རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་དགོངས་རྒྱན་ཕོ་གཏམ་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོ། - བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་དྲ་བ།\n༢༠༡༣ ཟླ་བ་ ༠༢ ཚེས ༡༨ 2018 ཟླ་བ་ 04 ཚེས 17 བོད་ཀྱི་བང་ཆེན། ༡༦༣ ཀློག་གྲངས།\nཆབ་སྲིད་སྒྱུ་རྩལ་མཐའ་དག་མཐིལ་ཕྱིན་པ་ཞིག་རྟོགས་ཡོད་རུང་མེད་རུང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡིན་པ་རང་ངོར་གྲུབ་ཡོད་ན་འདྲ་མེད་ན་འདྲ། འཐབ་རྩོད་བཤད་སར་སྟོབས་ཤུགས་མེད་ན་ཡོད་ཚད་མེད་ལ། དད་པའི་སྔུན་ནས་བླ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་འདི་གཉིས་ཁོང་གིས་ལས་སླ་བོ་མཁྱེན་པ་མ་ཟད།\nའགལ་འབྲེལ་འདིར་སྙོམ་སྒྲིག་གི་སྐལ་བ་ཞིག་ཡོད་ཕྱིན་ལས་འབྲས་ལ་ངང་སྒུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་མ་ཡིན་པར། སྒེར་གྱི་རྩོལ་བ་ཁོ་ནར་བརྟེན་དགོས་པ་རང་ངོར་འཕྲོད་ཡོད། ཉིན་མོ་དེ་ནས་བཟུང་ངའི་བླ་མ་རང་བཙན་པ་འདི་ཚང་___ དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་དྲག་པའི་སྐུ་རུ་བཞེངས།\nདེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་བརྡ་སྐད་དབང་དུ་བྱས་ན། ཐང་བོད་གཉིས་བར་སྤྱད་པའི་(དཔོན་ཞང་མནའ་འབྲེལ)ནས། རྒྱ་སོག་བར་སྤྱད་པའི་(མཆོད་ཡོན) གྱི་བར་དང་། བར་ལམ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ངོ་སྲུང་ཆེད་(དགེ་སློབ་འབྲེལ་བ) སོགས་ལ་ཚིག་རྒྱན་ཅི་ལྟར་སྤྲོས་ཀྱང་རུང་། དབོན་ཞང་གཉེན་འབྲེལ་སྐབས་ནི་ཇི་འདྲའི་བརྗེད་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།\nབོད་ལ་(མཆོད་ཡོན)དང་( ཡོན་མཆོད) ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བྱུང་སྔ་ཞིང་། དཔེར་ན་ <<རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་>> དང་ << རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ>>སོགས་ན་ཡང་སེ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དུས་རབས་བཅུ་བ་ནས་བཅུ་གཅིག་ནང་བྱོན་པའི་རླངས་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་གྱི་གསུངས་པ་དངོས་ཡིན་པ། པོ་ཏི་བསེ་རུ་བར་ཆའི་ནང་རླངས་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་དང་། གླིང་རྗེ་གེ་སེར་རྒྱལ་བོའི་བར་ཡོན་མཆོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ཤིང་། གླིང་གེ་སེར་གྱིས“ གླིང་གི་ཐང་བརྒྱད་ཐང་སྟོང་དང་། གླིང་གི་ས་ཡུལ་གར་བདེ་དང་། ཕ་བོང་ག་པ་རྟ་འདྲ་སོགས་” གྲུབ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་གྱིས་བོད་ཁམས་ཐུགས་ལ་ཐོགས་ཆེད་ཡོན་དུ་སྦྱར་བ་གསལ། (1) ཕྱིས་སུ་ཚིག་འདི་རང་གི་བླ་དཔོན་འབྲེལ་བར་སྤྱད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་འབྲེལ་ལམ་ངོ་བོར་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་གཏན་འཁེལ་ལོ་ཚིགས་ནི(༡༢༤༤)ཡིན་པར་བཤད་ཆོག དེ་དུས་གནམ་འོག་ཧོར་གྱི་ཧམ་སེམས་འོག་ལ་བཅུག་པའི་སྐབས་དེར། རྒྱལ་བོ་ཨོ་གོ་ཏས་ས་པཎ་ལ་མགོ་འབུལ་རྒྱུའམ། མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་བ་འཛུགས་ཆེད་ཧོར་ཡུལ་ལ་མ་ཡོང་བར་ག་གོར་བཤད་ན། ཡུལ་སྡེ་བསྣུབ་ནས་བསྟན་པ་གཏོར་རྒྱུའི་བཀའ་བཏང་། དེར་བརྟེན་ལོ་ན་བདུན་ཅུར་སླེབས་གྲབས་ཡོད་པའི་བླ་རྒན་དེ་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཧོར་ཡུལ་ལ་གཤེགས་ཤིང་། ཧོར་ཡུལ་ནས་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་བླ་དཔོན་ཚོར་མགོ་འདོགས་བྱས་ན་དགེ་མཚན་དང་། མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཉེན་ཚབས་ཆེ་སྐོར་གནས་འཕྲིན་བཏང་། དེ་འདྲ་སོང་མཆོད་ཡོན་རྟེན་འབྲེལ་མགོ་བཙུག་སྟངས་ཀྱང་ཁ་བྲོ་བོ་བྱུང་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད།\nདཔེར་ན། དབུས་ནས་ཨམ་བན་ལེན་ཞང་གིས་ལུགས་བསྒྱུར་གསར་སྤྲོས་ཀྱི་འཚུབ་ཆ་སླངས་ཤིང་། ཁམས་ནས་ཀྲོ་ཨར་ཧང་གིས་བོད་མི་གསོན་པོར་ཆུ་ཁོལ་ནང་བཙོས་པ་དང་། ཨ་མདོ་ན་ཁ་ཆེ་མཱ་རྒྱ་ཚང་གིས་རྐུ་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་ཁ་དར་བཞིན་པའི་སྐབས་རེད་ལ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཚུར་འདབས་ཀྱི་འབྲུག་དང་། འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས་སོགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་དབྱིན་ཇིའི་ས་ཁྲ་རེ་དང་ས་ཡིག་རེ་འོག་ན་བཙན་གཡེམ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་ལ། མདོར་ན་སྐབས་དེར་མཐོ་སྒང་གི་གཡག་ཤི་ཚར་བར་བརྟེན། ཁྱི་སྤྱང་སུ་ཞིག་ཁ་ནང་ལ་རགས་པའི་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་ཚང་མར་(ཁེ་བཟང་)དང་(ཁྲིམས་མཐུན་)གྱི་བརྡ་ཡིག་འདིར་སྦྱར་ཆོག སྐབས་བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་རང་གི་སྐྱོང་སྐལ་ལ་ལུང་ན་ཟིན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཚང་། ༡༩༠༤ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་བཙན་འཛུལ་ལ་གཡོལ་ཆེད་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་ནས་ཕྱིར་ལོགས་ཐུབ་མེད། ཁོང་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་མན་ཆིན་གཞུང་གིས་མཚན་གནས་ཕབས་པ་དྲིལ་བསྒྲགས། དེ་ནས་ལོ་བཞིའི་རྗེས་ཏེ། ༡༩༠༨ ལོའི་ཟླ་༨ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གོང་མ་ཡུམ་སྲས་ཀྱིས་ཆེད་འབོད་གནང་བ་ལྟར། རྒྱལ་དབང་ཚང་པེ་ཅིན་ལ་ཕེབས་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྒན་མོ་ཚི་ཞིའི་དྲུང་ནས་པུས་མོ་ཡ་གཅིག་བཙུགས་ཏེ་མཚན་རྒྱན་ཞུ་དགོས་ཐུག་པ་ནི་སྒེར་དོན་ཙམ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ང་ཚོས་སེམས་ལ་ལྷང་ངེར་དྲན་པ་ནི། སྔོན་ཆད་རྒྱ་མོ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཁ་བ་ཅན་ལ་ཁྲིད་ཡོང་སྟེ། མོ་རང་གི་ཡབ་ལས་ཀྱང་སྐུ་ན་བགྲེས་པའི་བཙན་པོའི་ཁབ་དུ་བརྫངས་པའི་སྐབས་སུ། ཁོང་མོས་ལས་རང་གི་དབང་ལ་ཁེངས་ར་ཅི་ལྟར་བྱས་ཡོད་ན་བསམ་པ་དེ་རེད།\nགནས་སྟངས་དང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད་ཙང་། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས ༡༩༠༨ ལོའི་ཟླ་༨ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གོང་མ་ཡུམ་སྲས་དངོས་སུ་མཇལ་རྗེས། ཁོང་གིས་གཙོ་བོ་རྒྱ་དམག་གིས་བརྡབས་མནར་ཚད་མེད་གཏོང་བཞིན་པ་མཚམས་ཅིག་འཇོག་ཆེད་ངོ་ཆེན་གང་ཡོང་ཞུས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་སོག་རྒན་མ་ཚི་ཞིར་པུས་བཙུགས་ཕྱག་འབུལ་དགོས་སྐོར་བཤད་དུས། ཁས་མ་བླངས་པར་(ཉི་མ་བརྒྱད་ལ་མཇལ་ཁ་དུས་འགྱང་)གིས་རྩོད་པ་བརྒྱབས་ཀྱང་། (2) མཐར་ཕྱག་འབུལ་མ་དགོས་ཙམ་བྱུང་ཡང་པུས་མོ་ཡ་གཅིག་མ་བཙུགས་པར་གླགས་མ་འཁེལ་བ་འདྲ་ཞིག་ཡིག་ལམ་ཁག་ན་མཐོང་ཡ་འདུག དེ་ནས་བཟུང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གསེར་གྱི་ཟམ་པར་གྲགས་མཆོད་ཡོན་བྱེ་མའི་ཆིངས་བུ་བཞིན་རྩ་འཐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་སྐེད་མཚམས་མཐའ་མར་སླེབས། དེས་ཀྱང་ག་ལ་ཚད། བླ་མས་མཚན་རྒྱན་དབུ་ལ་བསྣབས་ཏེ་ཆིབས་ཁ་བོད་ལ་བསྒྱུར་མ་ཐག་ལ་ཕར་རྒྱབ་ནས་རྒྱ་དམག་གི་ར་མདའ་དུས་ཐོག་ཐོན། ལྷ་ལྡན་གྱི་ཞིང་སར་གསོན་འདྲེ་དམར་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པའི་ཨམ་བན་གྱིས། གོང་མའི་མཚན་གྱིས་བསྟད་པའི་བླ་མར་ཕེབས་བསུའི་ཚབ་ལ “ ཨུ་རུ་སུའི་མཚོན་ཆ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གསང་ཁྱེར་ཡོད་སྐོར་ཉེས་འཛུགས་ཀྱིས། ཁོ་བ་ངོ་མ་པོ་ཏ་ལར་སོང་ནས་བསྔོག་བཤེར་བྱས་ནས་མ་རྙེད་པ་རེད། སླར་ཡང་ནག་ཆུར་མི་བཏང་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཆས་སྔོག་བཤེར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་ཀྱང་མཚོན་ཆ་མ་རྙེད། འོན་ཀྱང་། གོ་སྐབས་དེ་བཟུང་ནས་སྔོག་བཤེར་བྱེད་མཁན་དམག་མིས་དངོས་བོ་མང་པོ་རྐུ་འཕྲོག་བྱས་”(3) གནས་བབ་དེའི་འོག རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལྷ་སར་ཕེབས་མ་ཐག (༡༩༡༠ ལོེར) རྒྱ་དམག་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཞིག ཁྲོས་འཁྲུག་རྔམ་གསུམ་ཀྱིས་ལྷ་ལྡན་གྲོང་དུ་ལྷགས་ཤིང་། མི་གསོད་པ་དང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་འཕྲུལ་མདའ་གྲངས་མེད་བརྒྱབས་པར་བརྟེན། ནམ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་རྒྱལ་དབང་ཚང་ཕེབས་ཆས་ཧྲག་བསྡུས་ཀྱིས་ལམ་ལ་བུད་ནས། ཉིན་བརྒྱག་མཚན་བརྒྱག་གིས་རྒྱ་གར་ལ་ཐར་ཙམ་བྱུང་། དེ་མུར་མན་ཆིན་གཞུང་གིས་སླར་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཚན་གནས་མེད་པ་བཟོས་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་པ་མ་ཟད། འཕྲལ་དུ་གསེར་བུམ་དཀྲུག་ནས་ཁྱེའུ་ཞིག་ཚབ་ལ་བསྐོ་དགོས་པ་བཀོད་ཁྱབ་བཏང་།\nརང་མྱོང་འདི་གཞིར་བཞག་སྟེ་རྒྱལ་དབང་ཚང་གིས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་“ མཆོད་ཡོན་ཁ་ལ་འཁྱེར་ཏེ། དོན་དམ་(བོད་)བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོད་རྒྱུའི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་དག་བྱེ་མའི་ཆིངས་བུ་དང་། ནམ་མཁའི་འཇའ་མཚོན་ལྟར་ཅིག་ཅར་དུ་ཞི་ཚར་” བའི་ཐ་ཚིག་བསྒྲགས། གཞན་མཆོད་གནས་དང་ཡོན་བདག་བར་གྱི་ཆོས་ཕྱོགས་རྐྱང་བ་ཡིན་ན། མི་སེར་གཞུང་གི་བོད་སྡོད་སྐུ་ཚབ་གནང་མྱོང་མཁན་རྒྱ་དཔོན་ཁྲིན་ཙོང་ལེན་གྱིས་ “ གཙོ་བོ་ཡོན་བདག་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུ་ཡོན་འབུལ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་ན། བླ་མ་དེ་སྲིད་དུ་མཆོད་གནས་སུ་བཞུགས་ངེས་པས། མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བའང་ཡུན་གནས་ཐུབ་པ་རེད ” ཅེས་པ་ལྟར། ཆོས་ཕྱོགས་རྐྱང་བ་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།\nམན་ཆིན་གཞུང་གིས་མཚན་གནས་སླར་གསོའི་སྐབས་རྫིག་རྫིག་འཁྲབ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་གི་མཚན་རྒྱན་རྐང་རྩེད་སྦོ་ལོ་ནང་བཞིན་ཡར་སྩལ་མར་ལེན་བཅོ་བརྒྱད་བྱས་པ་དེར། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅིག་དུ་བྱས་པར་བརྟེན། མཚན་གནས་ཕབས་པ་དེས་ཕ་རོལ་བོར་གནོན་ཤུགས་ཐེབས་རྒྱུ་ཚབ་ལ། མང་ཚོགས་མིག་ལམ་ནས་རང་གི་ཀུན་སྤྱོད་གནམ་ནས་སར་ཟག དཔེར་ན། མཚན་གནས་ཕབས་ཐེངས་གཉིས་པའི་རེབ་དེར། མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་སྔར་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་ཞིང་། བོད་ས་སྟོད་སྨད་ཡོངས་ཙམ་མ་ཟད། ཐ་ན་རྒྱ་གར་དང་། ཞིན་ཅིང་སོགས་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མན་ཇུའི་དབུས་གཞུང་དང་། བོད་སྡོད་ཨམ་བན་ལ་རྒོལ་གཏམ་ཞུ་ལོག་ཇི་ཆེས་བྱས་མཐར། ཆིན་སྲིད་གཞུང་འུ་ཐུག་སྟེ་ཨམ་བན་བརྒྱུད་ལཱོའི་རྡོ་ཐའི་ཟེར་བར་(བོད་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་མིང་བཏེགས) ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཆེད་བརྫངས་ཐོག རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལྷ་སར་ཕྱིར་ཕེབས་རྒྱུ་དང་། མཚན་གནས་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་ངོ་ཆེན་ཞུས་ཀྱང་། ཞེ་འཁོན་ཡིད་ཚིམས་པ་རྩོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དེ་འདྲ་གནམ་གྱིས་གནང་བར་བརྟེན། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་མཚན་གནས་བཞེས་མིན་ཟུར་ཙམ་མ་གསུངས་ཁར། ཆིན་སྲིད་གཞུང་ནས་མཆོད་ཡོན་ལ་རྒྱར་མ་གནས་ཁར། ངོས་དོན་གྱི་བདག་པོར་ཡོང་རྐྱེན་དྲི་རྩད་ཙམ་མེད་པར། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཧམ་ཤེད་གསར་སྤྲོས། མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱས་རྐྱེན་ད་ཕྱིན་བོད་རྒྱའི་བར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཟུར་དཔང་མེད་པར་གྲོས་མོལ་སོགས་འཇོག་བཟོ་གང་ཡང་གནང་རྒྱུ་མིན་ཞེས། ཞོན་ཐུང་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ་(༡༩༡༠) ཟླ་༩ཚེས ༡༣ ལ་སྤུག་ཐམ་བཀའ་ཡིག་བསྩལ་བ་རེད།\nཡང་རྒྱ་ནག་མི་སེར་གཞུང་བཙུགས་མ་ཐག་ཁོ་ཚོས་རང་ཚོད་མ་ཟིན་པར། ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབའ་ཐང་དང་། ལི་ཐང་སོགས་སུ་སླར་ཡང་ཚུར་རྒོལ་བྱས་པ་བོད་དམག་གིས་མཐར་བསྐྲོད་བཏང་བར་བརྟེན། ཁོ་ཚོར་དྲག་པོའི་དཔུང་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་ནུས་པ་མེད་པ་ཤེས་མཐར་འཇམ་བསླུས་དགོས་པར་ཐག་བཅད་པ་དང་། ༡༩༡༢ ལོའི་ཟླ ༡༠ ཚེས༢༨ ཉིན་ཡོན་ཧྲི་ཁེ་ཡིས་ རྒྱ་གར་བརྒྱུད་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་ཏར་འཕྲིན་བཏང་ཞིང་། ཏར་འཕྲིན་ནང་རྒྱ་དམག་གིས་ཁྲིམས་འགལ་ཚོད་མེད་བྱས་པར་དགོངས་དག་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྔར་ཡོན་མཚན་གནས་སླར་གསོ་བྱས་པ་ཡིན་སྐོར་དང་། (6) པཎ་ཆེན་ལ་མཚན་གནས་སྣོན་སྩོལ་བྱས་ལུགས་འཁོད་ཡོད། དེའི་ལན་དུ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྱབ་བསྒྱུར་བྱེད་མུས་ཡིན་ན། ང་ལ་ཁྱེད་ཚོའི་མཚན་གནས་དགོས་དོན་མེད་ཅེས་ཏར་ལན་གནང་ཡོད་སྐད་དང་། མཚན་རྒྱན་བཞེས་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་བཀའ་བཀྱོན་ཚ་ཐག་ཆོད་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆབ་བྲག་དང་། རྨར་མཛོ་གསང་གསུམ། སྡེ་དགེ གོ་འཇོ། འབའ་ལི། ཧོར་སེར། མགོ་ལོག་སོགས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དགོན་ཡོངས་ལ་རྒྱལ་བསྟན་བྱ་བ་གལ་ཆེན་ཆེད་དམ་ཚིག་ཟོང་ཁ་ཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་རྒྱ་དམག་ལྷག་འཕྲོ་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་དགོས་སྐོར། ( ལྕགས་ཕག་ལོའི་ཟླ་ཚེར) སྤུག་དམ་བཀའ་རྒྱ་སྩལ་བ་ཟད། དེའི་ཆེད་རྩེ་དྲུང་ལྡེ་མ་མཛོད་པ་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཆེད་གཏོང་གནང་ཡོད།\nདུམ་ཚན་འདིའི་ལྟད་མོ་དངོས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མཆོད་ཡོན་གསེར་ཟམ་རིང་མོ་གཏན་ནས་བཞིག་སོང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་མཚན་གནས་ཕྱིར་སློག་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་མ་ཡིན་པར། དེ་རིང་གི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གོང་གསལ་མཚན་གནས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་རབས་ཀྱི་ཏར་འཕྲིན་བཏང་བ་དེ་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་ལས། རྒྱལ་དབང་ཚང་གིས་སྔ་རྗེས་སུ་མཚན་གནས་བཞེས་རྒྱུ་མིན་སྐོར་སྩལ་བའི་ཡིག་ཆ་སྦས་སྐོང་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱིན་པ་དེ་དང་། དེ་བས་ཀྱང་ཐབས་སྐྱོ་བ་ནི་ཁུངས་སྣེ་རྫུན་སྒྲིག་གིས་དེ་སྔོན་ཡོན་ཧྲི་ཁེ་ཡི་སྐུ་ཚབ་ལཱོའི་རྡོ་ཐའི་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མར་གྲོས་མོལ་གནང་སྐབས “ ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་ཉིད་ལ་མཚན་གནས་སླར་གསོ་བྱ་དགོས་པ་དང་། བོད་སྡོད་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པ། ཨམ་བན་ལེན་ཡུལ་གནས་དབྱུང་གཏོང་དགོས་པ་བཅས་དོན་ཚན་གསུམ་ཚུར་བཏོན་ཡང་། མན་ཆིན་གཞུང་གིས་དོན་ཚན་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་ཅེས་བཤད་པས་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་རེད ” སོགས་(4) གསལ་བ་འདི་ཚོ་ཡིན། མན་ཆིང་གཞུང་གིས་ལཱོའི་རྡོ་ཐའི་རྒྱ་གར་གཏོང་སྐབས་མཚན་གནས་བཞེས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། རྗེས་ནས་ཡོན་ཧྲི་ཁེ་ཡིས་པཎ་ཆེན་ནང་བཞིན་མཚན་གནས་(སྣོན་སྩོལ)གནང་རྒྱུ་ལས། (བསྐྱར་གསོའི་)སྐད་ཆ་ཡོང་ས་མེད་ལ། གནས་བབ་རང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ནའང་། མན་ཆིན་གཞུང་གིས་ཕྱི་ནང་གི་གནོན་ཤུགས་མ་ཐེག་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཚན་གནས་བཞེས་རོགས་ཞེས་ངོ་ཆེན་ཞུ་སར་ལོའི་རྡོ་ཐའི་ཅན་བཏང་བ་ལས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ང་ལ་མཚན་གནས་སླར་གསོ་གནང་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུ་དགོས་པའི་ཚད་མིན་པ་ཡུལ་དུས་ཚོད་རྩིས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། གནས་སྟངས་དེ་རྒྱ་གཞུང་གི་ཡིག་ཆར་གསལ་བོ་ཡིན།\nལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་བྱུང་ནས་མན་ཆིན་མགོ་རྟིང་སློགས་པ་དང་འབྲེལ། རྒྱ་ནག་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་མ་ཐག <<བར་བརྒལ་རྩ་ཁྲིམས་>> བཟོ་མགོ་བཙུགས་ཤིང་། ཡིག་ཆ་དེའི་དོན་ཚན་གསུམ་པའི་ནང་(རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁུངས་ནི། ཞིང་ཆེན་ཉེར་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་སོག་དང་། ནང་སོག བོད་ལྗོངས། མཚོ་སྔོན) བཅས་རྒྱ་ནག་གི་ཞང་ཆེན་ཡིན་སྐོར་ཁ་སྔ་བཞུག་བརྩད་ནས་བྲིས་ཡོད་ལ། ཡིག་ཆ་དེ་༡༩༡༢ ལོའི་ཟླ༣ ཚེས ༡༠ དྲིལ་བསྒྲགས་འདུག ཡང་དེའི་དོན་ཚན་བཅོ་བརྒྱད་པར( ཕྱི་སོག་དང་། ནང་སོག བོད་ལྗོངས། མཚོ་སྔོན་བཅས་ནས་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་འཐུས་མི་རེ་བཏང་སྟེ། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལེན་དགོས)པ་བཀོད་ཡོད། (5) སྐབས་དེར་བོད་པ་རེ་གཉིས་ཚོགས་འདུར་ཁྲིད་རབས་བཤད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་(ཨེ་ཤ་ཡིས་དྭ་ཕྲུག)ཏུ་འབོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁུངས་རུས་རྒྱུད་གསལ་བོ་བཟོ་དགོས་པ་ནི། རང་བཙན་རྩོད་མཁན་ཞིག་ལ་འཁྲི་བས་ལས་འགན་དང་པོ་ཡིན་སྟབས། སྟབས་བསྟུན་གསལ་བྱས་དགོས་པ་བཤད་མ་དགོས་ཤིང་། ཡང་ཁ་གཏད་རང་བཞིན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཀྱི་ཐད་གར་དམིགས་ས་<<བར་བརྒལ་རྩ་ཁྲིམས་>> འདི་ཡིན་བཟོ་འདུག\nརྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་རང་བཙན་གྱི་མཚམས་ཚིགས་མ་བཟུང་མཐུ་མེད་སྐབས། ཤིང་སྟག་(༡༩༡༤)སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་དེ་འཇོག་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག དེར་གཏན་འཁེལ་འབྲི་སྟངས་[སིམ་ལའི་གྲོས་ཆོད་ཟེར་བ་མིང་ངན་གནམ་འོག་ལ་གྲགས་པ]འདྲ་བོ་དང་། [དབྱིན་ཇིའི་ངན་སྐུལ་འོག་ཁྲིམས་འགལ་གྲོས་ཆོད་དེར་ཀྲུང་གོས་མཚན་རྟགས་བརྒྱབས་མེད་སྟབས། ནམ་ཡང་བརྩི་འཇོག་མེད]ཟེར་བ་འདི་ཚོ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོ་ཚོས་བོད་རང་བཙན་བཤད་སར་(ཁྲིམས་འགལ)ཆིངས་ཡིག་འདི་རང་ཁུར་ཡོང་བར་དམིགས་ཡུལ་ལོས་ཡོད། གཅིག་ནས་ཆིངས་ཡིག་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཐད་(suzerainty) སྤྱད་ཡོད་སྟབས། འུ་ཐུག་ན་དེ་ནས་ཁ་དཀྱོགས་ལ་འཁྱེར་ས་ཞིག་བཙལ་རྒྱུ་དང་། གཉིས་ནས་དབྱིན་ཇིས་གྲོས་མགོ་བདོན་པ་ལྟར། ཆིངས་ཡིག་ནང་(ཕྱི་བོད་)དང་(ནང་བོད་)ཀྱི་རི་མོ་ཞིག་ཡོད་པས། ཚིག་ངོས་ནས་དེར་བོད་ཁ་གཏོར་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་པ་ཡོད་མེད་གང་ལྟར། ཉིན་ཞིག་བོད་ཧྲིལ་བོ་འཛིན་མ་ཐུབ་རུང་། (ཕྱི་སོག)དང་(ནང་སོག)གི་ལམ་ལྷོངས་ལྟར་རེ་ངན་གཞན་ཞིག་བཅིངས་པ་ཡིན་སྲིད། མ་གཞི་ནས་ཆིངས་ཡིག་དེ་རྒྱལ་སྤྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་མངོན་ཆུང་ངང་སྦས་ཐབས་བྲལ་བའང་ཕྱོགས་གཅིག་རེད།\nཡང་ཁ་གསལ་བཟོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། (suzerainty) ཡི་ཚིག་ཁུངས་ཧྥ་རན་སི་ཡིན་པ་དང་། (ཐོག་མར་རྒྱལ་བོ་དང་ས་བདག་གི་ཁ་རྗེ་དབང་ཐང་ལ་འཇུག) ཚིག་འདི་བོད་བསྒྱུར་སྐབས། སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་ནང་(བོད་རྒྱ་མིའི་མིང་ཙམ་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས)ཞེས་པ་དང་། ཡ་ཧན་ཀྲང་གི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་ལས་(བོད་ལྗོངས་ལ་བདག་པོའི་དབང་ཆ་སྤྱོད་རྒྱུ)ཟེར་བ། བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ནང་(བོད་ནང་རྒྱ་མིས་མིང་ཙམ་དབང་བསྒྱུར)ཞེས་པ་སོགས་གཅིག་གྱུར་མེད་ལ། མི་ལ་ཤས་ཀྱིས་ཚིག་ཁུངས་མ་བཙལ་བར་རང་གི་ཞེ་འདོད་ལྟར་ལོག་འབྲེལ་རྒྱག་མཁན་ཡོད་ལ། ཚིག་ངོས་ཀྱི་གོ་དོན་ཐད་(OXFORD) ཚིག་མཛོད་ནང་། (a coutry under suzerainty of its powerful neighboar)ཞེས་སྔ་ནས་འགྲེལ་འདུག་ན། གོ་དོན་ཐད་ནས་དོགས་གཞི་མི་དགོས་ལ། ཚིག་འདི་བོད་ཀྱི་གནའ་སྲོལ་(རྒྱལ་བོའི་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་)ཞེས་བསྒྱུར་ཚེ་མིང་དོན་གང་ཐད་ནས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་མར་སྣང་ཞིང་། དེང་དུས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་(སྲུང་སྐྱོབ་རྒྱལ་ཁབ་)ཅེས་བསྒྱུར་ཡང་ཆོག དཔེར་ན། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབས་རྒྱ་གར་ལ་འགན་འཁྲི་སྐུལ་ཡོད་པ་དང་། ཉི་ཧོང་གི་དམག་སྲིད་ཨི་རིའི་ལྟ་སྲུང་འོག་གནས་དགོས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡང་ (suzerainty) ཞེས་པ་འདི་བཞིན་སིམ་ལའི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་གཞི་ནས་གསར་བཟོ་བྱས་ལུགས་དཔེ་ཀློག་མ་བྱས་པར་ཧམ་བཤད་བྱེད་མཁན་ཡོད་མོད། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། ཕྱི་ལུགས ༡༩༠༧ ཟླ་༨ཚེས༡༣ ཨུ་རུ་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ St. Petersburg City ནང་། དབྱིན་ཇི་དང་རུ་སུ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་དོན་ཐད་<< སེཌ་ ཕེ་ཀྲར་བྷོར་ཆིངས་ཡིག >>ཟེར་བ། དོན་ཚན་ལྔ་ཅན་ཞིག་བཞག་པ་དང་། ཆིངས་ཡིག་དེའི་དོན་ཚན་གཉིས་པར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲུང་ཐད་མན་ཆིན་གཞུང་ལ་འགན་སྲུང་དབང་ཚད་ཡོད་དགོས་སྐོར་ (suzerain right) བཀོད་ཡོད་སྟབས། བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་(suzerainty) ཐོག་མ་དེ་ནས་བྱུང་པར་སྣང་། ཁ་ཉིན་རྒན་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆེད་རྩོམ་སྤེལ་བའི་ནང་། ཕྱི་ལུགས་༡༨༨༦ལོར་དབྱིན་གཞུང་དང་མན་ཆིན་གཞུང་གཉིས་ཀྱིས་བོད་དང་འབར་མའི་སྐོར་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་སྐབས། ཚིག་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ཚོད་ཅིག་འདུག་ན། དེའང་དཔྱག་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།\nརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པས་༡༩༡༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་༡༣ ཉིན་སྩལ་བའི << ཆུ་གླང་སྦུག་དམ་རྩ་ཚིག་ཆེན་མོར>> ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ཡིག་ཆ་འདི་སྐུ་ཞབས་C. Goldstein གྱིས་བརྩམས་པའི་<<A Histrory of Moder tibet >> རྒྱ་ཡིག་ལ་སྒྱུར་བར་བརྟེན་བསྒྲགས་གཏམ་ཆ་ཚང་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་འགྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་འགྱུར་ནང་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཁ་བྱང་ལ་(ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱས་པའི་གསལ་བཤད)ཅེས་བཀོད་འདུག སྲིད་དོན་ཚན་རིག་ནང་(རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ) དང་(དབང་ཆའི་གསལ་བཤད)གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཁར། རྩོམ་པ་པོས་བསྒྲགས་གཏམ་མཇུག་ཏུ་གསལ་བཤད་གནང་སྟངས་ཡང་འདི་ལྟར “ བོད་པ་ཚོས་ཡིག་ཆ་འདིར་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནི་ཡོན་ཧྲི་ཁེ་ལ་རང་བཙན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་བརྡ་ལན་སྤྲད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། གཞི་རྩའི་སྐབས་དེའི་བོད་པའི་བརྡ་སྐད་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དངོས་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཆོག་མོད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་ན། གསལ་བསྒྲགས་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་ཉིད་ལ་རྒྱ་གཞུང་གི་མཚན་གནས་མེད་པ་དང་། རྒྱ་དཔོན་ཀྱི་བྱུས་གཏོགས་མེད་པར་རང་སྣང་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱ་རྒྱུའི་ཞེ་འདོད་དངོས་ཡིན་པ་གསལ་བོ་རེད ” (6) ཅེས་འགྲེལ་བརྗོས་དཀྱོགས་དཀྱོགས་ཅིག་རེད། དེ་བས་སྟབས་ཡག་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་དེབ་དེ་ཕབས་བསྒྱུར་ཐད་བཀག་འགོག་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་སྲིད། (བོད་མི་གསར་བརྗེ་བའི་སྔོན་གླེང་ནང་ཁོང་གིས་ཀྱང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཞེས་བྲིས་འདུག) དེ་ལྟར་མི་རེ་གཉིས་ཡོད་ན་ལས་གཞན་ཁྲིམས་ལུགས་ཆེད་མཁས་པ་དང་། ཕྱི་འབྲེལ་མི་སྣ་གྲགས་ཅན། ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་བཅས་ཀྱིས་རྩ་ཚིག་ཆེན་མོ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཡིན་པ་སྔ་མོ་ནས་ཁ་གསལ་གནང་འདུག་ལ། ཐོག་མར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཞེས་འབྲི་མཁན་ཡང་ཕྱི་གླེང་བོ་ཚོ་ཡིན་པར་སྣང་།\n༡༽ SIR CHARLES BELL ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་<<Portrait ofaDalai Lama >> ནང་ “ ཡོན་ཧྲི་ཁེ་ཡིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཚན་གནས་ཕུལ་བ་ཁོང་གིས་བཞེས་རྒྱུ་མིན་ཞེས་དང་། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་མངའ་དབང་ཁྱབ་བསྒྱུར་བྱ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་བཀའ་ལན་གནང་བ་རེད། དེ་བས་ན། དེ་ནི་ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་ཁོང་གིས་ ( Thus the god-king made clear his declaration of Tibetan independence.) བོད་རང་བཙན་གྱི་བསྒྲགས་གཏམ་གསལ་ཐག་ཆོད་ཅིག་གནང་བའི་མཚོན་དོན་རེད” ཅེས་བཀོད། (དེབ་འདི་༡༩༤༦ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས)\n༢༽ རྒྱ་ནག་མི་སེར་སྲིད་གཞུང་གི་བོད་བསྡོད་སྐུ་ཚབ་བྱས་མྱོང་མཁན་རྒྱ་དཔོན་ཧྲིན་ཙོང་ལེན་གྱིས་བརྩམས་པའི་<< Tibet and the tibetans >> ནང་“ ༡༩༡༢ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱིར་ལྷ་སར་ལོགས་མ་ཐག བོད་རང་བཙན (Tibetan independence)ཟེར་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བ་དང་། སྐབས་དེར་མན་ཆིན་གཞུང་ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་འོག་ལྷགས་ནས། བོད་ལ་འཛིན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ནུས་པ་སྒོ་གང་ཐད་ནས་མེད”ཅེས་བྲིས་ཡོད་ལ། (དེབ་འདི ༡༩༥༣ ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས)\n༣༽ སྐུ་ཞབས་ Michael C.Van Walt Van Praag ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་<< བོད་ཀྱི་གནས་བབ >>ནང “ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རང་གི་སྐྱོང་ཡུལ་བོད་ལྗོངས་ལ་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ཁོང་གི་གཞུང་ངོས་ནས་ནུས་ལྡན་གྱིས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་༡༩༡༣ ལོར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་( Declaration of Tibetan independence)སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱིས། བོད་འཛིན་སྐྱོང་དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོག་གི་ཐེ་བྱུས་མེད་པའི་ཡུན་རིང་ཞི་འཇགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་འགོ་བཙུགས་པ་རེད”ཅེས་བཀོད། དེབ་འདི་ ༡༩༨༧ ལོར་དཔར་སྐྲུན་བྱས་)\n༤༽ ཞ་སྒབ་པས་<<སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>> ནང་“ བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གཙང་མའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་རྩ་ཚིག་ཆེན་མོ་”ཞེས་བཀོད་པ།\n(དེབ་འདི ༡༩༧༦ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས)\nབྱེ་བྲག་བོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་འབའ་ཞིག་བཤད་ན། བསྒྲགས་གཏམ་འདིར་སྔོན་གླེང་གི་ས་བཅད་དང་། དེའི་འོག་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་དབྱེ་ནས་མཇུག་བསྡུས་འདུག སྔོན་གླེང་དེ་(ཕྱི་སྲིད) དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཙན་རྣམ་བཤད་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཚན་ལྔ་བོ་ཆབ་འབངས་ཆགས་ཐབས་ཀྱི་(ནང་སྲིད) སྐོར་གཙོ་འདོན་བྱས་འདུག བསྒྲགས་གཏམ་འདིའི་བརྗོད་གཞི་བཀྲམས་སྟངས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དང་། ས་བཅད་རྒྱས་བསྡུས་བྱེད་སྟངས་སོགས་ཀྱིས་ང་ལ་བསྒྲགས་གཏམ་འདི་ <<ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ>> དང་ <<ཧྭ་རན་སིའི་ཆབ་འབངས་ཐོབ་ཐང་བསྒྲགས་གཏམ>> གཉིས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་སྣང་བ་འཕྲུལ་དུ་བཅུག་སོང་ལ། དེ་ནི་བསྒྲགས་གཏམ་འདི་གླེང་རིན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱི་ཕྱོགས་ངོས་གཞན་ཞིག་རེད།\nབོད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་(གཤམ་ནས་བོད་གཏམ་ཞེས་བསྡུ་རྒྱུ)དོན་ཚན་(༡) ནང་། [ཆོས་སྲིད་དཔལ་ཡོན་གྱི་གཞི་མར་གྱུར་བའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཡུན་གནས་ཆེད། དགེ་འདུན་སྡེ་མཆིས་སོ་ཅོག་གི་མཆོད་རྒྱུན་རང་འཇགས་འཇོག་རྒྱུར་ཁག་ཐག་ཡོད་སྐོར] བཀོད་པ་ལྟར།\nཧྥ་རན་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་སྐབས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་མངའ་བདག་དབང་ཆ་མགོ་རྟིང་སློག་བཞིན་པའི་ཁ་ཐུག་ཡིན་སྟབས། དགོན་སྡེ་གྲྭ་ཚང་དང་། ས་བདག་གི་མཆོད་རྒྱུན་ལ་དམིགས་འདོན་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་སྐོར་བཤད་འོས་མེད་མོད། བསྒྲགས་གཏམ་ནང་དུའང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པ་ནི། ཧྥ་རན་སའི་དོན་ཚན་དང་པོར། “ ཁེ་དབང་གི་སྐད་ཆའི་སྔུན་ནས། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་བཟུང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་མོད། དམངས་དོན་གྱི་བྱ་བའི་སྤྱོད་སྒོའི་ཐད་ནས་ད་གཟོད་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མི་ལ་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་རེད”ཅེས་པ་འདི་བཞིན། སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཚོགས་སྒེར་སུ་ཡིན་རུང་། རང་གི་ཤེས་འཇོན་ལྷག་བསམ་ཀྱི་སྤྱོད་སྒོར་གཞིགས་ནས་དམིགས་བསལ་ཁེ་དབང་ཡོད་ངེས་པ་ཕུགས་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་འདུག\nབོད་གཏམ་དོན་ཚན་(༢)ནང་། [མདོ་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཕྱག་བཞེས་གཙང་མར་འཆད་ཉན་དང་། བཅའ་པ་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་དགོས་པའི]སྐོར་འཁོད་པའང་། བོད་ལ་མཚོན་ན་དམིགས་འདོན་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་འོག་དབང་འཛིན་པ་རྣམས་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་ཡིན་སྟབས། གྲུབ་མཐའ་བྱེ་བྲག་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད་པ་གཞིར་བྱས། དབང་ཆ་བྱུང་མཚམས་གྲུབ་མཐའི་ཞྭ་བསྒྱུར་ལུགས་བརྗེ་འཁྲིག་རྩོད་བསྟུད་མུར་བྱུང་ཡོད།\nབོད་གཏམ་དོན་ཚན་(༣) ནང་། [སྣེ་མོ་ལས་འཛིན་པ་ཚོས་ཁྲལ་བསྡུ་ཁྲིམས་གནོད་ཐད་ཆབ་འབངས་བརྡབས་མནར་དང་། ཉེས་པ་ཕྲན་བུར་བསྙད་ནས་ས་ཁང་གཞུང་བཞེས། ཡན་ལག་བྲེགས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་ངན་རིགས་གཏན་ནས་མི་ཆོག་པ] ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།\nཧྥ་རན་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་ “ འབངས་མི་ཚང་མས་རང་ཉིད་དངོས་སུའམ་འཐུས་མི་བརྒྱུད་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་དགོས་ངེས་རང་བཞིན་ངེས་འཛིན་གཏན་འབེབས་དགོས་ཤིང་། དེའང་རང་མོས་ཐོག་ནས་ངེས་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན་དགོས་ལ། ད་དུང་འབུལ་བསྡུའི་ཚོད་དཔག་དང་། གཏོང་སྒོར་རྒྱུས་ལོན། བྱུང་སོང་གཏན་འབེབས་ཀྱི་གྲགས་འབོར། རྣམ་གྲངས། ཕྱི་རྐྱེན། དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་སྟངས་དང་དུས་ཚོད་ཚང་མར་ཉམས་འཇོག་བྱ་དགོས་་”ཞེས་དང་། ཡང་དོན་ཚན་བཅུ་བཞི་བར“ སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཞུང་འཛིན་པའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་ཐོ་ཁ་གསལ་བཟོ་དགོས་སྐོར་བརྡ་འདེད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད” ཅེས་པ་འདི་དག སྐད་ཆའི་གོ་རིམ་ཙམ་ལས་ནང་དོན་ཆེར་མ་མཐུན་པ་མེད།\nབོད་གཏམ་དོན་ཚན་(༤)ནང་། [བོད་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་མི་ལྡན་རུང་། ཆོས་མཐུན་ཞི་བདེར་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་སྟབས། རང་ས་རང་སྲུང་ཆེད་དྲག་པོའི་འདུ་འགོད་རྒྱ་གང་ཆེ་བྱ་དགོས་པ་དང་། དཔྱ་ཁྲལ་སྤར་དགོས་པའི] སྐོར་དེ་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས་པར་“ སྤྱི་འབངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ཐག་ཆེད་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་དགོས་ངེས་ཡིན་མོད། དཔུང་སྟོབས་དེ་བཞིན་རྒྱལ་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་ཆགས་ཐབས་དང་འབྲེལ་བ་ལས། སྟོབས་ཤུགས་བཀོད་སྤྱོད་མཁན་གང་ཟག་སྒེར་བའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ་གཏན་ནས་མིན”ཞེས་དང་། ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པར “ དམག་དཔུང་གི་རྒྱུན་གྲོན་དང་། གཞུང་འགྲོ་ཆེད་སྤྱི་འབངས་ལ་ཁྲལ་བསྡུ་དགོས་པ་གཡོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་། དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་སྐབས་འབངས་ཀྱི་འཁེས་ཚོད་ལ་དཔྱད་པའི་བསྒོ་བཤའ་བརྒྱག་དགོས ”ཞེས་པ་སོགས་དོན་ཚན་རྣམས་བོད་དང་ཧྥ་རན་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ་གཉིས་ཐད་གར་ཁ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཞིག་འདུག\nབོད་གཏམ་དོན་ཚན་(༥) ནང་། [ས་བདག་དང་། གཞུང་སྒེར་སུས་ཀྱང་མི་སེར་རྣམས་ཀྱིས་རང་འགུལ་ཐོག་ས་སྟོང་བེད་མེད་རྣམས་འདུལ་འདེབས་བྱས་རིགས་ལ་བཀག་འགོག་གཏན་ནས་མི་ཆོག་ཁར། དེ་ལྟར་བྱེད་མཁན་ལ་ས་ཆའི་འཛིན་དབང་གཏན་འཇགས་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན]ཞེས་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་ནང་“ རྒྱུ་ནོར་སྒེར་བདག་གི་ཐོབ་ཐང་དེ་གཏན་ཐོག་ནས་འཕྲོག་མི་ཆོག་པས་ན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ངོས་ཅན་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱིས་ཁྲལ་འཁུར་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཐག་གཅོད་ཀྱི་སྐེད་མཚམས་ལ་སླེབས་ན་མ་གཏོགས། དེ་ཡང་འདྲ་མཉམ་དང་སྐྱིན་ཚབ་སྤྲོད་རྒྱུར་སྔོན་དཔག་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་གཞིར་བྱས། སྐྱེ་བོ་སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ལ་གཏན་ནས་གནོད་འཚེ་གཏོང་མི་ཆོག ”ཅེས་བཀོད་ཡོད་སྟབས། དོན་ཚན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་མཐུན་མིན་ཐད་དོགས་གཞི་མེད་ལ།\nངས་འདིར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་རྐྱང་བའི་ངོས་ནས་བསྒྲགས་གཏམ་གསུམ་པོ་རགས་བསྡུར་ཙམ་ལས། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་ཡོན་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་ཐུབ་མེད། དཔེར་ན། ཨ་རིའི་བསྒྲགས་གཏམ་དེ་ ༡༧༧༦ ལོར་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། ཧ་རན་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ ༡༧༨༩ ལོར་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་པ་སོགས། དུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་བར་ཁྱད་ཡོད་པ་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ལ་མཚོན་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་སྐབས་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཧྥ་རན་སི་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་མིའི་གྲུབ་ཆའང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཆགས་བསྡད་ཡོད། བོད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་སྐབས་ང་ཚོ་ད་དུང་མཐོ་སྒང་ན་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་ངང་ལྷག་ཡོད་ལ། ཡང་ཨ་རིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཐད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཆ་མ་བཤད་ན། མགོ་སེར་གྱིས་མགོ་སེར་ལ་སྤེལ་བ(དབྱིན་ཇིས་དབྱིན་ཇིར) ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ནི་གཅིག་འོག་གཅིག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་སྟབས། རང་བཙན་གསལ་བསྒྲགས་འདི་བཞིན་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་དོན་དག་མིན་པ་བསྒྲགས་གཏམ་ནས་གཙོ་འདོན་བྱས་ཡོད་ཁར། རིགས་རུས་མཆེད་ཁུངས་དང་། རིག་གཞུང་སོགས་རྦད་དེ་ཐ་དད་ཡིན་པ་བཅས་རྩ་བའི་མི་འདྲ་ས་དང་། ཡང་བསྒྲགས་གཏམ་གཞན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེང་གི་དམངས་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐད་ཆའི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་རྒྱབ་བརྟེན་ཆགས་ཡོད་ལ། རིམ་པ་དེ་ནས་བཤད་ན། འུ་ཚང་གི་བསྒྲགས་གཏམ་ལ་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེན་མངོན་ཡོད། ཡག་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། ཨ་རིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་མི་ནག་དང་ཨིན་ཌ་ཡ་ནའི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་གི་སྐད་ཆ་ཡོད་མོད། བོད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་རིགས་རྒྱུད་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་མེད་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་ཧྥ་རན་སིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་བཞིན་བཙན་དབང་གི་རྣམ་པ་དེ་ཙམ་མེད་པར་“ཆོས་མཐུན་ཞི་བདེར་”གནས་རྒྱུའི་རེ་སྨོན་མངོན་གསལ་ཡིན་ཁར། རྒྱ་མི་ཡིན་ཚད་དགྲ་ཕྱོགས་ལ་མ་བཅད་པར་“བར་ལམ་ཟི་ཁྲོན་དང་། ཡུ་ནན་གྱི་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་འགའ་ཞིག་ནས་བོད་ས་ཟ་སེམས་ཀྱིས་” ཞེས་བཀོད་པ་སོགས་དགྲ་གྲོགས་དགར་སྟངས་ཀྱང་གུ་ཡངས་ལ། བཤད་སྟངས་དེ་ཨ་རིའི་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་“ང་ཚོར་འཐབ་ཡར་ལངས་ན་དགྲ་ཡིན་ལ། མཐུན་ལམ་འཛུགས་ན་གྲོགས་ཡིན”ཞེས་པ་དང་མཚུངས།\nམཚམས་འདིར་འུ་ཚང་གི་བསྒྲགས་གཏམ་དང་འབྲེལ་ནས་བཏགས་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ཚིག་འགའ་བཤད་ན། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་དབང་ཆ་རང་ལག་དུ་ཡོད་ཐོག རྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་བ་ནང་བཞིན་“དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བསྡུ་གསོག་བརྒྱབ་ནས་”ཆབ་སྲིད་ཐད་བགྲེས་ཡོད་གནང་ཡོད་རྒྱུ་ན། དེ་རིང་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ན། ཡང་ཉི་ཧོང་གི་གནམ་སྐོས་གོང་མ Hirohito ཡིས་༡༩༤༦ ལོར “ ང་ནི་ཆབ་འབངས་དཀྱིས་མ་ནང་བཞིན་གྱི་མི་རང་ཡིན་པ་ལས། ང་ལྷ་མིན” ཞེས་<<མི་ཡུལ་བསྒྲགས་གཏམ>>སྤེལ་བ་བཞིན། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ཀྱང་སྐབས་དེར་ང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་མིན། ཡུལ་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་ནས་ལྷ་མི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྡེ་བ་གཞུང་དེ་སྡེ་སྲིད་མགོ་ལེབ་འགའི་ལག་པར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་ཡོད་ཚེ། ད་ཆ་ང་ཚོ་ཚད་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་ན། དེ་ལྟར་བསྡུར་ན་ཞན་ཆ་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། གང་ལྟར་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་ཨེ་རན་གྱི་ཆོས་དཔོན་Ayatollah Khomeini ཡིས་༡༩༦༤ ལོར་ཨེ་རན་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་བཟོས་པ་ནང་བཞིན་གྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་མ་སྤེལ་བ་ནི་སྟབས་ཡག་པ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཆོས་ཁྲིམས་གཞི་རྩར་བཞགས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དེས་དེང་སྐབས་ཨེ་རན་གཞུང་ལྷ་ཆོས་འོག་ནས་ཐར་མ་བཅུག་པ་དང་། ཕོ་མཆོག་མོ་དམན་གྱི་ལྟ་བས་བུད་མེད་ལས་ཞུགས་མ་ཆོག་པ་སོགས་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་བཟོས་ཡོད། རིམ་པ་འདི་ནས་ལྟས་ན་འུ་ཚང་གི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཤེས་རིག་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ངོ་གནོང་མི་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་མི་འདུག་གམ།\n༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་༥ པེ་ཅིན་ནས་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བཞགས་མ་ཐག “ ང་ཕོད་ཀྱིས་ཀྲུའུ་ཨིན་ལའེ་ལ་བོད་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་ས་གནས་གཞུང་གི་ཁོངས་སུ་ཟླ་བསྒྲིལ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཚིག་ཐོ་ཕུལ་བར། ཀྲུའུ་ནས་ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་བོད་ལྗོངས་བཅིངས་གྲོལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ས་ཁུལ་གཞན་རྣམས་བཅིངས་འགྲོལ་སྔོན་ནས་བཏང་ཟིན་པར་བརྟེན་གསར་བརྗེའི་གོ་རྟོགས་ཡར་ཐོན་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཕན་ཚུལ་མ་མཐུན་པའི་རྩོད་འཕྲོ་ལུས་ཡོད་སྟབས། ལམ་སེང་ས་ཁུལ་གཅིག་འོག་ལ་ཟླ་བསྒྲིལ་བྱ་རྒྱུའི་དུས་སུ་སླེབས་མེད། ལོ་ཤས་སོང་རྗེས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་རྣམས་ཕན་ཚུལ་གྲོས་མོལ་ཐོག་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་ལག་ལེན་བསྟར་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་ངག་ལན་སྤྲད་པ”དང་(7)དཔེ་མཚོན་འདིའི་གྲས་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་བོད་གཅིག་གྱུར་དགོས་པའི་རེ་འདུན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བཏོན་པའང་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ད་དུང་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་དགྲ་རྒོལ་རང་སྲུང་གི་མདག་འཐབ་ག་ཚོད་ཅིག་བརྒྱབས་པའི་གྲངས་ཀ་འདི་ནས་དྲངས་ཚོད་མེད་ལ། དབུས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་གསེར་ཏོག་དང་རྒྱ་ཕབས་སྣུམ་གྱི་ལེར་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ནང་དུ་མདོ་ཁམས་མི་མང་གི་དངུལ་ཆུས་བསག་པས་དད་རྟེན་ག་ཚོད་ཡོད་ན། ད་དུང་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་དང་། མཁན་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་མདོ་ཁམས་སྨད་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། སྙན་པ་དབུས་ནས་རྒྱས་པའི་མི་སྣ་ག་ཚོད་བྱུང་འདུག འདི་ལྟར་ལྟས་ན་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོའི་ཁ་ཐག་རིང་རྒྱུ་མེད་ལ་སེམས་ཐག་དེ་བས་ཉེ། གནས་སྟངས་དེའི་དབང་གིས། ༡༩༥༦ལོའི་ ཟླ་༤ ནང་བོད་རང་སྐྱོང་བཙུགས་པའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དམག་དཔོན་ཁྲིན་ཡི་ནས་བྱེད་སྒོ་གཙོ་སྐྱོང་བྱས་ཤིང་། ཁོས་སྐབས་དེར་ཏང་ནང་གི་ལས་བྱེད་པའི་བཞུགས་མོལ་འཚོགས་འདིའི་ཐོག “ང་ཚོས་ཀྲུང་དབྱང་ལ། ལྷ་ས་དེ་རྒྱལ་ས་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དེ་གཙོ་བོར་བྱས་ཐོག ཞིང་ཆེན་ཁག་ནང་དུམ་བགོས་བྱས་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་བསྒྲིལ་གྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་འདོན་དགོས་འདུག དེ་ལྟར་བྱས་ན་བོད་མིའི་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་རེ་བ་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་བོད་བར་གྱི་མཛའ་མཐུན་དམ་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་རེད་”ཅེས་(8)བརྗོད་པ་སོགས། ཆོལ་གསུམ་གཅིག་བསྒྲིལ་གྱི་དགེ་མཚན་རྒྱ་དཔོན་ཚོས་ཀྱང་ཁས་མ་བླངས་མཐུ་མེད་ཆགས་ཡོད་སྟབས། འདི་ཡང་སུ་ཞིག་གི་ཁ་ངོར་ལྟས་པ་མ་ཡིན་པར། མདོར་ན་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཁ་གྲགས་བཅུག་པ་རེད།\nསྤྱིར་ན་“ བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱུང་རབས་དེ་གཙང་མ་དང་གསལ་བོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད”ཟེར་མཁན་(ཟམ་གདོང་གཏམ་བཤད། .khabdha.orgp=37655 ) ཚོས། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་བོད་རང་བཙན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བོད་སོག་ཆིངས་ཡིག་ནང་བོད་དང་སོག་པོ་གཉིས་མན་ཇུའི་འོག་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་དེས་བདེན་དབང་ཐུབ་པ་ནི། དེ་སྔོན་བོད་རང་བཙན་མིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་སྟབས། ད་ཡིག་ཆ་སྦས་དགོས་པ་རེད་དམ། དེ་འཕྱར་ན་ཉེན་ཁ་རེད་མདོག་མདོག་ཐུགས་ཁྲལ་ཡོད་པ་ཚོད་གོ་ཐོས་བྱུང་། འདིའི་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་རིག་པའི་མཁས་དབང་། སྐུ་ཞབས་Michael C.Van ལགས་ཀྱིས། “ ལོ་ངོ་གསུམ་ལྷག་རིང་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་བའི་མཇུག་འབྲས་སུ་མན་ཆིན་གོང་མའི་དམག་མི་དང་དཔོན་རིགས་རྣམས་བོད་ནས་མཐར་བསྐྲོད་བཏང་བ་རེད། གནད་དོན་འདིའི་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་ནི་བོད་དང་མན་ཆིན་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་རྩ་ཆད་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་རེད་ལ། མ་ཟད་(བོད་)འཁྱུག་ཙམ་རིང་ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་འོག་ལྷགས་རུང་། དེ་ཡིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུར་དགག་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཁར། ད་དུང་མན་ཇུ་གོང་མ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བར་ན་ངོ་གདོང་ཙམ་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལྷག་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆད་དུ་གྱུར་བ་གསལ་འདོན་བྱས་པ་རེད”ཅེས་ (9) གསལ་བ་ལས་ཀྱང་ཐུགས་དོག་ཅུང་ཞིག་སེལ་རྒྱུར་ཕན་སྲིད།\nད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་བཤད་ནའང་། ཁ་ཉིན་དཔའ་བོ་སྣང་གྲོལ་(10)གྱི་ཞལ་ཆེམས་ནང་ “ བོད་མི་རིགས་ཁྲིམས་ངན་འདིའི་འོག་ནས་འདུག་ཐབས་མེད། རྒྱ་ངན་འདིའི་འོག་ནས་ཐར་བར་ཤོག”ཅེས་བཀོད་ཡོད་ལ། བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ་ཆེད་ལོ་འདི་དག་ནང་རང་བསྲེགས་གནང་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་ཞལ་གྲགས་བརྒྱའི་ཁ་ཁངས་འདུག་ན། ད་ནི་རྒྱ་ངན་ཚང་གི་འོག་ནས་ཐར་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ལས་དངོས་གནས་ལམ་ཁ་གཞན་མེད་ཙང་། དུས་སྐབས་འདི་འདྲར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ལ་དྲན་གསོ་བྱ་རྒྱུ་ནི། འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་བྱས་པ་ཅན་ལ་རྗེས་དྲན་ཙམ་ཞིག་གིས་ག་ལ་ཚད། འོན་ཀྱང་ངས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་འདི་འཕྱར་ནས་བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་མིན་ལ། བསྒྲགས་གཏམ་འདིས་བོད་རང་བཙན་ལེན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཐུབ་སོང་ན་རབས་རེད། གཙོ་བོ་བསྒྲགས་གཏམ་འདིའི་རང་སྟེང་གི་ཁྱད་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཐུབ་ན་བསམ་ནས་གོང་དུ་དཔྱད་བསྡུར་བྱེད་ཁུལ་ཡིན། མ་གཏོགས་ཤེས་རིག་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དུས་རབས་འདིར། བོད་དེ་སྔོན་ཆད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ངོ་བོར་གནས་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་ཤེས་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཁོ་བོར་གཏན་ནས་མེད་ལ། ད་དུང་ང་ཚོར་རང་བཙན་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་མ་གོ་མ་ཐོས་པ་ག་ལ་ཡིན།\nཟུར་མཆན། [རྩོམ་འདི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ལས་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ཁུངས་སུ་འཇོག་མི་རུང་། ནང་དོན་གནད་བསྡུས་ཤིག་ (༢༠༡༣ ༢ ༡༣)ཉིན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག་“རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ནས་ལོ་ ༡༠༠ འཁོར་བའི་”དཔྱད་གླིང་ཚོགས་ཐོག་ནས་སྒྲོག་སྦྱང་བྱས་པ་དང་། རྩོམ་གྱི་སྤྱི་ཁོག་དུས་བབ་གསར་ཁང་གི་ཡིག་ཐོག་བཅར་འདྲི་བྱས་པའི་རིག་ལམ་ལྟར་ས་བཅད་དབྱེ་ཡོད་ལ། རྩོམ་འདིར་འཁོད་པའི་ཕྱི་ཡིག་བོད་བསྒྱུར་ཁག་རྩོམ་པ་པོས་ཐད་ཀར་ཕབས་བསྒྱུར་བྱས་པར་སོང་མ་ཡིག་དང་བསྡུར་རྒྱུ་གལ། ཤེས་འཇོན་གྱི་དབང་གིས་འཐུས་ཚང་བྱུང་མེད་སྟབས། མུ་མཐུད་ཁ་གསབ་བྱ་རྩིས་ཡོད ]\n1 <<རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་>> ཏཱ་སི་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་སོགས། ༡༩༨༦ བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། P.50 (1)\n2 <<ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྣམ་ཐར>> ཡ་ཧན་ཀྲང་། ༡༩༨༦ མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང། P.567(2) P. 597(3) P.615(5)\n3 <<རྒྱ་ནག་མི་སེར་སྲིད་གཞུང་གི་བོད་སྐྱོང་བཀའ་ཡིག >> ༡༩༩༩ ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས། P.15 (4)\n4 << སེར་མོ་བའི་རྒྱལ་ཁམས་འཇིག་པ>> གྷོལ་ཌི་སི་ཐེན། ༡༩༩༣ ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་པར་སྐྲུན་ཁང་། p.12 (6)\n5 << བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་བྱ་ཐབས>> ༢༠༠༢ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས། P.31 (7)\n6 <<བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག >> མེལ་ཝིན་སི་གྷོལྜ་སི་ཊཻན་དང་། ༢༠༠༦ བོད་ཀྱི་དུས་བབ་གསར་ཁང་། (བོད་འགྱུར) P.610 (8)\n7 << བོད་ཀྱི་གནས་བབ >> Michael C.Van ༡༩༨༧ ཐའེ་ཝན་ཧྥ་ཧོ་ཚོང་ལས་ཁང་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས། (རྒྱ་འགྱུར་) p. 231(9)\n8 2012ལོའི་ཟླ12ཚེས་9 ཉིན་འཛམ་ཐང་ནས་རང་བསྲེགས་གནང་མཁན། རང་ལོ(18 ) ཞལ་ཆེམས་ཆ་ཚང་གཞན་ནས་གཟིགས་རྒྱུ།\n9 ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ། (དྲ་ཐོག)\n← བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་མཁན་༡༠༢ ཟིན་འདུག\n༢༠༡༦ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས ༠༡ ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར། 0


Remembering Gene | Remembering Gene Smith\nབཀུར་འོས་སྐུ་ཞབས་མཆོག་གི་སྐུ་དྲུང་དུ་ཆེད་ཞུ། ང་རང་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་ཞིག་ཡིན། དེ་སྔོན་གུས་པ་ས་སྐྱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་ནས་མཁས་དབང་དམ་པ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་མཛད་པའི་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་རིགས་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་མ་ཟད། མི་རིང་བའི་སྔོན་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དྲྭ་ཚིགས་སུ་ཞུགས་ནས་རང་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དཔེ་དེབ་མང་པོ་ཞིག་འཚོལ་ཀློག་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་། དེར་བརྟེན་ངས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་སྐྱེས་མཆོག་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། དམ་པ་ཁོང་གི་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང། སྐུ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱི་འབད་བརྩོན། གཡུར་དུ་ཟ་བའི་འགྲུབ་འབྲས་བཅས་ལ་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལྷག་པར་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་དེའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་བཅངས་པའི་དད་འདུན་དང་། མཛད་རྗེས་དེ་དག་རང་རེ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྲིད་བར་རྗེས་དྲན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉེ་སྔོན་དྲྭ་ལམ་དུ་དམ་པ་ཁོང་གི་རྗེས་དྲན་ལོ་མཆོད་འབུལ་བའི་ཆོ་ག་མཛད་བཞིན་པ་དེ་དག་མཇལ་སྐབས་ཁོ་བོ་རང་ཉིད་ལ་ཡང་དམ་པ་དེའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་བའི་ཚིག་འགའ་བྲི་བའི་ཀུན་སློང་སྐྱེས་ཤིང། དེ་རིང་འདི་གར་ཕུལ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་དེ་ཉིད་དང། ཁོང་གི་བཀའ་དགོངས་འོག་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ལས་བྱེད་རྣམ་པའི་རྨད་བྱུང་མཛད་པར་གུས་འདུན་མཚོན་བྱེད་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ལས་དོན་འདི་མུ་མཐུད་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་མཐའ་གྲུར་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་བཅས། སྐྱེས་མཆོག་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཚིགས་ཀྱི་ཆུན་པོ། ༡༽ རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། ། འཇ༷མ་དཔལ་དབྱ༷ངས་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། བདག་གཞན་མ་རིག་མུན་པ་ལས། ། རྣ༷མ་པར་རྒྱ༷ལ་ཕྱིར་འདིར་འཇུག་བྱ། ། ༢༽ འདི་ན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་ལུང་། ། འཕགས་བོད་མཁས་གྲུབ་གྲངས་མེད་པའི། ། མཐའ་ཡས་གསུང་རབ་སྒྱུ་སྐར་ཚོགས། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་མཁའ་ཡི་ངོས་སུ་འཆར། ། ༣༽ ཨེ་མའོ་དཔག་མེད་ངོ་མཚར་གྱི། ། འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་འབྱམས་ཀླས་པ། ། རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱེད་པ་པོ། … Continue reading →\nAnyone who has ever had the privilege to meet Gene in person could only come to one conclusion: With regards to Tibetan Buddhism here wasaMountain among Hillsides, an Ocean among Streams… Gene, You have served as noble steward … Continue reading →\nIt is with great sadness that we learned of the passing of E. Gene Smith. His remarkable life is exceeded only by his incredible legacy; for Tibetans in danger of losing their rich spiritual and cultural heritage, his work is … Continue reading →\nམཐའ་དག་མ་མར་གྱུར་པའི་ལུས་ཅན་ཀུན།། སྒྲིབ་གཉིས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཐབས་གཅིག་པུ།། མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་པ་ལ།། ངེས་པར་དྲངས་པའི་རིགས་སྲས་ཇིན་སི་མིཐ།། རང་དོན་ཁོག་བཅང་གཞན་དོན་ཡལ་དོར་བཞིན།། སྙན་གྲགས་འབྱོར་པ་འཚོལ་དང་མི་མཚུངས་པར།། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་བཙལ་བའི་བློ་ཆེན་ཁྱོད།། རྒྱལ་བསྟན་ལོ་འབྲས་ཁུར་བའི་སྡོམ་པོ་གཅིག། ཁྱོད་ཉིད་ལྷག་བསམ་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་དང་མཉམ།། ཁྱོད་ཉིད་བྱམས་བརྩེ་ས་ཡི་གོ་ལའི་ཁྱོན།། ཁྱོད་ཉིད་ལེགས་བྱས་འོད་སྣང་ཟླ་བ་ལྟར།། ཁྱོད་ཉིད་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་དྲིན་ཅན་ཞིག། མི་རྟག་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མཐའ་འཆི་བ་ངེས།། སངས་རྒྱས་སྲས་བཅས་ལམ་འདིར་གཤེགས་པ་བཞིན།། ཁྱོད་ཀྱང་ད་རེས་འགྲོ་བས་གྲོགས་རྣམས་ལ།། མི་རྟག་དྲན་བསྐུལ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ངེས།། ཁོད་སྐུ་ཙན་དན་དྲི་ངེད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི།། རང་སེམས་དྲི་ངན་འཇོམས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ།། སོམ་ཉི་མེད་པས་ཁྱོད་ལ་ཡི་རངས་འདི།། ང་ཚོ་རྗེས་སྡོད་རྣམས་ཀྱིས་འགན་འཁྲི་ཡིན།། སྐྱེས་འཚར་ནུབ་ཕྱོགས་ཟ་ཟིང་གནས་ན་བྱས།། སྦྱངས་ཁུར་ཤར་ཕྱོགས་དར་བའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན།། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་གཅེས་པ་བཞིན།། ནམ་ཡང་འཕེལ་ནས་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཁྱབ་ཤོག། ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་བྱས་རང་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྐངས།། ཁྱོད་ཉིད་སོང་ནས་རང་སེམས་སྟོང་སངས་ངེར།། འོན་ཀྱང་གྲོགས་པོ་ཐུགས་སེམས་ལྷོད་པོ་བྱོས།། རླབས་ཆེན་བྱ་བ་ང་ཡིས་མཇུག་གནོན་ཡོང།། སླེ་ལུང་སྨྱོན་པས་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་ནས།། ༡༡།༠༡།༢༠༡༡\nMay I present my condolences to you all. It was with great sadness that I learned of Gene’s death in December. In August when we last talked at IATS Vancouver, he told me that his diabetes was following its inexorable … Continue reading →\nIt was only recently that I came to know that this wonderful man had passed away. Ever since we first met in 1966 we kept in contact, especially while I was head of the Tibetan Section in the British Library. … Continue reading →\nI remember the first time I spoke to Gene Smith on the telephone. It was 1996 and I was in the office kitchen. He was the one–everybody said so. He was the one to get Trace Foundation’s Tibetan library off … Continue reading →\nI was saddened to learn of Gene Smith’s passing and was glad to find this site where his many friends and the many whose lives he touched can share our memories of this remarkable person. I knew Gene when he … Continue reading →\nIt still hurt to realize your absence every time I open TBRC’s website. Remembering so many miraculous stories in which Buddhist masters restored their lives and returned once again, I thought about you and waited and waited… Or maybe I … Continue reading →\nI have known you and respected you for so many years. You have donealot for protecting and promoting Tibetan culture.It must beavery special karma connecting you and Tibet. I always believe that preserving and promoting Tibetan … Continue reading →\nFor the past six years, I have spent quiteabit of time cataloging Tibetan texts, while at the same time growing up fromababy Tibetologist toatoddler Tibetologist. Throughout this period, my daily encounters with the TBRC … Continue reading →\nGene Smith wasagenius,abrilliant scholar with unrivalled knowledge of Tibetan history and culture. But, above all, he wasagreat man, so generous, humble and open. With his wide vision and his extraordinary work for the preservation … Continue reading →\nWe called him Gene. When he smiled, my whole heart lit up. It lights up now and will always when I think of him. If I could learn how to remain so down to earth as Gene, then someday, I … Continue reading →\nGene Smith: Scholar, Mahapandita Jamyang Namjal, Manjushri Emanation, Bodhisattva, Gentleman, Friend I miss you and I feel an indescribable and profound loss My eyes are dry and I cannot weep I thought you would always be here on this journey … Continue reading →\nPewar Rinpoche arranged for Gene an accumulation of 400 million of Amitabha’s mantra and 300 million of Avalokiteshvara‘s six syllable mantras at Sertha Larung Gar. 100 million of each have been completed today (藏历25) and the rest will be completed5days later （藏历30，day of total eclipse of … Continue reading →\nLast week Ms Xiaoyan Wu, requested Khangser bstan pa’i dbang phyug Rinpoche to pray for Gene Smith. Ms. Hongxia Sun, Ms. Lixuan Chen, Ms. Fangmin Zhang and some other friends sponsored and arrangedafish release ceremony, dedicating the merit to Gene Smith. On Amitabha’s day Ms. Hongxia Sun arranged … Continue reading →


ཆང་རག་དང་འཕྲོད་བསྟེན། – བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་དྲ་བ།\nསྔོན་གླེང་། ཆང་རག མི་མཐུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཟམ་པ། ཟས་ཀྱི་དང་ག་འགྱེད་པའི་བདུད་བརྩི། ཡང་ན། ཆང་རག་ནི་མཐུན་མཐུན་ཁ་ཁར་གཏོང་བའི་དབྱེན་འདྲེ། ཟས་ཚད་དུག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གདོན་རྫས། ཆང་རག་ལ་ང་ཚོས་རིན་ཐང་ཇི་ལྟར་གཞལ་མིན་དང་། ཡང་ན་ཅི་ཞིག་འཇོག་དགོས་མིན་ཐད་ཆང་འཐུང་མཁན་དང་མི་འཐུང་མཁན་གཉིས་ཀར་ལྟ་ཚུལ་སོ་སོར་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། བསམ་ཚུལ་དང་དོན་དངོས་(opinion & fact) གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས། ང་ཚོས་ཆང་རག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེས་ང་ཚོའི་ཀླད་པ་དང་ལུས་པོ་སྤྱིར་ཅི་ཞིག་བྱེད་མིན། མི་སྒེར་ཞིག་གི་ལུས་སེམས་གཉིས་དང་། དམིགས་བསལ་གྱིས་དེས་ཁྱིམ་ཚང་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་བཞག་དང་འཇོག་བཞིན་ཡོད་མེད་ལ་ཞིབ་བལྟ་ཞིག་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ། ཆང་རག་ལ་རིན་ཐང་ཅི་ཞིག་འཇོག་མིན་ཁྱེད་རང་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རོགས།\nmedical illustration of the damage caused by alcohol on man\nདུས་རབས་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱང་དུས་རབས་སྔ་མ་སྔ་མའི་མི་རྣམས་དང་འདྲ་བར་ཆང་རག་འཐུང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལ་ལས་བདུད་བརྩིར་བལྟས་ནས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། ལ་ལས་གདོན་རྫས་སུ་བལྟས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཆང་རག་དང་འབྲེལ་བའི་དགའ་སྐྱོའི་འབྲེལ་བ་འདི་དུས་རབས་མང་པོར་གནས་ཤིང་། ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ནས་བཟུང་གཞི་ནས་གནས་བབ་འདིར་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་མངོན་འགོ་ཚུགས་ཡོད། དེ་ནི་ཨ་རིའི་མི་མང་ཁྲོད་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་ཐང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཆང་རག་ཉུང་འཕྲི་བྱེད་པའམ། མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆང་རག་རྦད་དེ་བཅད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན།\nདེང་གི་ཨ་རིར་མཚོན་ན། ཆང་རག་གི་ཉེས་སྐྱོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཚན་རིག་རང་བཞིན་གྱི་གསལ་བཤད་རབ་དང་རིམ་པ་ཉིན་རྒྱུན་གོ་ཐོས་འབྱུང་བ་མ་ཟད། ཆང་འཐུང་ནས་རླངས་འཁོར་བསྐོར་མི་ཆོག་པ་དང་། ལོ་ན་ཉེར་གཅིག་ལ་མ་སོན་པ་ཞིག་གིས་ཆང་འཐུང་མི་ཆོག་པ། ལོ་ན་དེར་མ་སོན་པའི་ལོ་ཆུང་རིགས་ལ་ཆང་རག་འཚོང་མི་ཆོག་པ། བརྙན་འཕྲིན་དང་། ཚགས་ཤོག དྲ་རྒྱ་སོགས་སུ་ཆང་རག་དྲིལ་སྒྲོག་བྱེད་མི་ཆོག་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱང་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།\nཆང་རག་ལ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ས་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་མི་འདྲ་ནའང་། ཆང་རག་གི་རང་བཞིན་དང་གནས་ལུགས་ནི་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ཆང་རག་ཟེར་བ་འདི་ཡང་སྙིང་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་ཞིབ་བལྟ་ཞིག་བྱེད།\nཆང་རག་(Booze 豪饮)ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཡར་སྔོན་ཏེ། རྡོ་ཆས་དུས་རབས་ཕྱི་མའི་(Neolithic human新石器时代) མི་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བརྟོལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། སྦི་རག་དང་། ལུམ་འབྲས་ཆང་དམར་ནི་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་600 BC ཙམ་ནས་བྱུང་ཞིང་། དགུན་འབྲུམ་ཆང་དམར་ནི་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་བརྒྱའམ་བཞི་བརྒྱ་(300-400 BC) ཙམ་ནས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། སྦྲང་རྩི་ལས་ལས་སྣོན་བྱས་པའི་སྦྲང་ཆང་ (mead蜜蜂) ནི་ཕལ་ཆེར་ཆང་རག་ཚང་མའི་ནང་གི་རྙིང་ཤོས་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ། མཁས་པ་ལ་ལས་སྦྲང་ཆང་ནི་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ (8000 BC) ཙམ་ནས་ཡོད་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་རྡོ་ཆས་དུས་རབས་སྔ་མའི་ (Paleolithic旧石器时代) སྐབས་ཡིན། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་ཆང་རག་འདི་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད་ཀྱང་། སྦི་རག་ནི་ཡུ་རོབ་གླིང་གི་མིའི་ནང་ནས་བྱང་ཨ་རི་ཐོག་མར་རྙེད་མཁན་ཀོ་ལམ་བྷསི་(Columbus) ཡིས་ཐོག་མར་འཕྲད་པའི་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱིས་འཐུང་བ་རེད། (Hart & Ksir, 2013, p 186)\nརྒྱ་གར་ལ་ཆང་རག་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མ་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་སྟོང་ནས་གཉིས་སྟོང་ (3000-2000 BC) ཙམ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་འདུག ཀྲུང་གོའི་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་དབྱིན་ཡིག་དྲ་རྒྱར་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་ནང་ཆང་རག་དར་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྷག་ཕྱིན་ཡོད་ཟེར། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཆང་རག་མཱོ་ཐེ་(moutai茅台) ཟེར་བ་འདིའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་ལོ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྒྱ་དང་སོ་ལྔ་ (135 BC) ཙམ་ལ་ཡིན་པས། མི་སྔའི་བར་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཟེར་མཁན་ཡང་ཡོད། (zhang)\nཆང་རག་ཀུན་གྱི་གཞི་རྩའི་རྣམ་པ་ཕབས་སྦྱོར་ (fermentation 发酵) ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཕབས་རྩི་(yeast 酵母) རིགས་ཁ་ཤས་ཆུའི་རམས་འདེགས་ལ་བསྟེན་ནས་མངར་ཆའི་རྫས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ལ། རྫས་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་འདིར་ང་ཚོས་ཕབས་སྦྱོར་ཟེར་བ་རེད། ཕབས་རྩིའམ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱིས་མངར་ཆའི་ནང་གི་ནག་རྫས་(carbon) དང་། ཡང་རླུང་ (hydrogen)། འཚོ་འཛིན་རླུང་(Oxygen) བཅས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྡེབ་ནས་ཨེ་ཐྱིལ་ཆང་རག་ (ethyl alcohol) དང་། ནག་རླངས་ཉིས་འགྱུར་(carbon dioxide) ལ་བསྒྱུར་བ་རེད། རྫས་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ན། C2G12O6 (མངར་ཆ་) དེ་བཞིན་ C2H5OH (ཨེ་ཐྱིལ་ཆང་རག་) དང་ CO2 (ནག་རླངས་གཉིས་འགྱུར་) ལ་བསྒྱུར་བ་རེད།\nཆང་རག་ནི་ཕྲ་ཕུང་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་ལྡན་ཕབས་རྩིའམ་སྐྱུར་རྫས་ཟེར་བ་དེས་ཤིང་ཏོག་དང་། ནས། འབྲུ། འབྲས་སོགས་སུ་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་པའམ་ཆེད་དུ་བསྒྱུར་བའི་མངར་ཆ་རྣམས་ཟས་པའི་ལྷག་འཕྲོ་སྟེ། ཨེ་ཐྱིལ་ཆང་རག་དང་ནག་རླངས་ཉིས་འགྱུར་ཡིན།\nརྒུན་འབྲུམ་ཚུད་པའི་ཤིང་ཏོག་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་མངར་ཆ་ཡོད། ཕབས་རྩི་(སྐྱུར་རྫས་)རྣམས་རང་བྱུང་གིས་ང་ཚོའི་རླུང་ཁམས་ནང་ལྡིང་ནས་ཡོད་པས། (Chorniak 2005) ནམ་ཞིག་ཤིང་ཏོག་སྨིན་ཐག་ཆོད་ནས་སར་ལྷུང་སྟེ་གས་ཆག་བྱུང་ཚེ། རླུང་ཁམས་ནང་གི་ཕབས་རྩི་རྣམས་དེ་མ་ཐག་ཤིང་ཏོག་དག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་མངར་ཆའི་སྟེང་ཞུགས་པ་རེད། སྐབས་འདིར་ཆུ་དང་འཕྲད་ཚེ་ང་ཚོས་རང་བྱུང་ཁམས་ནང་རང་བྱུང་གིས་མངོན་པའི་ཕབས་སྦྱོར་མཐོང་ཐུབ་པ་ཡིན། ཁྱིམ་དུ་ཆང་སྙོལ་བའི་སྐབས་ཀྱང་གོ་རིམ་འདི་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཡིན།\nའབྲས་དང་། གྲོ། ནས། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་སོགས་སུ་ཚི་སྣ་ལས་མངར་ཆ་མེད། ཚི་སྣ་མངར་ཆའི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་བ་ལ་འབྲུ་རིགས་དེ་དག་ཆུ་ལ་སྦང་ནས་གླུམ་བཟོ་དགོས། ཆུ་ལ་སྦང་ནས་བཞག་ན་འབྲུ་རིགས་དེ་དག་ཏུ་སྨིན་རྫས་གྲུབ་ཐུབ་པ་དང་། སྨིན་རྫས་གྲུབ་ཟིན་པའི་འབྲུ་རིགས་ལ་ང་ཚོས་སྦང་གླུམ་(malt)དུ་འབོད་པ་རེད། ཕྱིས་སུ་སྦང་གླུམ་གཅུར་ནས་ཆུ་ལ་སྦང་བ་ཡིན་ན། སྨིན་རྫས་ཀྱིས་ཚི་སྣ་རྣམས་མངར་ཆའི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐབས་དེར་རང་བྱུང་གི་ཕབས་རྩིའམ་སྐྱུར་རྫས་ཞུགས་ནས་ཕབས་སྦྱོར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་འགོ་རྩོམ་པ་རེད།\nཕབས་རྩིའམ་སྐྱུར་རྫས་ནི་ཕྲ་ཕུང་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་ལྡན་ཞིག་ཡིན། དེས་ཟས་རིགས་ནང་གི་མངར་ཆ་ཟས་པའི་ལྷག་འཕྲོ་ནི་ང་ཚོས་འཐུང་བཞིན་པའི་ཆང་རག་འདི་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་། ཕབས་རྩི་རྣམས་ཆང་རག་ཐུབ་མཁན་ཞིག་མིན་པས། ཕབས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཆུའི་ནང་ཨ་རག་འདུས་ཚད་གཤེར་ཁུ་སྤྱིའི་བརྒྱ་ཆ་བཅུ་གཉིས་ནས་བཅོ་ལྔ་བརྒལ་ཚེ། ཆང་རག་གིས་ཕབས་རྩི་གསོད་བཞིན་ཡོད།\nའདིར་གོ་བདེ་བའི་དཔེར་མཚོན་སྟབས་བདེ་ཞིག་གཞག་ན། མི་ཞིག་ཀུ་ཤུ་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་འཛུལ་ནས་བསྟུད་མར་ཀུ་ཤུ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཟོས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ། གཅིན་པ་ཡང་དེ་ག་རང་དུ་བསྟུད་མར་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་རེད། ཀུ་ཤུ་ཟ་ཞོར་དང་གཅིན་པ་གཏོང་ཞོར་བྱས་འབྲས་སུ། ཀུ་ཤུ་ལྷག་མ་དང་། ཟ་མཁན་རང་ཉིད་དང་བཅས་པ་གཅིན་པའི་ནང་ནུབ་ནས་དབུགས་གཏོང་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་རང་གི་གཅིན་འཁྱིལ་ནང་ཤི་བ་ལྟ་བུ་རེད།\nགོང་གི་ཕབས་སྦྱོར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་བྱུང་བའི་ཆང་རག་འདི་ཆུ་དང་མཉམ་དུ་འདྲེས་ནས་ཡོད། ཆང་རག་དང་ཆུ་གཉིས་ལས་ཆང་རག་འཁོལ་སླ་བ་ཡིན་པས། ཆང་རག་འདྲེས་ཡོད་པའི་ཆུ་དེ་བསྐོལ་ནས་རླངས་པ་འཕྱུར་དུས། རླངས་པའི་ནང་གི་མང་ཤོས་ཆང་རག་ཡིན། རླངས་པ་དེ་ངོས་འཇམ་པའི་དངོས་པོ་གྲང་མོ་ཤེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཕོག་ཚེ་བསིལ་བའམ་ཆུའི་ངོ་བོར་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དང་། བསིལ་བ་ཆགས་རིམ་ཇེ་མང་དུ་སོང་རིམ་བཞིན་སྣོད་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཟག་པར་བྱས་ནས་གསོག་པ་རེད། རླངས་བཙགས་བྱས་པའི་གཤེར་ཁུ་འདིར་རླངས་བཙགས་མ་བྱས་པའི་གཤེར་ཁུ་དང་བསྡུར་ན་ཆང་རག་འདུས་ཚད་ལྡབ་མང་པོས་མཐོ་བ་ཡོད།\nརླངས་བཙགས་ཀྱི་རིགས་ལམ་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་མི་རིགས་གང་གིས་གསང་བརྟོལ་བྱུང་མིན་ཐད་མཁས་པ་ཚོ་ཁ་གཅིག་གྲགས་མིན། དྲ་ཐོག་ན་མི་རིགས་སོ་སོ་དང་། ས་གནས་སོ་སོས་རང་ཉིད་ཀྱི་དེ་སྔ་ཤོས་དང་ཐོག་མར་སྒྲོག་མཁན་མང་ཡང་། དེ་དག་ཚང་མར་ལྷ་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་བཤད་རྒྱུན་གྱི་རྒྱབ་བརྟེན་ཞིག་ལས་ཁུངས་འཕེར་བ་ཅང་མེད་པ་འདྲ། <<སྨན་རྫས་དང་། སྤྱི་ཚོགས། འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་>> ཅེས་པའི་ཨ་རིའི་སློབ་ཆེན་ཁག་ཏུ་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ཚན་རིག་གི་སློབ་དེབ་ཏུ་བཀོལ་བཞིན་པའི་དེབ་དེར་འཁོད་པ་ལྟར་ན། རླངས་བཙགས་ཀྱི་རིགས་ལམ་འདི་ཐོག་མར་“སྤྱི་ལོ་800 གཡས་གཡོན་དུ་ཨེ་རབ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བར་འདོད་”པ་དང་། དེང་སྐབས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆང་རག་ལ་ “Alcohol ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་ཡང་ཨེ་རབ་སྐད་ལས་བྱུང་། དོན་ལ་ “རྣམ་པ་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་བླའམ་ཉིང་ཁུ་” ལ་གོ་བ་རེད་”ཟེར།\nཡུ་རོབ་ལ་མཚོན་ན། རླངས་བཙགས་བྱས་པའི་ཆང་རག་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་པ་ཙམ་ལ་གཞི་ནས་བྱུང་བ་དང་། རིགས་ལམ་དེ་རིམ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པ་རེད།\nཐོག་མའི་མིང་གི་གོ་དོན་ལྟར། དུས་དེ་ཙམ་ནས་བཟུང་ཆང་རག་འདི་ལྷ་ཡི་དངོས་གྲུབ་བམ། བདུད་བརྩི། སྨན་ཆུ་སོགས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་བྱུང་ཞིང་། སྐབས་ཤིག་ནས་བཟུང་བཟི་སྨན་གྱི་ཚབ་ཏུའང་བཀོལ་མྱོང་ཡོད། ཆང་རག་ལྷ་ཡི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང་། མཆོད་རྫས་སུ་བསྟེན་པའི་ལུགས་འདི་དག་ཨ་རབ་ཁ་ཆེ་ནས་དར་བ་མིན་ནམ་སྙམ།\nསྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལོའི་ཟླ་༢ ཚེས་༢༠ ཉིན་ཐོག་མར་སྤེལ། ཟླ་༢་ཚེས་༢༡ ཉིན་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས།\nང་ཚོའི་རྩོམ་ཡིག་བརྐུ་འཁྱེར་མ་གནང་རོགས། གཞན་ལ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་འདོད་ན་ངེད་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་རོགས། རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་ལ་སྐབས་སྐབས་སུ་ནོར་བཅོས་དང་། གསར་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།\n Hart, C. L., & Ksir, C. (2012). Drugs, society, and human behavior (15th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages.\n Zhang, J. (n.d.). Alcohol Advertising in China. Retrieved from http://apapaonline.org/APAPAnetwork/Meeting_Reports/files/Auckland_Sept04/Alcohol_Marketing_China.pdf\n Chinese Alcohol, Chinese Spirits. (n.d.). Retrieved February 18, 2017, from http://www.chinadaily.com.cn/life/2010-10/27/content_11692216.htm\n Yeast ཕབས་རྩི་སམ་སྐྱུར་རྫས་ནི་ཕྲ་ཕུང་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྐྱེ་ལྡན་རང་ངོས་ནས་ཐེའུ་འམ་ཡལ་ག་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ རང་གི་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན། གོ་རེ་དང་། བག་ལེབ་སོགས་བཟོ་དུས་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་བ་མ་ཟད། ཆང་རག་སོགས་ཕབས་སྦྱོར་བྱེད་དུས་ཀྱང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན།\n Chorniak, J. (n.d.). Wild Yeast: The Pros and Cons of Spontaneous Fermentation – WineMaker Magazine. Retrieved February 18, 2017, from https://winemakermag.com/758-wild-yeast-the-pros-and-cons-of-spontaneous-fermentation


ལོ་ལྟར་ཟླ་8 ཚེས་15 ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་དྲན་གསོའི་ཉིན་མོར་ཟླ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་མེས་རྒྱལ་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱས་རྗེས་། རྒྱ་གར་ནི་སྐད་རིགས་མང་པོ་ལྡན་། རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་མི་ཚད་། དུས་མཚུངས་སུ་དེའང་གནའ་བོའི་བློ་གྲོས་དང་གྲུབ་པ་རྒྱབ་ཀྱི་བང་མཛོད་དང་དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་དེང་རབས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་མ་རེད་།\nEvery year, on August 15th, the people of India unite on Independence Day to applaud the achievements of their nation,avast country of many diverse languages, cultures and religious traditions, which is bothatreasure house of ancient wisdom and spirituality and the world’s largest modern democracy.\nའཆམ་མཐུན་ངང་ནས་ལོ་གསར་དགའ་གཏོང་བྱེད་བཞིན་ཧིན་རྡུར་རང་བཙན་འཐོབ་པའི་72 འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་སྐབས་འདིར་ངས་སྐུ་ཉིད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཡོད་ཚད་བཅས་ལ་ང་ལ་སྙིང་དབུས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་དགོས་པ་དང་། ཆེས་སྙིང་ནས་རེ་བཅོལ་གྱི་སྨོན་འདུན་ཞུས་པ་རེད་།\nI should like to offer my heartfelt congratulations and warmest good wishes to all my Indian friends on this auspicious occasion, the celebration of the 72nd Indian Independence Day.\nབོད་མིའི་སེམས་ཁོང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་བདག་བཟུང་ལ་ཚུད་ཡོད་པ་། ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་“ ཧྲེང་” གང་ལགས་ཤེ་ན་། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཁྲུངས་། སངས་རྒྱས་པ་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་རེད་། ནང་བསྟན་རྒྱ་གར་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་། ལོ་མང་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་མ་ཟད་། རྒྱ་གར་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་། ཨེ་ཤེ་ཡ་ས་ཁུལ་གཞན་དག་བཅས་ཡིན་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་སློབ་དཔོན་རླབས་ཆེན་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་ཡིན་། སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་སྐུ་འདྲ་དང་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་། ། ནང་བསྟན་གྱི་ས་བོན་དུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་དུ་བོད་དུ་རྩ་བ་ཚུགས་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཆོས་བྱེད་མཁན་གྱི་དམིགས་འབེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་། སྔོན་ཆད་ལྷ་ས་འ་།\nIndia holdsaspecial place in the heart of Tibetans. We call her the Noble Land because this is the place of Lord Shakyamuni Buddha’s birth and enlightenment. For more than 1500 years Buddhism flourished in India, and India was the source from which Buddhism spread to the rest of the Asian world. It was through the kindness of great Indian masters such as Shantarakshita, Guru Padmasambhava, Atisha and Kamalashila that the seed of Buddhism was successfully planted in Tibet. India also became the destination for Tibetans who wanted to study Buddhism in former times.\nགཞན་ཡང་, དེང་གི་དུས་རབས་སུ་། ང་ཚོས་ཁ་མ་འདུམ་པ་རྒྱ་གར་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་། འདི་ལོ་ནི་བོད་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དེ་རྒྱ་གར་ནས་ལོ་ངོ་60 འཁོར་བར་། རྒྱ་གར་ལ་སོང་། བོད་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་ཞིག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་མགོན་པོ་ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་14 པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཉམ་ཐག་མི་སེར་ཁྲི་10 ལྷག་ཙམ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཀྱང་རག་བྱུང་། ། རྒྱ་གར་ང་ཚོས་མི་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་སོང་། ང་ཚོས་འདི་ནས་དགོན་པ་བསྐྱར་སྐྲུན་དང་། ང་ཚོའི་སྐད་ཆ་དང་བསྟུན་ནས་སློབ་གསོའི་སྒྲིག་གཞི་ནས་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་དང་རིག་གནས་གསར་རྩོམ་དར་རྒྱས་ཀྱི་སྡེ་ཁུལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རེད་། ཚང་མ་རྒྱ་གར་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་དང་། རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་མི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་གཞོགས་སྐྱོར་། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་རོགས་སྐྱོར་མེད་ན་། དེ་དག་ཚང་མ་ཡོང་མི་སྲིད་ལ་གྲུབ་བསྒྲུབ་དགོས་།\nFurthermore, in modern times, we owe Indiaagreat debt of gratitude. This year saw the sixtieth anniversary of the arrival in India of Tibetan refugees. India has providedahome to His Holiness the 14th Dalai Lama, the protector and refuge of all the Tibetan people, and to more than 100,000 Tibetan refugees. India has becomeasecond home for us all. We have been able to re-establish our monasteries here, preserve our language and culture through educational institutions, and create flourishing refugee communities. These are all due to the compassionate support of the Indian Central and State governments and the Indian people asawhole. Without their help, they would not have been possible.\nདེར་བརྟེན་, ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་། ང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གཞི་ལ་། ། ཐེངས་དུ་ཞི་བདེ་དང་། དར་རྒྱས་དང་བདེ་བ་ཐོབ་།\nIt is my prayer for all that peace, prosperity and well-being will increase across this land.


Killeen / Temple / Ft Hood འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར30ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.353 ཡིན།\nKilleen / Temple / Ft Hood_ཡོངས་འཛིན་པར་རིས།\nkhang gling/ Putsab Serkhang Temple, Golden Orphan Temple. Temple at Samye built by Lady Gyalmo..._-UÈ-G‰-/ra mo che/ Ramoche Temple, in Lhasa.¶ _-UÈ-G‰-/ra mo che/ Ramoche Temple.¶ _-UÈ-G‰-/ra mo che/...T@]-]n‡_-ü-BE-/bka' 'gyur lha khang/ Kangyur Temple; Kangyur Lhakang.atemple whereaKanjur is\n所རྱ门王ནཱཾཀླཱྀསི ..................King Solomon BuildsaTemple . 100 43 =%- !R/- 0- AJ- =A- ;:A- 1%-, .......ཀླཱྀསིབྺུཞུཉྴུ稣 ......................Jesus in the Temple ................. 152 67 O?- $?R=- 3#/- ;R- @-...ཉྴུ稣洁པླྀཀླཱྀསི ......................Jesus Cleanses the Temple ....... 200 91 ;$- 3R?- .%=-|R<-1=-2:A- 1%-,\nདུས་ཚོདtའགོར་རྗེས་འགྲོས་ཚད་ཅི་ཙམ་འཐོབ། ཤུགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་འོག་དངོས་གཟུགས་ལ་ཐེབས་པའི་འགྲོས་སྣོན་ཚདa=F/mདང་། དུས་ཚོདtའགོར་རྗེས་འཐོབ་པའི་འགྲོས་ཚད=at=Ft/mཡིན། དེ་ལས་འཐོབ་ཐུབ་པ་སྟེ། Ft=mυ ཤུགསFདང་ཤུགས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་འདོན་པའི་དུས་ཚོདtཡི་བསྒྱུར་ཐོབFtའདྲ་མཚུངས་ཡིན་ན། དངོས་གཟུགས་འདི་ལ་ནམ་ཡང་འགྲོས་ཚད་འདྲ་མཚུངས་ཐོབ།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 葱堆扎仓 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། Congduicuoba Temple མཚན་རྒྱས་པ། མཁས་མང་བྱེ་བ་འདུས་པའི་རྫིང་བུ་རྗེ་རྫིང་ཚོགས་པ། རིགས་དབྱེ། དགོན་པ། གནས་ཡུལ། ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྲ་ནང་རྫོང་། ངོ་སྤྲོད། མཚན་རྒྱས་པར་མཁས་མང་བྱེ་བ་འདུས་པའི་རྫིང་བུ་རྗེ་རྫིང་ཚོགས་པ་ཞེས་ཞུ།


སྤེལ་དུས 2020-09-07 ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ། རྩོམ་པ་པོ། རྨེ་རུ་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ།\n[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།］ དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་》བོད་འགྱུར་མ་དང་རྒྱ་ཡིག་མ་ཕྱི་གཉིས་བསྡུར་བའི་ཐོག་ནས་བོད་འགྱུར་མར་ཐོན་པའི་ས་མིང་དང་མི་མིང་། དེ་བཞིན་ཡུལ་སོ་སོར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་བར་ཐག ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན། དགེ་འདུན་པའི་ཞལ་གྲངས་སོགས་ཐད་ཀྱི་འགྱུར་སྐྱོན་ལ་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ཡོད།\n[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] ཐང་སན་ལམ་ཡིག རྒྱ་ཡིག་མ་ཕྱི། བོད་འགྱུར་མ། འགྱུར་འཁྲུལ།\nརྒྱའི་གོང་མ་ཐང་ཐའེ་ཙུང་གི་བཀའ་བཞིན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཐང་ཞོན་ཙང་དང་ཁོང་གི་སློབ་མ་པེན་ཅི་ཡིས་ཀྲེན་ཀོན་ཁྲི་ལོ་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་646ལ་①མཛད་གྲུབ་པའི་ཡོངས་གྲགས་སུ་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་》ཅེས་པ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བརྩམས་ཆོས་རིན་ཐང་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཆིང་གི་གོང་མ་ཆན་ལུང་སྐབས་སོག་པོའི་ལོ་ཙཱ་བ་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་ལམ་ཡིག་འདི་ཉིད་བོད་དུ་བསྒྱུར་བའི་མཚན་བྱང་དུ་《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ་》ཞེས་བཏགས་པར་མཛད་ཅིང་། དེ་ནི་ད་ཕན་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་》གི་བོད་འགྱུར་མ་གཅིག་པུ་དང་། དུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་སྐད་ཡིག་གཞན་པར་བསྒྱུར་བ་ཆེས་ཐོག་མ་དེའང་ཡིན་པར་ངེས། 2014ལོར་ཁོ་བོས་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་》དེ་ཡང་བསྐྱར་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་རྒྱའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་ཝང་ཡའོ་ལགས་ལ་1989ལོར་ཉི་ཧོང་ཏཱ་གུ་སློབ་ཆེན་(大谷大学)ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན་པ་སྐུ་ཞབས་ཁྲོན་ཆི་(川崎)ཡིས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་བའི་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱི་བོད་འགྱུར་དཔེ་ཆ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ་②དེའི་གློག་རྡུལ་དཔར་མ་ཆ་ཚང་ཁོ་བོར་གནང་བྱུང་། བོད་འགྱུར་མ་འདི་ཉིད་མཆོད་བརྗོད་མ་གཏོགས་ནང་དོན་དངོས་གཞི་ཚིག་ལྷུག་གི་ལམ་ནས་མཛད་པ་ལས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་དང་དག་ཆ་ནོར་ཞིང་བརྗོད་པ་མི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་རུང་སྤྱིར་བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་རྟོགས་དཀའ་བ་མེད་ལ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་སྦྱོར་གོ་བདེ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་དང་མཐུན་པས། འདིས་ནི་བོད་པ་དོན་གཉེར་ཅན་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆུ་འགོ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་བཀོད་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཐད་ཤིན་ཏུ་སྨན་པའི་བོད་ཡིག་གི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་སྐྱེས་སུ་བསྐྲུན་པ་གོར་མ་ཆག འོན་ཏེ་བོད་འགྱུར་མ་དེའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་མཇུག་ཙམ་ལ། “ཡུལ་ལུགས་ས་ཚིགས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི། །བཀོད་པ་ཐང་དུས་ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་དག །བསྡུས་ཏེ་ལོ་ཆེན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་འཛིན་པ། །ཐེག་ཆེན་ལྷ་ཡིས་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་བརྩམས། །བམ་པོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་བྱུང་ཕལ་ཆེ་བའི། །དོན་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཇི་ལྟར་ནུས་བཞིན་དུ། །བོད་ཀྱི་ཡི་གེར་བྲི་བ་འདི་བཞིན་ནོ། །”③ཞེས་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་ལམ་ཡིག་གི་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་དོན་རྣམས་ཁུ་བསྡུས་སུ་མཛད་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་ཡོད་གསུངས་པ་ལྟར་བོད་འགྱུར་མ་དང་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མ་ནོར་བར་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་ཞིབ་ཏུ་བསྡུར་བའི་ཚེ། རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། བམ་པོ་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་བཅས་ཁྱོན་བམ་པོ་བཞིའི་ནང་དོན་བོད་ཡིག་ཏུ་བམ་པོ་གཉིས་སུ་བསྡུས་མཐར་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བམ་པོ་བཅུ་རུ་སོང་ཞིང་། བོད་འགྱུར་མར་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་ཡན་ལག་ས་བཅད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དང་ཕྱི་མོའི་མཇུག་ཏུ་ཐང་སན་གྱི་སློབ་མ་པེན་ཅི་ཡིས་མཛད་པའི་བསྟོད་ཚིག་དང་མཇུག་བྱང་ཡོད་དོ་ཅོག་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་ཕབ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་དོན་གནད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རབ་ཏུ་བསྐུངས་ནས་བསྒྱུར་ཡོད་ཁར། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་། ཆོས་གཞུང་གི་མཚན་བྱང་སོགས་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་ཡིག་ཏུ་ཆ་ཚང་བ་མཇལ་དུ་མེད་ཅིང་གཏམ་རྒྱུད་ལ་ལ་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་མེད་པར་སྣང་།\nགཞན་ཡང་བོད་འགྱུར་མའི་མཇུག་བྱང་དུ་“སིའི་ཡུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱ་ནག་གི་བསྟན་འགྱུར་དུ་ཡོད་པ་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་བོད་སྐད་ཀྱི་ཉམས་མ་ཐོན་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མིང་དང་ཆུ་ཀླུང་གི་མིང་དང་རི་བོ་སོགས་ཀྱི་མིང་ཕལ་ཆེ་བ་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་དང་ཕལ་སྐད་དང་ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་དང་ཀླ་ཀློའི་སྐད་སོགས་རྒྱ་ནག་གི་ཡི་གེར་ཟུར་ཆག་ཏུ་ཡོད་པ་བོད་ཡིག་ཏུའང་དེ་ལྟར་བྲིས་འདུག་པ་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་པས་འཆོས་མ་ནུས་ཤིང་།རྣམ་དབྱེ་ནོར་བ་དང་ཚིག་ཕྲད་ནོར་བ་དང་བོད་ཉམས་མ་ཐོན་པ་སོགས་རྒྱ་ཡིག་གི་སིའི་ཡུས་ཀྱིས་དང་གཏུགས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པ་པོ་ནི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་དགོན་གྱི་ཛ་སག་བླ་མ་ཆ་ཀན་ཞབས་དྲུང་བསྐལ་བཟང་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་ནོ། །”④ཞེས་གསལ་བ་ལྟར། གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཉིད་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་དེ་ཙམ་མི་བྱང་བའམ་བོད་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གཞུང་ཡིག་ཚང་དང་སཾ་བོད་ཚིག་མཛོད་རྣམས་སུ་གཟིགས་ཁོམ་མ་བྱུང་བའི་སྟབས་ཀྱིས་ཐང་སན་ལམ་ཡིག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་ཆུ་ཀླུང་རི་བོའི་མིང་ཙམ་མ་ཟད། གོང་གི་ལུང་འདྲེན་གྱི་གཏམ་དུ་སོགས་སྒྲར་བསྡུས་པའི་ཡུལ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་ས་མིང་དང་། མཁར།གཙུག་ལག་ཁང་གི་མིང་བཅས་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་ཏུ་བཞག་ཡོད་པ་ལ་ལ་བཙན་པོའི་སྐབས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་》དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་གཞུང་རྣམས་སུ་གོ་མཐུན་བོད་སྐད་ཐ་སྙད་ཡོད་རུང་། དེ་རྣམས་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་པ་དེ་ལྟར་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་ཚུལ་དུ་སླར་ཡང་ཟུར་ཆག་པར་སྣང་བས། དེ་དག་སཾ་བོད་ཡིག་ཆར་གཏུགས་སྐབས་དུ་མ་ཞིག་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བོད་ཡིག་གཟུགས་སུ་མ་ཐོན་པ་གསལ་བར་ཤེས། དེས་ན་འགྱུར་བཅོས་བྱེད་པོ་བསྐལ་བཟང་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་ཡང་དེ་དོན་ལ་འཁྲུལ་བས་འཆོས་མ་ནུས་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་བོད་འགྱུར་མར་གསལ་བའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་དུ་མ་ཞིག་དོགས་གཞི་ཅན་དུ་སོང་བ་སྨོས་མེད་ལགས། སྒོས་སུ་བོད་འགྱུར་མར་གསལ་བའི་ཡུལ་མིང་དང་མི་མིང་། མངའ་རིས་རྒྱ་ཁྱོན། དགེ་འདུན་པའི་ཞལ་གྲངས་སོགས་འགའ་ཞིག་ཕྱི་མོའི་དོན་དང་འགལ་བར་སོང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་མུན་འཁྲུལ་ཏུ་བསྒྱུར་སྟབས་ཕྱི་མོའི་དོན་ཤིན་ཏུ་མོག་མོག་པོར་སྣང་།\nབོད་འགྱུར་མའི་མཇུག་བྱང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོར་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་པ་བསྐྱར་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གཤིས། དེ་རྣམས་ལས་ཡུལ་མིང་དང་མི་མིང་གི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་ལ་ལའི་སྒྲ་དོན་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པས། བོད་ཡིག་གི་གཟུགས་སུ་ཇི་བཞིན་མ་བྱུང་ཞིང་དེ་དག་གི་གོ་དོན་ལ་དཔྱད་སྐབས་མ་ཡིག་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན། བོད་འགྱུར་མར་སྐབས་ལ་ལར་སྒྲ་སྒྱུར་དང་དོན་སྒྱུར་གཉིས་ཀ་མིང་ཙམ་ལས་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཚོར་ནུས།\n1. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་དང་པོའི་ཡུལ་ཐོག་མ་“阿耆尼国”ཞེས་པ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཟུར་ཆག་པའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་དེ་བོད་འགྱུར་མར་ཨུ་ཤི་རི་⑤ཞེས་བསྒྱུར་བར་སྣང་། རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཚང་ཚད་ཐུབ་《སངས་རྒྱས་ཆོས་གཞུང་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ་“阿耆尼”ལ་འགྲེལ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མེ་ལྷར་གོ་ཞིང་ཅིག་ཤོས་ནི་ཡུལ་མིང་དུ་བཤད།⑥ གཞན་ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས་མཛད་པའི་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་གི་མཆན་འགྲེལ་》⑦དང་ཀྲུང་ཞིང་ཆི་ཡིས་བསྒྲིགས་པའི་《ནུབ་ཡུལ་ས་མིང་དཔྱད་བཏུས་》⑧གཉིས་སུ་ཡུལ་དེ་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་ཨགྣི་ཡིན་ཐོག་བསྟན་དོན་མེ་ལ་གོ་བར་གསལ། རང་རེའི་སཾ་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དུ་ཨུ་ཤི་རི་ནི་རྩྭ་དྲེས་མ་དང་ཨགྣི་ནི་མེའམ་མེ་ལྷར་གོ་བས་ལམ་ཡིག་མ་ཕྱིའི་“阿耆尼国”ཞེས་པ་ཨགྣིའི་ཡུལ་ལ་བསྒྱུར་ན་འཐད་སྙམ།\n2. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་དང་པོའི་ཡུལ་ཀ་པཱི་ཤ་ཡའི་(迦毕试国)བྱེ་བྲག་ས་བཅད་“曷逻怙罗僧迦蓝”eཞེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཟུར་ཆག་པའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་“曷逻怙罗”ལ་བོད་འགྱུར་མར་ཧ་ར་ཀུ་རུ་⑨ཞེས་སྒྲ་སྒྱུར་མཛད་འདུག་པ་དེ་འགྱུར་སྐྱོན་དུ་མཐོང་སྟེ། ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས་མཛད་པའི་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་གི་མཆན་འགྲེལ་》དུ་“曷逻怙罗”ཡི་མཆན་བུར་“曷逻怙罗”དང་“逻怙罗”གཉིས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཐོག་“逻怙罗”ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་རཱ་ཧུ་ལ་⑩ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དང་ཆ་འདྲ་བར་ཉི་ཧོང་ཅིང་ཏུའུ་རིག་གནས་ཚན་ཁག་སློབ་ཆེན་དུ་བསྒྲིགས་པའི་《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་སཾ་བོད་རྒྱ་ཉི་ཧོང་བཅས་སྐད་བཞི་ཤན་སྦྱར་》དུ་རཱ་ཧུ་ལ་ཞེས་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་“逻怙罗”⑪ཞེས་གསལ། རཱ་ཧུ་ལ་ནི་སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱི་དོན་ཡིན་ཞིང་། བོད་འགྱུར་མར་བྱུང་བའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་ཧ་ར་ཀུ་རུ་བོད་དུ་བསྒྱུར་ན་ཧ་ར་ནི་འཕྲོག་བྱེད་དང་ཀུ་རུ་ནི་བྱོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། རཱ་ཧུ་ལ་དང་ཧ་ར་ཀུ་རུ་ནི་སྒྲ་དོན་ཡོངས་སུ་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་གཉིས་ཡིན་ནོ། །\n3. ཐང་སན་བླ་མ་འཕགས་ཡུལ་ནས་ཐང་གུར་དུ་བྱོན་དུས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཡིག་གི་“突厥”ཞེས་པ་ལམ་ཡིག་མ་ཕྱིར་ལན་བཅུ་དགུ་ཙམ་བྱུང་ཞིང་། ཐ་སྙད་དེར་རང་རེའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་དྲུ་གུར་བཞེད་རུང་འདིར་བོད་འགྱུར་མར་སྐབས་ལ་ལར་སྟག་ཟིག་དང་ལ་ལར་ཧོར་སོག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན། ལམ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་“王乃引构突厥，杀此城人。”⑫ཞེས་པ་བོད་འགྱུར་མར་“རུ་རུ་སྐ་སྟེ་སྟག་ཟིག་མང་པོ་བོས་ནས་བརྔན་པ་བྱིན་ཏེ་མ་རུང་བ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་བསད་དོ། །”⑬ཞེས་པར་སྟག་ཟིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་“突厥可汗每来避暑。”⑭ལ་“ཧོར་སོག་གི་རྒྱལ་པོ་ལོ་རེ་བཞིན་དབྱར་ཡུལ་དེར་སྤོས་ཏེ།” ⑮ཞེས་ཧོར་སོག་ཏུ་བསྒྱུར་འདུག\n4. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་གཉིས་པའི་ཡུལ་ལམ་པཱ་ཀ་(滥波国)དང་བམ་པོ་དྲུག་པའི་ཡུལ་རཱ་མཱ་(滥摩国)གཉིས་བོད་འགྱུར་མར་རམ་པའི་ཡུལ་⑯ཞེས་ཡུལ་མིང་གཅིག་པར་བསྒྱུར་བར་སྣང་། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལམ་ཡིག་སྒྱུར་བ་པོ་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ཡུལ་དེ་གཉིས་པོའི་གནས་ཡུལ་དངོས་ལ་རྟོག་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ནུབ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁམས་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆས་དབེན་རྐྱེན་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་སྒྲ་སྒྱུར་གནང་བ་མིན་ནམ་སྙམ། གང་ལགས་ཤེ་ན་ཕྱིས་སུ་ལམ་ཡིག་དེར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཚ་རླབས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱུང་བའི་མོད་དུ་ཕྱི་གླིང་ཞིབ་འཇུག་པ་ན་རིམ་གྱིས་ཡུལ་དེ་གཉིས་པོའི་གནའ་ཤུལ་ལ་ལམ་ཡིག་གི་གཞི་རྟེན་འོག་དཔྱད་ཞིབ་དུ་མ་བགྱིས་པའི་མཇུག་འབྲས་སུ་ཕལ་མོ་ཆེས་བམ་པོ་གཉིས་པའི་ཡུལ་ལམ་པཱ་ཀ་(滥波国)ཞེས་པ་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དོད་ཡིན་ཞིང་། དེར་ད་ལྟ་ལ་གྷ་མཱན་(Laghmān)དུ་འབོད་ཅིང་། ཨབ་གྷ་ནི་སི་ཐན་གྱི་ཀ་བུལ་ཆུ་བོའི་(Kabul/喀布尔河)བྱང་རྒྱུད། ཤར་ནུབ་མཐའ་གཉིས་ཨ་ལིང་གར་(Alingar)དང་ཀུ་ནར་(Kunar)གཙང་པོས་བཅད་པའི་ས་ཆ་དོག་ལ་རིང་བ་དེ་ཡིན་པར་བདེན་ཁ་སྤྲད་ཡོད།⑰ དེ་བཞིན་དུ་བམ་པོ་དྲུག་པའི་ཡུལ་རཱ་མཱ་ཞེས་པ་ཡང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དོད་ཡིན་པ་ལས་དེ་ལ་མིང་གཞན་དུ་གྲཱ་མཱ་ཡང་བྱ་བ་ལ་གྲོང་ཚོའམ་ཚོགས་སྡེའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་།ཡུལ་དེ་ད་ལྟའི་ནེེ་པ་ལའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རམ་པུར་དེ་ཨོ་རི་ཡ་(Rampur Deoriya/拉姆浦尔•德奥里亚)ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ཡིན་པར་ཐག་བཅད་པར་སྣང་།⑱ གོང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག་ལ་གཞིགས་ཚེ། ཡུལ་གནས་སའི་ས་ཆ་དངོས་དང་ཡུལ་མིང་གི་སྔ་དེང་ཐ་སྙད་འཕེལ་རིམ་གང་ཞིག་ལ་བལྟོས་ནའང་། ཡུལ་དེ་གཉིས་པོར་རམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་གཅིག་པ་དེ་འདྲ་བ་འཐོབ་མི་རུང་བས་ཅིས་ཀྱང་རིག་པ་ཞིབ་མོས་བརྟག་འོས་པའི་གནས་སུ་མཐོང་།\n5. གོང་དང་མཚུངས་པར་ལམ་ཡིག་མ་ཕྱིའི་བམ་པོ་ལྔ་པའི་ཡུལ་ཀོོ་ཤམྦྷི་(憍商弥国)ལ་བོད་འགྱུར་མར་སྐབས་ཐོག་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཡུལ་མིང་དེ་ལྟར་དུ་བྲིས་འདུག་པ་ལུང་རིགས་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་མོད། ལམ་ཡིག་མ་ཕྱིའི་བམ་པོ་བཞི་པའི་ཡུལ་གོ་ཝི་སནྣ་(瞿毗霜那国)ལའང་བོད་འགྱུར་མར་ཀོོ་ཤམྦྷི་ ⑲ཞེས་བསྒྱུར་འདུག་པ་དེ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། བམ་པོ་ལྔ་པར་གསལ་བའི་ཡུལ་ཀོོ་ཤམྦྷི་ནི་《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་སཾ་བོད་རྒྱ་ཉི་ཧོང་སྐད་བཞི་ཤན་སྦྱར་》དུ་རྒྱ་ཡིག་གི་“憍商弥”ཡིན་པར་གསལ།⑳ ཐ་སྙད་དེར་ད་ཕན་ལ་ལབ་གླེང་མེད་ཅིང་ཡུལ་དེ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ཁར་མི་རིང་གོང་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་ཤུལ་རྟོག་ཞིབ་པ་ཤ་ཨར་མས་(夏尔玛) ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་ཡ་མུ་ན་ཆུ་བོའི་(Yamuna/朱木那)བྱང་ངོགས་ཀྱི་ཀོ་སམ་(Kosam/柯桑)གྲོང་ཚོར་མུ་མཐུད་སྔོག་འདོན་བགྱིས་པས་ཡུལ་དེའི་རྗེས་ཤུལ་ད་ལྟ་ཀོ་སམ་གྲོང་ཚོ་རང་ཡིན་པར་ཐག་བཅད་ཡོད།㉑ གཞན་ཡུལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིག་མ་ཕྱིའི་ཡུལ་“瞿毗霜那”ནི་ཕྱིས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་གོ་ཝི་སནྣ་ཡིན་པར་རིགས་འགྲེ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཡུལ་དེ་ནི་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་བྱང་མངའ་སྡེའི་(北方邦)ཀཱ་ཤི་པུར་(卡西浦尔)ས་ཆའི་ཤར་ཕྱོགས་ལེ་དབར་གཉིས་ཙམ་གྱི་སར་མཆིས་㉒ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་དེ་གཉིས་པོའི་སཾསྐྲྀ་ཏའི་མིང་དང་གནས་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་དུ་སོང་ཕྱིར་ཡུལ་མིང་གཅིག་པར་བསྒྱུར་མི་རུང་སྙམ།\n6. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་བཞི་པའི་ཡུལ་བྲཧྨ་པུ་ར་(婆罗吸摩补罗国)རུ་“东接吐蕃国，北接于阗国，西接三波诃国。”㉓ཞེས་གསལ་བ་དེར་“ཤར་ཕྱོགས་བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ལ་ཐུག་པ། བྱང་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ལ་རེག་པ། ནུབ་ཕྱོགས་སཾ་བྷ་ཧའི་ཡུལ་ན་བསྙེགས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ། །”㉔ཞེས་བསྒྱུར་བའི་ཁྲོད་མ་ཡིག་གི་“于阗国”ནི་སྤྱིར་ལི་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་རུང་བམ་པོ་གསུམ་པའི་ཡུལ་“乌杖那”ཡིན་པར་སྙམ་སྟེ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་འདུག་གོ།\n1. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་གཉིས་པའི་ནང་ཚན་དྲི་ཟའི་ཡུལ་(健驮逻国) དུ་བྱུང་བའི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སློབ་དཔོན་མཛད་མྱོང་བར་གྲགས་པའི་སློབ་དཔོན་“末笯曷剌他”(唐言如意) ㉕ཞེས་པ་བོད་ཡིག་ཏུ་ཨ་ནུ་ཧྲི་ད་སྟེ་ཡིད་བཞིན་㉖ཞེས་པར་བསྒྱུར་འདུག འོན་ཏེ་ད་ཕན་ཞིབ་འཇུག་པ་ཀུན་གྱིས་གཅིག་གྲགས་སུ་ཚད་མར་བཞེད་པ་ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས་མཛད་པའི་《ཐང་སན་ལམ་ཡིག་གི་མཆན་འགྲེལ་》དུ་“末笯曷剌他”ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་མ་ནོ་ར་ཐ་㉗ཡིན་པར་གསུངས་ལ། རང་རེའི་《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་སྐད་བཞི་ཤན་སྦྱར་》㉘དང་《སཾ་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་》དུ་མ་ནོ་ར་ཐ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཡིན་པར་འདོད། དེར་མ་ཟད་བོད་འགྱུར་མར་བྱུང་བའི་ཨ་ནུ་ཧྲི་ད་སྟེ་ཡིད་བཞིན་ཞེས་པའི་ཨ་ནུ་ནི་རྗེས་སུ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་ཅིང་། ཧྲི་ད་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་ཡིན་པས་ཨ་ནུ་ཧྲི་ད་ཡིད་བཞིན་ལ་དེ་བས་འཇུག་དཀའ་འོ། །\n2. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་དགུ་པ་ཡུལ་མ་ག་དྷ་སྨད་ཆའི་(摩揭陁国下)ནང་ཚན་གཙུག་ལག་ཁང་ནཱ་ལནྡཱ་རུ་“佛涅槃后未久，此国先王铄迦罗阿迭多(唐言帝日)，敬重一乘，遵崇三宝，式占福地，建此伽蓝。” ㉙ཞེས་གསལ་བ་ལས་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་བཞེངས་མཁན་གྱི་རྒྱལ་པོ་“铄迦罗阿迭多”འམ་“帝日”བྱ་བར་བོད་འགྱུར་མར་ལོ་ཀཱ་ཏི་རྒྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཉི་མ་㉚ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། དེའི་སྐོར་ལ་ཕྱིས་སུ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྒྱ་གར་ལ་དངོས་སུ་ཞབས་བཅགས་ཤིང་དེའི་མཐོང་ཐོས་རྣམས་ཡི་གེར་བཏབ་པའི་《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་》དུ་“དེ་ནས་སྟོན་པ་འདས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཤཀྲཱ་དིཏྱ་བརྒྱ་བྱིན་ཉི་མ་བྱ་བས་གཙུག་ལག་ཁང་བཏབ་ཟེར་རཱ་ལོའི་རྣམ་ཐར་ནས་བྱུང་།”㉛ཞེས་རཱ་ལོའི་རྣམ་ཐར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནཱ་ལནྡཱ་ཐོག་མར་རྒྱལ་པོ་ཤཀྲཱ་དིཏྱ་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་ཉི་མས་བཏབ་པར་གསུངས་པ་དེ་དང་ཅི་ཞན་ལིན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་“铄迦罗阿迭多”ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཤཀྲཱ་དིཏྱ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཉི་མའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་㉜ཚུལ་གཉིས་བཞེད་དགོངས་མཐུན། དེས་ན་བོད་འགྱུར་མར་བྱུང་བའི་ལོ་ཀཱ་ཏི་རྒྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཉི་མ་ཞེས་པ་དེ་བསྒྱུར་འཁྲུལ་མིན་ནམ་སྙམ།\n3. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་བཅུ་པའི་ཡུལ་ཀོ་ས་ལར་(憍萨罗国)ལན་བཞི་ཙམ་ཐོན་པའི་རྒྱལ་པོ་“娑多婆诃”འམ་“引正王”㉝ཞེས་པ་ལམ་ཡིག་མ་ཕྱིའི་གོང་འོག་ཡིག་འགྲོས་ལས་རྒྱལ་པོ་དེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཡོན་བདག་མཛད་ཚུལ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་དེ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ལྷན་དུ་ཚེ་བསྲིང་བའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལ་གཞིགས་ཚེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་《བཤེས་སྤྲིངས་》མཛད་ཡུལ་རང་རེ་བོད་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་དུ་འབོད་པ་དེ་ཉིད་གླེང་མེད་ཡིན་རུང་བོད་འགྱུར་མར་རྒྱལ་པོ་སརྭ་བ་ཧཱ་སྟེ་ཡང་དག་འདྲེན་པ་ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་སཱ་ཏ་ཝཱ་ཧན་ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་ཁར་རྒྱ་ཡིག་“引正王”ཞེས་པ་ཐད་སྒྱུར་གནང་བར་སྙམ།\n4. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་བཅུ་པའི་ཨཱན་དྷྲའི་ཡུལ་(案达罗国)དུ་“所行罗汉伽蓝西南，行二十余里，至孤山。山岭有石窣堵波，陈那(唐言童授)菩萨于此作《因明论》)” ㉞ཞེས་པ་བོད་འགྱུར་མར་“རྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་རྒྱང་གྲག་ཉི་ཤུ་ཙམ་སོང་བ་ན། རི་ཆུང་ཆིག་སྐྱ་ཅིག་ཡོད་པའི་རྩེར་མཆོད་རྟེན་ཅིག་ཡོད་པ་ནི། ཛི་ན་ད་དྷ་སྟེ་རྒྱལ་བས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདིར་ཚད་མ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་དོ།” ㉟ཞེས་གསལ་བ་དེའི་ནང་“陈那”ལ་ཛི་ན་ད་དྷ་སྟེ་རྒྱལ་བས་བྱིན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པར་སྙམ་སྟེ། ད་ཕན་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ནང་བསྟན་ཡིག་ཆ་ཀུན་ཏུ་“陈那”ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་དིགྣཱ་ག་(Dignāga)ཡིན་པར་གཅིག་གྲགས་སུ་བཞེད་ཅིང་། ལྷག་ཏུ་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་བྱོན་པའི་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་ཙམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་རུ་དིགྣཱ་ག་ནི་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་ཚད་མའི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་㊱ཡིན་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་འགྱུར་ནོར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་ལགས།\n5. རྒྱ་ཡིག་ཕྱི་མོའི་བམ་པོ་བཅུ་པའི་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་ཡུལ་（驮那羯磔迦国）དུ་“城南不远有大山岩，婆毗吠伽（唐言清辩）论师住……”㊲ཞེས་པ་བོད་འགྱུར་མར་“གྲོང་ཁྱེར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རི་སྐྱིབས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཚད་མ་པ་བྷ་བྷི་བི་ཀ་སྟེ་སྤོབས་པ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གནས་པ་ལ་……” ㊳ཞེས་ཕབ་སྟེ་“婆毗吠伽”(唐言清辩)ལ་བྷ་བྷི་བི་ཀ་སྟེ་སྤོབས་པ་དག་པར་བསྒྱུར་བ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅི་ཞན་ལིན་གྱི་མཆན་㊴དུ་སློབ་དཔོན་དེའི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་ཐ་སྙད་ལ་བྷཱ་ཝི་ཝེ་ཀ་བྱ་ཞིང་ཁོང་གིས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཏོད་ནས་བསྟན་བཅོས་《ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ་》མཛད་པར་གསུངས་ཁར། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཝང་དབྱི་ནོན་གྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས་ཏེ་བསྒྲིགས་པའི་《སངས་རྒྱས་ཆོས་གཞུང་གི་ཚིག་མཛོད་》དུའང་“清辩”ནི་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་㊵ཡིན་པར་གསལ། དེར་མ་ཟད་རྒྱ་ཡིག་གི་《སངས་རྒྱས་ཆོས་གཞུང་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ་ཡང་ཅི་ཞན་ལིན་གྱི་མཆན་ཇི་བཞིན་སྣང་བས། “婆毗吠伽”(唐言清辩)ནི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག་གོ།\nགཉིས་པ། ལམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་བར་ཐག དགེ་འདུན་པ་དང་ལྷ་ཁང་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་འཁྲུལ་བ།\nལམ་ཡིག་མ་ཕྱིར་ཡུལ་སོ་སོའི་དབར་གྱི་བར་ཐག་དང་། ལམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས། ལྷ་ཁང་དང་དགེ་འདུན་གྱི་གྲངས་ཚད་སོགས་ཞིབ་ཆ་བཀོད་པ་དེ་དག་གིས་ཕྱིས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་བཙལ་རྙེད་གནད་ལ་སྨིན་པ་འོང་རྒྱུར་ཕན་པ་རླབས་ཆེན་བསྐྲུན་ཡོད་ཅིང་། ད་ཕན་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་བྱེད་ཡུལ་དུ་མངོན་གསུམ་མཇལ་སྐལ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱ་གར་ནང་པའི་གནས་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ལམ་ཡིག་དེའི་དྲིན་ལས་བྱུང་། འོན་ཏེ་བོད་འགྱུར་མར་གྲངས་ཚད་དུ་མ་ཞིག་དང་ལམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཡིག་མ་ཕྱི་དང་འགལ་འཛོལ་བྱུང་ཞིང་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ན་མ་ཕྱིའི་གྲངས་ཚད་རྩ་བ་ནས་བསྒྱུར་མེད་པའང་སྣང་། དེ་བས་བོད་པ་དོན་གཉེར་ཅན་ཚོས་ལམ་ཡིག་བོད་འགྱུར་མ་དེར་གཞིགས་ནས་གནས་ཆེན་ཁག་འཚོལ་ཞིབ་ཏུ་བསྐྱོད་ཚེ་ལམ་འཁྲུལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡོང་སྲིད།\nགཅིག ལམ་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་བར་ཐག ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་བཅས་འཁྲུལ་བ།\nགཉིས། ལྷ་ཁང་དང་། དགེ་འདུན། དཔུང་དམག ཆུ་ཚན། ལོ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་འཁྲུལ་བ།\n③④ གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》[M] ཕྱག་དཔེ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ། ལྡེབ་1སྲིབ་ངོས་ནས་ལྡེབ་2ཉིན་ངོས། ལྡེབ་151 སྲིབ་ངོས་ནས་ལྡེབ་152 ཉིན་ངོས།\n⑤⑪ གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》[M] ཕྱག་དཔེ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ། ལྡེབ་3 སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་15 སྲིབ་ངོས།\n⑭⑯⑰⑳གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》 ཕྱག་དཔེ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ། ལྡེབ་4 སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་7 ཉིན་ངོས། ལྡེབ་18 སྲིབ་ངོས་དང་73 ཉིན་ངོས། ལྡེབ་53 སྲིབ་ངོས།\n⑲ 蓝莫(摩)：其梵名为Rāmā（Grāmā），义为村社、聚落。大多数学者比定为尼泊尔的拉姆浦尔•德奥里亚（Rampur Deoriya）。参见《西域地名考录》，第581页。\n㉔㉖㉚㉛གུང་མགོན་པོ སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》 ཕྱག་དཔེ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ། ལྡེབ་53 སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་24 སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་110སྲིབ་ངོས།\n㉙ བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྲིགས། 《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་སྐད་བཞི་ཤན་སྦྱར་མ》[M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2015 ལོ། ཤོག་ངོས་616\n㉜ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། 《དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ》 པོད་དང་པོ། [M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1990 ལོ། ཤོག་ངོས་331\n㊱㊴ གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》 ཕྱག་དཔ་ེ དབུ་ཅན་བྲསི ་མ། ལྡེབ་110 ཉིན་ངོས། ལྡེབ་124 སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་126 སྲིབ་ངོས།\n㊲ བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྲིགས། 《སྒྲ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཆེན་མོ་སྐད་བཞི་ཤན་སྦྱར་མ》[M] ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2015 ལོ། ཤོག་ངོས་290\n㊶ ལེགས་ལྡན་འབྱེད། 清辩论师，印度一中观派阿阇黎，著《般若灯论》(ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ)。参见王沂暖主编：《佛学词典》［M］，西宁：青海民族出版社,1992年，第809页。\n（43）（45）（47）（49）（51）（53）（55）（57）（59）（61）གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》 ཕྱག་དཔེ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ། ལྡེབ་41ཉིན་ངོས།ལྡེབ་55 སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་68 སྲིབ་ངོས་ནས་69ཉིན་ངོས། ལྡེབ་ 74ཉིན་ངོས། ལྡེབ་79ཉིན་ངོས། ལྡེབ་123སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་135ཉིན་ངོས། ལྡེབ་140 ཉིན་ངོས། ལྡེབ་143 ཉིན་ངོས། ལྡེབ་143 སྲིབ་ངོས།\n（63）（65）（67）（69）（71）（73）གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས། 《ཆེན་པོ་ཐང་གུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་ཞིང་གི་བཀོད་པའི་དཀར་ཆག་བཞུགས་སོ》 ཕྱག་དཔེ་དབུ་ཅན་བྲིས་མ། ལྡེབ་128སྲིབ་ངོས། ལྡེབ་69ཉིན་ངོས། ལྡེབ་146ཉིན་ངོས། ལྡེབ་57ཉིན་ངོས། ལྡེབ་75ཉིན་ངོས། ལྡེབ་118སྲིབ་ངོས།


Air Force Academy འཚོལ་བཤེར་མཐའ་འབྲས་ཤོག་ངོས།\nཡོངས་འཛིན་གྱིས་འཚོལ་བཤེར་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་བཙལ་འབྲས་ཕལ་ཆེར113ཡོད། བཙལ་ཡུན་སྐར་ཆ 0.12 ཡིན།\nAir Force Academy_ཡོངས་འཛིན་པར་རིས།\nMacbook Air ལ་འཁོར་སྐྱོད་མ་ལག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཀུ་ཤུའི་མ་ལག་ནང་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོད་ཡིག་གཏག་_ཡོངས་འཛིན་དྲིས་ལན།\nསྤྱིར་ན་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ནང་དུ་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་སྣ་ཁ་གཉིས་དང་མཐེབ་གཞོང་ལ་སྣ་ཁ་གསུམ་འདུས་གྲུབ་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྐར་ཁུང་(Windows)རྒྱུད་ཁོངས་ལ་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་བའི་སྤྱོད་མཁན་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཕྲ་མཉེན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཐེབ་གཞོང་ དེ་ལ་ཅུང་བྱང་ཡོད་པས། ཐོག་མར་ཀུ་ཤུའི་གློག་ཀླད་ལ་འཇུག་དུས་སུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མཐེབ་གཞོང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་གིན་ཡོད་པ་རེད།\nརྒྱ་ཡིག་གི་མིང་། 空军第一职工大学 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་། PLA Air Force First Staff University བཙུགས་ལོ། སྤྱི་ལོ1980ལོ། རིགས་དབྱེ། དར་མའི་མཐོ་སློབ། ངོ་བོ། གཞུང་བཙུགས་སློབ་ཆེན། གཙོ་གཉེར་སྡེ་ཁག མཁའ་དམག་དམག་ཆས་པུའུ། གནས་ཡུལ།\nPitaka Series 212). New Delhi: International Academy of Indian Culture. 1974. བྺུ•དྱོཾ玉■'སཾ近吓གྭ刃]=7芦环円却亍...(Sata- Pitaka Series 30). New Delhi: International Academy of Indian Culture 1963: 503-601 (Reprint Kyoto:...(Sata-Pi^aka Series 30). New Delhi: International Academy of Indian Culture 1963: 503-601 (Reprint Kyoto:\nTokyo，PP．141-190 Institute of archaeology ， Chinese Academy of Social Science，Bureau of Cultural Relics，Tibet... Chinese) Institute of archaeology ， Chinese Academy of Social Science，Bureau of Cultural Kehcs，Tibet...n Chinese) Institute of archaeology， Chinese Academy of Social Science，Bureau of Cultural Kelics，Tibet\nགློག་བརྙན་འདིར་སྤྱི་ལོ1996ལོའི་ཨོ་སི་ཁཱའི(Academy Awards,USA)དྲས་སྒྲིག་རྩེ་གྲ་དང་། སྤྱི་ལོ1996ལོའི་དབྱིན་ཇིའི་སློབ་གླིང་བྱ་དགའི(British Academy Awards)འཁྲབ་གཞུང་རྩེ་གྲའི་འོས་མིང་ཐོབ། གློག་བརྙན་འདི་ནི་གབ་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་པའམ་འཚོ་བ་དངོས་ལས་མཚོན་པ་གང་ཡིན་ཡང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཆེར་ཐེབས་ཡོད་དེ། འདིས་དད་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གང་འདྲ་ཞིག་


སྨོ་སྨོ་ཡི་ངང་ལག - Storybooks Himalaya\nསྨོ་སྨོ་ཡི་ངང་ལག हजूरआमा र केराको जादू སྨོ་སྨོ་ཡི་ངང་ལག Grandma's bananas\nསྨོ་སྨོ་ཡི་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ནི་ཡ་མཚན་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེར་ཤིང་སྡོང་མོན་ཆག་དང་། ཁྲེ་རྒོད། ཁཱ་ས་ཝ་སོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་ཡག་ཤོས་ནི་ངང་ལག་གི་ཤིང་སྡོང་རེད། སྤྱིར་སྨོ་སྨོ་ལ་ཚ་བོ་དང་ཚ་མོ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་མོ་རང་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ས་དེ་ང་རང་ཡིན་པ་ངས་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ཤེས་སོང་། མོས་ནམ་རྒྱུན་ང་མོ་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སྐད་གཏོང་གི་ཡོད་ལ། དེར་མ་ཟད་ང་ལ་གསང་བ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་། གསང་བ་གཅིག་ནི་མོས་ང་ལ་ནམ་ཡང་བཤད་མྱོང་མེད། དེ་ནི་ངང་ལག་སྨིན་ཟིན་པ་རྣམས་གང་ན་ཡོད་པའི་སྐོར་རེད།\nहजूर आमाको करेसाबारीमा मकै, कोदो र तरुलको खेतीले टम्म भरिएको थियो। सबै भन्दा लोभलाग्दो चाहीँ केराहरु थियो। हजूर आमाका धेरै नाति नातिनाहरु भएता पनि वहाँ मलाई नै मन पराउनु हुन्थ्यो। वहाँ प्राय जसो मलाई आफ्नो घरमा बोलाउनु हुन्थ्यो र आफ्नो केही गोप्य कुराहरु पनि खोल्नु हुन्थ्यो। तर वहाँले मलाई केरा कहाँ पकाउनु हुन्छ भन्ने कुरा चाहीँ गोप्य नै राखेकी थिईन।\nཉི་མ་གཅིག་ལ་ངས་སྨོ་སྨོའི་ཁང་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉི་མ་དྲོ་ས་ཞིག་ན་རྩྭ་ཆག་གིས་བཟོས་པའི་སླེ་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་། ངས་ཁོང་ལ་སླེ་བོ་དེ་ཅི་ཞིག་གི་སྐོར་ཡིན་པ་དྲིས་སྐབས་ང་ལ་ཕྱིར་ལན་བཏབ་དོན། “འདི་ནི་ངའི་སྒྱུ་འཁྲུལ་གྱི་སླེ་བོ་ཡིན།” ཟེར། སླེ་བོ་དེ་ཡི་འཁྲིས་ན་ངང་ལག་གི་ལོ་མ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་ལ། སྨོ་སྨོས་ལོ་མ་དེ་ཚོ་དུས་ནས་དུས་སུ་ཁ་ལོ་སྒོར་གྱིན་འདུག ངས་ལོ་མ་དེ་ཚོ་ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དྲིས་སྐབས་མོས། “འདི་དག་ནི་ངའི་སྒྱུ་འཁྲུལ་གྱི་ལོ་མ་རྣམས་ཡིན།” ཟེར།\nएकदिन मैले हजूर आमाको घर बाहिर एउट ठूलो छ्वालीको टोकरी घाममा सुकाई राखेको देखें। जब मैले यो के को लागि हो भनेर सोधें, वहाँको जवाफ थियो: यो मेरो जादू को टोकरी हो। टोकरी को छेउमा हजूर आमाले त्यहाँ धेरै केराका पातहरु ओल्टाई पल्टाई गर्नु हुन्थ्यो। म उत्सुकताले भरिएर सोधें, यी पातहरु के का लागि हजूर आमा? वहाँको केवल जवाफ थियो: यिनीहरू मेरा जादूमयी पातहरू हुन।\nསྨོ་སྨོ་ལགས་ལ་བལྟས་ཀྱིན་བལྟས་ཀྱིན་ལྟ་འདོད་པ་ཞིག་རེད། མོ་རང་གི་ངང་ལག་རྣམས། ངང་ལག་གི་ལོ་མ་རྣམས། ད་དུང་རྩྭ་ཆག་གི་སླེ་བོ་དེ་དག ཡིན་ནའང་། ཉིན་ཞིག་སྨོ་སྨོས་ང་རང་ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་འཁྲིས་ལ་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་མངགས་སོང་། “སྨོ་སྨོ། སྐུ་མཁྱེན། ང་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ལ་ལྟ་རུ་ཆུག་དང་།”ཅེས་ངས་ཞུ་བ་འཐེན་པ་ཡིན། “བུ། ཨུ་ཚུགས་མ་བྱེད་ཅིག ལས་ཀ་ག་རེ་མངགས་པ་དེ་སྒྲུབ་ཏུ་རྒྱུག” ཅེས་མོས་ཨུ་ཚུགས་མཐར་སྐྱེལ་བྱས། དེར་བརྟེན་ང་ལས་ཀ་དེ་ལས་བར་ཕྱིན་པ་ཡིན།\nहजूर आमालाई देखेर मलाई धेरै रमाईलो लागिरहेको थियो अनि केरा, केराका पातहरु अनि छ्वालीको टोकरी। तर हजूर आमाले मलाई केही सामान लिन भनेर आमा कहाँ पठाई दिनु भयो। हजूर आमा! तपाईं जसरी तयारी गर्दै हुनुहुन्छ नी! मलाइ पनिदेखाउनु होस् न? जिद्धी नगर्नु, मैले जे भनें त्यही गर्नु हजूर आमा चिच्याईन, त्यसपछि मैले त्यहाँबाट दौडिनु पर्‍यो।\nང་ཕྱིར་ཡོང་དུས། སྨོ་སྨོ་ཕྱི་ལོགས་ན་བསྡད་འདུག ཡིན་ནའང་སླེ་བོ་རྣམས་མི་འདུག་ལ། ངང་ལག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་སར་མི་འདུག “སྨོ་སྨོ། སླེ་བོ་དེ་གང་ན་ཡོད། ངང་ལག་རྣམས་གང་ལ་ཁྱེར། ལོ་མ་རྣམས་གང་ལ་་་་” ཡིན་ནའང་ང་ལ་ལན་གཅིག་རང་རག་པ་ནི་ཧ་ཅང་གི་བློ་ཕམ་སྐྱེས་པ་ཞིག་རེད། “དེ་ཚོ་ངའི་སྒྱུ་འཁྲུལ་གྱི་ས་ཆ་ན་ཡོད།” ཟེར།\nजब म फर्के हजूर आमा बाहिर बसिराख्नु भएको थियो तर त्यहाँ न त टोकरी नै थियो, न त केराहरु नै। हजूर आमा टोकरी र केराहरु कहाँ छन्? तर वहाँको मात्र जवाफ थियो, त्यो सबै जादूमयी ठाउँमा छन्। वास्तवमा त्यो साह्रै नै दुखदायी क्षण थियो।\nཉི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ལ། སྨོ་སྨོས་ང་མོ་རང་གི་ཉལ་ཁང་ནང་དུ་འཁར་རྒྱུག་ལེན་པར་མངགས་བྱུང་། ངས་མོའི་ཉལ་ཁང་གི་སྒོ་ཕྱེ་མ་ཐག་ངང་ལག་གི་དྲི་མ་ཞིམ་པོ་དེས་ང་རང་བཀུག་སོང་། ཁང་པའི་སྦུག་ན་སྨོ་སྨོ་ཡི་སྒྱུ་འཁྲུལ་གྱི་སླེ་བོ་དེ་འདུག སླེ་བོ་དེ་ཀམ་པ་ལི་རྙིང་པ་ཞིག་གིས་གཡོགས་འདུག ངས་ཀམ་པ་ལི་དེ་ཡར་བཀྱགས་པ་དང་དྲི་མ་ཞིམ་ཤོས་དེ་ཁྱབ་ཡོང་གི་འདུག\nदुई दिन पछि, हजूर आमाले मलाई आफ्नो खाटबाट वहाँको टेक्ने लौरो ल्याउन भन्नु भयो। जब मैले ढोका खोले, पाक्दै गरेको केराको कडा वासनाले मलाई आकार्शित गर्‍यो। भित्री कोठामा हजूर आमाको छ्वालीको ठूलो टोकरी थियो जसलाई एउटा पुरानो सिरकले घ्वाप्लक्क छोपेको थियो। त्यसलाई मैले विस्तारै उचालेँ र त्यो लोभ लाग्दो वासनालाई सुघेँ।\nསྨོ་སྨོས་ང་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ག་རེ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། མགྱོགས་པོར་འཁར་རྒྱུག་དེ་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་སྐད་བརྒྱབ་དུས་ང་རང་ཞེད་སོང་ལ། འཁར་རྒྱུག་དེ་བཟུང་ནས་མགྱོགས་པོར་ལོག་ཡོང་བ་ཡིན། སྨོ་སྨོས་ང་ལ་ཁྱོད་རང་ཅི་ཞིག་གི་དོན་དུ་དགོད་ཀྱིན་ཡོད་ཅེས་དྲིས་བྱུང་། དྲི་བ་དེས་ང་ལ་སོ་སོའི་འཛུམ་དེ་ནི་སྨོ་སྨོའི་གསང་བའི་ས་ཆ་དེ་རྙེད་སོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་ཚོར་བཅུག་བྱུང་།\nजब मेरी हजूर आमा मलाई, त्यहाँ तिमी के गर्दै छौ भनेर कराईन: म झसँङ्ग भएर तर्से। छिटो गर! मेरो लौरो लिएर आउ। वहाँको टेक्ने लौरो लिएर म छिटो छिटो वहाँ भएको ठाउँमा गएँ। तिमी किन मुस्कुराई रहेकी छौ? हजूर आमाले मलाई सोध्नु भयो। वहाँको प्रश्नले मैले वहाँको जादूमयी ठाउँको रहस्य पत्ता लागेकोमा निस्केको हल्का हाँसो हो भन्ने कुरोको अनुभूती गर्न गाह्रो भएन।\nཉིན་རྗེས་མ་དེར་སྨོ་སྨོ་ལགས་ངའི་ཨ་མར་ལྟ་གི་ཕེབས་བྱུང་། མོ་རང་དེར་འབྱོར་མ་ཐག་ང་སླར་ཡང་མགྱོགས་པོ་ཕྱིར་སྨོ་སྨོའི་ནང་ལ་ངང་ལག་དེ་ཚོ་མུ་མཐུད་དུ་ཡོད་མེད་ལྟ་རུ་རྒྱུག་པ་ཡིན། ངང་ལག་ཧ་ཅང་སྨིན་ཚར་བ་འགའ་འདུག ངས་དེའི་ནང་གི་གཅིག་བླངས་ཏེ་ངའི་དུག་ལོག་གི་མཐུ་འོག་ལ་སྦས་པ་དང་། སླེ་བོ་དེའི་ཁ་ཕྱིར་བཀབས་རྗེས་ང་ཁང་པའི་རྒྱབ་ལ་སོང་སྟེ་ངང་ལག་དེ་མགྱོགས་པོར་ཟོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ངས་ད་བར་དུ་ཟོས་པའི་ངང་ལག་གི་ནང་ནས་ཞིམ་ཤོས་དེ་རེད།\nअर्को दिन जब हजूर आमा मेरी आमालाई भेट्न आउनु भयो, म हतार हतार वहाँको घरमा फेरी एक चोटी केराहरु हेर्न को लागि गएँ। त्यहाँ एउटा राम्रोसँग पाकेको एउटा झुप्प थियो। मैले एउटा टिपेर आफ्नो कपडा भित्र लुकाएँ। फेरी टोकारीलाई राम्रोसँग छोपिसके पछि म घरको पछाडी गएँ अनि त्यसलाई छिटो छिटो खाएँ। त्यो नै अहिले सम्म मैले चाखेकी सबै भन्दा गुलियो केरा थियो।\nདེའི་ཉིན་རྗེས་མ་དེར། སྨོ་སྨོས་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་རའི་ནང་དུ་སྔོ་ཚོད་བཏོག་གིན་འདུག་ལ། ང་མགྱོགས་པོར་སྨོ་སྨོའི་ནང་ཕྱིན་ཏེ་ངང་ལག་དེ་དག་གི་པགས་པ་བཤུས་པ་ཡིན། ཕལ་ཆེར་ཚང་མ་སྨིན་འདུག ངས་ངང་ལག་བཞི་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་འཁྱེར་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ལྟར་ང་སྒོ་འགྲམ་བར་དུ་རྐང་འཇབ་ལག་འཇབ་ངང་ཡོང་སྐབས་ངས་སྨོ་སྨོ་ཕྱི་ལོགས་ན་གློ་ལུ་བྱེད་བཞིན་པ་ཐོས་བྱུང་། ངས་ངང་ལག་དེ་ཚོ་དུག་ལོག་གི་མཐུ་འོག་ལ་སྦས་ཏེ་མོ་རང་གི་འཁྲིས་ནས་ཕར་ཕྱིན་པ་ཡིན།\nअर्को दिन जब हजूर आमा करेसाबारीमा सागसब्जी टिप्दै थिईन, मैले ढोका बाट झ्वाट्ट चियाएर केराहरू हेरे। प्राय सबै राम्रोसँग पाकेको थियो। त्यहाँबाट चार वटाको एउटा झुप्प नलिईकन म चल्नै सकिनँ। जब म बिस्तारै ढोका तर्फ अगाडी बढ़ें, मैले बाहिर मेरी हजूर आमाले खोकेको सुनें। मैले केरा आफ्नो कपडा मूनी छोपेर बिस्तारै हजूर आमालाई छलेर अघि बढ़े।\nདེའི་ཕྱི་ཉིན་ནི་ཚོང་རར་འགྲོ་བའི་ཉིན་མོ་རེད། སྨོ་སྨོ་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་གཉིད་སད་འདུག ཁོང་གིས་ནམ་རྒྱུན་ངང་ལག་དང་ཁཱ་ས་ཝ་ཁྱེར་ནས་ཁྲོམ་ནས་བཙོང་གི་ཡོད། ཉིན་མོ་དེར་ང་མོ་རང་ལ་ལྟ་བར་ཕྱིན་མེད། ཡིན་ནའང་ང་ཡིབ་ནས་རྒྱུན་རིང་པོ་འདུག་ཐུབ་གི་མ་རེད།\nदोस्रो दिन हाटबजार लाग्ने दिन थियो, हजूर आमा बिहानै उठिन। वहाँ सधै पाकेको केरा र तरुलहरु लिएर बजारमा बेच्न जानु हुन्थ्यो। त्यो दिन मैले वहाँ लाई भेट्न जान हतार गरिनँ। तर लामो समयसम्म त्यसो गरिरहन पनि मलाई सम्भव थिएन।\nཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོ་ཙམ་ལ། ཨ་མ་ལགས་དང་། པཱ་ལགས། སྨོ་སྨོ་བཅས་ཀྱིས་ང་སྐད་བཏང་བྱུང་། ངས་ག་རེ་ཡིན་པ་ཧ་གོ་སོང་། མཚན་མོ་དེར་ང་མར་གཉིད་ཉལ་དུས་ངས་ད་ནས་བཟུང་བརྐུ་བྱེད་མི་རུང་བ་ཤེས་བྱུང་། སྨོ་སྨོའི་ས་ནས་བརྐུ་མི་རུང་ལ། ཕ་མའི་ས་ནས་བརྐུ་མི་རུང་། དེ་བས་ཀྱང་མི་གཞན་པའི་ས་ནས་བརྐུ་མི་རུང་བ་ཤེས་བྱུང་།\nत्यसपछि साँझमा आमा, बुबा र हजूर आमाले मलाई बोलाउनु भयो। किन हो भन्ने कुरा मलाई थाहा पाउन गाह्रो भएन। त्यो रात जब म आफ्नो ओछ्यानमा पल्टें, मलाई थाहा थियो कि म अब कहिल्यै हजूर आमा, आमा, बुवा र कसैबाट पनि चोर्न सक्ने छैन।\nTranslated by: འདབ་དྲུག Dabtruk, པཱཊ་རིག་ཌཱོཌ། Patrick Dowd, ཆུ་ཚང་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན། Chusang Sonam Rinchen\nLanguage: Amdo Tibetan\nསྨོ་སྨོ་ཡོད་སར་གུང་གསེང་ལ་ཕྱིན་པ། བྱ་ཧ་ནེ་གྷའེ་ཌི་ཡི་འཁོན་ལན། ཝུ་སི་ཡི་གཅུང་མོས་ག་རེ་ལབ་པ་རེད།


CiNii 図書 - བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་བཤད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་ཀླུ་དབང་གི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོའི་སྤྱི་དོན་བཞུགས་སོ\nbstan bcos mngon par rtogs pa'i rgyan 'grel pa dang bcas pa'i rnam bshad rnam pa gnyis kyi dka' ba'i gnad gsal bar byed pa legs bshad skal bzang klu dbang gi rol mtsho zhes bya ba las skabs dang po'i spyi don bzhugs so\nBstan bcos mṅon par rtogs paʾi rgyan ʾgrel pa daṅ bcas paʾi rnam bśad rnam pa gñis kyi dkaʾ baʾi gnad gsal bar byed pa legs bśad Skal bzaṅ klu dbaṅ gi rol mtsho źes bya ba las skabs daṅ poʾi spyi don bźugs so\nབསྟན་བཅོས་ མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ འགྲེལ་པ་ དང་བཅས་པའི་ རྣམ་བཤད་ རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱི་ དཀའ་བའི་ གནད་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ ལེགས་བཤད་ སྐལ་བཟང་ ཀླུ་དབང་ གི་ རོལ་མཚོ་ ཞེས་བྱ་བ་ ལས་ སྐབས་དང་པོའི་སྤྱི་དོན་ བཞུགས་སོ\nBstan bcos mṅon par rtogs pa'i rgyan 'grel pa daṅ bcas pa'i rnam bśad rnam pa gñis kyi dka' ba'i gnad gsal bar byed pa legs bśad skal bzaṅ klu dbaṅ gi rol mtsho źes bya ba las skabs daṅ po'i spyi don bźugs so / Rje btsun chos kyi rgyal mtshan\n"... རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན ..."--P. \nLCC : BQ1955\nLCSH : Tsoṅ-kha-pa Blo-bzaṅ-grags-pa, 1357-1419. Legs bśad gser phreṅ\nLCSH : Rgyal-tshab Dar-ma-rin-chen, 1364-1432. Rnam bśad sñiṅ rgyan\nLCSH : Tripiṭaka. Sūtrapiṭaka. Prajñāpāramitā


Terdzo-TSHI-047 - Rinchen Terdzö\nbcom ldan 'das mgon po tshe dpag tu med pa'i sgrub thabs sAts+tsha la brten nas tshe sring ba'i man ngag dang bcas pa\nVolume 48 (ཚི) / Pages 753-756 / Folios 1a1 to 2b2\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 48 > Text #47 (Scroll to Bottom)\ngu ru chos kyi dbang phyug. bcom ldan 'das mgon po tshe dpag tu med pa'i sgrub thabs sAts+tsha la brten nas tshe sring ba'i man ngag dang bcas pa. In Rin chen gter mdzod chen mo pod zhe brgyad pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 48) by 'jam mgon kong sprul, 753-756. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\ntshe sgrub sAts+tsha dang bcas pa:_mkho mthing lha khang gi rnam snang phyag mtheb nas gu ru chos kyi dbang phyug gis bton pa'o/_/las 'phro can dang 'phrad par shog_/sa ma ya/_shu b+haM\n༄༅༔ བཅོམ་ལྡན་འདས་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་སཱཙྪ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་སྲིང་བའི་མན་ངག་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ༔ ྈྈྈྈ བཅོམ་ལྡན་འདས་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས༔ སྟོང་པའི་ངང་ལས་རང་ཉིད་ཚེ་དཔག་མེད་སྐུ་མདོག་དམར་པོ༔ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྟེང་ན་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་བསྣམས་པ༔ ཞབས་སྐྱིལ་ཀྲུང་འོད་ཀྱི་རྒྱབ་ཡོལ་ཅན༔ ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ༔ ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་སྟེང་ན་ཧྲཱིཿལས་འོད་འཕྲོས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བར་བསམ༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་ཧཱུྃ་བྷྲཱུྃ་ནྲྀ་ཛ༔ ཞེས་བཟླས་པ་ནུས་ཚད་དུ་བྱ་ཞིང་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ་མོ༔ དེའི་རྗེས་ལ་ལྷ་ཉིད་འོད་དུ་ཞུ་ནས་དམིགས་མེད་གསལ་སྟོང་དུ་བསྒོམ༔ དེ་ལྟར་ཡི་དམ་དུ་བྱས་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་འཕོས་ནས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་སོ༔ ས་མ་ཡ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔ བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་མཐའ་དག་ཞི་བ་དང༔ དུས་མིན་འཆི་བ་ཟློག་པའི་མན་ངག་སཱཙྪ་གདབ་པའི་ཆོ་ག་ནི༔ ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༔ རང་ཉིད་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་ལ་ས་གཙང་མ་བརྐོས་ཏེ་འཇིམ་པ་བྱས་ལ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བརྗོད་པས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་ཧཱུྃ་བྷྲཱུྃ་ནྲྀ་ཛ༔ ཞེས་སྙིང་པོ་གསེར་རམ་གིའུ་ཝཾ་གུར་གུམ་གྱིས་བྲིས་པ་ནང་དུ་གཞུག༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་ཧཱུྃ་བྷྲཱུྃ་ནྲྀ་ཛཿབཛྲ་རཏྣ་ཀ་ནི་ཀ་སྭཱ་ཧཱ༔ ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བཏབ་པས་ཕྱི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔའི་མཆོད་རྟེན་ལ༔ ནང་པདྨ་རཱ་གའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པར་བསམ་མོ༔ རབ་གནས་ནི༔ ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་ཡུ་ཥེ་ཧཱུྃ་བྷྲཱུྃ་ནྲྀ་ཛཿབཛྲ་ས་མ་ཡ་ཛ༔ ཞེས་བརྗོད་པས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ནས་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱོན་ནས་སཱཙྪ་ལ་ཐིམ་པས༔ འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཅིང་ཇི་སྲིད་འབྱུང་བའི་གནོད་པས་མ་ཞིག་བར་བཞུགས་པར་བསམ་ཞིང༔ ནས་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོ་བཟླས་ཤིང་མེ་ཏོག་གཏོར་ནས་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་དོ༔ མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དབུལ༔ དེ་ནས་སཱཙྪ་འོ་མི་བརྒྱལ་བའི་སར་བཞུགས་སུ་གསོལ༔ དེ་ལྟར་དུ་བྱས་ན་གནས་སྐབས་སུ་རྐྱེན་དང་བར་ཆད་མཐའ་དག་ཞི་བ་དང༔ མཐར་ཐུག་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་ནས༔ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ༔ ཚེ་གཟུངས་ལ་ཡི་དམ་བྱའོ༔ ྀཨཚ༔ ཚེ་སྒྲུབ་སཱཙྪ་དང་བཅས་པ༔ མཁོ་མཐིང་ལྷ་ཁང་གི་རྣམ་སྣང་ཕྱག་མཐེབ་ནས་གུ་རུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་བཏོན་པའོ། །ལས་འཕྲོ་ཅན་དང་འཕྲད་པར་ཤོག །ས་མ་ཡ། ཤུ་བྷཾ།། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-TSHI-047&oldid=114788"


སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨཱཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས་ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སོགས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་འདུག – བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།\n༄༅།འདི་གར་སིམ་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨཱཅརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོག་མཆོག་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་སིམ་ལར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཕྱེད་ ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ནས་ ༦ བར་ཁུལ་དེའི་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ སྐུ་ཞབས་མུ་ཀེཤ་ཨགྣི་ཧོཏྲི་ Mukesh Agnihotri མཆོག དེ་བཞིན་ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཁྲིམས་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་སྐུ་ཞབས་སན་ ཇེ་ཀ་རོལ་ Chief Justice Sanjay Karol མཆོག་བཅས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་འདུག མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གིས་བོད་ནང་དང་བཙལ་བྱོལ་བོད་མིའི་འདས་པའི་ ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་སྐོར་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བཤད་དང་སྦྲགས་རྒྱབ་ སྐྱོར་མུ་མཐུད་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་ཞུས་འདུག\nདེ་བཞིན་ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་ ༥༨ འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་ཕེབས་ཏེ་སིམ་ལའི་མང་ ཚོགས་དང་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་གསུང་ པ་མ་ཟད། བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སོགས་དྲན་སྐུལ་ཡང་གནང་ཡོད། མཛད་སྒོའི་ཐོག་མི་མང་དང་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༢༠༠ མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག\nདེ་ཉིན་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༣༠ ཐོག་སིམ་ ལར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ Gaiety Theater ཞེས་པའི་འཁྲབ་སྟོན་ཁང་དུ”རྒྱལ་ཡོངས་གསར་འགྱུར་བསྟི་གནས་ཁང་” National Media Foundation” ཞེས་པ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༤༠ འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་མཛད་སྒོར་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་མགྲོན་འབོད་ལྟར་སྐུ་ མགྲོན་གཙོ་བོར་ཕེབས་ཞུགས་གནང་འདུག དེ་ཡང་མཛད་ སྒོའི་སྐབས་ “རྒྱ་གར་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་ལས་གཞི་གོང་འཕེལ་དང་། གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་གྱི་ལས་འགན་ “International Tourism in India and Role of Media” ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་འདུག\nསྐབས་དེར་དམིགས་ བསལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་ Sh. Balyogi Umesh Nath མཆོག་དང་། སྐུ་མགྲོན་གཞན་སིམ་ལ་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ལྕམ་སྐུ་ Smt. Kusum Sadrate མཆོག རྡ་སའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཉེ་བའི་རིགས་བདག་སྐུ་ཞབས་ཀུལ་དིམ་ཅནྡ་ཨགྣི་ཧོཏྲི་ Dr. Kuldeep Chand Agnihotri མཆོག་དང་། ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཕྲུལ་རིག་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ ལྕམ་སྐུ་ Sh. Dharmesh Kumar Sharma མཆོག རྒྱལ་ཡོངས་གསར་འགྱུར་ཚན་པའི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་རཱཇེནྡྲ་ཇེན་Sh. Rajendra Jain མཆོག ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་གསར་འགོད་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཨོ་པི་ཡཱ་དབ་ Dr. O.P. Yadav མཆོག་སོགས་ཕེབས་ཡོད། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་ ༡༥ ཙམ་ནས་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་གསར་འགོད་པ་སོགས་མི་གྲངས་ ༣༥༠ ལྷག་ཕེབས་འདུག\nལྷག་པར་སིམ་ལ་གནས་འཁོད་བོད་མི་གྲངས་ ༥༠ ཙམ་ལྷན་ཚོགས་དེར་ཕེབས་པ་དང་། སྐབས་དེར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གིས་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ནི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་ བཞི་པ་ཡིན་པར་བརྟེན་མང་ཚོགས་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུའི་ལག་ཆ་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ ཡོད་པ་དང་། བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་དཔེར་བཀོད་ནས་གསར་འགྱུར་ རྒྱུད་ལམ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་གང་སར་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་ཇི་ཡིན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐུབ་པ་ དགོས་གལ་སོགས་གསུངས། སྤྱིར་མཛད་ སྒོ་དེེ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་གསར་འགྱུར་བསྟི་གནས་ཁང་དང་ “National Media Foundation” དང་། ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་གསར་འགོད་མཐུན་ཚོགས་ “Parliament Press Club of South Asia” གཉིས་བཟུང་འབྲེལ་ཐོག་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག\nཕྱི་ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཐོག་སིམ་ལར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ Indo Tibetan Friendship Society དང་། ཧི་མཱ་ལ་ཡི་ཁྱིམ་ཚང་Himalaya Parivar ཞེས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་རྒྱུན་ལས་མི་གྲངས་ ༡༥ ཙམ་དང་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦྲགས་བོད་ནང་གྱི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་ལྷན་ཁང་སོ་སོའི་ གཞུང་འབྲེལ་ལས་དོན་སྤེལ་ཕྱོགས། རྒྱ་གར་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་མ་ཟད། ཁོང་རྣམས་ལ་དེ་སྔ་ལྟར་མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་དང་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་ཡོང་ བའི་འབོད་སྐུལ་དང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་ ཞུས་འདུག་པ་བཅས།