དར་གོས་ཚོང་ལམ་སྟེང་གི་བོད་ཀྱི་གོས་ཆེན་གླེང་བ། ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས་ཀྱིས་བསྒྱུར། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nགསལ་བཤད། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་མ་ཡིག་ནི་སྤྱི་ལོ་2017ལོའི་རྩོམ་པ་པོའི་ཆེད་དེབ་《ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནའ་དཔྱད་དང་སྒྱུ་རྩལ་》ལས་ཁོལ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ལ། 《丝绸之路上的吐蕃番锦》（《西域考古与艺术》，北京大学出版社，2017年9月）དེའི་སྔོན་གྱི་སྤྱི་ལོ་2013ལོའི་《ཤར་ཕྱོགས་ཞོགས་པའི་ཚགས་པར》སྟེང་རྩོམ་འདིའི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་འཁོད་འདུག་ན་ལོ་དེའི་སྔ་ཕྱིར་བརྩམས་པར་སྣང་ལ། （东方早报/2013 年/11 月/11 日/第007 版） དུས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་རྒྱལ་ནང་དུ་གོས་ཆེན་ཆ་ཚང་བ་མཐོང་རྒྱུ་དཀོན། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གཏེར་ལམ་ཤེའུ་དུར་ས་དང་པོར་མཚོན་ཡང་གོས་ཆེན་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ལྷག་བུད་ནས་གླིང་ལ་སྐད་གྲགས་ཆོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཁ་ཤས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཚན་བྱང་ཡང་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོད་རང་ལ་ཡང་སྐབས་དེའི་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གྱི་དོ་ཟླར་ཉན་པའི་གོས་ཆེན་འཐག་ལས་ཀྱི་ཚོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དར་ཡོད་པར་གྲུབ་མོད། དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་པའི་སྡེ་རུ་བོད་ཀྱི་གོས་ཆེན་འདིའི་རིགས་ལ་གཅིག་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་ཉུང་བ་དང་། གཉིས་ནས་བོད་ཀྱི་གོས་ཆེན་ཇི་ལྟར་ངོས་འཛིན་པ་དང་མི་རིགས་གཞན་བར་གྱི་དབྱེ་ཁྱད་ཇི་ལྟར་འབྱེད་པའི་ཐད་ལ་རྩོམ་འདི་བཞིན་གྱི་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་ཞིག་ད་སྔ་ཡན་བྱུང་མེད་ན། ཆེད་དུ་ཡིག་བསྒྱུར་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་ཡིན། བསྒྱུར་བ་བོས་བསྣན།\nདུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བར་མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལམ་དུར་ས་ནས་དར་ཟབ་འབོར་ཆེན་ཐོན་ཡོད་ཅིང་སྤྱིའི་ལོ་ཚིགས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་ལྔ་བ་ནས་བཅུ་བར་འཁེལ། དེང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་པའི་སྡེ་རུ་གཏེར་ལམ་ནས་བྱུང་ཞིང་རྒྱལ་ཕྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དར་ཟབ་དག་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་སོག་དག（Sogdian）་1གི་གོས་ཆེན་དུ་བཞག་ཡོད་མོད། ངེད་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ་ལ་གཞིགས་ན་གོས་ཆེན་འདི་དག་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ས་ཆ་ཨི་སི་ལམ་ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་བའི་སྐབས་སུ་བཟོས་པ་ཡིན་ལ། དར་ཟབ་གྱི་འཐག་ཡུལ་དངོས་ནི་བོད་རང་ས་ལས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ས་ཆ་མིན། གོས་ཆེན་འདིའི་རིགས་ལ་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་ཧྥན་ཅིན་（番锦）ནམ་བོད་གོས་ཞེས་དང་། དུས་རབས་བརྒྱད་པར་ཨ་རབ་ཀྱིས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཟིན་པ་ནས་སོག་དག་གི་ཡུལ་འབངས་རྣམས་ཨི་སི་ལམ་(Islam)ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ལ། ཡུལ་མིའི་མིང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཧེ་ཧེ（回回）ར་འཕོས། གནའ་དཔྱད་ལ་གཞིགས་ན་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཧེ་ཧེ་རིགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་གོས་ཆེན་ལ་ཨི་སི་ལམ་གྱི་རི་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཅིང་། དེའི་རིགས་ལ་ཨ་རབ་པས་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཟེར། ཡིན་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཆར་བཙོང་ཆེད། གོས་ཆེན་ཁ་ཤས་ལ་པེ་ཀྲན་ཐིན་（Byzantine）གྱི་རི་མོ་ཡོད་ཅིང་། རིགས་དེ་ཏུན་ཧོང་དང་ཧྥ་རན་སའི་ཝན་ཏིན་(Verdun)ཆོས་ཁང་དུ་ཡང་ཉར་ཡོད།\nགཏེར་ལམ་དུ་ཁྲིམས་འགལ་དུར་བསྔོག་རྒྱ་ཆེ་བས་དར་ཟབ་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཚབ་ཆེན་ཕོག་ཡོད་ཅིང་ད་ལྟ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ལྷག་མེད། ཡིན་ཡང་རྒྱལ་ཕྱིར་གྱར་བར་དར་ཟབ་ཀྱི་གྱོན་གོས་ཆ་ཚང་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་ཅིང་། དཔེར་ན་ཁུ་ལན་ཝུ་ལན་རྡི་སྒྱུ་རྩལ་རྟེན་མཛོད་ཁང་（Cleveland Museum of Art）དང་ཨ་རིའི་རིག་དངོས་གསོག་ཉར་མཁན་ཐོ་མ་སི·ཕུ་རེ་ཚི་ཁེ་（Thomas Pritzker）ལགས་ཀྱིས་ཉར་ཚགས་གནང་པའི་གོས་ཆེན་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ནང་བྱིའུ་ཟུང་ཁ་སྤྲོད་དུ་འགྱིང་པའི་བྱིས་པའི་ལྭ་བ་ལྟ་བུ།\nཐང་གི་སྙན་ངག་པ་ལིས་པེ་（李白）ལ་སྙན་ངག་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དེ། གསེར་གྱི་ཕོར་བར་རྒུན་ཆང་ལྟེམས། ཝི་ཡི་སྨན་ཤར་རྟེའུར་ཞོན། གོས་ལྷམ་དམར་པོར་སྨིན་མ་བྲི། ཚིག་མི་གསལ་བའི་ཆུང་གླུ་ལེན། སྐྱེམས་སྟོན་ཁྲོད་མཇལ་མཆན་ནས་བཟི། མེ་ཏོག་མལ་གྱི་བདག་པོ་ང་།2 ཞེས་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་སྨན་ཤར་གྱིས་གོས་ལྷམ་དམར་པོ་（红锦靴）གྱོན་པ་བཞིན་ཕུ་རེ་ཚི་ཁེ་ཡིས་དར་ཟབ་དམར་པོའི་ལྷམ་ཆ་གཅིག་ཉར་ཚགས་གནང་ཡོད་ཅིང་།（པར་དང་པོའི་གཡོན་）སྟེང་དུ་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ལ་ནང་གཤོག་ལྡན་ལུ་གུའི་རི་མོ་མི་གསལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་སྙན་ངག་འདིའི་དངོས་དཔང་གསོན་པོ་ཡིན།3\nཔར་དང་པོ། ཕུ་རེ་ཚི་ཁེར་གྱིས་ཉར་པའི་གོས་ལྷམ། གཡོན། གཏེར་ལམ་ནས་བུད་པའི་འོག་དམར་པོར་སྒོར་ཕྲེང་མི་གསལ་བ་ལྡན་པའི་གོས། གཡས།\nསྤྱི་ལོ་1999ལོར་པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གནའ་དཔྱད་རུ་ཁག་གིས་གཏེར་ལམ་ནས་དུར་ས་བསྔོག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་འོག་དམར་པོར་སྟེང་དུ་སྒོར་ཕྲེང་ཡོད་པའི་དར་སྣེ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ཅིང་（ཨང་99DRNM3:23-1）། དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ལ་ལུ་གུ་གཤོག་ལྡན་གྱི་རི་མོ་མི་གསལ་བ་ཞིག་ཕབ་ཡོད་ཅིང་（པར་དང་པོའི་གཡས་）། དུར་ལས་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆར་གཞིགས་ན་དུར་ས་བཏབ་པའི་ལོ་སྤྱི་ལོ་757ལོར་འཁེལ་ལ།4 དུར་ལས་བུད་པའི་དར་སྣེ་དང་ཕུ་རེ་ཚི་ཁེ་ཡིས་ཉར་བའི་དར་ཟབ་ཀྱི་ལྷམ་དམར་པོའི་རི་མོ་ཕན་ཚུན་མཚུངས་ན་དུས་རབས་ཡང་མཐུན་པ་ཡིན། དེང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་གཏེར་ལམ་དུར་ས་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱལ་ཕྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དར་ཟབ་དག་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་སོག་དག་གི་ཐོན་དངོས་སུ་འཇོག་མོད། གནའ་དཔྱད་ལ་གཞིགས་ན་དར་ཟབ་འདི་དག་གི་ལོ་ཚིགས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཨི་སི་ལམ་ཆོས་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་ཡིན་ལ། གོས་ཆེན་འདི་དག་གི་འཐག་ཡུལ་དངོས་བོད་ལས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ས་ཆ་མིན། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་ཧྥན་ཅིན་（番锦）ནམ་བོད་གོས་ཞེས་བཏགས་ཡོད།\nདེང་གི་ཞིན་ཅང་ཧི་ཐན་（和田）ནམ་བོད་ཀྱི་ལི་ཡུལ་ལ་རྒྱའི་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཡུ་ཐན་（于阗）དུ་འབོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དར་གོས་ཐོན་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། མཁས་པ་ལ་ལས་ནུབ་ལྗོངས་ས་ཆའི་ཡེ་ཤུ་ནེ་སི་ཐོ་རན་ཆོས་པས་（景教）དར་འབུ་གསོ་བའི་ལག་རྩལ་ས་འདི་ནས་པེ་ཀྲན་ཐན་དུ་སྒེར་འདྲེན་（走私）བྱས་པར་ཡང་བཤད།5 《ཐང་ཆེན་པོའི་ནུབ་ལྗོངས་ལམ་ཡིག་》ཏུ་ལི་ཡུལ་གྱི་བཟོ་གྲྭ་ནས་དར་འཐག་(工纺绩絁)ཞེས་པར་གཞིགས་ན་ས་འདིར་དར་འབུ་གསོ་བཞིན་པར་མ་ཟད། གོས་ཡང་འཐག་བཞིན་ཡོད།6 དེ་སྔ་སི་ཝེ་ཏན་(Sweden)གྱི་མྱུལ་ཞིབ་པ་སི་ཝན་·ཧི་ཏན་(Sven Hedin)གྱིས་དེང་གི་ཧི་ཐན་(和田)ས་ཆའི་ཚི་ལི་རྫོང་(策勒县)གི་ཐང་གི་ལྷ་ཁང་ཤུལ་ནས་རྒྱ་ཡིག་དང་ཡུ་ཐན་གྱི་ཡི་གེ་ཤན་སྦྱར་མ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ལ(ཨང་Hedin 24)། དེར་ལི་ཡུལ་བས་ཁྲི་ཀྲིག་(絺)ཟེར་བའི་དར་གོས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཁྲལ་དང་སྐྱེས་སུ་བེད་སྤྱོད་བཞིན་པར་འཁོད་འདུག7\nསྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་བར་བོད་ཀྱིས་ནུབ་ལྗོངས་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་ལི་ཡུལ་བ་རྣམས་བོད་ཀྱི་ཡང་རྩང་གི་སྡེའི་མངའ་ཞབས་སུ་བསྡུས་ཡོད་ལ། དབྱིན་ཇི་བ་སི་ཏན་(Stein)ནས་དེང་གི་ཞིན་ཅང་ཧི་ཐན་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མ་ཀྲ་ཐ་ཀིའི་གནས་རིའི་མཁར་རྫོང་（麻扎塔格山神山堡）ནས་ཡིག་རྙིང་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ལ། ཡང་རྩང་སྡེའི་མྱང་སྟག་ཐོང་གིས་ལི་ཡུལ་རྒྱལ་བོའི་དམག་ལི་ཡུལ་བ་པ་ན་ལ་མེན་ཏྲི་（དར་གོས་ཀྱི་རིགས་ཤིག）ཡུག་གཉིས་སྐྱེད་ཁར་བླངས་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་ལ།8 ཡིག་རྙིང་གཞན་ཞིག་(M. Tagh. B. i002)ཏུ་ནས་ཁལ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་དང་དར་ཡུག་སྟོང་རྔུལ་སྲང་དགུ་བརྒྱ་དང་གསེར་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་མར་ཞེས་བྱུང་ཡོད།9 གོང་གི་རྒྱུ་ཆ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་བས་ལི་ཡུལ་ས་ཆར་དར་གོས་འབོར་ཆེན་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་བཞིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།\nའོ་ན་ལི་ཡུལ་བས་དར་གོས་གང་འདྲ་ཞིག་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་བཞིན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་སྤྱི་ལོ་1999ལོར་པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གནའ་དཔྱད་རུ་ཁག་གིས་གཏེར་ལམ་དུར་ས་བསྔོག་དཔྱད་བྱ་སྐབས་འོག་ལྗང་ཁུའི་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་སེར་པོའི་གོས་སྣེ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ལ(པར་གཉིས་པའི་གཡོན་)། རི་མོ་དང་ཚོས་གཞིའི་ཆ་ནས་ཡུ་ཐན་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཏན་ཏན་ཝི་ལི་ཁི་(丹丹乌里克)བྱེ་ཐང་ནས་རྙེད་པའི་ཐང་གི་ཤིང་ལེབ་རི་མོའི་ (པར་གཉིས་པའི་གཡས་) སྟེང་གི་གྱོན་གོས་དང་འདྲ་ཆེ་ལ། དར་འདི་ལི་ཡུལ་བོད་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས་འཐག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།\nཔར་གཉིས་པ། ཏན་ཏན་ཝི་ལི་ཁི་ཤིང་ལེབ་རི་མོ།གཡོན། གཏེར་ལམ་ནས་བུད་པའི་འོག་ལྗང་ཁུ་སྟེང་མེ་ཏོག་སེར་པོའི་གོས། གཡས།\nསྤྱི་ལོ་1908ལོར་སི་ཏན་ནས་ཡུ་ཐན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཡུ་རུང་ཁ་ཧྲི་གཙང་པོ(Yurungqash)འི་གཡོན་འགྲམ་སྤྱི་ལེ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ནས་ལྷ་ཁང་གི་བཤིག་རོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ལ། འདུ་ཁང་གི་བཀོད་པར་སྐོར་ལམ་ལྡན་ཞིང་། དེང་ཐ་རེ་ཧྲི་ལ་ཁི་(Tarishlak)ལྷ་ཁང་དུ་འབོད། ཁོང་གིས་ལྷ་ཁང་གི་རྩིག་གྱང་ལྷོ་མའི་བྲམ་ཟེའི་ཡི་གེ(Brahmi)འི་མཚན་བྱང་ལ་གཞིགས་ནས་ལོ་ཚིགས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་ལྔ་བར་བཞག་ཡོད་མོད།10ལྡེབས་རིས་སྟེང་སྒོར་ཕྲེང་དང་ཟེའུ་འབྲུའི་རི་མོ་ཡོད་ལ(པར་གསུམ་པའི་གོང་)། ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཕན་ཇི་ཁན་ཐི(Pyanjikent)འི་སྒོར་ཕྲེང་དང་མེ་ཏོག་ཟེའུ་འབྲུའི་རི་མོར་(པར་གསུམ་པའི་འོག་)ཆ་མཚུངས་ན་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་གོང་དུ་འཁེལ་དཀའ།11\nཔར་གསུམ་པ། ལི་ཡུལ་ལྡེབས་རིས་སྟེང་གི་སྒོར་ཕྲེང་དང་ཟེའུ་འབྲུའི་རི་མོ། གོང་། ཕན་ཇི་ཁན་ཐིའི་ལྡེབས་རིས། འོག\nཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཕན་ཇི་ཁན་ཐི་དང་ལི་ཡུལ་ས་ཆའི་གོང་གི་ལྡེབས་རིས་སྟེང་གི་སྒོར་ཕྲེང་དང་ཟེའུ་འབྲུའི་རི་མོ་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་མགོར་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་སོག་དག་དར་ཟབ་ལྟར་འཐག་ཡོད་པ་དང་། ཐ་ཇེ་ཁི་སི་ཐན་(Tajikistan)མུ་གེ་རི(Mt.Mugh)འི་མཁར་རྫོང་ནས་ཡང་གོང་གི་རི་མོ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་དར་ཟབ་རྙེད་ཡོད (པར་བཞི་བའི་གཡས་)།12 མུ་གེ་རི་ནི་ཙི་ལ་ཝུ་ཤན་གཙང་པོ(Zeravshan)འི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད་ཅིང་། ཤར་དུ་ས་མར་ཁན་(Samarkand)དང་སྤྱི་ལེ་200ཡོད། དེ་སྔ་སོག་དག་གི་མངའ་སྡེ་མི་མར་(Maymurgh)གྱི་ཁོངས་ཡིན། མི་གེ་རིའི་མཁར་རྫོང་ནས་སོག་དག་གི་ཡིག་རྙིང་ཡང་འབོར་ཆེན་རྙེད་ཡོད་ལ། ཁ་ཤས་རྒྱ་ཡིག་གིས་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཚར་བའི་ཤོག་བུའི་རྒྱབ་དང་། ཁ་ཤས་ཤིང་བྱང་དང་ཀོ་བའི་སྟེང་བྲིས་ཡོད། མི་མར་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡིག་ཚགས་ཡིན་ལ། ལོ་ཚིགས་སྤྱི་ལོ་717ནས་719ལོའི་བར་འཁེལ།13\nཔར་བཞི་པ། ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་ཐང་གི་དུར་སའི་གོས་ཆེན།གཡོན། མུ་གེ་རིའི་མཁར་རྫོང་ནས་བུད་པའི་གོས་ཆེན།གཡས།\nསྤྱི་ལོ་722ལོར་ཨ་རབ་དམག་གིས་དེང་གི་ཐ་ཇེ་ཁི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་（Tajikistan）ཀྱི་ཕན་ཇི་ཁན་ཐིའི་མི་མར་རྒྱལ་ས་པཱོ་ཞི་རྡི་མཁར་（钵息德城）ལ་དམག་རྒྱབ་ནས་རྒྱལ་བོ་དེ་བ་ཧྲི་ཐེ་ཆི་（Divashtich）ཡིས་མགོ་སྒུར། མི་གེ་རིའི་མཁར་རྫོང་ཡང་སྐབས་དེ་ནས་མཁར་ཤུལ་དུ་བསྐྱུར། སྤྱི་ལོ་751ལོར་ཏ་ལོ་སི་གཡུལ་འགྱེད་(怛逻斯) སྐབས་ཐང་དམག་ཏ་ཟིག་ལ་ཕམ། དེང་གི་ཁ་ས་ཁི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་（Kazakhstan）ཅང་ཕུ་མཁར་(Jaunpur)ལ་གཏོགས་པའི་ཏ་ལོ་སི་དང་། དེང་ཁེ་ཅེ་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་（Kyegyzstan）ཨ་ཁུ་པེ་ཞི་མུའུ་（Ak-Beshim）ས་ཆར་འཁེལ་བའི་སི་ཡེ་（Suiye）སོགས་སོག་དག་གི་ཡུལ་མཁར་རྣམས་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རབ་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཤོར་བ་དང་ས་འདི་དག་ཨི་སི་ལམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཅན་ལ་འགྱུར་མགོ་ཚུགས། ཨི་སི་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་སོག་དག་མི་རིགས་ལ་རྒྱའི་ཡིག་རྙིང་དུ་ཧེ་ཧེར་འབོད། དཔེར་ན་ཡོན་ཏ་ཏི་ལོར་（元大德年间1297-1307）དཔར་དུ་བརྐོས་པའི་《མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་རིས་(朝圣混一方舆一统图)》ཞེས་པའི་ས་ཁྲར་ས་མར་ཁན་ནས་སོག་པོའི་མཐོ་སྒང་དུ་གནས་སྤོས་པའི་སོག་དག་གི་རྒྱུད་པར་ཧེ་ཧེ་ཞེས་མིང་སྦྱར་འདུག(པར་ལྔ་བ)\nཨ་རབ་པས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཟིན་པ་དང་ཨ་རབ་པར་མགོ་སྒུར་མི་འདོད་པའི་སོག་དག་པ་ཁག་ཅིག་བོད་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནུབ་ལྗོངས་སུ་གནས་སྤོ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། གནས་སྤོའི་སོག་དག་པའི་རམ་འདེགས་འོག་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དར་འཐག་ལས་བཟོ་མགོ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། རང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་དག་ལ་ཧྥན་ཅིན་ནམ་བོད་གོས་ཞེས་བཏགས་འདུག མུ་གེ་རི་ནས་རྙེད་པའི་སྒོར་ཕྲེང་དང་ཟེའུ་འབྲུའི་རི་མོའི་གོས་རིགས་ཐོའུ་ལུའུ་ཧྥན་ཨ་སི་ཐ་ནའི་དུར་（吐鲁番阿斯塔纳墓）ནས་ཀྱང་བུད་ཡོད་ལ། བོད་གོས་ཀྱི་བཟོ་བོའི་ནང་སོག་དག་པ་ཞུགས་ཡོད་པས་སྔ་མོའི་དུས་ལ་སོག་དག་གི་རི་མོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་ཅིང་། ལི་ཡུལ་ས་ཆའི་ལྡེབས་རིས་སྟེང་གི་སྒོར་ཕྲེང་དང་ཟེའུ་འབྲུའི་རི་མོའི་དར་རིས་དང་ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་གྱི་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་དུར་ས་ལས་བྱུང་བའི་དར་གོས་(པར་བཞི་པའི་གཡོན)དང་མཚུངས་པ་དག་སྐབས་དེར་ནུབ་ལྗོངས་ས་ཆར་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཡོང་བའི་སོག་དག་བཟོ་བོས་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སྐུ་དྲག་ཁག་ལ་འཐག་པར་འདོད་ཅིང་། དར་གྱི་འཐག་ཡུལ་ལི་ཡུལ་ལམ་ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་ས་ཆ་ཡིན་དགོས།\nསྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་བར་བོད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ནུབ་ལྗོངས་ལས་བུད་ཡོད་ཅིང་། ལིས་ཧྲིན་ཐན་（李圣天）གྱིས་ལི་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས། དུས་རབས་དགུ་བ་ནས་བཅུ་བའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་ཧུའུ་ཅིན་ནམ་ཧོར་གོས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དཔེར་ན་ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ （P.4975）《ས་ལུག་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་ཧྲིན་ཁྱིམ་གྱི་དགེ་རྩར་ཕུལ་བའི་ཐོ་》རུ་ཧོར་གོས་ཡུག་གཅིག་ཅེས་དང་།14 དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི་（S.4215）《ཟོང་ཐོ》ར་ཧོར་གོས་ཆུང་བའི་གདན་ཞེས་བྱུང་ཡོད་ལ།15 དེ་བཞིན་ལི་ཡུལ་རྒྱལ་བོ་ལིས་ཧྲིན་ཐན་དང་ལི་ཡུལ་རྒྱལ་བོ་ཧེ་ཧན་ཝང་（黑韩王）གིས་གོང་མར་ཕུལ་བའི་སྐྱེས་ཐོའི་ནང་དུ་ཧོར་གོས་ཡོད་ལ།16 གོང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་ལི་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་བོད་ལས་ཐར་ཏེ་སྲིད་དབང་སླར་གསོ་བྱས་རྗེས་འཐག་པའི་དར་རིགས་ལ་ཧུའུ་ཅིན་ནམ་ཧོར་གོས་ཞེས་བཏགས་ཡོད་པར་སྣང་།\nསྤྱི་ལོ་763ལོའམ་ཐང་ཏེ་ཙོང་པོ་ཡིན་ལོ་གཉིས་པ（唐代宗宝应二年）ར་། བོད་ཀྱིས་ཧོ་ཞི་དང་ལུང་ཧྲན་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུལ་རྫོང་མང་པོ་བཟུང་པ་དང། བོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལྟར་ཏུན་ཧོང་ངམ་ཤ་ཅུའི་དབངས་མི་སེར་རྣམས་ལས་རིགས་གཙོར་བཞག་སྟེ་སྡེ་ཁ་ཤས་སུ་བགོས་ཡོད། དེར་དར་བའི་སྡེ་（丝锦部落）དང་། ལམ་འགྲོའམ་ཉན་སྣའི་སྡེ（行人部落）། རབ་བྱུང་བའི་སྡེ（僧尼部落）། ཏོ་ལུགས་པའི་སྡེ་ （道门亲表部落）སོགས་དང་། སྡེ་གཅིག་གི་མངའ་ཁོངས་ཆེ་ཆུང་ཤང་（乡）གཅིག་དང་ནང་གི་རྩ་འཛུགས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་དང་འདྲ།17 སྡེ་རེ་ལ་སྡེ་དཔོན་དང་བློན་ཡོད་ལ། བློན་ལ་བློན་ཆེན་པོ་ཡོད། རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞི་ལ་སྟོང་སྡེ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དུད་ཁྱིམ་ལྔ་བརྒྱ་ཅན་གྱི་སྟོང་སྡེ་ཆུང་བ། དེར་སྟོང་དཔོན་གཅིག སྟོང་སྡེ་ཆུང་བའི་འོག་ཏུ་བརྒྱ་སྡེ་དང་། བརྒྱ་སྡེའི་དཔོན་ལ་ལས་སྤྱི་མཁན། དེའི་འོག་བཅུ་ཁྱིམ། བཅུ་ཁྱིམ་གྱི་དཔོན་པོར་ལས་མཁན་དུ་འབོད། ཤ་ཅུའི་དར་བའི་སྡེ་འདི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་མང་དུ་ཐོན་ཡོད་པ་མ་ཟད།18 ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་རྒྱའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་（P.2162）དུ་བོད་ཀྱིས་ཤ་ཅུ་ས་ཆར་དར་འབུ་གསོ་བའི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་ཡོད་པར་བསྟན་ཡོད།19\nདར་བའི་སྡེ་འདི་ཞིབ་འཇུག་པ་ལ་ལས་སྲིང་བལ་འདེབས་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བར་གོ་ནས། ཤ་ཅུ་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱི་སྲིང་བལ་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་ལས་རིགས་དར་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་མོད། ཉི་ཧོང་བ་ཧྥུ་ཅི་ཨེ་རྡ་ཨ་ཁེ་ར་(藤枝晃)ཡིས་ལྟ་ཚུལ་དེར་མི་འཐད་པ་མ་ཟད། དར་བའི་སྡེ་ནི་ཤ་ཅུ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་དར་འཐག་ལས་རིགས་དང་འབྲེལ་བར་སྒྲུབ་ཡོད།20 གཞན་ཡིག་ཚང་《ཀྲིག་གི་དེབ་ཐེར། ཡུལ་གཞན་གྱི་ཚན་པ་སྨད་ལས་ཡན་ཆིའི་ལོ་རྒྱུས་》སུ་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ། དར་འབུ་གསོ་བ་དར་སྐུད་ཀྱི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གོས་ཆེན་བཟོ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་དང་།21ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་ཅིན་(锦)གྱི་ཡི་གེ་འདི་དར་གོས་ལས་བལ་རས་མིན།22མདོར་ན་སྐབས་དེའི་ཤ་ཅུ་ནི་བོད་ཀྱི་དར་གོས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ས་ཁོངས་གལ་ཆེན་པོའི་གྲས་ཡིན།\nཅང་པོ་ཆིན་（姜伯勤）གྱིས་རྒྱའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་བོད་ལ་བོད་ཆེན་པོ（大蕃）་འམ་ཐུ་བྷོད་（吐蕃）དུ་འབོད་ཅིང་། བསྡུས་ན་ཧྥན་ནམ་བོད་（番）དུ་འབོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་ཧྥན་ཅིན་（番锦）ཞེས་པ་བོད་ཀྱི་གོས་སྤྱི་ལ་གོ་བར་གསུངས་མོད། དེ་ཡང་ཅུང་མ་འགྲིག་པར་སྙམ་སྟེ། ཧྥན་ཅིན་（番锦）གྱི་ཧྥན་ནི་ཞི་ཧྥན་（西番）དང་ཆ་མཚུངས་པ་སྟེ། བོད་བཙན་པོའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་གི་རྨ་ནུབ་དང་མཚོ་སྔོན་རྒྱུད་ལས་བོད་བཙན་པོའི་ཁབ་ཡོངས་མ་རེད། བརྡ་འདི་ཕྱིས་ཀྱི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་བར་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། གོང་གི་ཡོན་ཏ་ཏི་ལོ་ལ་བརྐོས་པའི་ས་ཁྲར་རྨ་ནུབ་ནས་མཚོ་སྔོན་རྒྱུད་ལ་ཐ་སྙད་འདི་སྦྱར་ཡོད།\nབོད་བཙན་པོའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་གི་དར་བའི་སྡེར་སོག་དག་གི་མི་འཇོན་པོ་མང་ལ། དབྱིན་ཇིར་ཉར་བའི་རྒྱའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་（S.2228）《ཧྥུ་ཏིན་གྱིས་མཁར་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ཐོ》རུ། ཤ་ཅུ་དར་བའི་སྡེར་བློན་གཡས་གཡོན་ཁག་གཉིས་སུ་བགར་ནས་བློན་གཙོ་བོ་གཅིག་གིས་འགན་བཟུང་ཡོད་ལ། དེར་གཡས་ཀྱི་གསུམ་པའི་བློན་ལ་ཨན་ཧྥོ་ནུ་དང་ཁང་ཐོང་ཤིན། གཡས་ཀྱི་བཞི་བའི་བློན་ལ་ཁང་ཡིག་ཙི། གཡས་ཀྱི་དྲུག་པའི་བློན་ལ་ཚོ་པོ་ཀྲུ་དང་ཁང་ཡི། གཡས་ཀྱི་བརྒྱད་པའི་བློན་ལ་ཨན་ཕྲན་ནུའུ། གཡས་ཀྱི་བཅུ་བའི་བློན་ལ་ཉི་དོན་ཐོན་སོགས་23སོག་དག་གི་རྒྱུད་པ་མང་བས་བོད་ཀྱི་གོས་ཆེན་ལ་སོག་དག་གི་ཤུགས་ཞུགས་ཡོད། སི་ཏན་（M.A. Stein）ལ་ཏུན་ཧོང་གསུབ་རབ་ཕུག་པ་ནས་སོག་དག་ལུགས་ཀྱི་དར་གོས་མང་པོ་རགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་སྔ་དར་གོས་དེ་དག་ཚང་མ་སོག་དག་གི་གོས་ལ་བཞག་ཡོད་མོད། གཏེར་ལམ་བོད་གོས་གསར་རྙེད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་བལྟས་ཚེ། སོག་དག་ལུགས་ཀྱི་དར་གོས་ལ་རིགས་གཉིས་འབྱེད་དགོས་ཤིང་། གཅིག་ནི་སོག་དག་རང་གི་གོས་དང་གཞན་ནི་སོག་དག་ལུགས་ལྟར་བཟོས་པའི་བོད་གོས་རེད། འདི་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་ཁྱད་ད་ལྟ་ཡོངས་སུ་དགར་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཡང་། རྩ་བ་ནས་བགར་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན།\nདུས་རབས་དགུ་བའི་མཇུག་གི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་བྱིའུ་རི་མོ་ཅན་གྱི་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་ཧྥན་ཅིན་ནམ་བོད་གོས་ཟེར་ཞིང་། ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་（P.2631）《ཐང་ཞན་ཐོང་ལོ་བཅུ་བཞི་བའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཞི་ལ་ཤ་ཅུ་དགོན་པ་ག་གེ་མོའི་དགེ་འདུན་པའི་དངོས་ཟོག་རྩིས་ཐོ》ར། ཧྥན་གོས་དམར་པོ་གསར་པ་ལྷུ་ལག་གཅིག རིང་ཚད་ལ་ཁྲེ་ཙེ་ལྔ། ཞེང་ལ་མཐོ་གཅིག དཀྱིལ་ལ་སྒོར་དབྱིབས་གཉིས། སྒོར་རེ་རེའི་ནང་དུ་སེང་གེ་ཆ། མཐའ་དམར་པོར་བྱིའུ་རི་མོ་ཅན་གྱི་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་ ཧྥན་ཅིན་ནམ་བོད་གོས་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་ཞེས་བྱུང་ཡོད་ལ།24 འདིར་བྱུང་བའི་ཕྱི་སྒོར་མོར་ནང་སེང་གེ་ཆ་ཞེས་པའི་གོས་ནི་སི་ཝེ་སི་ཨེ་བྷེ་ཀི་（Abegg Stiftung）ཐེབས་རྩའི་ཉར་བའི་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲོད་མའི་བོད་གོས་རིགས་རེད（པར་དྲུག་པའི་གཡོན་）།25\nཔར་དྲུག་པ། སི་ཝེ་སི་ཨེ་བྷེ་ཀི་ཐེབས་རྩའི་ཉར་བའི་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་སྣེ།གཡོན། གཏེར་ལམ་བོད་ཀྱི་དུར་ས་ནས་ཐོན་པའི་བོད་གོས། གཡས།\nགཞན་སྤྱི་ལོ་1999ལོར་པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གནའ་དཔྱད་རུ་ཁག་གིས་གཏེར་ལམ་དུར་ས་བསྔོག་དཔྱད་སྐབས་གོང་གི་དར་གོས་དང་ཆ་འདྲ་བ་རྙེད་ཡོད་ལ། སྙིང་གཟུགས་སྣེ་མཐུད་པའི་དར་སྣེ་དང་། སྒོར་དབྱིབས་རི་མོ་ལྡན་པའི་གོས་ཡོད་ལ（པར་དྲུག་པའི་གཡས་）། དུར་སའི་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོ་757ལོར་འཁེལ།26 དུས་རབས་དགུ་བར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ལ་ནང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་འདི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་མཇུག་ནས་དུས་རབས་དགུ་བའི་དུས་མགོར་དར་གོས་ཚོང་ལམ་དུ་བྲིན་ཆེ་བའི་བོད་གོས་རེད། རྩོམ་འདིའི་ལེ་ཚན་བཞི་བར་ང་ཚོས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་འོག་ཚོས་གཞི་དམར་པོར་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲོད་མའི་གོས་ལ་པེ་ཀྲན་ཐིན་ཀྱི་རི་མོའི་ལུགས་ལས་བྱུང་བའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱིས་ཤན་ཡོད་པ་མཐོང་ནུས།\nཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་མཐའ་དམར་པོའི་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་ཧྥན་གོས་སམ་བོད་གོས་ཞེས་པ་གཏེར་ལམ་དུར་ས་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ནང་བྱིའུ་གཉིས་ཁ་སྤྲད་པའི་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་གོས་སྟོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཡོན་རབས་ཀྱི་ཆོ་ཅིས་（乔吉）་གྱི་སྙན་ངག་27 ལས་བྱུང་བའི་ཧྥན་ཅིན་ཀྲི་གོའུ་（番锦鹧鸪）ཞེས་པ་ཡང་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ནང་བྱིའུ་ཁ་སྤྲད་པའི་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་གོས་（联珠对鸟纹五色锦）རེད།\nཨ་རིའི་རིག་དངོས་ཉར་ཚགས་པ་ཕུ་རེ་ཚི་ཁེར་ནས་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་བྱིས་པའི་སྟོད་ལྭ་ཕུ་ཐུང་མ་ཞིག་ཉར་ཡོད་ལ། ཁོག་སྟོད་གོས་ཆེན་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ནང་བྱིའུ་ཁ་སྤྲོད་མདོག་ལྔས་གྲུབ་ཡོད་ལ། ཁོག་སྨད་རས་གཞི་སྔོན་པོ་ཡིན་（པར་བདུན་པ）28། གཞན་ཨ་རིའི་ཁུ་ལེ་ཝི་ལན་རྡི་སྒྱུ་རྩལ་རྟེན་མཛོད་ཁང་དུ་ཡང་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བྱིས་པའི་སྟོད་ལྭ་གོས་ཆེན་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ནང་བྱིའུ་ཁ་སྤྲོད་མདོག་ལྔས་བཟོས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། མདོག་ལྔའི་ཐད་ནས་ཕུ་རེ་ཚི་ཁེར་གྱི་ཉར་བ་དང་འདྲ་ཞིང་། གོས་ཆེན་འདིའི་ལོ་ཚིགས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བཞག་པ་འགྲིག་མོད། སོག་དག་གི་གོས་ཆེན་གྱི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་མ་དག29མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གནའ་དཔྱད་ཁང་གིས་གཏེར་ལམ་དུ་དུར་ས་བསྔོག་འདོན་བྱས་པའི་ཁྲོད་ཀྱང་བྱིའུ་ཁ་སྤྲོད་མའི་ དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་དར་གོས་རྙེད་ཡོད་ལ། པད་འདབ་ལྟ་བུའི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་བྱིའུ་ཁ་སྤྲོད་མ་འདབ་མའི་སྟེང་འགྱིང་། མཆུ་ཏོར་དར་སྣེ་བསྡམས་ཡོད། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་ལ་གཞིགས་ན་དར་འདིའི་རིགས་བོད་རང་ས་ནས་བཟོས་པའི་ཧྥན་ཅིན་ནམ་བོད་གོས་རེད།\nརྒྱའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་《མེ་ལུག་དང་ཤིང་བྱ་ལོར་ཀོས་ཡེ་དམག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རས་རལ་དང་ལི་ཐོ》འི་ཐིག་ཕྲེང་ཉེར་བརྒྱད་པར་བོད་གོས་ཀྱི་རིགས་གཞན་གཅིག་བསྟན་ཡོད་པ་ནི། ཡུག་གཉིས། ཉིན་དེར་འ་ཞ་བ་ཤེ་རུ་མན་བཟང་གྲོངས་པར། ཤྭ་རས་ཡུག་གཅིག་སྤྲད།30ཅེས་པའི་ལུའུ་པུའུ་（鹿布）འམ་ཤྭ་རས་ནི་ཤྭ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཕབ་པའི་གོས་ཆེན་ལ་གོ་དགོས། རིགས་འདི་དུས་རབས་དགུ་བའི་སྨད་ནས་བཅུ་བའི་སྟོད་ལ་རྒྱུགས་ཆེ། གཏེར་ལམ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དུར་ས་དང་ཏུན་ཧོང་གསུང་རབ་ཕུག་པ་ན་དར་གོས་འདིའི་རིགས་ཡོད་ཅིང་（པར་བརྒྱད་པ་）། རིགས་འདི་ལ་ལུའུ་པུའུ་འམ་ཤྭ་རས་ཟེར།31\nཔར་བརྒྱད་པ། གཏེར་ལམ་བོད་ཀྱི་དུར་སའི་གོས། གཡོན། ཏུན་ཧོང་གསུང་རབ་ཕུག་པ་ནས་བུད་པའི་གོས། གཡས།\nསྤྱི་ལོ་2007ལོའི་ནེའུ་ཡོག་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རྫས་རྡབ་ཚོང་（拍卖）གི་དཀར་ཆགས་སྟེང་ཤྭ་བའི་རི་མོས་བཟོས་པའི་ཕྱུ་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་（པར་དགུ་པའི་གཡོན་）། དེང་ནེ་པཱ་ལའི་ཚོང་བ་ཞིག་གིས་ཉར་ཡོད།32 ཕྱུ་བ་འདིའི་རིང་ཚད་ལ་ལིས་རྨིད་104འདུག་ཅིང་། ངོས་ཀྱི་རི་མོ་གཙོ་བོ་ཤྭ་བ་ཁ་སྤྲོད་རེད། ཉོ་བདག་གིས་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་ནང་སོག་དག་བཟོ་བོས་བཟོས་པར་བཤད་མོད། ཕྱུ་བའི་ཕུ་རུང་སྟེང་གི་རི་མོ་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་བྱིའུས་དར་སྣེ་བསྡམས་ཡོད་པ་དང་། འདིའི་རིགས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གནའ་དཔྱད་ཁང་གིས་གཏེར་ལམ་ནས་རྙེད་ཡོད་ཅིང་། པད་འདབ་བཞིན་གྱི་ཕྱི་སྒོར་མོར་ནང་བྱིའུ་འགྲེང་ཡོད་ལ། མཆུར་དར་སྣེ་བསྡམས་ཡོད་（པར་དགུ་པའི་གཡས་）། ལོ་ཚིགས་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་བ་ཡིན།33\nཔར་དགུ་བ། ནེའུ་ཡོག་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རྫས་རྡབ་ཚོང་སྟེང་གི་ཤྭ་བའི་རི་མོས་བཟོས་པའི་ཕྱུ་བ། གཡོན། གཏེར་ལམ་བོད་ཀྱི་དུར་ས་ནས་བུད་པའི་ཕྱི་སྒོར་མོར་ནང་བྱིའུ་དར་སྣེ་བསྡམས་པའི་གོས་སྣེ། གཡས།\nབོད་ཀྱི་གོས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཚིགས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དང་དུས་མཚུངས་ལ། སྤྱི་636ལོར་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་840ལོའི་ཡས་མས་སུ་ལྷ་སྲས་དར་མས་ནང་བསྟན་སྣུབ་པའི་བར་དུ་འཇོག་དགོས། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དུས་མགོའི་གོས་ཆེན་ལ་སོག་དག་གི་རི་མོར་ལད་ཟློས་བྱས་ཡོད་མོད། ཕྱིས་སུ་དར་འཐག་ལས་རིགས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནས་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རི་མོ་བྱུང་ཡོད། གོང་ནས་བསྟན་པའི་གཏེར་ལམ་ས་ཆའི་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ཀྱི་རི་མོ་ལྡན་པའི་གོས་ཆེན་དག་སོག་དག་དར་གོས་སུ་མི་མཐོང་བས་བོད་རང་ས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་བོད་གོས་ཡིན། ནེའུ་ཡོག་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རྫས་རྡབ་ཚོང་སྟེང་གི་ཤྭ་གཟུགས་ཕྱུ་བ་དེའི་ཕུ་རུང་སྟེང་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་བྱིའུས་དར་སྣེ་བསྡམས་ཡོད་པས། བོད་གོས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ལས་སོག་དག་མིན།\nདུས་རབས་བརྒྱད་པར་ཨ་རབ་ཀྱིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཀྱིལ་མ་བཟུང་པ་ནས་སོག་དག་ཡུལ་འབངས་རྣམས་ཨི་སི་ལམ་ཆོས་ལུགས་སུ་འགྱུར་ཡོད་ལ། སོག་དག་པ་རྣམས་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཧེ་ཧེར་མིང་འཕོས། སྐབས་དེའི་ཧེ་ཧེ་བས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་དར་ལ་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ (Zandaniji)ཞེས་སྐད་གྲགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་བཅུ་བའི་ཨ་རབ་རྩོམ་པ་པོ་ནཱ་ཤ་ཁ་(Narshakhi)ཡི་《པོའུ་ཧ་ལའི་ལོ་རྒྱུས་（布哈拉史）》སུ། ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ནི་ས་གནས་རང་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་མ་ཟད། ས་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ནས་བཟོས། རྒྱུ་ཆའི་སྤུས་ཀ་ཡག་ཅིང་ཐོན་སྐྱེད་འབོར་ཆེ་ལ། དར་གོས་འདིའི་མང་ཤོས་ཤིག་པོའུ་ཧ་ལའི་གྲོང་ཚོ་གཞན་ནས་ཀྱང་བཟོས་མོད། མིང་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་གོས་ཆེན་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཟེར། རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆེས་སྔ་མོར་གྲོང་ཚོ་འདི་ནས་བྱུང་བས་ཡིན་ཞེས་འཁོད་འདུག34\nསྤྱི་ལོ་1959ལོར། འཇར་མན་པ་ཞེ་ཧྥར་རྡི་（Shepherd）དང་དབྱིན་ཇིའི་ཨེ་རང་རིག་པ་བ་（伊朗学家）ཧེ་ནིན་（Henning）གཉིས་ཀྱིས་《གོས་ཆེན་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ལ་དཔྱད་པ་》ཞེས་པར་སྦེ་ཇིམ་（Belgium）ཡེ་ཤུ་ཆོས་ཁང་དུ་ཉར་བའི་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་ནང་ལུག་གཉིས་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་ལ་བསྐྱར་དུ་ཞིབ་འཇུག་གནང་ཡོད་པ་དང་། གོས་ཆེན་འདིའི་རིང་ཚད་ལ་རྨིད་1.915དང་ཞེང་ལ་རྨིད་1.22ཡོད། དེ་སྔའི་སྤྱི་ལོ་1913ལོར་ཝན་·ཧྥོ་ཁི་（von Falke）ནས་ཀྱང་གོས་ཆེན་འདིའི་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་འབྲས་སྤེལ་ཡོད་མོད། དེ་དུས་མཚན་བྱང་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་མེད། ཕྱིས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཧི་ནིན་（亨宁）གྱིས་གོས་ཆེན་སྟེང་གི་མཚན་བྱང་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་ཀྱི་སོག་དག་ཡི་གེ་ཡིན་པར་བསྟན་འདུག་ལ། ནང་དོན་ནི་རིང་ཚད་ལ་མཐོ་དྲུག་བཅུ་རེ་གཅིག ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཞེས་དང་། Zandanijiཞེས་པའི་ Zandanaནི་ས་མིང་སྟེ། ཀྲི་ཧྥེ་ནེ་（志费尼）ཡི་《འཇིག་རྟེན་དབང་བསྡུ་མཁན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་》ཅེས་པར་པོའུ་ཧ་ལ་གྲོང་བརྡལ་ནས་བྱང་དུ་ལིས་བཅུ་ཡི་མཚམས་སུ་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་གྲོང་ཚོ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་། མཇུག་གི་jiནི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན་དེ་མཚམས་འདིར་གོས་ཆེན་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཞེས་གོ་བ་ལེན་དགོས།35\nཀྲུང་ཧྲན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཅང་པོ་ཆིན་（姜伯勤）ལགས་ནི་རང་རེའི་རྒྱལ་ནང་དུ་སོག་དག་གོས་ཆེན་ཀྱིས་དར་གོས་ཚོང་ལམ་ཞིབ་འཇུག་ཐད་གལ་ཆེ་བར་རྟོགས་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་པོའི་གྲས་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་གོས་འདིའི་མཚན་ཐོག་མར་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་“赞丹尼奇” ཞེས་པར་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་མོད།36 ཕྱིས་སུ་ཆིན་ཧྭ་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཧྲང་ཀང་(尚刚)གིས་གོས་ཆེན་དེའི་ཐ་སྙད་རྒྱ་ལ་སྔ་ས་ནས་ཡོད་པ་དང་། 《ཡོན་གྱི་དཔོན་གནས་ལམ་ལུགས་》སུ་སཱ་ད་ཚི་ཆེན་“撒答剌欺” དུ་འབོད།37 ཡོན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་གོས་ཆེན་རིགས་འདིའི་བཟོ་བའི་འགོ་བར་ཐོབ་རིམ་པ་དང་པོའི་ལྔ་བ（正五品）འི་གོ་ས་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཅིན་ཏི་ཀྲིན་（景德镇）གྱི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྫ་དཀར་རིགས་བཟོ་མཁན་གྱི་འགོ་བར་ཐོབ་རིམ་པ་དང་པོའི་དགུ་བ་ལས་མེད་པས།38 ཡོན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་དྲག་རིམ་པའི་བློ་ངོར་གོས་ཆེན་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ནི་རྫ་དཀར་རིགས་ལས་མཐོང་ཆེ་བར་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། ནཱ་ཤ་ཁ་ཡི་《པོའུ་ཧ་ལའི་ལོ་རྒྱུས་》ལ་གཞིགས་ན་གོས་ཆེན་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་སེ་རེ་ཡ་（Syria）ནས་ཨེ་ཅིབ། རོམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་སོགས་སུ་ཡང་བཙོང་བཞིན་པ་དང་། སེ་རེ་ཡ་ཡི་མར་ཝན་（Marwan）ནས་དེ་སྔ་སོག་དག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆོས་ལྡན་པའི་གོས་ཆེན་གྱི་སྣེ་མོ་རེ་རྙེད་མྱོང་ཡོད་ལ་（པར་བཅུ་བ་）། ལོ་ཚིགས་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་འཁེལ་ཞིང་། དེང་ལོན་རྡོན་ཝེ་ཁི་ཐོ་རེ་ཡ་དང་ཨེ་བྷོ་ཐི་རྟེན་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཡོད།39 གོས་སྣེ་དེར་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚན་བྱང་(科菲体阿拉伯文)ཡོད་ལ། ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ས་ཆ་ཨི་སི་ལམ་ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྗེས་པོའུ་ཧ་ལའི་བཟོ་བས་ཨི་སི་ལམ་གྱི་ས་ཆར་བཟོས་པའི་གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཡིན།\nཔར་བཅུ་བ། ཨི་སི་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆོས་ལྡན་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་གོས། སེ་རེ་ཡ་ཡི་མར་ཝན་ནས་བུད།\n1912 ལོར་ཉི་ཧོང་ཨོ་ཐ་ནི་མྱུལ་ཞིབ་རུ་ཁག་གི་ཡོ་ཞི་ཁ་བ་ཁོ་ཐི་རོའུ་（吉川小一郎）ནས་ཞིན་ཅང་ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་ཨ་སི་ཐ་ན་དུར་（阿斯塔纳墓地）ནས་མཚན་བྱང་ཡོད་ཅིང་ཟླ་གསར་རིས་ཡོད་པའི་གོས་སྣེ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ཅིང་། ཨོ་ཐ་ནའི་དངོས་ཟོག་གཞན་དང་ལྷན་ད་ལྟ་རུ་ཁོ་ཁུའུ་སློབ་ཆེན་（龙谷大学）གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཡོད་（པར་བཅུ་གཅིག་པ）། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་གོས་སྣེ་འདི་སུར་གཏོགས་དང་དེའི་མཚན་བྱང་ཧ་མ་གོ་བར་ལུས་ཡོད་མོད།40 སྤྱི་ལོ་1985ལོར་ཆོན་ཀྲིག་རྟེན་མཛོད་ཁང་（泉州博物馆）གི་ཁྲིན་ཏཱ་ཧྲིན་（陈达生）ནས་གོས་ཆེན་སྟེང་གི་ཡི་གེ་ཨ་རབ་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དང་། ནང་དོན་ནི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད། farid fath(唯有胜利) ཀུན་ལ་གསལ་ཆ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཟླ་གསར་ནི་ཨི་སི་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་རི་མོ་ཡིན་ལ། དར་འཐག་ལག་རྩལ་ལས་བལྟས་ཚེ། གསེག་རིས་ཉིས་བརྩེགས་མའི་འཐག་སྟངས་འདི་པར་ཟིག་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མས་ཡིན། ཧང་ཀྲིག་དར་གོས་རྟེན་མཛོད་ཁང་གི་ཀྲའོ་ཧྥིན་（赵丰）གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན་ཟླ་གསར་རིས་ཀྱི་གོས་ཆེན་ནི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་སྟོད་ཀྱི་ཨི་སི་ལམ་གྱི་དར་གོས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་།41 ཞིན་ཅང་རྟེན་མཛོད་ཁང་གི་ཅ་ཡིན་ཡཱས་（贾应逸）ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ལྟར་ན། ཞིན་ཅང་པ་ཁྲུའུ་རྫོང་（巴楚县）གི་ཐཱོ་གི་རྩེ་ཧྲ་ལེན་མཁར་（托古孜沙来古城）ནས་ཡང་ཟླ་གསར་དང་རི་བོང་རིས་ཡོད་པའི་ཐང་གི་གོས་ཆེན་རྙེད་ཡོད་ཅིང་། ཀྲོའི་ཧྥིན་གྱིས་གོས་ཆེན་དེ་ཡང་ཨི་སི་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁུངས་སུ་བཅུག་འདུག42\nསྤྱི་ལོ་819ནས་སྤྱི་ལོ་999ལོའི་བར་པར་ཟིག་ས་ཆའི་དེ་སྔ་རྒུད་པའི་སྐུ་དྲག་ཁག་དེང་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་ནུབ་བྱང་ནས་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་སྟེ། པུའུ་ཧ་ལ་རྒྱལ་སར་བཟུང་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཀྱིལ་མ་དང་པར་ཟིག་གི་ཤར་ཕྱོགས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ས་མན་རྒྱལ་རབས་（Samanid）བཙུགས་ཤིང་། མངའ་ཁོངས་ནུབ་ཁ་ཟར་མཚོ་（Khazar）ནས་བྱང་ཁོ་རེ་ཟམ་（Khorezm）།ཤར་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་པ་ཏ་ཧྲང་（Badahshan）། ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་ཀ་ནི་སི་ཐན་གྱི་གྷ་ཟི་ན་（Gazna）ས་ཆའི་བར་སླེབས་ཡོད་ཅིང་（པར་བཅུ་གཉིས་པ）། ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་（P.3532）ལས་བྱུང་བའི་《བཙུན་པ་ཧེ་ཁྲོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁག་ལྔར་བསྐྱོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་》སུ། ཐོ་གར་ནས་ནུབ་ཏུ་ཟླ་གཅིག་ཕྱིན་ན་པར་ཟིག་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་སླེབས་ཞིང་།……པར་ཟིག་ནས་བྱང་དུ་ཉིན་བཅུར་ལ་བརྒལ་ནས་ཕྱིན་ན་སྟག་གཟིག་ཏུ་སླེབས།43 ཞེས་སྐབས་འདིའི་པར་ཟིག་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ས་མན་རྒྱལ་རབས་ཡིན།\nཡིག་ཚང་《མ་ཧཱ་རུས་སྤལ་ལས་གོང་མའི་རབས་》དང་《རྒྱལ་རབས་ལྔའི་དེབ་ཐེར་ལས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཚན་པ་གཉིས་པ》ར་བསྟན་པའི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་བར། ཤ་ཅུའི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ཀེ་ཡུས་དམག་ཁག་（沙州地方政权归义军）གིས་ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཕྱི་མར་ཕུལ་བའི་སྐྱེས་སུ་པར་ཟིག་གི་གོས་ཆེན་འབྱུང་ལ།44 སྔ་མོའི་སར་སན་（Sasanian）པར་སིག་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་གྱི་སྔོན་ནས་འཇིག་ཚར་བས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་བར་དར་གོས་ཚོང་ལམ་སྟེང་བཙོང་བཞིན་པའི་པར་ཟིག་གོས་ཆེན་ནི་དོན་གྱིས་ས་མན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ས་ཆ་པུའུ་ཧ་ལ་སོགས་སུ་བཟོ་བཞིན་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཡིན།\nསྤྱི་ལོ་1970ལོར། ཨ་རིའི་ཨི་སི་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཏུའུ་རེ་(Carel J. Du Ry)ནས་《ཨི་སི་ལམ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་》ཞེས་པའི་དེབ་དུ། དུས་རབས་དགུ་བར་ས་མན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་འོག་སེར་པོར་སྟེང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པ། དཀྱིལ་དུ་སྲོག་སྡོང་ཡོད་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་གོས་སྣེ་ཞིག་དྲངས་འདུག་ཅིང་（པར་བཅུ་གསུམ་པའི་གཡོན་）།45 དུས་རབས་དགུ་བའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་གོས་ཆེན་ལ་པེ་ཀྲན་ཐིན་འཐག་རིས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བཙོང་ཆེད་པེ་ཀྲན་ཐིན་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་སེང་གེ་ཁ་སྤྲོད་མའི་རི་མོ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད་（པར་བཅུ་གསུམ་པའི་གཡས་）། ཡིན་ཡང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་གོས་ཆེན་མདོག་གཙོ་བོ་སེར་པོ་དང་པེ་ཀྲན་ཐིན་གྱི་བཏགས་རས་ལ་ཚོས་གཞི་སྔོན་པོ་ཤུགས་ཆེ།\nཔར་བཅུ་གསུམ་པ། ས་མན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་གོས་སྣེ། གཡོན།པེ་ཀྲན་ཐིན་གྱི་སེང་གེའི་རི་མོ་ལྡན་པའི་རས་སྣེ། དུས་རབས་དགུ་བའི་སྐབས། གཡས།\nཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཨི་སི་ལམ་ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྗེས་སུ་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་གོས་ཆེན་དར་གོས་ཚོང་ལམ་སྟེང་ བྲིན་ཆེ་ལ། ཏུན་ཧོང་གསུང་རབ་ཕུག་པ་ནས་འོག་སེར་པོར་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་ཆེན་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་དར་བྱང་རྙེད་ཡོད་ཅིང་（པར་བཅུ་བཞི་བའི་གཡས་）།46 རིགས་འདྲ་བ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཁང་དུ་ཡང་ཉར་ཡོད། དཔེན་ན་ཧྥ་རན་སའི་ཝན་ཏིན་ཆོས་ཁང་（Cathedral of Verdun）དུ་ཉར་ཚགས་གནང་པའི་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་རིང་གི་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་ཆེན་དང་། དེང་ལོན་རྡོན་ཝེ་ཁི་ཐོ་རེ་ཡ་དང་ཨེ་བྷོ་ཐི་རྟེན་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་བའི་གོས་ཆེན་ལྟ་བུ（པར་བཅུ་བཞི་བའི་གཡོན་）། ཚོས་གཞིའི་སྟེང་ནས་བལྟས་ཚེ་ཏུན་ཧོང་གསུང་རབ་ཕུག་པ་ནས་བྱུང་བའི་འོག་སེར་པོར་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་ཆེན་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཨི་སི་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་དུས་རིམ་ཁྲོད་བཟོས་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་དར་བྱང་བར་སྔ་རྒྱུ་ཕྱི་བསྲིངས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལྡན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་གོས་ཆེན་སྟེང་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་ཚོས་གཞི་དམར་པོ་དང་ཁྱད་ཆེན་པོ་འདུག ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་པར་ཟིག་གོས་ཆེན་ཞེས་པ་ཡང་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ལ་གོ་དགོས།\nཔར་བཅུ་བཞི་བ། ཏུན་ཧོང་གསུང་རབ་ཕུག་པའི་གོས། གཡོན། ཧྥ་རན་སའི་ཝན་ཏིན་ཆོས་ཁང་དུ་ཉར་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་གོས། གཡས།\nདང་པོ། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཆེས་ཉུང་ཡང་དར་གོས་ཐོན་ཡུལ་ཁག་གཉིས་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། གཅིག་ནི་ལི་ཡུལ་དང་གཞན་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིན། ལི་ཡུལ་ས་ཆར་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་ཧུའུ་ཅིན་ནམ་ཧོར་གོས་ཟེར་ཞིང་། བོད་བཙན་པོས་ཏུན་ཧོང་ས་ཆ་དབང་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་གོས་ལ་ཧྥན་ཅིན་ནམ་བོད་གོས་ཟེར།\nགཉིས། གནའ་དཔྱད་ལ་གཞིགས་ན། མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལམ་ནས་བྱུང་བའི་སོག་དག་གི་གོས་ཆེན་ཞེས་པ་མང་ཤོས་ཞིག་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཨི་སི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་རྐྱང་ཡིན་ལ། གོས་ཆེན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ནི་བོད་རང་ས་ཡིན་པ་ལས་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་མིན། དཔེར་ན་གོས་ཆེན་ཁྲོད་ཀྱི་འོག་ལྗང་ཁུ་ལ་ཕྱི་སྒོར་ཕྲེང་། ནང་བྱིའུ་ཁ་སྤྲད་པ་དང་འོག་དམར་པོ་ལ་ཕྱི་སྒོར་དབྱིབས་ནང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་ཆེན་ལྟ་བུ།\nགསུམ། ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཨི་སི་ལམ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྗེས། སོག་དག་གི་མཁར་འབངས་ཨི་སི་ལམ་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། སོག་དག་རྒྱུད་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་ཨེ་ཤེ་ཡ་དཀྱིལ་མའི་ཧེ་ཧེ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་བཟོས་པའི་ཨི་སི་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གོས་ལ་ཡིག་ཚང་ཁྲོད་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཟེར་བ་དང་། ཞིན་ཅང་ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་དང་པ་ཁྲུའུ་སོགས་ནས་རྙེད་པའི་ཨི་སི་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གོས་ཆེན་དག་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་དཀྱིལ་མ་ཨི་སི་ལམ་དུ་འགྱུར་རྗེས་བཟོས་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་གོས་རེད། ཡིན་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཆར་བྲིན་ཆེད་པེ་ཀྲན་ཐིན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འོག་སེར་པོར་སྟེང་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་ཀྱི་གོས་ཆེན་ཡང་ཡོད་པ་ནི་ཏུན་ཧོང་གསུང་རབ་ཕུག་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་ཆོས་ཁང་ནང་ཡང་ཉར་ཚགས་གནང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གལ་སྲིད་ཕྱོགས་གཉིས་ཅུང་བསྡུར་བ་བྱས་ཚེ་བོད་གོས་ཁྲོད་ཀྱི་འོག་དམར་པོ་ལ་སྒོར་དབྱིབས་སེང་གེ་ཁ་སྤྲད་པའི་གོས་ཆེན་དག་ལ་པེ་ཀྲན་ཐིན་རི་མོའི་ལུགས་ལྟར་འཐག་པའི་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།\n∗ ལིན་མེ་ཚོན（林梅村）། པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན་གནའ་དཔྱད་རིག་དངོས་སློབ་གླིང་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་སྤྱི་ལོ་1999ལོའི་གཏེར་ལམ་གནའ་དཔྱད་བསྔོག་མཁན་གཙོ་བོ་ཡིན།\n1 དེ་སྔར་དེང་ཀྱི་འགྱུར་རྩོམ་ཁ་ཤས་སུ་སོག་གུར་ལ་བསྒྱུར་ཡང་ཅུང་མ་དག་པར་མངོན། བསྒྱུར་བ་བོས་མཆན།\n3 Amy Heller, “An Eighth Century Child’s Garment of Sogdian and Chinese Silks.” In Chinese and Central Asian Textiles: Selected Articles from Orientations 1983-1997. Hong Kong: Orientations Magazine, 1998,pp.220-222.Fig.4.\n5 〔法〕布尔努瓦：《丝绸之路》，耿昇译，济南：山东画报出版社，2001年，第155-156页（译自L.Boulnoia,La Route de la Soie,Paris：Arhaud,1963）。\n9 王尧、陈践：《吐蕃简牍综录》，北京：文物出版社，1984年，第43页；F.W. Thomas, Tibetan\nLiterary Text and Documents concerning Chinese Turkistan,vol.1,London,1955,p.371。\n10 M.A.Stein, Serindia:Detailed Report of Explorations in Central Asia and Westernmost China,vol.4,1921,p.126.\n11 ལྡེབས་རིས་འདི་ཕན་ཇི་ཁན་ཐིའི་གནའ་ཤུལ་གྱི་ས་ཁག་ཉེར་ལྔའི་ཁང་ཤུལ་ཨང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བུད་ལ།（Sector XXV,Room 12） གནའ་དཔྱད་བསྔོག་ཞིབ་པ་མར་ཧྲ་ཁི་ནས་རི་མོ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་པ་ཡིན། ཞིབ་ཏུ་གཤམ་གྱི་རྩོམ་དུ་གསལ། Boris Marshak,”The So-called Zandaniji Silk”, in: Regula Schorta (ed.), Central Asia Textiles and Their Contexts in the Early Middle Ages, Riggisherg:Abegg-Stiftung,2006,p58,fig.33。\n12 Hans-Joachim Klimkeit,”Der Buddhismus in Zentralasien”, Kunst des Buddhisums:Entalang der Seiden strasse, Munchen:Staaliches Museum fur Volkerkunde,1992,pp.118-119,no.37.\n25 赵丰主编：《中国丝绸史》，苏州：苏州大学出版社，2005年，第245页，图4-4-29。གོས་ཆེན་འདིའི་སྟེང་དུར་ཁང་དང་འབྲེལ་བའི་མཚན་བྱང་ཡོད། བསྒྱུར་བ་བོས་བསྣན།\n27 《歌者睥睨潦倒故赋此咎焉》 “绣屏春暖茜氍毹，罗袖香番锦鹧鸪，银盆笑击珊瑚树。弃明珠换绿珠，见书生如此头颅。升仙桥曾题柱，卓文君不驾车，谁识相如？སྙན་ངག་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱལ་ལྗོངས་དམིགས་གསལ་བ་ལྡན་པས་ན་ནང་དོན་ཇི་བཞིན་བསྒྱུར་མ་ཐུབ།བསྒྱུར་བ་བོས་མཆན།\n28 Amy Heller, “An Eighth Century Child’s Garment of Sogdian and Chinese Silks.” In Chinese and Central Asian Textiles: Selected Articles from Orientations 1983-1997. Hong Kong: Orientations Magazine, 1998,p.220.fig.1.\n29 James C.Y. Watt and Anne E. Wardwell, When Silk was Goild: Central Asia and Chinese Textiles. New York: The Metropolitan Museum of Art,1997,pp.34-35.\n32 Cf. The International Asian Art Fair, New York,2007, p.39.\n35 D. G. Shepherd and W.B. Henning,” Zandaniji identified?” Festschrift fur Ernst Kiihnel, ed. By R. Ettinghausen, Berlin 1959,pp21-29.\n38 《元史·百官志》记载：“萨答刺欺提举司，铁正五品，副提举一员，提控案牍一员。至元二十四年（1287），以札马刺丁率人匠成造萨答刺欺，与丝同局造作，遂改组练人匠提举司为萨答刺欺提举司。……浮梁磁局，铁正九品，至元十五年(1279)立，掌烧造磁器并漆造马尾、棕藤、笠帽等事。大使、副使各一员。”གོང་གི་ཡོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་དཔོན་གནད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལ་ཙན་དན་ཉི་ཆོས་དང་རྫ་དཀར་བཟོ་མཁན་གྱི་ཚན་པ་ཁག་དང་དེའི་གོ་ས་མཐོ་དམན། གོ་ཐོབ་པའི་མི་གྲངས་སོགས་གཏན་འཁེལ་བྱས་འདུག ཡིན་ཡང་དཔོན་གནས་ལམ་ལུགས་ཐད་ཚད་མཐུན་གྱི་འགྱུར་མ་རྙེད་པས་ནང་དོན་མདོར་བསྡུས་ལས་ཞིབ་ཏུ་བསྒྱུར་མ་ནུས། བསྒྱུར་བ་བོས་མཆན།\n39 Jonathan Bloom and Sheila Blair, Islamic Art, London: phaidon Press,1997,pp94-95.\n40 井丿口泰淳：《龙谷大学图书馆藏大谷探险队将来⎯西与文化资料选》，京都：龙谷大学图书馆，1983年，第48页图版及文字说明。ཅང་པོ་ཆིན་གྱིས་གོས་ཆེན་འདིའི་པར་《ཏུན་ཧོང་ཐུའུ་ལུའུ་ཧྥན་གྱི་ཡིག་ཚང་དང་དར་གོས་ཚོང་ལམ་》ཞེས་པའི་དཔེ་ཆེའི་མདུན་ཤོག་སྟེང་བཞག་ཡོད་ཅིང་། ཡོང་ཁུངས་ཞིན་ཅང་མིས་ལན་དང་། སྟེང་གི་མཚན་བྱང་སོག་དག་ཡི་གེར་བཞག་འདུག་མོད། ཁུངས་གང་ཡིན་མ་ཤེས། ཞིབ་ཏུ་ཁོང་གི་དེབ་དུ་གསལ།姜伯勤，《敦煌吐鲁番文书与丝绸之路》，第218-219页。\n45 Carel J. Du Ry, Art of Islam. New York: Harry Abrams, Inc., 1970.\n46 Roderick Whitefield, The Art of Central Asia: The Stein Collection in the British Museum, vol.3, Tpkyo,1985.\n2019 ལོའི་ཟླ3ཚེས 8 ཉིན། 11:57\nཁ་བ་སྙིང་ལྕགས་དྲན་བཞིན་ཡོད། མདང་ནུབ་ལྷག་ཏུ་དྲན་པར་བྱས། (173,205℃)\nནུབ་ཕྱོགས་བྱིས་པའི་རྩོམ་རིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བའི་དགོས་པ་གླེང་བ། ཝེ་ཝིས་བརྩམས། འོན་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར། (79,895℃)\nགཡག་དང་གཡག་གི་རིག་གནས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་འབྲོང་ནམ་ཞིག་ལ་གཡུང་དུ་ཕབ་པའི་སྐོར་མདོར་ཙམ་གླེང་བ། སྙིང་ལྕགས་རྒྱལ། (79,183℃)\nརྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གསོའི་གློག་བརྙན“དགེ་རྒན་ཨིག་སྒྲ་ཅན”ཞེས་པའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། འོན་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར། (77,442℃)\nགཅེས་ལོར་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཆུང་། ◎ལི་ཧྥེ་ཡིས་བརྩམས། ◎འོན་རྡོ་འབུམ་གྱིས་བསྒྱུར། (74,978℃)\nརྒྭ་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་དང་། ཁམས་པ་སྒ་ལོ། རོང་པ་རྒྭ་ལོ་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཟིན་བྲིས། (69,999℃)\nབོད་ཀྱི་རང་མོས་སྙན་ངག་སྐོར་གྱི་བསྐྱར་ཞིབ། བོང་རྫི། (59,092℃)


བསྡུས་གྲྭའི་རྣམ་བཤད་བློ་གསལ་བྱེ་བའི་འཇུག་ངོགས། ། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག ས་བཅད་དང་པོ། འགལ་འབྲེལ། ——བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་།\nབསྡུས་གྲྭའི་རྣམ་བཤད་བློ་གསལ་བྱེ་བའི་འཇུག་ངོགས། ། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག ས་བཅད་དང་པོ། འགལ་འབྲེལ།\nདུས་ཚོད།：2018-8-27 | རྩོམ་པ་པོ།：སྙན་བཟང་པ་དགེ་འདུན་གྱིས་བརྩམས། | ཁུངས།： | ཀློག་ལྟ།：850 | དཔྱད་པ།：0\nཀ མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་ན། ཁྱོད་མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་ན། ཁྱོད་མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ རྟགས་ཟུར་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དང་རང་ལྡོག་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【མི་རྟག་པ་མེད་ན་རྟག་པ་མེད་དགོས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་མེད་ན་གང་དྲན་དྲན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【རྟག་པ་དེ་མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དེ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【 རྟག་པ་དེ། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དེ། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དེ། མི་རྟག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མི་རྟག་པའི་འགལ་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དེ། མི་རྟག་པ་དང་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མི་རྟག་པ་དང་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དེ། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་ཆོས་ཅན། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད། མི་རྟག་པ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་ན། ཁྱོད་མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nདཀའ་གནད། ཁྱོད་ཆོས་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད། ཆོས་དེ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་པ་དང་། ཁྱོད་ཆོས་དེ་དང་ཐ་དད། ཆོས་དེ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར།\nགཙོ་གནད། རྟག་པ་དེ། མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་མིན་ཡང་། རྟག་པ་དེ། མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད། མི་རྟག་པ་མེད་ན་རྟག་པ་མེད་དགོས་པའི་དོན་ཚང་བ།\nསྐབས་འདིར་མི་རྟག་པ་མེད་ན་རྟག་པ་མེད་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། སྤྱིར་མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན། སྐད་ཆ་དེ་ནི་གང་དྲན་དྲན་ནམ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པར་མི་རྟག་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ན། རྟག་པ་ཡང་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཆོག་པའམ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་བསྟན་ཡོད།\nཀ ཆོས་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ སྒྲ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དུང་སྒྲ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དུང་སྒྲ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【སྒྲ་དེ། དུང་སྒྲ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྒྲ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དུང་སྒྲ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དུང་སྒྲ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【སྒྲ་དེ། དུང་སྒྲ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྒྲ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དུང་སྒྲ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དུང་སྒྲ་ཁྱོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【སྒྲ་དེ། དུང་སྒྲ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྒྲ་ཆོས་ཅན། དུང་སྒྲ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། དུང་སྒྲ་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【སྒྲ་དེ། དུང་སྒྲ་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྒྲ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དུང་སྒྲ་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དུང་སྒྲའི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【སྒྲ་དེ། དུང་སྒྲ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ སྒྲ་ཆོས་ཅན། དུང་སྒྲ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དུང་སྒྲ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【དུང་སྒྲ་མེད་ན་སྒྲ་མེད་མི་དགོས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ འོ་ན། རྫ་ཆུ་ལྷང་ལྷུང་དུ་འབབ་པའི་དུང་སྒྲའི་དགག་གཞི་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མེད་པར་ཐལ། དུང་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【དུང་སྒྲ་མེད་ན་སྒྲ་མེད་དགོས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།】\nཀ འདོད་ན། 【རྫ་ཆུ་ལྷང་ལྷུང་དུ་འབབ་པའི་དུང་སྒྲའི་དགག་གཞི་ན་སྒྲ་མེད་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ རྫ་ཆུ་ལྷང་ལྷུང་དུ་འབབ་པའི་དུང་སྒྲའི་དགག་གཞི་ཆོས་ཅན། སྒྲ་ཡོད་པར་ཐལ། ཆུ་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། ཆོས་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nཁ དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་ཁྱབ་ན། 【ཐ་དད་མ་ཡིན་ན་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། 【ཐ་དད་མ་ཡིན་ན་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་དགོས་ཏེ།】བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར།\nཀ གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ། རྟག་པ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དུ་བ་མེ་དང་ཐ་དད་རྟག་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག མཚུངས་པའི་ཕྱིར།\nདཀའ་གནད། དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཡང་། དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nགཙོ་གནད། དུ་བ་མེ་དང་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་ཡང་། དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ། བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་བ་སྟེ་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་མ་ཡིན་ཞིང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nཀ དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས།【དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་ཟུར་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་པ་གང་ཞིག དངོས་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་དེ་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་དེ། ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་གང་ཞིག དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།\nཁ ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nདཀའ་གནད། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་དེ་དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་དེ་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nགཙོ་གནད། ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་གི་ལྡོག་པ་དེ་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིནཔར་ཁྱད་པར།\nཀ དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས།【དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དེ། ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཐལ།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་སླ།\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱ་མཚོ་དེ་ཏང་དེ་ཡིན། ཉ་མོ་དེ་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་གཅིག་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nདཀའ་གནད། ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་། ཡོད་པ་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nགཙོ་གནད། ཡོད་པ་དེ། ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པ།\nཀ ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མ་བྱས་པ་དེ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན།【མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མཚན་མཚོན་གཉིས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【མ་བྱས་པ་དེ། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མ་བྱས་པ་དེ། རྟག་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nདཀའ་གནད། མ་བྱས་པ་དེ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ།\nགཙོ་གནད། མ་བྱས་པ་དེ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ལ་རི་བོང་རྭ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རུང་ཡིན་པ།\nཀ དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ མེའི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མེའི་ལྡོག་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མེའི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་ཐ་དད། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ།\nཀ རྟགས་ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། 【མེའི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། 】\nཁ མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་མེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག མེ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【མའི་ལྡོག་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན། 】\nཁ མེའི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མེའི་ལྡོག་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། 】\nཁ མེའི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nདཀའ་གནད། ཁྱོད་དངོས་པོ་འགལ་བ་དང་ཐ་དད། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་དང་འགལ་བའང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད།\nགཙོ་གནད། མེའི་ལྡོག་པ་དེ་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དེ་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་མི་འག་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་སླ།\nཀ གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ། དངོས་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་དངོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཞིག་མེད་པས་ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ་དངོས་པོ་དང་འགལ་བ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་སྤྱིར་ཡོད་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་རི་བོ་དང་དང་ཁང་པ་སོགས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་གཅིག་དེ་དངོས་པོ་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཡང་ཡིན་དངོས་པོ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་ལ་ཐུག་ཡོད། དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ལ་ཡོད་པ་དེ་བཞག་ཆོག་སྟེ། ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་དང་མི་གའལ་བའང་ཡིན་ནོ། །\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མ་བྱས་པ་དེ། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མཚན་མཚོན་གཉིས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མཚན་མཚོན་གཉིས་དེ། མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མཚན་མཚོན་གཉིས་ཆོས་ཅན། མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་སླ།\nཀ གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【མཚན་མཚོན་གཉིས་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མཚན་མཚོན་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【མ་བྱས་པ་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མ་བྱས་པ་རྟག་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟག་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མ་བྱས་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་རྟག་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nདེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པས་སོ། །\nསྤྱིར་མཚན་མཚོན་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན། མཚན་མཚོན་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནི། མཚན་མཚོན་གཉིས་ཀྱང་ཡིན་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་མཚོན་གཉིས་ཡིན་པ་ཞིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་མཚོན་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ། མཚོན་བྱ་ཡིན་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nཁ ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་འགལ་བ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【འགལ་བ་ཡིན་ན་དངོས་འགལ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཆོས་ཅན། འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་དད་ཅིང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཁ ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་འགལ་བ་གཉིས་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ འདོད་ན། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པར་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁས་སྣ་ལ་དངོས་སུ་མི་གནོད་པ་གང་ཞིག སྣས་ཁ་ལ་དངོས་སུ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཆོས། ཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་གོ་ནུས་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ འདོད་ན། 【ཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་གོ་ནུས་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ འོ་ན། ལག་པ་ཆོས་ཅན། སྣ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་ཁྱབ་ན། 【ཁ་མ་ཡིན་ན་སྣ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། 【ཁ་མ་ཡིན་ན་སྣ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ།】 ཁ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྟེ་བདགག་སྟོབས་ཀྱིས་སྣ་ཡིན་པར་གོ་དགོས་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། 【ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nགཙོ་གནད། ཁ་དང་སྣ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་ཡང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nཀ ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡང་ཡིན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡང་ཡིན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡང་ཡིན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡང་ཡིན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡང་ཡིན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། 【འགལ་བ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་དགོས་ཏེ།】འགལ་བ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག སྣང་བ་སྐྱེས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་མུན་པ་འཇིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་དུས་མཉམ། སྣང་བ་སྐྱེས་ཟིན་པ་དང་མུན་པ་འཇིག་ཟིན་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།】\nཀ འདོད་ན། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས། རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ འོ་ན། དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། 【སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ།】 ཞོ་དང་། འོ་མ། རྩམ་པ་སོགས་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡང་ཡིན། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nགཙོ་གནད། སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་སོགས་ཡིན་ཡང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར།\nཀ ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ཡིན་པར་ཐལ། བྱེད་ལས་འགལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས་ཚ་རེག་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚ་རེག་གིས་གྲང་རེག་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པས་ན། དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་ལ་གནོད་པའི་ཚེ། བར་དུ་ཚ་རེག་བརྒྱུད་ཡོད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་བ་དེ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པ་ཤིན་གསལ་བའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nསྤྱིར་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ནི། དངོས་པོ་གཉིས་བར་གྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། ལྷན་ཅིག་མི་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་ན། གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་ལ་གནོད་ཚེ་ཐད་ཀར་མི་གནོད་པར་བརྒྱུད་ནས་གནོད་པ་ལ་གོ་དགོས།\nདུ་བ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་ལ་གནོད་པའི་ཚེ། ཐད་ཀར་མི་གནོད་པར་དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས་ཚ་རེག་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚ་རེག་གིས་གྲང་རེག་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །\nཀ ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་སྲིད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་སྲིད་པར་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་སྲིད་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཁ ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ།\nཀ གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ཆོས་ཅན། རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་འཕྲད་པའི་ཚེ་ཚ་རེག་གིས་གྲང་རེག་གི་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་སྲིད་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཚ་རེག་གིས་གྲང་རེག་གི་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅི་ཙམ་མྱུར་ཡང་སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་ཡུན་དགོས་པ་གང་ཞིག དེའི་ཡུན་ལ་དེ་གཉིས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【ཚ་རེག་གིས་གྲང་རེག་གི་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅི་ཙམ་མྱུར་ཡང་སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་ཡུན་དགོས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ ཚ་རེག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་གྲང་རེག་གི་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅི་ཙམ་མྱུར་ཡང་སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་ཡུན་དགོས་པར་ཐལ། ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་འཕྲད་པའི་ཚེ། ཚ་རེག་སྐད་ཅིག་དང་པོས་གྲང་རེག་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་རང་འབྲས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པར་ནུས་མེད་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་གྲང་རེག་གི་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་མི་སྲིད་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nདཀའ་གནད། དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེའི་བྱེད་ལས་སམ་ནུས་པའི་ཆ་ནས་ཕན་ཚུན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན། ནུས་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པ་ནི། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ། དཔེར་ན། ཚ་གྲང་གཉིས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །\nགཙོ་གནད། ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་དུས་དང་པོར་འཕྲད། འཕྲད་པའི་ཚེ་དུས་མཉམ་དུ་གནས་ཡོད་ཀྱང་ནུས་པ་ལ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ།\nཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གཉིས་དུས་དང་པོར་འཕྲད་པའི་ཚེ་དུས་མཉམ་དུ་གནས་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་དེར་ཚ་གྲང་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་ཆེ་ཆུང་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོ་སྡོད་པའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཚ་གྲང་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཀྱང་། ཚ་བ་ཆེ་བའི་དུས་སུ་གྲང་བ་ཡོད་ཀྱང་ཤུགས་ཆུང་བ་དང་། གྲང་བ་ཆེ་བའི་དུས་སུ་ཚ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཤུགས་ཆུང་བ་ལྟ་བུའོ། །\nཀ ཕུང་སུམ་མི་སྲིད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། 【ཕུང་སུམ་མི་སྲིད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཟིན།】\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཞིག་མེད་པ་གང་ཞིག དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཞིག་མེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་གང་རུང་དུ་མི་འདུ་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར།\nཀ རྩ་བར་འདོད་ན། 【རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཀྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཀྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཀྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་དེ་གཉིས་གཉིས་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ཞིག ཆོས་དེའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་སླ།\nཀ རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【ཆོས་དེའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཆོས་དེའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་པའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་ལ་རྟག་པའི་དངོས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་སྟེ་མི་རྟག་པ་འཇོག་པ་དང་། བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་ལ་བྱས་པའི་དངོས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་སྟེ་མ་བྱས་པ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར།\nབསྒྲུབ་བྱ། ཕུང་སུམ་མི་སྲིད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དངོས་འགལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ།\nཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་ཚད་མས་གནོད་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་དོན་ཤེས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། བློས་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་བློས་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞི་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པར་ངེས་ན་མི་རྟག་པ་མིན་པར་ངེས་ཀྱང་བྱས་པ་མིན་པར་ངེས་པས་མ་ཁྱབ་པས། གཞི་དེ་བྱས་པ་མིན་པར་ཕྱིས་སུ་སྒྲུབ་དགོས། དཔེར་ན། སྒྲ་དེ་བྱས་པ་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་མ་\nཐ་དད་ཅིང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་ཆོས་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། གཞི་རླུང་ལ་སྦྱར་ན། ཁྱོད་རླུང་དང་ཐ་དང་ཁྱོད་ཡིན་རླུང་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྲིད་པ་རླུང་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། མེ་ལྟ་བུ། འདིས་རིགས་བསྒྲེ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ། མཚན་གཞི་ནི། རྐང་པ་དང་ལག་པ་གཉིས་དང་། སྒོ་དང་དྲ་མ་གཉིས་ལྟ་བུ། སྤྱིར་འགལ་བ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ངེས་པར་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པ། (ཤེས་བྱ་གཅིག་འགལ་མི་སྲིད་ཅིང་། འགལ་ན་ངེས་པར་བྱ་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡན་ཡིན་པའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་འགལ་དགོས། ལག་པ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་པ་དང་རི་བོང་རྭ་གཉིས་ཡང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལག་པའི་འགལ་ཟླ་རི་བོང་རྭ་མེད་པས་ལག་པ་དང་རི་བོང་རྭ་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་མ་ཡིན་པའི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །) གཉིས་པ་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པ། (གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པ། དཔེར་ན། རྐང་པ་དང་ལག་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ།)\nའགལ་བ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་སྤངས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། གཞི་དེ་མིག་ཡིན་པས་ཁ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་སྟེ་ཁ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །\nགཞི་ཞ་སྨྱུག་ལ་སྦྱར་ན། ཁྱོད་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་ཐ་དད། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། གོ་ཐོབ་གྱི་དབང་དུ་བཏང་ན། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་སྟེ་ཆ་བྱུང་ན་ཞ་སྨྱུག་དང་མི་འགལ་བ་དང་། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་སྟེ་ཡ་བྱུང་ན་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་ཡིན།\nམཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་གོ་བ་བླངས་ན། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཁྱོད་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་ཐ་དད། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་དེས་བསྟན་པའི་སྙིང་བོ་ནི། ཞ་སྨྱུག་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ། ཡང་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་དང་ཐ་དད། ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་དེས་བསྟན་པའི་སྙིང་བོ་ནི། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དེ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ།\nཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་ཐ་མི་དད་དང་། ཁྱོད་ཀྱང་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་གང་རུང་དེ། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། གོ་ཐོབ་གྱི་དབང་དུ་བཏང་ན། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན་ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། ཞ་སྨྱུག་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན། ཞ་སྨྱུག་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་དོན་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་ཏེ་གོ་བ་ལེན་དགོས་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་བརྩེགས་མ་གཞན་རིགས་བསྒྲེ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །\n3. འགལ་བ་ལ་དབྱེ་ན། (ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ།) ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་དང་། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གཉིས་ཡོད།\nའདིར“ལྡོག་པའི་ནས་དབྱེ་བ”ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་རང་རང་གི་ལྡོག་ཆ་སྟེ་རང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་སྟེ་རང་ཉིད་དང་གཅིག་གི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། སྤྱིར་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ནི། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་ནང་ཚན་ཞིག་ཡིན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། དངོས་པོའི་བྱེད་ལས་སམ་ནུས་བར་གྱི་འགལ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་པས། འགལ་བའི་རིགས་རིགས་གཞན་དང་བསྡུར་ན་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དེ་བས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་བྱེད་ལས་སམ་ནུས་པའི་བར་གྱི་འགལ་བ་སྟོན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་ཐུག་ཡོད།\nཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་གཅོད་ནུས་པའི་ཆོས་དེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། གཞི་རྟ་དང་ལུག་གཉིས་ལ་སྦྱར་ན། གཞི་དེ་རྟ་ཡིན་པས་གཞི་དེ་ལུག་ན་ཡིན་པ་གཅོད་པ་སྟེ་ལུག་མ་ཡིན་པར་གོ་བ་དང་། ཡང་གཞི་དེ་ལུག་ཡིན་པས་གཞི་དེ་རྟ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་སྟེ་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་རྟ་དང་ལུག་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་་ཡིན་པ་ལྟ་བུ། དཔེར་ན། རྟག་པ་དང་དངོས་པོ་གཉིས། ས་དང་ཆུ་གཉིས། ཤར་གྱི་ནམ་མཁའ་དང་ནུབ་གྱི་ནམ་མཁའ་གཉིས་ལྟ་བུ་སོགས་ཐ་དད་ཅིང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན། དབྱེ་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་གཉིས་ཡོད།\nཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་གཅོད་ནུས་པའི་འགལ་ཟླ་དངོས་དེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང་། དངོས་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག དཔེར་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ། སེར་པོ་ཡིན་པ་དང་སེར་པོ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ“དངོས་ཀྱི་འགལ་ཟླ”ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དཔེར་ན། གཞི་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན། གཞི་དེ་རྟག་པ་མིན་པར་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར། གཞི་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེའི་ངོར་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་གཞི་དེ་རྟག་པ་མིན་པར་ཤུགས་ནས་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མདོར་བསྡུས་ན། དངོས་འགལ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་ངོས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ལ་བྱེད། སེར་པོ་དང་སེར་པོ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། གཞི་དེ་སེར་པོ་ཡིན་པ་རྟོགས་སྟོབས་ཀྱིས་གཞི་དེ་སེར་པོ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ནུས་པས་དེ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་ལོ། །\nཆོས་དེ་དང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་གང་ཞིག ཆོས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་ཡིན་པ་དེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་ཚད་མས་གནོད་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག སྐབས་འདིར“ཚད་མས་གནོད་འགལ”ཞེས་པའི་དོན་གལ་ཆེ་བས་ཅུང་བརྗོད་ན། གཙོ་བོ་བློས་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། གཞི་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན། མི་རྟག་པ་མིན་ཤུགས་སུ་རྟོགས་ཡོད་ཀྱང་། གཞི་དེ་བྱས་པ་མིན་པར་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་ན། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་བྱས་པ་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། ཅིག་ཤོས་རྟོགས་ན་ཅིག་ཤོས་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་ན། དེ་གཉིས་ནི་ཚད་མས་གནོད་འགལ་སྟེ་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན།\nགཞི་དེ་ཆོས་དེ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་དགག་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་ཐུབ་པ་ལ་བྱ་ཞིང་། གཙོ་བོ་ཚིག་ངོས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ལ་གོ་དགོས། དཔེར་ན། གཞི་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་དགག་ན། མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཤུགས་ནས་གོ་ཐུབ་པས་ན་མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་ཡིན་པས། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་ནི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་བཅད་ལྡོག་མ་ཡིན་པས་བྱས་པ་དང་རྟག་པ་གཉིས་ནི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན།\nནུས་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། གཞི་ཚ་གྲང་གཉིས་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། ཚ་གྲང་གཉིས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་གནས་སྲིད་ཀྱང་། ནུས་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་ཚ་བ་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་གྲང་བ་མར་ལྷུང་ཡོད་པ་དང་། གྲང་བ་ཆེ་བའི་དུས་སུ་ཚ་བ་མར་ལྷུང་ཡོད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་དང་། གཞི་གཅིག་ཏུ་ཚ་གྲང་གཉིས་མཉམ་པོ་ཡིན་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པ་ཡིན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་ནུས་པའམ་བྱེད་ལས་བར་གྱི་འགལ་བ་ཡིན་པས། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་ལྟོས་ན་ཁྱབ་ཆུང་བ་དང་། འགལ་ཟླའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་བ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་དུས་གཅིག་ཏུ་འདྲ་མཉམ་དུ་གནས་མི་སྲིད་པ་ནི། འགལ་བ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཡིན། དབྱེ་ན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང་། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་གཉིས་ཡོད།\nདངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་དེ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ལྟ་བུ། དེ་གཉིས་དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། སྣང་བས་མུན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚེ་བར་དུ་དངོས་པོ་གཞན་བརྒྱུད་མི་དགོས་པར་ཐད་ཀར་གནོད་པ་དང་། སྣང་བ་ཇེ་ཆེར་སོང་པ་དང་མཉམ་དུ་མུན་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་འདིས། སྣང་བ་དང་མུན་པ་གཉིས་ནུས་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་དུས་མཉམ་དུ་གནས་མི་སྲིད་པ་གསལ་བོར་མཚོན་ཡོད།\nདབྱེ་ན། གཟུགས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང་། ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི། སྣང་བ་དང་མུན་པ། ཚ་བ་དང་གྲང་བ་སོགས་གཟུགས་ཡང་ཡིན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། བྱམས་པ་དང་ཞེ་སྡང་། དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ། རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་སོགས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན།\nདངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་པའི་དངོས་པོ་དེ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་ཚད་མས་གནོད་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག མཚན་གཞི་ནི། དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ལྟ་བུ། དུ་བས་གྲང་རེག་ལ་དངོས་སུ་མི་གནོད་ཀྱང་དུ་བས་མེ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མེས་གྲང་རེག་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པས་ན། དུ་བས་གྲང་རེག་ལ་བརྒྱུད་ནས་གནོད་པ་དང་། དུ་བས་བསྐྱེད་པའི་མེ་དང་དེའི་གནོད་བྱ་གྲང་རེག་གཉིས་ནུས་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་དུས་མཉམ་དུ་གནས་མི་སྲིད་པས་ན། དུ་བ་སྟོབས་ཆེན་དང་གྲང་རེག་སྟོབས་ཆེན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན།\nའོ་ན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི“ཚད་མས་གནོད་འགལ”ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། དུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་གང་དུ་དུ་བ་ཡོད་པའི་གཞི་དེར་མེ་ཡོད་པ་བསྒྲུབས་ནས། སྤྱིར་དུ་བར་ཚ་བ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དུ་བས་ཀྱང་གྲང་རེག་ལ་གནོད་པ་དང་། དུ་བས་གྲང་རེག་ལ་གནོད་དུས་ཐད་ཀར་གནོད་མི་ནུས་པར་བར་དུ་ཚ་བ་བརྒྱུད་ནས་གྲང་རེག་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ནས། དུ་བ་དང་གྲང་རེག་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་ན་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཟེར། དཔེར་ན། བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་ལ་དངོས་སུ་གནོད་མོད། འོན་ཀྱང་། བྱམས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ་རང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་དགྲ་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡང་ན་རང་ལའང་ཕྱོགས་འགའ་རེ་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་སོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བསམ་བློ་སོགས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་ལ་ཐད་ཀར་མི་གནོད་མི་ཀྱང་། བློ་དེ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་པ་བསྐྱེད་སྲིད་པ་དང་། བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པས་ན། དགྲ་དེའི་ཡོན་ཏན་བསམ་པ་སོགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ། དབྱེ་ན། གཟུགས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དང་། ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་གཉིས་ཡོད།\nགཉིས་པ་ནི། མར་ཤེས་པ། དྲིན་དྲན་པ་སོགས་དང་ཞེ་སྡང་ལྟ་བུ། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མར་ཤེས་པ་དང་། དྲིན་དྲན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་ཞེ་སྡང་ལ་གནོད་མི་སྲིད་ཀྱང་། དེ་དག་གིས་ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པས་ཐད་ཀར་ཞེ་སྡང་ལ་གནོད་པས་ན། མར་ཤེས་པ་སོགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན།\nཐ་མི་དད་དང་གཞི་མཐུན་ཡོད་པ་གང་རུང་དེ། མི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། འདི་ལ་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་གང་རུང་ཚང་བས་ཆོག་སྟེ། དང་པོ་ཐ་མི་དད་དེ་གཅིག་ཙམ་ཡིན་ན་མི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། གཞི་མཐུན་ཡོད་པ་སྟེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡོད་ནའང་མི་འགལ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། བ་གླང་རང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། བ་གླང་དང་དུད་འགྲོ་གཉིས་ཀྱང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་པ་སྟེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡོད་པས་སོ། །\nཐ་དད་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྡོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད། ཡང་ན། ཆོས་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དང་། ཆོས་དེའི་འབྲས་སུ་གང་རུང་གང་ཞིག ཆོས་དེ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་པ་དེ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད། སྤྱིར་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཡིན་དགོས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐ་དད་པ་གཙོ་བོ་དེ་ལྡོག་པ་སྟེ་འགག་པའམ་མེད་ན་རང་ཉིད་ཀྱང་མེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དཔེར་ན། དུད་འགྲོ་དེ་སེམས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཡིན་ལ། དུད་འགྲོ་མེད་ན་སེམས་ཅན་མེད་མི་དགོས་ཀྱང་། དུད་འགྲོ་དང་ཐ་དད་པ་གཙོ་བོ་སྟེ་སེམས་ཅན་མེད་ན་དུད་འགྲོ་མེད་དགོས་པས་ན། དུད་འགྲོ་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཆོག\n2. དབྱེ་ན། བདག་གཅིག་འབྲེལ་དང་། རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་གཉིས་ཡོད།\nངོ་བོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཐ་དད་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཡང་ན། ཆོས་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད། ཆོས་དེ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས་པ་དེ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། རང་བཞིན་གཅིག་པ། བདག་ཉིད་གཅིག་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། དཔེར་ན། མིའི་ལག་པ་དང་རྐང་བ་ཁ་དོག་དྲི་མ་སོགས་མི་དང་བདག་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མི་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་གང་ཞིག མི་མེད་ན་དེ་དག་མེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྐབས་བཤད་ཟིན་མོད། འདིར་གལ་པོ་ཆེ་ལ་ནན་ཏན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡང་བསྐྱར་ཞུ་ན། ཐ་དད་པའི་གཞི་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་པའི་འབྲེལ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། དཔེར་ན། ཅོག་ཙེ་དང་ཅོག་ཙེའི་སུག་ཏི་གཉིས་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པ་ལྟ་བུ། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཅོག་ཙེ་ཞེས་པའི་བྱ་དངོས་དེ་སུག་ཏི་དང་སྟེང་འོག་གི་ངོས་གཉིས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དོག་སོགས་ཆ་ཤས་དུ་མ་ལ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཅོག་ཙེ་མེད་ན་ཅོག་ཙེའི་སུག་ཏི་དང་དབྱིབས་སོགས་ཀྱང་འཇོག་མི་སྲིད་པས་ན། ཅོག་ཙེའི་སུག་ཏི་སོགས་ཅོག་ཙེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ། མདོར་ན། ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཁྱབ་བྱ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་འབྲེལ་བ། ཆ་ཤས་དང་ཆ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་དེ།\nདངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ། ཕན་ཚུན་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་གང་ཞིག དངོས་པོ་ཡིན་ན་མི་རྟག་ཡིན་པས་ཁྱབ། མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nདངོས་པོ་དང་ཁང་བ་ལྟ་བུ། ཕན་ཚུན་ཡིན་པ་མིན་ཡང་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་གང་ཞིག དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཁང་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་། ཁང་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །\nམི་དང་མིའི་ལག་པ་ལྟ་བུ། ཕན་ཚུན་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཅན་གྱི་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་གང་ཞིག མི་མིའི་ལག་པ་མ་ཡིན། མིའི་ལག་པ་མི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །\n<2> རྟེན་བྱུང་འབྲེལ (དེ་བྱུང་འབྲེལ)།\nརྫས་ཐ་དད་པ་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཡང་ན། ཁྱོད་ཆོས་དེ་འབྲེལ་བ་གང་ཞིག ཁྱོད་ཆོས་དེ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་ལྟ་བུ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག སྐྱེ་དུས་སོ་སོར་སྐྱེས་པ་དང་། ས་བོན་ལོག་པ་སྟེ་མེད་ན་མྱུ་གུ་ཡང་ལྡོག་པ་སྟེ་མེད་དགོས་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི། རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་འམ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་ལ་སྦྱར་ན་ངེས་པ་མེད་དེ། མྱུ་གུ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་སུ་ས་བོན་ལོག་པ་སྟེ་འཇིག་ཟིན་ཡང་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན། དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་སྦྱར་ན། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་གནས་མི་སྲིད་པ་དང་། རྒྱུ་འཇིག་པ་དང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དུས་མཉམ་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན།\nསྤྱིར་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ངེས་པར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་མེད་པ་འདིས་ཀྱང་གོང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེས་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མཚོན་ན། ཁྱོད་ཆོས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ། ཁྱོད་ཆོས་དེ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཚང་ན་ཆོག་པ་དང་། བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཆོས་དེ་འབྲེལ་བ་གང་ཞིག ཁྱོད་ཆོས་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཚང་ན་ཆོག་གོ །\nཁ མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དུ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དུ་བ་དང་ཐ་དད་གང་ཞིག ཁྱོད་ཁེགས་སྟོབས་ཀྱིས་དུ་བ་ཁེགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་སླ།\nཀ གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། 【མེ་ཁེགས་སྟོབས་ཀྱིས་དུ་བ་ཁེགས་དགོས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁེགས་སྟོབས་ཀྱིས་དུ་བ་ཁེགས་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཁེགས་ན་དུ་བ་ཁེགས་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། 【མེ་ཁེགས་ན་དུ་བ་ཁེགས་པའི་ཁྱབ་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།】\nཁ མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁེགས་ན་དུ་བ་ཁེགས་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་མེད་ན་དུ་བ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར།\nཀ གོང་དུ་འདོད་ན། 【མེ་དུ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།】\nཁ འོ་ན། དུ་བ་ཆོས་ཅན། མེ་ཡིན་པར་ཐལ། མེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། 【མེ་དུ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།】འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མེ་དང་དུ་བ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nརྩོད་སྤོང་འདིས། རང་ལུགས་སྐབས་སུ“རྫས་ཐ་དད་པ་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ”ཞེས་པའི་དོན་ལ་དོགས་སློང་བྱས་ཡོད། མེ་དུ་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། མེ་ཁེགས་ན་དུ་བ་ཁེགས་པས་ཁྱབ་ཕྱིར། བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དོན་གཅིག་ཚང་ཀྱང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ན་ད་དུང་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་དོན་ཡང་ཚང་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད།\nཁ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལེ་ལོ་གཉིས་ཆོས། དངོས་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། (ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་ན་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ།)\nཀ འདོད་ན། (བརྩོན་འགྲུས་དང་ལེ་ལོ་གཉིས། དངོས་འགལ་ཡིན་པར་འདོད་ཟེར་ན།)\nཁ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལེ་ལོ་གཉིས་ཆོས། དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།\nཀ མ་གྲུབ་ན། (བརྩོན་འགྲུས་དང་ལེ་ལོ་གཉིས་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན།)\nཁ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལེ་ལོ་གཉིས་ཆོས། བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། «རྣམ་ངེས་དར་ཊིཀ»ལས། “ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་དང་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་འགལ་བ་ཡང་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ”ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།\nརྩོད་སྤོང་འདིས། སྤྱིར་དངོས་འགལ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་ཡིན་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད་དོ། །\nརྩོམ་གོང་མ།བསྡུས་གྲྭའི་རྣམ་བཤད་བློ་གསལ་བྱེ་བའི་འཇུག་ངོགས། ། ཤེས་བྱེད་བློའི་རྣམ་གཞག ས་བཅད་དྲུག་པ། བློ་རིག་བདུན།\nརྩོམ་རྗེས་མ།བསྡུས་གྲྭའི་རྣམ་བཤད་བློ་གསལ་བྱེ་བའི་འཇུག་ངོགས། ། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག ས་བཅད་གཉིས་པ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག


vikas | ESD | བོད་ཡིག། | Page 2\nམ་ཟིན། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགྱུར་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཀོ་ཤིཁ་རོའི་ཡིས། རྒྱ་གར་སྒེ་དབྱེ་གཉིས་པ་འགོ་འཛུགས་མ་བྱེད་གོང་སྲིད་བློན་ན་རེན་དར་མོ་དྷི་མཆོག་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ལ་གཏམ་བཤད་གནང་དོན། རྒྱ་གར་ལ་ཆར་...\nརྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་ TikTokདང་། Helo WeChat སྐད་འཕྲིན་ཚུད་པའི་ལག་ཐོག...\nརྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་བདག་དབང་དང་ཆ་ཚང་རང་བཞིན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་བའི་ཆེད་དུ་ལག་ཐོ་ཁ་པར་གྱི་སྒུལ་བདེའི་ཉེར་སྤྱོད་...\nད་བར་རྒྱ་གར་ནང་མི་འབུམ་ 3.21 ལྷག་ཙམ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཁྲོད་ནས་དྲག་སྐྱེ...\nརྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་གིས་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་བཤད་རྒྱུར། ད་ལྟའི་བར་དུ།རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱོན་བསྡོམས་ 3, 21,723 ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འགོས་ཡོད་པའི་མི་དེ་དྲག་སྐྱེས་བྱུང་བ་རེད།འདས་ཟིན་པའི་ཆུ་ཚོད་ཉེར་བཞིའི་ནང་མི་ 12,0...\nJammu དང་ Kashmir དབུས་གཞུང་ཐད་གཏོགས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་དམག་དཔུང་གིས་མདང་དགོང་ Kashmir བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ Kupwara ཁུལ་Tangdhar ཚོད་འཛིན་ལམ་ཐིག་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་གཡུལ་སར་དོན་མེད་དུ་མ...\nརྒྱ་གར་གྱིས་ཕ་ཁི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་་བློན་ཆེན་གྱི་ Karachi འཇིགས་སྐུལ...\nརྒྱ་གར་གྱིས་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་བློན་ཆེན་གྱིས་ Karachi དུ་འཇིགས་སྐུལ་འཇབ་རྒོལ་ལ་དཔྱད་གཏམ་སྤེལ་བ་དང་ལེན་མ་བྱས་པ་མ་ཟད་དེ་ནི་ཁུངས་མེད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷ...\nཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ (Harsh VardhanShringla）དང་ཧྥ་རན་སིའི་ཡོ་རོབ་དང་ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ ་ François Delattre རེས་གཟའ་ཟླ་བར་བརྙན་འཕྲིན་གྲོས་ཚོགས་བརྒྱུད་དེ་ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་རིམ་པའི་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་རེ...\nDhaka ཉེ་འགྲམ་དུ་ Buriganga ཆུར་གྲུ་གཟིངས་ཤིག་ནུབ་ནས་མི་ 28 རྐྱེན་ལམ་ད...\nགནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན།. གཟའ་ཟླ་བའི་སྔ་དྲོར།. གྲུ་གཟིངས་ཤིག་ Dhaka ནང་གི་ Shyambazar ས་ཁུལ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་Buriganga ཆུ་ནང་དུ་ནུབ་པས་ཉུང་མཐར་ཡང་མི་28རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བ་རེད། གཞུང་ཕྱོགས་གསར་འགྱུར་ཁང་ BSSཡི...