བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་བྲུ་ཤ་ལ་དཔྱད་པ། | ཀྲུང་གོ་བོད་ཀྱི་དྲ་བ།\n2020-09-07 10:51:35 ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། བཀྲ་གོ ཀློག་གྲངས།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ བྲུ་ཤ་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་གི་མིང་དང་དེར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་གོ དེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞང་ཞུང་གི་སྐབས་དང་། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་དར་མྱོང་ཤིང་། ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཀསྨིར་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཤུགས་ཆེར་དར། བོད་སིལ་བུར་གྱུར་ནས་ཅུང་ཙམ་འགོར་རྗེས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རེད། གང་ལྟར་བྲུ་ཤ་ནི་སྐབས་རེར་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་དང་སྐབས་རེར་མི་འདུ་བར་གནས་རྐྱེན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱིས་ཤན་ཤུགས་ཅུང་ཐེབས་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མི་དགོས། དེ་བས་དེང་དུས་ཀྱི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ལུང་ངམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྟེང་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་ཉག་ཙམ་རེ་ད་དུང་གནས་ཡོད་པས་གནའ་བོའི་བོད་དང་བྲུ་ཤའི་བར་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ལ། རིགས་རྒྱུད་ནི་བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] སྤུ་རྒྱལ། ཞང་ཞུང་། བྲུ་ཤ\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་དང་། གནས་ཡུལ། ཡུལ་མི་བཅས་ནི་བོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དུ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། གནས་དེར་བོན་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པའང་དར་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བས་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་འདུ་བ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་བོད་ཀྱིས་ཡུལ་འདི་དག་དངོས་སུ་དབང་དུ་བསྡུས་པར་བཤད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ་དང་། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་བཅས་ཀྱི་རིང་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཡང་རྩེར་སོན་པའི་སྒང་ཡིན་པས། ལི་ཡུལ་དང་འཇང་། བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་སོགས་རང་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་ལོ་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་རེད། བོད་སིལ་བུར་འཐོར་བའི་རྗེས་སུ་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ནི་ཁྲི་ལྡེ་འོད་སྲུང་གི་ཡང་ཚ་རིག་པ་མགོན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བའི་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པས་བོད་ཆེན་པོའི་མངའ་ཁོངས་བསྙོན་མེད་ཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་སུ་ཨ་རབ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་གོས་ནག་ཏ་ཟིག་གི་དབང་སྒྱུར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་དང་། ལི་ཡུལ་སོགས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཡུལ་ལུང་མང་པོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་འགོ་བརྩམས། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་འབྲིང་བ་ཆ་ག་ཐེས་སྤྱི་ལོ་1225ལོར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤིན་ཅང་ཧོར་ཁྲན་ས་ཆ་གཙོ་བྱས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་དབུས་སུ་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱེད་བཞིན་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་ཁྱུར་མིད་ཧམ་བཟུང་བྱས་པས་རིམ་གྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ལས་རིང་དུ་གྱེས་ནས། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་སྐད་ཆ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བོད་དང་རིང་དུ་བྲལ་ཆེ་བས། ད་ལྟ་མི་གང་མང་གིས་བྲུ་ཤ་ནི་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལྟ་བུར་འདོད་པས། འདིར་སྤྱིར་བྲུ་ཤའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྷག་དོན་བོད་དང་འབྲེལ་ཚུལ་གྱི་བྱུང་བ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ།\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་》ལས། “བོན་གྱི་བསྟན་བདག་གཤེན་གྱི་གདུང་རབས་དྲུག་སྟེ། དམུ་རིགས་གཤེན། རྒྱལ་རིགས་བྲུ། དབང་ལྡན་ཞུ། གྲུབ་ཐོབ་སྤ།མཁས་པ་མིའུ། དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རབས་བྱུང་ཚུལ།”①ཞེས་བྲུ་ནི་གནའ་བོའི་བོན་གྱི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རུས་སུ་བརྗོད་པར་མ་ཟད། བྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཞིང་སེམས་ཅན་གཉོམ་ཆུང་རྣམས་ལ་བྱམས་ཀྱིས་སྐྱོང་ཞིང་། དྲག་པོ་བཙན་གྱིས་མནོན་མཁན་གྱི་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་མདངས་ལྡན་ལ་བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་ཤིང་རྒྱལ་པོར་བཀུར་བ་དང་། དེ་ལྟའི་རྒྱལ་པོའི་མིང་དེ་ས་མིང་ཡུལ་ལུང་ངམ་ཚོ་སྡེའི་མིང་དུ་ཐོགས་པར་བཤད་ཅིང་། བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་གྱི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་མན་ཆད་ནས་བོད་ཡུལ་རུ་བཞི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེ་ཐམས་ཅད་བྲུ་ཤའི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་བོན་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུག་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པའི་སྡེ་ཆེན་པོ་བཙུགས་ནས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་ཆེས་ཆེར་མཛད་པར་ཡང་བཤད་ཡོད། དེས་ན་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་བོད་གནའ་བོའི་རུས་མིང་ཞིག་སའི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཡིན། བྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ལ་འབྲི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དུ“བྲུ་ཞ་”ཞེས་བྲིས་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་དུ་ཤ་ཟ་བ་ལ་ཞ་ཟ་བ་སོགས་ཤ་སྒྲ་ལ་ཞ་སྒྲ་ལྟར་ཀློག་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་དེ་འདྲ་ཡིན་པར་སྙམ། གཞན་ཡང་ད་དུང་བྲུ་ཤད་དང་། བྲུ་ཤན། སྦྲུ་ཤལ། འབྲུ་ཤལ་སོགས་ཀྱི་འབྲི་སྟངས་ཀྱང་ཡོད་ལ།ཕྱིས་བྱུང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་“བྲུ་ཤ་”ཞེས་འབྲི་བ་ རྒྱུགས་ཆེ།རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་བྲུ་ཤ་ལ་པོད་ལུང་(波沦)དང་། པོད་ལུའུ་ལིག(钵卢勒) པའོ་ལུའུ་ལོ།(钵露罗) པོད་ལོ།(钵罗) པོད་ལིས་(勃律)སོགས་རྒྱལ་རབས་རེ་རེའི་དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་ལྟར་མིང་གི་འབྲི་ཚུལ་ཡང་མི་གཅིག་པ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་མཚོན་ཙམ་དྲངས་ན་ལུའུ་ཧྲོས་ལིན་གྱི་《པ་ཅི་སི་ཐན་》ཞེས་པར་རྒྱའི་གནས་མཇལ་པའམ་ལྗོངས་རྒྱུ་མཁན་ཧྥ་ཞིན་(法显)གྱི་སྐད་ཆར། “‘ཏ་ལི་ལོ་(达丽罗)ནས་ཤར་དུ་རི་ཆེན་དང་ཆུ་ཆེན། གྲོག་རོང་བརྒལ་ཏེ་ལེ་དབར་ལྔ་བརྒྱ་བསྐྱོད་པ་ན། བྱང་ཧིན་རྡུའི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་པའོ་ལུའ་ལོ་ (钵露罗)ཁབ་ཏུ་ཐོན་ཡོང་། （སྤྱི་ལོ་403ལོར་)པའོ་ལུའུ་ལོ་ནི་(钵露罗)རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་མིང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཐོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། སྦལ་ཏི་ནི་པའོ་ལུའུ་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན།”②ཞེས་དྲངས་ཡོད་དེ། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱིས་བྲུ་ཤའི་མིང་དེ་རྒྱལ་པོའི་མིང་ནས་རིམ་བཞིན་ཡུལ་མིང་ལ་ཐོགས་པར་འདོད། འོན་ཀྱང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་མང་པོར་ལོ་ཟླ་དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་དབང་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མི་འདྲ་བ་དང་དེས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་སའི་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བས་མིང་གི་འབོད་སྟངས་ལའང་འགྱུར་བ་ཐེབས་འདུག དེ་བས་ཝེ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ལ་པུ་ལུག་ཧྲ(不流沙)དང་། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ལ་པུ་ལོ་ཧྲ(布路沙)ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ལ་པོ་ལུ་(勃律)ཟེར་བ་སོགས་མང་།སྐབས་ལ་ལར་བོད་སྐད་ཀྱི་བྲུ་ཤ་དང་སྒྲ་ཉེ་པོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དུ་བྲུ་ཤའི་ཐ་སྙད་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཙམ་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་ཅིང་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཡང་མིང་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་མེད་པ་འདྲ།\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་མིང་རྙིང་ཡིན་ཞིང་། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཚང་གིས“བྲུ་ཤ་འདི་མངའ་རིས་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ།”③ཞེས་དང་། རྒྱ་བོད་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་ཤིན་ཅང་ཁུ་ཧྲིའི་ལྷོ་དང་བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ཀྱི་བྱང་ཀསྨིར་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་པོ་ལི་（勃律）ཟེར་བའི་ས་ཆ་དེར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། 《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ཞེས་པར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་སྐད་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ཡང་བྲུ་ཤ་ལ་པོ་ལི་（勃律）ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》（གཉིས་པ་）ལས། “བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་‘ཅི་པིན་’④དང་བོད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད། བྲུ་ཤ་ཆེ་བར་པུའུ་ལུའུ་ཡང་ཟེར། བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ཅིང་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་དང་འབྲེལ།ནུབ་མཐའ་རྒྱ་གར་བྱང་མ་དང་ཨྱོན་གཉིས་དང་འབྲེལ། ས་ནས་མདངས་ལེགས་པའི་གསེར་ཐོན། བོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་མཆིས། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ནི་རྒྱའི་རྒྱལ་ས་ནས་ལེ་དབར་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་གནས་སུ་ཡོད། དེའི་ཅུང་ཟད་ལྷོ་རུ་ཉེ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ལེ་དབར་སུམ་སྟོང་གི་མཚམས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་པ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ལེ་དབར་བརྒྱད་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་ཨྱོན་ཡོད། ཤར་ལྷོའི་ལེ་དབར་སུམ་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེ་དབར་ལྔ་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་ཀསྨིར་ཡོད།”⑤ཅེས་དང་། ཀྲང་ཞིན་ལིང་ལགས་ཀྱིས་“བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་གཉིས་ཐོག་མ་གཅིག་ཡིན་པ་ལ། བོད་ཀྱི་སྟོབས་ལ་འཇིགས་ཏེ་ཡུལ་གཉིས་སུ་ཆད་པ་ལས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བྱུང་”⑥ཞེས་དང་། ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ས་ཐའོ་ཁྱོ་ལགས་ནས་ཀྱང“བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ནི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་མི་སྐོར་ཚོ་གཅིག་བོད་དང་འགལ་བ་བྱུང་བར། དེང་གི་ས་གནས་ཅིར་ཅི་ཐི་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱིར་སྤོས་པ་ལས་གྲུབ་པར་བརྗོད།”⑦ཅེས་པ་སོགས་ལ་བསམ་ཚེ་ཕལ་ཆེར་བྲུ་ཤའི་ཚོ་སྡེ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་བ་དང་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་གསར་རྙིང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་བཅས་སུ་ཡང་ས་གནས་ཕལ་ཆེར་ཁ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བབ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ལོ་ཟླ་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་རེད། དོན་ལ་བྲུ་ཤ་ཞེས་པ་ནི་དེང་གི་ཕ་ཁི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་གར། བོད་ལྗོངས་སོགས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་ balitistanསྟེ། ཀསྨིར་བྱང་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་དེར་བསྟན་ལ། སྤྱིར་བཏང་གི་བོད་ཀྱི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ཞེས་པའི་ནང་དུ་ས་ཁོངས་གང་དག་འདུ་བ་དང་གང་དག་མི་འདུ་བ་བརྗོད་མེད་པར་རགས་བཤད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། བོད་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་བ་ནས་བཟུང་བྲུ་ཤ་དེ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ། ཆེ་བའི་མིང་དུ་བོད་དང་ལ་དྭགས་གཉིས་ཀྱིས“སྦལ་ཏི་”(Balti)ཞེས་འབོད་པ་དང་། ས་གནས་རང་གི་མིས་སྦལ་ཏི་བ་(Balti-pa)ཞེས་འབོད། གང་ལྟར་ཡང་མིང་དེ་ནི་བོད་སྐད་ཏག་ཏག་ཡིན། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ནི་ཅེར་ཅི་ཐེ（吉尔吉特）ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་རེད།\nཞང་ཞུང་དང་བྲུ་ཤ་གཉིས་ནི་ས་གནས་མི་གཅིག་པའི་ཡུལ་ལུང་བྱེ་བྲག་པ་གཉིས་ཡིན་མོད། ཡིན་ནའང་དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་བར་ཐག་ཉེ་བས་རིག་གནས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བཏོད་ཡོད་པ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐར་སྟེང་གསལ་པོ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདི་ནི་གནའ་ནས་བཟུང་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཞང་ཞུང་ནི་བོད་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་བོན་བསྟན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་ཅིང་རུས་ཚན་སྦྲས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ས་འདི་སྲོང་བཙན་ཡར་སྔོན་དུ་སྤུ་རྒྱལ་ལས་ལོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གནས་མོད། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནས་བཟུང་། ཞང་ཞུང་ཞེས་མི་འབོད་པར་སྟོད་མངའ་རིས་ཞེས་བརྗོད་པར་གྲགས། ཞང་ཞུང་ནི་བོད་མིའུ་གདུང་དྲུག་གི་ནང་ཚན་སྦྲ་རིགས་སུ་གཏོགས་པར་བཤད་པས་བོད་ཡིན་པ་ལས་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་མིན། དེར་བརྟེན། ཞང་ཞུང་དང་བྲུ་ཤ་གཉིས་ནི་གཅིག་ནས་ས་འབྲེལ་དང་གཉིས་ནས་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཆ་རྐྱེན་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡོད་པ་ནི། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》ལས། “ཐེག་རིམ་ལ་སོགས་པའང་ཞང་ཞུང་ནས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དང་། དེ་ནས་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དབུ་ལ་དང་པོ་ཞང་ཞུང་གི་སྐད། དེ་ནས་རྒྱ་གར་སྐད། དེ་ནས་བྲུ་ཤའི་སྐད། དེ་ནས་བོད་སྐད་བྱུང་བའི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་སོ།།”⑧ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་ཞང་ཞུང་གིས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་དེ་ཕྱི་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲུ་ཤའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཐོན་རིག་གནས་ནང་ལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་གཉིས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།《ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རྩ་བ》ལས། “འདུས་པ་གཤེད་སྐོར་ལ་སོགས་གནུབས་ཆེན་པོས།། རྒྱ་བལ་བྲུ་ཤའི་སློབ་དཔོན་བཞི་ལས་བླངས།།”⑨ཞེས་པ་ལྟར། རྒྱལ་བོ་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ། གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་གནུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་སོགས་ཨ་ནུ་ལུང་གི་མདོ་བཞི་དང་། དེའི་ལམ་རིམ་འདུས་པ་མདོའི་དབང་བཤད་མན་ངག་དང་བཅས་པ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཕྱག་རྒྱ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཤེད་སྐོར་ལ་སོགས་གདམས་ངག་མཐའ་ཡས་པ་ནི་རྒྱ་གར་ཁྲག་འཐུང་ནག་པོ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་སྐྱོང་། བལ་པོ་བ་སུ་དྷ་ར། བྲུ་ཤའི་སློབ་དཔོན་ཆེ་བཙན་སྐྱེས་སོགས་ལས་བླངས་ཏེ་བོད་དུ་སྤེལ་བ་ཡིན་པས་སྐབས་དེར་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུའང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་དར་རྒྱས་སུ་སོང་ནས་རྨང་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་ཚེ། མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་སོགས་ཨ་ནུ་ལུང་གི་མདོ་བཞི་དང་།ལམ་རིམ་འདུས་པ་མདོའི་དབང་བཤད་མན་ངག་དང་བཅས་པ་སོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་སློབ་མི་ཐུབ་ལ། ཡིན་ཡང་འདིར་ཆོས་ལུགས་དར་སྔ་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་དང་བལ་པོའི་མཁས་པ་དེ་དག་དང་ཤེས་བྱའི་ཆུ་ཚད་དོ་མཉམ་གྱི་ཚད་དུ་སླེབས་ཡོད་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་གནུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའི་མཁས་ཆེན་གྱིས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཆོས་ལུགས་དར་ཏེ་རྨང་གཞིའི་མཐུག་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བརྟེན་ནས་ད་གཟོད་རིམ་བཞིན་མཁས་ཆེན་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།ཡང་《རྒྱ་བོད་མིང་མཛོད་》ལས། “བྲུ་ཤ་ནི་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་སྟེ། ༡ བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་ཡུལ་མིང་ཞིག（1.祝夏，西藏西部古地名。）༢ བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་བོན་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན། （2.本教的一支，系由祝夏传入。）”⑩ཞེས་པ་ལྟར་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དུ་བོན་ཆོས་དར་ཡོད་པས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཞང་ཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རིགས་བྲུ་ཡི་གདུང་རྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བོན་བསྟན་སྤེལ་མཁན་བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་དང་། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་གཤེན་བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་ལྟ་བུའི་མིང་གི་ནང་དུའང་གནམ་གསས་ཡོད་པ་དང་། བྲུ་ཤ་གནམ་གསས་སྤྱི་བརྟོལ་གྱི་ཚ་བོ་མཚོ་བཙན་སྐྱེས་དང་ཁྲི་རལ་སྐབས་ཀྱི་གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་བྲུ་ཤ་ཆེ་བཙན་སྐྱེས་ལྟ་བུའི་མིང་གི་ནང་དུ་བཙན་སྐྱེས་ཟེར་པ་འདི་དག་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་བོན་པོ་མིའི་མིང་དུ་འབོད་པའང་ཡོད། གང་ལྟར་བྲུ་ཤ་ནི་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཞང་ཞུང་གི་རིག་གནས་ར་བའི་ནང་དུ་འདུས་ཡོད་པས་སྤུར་རྒྱལ་རིག་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།\nའདིར་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་ནས་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་བར་དུ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དུས་སྐབས་ཟེར་ཏེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བོན་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་མ་ཟད། སྐུ་གཤེན་ནམ་སྐུ་སྲུང་བྱེད་མཁན་ཞང་ཞུང་ནས་གདན་དྲངས་པའི་མཚེ་མི་རྒྱལ་དང་། ཙོ་མི་ཕྱག་གར་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། བོད་རྒྱལ་གཉིས་པ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་དབུ་རུར་བོན་གྱི་འདུ་གནས་བཅུ་གསུམ་དང་། གཡོན་རུར་བོན་གྱི་འདུ་གནས་བདུན། གཡས་རུར་བོན་གྱི་འདུ་གནས་བརྒྱད། རུ་ལག་བོན་གྱི་འདུ་གནས་དགུ་བཅས་བོད་དུ་བོན་གྱི་འདུ་གནས་སོ་བདུན་བཙུགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་པོ་གདན་དྲངས་ཏེ་བོན་བསྟན་དར་སྤེལ་བཏང་ཚུལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ་གསལ་བས། སྐབས་རེར་བོན་ཆོས་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་ནས་ཀྱང་བོན་པོ་གང་མང་གདན་དྲངས་ཏེ་བོད་དུ་བོན་བསྟན་དར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ། “དེ་ལྟར་དུས་དང་། ལས་དང་། རྐྱེན་གསུམ་ཀ་དུས་གསུམ་དུ་འཛོམས་པས་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ལ་དོགས་པ་མེད་པར་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་བསྣུབ་པར་དྲན་པ་ལ། བྲུ་ཤ་གནམ་སྲས་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ལགས། གྲོས་འདི་བཤོལ་པར་ཞུ། ཅིས་ཀྱང་མཛད་ན་བོན་བཤོས་ཀྱི་ལྷ་བོན་སྒོ་བཞི་དང་། དེ་བཏོན་པའི་སྐུ་བཤེན་གཅིག་བཞག་འཚལ། དེ་ལྟར་མ་མཛད་ན་ལྷ་རྒོད་ལྕམ་དྲལ་རུ་འཐུར་བས་རྒྱལ་པོ་རང་སྐུ་མི་རྟག་ཉེན་མཆིའོ།།”⑾ཞེས་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་དུ་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་བོན་བསྟན་ལ་མཁས་པའི་བོན་པོ་གནམ་སྲས་སོགས་གདན་དྲངས་ཡོད་པ་ལས་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་གྱི་བོན་མཁས་གང་མང་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ནས་བོད་དང་བྲུ་ཤའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་རྟོགས་ཐུབ། ཡང《དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་》ལས། “གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུར་མཆོད་བོད་ཀྱི་བོན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་མ་ཤེས་སྟབས། ཁ་ཆེ་དང་། བྲུ་ཤ ཞང་ཞུང་བཅས་ནས་བོན་པོ་མི་གསུམ་གདན་དྲངས་པས། གཅིག་གིས་གེ་གོད་ཁྱུང་དང་མེ་ལྷ་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྔ་བཞོན་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏར་བ་ལེན་པ། བྱ་སྒྲོས་ལྕགས་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་བཏོན། གཅིག་གིས་ཇུ་ཏིག་དང་། ལྷ་བཀའ་དང་། སོག་དམར་ལ་སོགས་པ་མོ་བཏབ་ནས་ལེགས་ཉེས་གཏན་ལ་ཕབ། གཅིག་གིས་གཤིན་པོ་དུར་བ་དང་། གྲི་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཤེས། དེ་གསུམ་མ་བྱུང་གོང་དུ་བོན་ལ་ལྟ་བ་འདི་ཡིན་བྱ་བ་མེད།”⑿ཅེས་དང་། 《ཀིརྟི་རྣམ་ཐར་གསེར་ཕྲེང་གླེགས་བམ་གསུམ་པ་》ལས། “རྒྱལ་པོ་ལྡེ་འཕྲུལ་གནམ་གཞུང་བཙན་དང་། བཙུན་མོ་ས་སྙན་མའི་སྲས་སེ་སྣོལ་གནམ་ལྡེ་བཙན་བྱ་བ་འཁྲུངས། སྐུ་མཛེས་ཐུགས་རྒྱུད་འཇམ་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཡབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་མཚུངས་པས་འབངས་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གུས། བློན་འབངས་རྣམས་ལ་བཀར་བཏགས་ཏེ་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་སོགས་ཀྱི་ལས་དང་། ཞིང་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་གྱི་ཁྲིམས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། བྲུ་ཤའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དཔུང་གིས་སྐྲག་པར་མཛད་ནས་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས།།”⒀ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཡར་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་རིང་ནས་བཟུང་བོད་དང་བྲུ་ཤའི་འབྲེལ་ལམ་ཟབ་ཚུལ་རྟོགས་ནུས།\nདུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཟུང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ནང་ཁུལ་བདེ་ལ་བཀོད་རྗེས། སྔོན་ཡབ་མེས་ཀྱི་རིང་ལ་མངའ་འབངས་སུ་ཡོད་པ་ཕྱིས་སུ་ངོ་ལོག་པའི་དྭགས་ཀོང་མྱང་གསུམ་ཡང་བསྐྱར་བཙན་པོའི་ཆབ་འོག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། རིམ་གྱིས་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་རུ་བསྐྱེད་དེ་སྤྱི་ལོ་641ཙམ་ལ་བལ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཡུ་སྣ་ཀུག་ཏི་བྱ་བ་བཀུམས་ནས་ན་རིར་བ་རྒྱལ་པོར་བཅུག་ནས་སྲིད་དབང་རང་ལ་གཏོགས་པར་བྱས། སྤྱི་ལོ་644ཙམ་ལ་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལི་སྙ་ཤུར་བྱ་བའི་ཆབ་སྲིད་བརླགས་ཏེ་འབངས་སུ་བཀུག་ནས་བོད་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྨང་བཏིང་། སྤྱི་ལོ་665ནས་བཟུང་བློན་པོ་མགར་དང་ཁོའི་བུ་བཞི་ཡིས་གྲུ་གུ་དང་འཇང་། རྒྱའི་ས་མཚམས་མང་པོར་དམག་དྲངས་པ་ནི། 《ཐང་ཡིག་རྙིང་མ》ལས། “ཁྲི་འབྲིང་སྤུན་མཆེད་ཀྱིས་དམག་གི་བྱ་བ་གཉེར་བ་ནས་བཟུང་། ཁྲི་འབྲིང་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་བྲེལ་ཞིང་། ཁོང་གི་མཆེད་ཟླ་རྣམས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་དཔོན་ལ་བསྐོས། བཙན་བྲོད་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཆ་བདག་ཏུ་གཉེར་ཏེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཐང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར། ཁྲི་འབྲིང་སྤུན་མཆེད་རྣམས་དེས་ཤིང་མཛངས་དཀྱེལ་ཆེ་བས་བྷོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་པ་ཡིན།”⒁ཞེས་པས་ཀྱང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དགུང་བློན་ཏེ། མགར་སྟོང་བཙན་ཕ་བུས་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཕྱི་ལ་བསྐྱེད་ནས་ཉེ་མཚེས་མི་རིགས་རྣམས་ལ་མི་བདེ་བ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ་པ་དང་། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》(དང་པོ)ལས། “ཞན་ཧེང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ། སྤྱི་ལོ་670ལོའི་དབྱར་ཟླ་བཞི་པར།‘ནུབ་ཡུལ་’⒂གྱི་ཀྲོའུ་བཅོ་བརྒྱད་བོད་ལ་ཤོར་བ་དང་།བོད་ཀྱིས་ཡང་ཡུས་ཐེན་དང་བསྡོངས་ནས་ཆིའུ་ཚིའི་‘པོ་ཧོན་མཁར་’⒃ལ་དམག་དྲངས་པས་པོ་ཧོན་མཁར་བོད་ལ་ཤོར།དེར་ཐང་གིས་ཆིའུ་ཚི་དང་། ཡུན་ཐེན། ཡན་ཆི། ཧྲུའུ་ལེ་བཅས་‘དམག་སྡེ་བཞི་’⒄ཡི་སྒྲིག་གཞི་མེད་པར་བཟོས།”⒅ཞེས་པས་གོང་གི་ཚིག་འདི་དང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་“རྟའྀ་ལོའབཙན་པོ：འོ་དང་ན་བཞུགས་ཤྀང་། ཇྀ་མ་ཁོལ་དུ：རྒྱ་མང་པོ་བཏུངས་ཕར：ལོ གཆིག་”⒆ཅེས་པ་གཉིས་ནི་ནང་དོན་ཧ་ཅང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ཇྀ་མ་ཁོལ་ནི་ད་ལྟའི་ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཆེ་མོ་(且末)ཡིན་པར་སྙམ། གང་ལྟར་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དཔུང་ཤུགས་ནུབ་ལྗོངས་ཀྱི་འུ་ཐེན་(于阗)དང་། ཤུ་ལིག (疏勒)ཆིའུ་ཚི་（龟兹）བཅས་སུ་སླེབས་ནས་བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དབང་སྒྱུར་ཡོད་པ་ནི། ཐང་ཁའེ་ཡོན་ཁྲི་ལོའི་ལོ་འགོར། རྒྱའི་ཧ་ཤང་ཤེས་རབ་འཕེལ་(慧超)ཕ་སྨིར་མཐོ་གཤོངས་བརྒྱུད་དེ་ཚུང་ལིན་གྲོང་བརྡལ་དུ་འབྱོར་སྐབས“此即旧日王裴星国境，为王背叛，走投吐蕃”⒇ཞེས་དུས་དེར་ས་ཁུལ་དེ་བོད་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། འདིར་འཁོད་ “དེ་སྔ་”ཞེས་པས་ཡུལ་འདི་བོད་ཀྱི་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་འགོར་བ་བསྟན་པས། ཕལ་ཆེར་དུས་རབས་བདུན་པའི་འགོ་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱིས་དམག་དོན་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། ཁ་བརྒྱད་ནི་ཁྲོམ་ཁ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་བྱ་སྟེ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “ཁ་བརྒྱད་ཁེ་བརྒྱད་ནི། སྟོད་ན་ཁྲོམ་ཁ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ། དྲུ་ཞའི་རྒྱལ་ཁམས་དང་། དྲུ་གུ་དང་།བལ་པོའོ། སྨད་ཀྱི་ཁྲོམ་ཁ་གསུམ་ལ། གར་ལོག རོང་རོང་། ལྡན་མའོ། དབུས་ཀྱི་ཁྲོམ་ཁ་གཉིས་ནི་སྟོང་སྟོང་གཉིས་སོ་”﹙21﹚ཞེས་པས་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཁྲོམ་ཁ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་ཁྲོམ་དང་འབྲེལ་བའི་ས་གནས་འདི་དག་ཚང་མ་བོད་ས་གནས་རང་དུ་མེད་པར་བོད་དང་འདབས་འབྲེལ་བའི་བོད་གཏོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཡོད། བོད་ཀྱིས་ས་ཁུལ་གསར་བ་འདི་དག་དབང་དུ་བསྡུས་རྗེས། དབང་སྒྱུར་གྱི་དགོས་པར་དམིགས་ནས་དམག་དོན་གཙོར་བྱས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ཁྲོམ་གྱི་ལམ་ལུགས་འདི་གཏན་འཇགས་སུ་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་སྲིད་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་འཕེལ་བ་རེད་སྙམ། བོད་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་རིང་ལ། བོད་ཀྱིས་ནུབ་ལྗོངས་ས་ཆར་དམག་དོན་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་ལས་བྲུ་ཤ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་ནི། 《ཐང་བོད་དང་ནུབ་བྱང་གི་མི་རིགས་སོ་སོའི་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་》ལས། “དེའང་བོད་དམག་ནུབ་ལྗོངས་སུ་སྐྱོད་སྐབས། ཐོག་མར་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཕྱོགས་ནས་ནུབ་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་ཚྭ་འདམ་གཞོང་ས་བརྒྱུད་ཅིང་།ཤིང་ཤན་ནས་ཐོན་ཏེ་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་ལ་བསླེབས་པའི་‘འ་ཞའི་ལམ་’དེ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་མོད། ཕྱིས་ཐང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་ནས་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་སླར་བླངས་པས། བོད་དམག་ནུབ་ལྗོངས་སུ་དཔུང་བསྐྱོད་བྱེད་པར་འགོག་རྒོལ་ཐེབས།” ﹙22﹚ཞེས་པ་ལ་བལྟས་ན་བོད་ཀྱིས་སའི་གནས་བབ་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྟོད་དུ་དམག་འདྲེན་ཚེ་བར་ལམ་དེ་‘བྲུ་ཤའི་ལམ་’འདི་འདེམས་དགོས་པས་བྲུ་ཤ་དང་བོད་བར་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་དགོས་པ་དཔོག་ཐུབ། ཡང《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》(དང་པོ)ལས། “ཁའེ་ཡོན་ཁྲི་ལོ་བཅུ་པ། སྤྱི་ལོ་722ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན།བོད་དམག་གིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་པོ་མོ་ཅིན་མང་བསྐོར། དེར་མོ་ཅིན་མང་གིས་‘པེ་ཐིང་’ ﹙23﹚ཅེ་ཏུའུ་ཧྲིའི་གོ་ཐོབ་ཅན་ཀྲང་སུང་ལ། བྲུ་ཤ་ནི་ཐང་གི་སྒོ་མོ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། བྲུ་ཤ་ཤོར་ཚེ་ནུབ་ཡུལ་ཧྲིལ་པོ་བོད་ལ་འཆོར་བར་འགྱུར་” ﹙24﹚ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་འདི་ལས་ཐང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་བསྐུར་ཏེ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུས་པས་བོད་བཙན་པོར་ཕྱིར་རྒོལ་དགོས་ན་ནུབ་ཡུལ་དུ་རྒྱ་ནག་ཐང་ལྟ་བུས་མ་གཏོགས་རྒོལ་ལན་སློག་མི་ཐུབ་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལས་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ཚོ་སྡེ་དེ་དག་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཐང་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སུ་ངེས་མེད་རེས་འགྱུར་གྱིས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། གཞན་ཡང་《ཐང་ཡིག་རྙིང་མའི་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་》ལས། “སྤྱི་ལོ737ལོར། （ཁེ་ཡོན་ཁྲི་ལོ་ཉེར་ལྔ་བ）བྲུ་ཤ་དབང་དུ་བསྡུས་” ﹙25﹚པར་བཤད་ཅིང་། 《ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་》དུ། “གླང་གྀ་ལོ་ལ། བཙན་པོ：ཕོ་བྲང：དྲོན་གྱྀ་མང་སྟེ：ལུང་ན་བཞུགས། བློན་སྐྱེས：བཟང་ལྡོང་ཙབ：གྱྀས།བྲུ་ཤ་ཡུལ་དུ་དྲངས། དགུན་ཕོ་བྲང་བྲག་མར་ན་བཞུག་སྟེ།བྲུ་ཞའྀ：རྒྱལ：པོ：ཕབ་སྟེ：ཕྱག་འཚལད། རྒྱའྀ：ཕོ་ཉ：འྭང་འདོ་ཤི：པྱག་འཙལད། ནས། རྒྱས：ཆབ：སྲྀད་བཤྀག་པར་ལོ་གཅིག” ﹙26﹚ཅེས་བཀོད་པ་ལྟར་ལོ་འདིར་བོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤར་དམག་དྲངས་ནས་ཕབ་པར་བསྙད་དེ་རྒྱས་ཆབ་སྲིད་བཤིགས་པ་སྟེ། སྔོན་རི་བོ་ཁྲི་ལིང་དུ་རྡོ་རིང་བསླངས་ནས་མཇལ་དུམ་བྱས་པ་དང་འགལ་ཏེ་བོད་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་པས་སླར་ཡང་རྒྱ་བོད་བར་དམག་འཁྲུག་ལངས་པ་སོགས་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་ཆེ་ཆུང་ནི་བོད་དབུས་དང་ས་ཁད་རིང་ཞིང་དམག་འཐབ་ཀྱི་འགག་སྒོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གནས་ཕྱིར།སྔ་རྗེས་སུ་ཐང་ལ་ཤོར་བའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་ཡང་། སྤྱི་ལོ་737ལོར་ཡང་བསྐྱར་འབངས་རྣལ་མར་བཀུགས་ཏེ་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཐུགས་རྗེས་ཡུན་རིང་བསྐྱངས་པ་མཚོན་པ་དང་། 《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》(དང་པོ)ལས། “ཐེན་པོ་ཁྲི་ལོ་དྲུག་པ། སྤྱི་ལོ་747ལོར་བོད་ཀྱིས་སྲས་མོ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་བརྫངས་ཏེ་རྒྱལ་ཁམས་དེ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཚང་མས་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ། ཐང་ལ་སྐྱེས་འབུལ་མཚམས་བཞག ཅེ་ཏུའུ་ཧྲི་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་དམག་དྲངས་ཀྱང་འདུལ་མ་ཐུབ་པས་གོང་མས་ཀའོ་ཞན་ཀྲི་རུ་འདེགས་ཅེ་ཏུའུ་ཧྲིར་བཀས་བསྐོས་ཤིང་རྟ་དམག་ཁྲི་གཅིག་དང་བཅས་འཐབ་ཏུ་བཏང་། ཨན་ཞི་ནས་ཉིན་བརྒྱ་ལྷག་ལ་བསྐྱོད་མཐར་ཐེ་ལེ་མན་ཁྲོན་ཞེས་པར་སླེབས། དམག་དཔུང་ལམ་ཁག་གསུམ་དུ་བགོས་ཏེ་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཉིན་བོད་ཀྱི་‘ལེན་ཡུན་མཁར་’ ﹙27﹚གྱི་འདབས་སུ་འཛོམས། དེར་བོད་དམག་ཁྲིར་ཉེ་བ་ཡོད་པར།ཐང་དམག་གློ་བུར་དུ་སླེབ་སྲིད་པ་བློ་ཡུལ་དུའང་འཁོར་མེད་པས་དངངས་འཚུབ་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཟླ་བརྒྱད་པར་ཀའོ་ཞན་ཀྲིས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་བོད་ཀྱི་སྲས་མོ་གཉིས་བཟུང་ནས་ཕྱིར་ལོག ཟླ་དགུ་པར་ལེན་ཡུན་མཁར་ལ་སླེབས་ཏེ་པེན་ལིང་ཁྲེང་དང་ལྷན་དུ་བསྐྱོད། ཟླ་མཇུག་ཏུ་པོ་སྨི་ཁྲོན་ཞེས་པར་སླེབས་ཤིང་བང་ཆེན་མངགས་ནས་གནས་ཚུལ་གོང་མར་ཞུས།” ﹙28﹚ཞེས་པ་འདི་དང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི“ཕགྀ་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། དབྱར་བཙན་ཕོ་ན་མར་ན་བཞུགས། གོག་ཡུལ་དུ་རྒྱའི་བྱིམ་པོ་བྱུང་སྟེ། བྲུ་ཤ་དང་གོག་སྟོརད་”bཅེས་བཀོད་པ་ལྟར། ལོ་དེར་ཀེ་ཧྲུའུ་ཧན་གྱི་སོ་དམག་གིས་གོག་ཡུལ་ལམ་ཁོ་ཀྲོའུ་ཡི་ཁོངས་སུ་སྟོན་ཐོག་སྡུད་མཁན་གྱི་བོད་དམག་ཕམ་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་རྒྱར་ཤོར་བ་བཀོད་པ་དང་མཐུན་པ་རེད། ཡང་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས》（དང་པོ）ལས།“ཐེན་པོ་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་པ་སྤྱི་ལོ་749ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ལྔའི་ཉིན། ‘ཐུའུ་ཧུའོ་ལོ་’ ﹙29﹚རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་‘ཡེ་ཧུའུ་’ ﹙30﹚ཧྲི་ལི་ཏ་ཅ་ལོ་ཡིས་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་དོན།‘ཆེ་ཧྲི་’ ﹙31﹚རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཞིང་། བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་སྲུང་བའི་ཐང་གི་དམག་དཔུང་བསྐོར་ཏེ་དམག་འབྲུ་འདྲེན་ལམ་བཅད། བློན་པོ་ཕྲན་གྱིས་སྡང་དགྲ་འདུལ་བར་འདོད་པས་ཨན་ཞིའི་དམག་གཏོང་རྒྱུ་མཁྱེན། སང་ལོའི་ཟླ་དང་པོར་བྲུ་ཤ་ཆུང་བར་འཛོམ་རྒྱུ་དང་ཟླ་དྲུག་པར་བྲུ་ཤ་ཆེ་བར་བསླེབ་པར་བྱ་རྒྱུ་འཚལ་ཞུས། གོང་མས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཞལ་གྱིས་བཞེས།” ﹙32﹚ དེར་བརྟེན། ཡུལ་གྲུ་འདི་དག་ནི་རྒྱ་བོད་གང་ལ་མཚོན་ནའང་ཧ་ཅང་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་མཚམས་རེར་རྒྱ་ཡིས་འཛིན་པ་དང་མཚམས་རེར་བོད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་རིང་། བྷོད་ཀྱིས་བྲུ་ཤ་དང་ཨན་ཞི་སྡེ་བཞི་བཅས་ལ་དབང་སྒྱུར་སྲ་བརྟན་གནང་བ་དང་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དོན་ཐད་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྲུ་ཤ་ནི་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད་ནི། 《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་》ལས། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་རྣམས་གསོལ་མཆོད་མཛད་སྐབས། “སྟོད་དུ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དམག་གིས་བཀང་།། བར་དུ་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་དམག་གིས་བཀང་།། སྨད་དུ་མདོ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དམག་གིས་བཀང་།།” ﹙33﹚ཞེས་པ་ལས་སྐབས་དེ་དུས་ནས་བཟུང་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སོ་སོར་དབྱེ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ནི་པུ་རངས། ཟངས་དཀར། མང་ཡུལ་(ལ་དྭགས）གསུམ་སྐོར་གཅིག ལི། བྲུ་ཤ སྦལ་ཏི་གསུམ་སྐོར་གཅིགཞང་ཞུང་། ཁྲི་སྡེ་སྟོད། ཁྲི་སྡེ་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག་བཅས་ལ་སྟོད་ཀྱི་གླིང་དགུའམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡང་ཟེར། གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ཆོས་མི་བསྣུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེ་བློན་མནས་བསྒགས་པའི་བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས། “བྲུ་ཤ་ཡུལ་དང་།ཞང་ཞུང་ཡུལ་དང་། མདོ་སྨད་དང་” ﹙34﹚ཞེས་བྲུ་ཤ་དང་ཞང་ཞུང་མདོ་སྨད་དག་མཐུན་པར་བགྲངས་པ་འདིས། བྲུ་ཤ་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཙམ་མིན་པར་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་གྲུབ་ཆར་དངོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། མདོར་ན། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་ལྷ་སྲས་དར་མའི་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་མ་དེ་རྒྱའི་ཡིག་རྙིང་དང་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་བཅས་སུ་ཡི་གེར་ཕབ་ཡོད་པས་དོན་དངོས་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་རྩེ་མོར་སོན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན། བོད་བཙན་པོས་རིམ་བཞིན་མངའ་ཁོངས་མཐའ་བཞིར་བསྐྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཡང་ན་རྒྱལ་ཕྲན། ཚོ་སྡེ་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་རང་གི་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་དུས་རིམ་ནང་། རྒྱ་ནག་ཐང་ནི་བོད་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་དཔུང་ཆེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་གི་ཡོ་ལང་ནང་འདབས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཚོ་སྡེ་མང་པོ་རང་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འཁོར་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་ལ། བྲུ་ཤ་ནི་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་དབང་སྒྱུར་གནང་བའི་ལོ་གྲངས་རྒྱ་ནག་ཐང་ལས་མང་བར་མ་ཟད། དམག་དཔུང་གནས་དེར་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཏེ་ས་དེའི་དམག་དམངས་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བས་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་སིམ་འདྲེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ།\nབསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དབྱེ་སྟངས་ཆེས་ཆེར་མི་འདྲ་སྟེ། བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནི། པུ་རངས། ཟངས་དཀར། མང་ཡུལ་（ལ་དྭགས་）གསུམ་སྐོར་གཅིག ལི། བྲུ་ཤ སྦལ་ཏི་གསུམ་སྐོར་གཅིག ཞང་ཞུང་། ཁྲི་སྡེ་སྟོད། ཁྲི་སྡེ་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག་བཅས་ལ་སྟོད་ཀྱི་གླིང་དགུའམ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཡང་ཟེར། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནི་གུ་གེ་ལ་སྐོར་གཅིག མར་ཡུལ་ལ་དྭགས་ལ་སྐོར་གཅིག ཟངས་དཀར་སྒོ་གསུམ་ལ་སྐོར་གཅིག་བཅས་སུ་བགྲངས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་》ལས། “དཔལ་འཁོར་སྲས་གཉིས། གཅེན་ཉི་མ་མགོན་ཞེས་པ་དེ། རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་གཉེན་རྒྱུད་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱི ། སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་དང་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་གྱི་གདུང་རབས་མཛད་ཚུལ་ནི་དཔལ་མགོན་ལ་མང་ཡུལ་གཏད། བཀྲ་ཤིས་མགོན་ལ་སྤུ་རངས་གཏད། གཙུག་ལྡེ་ལ་ཞང་ཞུང་གཏད་པས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དེ་ཚོ་ལགས།” ﹙35﹚ཞེས་དང་། མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་སྲས་ཆུང་བ་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱིས་པུ་ཧྲངས་ཀྱི་ཡུལ་དཔོན་དགེ་བཤེས་བཙན་（བཀྲ་ཤིས་བཙན་）གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྟེན་གཞི་བཟང་པོ་ཞིག་རྙེད་རྗེས། སྲིད་དབང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྲིམས་ལུགས་དང་བཙན་མཁར་ཕོ་བྲང་། སོགས་ཅུང་ཟད་ཆ་ཚང་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བཙུགས་ཏེ། སྲས་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་ལ་མངའ་རིས་བགོ་སྐབས། ཆེ་བ་རིག་པ་མགོན་ལ་མར་ཡུལ་བྲུ་ཤའི་བར་གྱི་སའི་ཁྱོན་ལ་དབང་སྒྱུར། དེ་ཡང་བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་སྦལ་ཏི་ནི་《ཐང་གི་ལམ་སྲོལ་》ལས། “བྲུ་ཤ་ཆེ་བ་ནི་བྲུ་ཤ་ཆུང་བའི་ཤར་ལྷོའི་ངོས་ཀྱི་ལམ་ཐག་ལེ་དབར་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པའི་ས་ཆར་ཡོད་” ﹙36﹚ཅེས་པ་བཞིན། སྦལ་ཏི་བ་ནི་ཤ་ལ་ནག་པོའི་རི་རྒྱུད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་ནུབ་མཚམས་སུ་གནས་ཤིང་། བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཤིན་ཅང་དང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁ་གཏད་ན་ཤ་ལ་ནག་པོའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བཀག་ཡོད་ཅིང་། ཤར་ལྷོ་ནི་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྷོ་ནུབ་ཀསྨིར་དང་འབྲེལ། ནུབ་ཁུལ་ནི་པ་ཀི་སི་ཐན་དང་ནུབ་བྱང་གི་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་（ཇུར་ཅི་ཐུ་）དང་འབྲེལ། སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་གངས་དཀར་ཏི་སེའི་འདབས་ཀྱི་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་གར་ཆུ་བོ་དེ་ཉིད་ལ་དྭགས་རྒྱུད་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོགས་ནས་སྦལ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་འབབ་ཅིང་། མཐར་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོར་འདྲེས། པ་ཀི་སི་ཐན་ན་ཨིནྡྲ་སུར་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་ཆུ་བོ་ལ་སྦལ་ཏི་བས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་ཏུ་འབོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཐུན་ཞིང་། ཆུ་བོ་འདི་ཉིད་བོད་ལྗོངས་དང་ལ་དྭགས། སྦལ་ཏི་མི་དམངས་ཀྱི་སྦྲེལ་ཐག་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག ལ་དྭགས་དང་སྦལ་ཏི་གཉིས་ས་ཁོངས་དང་མུ་འབྲེལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་མ་ཟད། བར་ཐག་ཀྱང་ཅུང་ཉེ་པོ་ཡོད་པས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྦལ་ཏི་ནི་ལ་དྭགས་དང་འགྲོ་འོང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་པར་སྦལ་ཏི་དང་ལ་དྭགས་སྦྱར་ནས་གླེང་བ་མང་སྟེ། སྦལ་ཏི་ལ་“བོད་ཆུང་བ་”（litte Tibet）དང་། ལ་དྭགས་ལ་“བོད་ཆེན་པོ་”（big Tibet）ཞེས་སུ་འབོད། དེ་མིན་སྦལ་ཏི་བས་ལ་དྭགས་ལ་“མར་ཡུལ་”ཞེས་འབོད་ཅིང་། དོན་དུ་དེ་ནི་ལ་དྭགས་པ་རང་གིས་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་རེད། སྦལ་ཏི་དང་ལ་དྭགས་གཉིས་ཀས་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་ལ་ལྷ་ཡུལ་དུ་འབོད་ལ། དེ་ནི་རང་གི་མེས་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་དང་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་དུང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྙམ།《སོག་པོའི་གནའ་རབས་དམག་འཐབ་ལོ་རྒྱུས་》ལས། “སྤྱི་ལོ་1225ལོའི་དཔྱིད་ཀར་སོག་དམག་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས།” ﹙37﹚ཞེས་བཀོད་པ་ལྟར་ན་སོག་དམག་གིས་བྲུ་ཤ་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་ལོ་ཚིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་1225ལོའི་ཡར་སྔོན་ཡིན་དགོས་པར་མ་ཟད། བྲུ་ཤའི་ཡུལ་དེ་ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་འབྲིང་བ་ཆ་ག་ཐའམ་ཚ་ཧི་ཐེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་དང་ལེན་བྱས་པ་སྟེ།སྐབས་དེར་གཅིག་ནས་ཨ་ལ་པོའི་ཆོས་སྤེལ་མི་སྣས་རྒྱ་གར་དང་ལི་ཡུལ་སོགས་བྲུ་ཤའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བའི་སྒང་ཡིན་པ་དང་། སོག་པོའི་མོང་གོལ་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དར་ཆ་མཐོ་རུ་བསྒྲེངས་ནས་དྲག་པོའི་དཔུང་གིས་རྒོལ་བ་བྱས་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་བྲུ་ཤ་ཆུང་བ་ཁ་ཆེ་ལ་བསྒྱུར་བ་རེད། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བོད་རིགས་ཡིན་པ་དང་སྒོས་སུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྐང་དང་མ་བྲལ་བས་དུས་ད་ལྟ་ཡང་བོད་པ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་གང་མང་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་དེ། ལུའུ་ཧྲེ་ལིན་གྱིས་མཛད་པའི《་པ་ཅི་སི་ཐན་》ལས། “ཉེ་རབས་ཀྱི་སྦལ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་སྡེ་བ་200ལྷག་ཡོད་པ་དེར་དུད་ཁྱིམ་ཁྲི་20ལྷག་འདུས་སྡོད་བྱས་པའི་ནང་དུ་མང་ཤོས་ཤིག་བོད་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྐད་ཆའང་བོད་སྐད་རེད། ལྷ་ཁང་གི་སྒོ་ལ་གཡུང་དྲུང་གི་རི་མོ་བརྐོ་བ་དང་དམངས་ཁྲོད་དུ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་བཤད་པ་” ﹙38﹚ཞེས་དང་། ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་བརྩི་ཚུལ། ལ་གཞས། རྟ་རྩལ་སྤོ་ལོ་དང་མདའ་རྩལ། རྡོ་བརྩིགས་ཁང་པ་ལས་པ་སོགས་བོད་དང་གཅིག་འདྲ་ཡིན་ལ། སྐད་ཆའི་ནང་དུ་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཆོ་ག་སྤེལ་སྐབས་གོ་རེ་བསྲེགས་པ་ལ་གོར་སྐྱ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཕོ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཉེན་སྒྲིག་པར་ཐོག་མར་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ལ་བར་བ་ཞེས་འབོད་པ་སོགས་ཨ་མདོའི་ཁ་སྐད་དང་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད།\nབྲུ་ཤ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གནའ་སྔ་མོའི་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དར་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཡང་བསྐྱར་བྲུ་ཤ་ཆབ་འབངས་སུ་བཀུག་ལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་དབང་སྒྱུར་བའི་ལོ་ཟླའི་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་བོད་སྟག་གཟིག་གསུམ་གྱིས་གཡུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་རིམ་ནང་བྲུ་ཤ་ནི་ཡུལ་ལུང་དུམ་བུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་གྱེས་ཤིང་། དེ་རེ་རེའི་ས་ཁོངས་ཀྱང་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡང་། བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ནས་ནུབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བཅུག་པའི་སྐབས་དེར་བོད་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་བོད་རྣལ་མར་གྱུར་ནས་ལོ་ངོ་གང་མང་སོང་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་ཏུ་གསལ། བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་སུའང་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་མངའ་བདག་འོད་སྲུང་གི་བུ་རབས་ཚ་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་བཟུང་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་གྱིས་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ནས་མ་རུང་དགྲ་བགེགས་བཅོམ་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་གཡུལ་འགྱེད་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པ་ནས་བཟུང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོས་ག་ས་གང་དུ་དབྱི་སི་ལན་གྱི་ཆོས་ཁང་（清真寺）བཙུགས་ནས་རིམ་བཞིན་ཁ་ཆེའམ་ཨེམ་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྨང་བཏིང་སྟེ་ཁ་ཆེ་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་པ་འདི་རེད། གང་ལྟར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྐྱར་བྲུ་ཤ་ཕབ་ནས་བོད་བཙན་པོའི་དམག་དཔུང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་དེར་མཐའ་མཚམས་བརྟན་སྲུང་གི་ཆེད་དུ་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཏེ་ས་དེའི་དམག་དམངས་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བས། བོད་དང་ས་དེར་འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་བར་རིག་གནས་སིམ་འདྲེས་ཆེན་པོ་གཅིག་ཐོག་གཉིས་བརྩེགས་བྱུང་ཏེ་མི་རིགས་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་བའི་བོད་རིགས་ཤིག་ཆགས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་འདི་རེད། དེ་བས་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་བཙལ་བ་དང་། བན་ཁའི་ཆོས་འབྱུང་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཇུག་བཙལ་ན་ད་གཟོད་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡང་དག་ཅིག་ཡོང་ཐུབ། དེ་མ་གཏོགས་རང་གི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་དབང་དུ་ཤོར་ནས་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཆེ་བ་གཅིག་པུ་བརྗོད་དེ་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་གལ་ཆེན་དུ་མི་རྩི་ཞིང་ཐ་ན་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་མ་བཀོད་ཚེ།བོད་ཀྱིས་ནུབ་ལྗོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རང་གི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་རླབས་པོ་ཆེ་འདི་འདྲའང་བོད་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་མི་སྣང་བར་ཉེ་མཚེས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡིག་ཚང་ནས་བཙལ་དགོས་པའི་གནས་ཚུའ་ཡིད་ཕངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ད་དུང་བྱུང་དང་འབྱུང་ངེས་རེད།\n①ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M]པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1985ལོའི་ཟླ9པར་དཔར། p.140-141.\n③དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》[M] ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་ཏེ་བཀྲམས། 2002ལོའི་ཟླ་4པར་དཔར། p. 1505.\n⑤འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས(གཉིས་པ)ཐང་གི་ལམ་སྲོལ་གནད་བསྡུས་སོགས་སུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐོར》 2013ལོ། p.337.\n⑧ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M]པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1985ལོའི་ཟླ་9པར་དཔར། p.155 .\n⑨ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། 《ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ》[M] མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2002ལོའི་ཟླ་3པར་དཔར། p. 257.\n⑩ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་དཔྱོད་ཙུའུ་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་《རྒྱ་བོད་མིང་མཛོད》[M] ཀན་སུའུ་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1979ལོའི་ཟླ་10པར་དཔར། p.603.\n⑾ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། 《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད》[M]པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1985ལོའི་ཟླ་9པར་དཔར། p.186.\n⑿ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་། 《དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》[M] བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2000ལོའི་ཟླ་11པར་དཔར། p.19.\n⒀རེ་མདོ་སེངྒེས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི《རོང་ཆེན་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་རྣམ་ཐར་གསེར་ཕྲེང》[M] འཕགས་ཡུལ་ཀིརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། 2002ལོའི་ཟླ་3པར་དཔར། p. 139.\n⒁དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས》[M] 1984ལོ། p.147.\n⒂ནུབ་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་ཡུས་མོན་ས་སྒོ་དང་དབྱང་ཀོན་ས་སྒོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གོ དེ་ཡང་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་ཏུ་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་དང་ནུབ་རྒྱུད། རྒྱ་གར་ཕྱེད་གླིང་། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་བྱང་མ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཁག་ཅིག་བཅས་འདུས་པ་དང་། སྒྲ་དོག་འཇུག་ཏུ་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཏུང་ཧོང་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཤིན་ཅང་ཧྲིལ་པོ་ཙམ་ལ་གོ\n⒄དམག་སྡེ་བཞི་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཨན་ཞིའི་ཏུའུ་ཧུའུ་ཧྥུ་（ཨན་ཞིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་）མངའ་འོག་གི་དམག་སྡེ་གལ་ཆེན་བཞི་སྟེ་ཆིའུ་ཚི་དང་། ཧྲུའུ་ལེ། ཡུན་ཐེན། སུའེ་ཡེ་བཅས་ཡིན། སྐབས་འགར་སུའེ་ཡེའི་ཚབ་ཏུ་ཡན་ཆི་རྩི།\n⒅འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས(དང་པོ)སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》 2013ལོ། p.20.\n⒆གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན།《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》[M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་ཟླ་8པར་དཔར། p.63\n﹙21﹚མཁས་པ་ལྡེའུ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》[M] བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན།1987ལོའི་ཟླ་6པར་དཔར། p.264.\n﹙23﹚པེ་ཐིང་ཞེས་པ་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ས་སྲུང་དམག་སྡེའི་མིང་སྟེ། སྲིད་གཞུང་པེ་ཐིང་ཏུའུ་ཧུའུ་ཧྥུ་（སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་）ཡིན། མངའ་ཁོངས་སུ་དབྱི་ཀྲོའུ་（伊州）དང་། ཞི་ཀྲོའུ། （西州）ཐིང་ཀྲོའུ་（庭州）གསུམ་དང་དམག་སྡེ་དང་དམག་མཁར་ཁག་ཡོད།\n﹙24﹚འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས（དང་པོ）སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》 2013ལོ། p.86.\n﹙25﹚དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ཁྲིན་ཆིན་དབྱིན་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས》[M] 1984 ལོ། p. 329.\n﹙26﹚གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན།《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》[M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995ལོའི་ཟླ་8པར་དཔར། .p.95.\n﹙29﹚གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས》[M]ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1995ལོའི་ཟླ་8པར་དཔར། p.98.\n﹙33﹚འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས（དང་པོ）སྲིད་སྐྱོང་མེ་ལོང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས 》 2013ལོ། p.125.\n﹙34﹚སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི་《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》[M]ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2010ལོའི་ཟླ་12པར་དཔར། p.140\n﹙35﹚གཉའ་ཀོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན། 《བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཀུན་ནས་འཁྲོལ་བར་བྱས་པ་རབ་གསལ་མེ་ལོང》[M] ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 2001ལོའི་ཟླ་10པར་དཔར། p.129.\n﹙36﹚མཁས་པ་ལྡེའུ། 《ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ》[M] བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། 1987ལོའི་ཟླ་6པར་དཔར། p.380.\n﹙37﹚འཇམ་དབྱངས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པའི་《རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས（གཉིས་པ）ཐང་གི་ལམ་སྲོལ་གནད་བསྡུས་སོགས་སུ་འཁོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐོར》 2013ལོ། p.337.\nརྩོམ་འདིར་སྟོང་རྒྱུང་རིང་མོས་རྒྱལ་ས་ཤོར་བས་ཁྱུང་གི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནས་ཕྱོགས་སུ་འཐོར་ཞིང་། ཁྱུང་པོ་མུ་ལངས་སོགས་དབུས་གཙང་དང་རྐོང་པོ་བཅས་བརྒྱུད་ནས་བྲོས་བྱོལ་ཕེབས། ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ་མདོ་སྟོད་གྱིམ་ཤོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་གནས་དེར་གཞིས་ཆགས་ཚུལ་བཅས་གཙོ་གནད\nཏུང་ཧོན་ཡིག་རྙིང་ལས་བོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའམ་རིམ་གྲོ་ལ་འཇུག་པར་མ་ཟད། ཆོ་ག་དེ་སྤེལ་བའི་གང་ཟག་བོན་པོ་ལའང་འཇུག\nསྤྱིར་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་དང་མཚན་གཞི་གན་ཞེས་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་དཀའ་ནའང་། ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ཙམ་ནས་གླེང་ན། རང་མོས་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་བོད་འགྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ལ་གོ་དགོས།\nདཔྱད་རྩོམ་འདིར་དཔྱད་བསྡུར་རིག་པའི་ལམ་ནས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་སྤྱི་ཡི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག བཏགས་པའི་ཁ་བྱང་། མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་འབྲི་བཞེངས་སོགས་ལ《ཅཱན་ཨེར》གྱི་ཤན་ཞུགས་ཚུལ་དང་། ཤན་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤན་ཞུགས་མངོན་པར་གསལ་བ


Samuel T. Durrance འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར1,599ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 2.536 ཡིན།\nSamuel T. Durrance_ཡོངས་འཛིན་པར་རིས།\nSamuel T. Durrance_ཡོངས་འཛིན་བརྙན་རིས།\nfoot or root] ; T@P-R-,T@P-R-,- T@P-R-,T@P- trans. v.¶ T@T-/bkab/ syn. T@T-R-.¶ T@T-R-/bkab pa/ cover...@ÈE-T-.¶ T@ÈE-R-/bkong pa/ inspiring presentation.¶ T@ÈE-T-/bkong ba/ T@ÈE-T-,T@ÈE-T-,T@ÈE-T-,- T@ÈE-...contrariety.¶ ]B`-T-/'khal ba/ ]B`-T-,T@`-T-,T@`-- T-,]BÈ`- trans. v.; T@`-T-, T@`-T-, BÈ`-. 1. syn.\nམདོའ་ིཡིག་ཆP.T.0021དངP.T.0022ཡི་གཞུང་དོན་དང་དཔར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་དཔྱད་བསྡུར། P.T.0022 P.T.0021 འཇང་བཀའ་...ཕྱག་འཚལ་ལོ། P.T.0021 མི་གསལ། P.T.0021 མི་གསལ། P.T.0022 འོད་བཟང་པོ་འི་འཇིག་རྟེན་ན། P.T.0022 མེད།5འཇ...ིཡིག་ཆP.T.0021དངP.T.0022ཡི་གཞུང་དོན་དང་དཔར་གཞི་མི་འདྲ་བའི་དཔྱད་བསྡུར། 敦煌藏文文献 P.T.0021 与 P.T.0022 的内容及其版本研究\nང་ཚོསT（BOLD（HAIRn））ཡིས“སྐྲ་རྐངnཡོད་པ་ཅན་ནི་མགོ་བྱི་བ་ཡིན་པའི”ཡིད་ཆེས་ཚད་མཚོན་པར་བྱས་ན། གོང་གི་དཔེ་བརྗོད་ནི། T（BOLD（HAIRｎ-1））=T（BOLD（HAIRn））+ T（BOLD（HAIRn）） ཞེས་མཚོན་ཆོག མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་དངོས་ཤིག་གི་ངོ་བོའམ་ཁྱད་ཆོས་བརྡར་ཤ་གཅོད་སྐབས། སྡོམ་ཚིག་གསལ་བོ་ཞིག་ཐོབ་ན་བསམ་པ་ཡིན། དཔེར་ན“བདེན”ནམ“རྫུན”དང་། “ཡིན” ནམ“མིན”ཞེས་པ་ལྟ་བུ། འདུས་བྱས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ། བྱ་དངོས་གང་མང་ཞིག་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་སྒོ་ནས་མཚོན་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ནི་སྐྱེ་པ་དང་འཆི་བ།\nའོན་ཀྱང་གཞོགས་འདེགས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྨེད་བུTཕྲ་ཕུང་གི་ཕྱི་ངོས་སུ། ཨེ་ཙི་ནད་དུག་ངོས་ཟིན་པའི་འགོས་རིམས་ཀྱིས་བསྡུ་གཟུགས་ལྡན་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཨེ་ཙེ་འགོས་རིམས་ཀྱི་ནད་དུག་དང་འབྲེལ་སྦྱོར་བྱ་ཐུབ། གལ་ཏེ་ནད་དུག་དང་བསྡུ་གཟུགས་གཉིས་འབྲེལ་སྦྱོར་བྱུང་ཚེ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་འདུག་སྟེ། ནད་དུག་གིས་རང་གཟུགས་ལ་ལྡན་པའིRNAདེ་གཞོགས་འདེགས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྨེན་བུTཕྲ་ཕུང་ལ་ནད་དུག་བཅུག་པ་ན།


Terdzo-HI-031 - Rinchen Terdzö\nrdzogs pa chen po rigs gsum snying tig gi thod rgal sbyang ba'i rim pa rigs gsum mgon po'i dgongs rgyan\nVolume 59 (ཧི) / Pages 763-778 / Folios 1a1 to 8b6\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 59 > Text #31 (Scroll to Bottom)\nmchog gyur gling pa. rdzogs pa chen po rigs gsum snying tig gi thod rgal sbyang ba'i rim pa rigs gsum mgon po'i dgongs rgyan. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga dgu pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 59) by 'jam mgon kong sprul, 763-778. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nzhes pa rang gi brgyud 'dzin rnams kyis nyams bzhes ched dang /_nye bar dge ba'i bshes gnyen bla ma nges don gyis gsung ngor 'og min mtshur gyi gdan sar rdzogs chen pa mchog gyur gling pas bris pa 'brel tshad snang bzhi mthar phyin nas sku bzhi'i go 'phang thob par gyur cig_/sarba dA mang+ga laM//\n༄༅། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་སྙིང་ཏིག་གི་ཐོད་རྒལ་སྦྱང་བའི་རིམ་པ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་སྙིང་ཏིག་གི་ཐོད་རྒལ་སྦྱང་བའི་རིམ་པ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་ཀུན་བཟང་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཀ་དག་ཡུམ་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་བཻ་ཌཱུརྻ་ཡི་ས་གཞི་ལ། །ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་འོད་ལྔའི་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་མཛེས་པའི་ནང་། །རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བླ་མའི་སྐུ་མཆོག་ལ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་བཀའ་ཡི་གནང་བ་སྩོལ། །འགྲོ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་དྭངས་ཤེལ་ངོགས། །ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་འོད་ཟེར་ལྔ་སྣང་བ། །མ་རིག་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་གང་། །མན་ངག་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ། །ཆོས་ཀུན་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་བུམ་པ་རུ། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ལྔ་གནས་པ་སྨིན་སླད་དུ། །བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་འདི་ལ་མི་འཇུག་མེད། །དེ་ཕྱིར་བསམ་མི་ཁྱབ་འདི་སྟོན་ལ་སྤྲོ། །དེ་ཡང་མན་ངག་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་ཞུན་རྟགས་ཚད་ལོ་ཟླ་ཙམ་གྱིས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ། སྣང་བཞིའི་ལམ་ཐོད་རྒལ་དུ་བགྲོད་པ་འདི་ལ་གསུམ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་ཀྱི། དང་པོ་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབ་པ་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་བསྟན་ཀྱང་། འདིར་ཡང་མདོར་བསྡུ་ནི། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་རྒྱུད་སྦྱངས། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གཞི་ཚུགས། བླ་སློབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོ་འཛོམས། བླ་མ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་མཐོང་ནས་སྤྲོས་མེད་བཞིའི་དབང་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གནས་དབེན་པར་ཕྱིན་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། ཨེ་མ་ཧོ༔ ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས༔ གཞི་ནི་ཀ་དག་ཀུན་ཏུ་བཟང༔ ལམ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སེམས༔ འབྲས་བུ་རིགས་ལྔའི་སྙིང་པོ་ཅན༔ བྲི་གང་མེད་པར་བཞུགས་པ་ལ༔ རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་རྩལ༔ རིག་དང་མ་རིག་དབྱེ་བ་ཡིས༔ འཁོར་འདས་རྒྱབ་གྱེས་གྱུར་པ་འོ༔ ཞེས་གསུངས་པས། འདོད་ཁམས། གཟུགས་ཁམས། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཀ་ནས་དག་པ་གཞི༵། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ལམ༵། འོད་གསལ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིགས་ལྔ་འབྲ༵ས་བུའི་ཚུལ་དུ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་གནས། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ངོ་རིག་ན་དག་པ་མྱང་འདས་དང་། མ་རིག་ན་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པར་གསུངས་པ་ནི་གཞིའི་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། སྦྱང་བྱ་མ་རིག་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དེ། སྦྱོང་བྱེད་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨེ་མ་ཧོ༔ སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་རྗེན་པར་བུད༔ ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཉིད་དུ་གནས༔ ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ལ་དཔྱད་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བ་དཔྱད་སྒོམ་དང་། འཇོག་སྒོམ་ནི། སེམས་ཉིད་སྐད་ཅིག་མའི་ཐོག་ཏུ་མ་བཅོས་པར་བཞག་པས་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པ་སྟོང་སང་ངེ་གསལ་ཝ་ལེ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ། དེ་གཉིས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་སྨྲ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཤར་བས་སེམས་འགག་རིག་པ་རྗེན་པར་བུད་པ་ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་ཕྱི་ནང་གང་ལའང་འཛིན་མེད་ཟང་ཐལ་ལེ་བར་མཐོང་བ་ངོ་རང་ཐོག་ཏུ་སྤྲད་པའོ། །རོལ་པ་འགགས་མེད་ཤར་བ་རྣམས༔ ཆོས་ཉིད་རྒྱན་དུ་ཤེས་པར་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་འཛིན་མེད་རང་གསལ་དུ་གནས་པའི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་ཆུ་དང་ཆུའི་རླབས་ལྟར་ཆོས་ཉིད་རོལ་པའི་རྒྱན་དུ་ངེས་པ་ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་གཅད་པའོ། །གདོད་ནས་གྲོལ་བའི་ངོ་མཚར་ཅན༔ རང་ཤར་རང་གྲོལ་ངང་དུ་བསྐྱང༔ ཞེས་གསུངས་པས། བཟང་ངན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་རང་བབ་ཏུ་བཞག་པས། སྐྱེས་མ་ཐག་ཆུ་ལ་རི་མོ་ལྟར་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་འཁྲུལ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པས་ཆེས་དཀའ་བ་མེད་པར་གྲོལ་བ་ལ་གདེང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་འགྲོ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་རྩལ་སྦྱོང་བ་ནི། གཞིའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་ལམ་སྦྱོང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན༔ གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ༔ ཞེས་དང་། ནང་དབྱིངས་ཤེལ་དང་འཇའ་ཚོན་བཞིན༔ ཞེས་གསུངས་པས། འགྲོ་བའི་སྙིང་དབུས་འོད་རྩའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས་པ་ཡང་། ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གཉིས་མེད་དུ་བཞུགས་པ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ། རང་བཞིན་གསལ་བའི་རྩལ་ལས་འཇའ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ། དེའི་དབུས་སུ་ལྔ་ལྡན་འོད་ཀྱི་ཚོམ་བུ་རིགས་ལྔའི་ཆོས་ཅན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ཐིག་ལྟ་བུ། མིག་གི་དབུས་ནས་རྐྱེན་གྱིས་འོད་སྣང་རྣམས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནི་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ། དཔེར་ན་སྣང་དབྱིངས་ཤེལ་གྱི་དབུས་སུ་འཇའ་འོད་གསལ་བ་བཞིན་རང་གི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ། གཉིས་པ་ལམ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི། རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་རུ་ཤར་བ་ལ༔ གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་ངང་དུ་བསྒོམ༔ ཞེས་པས་རྒྱང་ཞགས་སྒྲོན་མ་མིག་གི་སྒོར་རྐྱེན་གྱིས་ཤར་བ་ལ་གཉིས་འཛིན་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་འཕྲོད་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་མྱུར་ལམ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་ན། ཐོད་རྒལ་རིག་པའི་རྩལ་བསྐྱེད་པ༔ ཞེས་པས་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས་རྩལ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་སྦྱང་བའམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ། ལུས་གནད་སྐུ་གསུམ་བཞུགས་སྟངས་བཅས༔ ཞེས་པ་དབེན་པའི་གནས་སུ་བྱ་བ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་བཏང་ལ། ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ལུས་སེང་གེ་ལྟར་འགྱིང་བའི་ལག་སོར་བསྐུམ་པ་རྐང་པ་མཐིལ་སྤྲད་པའི་དབུས་སུ་བཅུག་སྟེ་མིག་གྱེན་ལ་བལྟ། ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ལྟར་ཁ་སྦུབས་ལ་པུས་བྲང་སྤྲད་ལ། གྲུ་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུག །ཐལ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲམ་པ་བརྟེན་ལ། མིག་ཟུར་ལ་བལྟ། མགྲིན་པ་ཨན་ཙམ་བཏེགས། སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ། རྐང་མཐིལ་གཉིས་ས་ལ་སྦྱར་ནས་ལག་པ་པུས་མོའི་སྟེང་དུ་བསྣོལ། ཐལ་མོ་གཉིས་གྲུ་མོར་བཀབ་ལ་མིག་ཕབ་ལ་བལྟ། ངག་གནད་འགྲོ་འོང་དལ་བར་བསླབ༔ ཅེས་པ་རླུང་སྣ་ནས་མི་གཏོང་ཞིང་ཁ་ནས་དྲང་བ་ཕྱི་ནང་མཉམ་པ། ལས་དང་པོ་བས་ཅུང་ཟད་ནང་ལ་བསྡམས་པ་རྩོལ་བ་དྲག་པོ་མིན། མི་དགེའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྙིང་མི་དགའ་བ་བྱུང་ན་རླུང་དྲག་པོ་ཕྱིར་འབུད་ཅིང་། ཕྱིར་ཨན་ཙམ་གཟུང་། སྒོ་གནད་ལྡོག་ཕབ་ཟུར་མིག་གིས༔ ཞེས་པ་ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་གྱེན་ལ་གཙུག་ཏོར་རྣམ་པར་བལྟ་བ་ལྟ་བུ། ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཟུར་ལ་བྲམ་ཟེས་སྨྱུག་མ་སྲོང་པ་ལྟ་བུ། སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཐུར་དུ་ཕབ་ལ་དྲང་སྲོང་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་གནད་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ་ལ༔ ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་སྔོ་སངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཉི་མ་རྩེ་ཤར་དང་ནུབ་ཁ་གཉིས་ཀྱི་ཟེར་ལ་གཏད་པ་འོད་གསལ་འཆར་སླ་བའི་དགོས་པ་ཡོད། ཕྱི་ནང་སྒྲོན་མ་བཞི་ལྡན་པས༔ ཞེས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ༔ ཞེས་པས་ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བྱུང་གི་དབྱིངས་ནི། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ༔ ཞེས་པས། ཤེས་རབ་ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ། ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ། དེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་རང་གི་རིག་པ་མ་བཅོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ། འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད༔ ཅེས་པ། རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཆ་ལས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་ཁང་པ་གཞི་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ༔ ཞེས་པ། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཚོམ་བུ་རིགས་ལྔའི་སྐུའི་ཆས་ཅན་ནི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ། འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན༔ ཞེས་པ། མིག་གི་ཨ་འབྲས་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་སྒོ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ། སྔགས་མཆོག་སྔགས་བདག་རིག་པའི་རྒྱལ༔ ཞེས་པས། སྔགས་མཆོག་བླ་མེད་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལས་འཕྲོ་བའི་གཞི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མན་ངག་གི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དོན་ཆེན་བྱེད༔ ཅེས་པ་གསང་སྔགས་འདི་ཉིད་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོ་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཆེན་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི། གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་རྨད་བྱུང་གཙུག༔ ཅེས་པས། གཙུག་ཏོར་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སོགས་གནད་དུ་མས་འོད་གསལ་རང་མདངས་མཐོང་བས། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ༔ ཞེས་པས། ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འོད་གསལ་གྱི་རང་མདངས་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་མཐོང་བས། མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ནང་དབྱིངས་ཀྱི་གདངས་ལས་ཕྱིར་ཤར་བ་རྣམས་ལ་གདངས་ཀྱི་དབྱིངས་རིག་ཐིག་གསུམ་སོགས་སྒྲོན་མར་བཏགས་ཀྱང་དོན་གཞན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དབྱིངས་རིག་ཐིག་ལེར་རབ་གཟིར་ཏེ༔ ཞེས་གསུངས་པས། གཙོ་བོར་དྲང་སྲོང་བཞུགས་སྟངས་དང་། གཞན་གཉིས་གྲོགས་སུ་བརྟེན། ལྟ་སྟངས་ཀྱང་ཐུར་དུ་ཕབ་ལ་བལྟ་བར་བྱ། དེ་ཡང་མིག་མི་འགུལ་བར་ཡུལ་ལ་གློད་ནས་བལྟ་བ་གནད། ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་ནང་དུ་དཀར་ལང་ལོང་ཤར་བ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ༔ ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡང་དཀར་ལང་ལོང་ལས་ཐིག་ལེ་མ་མཐོང་ན་མིག་གཉིས་མཉམ་པར་ཐད་དྲང་དུ་བལྟའོ། །དབྱིངས་ཁྱིམ་མ་མཐོང་ན་ཉི་མའི་དྲུང་ནས་ཟུར་ལ་བལྟས་ཏེ། ཁད་ཀྱིས་དྲངས་ལ་བལྟ། དཀར་ཤས་ཆེ་ན་གཡས་སུ་ལྡོག །སེར་ཤས་ཆེ་ན་གྱེན་ལ། ལྗང་ཤས་ཆེ་ན་གཡོན་ལ་ལྡོག །དམར་ཤས་ཆེ་ན་ཐུར་དུ་དབབ། མཐིང་ཤས་ཆེ་ན་དབུས་སུ་དྲིལ། ལྔ་ལྡན་སྙོམས་པར་གསལ་ན་གཟིགས་སྟངས་གང་ཟབ་ལས་མི་གཡོ། ཉི་མའི་འོག་ཁྲུ་གང་ལ། ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་བལྟས་པས་དབྱིངས་འོད་ཁྱིམ་དུ་རིག་པ་གསེར་གྱི་ཐག་པ་ལྟ་བུའི་བར་ཐིག་ལེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་བརྒྱན་པ་ཤར་བ། ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཇེ་རིང་དུ་ཁྲིད་ལ་ཐུར་དུ་སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་བསྐྱང་། མི་བརྟན་འཕྲལ་དུ་ཡལ་ན། དང་པོ་ཉི་མའི་ཟུར་དུ་ཡུན་རིང་པོར་གཏད་ལ། དེ་ནས་ཁྲིད་དོ། །དེའི་ཚེ་ལུས་བཞུགས་སྟངས་ཀྱིས་མི་འགུལ། ངག་མི་སྨྲ། རིག་པ་མ་ཡེངས་པར་བལྟ། སྔ་དྲོ་ཉི་མའི་གཡོན་དུ་ཁྲིད་ནས་དལ་ཅིག་གཞག །དེ་ནས་ལྷོ་ལ་ཁྲིད། དེ་ནས་ནུབ་ཏུ་ཁྲིད། དེ་བཞིན་དུ་དགོང་མོ་བྱང་ལ་ཁྲིད། དེ་ལྟར་འབད་པས་དང་པོ་སྨིན་མའི་སྟེང་ནས་ཤར། དེ་ནས་སྨིན་མཚམས་ལས་བྲལ་ནས་མདུན་ཐད་དུ་ཟ་འོག་བཀྲམ་པ་ལྟར་ཤར། དབྱིངས་རིག་ཐིག་གསུམ་ཕྱི་ནང་ངེས་མེད་ཆལ་ཆོལ་དུ་འཆར། དེ་ནས་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་སུ་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེར་བཅས་པར། དབྱིངས་ཀྱི་དོ་རར་རིག་པ་ཆུད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་དབྱིངས་ཁྱིམ་ཁྲུ་གང་བ། ཐིག་ལེ་མཐེ་བོང་ཙམ་གཉིས་སྦྲེལ་གསུམ་སྦྲེལ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཅན། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད། མུ་ཏིག་གི་དྲྭ་བ་དྲྭ་ཕྱེད་ལྟ་བུ་འཆར་བས། དེ་ལྟར་ཕྱི་འོད་ལྔ་སོགས་དབྱིངས་རིག་གདངས་ལ་བལྟས་པས་ནང་གི་དུག་ལྔའི་རྟོག་པ་རང་གྲོལ་རིག་པ་འོད་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་གནས་པས། ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྣང་ཞིང་སངས་རྒྱས་སུམ་སྟོང་གི་འོད་ཟེར་མཐོང་བའོ། །དེ་ཡང་རྩ་བཟང་བ་ལ་ཐོག་མར་ལྷ་སྐུ་ཤར་བ་དང་། རྩ་ངན་པ་ལ་སྦྱངས་སྦྱངས་པའི་མཐར་དབྱིངས་རིག་ཐིག་གསུམ་ཙམ་ཤར་བ་གཉིས་དོན་ལ་འདྲ། དུས་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཀྱང་རིམ་པར་སྣང་བཞི་རྫོགས་པ་མཆོག་གོ །སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་མཚོན་བྱས་ནས༔ ཞེས་པ་དབྱིངས་ཆོས་སྐུ། ཐིག་ལེ་ལོངས་སྐུ། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྤྲུལ་སྐུར་མཚོན་ཅིང་། ཉིན་མཚན་འབྲལ་མེད་ཉམས་བླངས་པས༔ ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་འཆར༔ ཞེས་གསུངས་པ། ཉིན་མོ་ཆོས་སྐུའི་རྟེན་ཉི་མ། མཚན་མོ་ལོངས་སྐུའི་རྟེན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་དུ་གཏད་པས། མིག་གི་ཚད་པ་འཕེལ་བ་གྲང་བས་སྙོམས་ཤིང་། སྤྲུལ་སྐུའི་རྟེན་སྒྲོན་མེའི་དཀྱིལ་ནས་ཟུར་དུ་ཁྲིད་ལ་བལྟས་པས་ཉིན་མཚན་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་སྐུ་གསུམ་དུ་དག་པའི་དགོས་པ་ཡོད། དེ་ལྟར་བརྩོན་པས་ཇེ་ཞིག་ན་ཉི་མ་སོགས་རྟེན་མེད་པར་འོད་སྣང་འཆར་ཞིང་། མཚན་མོ་གཉིད་པའི་སྐབས་སུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་འཆར་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཟིན་པ་འོང་། ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་ལ་མ་ལུས་པ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཚེ་ཕྱེད་སྐུ་ལ་སོགས་པའི༔ ཉམས་སྣང་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང༔ ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ཡང་གླང་པོའི་བཞུགས་སྟངས་དང་། ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་གཙོ་བོར་བརྟེན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཐིག་ལེ་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་མང་པོའི་དབུས་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་མཐིང་ག་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པའི་དབུས་སུ་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བའི་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་མཐོང་ཞིང་། ཐིག་ལེ་ལག་མཐིལ་ཙམ་པ་སོགས་འཆར། འདི་སྐབས་བར་ཆོད་ན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས། དབྱིངས་སྣང་རེ་ལྡེ། ཀ་བ་བཞི་མིག་གི་ཁྱོན་ཙམ་དུ་མཆེད་དུས། རྩིབས་ཤར་ལ་མདུན་དུ་དྲིལ། གྱེན་འགྲེང་ལ་ཐུར་ཕབ། གྲུ་བཞི་ལ་གཡས། ཟླུམ་པོ་ལ་གཡོན། ཟླ་གམ་ལ་གྱེན། གྲུ་གསུམ་ལ་ཐུར། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཁར་ཐབས་ལ་མཉམ་པར་བལྟའོ། །དེ་ནས་དབྱིངས་ཁྱིམ། ལུང་པ་དང་ཡུལ་ཁམས་གང་བ་སོགས་འཆར་ཞིང་། ཐིག་ལེ་འོད་ལྔས་བསྐོར་བ་དུ་མ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་དྲྭ་ཕྱེད་པདྨ་སྟོང་ལྡན་གཞལ་ཡས་ཁང་། དེ་ནས་སྐུའི་རྣམ་པ་ཕྱེད་གཟུགས་སོགས་འཆར་བས། འདིའི་དུས་སུ་ཉིན་སྣང་མཚན་སྣང་འདྲེས་པས་བར་དོར་ལོངས་སྐུར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཉམས་སྣང་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །བདེ་གཤེགས་རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཤར་ནས༔ བསམ་ཡས་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་མཐོང་བ༔ རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་པའི་རྗེས༔ ཞེས་པས། དབྱིངས་ཁྱིམ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཚོམ་གྱི་དབུས་རྣམས་སུ་པདྨའི་དབུས་སུ་རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཤར་བ་ནས་གཟུང་བསམ་ཡས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་བྱུང་བ་རང་གི་སྙིང་གར་ཟུག །རང་གི་ལུས་ཀྱང་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་སོར་མོ་ཙམ་ལས་གདོས་བཅས་མེད་པ་ན་རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་མངོན་སུམ་དུ༔ ལམ་བྱེད་ཚེ་འདིར་མངོན་སངས་རྒྱས༔ ཞེས་པས་ཕྱིའི་སྣང་བའི་འཕེལ་ཟད། ནང་གི་གདོས་བཅས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད། རླུང་གི་གཡོ་བ་ཟད། དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཟད་ནས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའོ། །གསུམ་པ་རྗེས་རྟགས་ཚད་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། རྗེས་ནི་མི་འགུལ་སྡོད་པ་སོགས༔ ཆོས་ཉིད་དགོངས་པས་གཟེར་གདབ་པས༔ ཚེ་འདིར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྙེད༔ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔ ཅེས་གསུངས་པས། མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱི་གཞི་བཅའ་བ་ནི། ལུས་མི་འགུལ་བ་བཞུགས་སྟངས་གསུམ། མིག་མི་འགུལ་བ་གཟིགས་སྟངས་གསུམ། རླུང་རིག་མི་འགུལ་བ་མ་བཅོས་པར་བཞག །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས། སྡོད་པ་གསུམ་གྱི་ཚད་གཟུང་བ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་སྡོད་པས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་ཤར། ནང་སྒྱུ་ལུས་སྡོད་པས་འཁྲུལ་པའི་བྱ་བ་བྲལ། གསང་བ་རླུང་སེམས་སྡོད་པས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་མི་སྲིད། དེ་ཚེ་རྟགས་ལུས་ལ་འཆར། ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལ། དང་པོ་རྨི་ལམ་ངན་པ་མེད་པར་བཟང་པོ་ཤ་སྟག །བར་དུ་རྨི་ལམ་ཟིན། མཐར་རྨི་ལམ་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་སོགས་འདིའི་ཚུལ་རྒྱས་པ་ལོགས་སུ་ཤེས། ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་སྣང་རྐྱེན་ཞིང་ཁམས་སུ་གྲོལ། ནང་སྒྱུ་ལུས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་གདོས་བཅས་འོད་ལུས་སུ་གྲོལ། གསང་བ་རིག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ། གདེང་བཞི་ནི། ཡར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རེ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པའི་དོགས་པ་མེད། མར་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་བའི་རེ་བ་དང་། ལྟུང་གི་དོགས་པ་མེད་པའོ། །མདོར་ན། སྣང་བ་དང་ནི་མཆེད་པ་དང༔ ཚད་དུ་ཕེབས་དང་ཟད་པ་ཡིས༔ ཀུན་བཟང་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་འོ༔ ཞེས་པས། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ཚོགས་ལམ། ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་སྦྱོར་ལམ། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་མཐར། སློབ་པའི་ལམ་རྫོགས་པ་སྟེ། ས་རིམ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པས། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས། །མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱུར་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སུ། །ཉོན་ཡིད་ལྡོག་པས་འཁོར་བའི་མྱ་ངན་བརྒལ། །བརྒྱད་པར་ཡིད་ཤེས་ལྡོག་པས་མི་རྟོག་ཐོབ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལྡོག་པས་ཞིང་ཁམས་དག །བཅུ་པར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལྡོག་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་གཟུངས་སྤྲིན་ལྡན། །ཟད་པའི་སར་རྫོགས་རྒྱུན་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ། །སློབ་ལམ་ལྡོག་པས་ཀུན་གཞིའི་བག་ཆགས་ཀྱི། །ས་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་མཆོག །རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་བཞི་ལྡན་ལམ་གྱི་མཆོག །མ་ལུས་རྫོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པས། ས་བརྒྱད་པར་མི་རྟོག་ཐོབ་པས་ངག་རྗེས་སུ་ཟློས་པ་སོགས་རྫོགས་ཆེན་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་དགོངས་པ་ལུང་རིགས་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་མི་སློབ་པའི་ས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་སྤྲུལ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་འགྲོ་དོན་རྒྱུན་མི་ཆད་པའོ། །དེ་ཡང་སོར་མོ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་སྐབས། སོར་མོ་ལ་གཏད་ནས་བསྒོམས་པས་བི་མ་ལ་དང་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྐུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་མཛད་པར་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ནི་ངོ་སྤྲོད་དངོས་ཡིན་པས་ཞིབ་ཆ་དང་། ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་ནི་ལམ་རྟགས་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་སྤྲོས། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཕྱོགས་ཙམ་དང་། གཞན་རྣམས་ཟུར་ཙམ་བཤད་པ་ནི་གནད་དུ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་དག་སྣང་དང་། ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་གྱི་སྐབས་བར་ཆད་བདུད་ཀྱི་རྟགས་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་འབྱུང་ཡང་རང་རྒྱུད་ཆོས་དང་ཇེ་འགལ་དུ་སོང་ན་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་ཡིན་པས་ཡི་དམ་ཁྲོ་བོའི་སྒོམ་བཟླས་བྱ། འཕེལ་འགྲིབ་ཉམས་ཀྱི་རྟགས་ནི། རླུང་སེམས་འདུས་ཚུལ་གྱིས་ཡུན་རིང་མ་བསྒོམ་ཡང་ལྷ་སྐུ་མང་པོ་ཤར། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གློ་བུར་དུ་རྡོལ་བ་བྱུང་ན་བཅོས་པའི་ཐབས་མན་ངག་ལྟར་བྱ། གསང་བ་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས། ལུས་ཤིང་བལ་ལྟར་ཡང་། དབུགས་རྒྱུ་བ་མི་ཚོར། སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གནས་པ་རང་གིས་མཐོང་ལ་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་རྟགས། ལུས་གཞོན་ཤ་ཆགས། སྐད་གདངས་སྙན། ལུས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བ། རང་གིས་མི་མཐོང་ལ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་རྟགས། སེམས་ལ་གང་དྲན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་པས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པ། མངོན་ཤེས་སོགས་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་མཐོང་བའི་རྟགས་བྱུང་ཡང་དགའ་བྲོད་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་རྫོགས་པའི་སྐབས་མ་བསླབ་པར་ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་བས་རིམ་པར་འཆར་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་། ཁྱད་པར་ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་གྱི་སྐབས་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་འཆར་བས་རིམ་པར་ལམ་རྟགས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་རབ་ཆེ་རིམ་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་རྣམས་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་པས་འདིར་དེ་ཙམ་མོ། །གཞན་དུ་རིག་པའི་རྟོགས་ཚད་བསྟན་ཀྱང་ཡུད་ཙམ་ནས་འགྱུར་བས་རྟག་མི་ཐུབ། སྣང་བའི་འོད་གསལ་འདི་རིམ་གྱིས་པས་རྟག་ཐུབ་པའོ། །ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པས་ཉིན་མཚན་འདྲེས་ནས་འོད་གསལ་འཆར་བས་འཁྲུལ་པ་རྒྱུན་ཆད། འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་གྲོལ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་པས་འཁོར་བར་རང་དབང་མེད་པར་མི་སྐྱེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སུམ་ཆ་མཐོང་། རིམ་པར་རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མཐོང་ཞིང་། དེ་ནས་སྟོང་ཁྲི་བྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཚེ་འདིར་འབྱུང་བས། ཐབས་ཟབ་མོ་འདི་ཡལ་བར་མ་དོར་བར་རྩེ་གཅིག་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་གྱིས། ཞེས་པ་རང་གི་བརྒྱུད་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་བཞེས་ཆེད་དང་། ཉེ་བར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བླ་མ་ངེས་དོན་གྱིས་གསུང་ངོར་འོག་མིན་མཚུར་གྱི་གདན་སར་རྫོགས་ཆེན་པ་མཆོག་གྱུར་གླིང་པས་བྲིས་པ་འབྲེལ་ཚད་སྣང་བཞི་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྐུ་བཞིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །སརྦ་དཱ་མངྒ་ལཾ།། །།\nRetrieved from "https://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-HI-031&oldid=115353"\nThis page was last edited on 29 December 2017, at 18:37.


New Publication released 2012\tHome < News Centre < New Publication released ...\nTitle: རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན། ཚན་རིག་དང་སེམས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་ལ་ཞབས་ཞུ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཐུབ། Author: ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཛད། Description: ངའི་ཤེས་རིག་གི་སྦྱོང་བརྡར་དེ་ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཡིན་སྟབས་ནང་ཆོས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་གལ་ཆེན་རྣམས་དང་ཚན་རིག་གི་ལྟ་ཚུལ་གལ་ཆེན་ཁག་གི་དབར་འབྲེལ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་འཁོར་མྱོང༌། དེབ་འདི་དེ་ལྟར་བསམ་བློ་རྒྱུན་རིང་འཁོར་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་ལྦུ་བའི་ཁང་པ་ (bubble chamber) དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མྱུར་མགྱོགས་གཏོང་བྱེད། ཨེ་ཕེ། ཨེམ། ཨར། ཨ་ཡི།(fMRI) བྱེད་ལས་ཁབ་ལེན་གློག་དཔར་བཅས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་ཤེས་ཡོན་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཤེས་ཡོན་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གལ་ཆེ་ཤོས་སེམས་དོན་རིག་པ་དང་ཚན་རིག་གཉིས་དབར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གནས་པ་རེད། མཚམས་རེ་འབྲེལ་ལམ་དེ་གྲོགས་པོ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་འགར་འཁྱགས་པ་ལྟ་བུར་བརྒྱབས་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་གཉིས་མཉམ་གནས་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ལ་བལྟས་ཡོད། ད་ཆ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་བཅུ་ཕྲག་དང་པོའ་ིནང་ཚན་རིག་དང་སེམས་དོན་རིག་པ་གཉིས་སྔར་ནམ་ཡང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་འབྲེལ་ལམ་ཉེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ནུས་པ་དང༌། ང་ཚོའི་མདུན་དུ་ཡོད་པའི་དཀའ་གནད་རྣམས་གདོང་ལེན་བྱེད་པར་འགྲོ་བ་མིར་ཕན་གྲོགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁྱབ་ཆེ་ཡོད་པའི་མཉམ་བརྩོན་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད། འདིར་ང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་ཡོད། འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་འགན་དེ་འཁྱེར་བའི་ཐོག་ནས་མཉམ་ལས་འདི་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། འདི་ནི་ངའི་སེམས་གཏིང་གི་རེ་སྐུལ་ཞིག་ཡིན།། རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན་ལས་དྲངས།\nCost: Rs: 200/-\nTitle: འཕྲང་དུ་ལུས་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབ། ཚན་རིག་དང༌། ནང་ཆོས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱིས་སྒོམ་ལ་དཔྱད་པ། Author: སྦི་ཨེ་ལེན་ ཝེ་ལེ་སེ་ཡིས་བརྩམས།\nTranslated by: བསྟན་འཛིན་རིག་བཟང་གིས་བསྒྱུར།\nDescription: ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སྦི་ཨེ་ལེན་ ཝེ་ལེ་སེ་ B. Alan Wallace མཆོག་གིས་ཐོག་མར་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་ཤིང་བསྟན་འཛིན་རིག་བཟང་ལགས་ཀྱིས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས་པའི་ ”Mind In the Balance: Meditation in Science, Buddhism and Christianity” ”འཕྲང་དུ་ལུས་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་བབ། ཚན་རིག་དང་། ནང་ཆོས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱིས་སྒོམ་ལ་དཔྱད་པ” ཞེས་པའི་དེབ་འདི་ནི་རྩོམ་པ་པོས་འདས་པའི་བགྲང་བྱ་བཞི་བཅུ་ལྷག་རིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ནང་པའི་ཞི་གནས་སྒོམ་སྒྲུབ་ནང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཞིབ་མོར་གནང་སྟེ་རང་གི་མྱོང་བ་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་རིག་གསར་ཚན་རིག་དང་། ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཤར་ནུབ་ཏུ་དར་བའི་སྒོམ་གྱི་འཕེལ་རིམ་དང་དེ་དག་སོ་སོའི་གོ་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་ཐད་གཞུང་ལུགས་སོ་སོའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཞིབ་དཔྱད་གསལ་འགྲེལ་བཀོད་པའི་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་གྲས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ།\nCost: Rs: 230/-\nTitle: ཤེལ་དཀར་ཆོས་འབྱུང། Author: ཤེལ་དཀར་བ་ངག་དབང་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། Description: ༄༅། །ཤེལ་དཀར་ཆོས་སྡེ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས། བོད་ཁམས་རུ་ལྔ་ལས། གཙང་ཁུལ་རུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་རུ་ལག་གི་ཁོངས་དང། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་སྐབས། བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ལས། གཙང་ལ་སྟོད་ལྷོའི་ཁྲི་སྐོར། སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པ་དང། སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པ། སྡེ་པ་གཙང་པ་བཅས་ཀྱི་སྐབས། ཤེལ་དཀར་ནི་ལ་སྟོད་ལྷོ་ཁུལ་རྫོང་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དགའ་ལྡན་ཛྷཕོ་བྲང་པའི་སྐབས། ཤེལ་དཀར་ནི་ལ་སྟོད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་གཞུང་རྫོང་ཟིག་ཡིན། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཟུག་གི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ལྟར་ན། ཤེལ་དཀར་ནི་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ས་གནས་དིང་རི་རྫོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གནས་ཡུལ་དེ་ཡིན།།\nCost: Rs: 250/-\nTitle: བཞིན་བཟང་མ་གཏུམ་དྲག་རོལ་པའི་སྒྲུང་གཏམ། Author: བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། Description: ༄། །སྒྲུང་གཏམ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་དགེ་ཟུར་པ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཙན་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་ཤིང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྩོམ་པ་པོ་ནི་འབའ་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་ཞིག་ཡིན། འདི་ཡི་བརྗོད་དོན་ནི། ལྷའི་དགའ་ཚལ་དང་མེ་ཏོག་མདའ་ཚལ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་གཉིས་ཀྱི་དམག་འཐབ་བརྗོད་བྱར་བྱས་ཤིང། དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བའི་འཇུག་ལྡོག་ལ་མཁས་པ་དང། བླུན་པོ་ཁྲེལ་གཞུང་ངོ་ཚ་ཡོད་མེད་ལས་ཡ་རབས་དང་མ་རབས། འདོད་པའི་དགའ་སྟོན་མགྲོན་དུ་གཉེར་བའི་གཏམ་གྱི་འགྱུར་ཁུག །གཡུལ་ངོར་དཔའ་བ་དང་སྡར་མའི་སྣམ་དབྱེ། གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བཟང་ངན་ལས་འབྲས་བུའང་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་བླང་དོར་གྱི་གནད་མཚོན་པའི་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ཡིན།།\nCost: Rs: 170/-\nTitle: བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ནག་ཊི་ཀཿ བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལག་བཅངས། Author: ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར། Description: ༑ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ནག་ཊི་ཀཿའདི་ལ་བོདཀྱི་སྐད་ཡིག་ལག་བཅངས་སུ་འབོད་ཀྱང་མ་འོས་པ་མེད་པར་སྙམ། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སློབ་གཉེར་བ་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ཅིང་། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྤྱི་ལ་གཏིང་ཚུགས་པའི་ཤེས་ཚད་ཅིག་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་ནས་བོདཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་འཇུག་སྒོ་དམ་པ་ཞིག་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ཅིག་ཡིན། འདི་ཉིད་སློབ་སྤྱོང་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྟེང་དུ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་བགྱི་བར་འཇུག་པ་བདེ་བླག་ཏུ་སོན་ཐུབ་པའི་རེ་བའམ་བྱེད་ཆོག །འདི་ནི་ལས་དང་པོ་བ་དང་ཉམས་ཞིབ་པ་གཉིས་ཀར་མཁོ་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།\nCost: Rs: 425/-\nTitle: MY YOUTH IN TIBET Author: Tsewang Sadutshang Description: My Youth in Tibet takes us back toatime when Tibet wasaland that truly belonged to the Tibetans.In the first part of the book, the author vividly recounts instances that take place during her childhood and during the early part of her married life, with both candour and charm. In particular, we see the life ofawoman who was not part of the nobility, unlike most memoirs of Tibetan women so far which have been of women from the nobility.\nThe second part of the book concentrates on the Regent Reting Rinpoche, her uncle. Here we are revealed intimate details of Reting Rinpoche, the person, and the much loved uncle. This entirely fresh perspective on the Regent isawelcome change from what has been written before about him.\nCost: Rs: 175/-\nTitle: अम्दो गेदुन छोफेल द्वारा विरचित शीर्षक Author: गेदुन छोफेल Translator: श्री रोशन लाल नेगी 'बिष्ट' Description: अम्दो गेदुन छोफेल द्वारा विरचित शीर्षक “भारतीय महातीर्थों की पथ प्रदर्शिका” का अनुवाद श्री रोशन लाल नेगी 'बिष्ट' द्वारा किया गया है। इस द्वितीय संशोधित संस्करण को तिब्बती ग्रन्थ एवं अभिलेख पुस्तकालय की ओर से प्रकाशित किया गया जो कि पाठकों के समक्ष प्रस्तुत है। यह तिब्बत के महापण्डित गेदुन छोफेल भगवान् बुद्ध के सूत्रों एवं शास्त्रों के आधार पर स्वयं सभी तीर्थों का भ्रमण कर जो अनुभव एवं विश्वास प्राप्त किये, उसके आधार पर तीर्थ स्थानों का पथ प्रदर्शक ग्रन्थ लिखा गया है।\nCost: Rs: 80/-\nTitle: Political and Military History of Tibet Author: Gyaltse Namgyal WangdueTranslated by: Yeshi Dhondup Description: The Political and Military History of Tibet is virtually the first comprehensive Tibetan military history. Based on many historical and biographical sources, including eyewitness accounts of many veterans of Tibetans' war of resistance against the Communist Chinese in 1950-59, as well as the author's own experience during his military service in Tibet, this volumne elaborates the evolution of the Tibetan Army and various wars it fought with foreign forces thoughout th Tibetan history, especially Sino-Tibetan political intricacies and Tibetan internal political struggle during the 18th and 19th centuries, as well as detail description of the XIV Dalia Lama's miraculous escape to India in 1959 on the eve of PLA's violent suppression.\nCost: Rs: 430/-\nTitle: བྱ་རྒྱུད་དོན་གསལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། ༼སྟོད་ཆ།༽ Author: ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། Description: ༄། །ཡོངས་འཛིན་དཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གསུང་འབུམ་པོད་༼ཏ༽ པའི་ནང་བཞུགས་པའི། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གསལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དང། སྨྱུང་གནས་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས། མཆོད་ཕྲེང། སྨོན་ལམ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྨྱུང་བར་གནས་པའི་ཆོ་ག་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་ཆ་ལག་ཚང་བ། དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་དབང་ཆོག །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞལ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་གནང་གི་ཆོ་ག །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་ད་ལམ་དེབ་ཕྲེང་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།།\nCost: Rs: 305/-\nTitle: བྱ་རྒྱུད་དོན་གསལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། ༼སྨད་ཆ།༽ Author: ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། Description: ༄། །ཡོངས་འཛིན་དཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གསུང་འབུམ་པོད་༼ཏ༽ པའི་ནང་བཞུགས་པའི། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གསལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དང། སྨྱུང་གནས་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས། མཆོད་ཕྲེང། སྨོན་ལམ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྨྱུང་བར་གནས་པའི་ཆོ་ག་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་ཆ་ལག་ཚང་བ། དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་དབང་ཆོག །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞལ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་གནང་གི་ཆོ་ག །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་ད་ལམ་དེབ་ཕྲེང་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།།\nCost: Rs: 290/-\nTitle: Hindi Journal भोटवाणीVolume: 2012 वर्ष3अंक 1Description: तिब्बत से सम्बन्धित अध्ययन हेतु प्रकाशन\nCost: Rs: 160/-\nTitle: From Tibet Confidential Author: Jampa Samten & Nikolay Tsyrempilov Description: The essence of this book is twenty four letters stored for decades on the shelves of the National Museum of Buriatia - reproduced here for the first time both as facsimile copies and in English translation. The letters coverapivotal period of modern Tibet's history - 1911-1925 - when the Great Game entered its last dramatic stage. the British Raj and Russian emperor, Bolsheviks and academic explorers, Chinese president and French travelers - all these personages and discussed in the letters penned by the most important figures in the history of modern Tibet - the Thirteenth Dalai Lama Thupten Gyatso - and his well-known favorite officials, Sholkang Shappe and Tsarong Shappe. From hand to hand, envoys and pilgrims passed these letters on their long journey from Lhasa to South Siberia. Arriving at their destination at last, they were presented to their addressee. This was Agvan Dorzhiev,apersonal tutor of the Dalai Lama, key person in Tibet-Russia relation andaman of outstanding significance in the Snowy Land's modern history.\nThe letter reveal the intricacies and entanglements of hidden Tibetan politics and the desperate efforts of the Tibetan authorities of the time to maintain the independence of their country. The book certainly serves asagood first hand source for students of Tibet's political history and the Great Games.\nCost: Rs: 270/-\nTitle: A Human Approach to World Peace Author: His Holiness the XIVth Dalai Lama Description: "A Human Approach to World Peace" is not complicated or even unusual. In fact, it is almost radical in its simplicity. Science and technology are indeed remarkable but alone are not enough to bring progress and contentment.\nCost: Rs: 30/-\nTitle: An Introduction to Buddhism and Tantric Meditation Author: His Holiness the XIVth Dalai Lama Description: The teaching of the Buddha can be summerised as dealing with conduct and view. Conduct refers to the way we should behave, which is essentially to be non-violent.\nThe compose of Tantric Meditation is to give an opportunity to people seriously interested in finding out about the practice of trantra the oppotunity to do so without the necessity of receiving prior empowerment.\nCost: Rs: 55/-\nTitle: Compassion and the Individual Author: His Holiness the XIVth Dalai Lama Description: In this small booklet he explains with utter clarity and reasoning why compassion is so inseparable from our human nature and how at any moment we can tap into and develop this birthright.\nCost: Rs: 25/-\nTitle: The Global Community and the need for Universal Responsibility Author: His Holiness the XIVth Dalai Lama Description: In this booklet, His Holiness offersaway of approaching the new plitical challenges of our rapidly changing world based onagenuine feeling of global and universal responsibility. His statement also affords insight into the way of thinking of one of today's truly great world leaders.\nTitle: TowardsaNonviolent Mind Author: Ravindra Verma, Anna Alomes Description: How can we reduce the violent going on around us and lead happier more meaningful lives? What can we do to changeafearful or anxious state of mind into one that is relaxed, happy and compassionate in order to benefit ourselves and others?In this book, the authors provide impressive answers and practical solution to these questions. By bringing forward the combined 20-year work of Western Scientists and Tibetan Meditatiors (including the Mind & Life group lead by H.H. The Dalai Lama). Cutting edge research is offered for transforming the mind fromanegative toapositive states..... Cost: Rs: 355/-\nTitle: The Tibet Journal Volume: XXXVII NO.:2Summer 2012 Note: The Tibet Journal isaquarterly publication of the Library of Tibetan Works & Archives (LTWA) dedicated to the presentation of scholarly and general interest articles on Tibetan cultrure and civilzation by Tibetans and non-Tibetans.\nTitle: Power in Philosophy ( Two arguments for nonviolent today) Author: Anna Alomes Description: Inaworld witnessing social transformation by nonviolent means on the scale never before seen, this book offersachllenge to philosophy to catch up and support these changes with the required foundations for sustaining peace in the 21st centuary and beyond. Cost: Rs: 370/-\nTitle: གཏམ་ཚོགས། Volume:2012 ལོ། 32 ཨང་ ༡ Description: བོད་འབྲེལ་ཤེས་ཡོན་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་འཆེད། Cost: Rs: 240/-\nTitle: རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན། Author: ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཛད། Description: དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་སེམས་དོན་རིག་པ་གཉིས་མཉམ་བརྩོན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་ཐབས། Cost: Rs: 200/-\nTitle: Kalachakra Tantra Author: Geshe Ngawang Dhargyey Description: The Kalachakra initiation has now been given in the west onanumber of occasions, yet authentic teachings of this ancient tradition remain rare. Here is presentedacommentary given by Geshe Ngawang Dhargyey, which contains explainations and advice concerning the various commitments and initial practices peculiar to the Kalachakra system within the context of Higher Yoga Tantra and Mahayana Buddhist practice in general. Cost: Rs: 285/-\nTitle: དཔྱད་བརྗོད་རྩོམ་ཡིག་གཅེས་བཏུས། Author: སོ་རུ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། Description: འདི་ན་རྒྱུན་མར་མཁོ་བའི་བོད་ཀྱི་སུམ་རྟགས་དང། སྙན་ངག ཚིག་རྒྱན། མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། བརྩམས་སྒྲུང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཚུལ། རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན། ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་ཚུལ། བོད་སྨན་གྱི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་དོགས་སློང། ༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་ཚང་གི་སྐུ་ཕྲེང་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་ལོ་ཚིགས་སྐོར་བཅས་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་ཡིད་ཀྱི་བཞད་ཁ་འབྱེད་པ་ཞེ་གཅིག་བཏུས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞུགས་ཡོད་དོ། Cost: Rs: 225/-\nTitle: དངོས་ཡོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། Author: ཨ་མཆོག་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ། Description: དངོས་ཡོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་དེབ་ཕྲེང་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གསར་ཚན་རིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་ཞིག་ཡིན། བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལེའི་ཐོག་མར་འཕོས་སའི་གྷི་རིག་གི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་ནང་ཇའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བའི་ཀླད་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་དབར་གྱི་ཧེ་བག་དང། གདོད་མའི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་བའི་བསམ་བློ་དང་ནང་པའི་ལོ་པཎ་དག་གིས་བསམ་བློའི་དབར་གྱི་འགལ་འབྲེལ། ལྷག་པར་དུ་དེང་དུས་ལྟོས་གྲུབ་སྨྲ་བ་དང་ཚད་རྗུལ་རིག་པ་བ་རྣམས་དང་ནང་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཕུགས་ཀྱི་བསམ་འདུན་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཚུལ་སོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཉམས་ཞིབ་བརྒྱུད་འབྲི་རྩོམ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེ་དེབ་འདི་ནི་དམིགས་བཀར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གསར་ཚན་རིག་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ལ་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བ་དང། དཔེ་དེབ་འདི་ཉིད་ལས་ཆོས་ཚན་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དོན་གཉེར་ཅན་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཆེར་བརྟས། Cost: Rs: 150/-\nTitle: མཐོང་ཐོས་མྱོང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས། Author: ཐུབ་བསྟན་བསྟན་འཛིན། Description: ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཕྲེང་ ༢༨ པ་འདིའི་ནང་དོན། སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་བསྟན་འཛིན་ལགས་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁྲིས་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་དམར་གྲོང་ཚོའི་དར་གླིང་ཁྱིམ་ཚང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་ཞུགས་འདོན་མཆོད་ཕྱག་ལེན་སློབ་གཉེར་དང་སྒྲིག་ལམ་རྣམ་གཞག་འགྲིམས་སྐོར། ༸རྒྱལ་བའི་ཚོགས་ཕེབས་མཛད་ཆེན་ལ་སྤྱན་རྒྱ་བའི་འགན་འཁུར། རྒྱ་དམར་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་དྲག་གནོན་ཛ་དྲག་དབང་གིས་ལྷ་སར་བཞུགས་བློས་མ་བཟོད་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རིམ། རྒྱ་གར་ནང་ཨ་སམ་མི་ས་མ་རི་དང། སྦག་ས། ཌལ་ཧོར། མ་སུ་རི་སོགས་སུ་བོད་གཞུང་གི་ལམ་སྟོན་འོག་ཕྱི་ནང་ཤེས་ཡོན་སྦྱང་བརྩོན། དབྱིན་ཡུལ་བོད་ཁྱིམ་ཁང་དུ་ལས་རོགས་ཞབས་ཞུ། ནོར་ཝེ་ཁུལ་བོད་དགེའི་ལས་ཁུར། སློབ་ཐོན་རྗེས་འབྲེལ་དཔར་ལས་སུ་ཞུགས་པ། རང་གཞུང་མཆོག་གི་སྐུ་དྲིན་གསོབ་ཆེད་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་བཅར་སྐུ་ཚབ་སྔ་ཕྱི་དང། གློ་དམག་སྒར་སོགས་བོད་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་མཚོན་པའི་གློག་བརྙན་ཁག་ཕྱོགས་སྒྲིག་སོགས་བོད་མི་ཞིག་གི་རྒྱལ་ཞེན་ལྷག་བསམ་ཇི་བཅངས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཁག་གསལ་ཡོད། Cost: Rs: 310/-\nTitle: The Tibet Journal Volume: XXXVI NO.:4Winter 2011\nNote: The Tibet Journal isaquarterly publication of the Library of Tibetan Works & Archives (LTWA) dedicated to the presentation of scholarly and general interest articles on Tibetan cultrure and civilzation by Tibetans and non-Tibetans\nTitle: གཏམ་ཚོགས། Volume:2ལོ། ༣༡ Description: བོད་འབྲེལ་ཤེས་ཡོན་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་འཆེད། Cost: Rs: 140/-\nTitle: Hidden Tibet Author: S.L.Kuzmin Description: This book traces the history of Tibetan statehood from ancient times to our days, describes the life of the Tibetans at the times of Feudalism and Socialism, the coercive inclusion of Tibet into People's Republic of China, the suppression of the national liberation movement, the Cultural Revolution, and subsequent reforms. Many pictures and data concerning these events are being published for the first time. Cost: Rs: 985/-\nTitle: བཀའ་བབས་འདུན་ལྡན་གྱི་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར། (rNam-Thar Series 6)Author: རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། Description: བཀའ་བབས་བདུན་ལྡན་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གདམས་ངག་བདུན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། འདི་ཉིད་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོར་རྗར་མན་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན། རང་རེ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་ནི་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་༼༡༥༧༥-༡༦༣༤༽ རང་ཉིད་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༠༠ ལོར་མཛད་དེ་གསུང་འབུམ་གྱི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ནའང། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཞིབ་ཀློག་བདེ་བའི་དེབ་གཟུགས་ལོགས་སུ་ད་རེས་ཐོན་པ་དང་པོ་ཡིན། ད་ལམ་འདི་ནས་དཀར་ཆག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཀོད་པས་མ་ཚད་ཞུས་དག་ངེས་པ་འདྲོངས་པ་གླེང་བརྗོད་དང་བཅས་ཏེ་རྣམ་ཐར་དེབ་ཕྲེང་དྲུག་པར་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད་པས་ཀུན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕན་གྱུར་ཅིག་གུ། Cost: Rs:180/-\nTitle: རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། (Nang Choe Series 6)Author: མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད། Description: མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་འདི་ཡི་མ་ཕྱི་ནི་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་མ་དཔེ་དེ་ཉིད་གཙོར་བཟུང་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། མཛད་པ་པོ་འདི་ནི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཡང་ཡིན་ཅིང། ཤར་རྒྱལ་ཙོང་ཁ་པའི་ཐུགས་སྲས་ནི་ཁོང་ཉིད་ལགས་སོ། ཀུན་ལ་ཕན་པར་གྱུར་ཅིག Cost: Rs:280/-\nTitle: བོད་ཀྱི་ཚན་རི་ག་དུས་དེབ། Science Journal - 15 Volume : སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས། ༡༥ Cost: Rs:\nTitle: ཟླ་བའི་ནང་གི་རི་བོང།Author: Vero Nika LeoTranslator: Sonam Gyatso Description: ཝི་རོ་ནི་ཀ་ལིའོས་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ནས་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་རབས་ནས་གསུང་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་བསྐྱར་དུ་བཤད་པ། Cost:Rs:190/-\nTitle: Ladakhi Histories (Local and Regional Perspectives)Edited By: John BrayDescription: Ladakh's geographical location between the Himalaya and Karakoram mountains has exposed it to competing political and cultural influences from India, Central Asia and Tibet. This book points to Ladakh's distinct local identity, but argues that its historical development can best be understood inawider regional perspective. it contains twenty-three research papers from the International Association of Ladakh Studies ( IALS ), and draws on contributions from historians, art historians, linguists and anthropologists. Their sources include Ladakhi historical documents, comparative linguistic research, visual evidence from temple architecture and inscriptions, Mughal biographies, European travel accounts, government records, trade receiptes, and local oral tradition. Taken together, the volumn provideamuch richer view of Ladakhi history than was previously available, and makesasignificant contribution to the study of the wider Himalayan region. Cost: Rs: 600/-\nTitle: Speeches of His Holiness the XIV th Dalai Lama (1959 - 1989)\nTranslated By: Sonam GyatsoDescription: Speeches of His Holiness the XIV th Dalai Lama (1959 - 1989): Addressed to the Kashag, Asembly of Tibetan People's Deputies and Civil Servants Cost: Rs: 330/-\nTitle: Hindi Journal भोटवाणीVolume: 2012 वर्ष2अंक 2Description: तिब्बत से सम्बन्धित अध्ययन हेतु प्रकाशन\nLast Updated on Thursday, 03 January 2013 09:47