཡང་གནང་མེད་པ་དང་གནང་བ་ཡང་ ཕན་ཐོགས་མེད་པ་གནང་བར་ལོག་བཤད་བྱས་པ་ནི། ཁྱེད་ན་ཚོད་ཀྱིས་རྡིབ་སྟེ་འཆོལ་སོང་བ་མིན་ན། རྒྱ་མིར་དགོས་པའི་བཀའ་ཞིག་གནང་དགོས་པར་རེ་བ་བྱས་པ་ལོས་ཡིན་སྙམ།\nཡང་ཁྱེད་ཀྱིས ༥༽ “དེང་སྐབས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་རྒྱ་གར་དུ་ཡུལ་སྐོར་ལ་འགྲོ་ཡང་སླ། དེ་སྔོན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ རྒྱ་གར་དུ་སོང༌།” ཞེས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞེ་དྲག་གསུངས་འདུག་ཀྱང་དོན་དངོས་དེང་སང་རྒྱ་གར་དུ་ཅི་ཙམ་ ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ནང་གི་སྣེ་ལེན་ཁང་དང༌། བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་དམིགས་བསལ་ལས་ཁུངས་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན་གཤིས། ན་གཞོན་ཅི་ཙམ་ཞིག་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་བཅས་པ་ ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདིར་ཁྱེད་ལ་བརྗོད་པའི་འཁུར་གྱིས་ཅི་ལ་ཕན། དེ་ལྟར་ནའང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དུ་ཡོང་སྟེ་བཟང་སྤྱོད་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་བཀུར་གྱིས་ཕྱིར་ལོག་མཁན་དག་ལ་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་ ཞུ་སྟངས་ཅི་འདྲ་བ་ལྷང་ཙམ་ཞིག་ཤོམ་དགོས་པ་གལ་པོ་ཆེར་སེམས་པས། འདིར། བོད་ནས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྐོར་དང་གཉེན་འཕྲད་པ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལམ་བར་ རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་མཚམས་འགྲམ་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་བར་འགག་སྒོའི་ས་ཚིགས་བཅུ་ གཉིས་ཙམ་བཙུགས་ཏེ། ལྟ་སྲུང་དམག་མི་དང༌། བོད་མི་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ནས་ཆེད་གཏོང་བདེ་སྲུང་ཚན་པའི་མི་སྣ་སོགས་ཀྱིས་ཅ་ དངོས་སྔོག་བཤེར་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་འདྲི་ཞིབ་ཆེད་མི་སྣ་ཟུར་བཀག རྡོར་གདན་ནས་ཉོས་པའི་མཆོད་རྫས། ཐ་ན་ལག་གི་ཕྲེང་བ་དང་བྱིན་རྟེན་རིལ་བུ་ཚུན་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚད་དང༌། གྱོན་ཆས་གསར་པ། དཔེ་དེབ་སོགས་རྒྱ་གར་ནས་འཁྱེར་ཡོང་བའི་ཅ་དངོས་རྣམས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བཙན་ འཕྲོག་བྱས་འདུག་ལ། གཞན་བོད་མི་ཆོས་ཞུ་བའི་ཁ་ཟས་རྩམ་པ་དང་མར། ཕྱུར་བའི་ཁུག་མ་སོགས་ཀྱང་གྲིས་གཤགས་ཏེ་སྔོགས་བཤེར་བྱས་ཡོད་འདུག\nའགག་སྒོ་ཁག་གི་ས་སྲུང་དམག་མིར་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་སྐབས་མེ་མདའི་ཁ་གཏད་དེ་ འཇིགས་བསྐུལ་བྱེད་པ། ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་བསང་ཆུ་རྫོང་སོགས་ཀྱི་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་དུ་བཅར་ནས་ཕྱིར་ལོག་ བྱེད་མཁན་བོད་མི་རྣམས་ཆེད་མངགས་བརྟག་དཔྱད་དོ་དམ་ལས་དོན་སྤེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་ཚོ་བཀའ་དབང་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྐབས། ལྷ་སའི་ནང་ཡོང་དུ་མ་བཅུག་པར་བཀག་ཉར་བྱས་པ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁུལ་ནས་གནས་སྐོར་བ་སོགས་གང་བྱུང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་མཉམ་དུ་མེ་ འཁོར་ནང་བཅུག་སྟེ་གོར་མོ་སོགས་སུ་བཏང་བ། ཁག་གཅིག་ས་གནས་གང་སར་བཀག་ཉར་གྱིས་རང་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་དང་ མི་ཉུང་བ་ཞིག་རང་ཁྱིམ་དུ་མ་འབྱོར་བར་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའང་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་མདོ་ཀན་ལྷོའི་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་གནམ་གྲུར་ཁྲིན་ཏུའུ་ནས་ལྷ་སར་སླེབས་སྐབས། གོང་དཀར་གནམ་ཐང་ནས་བཀག་ཉར་གྱིས་རྭ་སྐོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་དུས་ཡུན་ཉིན་ཤས་རིང་ བཀག་རྗེས། མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཉེན་རྟོག་པས་ཕྱིར་ལོག་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ལ་མ་འཛེམས་པར་མཁའ་ ལམ་བརྒྱུད་ཁོན་མིན་དང༌། ཁྲིན་ཏུའུ། ཀོང་ཀྲོའུ་སོགས་ནས་ཕ་ཡུལ་དུ་ཐར་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག་པ་ཟེར་བ་དག་གིས་ཨ་མདོ་དང་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ ཞུ་མཁན་ཚོའི་ལག་ནས་རྒྱུ་དངོས་འཕྲོག་པ་ནི་མི་རྣམས་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བའི་ཇག་ཚོགས་ ཀྱི་རྣམ་པ་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད།\nདེ་བཞིན་མཚོ་བྱང་ས་ཁུལ་ཚ་འདམ་ཆེ་བ་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་དྲ་ རྒྱའི་ཐོག་བཀོད་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་ཡིག་ཆ་ཨང་གཉིས་པ་ལྟར་ན། ས་ཁུལ་དེར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་ཞུགས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་མི་སྣར་ཞིབ་བཤེར་ཐོ་འགོད་ བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཟེར་བའི་ཧྲུའུ་ཅི་དབྱིས་ཕུན་ཧ་ཚོགས་ གཙོ་དང༌། རྩ་འཛུགས་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་པུའུ་ཀྲང་ཏན་ཧུ་པང༌། སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཀྱི་ཅུས་ཀྲང་གུང་ཞོ་ཉིན་ཚོགས་གཞོན་དུ་བསྐོས་པ་དང༌། དེ་མིན་ཚོགས་མི་དྲུག་ཙམ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་བཀའ་དབང་ཞུ་མཁན་བོད་མི་ཚོར་འཆར་ གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དམ་དྲག་སུན་བཙིར་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་འདིར་སྤེལ་བ་ནི་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པར་ བརྩོན་པའི་དོན་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་མི་བྱེད་པའི་སློབ་གསོ་ཐེབས་ཕྱིར་དུ་བསམ་པ་དགེ་ བས་ཀུན་ནས་བླངས་པ་ཡིན།\nྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་གསོལ་གྱི་བླང་དོར་ བཀའ་སློབ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་འཁྱོག་བཤད་དག་ལ་བདེན་དོན་གསལ་བཤད་མི་རིང་ བར་སྤྲོ་བས་ཆོག་རྒྱུ། འདིར་ཅུང་རིང་སོང་སེམས་པས་གནས་སྐབས་མཚམས་འདིར་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལའང་ངལ་གསོ་ བའི་བར་གསེང་དགོས་ཨང༌།།\n༑ རྩ་བ་རུལ་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །རྟེན་པར་བྱེད་པ་བླུན་པོའི་རྟགས། །རང་ཡང་འཁོར་བར་བྱིང་བ་ལ། །སྐྱབས་སུ་འཛིན་རྣམས་བླུན་པོའི་རྟགས། །\n༢༠༡༣། ༦། ༦། ཉིན།།\nཤོག་ངོས་འདི་ཐེངས་ ༤༦༡༦ ལ་བཀླགས་འདུག རིག་པ་འདོན་པ།\n༢༠༡༣/༠༦/༠༩ ཉིན་འདོན་སྤེལ་བྱས། བཀའ་དྲིན་ཆེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། མུ་མཐུད་ཡོང་བར་མཁྱེན།\nབཀའ་དྲིན་ཆེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། མུ་མཐུད་ཡོང་བར་མཁྱེན།\nདུས་ད་ལྟའི་དུས་སུ། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཚན་དམོད་བྱེད་མཁན་དང་གཅིག བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་བརྙས་བཅོས་མ་རངས་པ་བྱེད་མཁན་དང་གཉིས། དེ་འདྲའི་བོད་རིགས་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན། སྨོན་ལོག་དད་མེད་ཡིན་པའམ། མ་རབས་ཐ་ཤལ་ཅིག་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམས་བྱ་མི་དགོས་པའི་གནས་སུ་མཐོང་ལགས།\nཐུབ་ལུང་གིས་ལོང་བཤད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག མ་གཞི་བསམ་པ་རྣམ་དག་ཡིན་སྲིད་མོད། དོལ་ཚོགས་བཀག་ནས་ཁོག་གི་མ་རེད། ད་སྐབས་ང་ཚོས་དོལ་ཚོགས་ཟེར་ནས་ལོགས་སུ་དགར་བཞིན་ཡོད་མོད། མ་འོངས་པར་དགེ་ལུགས་ཚང་ཡོངས་རྫོགས་དོལ་ཚོགས་ཆགས་ཀྱི་རེད། ཨེ་བདེན་སྒུག་དང་ཤེས་ནི་རེད། དེང་སྐབས་༧གོང་ས་མཆོག་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཡིན་སྟབས། དགེ་ལུགས་པའི་དགའ་ཁྲི་སོགས་ཆེན་པོ་ཁག་ཅིག་གིས། ༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་མོད། མ་འོངས་༧གོང་ས་མཆོག་སྐུ་མ་བཞུགས་པའི་སྐབས། དོལ་ཚོགས་ཟེར་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། དགེ་ལུགས་པས་དེ་མི་ཟེར་མ་ཟད། ད་དུང་སྔར་བཞིན་དོལ་རྒྱལ་དགེ་ལུགས་པ་ཡོངས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེ་དུས་སུས་ཀྱང་དོལ་རྒྱལ་ཡག་པོ་མི་འདུག་ཟེར་ཕོད་ཀྱི་མ་རེད། གལ་ཏེ་ཟེར་མཁན་ཡོད་ན་ལམ་སང་མེད་པ་བཟོ་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་ལྟ་ནས་དེའི་ཆེད་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་བྱས་ཏེ། དོལ་ཚོགས་ཁ་རོགས་འདུག་བཅུག་ན་ཡག་པོ་འདུག འཇིགས་མེད་གེ་སར། ༢༠༡༣/༠༦/༠༧ ཉིན་འདོན་སྤེལ་བྱས།\nསྐུ་ངོ་མཆོག་ནས་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་རྩོམ་ཡིག་སྤུས་ལེགས་ཤིག་སྤེལ་འདུག་པས། ལེགས་སོ། ལེགས་སོ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞུ་བ་ལགས། བདེན་རྫུན་མི་ཤེས་དགྲ་བའི་རྒྱུགས་ཁྱི་ལ།།


རྩོམ་པ་པོ། བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས། རྩོམ་སྒྲིག་པ། Lhamo དུས་ཚོད། 2018-9-27 10:50:00 རྩོམ་ཁུངས། 《ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག》། ཀློག་གྲངས།\nབོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དུས་མཚམས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དུས་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གཞུང་ཕྱོགས་གང་སར་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པོ་བྱུང་ནས་གཅིག་གྱུར་མནའ་འབྲེལ་གྱི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པ་ཞིག་བཙུགས་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་སྐབས་དེར་རྩོམ་རིག་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་བྱུང་ཞིང་། དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་ཆུ་རྒྱུན་སྔར་བཞིན་རྒྱས་མུས་མ་ཟད། བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ལུས་ལས་བརྩམས་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་རིམ་བཞིན་འགོག་ཏུ་མེད་པའི་ཆུ་རྒྱུན་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དུས་སྐབས་དེར་རྩོམ་རིག་གི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་བའི་སྙན་ཚིག་གི་རྩོམ་ཚུལ་འདི་རིགས་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པས་ཕྱི་དར་བོད་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་ལོ་འདབ་རྣམ་པར་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་སྡོང་རྩ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་དམངས་ཁྲོད་དང་ཡང་ན་རྩོམ་པ་པོ་གང་རུང་ལས་བྱུང་བའི་བརྩམས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་ངེས་རུང་། ལོ་ཟླའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དབང་གིས་ད་ལྟ་མིག་ལམ་དུ་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་དཀོན་མོད། ཡིག་ལམ་ནས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན་པ་འདི་རིགས་ལ་དཔྱད་པ་ཞིབ་ཙམ་བྱས་ན་དུས་སྐབས་དེའི་སྙན་ཚིག་གི་གནས་བབས་དང་། ཁྱད་ཆོས་ལ་དངོས་དོན་དང་མཐུན་པའི་དབྱེ་ཞིབ་དང་གདེང་འཇོག་འོས་འཚམས་བྱེད་ཐུབ་ལ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་མཐོང་ནས“བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་ཁྱད་ཆོས”ཞེས་པ་འདི་གླེང་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁབ་ཀྱི་བུ་ག་ནས་བལྟས་ཏེ་མཐོང་བ་རྣམས་ཞུ་བར་བྱ་བ་ཡིན།\n༡. ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ》ནང་བོད་རིགས་རང་གིས་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་མགུར་ཚིག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱིས་གསུངས་པའི་མགུར“འ་བ་ཉི་ཉེ་བས་ཉིད། བྱ་རོ་རོ་ན་མདུང་གི་རྩེ་རང་ནིག ཡོས་རོ་རོ་ན་ལྷམ་གྱི་གོང་ར་ནིག བརླའ་བརྡུངས་སྤུར་བཏབ། འོབ་དེ་མྱེད་སྤུ་དེ་མྱེད”ཅེས་པ་དེ་ནི་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་གི་སྔ་རོལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཙམ་མ་ཟད་ད་དུང་དེའི་ནང་རྩོམ་པ་པོའི་མཚན་དང་བཅས་ནང་དོན་ལེ་ཚན་དུ་ཕྱེ་བའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྙན་ཚིག་དེབ་ཚད་ལོན་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ཐ་ན་བོན་པོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས། སྐྱིད་སྡུག་བར་ཆད་ལ་སོགས་ལ་བརྟག་ཐབས་སུ་སྤྱོད་པའི་མོ་ལུང་གི་ལུང་ཚིག་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ལུས་ལས་བརྩམས་ཤིང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཉམས་ལྡན་པའི་སྙན་ཚིག་ཀྱང་ལེ་ཚན་བཞི་བཅུར་ཉེ་བ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དེ་བཞིན་སྙན་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་བརྩམས་པའི་སུམ་པའི་གཏམ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཀྱང་འདུག་པས་སྙན་ཚིག་གི་རྩོམ་སྣ་དེ་རིགས་ནི་ནང་དོན་དང་། ཡིག་སྲོལ། སྐད་བརྡ་གང་ནས་བལྟས་ཀྱང་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་ཡིན་པར་བློ་དོགས་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོམ་སྣ་འཛོམས་ཤིང་། ནང་དོན་ཟབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩོམ་སྲོལ་དེ་རིགས་སྐབས་དེར་ཧ་ཅང་དར་ཆེ་བའི་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས།\n༢.སྐབས་དེར་མགུར་ནི་དེང་སྐབས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དེ་དང་དེ་དག་མགུར་གྱི་ཐོག་ནས་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མཚོན་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དར་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སྟབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་མགུར་དེ་སྤྱོད་གོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། དགྱེས་སྐྱེམས་སྟོན་མོའི་སྐབས་སུ་མགུར་གྱི་ཐོག་ནས་དགྱེས་ཚོར་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཐབ་འཁྲུག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྐབས་སུའང་མགུར་གླུའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁའི་དགའ་སེམས་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྗེ་བློན་གྱི་མཛད་པ་ལ་མགུར་གྱི་ལམ་ནས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འབངས་ཀྱི་བྱས་ཉེས་ལའང་མགུར་གྱི་ལམ་ནས་བཀྱོན་ཕབ་ཀྱི་ཡོད་པས་དེ་ནི་མཐོ་དམའི་དབྱེ་བ་དང་རྒན་གཞོན་ཕོ་མོའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཀུན་གྱིས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མགུར་གླུ་དེ་ལྟ་བུའི་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་མཉམ་དུ་མགུར་ཚིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དར་རྒྱས་ཡོང་རྒྱུ་ནི་སྨོས་མེད་ཡིན། མགུར་ཚིག་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ལུས་ལས་བརྩམས་ཤིང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཉམས་ཆེས་ཆེར་ལྡན་པའི་སྙན་ཚིག་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་ལ། བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་པར་བསམས། འདིར་དཔེ་མཚོན་གྱི་ཚུལ་དུ་དྲངས་ན་བཙན་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཟིངས་པོ་རྗེའི་མངའ་འབངས་ལེན་རྒྱུའི་གསང་གྲོས་ལ་བཞུགས་མཁན་མྱང་ཙོང་ཀུ་སོགས་རྟ་པ་རྣམས་འཕྱིང་བ་སྟག་རྩེར་འབྱོར་སྐབས་ཉིན་ལྟར་འགྲོ་སྡོད་བྱེད་ལུགས་ལ་གསང་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ཡར་ཀླུང་གི་འབངས་མིས་མཐོང་སྟེ་སྐབས་འཕྲལ་མགུར་ཚིག་འདི་འདྲ་ཞིག་བརྩམས་པ་རེད། “ད་མྱི་བཟངས་ནི་རྟ་བཟངས་ཤིག ཉིན་ཞིང་ནི་ཕག་ཚལ་ན། མཚན་ཞིང་ནི་ཕྱིང་བར་མཆིའ། དགྲ་འམ་ནི་ཞིང་ང་(ཟུན་)ཅིའུ”ཞེས་པ། དེ་ལས་སྐབས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་བྱུང་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་རྫི་ཧ་ཅང་རྣོན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་འཕྲལ་མགུར་ཚིག་གི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་དེ་རིགས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་ཐུབ། དེ་མིན་ད་དུང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གཅུང་མོ་སད་མར་ཀར་བྱ་བས་ཞང་ཞུང་ནས་གཅེན་བཙན་པོར་ཕུལ་བའི་མགུར་ཚིག“......ཀྱེ་བྱང་འབྲོག་གི་ཡ་པི་ན། ཕོ་མོའི་ནི་འབྲོང་གཆིག་པ་། བྱང་འབྲོག་ནི་འབྲོང་དགུམ་ན། ཕུ་ནས་ནི་འདེབས་པའ། ལོང་ཏོང་ནི་འཕན་གྱིས་ཐོབ། མདའ་ནས་ནི་གཡབ་འདོར་བ། སྐྱིའི་ནི་ཤ་དང་སྤུན”ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་དོན་བཞི་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་གཅེན་བཙན་པོ་ནས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོར་འཕྲལ་དུ་དམག་དྲངས་ནས་མངའ་དབང་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་དགོས་རྒྱུའི་ལྐོག་བརྡ་སྤྲད་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་བུད་མེད་ཀྱི་ངག་ལས་དབྱངས་སུ་གྱེར་བའི་མགུར་གླུ་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐབས་སུ་མགུར་གླུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་བ་དང་ཆབས་ཅིག་མགུར་ཚིག་ཀྱང་དེ་མཚུངས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་ངེས་པའི་གནས་ལུགས་དེ་རྟོགས་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །\n༣. སྐབས་དེའི་སྙན་ཚིག་ལས་མཚོན་པའི་བརྗོད་དོན་གྱི་ཟབ་ཚད་དང་བརྗོད་དོན་མཚོན་ཚུལ་གྱི་ཐབས་རྩལ་ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་བྱིས་པའི་འཁྱོར་འགྲོས་ལྟར་རང་ཚུགས་ཟིན་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དེ་ནི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ལག་ལེན་ནང་དུ་སྲེག་བཅད་བརྡར་གསུམ་གྱི་བཙོ་སྦྱངས་ཡང་ཡང་བྱས་ཏེ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྨིན་ཚད་མཐོ་ཙམ་དུ་སོན་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཏུ་གྲུབ། དཔེར་ན་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དབའ་ཏེ་རོ་དབྱི་ཚབ་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་གསུངས་པའི་མགུར་གྱི་འགོར་“ཡར་མོ་ནི་ཆུ་ཐུངས་ཀྱིས།མདོ་ནས་ནི་རྩང་དུ་བསྲིང་། ཡར་མོ་ནི་ཞིང་ཆུངས་ཀྱིས། ལྷོ་ནས་ནི་བྱང་དུ་བསྐྱེད།.....”ཅེས་ཡར་ཀླུང་གི་བཙན་པོའི་སྲིད་དབང་དེ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་འཕེལ་འགྱུར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རླབས་པོ་ཆེ་དེ་བཙན་པོའི་སྲིད་དབང་གི་གནས་གཞིའི་ས་ངོས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡར་ཆབ་གཙང་པོའི་དཀྱུས་དང་ཞེང་གི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་དེ་ཡིག་འབྲུ་འགའ་ཤས་ཤིག་གིས་ཀློག་པ་པོར་སྐབས་དེའི་བོད་ཁམས་གཅིག་གྱུར་བཟོ་བའི་དམག་འཐབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་མངོན་སུམ་གཟུགས་ཅན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྣང་འཆར་དབང་མེད་དུ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྙིང་བསྡུས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུན་རིང་ལག་ལེན་གྱི་བརྡར་ཤ་བཅད་ཟིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ས་གཞིར་རབ་ཏུ་བཞད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མེ་ཏོག་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་སྟབས་ལེགས་སྟེས་དབང་གིས་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་མི་སྲིད། དེ་དང་དེ་འདྲའི་དཔེར་བརྗོད་མང་པོ་འདུག་ཀྱང་གཤམ་དུ་ལེ་ཚན་གཞན་ཞིག་ནང་དམིགས་བཀར་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུར་བཞག\nགོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྐབས་དེའི་སྙན་ཚིག་གི་རྩོམ་སྣ་དང་། མགུར་ཚིག་གི་དར་ཁྱབ། སྙན་ཚིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་དེ་མདོར་བསྡུས་ན་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་སྙན་ཚིག་གི་འབོར་ཚད་དང་སྤུས་ཚད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱོགས་དེ་གཉིས་ནི་སྙན་ཚིག་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་གཙོ་བོའི་ཕྱོགས་དེ་ཡིན་པར་བསམ། གང་ལགས་ཤེ་ན། སྐབས་དེ་རང་ལ་བྱུང་བའི་སྙན་ཚིག་གི་རྩོམ་སྣ་དང་འབོར་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་མེད་ན་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཚུལ་དེ་བསྒྲུབས་མི་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བལྟས་ན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཚད་དུ་སླེབས་ཐུབ་པར་ངེས་པར་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེས་ཆེར་ཕྱིན་པའི་ལག་ལེན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་པས་རེད། དེ་བཞིན་དར་ཁྱབ་ཆེར་མེད་ལ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་དེ་ཙམ་མཐོ་པོའི་སྨིན་ཚད་དུ་མ་སོན་ན་ཁྱད་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་སྡོང་པོ་མེད་པའི་ལོ་འདབ་དང་ཤིང་སྣ་མེད་པའི་ནགས་ཚལ་ལྟར་དེ་བས་ཀྱང་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན།\nགོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེར་སྙན་ཚིག་གི་རྩོམ་སྲོལ་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན་དེའི་རིགས་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་ནང་དུ་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་གཞིགས་ཏེ་ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་གང་སར་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་རིམ་བཞིན་གྲུབ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་རེད། འོ་ན་སྐབས་དེའི་སྙན་ཚིག་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། དེར་མཚོན་པའི་ནང་དོན་གྱི་ཐད་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་ལ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ཐད་ལའང་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཡོད་པར་སྙམ། དེ་ཡང་སྐབས་དེའི་སྙན་ཚིག་ལས་མཚོན་པའི་ནང་དོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་ཕྱིས་དར་གྱི་རྩོམ་རིག་དང་མི་འདྲ་བར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཤན་ཞུགས་མེད་པའམ་ཡང་ན་ཤན་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དང་བོན་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། རྩོམ་རིག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་གང་ཞིག་རྩོམ་པ་པོའི་བློ་ངོར་འཆར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གོང་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་བསྟན་པ་གསར་པ་ཐོག་མར་དར་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ཙམ་མེད་པ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བོན་ཆོས་གཉིས་རྩོད་པ་དང་འབྲེལ་བཙན་པོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ནང་ཆོས་ཤུགས་ཆེ་སྤེལ་བར་མཛད་ཀྱང་ཐ་ན་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བསམ་བློ་དེ་དབང་སྒྱུར་གྱི་བསམ་བློའི་གནས་སུ་བརྟན་པོར་འཁོད་ཐུབ་མེད་པ་ལྐོག་གྱུར་བསམ་བློའི་འཐབ་རྩོད་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད་ཅིང་། མཐར་གླང་དར་མས་ཕྲུ་སློག་བཏང་བ་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོན་པོའི་ཆོས་ནི་དར་རྒྱུན་རིང་ཞིང་། སྐབས་ཤིག་རིང་དབང་སྒྱུར་གྱི་བསམ་བློའི་གནས་སུ་འཁོད་དེ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཀྱི་མི་ཚོའི་བསམ་བློར་བསུབ་ཏུ་མེད་པའི་རི་མོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་བཅས་ནི་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་དོན་ཞིག་ཡིན། ད་ཡོད་ཡིག་ཐོག་གི་སྙན་ཚིག་ཁོངས་ནས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྙན་ཚིག་དེ་ཕུད། དེའི་བྱིངས་མོ་ལུང་གི་ལུང་ཚིག་དང་མགུར་ཚིག་ནང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ནང་དོན་མཚོན་རིགས་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། བོན་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་མཚོན་པའི་སྙན་ཚིག་ནི“གཟུས་ནི་ལྷག་བོན་ཏོ། སླེན་མཚན་སློན་བཀོལ་གཟུས་ནི། ལྷ་བོན་ཏོ། སྲིན་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བཏག་སྟེ། ཚེ་པོང་ནག་སེང་གིས་བཏགས་སོ། རྗེ་བདེན་གྱིས་ནི་བཀོལ་ཏོ། སྒ་བདེན་གྱིས་བསྡད་དོ། གྱི་སྨོན་རུམ་དུ་སྤུང་ངོ་། མཚོ་གཟུགས་རུམ་དུ་འཁྲུངས་སོང་།”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྙན་ཚིག་དེ་རིགས་ཀྱིས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་དོན་དེ་བདེན་པར་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་གི་སྙན་ཚིག་དང་བསྡུར་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པར་མཐོང་། འོན་ཀྱང་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་ནང་དོན་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཤན་ཤུགས་ཡེ་ནས་མེད་ཅེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱིས་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེའི་དུས་མཇུག་ཏུ་བྱུང་བ་འདྲ་བའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྙན་ཚིག་དེར་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཤན་ཤུགས་མངོན་གསལ་ཏུ་མཚོན་འདུག་པ་དེ་ནི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བྱས་ན་ཆ་ཤས་དང་ཕལ་པའི་ཕལ་པར་གྱུར་བའི་ཆ་དེ་ཡིན་པས་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ་དེ་མ་འཁྲུལ་བ་དགོས་གལ།\nནང་དོན་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ནི་གནའ་རབས་བོད་ལྗོངས་སུ་ཁྲིམས་སྒོ་རང་བཙན་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་སྡེ་ཤོག་ཁག་རྣམས་རིམ་བཞིན་གཅིག་གྱུར་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་ཆེན་དང་རྗེ་བློན་ཁག་གཅིག་གི་མཛད་པ་མཚོན་པ་དེ་ཡིན། བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་གནའ་རབས་རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོས་ས་ཁུལ་རེ་བཅད་བཟུང་བྱས་ཏེ་གཅིག་འོག་གཅིག་ཏུ་མི་འདུ་བར་ཁ་འཐོར་སིལ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེ་གང་འགབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་གྱི་གཅིག་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་དང་། བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས་ཤིང་། སྲ་བརྟན། འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན། དུས་སྐབས་དེ་གར་བྱུང་བའི་མགུར་ཚིག་ལས་ཀྱང་གཅིག་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་ཆེན་དེའི་ཆ་འགའ་དང་། དེ་བཞིན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སྣའི་མཛད་པ་འགའ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ནས་གཟུགས་ཅན་ལྟར་མཚོན་གྱི་འདུག དཔེར་ན་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་སེང་གོ་མྱི་ཆེན་གྱིས་དྭགས་པོ་ལོག་པ་སླར་ཡང་འབངས་སུ་བཀུགས་ནས་བཙན་པོ་རྗེ་འབངས་དགྱེས་སྐྱེམས་སྟོན་མོ་གསོལ་བའི་ཚེ་ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་རྩེ་ནས་རང་ལ་འུད་བསྟོད་དང་། རྗེ་ལ་འཁང་ར། བློན་པོ་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པའི་མགུར་ཞིག་བླངས་པ་དེའི་ལན་དུ་མྱང་མང་པོའི་རྗེ་ཞང་སྣང་གིས་མགུར་བླངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ལགས།“ཀྱེ། ན་ནི་གཞི་ནི་སྔ། ཆབ་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན། ཡར་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན། དགུ་གྲི་ནི་ཟིང་པོ་རྗེ། ཉ་ལས་ནི་ཁམ་དུ་དཀོང་། ཁམ་ལས་ནི་རྨེག་དུ་བཏའ། སྐྱི་ནས་ནི་ཉ་འདོན་པ། དབྱི་ཚབ་ནི་པངས་ཏོ་རེ། ཀླུམ་ན་ནི་ཆབ་ཚོད་པ། ཙེང་ཀུ་ནི་སྨོན་ཏོ་རེ། ཁུར་ར་ནི་རགས་ཐོགས་ཤིང་། དོག་གི་ནི་ས་སྐྱེད་པ། པང་སུམ་ནི་འདྲོན་པོ་ཞིག ཐང་ལ་ནི་རྩེ་ཆད་ཆིང་།ཤམ་པོ་ནི་རྨད་དུའ་བསྣན། ཡུལ་སྣའི་ནི་མཁར་པབ་ཆིང་། པྱིང་བའི་ནི་སྣོན་དུ་བགྱིས། སྔ་(ན་)ནི་མཐོ་བ་ལ། ད་ཙམ་ནི་དགུང་ལ་རེག ངས་པོ་ནི་སྒང་དྲས་ཤིང་། ཡར་མོ་ནི་འཁོལ་དུ་སྩལ། སྔ་ན་ནི་ཆེ་བ་ལ། ད་ཙམ་ནི་མཐའ་ཡང་ཡས.....”ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་ཅན་ཞིག་འདུག་ཀྱང་མང་བར་དོགས་ནས་ཆ་ཚང་མ་བཤུས། གོང་དུ་དྲངས་པའི་དུམ་བུ་དེ་ལས་གནའ་རབས་འཕན་ཡུལ་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཟིང་པོ་རྗེའི་མངའ་འབངས་དམག་གིས་བཏུལ་ནས་ཡར་ཀླུང་གི་བཙན་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་ཚུལ་དང་དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་ཆེན་དེར་ཞུགས་མཁན་གྱི་བྱས་ཅན་ཚོའི་མཛད་པ་སོགས་གསོན་ཉམས་དོད་པར་བཀོད་ཅིང་། སྡང་ཞེན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཚིག་བརྗོད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་གསེང་ནས་ལྦ་ལེར་གསལ་ཐུབ་པ་ཞིག་འདུག་སྙམ། ནང་དོན་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ནི་སྐབས་དེའི་དུས་རབས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་དང་། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དེ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐོག་ནས་སླར་མངོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྙན་ཚིག་དེའི་རིགས་ནི་རྩོམ་རིག་ཙམ་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་ཡང་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལྡན་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གང་སར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་ཧ་ཅང་རྩ་མཐོང་ཆེན་པོ་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཐུག་ཡོད།\nའཇིག་རྟེན་ཐོག་གི་བྱ་དངོས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཐོག་མར་དར་བ་དང་། དེ་ནས་རང་རང་གི་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ཆ་མ་རྫོགས་པ་ནས་རིམ་བཞིན་ཆ་ཇེ་རྫོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་མི་ཐུང་བ་རེ་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་དེ་ཡང་ཐོག་མ་དར་བ་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་སྦྲགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐབས་ལམ་ཐད་ལའང་རིམ་བཞིན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་དང་དེ་འདྲ་རེ་གྲུབ་པ་རེད།\nདེ་ཡང་དང་པོར་སྙན་ཚིག་གི་ལུས་ཀྱི་ཐད་ནས་བལྟས་ན་ཚིག་རྐང་རེར་ཡིག་འབྲུ་མང་ཉུང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ནས་རིམ་བཞིན་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་རེ་བྱས་པའི་དྲུག་ཚིག་གི་ཚིགས་བཅད་གཙོ་བོ་དང་དེ་མིན་ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་རེར་ཚིག་འབྲུ་བདུན་རེ་བྱས་པའི་བདུན་ཚིག་གི་རྩོམ་སྲོལ་དེ་ཡང་དར་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ཡིན། དཔེར་ན་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་མོ་ལུང་གི་ལུང་ཚིག་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཁག་གཅིག་འདུག་པ་ནས་དཔེར་བརྗོད་དུ་དྲངས་ན། “མཚོ་རོ་ནི་གཡུ་ཡུས་ན། གཡུ་བཟང་ནི་ལྕང་ལོ་ལ། གཡུང་བ་ནི་བཀ་རྩེས་དང་། བཀའ་སྙན་ནི་བཟང་དགུར་སྦྱར། དེང་ཐོས་ནི་སྐྱིད་པའི་ལུགས།”ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་ཚིག་ཆ་ཚང་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་འདུག་པ་རྣམས་ཚིགས་རྐང་ཁ་ཤས་ལ་བར་གྱི་ཡིག་འབྲུ་གསུམ་པ་ནི་སྒྲ་མེད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པ་རྩོམ་ལུས་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་གཅིག་མཚུངས་རེད་འདུག་པས་དཔེར་བརྗོད་འདིས་འཐུས་པ་བྱས། དེ་མིན་མགུར་ཚིག་གི་ལུས་ཀྱང་གོང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དྲུག་ཚིག་ཅན་གཙོ་བོ་རེད་འདུག དཔེར་ན་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་གིས་དཔུང་འཇུག་པར་ཕེབས་ཐོན་མཛད་དགོས་རྒྱུའི་སྐོར་བློན་པོ་ཁེ་རྒད་རྒྱལ་ཏོ་རེ་མདོ་སྨང་གིས་མཆིད་བླངས་པར། “ཆུ་ཐུང་ནི་བསར་ང་བ། ཀོང་ཁྱིམ་ནི་སྤྱན་བུ་ཅུང་། རིས་བཀྲ་ནི་བསར་ང་བ། མོན་ཀའི་ནི་སྟན་ཚིག་པ། བཙན་ཏེ་མི་མྱི་མཁས་པ། རྒྱ་དྲུག་ནི་དགུང་མཐའི་རྗེ།”ཞེས་པ་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་ནང་འདུག་པ་ལས་དྲངས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་མིན་རྗེ་བློན་འབངས་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མགུར་ཚིག་ཀྱང་མང་ཆེ་བ་ལུས་ཀྱི་ཆ་ནས་མི་འདྲ་བ་འདུག་པས་དཔེར་བརྗོད་གཞན་མ་བཀོད།\nགོང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་ཁོངས་སུ་ལེགས་བཤད་དེབ་ཚད་ལོན་པ་ཞིག་འདུག་པ་དང་། དེའི་རྩོམ་ལུས་ནི་གོང་གསལ་ཚིག་དང་མི་འདྲ་བར་ཚིག་རྐང་རེར་ཡིག་འབྲུ་བདུན་རེ་བྱས་ཏེ་བདུན་ཚིག་གིས་བརྩམས་པ་ཞིག་རེད་འདུག་པ་དང་།བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ཐད་ལའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་མངོན་གསལ་ཆེ་ཙམ་འདུག་པ་དཔེར་ན“ལྷའི་ཆོས་དང་བཀཱ་ན་རེ། མྱི་ལུས་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་བཀཱ། ཡུལ་གྱི་དབུ་རུ་སྐྱེ་བ་དཀོན། མྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཚེ་དུས་ལ། ལྷ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆོས་བྱས་ན། ལྷ་ལམ་བཟང་པོ་མྱུར་དུ་ཐོབ། ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་མ་སྤངས་ན། སྡིག་ལམ་གསུམ་ལས་ཐར་མྱི་མྱོང”ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདུན་ཚིག་གི་ལམ་ནས་བྲིས་ཤིང་། མགུར་ཚིག་སོགས་དང་མི་འདྲ་བར་ཡིག་འབྲུ་གསུམ་པའི“ནི”སྒྲ་ཡང་འབྲི་སྲོལ་མེད་པར་གྱུར། ལེགས་བཤད་ཀྱི་དེབ་དེ་ལས་མཚོན་པའི་བརྗོད་དོན་དང་། ལུས། ཚིག་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྱོད་སྲོལ་སོགས་ནས་བལྟས་ན་གོང་གསལ་མགུར་ཚིག་སོགས་ལས་འབྱུང་ཕྱི་སྟེ་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་དུས་སྨད་ལ་གཞི་ནས་དར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ། དེ་དག་ལ་གཞིགས་ནས་བདུན་ཚིག་གི་ཚིགས་བཅད་རྩོམ་སྲོལ་དེ་དྲུག་ཚིག་གི་ཚིགས་བཅད་དེ་རིགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་གཞི་ནས་དར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མིན་ནམ་སྙམ།\nད་དུང་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་དུས་སྟོད་དང་། གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་མགུར་ཚིག་གི་ལུས་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བར་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཤོད་སྲོལ་ལྟར་ན“རང་མོས་སྙན་རྩོམ”ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་འབྲུ་གྲངས་དོ་མཉམ་མི་དགོས་པར་མང་ཉུང་རང་མོས་ལྟར་བྲིས་ན་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག དེ་ཡང་དཔེར་ན“འ་བ་ཉི་ཉེ་བས་ཉིད། བྱ་རོ་རོ་ན་མདུང་གི་རྩེ་རང་ནིག ཡོས་རོ་རོ་ན་ལྷམ་གྱི་གོང་ར་ནིག བརླའ་བརྡུང་། སྤུར་བཏབ། འོབ་དེ་མྱེད། སྤུ་དེ་མྱེད།”ཅེས་པ་གོང་བཀོད་ལྟར་དང་། དེ་དང་བསྟུད་མར་“སླར་ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེར་གཤེགས་སོའོ། ཡུལ་ཡབ་ཀྱི་རྗེ་རུ་གཤེགས་སོ། ཡུལ་པྱི་འབྲོག་གདེངས་མྱི་པྱོལ་མྱི་ཆ་འོ། དོག་ཡབ་ཀྱི་ཆབ་མཆིས་ཀྱིས། ས་འོག་བུ་སྤུར་མྱི་ཁོག་གི་ཆ་འོ། དེ་ཞེས་མགུར་གསུངས་སོ”ཞེས་བཀོད་འདུག་ལ། རྗེས་བྱུང་གི་རྗེ་བློན་ཁག་གི་མགུར་ཚིག་ཏུ་ཡང་འབྲུ་གྲངས་དོ་མི་མཉམ་པའི་ཚིག་རྐང་འགའ་རེ་འདུག་ཀྱང་གོང་གསལ་ལྟ་བུར་མངོན་གསལ་ཆེ་བ་མི་འདུག་པས་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད།\nགོང་བཀོད་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལས་མགུར་ཚིག་གཙོར་བཞག་གིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན་དུས་སྐབས་དེའི་སྙན་ཚིག་གི་ལུས་ཀྱི་ཐད་ལའང་འཕེལ་མེད་སོར་གནས་མ་ཡིན་པར་རིམ་བཞིན་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་འདུག མ་གཞི་དཔྱད་ཡིག་དེ་ཙམ་མང་པོ་མིན་རུང་། ད་ཡོད་དཔྱད་ཡིག་གི་ལོ་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྒྲིགས་ན་སློན་བཙན་སློན་བཀོལ་གོང་གི་མགུར་ཚིག་ནི་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་འབྲུ་གྲངས་དོ་མི་མཉམ་པར་རང་དབང་གི་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དེ་ཙམ་གྱི་སྙན་ཆ་དང་མཛེས་ཆ་དོད་པོ་རང་མིན་པར་མཐོང་། ལག་ལེན་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རིམ་བཞིན་ལེགས་བཅོས་ཀྱིས་ཚིག་རྐང་མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་འབྲུ་གྲངས་དྲུག་ཚིག་དོ་མཉམ་དུ་བྱས་ཤིང་། འབྲུ་གསུམ་པའམ་ཚེག་ཁྱིམ་གསུམ་པར“ནི”སྒྲ་རེ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་སྦྱར་ནས་ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་བདེ་ཞིང་། གདངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུག་གསལ་ཁ་དོད་པའི་རྩོམ་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བར་མཐོང་། དཔེར་ན་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་མྱང་དབའས་ཀྱི་མཆིད་བླངས་པར“གཟུས་ནི་ལྷ་བོན་ཏོ། སློབ་མཚན་སློབ་བཀོལ་-གཟུས་ནི་ལྷ་བོན་ཏེ། སྲིན་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བཏག་སྟེ། ཚེ་ནག་སེང་གིས་བཏགས་སོ། རྗེ་བདེན་གྱིས་ནི་བཀོལ་ཏེ། སྒ་བདེན་གྱིས་ནི་བསྡད་དེ། མྱི་སྨོན་རུམ་དུ་སྤུང་ངོ་། མཚེ་གཟུགས་རུམ་དུ་འཁྲུངས་སོ།”ཞེས་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་ཅན་འདིར་རིམ་བཞིན་ལྔ་ཚིག་དང་། དགུ་ཚིག་དྲུག་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཁར། ནི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་པ་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་དཔེར་ན་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་རིགས་ཁོངས་སུ་མགར་བློ་བ་རིང་བའི་ཚེ་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་གིས་མགུར་བླངས་པའི་མགུར་ཚིག་ཏུ“ཀྱེ་གནའ་འི་ནི་ཐོག་མ་རུ། གཞི་འི་ནི་དང་པོ་ལ། དགུང་སྟོན་ནི་མ་འོག་གི། དོག་མོན་ནི་ཡ་སྟེངས་ན། གཙུག་གཙུགས་ནི་བཙུགས་ལེགས་སྟེ།མཐོས་ཏེ་ནི་དགུང་མྱི་རྡིབ། དོག་མོན་ནི་སྡིང་མྱི་ཉམས། དགུང་ལ་ནི་གཉི་ཤར་བ། དྲོ་དྲོ་ནི་ས་ལ་དྲོ།”ཞེས་པ་ཚིག་རྐང་བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་ཅན་ཞིག་འདུག་པ་ནི་ད་ཡོད་མགུར་ཚིག་གི་ཁྲོད་ནས་རིང་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་འདིར་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་ཡིག་འབྲུ་ཡོངས་སུ་དོ་མཉམ་པ་དང་། འབྲུ་གསུམ་པར“ནི”སྒྲ་རེ་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་སྦྱར་འདུག་ཅིང་། དེ་མིན་མོ་ལུང་ལྟ་བུའི་སྙན་ཚིག་གི་ལུས་ཀྱང་འདི་དང་འདྲ་བས་སྔ་མ་འབྲུ་གྲངས་དོ་མི་མཉམ་པ་དེ་རིམ་བཞིན་དར་འཕེལ་བྱུང་ནས་འབྲུ་གྲངས་དོ་མཉམ་གྱི་རྩོམ་ལུས་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ལས་གོང་དུ་བཀོད་པའི་ལེགས་བཤད་དང་འདྲ་བར་ཚིག་རྐང་སོ་སོར་ཡིག་འབྲུ་བདུན་རེ་བྱེད་པའི་བདུན་ཚིག་གི་རྩོམ་ལུས་འདི་རིགས་དར་བ་ཡིན་པར་འདོད། གང་ལགས་ཤེ་ན།དུས་ཀྱི་ཐད་ནས་དྲུག་ཚིག“ནི”སྒྲ་ཅན་གྱི་རྩོམ་ལུས་འདི་རིགས་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་དེར་བྱུང་བའི་བདུན་ཚིག་གི་རྩོམ་ལུས་སྤྱད་དེ་བརྩམས་པའི་བརྩམ་བྱ་ད་ལྟ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་ན་ཡིག་འབྲུ་ཉུང་བ་ནས་མང་བ་དང་བསྡུས་པ་ནས་རྒྱས་པར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ངོས་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། ལག་ལེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། །\nགཞན་ཡང་ཚིག་རྒྱན་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་ཐད་ལ་ཕྱི་དར《སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི》གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་དཔེ་རྒྱན་དང་། གཟུགས་རྒྱན། སྒྲ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་ཞིག་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དེས་བརྗོད་དོན་འདྲེན་ཐབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གསོན་ཉམས་ཇེ་དོད་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་དཔེ་མང་སྤྱི་བསྡུས་ཀྱིས་སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྐྲུན་ཏེ་མངོན་སུམ་གསོན་རྗེན་ལྟར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་དོན་སྤྲོད་ཐབས་དེ་རིགས་ནི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་ལས་གསལ་བར་མཚོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ཡང་དཔེར་ན་བཙན་པོ་ཁྲི་འདུས་སྲོང་གི་མགུར་ལས“........ཀྱེ། དེ་རིང་ནི་ཡང་ལྟ་ན། དོག་སྲིང་ནི་སྦུར་བུ་འིས། བྱ་ལྟར་ནི་བཙོས་བཙོས་སྟེ། གནམ་དུ་ནི་འཕུར་འདོད་ཀྱང་། འཕུར་དུ་ནི་འདབ་མ་མཆིས། དགུང་སྔོན་ནི་ཕང་མཐོས་ཏེ། སྤྲིན་དཀར་ནི་གོ་མྱི་འདའས། ས་རུ་ནི་དགུང་མ་སླེབས། མ་རུ་ནི་དོག་མ་སླེབས། མ་མཐོ་ནི་མ་དམའ་སྟེ། ཁྲ་འི་ནི་གཟན་དུ་གྱུར། བ་པུ་ནི་ལུང་ཆུང་ན། འབངས་ཤིག་ནི་རྗེ་རུ་རེ། མགར་བུ་ནི་རྗེ་རུ་རེ། སྦལ་པ་ནི་འཕུར་རུ་རེ། འབངས་ལས་ནི་རྗེ་རེ་བ། མཐིང་བྲང་ནི་གྱེན་དུ་འགྱུར། པ་བོང་ནི་རི་ལ་འདྲིལ། བྱ་མདའི་ནི་སྒྲ་འོར་གྱིས། གྱེན་དུ་ནི་འདྲིལ་འདྲིལ་ཡང་། ཤམ་པོ་ནི་རྩེ་མོ་རུ། ཕྱིན་ཟམ་ནི་ལེང་མི་བགྱིད། ཤམ་ལེ་ནི་གངས་དྲུང་དུ། སྣང་དང་ནི་བཞུགས་བལྟམ་ཡང་། ཤམ་པོ་ནི་གངས་མྱི་ཞུ། ཡར་ཆབ་ནི་སྔོན་པོ་ལ། ཆུ་བཆད་ནི་ཡུར་དྲངས་ཀྱང་། ཡར་ཆབ་ནི་གཟུང་མྱི་སྙམ། བོད་ཀྱི་ནི་སྤུ་རྒྱལ་དུ། སེམས་ཤིང་ནི་རེ་རེ་ཡང་། སྤུ་རྒྱལ་ནི་གདུང་མྱི་འཆད”ཅེས་པ་དེར་སྦལ་པ་འཕུར་དུ་རེ་བ་དང་། མཐིང་བྲང་གྱེན་དུ་འགྱུར་བ། ཕ་བོང་རི་ལ་འདྲིལ་བ་སོགས་འདྲ་དཔེ་གསུམ་བསྟུད་མར་དྲངས་ནས་འབངས་རྗེ་རུ་རེ་བ་དེ་འགྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བརྗོད་དོན་དེ་བསྟན་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཕ་བོང་གྱེན་དུ་འདྲིལ་ཡང་ཡར་འདྲིལ་ཤམ་པོའི་རྩེར་མི་སླེབས་པ་དང་། འོད་སྣང་མེ་ལྕེ་སྦར་ཡང་ཤམ་པོའི་གངས་ཞུ་མི་ཐུབ་པ། ཡར་ཀླུང་གཙང་ཆབ་བཅད་ནས་དྲངས་ཀྱང་ཡར་ཆབ་གཙང་པོ་སྐམ་མི་སྲིད་པ་སོགས་དཔེ་དུ་མ་དྲངས་ནས་སྤུར་རྒྱལ་ལ་འགྲན་པར་འདོད་ཀྱང་དེའི་གདུང་བརྒྱུད་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་བརྗོད་དོན་དེ་མཚོན་པར་བྱས་པ་རེད། མགུར་ཚིག་གཞན་པ་ཕར་ཞོག་གོང་གསལ་མགུར་ཚིག་དེ་རང་ཆ་ཚང་ཞིག་བལྟས་ནའང་དཔེ་མང་སྤྱི་བསྡུས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན་གང་རུང་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་དོན་སྤྲོད་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་གསལ་ལེར་མངོན་ཐུབ། ད་དུང་དཔེར་བརྗོད་མང་པོ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་མང་བར་དོགས་ནས་རེ་རེ་བཞིན་མ་ཞུས།\nབཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་ལས་མཚོན་པའི་ཚིག་རྒྱན་སྦྱར་ཐབས་དེ་རིགས་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་དར་ཞིང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་དང་། ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཐོག་གི་གཏམ་བཤད་དང་ཡིག་ཐོག་གི་ཕྱག་རྩོམ་བཅས་ལའང་སྲོལ་རྒྱུན་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན《མི་ལ་རས་པའི་མགུར་འབུམ》ལས་བྱུང་བའི་མགུར་ཚིག་དང་། 《གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང》ལས་བྱུང་བའི་སྒྲུང་གླུ་སོགས་ལ་ཅུང་ཟད་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་མིག་ལམ་དུ་མངོན་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་སྟབས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གིས་ཀྱང“སྔོན་གྱི་དུས་བོད་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་ཚུལ་ལུགས་ཅི་ལྟར་ཡོད”གསུང་པའི་སྐབས་སུ“མཁས་པར་བགྲང་བ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བརྗོད་གཙང་ཞིང་། གཏམ་རིང་པོ་དཔེ་སྣ་ཚོགས་དང་སྦྲེལ་ཏེ་ལབ་ནུས་པ་དག་ཡིན”ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པར་ལྟར།\nབཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་ནི་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། བརྡ་དག ཐ་སྙད་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལའང་འཕེལ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་བར་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་དང་བསྡུར་ན་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་དེར་ད་དུང་སྐད་བརྡ་དང་། ཡིག་སྲོལ་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་པ་སྟེ་བརྡ་རྙིང་མང་ཞིང་། བརྡ་དག་གི་ངེས་སྲོལ་ཁག་ཅིག་གནའ་རབས་ཀྱི་འབྲི་སྲོལ་ལྟར་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་དཔེར་ན་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཕ་ཡི་ཚབ་ཏུ་པ་འབྲི་བ“གུང་བཀྲོས་ནི་ཕྱག་ཏུ་པུལ”ལྟ་བུ་དང་། ཅ་ཡི་ཚབ་ཏུ་ཆ་འབྲི་བ“རྩི་འིག་ནི་ཟོར་མཆད་དམ། ཟོར་གྱི་རྩད་གཆད་པ”ལྟ་བུ། ཙ་ཡི་ཚབ་ཏུ་ཚ་འབྲི་བ“ཀླུམ་ན་ནི་ཆབ་གཆོད་པ”ཞེས་པ་ལྟ་བུ། སྡེ་པ་གཅིག་པ་ཡིན་པ་སྒྲའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱང་ཆ་འདྲ་བའི་མིང་གཞི་འགའ་ཤས་གཅིག་ཚབ་ཏུ་གཅིག་བྲིས་པ་འཐུས་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དག་དོན་གྱི་ཡིག་སྲོལ་ངེས་ཅན་ཞིག་གྲུབ་ཐུབ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་མཚམས་ཤིག་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་མིན་ད་དུང་གཙུག་གཙུགས(ཕོ་བྲང་དང)། བཙའ།(རྩེ) བཙོས་བཙོས། (སྤོབས་པ་བྱས་པ)ཕོ་མོ།(ཕྱུ་བ) འདུར་པུ།(འདུག)མཚུལ། (མྱུར)ཟ་དུར། (ཟས་ལྷག) མུ་པུ། (མཐའ་དང་རྒྱ)ལ་སོགས་པ་(གུག་རྟགས་ནང་གི་མཆན་རྣམས་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ》ཞེས་པའི་དེབ་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་པ་ཡིན)བརྡ་སྙིང་མང་དག་ཅིག་འདུག་པ་རྣམས་ནི་སྐབས་དེར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཤ་སྟག་ཡིན་བཟོ་ཆེ་རུང་མིང་ཚིག་བརྡ་དག་གི་འཕེལ་འགྱུར་དབང་གིས་ད་ལྟ་ནི་ཤོད་རྒྱུན་ལྟ་ཅི། ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཁག་ཏུ་བཙལ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བའི་བརྡ་རྙིང་དུ་ཆགས་ནས་གོ་དོན་རྟོགས་དཀའ་བར་གྱུར་མོད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རིན་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།\nགོང་གསལ་གྱི་བརྗོད་དོན་སྙིང་པོ་དེ་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ན་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་སྙན་ཚིག་གི་རྩོམ་སྲོལ་དེ་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་སྙན་རྩོམ་དར་ཁྱབ་ཡོང་རྒྱུར་རྨང་གཞི་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་བཙུགས་ཡོད་པས་དེ་ནི་ཕྱིས་དར་སྙན་ཚིག་གི་ཆུ་འགོ་དང་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང་གཅིག སྐབས་དེར་སྙན་ཚིག་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་དོན་དང་སྒྱུ་རྩལ་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་ཕྱིས་དར་སྙན་ཚིག་དང་བསྡུར་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། སྙན་ཚིག་གི་ལུས་དང་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དེས་ཕྱི་དར་སྙན་ཚིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འཚམས་ཐེབས་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་གཉིས་བཅས་ཡིན་ཞིང་། བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཅས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཆ་རྒྱུས་ལོན་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་ནས་རྩོམ་ཐུང་འདི་བྲིས་པ་ལགས་ན་གཟུར་གནས་མཁས་དབང་རྣམས་ནས་མ་ཤེས་བཀའ་སློབ་ཡོད་པའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།


དང་པོ། ཚེ་ཐར་གྱི་ངོས་འཛིན། དེ་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་རང་ལ་དྲིན་དུ་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་སོགས་རང་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་བོ་འགོར་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་རང་ལ་དྲིན་ཆེ་བས་དེ་དག་གི་དྲིན་གཟོའི་ཆེད་མང་པོའི་གྲས་ནས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་རྟགས་ཅི་རིགས་ཚང་བ་ཞིག་ཚེ་ཐར་དུ་གཏོང་།\nབོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དེ་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཐབས་ལམ། རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀློག་མཁན་སུ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འགོད་ཚུལ་གྱི་འགན། གསར་འགོད་ལས་རིགས་པའི་གནས་བབས། བསྡུ་ཚིག་སྐོར། ཞེ་ས་ཡོད་མེད། གཞུང་དོན་ཕྱོགས་བསྐྱོད། ཡོད། རེད། ཡིན། བྱུང་། སོང་། འདུག ཡོད་པ་རེད་འདུག ཡོད་པ་རེད་མི་འདུག ཡོད་མི་འདུག དྲ་རྒྱ། དྲ་སྣང་། དྲ་བརྙན། གཅིག་དགུ་དགུ་བརྒྱད་ལོ། དོན་ཚན་གཅིག གཉིས གསུམ། བཞི་སོགས། ཡིག་འབྲུ། གྲངས་ཀ་བརྩི་སྟངས། མཁས་དབང་། ༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ། ༧སྐྱབས་རྗེ། ལགས། སྐུ་ཞབས། རྒན་ལགས། ཁྱིམ་མིང་། བླ་སྤྱི། བཀའ་སློབ། འཆམ་འཁྲབ། སློབ་མ། ནམ་ཡང་། གང་དག རེད་”པཱས།” ཡིན་”པཱ།” ཐག་གཅོད། གནས་ཚུལ་ལྷག མིག་སྔར། འདོད། མི་ཉུང་བ་ཞིག ཞུ་”ཡཱ་”ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཡིག་རྟགས་ཁག ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་བའི་དགེ་མཚན་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཡོད་པས། བོད་ཡིག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཡོད་རིགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་རྩོམ་ཡིག་དང་བསམ་ཚུལ་འབྲི་མཁན། དེ་བཞིན་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་རྣམས་ནས་དཔྱད་གཏམ་འདི་བཞིན་ཉིན་རེའི་ཚག་དཔར་ལྟར་ཐེངས་གཅིག་རོབ་ཙམ་ཀློག་པ་མིན་པར། དཔར་བཤུས་ཉར་ནས་དཔྱད་ཞིབ་ནན་པོས་སྙིགས་འདོར་བཅུད་ལེན་གནང་བའི་རེ་བསྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།\nམི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ལ་ཆོས་སྲིད་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ངེས་སྟོན་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་དང་ས་བོན་གཏིང་ཟབ་ལྡན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྙན་འཇེབས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཅིང་། དགག་དགོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་མདོ་སྦུག་གང་དགོས་དང་། གོ་སླ་དོན་གསལ་ངེས་སྟོན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཐོག་གང་ཟག་གཞན་ལ་གདེངས་འཇོག་ཇི་ཙམ་བྱེད་མིན་མཚོན་པའི་གུས་བཀུར་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པ་དུ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྔོན་གྱི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྒྲུང་གཏམ། དེ་བཞིན་སྙན་ཞུ་ཁག་དང་། བཀའ་རྒྱ་རྩ་ཚིག གཏན་ཚིག་ཤེ་བམ། ཁྲ་མ་སོགས་གནའ་བོའི་གཞུང་སྲོལ་ཡིག་འགྲོས། གཞན་ཡང་སྙན་ངག་ལ་སོགས་པའི་རིག་གནས་ཆུང་ཁག་དང་། བཀའ་བསྟན་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོར་རིག་གནས་ཆེ་བའི་དགོངས་དོན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང་དོ་མཉམ་པར་སྟོན་པའི་དཔང་རྟགས་ཐོན་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔོག་པར་ནུས།\nདེས་ན་རང་རེའི་རིག་གཞུང་ཆེ་ཕྲ་ལེགས་མཚོན་ཐུབ་པའི་སྐད་ཡིག་འདིའི་རང་འགྲོས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ད་ལྟའི་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་སོང་བ་ལྟར། དེ་དོན་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་མི་རབས་གཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཚད་ལྡན་དང་། ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་བའི་བསམ་ཚུལ་གླེང་བརྗོད་རིམ་ཐོན་དུ་མས་ཡི་རང་བསྔགས་འོས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། རང་རིགས་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར།\nལྷག་པར་རང་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་། གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི་དག་ཆ་མ་ནོར་བ་དང་། བྱ་བྱེད་མ་འདྲེས་ཤིང་། སྐད་ཡིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་བརྡ་དག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། གུས་བཀུར་ཡོད་མེད་ཤས་མཚུངས་པའི་བརྗོད་བྱ་འགོད་ཕྱོགས་སྨོན་གནས་སུ་སྣང་བ་ལྟར། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ལ་ཚོད་འཛིན་མི་རུང་བའི་བསམ་པས་ལེགས་ཆ་སྤེལ་ཆེད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་འབྲི་རྩོམ་པ་རྣམས་ནས་རང་རེའི་བསམ་བློའི་གཤིས་དང་འཚམས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་མ་འཆོལ་བའི་ཐོག སྔར་ནས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་མིང་བརྡར་སྤྱོད་ཕྱོགས་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རང་ཚུགས་མི་ཉམས་པའི་བརྗོད་འགྲོས་རྐང་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གནད་ཆེ། དེང་རབས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་བོད་བསྒྱུར་བྱས་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཉེར་མཁོའི་མིང་བརྡ་གསར་སྣོན་དགོས་རིགས་རྣམས་ཀྱང་བོད་བརྡའི་རང་འགྲོས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་། རིགས་པའི་ཚུལ་ལུགས་སོགས་དང་མི་འགལ་ཞིང་། གསར་བཀོལ་ཐ་སྙད་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་ལམ་སེང་གོ་དོན་སྟེར་བ་ཞིག་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་འོང་ཐབས་གཞིས་བྱེས་ཕན་ཚུན་མིག་དཔེ་སྟོན་རེས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་བརྩོན་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་ངེས།\nལྷག་པར་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ཡིག་ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བའི་དེང་གི་དུས་འདིར་བོད་ཡིག་གི་གསར་ཤོག་དང་། དུས་དེབ། བརྙན་འཕྲིན། དྲྭ་རྒྱ་ཁག་ནང་རྩོམ་ཡིག་དང་། ངོ་སྤྲོད། བགྲོ་གླེང་། མཆན། 《རིག་པ་འདོན་པ་》《མི་རབས་གསར་པའི་གླེང་སྟེགས་》ཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་སྐབས་སྣ་ཚོགས་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀར་བསྐྲུན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་བརྒྱུད་ནས་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འབྲི་རྩོམ་པ་ཡོངས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་དུ་མས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཚུལ་ཐོག་ཏུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དཔེ་སྟོན་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པས་དགེ་རྒན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་།\nགཉིས་ནས་རྩོམ་ཡིག་དང་། བགྲོ་གླེང་། བསམ་ཚུལ་འབྲི་གླེང་བྱས་པ་འདི་རྣམས་ཀློག་མཁན་ནི། མཆེད་གྲོགས་ལྟ་བུ་ནང་ཁུལ་ཉུང་ཤས་ཤིག་མིན་ལ། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་བོད་མི་ཁོ་ནའང་མིན་པར། བོད་ཡིག་ཀློག་འདོན་ཐུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་མི་རིགས་རང་རེའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱང་སོ་འཛུགས་པའི་དགྲ་གཉེན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་དུ་མ་ཡོད་པར་ངེས་པ་རེད།\nརྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོམ་ཡིག་དང་། བསམ་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བྲིས་ནའང་དང་པོ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆ་ནས་འཕྲལ་སེལ་བརྡ་ལན་འཁྱོལ་ཙམ་གྱི་ཡི་གེ་དག་ལ་མ་དག་ཅིག་བྲིས་པ་ཁྱབ་སྤེལ་སོང་ན། ད་ལྟའི་མི་རབས་རྣམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ངོ་སྤྲོད་པའི་དཔང་རྟགས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲལ་སེལ་དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་མྱོང་ཚོར་ཅི་རིགས་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་མ་ཟད། སྐད་ཡིག་གཞན་ནས་བསྒྱུར་རིགས་བོད་ཡིག་རང་གི་བརྗོད་འགྲོས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་འབུར་ཐོན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ན། རེ་ཞིག་གོ་དཀའ་བ་ཙམ་མིན་པར། འབྱུང་འགྱུར་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ཤེས་ཡོན་སྤུས་ཚད་ཐོག་ལ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་འགྲོ་སྟངས་ཉམ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ས་བོན་དུ་འགྱུར་བ་མངོན་གསལ་ལ་བརྟེན། རྗེས་ཡོང་སྔོན་དྲན་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་དེ་རིགས་ཁྱབ་སྤེལ་མ་བཏང་བའི་སྔོན་དུ་ཞུ་དག་ནན་ཏན་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས་པར་མཐོང་བ་བཅས། དོན་གྱི་རྒད་པོ་ཚིག་གི་འཁར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གནད་ཀྱིས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་རྣམས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཡིན།\nགཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་མཆོག་དམན་སུ་འདྲ་ཞིག་ནས་བྱ་བ་མ་རུངས་པ་བྱས་རིགས་ངེས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐེར་འདོན་དགོས་པའི་གོ་སྐབས་ལོངས་སྤྱོད་ཆོག་པ་མང་གཙོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ནའང་། ང་ཚོར་སྐབས་རེ་གོམས་གཤིས་ངན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ། སྐྱེ་བོ་ཆེ་གེ་མོས་བྱ་བ་གང་ཞིག་མགོ་རྩོམ་ལོང་ཡོད་མེད་ནས་ཡག་པོ་མི་འོང་བ་གཞིར་བཞག་གིས་དེ་ལ་ཁ་གཏོང་ཆོག་ཆོག་དང་། སྐྱོན་གྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ཏེ་གཞན་ལ་སྨད་ར་གཏོང་ཆོག་ཆོག (དཔེར་ན། ཁོས་དེ་ཀ་ཙམ་བཤད་བཞག་པ་རེད། བྱེད་ཁུལ་[ཁཱ་]བྱེད་པ་རེད། མོ་ཊ་འདྲ་ཞིག་གཏོང་ཁུལ་[ཁཱ་]བྱེད། དབྱིན་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྦྱོང་ཁུལ་[ཁཱ་]བྱེད། ཟེར་བ་སོགས་ལྟར་རེད།) དེ་བཞིན་གཞི་མེད་དང་། བག་ཙམ་རིགས་ཀྱང་རྙོག་མ་གཏིང་སློང་གི་དྲན་བསྐུལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་འབྲས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་ལ་ཚོར་སྣང་གཏིང་ཟབ་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་རིགས་སྣང་བ་རྣམས་ནི། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལ་མི་སྨན་པའི་ལོང་གཏམ་དང་། ཤེས་བྱ་ལོག་པར་སྦྱིན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས། དྲྭ་རྒྱའི་ལམ་འདི་རང་འདོད་དགའ་མི་དགའི་འཆལ་གཏམ་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་གླེང་སྟེགས་སུ་མི་འགྲོ་བར་བྱ་རྒྱུའི་འགན་དང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་མ་ཐེངས་པའི་ཅོལ་ཆུང་གི་གཏམ་གྱིས་སྔོ་ལོ་མི་འཕྱར་བ་བྱ་རྒྱུའི་འགན་ནི་དཔྱད་གཏམ་སོགས་འབྲི་མཁན་དེ་རང་ལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་འགོག་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་མ་སོང་བར། རང་གཞན་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་ཀྱི་གཏམ་དོན་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐབས་ཡིན་པར་མཐོང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ།\nལྷག་པར་གཞན་ཕན་གྱི་ཀུན་སློང་དང་འབྲེལ་བའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་ནས་སྤེལ་མིན་ལེགས་པར་བརྟག་རྒྱུ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི། །མང་པོའི་ནང་དུ་ངག་ལ་བརྟག །གཅིག་པུར་འདུག་ན་སེམས་ལ་བརྟག ཅེས་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་བསླབ་བྱ་ལག་ཏུ་བླངས་ཏེ། མདོར་ན་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་དེ་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཁོ་ནར་རག་ལུས་ཚུལ་གསུངས་པ་ཞེ་ལ་བཅངས་ན་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་མཚན་བླ་མེད་མངོན་པ་ཞུ་ག་ལ་དགོས།\nཡང་སྒོས་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་ནི། སྤྱིར་བཏང་མང་གཙོའི་ཡུལ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམས་ནས་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་གསལ་བསྒྲགས་བཤད་སྦྱངས་ངེས་གནང་དགོས་སའི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་རྣམས་ནས་ཀྱང་གསར་འགྱུར་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ལན་སྐྱེལ་ཐུབ་ཙམ་མིན་པར། སྤྱི་བྱེའི་བྱུང་རིམ་སྔ་རྗེས་བར་གསུམ་ཞིབ་རྟོགས་ཚོད་དཔོག་ནུས་པའི་ཤེས་མྱོང་གཉིས་ཀ་ལྡན་པས། སྲིད་བྱུས་ལ་ལམ་སྟོན་དང་། སྟངས་འཛིན་ངེས་ཅན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཆེད་དུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་བསམ་བློས་སྨྲ་བརྗོད་བགྲོ་གླེང་འདྲི་རྩད་ཚ་ནན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་དཔྱད་གཏམ་སྤེལ་བས་མང་ཚོགས་རྣམས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཞིབ་རྟོགས་ཐུབ་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་འཕོ་འགྱུར་ཡོ་བསྲང་འབྱུང་ཞིང་། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སྒོ་མོ་འབྱེད་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་སྟབས། མཆོག་དམན་ཡོངས་ནས་ཟོན་དང་གདེངས་འཇོག་དགོས་པའི་མི་སྣ་གལ་ཆེ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་གྲགས་ཅན་རྣམས་ནི་འབྱུང་འགྱུར་རང་ཉིད་དབང་འཛིན་པའི་གྲལ་དུ་འགྲོ་བའི་འོས་མི་ལྟ་བུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཁག་དུ་མའི་དབུ་ཁྲིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནའང་ལས་འགན་སོ་སོར་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་མྱོང་ཅན་དེ་འདྲ་བྱུང་ན་ལས་དོན་བརྟན་བརླིང་རླབས་ཆེའི་ཕན་ནུས་ཐོན་པར་བརྩི་སྐད་ལྟར། བོད་རིགས་གསར་འགོད་ལས་རིགས་སློབ་ཐོན་ཉམས་མྱོང་ལྡན་པ་རྣམས་ལའང་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སྤྱི་ཚོགས་གང་སར་སྐད་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཆོས་རིག་ཆབ་དཔལ་གང་ཅིར་ས་བོན་བཟང་པོ་འདེབས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་རེད།\nདེས་ན་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་གསར་འགོད་ལས་རིགས་པ་ངོ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། རང་བཙན་ལག་དེབ་ཀྱི་དཔྱ་དངུལ་འབུལ་མིན་དང་། རྒྱ་གར་གནས་སྡོད་ལག་ཁྱེར་ཡོད་མེད། གནས་ཚུལ་གསར་ཐོན་བྱུང་རིགས་བོད་སྐད་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྐད་ཡིག་རེ་ཟུང་རང་རྐྱ་ཕེར་བའི་བརྒྱུད་བསྒྲགས་ཐུབ་མིན། གསར་ཁང་གི་ལས་ཀའི་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཙམ་བཅས་མིན་པར། གཙོ་ཆེར་གསར་འགོད་རིག་པ་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པར་ངེས་ལ། དེའི་ཐོག་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་དང་། དེང་རབས་ཕྱིའི་གནས་སྟངས་གཏིང་ཟབ་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་རྒྱ་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་ཆོས་རིག་ཆབ་དཔལ་གང་ཅིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་དགེ་སྐྱོན་ཇི་འབྱུང་གི་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པོའི་རྣམ་དཔྱོད་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷག་པར་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཆོས་སྲིད་གོམས་གཤིས་དབང་ཡོད་ཆེ་ཉམས་སོགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཏུ་མགོ་སྒུར་མི་དགོས་པར། གང་དུ་སུ་ལའང་ཐད་ཀར་འགྲན་རྩོད་དྲང་བདེན་དུ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་བླངས་ཏེ། བསམ་ཕོད་པ་དང་། བཤད་ཕོད་པའི་གདེངས་ཚོད་ལྡན་པའི་ལས་རིགས་འཛིན་མཁན་ཞིག་འོང་བར་སྙམ་ཚུལ་དཔྱད་གཏམ་ཙམ་དུ་ཞུ་བར་ཐལ་བས། མཁྱེན་ལྡན་སོ་སོས་རྣམ་དཔྱོད་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་ནས་དཔྱད་དེ་འཇུག་ལྡོག་མི་ནོར་བར་བརྩོན་པར་འཚལ།\nད་ནི་སྐབས་འདིར་དམིགས་བསལ་གསར་འཕྲིན་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་སུ་བོད་བརྡའི་སྤྱོད་ཕྱོགས་འཆོལ་བར་སྙམ་པའི་མཐོང་ཐོས་བྱེ་བྲག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བའི་དཔེར་མཚོན་འགའ་རེ་དྭོགས་སློང་ཆེད་དུ་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་བགོས་ཏེ། ཚིག་བསྡུས་དང་། གུས་ཚིག གུས་ཚིག་གི་ཞེ་ས་མགོ་ལུས་མི་མཚུངས་པ། ཐ་སྙད་ར་མ་ལུག ཐ་སྙད་གསར་པའི་ཞན་ཆ་སིམ་འཛུལ། ཐ་སྙད་འཆོལ་སྤྱོད། ཡིག་རྟགས། བོད་ཀྱི་ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་བའི་དགེ་མཚན་ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་ལྟར་བཀོད་པ་ནི།\nདེ་སྔ་ནས་རང་རེའི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་མིང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་འབྲི་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་ངན་ལང་དུ་ཤོར་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། འདི་ལྟར་ཚིག་བསྡུས་བརྒྱབས་པས་སྣག་ཤོག་དང་དུས་ཚོད་ལ་གྲོན་ཆུང་དང་། ངལ་བ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕན་ཁྱད་ནུས་པ་ཐོན་པ་མེད་ངེས་ལ་བརྟེན། ཚིག་བསྡུས་བརྒྱབ་རྒྱུ་དེ་ནི་དགོས་པ་ལས་དགག་བྱ་ཆེ་བར་སྙམ།\nལྷག་པར་དེང་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ལམ་དང་། སྐད་ཡིག་མཉམ་བསྲེས་སོགས་ཀྱིས་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ནས་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་སྐབས་སོགས་གང་ཅིར་ཚིག་བསྡུས་ཐལ་ཆེས་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་འབྱུང་ཉེན་ཡོད་མེད་དྭོགས་ཟོན་དགོས་གནད་མཐོང་བ་ནི། དཔེར་ན། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་བར་སྐབས་ཤིག་ནས་”དུས་དབང་”ཞེས་འབྲི་བར་སྣང་བས། དེས་ན་”དུས་དབང་གི་བྲེལ་ཟིང་ལ་བརྟེན་ནས”། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྲིས་ན། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་བྲེལ་ཟིང་དང་། དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དབང་གི་བྲེལ་ཟིང་གཉིས་ཀར་གོ་བ་རེད། ཅིས་ཀྱང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་དུས་དབང་ཞེས་བསྡུས་ནས་འབྲི་བར་འདོད་ན། བཀའ་དབང་གཞན་པར་གསང་དབང་དང་། བདེ་དབང་། འཇིགས་དབང་། རྣལ་དབང་། རྣམ་དབང་། ཕྱག་དབང་། ཀུན་དབང་། རྡོར་དབང་ལྟ་བུ་གོ་དཀའ་ལ་དགོས་མེད་ཀྱི་བསྡུ་ཚིག་འདི་འདྲ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་དགོས་པས། གོ་སྟངས་ཅི་འདྲ་འོང་མིན་དཔྱད་ན་གསལ།\nདེ་བཞིན་༧གོང་ས་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བཞུགས་སྒར་འཕགས་ཡུལ་དྷ་རམ་ས་ལའི་”མེཀ་ ལེའོཌི་ གྷན་ཇི་”ལ། “མེཀ་གྷན་དང་། མེཀ་ལོ། མོ་ལོ་”ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་དང། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཡོད་ས་”མུན་ཌི་གྷོ་ཌི་”ལ། “མོན་གོར་”དང་། “མོན་གྷོར་”ལྟ་བུ་དང་། “སྦའེ་ལ་ཀུ་པིར་”ལ། “སྦེལ་ཀོབ་” ལུགས་ཟུང་བསམ་འགྲུབ་གླིང་ལ་”ལུགས་བསམ”། བདེ་སྐྱིད་སླར་གསོ་ལ་”བདེ་སླར་” ས་གནས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་། རྒྱུན་ལས་ལ་”ས་རྒྱུན་”སོགས་ཚིག་བསྡུས་ཟུར་ཆག་ཡ་མཚན་དུ་གོ་བ་ཅི་རིགས་འབྲི་བ་འདི་འདྲ་ཧ་ཅང་མང་བས། དེ་ལྟར་ན་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་མིང་བྱིན་ཅན་རེ་གནང་བའི་དགོས་པ་དེ་ཡང་མ་འགྲུབ་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་གྲོང་ཁག་ལ་མིང་རིང་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ནའང་དེ་ཀ་རང་བེད་སྤྱོད་དགོས་ངེས་མ་གཏོགས། རང་རེར་དེ་ལ་རྒྱས་བསྡུས་གཏོང་བའི་དབང་ཆ་མེད་ཁར། ལྷག་པར་ཡུལ་མིང་མ་དག་པ་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་བཞིན་པ་འདི་རིགས་རྗེས་སུ་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་མཚམས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་པ་རྣམས་ནས་བོད་མིའི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་བྱུང་རིམ་ལ་དཔྱད་སྐབས་རྒྱ་གར་རང་གི་ས་ཁྲར་འཁོད་པའི་ས་གནས་སོ་སོའི་མིང་རྣམས་དང་། རང་རེས་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་མིང་གསར་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བཏགས་པ་རྣམས་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མགོ་བོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་འཇོག་ལ་ནོར་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ས་བོན་ངན་པ་ཞིག་རང་རེས་ད་ལྟ་འདེབས་བཞིན་པ་འདི་ལ་ཚོར་སྣང་གཏིང་ཟབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།\nརང་རེའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀར་གུས་ཞབས་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རྒན་གཞོན་དུ་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེ་ཡང་སྔ་མོ་བོད་དུ་བླ་དཔོན་འབངས་འཁོར་སོགས་དབར་མཆོག་དམན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དེང་གི་མི་རབས་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ལ་དཔགས་པའི་ཞེ་ས་ཚད་མེད་པ་ཞིག་བྱ་སྲོལ་བྱུང་ཞིང་། དེ་རྗེས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་ཞེ་ས་དང་། གུས་བཀུར་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྤེལ་བ་གཉིས་ཀ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བར་སྙམ་ལ། སྤྱིར་བཏང་ཞེ་ས་དང་གུས་ཞབས་ནི། རྒན་རབས་དང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྐྱེས་བུ། ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་གང་ཟག སེམས་རྒྱུད་དུལ་བའི་ཆོས་པ་སོགས་གདེངས་འཇོག་འོས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བཀུར་བསྟིའི་ལམ་ནས་འབྲེལ་བ་ཞུ་སྲོལ་བོད་རྗེ་བཙན་པོ་གོང་རིམ་གྱི་སྐབས་ནས་ལྷག་པར་གཙིགས་སུ་བཟུང་ཞིང་། དེང་གི་དུས་རབས་འདིར་ཡང་རང་རེ་ཤར་གླིང་པ་སྤྱིའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལེགས་པའི་གྲལ་དུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས། གོ་ས་མཐོ་དམན་དང་། དབང་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་མཆོག་དམན་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་བྱེད་གཙོ་བོ་མིན་ལ། ཕོ་མཆོག་མོ་དམན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་བྱེད་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ནི་མིན་པས། འོས་འཚམས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ནི་དགེ་མཚན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་སྙམ།\nདེས་ན་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། མང་མོས་ཐོག་ནས་དངོས་སུ་བདམས་པའི་དབུ་ཁྲིད་༧མི་དབང་༧སྲིད་སྐྱོང་མཆོག མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མོས་མཐུན་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་བཀུར་འོས་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན་མཆོག་དང་། དཔལ་ལྡན་བཀའ་བློན་ནམ། བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་རྐྱང་པ་རྗེན་བཀོད་མིན་པར་མཚན་གྱི་མཐའ་ལ་”མཆོག་”ཅེས་པ་ཞིག་ནི་ངེས་པར་དུ་སྦྱར་དགོས་པ་ཡ་རབས་དམ་པའི་ཚུལ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། དེ་མིན་”ལགས་”ཞེས་པ་ཙམ་སྦྱར་ནའང་གུས་བཀུར་ཆེར་མེད་པ་རེད།\nགུས་བརྩི་འོས་པའི་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་དེ་དང་དེ་ལ་རང་ཉིད་མོས་པ་ཡོད་མེད་ནི་སྒེར་གྱི་ལྟ་བ་རང་དབང་ཅན་ཡིན་རུང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གུས་བཀུར་མི་འདོད་པའི་རྗོད་ཚིག་ཐོན་ན། སོ་སོ་ཁེངས་དྲེགས་རང་ཤེད་ཅན་གྱི་རྟགས་སུ་མངོན་པར་འགྱུར་བར་སྙམ། རང་རིགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བརྩི་བཀུར་གང་ལ་ཞུ་བ་དེ་དང་མཚུངས་པར་འཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་ཞུས་ན། གཞན་ཕྱོགས་སྡང་སེམས་ཅན་ནས་དེ་ལྟར་མི་བྱ་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་རེ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐོང་བ་དང་། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལ་མི་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་གྲོགས་སུའང་འགྲོ་བས། ཀླད་གཞུང་དང་མགོ་མཇུག་ཡོད་པའི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ལའང་དོན་དག་ཡོད་པར་སྙམ།\nདེང་སྐབས་གསར་འཕྲིན་གྱིས་མཚོན་པའི་ཡིག་ལམ་དང་། བརྗོད་འགྲོས་ཁག་ནང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་དང་། མཐོ་དམན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཤུགས་ཆེས་ལུགས་གཉིས་ཅི་རིགས་པའི་གནོན་ཤུགས་ཀྱིས་གཟིར་བ་ལས་གཡོལ་ཏེ། རང་དབང་གསོང་པོར་འབྲི་གླེང་ཕོད་པའི་སྤོབས་པ་རྙེད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པའི་ལེགས་ཆའི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ལྟར་གོ་སྐབས་བདག་གིར་བཟུང་བ་འདི་ནི་འོས་འཚམས་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་ལ་གདེངས་སྤོབས་ཇི་ཙམ་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ད་དུང་གཞན་ལ་ཆེས་ཆེར་བཀུར་བ་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་མི་ཆོས་བཟང་པོ་དང་། ནང་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་བསླབ་བྱ་ནའང་གང་དག་དམན་ས་འཛིན་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྤྱི་སྒེར་ཀུན་ལ་ལེགས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྔགས་པར་མཛད་པས། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཡིན།\nདཔེར་ན། གསར་འཕྲིན་ཞིག་ཏུ། [༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཉེ་ལམ་ཡང་བསྐྱར་ཨིར་ཡུལ་བྱང་མ་ལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད།] ཅེས་བྲིས་འདུག་པས། “བསྐྱོད་”དང་། “བྱས་”ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་ཞེ་ས་མིན་ལ། ༧གོང་ས་མཆོག་ལས་ལྷག་པའི་གུས་བཀུར་ཞུ་ཡུལ་ཞིག་རང་རེ་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ནི་ཞུ་ག་ལ་དགོས་པས། དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཚིག་སྦྱོར་འདི་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་པ་ཡིན།\n“ཨིར་ཡུལ་”ཞེས་པ་འདི། “ཨར་ལནྜི་”ཞེས་པ་བོད་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ། “དབྱིན་ཡུལ་”ཟེར་བར་དཔེ་བླངས་བཟོ་ལྟར་ཡང་། ཡུལ་མིང་འདི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འབོད་ཚུལ་དང་། ཡུལ་དེ་རང་གི་རྗོད་སྒྲ་གང་རུང་སོར་བཞག་འོས་པ་མ་གཏོགས། བོད་བསྒྱུར་བྱས་ན་སུས་ཀྱང་མི་གོ་བའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་དུ་མ་འབྱུང་ཉེན་སྣང་།\nདེ་བཞིན་ [གསར་འགོད་པས་ ་་་ བསྟན་འཛིན་ཚེ་བརྟན་ལགས་སུ་ ་་་ བཅར་འདྲི་གནང་སྐབས། ཁོང་གིས་ ་་་ བརྗོད་བྱུང་།] ཞེས་བྲིས་འདུག འདི་ལྟར་ན་གསར་འགོད་པ་རང་ཉིད་ལ་ཞེ་ས་ཡོད་པ་དང་། བཅར་འདྲི་ཞུ་ཡུལ་དེ་ལ་ཞེ་ས་མེད་པར་གོ་བས། ཞེ་ས་སྦྱར་ཡུལ་ནོར་བ་རེད།\nདེ་བཞིན་[༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ ་་་ མཆོག་ཀྱང་ཚོགས་འདུར་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་གི་ཆ་ཤས་ལེན་རྒྱུ་ཡིན་འདུག] ཅེས་བྲིས་འདུག སྐུ་ཚབ་”མཆོག་” ཅེས་པ་ནི་ཞེ་ས་ཡིན་ལ། ་་་ ཆ་ཤས་”ལེན་རྒྱུ་”ཟེར་བ་སྤྱིར་བཏང་ཙམ་ལས་ཞེ་ས་མིན་པས། “ལེན་གནང་མཛད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག”ཅེས་པ་ལྟ་བུ་བྲིས་ཏེ་ཞེ་ས་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དགོས་པར་སྣང་།\nཡང་། [སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་ ་་་ བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བཤད་ཡོད་པ་རེད།] ཅེས་དང་། [སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་ ་་་ བརྗོད་འདུག] ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་”བྱེད་པ་”དང་། “བཤད་པ།” “བརྗོད་པ་”ཟེར་བ་རྣམས་ཞེ་ས་མིན་པས། གོང་གསལ་ལས་ཀྱང་ཞེ་ས་ཡོད་མེད་མགོ་ལུས་མ་མཚུངས་པ་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཤུགས་ཆེ་བ་མངོན་གསལ་རེད།\nགཞན་ཡང་། [བཀའ་ཤག་གསར་པའི་ལས་དོན་མགོ་འཛུགས་གནང་བ།] ཞེས་བྲིས་འདུག་པའང་། ལས་དོན་དང་། མགོ་འཛུགས་ནི་ཞེ་ས་མིན་པས། ཞེ་ས་ཡོད་མེད་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་རེད།\n[བཀའ་བློན་མཆོག་ལ་ ་་་ ག་ཚོད་ཡོད་མེད་"དྲིས་"པར། ་་་ གཟིགས་ཚོར་གང་འདྲ་བྱུང་མིན་"དྲིས་"པར།] ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ་”བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་”ཞེས་ཞེ་ས་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དགོས།\n“གཞུང་དོན་ཕྱོགས་བསྐྱོད་”ཅེས་པ་ནི་ཞེ་ས་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཐུན་མོང་བ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཚིག་དེ་བཀུར་འོས་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་སྦྱོར་སྐབས་”བཀའ་བློན་མཆོག་གི་གཞུང་དོན་ཕྱོགས་ཕེབས་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། “བཀའ་བློན་ཕྱོགས་ཕེབས་ལྟ་བུ་”མ་བྲིས་ན། ཞེ་ས་ཡོད་མེད་མགོ་ལུས་མ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་རེད།\nདེང་སང་”གཏམ་བཤད་”ཅེས་པ་ཡང་ཡང་འབྲི་སྲོལ་འདུག་ཀྱང་། དེ་ལ་ངའི་གཏམ་བཤད་དང་། ཁོང་གི་གསུང་བཤད་ཅེས་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བར། དྲུང་ཆེ་མཆོག་ནས་གཏམ་བཤད་གནང་སོང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བཀོད་ན། ཞེ་ས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་འདྲེས་པ་རེད།\nཡང་གསར་འཕྲིན་གཅིག་ནང་། [ཟུང་དྲུང་ཚེས་གསུམ་ལྷ་མོ་ལགས་ནི་ ་་་ ཀ་བློན་སྦུག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་། ་་་ གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད། ་་་ རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་ ་་་ འཁྲབ་སྟོན་གནང་སྟེ་ ་་་ འཁྲབ་སྟོན་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད། ཀ་བློན་སྦུག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ ་་་ སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། ་་་ རྩིས་པའི་འགན་བཞེས་ ་་་ བལ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ ་་་ རྩིས་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད། ་་་ རྡ་རམ་ས་ལར་ཡོང་སྟེ་ ་་་ རྩིས་པའི་འགན་བཞེས་ ་་་ བདེ་སྡུག་ལ་ལྟ་སྐྱོང་ ་་་ ] ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཞེ་ས་ཡོད་མེད་བསྲེས་ཏེ་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་འདི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་རིག་གཞུང་འཆོལ་བའི་དྲི་བཅས་སུ་སོང་བ་ཡང་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་པ་འདི་རྣམས་ཆེས་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཤད་མ་དགོས་པས། ཅིས་ཀྱང་གཟབ་དགོས།\n[བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་ ་་་ ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ངེས་ཡིན་སྐོར་གསུངས་ཡོད།] ཅེས་བྲིས་འདུག འདིའི་ཚིག་མཇུག་གི་”ཡོད་”ཅེས་པ་དེས། སྔོན་ནས་དེ་འདྲ་གསུངས་ཡོད་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་སོགས་ཤེས་མཁན་དེས་”ཡོད་”ཅེས་འབྲི་བརྗོད་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས། ད་ལྟ་གསུངས་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་འབྲི་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་ནི། རང་རེའི་རྒྱུན་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་ཉན་ནས་བརྟག་ནའང་ཤེས་ཐུབ་ངེས་ལྟར་རེད།\nདེ་དང་མཚུངས་པར་གསར་འཕྲིན་ཞིག་ནང་། [དེ་དུས་ངས་ལས་ཀ་བྱས་པ་རེད། ངས་ལས་ཀ་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་པ་རེད། ང་སྤུན་མཆེད་ཐུག་སར་སོང་བ་ཡིན། ངས་དེ་ཡག་པོ་མཐོང་སོང་།] ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གོང་དུ་བཀོད་པའི་ཟུང་དྲུང་ཚེས་གསུམ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱི་སྐོར་ལྟར། [ ་་་ གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད། ་་་ འཁྲབ་སྟོན་པའི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད།] ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་མཇུག་ཏུ་ཡིན། ཡོད། སོང་། འདུག རེད། བྱུང་། རྣམས་”སྐྱེས་བུ་”དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ་གང་ལ་འཇུག་པའི་བདག་གཞན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལེགས་པར་ཕྱེས་ཏེ། ངས་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན། ངས་ལས་ཀ་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་པ་ཡིན། ང་སྤུན་མཆེད་ཐུག་སར་ཕྱིན་པ་ཡིན། ངས་དེ་ཡག་པོ་མཐོང་བྱུང་། ཟུང་དྲུང་ཚེས་གསུམ་ལྷ་མོ་ལགས་ནས། ་་་ གཞི་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་འདུག ་་་ འཁྲབ་སྟོན་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་འདུག ཅེས་འབྲི་དགོས།\nལར་ནས་ཚིག་མཇུག་ཏུ་”ཡོད།” ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རྐྱང་པ་བྲིས་ན། གཙོ་ཆེར་སོ་སོ་རང་ཉིད་དེ། “སྐྱེས་བུ་དང་པོ་”དང་འབྲེལ་ཚུལ་གོ་ཤུགས་ཆེ་བ། དཔེར་ན། ང་ལ་དངུལ་ཡོད། ཁོ་ལ་དངུལ་འདུག ངས་བཤད་ཡོད། དེ་དུས་ཁོང་ཡོད། ཁོང་གིས་དེ་འདྲ་བྲིས་གནང་ཡོད་རེད། ཁོ་ལ་དངུལ་ཡོད་རེད། ཁོང་ལ་དེ་འདྲའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རེད། (ཡོད་རེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་འབྲི་བ་ལ། “སྐྱེས་བུ་དང་པོ་”རང་ཉིད་ནས་དེའི་སྐོར་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས།)\nདེ་བཞིན་གསར་འཕྲིན་ཞིག་ཏུ། དཔེར་ན། [སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ནས་ ་་་ ་་་ སྐོར་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་། ་་་ ཡིན་ཚུལ་གསུངས་བྱུང་།] ཞེས་བྲིས་འདུག འོན་ཀྱང་”བྱུང་”ཟེར་བ་ནི། “སྐྱེས་བུ་”དང་པོའམ། སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་ཞིག་དགོས་པ། དཔེར་ན། ཁོང་གིས་ང་ལ་གསུངས་བྱུང་། ངས་དེ་འདྲ་བསམ་བྱུང་། ཁོས་ང་ལ་སྤྲད་བྱུང་། ངའི་རྩར་སླེབས་བྱུང་། ངས་དེ་མཐོང་བྱུང་། ཟེར་བ་སོགས་ལྟར་རེད། གལ་ཏེ་༧སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་གསར་འགོད་པ་ཆེ་གེ་མོ་ཁོང་རང་རང་ལ་ཐད་ཀར་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གོང་གསལ་ལྟར་འགྲིགས་ཀྱང་། མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ཐོག་གསུངས་སྐབས་གསར་འགོད་པ་རང་གིས་ཐོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། [ ་་་ ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་། ་་་ གསུངས་སོང་།] ཞེས་འབྲི་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་གསར་འགོད་པས་དངོས་སུ་མ་ཐོས་པར་གཞན་གྱི་བརྒྱུད་ནས་གོ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན། གནང་འདུག གསུངས་འདུག ཅེས་འབྲི་བརྗོད་དགོས་པས། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མ་ཕྱེ་ན་ཐ་སྙད་”ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་”དང་། བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།\nདྲྭ་རྒྱ་དང་། གསར་འགྱུར་རྒྱང་བསྲིང་འགའ་རེར། ་་་ “གནང་ཡོད་པ་རེད་འདུག” ་་་ “བྱས་ཡོད་པ་རེད་འདུག” ་་་ “གསུངས་ཡོད་པ་རེད་འདུག” ཅེས་པ་ཡང་ཡང་ཐོན་མོད། དེའི་ཚབ་ཏུ་གནང་འདུག བྱས་འདུག གསུངས་འདུག ཅེས་འབྲི་བརྗོད་དགོས་པས། སྐབས་འདིར་”ཡོད་པ་རེད་” ཅེས་པའི་ཚིག་རྣམས་འདིར་འཚང་ག་རྒྱབ་ཐབས་མེད་པས་ནོར་བ་རེད།\nདེ་དང་འདྲ་བར་ [ ་་་ ཕེབས་ཐུབ་ཡོད་མི་འདུག ] དང་། [ཕེབས་ཡོད་པ་རེད་མི་འདུག] ཅེས་བྲིས་འདུག་པས། ་་་ ཕེབས་ཐུབ་མི་འདུག ཅེས་བཀོད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། “ཡོད་”ཅེས་པ་དང་། “རེད་”ཅེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་འཚང་ག་རྒྱབ་ཐབས་ག་ལ་ཡོད།\n[སྲིད་འཛིན་ཞེ་ཅིན་ཕེན་གྱི་ཕ་རྒན་༧གོང་ས་མཆོག་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ ་་་ ་་་ ] ཞེས་སོགས་བྲིས་འདུག འདི་ལ་ ་་་ ཕ་རྒན་”དེ་”ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་མེད་ན་གོ་ནོར་ཚབས་ཆེ་གཞན་ཞིག་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་ཤིང་། ལར་ནས་”ཕ་རྒན་”ཟེར་བའི་ཚིག་འདིར་སྨད་པའི་མདངས་སུ་གོ་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པས། སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་ ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་སྟངས་འོས་བབས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན།\n[དྲ་རྒྱ་ཇུས་འགོད།] ཅེས་པའི་ཚིག་འདིའི”་དྲྭ་རྒྱ་”ཞེས་པར་ཝ་ཟུར་ཅིས་ཀྱང་དགོས་ལ། དེ་མིན་རས་ཆ་དྲ་བ་དང་། ཤོག་བུ་དྲ་བ་ལྟ་བུ་བཅད་པའམ་བཏུབ་པའི་དོན་ལ་གོ་ཞིང་། ཇུས་འགོད་ལ་སྔོན་འཇུག་འ་སྦྱར་བའང་ནོར། དེ་བཞིན་”དྲྭ་བརྙན་གླེང་མོལ་”དང་། “དྲྭ་སྣང་གི་བོད”། ཅེས་པ་རྣམས་ལའང་ཝ་ཟུར་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པ་རེད།\nགཤམ་གསལ་ཐ་སྙད་གསར་སྤྱོད་མང་པོ་ཞིག་ནི་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་བརྡ་དག་སྟོན་པའི་སྲོལ་དུ་མེད་ལ། གསར་གཏོད་ལེགས་པའང་མིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རང་རྐང་ལ་གནོད་འགལ་འགྱུར་གཞི་ལས་མ་འདས་པའི་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉམ་ཉེས་གཏོང་བར་མཐོང་བ་དཔེར་ན།\n༡༩༩༨ ལོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་བརྒྱད་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་རང་ཡིན་ཡང་། དེང་སང་དེའི་ཚབ་ཏུ། “གཅིག་དགུ་དགུ་བརྒྱད་ལོ་”ཞེས་སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འབྲི་བརྗོད་གཉིས་ཀར་ཐོན་པར་སྣང་བ་དེས་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་དག་གི་སྲོལ་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་ཅིས་ཀྱང་ཤེས་དགོས།\nདོན་ཚན་གྲངས་འདྲེན་བྱེད་སྟངས་ཐད། དོན་ཚན་ཁ་ཤས་ཡོད་རིགས་རིམ་པ་བསྟར་ནས་འགོད་སྐབས། གཅིག གཉིས། གསུམ། བཞི། ཞེས་སོགས་ཡི་གེར་འགོད་མཁན་འདུག་པ་དེ་ནི་བོད་ཡིག་གི་འབྲི་སྲོལ་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པས། དེ་ལ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ་སོགས་ཅིས་ཀྱང་འབྲི་དགོས་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད།\nདེང་སང་རྩོམ་ཡིག་ལྟ་བུའི་རིང་ཐུང་གི་ཚད་ལ། ཡིག་འབྲུ་མང་ཉུང་ཐོག་ནས་བརྩི་བ་ཞིག་འོང་གིན་འདུག་པ་ནི། ཆེས་མི་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་རབས་བོད་ཡིག་ལ་རིང་ཐུང་གི་ཚད་འཇལ་ཚུལ་ཞང་ཞུང་གི་དུས་ནས་བོད་རྗེ་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་མ་གྲགས་པ་མ་ཟད། བོད་ཡིག་ཏུ་དོན་སྟོན་པ་ལ་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཁོ་ན་མིན་པར་བརྩེགས་འདོགས་འཕུལ་འཇུག་ཅི་རིགས་དགོས་པ་ཆེས་མང་བས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ཡི་གེ་ལྟར་ཡིག་འབྲུ་བརྩི་ཐབས་མེད་ལ། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་”ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེར་རྩ་འཛིན་གནང་བ་ལས་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ལས། བོད་ཀྱི་ལུང་སྟོན་པའི་སྲོལ་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་མ་ཡིན།\nབོད་ཡིག་རིང་ཐུང་གི་ཚད་འཇལ་ཚུལ་བོད་རྗེ་གོང་མས་རྒྱ་རིམ་པ་བདུན་ཏེ། ༡༽ དོན་མི་འཁྲུག་པ་ཚེག་གི་རྒྱ་དང་། ༢༽ ཚིག་རྐང་མི་འཁྲུག་པ་ཤད་ཀྱི་རྒྱ། ༣༽ ཚིག་དོན་མི་འཁྲུག་པ་ལེའུའི་རྒྱ། ༤༽ ཤོ་ལོ་ཀ་མི་འཁྲུག་པ་བམ་པོའི་རྒྱ། ༥༽ བམ་པོ་མི་འཁྲུག་པ་བམ་གྲངས་ཀྱི་རྒྱ། ༦༽ མཐའ་མི་འཆོལ་བ་མི་འཁྲུག་པ་སྣེ་ཐིག་གི་རྒྱ། ༧༽ གླེགས་བམ་མི་འཁྲུག་པ་གདོང་ཡིག་གི་རྒྱའམ། སྤྱན་ཁྱེར་གྱི་རྒྱ་བཅས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་ལྟར། ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་སྟོན་ནུས་པའི་ཚེག་བར་མང་ཉུང་བརྩིས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་ལྟ་བུར་བདུན་ཚིག་དང་། དགུ་ཚིག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དང་། ཚིག་ལྷུག་རྣམས་ལ་ཚེག་བར་ཉེར་བརྒྱད་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་དང་། ཚེག་བར་བཞི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལ་(ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུར་)ལེའུ་གཅིག ཚེག་བར་བརྒྱད་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལ་(ཤོལོ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་སྟེ། ལེའུ་གཉིས་ལ་)བམ་པོ་གཅིག་བཅས་བརྩི་བ་བཀའ་བསྟན་དཀར་ཆག་འགར་གསལ་ཞེས་མཁས་དབང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཚིག་མཛོད་དུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་བཞིན་པའི་རྩོམ་ཡིག་རིང་ཐུང་འཇལ་ཚད་དེ་ལྟར་ལག་ལེན་གསོན་གནས་ཐུབ་ཐབས་དང་། དེའི་ཐོག་གསལ་ཁ་སྤེལ་ཕྱོགས་གསར་གཏོད་དགོས་རིགས་བོད་བརྡའི་རང་ལུགས་དང་ཅིས་ཀྱང་མཐུན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་འོས་ངེས།\nགྲངས་ཀ་བརྩི་སྟངས་འདི་ལ་ནུབ་གླིང་པ་སོགས་ཀྱི་བརྩི་སྲོལ་ལྟར་ན། སྟོང་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་དང་། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་རིམ་འཕར་དུ་སྟོང་རྩའི་བརྩི་སྲོལ་དང་། རྒྱ་ལུགས་ཀྱི་ཁྲི་བཅོ་ལྔ་དང་། ཁྲི་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཁྲི་རྩའི་གྲངས་འདྲེན་བྱེད་ལུགས་དེ་དག་བར་ལམ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ལེན་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལེགས་ཆ་གཏན་ནས་མིན་པ་མ་ཟད། རིག་གཞུང་འཆོལ་སྤྱོད་ཡིན་པས། རང་ལུགས་ལ་སྔར་ནས་དར་ཞིང་ལག་ལེན་གང་འཚམས་ཡོད་མུས་ཀྱི་གྲངས་གནས་དྲུག་ཅུ་སྟེ། གཅིག བཅུ། བརྒྱ། སྟོང་། ཁྲི། འབུམ། ས་ཡ། བྱེ་བ། དུང་ཕྱུར་བཅས་དགུ་ལ་རྐྱང་རྩིས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནས་ཐེར་འབུམ་དང་། ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ། ཁྲག་ཁྲིག ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་སོགས་ལྟར། རབ་བཀྲམ། གཏམས། དཀྲིགས། མི་འཁྲུགས། ཁྱད་འབྱིན། སྤངས་རྟེན། དེད་འདྲེན། མཐའ་སྣང་། རྒྱུ་རིགས། འོད་མཛེས། དཔང་པོ། ལེགས་འབྱིན། རྟོགས་འགྲོ། དབྱིངས་རྡུལ། རྒྱ་རྟགས། སྟོབས་འཁོར། བརྡ་ཤེས། རྣམ་འབྱུང་། སྟོབས་མིག བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་བཅས་ཉེར་ལྔ་ནི་ཉིས་བརྩིས་ཅན་གྱི་གྲངས་གནས་ལྔ་བཅུ་སྟེ། དེའི་ཐོག་གྲངས་མེད་བསྣནཔས་ཁྱོན་བསྡོམས་གྲངས་ཀྱི་རིམ་པ་དྲུག་ཅུ་བརྩི་བ་ཡིན་པས། རང་རེའི་རིག་གཞུང་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་རེས་གཅེས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་སློབ་དགོས་པ་ཡིན།\nཕྱིས་སུ་”མཁས་དབང་”ཞེས་པ་ཕྱི་གླིང་པའི་”ཌོག་ཊར་”དང་། “པོར་ཧྥེ་སར་”ཅི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དོད་དུ་བེད་སྤྱོད་ངེས་གཏན་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་པར་སྣང་ཡང་། ཌོག་ཊར་ལྟ་བུའི་ལག་ཁྱེར་ཡོད་མཁན་རང་ཉིད་ནས་”ང་ཌོཀ་ཊར་ཡིན་”ཞེས་མི་གཞན་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུར་འཚེར་སྣང་གཏན་ནས་མི་དགོས་ཀྱང་། བོད་སྐད་དུ་”ང་མཁས་དབང་ཡིན་”ཞེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ན་རང་ཉིད་ངོ་ཚ་ཞིང་། གཞན་དག་ཚང་མ་བཞད་གད་དིར་རིར་གྱུར་ཏེ། རང་མཐོང་ང་རྒྱལ་དྲེགས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བར་མི་འགྱུར་རམ། དེས་ན་སུས་ཀྱང་རང་ཉིད་མཁས་དབང་ཡིན་པར་སྨྲ་མི་ནུས་པའི་ཚིག་འདི་རིགས་ཌོཀ་ཊར་གྱི་སྐད་དོད་བྱ་རྒྱུ་གཏན་ནས་མི་འཚམས་པས། འདི་རིགས་ཕྱི་སྐད་རང་སོར་བཞག་ན་བདེ་བར་མངོན་པ་དུ་མ་སྐད་རིགས་གཞན་ནང་ལའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན། ཅིས་ཀྱང་བོད་བརྡ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ན། རང་གཞན་གཉིས་ཀས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཅིང་། གོ་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་འབྲེལ་ཡོད་དབང་ཚད་ལྡན་པ་རྣམས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་དགོས།\n༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་ནི་རང་རེ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་པུ་ཡིན་པས། དེ་སྔ་མགོན་པོ་གང་དེའི་མཚན་གྱི་ཆེ་བརྗོད་དུ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་བ་མ་གཏོགས། “༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་ཞུ་སྲོལ་གཏན་ནས་མེད་པ་ནི་རྒན་རབས་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལ། དེང་སང་”༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་གུས་ཞབས་དེ་ཙམ་མེད་པར་སྣང་ཆུང་གི་རྣམ་པར་ཐོན་པ་འདི་རིགས་ཞུ་རྐྱང་བྱེད་པ་ཐོས་སྐབས་རྣ་བ་དང་། སྙིང་ལ་ཤིན་ཏུ་གཟན་ཞིང་། ༧གོང་ས་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ནི་རང་རེའི་༧སྐྱབས་དང་མགོན་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་གུས་བཀུར་ཞུ་བའི་ཚིག་གི་ཁོངས་སུ་”༧གོང་ས་”དང་། “༧སྐྱབས་མགོན་”ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ཐོན་ནའང་”༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་”ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་ནི་གུས་ཞབས་ཆུང་སྐྱོན་ཡིན་པས་མི་འོས་ལ། སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་སྒྲ་འཇུག་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བའི་མཚན་ཉིད་པའི་བཤད་སྲོལ་དེ་འདི་འདྲ་ལ་གོ་དགོས།\nགཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོར་༧སྐྱབས་མགོན་གྱི་མཚན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ཆེན་ཁག་ལ་༧གོང་ས་ཞེས་པའི་ཆེ་བརྗོད་ཀྱང་ཞུ་སྲོལ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཁག་ཏུ་གསལ་ཞིང་། ངག་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་ལྟར་རེད། ལྷག་པར་༧རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་བཤད་ནང་དུ་རང་ཉིད་ལ་”ང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། “ང་༧སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་མི་གསུངས་པའང་ཚང་མས་གསན་ཡོད་ངེས་དེ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དཔོག་པར་ནུས་པས། མགོན་པོ་གང་དེའི་མཚན་མཐོང་ལ་རན་པའི་ཆེ་བརྗོད་”༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་”ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་སླར་ཡང་ཀུན་གྱི་ངག་ལམ་དུ་བྱང་ན་མཚན་དོན་མཚུངས་པའི་གུས་བཀུར་སྔ་སོར་ཆུད་པའི་བསོད་ནམས་རླབས་ཆེ་གསོག་པར་ངེས་པ་ཡིན།\n“༧སྐྱབས་རྗེ་”ཞེས་པ་ནི། དེ་སྔོན་ཆོས་ལྡན་ཞིང་སའི་དབུས་འགྱུར་འཆང་བར་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་སུ་མཚོན་ན་༧རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཆོས་བརྒྱུད་རང་རང་གི་བླ་མ་ལུང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལྕི་ཞིང་། བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེ་སྐྱོང་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ། རང་ཁོངས་སེར་སྐྱའི་སྡེ་ཚོགས་ཆུང་ངུ་ཙམ་མིན་པར། ཆོས་བརྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་སམ། རང་ཁོངས་ཆོས་བརྒྱུད་དེའི་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་གདན་ས་དང་། དགོན་སྡེ་གཞན་ཁག་ཕན་ཚུན། དེའི་ཐོག་བོད་མི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་སུ་མང་པོས་བཀུར་བའི་ཚིག་ཏུ་”༧སྐྱབས་རྗེ་”ཞེས་སྤྱི་མོས་ཐོག་ནས་མཚན་བསྟོད་ཞུ་སྲོལ་རང་ཆས་སུ་ཁྱབ་གདལ་འོང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། གདན་ཐོབ་གོ་ས་ཡོད་ཙམ་སོགས་ལ་”༧སྐྱབས་རྗེ་”ཞུ་སྲོལ་མེད་ནའང་། དེང་དུས་བོད་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་གང་སར་རྩ་ཆེའི་གུས་ཚིག་འདི་བཞིན་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བས། དག་སྣང་ཕྱོགས་མེད་དུ་འབྱོངས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནམ་གང་ཡིན་མ་ཤེས།\n“ལགས་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཐ་སྙད་གང་གི་མཇུག་ཏུ་སྦྱོར་སྲོལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན། དགེ་བཤེས་ལགས། ཚོང་དཔོན་ལགས། སྙིང་ལགས། མ་ཆེན་ལགས་ཟེར་བ་སོགས་ནི་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། སྐུ་ངོ་། སྐུ་ཞབས། རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་”ལགས་”སྦྱར་སྲོལ་མེད་པས། དེང་སང་སྐུ་ངོ་ལགས། སྐུ་ཞབས་ལགས། རིན་པོ་ཆེ་ལགས་ཟེར་མཁན་ཐོས་སྐབས་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྗོད་སྲོལ་དུ་སྔར་ནས་མ་གྲགས་པས་རྣ་བར་གཟན་སྟབས། ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་མེད་པ་རེད།\nསྤྱིར་བཏང་”སྐུ་ཞབས་”དང་། “སྐུ་ངོ་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་འདི་ལ་དེ་སྔ་བོད་དུ་གཞུང་ཞབས་རིམ་པ་བཞི་པའི་གོ་གནས་ཅན་ཡན་ཆད་ལ་”སྐུ་ངོའི་གདན་ཐོབ་”ཅེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས། ཁོང་རྣམས་ལ་”སྐུ་ངོ་”ཞེས་ཞུ་སྲོལ་བྱུང་བ་དང་། གཞུང་ཞབས་རིམ་པ་ལྔ་པ་མན་ཆད་ལ་གདན་ཐོབ་དེ་མེད་པས་”སྐུ་ཞབས་”ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན།\nགཞན་ཡང་”སྐུ་ཞབས་”ནི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཁྱད་མེད་གཞུང་གི་གདན་ཐོབ་དམིགས་བསལ་མེད་ཀྱང་བཀུར་འོས་ཁྱད་པར་བའི་རིགས་སུ་བརྩིས་ཏེ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། སྐུ་སྐྱེ་མར་མཚོན་ན། མི་དྲག་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབས་དེའི་རང་མིང་ནས་འབོད་ན་”སྐུ་ཞབས་གཡང་འཛོམས་ལགས་”ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་མིན་ཚོང་པ་ཆེ་བའི་ཟླ་བོར་”སྐུ་ཞབས་སྙིང་ལགས་”དང་། གཞུང་གི་གདན་ཐོབ་རིམ་པ་ལྔ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སྐུ་ཟླར་”ལྕམ་ཆུང་སྐུ་ཞབས་”། རིམ་པ་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའི་སྐུ་ཟླར་”ལྕམ་སྐུ་ཞབས་”། རིམ་པ་དང་པོ་སྲིད་བློན་དང་། རིམ་པ་གཉིས་པ་ས་དབང་རྣམ་པའི་སྐུ་ཟླར་”ལྷ་ལྕམ་སྐུ་ཞབས”སོགས། སྐུ་སྐྱེ་མ་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་སྐུ་ཟླའི་མཚན་གནས་དང་བསྟུན་ཏེ་གུས་ཚིག་སྦྱོར་ཚུལ་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་གཏོགས་ཁ་ནས་གང་ཐོན་མ་ཡིན།\nསྐྱེས་པའི་ཁོངས་སུའང་”ཇོ་ལགས་སྐུ་ཞབས་”དང་། “སྲས་སྐུ་ཞབས་”། “རྩེ་དྲུང་སྐུ་ཞབས་ཡོན་ཏན་ལགས་”། “ཤོད་དྲུང་སྐུ་ཞབས་དབང་རྒྱལ་ལགས་”ཞུ་བ་ལྟ་བུ་རེད།\nརབ་བྱུང་ལ་ནི་རང་བྱུང་ཕའི་ཁོངས་སུ་དེ་སྔ་དབུས་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་། གནས་ཆུང་། དགའ་གདོང་གི་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཀྱི་ཐོག ལྷ་སའི་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དང་། ཀུན་བདེ་གླིང་། བཞི་སྡེ་བསམ་གཏན་གླིང་། རྨེ་རུ་གྲྭ་ཚང་། ཚེ་སྨོན་གླིང་། ཚེ་ཆོག་གླིང་བཅས་གླིང་ཁག་དྲུག་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་”སྐུ་ཞབས་”ཞེས་ཞུ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང་། དེ་མིན་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་དང་། གདན་སའི་དགེ་འདུན་གྱིས་མཚོན་པའི་གྲྭ་བཙུན་གཞན་ལ་”སྐུ་ཞབས་”ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་མེད། དེང་སང་ལྟ་བུ་རབ་བྱུང་མཐོང་ཚད་ལ་”སྐུ་ཞབས་”ཟེར་བ་འདི་ལྟར་ལེགས་པར་བརྩི་བར་འདོད་ན། ཕོ་མཆོག་མོ་དམན་གྱི་ལྟ་བ་མི་འཛིན་པར། བཙུན་མ་རྣམས་ལའང་”སྐུ་ཞབས་”ཞེས་མཚུངས་པར་ཞུ་འོས་པ་ཡིན།\nདེ་སྔ་རབ་བྱུང་མའི་ཁོངས་སུ་སྐུ་དྲག་ཆེ་ཁག་རྣམས་ཀྱི་སྲས་མོ་བཙུན་མ་རྣམས་ལ་”རྗེ་བཙུན་སྐུ་ཞབས་”དང་། “རྗེ་བཙུན་མ་”ཞེས་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་མིན་ལ་སྲས་མོ་སྐུ་ཞབས་ཞུ་ལ། དཔལ་ས་སྐྱའི་ཕོ་བྲང་གི་འཇམ་དབྱང་འཁོན་གྱི་གདུང་བརྒྱུད་ལ་ནི་སྲས་མོ་བཙུན་མ་མིན་ཡང་རྗེ་བཙུན་ཞེས་མཚན་སྨོས་ཆེ་བསྟོད་ཞུ་བ་ཡིན།\n“རྒན་ལགས་”ཞུ་སའི་ཡུལ་ནི་རང་ཉིད་ནས་ཤེས་ཡོན་གང་ཞིག་སློབ་ཁྲིད་ཞུ་ཡུལ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་རིགས་དང་། གྲྭ་རྒན་ལྟ་བུར་”རྒན་ལགས་”ཞུ་སྲོལ་སྔར་ནས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་གཞན་ལ་”རྒན་ལགས་”ཞེས་ཁྱབ་ཆེར་འབོད་པ་ནི་རང་རེའི་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་དང་། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་གང་ལའང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པ་ཞིག སྐད་ཡིག་གཞན་ནས་བྱུང་བའི་བརྗོད་སྲོལ་སིམ་འཛུལ་ལྷད་ཞུགས་ཏེ། བོད་བརྡ་མི་གཙང་བར་བྱེད་པའི་འབོད་སྒྲ་ཉེན་ཁ་ཅན་ཡིན་པས་ཅིས་ཀྱང་འདོར་དགོས།\n“ཁྱིམ་མིང་”ནི། རང་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་མི་ཚང་ཆེ་ཁག་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་མང་པོར་”ཁྱིམ་མིང་”མེད་ཀྱང་དེང་སང་ཡུལ་དུས་དགོས་དབང་གིས་ཁྱིམ་མིང་འདོགས་སྲོལ་དར་བ་རེད། གང་ལྟར་བོད་སྐད་དུ་ཁྱིམ་མིང་འབྲི་ན་སོ་སོའི་རང་མིང་གི་སྔོན་དུ་འཇོག་དགོས་པ། དཔེར་ན། “ཟུར་ཁང་དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས། ཕྱི་གླིང་པའི་སྐད་ཡིག་གི་འགྲོས་ལྟར་གོ་ལྡོག་ནས། “དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས་ཟུར་ཁང་”ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱས་ན་བོད་བརྡའི་བརྗོད་འགྲོས་ཉམས་པས་མི་འགྲིགས། དེ་བཞིན་ཤེས་ཡོན་གྱི་མིང་ཐོབ་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མཚུངས་པ། དཔེར་ན། “ཤསྟིརི་བསྐལ་བཟང་”དང་། ཨ་ཙརྱ་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ། དགེ་བཤེས་ཡོན་ཏན་གྲགས་པ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས། “བསྐལ་བཟང་ཤསྟརི་”དང་། མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཨ་ཙརྱ། ཡོན་ཏན་གྲགས་པ་དགེ་བཤེས་ཞེས་བོད་ཡིག་ཏུ་འབྲི་བརྗོད་མི་འོས་པ་ནི་རང་རེའི་བརྡ་ལ་བྱང་བ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་སོང་བས། སྐད་ཡིག་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ན་དེ་རང་གི་སྲོལ་ཚུགས་མ་ཉམས་པར་འབྲི་བརྗོད་དགོས་ངེས་ཡིན་པས། ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་མ་སོང་བར་བྱ་དགོས།\n“བླ་སྤྱི་”དང་། “ཚོགས་ཆེན་”གྱི་ཁྱད་པར་ནི། དགེ་ལུགས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེ་ཁག་གི་མཁན་པོ། དབུ་མཛད། ཆོས་ཁྲིམས་པ་སོགས་ལས་སྣེ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་པའི་ལས་དོན་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་ལས་ཁུངས་དེ་ལ་”བླ་སྤྱི་”ཟེར་བ་དང་། གདན་ས་ཆེན་པོའི་ནང་གསེས་གྲྭ་ཚང་ཕན་ཚུན་གྱི་དགེ་འདུན་ཡོངས་རྫོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་ཡུལ་དེ་ལ་”ཚོགས་ཆེན་”ཞེས་འབོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བོད་མི་རྒན་རབས་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། དེང་སང་”ཚོགས་ཆེན་”དང་”བླ་སྤྱི་”གཉིས་པོ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལྟ་བུར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་མི་ཐུབ་པར་སྣང་བ་མ་ཟད། ཚོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་སྒོ་ལའང་”བླ་སྤྱི་”ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཀོད་པ་ནོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། “བླ་སྤྱིའི་འདུ་ཁང་ནང་ཚོགས་ཏེ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བྲིས་སྐབས། འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་ཁུངས་དེ་བཞིན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ནང་ཚོགས་པ་ལྟར་གོ་བ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་ནས་སྐད་ཡིག་ལ་འགྱུར་བ་ལོག་པར་སོང་ན། རང་རེའི་རིག་གཞུང་འཆལ་བའི་དྲི་མས་བགོས་པའི་ཐ་སྙད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ལམ་དུའང་འཁོད་པར་འགྱུར་བས་ཅིས་ཀྱང་ཡོ་བསྲང་གནང་དགོས།\n“གསུང་བཤད་”དང་། “བཀའ་སློབ་”གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ཡིན། གསུང་བཤད་ལ་ནི། གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་དང་། གསལ་བཤད། འགྲེལ་བརྗོད། དགོངས་འཆར། ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་། དཔེར་ན། གསུང་ཆོས་སྐབས་སུ་སྒོ་གསུམ་གྱི་འཁྱེར་སོ་ཇི་ལྟར་ཉམས་ལེན་འོས་མིན་སློབ་སྟོན་གནང་གིན་ཡོད་རུང་། དེ་ལ་གཙོ་བོ་”གསུང་བཤད་”གནང་ཟེར་བ་མ་གཏོགས། “བཀའ་སློབ་”གནང་ཚུལ་མི་ཟེར་བ་རེད། བཀའ་སློབ་ནི། རིམ་པ་གོང་མས་འོག་མ་རྣམས་ལ་འདི་གྱིས། འདི་མ་བྱེད་ཅེས་བསླབ་བྱ་རྒྱབ་པའི་ཞེ་ས་ཡིན་པས། བསླབ་བྱ་རྒྱབ་ཡུལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟག་ནས་”བཀའ་སློབ་གནང་”ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་འོས་འཚམས་ཡིན་མིན་གོ་བས་ཆོད་པར་བྱས་ཏེ་འབྲི་བརྗོད་བྱ་ཚུལ་འདོར་ལེན་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན། དེང་སང་རང་རེའི་བླ་དཔོན་རྣམས་ནས་གུས་བཀུར་འོས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ལྟ་བུར་གསུང་བཤད་གནང་རིགས་ལ་”བཀའ་སློབ་”ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་ན། ཡུལ་དུས་གནས་སྟངས་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འཚམས་པར་མངོན་པ་བཞིན་རེད།\n[དགོན་པར་འཆམ་"འཁྲབ་"རྒྱུ།] ཞེས་གསལ་ཡང་། འཆམ་རྒྱབ་ཅེས་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས། འཁྲབ་པའི་བྱེད་ཚིག་སྦྱར་སྲོལ་མེད་ཅིང་། བཀའ་དབང་གནང་བ་ལ། [བཀའ་དབང་"གསུངས་"] ཞེས་བྲིས་པའང་མི་བདེ་བ་ལྟར། འདི་དང་འདི་རིགས་སྔར་ནས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བྱ་ཚིག་གི་འགྲོས་དང་བསྟུན་དགོས།\nསློབ་གྲྭའི་ནང་གི་”སློབ་ཕྲུག་”ལ་དེང་སང་”སློབ་མ་”ཞེས་འབྲི་བརྗོད་ཁྱབ་གདལ་འདུག་པ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། “སློབ་མ་”ཟེར་བ་ནི། བླ་མ་ཞིག་ལས་ཆོས་ཉན་པའི་གང་ཟག་ཁོ་ནར་གོ་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་སྔར་ནས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཚུལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་གོ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡན་ཆད་ནས་མཁྱེན་མཁྱེན་པ་ལྟར། དེ་འདྲའི་སློབ་མ་དེས་རང་གི་བླ་མ་དང་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ། བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། མ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་དམ་ཚིག་བསྲུང་དགོས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། སློབ་ཕྲུག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་བཞིན་པ་དེ་དང་། སློབ་མ་གཉིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཡུལ་མཚམས་ཚིགས་སོ་སོར་ཅིས་ཀྱང་བརྩི་དགོས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་བླ་མ་མེད་པའི་སློབ་མས་ཁེངས་པ་ལྟ་བུ་གོ་མི་བདེ་བ་འདིའང་འགོག་པ་ཡིན།\n《ཤམ་བྷ་ལ་ཕོ་ཉའི་དཔར་མཛོད་》དུ། [སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་རོགས་འདེགས་དང་། ཞལ་འདེབས་ལ་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བསྔགས་བརྗོད་དང་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།] ཞེས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཏུ་ [ང་ཚོ་དུས་ནམ་ཡང་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་མཉམ་དུ་ཡོད།] ཅེས་པའི་མགོ་བརྗོད་ཅིག་མཐོང་བ་འདིའི་”ནམ་ཡང་”ཞེས་པ་དགག་ཚིག་ཡིན་པས། དེའི་ཚིག་མཇུག་ཏུ་”མེད་”ཅེས་ (ནམ་ཡང་ ་་་ དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་མིན། ནམ་ཡང་ ་་་ མཉམ་དུ་མེད།) ལྟ་བུ་དགག་ཚིག་ཅིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། “ནམ་ཡང་”དང་། “ཡོད་”ཅེས་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་བརྗོད་དོན་གཅིག་ལ་འདི་ལྟར་མི་འཇུག་པས། མཉམ་དུ་འབྲི་བ་ནོར་སྐྱོན་ཡིན།\nདྲི་བ་ཞིག་ཏུ། [དཀའ་ངལ་གཙོ་བོ་གང་དག་འཕྲད་ཀྱི་འདུག ] ཅེས་བྲིས་འདུག་མོད། “གང་དག་”ཅེས་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་ཅེས་པའི་དོན་དང་མཚུངས་པས་དྲི་ཚིག་མ་ཡིན་པས། གང་འཕྲད་ཀྱིན་འདུག་ཅེས་འབྲི་དགོས།\n“པཱས་”ཞེས་པའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་དྲི་ཚིག་ལྟ་བུ་འདི་ལ་དེང་སང་འགའ་ཤས་ནས། ག་རེ་རེད་པཱས། གང་འདྲ་རེད་པཱས། ག་པ་ཕྱིན་པ་རེད་པཱས། ག་དུས་སླེབས་པ་རེད་པཱས། སུས་ལབ་པ་རེད་པཱས། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཚིག་མཇུག་ཏུ་”པཱས་”ཞེས་སྦྱར་མཁན་མང་ཙམ་ཐོས་པ་དེ་ནི་བོད་སྐད་འཆོལ་སྤྱོད་ཧོན་འཐོར་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། “ག་རེ་”ཞེས་པ་དེ་རང་དྲི་ཚིག་ཡིན་ལ། „”པཱས་”ཞེས་པའང་ཁ་སྐད་ཀྱི་དྲི་ཚིག་ཏུ་སོང་གཤིས། དྲི་བ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་དྲི་ཚིག་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་ཟློས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས། ག་རེ་རེད། གང་འདྲ་རེད། ག་པ་ཕྱིན་པ་རེད། ག་དུས་སླེབས་པ་རེད། སུས་ལབ་པ་རེད། ཅེས་སོགས་བརྗོད་ནས་ཚིག་མཇུག་གི་”པཱས་”ཞེས་པ་དྲི་ཚིག་གཞན་དང་མཉམ་དུ་སྦྱར་བ་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་འདི་རྒྱང་རིང་དུ་དོར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་དྲི་བ་གཙང་མ་ཞིག་བཀོད་དགོས། ལར་ནས་”པཱས་”ཞེས་པའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་དྲི་ཚིག་འདི། རེད་”པཱས་”། ཡིན་”པཱས་”། ཡོད་”པཱས་”། ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དྲི་སྟངས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་རེད།\nདེང་སང་ཁ་སྐད་དུ་ཚིག་མཇུག་ལ་”ཡིན་པཱ་”། “རེད་པཱ།” “སོང་བཱ།” ཟེར་བ་སོགས་སྦྱོར་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ། དཔེར་ན། “ཁ་སང་ང་ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པཱ་”། ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ང་ཁ་སང་ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བའི་མི་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་དེ་ལྟར་བཤད་ན། མི་དེས་ཀྱང་”འོ་དེ་ཀ་རང་ཡིན”། ཞེས་མོས་མཐུན་བྱེད་ཐུབ་པས་འགྲིགས་ཀྱང་། ང་རང་ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་པ་མཐོང་ཐོས་མེད་པའི་མི་གཞན་ཞིག་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན། མི་དེས་”དེ་ངས་ཧ་གོ་མ་སོང་། མཐོང་མ་བྱུང་”ཟེར་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་པས། ཚིག་མཇུག་ཏུ་”ཡིན་པཱ་”ཞེས་སོགས་”པཱ་”སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ་ནོར་སྐྱོན་ཆེ།\n“ཐག་གཅོད་”ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་རང་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སང་འཚོ་བའི་དཀའ་ངལ་བསལ་བ་ཞེས་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་འཚོ་བ་”ཐག་གཅོད་”ཐུབ་པ་ཞེས་དང་། འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་པའི་ནང་”ཐག་གཅོད་”ཡག་པོ་བྱ་དགོས། དཔལ་འབྱོར་”ཐག་གཅོད།” ་་་ ལས་གནས་ཐག་གཅོད། ལས་ཞུགས་ཐག་གཅོད། འགལ་རྐྱེན་ཐག་གཅོད། ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྦྱོར་འདི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ཟླས་དྲངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ནའང་། རང་རེའི་བརྡ་དག་གི་འགྲོས་ནང་འཇུག་པ་མི་བདེ་ཞིང་། དེའི་ཚབ་ཏུ་གཏན་འབེབས་དང་། གཏན་ཁེལ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་རྣམས་དང་དོན་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་མ་ཟད། གོ་མི་བདེ་བ་དང་། འགའ་རེར་དོན་སྐྱོན་ཡང་འབྱུང་བ་རེད།\n“གནས་ཚུལ་ལྷག་”ཟེར་བ་ཞིག་བར་ལམ་ཡང་ཡང་གོ་རྒྱུ་འདུག་མོད། “གནས་ཚུལ་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་དེང་སང་རྙོག་ཁྲ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་བསམ་ནས་གོ་དོན་འཛོལ་བའི་ཚིག་གསར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་གཏོང་མཁན་འདུག་ཀྱང་། “གནས་ཚུལ་”ཟེར་བ་ནི་གནས་སྟངས་དང་འདྲ་ཞིང་། གསར་འགྱུར་ལའང་གོ་བར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས། རྙོག་ཁྲ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པས། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རང་གི་གོ་དོན་གང་ཡོད་དེའི་འགྲོས་ལྟར་ཤེས་ནས་འབྲི་བརྗོད་དགོས་ངེས།\n“མིག་སྔར་” ཞེས་པ་ཞིག་དེང་སང་ཡི་གེ་གང་ཞིག་མགོ་འཛུགས་སྐབས་དང་། ཡིག་དཀྱུས་སུའང་འབྲི་མཁན་འོང་བར་སྣང་བ་འདི་ལྟར་བོད་ཡིག་གི་འགྲོས་ནང་སྔ་ན་མ་གྲགས་ཤིང་། གསར་བཀོལ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་གི་བབས་དང་གཏན་ནས་མི་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། དོན་དག་དེ་རང་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གཞན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་བཞིན་ཕྱིའི་སྐད་ཡིག་གི་ཚིག་སྦྱོར་ལྟ་བུ་འདི་རིགས་ཐད་བསྒྱུར་ཅི་ལ་བྱ་དགོས། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་བརྡའི་སྤྱོད་ཚུལ་འཆོལ་བར་འགྱུར་བས་འཛེམས་ཟོན་བྱས་ན་རང་རེའི་རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་ལག་ཏུ་ལེན་པ་ཡིན།\nདེ་བཞིན་ [་་་ ་་་ ཡིན་པར་འདོད།] ལྟ་བུ་ཚིག་མཇུག་ཏུ་སྦྱར་བ་མཐོང་ཞིང་། “འདོད་”ཅེས་པ་ནི། ལྟ་གྲུབ་སྟོན་པའི་གཞུང་དང་། ནང་དོན་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རྩོད་སྦྱོང་སྐབས་རྟགས་བསལ་གཏོང་བར་ལན་རྒྱབ་སྟངས་ཀྱི་སྲོལ་དུ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། རྒྱུན་དུ་འབྲི་སྲོལ་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཟད། སྔར་མེད་གསར་གཏོད་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་བདེ་དོན་གསལ་ལེགས་པའི་གྲས་ཤིག་ག་ལ་ཡིན།\n“མི་ཉུང་བ་ཞིག་”ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་འབྲི་མཁན་གང་འཚམས་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་བོད་བརྡའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོས་སུ་སྦྱོར་སྲོལ་མེད་པར་སྨྲ་ཆོག་པར་སྙམ་ལ། སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་ཤན་མ་ཞུགས་པའི་ངེས་པའང་མ་མཆིས། འདིའི་ཚབ་ཏུ་གང་འཚམས་དང་། ཕལ་ཆེ། མང་ཆེ་བ། འགའ་ཤས། ཕྲན་བུ། ཅུང་ཟད་ལ་སོགས་པ་སྐབས་དང་འཚམས་པར་སྦྱོར་རུང་བ་མཁྱེན་གསལ་རེད།\nགསུང་བཤད་དང་། དྲི་ལན་ཁག་གི་ཚིག་མཇུག་ཏུ། ་་་ “ཞུ་ཡཱ་ཡིན།” གསུང་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག དེ་ནི་དགོས་མེད་ཀྱི་ཚིག་ལྷག་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མི་མཐུན་པས་དོར་དགོས།\n“བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་”ཞེས་པ་འདི་དེང་སང་རྒྱུན་དུ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་ཚིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་སྲོལ་ཁྱབ་གདལ་ཤུགས་ཆེས་སླར་ལྡོག་མི་ནུས་པའི་ཚོད་ཙམ་གྱུར་ཟིན་པར་མངོན་ནའང་། ཚིག་འདི་སྔར་སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་གི་སྐབས་དེར་ལོ་གསར་དང་། ཆེ་སར་འདོན་པའི་ཁྲི་སྟོན། སློབ་སྦྱོང་མཐར་སོན་པ། བག་མ་གཏོང་ལེན་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་སྐབས་ཁོ་ནར་མ་གཏོགས་བརྗོད་སྲོལ་མེད་པ་རྒན་རབས་ཡོངས་ནས་མཁྱེན་གསལ་ཡིན་པས་ཞིབ་ཞུ་མ་དགོས། དེ་སྔོན་ཉིན་བསྟར་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཡང་ཡང་འཕྲད་སྐབས་དང་། ཕན་ཚུན་མཉམ་དུ་འཛོམས་ཚེ་”བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་”ཞེས་བརྗོད་མི་དགོས་པར། བཞུགས་གདན་འཇགས། མ་མཇལ་རྒྱུན་རིང་། བཞུགས་ཡོད་པས། སྐུ་གཟུགས་བདེ་པོ། ག་པར་ཕེབས་ཀ ག་རེ་གནང་གིན་ཡོད། ཕེབས་ཨང་། བཞུགས་ཨང་། ཁམས་བདེ་མོ། བདེ་མོ་སོགས་ངོ་འཕྲད་མ་བྱུང་བའི་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་ལ་དཔགས་པའི་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་དང་མི་བརྗོད་ཅི་རིགས་རང་རེའི་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་གཞིར་བཟུང་ཐོག་ནས་ཡང་བསྐྱར་འཕྲད་པའི་དགའ་ཚོར་ཉམས་སུ་མྱོང་སྲོལ་བྱུང་ཡོད།\nགལ་ཏེ་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་འཚམས་འདྲིའི་ཚིག་ཅིག་ཅིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་འདོད་ན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་”སྔ་དྲོ་བདེ་ལེགས་”ཟེར་བ་སོགས་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་འཚམས་འདྲི་སྣ་ཚོགས་བྱ་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་དེ་ནི། །ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས་མཚན་བདེ་ལེགས། །ཉིན་མའི་གུང་ཡང་བདེ་ལེགས་ཤིང་། ཞེས་པའི་སྨོན་ཚིག་ཡོད་མུས་རང་ལུགས་དང་ཡང་མི་མཐུན་པ་ནི་མིན་པས། དེ་རིགས་ཅིའི་ཕྱིར་བེད་སྤྱོད་མི་བྱ། དེང་སང་མི་ཤི་རྐྱེན་ཆག་གིས་ཕུང་པོ་སྐྱེལ་བ་དང་། ཁ་ཆག་སྣ་རལ་བྱུང་སྐབས་ཚུན་ཆད་ནམ་འཕྲད་ལའང་ཚོར་སྣང་གང་ཡང་མེད་པར་”བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་”ཟེར་བ་ཞིག་སྣང་བ་འདི་ནི་མཚམས་ཚིགས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ལ། དེ་ནི་ཉི་མ་འཆར་ནུབ་གཉིས་ཀའི་དུས་དང་། མཚན་མོའི་གུང་ལའང་”སྔ་དྲོ་བདེ་ལེགས་”ཞེས་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་ཤིང་། ལོ་གསར་སོགས་སོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་བྱེད་སྐབས་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ནི་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པའི་སྣང་བ་མི་འདུག་གམ།\nདཔེར་ན་”ཤད་གུག་ཟླ་ཚེས་” ( ་་་ ) འདི་བཞིན་མཆན་འགོད་རིགས་ལ་མ་གཏོགས་འདྲེན་རྟགས་ ” ་་་ ” འདིའི་ཚབ་ཏུ་འགོད་ཚུལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡིག་སྲོལ་ནང་མི་སྣང་བ་དང་།\nབོད་སྲོལ་སྒོ་ཁྱིམ་ ༼ ་་་ ༽ འདི་ནི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་གྲངས་འདྲེན་དཀར་ཆག་ལྟ་བུར། ཀ་སྡེ་དང་། ཨང་རིམ་རྣམས་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་བའི་རྟགས་སུ་འགོད་སྲོལ་ཡོད་རུང་། ཕྱིས་སུ་འདིའང་འདྲེན་རྟགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་དཔེ་དེབ་དང་། རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་མིང་ངམ་ཁ་བྱང་ལའང་སྐབས་རེ་སྒོ་ཁྱིམ་བཀོད་པ་མཐོང་ཡང་། ཡིག་དཀྱུས་སུ་སྒོ་ཁྱིམ་མང་པོ་བྱུང་ན་མཐོང་སྣང་མི་སྙོམ་པར་འཆར་བས་མི་མཛེས་པ་མ་ཟད། “ཤད་གུག་ཟུར་ཅན་” 《 ་་་ 》འདི་རིགས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་མུས་ཀྱི་ལུགས་དང་བསྟུན་ན་མི་ལེགས་སམ།\nལུང་འདྲེན་རིགས་ལ་གོང་གསལ་འདྲེན་རྟགས་དང་། སྐབས་རེ་”ཤད་གུག་གྲུ་ཕྱེད་” [ ་་་ ] འདི་འདྲ་བཀོད་སྲོལ་འདུག་པ་ལྟར། དེ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན་པར་གཅིག་གྱུར་བྱས་ན་གོ་སླ་དོན་གསལ་འོང་ངེས་སྙམ་པའི་དྲན་གསོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\nབོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་སྐོར་ལ་ངའི་དྲན་ཚུལ་འགའ་ཤས་ཁ་སྐད་ཐོག་ནས་འབྲི་འདོད་བྱུང་། དེང་སང་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མི་མང་པོས་བོད་སྐད་ཤེས་ནའང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གཉིས་ཀར་དཀའ་ངལ་འདུག དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། ཡིག་སྐད་དང་། ཁ་སྐད་བར་ལ་ཚིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་འགྱངས་བད་ཏོག་ཙམ་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ། ང་ཚོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོད་ཡིག་འབྲི་སྟངས་འདི་ལ་རྒྱ་གར་དང་། དབྱིན་ཇིའི་ཡི་གེ་འདྲ་པོ་ནང་བཞིན་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་ནས་གཅོད་མཚམས་ཡོད་མ་རེད་ལ། ཚིག་སྒྲུབ་ཧ་ཅང་རིང་པོ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་ཐོག་ནས་འབྲི་སྟངས་རྙོག་པོ། དག་ཆའི་འགྲོ་སྟངས་ཅ་ཟིང་ཙམ་དང་། སུམ་རྟགས་ཁ་གསལ་ལ་མ་གསལ་དེ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་འདུག་ཟེར་གྱིན་ཡོད་རེད། གང་ལྟར་བོད་ཡིག་ཀློག་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཚོས་ཉན་དུས་ལམ་སེང་གོ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་མ་རེད།\nདཔེར་ན། གསར་འགྱུར་རྒྱང་བསྲིང་དེ། གནས་ཚུལ་གསར་པ་དེ་བཅས་མང་ཚོགས་ནས་ཤེས་པའི་ཆེད་ལ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་རེད་དེ། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀའི་གསར་འགྱུར་རྒྱངས་བསྲིངས་ཁག་ཉན་དུས། ད་ལྟའི་ཀློག་སྟངས་དེ་ཚོ་ཡིག་སྐད་གཙོར་བཟུང་བྱས་ནས་ཀློག་ཙ། དེ་སྔ་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གཉིས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོས་དོ་སྣང་བྱས་ནའང་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བར་དབྲག་གི་འབྲེལ་བའི་རྨང་གཞི་མེད་དུས། གསར་འགྱུར་ཆ་ཚང་གོ་བ་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད།\nལྷག་པར་དུ་ཕྱིས་སུ་གསར་འགྱུར་ཀློག་སྟངས་ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་ཐུང་ཐུང་མང་པོ་བཟོས་ནས། གཅོད་མཚམས་ཁག་དེ་བཅས་རིང་པོར་སྣར་ཙ། དེ་བས་ཀྱང་ནས་གོ་མ་བདེ་བར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད། བོད་སྐད་རང་གི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཡིག་སྐད་དང་། ཁ་སྐད་གཉིས་ཀར་ཚིག་མཇུག་བསྡུམ་དེར་བཅད་ནས་སྣར་ཆ་མེད་པ་འདྲ་འདྲ་ཡིན་པ་དེ། ང་ཚོ་ཉན་མཁན་ཙམ་མ་ཚད། ཀློག་མཁན་ཁོངས་རྣམས་ཚོ་ཚང་མས་སོ་སོས་ཀློག་པའི་སྐབས་ལ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་གསན་ན་མཁྱེན་གསལ་རེད། ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་དང་། གཅོད་སྟངས་འཆར་ཅན་ལྟར་བྱས་བཞག་ན་བོད་སྐད་རང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང་ཡང་མཐུན་པ་རེད་ལ། གོའང་བདེ་བ་རེད། ལྷག་པར་རྒྱང་བསྲིང་ཁ་ཤས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་མདངས་འདྲ་པོར་ཡར་ཀྱག་མར་ཕབ་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་། རིང་པོར་འཐེན་ཙ། མཚམས་རེ་བོད་སྐད་ཡིན་དང་མ་ཡིན་ལམ་སེང་ཧ་མི་གོ་བ་དེ་འདྲ་འདུག་ཟེར་མཁན་ཡོངས་གྲགས་རེད། གང་ལྟར་བོད་སྐད་ཀྱི་གདངས་དེ་བོད་ལུགས་རང་གི་སྒྲ་དྲག་ཞན་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་སྔ་ནས་ཡོད་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རང་འཇགས་བཞག་ན། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་ལ་ཞབས་འདེགས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།\nསྤྱིར་བཏང་ཡིག་སྐད་དེ་གཏིང་རིང་པོ་དང་། བརྗོད་བྱ་འདུས་པོ། སྙན་པོ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ། དོན་དག་ཟབ་ལོད་ལ་སོགས་པ་འདྲ་མི་འདྲ་ག་རེ་དགོས་ནའང་འཇུག་པ་བདེ་པོ་བྱེད་ནས་འབྲི་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་ཚིག་ཕལ་ཆེ་བ་ཆོས་ཚིག་དང་འབྲེལ་ཙ། དེ་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་མེད་པར་ལམ་སེང་གོ་ཐུབ་ལ་མ་ཐུབ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དུས། ཐོག་མར་སློབ་རྒྱུ་སྐད་ཡིག་གཞན་དག་ལས་ཅ་ཟིང་བ་རེད་འདུག\nང་ཚོས་དེ་སྔ་ཡི་གེ་ག་དུས་འབྲི་ནའང་ཡིག་སྐད་གཙོར་འདོན་བྱེད་ནས་འབྲི་བ་མ་གཏོགས། ཁ་སྐད་ནང་བཞིན་འབྲི་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་མེད་ཙ། རྩ་བའི་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཐོག་ལ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་འགོག་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་རེད། བྱས་ཙ་རྒྱུན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་རིགས་དེ་ཁ་སྐད་ནང་བཞིན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་ཡིན་ན། བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གཉིས་ཀར་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་རིམ་པས་ཡིག་སྐད་ལའང་དོ་སྣང་འོང་བའི་ཟམ་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་རང་གི་རྨང་གཞི་རྒྱ་སྐྱེད་ཐུབ་པ་ལ་ཕན་ཐོག་ངེས་པར་དུ་འོང་གིན་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག\nདེ་འདྲ་སོང་ཙ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཕལ་པ་དཀྱུས་མ་རང་མིན་པར་ཕྲན་བུས་གནས་ཚད་མཐོ་ཙམ་བྱས་ནས་བྲིས་ན། སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲོས་དང་། དག་ཆ་མ་ཉམས་པའི་ཐོག་ནས་ཁ་སྐད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་ཡས་མས་ཙམ་ཡིག་ཐོག་འཁྱོལ་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ང་ཚོས་ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ལ་ཕབ་ཟེར་དུས་ངེས་པར་དུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གཅིག་གི་ཡུལ་སྐད་ལ་ཚད་འཛིན་དགོས་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད། ཡག་པོ་བྱས་ནས་དཔྱད་ན། ལོག་སྐད་མ་བརྩིས་པའི་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ལུང་པ་ཚང་མའི་ཁ་སྐད་ནང་ལ་བརྡ་གསར་རྙིང་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གང་འདྲ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་གཏོང་གི་ཁྱད་པར་ཞིག་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། ཚང་མ་བོད་སྐད་གཅིག་གྱུར་རེད་ལ། བརྡ་དག་གི་འགྲོས་ལ་བསྟུན་ན། མང་ཆེ་བ་ཡིག་ཐོག་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་འདྲ་འདྲ་རེད། བྱས་ཙ་ངས་འདིར་དབུས་སྐད་གཞིར་བཞག་གིས་བྲིས་ནའང་། ཁ་སྐད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚང་མ་དབུས་སྐད་རང་ལ་བསྟུན་ནས་འབྲི་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། ལུང་ཚན་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་ནང་བྲིས་ན་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་འོང་གི་རེད།\nང་ཚོས་ཡིག་སྐད་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་དེ་རང་བེད་སྤྱོད་གཙོར་འདོན་བྱས་ན། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རིག་གནས་གལ་ཆེན་པོ་དེ་ཚོའི་ནང་དོན་མི་ཤེས་པར་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟ་དུས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་གི་སྤྱོད་ཤུགས་དེ་རང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཐབས་ཤིག་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། རིམ་པས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཉན་གསུམ་ཐུབ་མཁན་རྩ་བ་ནས་ཇེ་ཉུང་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་ཙ། བོད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་མཐོན་པོ་ཡོད་མཁན་དེ་བས་ཀྱང་ནས་ཉུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་ཆོད་པ་མ་རེད་པས། དེ་འདྲ་སོང་ཙ་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཉན་གསུམ་ཐོག་ལ་སྣང་བརྟག་མེད་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན། རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཡིག་གི་ཤེས་ཚད་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག འདིའི་སྐོར་ལ་ཀླད་རྙིང་མཁྲེག་བཟུང་མིན་པར། རླབས་ཆེ་བའི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཆོད་སེམས་ཆེན་པོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས། གསར་གཏོད་ཀྱི་ལམ་འགག་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་མགྱོགས་པོ་འཚོལ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ཚང་མས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་ངེས་རེད་ལ། དགོངས་བཞེས་གནང་རན་བཞག་བསམ་གྱིན་འདུག །།\n60486 Frankfurt l Germany\nMob. +49༼0༽171 9432 805\nSchirmherrschaft S.H. des XIV. Dalai Lama\nSpirituelle Leitung S.E. Dagyab Kyabgön Rinpoche\nའགྲོ་བ་མི་རྣམས་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱེད་མཁན་ནི། དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇིགས་སྣང་དབང་གིས་ཡིན། དབང་ཆ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མཁན་རྣམས་ནི་རང་གི་དབང་ཤུགས་བརླག་པར་དོགས་པའི་འཇིགས་པས་རང་རྒྱུད་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་རྣམས་ནི་གོང་མའི་བཀའ་ཆད་ཅི་ཕོག་གི་འཇིགས་སྣང་གིས་རང་རྒྱུད་བསླད་པར་བྱེད། འབར་མ་མི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ནི་མ་རུངས་པ་རིགས་བཞི་༼ཉོན་མོངས་བཞི།༽ Four a-gati སྐོར་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆེན་པོ་ཡོད། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མ་རུངས་པ་བཟོ་བའི་ཆ་ Chanda-gati དེས་རང་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ལྐོག་རྔན་གྱི་དངུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་ཉེ་བའི་འབྲེལ་ཐོགས་ཀྱི་འདོད་དོན་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པར་བྱེད། Dosa-gati ཞེས་པ་དེས་ལོག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཞེ་འཁོན་ཡུལ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཏུ་འཇུག Moga-gati ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་ལྡོག་འཆེལ་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་ཉེན་ཚབས་ཆེ་ཤོས་ནི་ Bhaya-gati ཞེས་པ་འདིཡིན།\nཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ༢༠༡༢། ༡༡། པའི་ནང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཟེར་བ་སྐོང་འཚོགས་གནང་སྟེ། སྐུ་ཞབས་ཞིས་ཅིན་ཕིན་ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཏང་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དུ་འདེམས་ཐོན་བྱས་ཚུལ་བསྒྲགས་པ་དང།\nཤོག་ངོས།9ནས། 31


Wylie:Ni gu'i yan lag phyag chen ga'u ma'i khrid - gDams Ngag mDzod\nWylie:Ni gu'i yan lag phyag chen ga'u ma'i khrid\nRevision as of 20:32,2February 2018 by Jeremi (talk | contribs) (Text replacement - "volyigtib" to "VolumeLetterTib")\nni gu'i yan lag phyag chen ga'u ma'i khrid\nDamngak Dzö Volume 12 (ན་) / Pages 181-187 / Folios 1a1 to 4a3\nVolumes List > Volume 12 > Text #5 (No Translation) (བོད་སྐད་) Scroll to Research Info Catalog Information for this text:\nཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་. ༄༅། །ནི་གུའི་ཡན་ལག་ཕྱག་ཆེན་གའུ་མའི་ཁྲིད་བཞུགས་སོ༎ ༎. གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད།, པོད་ ༼ན་༽, 181-187. ཏེ་ལི་་་རྒྱ་གར་: ཞེ་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་, ༡༩༩༩.\nthang stong rgyal po. ni gu'i yan lag phyag chen ga'u ma'i khrid bzhugs so//_//. In gdams ngag rin po che'i mdzod, Volume 12 (ན་), 181-187. New Delhi: Shechen Publications, 1999. Enlarged reprint of the 1979 edition published by Dilgo Khyentse Rinpoche from prints from the dpal spungs xylographs.\nཅེས་སོགས་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་འདེབས་པ་ནི་མན་ངག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉིང་ཁུའི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་སྐོར་ལས་ལྟ་བའི་ཁྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གའུ་མའི་ཉམས་ལེན་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་ཡང་ལུང་སྟོང་སྨྱོན་པས་རང་གི་མྱོང་བ་དང་སྦྱར་ནས། གནས་མཆོག་དཔལ་རི་བོ་ཆེར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་བཀའ་བཅུ་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ནོ།། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།།\nces sogs bsngo ba dang smon lam rnam par dag pa 'debs pa ni man ngag dam pa yin no/_/nying khu'i yan lag gi chos skor las lta ba'i khrid phyag rgya chen po ga'u ma'i nyams len mdor bsdus pa 'di yang lung stong smyon pas rang gi myong ba dang sbyar nas/_gnas mchog dpal ri bo cher sbyar ba'i yi ge pa ni bka' bcu pa blo gros rgyal mtshan yin no//_/sarba mang+ga laM//\nLine 1: ༄༅། །ནི་གུའི་ཡན་ལག་ཕྱག་ཆེན་གའུ་མའི་ཁྲིད་བཞུགས་སོ༎ ༎\n@#/_/ni gu'i yan lag phyag chen ga'u ma'i khrid bzhugs so//_//\nLeft: ni gu'i yan lag thang lugs/\nBegin-End Pages (Western): 181-187\n༡༨༡ ནི་གུའི་ཡན་ལག་ཕྱག་ཆེན་གའུ་མའི་ཁྲིད་བཞུགས་སོ།། །།\n༡༨༢ ན་མོ་གུ་རུ། །བདེ་ཆེན་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས། །ལོངས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་སོགས། །བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདིར་བཤད་བྱ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་གུ་མའི་གདམས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གའུ་མ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ཐུན་མོང་བ་ནི། རང་གི་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའི་གནས་སུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་པདྨ་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ངོ་བོ་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་རྣམ་པ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་ནས་འཛིན་པ། རུས་པ་དང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞིག་བསམ། དེའི་མདུན་དུ་སྐྱབས་འགྲོ་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་མནྜ་ལ་འབུལ། ཡིག་བརྒྱ་བཟླས། བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལ་གསོལ་བ་གདབ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་རྒྱས་པར་བསྒོམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མར་\n༡༨༣ ཤེས་པ་དང་། དྲིན་དྲན་པ་སོགས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དགྲ་ལྟ་བུ་ལ་ནམ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་སྤྱི་དང་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོ་ནི། རང་བབས་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་འཇོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ལུས་ཡི་དམ་ལྷར་གསལ་བའི་རྐང་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་། ལག་པ་གཉིས་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅའ། སྒལ་ཚིགས་དང་པོར་བསྲང་། མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་སྒུ་བར་བྱ། མིག་ཐད་ཀར་རང་སོར་བལྟ། ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར། མཆུ་སོ་ཐད་ཀར་བཞག །ལག་པའི་གྲུ་མོ་ནང་དུ་རློག་བཅུག་པས་སྒོམ་ཤིང་གི་ཚབ་བྱས་པའི་ལུས་གནད་ལེགས་པར་བཅའ། དེ་ནས་རྩ་བཞི་ཉྭ་བཞི་ལྷོད་ཀྱིས་ལྷོད་པ་ནི་ལུས་རང་བབས་སོ། །མཆུ་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་ངག་སྨྲ་བརྗོད་མེད་པ་ནི་ངག་རང་བབས་སོ། །མིག་གི་ལྟ་སྟངས་དང་བཅས་པས་འདི་བསྒོམ་སྙམ་པའི་སྒོམ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཏེ་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་ནི་སེམས་རང་བབས་སོ། །དེའི་ངང་ལ་ཧད་དེ་ཆད་དེ་གནས་པ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ཚད་ཡིན། དེ་འདྲ་དེ་ལ་\n༡༨༤ ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ། ཆད་ནས་ངལ་བསོགསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུད་ཙམ་རེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འཆར་ཏེ་དེ་ངོས་མ་ཟིན་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པར་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་ཕྱིའི་ཡུལ་དྲུག་པོ་ཅི་སྣང་ཡང་དེ་དྲན་པས་བཟུང་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཅེ་རེ་བལྟས་པས་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་དུ་ཆམ་སོང་བ་དང་། ངའི་སྔོན་འགྲོ་ཤར་འདུག་སྙམ་ངོས་བཟུང་ཏེ། དེ་ལ་ཧད་དེ་ཆད་དེ་བཞག་གོ །དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་མ་བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་འཕྲོ་ན་འདིས་བོགས་འདོན་ཏེ། ཕྱིའི་སྣང་བ་ཡུལ་ལ་ངོས་བཟུང་ཅི་འདུག །ནང་ལུས་ལ་ངོས་བཟུང་ཅི་འདུག །གསང་བ་སེམས་ལ་ངོས་བཟུང་ཅི་འདུག་རིག་པས་དཔྱད་ལ་བལྟ། བལྟས་པས་ངོས་བཟུང་མ་རྙེད་ན་དེའི་ངང་ལ་གཞག་གོ །ཡང་སྣང་བ་ལ་སེམས་འཕྲོ་ན་གང་ལ་འཕྲོ་བའི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་། ད་ལྟ་གང་ན་གནས། མཐར་གང་དུ་འགགས། འོལ་སྤྱི་ལ་མ་བཞག་པར་ལེགས་པར་བཙལ། དེ་ནས་འཛིན་མེད་དུ་བུན་སོང་ན་དེ་དྲན་པས་བཟུང་ནས་དེའི་ངང་དུ་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་རྩད་བཅད། ཡང་གཅོད་མཁན་གྱི་སེམས་དེ་ཡང་གང་ནས་བྱུང་། གང་དུ་འགྲོ། གང་ན་གནས་རྩད་བཅད་ལ་བལྟ། བལྟས་པས་སེམས་ཆོ་ལང་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ན་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་ཞིང་ཡེ་མ་ཡེངས་པར་རིག་པ་གཅུན། གང་དུ་ཡང་མི་རྟོག་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ནེར་གནས་ན་དེ་ཀའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །ཡང་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་དྲན་པས་བཟུང་ལ། རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་དེ་མ་ཐག་རྒྱུན་རྦད་རྦད་བཅད་ལ་བཞག་གོ །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཉམས་ཅི་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་རྒྱལ་དུ་བསྐྱང་། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཡེ་མི་ཐུབ་པར་འཕྲོ་ན་དེ་དྲན་པས་བཟུང་ལ་རྟོག་པ་དེའི་རྗེས་བཅད་ལ་ཅི་ལ་འཕྲོ་བ་ལྟ་བར་བྱས་ནས་རྟོག་\n༡༨༥ པའི་མཚང་རིག་རིག་གདར་ཤ་བཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམས་ན་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཉམས་འཆར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་ཐེམ་ནས་རྐུན་པོའ་ངོ་སྤྲོད་བྱའོ། །དེའི་རྟགས་ཚད་ནི་ལུས་ངག་གི་བྱ་བས་མི་འཕྲོག་པའོ། །དེའི་བོགས་འདོན་ལྷ་སྐུ་རླུང་དང་བསྲེ་བ་སོགས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རླུང་བསྲེས་ཀྱི་དམིགས་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་རླུང་འཛིན་ལུགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྟན་ན། ལུས་གནད་ལེགས་པར་བཅའ། རླུང་མཉམ་རྒྱུ་རུ་བཞག །དེ་ནས་དང་པོ་རླུང་གི་རླུང་སྔོན་པོར་བུས། དེ་ནས་མེ་རླུང་དམར་པོར་བུས། དེ་ནས་ཆུ་རླུང་དཀར་པོར་བུས། དེ་ནས་ས་རླུང་སེར་པོར་བུས། དེ་ནས་ནམ་མཁའི་རླུང་ཁ་དོག་མེད་པ་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་སོང་བར་བསམ་ཞིང་རླུང་ཕྱིར་བུས་ལ། དེ་ནས་དང་པོ་ས་རླུང་དལ་བུས་སྣ་བུག་ནས་དྲངས་ནས་འོག་རླུང་འཐེན་ལ་ལྟེ་བར་སེར་མེར་བ་ལ་སེམས་གཏད་ལ་བཟུང་། དེ་ནས་མི་ཐུབ་ན་དལ་བུས་ཕྱིར་གཏང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཆུ་རླུང་སྙིང་གར་དྲངས་ནས་གོང་ལྟར་འཛིན། དེ་ནས་མེ་རླུང་མགྲིན་པར་དྲངས་ནས་གོང་ལྟར་འཛིན། དེ་ནས་རླུང་རླུང་སྤྱི་བོར་དྲངས་ནས་གོང་ལྟར་འཛིན། དེ་ནས་ནམ་མཁའི་རླུང་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་དྲངས་ནས་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་འཛིན་ནོ། །ཡང་ནས་རླུང་དང་མེ་རླུང་། ཆུ་རླུང་དང་རླུང་གི་རླུང་ཟུང་དུ་བསྡེབས་ནས་བཟུང་ཡང་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་སྐྱོན་བཞི་རང་གྲོལ་ནི། སེམས་རང་གི་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་ཀྱང་ཉེ་དྲགས་བསམ་མཐོང་བའི་སྐྱོན་གྱིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་སོ། །དཔེ་རང་གི་བྱད་བཞིན་དང་འདྲ། དེ་ཡང་མེ་ལོང་གསལ་བའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་གཟུགས་བརྙན་\n༡༨༦ རང་གིས་ཀྱང་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་གི་མེ་ལོང་དང་འཕྲད་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐོང་བར་ནུས་སོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་ལ་འཆར་ཀྱང་དཔེས་མཚོན་མ་ནུས་ཤིང་ཟབ་དྲགས་པས་ངོས་མ་ཟིན། རང་བབས་སུ་ནམརྣམ་བཞག་ཀྱང་འཆར་ཏེ་སླ་དྲགས་པས་ཡིད་མ་ཆས་པར་ཡེངས་མེད་དང་བྲལ། སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཤར་ཡང་བཟང་དྲགས་པས་བློར་མི་ཤོང་བས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་ཏེ་ཐག་ཆོད་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་པས། ད་ནི་སྐྱོན་བཞི་པོ་སྤངས་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཤར་ངོས་བཟུང་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་ཐག་བཅད་ཡེངས་མེད་དུ་བསྐྱང་ངོ་། །གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་སྐུ་བཞི་རང་ཤར་ནི། མཉམ་རྗེས་བློས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་ཤར་དུ་བཞག་པའི་དུས་སུ། སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་རང་ཤར། དེ་ལ་གསལ་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་མེད་དེ་ཆོས་སྐུ་རང་ཤར། གསལ་ལ་རྟོག་མེད་བདེ་བར་ཤར་བས་ལོངས་སྐུ་རང་ཤར། དེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་མཐར་ཐུག་བདེ་བ་ཆེན་པོའ་སྐུ་རང་ཤར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཆ་དེ་ཇི་ལྟ་བ། འཛིན་པ་མེད་པར་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་བོགས་འདོན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་མ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་ང་དང་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁོར་བར་འབྱམསའཁྱམས་པ་ཚོ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་དང་། མོས་གུས་དུང་བ་བྱས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། དེ་རྣམས་གང་ལ་ཡང་ཧད་དེ་ཆད་དེ་བཞག་པར་བྱའོ། །དངོས་གཞི་བརྟན་པའི་ཚད་ནི་བསྒོམ་རྒྱུ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད། ཡེངས་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཉིན་མཚན་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ཁོར་མོར་གནས་པའོ། །མདོར་ན་རྗེས་ནི། སྟོང་ཉིད་\n༡༨༧ སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་ངང་ནས། བསྔོ་བྱ་སྔོ་བྱེད་དམིགས་པའི་དུག་བཅོམ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་བསྔོ་ཤེས་གྱུར་ནས། །དགེ་ཀུན་རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་བསྔོ་བར་ཤོག །ཅེས་སོགས་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་འདེབས་པ་ནི་མན་ངག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉིང་ཁུའི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་སྐོར་ལས་ལྟ་བའི་ཁྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གའུ་མའི་ཉམས་ལེན་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་ཡང་ལུང་སྟོང་སྨྱོན་པས་རང་གི་མྱོང་བ་དང་སྦྱར་ནས། གནས་མཆོག་དཔལ་རི་བོ་ཆེར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་བཀའ་བཅུ་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ནོ། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།།\nThe Instructions on the Mahamudra Amulet Tradition, Niguma's Branch.\nRetrieved from "https://dnz.tsadra.org/index.php?title=Wylie:Ni_gu%27i_yan_lag_phyag_chen_ga%27u_ma%27i_khrid&oldid=49347"\nBka' bcu pa blo gros rgyal mtshan\nThis page was last edited on4July 2020, at 21:56.


བཅའ་ཁྲིམས་རྩིས་མེད་ཀྱི་དམ་འབུལ་ནི་ཞྭ་དཔེ་ལྷམ་འགེབ་ཡིན། - བོད་ཀྱི་དུས་བབ།\nབཅའ་ཁྲིམས་ནང་ཁ་གསལ་གོ་བདེ་བའི་ཐོག་གདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་ཀྱིས་དམ་འབུལ་གནང་སྟངས་ཡོད་བཞིན་དུ། ཐབས་ལམ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བ་ནི། བཅའ་ཁྲིམས་སྣང་མེད་དུ་བཏང་བ་དང། སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཁྲུགས་རྐྱེན་བཟོས་པ། ༧གོང་ས་མཆོག་གཙོས་པའི་འགན་ཡོད་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་བསམ་བཞིན་མཛད་དཀའ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༤༧ རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་དུ་བཏང་ནས་དམ་འབུལ་བྱེད་པ་ནི། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གོང་དུ་བསྡད་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཞིག་དང་། ཁ་སང་དེ་རིང་གདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་ཁ་ཤས་ཀྱིས། ཁྲིམས་ཞིབ་པས་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་མི་གསལ་བའི་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཀྱིན་འདུག་ཟེར་ནས་སྐད་རྒྱག་ཞོར་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་སྦོ་ལུག་རྒྱུའི་ལས་དོན་གཉེར་བཞིན་པ་ནི་ཅི་འདྲའི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་། གཞན་སྐྱོན་ཁབ་ཀྱིས་འཚོལ་ཞིང་རང་སྐྱོན་རི་འདྲ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱིས་མིག་སྒྲིབ་པ་མིན་ན་ཅི་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁ་དཔེར་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཡོད་ན། རང་ལ་ལྟ་བའི་མེ་ལོང་དགོས། ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གླེན་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། དེས་ན་བཅའ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་དོན་འགལ་མེད་ཐོག་རང་དོན་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་འཇིགས་ཞུམ་ཆགས་སྡང་མེད་པར་ཞེས་སོགས་ཟེར་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་དཀོན་མཆོག་དཔང་བཙུགས་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལེན་པ་ནི། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༤༧ ནང་ཁ་གསལ་གོ་བདེ་འདི་འདྲ་ཟུར་དུ་བཞག་ནས། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་སྲོལ་ངན་འདི་འདྲ་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་ན་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཆགས་ངེས། དཔེར་ན་ལས་དོན་དེ་རང་གི་འདོད་མོས་དང་མཐུན་ན་བཅའ་ཁྲིམས་ཁ་ལ་འཁྱེར་རྒྱུ་དང་། རང་གི་འདོད་མོས་དང་མི་མཐུན་ཚེ་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་དུ་ཁ་གསལ་ཡོད་ནའང་། སྔར་གྱི་ལམ་ལུགས་ལ་ཁག་དཀྲིས་ནས་གང་འདོད་འདོད་བྱེད་པ་འདི་ཆུ་ངན་ལམ་ཤོར་གྱི་དཔེ་ལྟར། ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་ལམ་ནུས་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ། གང་ཟག་གི་དབང་སྒྱུར་དང་། ཕྱོགས་ཞེན་འཐེན་འཁྱེར་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཏེ། དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གཏོར་བཤིག་དང་། དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་ཟེར་ན་དེ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཡོད་མི་སྲིད་པ་ཡིན། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་༼དོན་ཚན་ང་བཞི་པ། གྲོས་བསྡུར་བཀག་སྡོམ། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་གང་རུང་འཕོ་འགྱུར་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་དང་། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སུ་སྙན་ཐོ་འབྱོར་བའི་སྐབས་སུ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཁྲིམས་ཞིབ་པའི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སུ་གླེང་སློང་དང་། གྲོས་བསྡུར་བྱེད་མི་ཆོག༽ ཞེས་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད་བཞིན་དུ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་དུ་བཏང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁ་དཔེར་གཡག་ཞར་གྱི་རྩ་ཟོས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་རང་གི་འདོད་མོས་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་གཞན་སྣང་མེད་དུ་བཏང་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཁོང་ཚོས་ཁ་ནས་འདོན་མི་ཐུབ་པ་ཅི་ཡིན་ནམ། དེ་ཙམ་མ་ཟད་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་དང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་སྐོར་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་མཉམ་བསྲེ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་བོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་ངན་ཇུས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐབས་སྡུག་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་ཡོངས་རྫོགས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་མཐར་རྩིས་མེད་ཆགས་ནའང་གྲོས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཀྱིས་༼ཡིག་ཆ་ཨང་༣༩ དགོངས་དོན་མཇུག་སྐྱོང་བྱ་ཐབས་གང་ཡང་མི་འདུག༽ཞེས་སྡུག་སྐད་ཤོར་དོན་ཅི་ཡིན།\n༧གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་དབུ་ཁྲིད་ནས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་ངལ་བ་ལྷུར་བླངས་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ལ་བསྐྱངས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་རྒྱ་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ངན་བྱུས་སྣ་དགུས་གཙེས་པས་མ་གནོད་ཀྱང་། སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྤྱི་འཐུས་སོ་གཅིག་དང་སྐབས་བཅུ་བདུན་པའི་གདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་ཉེར་གཉིས་ཀྱིས་དགྲ་དགའ་གཉེན་སྡུག་གི་ལས་དོན་ཧང་སངས་པ་འདི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལྷག་ངེས་ཡིན། བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གཞུང་འཛིན་དང་སྤྱི་འཐུས་གསར་རྙིང་བརྗེ་སྤོར་གནང་སྐབས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ལུགས་སྲོལ་གཏོར་བཤིགས་གཏོང་མཁན་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་དང་ཆོལ་ཁོངས་ཀྱི་གདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་ཡིན་པས་ཁོང་ཚོར་འོས་བླུགས་མཁན་གྱི་མི་མང་རྣམས་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་གཏོར་མཁན་ཆགས་ཡོད་པ་ངེས་ཤེས་རྙེད་དགོས།\nབཅའ་ཁྲིམས་སྦོ་ལུག་པའི་སྐབས་འདིར་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་པའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གནས་སྐབས་རིང་ལ་སྔོན་བརྩིས་དང་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་གང་མང་གཏན་འབེབས་བྱས་ན་ཆོག་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྤྱི་འཐུས་ཡང་སྦོ་ལུག་པའི་སྐབས་ལ་འདི་ལྟར་བྱེད་མི་ཆོག་ཞེས་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་གསལ་མི་འདུག རིགས་ལམ་འདི་ཉེར་ཆར་བཅའ་ཁྲིམས་རྩིས་མེད་དུ་བཏང་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་མདུན་ནས་དམ་འབུལ་གནང་མཁན་ཚོའི་སྐད་ཆ་ལས་རྙེད་སོང་། ཁོ་ཚོའི་རང་སྣང་ཆེན་པོས་ང་ཚོ་འཚོགས་ནས་ཐག་གཅོག་བྱས་ཚུལ་བཤད་བཞིན་འདུག་མོད་དེ་ནི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན། གདམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཁྲིམས་བཟོ་རྒྱུའི་དབང་ཚད་གང་དུ་གསལ་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁྱོད་ཚོ་ཚོགས་ནས་ཐག་བཅད་པ་ཁྲིམས་སུ་ངོས་ལེན་མེད་ན། བྱ་རིམས་དེའི་མིང་ལ་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཟེར་ན་འོས་མཚམས་རེད། བཅའ་ཁྲིམས་ནང་གསལ་ལྟར་དམ་འབུལ་མི་གནང་ཟེར་བ་ཙམ་གྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་ཡིད་ཆོས་བློ་གཏད་མེད་པར་གསལ་བོར་སོང་བོད་མིའི་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མི་ཚང་བས་སྒུག་ཐོའི་ནང་ནས་བང་རིམས་བཞིན་བརྡ་ཐོ་བཏང་ནས་དམ་འབུལ་གནང་དགོས་པ་སྨྲོས་མེད་དུ་མཐོང་ཞིང་། དེས་ན་དབུས་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྡ་ཐོ་གཏོང་བའི་དུས་ལ་སླེབས་འདུག་པས་དུས་འགྱངས་སུ་མ་སོང་བ་གནང་གལ་ཞེས།\nI can’t believe that some Tibetan Geshis have unacceptable bias and instigate for fight. Their opinions are always full of allegations, provocative and attacking the view of opponents. They expected everyone submissive to them and granted themselvesaright to label others unlawful or criminals. Above piece of writing is the best example of how they suppress other through words and forcibly impose their views on others.\nཁྱིད་རང་གི་དགོངས་འཆར་དང་། དངོས་དོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་དྲང་བདེན་མཛད་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། རྒྱབ་སྐྱོར་གཙང་མ་ཡོད། འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ཐག་གཅོད་མྱུར་དུ་གནང་གལ་ཡང་མཐོང་།