བོད་མི་རིགས་ནི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་འདུན་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་དོན་དག་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱབས་བཅའ་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་པར་བྱེད། དེ་བས་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ནང་དུའང་ཆོས་ལུགས་སམ་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མང་བོ་འདྲེས་ཡོད། སྐབས་སུ་བབ་པ༼བསང༽ནི་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བསང་རྫས་གཙོ་བོ་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། ཁམ་པ། ཙན་དན་དཀར་དམར། ཨ་ག་རུ། གུར་ཀུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་བསང་རྩམ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་སྨན་ཕྱེ་བཅས་བསྲེས་ནས་བསང་མེའི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་ཤིང་། ཆུ་གཙང་གིས་ཆབ་བྲན་ནས་གང་ཟག་ནུས་ལྡན་དང་ཟུངས་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་བསང་སྦྱངས་སྤེལ་གསུམ་བྱས། དངོས་འབྱོར་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་རྫས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དཀོན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་མགྲོན་རྣམས་ལ་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་ལམ་སྟོན་དང་ཁ་མགོན་གདོང་གྲོགས་ཀྱི་འཕྲིན་བཅོལ་བྱེད། བསང་དུད་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་ཀྱིས་དམེ་མུག་མནོལ་གྲུབ་བྱུར་ཉེས་སོགས་མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱས་ནས་དག་གཙང་ཤེལ་སྒོང་བཞིན་དུ་གསལ་བར་གྲགས། དམིགས་གསལ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསང་ཕུད་པར་བྱེད། རུ་སྡེ་དེའི་སྐྱེས་ཕོ་ལུས་ལོན་ཚད་ཀྱིས་རྒྱན་ཆ་དང་གོ་མཚོན་སྤྲས་ཏེ་བུ་རྟའི་འདུ་ར་འཛོམས་ནས་རང་རང་གི་ཕ་མེས་རྒྱུད་ཀྱི་སྲུང་མ་དང་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་ལ། བསང་དུད་དང་རླུང་རྟ་ལྷ་རྒྱལ་ཀྭི་གསོའི་ཁྲོད་ནས་ལྷ་གསོལ་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤམས་ཏེ། རང་རང་གི་འདོད་དོན་འཕྲིན་ལས་སུ་བཅོལ། རླུང་རྟ་བསྒྲོན། དགྲ་བླའི་དཔུང་བསྟོད་སོགས་ཀྱིས་གཉུག་མར་གནས་ཤིང་བློ་བུར་ལྷགས་པའི་ཡུལ་སྐྱོང་ཟོ་དོར་ཡོངས་ལ་ཁ་མགོན་དཔུང་རོགས་བྱ་བར་བསྐུལ་མ་བྱ་སྲོལ་ཡོད།\nབསང་མཆོད་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་ཆོ་གའི་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཟིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་ལ་བསང་དུད་བདུགས་ཤིང་བསལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་སྟེ། ཐོག་མར་བོན་ལུགས་ནས་བྱུང་ཞིང་རིམ་བཞིན་བོད་ཁུལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་སིམ་སྟེ་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པ་ནི་ཀུན་ལ་གསལ་ཞིང་། དེའི་རྫས་གཙོ་བོ་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། མཁན་པ་སོགས་དྲི་མ་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཡིན་ལ། རབ་ཡིན་ན་ཙན་དན་དཀར་དམར་དང་། ཨ་ག་རུ། གུར་གུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་ཀྱང་བསྲེ། བསང་རྩམ་ལ་གཙོ་བོ་རྩམ་ཕྱེ་དང་མར། ཤེད་རྩི་སོགས་བསྲེས་ཏེ་སྤྱོད་ཅིང་། རབ་ཡིན་ན་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་དང་། སྨན་ཕྱེ་སོགས་བསྡེབས་ཏེ་བསང་མེ་རུ་འདེབས་ལ། ད་དུང་ཇ་ཕུད་ཆང་ཕུད་དང་། གྲིབ་སེལ་གྱི་ཆབ་ཀྱང་འདེབས་པར་བྱེད། དེ་ལྟ་བུའི་གསང་གཏོང་གི་ཆོ་ག་སྤྱི་ལ་བསང་མཆོད་ཟེར་མོད། ཡང་སྐབས་རེར་བསང་གཏོང་བའི་དུས་སུ་རྒན་གཞོན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་ཡང་། མགོ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ནས། མཇུག་ས་བདག་གནས་བདག་བར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཀུན་ལ་བསྟོད་པའི་ངག་གིས་མཆོད་ཅིང་། མི་ལ་ན་ཚ་དང་། ཕྱུག་ལ་གོད་ཁ། ཚེ་ལ་བར་ཆད་སོགས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དང་ངན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་སྐུལ་བའི་ངག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་ལ་ཕལ་སྐད་དུ་སྐོའུ་བ་སྟེ་ཡིག་སྐད་དུ་སྐུལ་བའམ་བསང་མཆོད་ཟེར་བ་ཡིན། བོད་མིས་བསང་གཏོང་རྒྱུར་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་མིའི་ཁང་བ་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་ཏུ་བསང་བུམ་ཡོད་པ་དང་། སྐོར་ལམ་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་སྒོ་འགྲམ་གང་སར་བསང་བུམ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དུས་རྒྱུན་དུ་རི་བསང་དང་ཀླུ་བསང་སོགས་དར་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། ད་རུང་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་སུ་བླ་སྤྲུལ་དང་། དཔོན་ཆེན་ཁག་ཕེབས་དུས་བསང་བཏང་ནས་བསུ་མ་བྱེད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནས། བསང་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བའི་བྱེད་སྒོའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ལག་ཅིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། གཙོ་བོ་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་བསལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་། བོན་གྱི་ཡོངས་རྩེའི་འགྲེལ་བ་ཞེས་པ་ལས། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལྷ་ཡུལ་ནས་བྱོན་ཚུལ་གླེང་སྐབས་བོན་ཡང་ངལ་དང་། མཚེ་མི། ཙོ་མི་གསུམ་ཡང་མཉམ་དུ་མངགས་པར་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ནས། ༼གནམ་དོ་ལ་གཤེགས་པ་ན། མི་ཡུལ་བཙོག་དང་ནལ་ཆེ་བས། ཡ་ངལ་གྱིས་སྣ་དྲོངས་ཤིག མཚེ་མིས་སྐུ་གཡས་རྟེན་ཅིག ཙོ་མིས་སྐུ་ཡི་གཡན་རྟེན། ཡ་ངལ་གྱིས་སེལ་བསང་གྱིས༽ཞེས་བསྟན་ཡོད། དེ་ལྟར་ན། ལྷ་ཡི་རིགས་སྤྱན་འདྲེན་ཞུ་བའི་དུས་སུ། ཐོག་མར་བསང་དུད་བདུགས་ནས་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་བཙོག་གྲིབ་རྣམས་བསལ་དགོས་པ་རང་ཤུགས་སུ་མཁྱེན་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བོད་མིའི་ཁྲོད་དུ། བསང་གཏོང་བའི་གོམས་སྲོལ་དེ་དར་ནས་ད་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་དུས་ཡུན་ཡོད་པ་དང་། བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་བོན་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡིན་ཅིང་། དེའི་བསམ་པའི་སྐུལ་སློང་བཙོག་གྲིབ་བསལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་བཅས་གསལ་བོ་རྟོགས་ཐུབ། ༼ཡོང་ཁུངས། མཚོ་སྔོན་པོ་དྲ་བ།༽\nགླེང་གཞི། བོད་ཀྱི་དམར་བསང་གཏོང་བའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་འདིའི་ཁུངས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གི་ཡར་སྔོན་ཏེ། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་མ་བྱོན་པའི་སྔོན་ནས་བྱུང་ཞིང་འཕེལ་བའི་གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱེད་སྲོལ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ལྡན་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ད་ལྟའི་བསང་གི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེས་པོ་ལྟ་བུ་གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་རིག་གནས་གཞན་གྱི་རྒྱུན་དང་ཉམས་འདྲེས་བྱུང་ཞིང་། སྔོན་གྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའམ་བྲོ་བ་ལ་སྒྱུར་བཅོས་དང་བླང་དོར་སྣ་ཚོགས་བྱས་པས་དམར་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་གདོད་མའི་དམར་མཆོད་ལས་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བའི་དམར་བསང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ལ།\nབསང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བསང་གི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཞིག་རེད། བསང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ལ་གོ་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད་དེ། འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི༼ནོལ་བསང་ཉམས་གྲིབ་ཀུན་སེལ༽ལས། རང་བཞིན་དག་པའི་བསང་མཆོད་འདིས། །མི་བསང་བ་ནི་གང་ཡང་མེད། ། གདུག་པའི་དུག་དང་བཙོག་པའི་གྲིབ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སངས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་བསང་ནི་མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་གཙང་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་པདྨས་མཛད་པའི༼རྒྱགས་བརྔན་ལྷ་བསང༽ནང་དུད་པ་གནམ་དུ་སོང་བ་ཡིས་བར་སྣང་གང་བའི་ལྷ་ཚོགས་བསང་མེ་གཞི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་སྦར་ས་གཞི་གང་བའི་ལྷ་ཚོགས་བསང་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། བསང་གི་དག་གཙང་གི་ནུས་པས་ལྷ་ཚོགས་མཉེས་པར་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་སྤྱན་འདྲེན་པའི་དོན་ཞིག་ཀྱང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཞོར་དུ་རང་ཅག་གིས་དད་མོས་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་དང་དོད་ཆེ་བ་དང་བཙོག་གྲིབ་ཀྱི་རིགས་ལ་འཛེམ་དོགས་བྱེད་མཁན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའང་ཤེས་ནུས། རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རི་མགོ་མཐོ་ལ་གཙང་བའི་ས་གནས་ཤིང་སྣ་སྨན་སྣ་མང་བོ་བསགས་ཏེ་མེ་ལ་སྦར་བའི་བསང་སྤྲིན་གྱིས་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་དང་མཉམ་དུ་མཁའ་དབུགས་དག་གཙང་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་འབྱུང་གཞི་བདེ་ཐང་གི་ནུས་པའང་ཞོར་ལ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པས་གནའ་རབས་བོད་མིའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་རིག་ཚན་ཞིག་ཏུའང་བརྩི་ཆོག་ན། བསང་ནི་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་སེལ་ནས་དད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་གནའ་དུས་ནས་བྱུང་བའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་རེད་ཟེར་ན་མི་ཆོག་པ་མི་འདུག་སྙམ། ཡིན་ནའང་བདག་ཅག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་བསང་ངམ་ལྷ་བསང་གི་རིགས་དག་ནི་བན་བོན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པས། ད་ལྟའི་བསང་ཞེས་པའི་གོ་དོན་འདིས་བསང་གི་བྱེ་བྲག་དཀར་བསང་གི་གོ་དོན་ཆ་ཚང་ཞིག་མཚོན་ནུས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་དམར་བསང་གི་གོ་དོན་ཆ་ཚང་ཞིག་སྟོན་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དམར་བསང་ཞེས་པའི་ཁུངས་ངེས་པ་ལ་གཤེན་བོན་མ་དར་གོང་གི་དམར་མཆོད་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་གདོད་མའི་བོན་ཆོས་དག་དང་འབྲེལ་ནས་གླེང་དགོས་སོ། །\nདམར་མཆོད་ཀྱི་རིགས་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་རིགས་ཕལ་ཆེར་ལ་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད། བོད་དུ་དམར་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར་ལྷ་ཞེས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ད་དུང་གཞི་གྲུབ་མི་འདུག་མོད། ད་ལྟ་བདག་ཅག་གིས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་རིགས་སོགས་ལ་དམར་བསང་གིས་བརྔན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ་ཞིག་རེད། བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་ཀོང་བོའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་ཐོག་ཏུ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་བླ་གཉན་པོ་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱས་ཚུལ་འཁོད་ཡོད། ཁོ་བོས་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཡུལ་ལྷ་ལ་དད་མོས་བྱེད་པའི་སྲོལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན། བོད་དུ་ལྷར་མཆོད་པ་དང་ལྷའི་སྣང་བརྙན་གཞི་གྲུབ་པའི་དུས་ནི་སྐབས་འདི་ཙམ་ནས་བྱུང་ཡོད་ཚོད་རེད། ཡིན་ནའང་སྐབས་འདིར་བོད་དུ་དར་བའི་བོན་ནི་གཤེན་བོན་ནམ་གཡུང་དྲུང་བོན་ཡིན་པས་ཆོས་ལུགས་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དམར་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་བྱས་མྱོང་བའི་ཆོས་ལུགས་སྔ་མ་དག་དང་བསྡུར་ན་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་ཐོག་མའི་དུས་སུ་དམར་བསང་དང་དམར་མཆོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་བྱུང་བའི་གོང་དུ། ཆོ་ག་འདྲ་མི་འདྲ་གཏོང་མཁན་དང་། སྔགས་འདྲ་མི་འདྲ་རྒྱག་མཁན་སོགས་མཐུ་དང་ནུས་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་ལ་བོན་པོ་དང་། དེ་དག་གི་བྱ་བ་དེ་ལ་བོན་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཅིང་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་གཏུག་ཡག་ཡོག་མ་རེད། བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་དུས། བདུད་ལ་རྟེན་མཁན་གྱི་མདུད་བོན་ཟེར་བ་དང་། བཙན་ལ་རྟེན་མཁན་གྱི་བཙན་བོན་ཟེར་བའི་བོན་པོའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་དུས་ནས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཚོས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་ལུས་སྲོག་ལ་འཚེ་བའི་དམར་མཆོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལ། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེས་དགག་པ་མཛད་ཅིང་། དམར་མཆོད་ཀྱི་དོད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཀྱིས་འཐུས་པར་གནང་བའི་མདོས་དང་ཡས་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་གསར་དུ་བཏོད་ཅེས་པ་ལས། དམར་མཆོད་བྱེད་པ་ནི་གཤེན་བོན་མ་དར་གོང་ནས་བྱུང་བའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད་ངོ་བོའི་ཐད་ནས་དམར་བསང་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་བདུད་བོན་དང་བཙན་བོན་གྱི་རིགས་དེ་ཚོ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མ་བྱོན་གོང་གི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་དུས་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་ལ། དེ་ཚོས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་ཤན་ཤུགས་ཀྱིས་དམར་བསང་ཞེས་ཁུངས་གཤེན་བོན་ལ་ཐུག་པའི་ཆོ་གའི་རིགས་འདི་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་དམར་མཆོད་དང་དམར་བསང་གཉིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཤ་ཁྲག་མཆོད་པ་འདྲ་ནའང་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་དང་གྲངས་འབོར་མང་ཉུང་། སྐབས་ཐོག་གི་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་མ་ཟད། དམར་མཆོད་ནི་གཙོ་བོ་གཞན་གྱི་སྲོག་བཅད་པའི་ཤ་ཁྲག་རློན་པ་འབུལ་ལ། ད་ལྟའི་དམར་བསང་སྔོན་གྱི་དམར་མཆོད་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་མཚོན་རྟགས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་དམར་གྱི་རིགས་མེ་ལ་དྲངས་ནས་དྲི་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་ཟའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་བཅས་ཤེས་ཐུབ། དམར་བསང་ཕུལ་བའི་ཁུངས་བོན་ལ་ཐུག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་ཆོས་ནས་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་གོ་མི་རུང་བར། དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་བོད་ལ་དར་བའི་གདོད་མའི་བདུད་བོན་དང་བཙན་བོན་གྱིས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་དེའི་ཁྲག་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། གཞན་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་དུའང་གནའ་རབས་ཀྱི་བཙན་གསོལ་བའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དེ་རིགས་རྩ་བའི་ཆ་ནས་མེད་པར་གྱུར་ཟིན་རུང་། ཀོང་བོ་རྒྱ་ལ་གྲོང་ཚོ་དང་སྤོ་བོ་ཐང་སྨད་ཁུལ་སོགས་སུ་བཅིངས་འགྲོལ་མ་ཐོབ་གོང་སྲོལ་རྙིང་དེ་ད་དུང་གནས་ཡོད་འདུག་ཅེས་པ་ལས་གཅིག་ནས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ལུགས་དེ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་ད་དུང་གནས་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་ནས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་གཙོ་བོ་བཙན་ཡིན་པས་ལྷར་མཆོད་པའི་དཀར་བསང་དང་ད་ལྟའི་དམར་བསང་སོགས་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་ངེས་པའང་རྟོགས་ཐུབ་པ་བཞིན་བདུད་བོན་ཡིན་ན་བདུད་ལ་མཆོད་པ་དང་། བཙན་བོན་ཡིན་ན་བཙན་ལ་མཆོད་པ། གཤེན་བོན་གྱིས་སྐུ་བླ་གཉན་པོ་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པ༼གྲི་གུམ་གྱི་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་གསོལ་མཆོད་བྱས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ༽གང་ཡིན་རུང་ཕྱིས་སུ་ཆབ་སྲིད་སོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་རིག་གནས་མང་བོ་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་བའི་ཤན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དང་ལྷ་ཡི་ངོ་བོའི་སྟེང་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་འདུག་པ་རྟོགས་ཐུབ། ༼ཡོང་ཁུངས། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། ༽\nབསང་གཏོང་ལུགས་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་དང་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་ངོ་མཚར་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་དང་། ལོ་རྒྱུས་དང་དུས་རབས་ཧ་ཅང་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཉམས་དམས་སུ་མ་སོང་བའི་རིག་གནས་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་ཁམས་དང་མདོ་དབུས་བཅས་ཡུལ་གྲུ་དང་། བན་བོན་སོགས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡོངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་ཆོ་ག་འདི་ཁས་ལེན་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ལྷ་གསོལ་མཆོད་འབུལ་གྱི་སྲོལ་འདི་བོད་མི་རང་གི་རྒྱུན་འཛིན་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེ་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་དང་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གནས་བབ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་བྱུང་མིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བརྟག་དཔྱད་མཁན་ཉུང་། རྒྱའི་ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་སོགས་སུ་རྗེ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་རེར་འདུན་མ་ཆུང་ངུ་རེ་བསྡུས་ཏེ། ལུག་ཁྱི་སྤྲེལ་གསུམ་དམར་མཆོད་བྱེད། ཐོག་མར་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་རྐང་ལག་བྲེགས་དོན་སྣོད་མདུན་དུ་སྤུངས་ནས། བརྙེ་ཞིག་གིས་གནས་ས་རི་ལུང་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་དཔང་དུ་གསོལ་ཏེ། གལ་ཏེ་འདུན་མ་དང་འགལ་ཏེ་བསམ་ངན་བྱེད་ན། ལྷ་ལ་མངོན་མཁྱེན་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཚོ་ཡང་ལུག་ཁྱི་འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་མི་བགྱིད་རི་ཞེས་མནའ་འདོར་རོ་ཞེས་པ་སོགས་ལ་དེང་དུས་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་བོར་དེའི་ཚབ་ཏུ་བསང་ཕུད་དེ་མནའ་སྐྱེལ་བ་སོགས་སྣང་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་དམག་ལ་འགྲོ་བ། བླ་དཔོན་ཁྲི་འདོན། གསོལ་སྟོན་མཛད་སྒོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་གཞག་ལེགས་གང་བགྱི་བའི་སྔོན་འགྲོ་དང་རིམ་གྲོ་ལ་བོད་མི་རྒན་གཞོན་ཡོངས་ཀྱིས་བསང་གཏོང་བ་འདི་ཧ་ཅང་རྒྱུགས་ཆེ།\nརྒྱལ་དབང་ལྔ་བས་ཕུན་ཚོགས་དྲི་ལྡན་བསང་མཆོད་གའི་རྒྱུན། མི་གཙང་ཉེས་ཚོགས་འཁྲུད་པའི་ཆོ་ག་མཁན། །ཞེས་གསུངས་པས་བསང་ཞེས་པའི་ཐོག་མའི་རང་བཞིན་ནི་མི་གཙང་བའམ་བཙོག་གྲིབ་སེལ་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་ལ་གོ་བ་ཤུགས་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་དེང་དུས་བསང་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ངེས་པར་ལྷ་གསོལ་ཀླུ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་ལུགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་ལས་གདོད་མའི་བསང་ཞེས་པའི་བརྡ་རང་སྟེང་གི་གོ་དོན་དང་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་སོང་བ་འདི་ལ་སུས་ཀྱང་གསལ་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་མཛད་མེད་ཅིང་། ལྷག་པར་བསང་ཡིག་འདོན་གསོལ་གྱི་ནང་དུ་སྣང་ཚུལ་འདི་གཉིས་དབྱེ་བ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འདྲེས་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲིབ་དག་པར་བཤད་པ་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་སོགས་འདིར་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། དེང་སང་མཚོ་ལྷོའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་གཤིན་པོ་དུར་འཇུག་བྱེད་ཚེ་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་སྒོའི་ཕྱི་རུ་མེ་འཇོག་པ་དང་། ཡང་སྦྲུམ་མར་བུ་བཙས་པའི་དུས་སྒོ་མདུན་མེ་བཞག་སྟེ་ཕྱི་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཡོང་བའི་མི་སུ་ཡིན་རུང་མེའི་སྟེང་དུ་འགོམ་ནས་ནང་ལ་ཡོང་བ། དེ་བཞིན་ཁང་ཁྱིམ་གང་ཞིག་གི་སྒོའི་ཕྱི་ན་དུ་བ་ལྷོག་ལྷོག་འཕྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་ཚེ་དུད་ཚང་དེའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་ནད་པ་སོགས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་གང་བྱུང་གིས་ཁྱིམ་ལ་མ་ཡོང་ཞེས་པའི་བརྡ་ཙམ་ལས་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པ་འདིས་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་བསང་བྱ་བ་མེ་ལ་མ་གཏོགས་དུ་བ་ལ་ཚུལ་མེད་པ་འདྲ། སྤྱིར་དེང་དུས་གོས་སོགས་རླུང་ལ་གཡེང་བ། ཆུ་ལ་བཀྲུ་བ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཚེ་མེ་ལ་བདུག་ནས་ཆོག་པར་བྱེད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ན་གདོད་མའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་དད་མོས་བྱེད་པ་ལས་སྲོལ་འདི་མཆེད་པར་མངོན་ཏེ། གདོད་མའི་བོན་གྱི་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་གནས་པའི་ལྷ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཡོད་དོ་ཅོག་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་སྐྱེས་ཞིང་མཐར་འབྱུང་བ་བཞི་རང་སར་ཐིམ་པར་བྱ་དགོས་པར་འདོད་པ་འདིས་མྰར་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཆེས་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་གདོད་མའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་བར་གྱི་འགལ་འདུའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མངོན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། འདི་ནི་བོད་མི་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དེར་བརྟེན་སྨན་རྒྱུད་སོགས་ལས་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ག་ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་ཏེ་བརྟག་པ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ནད་དང་སྦྱོར་བ་སྨན་གྱི་ལུགས་སོགས་མང་དུ་དབྱེ་བའི་སྲོལ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་བཞི་དང་མིའི་སྐྱེ་ཕུང་གཉིས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤིན་པོ་དུར་འཇུག་བྱེད་ཚེ་མེ་ལ་སྲེག་པ། ཆུ་ལ་སྐུར་བ། ས་འོག་ཏུ་འཇུག་པ། རླུང་སྟེ་བྱ་རྒོད་ལ་གཏོར་བ་བཅས་བེམ་པོ་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཞི་གང་རུང་ལ་ཐིམ་པར་བྱེད་པའང་གནད་འདི་ལ་ཐུག་པར་སྙམ། དེ་ན་གོང་ནས་དྲངས་པ་བཞིག་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་དུར་འཇུག་བྱེད་ནའང་། འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཆེས་སྔ་བ་ནི་མེ་ལ་སྲེག་པའི་ལུགས་འདི་ཅུང་མངོན་ཆེ་བ་དེབ་ཐེར་ལས་ཁྲི་བདུན་བང་སོ་གནམ་ལ་བཏབ། ལྷ་ལུས་རོ་མེད་འཇའ་ལྟར་ཡལ་ཅེས་བོད་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་རྣམས་ཀྱི་བེམ་པོ་མེ་ལ་སྲེག་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་སུ་ལའང་རྩོད་མེད་དང་། དེ་བཞིན་ཆེས་སྔ་བའི་གནས་ཤུལ་བང་སོ་དག་ན་བེམ་པོ་མེ་ལ་སྲེག་པའི་སོལ་བ་སོགས་མཐོང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ན་མེ་ནི་ཆེས་གདོད་མ་ནས་ཧ་ཅང་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་པ་མཐོང་ཐུབ་ལ། གནའ་བོའི་ཞི་ལའི་ལྷ་སྒྲུང་དུ་ཕོ་ལོ་མེ་ཞི་སི（普罗米修斯）འབོད་པས་མེ་ཐོག་མར་ལྷ་ཡུལ་ནས་བརྐུས་འོང་བར་བཤད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་མན་ཇུ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་དུའང་ཨ་ཐོ་（阿托）ཞེས་པའི་དཔའ་རྒོད་ཞིག་གིས་ལྷ་ཡུལ་ནས་མེ་ཁྱེར་འོང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་བྱ་དེ་ཕོ་ལྷ་ཡུལ་ལ་མེ་སློང་དུ་སོང་ཚུལ་སོགས་མང་། སྤྱིར་བེམ་པོ་མེ་ལ་སྲེག་པ་དེ་བསང་བྱ་བའི་གོ་དོན་དང་འབྲེལ་དཀའ་ཡང་། དེང་དུས་དུར་ས་གསར་དུ་འཚོལ་བ་ལ་ངག་རྒྱུན་དུ་རི་ཡག་ས། ས་གཙང་ས་སོགས་གཙང་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་བསམས་ན་མེ་སོགས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་སྟེང་ན་བསང་ངམ་གཙང་བྱ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ཤུགས་ནས་ཡོད་པར་འདོད་པ་གོ་ནུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཇིའི་མཁས་པ་ཧྥེ་ལེ་ཙིས（费雷泽）མེ་ཕུང（篝火）གིས་ནད་དང་འཆི་བ། སྣོད་བཅུད་མཐའ་དག་ལ་འཚེ་བའི་གནོད་པ་སྲེག་ཅིང་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། མི་དང་དུད་འགྲོ་ལོ་ཏོག་བཅས་གཙང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པས་འཐུས། དེ་ན་བེམ་པོ་དེ་མེ་ལ་སྲེག་པས་རོའི་སྟེང་གི་བཙོག་གྲིབ་དང་དྲི་མ་ཡོད་ཚད་བསང་བར་བྱས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ཅིང་། ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་འདི་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་གཙང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་རིམ་གྱིས་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེས་ཆེར་བྱུང་བར་སྙམ། མཆོད་པའི་རིགས་ལ་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་པ་འདུག་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་མཆོད་རྫས་རྗེན་པར་བཤམས་ནས་མཆོད་པ་དང་། ཡང་ན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཏུ་བྱས་ནས་མཆོད་པའི་ལུགས་གཉིས་ལས་མ་འདས། རྒྱ་ནག་གིས་རང་གི་ཡང་མེས་ཀྱི་བང་སོའི་མདུན་དུ་འབུལ་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྗེན་པར་བཤམས་པ་དང་། བོད་ཀྱིས་འདི་ལ་རྒྱལ་མཁན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་ལས། གཙོ་བོ་ཚན་དན་ག་བུར་གུར་གུར་ཨ་ག་རུ་ཏི་སྟེ་དྲི་ལྔ། གཞན་གསེར་དངུལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་།གྲོ་ནས་སོགས་འབྲུའི་རིགས་དང་། གོས་དར་སོགས་ཟ་འོག་གི་རིགས་དང་། པདྨ་ཨུ་ལ་ཀུ་མུད་སོགས་མེ་ཏོག་གི་རིགས་དང་། བདུག་སྤོས་རྒྱ་སྤོས་སོགས་སྤོས་ཀྱི་རིགས་དང་། ཤུག་པ་བ་ལུ་སོགས་བསང་རྫས་ཀྱི་རིགས་དང་། ཡང་དཀར་གསུམ་མཁོ་དགུའི་དཔལ་འབྱོར་ཞེས་མི་རང་གིས་འབྱོར་ཚད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡོད་མེ་ལ་སྲེག་ནས་མཆོད་པ་ཡིན། སྲོལ་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་བོད་དུ་དར་བ་ལ་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་མེ་ལ་རྫས་བཏབ་པའི་བསུར་འདི་བསྟན་ཕྱི་དར་གྱི་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ཏུ་གསལ་བ་ཡོད་མེད་རང་གི་བརྟག་ཤིང་མང་དུ་ཐོས་པའི་རིགས་དུ་མར་དྲིས་ཀྱང་ཁུངས་རྙེད་པ་མེད་པ་འདྲ། གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་མགྲིན་པ་བཏེགས་ནས་སྨྲ་ནའང་། རྙིང་མ་རྒྱུད་འབུམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་མ་བྱུང་། བླ་མ་དགོངས་འདུས་སུ་ཡོད་ཟེར་ཡང་གླེགས་བམ་དང་ཐོ་ཡིག་བསྡུར་ནས་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད། གཏེར་ཁ་གོང་འོག་གི་ཡིན་ཟེར་དཔེ་འཁྱར་འདྲ་མཐོང་ཡང་གཏེར་གཞུང་ཚད་མ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཡི་གེར་མི་འདུག ཅེས་གསུངས་པ་ལ་བསམས་ན་སྐབས་འདིའི་བསང་ཞེས་བྱ་བའང་བསུར་དང་འདྲ་བར་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་གཞུང་དུ་མགོ་ཁུངས་ཅུང་རྙེད་དཀའ་བས་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་གཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་གི་བོན་གཞུང་གི་ནང་དུ་འཚོལ་དགོས་པར་སེམས། ༼ཡོང་ཁུངས། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ། ༽\nའཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སོན་པའི་བར་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མི་རིགས་གཞན་ལའང་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་འདི་ཡང་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་འདིར་ཐོག་མ་ནས་བྱུང་བ་ནས་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་་་་་ཡུལ་སྲོལ། གོམས་གཤིས། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ། ཡོད་པ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བསང་མཆོད་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། བསང་གཏོང་བའི་བསང་རྩིའི་གཙོ་བོ་ནི་ཤུག་པ་དང་སྤ་མ། བ་ལུ། ཁམ་པ་སོགས་དྲི་བཟང་ལྡན་པའི་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་ཡིན། དང་དོད་ཆེ་བ་ཙན་དན་དཀར་དམར་དང་ཨ་ག་རུ། གུར་ཀུམ། སྤང་སྤོས་སོགས་ཀྱང་སྲེ་མཁན་ཡོད། བསང་རྩམ་ནི་གཙོ་བོ་མར་བསྲེས་བའི་རྩམ་པ་དང་ཆེ་བ་དཀར་གསུམ་དང་མངར་གསུམ་དང་སྨན་ཕྱེ་བཅས་བསྲེས་ནས་བསང་མེའི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་ཤིང་། ད་དུང་ཆང་ཕུད་དང་ཇ་ཕུད་དང་གྲིབ་སེལ་གྱི་ཆབ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་དུ་བོན་ལུགས་ལས་བརྒྱུད་པའི་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མ་ཉམས་པར་ཡོད། ༼རྦ་བཞེད༽དང༼བཀའ་ཐང༽སོགས་སུ་བོད་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གི་དར་སྲོལ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཚུལ་དཔེར་ན། བསམ་ཡས་ལྷ་ཁང་བཞེང་སྐབས་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་སོགས་མིའི་ཁོག་ཏུ་བརླམས་ཏེ་ལུང་བསྟན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཚུལ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱག་བསྟར་གནང་བའི་རྗེས་ཤུལ་ཡང་ཡོད་ཟེར། དཔེར་ན། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་གཞིས་དམངས་ཐམས་ཅད་མཉམ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་སོགས་ལྷ་ཁང་ཁག་དང་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་བསང་གཏོང་གི་བྱེད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་སྤེལ་བའི་དུས་ཆེན་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ༼འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང༽ཞེས་ཡོངས་གྲགས་དེའང་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་གྲུབ་བྱུང་བའི་གཏང་རག་ཏུ་ལོ་དེའི་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བོད་ཀྱི་རི་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ལྷོ་ཁ་བསམ་ཡས་སུ་ཡོད་པའི་ཧས་པོ་རིའི་རྩེ་མོར་བསང་ཆེན་ཞིག་བརྩིགས་ནས་ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་གནང་བའི་དྲི་བཟང་བར་སྣང་ཁམས་སུ་འཁྱིལ་བས་དུས་སྟོན་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་དུ་གྲགས་ཡང༼རྒྱལ་བོ་བཀའ་ཐང༽ལས་བསམ་ཡས་བཞེངས་པའི་དགའ་སྟོན་བཤད་པའི་ནང་དུ་སྤོས་དཀར་སྨན་གྱི་དུ་བས་ལུང་བ་ཁེབས་ཞེས་བཀོད་ཡོད། འདིར་བལྟས་ན་ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་དར་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམར་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་དེའང་ད་དུང་གནས་ཡོད་པ་ཤེས། གང་ལྟར་ཡང་དམར་མཆོད་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་སྲུང་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བོར་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ཤིག་ལགས། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི༼དེབ་ཐེར་དཀར་བོ༽འི་ནང་རྒྱའི་ཡིག་རྙིང་ལས་བཙན་པོ་རྗེ་བློན་རྣམས་ལོ་ལྟར་མནའ་བསྐྱལ་ཞིང་ཞེས་སོགས་སོ། །༼ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ། ༽\nདེ་ཡང་བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་ནང་ལས། ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་ནི་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆོ་ག་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་དར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ནང་དུའང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ཡོད། ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་མི་གཅིག་པའི་སྐྱེ་བོ་མཐོ་དམན་ཅི་རིགས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། བསང་ཆོག་དེ་ནི་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཉིན་རེར་གཏོང་བ་དང་འདུ་ཚོགས་བྱེད་ཁུལ་དང་རི་རྩེ་ལ་ཡང་གཏོང་གི་ཡོད། ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དཔེར་ན་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་ཆོ་ག་དེ་ཕོ་ཁོ་ནའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན་པ་དང་དབུས་གཙང་དུ་བུད་མེད་ཀྱིས་ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། ཆོ་ག་འདི་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་རྣམ་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་དུས་མཆོད་དང་མི་སྐྱའི་དུས་ཆེན་ཁག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བླ་ཆེན་དང་མི་དྲག་ལ་ཕེབས་བསུ་ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་དཔྱད་ན་ཆོ་ག་འདིའི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་ནི་གཙང་འཁྲུད་ཡིན་ནའང་། འདས་ཟིན་པའི་དུས་རབས་ནང་དེ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པས་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཆོ་ག་དེའི་འབྱུང་ཚུལ་སོགས་སྐོར་ཤོད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད། ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལྷ་བསང་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་དེའི་ཐོག་ད་དུང་གེ་ཁོད་ཀྱི་གཙང་འཁྲུད་ཅེས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། ཆོ་ག་དེ་ནི་རྒྱུན་སྤེལ་གྱི་ཆོ་གའི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་མཆོད་གནས་ཤིག་གིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་ཡིན། བོན་གྱི་གཞུང་དང་དཔེ་ཆའི་དབྱེ་སྲོལ་ལྟར་ན། གོང་གསལ་གྱི་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་རིགས་སྤྱིར་བཏང་ཆབ་ནག་གི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནའང་། གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཆོ་ག་གཞན་རྣམས་སྤེལ་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན། གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཞིབ་ཅིང་ཚགས་ཚུད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆབ་དཀར1༼བོན་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་དབྱེ་ཚུལ་ཐད་སེ་ནེལ་གོ་རུབ1967：16—18 དང་ཁོ་བོའི་དཔྱད་རྩོམ་ཨང་བཅུ་དྲུག་ལ་གཟིགས།༽ཞེས་ནང་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་ཁྲོད་ཀྱི་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཞོར་གཏོགས་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། ཆོ་ག་དེ་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གཤམ་གྱི་ལེ་ཚན་ནང་གླེང་རྒྱུ་ཡིན། གོང་གསལ་ཆོ་ག་གཏོང་སྲོལ་གཉིས་ཆོས་ལུགས་ལམ་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱ་ཚུལ་ཐད་གཅིག་མཐུན་མིན་ནའང་། བསང་དང་གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་གཉིས་ཀ་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་དྲ་རྒྱ་ལས་མ་འདས། ང་ཚོས་ཐོག་མར་ཆོ་ག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དོན་དངོས་ལ་བརྟག་ཞིབ་དང་། དེ་ལས་མངོན་པའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་དད་པ། སྤྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ལུགས། ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ནང་མཆོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད་སྐོར་མ་གླེང་གོང་། དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བསང་མཆོད་འབུལ་སྲོལ་དེ་ཉིད་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།\nདེ་ཡང་ཐོག་མར༼བསང༽ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ནི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། དེ་སྔོན་ཐ་སྙད་དེའི་སྐོར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་ཡོད་ནའང་དེ་དག་གིས་ཕྱི་རབས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཞིག་སྟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་སེ་བན་ནན་ལྟ་བུས༼བསང་བུ༽ཞེས་པ་ནི་ཟས་རིགས་ལ་གོ་བར་གསུངས་ཤིང་།2༼སེ་བན་ནན1981—1983：243.༽བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པའི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆའི་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་དེ་སྤོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བར་འདོད་ནས་ཆེ་བསྟོད་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། 3༼དཔེར་ན༼བསང་མཆོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་བསྟན་པ༽ལྟར་བུར་གཟིགས།༽སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས། བསང་གི་ཆོ་ག་ཞེས་པའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གནས་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་ག་དེ་ལྷ་ལ་དྲི་ཞིམ་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལྟའི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་མཐའ་མ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་དུ༼བསང་མཆོད༽ཅེས་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ། 4༼འདི་ནི་བསང་དང་མཆོད་པ་ཞེས་པ་ཚིག་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན། བསང་མཆོད་ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ༼ལྡེབ 10༽དང་དབུ་ནག་མིའུ་འདྲ་ཆགས་གཉིས་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་འདུག ཕྱིས་སུ་ཐོན་པའི་ཐ་སྙད་ཐད་གསང་གསོལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་ལ། ཐ་སྙད་དེ་ནི་དེང་དུས་རྒྱ་གར་དུ་ཡུལ་གྱར་ནས་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ཁྲོད་དུའང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན༼སེ་ལེ 1993༽ཉེ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་དཔེར་ན་ཐུའུ་བཀན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ（1737—1802）ཡིས་བསང་མཆོད་དང་གསོལ་མཆོད་ལྟ་བུ་བེད་སྤྱོད་མཛད་ཡོད། ༼ལོ་ཁ་ཤི་ཆན་དྲ1963：285༽གསོལ་མཆོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་མཆོད་གསོལ་ཞེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་བྲིས་པ་ཞིག་ལགས་ཤིང་དེ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན༼PT126，1，142༽གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཐོག་བསང་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་དོ། །༼འཕྲིན་ལས་མྱུར་གྲུབ༽ལ་དཔྱད་པར་འཚལ། ༽སྣང་ཚུལ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་དར་བའི་བོན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ནང་དུའང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། བསང་མཆོད་སྐོར་གྱི་ནང་དོན་རྒྱས་ཤོས་དང་བེད་སྤྱོད་བྱ་མང་ཤོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ནི་རྒྱལ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དཔེ་ཆ༼བསང་མཆོད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ༽ཞེས་པ་དེ་ཡིན། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་དཔེ་ཆ་དེ་རྩོམ་སྐབས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས5༼བསང་མཆོད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ p.21. ༽ཀྱིས་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི་བསང་ཡིག་འགའ་ཞིག་ལ་དཔྱད་གཞི་གནང་ཚུལ་གསུངས་ནའང་། དོན་དངོས་ཐོག་དཔེ་ཆ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་དོན་དང་ལེན་གནང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག གནའ་བོའི་དཔེ་ཆ་དག་ལ་ཞིབ་མོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན། བསང་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་བྱ་ཚིག ༼བསང་བ༽ཞེས་པ་ལས་མཆེད་པ་དང་། ༼བསང་བ༽ཞེས་པ་དེ་དང༼སངས་པ༽ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ནི་གཅིག་ལས་གཅིག་མཆེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ། དེར་བརྟེན། ༼བསང་བ༽ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་མེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་ནས་ཐོན་པའི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན་པ་ལས། རོ་མྱོང་བའམ་དྲི་སྣོམ་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་གསལ་རོ་མྱོང་བའམ་དྲི་སྣོམ་པ་ཞེས་པ་གཉིས་ལས་དྲི་སྣོམ་ཞེས་པ་བསང་སྤོས་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན་དེ་ཉིད་ཚུར་བླངས་ནས་རྒྱུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལྔ་ཞེས་པའི་ནང་གསེས་གཅིག་ཏུ་ཕྱེས་ཡོད། འོ་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བསང་གི་ཆོ་ག་དང་། དེས་གང་ཞིག་གཙང་སེལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ལན་ཞིག་མ་རྒྱབ་སྔོན་དུ་གཤམ་གྱི་འགངས་ཆེའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ནང་དུ ༼བསང་བ༽ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བེད་སྤྱོད་བཏང་བའི་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ཙམ་གནང་ན། དེ་ཡང༼བསང་གི་དག་གཙང་སྔོན་འགྲོ༽ལས། ༼སྟེང་གི་ལྷ་ཡང་བསང་བར་བྱ། །འོག་གི་ཀླུ་ཡང་བསང་བར་བྱ། །བར་གྱི་གཉན་ཡང་བསང་བར་བྱ། །གདན་ཁྲི་རྣམས་ཀྱང་བསང་བར་བྱ། །ཆས་གོས་རྣམས་ཀྱང་བསང་གྱུར་ཅིག༽6༼བསང་གི་དག་གཙང་སྔོན་འགྲོ༽p.2 .༽ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གོང་གསལ་དཔྱད་གཞི་དེའི་ཚིག་རྐང་སོ་སོའི་མཐའ་མཇུག་ནི་བྱ་ཚིག༼བསང་བ༽7༼ PT1042 ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད༼མཁན་སྤྲུའི་བསང༼1.59༽ཞེས་ཡོད། ཚིག་དེའི་དོན་ནི་མཁན་བུའི་དྲི་བསང་གི་གཙང་སེལ་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ལར་མཁན་སྤྲུ་ཞེས་པ་ནི་རྩི་ཤིང་མི་འདྲ་བ་རིགས་གཉིས་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ་མཁན་ནི་མཁན་པ་དང་སྤྲུ་ནི་སྤྲ་བ་ཡིན༼མེ་ཡེར1901：173༽.སྤྲ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བསང་གི་མཆོད་པའི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་བ་ཡིན། བསང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི༼སྒྲ་སྦྱོར་བམ་པོ་གཉིས་པ༽ཡི་ནང་དུའང་གསལ༼ས་ཀ་ཀི1916—26༽བ་ནི༼asvamedhayajna༼5061༼ཞེས་པ་དེ༼རྟས༼བསང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ནམ་རྟས་གཙང་གི༼ཞེས་པར་བསྒྱུར་འདུག་གོ །༽ཞེས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཆོ་ག་ཞིག་ནང་དུ་ཆུ་དང་འབྲེལ་ནས་གཙང་འཁྲུད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ལ༼བསང་བ༽ཞེས་མ་འབོད་པར་དེ་ལ༼གཙང་བ༽8༼བསང་གི་དག་གཙང་སྔོན་འགྲོ༼p.1. ༽ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། བྱ་ཚིག་དེ་ནི༼ཚངས༽ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་མཆེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན། ༼བསང་བ༽ཞེས་པའི་དོན་ནི་དྲི་ཞིམ་བརྒྱུད་ནས་བྱབས་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། ༼གཙང་བ༽ནི་ལྷ་ཆུ་གཏོར་ནས་བྱབས་ཁྲུས་བྱེད་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་ཡིན། 9༼རྨེ༼དམེ༼ན་ཚན་དང་སྤོས་ཀྱིས་བསང་། མནོལ་ན་གཙང་མ་ཁྲུས་ཀྱི་ཀྲུས༽ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །༼གཟི་བརྗིད༼པོད་ཁ་པ་ལྡེབ 65.༽\nང་ཚོས་གཙང་སེལ༼བྱབས་ཁྲུས༽ཀྱི་ཆོ་གར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས། གནད་དོན་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་ཐོན་པའི༼མི་གཙང་གྲིབ༽ཅེས་པའི་རྣམ་རྟོག་སྐོར་ལའང་རྟོག་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་བློ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ནི་རང་བཞིན་དུ་ཟད། དེ་ཡང༼གྲིབ༽ཅེས་པ་ནི་སྤྱིར་ན་མི་གཙང་བའི་དོན་ལ་གོ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་གའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ནི ༼གྲིབ༽ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་མ་ཡིན་པར། ༼དམེ༽དང༼མནོལ༽ཞེས་པ་གཉིས་ཡིན། དེ་གཉིས་པོ་ལས། དམེ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་གིས་རང་དང་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་སྤུན་མཆེད་དག་དམར་གསོད་བྱས་པའི་སྡིག་གྲིབ་ལ་ཟེར་ཞིང་། སྡིག་གྲིབ་དེ་ཉིད་དག་ཕྱིར་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་དེར༼བསང་བ༽ཞེས་དྲི་བསང་གཙོར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་དང་། མནོལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་བཙོག་གྲིབ་དང་དེ་ཉིད་སེལ་ཕྱིར་དམིགས་ཤིང་ལྷ་ཆུའམ་གཤེར་ཁུ་གཞན་ཅི་རིགས་གཏོར་ནས་བཙོག་གྲིབ་ཕོག་ཡུལ་དེ༼དག་པར༽བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཆོ་གའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ༼རྨེ༼དམེ༽བ་དག་ལ་མནོལ་བ་ཚང༽ཞེས་དེ་གཉིས་པོའི་དབར་དེ་ལྟའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །10༼དཔེ་ཆ་ཐོར་བུ་ཨང་གཉིས་པའི 1.70 ལ་གཟིགས། ༽\nགོང་གསལ་གྱི་ཆོ་ག་དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་དང་སྤྱོད་པས་མི་རང་དང་། ལྷ། ཡུལ་ལྗོངས་སོགས་ལ༼ཕོག་པའམ་འབགས་པ༽ཞེས་བཙོག་སྐྱོན་བཏང་བའི་རྟོག་པ་ཉིད་གཞིར་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། འགྲོ་བ་མི་རང་དང་ཡུལ་ལྗོངས་ལ་བཙོག་སྐྱོན་བཏང་བའི་འབྲས་བུར་ལྷས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་ལ་རོགས་ཕན་ཀྱང་མི་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། དེས་ན་མི་སུ་ཞིག་གིས་རང་ལ་བཙོག་གྲིབ་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་བྱས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཙང་འཁྲུད་ཀྱི་ཆོ་ག་ངེས་པར་དུ་སྤེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཆོ་ག་དེ་རིགས་ནི་རྒྱུན་དུ་སྤེལ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་རྩོམ་སྲིད་ལ། མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ནས་རང་རང་གི་འདོད་བློ་དང་འགལ་ཞིང་གཉིས་ནས་རང་གིས་གསོལ་བའི་ལྷ་ལའང་གནོད་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན། ནམ་རྒྱུན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་འཛེམ་དགོས་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གཤམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ།\nགནད་དོན་དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་གྲུ་གུམ་བཙན་པོ་དང་བློན་པོ་ལོ་ངམ་གཉིས་འཐབ་པའི་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ནས་གླེང་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཏམ་རྒྱུད་དེའི་ནང་དུ༼མི་གཙང༽ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་མཆིས་པས་སོ། །དེ་སྐབས་ཀྱི་བཙན་པོ་ནི་སྟེང་ལྷ་ནས་མཆེད་པའི་རིགས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཙོག་གྲིབ་གཏོང་མི་ཆོག་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། བཙན་པོ་དེས་རང་གི་བློན་པོར་རང་གི་དོ་ཟླ་བྱ་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ཕབ། བློན་པོ་དེས་བཙན་པོའི་བཀའ་ཉིད་དང་དུ་བླངས་ཀྱང་དེ་ཞོར་དུ་བཙན་པོར་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་གི་གྲས་སུ། ཁོང་གཉིས་འཐབ་སྐབས་བཙན་པོས་རང་གི་དཔུང་བ་གཡོན་དུ་ཞི་མིའི་རོ་དང་། དཔུང་བ་གཡས་སུ་སྤྲེའུའི་རོ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ཚུལ་ཀྱང་བཏོན་ཡོད། བཙན་པོས་དེ་ལྟར་མཛད་པས་རང་ལ་རོགས་ཕན་བྱེད་མཁན་གྱི་ལྷ་ལ་བཙོག་སྐྱོན་ཕོག་ཅིང་ལྷས་བཙན་པོ་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས། གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ཤོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དེ། ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ནང་དུ། བློན་པོ་ལོ་ངམ་གྱིས་རང་གི་མཆན་ཁུང་འོག་ནས་སྤྲེའུ་ཞིག་སྟོན་པས་བཙན་པོའི་ལྷ་ལྡེ་བླ་གུང་རྒྱལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྲོས་ནས་སོང་ཞིང་། སྤྲེའུ་དེ་བཙོག་གྲིབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ལྷ་དེ་གངས་རི་ཏི་སེར་མ་སླེབས་བར་དུ༼འཕང་བ༽ཞེས་བྲོས་པ་སྟོན་པ་ལས་སྤྲེའུ་དེ་ཤི་གསོན་གང་ཡིན་སྐོར་གསལ་བོ་འཁོད་མི་འདུག11༼ PT1287༼བེ་ཁོ་ད1940：98༼ལོ་ངམ་གྱིས་མཆན་ནས་སྤྲེའུ་ཕུང༼ཕྱུང༼བས༼ལྟ་བུའོ། ། ༽ང་ཚོ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་འཁོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དོན་ནི་ཅུང་ཟད་མདོར་བསྡུས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འཁོད་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ནི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན། གང་ལྟར་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཐོན་པའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ། 12༼རྒྱལ་བོས་སྤྲེའུ་དང་ཞི་མི་ཁྲིད༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང p.245༽.ཝ་དང་ཁྱི་ཡི་རོ༼མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལྡེབ7.1༽.ཝ་དང་ཞི་མི་ཤི་བའི་རོ༼ཡར་ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང p.42༽.སྤྲེའུ་གཅིག་དང་ཞི་མི་གཅིག༼ལེགས་བཤད་མཛོད། དབྱིན་འགྱུར་མ། མཁར་རྨེའུ1972：67.༽དཔེ་ཆ་སོ་སོའི་ནང་བརྗོད་པའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་མ་ཡིན། སྤྲེའུའི་རོ་ཞིག་གིས་སྐྱེན་བྱས་ལྷ་དེས་བཙན་པོར་རོགས་མ་བྱས་པར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་པའི་སྐོར་དང་གཤམ་གསལ་གྱི་ནང་དོན་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་པ་བེ་ཁོ་ད་ཡིས༼དེ་སྐབས་ཀྱི་སྤྲེའུ་དེ་ནི་བཙན་པོའི་མེས་པོའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན༽ཞེས་གསུངས། ཁོ་བོའི་འདོད་ཚུལ་ནི། ལྡེ་བླ་གུང་རྒྱལ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནི་ལྷ་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཟད་དོ། །མཚམས་འདིར་གལ་ཆེར་བརྗོད་དགོས་པའི་དོན་ཞིག་ནི། བཙོག་སྐྱོན་ཕོག་པའི་དངོས་རྫས་སམ། སྲོག་ཆགས་གསོན་པོའམ་ཤི་རོ་ཅི་རིགས་ནི་མི་ཞིག་ཐོག་མར་སྐྱེ་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ལྷ་དེ་དག་གནས་སའི་གཟུགས་ཐོག་ཏུ་འཇོག་མི་ཉན་པར་གྲགས། གཤམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནི་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐོར་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་མི་གཙང་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ནར་མ་སོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཉིན་ཞིག ཁོང་ལྡུམ་རའི་ནང་རྩེད་འཇོར་རོལ་བཞིན་ཡོད། བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་གིས་མི་གཙང་བ་དགུ་ལྡན་པའི་འབྲུག་གློག་ཅིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས། ༼ཁོ་པ་མ་ཤི་ནའང་བཙོག་གྲིབ་ཕོག་རྒྱུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ལོ༽ཞེས་གཅིག་ལབ་བརྒྱབས་ནས་གཤེན་རབ་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ཏུ་གློག་དམར་འཁྱུགས། འོན་ཀྱང་། གཤེན་རབ་ཀྱི་ལྷུན་གྲུབ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་མི་གཙང་བ་དགུ་བོ་རྣམས་མཚོན་དགུའི་གཡང་ལ་བསྒྱུར་ནས་བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱས་སོ་ཞེས་གྲགས། སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན། མི་གཙང་བ་དགུ་བོ་ནི་འགྲོ་བ་མི་ལ་འབྱུང་བའི་བཙོག་གྲིབ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ལ། མི་གཙང་བ་དགུ་བོ་རྣམས་ནི། 13༼གཟི་བརྗིད༽པོད་གཉིས་པ། ལེའུ5，ལྡེབ 69.༽\nདང་བོ། དམེ། གཉིས་པ། མུགགསུམ་པ། ནལ། བཞི་བ། བཙོག ལྔ་བ། ཐན། དྲུག་པ། ལྟས་ངན། བདུན་པ། བྱུར། བརྒྱད་པ། ཡུག དགུ་བ། ཐབ་འཁོན། བཅས་སོ། །14༼གཟི་བརྗིད༽ནང་དུ་མི་གཙང་བའི་རྫས་དགུ་ཡོད་ཚུལ་འཁོད་ལ་དེ་དག་གི་གྲངས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་མ་ཡིན་པར་སྣང་། གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་གཅིག་ནང་དུ༼ཐབ་འཁོན༽ཞེས་པ་དེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་སྨྲས་ནའང་འདྲེན་ཚུལ་གཞན་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་དེ་ནི་རྫས་རིགས་གཉིས་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་འདུག༼སེ་ནེལ་གོ་རུབ1967，p.46. ll.3—35.༽\nབསང་གི་ཆོ་གས་གོང་གསལ་མི་གཙང་དགུ་བོའི་གྲིབ་ནུས་ཡོངས་རྫོགས་སེལ་མི་ནུས་པར་འདོད། དེས་ན་གྲིབ་དེ་དག་མེད་པར་བཟོ་བར་ད་དུང༼སེལ༽ཞེས་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། 15༼གཟི་བརྗིད༽དབྱིན་འགྱུར་མ། ༼སེ་ནེལ་གོ་རུབ1967：44—49.༽དེ་ནི༼གེ་ཁོད་གཙང་འཁྲུད༽ཅེས་པའི་ཆོ་ག་ལྟར་དུས་ཚོད་ངེས་གཏན་དང་ཆེད་མངགས་མཆོད་གནས་ཤིག་འབོད་ནས་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན།༽\nབྱབས་ཁྲུས་ཞེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ལྡན་པ་ཞིག་ལགས། གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ནས་འགྱུར་ལྡོག་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཚུལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡོད། གཏམ་རྒྱུད་དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་ལེན་ཚན་གཞན་ཞིག་ནང་དུ་གླེང་ཟིན་པས་འདིར་རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱ། 16༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉི་ཤུ་ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།༽འདིར་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནང་གི་བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན་རྣམས་ཡིན། དེ་ཡང་ཤོད་སྲོལ་གཅིག་ལྟར་ན། བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲི་ཐོག་མར་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ནས་མི་ཡུལ་དུ་བྱོན་སྐབས། ཞབས་འབྲིང་གི་གྲས་སུ་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་མི་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཆོ་ག་རིགས་མི་འདྲ་སོ་སོར་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་པོའི་ཡབ་ཀྱིས་བཀའ་འདི་ལྟར་གནང་སྟེ།\n༼གནམ་ལྷ་དོག་ལ་བཤགས༼གཤེགས༽པ་ན། མི་ཡུལ་རྩོག༼བཙོག༽དང་གནོལ༼མནོལ༽ཆེ་བས། ཡ་ངལ་ཤོག་གིས་སྣ་དྲོངས་ཤིག བར་ཆོད་ཧུར་བ་གྲངས་མང་བས། ཚེ（མཚེ）མི་སྐུའི་གཡས་བརྟེན་ཅིག སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་ཡེ་འབྲོག་རྒོད། གཅོ་མི་སྐུའི་གཡོན་བརྟེན་ཅིག ཡ་ངལ་གྱིས་སེལ་དང་གསངས༼བསང༼ཀྱིས༼གྱིས༼ཅིག༼ཤིག༽ མཚེ་མི༼ས༽དབང་དང་བྱིན་རླབས་གྱིས༼ཀྱིས༼ཅིག༼ཤིག༽ ༼ག༼ཅོ་མིའི༼མིས༽སྐུ་གླུད་ཐར་ལེགས༼གྱིས༼ཤིག༽17༼བསྒྲགས་བྱང༼ལྡེབ12a ，5—7. ༽གོང་གསལ་གྱི་གདོད་མའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ལས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་གཞིའི་རྣམ་པ་མངོན་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞིའང་མངོན་བཞིན་ཡོད། དེ་གཉིས་ལས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་སྐོར་ལེ་ཚན་གཞན་ཞིག་ཏུ་གླེང་ཟིན་པས་འདིར་གླེང་གི་མིན། 18༼ཨ་ལན1978：343，347—51.༽འདིར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞིའི་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་གོང་གསལ་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ལས་གསལ་པོ་མཁྱེན་ཐུབ་པ་སྟེ། བླ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དར་བའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་མ་ལག་ཁྲོད་ཀྱི་རྩ་བའི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་བོས་ཆེད་རྩོམ་གཞན་ཞིག་ནང་དུ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བླ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་དང་དེང་དུས་སུའང་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་གནས་པའི་བླ་ཡི་འདོད་ཚུལ་སྐོར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད།19༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་གཅིག་ལ་གཟིགས།༽དེ་ཡང་བླ་དང་བླ་ཡི་མཚོན་རྟགས་གཡུ་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་མོས་བྱེད་པ་ལས་བོད་རིགས་ཁྲོད་དུ་བླ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ནི་དུས་ད་ལྟའི་བར་མི་ཉམས་པར་གནས་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། གླུད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། སྐྱེ་བོ་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བླ་དེ་གདོན་འདྲེ་སོགས་ཀྱིས་འཁྱེར་བའམ་ཡང་ན་རང་སོའི་ལུས་ལས་བྲལ་ཞིང་ཕྱིར་འཁྱམས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ཚུར་འགུག་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ཁོ་བོའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། དེ་ལྟའི་རྟོག་པའམ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་འཕགས་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་གལ་ཆེའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་བོད་རང་གི་གནའ་བོའི་ཆོ་ག་དག་ཇི་ལྟར་ཆགས་གྲུབ་བྱས་ཡོད་མེད་སྐོར་གླུད་ཞེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་བརྒྱུད་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་གླུད་ཅེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པ་ལས། དེ་ནི་ཞིབ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཇུ་དའི་ཆོས་ལུགས་ནང་གི༼འབྲོས༽（Scapegoat）ཞེས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་མ་ཡིན་ནོ། །20༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་གཉིས་ལ་གཟིགས།༽གོང་དུ་དྲངས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ནི་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་རྙིང་ནང་དུའང་འཁོད་འདུག་ལ། དེའི་ཁྲོད་དུ་མི་མཁས་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་བོན་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མཆོད་གནས་གཉིས་སྟེ། མཚེ་དང་གཅོའུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་བཏོན་ནས་དེ་གཉིས་དང་རྒྱལ་བོའི་བློན་འབངས་གཞན་དབར་དབྱེ་བ་གསལ་བོ་ཕྱེས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཡིག་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྐབས་དེ་དུས་གོང་གསལ་བརྗོད་པའི་བོན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་མེད་སྐོར་གསལ་བཤད་བྱས་མི་འདུག་ལ21༼ PT1038༼ལ་ལོ 1953：275—76； མེ་ཁེ་དོ་ནེལ1971：251—19；དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉི་ཤུ་ལ་གཟིགས།༽གཏམ་རྒྱུད་གཞན་པ་ཞིག་ནང་གསལ་བ་ལྟར་སེལ་དང་བསང་གི་ཆོ་ག་སྤེལ་མཁན་ཡ་ངལ་གྱི་སྐོར་ཡང་གླེང་མེད། ཡིན་ནའང་། ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་དང་བོད་རང་གི་གདོད་མའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་བསྡུར་ན་གོང་མ་དེ་ནི་འཆར་གཞི་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །22༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉི་ཤུ་བ་ལ་གཟིགས།༽\nགཏམ་རྒྱུད་དེ་ལས་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བོ་ཉིད་དང་དེ་ཡི་འཁོར་དུ་བོན་པོ་ཞེས་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་དད་མོས་ཀྱི་མ་ལག་ཅིག་ཡོད་ཚུལ་མངོན་པར་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་དེའི་ཚབ་བྱེད་དངོས་པོ་བཅས་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་དད་པ་ཆགས་གྲུབ་བྱེད་པའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡིན། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་ཆོས་ལུགས（Religion）མཁས་པ་ཅན་ལ༼བོན༽ཞེས་འབོད་ནས་གལ་ཆེར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་ཤེས་ལ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༽ནང་དུའང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་གར་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེའི་རིགས་བྲིས་བཀོད་བྱས་འདུག 23༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༽p.235༼ཚེ་མི༼ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང༽p.101.༼ལེགས་བཤད་མཛོ༽p.130.༽བོད་ཀྱི་ཆེས་གནའ་བོའི་དད་མོས་ནི༼སྐུ་བླ༽ཞེས་གཅིག་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། གཉིས་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་བཞེངས་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད། དེ་ཡང་བླ་ནི་གཟུགས༼སྐུ༽ཐོག་ཏུ་གནས་པར་འདོད་ལ། སྐུ་གླུད་ཅེས་སྐུ་བླ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་སྤེལ་བའི་སྲོལ་ཡོད། 24༼མེ་ཁེ་དོ་ནེལ1971：354.༽སྐུ་གླུད་ཅེས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ཕྱིས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། 25༼ཐོ་མ་སི 1957，p.71，ll.224；ll.289—96.༽ཆོ་ག་དེ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་སྐབས། བླ་དང་གླུད་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན། ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་བཙན་པོ་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་བར་ཆད་ཅི་རིགས་ལས་སྐྱོབ་ཕྱིར་སྤེལ་བའི་ཆོ་གའི་ཁྲོད་དུ་རྟག་ཏུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་གླེང་མྱོང་བ་ལྟར། བཙན་པོ་ཉིད་ལྷ་ལས་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཁམས་སུ་མ་བྱོན་གོང་ཙམ་ན་གཙང་འཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་ངེས་པར་དུ་སྤེལ་དགོས་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཁམས་ནི་མི་གཙང་བའི་རྐྱེན་ལས་ཡིན་སྐད། ང་ཚོ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ནི་ཐོག་མར་གཉན་ཞེས་པའི་ཡུལ་ལྷ་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན། དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་རྣམས་སྐུ་བླ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེའི་རྗེས་སུ་དྲངས་པའི་སྲོལ་ཉིད་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱུད་པ་ལྷ་ལས་མཆེད་པའི་རུས་རྒྱུད་གླེང་སྐབས། ཡུལ་ལྷ་འོ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡབ་རྒྱུད་ལྷ་རབས་མཆེད་བཞི་ཞེས་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་ལ་ལྷ་དེ་ནི་ཡུལ་ལྷ་ཀུན་གྱི་ཡབ་མེས་ཡིན་པ་མ་ཟད། 26༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང༼p.230.༽བོད་བཙན་པོའི་སྐུ་བླ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་ཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ་ཆེན་པོ་དགུ་ཡི་ཡབ་ཆེན་ཡང་ཡིན་པར་གྲགས། འོ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ཞེས་པའི་རི་དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་ཟངས་རི་རྫོང་འོལ་ཁ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ན་མཆིས་སོ། །ཡུལ་ལྷ་ཡིས་བསང་གསོལ་གྱི་ཆོ་གར་དབྱེ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲོད་དུ་གལ་ཆེའི་གོ་བབ་བཟུང་ཡོད་ལ། ཡུལ་ལྷ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མི་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོ་གནས་སྡོད་བྱ་སའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱི་མེས་པོར་བརྩིས་ནས་མོས་གུས་དང་བསང་གསོལ་གྱི་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཕྱི་རབས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཙོག་གྲིབ་ཅན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་མཐོང་སྐབས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བསམ་ཤེས་ཐུབ་པའི་དོན་ཞིག་ཡིན། མི་རྣམས་ཀྱིས་བསང་མཆོད་དག་རི་རྩེ་ནས་འབུལ་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་རི་ནི་ལྷ་དེ་དག་གནས་བཅའ་ཡུལ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །གོང་གསལ་གཏམ་རྒྱུད་ནང་བརྗོད་པའི་ཆོ་གར་མཁས་པའི་མི་གསུམ་ལས་མཚེ་མི་ཞེས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མི་སྣ་ཞིག་རེད་འདུག དེ་ཡང་མཚེ་ཞེས་པ་དེ་ནི་རྩི་ཤིང་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། 27༼མེ་ཡེར1981；178.༽ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་རྙིང་ནས་དེ་ནི་གླུད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྫས་ཤིག་ཡིན་ཚུལ་འཁོད་ཡོད། 28༼ཐོ་མ་སི 1957：62—65༽གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་གཞན་ཞིག་ནང་དུ་མཚེ་མིས་ཆོ་ག་ཞིག་སྤེལ་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ༼གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ༽ལྷ་ཡུལ་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཁར་དེའུ་དབུ་སྟེང་དུ་མཚེ་ཞེས་པའི་རྩི་ཤིང་དེ་འཇོག་པར་མཛད་ཅེས་གྲགས29༼ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང༼p.101༽སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ནི། མཚེ་ཞེས་པའི་རྩི་ཤིང་དེ་ཆོ་གའི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་དོན་ནི་ཁོ་བོས་ད་བར་མ་ཤེས། གོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། མཚེ་མི་ནི་དབང་བསྐུར་གྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་མཁན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ནས་བརྗོད་ཆོག་ནའང་། རྩི་ཤིང་མཚེ་ཟེར་བ་དེའི་སྐོར་གང་ཡང་བརྗོད་མི་འདུག ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་དགོས་དོན་ནི་གདོན་འདྲེས་བཙན་པོའི་སྐུ་ཕྱར་གནོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨས་སྐྱོན་སེལ་ཕྱིར་ཡིན་སྐད། དེ་ཡང་བཙན་པོའི་བླ་ཉིད་སྐུ་གཟུགས་ནས་བྲལ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གླུད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་ནས་བླ་དེ་སླར་ཡང་སྐུ་གཟུགས་དང་མཉམ་འཛོམས་བྱེད་ཐབས་བྱ་བ་ཡིན། འདིར་ངེས་པར་དུ་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། མཚེ་མི་ཡི་ཆོ་གའི་ཁྲོད་ཀྱི་དབང་དང་བྱིན་རླབས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱིས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཀྱང་ཕོག་ནས་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།\nལོ་རེའི་ཡུལ་མི་ཡོངས་འཛོམས་ཀྱི་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤེལ་བའི་སྲོལ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། རིག་གནས། ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པས་འཆིང་ནས་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གར་ཞུགས་རྒྱུ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་རང་ནང་དུ་གཏན་འཇགས་བྱུང་ཡོད་པའི་མི་ཆོས་ཀྱི་འོས་འགན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གའི་ནང་དོན་ལས་ང་ཚོས་དེའི་དབྱིངས་སུ་སྣ་ཚོགས་དད་པའི་ཕུང་བོ་ཞིག་མཆིས་པ་རྟོགས་ཐུབ། 30༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་ལྔ་ལ་གཟིགས།༽བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དུ་མི་རྣམས་མཉམ་འཛོམས་བྱ་སའི་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་གཉིས་ཡོད། དེ་ཡང་གཅིག་ནི་དགོན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་འདུ་འཛོམས་བྱ་ས་དང་། ཅིག་ཤོས་དུ་ནི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལྷ་དག་གནས་སའི་རི་བོ་དག་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཡུལ་ལྷའམ་གཞི་བདག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་གྱི་འགོར་ཨ་མྱེས་དང་། ཨ་ཕའམ་སྐུ་བླ་ཞེས་པ་སྦྱར་སྲོལ་ཡོད། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ལྟེ་གནས་དེ་གཉིས་ནི་ས་གནས་དེ་རང་གི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ས་མཚམས་ཡིན་པ་མཚོན་མི་ཐུབ། གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཀྱིས་རི་སྟེང་དུ་གཤོམ་པའི་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་མི་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྐྱ་བོས་ཀྱང་དགོན་པའི་ནང་སྤེལ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་ནང་དུ་མི་ཞུགས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། ས་ཆ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་ཡུལ་སྡེ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་གཉིས་ན་མཉམ་འཛོམས་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཚོ་བཞི་ཞེས་མིང་བཏགས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། གལ་ཏེ་གྲོང་སྡེ་དེ་སྡེ་བ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཚོ་དྲུག་ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་པའི་ཚོ་བ་ནི་ཨ་མདོའི་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་གནས་ཡོད་ལ། དེ་ལྟའི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ནི་མི་སྐྱས་སྐྱོང་བ་ཡིན་ལ། 31༼མཁར་རྨེའུ་དང་ས་གནས1999༽དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་སྡེས་ཆབ་སྲིད་ཐད་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། གྲོང་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་བཀུར་བའི་སྤྱི་བའི་ཡུལ་ལྷ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ད་དུང་རི་ལྷ་དེ་ལས་མཆེད་པར་གྲགས་ཤིང་གྲོང་བ་སོ་སོས་བརྟེན་པའི་ཡུལ་ལྷ་ཆུང་ཆུང་རེ་ཡང་གསོལ་སྲོལ་དར་ཡོད། ཁོ་བོའི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན། ཡུལ་ལྷ་དབར་ཕན་ཚུན་གཅིག་ནས་གཅིག་མཆེད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལྷ་ལས་གྱེས་པའི་ལྟ་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །ལོ་རེའི་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་མི་སྐྱས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་ཅིང་དེར་ཞུགས་མཁན་ནི་གྲོང་སྡེའི་ཁོངས་མི་རྣམས་ཡིན་པ་རེད། སྐྱ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་ཚོགས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ནས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་འོས་འགན་སྒྲུབ་པ་མཚོན་པ་དང་། གཉིས་ནས་ཕྱི་དགྲ་འགོག་ཕྱིར་རྡོ་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། བསང་མཆོད་ཆོ་གའི་སྙིང་བོ་ནི་རི་རྩེར་དྲི་ཞིམ་བསང་གི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དེ་རེད། བསང་མཆོད་འབུལ་བའི་དུས་ཚོད་དང་། དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་། དེར་ཞུགས་མཁན་གྱི་མི་སྣ་བཅས་ནི་ཡུལ་སོ་སོ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ཉིན་གཉིས་ཡིན། དེ་ཡང་ཉིན་དང་བོ་དེར་བསང་མཆོད་ལ་ཞུགས་མཁན་ཐམས་ཅད་རི་འདབས་སུ་འཛོམས་ཤིང་གུར་ཕུབ་ནས་མཚན་མོ་ས་དེ་རང་དུ་སྡོད་ལ། ཉིན་གཉིས་པའི་ཐོ་རེངས་ནས་བཟུང་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་པ་ཡིན། བསང་མཆོད་ཆོ་གའི་གོ་རིམ་ནི་གཤམ་གསར་ལྟར་ཡིན།\nདང་བོ། བསང་རྫས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ། དེའི་ཁོངས་སུ་ཕོ་ཉམས་མཚོན་པའི་མདའ་རྒོད་དང་། ཤུག་པ། ཤེལ་ཚིག རླུང་རྟ32༼དཔྱད་རྩོམ་ཨང་ཉེར་བཞི་ལ་གཟིགས། PT126༼མེ་ཁེ་དོ་ནེལ་དང་ཨེ་མེ་ད 1978，pp.136，ll，140—50༼ནང་ལྟར་ན། སྐུ་བླ་གསོལ་བའི་དད་པ་བྱེད་ཚུལ་ཐད་ཆོ་གའི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དངོས་རྫས་དཔེར་ན་ལྷ་མདའ་དང་འབྲུ། ལྷ་ལུག ལྷ་རྟ། ལྷ་འབྲི་དང་ལྷ་གཡག་བཅས་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། ༽སོགས་ཚུད་ཡོད། མཆོད་པ་དེ་ལ་ཞུགས་མཁན་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་ནུས་པར་དཔགས་ནས་བསང་རྫས་སྒྲུབ་དགོས། གཉིས་པ། མདའ་རྒོད་དང་རླུང་རྟ་ཕུད་པའི་བསང་རྫས་རྣམས་ལ་བཙས་ཐོག་འཇོག་པ་ཡིན། ལ་བཙས་ཡོད་སར་བསང་གཏོང་བའི་བསང་ཁྲི་བཞེངས་ཡོད། གསུམ་པ། གྲོང་ཚོའི་འགོ་བ༼དེ་མེད་ན་ལོ་ན་ཆེ་བ་ཞིག༽དེས་མེ་སྦར་ནས་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་འགོ་འཛུགས་པ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་བསང་ཀྱི་དུད་སྤྲིན་གང་མང་འཁྲིགས་ཐབས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བ། མདའ་རྒོད་དང་རླུང་རྟ་གཉིས་མེ་ཡི་ཐོག་ཏུ་ཡུག་ཡུག་བྱས་ནས་གཙང་སེལ་བྱ་བ། ལྔ་བ། བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གར་ཞུགས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཤོག་བུའི་རླུང་རྟ་ནམ་མཁར་གཏོར་བར་བྱེད། དྲུག་པ། མདའ་དེ་དག་ལ་བཙས་ཐོག་བཙུགས་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་རེ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཡུལ་ལྷར་བཅོལ་བར་མཚོན་པར་བྱེད། །བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་མཐའ་མ་ཚིག་རྒྱན་དང་། རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར། མདའ་རྩལ་འགྲན་པ། གཞས་ཞབས་བྲོའི་བྱེད་སྒོས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །\nབསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་མི་སྐྱ་འདུ་ཚོགས་བྱས་ནས་སྤེལ་བའི་མཆོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། གེ་ཁོད་ཀྱི་བྱབས་ཁྲུས་ནི་ངེས་པར་དུ་མཆོད་གནས་ཤིག་གིས་གཙོ་སྐྱོང་འོག་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན། མཆོད་གནས་ཀྱིས་གེ་ཁོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་སྐབས་ཁ་བྱང་མེད་པའི་དཔེ་ཆ་ཐུང་ཐུང་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཞལ་འདོན་བྱེད་པ་ཡིན།33༼གེ་ཁོད་གསང་བ་དྲག་ཆེན༼pp.67—81.༽དཔེ་ཆ་དེ་དག་ནི་གེ་ཁོད་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་པོ་ཏི་ནས་བཏོན་པའི་དཔེ་ཆ་གསུམ་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་བོས་གཤམ་དུ་དཔེ་ཆ་གསུམ་པོ་དེའི་ནང་འཁོད་པའི་ཆོ་ག་དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་དག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོན་ལུགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། གེ་ཁོད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་ཞང་ཞུང་ཞེས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དེ་ན་གསར་གཏོད་བྱས་པར་གྲགས།\nདེ་ལྟ་བུའི་བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་གེ་ཁོད་སྒྲུབ་གཞུང་གི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་ཆབ་དཀར་ཞེས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ལྟའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་ག་དེའི་དུས་ཡུན་ནི་སྐར་མ་ཉི་ཤུའི་གཡས་གཡོན་ཙམ་ཡིན་པ་ཞིག་ལས་དེ་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་མ་ཡིན། བྱབས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་འགོ་འཛུགས་མ་བྱས་གོང་དུ་དུག་ཕྱུང་ཞེས་མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་ལས་ལྷག་པའི་གྲིབ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཐུང་ཐུང་ཞིག་སྤེལ་སྲོལ་ཡོད། གཤམ་དུ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་དཔེ་ཆ་གསུམ་པོ་དེའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་བྱས་ན། 34༼གེ་ཁོད་གསང་བ་དྲག་ཆེན༼pp.63—67.ཆོ་ག་དེའི་སྐོར་ཁོ་བོས་དཔྱད་རྩོམ་ཨང་བཅུ་བའི་ནང་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཤིག་བྱས་ཟིན།༽༼མདའ་དང་འཕང་ལས་བཏུས།༽\nམཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ཡོད་ས་ནི་རྟ་བོ་གྲོང་བརྡལ་རེད། ས་ཆ་འདིའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་བོ་གྲོང་བརྡལ་ཡོད་སའི་ས་མིང་ལ་རྒུ་གཞུང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ས་འདི་ནི་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་། ས་བབ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་ཐང་ཆེན་རེད། བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། ས་ཆ་འདི་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་བོ་དང་། དཔའ་རྟུལ་སུམ་ཅུ་སོགས་ཀྱིས་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་བྱ་སའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། གླིང་དཀར་བོའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱི་རྟ་རྒྱུག་སའི་ས་ཆ་འདི་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། གནད་དོན་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་སེང་ཆེན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གེ་སར་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱི་བསང་ཁྲི་ལ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཞིག་ཡོད། བསང་ཁྲི་འདི་རྡོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་བརྩིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བསང་ཁྲིའི་མཐོ་དམན་དང་ཁ་ཞེང་རིང་ཐུང་ཚང་མ་ཆ་མཉམ་ཞིག་ཡིན་ལ། བསང་ཁྲིའི་ཆེ་ཆུང་ལ་ཧ་ལམ་ཁང་བ་ཀ་བ་གཅིག་གི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ཡོད། བསང་ཁྲིའི་འཁྲིས་ལ་ལབ་རྩེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྩིགས་ཡོད། ལབ་རྩེ་དང་བསང་ཁྲི་གཉིས་ཀའི་བར་ན་རིང་ཐུང་དང་ཕྲ་སྤོམ་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པའི་ཀྭ་ར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཞིག་བཙུགས་ཤིང་། ཀྭ་ར་དང་ཀྭ་རའི་བར་ལ་གཟུགས་སྔགས་དང་མདོ་གདུགས་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་དང་སྐུ་འདྲ་སོགས་དཔར་ཡོད་པའི་དར་ལྕོག་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ལྗང་ཁུ་སོགས་ཀྱིས་སྦྲེལ་ཡོད། རླུང་བུ་ལྡང་བའི་དུས་སུ་རླུང་གིས་དར་ལྕོགས་ཕྱར་བའི་སྒྲ་ནི་འུར་སྒྲ་དང་ལྡིར་སྒྲ་དུས་གཅིག་ལ་ལྡིར་བའི་ཚེ་ན། འབྲུག་སྟོང་གི་སྒྲ་དབྱངས་དུས་གཅིག་ལ་ལྡིར་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་ཐོན་པའི་ཚེ་ང་ཚོའི་བློ་ཡིད་འཕྲོག་པའི་སྣང་བ་ཞིག་འཆར་ཡོང་གི་རེད། ཀྭ་ར་དང་ཀྭ་རའི་བར་ལ་དར་ལྕོགས་ཁ་ཞེང་ཆེན་པོ་མང་བོ་སྦྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཅོད་པན་ངོས་ལ་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་སོགས་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བཀོད་འདུག ལབ་རྩེ་དང་བསང་ཁྲིའི་བར་གྱི་རྡེའུ་འབུམ་དག་གི་ངོས་ནས་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཚ་ཚ་མང་བོ་ཡང་བསྒྲིགས་ཡོད། སྔར་གྱི་བསང་ཁྲི་དང་དེའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ལབ་རྩེ་གཉིས་ཀ་འཛམ་གླིང་སེང་ཆེན་རྒྱལ་བོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་ཤོད་སྲོལ་འདུག ལབ་རྩེ་འདི་དང་བསང་ཁྲི་ཆེན་པོ་འདི་ཡོད་སའི་ས་མིང་ལ་བསང་གི་ཁ་ཟེར། དེ་ནི་བསང་ཁྲི་ཡོད་སའི་ཉག་ཁ་ཞེས་པའི་དོན་རེད། ཉག་ཁ་འདི་ནས་ཕར་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ན་རྨ་ཆེན་གངས་རི་མཐོང་ཐུབ། རྨ་ཆེན་གངས་རི་ཟེར་བ་ནི་བོད་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་དགུའི་ཡ་གྱལ། ཡུལ་མདོ་སྨད་རིག་པ་འབྱུང་བའི་ཞིང་ཁམས་སྐྱོང་མཁན། ས་བཅུ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་རའི་བསྟི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་གངས་རི་དེ་རེད། གངས་རི་འདི་ནི་བོད་སྤྲེལ་ཚ་རིགས་བཞིའི་བླ་རི་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་བསྐོར་བྱེད་མཁན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོ་ཡོད་པ་རེད། རྨ་ཆེན་རྫོང་གི་རྟ་བོ་ཡུལ་ཚོ་དང་སྡོམ་ཁོག་ཡུལ་ཚོ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ན་བསང་གི་ཉག་ཁ་ཟེར་བའི་ས་ཆ་འདི་ཡོད། བསང་གི་ཉག་ཁའི་གནའ་སྔ་མོའི་བསང་ཁྲི་དང་ལབ་རྩེ་གཉིས་ཀ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་ནང་ལ་གཏོར་རླག་ཏུ་བཏང་ཟིན། གོང་དུ་ཞུས་པ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་ལ་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་བྱས་པའི་བསང་ཁྲི་དང་ལབ་རྩེའི་གནས་ཚུལ་ཡིན། དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོས་གླིང་གི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་དེར་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཡུལ་ཁམས་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའམ། བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་དག་གི་སྐབས་སུ། གླིང་གི་རྒྱལ་བློན་ཚང་མས་ལུས་ལ་ཁྲབ་རྨོག་གྱོན། མདའ་མདུང་རལ་གྲི་སོགས་གོ་མཚོན་བྱེ་བྲག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས། གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོས་རྟ་རྐྱང་རྒོད་ཧར་བ་བཅིབས། གླིང་གི་དཔའ་རྟུལ་སུམ་ཅུ་སོགས་གླིང་གི་དཔའ་བོ་ཚང་མ་ཁྲིད་ནས་བསང་མཆོད་དུ་བྱོན། བསང་མཆོད་གསུང་མཁན་གྱི་བླ་སེར་རྣམས་ཀྱང་དེར་བྱོན། བསང་གི་ཉག་ཁ་ནི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་ཡུལ་བསང་མཆོད་འབུལ་བའི་ས་ཆ་ཡིན། བསང་མཆོད་མ་ཕུལ་བའི་གོང་ལ་བསང་མཆོད་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པའི་མི་ཚང་མས་རང་རང་གི་ལག་པ་འཁྲུ། ལུས་པོར་གཙང་སྦྲ་བྱས། ཚང་མས་གྱན་ཆས་གསར་བ་གྱོན་ཞིང་རྒྱན་ཆ་བཏགས། བསང་ཁྲིའི་སྟེང་ལ་ཤིང་དང་ཤུག་པ་མང་བོ་སྤུངས། དེའི་ཐོག་ལ་ཟས་རིགས་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་དང་ཙན་དན་དཀར་དམར། ཨ་ཀར་སྒྲོན་ཤིང་། གོས་དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས། ཤིང་ཏོག་དང་འབྲུ་རིགས་སོགས་བསང་རྫས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གྲབ་གཤམས་བྱས། བསང་མཆོད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་འགོ་ཚུགས་མ་ཐག་ཏུ་བླ་སེར་རྣམས་ཀྱིས་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་འདོན། ཤིང་ཤུག་སྒྲོན་པའི་མེ་ཐོག་ཏུ་བསང་རྫས་རྣམས་གོ་རིམ་ལྟར་དུ་འབུལ། གླིང་གི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་བསང་ཁྲི་ལ་སྐོར་བ་ལན་བདུན་རྒྱག་པ་དང་། སྐད་གསང་མཐོན་པོའི་ངང་ནས་མཆོག་རྩ་བ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་ཁྱད་པར་དུ་མདོ་སྨད་སྐྱོང་བའི་གཞི་བདག་གི་ཚུལ་འཛིན། ས་བཅུ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། བོད་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུའི་ཡ་གྱལ། ཤར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་གང་གི་མཚན་ནས་འབོད། བསང་མཆོད་འབུལ། གཞན་ཡང་ཡུལ་འདིའི་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་མིང་ནས་བོས་ཏེ་བསང་མཆོད་འབུལ། བོད་གླིང་གི་ཡུལ་ལ་བདེ་ཞིང་ལེགས་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་དང་། གླིང་གི་ཡུལ་གྱི་མི་སེར་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ནག་ཕྱོགས་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་རྒྱུའི་སྐྱབས་འཇུག་དང་འདོད་གསོལ་ཡང་ཡང་ཞུ། འདོད་གསོལ་འདི་དག་ཞུ་བའི་ཚེ་ན་བསང་གི་མེ་དཔུང་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་བསང་གི་དུ་བ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཁྲིགས་ཏེ། རོ་བརྒྱ་ལྡན་པའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་དྲི་ངད་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པའི་ཆོས་སྒྲ་དང་བསང་མཆོད་འབུལ་བའི་འུར་སྒྲ་མཐོན་པོས་རི་ལུང་ཡོངས་ལ་གྲགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆོ་ག་འདིའི་མིང་ལ་བསང་མཆོད་ཅེས་པར་གྲགས། བསང་གི་ཉག་ཁའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་བོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འབབ། ཆུ་བོ་འདིའི་མིང་ལ་བསང་ཆུ་ཟེར། བསང་མཆོད་ཆེན་པོ་འདི་ཕུལ་ཚར་བའི་རྗེས་སུ། གླིང་གི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་གི་ངང་ནས་ཇ་འཐུང་བ་དང་ཟས་རིགས་ཞིམ་པོ་ཟ། ཨ་རག་མངར་མོ་འཐུང་། དེ་ནས་རྒྱལ་བློན་ཚང་མས་གླུ་ལེན། བྲོ་འཁྲབ། དེའི་རྗེས་སུ་འུར་སྒྲ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་རྟ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད། བསང་གི་ཉག་ཁ་ནས་རྟ་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་འགོ་བརྩམས། ད་ལྟའི་རྟ་བོ་གྲོང་བརྡལ་གྱི་ཐད་ཀའི་སྒོ་མོ་ན་ཟེར་བའི་ཆ་བརྒྱུད་ནས་བདེ་སྣེ་ཟེར་བའི་ལུང་བའི་མདའ་ལ་མ་བསླེབས་བར་དུ་རྟ་རྒྱུག་བྱེད། རྟ་རྒྱུག་གི་སྐབས་སུ་རྟ་འགྲེ་ལོག་རྒྱབ་པའམ་དངོས་རྫས་བོར་གཏོར་སོགས་བྱུང་ན་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་བརྩི། རྟ་རྒྱུག་གི་བྱ་བ་འདི་ཡང་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སྟབས། རྟ་རྒྱུག་གི་བྱ་བ་འདི་བརྩམས་ནས་མཇུག་མ་རྫོགས་བར་དུ་དགའ་སྤྲོ་འཁོལ་བའི་ངང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས། གནའ་སྔ་མོའི་དུས་སུ་གེ་སར་རྒྱལ་བློན་གྱིས་བརྩིགས་པའི་བསང་ཁྲི་དེ་ད་ཆ་ལྷག་མེད། ད་ལྟའི་བསང་ཁྲི་འདི་རྗེས་ནས་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་དེ་རེད། མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་ན་བསང་གི་ཉག་ཁ་ཟེར་བའི་ས་ཆ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི། རྟ་བཞོན་པ་དང་གཡག་བཞོན་པའི་མི་རྣམས་བསང་གི་ཉག་ཁར་ཐོན་དུས་རྟ་ནས་བབས། ཞྭ་མོ་ཕུད། ཐལ་མོ་སྦྱོར། རྨ་རྒྱལ་གངས་རིའི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཨ་མྱེས་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་གེ་སར་རྒྱལ་བོར་གསོལ་བ་འདེབས། བསང་ཁྲི་ལ་སྐོར་བ་བྱེད། ས་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་དུ་ཨ་མྱེས་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་གེ་སར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀ་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་རེད།༼ཡོང་ཁུངས། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་ལེ་ཚན།༽\nགྲིབ་བསང་ནི། ཀྱཻ་དེ་རིང་དམ་གྲིབ་ཐམས་ཅད་བསང༌། །དེ་རིང་འཁོན་གྲིབ་ཐམས་ཅད་བསང༌། །དེ་རིང་རོ་གྲིབ་ཐམས་ཅད་བསང༌། །ཟས་ངན་ཁ་རུ་ཟོས་པ་བསང༌། །གོས་བཙོག་ལུས་ལ་གྱོན་པ་བསང༌། །གསོན་པོའི་འགོམ་ཡུགས་ཕོག་པ་བསང༌། །ཤི་བའི་རོ་གྲིབ་ཕོག་པ་བསང༌། །མི་གཙང་ཡུགས་གྲིབ་ཕོག་པ་བསང༌། །བྱད་ཁ་ངན་གྲིབ་ཕོག་པ་བསང༌། །བདག་ཅག་རྣལ་འབྱོར་འཁོར་བཅས་ལ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མི་མིན་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག །བསམ་པ་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ་པར་མཛོད། ། ཅེས་པ་འདི་ནི་ཆུ་བཟང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས།\nཨོཾ་བཛྲ་ཨམྲྀ་ཏས་བསང། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྦྱངས། སྟོང་བའི་ངང་ལས་ཨོཾ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་ཙནྡན་ཨ་ཀ་རུ་དུ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་མནོལ་བ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་རྣམས་དྭངས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པར་གྱུར། ཨོཾཨཱཿཧཱུཾ། ལན་གསུམ། ཀྱཻཿ ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཀུན་བྲལ་ཡང༌། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ནོངས་པ་གང༌། །བསང་དང་བསང་བྱ་བསང་ཡུལ་སོགས། །རང་བཞིན་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་བསང༌། །མི་གཙང་ཟོས་ཤིང་གྱོན་པ་བསང༌། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་བསང་གྱུར་ཅིག །སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་འགལ་བགྱིས་བསང༌། །དམ་གྲིབ་འཁོན་གྲིབ་བཙོག་གྲིབ་དང༌། །བཤིན་གྲིབ་ཡུགས་གྲིབ་བག་གྲིབ་དང༌། །མཛེ་གྲིབ་ཐབ་གཞོམ་མནོལ་ཤོར་སོགས། །ལྷ་མི་ཡོངས་ལ་གྲིབ་ཕོག་པ། །མ་ལུས་བསང་གི་མཆོད་པས་བསང༌། །བསང་གིས་མི་བསང་གང་ཡང་མེད། །མི་གཙང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་བསང༌། །མི་མཐུན་བར་ཆད་ཞི་བ་དང༌། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པར་མཛོད། །ཁམས་གསུམ་དབང་དུ་འདུ་བ་དང༌། །ཅི་བསམ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་འདི་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྦྱར་བའོ། །


Terdzo-ZI-031 - Rinchen Terdzö\npad+ma mkha' 'gro rigs byed rtsal gyi tshe sgrub\nVolume 52 (ཟི) / Pages 475-476 / Folios 1a1 to 1b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 52 > Text #32 (Scroll to Bottom)\nKhyentse, Dilgo. pad+ma mkha' 'gro rigs byed rtsal gyi tshe sgrub. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga gnyis pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 52) by 'jam mgon kong sprul, 475-476. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nAuthor colophon: ces pa'ang dge sbyong phrin las rgya mtsho nas bskul ngor bklag chog khrigs sdeb tu mang+ga las bris pa dil mkhyen rin po che/A yu tiSh+Than+tu\nཔདྨ་མཁའ་འགྲོ་རིགས་བྱེད་རྩལ་གྱི་ཚེ་སྒྲུབ་བྱ་བར་འདོད་ན། ལྷ་སྒོམ་པ་དང༔ སྔགས་བཟླ་བའི་ཚེ༔ བཟླས་དམིགས་འདི་ཁོ་ནའམ། རྩ་བའི་བཟླས་པའི་གཤམ་དུ་སྦྱར་ཡང་རུང་སྟེ། བདག་གི་ཐུགས་ཀར་ཉི་ཟླའི་གྭའུ་སྲུབས་མེད་པའི་ལྟེ་བར་རླུང་སེམས་མི་འགྱུར་བའི་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་འོད་ལྔ་འཕྲོ་བ་ཧྲཱིཿདམར་པོས་མཚན་པའི་མཐར་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་གསལ་བཏབ་ནས་བཟླས་པས་འོད་ཟེར་ ༼མདུན་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་ན།་་་འཕྲོས༔ མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བསྐུལ༔ བདག་མདུན་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་དམར་པོ་་་ཞེས་སྦྱར་དགོས།༽ དང་ཕོ་ཉའི་ཚོགས་སྤྲོས༔ ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ༔ རང་གི་བླ་ཚེ་སྡེ་བརྒྱད་འབྱུང་པོས་ཕྲོགས་པ་དང༔ འཁོར་འདས་ཀྱི་ཚེ་བཅུད་བདུད་རྩིའི་རྣམ་པར་བཀུག༔ སྙིང་གའི་ཧྲཱིཿལ་ཐིམ་པས་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་སེམས་ཀྱི་ཚེ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད༔ དུས་མིན་གྱི་འཆི་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་བྱང༔ རྡོ་རྗེའི་སྲོག༔ གཡུང་དྲུང་གི་ཚེ༔ རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པའི་ལང་ཚོ་རིག་འཛིན་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ་ལ༔ ཨོཾ་པདྨ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཀུ་རུ་ཀུལླེ་ཧྲཱིཿབཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་བཟླ། ཐུན་མཐར་ཚེ་འགུགས་པའི་ཕྱིར་མདའ་དར་དམར་པོ་གཡབ་ལ། ཨོཾ༔ མི་འགྱུར་རྟག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས༔ ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་སུ་རང་ཤར་བ༔ འཆི་མེད་མཆོག་སྩོལ་རིགས་བྱེད་མ༔ ཀུ་རུ་ཀུལླེ་དབྱིངས་ནས་བཞེངས༔ ཐུགས་རྗེ་སྐུལ་ལོ་མཐུ་རྩལ་སྐྱེད༔ འོད་ཟེར་ཕོ་ཉའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས༔ འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོའི་ཁམས་ཀུན་བཀང༔ རྣལ་འབྱོར་བདག་ཅག་སྒྲུབ་པ་པོའི༔ བླ་ཚེ་ཡར་པ་རང་སོར་ཆུད༔ སྲོག་ཚེ་ཉམས་པའི་རྫིང་བུ་གསོས༔ སྲིད་ཞིའི་ཚེ་བཅུད་དབང་མེད་སྡུས༔ བདག་དང་སྒྲུབ་པའི་རྫས་ལ་སྟིམས༔ དུས་མིན་འཆི་བའི་བར་ཆད་སོལ༔ ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་དངོས་གྲུབ་སྩོལ༔ ཨོཾ་པདྨ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཀུ་རུ་ཀུལླེ་ཧྲཱིཿབཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཨ༔ འཁོར་འདས་དྭངས་བཅུད་རྡོ་རྗེའི་ཚེ༔ མི་འགྱུར་སྲོག་གི་ཐིག་ལེར་ཐིམ༔ སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གཉུག་མའི་ངང༔ འཕོ་མེད་རྟག་པའི་རྒྱས་བཏབ་བོ༔ ཛྙཱ་ན་བཛྲ་གྷརྦྷཱ་ཨ་ཨ༔ ཞེས་ལྟ་བས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་མཉམ་པར་བཞག་པས་གྲུབ་བོ། བསྙེན་ཚད་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་ན་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་བཟླ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་དང་འབྲེལ་ན་མདུན་དཀྱིལ་ལ་ཚེ་རྟེན་ཚེ་འབྲང་། ཚེ་རིལ། ཚེ་ཆང་། མདའ་དར་བཅས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་བཀོད་ལ་མཆོད་པས་བསྐོར། བདག་མདུན་ཆོ་ག་རྒྱས་པས་ཁོག་ཕུབས། མཐར་དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་སོགས་བྱ། རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཟླས་དམིགས་ཁོ་ན་སྦྱར་བས་ཀྱང་རུང་བས་སྐབས་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །ཅེས་པའང་དགེ་སྦྱོང་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ནས་བསྐུལ་ངོར་བཀླག་ཆོག་ཁྲིགས་སྡེབ་ཏུ་མངྒ་ལས་བྲིས་པ་་་་དིལ་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེ།ཨཱ་ཡུ་ཏིཥྛནྟུ།། །། ༈ དཔེ་ཚན་འདི་སྔོན་ཆད་གཏེར་མཛོད་དཀྱུས་སུ་མེད་ཅིང་། བལ་ཡུལ་ཞེ་དགོན་གྱི་པར་གསར་འདིར་གསར་བཞག་བྱས་པས་ལུང་རྒྱུན་ལ་ཞིབ་རྟོག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-ZI-031&oldid=119238"


དྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་ཤིང་གི་ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། • dharmaebooks.org • Buddhist Ebooks\nThe Extracted Textual Commentary from the Chariot of the Siddhas of the Practice Lineage\nདྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་ཤིང་གི་ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། – epub – 1.8 MB\nདྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་ཤིང་གི་ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། – pdf – 2.4 MB\n作者 རྩ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ། ཀར་ཊཱིཀ། ཀརྨཔ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ། ཚིག་འགྲེལ་གཅེས་བཏུས། ༧སྐྱབས་རྗེ་མཁན་ཆེན་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ། Chandra Kirti, 8th Karmapa, Khenchen 9th Thrangu Rinpoche\n月稱, 第八世噶瑪巴, 第九世創古仁波切\n༄༅། །རྒྱལ་དབང་པ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་པའི་ཤིང་རྟ་དེ་ཉིད་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆེ་བར་བརྟེན། བློ་གྲོས་དམན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཉོབ་པ་རེད་ཅེས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་སོགས་བྱུང་བས། བློ་གྲོས་གསར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་ཚིག་འགྲེལ་ཙམ་ཞིག་སྦྱང་། དེ་རྗེས་འགྲེལ་ཆེན་ཉིད་ལ་འཇུག་ན་སྤོབས་པ་དང་གོ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བར་གཟིགས་ནས། སྐྱབས་རྗེ་མཁན་ཆེན་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་རྗེ་བརྒྱད་པའི་གསུང་རང་སོར་བཞག་ནས་ཚིག་འགྲེལ་རྣམས་གཅེས་བཏུས་གནང་བ་ལགས།\nThe Chariot of the Siddhas of the Practice Lineage, the Eighth Karmapa Mikyö Dorje’s commentary on Entering the Middle Way, has such long and detailed explanations that some of lesser capacity have criticized it, saying it is too detailed and boring. If new students first study an explication of the text before delving into the long commentary, they will develop confidence and understanding. Thus Khenchen Thrangu Rinpoche has, in his kindness, extracted the explication of the text as it is from Mikyö Dorje’s commentary and presented it in this volume.\nVajra Vidya Institute Libraryཁྲ་འགུ་དགུ་པ། • 9th Thrangu • 第九世創古བོད་སྐད་འཕྲུལ་དེབ་ཡོངས་རྫོགས།ཟླ་བ་གྲགས་པ། • Chandra Kirti • 月稱རྒྱལ་དབང་བརྒྱད་པ། • 8th Karmapa • 第八世噶瑪巴


བཅུ་ཕྲག་གསར་པའི་བགྲོ་གླེང་ནང་ལ་དལ་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན། | F-Droid - Free and Open Source Android App Repository\nང་ཚོས་དྲྭ་རྒྱ་ལེགས་བཅོས་གཏོང་ཐབས་སུ་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། (https://gitlab.com/groups/fdroid/milestones/launch?title=Launch)དེ་ཡང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བདེ་བ་དེང་རབས་དང་མཐུན་པ། རོགས་རམ་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ། རྒྱལ་སྤྱི་དང་མཐུན་པ་བཟོ་ཐབས་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལས་ཀ་གཙོ་བོ་ནི་རྨང་གཞིའི་འཕྲུལ་ཆས་འདི་word press ནས་Jekyll](https://jekyllrb.com/).ལ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་གླེང་སྟེགས་འདིས་WordPress ནང་བཙུགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཙང་ང་ཚོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གླེང་སྟེགས་རྙིང་པ་དེ་གཡུག་ནས་ རང་དབང་ལྡན་པའི་ཉར་གསོག་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་མ་ཟད་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་མཉེན་ཆས་Discourseབེད་སྤྱོད་བྱེད་ཡོད།\nགླེང་སྟེགས་སྙིང་པ་དེའི་སྒང་ལ་སྐྱོན་ཆ་མང་པོ་ཡོད།:དང་པོ་དེར་ཁྱེད་རང་གིས་གློག་འཕྲིན་རྒྱུད་དེ་ཡིག་ལན་གཏོང་མི་ཐུབ། གཉིས་པ་དེར་ཨེཕ་རོཌ་དྭངས་བླངས་པ་ཚོས་དུས་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་ཡིག་རྙོག་ཕོན་ཆེན་པོ་སུབས་ཆེད་དུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། (གླེང་སྟེགས་རྙིང་པ་དེའི་སྒང་ལ་ཡིག་རྙོག་བརྒྱ་ཆ་25%ཡོད་པ་རེད།) མཐའ་མར་མཉེན་ཆས་ཀྱི་གླེང་སྟེགས་ནང་ལ་སྐྱོན་མང་དུ་མང་དུ་ལྷག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཁྱོན་ཡོངས་གིས་ཡག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཡོད།.\nདེས་ན་གླེང་སྟགས་གསར་འདིས་ ང་ཚོས་ཨེཕ་རོཌ་ཚོགས་པའི་ནང་ལ་སླར་ཡང་འཚོ་ཤུགས་གསར་པ་འབྱིན་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉེ་ཆར་མཉེས་ཆས་འདི་གིཊ་ལེབ་ལ་གནས་སྤོས་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་གྱི་སྐྱོན་ཆའི་སྙན་ཐོ་ཁག་/རེ་སྐུལ་ཞུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ད་དུང་ཡང་གིཊ་ལེབ་ནང་ཡོད། གླེང་སྟེགས་གསར་པ་འདི་ནི་ཨེན་ཀྲོཌ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་བྱས་སའི་ཚོགས་པ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཨེན་ཀྲོཌ་སྤྱོད་མཁན་ཚང་མས་མཉེན་ཆས་སམ་ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་ལག་ཆའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གང་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།\nད་ལྟ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིང་ལ་ཨེཕ་རོཌ་དངས་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་མི་ལྡང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིག་ཆ་རྣམས་གླེང་སྟེགས་རྙིང་པ་དེ་ནས་གསར་པའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོས་བྱེད་ཐབས་མིན་འདུག་པས་ཁྱེད་རང་སོ་སོ་རང་ཉིད་ནས་དེབ་སྐྱེལ་གནང་རོགས། འདི་ལ་མ་ལྟོས་ན་བརྗོད་གཞི་རྙིང་པ་ཚང་མ་ད་ལྟ་ཡོད་བཞིན་པའི་URL སྒང་ལ་གནས་ཀྱི་ཡོད།\nཡིད་མགུ་ནུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བསྟི་གནས་་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ཚོའི་ནང་ལ་ཨེཕ་རོཌ་དང་ཨེན་ཀྲོཌ་སྒང་ལ་ཡོད་པའི་རིན་མེད་མཉེན་ཆས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་བརྗོད་གཞི་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་མ་སྐད་ཐོག་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆ་ལ་སྔོན་ཚོད་ནས ཇར་མན་སྡེ་ཚན་ཡོད།\nགལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་རང་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་བསྟི་གནས་བཟོ་འདོད་ཡོད་ན། བརྗོད་གཞི་ཞེས་པ་ནང་དུ་ཁ་ཕྱེས་རོགས་གནང “སྐད་རིགས་གཞན་” སྡེ་ཚནདེ་ནས་ང་ཚོས་འདིའི་ནང་ལ་གནད་དོན་ཚང་མ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་ཆོག\nམཐའ་དོན་ལ། ད་ལྟ་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གཏོང་བཞིན་པའི་ཨེཕ་རོཌ་ནང་གྱི་ཤེས་བྱ་མཐའ་མ་དེ་ལ་:ང་ཚོས་གླེང་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་[དྲྭ་རྒྱ་ལ་མཆན་]རྒྱབ་ཐུབ་པའི་འཆར་གཞི་ཡོད། (https://gitlab.com/fdroid/fdroid-website/issues/36) འདིས་ང་ཚོ་[མཉེས་ཆས་གཅིག་ལ་མཆན་རྒྱབ་ཐུབ་པར་།]ཐག་ཉེ་རུ་བཏང་གི་ཡོད། (https://gitlab.com/fdroid/fdroidclient/issues/646).\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་ཨེཕ་རོཌ་ནང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གསར་པ་བཏང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐུགས་སྣང་ངེས་པར་དུ་གནང་རོགས། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁྱེད་རྣམ་པས་གླེང་སྟེགས་གསར་པ་དེར་དགའ་མོས་བྱུང་མིན་ཤེས་འདོད་འདུག


རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲིད། - Serajeyrigzodchenmo\nལྗིད་ཚད། 811 KB\nཤོག་ངོས་འདི་ལ་ཐེངས་ 805 གཟིགས་འདུག\nལྗིད་ཚད། 1.6 MB\n༡. གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཨི་པའི་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་བསྐྱེད་རིམ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཞལ་ལུང་། ༢. གྲུབ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པའི་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྫོགས་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་དམར་ཁྲིད་ཧེ་རུ་ཀའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི། ༣. བདེ་མཆོག་བསྐྱེད་རིམ་འདོད་འཇོ་དང་རྫོགས་རིམ་དངོས་གྲུབ་སྙེ་མའི་བསྡུས་དོན།


Bodmi 10th october 2012 monlam by TCRC CTA - issuu\nབོད་ཟླ་ 8 ཚེས་ 25 རེས་གཟའ་ལྷག་པ།\nལོ་ 51 ཨང༌། 40\nVol. 51 Issue 40 Price Rs. 1\nཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་ལ་ཐེ ་ ཝན་དད་ལྡན་པ་ཁག་ གཅིག་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་\nརྒྱ་ནག་སྐམ་ས། དེ་མིན་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ནས་རྒྱ་ མི་རིགས་ ༡༠༠༠ ཙམ་དང་། ཨ་རི་ནས་ ༡༥༠\nཡོ ང ་མཁན་ཆོ ས ་གྲོ ག ས་ཚང་མར་འཚམས་\nཏུ་རྣམ་འབྱེ ད ་ཀྱི ་ཤེ ས ་རབ་ལྡན་ཡོ ད ་པའི ་ ཆ་\nཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་ཐེ་ཝན་དད་ལྡན་པ་རྣམ་\nསྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ཐོ ག ་ནས་རི མ ་བཞི ན ་ཤེ ས ་ རབ་སྙིང་པོ་གསུང་འདོན་གནང་།\nཝན་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་མི་གྲངས་ ༨༠༠ དང་\nཏེ ་ ༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་ཕོ ་ བྲང་ནས་གདན་ཞུས་\nམི་སུ་དང་ཐུག་པ་ཡིན་ནའང་། རིམ་པ་དང་པོ་ གང་ལྟར་འཛམ་གླི ང ་འདི འི ་ སྟེ ང ་མི ་ དུང་ཕྱུར་\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ནས་ ༤ བར་\nཇར་མན་ནས་ ༡༠༥ ཨི་ཛེ་རལ་ནས་ ༡༨༠ སོགས་ཡུལ་གྲུ་འདྲ་མིན་ ༦༠ ཙམ་དང་། དེ་\nབཞིན་རང་རིགས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཁྱོན་བསྡོམ་ མི་གྲངས་ ༦༠༠༠ བརྒལ་བར་བྱང་ཆུབ་ལམ་\nཡོ ང ་བའི ་ དོ ན ་གཉེ ར ་ཅན་ཁྱེ ད ་རང་ཚོ ར ་བྱང་ ཆུབ་ལམ་སྒྲོ ན ་གྱི ་ ཆོ ས ་འབྲེ ལ ་བྱེ ད ་རྒྱུ་དང། དབང་དང་རྗེ ས ་གནང་གང་རུང་ཞི ག ་བྱུང་ན་ ཞེས་སྐད་ཆ་བྱུང།\n༦ ཉིན་གྱི་ཉིན་གུང་བོད་ནང་གི་ཆུ་ཚོད་ ༡༢\nགསལ་ལྟར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ཡོལ་ཙམ་ལ་མདོ་སྨད་གཙོད་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྤྱི་ ལེ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་རྡོ་དཀར་དགོན་ པའི་གཡོན་ངོས་མཆོད་རྟེན་ཉེ་འགྲམ་དུ།\nགནས་དེ་གའི་ཡུལ་ཚོ་རྫེ་རོའ ་ི སྐྱེས་པ་རང་ལོ་ ༢༧ ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་\nསངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ ་ ལགས་ཀྱི ་\nམགོན་པོ་འཚོ། གཟའ་ཟླའི་མིང་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིད་ ཟེར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ལོ་ ༧ ཡིན་པའི་བུ་རྡོ་རྗེ་ དོན་གྲུབ་དང་། ལོ་ ༥ ཡིན་པའི་བུ་མོ་བསྟན་ འཛིན་འཚོ་བཅས་བྱིས་པ་གཉིས་ཡོད་འདུག\nཆེན་མོའ ་ི སྐབས་རྡོ་དཀར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ ནས་ཞི ་ བའི ་ ངོ ་ རྒོ ལ ་ཤུགས་ཆེ ན ་གནང་བར་ བརྟེན།\nའཛུལ་གྱིས་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་སོགས་བཅག་པ་ དང་། སྦག་སྦག་ ༨༠ ཙམ་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པ།\nབྱས་ཡོད་འདུག མི་སྐྱ་ ༧༠ ལྷག་འཛིན་བཟུང་\nབཏང་ཡོད་འདུག སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་ བར། དུས་ཚོད་ངེས་མེད་ལ་རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་\nསངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ ་ ལགས་སུ་མྱ་ངན་དང།\nཆོས་དད་རང་དབང་དགོས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ སྐད་འབོད་གནང་འདུག སྐབས་དེར་དགོན་པའི་\nགྲྭ་མང་གིས་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་དགོན་པར་གདན་ འདྲེ ན ་ཞུས་ཏེ ་ བསྔོ ་ སྨོ ན ་རྒྱ་ཆེ ར ་གནང་ཡོ ད ་ པ་དང་།\nཁོ ང ་གི ་ ཁྱི མ ་དུ་འཛོ མ ས་ཏེ ་ རྒྱལ་གཅེ ས ་པ་\nནས་འགན་ཁུར་མཉམ་ལེ ན ་དང་སྐྱི ད ་སྡུག་\nམཉམ་མྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་གནང་སྟེ་འདས་ པོའ ་ི ནང་མིར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་གནང་ ཡོད་འདུག\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོའ ་ི ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་\nགནང་བ་ལྟར་ན། ལོ་འདིའི་ཁོང་ཚོའི་འབོད་སྒྲ་ གཙོ་བོ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོར་ཡུལ་དེར་ས་ གནས་རྒྱའི་དཔོན་རིགས་ཁག་གཅིག་སླེབས་ ཏེ།\nམོས་མཐུན་ཡོད་མེ ད ་ཀྱི ་ བསམ་ཚུལ་མིང་ རྟགས་བླངས་སྐབས།\nམོས་མཐུན་ཡོད་པའི་མིང་རྟགས་བཀོད་ཀྱང། ས་གནས་རྒྱའི ་ ལས་བྱེ ད ་རྣམས་ཀྱི ས ་ལོ ག ་\nདཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སྒོ ་ མང་གྲྭ་ཚང་གི ་ ཆོས་གཞིས་དང་།\nརྡོ་དཀར་དགོན། ༽འབྲས་འབུལ་སྡུད་པ་བོད་ པ་ཆོ ས ་རྗེ ས ་ཕྱག་བཏབ་པ་ཞི ག ་ཡི ན ་འདུག\nཀུན་མཁྱེ ན ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེ ང ་\nགཉིས་པ་སྐྱབས་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་ བོ འ ་ི སྐུ་རི ང ་ནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤི ས ་འཁྱི ལ ་གྱི ་\nསྔོ ན ་བར་རྡོ ་ དཀར་དགོ ན ་པའི ་ གྲྭ་པ་རྣམས་ བཀྲ་ཤི ས ་འཁྱི ལ་གྱི ་རི ག ས་གྲྭ་དང་སྨོན་ལམ་\nསུའུ་ཞི ང ་ཆེ ན ་ཀན་ལྷོ ་ བོ ད ་རི ག ས་རང་སྐྱོ ང ་ ཁུལ་གཙོད་གྲོང་ཁྱེར་སྣ་བུག་ཞང་རྡོ་དཀར་རུ་\nཆེ ན ་ཞེ ས ་གཞུང་ཕྱོ ག ས་ནས་བཅད་བགོ ས ་ བྱས་ཡོད་ལ། ཉིན་པ་སྡེ་བདུན་དང་སྲིབ་པ་སྡེ་ བདུན་བཅས་རྡོ་དཀར་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་ཀར་སྡེ་ བ་བཅུ་བཞི་ཡོད་འདུག་པ་བཅས། །\n༄༅། །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་ བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཕྱི་དྲོ་ནས་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་བར་ཨ་རི་དང་ ཅེཀ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ། དབྱིན་ཡུལ། ཨི་ཊ་ ལི་བཅས་སུ་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་གནང་ རྒྱུ་ཡིན་འདུག དེ་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་རྡ་ས་ནས་ པ་ཀོར་དང་། དེ་ནས་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་རྗེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་ བའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ ཁག་གཅིག་ལ་དབུ་མའི་ལམ་སྐོར་གསུང་བཤད་ གནང་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ ལམ་བརྒྱུད་ཨ་རིའི་བྷོ་སེ་ཊོན་ལ་ཕེབས་རྗེས་ཕྱི་ ཚེས་ ༡༩ བར་ཧར་ཝཀ ཀོ་ལམ་པི་ཡ། ནིའུ་ ཡོཀ ཝར་ཇི་ནི་ཡ། མི་ཎི་སོ་ཊར་བཅས་སུ་ལས་ འཆར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ པ་རཀ་ལ་ཕེབས་རྗེས་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར། དེ་བཞིན་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ པ་རཀ་ནས་ལོན་ཌོན་དུ་ ཕེབས་འབྱོར་རྗེས་ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ས་གནས་ སུ་ལས་འཆར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ལོན་ཌོན་ནས་རོམ་ལ་ཕེབས་འབྱོར་ གྱི ས ་ས་གནས་སུ་ལས་འཆར་གནང་རྗེ ས ་ཕྱི ་ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་མི་ལན་ནས་ལོན་ཌོན་བརྒྱུད་ལྡི་ ལིར་ཕེབས་དང་། དེ་ནས་རྡ་སར་ཕེབས་འབྱོར་ གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་པ་བཅས། ། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གཞུང་འབྲེལ་ ཕྱོགས་བསྐྱོད།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༨ ནས་ ༡༠ བར་སོ་ལན་བོན་གཞིས་སུ་ཞྭ་དཀར་བསྟན་ པའི་གཙུག་རྒྱན་སྨན་རི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་ བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སླད་ཆེད་ཕེབས་ གནང་ཡོད། དེ་ཡང་བཀའ་བློན་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢།༡༠། ༨ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ། ༦།༠༠ རྡ་ས་ནས་ སོ་ལན་དུ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་རྒྱབ་ སོ་ལན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་སྨན་རི་ཁྲི་འཛིན་རིན་ པོ་ཆེར་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་རྗེས་ ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་སོ་ལན་ནས་རྡ་སར་ཕེབས་ ཐོན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་པ་བཅས། ། ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེས་མཚམས་གཟིགས་གནང་བ།\n༄༅། །འདི་གར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་ དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ ཁག་གི་རིགས་ལམ་འདུ་འཛོམས་ཐེངས་གཉིས་པ་ ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོ་སེ་ལ་ཀུའི་བོད་ཁྱིམ་དུ་ དབུ་འབྱེད་གནང་སྟེ་སེ་ལ་ཀུའི་བོད་ཁྱིམ་དང་ལག་ ཤེས་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གཟིགས་ཞིབ་གྲུབ་རྗེས་ཕྱི་ ཚེས་ ༢ ཉིན་བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཉིན་སློབ་དང། ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་ཧར་པུར་གཏན་སློབ། ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་སྤོན་ ཊ་གཏན་སློབ་དང་པུར་ཝ་ལ་ཉིན་སློབ་བཅས་ཀྱི་ སློབ་མའི་ཤེས་ཡོན་དང་འཛིན་ཁང་སློབ་འཁྲིད། སྡེ་ ཚན་ཁག་ཚང་མར་གཟིགས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་དགེ་ ལས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན་སྐོར་ གསུང་བཤད་གནང་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༤ སྔ་དྲོ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སེ་ལ་ ཀུའི་བོད་ཁྱིམ་དུ་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་པའི་རིགས་ལམ་ འདུ་འཛོམས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཆ་ཤས་ཕྱི་ཚེས་ ༤ དང་ ༥ བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་སྤོན་ཊ་གཏན་སློབ་ ཏུ་ལས་འཆར་སྤེལ་བཞིན་པ་ཁག་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ དང་ལམ་སྟོན་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་པ་བཅས།།\n༄༅། །འདི་གར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤\n༣ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཁོང་ནས་དྲ་གནས་ཐོག་ཞལ་\nཨང་ ༢༡ པ་ནས་ཡིན་པ་དང༌། ཕ་མིང་དུ་འབྲུག་\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོའ་ིལོ་\nཔ་རེད། ཁོང་གི་ཕ་མ་གཅིག་པའི་སྤུན་མཆེད་ཁོང་ ༄༅།\n༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྐྱེས་ཡུལ་ཆབ་མདོ་རྫོང་ཀརྨ་ གཡུ་མཚོ་ནས་ཡིན་པ་རང་ལོ་ ༢༧ ཅན་གྱི་རྒྱལ་ གཅེས་པ་གཡུང་དྲུང་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཆས་གྱོན་\nབ་ཀརྨ་པ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། བོད་ལ་ རང་དབང་དགོས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ ལོར་བརྟན་པར་ཤོག བློ་བཟང་སེངྒེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་\n༧ བར་ལ་དྭགས་རྒྱལ་ས་སླེ་རུ། བོད་དང་ཧི་\nལྷན་ཚོགས་སྐབས་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ སྐུ་ཞབས་ཀོ་ལོཌ་ཨར་པི་(Claude ལགས་དང་།\nཏི་གུཔྟ་ (Ranjit Gupta) ལགས། གཙུག་\nལག་སློབ་དཔོན་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཝ་ཧི་དི་ (Prof.Siddiq Wahid) ལགས།\nསྒྲ་སྒྲོགས་དོན། ཀྱེ་ནམ་མཁའི་ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱི་ སྤྱན་ཟུང་བོད་ལ་གཟིགས་དང༌།\nབའི་ལྗོངས་འདིར་དམར་པོ་ཁྲག་ལ་བསྒྱུར་བས་མ་ ཚད། དྲག་པོ་དམག་གིས་ས་གཞི་བཀང་སྟེ་བར་\nམི་འདུག བོད་ལ་རང་དབང་དགོས། ༸རྒྱལ་བ་\nཚེས་ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༤ པ་ནས་ལས་\nཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བོད་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་\nཁ་གསལ་ཤེས་རྟོག་ཐུབ་མེད། ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ རོང་བོ་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་འཇམ་དབྱངས་ དཔལ་ལྡན་ལགས་ཀྱི ས ་རང་ལུས་མེ ར ་སྲེ ག ་\nབཏང་སྟེ་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པར་བརྟེན་ ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་གྱི་དགོང་དྲོ་རང་ཤག་ཏུ་\nའདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུན་ཐོན་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་གྱི་ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་ནག་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲོམ་\nགྲོང་ཚོ་ཉི་ཤུ་ཡུངས་དཀར་ལྷའི་གྲོང་ནས་ཡིན་ པའི་རང་ལོ་ ༤༣ ལ་སོན་པའི་བོད་མི་དགུ་གྲུབ་ ལགས་ཀྱིས།\nབསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་བོད་ལ་ཕེབས་འཇུག་དགོས་ ཞི་རྒོལ་ཆེད་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྟེ་འདས་ གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་སྟབས། བོད་\nམིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་འབྲེལ་ འོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ཉིན་ཆོས་ རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཐོག\nརྒྱལ་གཅེས་པ་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གཙོས་ ད་བར་བོད་བསྟན་སྲིད་དང་མི་རིགས། རང་དབང་\nགསོ ན ་ཡོ ང ས་ལ་གཞུང་ཕྱོ ག ས་ནས་གདུང་ སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་མྱ་ངན་རྗེས་དྲན་ཞུ་སླད་གོང་\nཁུངས་ཁག་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ དུ་མཆོད་སྤྲིན་བརྒྱ་ཚར་འབུལ་ཤོམ་དང་འབྲེལ། མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་རྣམ་ གྲྭ་མཁན་པོ་ཁྲོམ་ཐོག ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དབུ་\nབཞུགས་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཆོས་ རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས་དབུས་མང་གཙོའི་ ཀ་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ།\nགི་དྲུང་ཆེ་ཆུང་རྣམ་པ། སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་རྣམ་ པ། བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གནས་རིས་མེད་ཆོས་སྡེ་\nཀྱི་གཞུ་མོ་བཀུག ཚེ་སྲོག་གི་མདའ་མོ་འཕེན་ཏེ། དྲང་བདེན་གྱི་གཡུལ་ངོ་ཟློག་རྒྱུ་ཡིན།\nཏུ་ཁ་བ་རི་པའི་ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་ཚོས། འདྲ་མཉམ་ དང་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཕྱིར།\nགངས་ཅན་པའི་སྤྱི་དོན་ལ་གཙོ་བོ་དང༌། སྒེར་དོན་ ལ་ཕལ་པ་བྱེད་དེ།\nནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༣ ཙེས་ ༡༤ ཅེས་འཁོད་ ཡོད་འདུག་པ་དང༌།\nསེམས་དང་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱོ་གདུང་དང་མིག་ཆུ་ཞིག་ ནས་བསུ་བའི་ཆུ་འབྲུག་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ འདིའི་ནང་ནས་ཁྱེད་རྣམས་སྐུ་ཁམས་བདེ་ཐང་ དང་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་རེ་སྒུག་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་\nཅི་ཙམ་བྱུང་ཡང་བློ་སྟོབས་མ་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་ ཆིག་སྒྲིལ་ལ་འབད་འབུངས་དམ་ཟབ་ཡོང་བའི་རེ་ བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། འབྲི་རུ་དགུ་གྲུབ་ནས་ཞེས་འཁོད་ ཡོད་འདུག\nབརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་གསུང་ འདོ ན ་གནང་མུར་རྣམ་གྲྭའི ་ དགེ ་ བསྐོ ས ་ནས་\nགིས་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ བར་ སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན་གནང་ཡོད།\nབོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ ནས་ཞི ང ་མཆོ ག ་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ ར ་བསྙེ ན ་ བཀུར་གསོལ་ཇ་དང་དགེ་བཙུན་སྔགས་གསུམ་ ལ་སྐུ་འགྱེད་ཧིན་སྒོར་ ༥༠ ཕུལ་ཡོད་པ་བཅས། །\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ནས་ མཱ་ལའི་འབྲེལ་བ།\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ལོའ་ིལོ་དཀྱིལ་དུ་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་\nཅིང༌། ད་ལྟ་རང་ལོ་ ༤༣ ཙམ་དུ་སོན་གྱི་ཡོད།\nཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཡོལ་ཙམ་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཀྱི་\nགཞོན་དགུ་གྲུབ་ཞུ་བ་ཞིག་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་\nབོད་ཟླ་ 8 ཚེས་ 25 ཕྱི་ཟླ་ 10 ཚེས་ 10\nསློབ་ (Islamic University of Science\nand Technology in Jammu) ཀྱི་སློབ་\nགཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་བློ་བཟང་ལགས་བཅས་ཁྱོན་ མཁས་དབང་མི་གྲངས་ ༡༡ མཉམ་ཞུགས་གནང་ ཡོད།\nརྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་ བའི་བསྟི་གནས་ཁང། ཕོན་ཌེ་ཤན་ཕོར་ནན་ཝོའ་ི\nལན་ཌི་ཨལ་ཊར་ནེ་ཊིབ་ (Foundation for\nNon-violent Alternatives) ཞེས་པ་དེ་\nདགོན་སྡེ་གྲྭ་ཚང་མང་པོའ་ི ནང་བོད་མི་བྱིངས་དང་ སྲོལ་ཡོད་པ་དང།\nཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁང་སོགས་ལ་ཧི་མཱ་ལ་ ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མི་རྣམས་སྔར་བཞིན་སློབ་ གཉེར་གནང་ཆེད་ཕེབས་དང་ཕེབས་མུས་ཡིན་\ngeeta Thapliyal མཆོག་གིས་བོད་དང་རྒྱ་\nགར། བལ་ཡུལ་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གསུང་ བཤད་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཨ་རུ་ན་ཅལ་པར་ཌེ་\nཤི་མངའ་སྡེ་ནས་སྐུ་ཞབས་ན་ནི་བྷཌ་ Dr. Nani Bathལགས་ཀྱིས་བོད་དང་ཨ་རུ་ན་ཅལ་གཉིས་\nsor Chetan Singh) ལགས་ཀྱིས་བོད་དང་\nཀི་ནོར་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཇི་འདྲ་ཡིན་སྐོར་ གསལ་བཤད་གནང་ཡོད། ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་\n(Claude Arpi) ལགས་ཀྱིས་ས་མཚམས་ཀྱི་\nཉམས་ཞིབ་ཁང་ (Tibet Policy Institute)\nགི ་ འགན་འཛི ན ་སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་བསམ་ འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཆགས་བབ་\nཨེ་ཤི་ཡ་ཡོངས་རྫོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་ སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བཤད་གནང། བོད་མིའི་སྒྲིག་\nཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་གྲངས་ས་ཡ་ མང་པོའ་ི འཚོ་གནས་དང་ཐད་ཀར་ཕན་འབྲས་ཇི་ ཆགས་སྐོར་གསུངས་ཡོད་པ་བཅས།།\nཆེས་མཐོའ ་ི ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་བཞིའི་ ཁྲིམས་དྲུང་འདེམས་བསྐོ་དང་ལས་འགན་བཀོད་སྒྲིག་གནང་གྲུབ་པ།\nཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༠ དང་ ༣༡ སོ་སོར་བོད་ཨིན་སྐད་\nཡིག་གཉིས་ཐོག་འབྲི་རྒྱུགས་དང་ངག་རྒྱུགས་ ཀྱི་ལམ་ནས་ཁྱབ་ཁོངས་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ ཁང་ཁག་གི་ཁྲིམས་དྲུང་ས་མིག་ཏུ་ཐད་བསྐོས་ ལས་བྱེད་གསར་འདེམས་གནང་ཡོད་པ་དང།\nའཚང་རྒྱུགས་སུ་ཞུགས་མཁན་ཁོ ང ས་ནས་\nནོར་ལྡན་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥\nཁྲིམས་དྲུང་དང་། ལྷག་པ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ནས་བཟུང་ཟླ་\nཁང་གི་ཁྲིམས་དྲུང་རྡོ་རྗེ་ཆོས་གྲགས་ལགས་ཕྱི་ ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནས་བཟུང་\nཆགས་སུ་རྟེ ན ་གཞི ་ བྱས་པའི ་ ལ་དྭགས་བོ ད ་\nམིའི་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་དྲུང་ དང་རྩིས་པ་གཅིག་ལྕོགས་ཀུན་དགའ་ཆོས་སྒྲོན་ ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་\nརྡ་སའི་ཉེ་འགྲམ་གྷ་རོ་ (Garoh) ཞེས་པའི་ འཇམ་དབྱངས་ཆོས་གླིང་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་\nདེ་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་སྐུ་\nའབྱོར་མཆོག་དང་། བཙུན་མའི་ལས་འཆར་གྱི་ངེས་ སྟོན་པ་བཀའ་ཟུར་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་མཆོག རྡ་\nམ་བཅས་ཁྱོན་བཙུན་མ་གྲངས་ ༣༥༠ བརྒལ་\nཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གསོལ་ཇ་འབྲས་སིལ་ཕུལ། དེ་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་གླིང་གི་དབུ་འཛིན་ མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་རྟེན་\nམའི་ལས་འཆར་ཁང་གི་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་ཟུར་ རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་མཆོག་གིས་དབུས་མཁན་ པོ་རྣམ་པ་དང། དགེ་རྒན་རྣམ་པ། སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་\nསྐབས་ ༡༨ འདི་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་བཙུན་\nམའི་ལས་འཆར་ཐུན་མོང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་འཚོགས་བཞིན་ཡོད། ང་རང་ འདིར་བཅར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་ཧ་ཅང་དགའ་\nཚོ་བོད་པར་འཛམ་གླིང་འདི་ཐོག་ནས་གཞན་དང་ མི་འདྲ་བ་ཞིག་རྩི་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ནང་ཆོས་ལ་ བལྟས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་ང་ཚོར་ གཞན་གང་ཡང་མེད།\nསྔོན་ནས་ཞུས་པ་ལྟར། ནང་པའི་སྤྱི་ཚོགས་བདུན་ བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་དག་ཁ་བྱང་ སོགས་ང་ཚོར་གང་ཙམ་ཞིག་རག་ཡོད།\n༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་བོད་མི་ཁྲི་བརྒྱད་ ཙམ་སླེབས་ཡོད།\nཔའི་ཕལ་ཆེར ་དགེ་འདུན་པ་སྟོང ་ཕྲག་གཅིག་\nགཉིས་ཙམ་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་ མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་ཡང་སྒོས་ཁོང་རྣམ་པས་\nསྒོ འ ་ི ལམ་ནས་ཚན་རི ག ་སློ བ ་ཁྲི ད ་བྱེ ད ་པའི ་\nཁང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ལ།།\nབཀོད་སྒྲིག་གནང་ཡོད། ཆེས་མཐོའ་ི ཁྲིམས་ཞིབ་\nསྐྱོར་འོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ རེས་\nནས་བཟུང་ཟླ་དྲུག་རིང་ཚོད ་ལྟའི་དྲུང་གཞོན ་\nསྐབས་ ༡༨ བཅོ་བརྒྱད་པའི་བཙུན་མའི་འཇང་དགུན་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ འཛུགས་མཛད་སྒོ་ཚོགས་པ།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ཉིན་\nརིགས་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གཞུང་ཁྱད་པར་ཅན་ ཞིག་ཡོད་སྟབས། འཛམ་གླིང་འདི་ནང་ནས་ང་ཚོར་\nརྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེར་ བརྟེན་ང་ཚོས་རིག་གཞུང་དེ་དག་ཉམས་པ་སླར་\nགཟའ་ཉི ་ མའི ་ ཉི ན ་རྡ་སྟེ ང ་བོ ད ་ཁྱི མ ་སློ བ ་གྲྭའི ་\nསྟོ ན ་གྱི ་ སྐུ་མགྲོ ན ་གཙོ ་ བོ ར ་ཀ་ལི ་ ཧྥོ ་ ནི ་ ཡའི ་\nགཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་སློབ་དཔོན་གྲགས་ཅན་ ཚན་རིག་པ་རོ་ནལ་ཝེལ་(Ronald Vale) ལགས་དང།\nཐེ ང ས་འདི འི ་ ཚན་རི ག ་འགྲེ མ ས་\nསྟོ ན ་གྱི ་ ཡོ ་ ཆས་ཕལ་ཆེ ་ བ་འགྲེ མ ས་སྟོ ན ་གོ ་\nསྒྲི ག ་པ་ཤེ ས ་ཡོ ན ་འགན་འཛི ན ་རྒྱལ་མཚན་ ལགས་དང།\nདགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས་ལགས། ཚན་དགེ་བསྟན་འཛིན་དངོས་གྲུབ་ལགས། ཚན་\nདེ ་ བཞི ན ་ཉི ན ་རྒྱབ་འགྲེ མ ས་སྟོ ན ་\nའདིའི་ནང་ཆ་ཤས་ལེན་མཁན་སློབ་མ་རྣམས་ དང་ཚན་རི ག ་པ་རོ ་ ནལ་ཝེ ལ ་ལགས་དབར་\nསློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་མི་ཚེའི་ཉམས་མྱོང་རྣམས་ སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་དང། སློབ་མའི་\nདཀའ་གནད་དྲི་བ་ཁག་ལ་དོག་སེལ་གནང་ཡོད། གཞན་ཡང་འཛི ན ་རི མ ་བརྒྱད་པའི ་ སློ བ ་ཕྲུག་\nཁག་ཅིག་ནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་ཕྲན་སྐོར་ ལ་གཏམ་བརྗོད་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་འཁྲབ་སྟོན་ གནང་ཡོད།\nསྟོ ན ་དེ ་ བཞི ན ་རྡ་ཤོ ད ་བོ ད ་ཁྱི མ ་སློ བ ་གྲྭ་དང་\nལམ་སྟོ ན ་འོ ག ་རྡ་སྟེ ང ་བོ ད ་ཁྱི མ ་གྱི ་ སློ བ ་ཕྲུག་\n། མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ གྷོ་ པལ་པུར་བོད་ཁྱིམ། ཅོན་ཏ་ར་བོད་ཁྱིམ། སུ་ཇཱ་\nཤེ ས ་ ཡོ ན ་ འ ག ན ་ འ ཛི ན ་ རྒྱ ལ ་\nགཏོང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འཆར་གཞི་སྒྲིག་ བཞིན་ཡོད། ཅེས་སོགས་དང་།\nགསུང་དོན། ཁྱེད་རང་ཚོས་གནང་ཐུབ་ན། ངས་ གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར།\nབརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུན་རྐྱེན་ བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་\nབོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་ གེ་མཆོག་གིས་ཤེས་རིག་ཐོག་འཆར་གཞི་ཧ་ཅང་ སྤུས་དག་ཅིག་བཟོས་ཡོད། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་\nནས་ཀྱང་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན། དེ་\nཡིན། མཐའ་དོན། ཞུ་རྒྱུར་འདི་གའི་མཁན་པོ་རྣམ་\nཔས་དབུས་དགེ་རྒན་རྣམ་པས་ཧུར་ཐག་འབད་ ཐག་གནང་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན། ཆོས་རིག་ལས་\nཁུངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་མ་འོངས་པར་མཁན་པོ་དང་དགེ་\nགནང་ཡོད། དེ་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་གླིང་གི་ དྲུང་ཡིག་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་རྗེས་ཤིས་བརྗོད་ སྨོན་ལམ་གསུངས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།\nནས་ཁྱོན་བཙུན་མ་གྲངས་ ༣༤༦ མཉམ་ཞུགས་ ཀྱི་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་\nགཙོ་བོ་གྱུར་བའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་འཆད་སྤེལ་ གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག གཞན་ཡང་འཇམ་དབྱངས་\nཆོས་གླིང་བཙུན་དགོན་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་གསར་\nབཞེངས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཉིན་དེར་༸གོང་ས་ ༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུ་འབྱེད་ རབ་གནས་མཛད་ཡོད་པ་བཅས།།\nའཁོད་དོན། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་བདེན་པའི་ མེ་ལྕེ་སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་\nར་ཇ་སེ་ཐན་ (Rajasthan) མངའ་སྡེའི་ཇོཏ་སྤུར་ (Jodhpur) གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་\nའབྱོར་བ་དང་། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ པའི་ཐོག་ར་ཇ་ སེ་ཐན་མངའ་སྡེའི་ཁྲིམས་ཁང་གོང་མའི་ཁྲིམས་རྩོད་\nབོད་མི་ ༤༣ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་གནས་\nགནས་སྟངས་དང་། ཡང་སྒོས་བོད་ནང་ད་བར་ ༥༢ ཡིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་བའི་ཁོངས་\nདགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ ཐོག་ཁུལ་\nཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་\n༠༢།༠༠ ཐོག་ཀི་སན་སྦ་ཝན་ (Kisan Bha-\nཤི་ཡའི་ཞི་བདེ་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབས་དང་ གནང་སྟེ། བོད་དོན་ལ་རྒྱ་གར་མང་ཚོགས་ནས་\n(Resham Bala) མཆོག་ནས་བོད་དོན་\nར་མེ་ཤ་ཝར་ རྡ་རྡིཇ་ (Rameshwar Daསྟེ། བོད་དོན་ཞུ་སྙན་སྟེང་མཚན་རྟགས་གནང་ཡོད་ པ་རེད།\nད་རེ ས ་ཀྱི ་ ཁྲོ མ ་སྐོ ར ་ནང་རྒྱ་གར་\nrendra Kadlal) མཆོག་གིས་དབུས་ཁྲིམས་\nགསར་འགོ ད ་ལྷན་ཚོ ག ས་སར་ཁུལ་འདི འི ་ ཡོད་པ་མ་ཟད། བརྒྱུད་ལམ་མང་པོའ་ིནང་བོད་\nནས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ བར་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གཞིས་ སྤྱིར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་གླིང་ཕྲན་ཨེ་\nཀྱི་ གོ ་ སྒྲིག ་འོ ག ་བདེན ་པའི་ མེ་ ལྕེ་ སྐོ ར ་བསྐྱོ ད ་\nནང་སྐོར་བསྐྱོད་གྲུབ་མཚམས། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༨\nན་ ཇི་ཏ་ ཇོ་ཤི་ (Ranjeet Joshi) མཆོག་གིས་\nནང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྒོ་ཝ་ (Goa) མངའ་སྡེའི་\nགནང་ཡོད། ལྷག་པར་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ ར་\nཔའི་མེ་ལྕེ་སྐོར་བསྐྱོད་དེ་བཞིན་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཟླ་མཇུག་\nབྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ནས་\n(Maj Gen. N. B. Singh) མཆོག་ནས་བདེན་\nཡང་དམག་དཔོན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ ཨན་ སྦི་ སིང་\n(Gen. V. K. Singh) མཆོག་དང་། གཞན་\nས་དམག་སྤྱི་ཁྱབ་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ ཝི་ ཀེ་ སིང་\nསྦེ་ (Mumbai) ནང་ཁུལ་དེའི་རྒྱ་གར་ནང་ པོ་ཚོགས་པ། བོད་མི་བཅས་ཀྱི་མཉམ་རུབ་ཀྱི་\nའགན་འཁུར་འོག་བདེན་པའི་མེ་ལྕེ་སྐོར་བསྐྱོད་ བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་\n༢༦ བར་མ་ཧ་ཪ་ཤ་ཊ་ར་ (Maharashtra)\nམངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་སིག་ (Nashik) ནང་ ཁུལ་དེའི་བོད་མིའི་སུད་ཚོང་སྐྱིད་སྡུག་དང་། ས་ གནས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་\nnataka) མངའ་སྡེའི་ཀར་ཝར་ (Karwar)\nna) མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་སྤ་ནི་སྤ་ཏ་ (Pani-\nwad) གྲོང་ཁྱེར། མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་བཅས་\nདང་། ཧུབ་ལི། (Hubli) རྡར་ཝཊ་ (Dhar-\npat) དང། རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་གྱི་བདེན་\nམངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ རན་ཅི་ (Ranchi) སོ་\n(Andhra Pradesh) མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་\nཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱ་གར་ས་ཕྱོགས་གསུམ་\n༩ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༢ བར་ཨན་རྡ་ར་སྤར་རྡ་ཤེ་\nཧེ་རྡ་ར་སྦཏ་ (Hyderabad) ནང་ཁུལ་དེའི་\nབོད་མིའི་སུད་ཚོང་སྐྱིད་སྡུག་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་ ཕྲུག་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་འོག་བདེན་པའི་མེ་ ལྕེ་སྐོར་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།\n༩ ཚེས་ ༡༥ ནས་ ༡༧ བར་རྒྱ་གར་མ་ཧ་ཪ་\nཤ་ཊ་ར་ (Maharashtra) མངའ་སྡེའི་གྲོང་ ཁྱེར་སྤུ་ནེ་ (Pune) རུ་ཁུལ་དེའི་བོད་མིའི་སུད་\nསོའ ་ི ནང་སྐོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང།\nནས་འགོ་འཛུགས་ཞུས་པའི་བདེན་པའི་མེ་ལྕེ་ འདས་པའི་ཟླ་བ་ ༣ ནང་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་ ༢༥ དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་ས་ཁུལ་ ༡༠༠ ལྷག་ཙམ་ གྱི་ནང་སྐོར་བསྐྱོད་བྱས་ཟིན་པ་དང་། བོད་དོན་ཞུ་\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ ཉིན་འདི་\nགར་ཕ་རན་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་ནས་བཏང་གནས་ ནང་འཁོད་དོན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ དང་ ༣༠ བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་ཕ་རན་སི་ལྷོ་ཕྱོགས་\nཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལེ་ཝོར་ Lavaur ཞེས་པའི་ནང་ཕ་\nདེ ་ ཡང་མཛད་སྒོ འ ་ི སྐབས་གོ ང ་\nMrs. Linda Gour-\njade མཆོག་ཀྱང་ཆེད་ཕེབས་གནང་ཡོད། སྤྱིར་\nཁྱེར་དེ་དག་ནི་ ༡༽ལ་ཝེ་ལ་ནེ་ཏི་ ཌེ ཀོ་མིང་གེ་\nསི་ Lavelanet-de-Comminges ཞེས་\nགནང་རྒྱུ་དང། ༢༽ གྲོང་ཁྱེར་གེན་སག་ སུར་ ག་\nཡོད། སྐབས་དེར་ཕ་རན་སི་མང་ཚོགས་ ༡༥༠\nརོན་ནེ་ Gensac-sur-Garonne ཞེས་པས་\nགནང་རྒྱུ། ༦༽ གྲོང་ཁྱེར་མེལ་ཧོ་ལ་སིས་ Mail-\nལ་ཊི་ར་པེས་ Latrape རི་བོ་ཆེ་ལ་གཟིགས་རྟོག་\nདཀར་རྩེ་ལ་གཅེས་སྐྱོང་གནང་རྒྱུ། ༥༽ གྲོང་ཁྱེར་\nཚོགས་པ་པོ་སི་པེ་ཏི་བྷོན་ཏེན་ "Nos petit\nརྒྱུ། ༤༽ གྲོང་ཁྱེར་ཀར་བྷོ་ནེས་Carbonne སྣ་\nཁྱེར་བྷཀ་སིས་ Bax རོང་ལ་གཅེས་སྐྱོང་གནང་\nརྣམ་གཉིས་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ལེ་ཝོར་\nགསེབ་དྲུག་ལ་གཅེས་སྐྱོང་ (Adopt) གནང་རྒྱུའི་\nསྒོ་ཚུགས་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་ལེ་ཝོར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ སྤྱི་ཁྱབ་པ་སྐུ་ཞབས་བྷར་ན་ཌི་ཀ་ར་ཡོན་ Mr.\nBernard Carayon མཆོག་དང་ཁུལ་\nརྩེར་གཅེས་སྐྱོང་གནང་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་ཕ་རན་ སིའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་\nལས་སྐྱོབ་ཆེད་ཡིན་འདུག མཛད་སྒོ་གྲུབ་བསྟུན། སྐུའི་གཅུང་མོ་བཀའ་ཟུར་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་\nབྱུས་ལ་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཧ་ཅང་གནང་བ་ མ་ཟད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་འབྱུང་འགྱུར་བོད་མིའི་ ཤེས་ཡོན་ཐོག་རོགས་རམ་གང་ཐུབ་གནང་རྒྱུའི་ རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བསྟན་ཡོད་པ་བཅས།།\nསྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་རྩིས་སློབ་སྐབས་ ༡༠ བའི་སློབ་ཕྲུག་གསར་བསྡུའི་གསལ་བསྒྲགས།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ནང་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ ཁང་དུ་རྩིས་སློབ་སྐབས་ ༡༠ གསར་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་ ཡིན་ན།\nགནང་འདོད་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་གཤམ་གསལ་དོན་ གནད་ཁག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཡོང་བ་ཞུ། ས་མིག་དང་སློབ་མའི་གྲངས་ཚད།\nརྩིས་སློབ་སྐབས་ ༡༠ པར་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༡༨ གསར་བསྡུའི་ས་མིག་བཞག་ཡོད་ཀྱང་དགོས་ དབང་གིས་གཤམ་གསལ་ལྟར་ས་མིག་ཆ་བགོས་ བྱས་པ་ཡིན། ཀ)\nཁ) ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ལ་ས་མིག…………..༡ ག) ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་ས་མིག………༢\nག) སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པའི་བུ་ཕྲུག་ལ་ས་ མིག……………………………..༢\nང) བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་གྲངས་……༢ ཅ) བཙུན་མ་གྲངས་……………………..༢\nཆ) དགེ་འདུན་གྲངས་……………………༢ རྒྱུགས་གཞི་དང་བརྒྱ་ཆའི་ཐོབ་གྲངས།\n༢) རྟགས་འཇུག་ལ་ཐོབ།……………….༡༥% ༣) སྤྱིའི་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོབ།………………༢༠% ༤) རྩོམ་ཡིག་ལ་ཐོབ།……………….༣༠%\n༨) Bachelor དང་ Master…….༡༠%\nབོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་གནོད་གཞིའི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་ སྤེལ་མྱོང་མེད་པའི་ས་གནས་འགོ་འཛིན་དང༌། ས་\nག) རང་ལོ་ཉེར་ལྔ་ལས་མ་བརྒལ་བ། དོ་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ལག་ཁྱེར་སྐྱེས་ཚེས་ལ་གཞི་བཞག་ནས་\nསྙན་ཞུ་འབུལ་ལེན་གྱི་མཐའ་ མའི་མཚམས་འཇོག་ གི་དུས་ཚེས་བར་རྩིས་རྒྱུ་ཡིན།\nང) གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གནས་སྡོད་ཆོག་ པའི་སྐྱབས་བཅོལ་ལག་འཁྱེར་ (R.C.) ཡོད་པ།\nཅ) རང་ཉིད་གཟུགས་ཐང་ལས་ཕེར་ཡིན་པའི་སྨན་ པ་ཚད་ལྡན་གྱི་ངོས་སྦྱོར།\nཆ) རིག་འཚོ་མ་ཟིན་པ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་མ་ ཡིན་པ། ཇ)\nརྣམས་འཛུལ་ཞུགས་བྱེ ད ་པར་དམའ་མཐར་ འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཐོན་པའི་ལག་འཁྱེར་དང༌།\nའབྲས་ཐོབ་ཁྲ། སྤྱོད་ལམ་གྱི་ལག་འཁྱེར་བཅས་ ཉ)\nརྣམས་ལ་འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ གནས་ཚད་སྟེང་སྡེ་ཚན་སོ་སོའ་ི ངོས་སྦྱོར་ཚད་ ལྡན་དགོས་རྒྱུ།\nཏ) སློབ་ཕྲུག་སོ་སོའ་ིཉེ་དུས་ཀྱི་ཕྱེད་པར་གཉིས་ རེ།\nཐ) སློབ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པར་མ་མཐར་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་ བཅུ་ལོན་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་བསྡུ་ཁོངས་སོ་\nསོའ་ི བརྒྱ་ཆའི་མཐོ་རིམ་བཞིན་སློབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ ཡིན།\nཧི ་ མ་ལ་ཡའི ་ རི ་ རྒྱུད་དང་ཕྱི ་ རྒྱལ་མི ་ རི ག ས་ རྣམས་ལ་སློབ་འཇུག་གི་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན།\nག) ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཡིན་ཚེ་རང་ཉིད་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ ཁབ་དེའི་ནང་ངམ།\nགཉེར་མཐོང་མཆན་ (Student Visa) ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པ་དང༌། དུས་ཚོད་འཕར་\nཁུངས་ཀྱི་རྒྱབ་གཉེར་ཡིག་དཔང་ཚད་ལྡན་དགོས་ པའི་ཐོག འོས་འཕེན་ལག་འཁྱེར་ (Voting\nཆ) ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་སློབ་ཡོན་སོགས་ རང་ཁུངས་ནས་དུས་ཐོག་སོ་སོར་འབུལ་དགོས།\nཇ) སློབ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པར་མ་མཐར་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་ བཅུ་ལོན་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་བརྒྱ་ཆ་མཐོ་རིམ་ བཞིན་སློབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།\n༡། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥ ནས་ཕྱི་ལོ་\n༢༠༡༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ བར་འཛུལ་རྒྱུགས་ འགེངས་ཤོག་བསྡུ་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བརྒལ་ཚེ་ངོས་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་མིན།\nའགེངས་ཤོག་རྡ་ས་དབུས་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ ཡིག་ཚང་ནས་བཞེས་རྒྱུའམ། ཡང་ན་སྨན་རྩིས་\n༣། འཛུལ་རྒྱུགས་འགེངས་ཤོག་སྦྲག་ཐོག་གམ་ མི་འགྲོ་བརྒྱུད་ནས་བཏང་སྟེ་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་\n༢༠༡༣ ཟླ་༥ ཚེས་༡ ནས་ཚེས་༤ བར་ཡིན། འབྲེལ་བ་གནང་ཡུལ།\nCollege Secretary Tibetan Medical & Astro. College Gangchen Kyishong-176215 Dharamsala (H.P.) INDIA Phone: 01892-223113,223222 Fax: 01892-224116 Email: tmaicollege@men-tseekhang.org/tmaicollege@yahoo. com\nབོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཡིག་ཚང་ནས་༢༠༡༢ ཟླ་༩ ཚེས་༡༥ ལ།།\nསྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་སྨན་སློབ་སྐབས་ ༡༩ བའི་སློབ་ཕྲུག་གསར་བསྡུའི་གསལ་བསྒྲགས།\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ནང་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་\nཁང་དུ་སྨན་སློབ་སྐབས་ ༡༩ གསར་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་ ཡིན་ན།\nགནང་འདོད་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་གཤམ་གསལ་དོན་ གནད་ ཁག་ལ་ཐུགས་སྣང་ཡོང་བ་ཞུ། ས་མིག་དང་སློབ་མའི་གྲངས་ཚད།\nསྨན་སློབ་སྐབས་ ༡༩ ཁོངས་སུ་སྨན་སློབ་གྲངས་ ༣༠ བསྡུ་རྒྱུའི་ཐད། དགོས་གལ་དབང་གིས་\nགཤམ་གསལ་ལྟར་ས་མིག་ཆ་བགོས་བྱས་པ་ ཡིན། ཀ)\nཁ) ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ལ་ས་མིག…………༡ ག) ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་ས་མིག…….༢\nག) སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པའི་བུ་ཕྲུག་ལ་ས་ མིག……………………… …….༢\nང)བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་གྲངས་…….༦ ཅ) བཙུན་མ་གྲངས་…………………….༢\nཆ) དགེ་འདུན་གྲངས་…………………….༢ རྒྱུགས་གཞི་དང་བརྒྱ་ཆའི་ཐོབ་གྲངས།\n༢) རྟགས་འཇུག་ལ་ཐོབ།…………….༡༥% ༣) སྤྱིའི་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོབ།……………༢༠% ༤) རྩོམ་ཡིག་ལ་ཐོབ།…………….༣༠%\n༨) Bachelor དང་ Master….༡༠%\nབོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་གནོད་གཞིའི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་ སྤེལ་མྱོང་མེད་པའི་ས་གནས་འགོ་ འཛིན་དང༌། ས་\nཅ) རང་ཉིད་གཟུགས་ཐང་ལས་འཕེར་ཡིན་པའི་ སྨན་པ་ཚད་ལྡན་གྱི་ངོས་སྦྱོར།\nགཉེར་མཐོང་མཆན་ (Student Visa) ངེས་ དུས་ཚོད་འཕར་\nརང་ཉིད་གནས་ཡུལ་མངའ་སྡེའི་ནང་སྲིད་ལས་ ཁུངས་ཀྱི་རྒྱབ་གཉེར་ཡིག་དཔང་ཚད་ལྡན་དགོས་ པའི་ཐོག\nཧི ་ མ་ལ་ཡའི ་ རི ་ རྒྱུད་དང་ཕྱི ་ རྒྱལ་མི ་ རི ག ས་\nབཅུ་ལོན་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་བརྒྱ་ཆ་མཐོ་རིམ་ བཞིན་སློབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།\n1. ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥ ནས་ཕྱི་ལོ་\n༢༠༡༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ བར་འཛུལ་རྒྱུགས་\n2. འཛུལ་རྒྱུགས་གཏོང་འདོད་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་ འགེངས་ཤོག་རྡ་ས་དབུས་སྨན་རྩིས་མཐོ་\n3. འཛུལ་རྒྱུགས་འགེངས་ཤོག་སྦྲག་ཐོག་གམ་ མི་འགྲོ་བརྒྱུད་ནས་བཏང་སྟེ་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་\nཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ནས་ཚེས་ ༤ བར་ ཡིན།\n༄༅། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོུད་ ༩།༣༠ ཐོག་རྡ་ས་གངས་སྐྱིད་དུ་མེས་དཔོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་བདུན་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཉིན་ཤེས་རིག་དྲུང་ཆེ་དངོས་གྲུབ་ཚེ་རིང་ལགས་དང་། བོད་\nམི་མང་སྤྱི་འཐུས་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལགས་དང་འབའ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ལགས། སམ་བྷོ་ཊའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་རྐརྨ་ཆུང་བདག་ལགས། ཤེས་རིག་མདུན་ལམ་སློབ་སྟོན་པ་སྒྲོལ་དཀར་ལྷ་མོ་ལགས། ཟུང་དྲུང་འཆི་མེད་ཚེ་དབྱངས་ལགས། ཁྱབ་ ཁོངས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་ཕ་མ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༥༠ བརྒལ་བ་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་སྲུང་རྩི་ཞུས་ཡོད་པ་བཅས།\nབཞི ན ་ཞི ་ བདེ འི ་ དུས་རབས་ཤི ག ་ཆགས་ཀྱི ་\nཞེ ས ་པའི ་ གཙུག་ལག་སློ བ ་གཉེ ར ་ཁང་ནས་\nམི ་ མང་གི ་ སོ ་ སོ འ ་ི རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི ་ དམག་མི ར ་\nབཞེས་བཟང་པོ་ཐོབ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠\nཔོ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་མེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་ མཇུག་སྒྲི ལ ་ཟི ན ་རྗེ ས ་མི ་ མང་དང་འགོ ་ ཁྲི ད ་\nགི ་ གནད་ཡོ ད ་མི ་ སྣ་མང་པོ ་ ཞི ག ་ཀྱང་མཉམ་\nཞུགས་གནང་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་མགོན་\nགླེ ང ་སྟེ ག ས་ཞེ ས ་པའི ་ འདུ་འཛོ མ ས་ཀྱི ་ ཐོ ག ་\nསྒྲི ལ ་གྱི ་ ཐོ ག ་ནས་རྩོ ད ་རྙོ ག ་འདུམ་སྒྲི ག ་བྱེ ད ་\nངོ ས ་རང་འདི ་ གར་ཡོ ང ་སྟེ ་ ཁྱེ ད ་རང་ཚོ ་ དང་\nདང་། ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཝིར་ཇི་ནི་ཡའི་མངའ་\nསྡེའི་ནང་གི་(William and Mary)\nཞེ ས ་པའི ་ གཙུག་ལག་སློ བ ་གྲྭའི ་ ནང་བྱམས་\nརྗེ ས ་མི ་ མང་གི ་ དམག་འཁྲུག་སྐོ ར ་གྱི ་ གནད་\nབརྒྱབ་པ་གཅི ག ་པུས་སྒྲུབ་ཐབས་མེ ད ་པར་\nཀྱི ་ མངའ་སྡེ ་ ཁག་གཅི ག ་ནང་མཛད་འཕྲི ན ་\nཚེས་ ༨ ཉིན་ནས་བཟུང་ཨ་རིའི་ཤར་ཕྱོགས་\nཚོ ས ་དམག་འཁྲུག་ག་རེ ་ བྱས་ནས་རྒྱག་གི ་\nདྲི་བ་ཙམ་ཡང་མ་བཏང་བར་སོ་སོའ ་ི རྒྱལ་ཁབ་\nདོ ན ་ཐོ ག ་བསམ་བློ ་ གཏོ ང ་ཕྱོ ག ས་ལ་ཧ་ལས་\nབརྩེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་པ་ བཅས། །\n༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ཉིན་ བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་\nསེ ང ་གེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་ལྡི ་ ལི ར ་རྟེ ན ་གཞི ་ བྱས་\nཔའི ་ སྐུ་ཚབ་དོ ན ་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི ་ གསར་ འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གྲགས་ཆེ་བ་ཨ་པི་(AP) དང་ཨེ་ཨེན་ཨ་ཡི། (ANI)\n(NDTV) ཨེ་ཤི་ཡེན་ཨེ་ཇི། (Asian\nསྒྲི ག ་འཛུགས་ངོ ས ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་\nལྷན་འབྲེ ལ ་མོ ལ ་བྱ་རྒྱུའི ་ གྲ་སྒྲི ག ་ཨང་གསར་ ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་འཕོན་ཆེ་ གཞི ས ་སྤོ ས ་བྱེ ད ་བཞི ན ་པ་དེ ་ བློ ་ འཚབ་སྐྱེ ས ་ གཞི་ཞིག་ཡིན། དེས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་\nསྐྱོ ང ་མཆོ ག ་གི ས ་རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གཉི ས ་\nཅི འི ་ ཐོ ག ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོ ར ་དང་མཐུན་འགྱུར་ རོགས་རམ་གནང་བར་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་\nམི འི ་ ཐོ ག ་དམ་བསྒྲགས་ཅན་གྱི ་ སྲི ད ་བྱུས་ལ་\nསེ ང ་གེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉི ས ་\nགྲོ ས ་མོ ལ ་གནང་བའི ་ སྐབས་བོ ད ་ཀྱི ་ གནད་\nཆབས་ཅི ག ་ཆུ་མཛོ ད ་མང་དག་ཅི ག ་བརྒྱབ་\nགར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གནད་དོན་དེ་རིགས་ ཐོག་བསམ་གཞིགས་ནན་ཏན་གནང་དགོས། རྒྱ་གར་ནི་མིག་དཔེར་གྱུར་བའི་གླིང་ཆེན་ཨེ་ ཤི ་ ཡའི ་ ཞི ་ བདེ ་ དང་འཆམ་མཐུན་གྱི ་ རྒྱལ་\nཁབ་གཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ད་བར་བོད་དོན་ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་\nཔོ འ ་ི སྲི ད ་གཞུང་གི ས ་འཛི ན ་བཞི ན ་པའི ་ བོ ད ་\nསྐབས་དེ ར ་སྲི ད ་སྐྱོ ང ་བློ ་ བཟང་\nནག་འགོ ་ ཁྲི ད ་གསར་པར་རེ ་ བ་ཇི ་ ཙམ་ཡོ ད ་\nof India) བཅས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་\nters) ཊ་ཡིམ་སི་ཨོབ་ཨིན་ཌི་ཡ་ (Times\nགྱི ་ གྲོ ས ་མོ ལ ་ཅོ ག ་རྩེ འི ་ སྟེ ང ་བོ ད ་དོ ན ་འཁྱེ ར ་\nདམངས་རྒྱལ་ཡོ ང ས་འཐུས་མི ་ ཚོ ག ས་ཆེ ན ་\nཔི་ཊི་ཨ་ཡི། (PTI) རུའི་ཊར་སི། (Reu-\nཡང་སྐབས་དེ ར ་སྲིད ་སྐྱོང་མཆོ ག ་གི ས ་རྒྱལ་\n༡༡ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྐབས་ ༡༨ པའི་རྒྱ་ནག་མི་\nཨེ་སེ། (IANS) པོའ ་ི ནར། (Pioneer)\nམི འི ་ སྒྲི ག ་འཛུགས་ཀྱི ས ་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱི ་ ཟླ་\nAge) ཧིན་དུ། (Hindu) ཨ་ཡི་ཨེ་ཨེན་\nཐོ བ ་ཐང་ཡོ ད ་པ་དེ ་ དག་རྒྱ་རི ག ས་ལ་ཁེ ་ ཕན་ ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཟད།\nགཞུང་ནས་མཐུན་འགྱུར་རོ ག ས་རམ་མཁོ ་\nསྤྲོད་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་དེ་དག་བོད་རིགས་ལས་ རྒྱ་རི ག ས་ལ་ཕན་ཐོ ག ས་ཆེ ་ བ་ཐོ བ ་ཀྱི ་ ཡོ ད །\nའཛི ན ་བཞི ན ་པའི་དམ་བསྒྲགས་ཅན་གྱི ་ སྲི ད ་\nབཏང་སྟེ ་ རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ས ་བོ ད ་མི འི ་ ཐོ ག ་\nབསལ་ཚོ ག ས་ཆེ ན ་ཐེ ང ས་གཉི ས ་པའི ་ སྐོ ར ་ སོགས་ལ་བགྲོ་གླེང་དང་དྲི་བ་རྣམས་ལ་སྲིད་ སྐྱོ ང ་མཆོ ག ་གི ས ་གསལ་བཤད་གནང་ཡོ ད ་\nབོ ད ་མི འི ་ སྒྲི ག ་འཛུགས་ཀྱི ས ་བོ ད ་ཀྱི ་ གནད་ དོན་སེལ་ཆེད་བོད་རྒྱ་གཉིས་སྨན་གྱི་དབུ་མའི་\nལམ་གྱི ་ སྲི ད ་བྱུས་ཐོ ག ་འབད་བརྩོ ན ་གནང་\nབཞི ན ་ཡོ ད ་སྐོ ར ་ཡང་གསལ་བཤད་གནང་ ཡོད།\nསྐྱོ ང ་མཆོ ག ་གི ས ་བོ ད ་མི ས ་རང་ལུས་མེ ར ་\nཔ་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་གནང་སྐབས་བོད་ མི་རྣམས་ལ་འུ་ཐུག་གི་ལས་འགུལ་དེ་རིགས་ མ་སྤེལ་རོགས།\nཡི ན ་ནའང་བོ ད ་མི ་ ཚོ ས ་རང་ལུས་མེ ར ་སྲེ ག ་ གཏོང་དགོས་ཐུག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་རྒྱ་ནག་\nBodmi 10th october 2012 monlam


བྲུ་ཤའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡག་པོ་ཞིག | རྫ་ཆུའི་རླབས་སྒྲ།\n2018 ལོའི་ཟླ 11 ཚེས 23 ཉིན། 857 1\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་མིང་རྙིང་ཡིན་ལ། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ནས་བོད་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞིང་མཐར་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་གྱུར། (སྐབས་དེར་སྟོད་དུ་མངའ་སྐོར་གསུམ་དང་བར་དུ་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་དུ་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཏུ་དབྱེས་ཏེ་དབང་བསྒྱུར་བྱས། “དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་རྣམས་གསོལ་མཆོད་མཛད་སྐབས། བརྒྱག་བརྔན་ལྷ་བསངས་ལས། སྟོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་། བར་གྱི་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་སྟེ། སྨད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་སོགས།’’”མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས།”ཞེས་སྐབས་དེ་ནས་མངའ་རིས་སོ་སོར་དབྱེས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་སྐོར་གསུམ་དབྱེས་སྟངས་དང་ཆེ་ཆེར་མི་འདྲ་སྟེ། བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནི། པུ་རངས། ཟངས་དཀར། མང་ཡུལ་(ལ་དྭགས)གསུམ་སྐོར་གཅིག ལི། བྲུ་ཤ། སྦལ་ཏེ་གསུམ་སྐོར་གཅིག ཞང་ཞུང་། ཁྲི་སྡེ་སྟོད། ཁྲི་སྡེ་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག་བཅས་ལ་བོད་ལྗོངས་སྟོད་ཀྱི་གླིང་དགུའམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡང་ཟེར། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་ནི་མངའ་རིས་གུ་གེ་ལ་སྐོར་གཅིག མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་ལ་སྐོར་གཅིག ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་ལ་སྐོར་གཅིག་བཅས་སོ། །ཞིབ་ཏུ་ནི་མངའ་རིས་ལ་གཟིགས།)\nདེ་ཡང་ཡུལ་གྲུ་དེ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་གིས་ཆབ་འོག་ཏུ་མ་བཅུག་པའི་སྔོན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་བམ་མི་རིགས་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཚོད་འདུག་སྟེ། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་གིས་རྒྱ་གར་མ་གྷ་ངྷར་དམག་དྲངས་ཏེ་ཆུ་བོ་གངྒའི་འགྲམ་དུ་མི་བཞི་བསྐོས་ཏེ་འདི་ཚུན་ཆད་བོད་ཀྱི་ས་ཡིན་པས་རྡོ་རིང་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་བསྩལ། བྱེ་ཁུངས་སུ་ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བ་བཙུགས་(འདིའི་སྐོར་སྨྱསྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་ཡསྟོད་ཆའི་ཤོག་ངོས་༡༨༩ པར་གཟིགས་)པའི་རྗེས་སུ་བྲི་ཤ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བྲི་ཤ་དང་སྦལ་ཏེ། སྟག་གཟིག་གམ་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་དབར་བོད་ཀྱི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་སླེབས་(འདིའི་སྐོར་ཏ་ཞིག་ཞེས་པར་གཟིགས་)མྱོང་ཞིང་། བྲི་ཤ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡང་སྐབས་དེ་དུས་ཏེ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དཀྱིལ་སྨད་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་ཡིན།\nདེ་ཡང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་མ་ཡིག་ཨང་I.O.750 ལས། ‘‘གླིང་གི་ལོ་ལ། བཙན་པོཿཕོཿབྲངཿདྲོན་གྱྀ་མང་སྟེཿལུང་ན་བཞུགས། བློན་སྐྱེསཿབཟངཿལྡོང་ཅབཿགྱྀས། བྲུ་ཞ་ཡུལ་དུ་དྲངས། དགུན་ཕོ་བྲང་བྲག་དམར་ན་བཞུགསྟེ། བྲུ་ཞའྀ་རྒྱལཿཔོ་ཕབ་སྟེ་པྱག་འཚལད།’’༡ ཅེས་བྲི་ཞའམ་བྲི་ཤའི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ་བྲི་ཤའི་རྒྱལ་པོ་ཕབ་སྐོར་བཀོད་པ་དང་། དང་ཡང་རྦ་བཞེད་ལས། ‘‘མི་བཞི་པོས་བྱེ་ཁུང་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བ་བཙུགས་ཏེ། ཕྱིས་སུ་བྲི་ཤའི་དམག་གིས་དེ་བཤིག་པས་མ་ཤིག་ནས་མེར་བཞུ་བའི་འཕྲོ་ཡོད་དོ།’’༢ ཞེས་སྐབས་དེར་བྲུ་ཤའི་དམག་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་སྟག་གཟིག་གི་ས་མཚམས་ནས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་མ་གྷ་ངྷ་བར་སླེབས་ཐུབ་པ་དེས། སྐབས་དེའི་བྲུ་ཤའི་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཅི་འདྲ་ཡོད་མེད་མཚོན་ཐུབ་ཅིང་། འདིར་དགོས་པའི་བྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཐོག་མར་བོད་ཡིག་སྟེང་ཐོན་པའང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་རྦ་བཞེད་གཉིས་སྔ་བ་ཡིན་ནོ།།\nབྲུ་ཤའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱུང་བ་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་བྱས་རྗེས་ད་ནི་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་དེ་ཡུལ་གང་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ། གོང་དུ་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཞེས་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ཆར་གྱུར་བ། ལི། བྲུ་ཤ། སྦལ་ཏེ་ཞེས་པའི་ནང་ཚན་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ས་ཆ་གང་ཡིན་ལ་མཁས་པའི་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་མང་སྟེ། སྨྱབོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཡལས། ‘‘ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་ཀྱི་ལུང་པ་ཞིག་གི་མིང་རྙིང་’’ ཞེས་བོད་ཀྱི་བྱང་རྒྱབ་ཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང་། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཚང་གིས་‘‘བྲུ་ཤ་འདི་མངའ་རིས་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་’’ ཞེས་ཕྱོགས་ཙམ་གླེང་རྗེས་གོང་གི་རྦ་བཞེད་ཀྱི་ལུང་དེ་དྲངས་འདུག སྨྱམངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱས།ཡ ལས། ‘‘བྲུ་ཞའམ་བྲུ་ཤ་ཞེས་ཤིན་ཅང་གི་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་ཀྱི་ལུང་ལྗོངས་ཤིག་གི་མིང་རྙིང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་འཇུག་པར་སྣང་’’༣ ཞེས་གསུངས།\nད་དུང་མཁས་བླུན་མང་པོས་ས་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་མོད། བདག་གིས་ནི་སྔ་མོའི་ལི་དང་སྦལ་ཏེ་གཉིས་ཀྱི་དབར་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །\nསྤྱིར་བྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་ཡིག་གི་དག་ཆའི་ཐད་ལའང་བོད་དབྱིན་རྒྱ་སོགས་ཀྱིས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ། དཔེར་ན། བོད་ཡིག་ཐོག་བྲུ་ཤ། བྲུ་ཞ། བྲུ་ཤར། བྲུ་ཤད། བྲུ་ཤལ། བྲུ་ཤན། སྦྲུ་ཤལ། འབྲུ་ཤལ་སོགས་དང་། དབྱིན་ཡིག་ནང་དུའང་། ‘‘Bru-sád,་Hbru-śal,་Sbru-Sal,་Bru-śal.” སོགས་མང་དུ་འབྱུང་ཡང་བརྗོད་གཞིའི་ས་ཆ་གང་ཡིན་ཐད་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། བྲུ་ཤ་གར་ཡོད་ཐག་གཅོད་ལ་ཡང་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །\nའོ་ན་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་པར་འཇུག་པ་ལ། གོང་དུ་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་ཆ་སྦལ་ཏེ་དང་ལི་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ན་བྲུ་ཤ་སྟེ་དེང་གི་ཕ་ཁིསཐན་(Pakistan)གྱི་ཁོངས་(Gilgit)ཞེས་པ་དེ་དང་དེའི་མཐའ་སྐོར་ལ་བྲུ་ཤ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། སྦལ་ཏེ་ལི་ཡུལ་བྲུ་ཤ་གསུམ་ནི་བོད་ཀྱི་སྟོད་མངའ་རིས་མཐའ་མཚམས་ལྷོ་ནུབ་བྱང་གསུམ་དང་ས་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཡོད།\nདེ་ཡང་སློབ་དཔོན་དམ་པ་མཁས་དབང་གར་ཤ་བ་དངོས་གྲུབ་ལགས་ཀྱི་ “ངའི་སྙན་ཚིག་ང་གཅིག”(ད་སྔ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་མེད།) ཞེས་པར། ‘‘གིལ་གིཏ་(Gilgit)ཅེས་པ་གནའ་སྔ་མོ་རྒྱ་གར་ས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་རྣམས་སུ་བྲུ་ཤན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་ཅིང་། དེང་སང་ཁ་ཆེའི་ལུང་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་’’ ཅེས་དང་། ཡང་ཁོང་གིས་(ཧིན་ངྷིའི་ཚིག་མཛོད་རྙིང་མ)ཡི་ནང་གཟིགས་ཏེ་གསུངས་དོན། ‘‘ཀཤི་སྨིར་དང་ཧིན་ངྷི་གུཤི་(Hindukush རི་ཞིག་གི་མིང་།)བར་གྱི་ས་ཆ་ཞིག་གི་མིང་’’ སྟེ(Gilgit)ཡིན་ཚུལ་དང་། ཀཤི་སྨིར་ཕྱི་མ་དེ་ལ་བྲུ་ཤ་ཟེར་བ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཞལ་གསུངས་དྲོན་མོ་ཡང་བསྩལ་གནང་བྱུང་། དེས་ན་བྲུ་ཤའི་སྐོར་འདི་ལས་ལྷག་ཅིག་འབྲི་མི་དགོས་སྙམ་ཡང་། ཡིག་རིགས་གཞན་འགའ་ཞིག་དྲངས་ཏེ་གསལ་ཁ་ཆེ་རུ་བཏང་ན། མཁས་དབང་ (A.H.Francke. ph.D.)ཡིས་བརྩམས་གནང་བའི་(Antiquities of indian tibet)ཞེས་པའི་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་ཤོག་ངོས་༡༧༣ པར། ‘‘བྲི་ཤད་གྱི་ལིད (Bru-śad in Gil-lid,) ’’ ཞེས་དང་། “P.178. “Hbru-śal(Gilgit)’’ ཞེས་དང་། ཡང་ P 33 ‘‘ལྷོ་རྒྱ་གར་། ནུབ་སྦལ་ཏེ་དང་འབྲུ་ཤལ།’’ ཞེས་པའི་དབྱིན་བསྒྱུར་གྱི་ཐད་དུ་ ‘‘p 87 “india in the south,sbal-ti and Hbru-śal (Gilgit)in the west” ཞེས་དང་། ཡང་ང་༣༤ ‘‘ནུབ་ཕྱོགས་ཏ་ཟིག་གི་ས་མཚམས་འབྲུ་ཤལ་སོགས་དབང་དུ་བསྡུས་’’ ཞེས་པའི་དབྱིན་བསྒྱུར་ལས། “in the west Hbru- śal[Gilgit]on the Persian frontier and other were conquered: “ཞེས་བྲུ་ཤའམ་བྲུ་ཤལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཐད་ལ་གིལ་གིཏ་ (Gilgit)བྲིས་ཡོད་པས་བྲུ་ཤ་དང་གིལ་གིཏ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ངེས་ལ། ལྷག་པར་དུ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་ཤོས་ཤིག་ལ། གོང་གི་ཡིག་ཆ་ལས། P. 99 “Hbru- śal is Gilgit.The Ladakhis still call the town by its ancient name of Hbru- śal-gi-lid;’’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པས་བྲུ་ཤ་ནི་དེང་སྐབས་ཕ་ཁི་སིཐན་(Pakistan) ནང་གི་གིལ་གིཏ་ལ་ཟེར་བ་དོགས་པ་ཅུང་སངས་ཐུབ་སྙམ།\n༡། ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། ཤོག་ངོས་༢༧ པར་གསལ། ༡༩༩༢ ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།\n༢། རྦ་བཞེད་ ཤོག་ངོས་༥༢ པར་གསལ།\n༣། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས། ཤོག་ངོས་༤༤ པར་གསལ།\n1 ཧི་མ་ལ་ཡ། བྲུ་ཤའི་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡག་པོ་ཞིག


བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི་ཞིབ་འཇུག་གནས་བབ།Dan MartinདངYeal Bentorགཉིས་ཀྱིས་བརྩམས། རྒྱ་ཕྱུག་བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བསྒྱུར། – བཙན་པོ་དྲ་བ།\nབཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི་ཞིབ་འཇུག་གནས་བབ།Dan MartinདངYeal Bentorགཉིས་ཀྱིས་བརྩམས། རྒྱ་ཕྱུག་བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བསྒྱུར།\nགཏེར་བཏོན་ལོ། སྤྱི་ལོ1048ལོ། མཛད་མཁན། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་མཛད་པར་བཤད།(སྲིད་ལོ618-641)\nA. ལ་དྭགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལེའུ15པར་བསྡུས། བཀའ་བརྒྱུད་གསུང་རབ་ཉམས་གསོ་ཁང་། རྡོ་རྗེ་གླིང་། 1972-1: 363-481 B. S. W. Tashigangpa མ་འོངས་ལུང་བསྟན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེའི་ལེའུ13པར་བསྡུས་ཡོད་ལ་འཆར་ཟིན་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་ཚན་པ་ཞིག་བསྣན་ཡོད། ཏོག་གི་ལག་བྲིས། སླེ། 1973-1: 613-809 སྤྱི་ལོ1973ལོར་ལ་དྭགས་སླེ་རུ་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པའི་དེབ་གཉིས་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པས་ཕྱི་མ་དང་ནོར་མི་རུང་། C. སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་བསྒྲིགས། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ལན་གྲུ། 1989\nཆོས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཀའ་ཆེམས་ཞེས་པ་འདི་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་དང་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་ཀྱང་གཏོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ལོ1048ལོར་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཏེར་ནས་བཏོན་པར་བཤད་མོད། དེབ་ཐེར་སྔོན་པོར(Roerich, Blue Annals: 984-985)དེ་ནི་ཐོག་མར་ལྷ་སའི་སྨྱོན་མ་ཞིག་གིས་གཏེར་ནས་བཏོན་ཏེ་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་ཕུལ་བར་གསུངས། ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱི་ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་དུ་བཀའ་རྩིས(རྩིགས)ཆེན་མོ་དང་དར་དཀར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ཟླ་བའི་འདོད་འཇོ་གསུམ་ཚང་མ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་ལྷ་སའི་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་ཀ་བ་དཀྱིལ་ནས་རྙེད་པར་བཤད་ལ། བཀའ་རྩིས(རྩིགས)ཆེན་མོ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཆོས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བརྩན་སྒམ་པོའི་བཀའ་ཆེམས་ཀྱི་མཚན་བྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྲིད། ཀ་ཁོལ་མའི་མཇུག་ཏུ་བཀའ་ཆེམས་མཐོ་མཐོང་མ(ཡིག་ཚངས་གཞན་དུ་དྲངས་པའི་བཀའ་ཆེམས་མཐོ་ལྡིང་མར་ངོས་འཛིན་ཆོག་གམ་སྙམ།)དང་། རྣམ་ཐར་བཀའ་ཆེམས་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ། རྣམ་ཐར་ཕྱི་མ་བཀའ་ཆེམས་གསེར་གྱི་ཡང་ཞུན། བཀའ་ཆེམས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ(Per K. Sorensen བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་མཆན་བཏབ་པ།Harrassowitz Verlag1994: 21-22)བཅས་མཚན་བྱང་ཁྱད་མཚར་འགའ་དྲངས་ཡོད།\nH. Eimer བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་རྙེད་པ། E. SteinkellnerདངH. Tauscherགཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས། 1981ལོའི་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས13ནས་19བར་ཨ་སུ་ཐྲི་རི་ཡའིVelm-Viennaརུ་བསྡུས་པའིCsoma de Korosཡི་རྗེས་དྲན་ཚོགས་འདུའི་དཔྱད་རྩོམ། Arbeitskreis fur Tibetische und Buddhistische Studie, Universität Wien Vienna 1983-1: 45-51\nA. Jampa Samten Shastri བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཀར་ཆག་དང་པོ།(ལག་བྲིས་གཅེས་བཏུས།)དེབ་ཕྲེང་དང་པོ།བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་མཛོད་ཁང་། 1983: 43 B. Lobsang Shatri བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དཀར་ཆག་གཉིས་པ།(ལག་བྲིས་གཅེས་བཏུས།)དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་མཛོད་ཁང་།1990: 83-84 C. Lokesh Chandra བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས། 1985: 11014 D. A. L. Vostrikov བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་རིག Harish Chandra GuptaདངR. K. Maitraགཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར།Calcutta1970(ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ཀྱི་པར་མ་སྤྱི་ལོ1962ལོར་གསུང་འབུམ་གྲས་སུ་བཞག་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་ཟིན།) E. Leonard W. J. van der Kuiljp བོད་ཀྱི་རིམ་འདེད་ལོ་རྒྱུས། J. I. CabezonདངR. R. Jacksonགཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ལུས་ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་པར་བསྡུས་ཡོད། Ithaca: Snow Lion 1996: 39-56 (ཉང་རལ་དང་མཁས་པ་ལྡེའུ་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་འདིའི་སྐོར་གླེང་ཡོད།) F. Per K. Sorensen རྒྱལ་རབས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་འཛིན་ཐབས། ཨེ་ཤ་ཡ་ཤར་མ་དང་དཀྱིལ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག 1991-4: 63-81དང78 G. Per K. Sorensen བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་མཆན་བཏབ་པ།Harrassowitz Verlag1994: 15-38 (ལྷག་པར་ཏུ་ཤོག་གྲངས639རུLeningradཡི་ལག་བྲིས་མའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད།)\n2017 ལོའི་ཟླ 1 ཚེས6ཉིན།