བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི2020ལོའི་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་དང2021ལོའི་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་སྐོར་གྱི་སྙན་སྒྲོན། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2021-03-03 10:12:39 བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར། ཀློག་གྲངས།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་མངགས་ལྟར། ད་ལྟ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་2020ལོའི་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་དང་2021ལོའི་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག་གྲོས་ཞིབ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་རྣམ་པ་དང་ཟུར་ཞུགས་རྣམ་པས་ཀྱང་དགོངས་འཆར་འདོན་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།\n2020ལོར་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་འགོ་ཁྲིད་འོག རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་འོག ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ་བཅས་དང་། དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ“ཐེངས་དྲུག་པ”དང“ཐེངས་བདུན་པའི”དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་རྒྱས་བཤད་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ནས“འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ཐུབ་པ་བཅས་བྱས་ཐོག བོད་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་དམིགས་ས་དང་། ཤུགས་རྒྱག་ས། འགོ་འཛུགས་ས། དོན་ལ་བབས་ས་བཅས་ཁོང་དུ་བརྟན་པོ་ཆུད་པར་བྱས་ནས“འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱས་ཁར། ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོག་མཆན་གནང་བའི་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱས་ཐོག ཕྱོགས་ཡོངས་ནས“བརྟན་པོ་དྲུག”གི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་པ་དང“འགན་ལེན་དྲུག”གི་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ། དམངས་འཚོའི་བདེ་རྩ་ཆེ་རུ་བཏང་བ། ཚོང་གཉེར་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སུ་བཏང་བ། གོང་འཕེལ་གྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་བ། སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ། མཐའ་མཚམས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་བ་བཅས་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ལས་འགན་ཁག་ལེགས་འགྲུབ་ཡག་ཙམ་བྱུང་ཡོད་ལ། ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་ཡང་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ཡག་པོ་བྱུང་ཡོད།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2554.5ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་134.4%ཡིན། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་221ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་114.4%ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་0.5%ཆག་ཡོད། དེ་གཙོ་བོ་ནི་རིམས་ནད་ཀྱི་རྡབ་རྡེག་ཐེབས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཉམས་ཆག་སོང་བའི་གནོན་ཤུགས་ཕོག་པ། ཁྲལ་རིན་གཉིས་གཅོག་གི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ཡོང་འབབ་འཕར་ཚད་ཆག་པས་ཡིན་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1866དང་། སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་81 སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་210.6 སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པའི་མ་དངུལ་གཞན་དག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་25.2 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་150.7བཅས་ཡིན།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2398.5ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་126.2%ཡིན། དེའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2208.2ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་0.9%འཕར་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་168.2དང་། གོང་འཕོས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3 སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་ངོ་འཇལ་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་19.1བཅས་ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་156ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2242.4ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་137.8%ཡིན། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་32.6ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་176.2%ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་12.8%འཕར་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1866དང་། སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་81 ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གོང་འཕོས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.6 སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་147 མ་དངུལ་གཞན་དག་སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་107.2བཅས་ཡིན།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2148.2ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་132%ཡིན། དེའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་571.1ཡིན་ཞིང་། ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་29.6མང་དུ་སོང་བ་དང་5.5%འཕར་ཡོད། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཁྲལ་འབབ་ཕྱིར་སློག་དང་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1402.9ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་31.6མང་དུ་སོང་བ་དང་2.3%འཕར་ཡོད། སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་100.1དང་། ཆེད་དམིགས་གོང་འཕོས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3 སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་ངོ་འཇལ་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་19 སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་དངུལ་བུན་ལ་སྒྱུར་བའི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་52བཅས་ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། ལོ་མཇུག་ཏུ་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་94.3ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ཡོང་འབབ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ། ཁེ་ལས་ཀྱི་འབབ་ཁྲལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.25དང་། ཐོན་ཁུངས་དཔྱ་ཁྲལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.47 ས་ཆའི་གནས་ཐང་འཕར་ཁྲལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.47 ཆེད་དམིགས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་16.07 སྲིད་འཛིན་བྱ་གཞག་རང་བཞིན་གྱི་གླ་རིན་བསྡུས་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.41 གཞུང་ཁོངས་ཐོན་ཁུངས（རྒྱུ་ནོར）རིན་ཡོད་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་7.27 སྲིད་གཞུང་སྡོད་ཁང་གི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.28བཅས་ཡིན།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་གཏོང་སྒོ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་50.44དང་། སློབ་གསོའི་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་41.21 ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.92 རིག་གནས་དང་། ཡུལ་སྐོར། ལུས་རྩལ། སྨྱན་སྦྱོར་བཅས་ཀྱི་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་21.81 སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་84.81 འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་34.07 ནུས་རྒྱུ་བསྲི་ཚགས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.3 གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་དང་སྡེ་ཁུལ་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.09 ཞིང་ནགས་ཆུ་བེད་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་16.34 འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་226.3 ཐོན་ཁུངས་རྩད་འཚོལ་དང་བཟོ་ལས་ཆ་འཕྲིན་སོགས་ཀྱི་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10.33 ཚོང་ལས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སོགས་ཀྱི་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.39 དངུལ་རྩའི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10.81 རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་དང་རྒྱ་མཚོ་གནམ་གཤིས་སོགས་ཀྱི་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.99 སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6 གནོད་འཚེ་འགོག་བཅོས་དང་འཕྲལ་སྡོམ་དོ་དམ་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.28 བུ་ལོན་གྱི་ངོ་འཇལ་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་19 སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་སྐྱེད་འཇལ་ཐད་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.42བཅས་བཏང་ཡོད།\nས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1773.6ཡིན། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་188.4ཡིན་ཞིང་། སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་107.9%ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་2.4%ཆག་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནས་ཁྲལ་འབབ་ཕྱིར་སློག་དང་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1402.9དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་བུ་ལོན་དངུལ་བུན་ལ་སྒྱུར་བའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་52 སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་63.6 སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པའི་མ་དངུལ་གཞན་དག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་23.2 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་43.5བཅས་ཡིན།\nས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1711.9ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1637.1དང་སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་68.1 སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་ངོ་འཇལ་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.1 གོང་འཕོས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.6བཅས་ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་61.7ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་229.1ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་252.9%ཡིན། དེའི་ནང་ས་གནས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་88ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་16.6%འཕར་བ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་73.6（རིམས་འགོག་གི་དམིགས་བསལ་རྒྱལ་བུན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་63ཚུད） ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་59 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་8.5བཅས་ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་218.6ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་241.3%ཡིན། དེའི་ནང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་199.1ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་139.3%འཕར་བ་དང་། སྒྱུར་འཐེན་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་19.5བཅས་ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10.5ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་140.5ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་412%ཡིན། དེའི་ནང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6ཡིན་ན་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་3.4%འཕར་བ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་73.6དང་། ཆེད་དམིགས་བུན་འཛིན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་59 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9བཅས་ཡིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་139.1ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་407.9%ཡིན། དེའི་ནང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.9ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་44.1%འཕར་བ་དང་། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་73.8དང་། ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་དངུལ་བུན་ལ་སྒྱུར་བའི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་59 སྒྱུར་འཐེན་བྱས་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.4བཅས་ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.4ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་221.4ཡིན། དེའི་ནང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་82དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་73.8 ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་དངུལ་བུན་ལ་སྒྱུར་བའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་59 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.6བཅས་ཡིན། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་212.3ཡིན། དེའི་ནང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་194.2ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་143.3%འཕར་བ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་18.1བཅས་ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.1ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.1ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་112.5%ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་26.6%འཕར་བ་དང་། ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.1ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.8ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་99.1%ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5.6ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་59.3%འཕར་བ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.2ཡིན། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.3ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་7ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་113.7%ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་43.3%འཕར་བ་དང་། ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4ཡིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.8ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་87.5%ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.2དང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.6ཡིན། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.2ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.1ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2དང་ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.1ཡིན། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2ཡིན། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.4དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.6ཡིན། འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.1ཡོད་པས་ཕྱི་ལོར་མུ་མཐུད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་188.93ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་92%ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་15%ཆག་ཡོད། དེ་གཙོ་བོ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པའི་གློ་རིམས་ལ་ཁ་གཏད་འཇལ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཞུ་གྲོན་འཇལ་བའི་ཐད་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན། དེའི་ནང་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་151.23དང་། ནོར་སྲིད་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་15.1 སྐྱེད་ཀ་སོགས་ཡོང་འབབ་གཞན་དག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་22.6བཅས་ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་སྤྱིའི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་167.99ཡིན་ཞིང་། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་ཀྱི་95%ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་ངེས་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་4%འཕར་ཡོད། གཏོང་ཡོང་གི་སྤྱི་འབོར་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས། ལོ་འདིའི་གཏོང་ཡོང་གི་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་20.94དང་། ལོ་མཇུག་ཏུ་རིམ་གསོག་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་363.04ཡོད།\n2020ལོར། ནོར་སྲིད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱས་པ་དང་། སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔོན་རྩིས་ལ་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཏོང་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་ཇུས་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་གཙོ་གནད་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ལས་དོན་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་གྲོས་ཆོད་དང་གྲོས་ཞིབ་བསམ་འཆར་གྱི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་སྤུས་འབྲས་ལེགས་གཏོང་ཐད་ནོར་སྲིད་སྲིད་ཇུས་བཟང་པོ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གཙོ་གནད་ཁུལ་ཁོངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། ནོར་སྲིད་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་མགྱོགས་སུ་བཏང་སྟེ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་དོ་དམ་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད།\n1.སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་གསར་གཏོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་57.88བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། སྲིད་ཁྲིམས་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་སྒོའི་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་འཕྲལ་རྐྱེན་མྱུར་སེལ་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། དགོན་སྡེར་དོ་དམ་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དགོན་སྡེ་དང་གྲྭ་བཙུན་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དགོན་སྡེར་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་དང་། བདེ་ཐང་གི་བརྟག་དཔྱད། རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ། མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་སོགས་ཀུན་ལ་ཁེབས་པར་བྱས་པ། དགོན་སྡེའི་ནོར་ཁྲལ་ལ་ལྟ་འདོམས་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་བ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། “ཚད་གཞི་བཞི་བརྩི་སྲུང་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་སྔོན་ཐོན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ”བྱེད་རྒྱུའི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡོད།\nདབུལ་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་ཐུབ་བྱས་པ། ཞིང་འབྲེལ་མ་དངུལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་སྒྲིལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བརྟན་པོ་བཏང་བ་དང་། ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར་དང་། ལས་ཞུགས་དབུལ་སྐྱོར། འཛད་སྤྱོད་དབུལ་སྐྱོར། སློབ་གསོའི་དབུལ་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ཐུབ་པ་བྱས་ཡོད། 2020ལོར། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ནས་ཁྱོན་བསྡོམས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་སྒྲིལ་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་144.08བཏང་ཞིང་། དེའི་ནང་ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དམིགས་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་106.35བཏང་བ་དང་། ཞིང་འབྲེལ་མ་དངུལ་གཞན་དག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་37.73སྒྲིལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད། ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའི་ས་གནས་ལ་དམིགས་ཏེ་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་གྱི་70.71%གཞིས་རྩེ་དང་། ཆབ་མདོ། ནག་ཆུ་བཅས་ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའི་ས་གནས་ལ་བཏང་ཡོད། ནོར་སྲིད་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་ལ་ལྟ་འདོམས་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་གྲངས་མ་དངུལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོའི་ནུས་ཕྱོད་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།\nསྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱེད་པར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། ཁ་ཕྱོགས་མི་འགྱུར་བ་དང་ཤུགས་ཚད་ཆུང་དུ་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་བཞིན་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ། གནད་ལ་འཕིགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་མངོན་ཆེར་བཟུང་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་7.84བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་གཙོ་གནད་ཆུ་བོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་། སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ། ས་འོག་གི་ཆུའི་གནས་ཚུལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཚོད་སྐོར་བྱེད་པ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། ཞིང་སྤྱོད་ས་ཆའི་ས་རྒྱུའི་སྤུས་ཚད་རིགས་དབྱེ་བྱེད་པ་དང་། སྦགས་བཙོག་རྨོ་ཞིང་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ། སྦགས་བཙོག་ཐེབས་པའི་རྨོ་ཞིང་སླར་གསོ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་སོགས་བྱས་པ། རླུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ལས་སྟེགས་དང་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.85བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གསང་སྤྱོད་གསར་བརྗེ་བྱས་པ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གཏོར་སྐྱོན་ལ་གུན་གསབ་འཇལ་བའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཡོད།\nཉེན་ཆེའི་རིགས་འགོག་ཟོན་དང་སེལ་ཐབས་ནུས་ལྡན་བྱས་པ། ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་བུ་ལོན་ལ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་ལྟ་དཔྱད་ཚད་ལེན་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ། བསྡུར་གཞི་གཅིག་གྱུར་དང་ལྟ་སྡོམ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཡོད། དེའང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་སེལ་རྒྱུར་མཐོང་ཆེན་བྱས་པ་དང་། ཆ་ཤས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་སེལ་རྒྱུར་མཐོང་ཆེན་ཡང་བྱས་ནས་སྤྱོད་འཐུས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་ཏན་ཏིག་བཏང་ཡོད། 2020ལོ་བར་ལ། ནོར་སྲིད་པུའུ་ནས་རང་ལྗོངས་སུ་སྲིད་གཞུང་གི་ཁྲིམས་བཅད་བུ་ལོན་གྱི་བཅད་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་454.3ཞིབ་དཔྱད་གཏན་འཁེལ་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་ཁྲིམས་བཅད་བུ་ལོན་གྱི་ལྷག་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་374.98ཡིན་ཞིང་། བཅད་གྲངས་ནང་ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་ཡོད། 2020ལོར་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་བུ་ལོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་121འགྲེམས་གཏོང་བྱེད་མང་དུ་བཏང་སྟེ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་དང་། སྲིད་ལས། འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་། ཞིང་ནགས་ཆུ་བེད་སོགས་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་གཙོ་གནད་དུ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད། མ་དངུལ་བསྐྱར་དུ་བསྡུ་རྒྱུག་བྱས་པའི་བུན་ལོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་19འགྲེམས་གཏོང་བྱས་ནས་དུས་ཚོད་ཐིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་མ་བུན་འཇལ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། མངོན་མེད་བུ་ལོན་གྱི་གསོག་འབོར་ཐག་གཅོད་འཚམ་མཐུན་བྱས་ནས་མངོན་མེད་བུ་ལོན་མང་དུ་འགྲོ་རིགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཀག་སྟེ་བུན་སེལ་རྫུན་མ་གཏན་འགོག་བྱས་ཡོད། སྲིད་གཞུང་གི་ཁྲིམས་བཅད་བུ་ལོན་དང་མངོན་མེད་བུ་ལོན་གཉིས་ཀ་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ནས་ངོས་གཏན་འཁེལ་བའི“འབྱུང་འཕྲོད”བདེ་འཇགས་ཡོད་ཁོངས་སུ་གནས་ཡོད།\n3.ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ནང་ཐོན་འཕེལ་ནུས་ཤུགས་ཆེར་བཏང་བ། “ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བདུན”ལ་དམིགས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལྷན་ནུས་ལ་གཞི་ཚུགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མ་འཇོག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མ་འཇོག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱེད་པ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགན་སྲུང་བྱེད་ཁོངས་དབྱེ་མཚམས་གནད་འཁེལ་གཅོད་པ། ད་ཡོད་ཀྱི་མ་དངུལ་ཐབས་ལམ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྒྲིལ་སྤྱོད་བྱེད་པ། སྲིད་གཞུང་མ་འཇོག་གི“འགྲོ་སྒོ་ཆུང་ལ་ཡོང་སྒོ་ཆེ་བའི”རྒྱབ་སྐུལ་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མ་རྩ་རྣམས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཐད་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཡོད། ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དམིགས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3བཙུགས་ཏེ། མ་དངུལ་བྱ་དགར་སྒྱུར་བ་དང་། དབོར་གླར་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པ། ཁག་ཐེག་ཡོན་ཚད་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་དང་མ་དངུལ་བསྡུ་རྒྱུག་གི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཚོང་དོན་འགྲོ་རྒྱུག་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཆེད་དམིགས་མ་དངུལ་གྱི་དོ་དམ་བྱ་ཐབས་དག་བཅོས་བྱས་པ། “ས་གོ་ལའི་གླིང་སྣེ་གསུམ་པའི”ཁུལ་ཁོངས་སྤྱི་པའི་གྲགས་རྟགས་གཏོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་དང“དགུན་དུས་བོད་དུ་ཡུལ་སྐོར”བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.18བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་དེང་རབས་ཞིང་ལས་ཀྱི་ནས་དང་འབྲི་གཡག་གི་ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆ་ཆེ་བའི་གཙོ་ཁྲིད་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་དང་ཤ་ཚལ་སྒོང་གསུམ་གྱི་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གཙོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། དྲ་བྲལ་འོད་ཤུགས་མ་ལག་སྐྱོན་ཅན་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་པ་དང་སྐྱོན་གྱིས་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་གྲོང་གསེབ་ཏུ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་དང་རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་ཐད་མ་དངུལ་འཇོག་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། མཁོ་ཆོད་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་སྤེལ་ཐད་ཆེད་དམིགས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.61བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་སྒོར་ཁྲི་3000རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩའི་ཁུལ་ཁོངས་གསར་གཏོད་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་མཉམ་འབྲེལ་ཐེབས་རྩའི་མཉམ་ལས་བྱེད་རྒྱུར་སྤྱད་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚན་ཞིབ་སྤེལ་ཐོག ཚན་ཞིབ་ཐད་སྣེ་མང་ཅན་གྱི་མ་འཇོག་ལམ་སྲོལ་བཏོད་ཡོད། “གཉིས་གཏོད”གཞི་རྟེན་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ལས་གཉེར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས“གཉིས་གཏོད”གཞི་རྟེན་7ལ་ཐེངས་གཅིག་རང་དུ་འཛུགས་སྐྱོང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2100དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། གཞི་རིམ་ཚན་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། ནད་ཐོག་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སོགས་ཚན་ཞིབ་ཚན་པ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།\n4.རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་བ། ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ནས་རིམས་འགོག་གི་དམིགས་བསལ་རྒྱལ་བུན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་63རག་ཐབས་བྱས་ཏེ། གཙོ་བོ་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་སྡེ་ཁུལ་རྙིང་གྲས་བསྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་རིམས་འགོག་གི་འབྲེལ་ཡོད་གཏོང་སྒོའི་ཐད་བཏང་ཡོད། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་གཞི་རྩའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་241བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་བདེ་འཇཌ་སྲ་བརྟན་རིམ་སྤོར་ལས་གཞི་དང་། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་ལས་གཞི། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་རིམ་སྤོར་ལས་གཞི་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་ཐུབ་རྒྱུ་འགན་སྲུང་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་205.75བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ལམ་219དང་། ས་དགའ་ནས་སྣང་རྫོང་བར་གྱི་དུམ་བུ། མཐའ་མཚམས་གཞུང་ལམ་སོགས་གཞུང་ལམ་གི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”གལ་ཆེའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་གྲབས་གྲོན་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་32.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། གྲོང་གསེབ་གཞུང་ལམ་གྱི་བདག་སྐྱོང་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་བདག་སྐྱོང་གི་ཚད་གཞི་རྫོང་ལམ་སྤྱི་ལེ་རེར་སྒོར་10000དང་། ཤང་ལམ་སྤྱི་ལེ་རེར་སྒོར་5000 གྲོང་ཚོའི་འགྲོ་ལམ་སྤྱི་ལེ་རེར་སྒོར་3000བཅས་སུ་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.21བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་གི་དྲོད་གཏོང་རྣམ་གྲངས་འཁོར་རྒྱུག་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཐད་སྤྱད་ཡོད།\nམཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་166.25སྒྲིལ་སྤྱོད་ཀྱིས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་འབྱོར་འབྲིང་གྲོང་ཚོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་གྲོང་ཚོ་604འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཟིན། གུད་གསབ་ལས་སྤྲོད་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས་མཐའ་མིའི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་ཡོད། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་21.05བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་31%འཕར་ཡོད། མཐའ་མིའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་ལམ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་འཐབ་ས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་དབྱེ་མཚམས་མ་བཅད་པའི་མཐའ་མིའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཁག་སོ་སོར་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་6000དང་5400ལ་སྤར་བ་དང་། རྒྱལ་མཚམས་དབྱེ་ཟིན་པར་ཁག་སོ་སོར་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་5000དང་སྒོར་4500ལ་སྤར་ཡོད། མཐའ་སྲུང་བར་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དང་། དེའི་ཚད་གཞི་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་12000ཟིན་ཡོད།\nགྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། ནོར་སྲིད་ནས་ཞིང་ལས་ཐད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དང་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ། “དམངས་ཕན་བྱ་ཐབས་ཁག་བཅུ”ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོའི་90%ཡན་མང་དུ་བཏང་ནས“ཞིང་གསུམ”དང་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ཐད་སྤྱད་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གཏོང་གང་ཐུབ་ཀྱིས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་20.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་མུའུ་ཁྲི་75འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྤྱི་ལེ་178ཀྱི་ཆུ་བོ་རྒྱུག་ཁུལ་འབྲིང་ཆུང་བཅོས་སྐྱོང་། ཆུ་མཛོད་ཆུང་གྲས་ཁག་5འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཞིང་འབྲོག་ལས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.12བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཞིང་ཁའི་ས་ནུས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པ་དང་འབྱུང་འཕྲོད་ནུས་ཆེའི་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ཐད་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་སོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ནས་དང་། ཤ་རིགས། དཀར་ཆུ་བཅས་ཀྱི་ཐོན་ཚད་འཕར་བར་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཕྱུགས་རིགས་རྒྱུད་བཟང་གི་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། འབྲི་དང་གཡག་གི་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་འབྲི་གཡག་རེར་སྒོར་4000ལ་སྤར་བ་དང་། ལུག་ཐུག་གི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་ལུག་རེར་སྒོར་1200ལ་སྤར་ཡོད། གཟན་རྩྭ་བསྐྱར་འདེབས་མུའུ་ཁྲི་15བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12.35བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་ཞིང་ཆེན་བརྒལ་ནས་རྨོ་ཞིང་ཐད་མང་དུ་བཏང་བའི་ཡོང་འབབ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཆ་འཕར་ཆག་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷག་འཕྲོའི་དམིགས་ཚད་སྙོམས་སྒྲིག་བྱས་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་29.61ཚང་མ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དང་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཐད་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད། སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ཞིང་ལས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཁ་གསབ་སྤྲོད་ཁོངས་རྫོང་དང་། ཤང་། གྲོང་ཚོ་བཅས་ཚང་མར་ཁེབས་པར་བྱས་པས་གཞི་རྩའི་ཆར་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་འདོད་ཡོད་པའི་ཞིང་དུད་ཚང་མ་ཞུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།\n6.དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བ། ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། ལས་ཞུགས་ཐབས་ལམ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བ་དང་། ལས་ཞུགས་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། ལས་ཞུགས་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། སློབ་ཆེན་ཐོན་པའི་སློབ་མ་ཁྲོམ་རའི་ཐོག་ལས་ཞུགས་བྱེད་པ་དང་རང་བརྟེན་ལས་གཏོད་བྱེད་པར་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པས་གཞི་རྩའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ། སྡོད་ཁང་། འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲད་ཡོད་ཅིང་། སློབ་ཆེན་ཐོན་པའི་སློབ་མ་ཁྲི་1.8ལ་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.1དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། ལས་གཏོད་ཀྱི་མ་འཇོག་ཚན་པ་དང་། ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་ཕྲན་གསུམ། “གཉིས་གཏོད”དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་བཅས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གནས་གསར་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཚད་ལྡན་བཟོས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཞུགས་པ་མེད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ལས་ཞུགས་པ་ཡོད་པ་བཟོ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཞིང་འབྲོག་པར་ལས་ཞུགས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པ་དང་གནས་སྒྱུར་ལས་ཞུགས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་བསྐོས་ལས་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཆ་དང“རིགས་བཞིའི་མི་སྣའི”འབྲེལ་ཡོད་ཐོབ་ཐང་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད།\nསློབ་གསོ་སྔོན་ལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། སློབ་ཞུགས་གོང་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་དུས་རིམ་བར་གྱི་ཞིང་འབྲོག་པའི་བུ་ཕྲུག་གི་སློབ་གསོའི“འགན་ལེན་གསུམ”དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དུད་ཚང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་སློབ་སྐྱོར་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཤིང་། ཚད་གཞི་ལོར་སློབ་མ་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་4200ལ་སྤར་ཡོད། སློབ་ཞུགས་གོང་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་དུས་རིམ་བར་གྱི་ལོ་15རིང་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། རོགས་སྐྱོར་མ་ལག་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་གསོའི་དགེ་འོས་དང་ཞིང་འབྲོག་ནགས་ཆུ་ས་གཏེར་བཅས་ཀྱི་ཆེད་ལས་ལ་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། གྲོང་གསེབ་ཏུ་འགྲོ་ཁུངས་དམིགས་འཛུགས་གཏན་འཁེལ་གྱི་གསོ་རིག་སློབ་མ་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པར་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ། ནང་སའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་འབྲིང་རིམ་འཛིན་གྲྭ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་འཛིན་གྲྭ འབྲིང་རིམ་ལག་རྩལ་འཛིན་གྲྭ་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། ས་ཁད་མཐོ་བའི་སློབ་གྲྭའི་དྲོད་གཏོང་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་དང་འགན་བབས་སློབ་གསོའི་ཆ་རྐྱེན་ཞན་པའི་སློབ་གྲྭ་བསྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། བོད་ལྗོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་ཆེན། བོད་ལྗོངས་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་སོགས་གཙོ་གནད་སློབ་གྲྭ་བསྐྲུན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ལྗོངས་ལག་རྩལ་སློབ་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསོ་སྐྱོང་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དགེ་རྒན་གྱི་སྐད་གཉིས་སློབ་གསོའི་སློབ་ཁྲིད་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།\nའཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། རིམས་ནད་འགོག་ཟོན་གྱི་གྲོན་དངུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགན་སྲུང་བྱས་ཤིང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་37.92བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་མ་ལག་དང་། འཕྲལ་སྡོམ་དངུལ་དངོས་འགན་སྲུང་མ་ལག གལ་ཆེའི་རིམས་ནད་འགོག་སྐྱོབ་མ་ལག་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཐོག རང་ལྗོངས་ཀྱི་ནད་རྟགས་གཏན་འཁེལ་གྱི་ནད་པ་གཅིག་པུ་དེའི་འགོག་སྐྱོབ་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི་6.6གི་མཐའ་ཚད་འགན་སྲུང་བྱས་པ་དང་འཐབ་ས་དང་པོའི་སྨན་དོན་མི་སྣར་གནས་སྐབས་རང་བཞིན་ལས་ཀའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། བདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ལམ་ལུགས་སྒྲིལ་སྤྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཞིང་། ནོར་སྲིད་ནས་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་585ལ་སྤར་ཡོད། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་བཏང་ནས་ལོ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་94.82ཟིན་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྨན་ཁང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བུད་མེད་བྱིས་པའི་སྨན་ཁང་སོགས་གལ་ཆེའི་འཕྲོད་བསྟེན་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྒྲིག་སྲོལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། ནད་གཞི་ཆེ་རིགས་དང་ཡུལ་ནད་འགོག་བཅོས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མི་དང་སྒྲིག་ཚུད་གྲྭ་བཙུན་ལ་རིན་མེད་ཐོག་གཟུགས་པོར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་ལྷན་སྐྱེས་སྙིང་ནད་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་དང་དབུལ་པོའི་སྐྱ་འགྲིབ་ཕོག་མཁན་ལ་སྨན་རིན་མི་དགོས་པའི་སྨན་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། ལེགས་བཙའ་ལེགས་གསོའི་དམིགས་བསལ་ཁྱིམ་ཚང་ལ་དམིགས་བསལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས་པ། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། ཧྥུའུ་ཉུང་བདེ་འཕྲོད་འཐུང་ཇར་ཁ་གསབ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་གི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་ལས་ཁུངས་བྱ་གཞག་ཚན་པའི་རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་ཏན་ཏིག་བཏང་སྟེ་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོའི་མ་དངུལ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་རྒན་གསོའི་མ་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་ཟླ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་185ལ་སྤར་ཡོད། ལས་འཁྱུར་མི་སྣའི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་མ་དངུལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་4.8%སྤར་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་གི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་བཏང་ཞིང་། ཁག་སོ་སོར་ཟླ་རེར་མི་རེར་སྒོར་847དང་ལོ་རེར་མི་རེར་སྒོར་4713ལ་སྤར་བ་མ་ཟད། དམིགས་བསལ་དབུལ་པོའི་རོགས་སྐྱོབ་དང་འཚོ་སྐྱོང་ཚད་གཞི་སྟབས་བསྟུན་གྱིས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཟོག་གོང་འཕར་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་དུས་འཚམ་ངེས་སྐབས་ཟོག་གོང་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ནས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་གནས་སྐབས་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.03དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། གཟིགས་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་དང་རང་བརྟེན་ལས་གཏོད་བྱེད་མཁན་དམག་དཔུང་གི་ལས་སྒྱུར་ལས་བྱེད་པ་དང་དམག་དཔུང་ནས་ས་གནས་ལ་བཀོད་སྒྲིག་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པའི་ལས་བྲལ་ལས་འཁྱུར་མི་སྣ་སོགས་ཀྱི་མ་དངུལ་འགན་སྲུང་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་ཁང་སྐྱོ་ཁུལ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་། སྡེ་ཁུལ་རྙིང་པ་བསྒྱུར་བཀོད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁང་གོག་བསྒྱུར་བཀོད་སོགས་བྱེད་པའི་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་སྡོད་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།\nསྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ། དཔེ་དེབ་ཁང་དང་། མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་། ཕྱོགས་བསྡུས་རིག་གནས་བྱེད་སྒོའི་ལྟེ་གནས། རིག་གནས་ས་ཚིགས་སོགས་རིམ་ཁག་རིག་གནས་སྒྲིག་བཀོད་རིན་མེད་སྒོ་དབྱེ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། སྒོར་ཁྲི་60ཡི་ཚད་གཞི་ལྟར་རྫོང་རིམ་པའི་དམངས་ཁྲོད་རིག་རྩལ་ཚོགས་པ་76ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་རིམ་པའི་གྲངས་འཛིན་གློག་བརྙན་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མགྱོགས་སུ་བཏང་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་རླུང་འཕྲིན་སྒྱུ་རྩལ་ལྟེ་གནས་དང་ཞིང་བྲན་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱར་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་པའི་དྲན་གསོ་ཁང་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་རྒྱན་ཤོག་སྤྱི་ཕན་མ་དངུལ་སོགས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་དང་། ལུས་སྦྱོང་བྱེད་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་ལུས་རྩལ་ཁང་ཆེ་གྲས་རིན་མེད་དང་རིན་པ་དམའ་བའི་ཐོག་ནས་སྒོ་དབྱེ་རྒྱུ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད།\n7. མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ས་མཐོའི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་བཏོད་པ། གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་ནུས་པ་ཐོན་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་25.93བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་38.1%འཕར་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་16.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ས་ཁད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་འབྲོག་པའི་སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོ་དང་། སྤྱི་པའི་སྡོད་ཁང་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ཆུ་བོ་རྒྱུག་ཁུལ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འཕྲེད་ཕྱོགས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྐྱོང་གསབ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པའི་ལས་ཀར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རི་ཆུ་ནགས་ཞིང་མཚོ་རྩྭ་བྱེ་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་ཁོངས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་དེ་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ནས་ཚོད་ལྟའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཁོངས་སུ་བཅུག་ཡོད། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་སྔོ་སྒྱུར་ལས་འགུལ་དང་། འདམ་ར་སྲུང་སྐྱོབ། ནགས་ལས་ཀྱི་གནོད་འགོག་གེགས་སེལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་བདག་མེད་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ། རྩྭ་ཐང་སྐྱེ་ཁམས་སླར་གསོ་བཅོས་སྐྱོང་། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། རང་བྱུང་ནགས་ཚལ་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། རྩྭ་ཐང་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་དང་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པ་དང་། ནགས་ཚལ་སྐྱེ་ཁམས་ལ་ཕན་འབྲས་སྐྱོང་གསབ་སྤྲོད་པ། དེ་བཞིན་སྐྱེ་ཁམས་དབུལ་སྒྲོལ་ལས་གནས་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཚལ་མུའུ་ཁྲི་1300མང་དུ་སོང་བ་དེ་ནགས་ཚལ་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་སྐྱོང་གསབ་སྤྲོད་ཁོངས་སུ་བཅུག་ནས་སྤྱི་ཕན་ནགས་གླིང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་གཅིག་གྱུར་ཐོག་མུའུ་རེར་སྒོར་0.3སྤོར་རྒྱུ་ཡིན།\n8. ནོར་སྲིད་བསྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ཁྲིམས་བཞིན་འབྱོར་སྐྱོང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་བ། ལས་རྗེས་སྔོན་རྩིས་དང་། གཞི་གསར་སྔོན་རྩིས། དོ་དམ་སྔོན་རྩིས་བཅས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི“2+1”ནོར་སྲིད་ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ལས་རྗེས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོ་དམ་བྱས་ཏེ། 《སྔོན་རྩིས་ལས་རྗེས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》བཟོ་འདོན་བྱས་པ་དང་། ནོར་དོན་རྩིས་བཤེར་གྱི་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་བཙུགས་ཏེ། ལས་རྗེས་དམིགས་ཚད་ལ་ཞིབ་དཔྱད་དང་། ལས་རྗེས་འཁོར་རྒྱུག་ལ་ལྟ་སྡོམ། ལས་རྗེས་ལ་དཔྱད་གདེང་བཅས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཐོག ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཙོ་གནད་ལས་རྗེས་ཀྱི་དཔྱད་གདེང་བྱེད་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ནས་དཔྱད་གདེང་བྱས་འབྲས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། གཞི་གསར་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤྱད་དེ་གཞི་གྲངས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྲ་འགྱུར་མཁྲེགས་བཟུང་གི་རྣམ་པ་ལས་འགྲོལ་ཐུབ་ནས་དུས་ཐིམ་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཙང་སེལ་གྱིས་ཡུན་རིང་བཀོད་སྒྲིག་དང་། དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཟིན་པའམ་ཡང་ན་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རིགས་དུས་ཐོག་ཏུ་ལེགས་སྒྲིག་དང་མེད་པ་བཟོས་པའམ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་གསོག་ཐེབས་ཕན་སྒྱུར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་45.6ཡར་བསྡུས་ཡོད། སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་བསྒྱུར་བཅོས་ལ་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པའི་ལས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ཤིང་། གཅིག་གྱུར་གྱི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་དང་ལག་རྩལ་ཚད་གཞིའི་མ་ལག་ཅིག་ཆགས་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། ཚན་རྩལ་དང་། སྤྱི་པའི་རིག་གནས། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་དོན་དབང་དང་གཏོང་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ཡོད། ནོར་ཤུགས་གཤམ་སྒྱུར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་གི་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས“འགན་གསུམ”གྱི་མཐའ་ཚད་སྲུང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། མ་དངུལ་ཐད་གཏོང་ལམ་སྲོལ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཐད་གཏོང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་167.99མང་དུ་བཏང་བ་དེ་དག་ཚང་མ་གྲོང་ཁྱེར་དང་། རྫོང་། གཞི་རིམ་བཅས་དང་ཁེ་ལས་དང་དམངས་ལ་ཐད་ཀར་ཕན་པ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་ཐད་སྤྱད་ཡོད། གཏོང་མཁས་སྤྱོད་མཁས་ཀྱི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཏེ་ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོར་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ལམ་ལུགས་བཟོས་ཡོད། གཏོང་སྒོའི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སུ་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་མ་གཏོང་ཀ་མེད་མིན་པ་དང་གཙོ་གནད་མིན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་16%ཡན་ཉུང་འཕྲི་བྱས་པ་དང་གཞུང་གྲོན་11%ཡན་ཉུང་འཕྲི་བྱས་ཤིང་། ཉུང་འཕྲི་བྱས་པའི་མ་དངུལ་ཚང་མ་གཙོ་གནད་དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བཏང་ཡོད། བོགས་མར་བཏང་བ་དང་བེད་མེད་དུ་ལུས་པའི་གཞུང་ཁོངས་རྒྱུ་ནོར་ལ་གཅིག་སྡུད་གཅིག་གྱུར་ཐོག་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། ལོ་འགོའི་སྔོན་རྩིས་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་བཀའ་མཆན་སྤྲད་པ་དང་། སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གྱི་སྔོན་རྩིས་གཤམ་འགྲེམས་བྱེད་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་སྡེ་ཚན་དང་། གྲོང་ཁྱེར། རྫོང་བཅས་ཀྱིས་གང་མགྱོགས་མ་དངུལ་རྣམས་ཞིབ་ཕྲའི་རྣམ་གྲངས་ཐོག་དབྱེ་བགོས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་མ་དངུལ་གྱི་ཕན་ནུས་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ནུས་པ་སྔ་ཙམ་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་པ་བྱས་ཡོད།\nལོ་མཇུག་ཏུ“འགྲོ་སྒོ་མྱུར་གཏོང”བྱེད་རིགས་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔོན་རྩིས་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པ་ཁྲིམས་བཞིན་དང་ལེན་ཞུས་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྔོན་རྩིས་གྲོས་ཆོད་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཡོད། ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཕུགས་ཕན་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུར་མཉམ་དུ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ལ་རྩིས་བཤེར་བྱེད་སྐབས་རྩད་བཤེར་ཐུབ་པའི་མངོན་ཆེའི་གནད་དོན་གྱི་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཚུལ་སྙན་སེང་ཞུས་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཁྲིམས་བཞིན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་གཞོགས་འདེགས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ《སྔོན་རྩིས་ཞིབ་བཤེར་ལྟ་སྐུལ་སྲོལ་ཡིག》སོགས་ཁྲིམས་བཟོའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིར་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་བྱས་ཚུལ་བརྡ་ཁྱབ་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཟམ་མི་ཆད་པར་ལེགས་བཅོས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིར་འབྲེལ་མཐུད་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་བསམ་འཆར་ཉན་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་པ་དང་དོ་ཁུར་བྱེད་པར་འཕྲལ་དུ་ལན་འདེབས་བྱས་ཡོད། རྩིས་བཤེར་ཧྲུའི་རྩིས་བཤེར་ཚོགས་ཆུང་དང་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་གལ་ཆེའི་སྲིད་ཇུས་རྗེས་འདེད་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་ལ་རྩིས་བཤེར་དང་། དཔལ་འབྱོར་འགན་འཁྲིར་རྩིས་བཤེར། ཐད་གཏོང་མ་དངུལ་ལ་རྩིས་བཤེར་སོགས་བྱེད་པའི་ལས་དོན་སྤེལ་ཡོད། རྩིས་བཤེར་བྱེད་སྐབས་རྩད་འཚོལ་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་གཟབ་ནན་བྱས་པ་དང་། གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་དང་ཕྱི་ནང་མཉམ་བཅོས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་འཚོལ་བཤེར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོན་ཆ་འགོག་བཅོས་བྱེད་པ། སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་རྐྱེན་མ་བྱུང་གོང་ནས་གནད་དོན་སྔོན་འགོག་ཐུབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། གཏན་འབེབས་ཀྱི་དུས་བཅད་ནང་སྲིད་གཞུང་གི་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་སྡེ་ཚན་གྱི་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་དུས་ཐོག་ཏུ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།\n2020ལོ་ནི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”འཆར་འགོད་མཇུག་བསྡུའི་ལོ་ཞིག་ཡིན། ལོ་ལྔའི་ནང་ང་ཚོས་ཧ་ཅང་སྤྱིར་བཏང་མིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལམ་བུར་བསྐྱོད་ཡོད་ཅིང་། ནོར་སྲིད་བསྒྱུར་བཅོས་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཡང་གལ་ཆེའི་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་ཡོད། གཅིག་ནི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་སོང་ཡོད། ཁྲལ་རིན་གཉིས་ཆག་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག ལོ་ལྔའི་རིང་ནོར་ཤུགས་སྤྱིའི་གཞི་ཁྱོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9430ཟིན་པ་དེ་སྔོན་གྱི་ལོ་ལྔ་དང་བསྡུར་ན་78%འཕར་ཡོད་པས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་དངོས་པོའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཏིང་ཡོད། གཉིས་ནི་ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་ཡོད། འབབ་བཟོ་གཏོང་མཁས་དང་། གསོག་ཐེབས་ཕན་སྒྱུར། འཕར་འབོར་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པས་ལོ་ལྔའི་ནང་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9636ཟིན་པ་དེ་སྔོན་གྱི་ལོ་ལྔ་དང་བསྡུར་ན་83.7%འཕར་བ་དང་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་8.6%འཕར་ཡོད་པས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཁག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་དགོས་མཁོ་འགན་སྲུང་ནུས་ལྡན་ཐུབ་ཡོད། གསུམ་ནི་ཁྲལ་རིན་གཉིས་ཆག་གི་ཤུགས་ཚད་སྔར་ན་མེད་པ་བྱུང་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕན་རྐྱེན་དང་ཕུགས་རྩིས་ཡག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང་གཞི་ཆེའི་ཁྲལ་རིན་གཉིས་ཆག་གི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས་པས“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”རིང་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1050ལས་བརྒལ་ནས་ཁྲོམ་རའི་བྱེད་པོ་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ནུས་ལྡན་ཐེབས་པ་དང་། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁུར་པོ་ཡང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་གསར་གཏོད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་སྐུལ་སློང་བྱེད་རྒྱུ། ཡུལ་མིའི་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་རྒྱུ། ལས་ཞུགས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཐད་གལ་ཆེའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་ཡོད། བཞི་ནི་དམངས་འཚོའི་བདེ་རྩར་འགན་སྲུང་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཡོད། ལོ་ལྔའི་ནང་ནོར་སྲིད་ལ་དཀའ་ངལ་ག་ཚོད་ཡོད་ཀྱང་དམངས་འཚོའི་གཏོང་སྒོ་འགན་སྲུང་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ནས་80%ཡན་གྱི་གཏོང་སྒོ་དམངས་འཚོ་སོགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བཏང་ཡོད། ལོ་ལྔའི་ནང་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་སྒྲིལ་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་753.88བཏང་ཞིང་། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་10%འཕར་ནས་དབུལ་པོ་ཁྲི་62.8ཚང་མ་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པ་དང་རྫོང་དང་ཆུས་74ཚང་མ་དབུལ་ཞྭ་ཕུད་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། ཡུལ་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་མང་ཚོགས་ཁྲི་26.6བདེ་བླག་ངང་གནས་སྡོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ནོར་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ཐད་མ་དངུལ་འཇོག་རྒྱུ“འཕར་བ་ལས་མི་ཆག་པ”གཉིས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པས་སློབ་གསོའི་གཏོང་སྒོ་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1163.25ཟིན་པ་དང་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་15%འཕར་བ་དང་། སློབ་ཞུགས་གོང་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་བར་གྱི་སློབ་གསོའི“འགན་ལེན་གསུམ”དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དུད་ཚང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་སློབ་སྐྱོར་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས། ལོ་15སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོ། འགན་བབས་སློབ་གསོའི་འཚོ་བཅུད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་ལ་ཁེབས་ཡོད། གཞི་རྩའི་རྒན་གསོ་དང་། གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་སོགས་ཀྱི་འགན་སྲུང་ཐུབ་ཚད་ལོ་རེ་བཞིན་མཐོ་རུ་སོང་བ། བསྒྱུར་བཅོས་གོང་འཕེལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དེ་བས་མང་བ་དང་དེ་བས་དྲང་གཞག་ངང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་ནས་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་དང་། སྐྱིད་སྣང་། བདེ་སྣང་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད། དུས་མཚུངས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་སྲིད་གཞུང་གི་གཏོང་སྒོ་འཁོར་རྒྱུག་གི“འཕྲི་ཐབས”དང་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་བརྗེ་ལེན་བྱེད་པའི“སྣོན་ཐབས”ལ་བརྟེན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས“གཞུང་གྲོན་གསུམ”གྱི་འགྲོ་གྲོན་ལོ་རེར་10.7%ཚོད་འཛིན་ཐུབ་ཡོད། ལྔ་ནི་གལ་ཆེའི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་པས་ཞིང་ནགས་ཆུ་བེད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1721.63ཟིན་ཞིང་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་15.3%འཕར་བ་དང་། ཞིང་འབྲོག་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཞིང་འབྲོག་པའི་ཚོ་བ། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྣམ་པ་བཅས་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་སོང་ཡོད། རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྐྱོང་གསབ་མ་དངུལ་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་296.3དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཤིང་། མཚོ་བོད་ས་མཐོ་དེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ཡག་ཤོས་ཀྱི་ས་གནས་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད། མཐའ་མཚམས་འབྱོར་འབྲིང་གྲོང་ཚོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་བས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་76.88ཟིན་པ་དེ་སྔོན་གྱི་ལོ་ལྔ་དང་བསྡུར་ན་114.7%འཕར་བ་དང་། མཐའ་མཚམས་སྲ་བརྟན་དང་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མཐའ་སྲུང་སྲ་བརྟན་ཐད་ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོབ་ཡོད། དྲུག་ནི་ནོར་སྲིད་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་གཏིང་ཟབ་བཏང་ཡོད། སྔོན་རྩིས་ལས་རྗེས་ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་ཡོད། གཞི་གསར་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྔར་བས་གང་ལེགས་སྤྱད་ཡོད། སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད། ཁུལ་ཁོངས་ནོར་སྲིད་དོན་དབང་དབྱེ་འབྱེད་དང་གཏོང་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དབྱེ་བགོས་དང་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ཡོད། སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་ཕྱོགས་དང་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ལེགས་སུ་བཏང་ཡོད། གཞུང་ཁོངས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད།\nལོ་ལྔའི་ནང་བོད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་བསམས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་མང་དག་གཅིག་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་། དེ་སྔ་སྒྲུབ་དགོས་བསམས་ཀྱང་བསྒྲུབས་མ་ཐུབ་པའི་དོན་ཆེན་མང་དག་ཅིག་བསྒྲུབས་ཐུབ་ནས་བྱ་གཞག་ཁག་ལ་ཕྱོགས་ཀུན་ཚང་བའི་ཡར་ཐོན་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཡོད། དེ་ནི་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་གནང་བའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་གནང་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིད་སྟོན་གནང་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་སྐྱོར་གནང་བའི་འབྲས་བུ་ཞིག་བཅས་ཡིན། གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་ཐོབ་པ་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཡང་དག་འགོ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་དང་། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་སྲིད་གྲོས་དེ་བཞིན་འཐུས་མི་དང་ཨུ་ཡོན་ཚོས་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རིམ་ཁག་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་དེ་བཞིན་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིཌ་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དང་དེ་བས་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།\nགྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ང་ཚོས་རིག་པ་དྭངས་གསལ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་དགོས་པར་ནོར་སྲིད་ལས་དོན་ཐད་ད་དུང་གནད་དོན་དང་འགྲན་སློང་འགའ་འཕྲད་ཡོད་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་ནོར་སྲིད་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་འགྲོ་བའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་མེད་པ་དང་། གཙོ་གནད་དང་མ་གཏོང་ཀ་མེད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་འཕར་མགྱོགས་ཙམ་ཡོད་པ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཏོང་ཡོང་འགལ་བ་སྔར་བཞིན་མངོན་གསལ་དོད་པ་བཅས་དང་། ཁུལ་ཁོངས་འགའ་ཞིག་ལ་གཏོང་སྒོ་སྲ་འགྱུར་མཁྲེགས་བཟུང་གི་སྣང་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་མ་དངུལ་འགའ་ཤས་སྤྱད་པའི་ནུས་ཕྱོད་མཐོ་པོ་མེད་པ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་གྲབས་ལས་དོན་མི་འདེང་བ། སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་འགོར་བ། “དངུལ་གྱིས་རྣམ་གྲངས་སྒུག་པའི”རིགས་སྔར་བཞིན་ཡོད་པ། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལས་རྗེས་དམིགས་ཚད་བཟོ་རྒྱུ་ད་དུང་ཚན་རིག་དང་མི་མཐུན་པ། ལས་རྗེས་ལ་རང་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་ད་དུང་ཡང་དག་དང་ཚད་ལྡན་མེད་པ། ལས་རྗེས་བྱས་འབྲས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཤུགས་ད་དུང་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་བཅས་ཡིན། ང་ཚོས་གནད་དོན་དེ་དག་ལ་ཚད་མཐོའི་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོས་བྱ་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།\n2021ལོ་ནི་ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་100འཁོར་བའི་ལོ་ཞིག་དང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་འགོ་འཛུགས་པའི་ལོ་ཞིག ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ལམ་བུ་གསར་པར་སྐྱོད་འགོ་འཛུགས་པ་དང་ལོ་བརྒྱ་གཉིས་པའི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་སྒྲུབ་འགོ་འཛུགས་པའི་ལོ་ཞིག་བཅས་ཡིན་ལ། བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ནས་ལོ་70འཁོར་བའི་ལོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་དང་ནོར་སྲིད་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས》དང་། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལག་བསྟར་སྲོལ་ཡིག》 《2021ལོའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་སྔོན་རྩིས་དང་ས་གནས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བརྡ་ཐོའི》བླང་བྱ་བཅས་ལ་གཞིགས་པ་དང་། ལོ་འཁོར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཚད་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་སྙོམས་སྒྲིག་གི་སྤྱིའི་བླང་བྱ། ཕྱི་ལོའི་སྔོན་རྩིས་དོ་སྙོམས་ཡོང་རྒྱུའི་དགོས་མཁོ་བཅས་གཞིར་བཟུང་། ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཚུལ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་གཏོང་སྒོའི་ལས་རྗེས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་འབྲས། ལོ་འཁོར་འདིའི་གཏོང་ཡོང་གི་སྔོན་དཔག་བཅས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ཏེ། གཏན་འབེབས་ཀྱི་གོ་རིམ་བཞིན་ཕྱོགས་ཁག་གི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱས་རྗེས་2021ལོའི་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་བཟོ་འགོད་བྱས་ཡོད།\nཡོང་འབབ་ཀྱི་ཐད་ནས་བལྟས་ན། 2021ལོར། ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་སྔར་བཞིན་ངེས་གཏན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།　དཔལ་འབྱོར་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་རྨང་གཞི་ད་དུང་བརྟན་པོ་མེད་པ། ཕྱི་ལོར་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་དེ་བས་ཛ་དྲག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པས།　མ་གཞི་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་གཏོང་སྲིད།　འོན་ཀྱང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་སྲིད་ཡོང་འབབ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་འཕར་ཚད་ལ་ཚད་བཀག་འཕོག་རྒྱུ་རེད།　གཏོང་སྒོའི་ཐད་ནས་བལྟས་ན།　རང་ལྗོངས་ཀྱི་རིམ་ཁག་ནོར་སྲིད་ནས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་བརྟན་ལྷིང་དང་། གོང་འཕེལ། སྐྱེ་ཁམས། མཐའ་མཚམས་སྟོབས་ལྡན་བཅས“དོན་ཆེན་བཞི”འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་པ་དང་། འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་མང་ཙམ་ཡོད་པ་དང་གཏོང་སྒོ་མང་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་དགོས་མཁོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ཕྱོགས་བསྡུས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན། 2021ལོར་ནོར་སྲིད་ཡོང་འབབ་ཀྱི་གནས་བབ་ཛ་དྲག་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོ་མགྱོགས་མྱུར་འཕར་སྣོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྔོན་རྩིས་གཏོང་ཡོང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་སྔར་བཞིན་དོ་མཉམ་ཐུབ་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།\n2021ལོའི་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་བྱེད་པའི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་བློ་ནི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ནས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ་བཅས་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་དང་། དེ་བཞིན་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིང་ཕིང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་རྒྱས་བཤད་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བཅས་བྱས་པ་དང་། ཛ་དྲག་གི་འགྲན་སློང་ཁྲོད་དཔལ་འབྱོར་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི“རྩ་བ་ལྔ”ཡི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། “འདུ་ཤེས་བཞི”ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། “གདེང་ཚོད་བཞི”བརྟན་དུ་གཏོང་བ། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ཐུབ་པ། “སྤྱི་ཡོངས་གཉིས”སེམས་ལ་བཅངས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། “ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བཀོད་ཁྱབ་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་དང་། “ཕྱོགས་ཡོངས་བཞིའི”འཐབ་ཇུས་བཀོད་ཁྱབ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་ལས་ཀའི་སྤྱིའི་དགོངས་གཞི་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་གོང་འཕེལ་གྱི་དུས་མཚམས་གསར་པར་གཞི་ཚུགས་པ། གོང་འཕེལ་གྱི་བསམ་གཞི་གསར་པ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། གོང་འཕེལ་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ། མཁོ་འདོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་རྐང་དུ་བྱེད་པ། བསྒྱུར་བཅོས་གསར་གཏོད་བྱེད་རྒྱུ་རྩ་བའི་སྒུལ་ཤུགས་སུ་བྱེད་པ། མི་དམངས་ཀྱི་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་བསྐོང་རྒྱུ་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་བཅས་བྱས་ནས་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་མཐའ་འཁྱོངས་དང་། གོང་འཕེལ་དང་བདེ་འཇགས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་གྱི་དམིགས་ས་དང་ཤུགས་རྒྱག་སར་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས། དམངས་འཚོ་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ས་དང་དོན་ལ་བབས་སར་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ“འབྲེལ་བ་ཆ་བཅུ་གསུམ”ཐག་གཅོད་ཡང་དག་བྱེད་པ་དང་། “བརྟན་པོ་དྲུག”གི་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་ངང་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ། “འགན་ལེན་དྲུག”གི་ལས་འགན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། “བརྟན་ལྷིང་དང་། གོང་འཕེལ། སྐྱེ་ཁམས། མཐའ་མཚམས་སྟོབས་ལྡན”བཅས་དོན་ཆེན་བཞིར་དམིགས་ནས་གཏོང་སྒོའི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་དང་། གྲོན་ཆུང་ཧུར་བསྲིས། ཞིབ་རྩིས་གནད་འཁེལ་བཅས་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གི་གཏོང་མཁས་སྤྱོད་མཁས་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། གལ་ཆེའི་འཐབ་ཇུས་ལས་འགན་ལ་ནོར་ཤུགས་ཐད་ནས་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་རྩ་ཆེའི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་མ་དངུལ་རྣམས་མཁོ་གལ་ཆེ་སར་སྤྱད་ཐོག རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་ཡོང་རྒྱུ་འགན་ལེན་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་འགན་ལེན། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་འགན་ལེན། མཐའ་སྲུང་སྲ་བརྟན་དང་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འགན་སྲུང་བཅས་བྱེད་དགོས། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྔོན་རྩིས་ལ་གཅུན་སྡོམ་དང་ལས་རྗེས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཏོང་སྒོའི་ནུས་ཕྱོད་ཆེ་རུ་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས། སྲིད་གཞུང་དབར་གྱི་དོན་དབང་དང་ནོར་དབང་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་སྟངས་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་རིམ་ཁག་སྲིད་གཞུང་གི་དོན་དབང་དང་། གཏོང་སྒོའི་འགན་འཁྲི། ནོར་ཤུགས་ཕན་ཚུན་འཚམ་མཐུན་བཅས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱེད་དགོས། ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་བུ་ལོན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་མངོན་མེད་བུ་ལོན་གྱི་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་དང་སེལ་ཐབས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།\nགོང་གསལ་གྱི་མཛུབ་སྲིད་བསམ་བློ་གཞིར་བཟུང་། སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་བྱེད་སྐབས་གཙོ་གནད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱེད་དགོས་པའི་རྩ་དོན་གཤམ་གསལ། གཅིག་ནི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དཔེ་བསྡུར་ཚད་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པ་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་ནན་པོར་གཞིགས་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་གནད་རེ་རེ་བཞིན་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ཏེ“འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་ངེས་རིགས་ཆ་ཚང་འགན་སྲུང་བྱས་ནས་དོན་གནད་གཅིག་ཀྱང་ཆད་ལུས་མི་ཐེབས་པ”བྱེད་དགོས།　གཉིས་ནི་སྤྱིར་བཏང་རིགས་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས་གཙོ་གནད་རིགས་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་པ། 2020ལོར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་རྩ་བའི་ཆར་3%གཞིར་བཟུང་སྤྱིར་བཏང་རང་བཞིན་གྱི་གཏོང་སྒོ་སྔར་བས་ཉུང་དུ་བཏང་བ་དང་།　རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གལ་ཆེའི་འཐབ་ཇུས་ལས་འགན་ལ་ནོར་ཤུགས་ཐད་ནས་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་བརྟན་ལྷིང་དང་། གོང་འཕེལ། སྐྱེ་ཁམས། མཐའ་མཚམས་སྟོབས་ལྡན་བཅས“དོན་ཆེན་བཞི”དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ནང་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་གཙོ་བོའི་ལས་དོན་ཁག་9ཡི་ཐད་ལ་གཙོ་གནད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། གསུམ་ནི་གཞི་གསར་ཤུགས་ཆེར་བཏང་སྟེ་ལས་རྗེས་མངོན་ཆེར་བཟུང་དགོས་པ། གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་གཏོང་སྒོ་སྲ་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ལས་བརྒལ་བར་བྱས་ཏེ།　ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ངང་ནོར་སྲིད་རྩིས་བཤེར་མཉམ་འགུལ་གྱིས་ལས་རྗེས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལས་རྗེས་དང་། རྩིས་བཤེར་བཅོས་སྒྲིག གཏོང་སྒོའི་མྱུར་ཚད་བཅས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། བཞི་ནི་གཞི་རིམ་ལ་འཕར་གཟིགས་བྱས་ཏེ་ཉེན་ཁར་འགོག་ཟོན་བྱེད་དགོས་པ། ནོར་ཤུགས་གཤམ་སྒྱུར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས“འགན་སྲུང་གསུམ”གྱི་མཐའ་ཚད་སྲུང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་མངོན་མེད་བུ་ལོན་གྱི་ཉེན་ཁ་སེལ་བའི་ལས་ཀར་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་ཡིན།\n1. ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.8བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་གི་ཆུ་ཚད་དང་གདང་རིམ་ཚད་ལེན་ས་ཚིགས་ཁག་18འཛུགས་རྒྱུ། སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགན་སྲུང་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ་རིག་གནས་དམངས་ཕན་ལས་གྲྭའི་ཁེབས་རྒྱ་དང་དུས་ནུས་རང་བཞིན་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.2བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་སྤྱི་པའི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་ཁང་རིན་མེད་སྒོ་དབྱེ་བྱེད་རྒྱུ་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གྲོང་ཚོའི་རིག་གནས་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་པ། གྲོང་ཚོའི（སྡེ་ཁུལ）རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་རུ་ཁག་བཅས་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་རྒྱུ། རིག་རྩལ་གསར་རྩོམ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་བརྩམས་ཆོས་སྤུས་དག་སྔར་ལས་མང་བ་འདོན་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མཉམ་འདྲེས་སྨྱན་སྦྱོར་ལྟེ་གནས་དང་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སྒྱུ་རྩལ་ལྟེ་གནས་སོགས་གཙོ་གནད་རིག་གནས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། རིག་དངོས་དང་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཏང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་100འཁོར་བ་དང་བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ནས་ལོ་70འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་སྒོའི་འགྲོ་གྲོན་འགན་སྲུང་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ། ཆོས་ལུགས་བྱ་བར་ཁྲིམས་བཞིན་དོ་དམ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དགོན་སྡེའི་ནོར་ཁྲལ་ལྟ་སྡོམ་སོགས་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ།\n2. འཕེལ་ལམ་གསར་པ་གཏོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཚན་རྩལ་ཐད་ཀྱི་མ་འཇོག་བྱེད་ལམ་བསྒྱུར་བཅོས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་ཐད་མ་འཇོག་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དངོས་སྒྱུར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ལྷ་སའི་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས། ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་ལྟེ་གནས་སོགས་ཚན་ཞིབ་ལས་ཁུངས་བསྐྲུན་པར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། བཀོལ་སྤྱོད་ལག་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་དང་ཚན་རྩལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.91བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་འགག་སྒྲོལ་དང་རིག་མཛོད་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཐེབས་རྩའི་ཁུལ་ཁོངས་གསར་གཏོད་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་མཉམ་སྦྲེལ་ཐེབས་རྩ་དང་མཉམ་ལས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ། མཉམ་སྦྲེལ་མཉམ་མཐུད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་153.9བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ནག་ཆུ་ནས་ལྷ་ས་བར་གྱི་རིམ་མཐོའི་གཞུང་ལམ་དང་ལྷ་ས་ནས་གཞིས་རྩེ་གནམ་ཐང་བར་གྱི་རིམ་མཐོའི་གཞུང་ལམ་སོགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་འགྲིམ་འགྲུལ་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། གཞུང་ལམ་བདག་སྐྱོང་དང་ཉམས་གསོ་ཆེ་འབྲིང་བྱེད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་23བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.5བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མང་དུ་བཏང་སྟེ་ཧྥུའུ་ཉུང་བདེ་འཕྲོད་འཐུང་ཇ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བར་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ། བོད་ནས་འཛུལ་ཐོན་བྱེད་པའི་སྤ་སེར་གཟིགས་སྐྱོང་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། དམངས་སྤྱོད་མཁའ་འགྲུལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཆེད་དམིཌ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.96བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་འཕུར་སྐྱོད་ལམ་ཐིག་མང་དུ་བཏང་བ་སོགས་ལ་བྱ་དགའ་ཁ་གསབ་སྤྲོད་རྒྱུ།\n3. དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་མཐུད་སྦྲེལ་ནུས་ལྡན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། “མི་འདོར་བ་བཞིའི”བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་དང་བརྟན་ལྷིང་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དབུལ་པོ་བསྐྱར་ལོག་མི་ཐེབས་པ་བྱེད་རྒྱུར་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་པ་དང་ཡུལ་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་རྗེས་མཐུད་རོགས་སྐྱོར་ཡག་པོ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དབུལ་སྒྲོལ་མི་འབོར་དང་བལྟོས་བཅས་དབུལ་པོའི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་རྒྱུན་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ཞིང་འབྲེལ་མ་དངུལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་སྒྲིལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་མུ་མཐུད་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ།\nདབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་ནུས་ལྡན་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ནོར་སྲིད་མ་འཇོག་དང་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ཕན་ཚུན་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ། ཞིང་འབྲེལ་གྱི“དམངས་ཕན་བྱ་ཐབས་ཁག་བཅུ”སྲ་བརྟན་གཏོང་བ་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་ཞིང་ལས་དང་། ཆུ་བེད། དབུལ་སྐྱོར་སོགས་ཞིང་འབྲེལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་261བཀོད་སྒྲིག་དང་10%འཕར་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་ཆེད་དམིགས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་89.7དང་། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་48.9 ཆུ་བེད་བསྒྱུར་བཅོས་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་21.4བཅས་ཡིན། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དམིགས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། རིན་གོང་དམའ་ཤོས་ཀྱི་ནས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ། མཛོད་བརྟེན་འབྲུ་གསོག་དང་རྩལ་བརྟེན་འབྲུ་གསོག་གི་འཐབ་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་རྨོ་ཞིང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང། སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། དེང་རབས་འདེབས་ལས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་བཅས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མུའུ་ཁྲི་20ཡི་གཟན་རྩྭ་བསྐྱར་འདེབས་དང་ཆུ་འདྲེན་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་120རྒྱ་ཆེ་རུ་དང་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་སོག་མ་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཚོད་ལྟ་མུ་མཐུད་སྤེལ་རྒྱུ། སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ཞིང་འབྲེལ་འགན་བཅོལ་ནང་གསོ་ཚགས་ལས་རིགས་ཀྱི་འཇལ་གྲོན་ཚད་གཞི་2%ཡིན་པ་ནས་3%ལ་སྤོར་རྒྱུ། གྲོང་གསེབ་ཕྱོགས་བསྡུས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་སྟེ་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་བཅུག་པའི་གྲོང་ཚོར་སྒོར་ཁྲི་50ཡི་ཚད་གཞི་ལྟར་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ལས་གཉེར་འགྲོ་གྲོན་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་གྲོང་ཚོའི་ལས་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཆ་དང་ལས་རྗེས་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། དམངས་ཕན་ཞིང་ཕན་གྱི་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་ལ“གཱ་གཅིག་ཀུན་འཐུས”ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ“གསལ་ཐོ་གཅིག་གིས་ལམ་ལུགས་འཐུས་པ”དང“ལས་སྟེགས་གཅིག་གིས་གཏོང་སྤྲོད་འཐུས་པ”མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།\n4.ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆ་ཆེ་བའི་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་། ནང་མཁོའི་མ་ལག་གང་མགྱོགས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། གཞི་རྩའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མ་དངུལ་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་ལོར་མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་གཏོང་བ། མ་འཇོག་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། གནོད་འགོག་གེགས་སེལ། དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཞན་ཆ་སེལ་རྒྱུའི་ཐད་གཙོ་གནད་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་16.88བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”རིང་གཙོ་གནད་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་གྲབས་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐད་སྤྱོད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མང་དུ་བཏང་ནས་ཞབས་ཞུ་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་ལ་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པ། གྲགས་རྟགས་ལ་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ“ས་གོ་ལའི་གླིང་སྣེ་གསུམ་པའི”ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་གྲགས་རྟགས་གཏོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.1བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཡུལ་སྐོར་དང་རིག་གནས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་དང“དགུན་དུས་བོད་དུ་ཡུལ་སྐོར”བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་གཞུང་ཁོངས་ཁེ་ལས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཐོག གཉེར་སྐྱོང་རང་བཞིན་གྱི་གཞུང་ཁོངས་རྒྱུ་ནོར་ལ་གཅིག་གྱུར་ལྟ་སྡོམ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།\n5.བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཁྲལ་རིན་གཉིས་ཆག་ཡོང་བར་རྒྱུན་མཐུད་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་། སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཁེ་ལས་སྲ་བརྟན་གཏོང་རྒྱུ་དང་ལས་གནས་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། དེ་བཞིན་ལས་ཞུགས་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ལ་དམིགས་པ། གཞི་ཁྱོན་ཆུང་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་མཁན་གྱི་གནས་ཐང་འཕར་ཁྲལ་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱིས་ལས་བཟོའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཆག་ཡང་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་རྒྱུན་མཐུད་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། སློབ་ཆེན་ཐོན་པའི་སློབ་མ་སོགས་གཙོ་གནད་མི་ཚོགས་དང་དམག་ཞབས་ཐིམ་པའི་དམག་མི་ལས་གཏོད་ལས་ཞུགས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཁྲལ་རིན་ཐད་གཟིགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁེ་བབ་ཐད་ཀར་ཁྲོམ་རའི་བྱེད་པོར་རག་པ་དང་ཐད་ཀར་ཁེ་ལས་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པ་བྱེད་རྒྱུ། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་ཐད་གཏོང་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་མ་དངུལ་ལ་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། སྟབས་བསྟུན་ངང་གཏོང་ཐུབ་པ། བེད་སྤྱོད་གནད་ལ་འཕིགས་པ་བཅས་བྱས་ཐོག་ཐད་གཏོང་ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། རིམ་ཁག་སྲིད་འཛིན་བྱ་གཞག་གིས་གླ་རིན་བསྡུ་རིགས“མེད་པ་བཟོ་བར”མུ་མཐུད་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ། “ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བདུན”ལ་དམིཌ་པ་དང་། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གྱི་སྣེ་འདྲེན་སྐུལ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་པ། ཐོན་ལས་མ་ལག་གང་མགྱོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། དངོས་ཚན་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དང་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་ལེགས་སྒྱུར་རིམ་སྤོར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཚོང་དང་མ་རྩ་འདྲེན་འགུགས་ཀྱི་བྱ་དགའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཆེད་དམིཌ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3དང་མ་དངུལ་བསྡུ་རྒྱུག་གི་ཉེན་ཟོན་སྐྱོང་གསབ་ཐེབས་རྩ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། ཚོང་དོན་འཁོར་རྒྱུག་དང་། ཚོང་ལས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས། ཕྱི་ཕྱོཌ་ཉོ་ཚོང་བཅས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.3བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ།\n6.མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྤུས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་ལས་ཞུགས་ཁྲིད་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་དང་། ལས་རིགས་རྩལ་ནུས་ཆེར་གཏོང་གི་ལས་འགུལ་མ་དངུལ། ལས་ཤོར་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩ་སོགས་གཅིག་འགྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཐབས་ཁག་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་གཙོ་གནད་མི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ལས་ཞུགས་ཐུབ་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ལས་ཞུགས་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་རྒྱུ། སློབ་ཆེན་ཐོན་པའི་སློབ་མ་ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཞིང་འབྲོག་པ་གནས་སྒྱུར་ལས་ཞུགས་ཀྱིས་རྩལ་རིག་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། མངག་ཐོ་དང་། འདེམས་ཐོ། ལས་ཐོ་བཅས“ཐོ་གསུམ་རྣམ་པའི”སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པ་དང“ལས་བརྟེན་སྦྱོང་སྤྲོད”ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ། གུད་གསབ་ལས་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཁྱབ་གདལ་ཧུར་ཐག་བཏང་སྟེ་ཞིང་འབྲོག་པའི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ཡོང་འབབ་དམའ་བའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཁེ་ཕན་མཉམ་འབྲེལ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.7བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་ལས་ཞུགས་པ་མེད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་བབ་བསྟུན་ལས་ཞུགས་པ་ཡོད་པ་བཟོ་རྒྱུ། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཆེད་བསྐོས་མི་སྣ་དང“རིགས་བཞིའི་མི་སྣའི”ཐོབ་ཐང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ། སློབ་གསོ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་སྤུས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། “གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དྲུག”གི་དམིགས་ཚད་ལ་དམིགས་ནས། སློབ་གསོའི་ཐད་མ་དངུལ་འཇོག་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་རིམ་ཁག་དང་རིགས་ཁག་གི་སློབ་གྲྭ་བསྒྱུར་བཅོས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་གི་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་236.83བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་12%འཕར་བ་བྱ་རྒྱུ། སློབ་གསོའི“འགན་ལེན་གསུམ”དང་ལོ་15ཡི་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོའི་སྲིད་ཇུས། དེ་བཞིན་འགན་བབས་སློབ་གསོའི་འཚོ་བཅུད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་འགོད་བཅས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ། དགེ་རྒན་གྱི་ནུས་པ་དང་བྱང་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དགེ་རྒན་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རྒྱུའི་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི་8035བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། འབྲིང་རིམ་ལས་རིགས་སློབ་གསོ་དང་། སློབ་འབྲིང་། སློབ་ཆུང་བཅས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོའི་འགྲོ་གྲོན་ཚད་གཞི་སློབ་མ་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་20སྤོར་རྒྱུ་དང་། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་30སྤོར་རྒྱུ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པའི་སློབ་གསོའི་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་གཏོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་དང་འབྲིང་རིམ་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་མའི་སྤྱི་སྤྱོད་འགྲོ་གྲོན་གྱི་ཚད་གཞི་སྒོར་100སྤོར་རྒྱུ་དང་དེའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་དང་སྤྱི་སྤྱོད་འགྲོ་གྲོན་གྱི་ཚད་གཞི་སླར་ཡང་སྒོར་50སྤོར་རྒྱུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཕྱོཌ་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་སློབ་གསོ་དང་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། བོད་ལྗོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་ཆེན་དང་། ལག་རྩལ་སློབ་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། སློབ་གསོའི་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ།\nབདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ནད་ཡམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་ཅན་གྱི་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་བ་དང་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་འཕྲལ་སྡོམ་མ་ལག་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་མ་ལག་དང་སྨན་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། བདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་འགན་སྲུང་བྱེད་པ་སོགས་ལས་གཞི“ཆེན་པོ་གསུམ”ལག་བསྟར་བྱས་ནས་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་མ་ལག་གི་ཞན་ཆ་གསབ་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ལ་ནོར་སྲིད་ནས་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་སྒོར་615བར་སྤོར་རྒྱུ། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་འགྲོ་གྲོན་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཚབས་ཆེའི་ཐོལ་བྱུང་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དོན་རྐྱེན་འཕྲལ་སྡོམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ས་ཁད་མཐོ་བའི་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣའི་དམིགས་བསལ་ལས་གནས་ལ་བྱ་དགའ་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ། གཞུང་བཙུགས་སྨན་ཁང་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྨན་ཁང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བུད་མེད་དང་བྱིས་པའི་སྨན་ཁང་སོགས་དམངས་འཚོའི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ལེགས་བཙའ་ལེགས་གསོའི་དམིགས་བསལ་ཁྱིམ་ཚང་ལ་དམིགས་བསལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ། སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་གཏོང་རྒྱུ། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་བྱ་གཞག་གོང་འཕེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་གི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པ་དང་། ལྗོངས་ཡོངས་ལ་ཁེབས་པ། འདྲ་མཉམ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ། རྒྱུན་མཐུད་རུང་བ་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོབ། སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེ། སྤྱི་ཚོགས་གོད་གསོས་གཟིགས་སྐྱོང་སོགས་ལ་འགན་སྲུང་ཡག་པོ་བྱས་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྤུས་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ། ལས་འཁྱུར་མི་སྣའི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོའི་མ་དངུལ་མུ་མཐུད་སྤོར་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། རྨང་གཞིའི་རྒན་གསོའི་མ་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་སླར་ཡང་ཟླ་རེར་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་15ཡན་སྤོར་རྒྱུ། བུ་བཙའི་འགན་བཅོལ་དང་ལས་བཟོའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གཉིས་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་རྗེས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལམ་ལུགས་དང་བྱ་ཐབས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་གི་ཚད་གཞི་ཁག་སོ་སོར་མི་རེར་ཟླ་རེར་སྒོར་910དང་མི་རེར་ལོ་རེར་སྒོར་5060ལ་སྤོར་རྒྱུ་དང་། གཅིག་སྡུད་ཐོག་འཚོ་སྐྱོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁ་གྲེམ་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣར་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་དེ་སྒོར་14196ལ་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁ་གྲེམ་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣར་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་དེ་སྒོར་7590ལ་སྤོར་རྒྱུ། “རྒན་གྲས་གསུམ”གྱི་མི་སྣ་དང་། དྭ་ཕྲུག དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་སོགས་རིགས་གྲས་ལ་འཚོ་སྣོན་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་མུ་མཐུད་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུ། དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡོད་ཁང་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡེ་ཁུལ་རྙིང་པ་36དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་ཁང་སྐྱོ་ཁུལ་གྱི་ཁང་པ་ཆ་ཚང་5432སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་རྒྱུ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཡོང་འབབ་དམའ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་བོགས་ལེན་ཁང་པར་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ལས་ཤག་རྒྱག་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་51.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། དམག་དཔུང་གི་ལས་སྒྱུར་ལས་བྱེད་པ་དང་། དམག་དཔུང་ནས་ས་གནས་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུར་རྩིས་སྤྲད་པའི་ལས་བྲལ་ལས་འཁྱུར་མི་སྣའི་ཐོབ་ཐང་གི་འགྲོ་གྲོན་འགན་སྲུང་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ།\n7.སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་ས་སྐྲུན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། རི་སྔོན་ཆུ་དྭངས་གསེར་དངུལ་རི་ལས་ལྷག་པའི་བསམ་གཞི་དོན་གཉེར་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་དར་རྒྱས་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སྔར་ལས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་སུ་བཞག་ཐོག རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མ་དངུལ་གཏོང་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་གང་མགྱོགས་བྱེད་རྒྱུ། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5.91བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་གནམ་སྔོན་པོ་དང་། ཆུ་དྭངས་མ། ས་གཙང་མ་བཅས་སྲུང་ཐབས་བྱེད་པར་གཙོ་གནད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་24.5བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་རེས་སྐོར་གསར་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་སྔོ་ལྗང་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བ་དང“གཙང་གཉིས་དང་ཆུ་བཞི”རྒྱུག་ཁུལ་དུ་ནགས་བཟོ་སྔོ་འགྱུར་དང་། བྱེ་སྐྱོན་འགོག་བཅོས། རྩྭ་ཐང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོ་བཅོས་སྐྱོང་། ཞན་འགྱུར་འདམ་ར་བཅོས་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་པའི་གཙོ་གནད་ལས་གྲྭ་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི་4300མན་ཆད་ཀྱི“འགྲམ་བཞིའི”ཤིང་འཛུགས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་དང་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བྱེད་པའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། གཙོ་གནད་ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཉམས་གསོ། བཅོས་སྐྱོང་བཅས་བྱེད་རྒྱུ། ས་ཁད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་ནུས་པ་ཐོན་ཁུལ་གྱི་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་ནུས་པ་ཐོན་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་23.34བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་སྐྱོང་གསབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་སྤོར་བ་དང་། སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གྱི་ཁྲིད་སྟོན་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། གནས་སྤོས་དབུལ་སྐྱོར་དང་ས་ཁད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་གནས་སྤོ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། སྤོས་ཡོང་སའི་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་སྤོས་འགྲོ་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཉམས་གསོ་བྱེད་པར་ཁ་གསབ་སྤྲད་དེ་མང་ཚོགས་དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་ཐུབ་པ་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།\n8.མཐའ་དར་མཐའ་བརྟན་ཡོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། དམག་དཔུང་འདུས་སྡོད་དང་མི་དམངས་བདེ་འཁོད་མཉམ་འཛིན་དང་། མཐའ་དར་དང་མཐའ་སྲུང་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། མཐའ་མཚམས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་གི་དགོས་མཁོ་དང་། སྤྱོད་སྒོ། འདོད་འདུན་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཆེའི་གནད་དོན་རྣམས་འགོ་འཛུགས་ས་དང་འགག་གནད་སྒྲོལ་ས་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཐོག ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ནས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་ནོར་ཤུགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་པའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། མཐའ་མཚམས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུའི་མང་བསྡུས་སྲིད་ཇུས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་བཟོ་འབེབས་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་20བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མང་དུ་བཏང་སྟེ། མཐའ་མཚམས་ཀྱི་མུ་ཏིག་གྲོང་རྡལ་ཆུང་རིགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་18.9བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མཐའ་དར་དམངས་ཕྱུག་གི་ལས་འགུལ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ནས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མཐའ་མིའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཚད་གཞི་སྔར་བས་མཐོ་རུ་བཏང་ནས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་བགྲོད་ལམ་དང་འགག་སྒོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།\n9.དུས་བདེའི་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་དང་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པར་ནོར་ཤུགས་ཐད་ནས་འགན་སྲུང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་དང་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ལས་བྱེད་པ་གྲོང་ཚོ་དང་དགོན་སྡེར་བཅའ་སྡོད་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དྲ་མིག་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་དོ་དམ་བྱེད་པ། སྔོན་ཐོན་གཉིས་ལྡན་དུད་སྦྲེལ་གསར་གཏོད་དང་དཔྱད་འདེམས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་རྒྱུ། ཁྲིམས་མིན་རྩ་འཛུགས་ལ་རྡུང་རྡེག་དང་། ནག་སེལ་གཤེད་བཅོམ། དུག་འགོག འཇིགས་གཏུམ་ལ་ངོ་རྒོལ་སོགས་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་རྒྱུ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་ཁུལ་འཛུགས་གཏོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ། ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་གྲོན་དངུལ་དེ་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སྒོར་2བར་སྤོར་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.3བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་སྤྱོད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་10ཡི་ཚད་གཞི་ལྟར་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གྲོན་དངུལ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རང་བྱུང་གནོད་འཚེའི་འགོག་བཅོས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་ཡོངས་བཤེར་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2101.3ཟིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་9.8%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་203.4ཡིན་ཞིང་། 2020ལོར་ཐེངས་གཅིག་རང་ལ་མཛོད་འཇུག་བྱས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཕུད་དེ་ལོ་གོང་མའི་ལག་བསྟར་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་3%འཕར་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1500.9ཡིན་པ་དེ། ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་6%འཕར་ཡོད། སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩ་ནས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་227.1དང་། གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ནས་སྒྱུར་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9 སྤྱིར་བཏང་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་156བཅས་ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2101.3ཡིན་པ་དེ། ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་9.8%འཕར་ནས་གཏོང་ཡོང་དོ་སྙོམས་བྱུང་ཡོད།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1800.5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་10.6%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་25ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.5མང་དུ་སོང་བ་དང་35.4%འཕར་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1500.9ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་6%འཕར་ཡོད། སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམས་ཐེབས་རྩ་ནས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་167དང་། གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གྱི་སྔོན་རྩིས་ནས་སྒྱུར་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.3 སྤྱིར་བཏང་གི་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་94.3བཅས་ཡིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1800.5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་10.6%འཕར་ནས་གཏོང་ཡོང་དོ་སྙོམས་བྱུང་ཡོད།\n(1)རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་684.7（རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་གི་གལ་ཆེའི་དོན་གནད་དང་དེ་བཞིན་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་སྐབས་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་ནས་གཤམ་འོག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་སྔོན་གྲབས་གཏོང་སྒོ་དང་ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་ཚུད）ཟིན་ནས་2.1%ཆག་ཡོད། གཙོ་བོའི་རྩིས་ཚན་གྱི་གཏོང་སྒོར་ནི། སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་126.5དང་། སློབ་གསོའི་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་49.5 ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.1 རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ལུས་རྩལ་དང་སྨྱན་སྦྱོར་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་18 སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་དང་ལས་ཞུགས་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་89.4 འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་32.1 ནུས་རྒྱུ་བསྲི་ཚགས་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.9 གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་དང་སྡེ་ཁུལ་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9 ཞིང་ནགས་ཆུ་བེད་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་11 འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་191.8 ཐོན་ཁུངས་རྩད་འཚོལ་དང་བཟོ་ལས་ཆ་འཕྲིན་སོགས་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་8.7 ཚོང་ལས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སོགས་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.8 དངུལ་རྩའི་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12.7 རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་རྒྱ་མཚོ་གནམ་གཤིས་སོགས་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9 སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་7.4 འབྲུ་སྣུམ་དངོས་ཟོག་གསོག་འཇོག་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.4 གནོད་འཚེ་འགོག་བཅོས་དང་དེ་བཞིན་འཕྲལ་སྡོམ་དོ་དམ་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.2 བུ་ལོན་སྐྱེད་འཇལ་ཐད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.8བཅས་ཡིན། （2）ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཁྲལ་འབབ་ཕྱིར་སློག་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་34.6ཡིན་ཞིང་། ལོ་གོང་མ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།\n（3）ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1050（སྡེ་ཚན་གི་ཁ་བགོས་བསམ་འཆར་གཤམ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་གཞིར་བཟུང་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་141ཚུད）ཟིན་ནས་19.7%འཕར་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་981.5ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ནང་གཙོ་བོ་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་14.7དང་། དོ་སྙོམས་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་262.9 རྫོང་རིམ་པའི་གཞི་རྩའི་འབྱོར་སྟོབས་འགན་སྲུང་ལམ་སྲོལ་གྱི་བྱ་དགའ་ཁ་གསབ་སྤྲོད་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་26.8 དུས་རྩིས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་26.9 འབྲུ་རིགས（པད་ཁ）ཐོན་འབོར་ཆེ་བའི་རྫོང་ལ་བྱ་དགའ་སྤྲོད་རྒྱུའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.4 གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་ནུས་པ་ཐོན་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་23.3 གཏན་འཇགས་གྲངས་འབོར་གྱི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་88.3 མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་18.9 དབུལ་པོའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་89.7 སྤྱིར་བཏང་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གཞན་དག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་66བཅས་ཡིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ནོར་སྲིད་དོན་དབང་གི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་363.6ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གཙོ་བོ་འགན་སྲུང་སློབ་གསོ་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་། ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ། རིག་གནས་ལུས་རྩལ། སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ནོར་སྲིད་དོན་དབང་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ། ཆེད་དམིགས་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་68.5ཡིན།\n3.ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1256.4ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་5%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་178.4དང་། རིམ་པ་གོང་མའི་ཁྲལ་འབབ་ཕྱིར་ལོག་དང་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་943.6 སྔོན་རྩིས་བརྟན་སྙོམ་ཐེབས་རྩ་ནས་བཏང་བ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་60.1 གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ནས་སྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.6 སྤྱིར་བཏང་བུན་ལོར་སྐྱི་སྒྱུར་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱས་པ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་61.7བཅས་ཡིན། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1256.4ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་5%འཕར་ནས་གཏོང་ཡོང་དོ་སྙོམས་བྱུང་ཡོད།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་74.4ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་17.3%ཆག་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་52.8ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་3.5%ཆག་ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.1 ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10.5བཅས་ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་74.4ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་17.3%ཆག་ནས་གཏོང་ཡོང་དོ་སྙོམས་བྱུང་ཡོད། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་15.3ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་55.1%ཆག་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.8ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་44%ཆག་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.1 ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.4བཅས་ཡིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་15.3ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་55.1%ཆག་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.8（སྡེ་ཚན་གྱི་བགོ་བཤའ་རྒྱག་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་གཞིར་བཟུང་གཤམ་སྤྲོད་བྱས་པའི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.6ཚུད）དང་། ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་སྐྱི་སྒྱུར་གྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10ཟིན་ནས་གཏོང་ཡོང་དོ་སྙོམས་བྱུང་ཡོད།\nས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་70.3ཡིནཔ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་8.3%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་ས་གནས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་50ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་རྩ་བའི་ཆར་གཅིག་མཚུངས་བྱུང་ཡོད། གོང་རིམ་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.2དང་། ཆེད་དམིགས་བུ་ལོན་སྐྱི་སྒྱུར་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་10 ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9.1བཅས་ཡིན། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་70.3ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་8.3%འཕར་ནས་གཏོང་ཡོང་དོ་སྙོམས་བྱུང་ཡོད།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་11%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.7དང་། ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.3ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་9ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་11%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9ཡིན།\nརང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་6.4%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.3དང་། ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.2ཡིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པ་འདི་གའི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་6.4%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.3ཡིན།\nས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་25%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.4དང་། ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.1ཡིན། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོའི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.5ཡིན་པ་དེ་ལོ་གོང་མའི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་25%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ནང་སྒྱུར་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.6ཡིན།\nལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་220.27ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་འགན་བཅོལ་ཞུ་གྲོན་གྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་180.57དང་། ནོར་སྲིད་ཁ་གསབ་དང་སྐྱེད་ཀ་སོཌ་ཡོང་འབབ་གཞན་དག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་39.7བཅས་ཡིན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་191.55ཡིན། གཏོང་ཡོང་མགོ་ཐུག་བཏང་རྗེས་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ལོ་དེ་གར་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་28.72དང་། ལོ་མཇུག་ཏུ་རིམ་གསོག་ལྷག་འཕྲོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་391.76ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།\nགསལ་བཤད་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྔོན་རྩིས་ནི་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིམ་ཁག་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནས་བཟོ་འགོད་བྱས་རྗེས་རིམ་མཚུངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས་ཤིང་། སྙན་ཞུ་འདིའི་ནང་གི་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡོང་འབབ་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་གྲངས་དང་གཏོང་སྒོའི་བཀོད་སྒྲིག་གྲངས་ཚང་མ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་བཟོ་འགོད་བྱས་པ་ཡིན།\nསྔོན་རྩིས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་འཁོད་པའི་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་། 2021ལོའི་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་འགོ་ཚུགས་རྗེས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས（འཆར་ཟིན）རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུ་རྒྱུར་མ་འཕུལ་གོང་ངེས་པར་དུ་གཏོང་སྒོ་གཏོང་དགོས་ངེས་སྡེ་ཚན་གྱི་གཞི་རྩའི་གཏོང་སྒོ་དང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་གཏོང་ཐུབ་ཆེད། ང་ཚོས་སྡེ་ཚན་ཁག་གཅིག་གི་གཞི་རྩའི་གཏོང་སྒོ་དང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་དང་། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་（ཆུས）གི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ། ལོ་གོང་མ་ནས་འཕྲོས་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་གཏོང་སྒོ ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས་ངེས་ཡིན་པ་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་གཏན་འབེབས་ཡོད་པའི་གཏོང་སྒོ།དེ་བཞིན་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་སོགས་གློ་བུར་གྱི་དོན་རྐྱེན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གཏོང་སྒོ་བཅས་སྔ་སྣུར་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན།\n2021ལོར་ང་ཚོས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཐབས་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱར་དམ་པོར་དམིགས་ཤིང་། སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་དེའི་ལག་བསྟར་སྲོལ་ཡིག་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཐོག གཅིག་འགྱུར་འཆར་འགོད་དང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་པ་དང་། གཙོ་གནད་མངོན་ཆེར་བཟུང་བ། ནོར་སྲིད་ཐད་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་པ། ཤུགས་འདོན་གནད་འཕིགས་ཀྱིས་ནོར་སྲིད་བསྒྱུར་བཅོས་ཁག་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་བཞིན་འབྱོར་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཆུ་ཚད་ཕྱོཌ་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།\n（གཅིག） ལས་རྗེས་སྔོན་རྩིས་དང་། གཞི་གསར་སྔོན་རྩིས། སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་བཅས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ནས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི“2＋1”ནོར་སྲིད་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ།\nསྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལས་རྗེས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་སྤུས་འབྲས་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ། ལས་རྗེས་འཛིན་ཕྱོགས་སྔར་བས་མངོན་ཆེར་བཟུང་སྟེ ལས་རྗེས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་དོན་དངོས་རང་བཞིན་དེ་སྔོན་རྩིས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལས་རིམ་ནང་འཇུག་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལས་རྗེས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྨང་གཞི་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་ངོ་བོ་གཏན་འཁེལ་དང་གྲངས་འབོར་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱི་ལས་རྗེས་དམིགས་ཚད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་གང་མགྱོགས་བཟོ་བ་དང་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་རྒྱུ། ཀྲུང་དབྱང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུར་དམིགས་ནས་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལས་རྗེས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ། མ་གནས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་དེ་སྔོན་རྩིས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལས་རྗེས་ལ་སྔོན་ཚུད་ནས་ཚོད་སྐོར་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ། ལས་རྗེས་ལ་དཔྱད་གདེང་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་བ་དང་། ལས་རྗེས་ཀྱི་དཔྱད་གདེང་བྱས་འབྲས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། དཔྱད་གདེང་བྱས་འབྲས་དེ་སྲིད་ཇུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུར་སྦྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་བྱས་ནས་ཕན་ནུས་ཆུང་བ་དང་ཕན་ནུས་མེད་པའི་མ་དངུལ་རིགས་མེད་པ་བཟོ་བའམ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། ནོར་སྲིད་དང་རྩིས་བཤེར་མཉམ་འགུལ་ལམ་སྲོལ་དམ་འཛིན་བྱ་གཞིར་བརྩིས་ནས་ནོར་སྲིད་དང་རྩིས་བཤེར་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་དང་། དམིགས་ཚད་མཉམ་གྲོས། འབྲས་བུ་མཉམ་སྤྱོད། བཅོས་སྒྲིག་མཉམ་སྐུལ་སོགས་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་སྔར་བས་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ། སྔོན་རྩིས་ལས་རྗེས་ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་འགག་རྩའི་ཁྱབ་ཁོངས་སམ་ཡང་ན་འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་འགག་སྒྲོལ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ། ལས་རྗེས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལས་རྗེས་ཀྱི་དམིགས་ཚད་དང་ལས་རྗེས་ཀྱི་དཔྱད་གདེང་བྱས་འབྲས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། གཞི་གསར་སྔོན་རྩིས་གྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ། ཡོང་འབབ་ལ་གཞིགས་ཏེ་འགྲོ་སོང་གཏོང་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་གཞི་གྲངས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་གཏོང་སྒོ་མཁྲེགས་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་གཏོང་མཁས་སྤྱོད་མཁས་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་གལ་ཆེ་གལ་ཆུང་དང་བྲེལ་ཆེ་བྲེལ་ཆུང་གཞིར་བཟུང་བང་བསྒྲིགས་ཏེ“གཙོ་གནད་འགན་སྲུང་དང་སྤྱིར་བཏང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ”སྔར་བས་མངོན་ཆེར་བཟུང་རྒྱུ། གསོག་ཐེབས་མ་དངུལ་རྣམས་སྟབས་བསྟུན་གཙང་བཟོ་བྱས་ཏེ་ཚན་པའི་མ་དངུལ་ལྷག་འཕྲོ་དང་རང་ཡོད་ཡོང་འབབ་མཁྲེགས་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ། འཕྲོས་སྒྱུར་མ་དངུལ་དང་ལོ་འཁོར་གྱི་སྔོན་རྩིས། ནོར་སྲིད་ནས་བཏང་བའི་དངུལ་དང་མ་དངུལ་གཞན་དག་བཅས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། འཕར་རྒྱུ་ཡོད་ལ་ཆག་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་འགན་སྲུང་ཡོད་ལ་ཚོད་འཛིན་ཡོད་པའི་སྔོན་རྩིས་བགོ་བཤའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། གཞི་རྩའི་གཏོང་སྒོའི་སྒྲིག་གྲངས་དངུལ་གྲངས་གཏན་འཁེལ་གྱིས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ། རྣམ་གྲངས་ཐོ་མཛོད་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཏོང་སྒོའི་ལ་རིགས་རིམ་ཕྱེ་ནས་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ། “དངུལ་སྨར་འཁོར་རྒྱུག”གི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ལོ་དེར་གཏོང་སྒོ་དངོས་སུ་གཏོང་དཀའ་བ་དང་། ཞིབ་ཕྲའི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚན་པའི་བར་ཞིབ་ཚཌ་སུ་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་མ་དངུལ་རིགས་བཀོད་སྒྲིག་མི་བྱེད་རྒྱུའམ་ཡང་ན་ལོ་རྗེས་མར་རིམ་འགྱངས་བྱེད་རྒྱུ།\nསྔོན་རྩིས་ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་གཞི་གཅིག་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་གཞི་གཅིག་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་གང་མགྱོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཐོ་མཛོད་རྨང་གཞིར་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཕྲའི་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོ་སྔོན་རྩིས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལྷུ་ཚིགས་ཁག་ཏུ་བཞག་ནས་ལས་སྒོ་ཚད་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་བྱས་ཐོག ལམ་ལུགས་ཚད་ལྡན་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཆ་འཕྲིན་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། སྒྲིག་སྲོལ་གྱི་འཛུལ་འཇུག་མ་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་སྔོན་རྩིས་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པར་རྨང་གཞིའི་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ། རིམ་ཁག་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་ལས་སྒོའི་ལས་རིམ་དང་། དོ་དམ་གྱི་གཙོ་རྒྱུ་དང་ཚོད་འཛིན་གྱི་སྒྲིག་སྲོལ་བཅས་ཚད་ལྡན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་གཅིག་གྱུར་བཟོ་རྒྱུ། སྲིད་གཞུང་གི་སྔོན་རྩིས་དང་། སྡེ་ཚན་གྱི་སྔོན་རྩིས། ཚན་པའི་སྔོན་རྩིས་བཅས་དབར་དང་དེ་བཞིན་རིམ་པ་གོང་འོག་གི་སྔོན་རྩིས་དབར་གྱི་ལས་སྒོའི་ལྷུ་ཚིགས་སྲུབས་མེད་འབྲེལ་མཐུད་དང་ཚོད་འཛིན་ནུས་ལྡན་བྱས་ཏེ་སྔོན་རྩིས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལས་རིམ་ཧྲིལ་པོ་བཅའ་ཁྲིམས་སྒྲིག་སྲོལ་དང་མཐུན་པ་བྱེད་རྒྱུ།\nནོར་སྲིད་ཀྱི་དོན་དབང་དང་། གཏོང་སྒོའི་འགན་འཁྲིའི་དབྱེ་མཚམས་གཏན་འཁེལ། ཡོང་འབབ་དབྱེ་འབྱེད། སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་སོགས་ནོར་སྲིད་ལམ་སྲོལ་གྱི་གཙོ་རྒྱུར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་རྒྱུད་ཁོངས་རང་བཞིན་དང་། སྤྱི་ཡོངས་རང་བཞིན། མཉམ་སྒྲུབ་རང་བཞིན་བཅས་མངོན་ཆེར་གཟུང་རྒྱུ། ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི“ཡོང་འབབ་ཚང་མ་འཇོག་པའི”ནོར་སྲིད་ལམ་སྲོལ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མན་གྱི་ཁྲལ་འབབ་ཕྱིར་སློག་སྲིད་ཇུས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་འཕེལ་ཚུལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ས་གནས་ཀྱི་ཁྲལ་འབབ་མང་དུ་གཏོང་བ་ཁྲིམས་བཞིན་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་བསྡུ་རྒྱུ། ནོར་སྲིད་ནས་ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆའི་ཐོན་ལས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་རྫོང་གིས་གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་ནོར་འབབ་ཁུངས་དང་ཁྲལ་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ། ཀྲུང་དབྱང་གིས་བསྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཚུལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཁུལ་ཁོངས་ཕྱེ་ནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་དོན་དབང་དང་གཏོང་སྒོའི་འགན་འཁྲིའི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཕྱོཌ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུ། སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་ཁག་གི་བྱེད་ནུས་དང་ངེས་གནས་གསལ་བཟོ་བྱས་ཏེ་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གྱི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་ལ་དུས་བཀག་ཐོག་ཚོད་སྐོར་དང་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། འབྱོར་སྟོབས་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་གྱི་གཞི་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ཚད་བརྟན་པོའི་ངང་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་ནོར་སྲིད་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང་། “འགན་ལེན་གསུམ”གྱི་མཐའ་ཚད་སྲུང་རྒྱུ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཐེག་ནུས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཏེ་སྔོན་ལ་རིག་པས་ཁུངས་སྐྱེལ་དང་ཉེན་ཁར་དཔྱད་དཔོག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁས་ལེན་ཐལ་དྲགས་རིགས་སྔོན་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་རྒྱུ།\nགཅིག་གྱུར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བའི་མ་དངུལ་དང་། ནོར་སྲིད་ནས་བཏང་བའི་མ་དངུལ་དང་ནོར་སྲིད་ནས་བཏང་བ་མིན་པའི་མ་དངུལ། ལོ་འཁོར་མི་འདྲ་བའི་དབར་གྱི་ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་བཅས་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་གཏོང་སྒོ་དང་གསོག་ཐེབས་ཐོན་ཁུངས་ཁག་འབྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ཆ་ཚང་རང་བཞིན་དང་ནོར་སྲིད་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སྡེ་ཚན་དང་ཚན་པའི་སྔོན་རྩིས་དོ་དམ་གྱི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། སྡེ་ཚན་གྱི་སྔོན་རྩིས་ནང་ངེས་པར་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་དང་། སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་ཐེབས་རྩའི་སྔོན་རྩིས། གཞུང་ཁོངས་མ་རྩ་གཉེར་སྐྱོང་གི་སྔོན་རྩིས་བཅས་སྡེ་ཚན་དེ་དང་དེའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ཚན་པ་ཁག་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྔོན་རྩིས་མ་དངུལ་ཚང་མ་མཚོན་པར་བྱེད་དགོས། ནོར་སྲིད་གཏོང་སྒོ་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ། རྣམ་གྲངས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ཐོ་མཛོད་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་དང་རྣམ་གྲངས་རིམ་གསོག་ཐེབས་པར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། དུས་དཀྱིལ་གྱི་ནོར་སྲིད་འཆར་འགོད་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་དུས་དཀྱིལ་གྱི་ནོར་སྲིད་འཆར་འགོད་ཀྱིས་ལོ་འཁོར་སྔོན་རྩིས་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་དང་གཅུན་སྡོམ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྔར་བས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲགས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ་དང་། ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སྔར་བས་རྒྱ་ཆེར་བཏང་སྟེ་གཏན་འབེབས་ལྟར་སྡེ་ཚན་ཁོངས་གཏོཌ་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་ཚན་པའི་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཡོངས་བསྒྲཌ་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཇུག་རྒྱུ།\nས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་ལ་ཚད་བཀག་གིས་དོ་དམ་བྱེད་པ་དང་སྔོན་རྩིས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱེད་རྒྱུ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆེད་དམིགས་བུན་འཛིན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་འགྲེམས་གཏོང་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་ལ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་ལྟ་ཞིབ་དང་ཉེན་ཁར་ཚོད་སྐོར་བྱེད་པའི་སྔོན་བརྡའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཉེན་ཁའི་ཚོད་སྐོར་གྱི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འབྲས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བུན་འཛིན་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེ་བཏང་སྟེ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས་ཚད་ལྡན་དང་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་བྱེད་རྒྱུ།\nསྔོན་རྩིས་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཅུན་སྡོམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་ཞིབ་བཤེར་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པའི་སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཐོག སྔོན་རྩིས་སྙོམས་སྒྲིག་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་བཀའ་མཆན་གཞིར་བཟུང་སྔོན་རྩིས་གཤམ་སྤྲོད་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་རྩིས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་བཀོད་སྒྲིག་ནན་པོ་བྱས་ནས་སྔོན་རྩིས་མེད་པ་དང་སྔོན་རྩིས་ལས་བརྒལ་བའི་གཏོང་སྒོ་གཏོང་མི་ཆོག སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་ལྟ་སྐུལ་དང་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མིང་སྦྱར་སྒྲུབ་སྐུལ་བྱེད་པ་དང་། ནང་ཁུལ་དུ་བརྡ་ཁྱབ་གཏོང་བ། མཇུག་ལུས་སྐོང་འདྲི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་འབྲས་དེ་བྱ་དགའ་ཆད་གཅོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ནང་དངོས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི་ཁྲོད་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་སྔོན་རྩིས་འཕར་གསབ་བྱེད་རྒྱུ་མིན་ལ། ལོ་དེ་གའི་གཏོང་སྒོ་མང་དུ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱང་བཟོ་འདོན་བྱེད་རྒྱུ་མིན། སྔོན་རྩིས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་འབྲས་དང་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། གཏོང་ཚད་ཀྱི་བླང་བྱ་དང་མི་འཚམ་པ་དང་ཡུན་རིང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མ་ཐུབ་པའི་སྔོན་རྩིས་མ་དངུལ་རྣམས་འཕྲལ་མར་ཡར་བསྡུས་ཏེ། གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་མ་དངུལ་ཐད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་འཕྲལ་མཁོའི་ཁུལ་ཁོངས་གཞན་དག་ལ་སྤྱོད་པར་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་སྲིད་གཞུང་གི་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ་གསར་གཏོད་དང་འབྱུང་འཕྲོད་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་སོགས་ཐད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་ཉོ་སྒྲུབ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཏན་ཏན་བྱེད་རྒྱུ། སྲིད་གཞུང་གིས་ཞབས་ཞུ་ཉོ་བའི་དོ་དམ་བྱེད་ཕྱོགས་ཚད་ལྡན་བཟོ་རྒྱུ། སྲིད་གཞུང་གི་རྩིས་གཉེར་ཚད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་སྲིད་གཞུང་གི་ནོར་དོན་སྙན་སྒྲོན་བཟོ་འགོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ། སྲིད་གཞུང་གི་མ་འཇོག་ཐེབས་རྩ་དང་། ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་ཚད་ལྡན་བཟོ་བ་དང་དེར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ།\nམི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔོན་རྩིས་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པའི་གཙོ་གནད་དེ་གཏོང་སྒོའི་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་ཇུས་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་བའི་འབྲེལ་ཡོད་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱས་ནས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འཆར་ཉན་འཇོག་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ་དང་། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཞིན་སྔོན་རྩིས་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པའི་འགན་དབང་སྤྱོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ། སྡེ་ཚན་གྱི་སྔོན་རྩིས་འཆར་ཟིན་སྔར་བས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་ཡིག་སྙན་འབུལ་ཞུ་བ་བཅས་བྱེད་རྒྱུ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱེད་རྒྱུ། སྔོན་རྩིས་ལ་དྲ་སྦྲེལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པར་གཞོགས་འདེགས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིས་དོ་ཁུར་གནང་བར་རང་འགུལ་ངང་ལན་འདེབས་ཧུར་ཐག་ཞུས་ཏེ་གསལ་འགྲེལ་གྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཐོག མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིས་ཁྲིམས་བཞིན་འགན་སྒྲུབ་བྱེད་པར་ཞབས་ཞུ་དེ་བས་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ། རྩིས་བཤེར་བྱས་ནས་རྩད་ཆོད་པའི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་འཆར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་དང་ཉན་ལེན་ཞུས་ཐོག འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བྱ་ཐབས་དང་ལམ་ལུགས་བྱ་ཐབས་ཁག་དུས་ཐོག་ཏུ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། རྩིས་བཤེར་བྱས་ནས་རྩད་ཆོད་པའི་གནད་དོན་དང་སྔོན་རྩིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་རྩིས་བཤེར་གྱི་གནད་དོན་ཚབས་ཆེ་རིགས་དང་ག་དུས་རྩིས་བཤེར་བྱས་ཀྱང་གནད་དོན་ཡང་ཡང་ཐོན་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་ལ་འབྲེལ་ཡོད་རྣམ་གྲངས་བཀོད་སྒྲིག་མི་བྱེད་རྒྱུའམ་ཡང་ན་བྱེད་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ།\nའཐུས་མི་རྣམ་པ། 2021ལོའི་ནོར་སྲིད་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་འགན་འཁྲི་ལྕི་ལ་འཁྲི་འགན་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག རང་འགུལ་ངང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་མཛུབ་ཁྲིད་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་ཞུ་བ་དང་། སེམས་ཆུང་ངང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འཆར་ཉན་འཇོག་བྱས་ཐོག ངལ་བ་དང་བླངས་དང་ལམ་བཤངས་ཡར་བརྩོན་གྱིས་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་དོ་ནན་ངང་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་དེ་བས་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པར”འགོ་ཡག་པོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་དང་གོམ་པ་ཡག་པོ་སྤོ་ཐུབ་པ་བྱས་ཏེ་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་ཐོག་ནས། ཏང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་100འཁོར་བ་དང་བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ནས་ལོ་70འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།


ལེའུ་དང་པོ། 5:17-26 (Gospel of Luke) – The Life of Yeshu\nལེའུ་དང་པོ། 5:17-26 (Gospel of Luke)\nཡ༷་ཧུ་དཱ་ཡུལ། ཡེ༷་རུ་ཤ་ལེམ་ནས་ཡོང་བའི་ཕཱ༷་རུ་ཤི་པ་དང་ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་མི་ཁ་ཤས་དེ་རུ་བསྡད་དེ། ནད་གསོ་བར་མཛད་པའི་ཆེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གི་ནུས་མཐུ་ཁོང་དང་ལྷན་དུ་གནས།\nཁོ་ཚོའི་དད་པའི་སེམས་མཁྱེན་ནས་ཁོང་གིས་“བུ། ཁྱེད་ཀྱི་སྡིག་ཉེས་སེལ་ཟིན་པ་ཡིན་”ཞེས་གསུངས། ཆོས་ཁྲིམས་ལ་མཁས་\nཁོ་ཚོའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཡེ༷་ཤུས་ཁོ་ཚོར་“ཁྱོད་ཚོས་བསམ་བློ་འདི་ལྟར་བཏང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན། ནད་པ་དེར་ཁྱེད་ཀྱི་སྡིག་ཉེས་སེལ་ཟིན་ཟེར་བ་ལས་སླ་པོ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ལོངས་ལ་སོང་ཞིག་ཟེར་བ་ལས་སླ་པོ་ཡིན།\nའོན་ཀྱང་མིའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཟེར་མཁན་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྡིག་ཉེས་སེལ་བའི་དབང་ཡོད་པ་ཁྱོད་ཚོས་ཤེས་པའི་ཕྱིར༌༌༌༌”ཞེས་གསུངས་ནས་ཁོང་གིས་ནད་པ་དེ་ལ་“ངས་ཁྱེད་ལ་ཟེར་རྒྱུར། ལོངས་ལ་ཉལ་ཁྲི་ཁྱེར་ནས་ནང་ལ་ལོག་ཅིག་”ཅེས་གསུངས་པས། མི་དེས་དེ་ཚོའི་མདུན་དུ་ལམ་སེང་ཡར་ལངས་ནས་ཉལ་ཁྲི་ཁྱེར་བ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་བསྟོད་དེ་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིར་ལོག དེ་ཚོ་ཐམས་ཅད་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་དཀོན་མཆོག་ལ་བསྟོད་པ་ཕུལ།\nAnd the scribes and the Pharisees began to question, saying, “Who is this who speaks blasphemies? Who can forgive sins but God alone?” When Jesus perceived their thoughts, he answered them, “Why do you question in your hearts? Which is easier, to say, ‘Your sins are forgiven you,’ or to say, ‘Rise and walk’? But that you may know that the Son of Man has authority on earth to forgive sins”—he said to the man who was paralyzed—“I say to you, rise, pick up your bed and go home.”


fontinfo > Font Families > Jomolhari > Jomolhari Regular\nཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ། ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ཁྱོད། བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། བཀྲ་ཤིས་ཉམས་ས\nName: jomolhari-fonts 1 Click Install\nDescription: Created in 2006 by Chris Fynn, Jomolhari is an OpenType Tibetan/Bhutanese font that supports both the Unicode encoding for Tibetan and part A of the Chinese encoding for pre-composed Tibetan characters. Based on Bhutanese manuscript examples, it is in its preliminary stage or alpha version. This version was made for trial purposes, and its author, Chris Fynn, welcomes feedback.\n| bi | bo | br |\n| da | de | dz |\n| sc | sg | shs | sma | smj | sn | so | sq | ss | st | su | sv | sw |\n[+] Tibetan (U+00F00 - U+00FFF)


The Sixth Tseten Zhabdrung, Jigme Rigpai Lodro - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region\nའཇིགས་མེད་རིག་པའི་བློ་གྲོས་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྐད་ཡིག སྐར་རྩིས། ནང་བསྟན་སྐོར་གྱི་གསུང་རྩོམ་མང་པོ་མཛད་ཡོད་པ་རེད། དུས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་བཞག་པའི་མཛད་རྗེ་ལ་གཞུགས་ན། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་བར་རིག་གནས་རྒྱུན་མཐུད་མཛད་མཁན་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དུ་བགྲངས་བས་སྙན་གྲགས་ཆེ། བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་པར་དབུས་སུ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུར་སྐབས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྣམས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཤར་མཐའ་རུ་བྲོས་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན། དེ་བས་མཚན་འདི་ལས་ཨ་ལགས་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་དང་། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གསུམ་གྱིས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོ་ཆག་རྗེས་སུ། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་སྐྱ་བོའི་སྡེ་ཡི་རིག་གནས་བསྐྱར་དར་ལ་མཛད་རྗེ་ག་འདྲ་བཞག་ཡོད་པ་རྟོགས་ཡོང་། དེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱི་བོད་རིག་པ་སྨྲ་བ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བུ་སློབ་ཡིན།\nཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང ༠༦ འཇིགས་མེད་རིགས་པའི་བློ་གྲོས།\nb.1910 - d.1985\nསེར་དྲིས་མ་ཎི་པ ༠༥ དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན།\nཤར་གདོང ༠༥ བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ།\nམིང་གི་རྣམ་གྲངས།: འཇིགས་མེད་རིགས་པའི་བློ་གྲོས།; བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ།; དབྱངས་ཅན་རིགས་པའི་འདོད་འཇོ།; དགེ་འདུན་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ།; ངག་དབང་དབྱངས་ཅན་རིགས་པའི་འདོད་འཇོ།; ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་།; ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་འཇིགས་མེད་རིགས་པའི་བློ་གྲོས།; ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང ༠༦ འཇིགས་མེད་རིགས་པའི་བློ་གྲོས།\nWylie: tshe tan zhabs drung 06 'jigs med rigs pa'i blo gros\nA lags tshe tan zhabs drung 'jigs med rigs pa'i blo gros. 1987.Mnyam med shākya'i dbang bo'i rjes zhugs pa 'jigs med rigs pa'i blo gros rang gi byung ba brjod pa bden gtam rna ba'i bdud rtsi. InMkhas dbang tshe tan zhabs drung 'jigs med rigs pa'i blo gros kyi gsung rtsom,vol. 1. Xining: Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang. Also published inTshe tan zhabs drung rje btsun 'Jigs med rigs pa'i blo gros mchog gi gsung 'bum,vol. 1. Beijing: Mi rigs dpe skrun khang, 2007.\nDung dkar Blo bzang 'phrin las. 2002.Mkhas dbang Dung dkar blo bzang 'phrin las mchoggyis mdzad pa'i bod rig pa'i tshig mdzod chen mo. Beijing: China Tibetology Publishing House.\nGrags pa 'byung gnas. 1992.Gangs can mkhas grub rim byon mingmdzod. Lanzhou: Kan su'u mi rigs dpe skrun khang.\nHualong huizu zizhixian biānzuăn weiyuanhui, eds. 1994.Hualong xianzhi. Xi'an: Shaanxi Renmin Chubanshe, pp. 749-750.\n'Jigs med chos 'phags. 1991.Mkhas dbang tshe tan zhabs drung gi dpyad rtsom mkho bsdus.Lanzhou: Gan su'u mi rigs dpe skrun khang.\nLauran Hartley. 2003.ConTextually Speaking: Tibetan Literary Discourse and Social Change in the People's Republic of China (1980-200).PhD Dissertation: Indiana University.\nMi nyag mgon po and Ye shes rdo rje, et. al. 1996.Tshe tan zhabs drung 'jigs med rigs pa'i blo gros kyi rnam thar mdor bsdus. InGangs can mkhas dbang rim byon gyi rnam thar mdor bsdus, v. 2, pp. 466-471.\nNicole Willock. (Forthcoming). “Rekindling Ashes of the Dharma and the Formation of Modern Tibetan Studies: The busy life of Alak Tseten Zhabdrung.” InTrace Foundation's Latse Library Newsletter, volume 6.\nNicole Willock. (forthcoming).The Life ofaTibetan Buddhist Teacher in Modern China: In pursuit of knowledge. PhD Dissertation: Indiana University.\nPu Wencheng. 2009. “Huiyi daoshi caidan xiarong jiaoshou” onZhongguo zangzu wangtong. http://cn.tibetanol.com/chinese/renwu/content/2006-12/22/ as of May 13, 2009.