Terdzo-SHI-010 - Rinchen Terdzö\nklong gsal snying thig gi khrid yig yid bzhin nor bu lta bu\nVolume 57 (ཤི) / Pages 361-391 / Folios 1a1 to 16a4\nRinchen Terdzö Volumes List > Volume 57 > Text #10 (Scroll to Bottom)\nrat+na gling pa. klong gsal snying thig gi khrid yig yid bzhin nor bu lta bu. In Rin chen gter mdzod chen mo pod nga bdun pa (The Great Treasury of Rediscovered Teachings Volume 57) by 'jam mgon kong sprul, 361-391. New Delhi: Shechen Publications, 2007-2016.\nའཕན་ཡུལ་སྨན་རྩེའི་ཆོས་རྗེ་བསམ་འགྲུབ་རྒྱལ་པོས་གཏེར་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་ལ་གབ་འཁྲུགས་འགའ་རེ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་དམར་ཁྲིད་རྒྱས་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བྲི་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་པའི་ངོར། ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་གསུང་འཛིན་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ། གཏེར་སྟོན་རིན་ཆེན་དཔལ་བཟང་པོས་བྱ་ལོ་འབྲུག་ཟླའི་གནམ་གང་ལ་དཔལ་ལྡན་སྨན་རྩེའི་རི་ཁྲོད་དུ་སྦྱར་པའོ། །དགེ་འདིས་འགྲོ་ཀུན་ཚེ་གཅིག་གདོད་མའི་ས་ལ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག། །།\n'phan yul sman rtse'i chos rje bsam 'grub rgyal pos gter gyi khrid yig la gab 'khrugs 'ga' re yod pa rnams phyogs gcig tu dril ba'i dmar khrid rgyas pa zhig ci nas kyang bri dgos zhes bskul pa'i ngor/_o rgyan pad+ma'i gsung 'dzin gnas lugs rdzogs pa chen po klong gsal snying thig gi rnal 'byor pa/_gter ston rin chen dpal bzang pos bya lo 'brug zla'i gnam gang la dpal ldan sman rtse'i ri khrod du sbyar pa'o/_/dge 'dis 'gro kun tshe gcig gdod ma'i sa la phyin par gyur cig\n༄༅། །ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི་ཁྲིད་ཡིག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་བཞུགས་སོ། ། འདིའི་ནང་ས་བཅད་ལ་ཚད་འཛིན་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་འཁྲུགས་ཅུང་ཟད་ཡིག་ཆ་དཔེ་གཉིས་ཙམ་བཅས་པ་དག་ལའང་འདུག་པས་སོར་བཞག་ལས་བཅོས་མ་ཤེས། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། དབྱིངས་རིག་སྟོང་གསལ་ཐིག་ལེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཐོག་མའི་མགོན་པོ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་དང་། །ཨོ་རྒྱན་ལ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་དང། །ཡི་དམ་ལྷ་དང་བཀའ་སྲུང་དམ་ཅན་བཅས། །དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཐམས་ཅད་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བླ་མེད་བརྗོད་དཀའ་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་མཆོག །ཨོ་རྒྱན་ཐུགས་བཅུད་རྣལ་འབྱོར་བདག་གི་སྙིང་། །མཁའ་འགྲོའི་སྙིང་ཁྲག་ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི། །དམར་ཁྲིད་ཟབ་མོ་གནད་ཀྱི་མན་ངག་ནི། །རྗེས་འཇུག་སློབ་མ་ལས་ཅན་སྐྱེས་བུའི་དོན། །ལེགས་པར་འདིར་དགོད་ལྷ་དང་རིག་འཛིན་སོགས། །ཆོས་བདག་མཁའ་འགྲོས་རྗེས་སུ་གནང་བར་མཛོད། །དེ་ལ་དམ་ཆོས་ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི་གསང་ཆེན་གནད་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་འདི་ལ་དོན་བཅུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་བླ་མ་དང་སློབ་མ་བརྟག་པ། གནས་དང་ཡོ་བྱད། དུས་དང་རྟེན་འབྲེལ། གདམས་པ་དང་མཐུན་རྐྱེན་ལ་སོགས་བརྟག་པ་རྣམས་ནི་ཞིབ་ཏུ་གཞུང་གི་ཁྲིད་ལས་བླང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསག་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོས་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་དབྱེ་བ་དང་། རྣལ་འབེབ་སོར་འཇོག་གིས་སྒོ་གསུམ་རྣལ་དུ་དབབ། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བཀའ་དབབ། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱིས་གནས་ལུགས་ཀྱི་མཚང་བཙལ། ངོ་སྤྲོད་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཞལ་བསྟན། གཞི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ཁྲིད་ཀྱིས་གོལ་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཅད། བོགས་འདོན་གེགས་སེལ་གྱིས་ཉམས་ལེན་མཐར་བསྐྱལ། ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད་ཀྱིས་ཟབ་ལམ་གྱི་གནད་བསྟན། མཐའ་རྟེན་གྱི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཟད་ཀྱི་མཐར་བསྐྱལ་བའོ། །དང་པོ་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་ལ་བརྒྱད་དེ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ། ཚོགས་གསག་མཎྜལ། ཉམས་ཆག་གསོ་ཞིང་ཚོགས་གསག་པ། ཀུ་སུ་ལུའི་རྣལ་འབྱོར། སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་ཡིག་བརྒྱའི་བཟླས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་རྒྱས་པར་ཆོས་སྤྱོད་ལམ་རིམ་དང་། བསྡུས་པ་ཆོས་སྤྱོད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ།། །།གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོས་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་དང་། ནང་དང་། གསང་བའི་རུ་ཤན་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ཕྱི་ལྟར་རུ་ཤན་དབྱེ་བ་ནི། དང་པོ་ཕྱི་ལྟར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡིན་ཞིང་། དགོས་ཆེད་ནི། དང་པོ་ལུས་རུ་ཤན་ཕྱེ་བས། ཕྱི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆ་སྙོམས་པས་ཚེ་རིང་ནད་དཀོན། ནང་ལྟར་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་པས་གྲུབ་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། གསང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་འཆར་བས་སྣང་བ་བཞིའི་འཕེལ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །རྒྱུད་ཀྱི་དགོས་ཆེད་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ལུང་རྣམས་འདིར་མ་སྤྲོས་པས་གཞུང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དངོས་ནི། བདེ་བའི་སྟན་ཐོག་ཏུ་ལུས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྐང་མཐིལ་སྤྲད། རྒལ་ཚིགས་དྲང་པོར་བསྲང་། ལུས་ཉྭ་བཞི་བསྒྲིམ་ཅིང་ལྟག་རྩ་དྲང་པོར་འཐེན། ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་ཤད་རྐྱང་། ལྟ་སྟངས་བར་སྣང་ལ་ཧ་རེ་གཏད། དམིགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཐ་ལེ་གནས་པའི་ངང་ནས། ལུས་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཁྲང་ངེ་བ་ཞིག་ཡིད་ཡུལ་དུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་ཅི་ཙམ་ཁམས་ཀྱིས་ལྕོགས་པའི་བར་དུ་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་དང་པོ་མི་གཅིག་ཟན་ཟ་ཡུན་ཙམ། དེ་ནས་ཅི་ཙམ་ལྕོགས་པས་ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་རྩ་གཙོ་བོ་གསུམ་འཁོར་ལོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གནད་དུ་ཚུད་པས་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་ཅིང་། གནས་སྐབས་སུ་བར་ཆད་སེལ་ཞིང་སྲུང་བའི་མཆོག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འདུག་སྟངས་ལ་ཡུན་དུ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་། མ་ལྕོགས་པ་དང་ཧ་ཞེས་སྒྲ་སྟོང་པ་ཞིག་བཏོན་ལ་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་རང་གི་རིག་པ་ཨ་དཀར་པོར་གནས་པ་དེ་སྤྱི་གཙུག་གི་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱང་གིས་སོང་བར་བསམ་པ་དང་། དུས་མཉམ་དུ་ལུས་ཕྱི་གན་དུ་ཕྲས་ཀྱིས་འགྱེལ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོ་བཞིན་དུ་ཁྲེས་སེ་བསྐྱུར། གཏད་མེད་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་རྩ་བྲལ་དུ་ཁྲེས་སེ་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་ཞག་གསུམ་མམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་འབད་པས་བརྩོན་ན་ལུས་ཀྱི་རུ་ཤན་ཕྱེད་ཅིང་། སྤྱིར་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཀའི་རུ་ཤན་ཕྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་རྡོ་རྗེའི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་ལུས། ཡིད་དམིགས་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་པས་ཡིད། ངག་ཏུ་ཧ་ཞེས་བརྗོད་པས་རླུང་གི་གནད་ཀྱིས་ངག་གི་རུ་ཤན་ཕྱེད་དེ། དེ་ནི་རྫོགས་ཆེན་སྤྱི་སྐད་ཀུན་དང་མི་འདྲ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཟབ་པས་འདི་ཉིད་རང་གིས་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཆོད་པ་དང་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་འབྱུང་ངོ་། །ས་མ་ཡ། གཉིས་པ་ངག་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་བདེ་བའི་གདན་ལ་ལུས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ་མིག་བར་སྣང་ལ་བལྟ་སྟངས་ཧད་པོར་གཏད་ལ། སྣང་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་། དེའི་ངང་ནས་ངག་ཏུ་ཧཱུྃ་དྲག་ངར་དང་ལྡན་པར། རླུང་ཐངས་རེ་ལ་ཧཱུྃ་ཉི་ཤུའམ་སུམ་ཅུ་རེ་ཙམ་སྒྲ་གྲགས་སྟོང་དུ་ལྷང་ལྷང་བཟླས་ཤིང་རང་གི་ཁ་ནས་ཧཱུྃ་གཅིག་ཐོན་གཉིས་ཐོན་གྲངས་མེད་དུ་ཐོན་ནས་ཉེ་ལོགས་ཐོ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་ཧཱུྃ་དུ་རོང་རོང་ཁེངས་པར་བསམ་ཞིང་། དེ་ནས་ཧཱུྃ་རྣམས་ཕྱིར་ཤིག་ཤིག་སོང་བས་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པར་བློས་ཁྱབ་ཚད་ནས་ཕར་ཧཱུྃ་རྣམས་རོང་རོང་སོང་བར་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་འུ་རུ་རུ་བཟླ་འོ། །ཡང་ཚུར་རོང་རོང་ཉེ་བར་འདུས་ཏེ། ལུང་པ་ཐོ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་ཁེངས་པར་གྱུར་ནས། ཡང་རང་གི་ཁར་གཅིག་བྱུང་གཉིས་བྱུང་མང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཧཱུྃ་གིས་ཁེངས་ཏེ་དྲག་ཏུ་བཟླས་པས་རང་ལུས་རྩེ་མའམ་ཚགས་འུ་ལྟ་བུར། ཧཱུྃ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་དང་རྐང་མཐིལ་གཡས་གཡོན་རྒྱབ་མདུན་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་མཚམས་མེད་པར་བཏང་ནས་ཅི་ལྟར་གཅིག་ནས་ཧཱུྃ་གིས་ལུས་བར་སྣང་ལ་ཁྱེར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡེམས་ཡེམས་ཡོད་པར་བསམ་ཞིང་བཟླས་ལ། ལུས་ངལ་ཏེ་ཆད་པ་དང་ཕཊ་ཅེས་སྒྲ་སྟོང་པ་ཞིག་བརྗོད་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་རང་ངོ་ལ་བལྟ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །འདི་ལ་ཡང་ཞག་གསུམ་གཉིས་ལ་སོགས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུན་དུ་སྦྱངས་པས། སྤྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རུ་ཤན་ཕྱེད་ཅིང་། རྫོགས་ཆེན་སྤྱི་སྐད་ཀུན་དང་མི་འདྲ་སྟེ་འདི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། ལུས་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཧཱུྃ་གིས་ཚགས་འུ་ལྟར་སྦྱངས་པས་ལུས་ཀྱི་རུ་ཤན་ཕྱེད་ཅིང་། ངག་ཧཱུྃ་བཟླས་པས་ངག །ཡིད་སྤྲོ་བསྡུའི་དམིགས་པས་ཡིད་ཀྱི་རུ་ཤན་ཕྱེད་ཅིང་། འདི་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་གནས་འགྱུ་རྩད་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ས་མ་ཡ། གསུམ་པ་ཡིད་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་ལུས་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་སེམས་ཉིད་ཨ་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ་པ་གསལ་ལ་འཚེར་བ་ཞིག་བསྒོམས་ལ། ཨ་དེ་ལས་འོད་མཆེད་པས་རང་ལུས་ཐམས་ཅད་ཨའི་འོད་ཀྱིས་གང་ནས་ལུས་དང་ཨའི་འོད་དབྱེར་མེད་དུ་ཁྲུག་གིས་འདྲེས། རང་ལུས་འོད་ཀྱི་གང་བུར་གྱུར་པ་དེ། ཀོ་མོག་ཏུ་རྡོ་སྐྱུར་བའམ། འཇའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་དུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འོད་དུ་ཡ་ལ་ལ་མཆེད་ནས་སོང་བར་བསམ་ཞིང་། དེ་ནས་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་དུ་འོད་ཚུར་ལ་འོ་ལོ་ལོ་འདུས་ནས་སྔར་བཞིན་སྙིང་གར་ལམ་བྱུང་ནས་གསལ་བ་དེ་ལ་ཕཊ་ཅེས་སྒྲ་སྟོང་པ་ཞིག་བརྗོད་ལ་དམིགས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་དེ་རྣམས་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ལ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་ཁྲེས་སེ་བསྐྱུར། རྩ་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་ལྷན་གྱིས་བཞག་གོ །དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོའམ་སྐྱེས་བུ་ཁོང་གི་སྙིང་ཕྱུང་བ་ལྟར་དུ་གཏད་མེད་དུ་ཁྲེས་སེ་བཞག་གོ །དེ་ནས་དམིགས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་གོང་གི་ཨ་དེ་མཐིང་ཁར་བསྒྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་སྔར་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བསྒོམ། དེ་ནས་ཨ་སེར་པོ། དམར་པོ། ལྗང་གུ་ལ་སོགས་ལ་རིམ་པར་གོང་མ་ལྟར་འཕྲུལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དུག་ལྔ་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཨ་དཀར་པོ་བསྒོམས་པས་གཏི་མུག །མཐིང་ག་བསྒོམས་པས་ཞེ་སྡང་། སེར་པོ་བསྒོམས་པས་ང་རྒྱལ། དམར་པོ་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས། ལྗང་གུ་བསྒོམས་པས་ཕྲག་དོག་དག་སྟེ་དུག་ལྔའི་ས་བོན་བཅད་དེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདིས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རུ་ཤན་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་ཨ་འོད་དབྱེར་མེད་དུ་བསྲེས་པས་ལུས། ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་རྩའི་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་པས་ན་ངག །དམིགས་པའི་སྤྲོ་བསྡུས་ཡིད་ཀྱི་རུ་ཤན་ཕྱེད་དེ། དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་སྤྱི་སྐད་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། འདི་ཉིད་རང་གིས་རིག་པའི་གྲུངས་ཐོན། གནས་ལུགས་ཀྱི་མཚང་རིག་པ་དག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །ས་མ་ཡ། དེ་ལྟར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རུ་ཤན་ཕྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ད་ཕྱིན་ཆད་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འཁོར་བར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་འཛིན་པ་དང་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཡོན་ཏན་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ཏུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུམ་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རུ་ཤན་ཕྱེད་པའི་རྟགས་སུ། ལུས་རྟགས་སུ་ལུས་དང་པོ་ན་ཞིང་ཟུག་པ་ལུས་ཞིག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ཞིང་བདེ་བ་དང་། བཀྲེས་སྐོམ་མེད་པ་དང་། ལུས་ཡོད་དུ་མི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ལུས་ཉམས་ཀྱིས་འདར་བ་དང་། འཕྲིག་པ། འཕར་བ། བྲོ་རྒྱག་པ་དང་། གར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་ཡང་སྲིད་དོ། །ངག་གི་རྟགས་སུ། སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་དང་། ངུ་བ་དང་། དགོད་པ་དང་། དབྱངས་ལེན་པ་དང་། གླུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་མེད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ཡིད་ཀྱི་རྟགས་སུ། རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད། སེམས་གཏད་མེད། དྲན་པ་འོལ་པོ་རྗེས་མེད། མོས་གུས་དང་། དག་སྣང་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ད་ནི་འཁོར་བ་དང་རུ་ཤན་ཕྱེད་པས་འཁོར་བར་ཟློག་མི་སྲིད་བསམ་པའི་དགའ་བ་དང་ཉམས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་འདི་ནི་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ས་མ་ཡ། དོན་གཉིས་པ་ནང་གི་རུ་ཤན་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། ཅི་ལྟར་དབྱེ་ན། རང་གི་ལུས་འདི་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའམ་ས་བོན་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་ཡོད་དོ། །འདི་དྲུག་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྦྱང་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་སྤྱི་བོ་ན་ལྷའི་ས་བོན་ཨ། མགྲིན་པ་ན་ལྷ་མིན་གྱི་ས་བོན་སུ། སྙིང་ཁ་ན་མིའི་ས་བོན་ནྲྀ། ལྟེ་བ་ན་བྱོལ་སོང་གི་ས་བོན་ཏྲི། གསང་གནས་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ས་བོན་པྲེ། རྐང་མཐིལ་ན་དམྱལ་བའི་ས་བོན་དུ། དེ་རྣམས་གནས་པས་དེ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་སྦྱང་སྟེ། རང་གི་སྙིང་ཁ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་རྩ་དབུ་རྐྱང་རོ་གསུམ་ལས། དབུས་དབུ་མ་ལ་ཧཱུྃ། གཡས་རོ་མ་ལ་ཨཱོྃ། གཡོན་རྐྱང་མ་ལ་ཨཱཿགནས་པར་བསྒོམས་ལ། དེ་ནས་འབྲུ་གསུམ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབར་བས་ལུས་ཀྱི་ནང་སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་ས་བོན་དྲུག་པོ་ཤིང་སྡོང་ཁོང་རུལ་གྱི་ནང་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་དུ་འུར་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་འབར་བས། སྤྱིར་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་ཉམས་ཆག །ཁྱད་པར་དུ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་རྣམས་ནག་ཐུལ་གྱིས་འཚིག་པར་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཞེས་འབུམ་ཚོ་བདུན་ནམ་ལྔའམ་གསུམ་ལ་སོགས་ཅི་རིགས་བཟླ་ཞིང་། ཐུན་མཚམས་སུ་ཕཊ་ཕཊ་ཅེས་དྲུག་བརྗོད་པས། ས་བོན་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ནག་ཕུང་ངེ་འདུག་པ་དེ་རྣམས་སྤྱི་བོ་ནས་རིམ་པར་ཕཊ་གཅིག་གིས་མགྲིན་པར་རྒྱང་ངེ་འཕོས། གཉིས་པས་མགྲིན་པའི་ས་བོན་བསྲེགས་སྙིང་གར་འཕོས། དེ་བཞིན་དུ་ཕཊ་ལན་རེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བ། གསང་གནས། རྐང་མཐིལ་ལས་ཀྱང་ཕཊ་ཅེས་ཐ་མ་དེ་ལ་ཕྱིར་རྒྱང་ངེ་ཐོན་པར་བསམ། རྗེས་སུ་དམིགས་པའི་འཕྲོ་འདུ་རྣམས་རྦད་བཅད་ལ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་ལྷོད་ཀྱིས་ཀློད། རྩ་བྲལ་གྱི་ངང་ལ་ལྷན་གྱིས་བཞག །དེས་ནི་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའམ་ས་བོན་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཐབ་ཀྱི་མེ་བསད་པས་མཐོངས་ཁུང་གི་དུ་བ་ཆད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་སྤྱི་སྐད་ཀུན་དང་མི་འདྲ་སྟེ་འདི་ཉིད་རང་གིས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་འདི་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཞག་གསུམ་ལ་སོགས་གནས་སྐབས་དང་བསྟུན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་དྲུག་གི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པའི་སྤུ་གྲི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ། །ས་མ་ཡ། དེ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྣལ་དུ་དབབ་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། གོང་གི་སྔོན་འགྲོ་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྩོལ་བ་ལ་འབད་པས་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་ཁམས་འཁྲུགས་པས་དངོས་གཞིའི་གནས་ལུགས་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བས་དེ་དག་སོར་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྣལ་དུ་དབབ་སྟེ། ཅི་ལྟར་དབབ་ན། དབེན་པའི་གནས་སུ་བདེ་བའི་གདན་ལ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཆ་ནས་ཀློད་དེ་མི་བཅོས་པར་གར་བདེ་བར་བཞག་ཅིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྣམ་རྟོག་བསམ་བློ་རྐྱེན་དབང་དུ་མི་བཏང་བས་ལུས་མི་འགུལ། ངག་མི་སྨྲ། སེམས་མི་སྤྲོ། ཅི་བདེ་རུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞག་གཅིག་གཉིས་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཕབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། རང་སེམས་ཤུགས་སམ་ངང་གིས་གནས་ཤིང་། བདེ་བ་རང་བབ་ཀྱི་སྒོམ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་འབྱུང་བས། དེས་ན་རྣལ་དུ་འབེབ་པ་འདི་ཟབ་བོ། །ས་མ་ཡ། དེ་ནས་སོར་གཞུག་པ་ནི། བདེ་བའི་སྟན་ལ་རང་ཉིད་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པས། སྙིང་གར་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བསམ། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ཚོན་གང་བ་ཞིག་གསལ་བར་བསྒོམ། རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་རང་གི་རིག་པ་ཨ་དཀར་པོ་བུང་བའམ་སྲན་མ་ཙམ་བསྒོམ། དེ་ནས་ཨ་དེ་རྒྱང་ངེ་ཐོན། སྟེང་གི་ཧཱུྃ་དེ་ལ་བསྐོར་བ་རང་འཁོར་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་ལྔ་བཅུ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་བསྐོར་བར་བསམ་ཞིང་། གསལ་བདོ་བ་ལ་ཕཊ་ཅེས་བརྗོད། ཨ་དེ་སྐད་ཅིག་ཡལ་བར་བསམ་ལ། སེམས་མ་བཅོས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་ལྷོད་དེ་ཀློད་ལ། འདི་ལ་ཡང་ཞག་གཅིག་ཙམ་མམ། གང་ཡང་རུང་བར་སྦྱང་ངོ་། །དེས་ནི་དམིགས་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་གང་དུ་ཡང་བསྒྱུར་དུ་རུང་བ་དང་། མཉེན་བཙལ་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ཀུན་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ། །ས་མ་ཡ། བཞི་པ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བྱིན་རླབས་འཕོ་བའི་ཚུལ་དུ་བླང་ཞིང་། རང་རིག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རང་བྱུང་རང་ཞལ་མཇལ་བའི་གནད་འདི་ལ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་གསོལ་བ་གདུང་ཡུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གདབ་པ། བྱིན་རླབས་བཀའ་བབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བླང་བ། གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ། རང་རིག་དོན་གྱི་བླ་མ་དང་མཇལ་ཐབས་སོ། །དང་པོ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། བྱིན་རླབས་དང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བླ་མ་ཡིན་པས། རང་ཡི་དམ་དུ་གསལ་བའི་སྤྱི་གཙུག་གི་ནམ་མཁར་སེང་གེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བཏེགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲིའི་དབུས་པདྨ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་སྟེང་ཉི་ཟླའི་གདན་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྟེང་དུ། རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཀུན་འདུས་པའི་བདག་ཉིད། རིགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་གཙོ་བོ། སྐུས་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྐུ་ལ་སྣང་བ། གཟི་བརྗིད་འོད་དང་ལྡན་པ། སྐུ་དར་ལ་བབ་པ། ཉི་མ་འབུམ་ལས་འོད་ཟེར་ཆེ་བ། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བའི་དུཿཁ་སེལ་བ། གསོལ་བ་བཏབ་ན་མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་བ་ཞིག་བསྒོམ། རྩ་བའི་བླ་མའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས་པས། རང་གི་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་དང་། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་པའམ། མཐའ་སྐོར་དུ་ཁྲ་ཁྲིག་གེར་བཞུགས་པར་བསམ། དེའི་སྤྱི་བོར་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་ཨ་ཙར་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་གཞོན་ཚུལ་ཅན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆ་ལུགས་སུ་དཀར་དམར་མདངས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོར་མཁས་མཆོག་ཤྲཱི་སིཾ་ཧ་པཎྜི་ཏ་དམར་ལ་འོད་ཆགས་པ་སེ་འུའི་མདོག་ལྟ་བུ་སྤྱན་རྩ་དམར་ཧྲིག་གེ་བ་ཞིག་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོར་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་དབུ་གཙུག་ཏོར་ཕྱག་གཡས་པ་ས་གནོན་གཡོན་མཉམ་གཞག་ཤཱཀ་ཐུབ་དཀར་པོའི་ཆ་ལུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོར་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཕྱག་གཡས་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ཀར་འཛིན་པ། གཡོན་པས་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ། རྒྱན་དུ་མས་སྤྲས་པའི་འོད་ཟེར་ཅན་ཞིག་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོར་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་སྐུ་མདོག་མཐིང་ཁ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ་རུས་པའི་རྒྱན་དྲུག་གིས་སྤྲས་པ་ཞིག་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོར་ཆོས་སྐུ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་མདོག་མཐིང་གའམ་དཀར་པོ། ཕྱག་མཉམ་གཞག་རིན་པོ་ཆེ་དང་རུས་པའི་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོར་གསལ་བ་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒོམ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་བླ་མ་དེ་རྣམས་ཐོ་བརྩེགས་སུ་ཁྲིག་གེ་བཞུགས་པར་བསྐྱེད། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་ལ་བུ་གཅིག་པུའི་མ་ལྟར་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་སྤྱན་རམ་མེར་གཟིགས་པར་བསམ། རང་ལ་ཕ་མས་གཙོར་བྱས་འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བསམ་ལ། དེར་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དེ་རྣམས་ལ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པ་ཅེ་རེ་བ་ཞིག་བལྟས་ལ། ཀྱེ་མ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་འདི་རྣམས་བདེ་ཆེན་དག་པའི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། བདག་ད་རུང་འཁོར་བ་དུ་ཁའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སྤྱོད་དགོས་པ་བདག་རེ་ཕམ་སྙམ་དུ་ཡི་མུག་ག་ཆད་བློ་སྨད་དེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནས་དགྲ་མི་ཤ་བོ་བཙོན་དོང་ནས་ཐར་བར་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས་བདག་གི་གཙོར་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་གདུང་ཡུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འུ་རུ་རུ་མས་ཡར་བཏབ་པས། རིམ་པ་བཞིན་སྤྱི་བོའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱང་འོག་མས་གོང་མ་ལ་རིམ་པས་མས་ནས་ཡར་རིམ་པས་འུ་རུ་རུ་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བསམ་ལ། བླ་མ་ལ་བློ་ཡིས་གཏད་པ་ཅི་ཤེས་ཀྱིས་རེ་ལྟོས་སྐྱབས་གནས་ཐམས་ཅད་ཁ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བློ་ལིང་ལིང་གཏད་ལ། རྟོག་པས་བར་མ་ཆོད་པར་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་བོ། །གསོལ་འདེབས་ནི་ལོགས་ནས་ཤེས། དེ་ནི་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་པའོ། །གཉིས་པ་བྱིན་རླབས་བཀའ་བབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བླང་བ་ནི། རང་གིས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་པས། གོང་གི་བླ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས། བདག་ལ་མ་བཟོད་པའི་ཚུལ་དུ་དགོངས་པ་གཏད་ནས་གོང་ནས་རིམ་པ་བཞིན། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཐིམ། རྡོ་རྗེ་འཆང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐིམ། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་མར་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་འོད་དུ་ཐིམ་ནས་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་ཐིམ། དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ལ་ཐིམ། དེ་ནས་བླ་མའི་སྤྱི་བོ་ནས་ཨོཾ་དཀར་པོ་འོད་ཟེར་ཐིག་ལེའི་ཚུལ་དུ་རང་གི་དཔྲལ་བར་ཐིམ་པས་བུམ་དབང་སྐུའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་མགྲིན་པ་ནས་ཨཱཿདམར་པོ། ཐུགས་ཀ་ནས་ཧཱུྃ་མཐིང་ག་རྣམས་རིམ་པར་བདག་གི་གནས་གསུམ་དུ་ཐིམ་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་། དབང་བཞི་རིམ་པར་ཐོབ་ཅིང་། བླ་མའི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྔའི་དབྱིག་ཆེན་པོ་བབ། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབང་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བསྒོམ། དེ་ནས་བླ་མ་ཡང་རང་གི་སྤྱི་བོ་ནས་མར་ཐིམ་ནས། བདག་གི་སྙིང་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་གྱེན་དུ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཀྱིལ་དུ་ལམ་བྱོན་པར་བསམ། རིག་པ་ཁ་ནང་དུ་ལོག་ལ་འདི་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། ཨེ་མ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། ལོངས་སྐུའི་གདུལ་བྱར་ནི་བདག་མ་གྱུར། བླ་མ་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཁོ་ན་བདག་གི་བླ་མ་འདི་ཡིན་ཨང་སྙམ་དུ་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་སྐུ་དྲིན་ལ་བསམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་འདུ་ཤེས་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བླ་མ་སྤྲུལ་སྐུར་ཐག་ཆོད་པའི་མོས་པ་བྱའོ། །གསུམ་པ་བླ་མ་དང་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་དེ། སྐད་ཅིག་གིས་ཧཱུྃ་མཐིང་ག་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཡང་ཧཱུྃ་དེ་ཉིད་གནས་གྱུར་ཏེ། ཐིག་ལེ་འོད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཐིག་ལེ་དེ་སྙིང་ཁ་ནས་འོད་དུ་ཙེར་ཡལ་ཚེ་རྒྱ་ཆེར་མཆེད་ནས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ་པས་བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་རང་གི་སྒོ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་ཁྲུག་གིས་འདྲེས་པས། གོང་གི་བླ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་རྟོགས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་འཕོས་ཤིང་ཐོབ་པར་བསམ་ལ་དེའི་ངང་དུ། སྤྲོས་མེད་དུ་ཁྲེས་སེ། ཝང་ངེ་། ཤིག་གེ །ཧྲིག་གེ །མ་བཅོས་པར་ཟང་ཐལ་ལེར་གཞག་གོ །འོ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་བློ་བྲལ་གྱི་ཤེས་པ་རྗེན་པ་སྔ་ཕྱིའི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་རང་བྱུང་གསལ་དྭངས་འཛིན་མེད་དེ་ཀ་གོང་གི་བླ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེར་གནས་པ་ཡིན་པས། རང་རིག་དོན་གྱི་བླ་མ་དང་ཞལ་མཇལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་རང་རིག་དོན་གྱི་བླ་མ་དང་མཇལ་ཚུལ་གྱིས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། གོང་དུ་བླ་མ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་གདུང་ཡུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཏབ་པའི་རྗེས་སུ། རང་དང་དབྱེར་མེད་དུ་ཐུགས་ཡིད་བསྲེས་ཏེ་རང་རིག་དོན་གྱི་བླ་མ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་མཇལ་བས་ཕྱིའི་བྱིན་རླབས་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལས་རྒྱས་པ་གཞུང་གཏེར་མ་ལས་ངོ་སྤྲད་དོ། །དེ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱི་སྐད་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཟབ་ཅིང་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ་འདི་ལ་ནན་ཏན་བསྐྱེད་ན་བྱིན་རླབས་དང་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོད་རྒལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ས་མ་ཡ། སྤྱི་དོན་ལྔ་པ་དངོས་གཞི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་འདི་ལ་དྲུག་སྟེ། དང་པོ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱི་རྩད་གཅད། གཉིས་པ་ངོ་སྤྲོད་བཙན་ཐབས་སུ་གདབ། གསུམ་པ་རླུང་བུམ་པ་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་རིག་དྭངས་སྙིགས་དབྱེ་ཞིང་རང་བཞིན་གྱི་མཚང་བཙལ་བ། བཞི་པ་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་གཞི་བཙལ་བ། ལྔ་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བལྟ་བ། དྲུག་པ་རྗེས་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་བྲལ་མཐར་བསྐྱལ་པའོ། །དང་པོ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་རྩད་གཅད་པ་ནི། རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔྱད་བསྒོམ་དང་འཇོག་བསྒོམ་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་ས་ལ་ཡང་། ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་དཔྱད་དེ་བསྒོམ་པ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ས་རྡོ་རི་བྲག་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་རི་བོ་རི་བྲན། མདོར་ན་གང་ལས་བྱུང་། ཅི་ལྟར་བྱུང་། བྱུང་ཚུལ་ཅི་ལྟར་རིག་པས་དཔྱད་དེ་ལེགས་པར་བརྟག་ཅིང་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ཡང་རང་གི་ལུས་སྟོད་སྨད་ཡན་ལག །དོན་སྙིང་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ན་གནས། ཇི་ལྟར་གནས་ལེགས་པར་བརྟག་གོ །དེ་ནས་འཇོག་བསྒོམ་བྱ་སྟེ། སེམས་ཉིད་རང་གི་སྟེང་དུ་ལེགས་པར་བཞག་སྟེ། སེམས་ཞེས་མི་དྲན་དགུ་དྲན། མི་རིག་དགུ་རིག་འདི། གང་ནས་བྱུང་། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་རང་གིས་རང་ལ་ལེགས་པར་བརྟག་གོ །དེ་ལྟར་དུ་བླ་མས་འཕྲུལ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། གནས་ས་དང་འགྲོ་ས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་རྩད་གཅོད་བྱ་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུའང་ཁ་ལྟ་དྲེད་པོ་དང་། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་ཕུ་ཐག་འཁྲོལ་བར་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་རྣལ་མ་འདི། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཁྱམས་ཤིང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལྟར་འདུག །དེའི་ངོ་བོའམ་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟར་འདུག་ལེགས་པར་བརྟག་ཏུ་གཞུག་གོ །འདི་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་བླ་མས་དྲི་བ་དང་ཁྲིད་ལུགས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཅི་ལྟར་བྱུང་། གང་ལས་བྱུང་། དངོས་པོར་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ། གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་གྲུབ། མ་གྲུབ་ན་སྟོང་པ་ཡིན་ནམ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ལེགས་པར་བརྟག་གོ །དེ་ནས་ཡང་གྲུབ་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་ཁ་དོག་ཅི་ལྟར་འདུག །སྟོང་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་སྟོང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཡིན་ནམ། རླུང་དང་བྲག་ཆ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཅི་ལྟར་སྟོང་ལེགས་པར་བརྟག་གོ །དེ་ནས་ཡང་སེམས་དང་རྣམ་རྟོག་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དད། གཅིག་ན་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གནས་འགྱུ་གཉིས་སོ་སོར་ཅིས་འབྱུང་། གྱེས་དུས་སུ་གྱེས་མཚམས་གང་ནས་གྱེས། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་གང་ནས་བྱུང་། བདག་དང་གཞན་གཉིས་སུས་བྱས། དེ་རྣམས་ལེགས་པར་བརྟག་གོ །དེ་ལྟར་ཐག་ཆོད་ཀྱི་དྲི་བ་གཙང་མ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བླ་མས་དང་པོ་བྱུང་ས་མེད་དེ་ཆོས་སྐུ། གནས་ས་མེད་དེ་ལོངས་སྐུ། འགྲོ་འོང་མེད་དེ་སྤྲུལ་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། །དེ་ཡང་མ་འགགས་པའི་རྩལ་རང་སེམས། སེམས་སྟོང་པ། སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་ལྷུན་གྲུབ། མདོར་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རང་རིག་རང་བྱུང་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲད་དོ། །དེ་ཡང་སྟོང་ལུགས་ཀྱང་། འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རིས་མེད་སྟོང་པ། རླུང་དང་བྲག་ཆ་ལྟ་བུའི་ཆད་སྟོང་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན། ཁ་དོག་སྤུ་རིས་མཚན་མ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ། འོན་ཏེ་མེད་པ་མ་ཡིན། རྩལ་འགག་མེད་རིག་བཅས་རང་གསལ། རང་གི་རང་རིག་རྗེན་ནེ་བ། ཧྲིག་གེ་བ། འདི་ཞེས་གདགས་བྱ་མ་རྙེད་པའི་རང་བཞིན་ངེས་ཤེས་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕུ་འཁྲོལ་གདར་ཤ་ཐག་ཆོད་དུ་བྱས་ནས། སྐབས་འདིར་རྫོགས་ཆེན་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ངོ་སྤྲོད་བཙན་ཐབས་སུ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའི་རི་བོའི་རྩེའམ། སྤང་གཤོང་ངམ། ཆུ་གླིང་ངམ། ནེའུ་ཐང་ལ་སོགས་མིས་མི་མངོན་པའི་གནས་སུ་ཁྲི་མཐོན་པོ་དར་གྱི་བལྡབས་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་བླ་མ་ཉིད་ཟབ་བེར་དར་གྱི་ན་བཟའ་ལ་སོགས་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ། དབུ་ལ་པད་ཞྭ་ལེགས་པར་གསོལ། སྟེང་དུ་གདུགས་དང་མཐའ་སྐོར་གཡས་གཡོན་དུ་འཕན་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་བཀོད་པའི་རྒྱན་རྣམས་དང་ལྡན་པར་བཤམ། རྣལ་འབྱོར་སྐྱེད་ཆོག་རྣམས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལྟར་བྱས་ཏེ། བླ་མ་ལ་གསེར་གཡུའི་མཎྜལ། མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་གཏོར་ཚོགས་རྣམས་ལེགས་པར་བཤམས་ལ། དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མོས་གུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ལ། ངག་གིས་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་ལུས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བརྒྱ་སྟོང་། ངག་ཏུ་ཡིག་བརྒྱ་བཟླས་ཤིང་ལུས་ཀྱིས་བརྐྱང་ཕྱག་བྱས་ཏེ། དེ་རྗེས་བླ་མ་ལ་གསེར་གྱི་མཎྜལ་ལན་བདུན། སྨན་གྱི་མཎྜལ་ལན་བདུན། འབྲུའི་མཎྜལ་ལན་བདུན་འབུལ་ཞིང་། མོས་གུས་མཆི་མ་འབྱུང་བ་བྱས་ཤིང་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་གདབ་ཅིང་དེ་ལྟར་ལུས་མ་ཆད་བར་དུ་འབད་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བླ་མའི་མདུན་དུ་ཐམས་ཅད་ལུས་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ། དྲན་པ་མངོན་དུ་བཞག་ལ། བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་རྗེས་སུ། བླ་མའི་གནས་བཞི་ནས་དབང་བཞི་བླངས་ནས། བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་བྱིན་རླབས་ཐུགས་རྗེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སྐད་ཅིག་ལ་འཕོས་པར་བསམ་ལ། སྙིང་ནས་གུས་པ་བྱ། བླ་མས་ཀྱང་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པ་བྱིན་རླབས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་འཕོས་པར་དམིགས་པ་དྲག་ཏུ་གཏད་ལ། དེ་ནས་འདི་སྐད་དུ་ངོ་སྤྲད་པར་བྱ་སྟེ། འོ་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་སྔ་ཕྱིའི་སེམས་རྟོག་པ་མ་འཕྲོ་བར་ཞོག་ཅིག་བྱ། དར་ཅིག་ན་ཡང་། བུ་ཀུན་སེམས་གསལ་དུ་རེ་བའི་ཤེས་པས་མ་བསླད། གསལ་བའི་ཉམས་ལ་མ་ཞེན། གནས་པ་ལ་མ་ཞེན། འགྱུ་བ་ལ་མ་འཛིན། ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པའི་རང་སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མ་བྱེད་པར་རང་ངོ་གསལ་སྟོང་དུ་རྗེན་ནེ་ཞོག་ཅིག །ཡུལ་མེད་བློ་བྲལ་དུ་ཟང་ཐལ་ལེ་ཞོག་ཅིག་བྱ། གསལ་བདོ་བ་ལ་ཕཊ་ཅེས་ཐུན་གསུམ་མམ་བདུན་ལ་སོགས་པ་བྱ། དེའི་དུས་སུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་དོན་སྐད་ཅིག་ལ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། འོ་རིགས་ཀྱི་བུ་ད་ལྟའི་སེམས་ཉིད་རང་གསལ་རྗེན་པ། འཛིན་མེད་ངང་དྭངས། སྤྲོས་བྲལ་ཁྲེས་སེ་བ། ལྷང་ངེ་བ། ཧྲིག་གེ་བ། དེར་སྣང་གི་རྩལ་མ་འགགས་པ་ལ་དེར་འཛིན་མ་ཞུགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་དུ་ཡོད་པ། ཚིག་གིས་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་རྗེན་ནེ་བ་ཟང་ངེ་བ་འདི། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རིག་པའི་རྩལ་དབང་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལྷག་མཐོང་། ལྟ་བ། རྟོགས་པ། ཁྲེགས་ཆོད། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕྱེ་ཡང་། དོན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །རང་རིག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དོན་གྱི་གཤིས་ལུགས་སྐྱོན་མེད་དེ་འདི་ཀ་ཡིན་པས། ད་འདི་ངོ་ཤེས་ནས་འདི་དོན་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་མ་བྲལ་བར་གྱིས་ཤིག །འདི་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ནའང་། གདོད་ནས་འདི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ངོ་རང་གིས་མ་རིག་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །ད་དུས་དེ་རིང་ནས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཟད། རང་བྱུང་གི་ཞལ་མཇལ། སངས་རྒྱས་ལག་ཏུ་གཏད་པ་ཡིན་པས། ད་ཕན་ཆད་གནས་ལུགས་འདི་དང་མ་བྲལ་བར་གྱིས་ཤིག །ཚེ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་གདོན་མི་ཟའོ། །ཞེས་རྒྱས་པར་ངོ་སྤྲད་དོ། །འདི་ནི་དབུལ་པོས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་གཏེར་རྙེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་རིག་གཅེར་བུར་ངོ་སྤྲད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མྱོང་རིག་ལེགས་པོས་རྒྱས་པར་ངོ་སྤྲོད་གནད་དུ་ཐེབས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །ས་མ་ཡ། དེ་ནས་དངོས་གཞི་ཁྲེགས་ཆོད་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྔོན་འགྲོར་རླུང་བུམ་པ་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་དྭངས་སྙིགས་དབྱེ་བ་ནི། ལུས་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པས་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་བསྒོམ། རླུང་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་གཉིས་གཉིས་དང་དབུས་ཕྱོགས་སུ་གཅིག་འབུད་ལ། དེ་ནས་འཇམ་ལ་རིང་བར་རྔུབ་སྟེ། ལྟེ་འོག་ཏུ་ཏིག་བསྐྱུར། འོག་རླུང་ཅུང་ཟད་འཐེན། མིག་སྣ་རྩེ་ནས་མཐོ་གང་གི་ནམ་མཁར་གཏད། རིག་པ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་ཁྲུ་གང་ཙམ་པ་འདིར་ཨ་དཀར་ལམ་མེ་བ་ལ་གཏད། རྗེས་སུ་རླུང་དལ་བུས་གཏང་། མཆུ་དང་སོ་གཉིས་མ་རེག་ཙམ་ཐ་མལ་དུ་གཞག་གོ །དེ་ལ་ཞག་གཉིས། དེས་རླུང་རིག་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད། ཡེ་ཤེས་ངང་དྭངས་སུ་འཆར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་འཕྲུལ་འཁོར་གོང་བཞིན་བྱ། མིག་སྣ་རྩེར་དབབ། རང་ངོ་རང་གིས་བལྟ། རྟོག་པའི་བརྟག་དཔྱད་མི་བྱ། དྲན་པ་ཡུལ་ཟིན་ཙམ་དུ་བྱ་སྟེ་རང་བབ་ཏུ་བསྒོམ། གསལ་བདོ་བ་ལ་ཕཊ་ཅེས་བཤིག །དེའི་རྗེས་ལ་བལྟ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཆེད་དུ་སྤྲོས་ཀྱང་མི་འཕྲོ་བར་ཧྲིག་གེར་གནས་པ་ཞིག་འབྱུང་། དེ་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུའམ་ཅི་རིགས་སུ་བསྒོམ། དེ་ནས་འཕྲུལ་འཁོར་གོང་བཞིན་ལ། རིག་པ་ལ་ངར་བསྐྱེད། མིག་ལྟ་སྟངས་བར་སྣང་ལ་ཧད་པོར་གཏད། རིག་པ་ཡང་སྙིང་ནང་ནས་མིག་ལ་བརྒྱུད་དེ་བར་སྣང་དུ་སྐྱ་ཏ་ལེ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་རྒྱ་བསྐྱེད། ཡིད་ཙམ་གཏད་དེ་རང་རིག་ངར་དང་བཅས་ཏེ་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན། སྣང་སྟོང་གི་ཕུ་འཁྲོལ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་བྱ་བ་རྒྱ་མཚོ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་རྟོག་མེད་དུ་ལྷན་ནེ་བ་དང་། ཡང་རིག་པ་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་པས་སྔར་བས་འགྱུ་རྟོག་རགས་སུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་གང་ཤར་འཕྲའུ་ཙམ་ཡང་དྲན་པས་ཟིན་པ་ཙམ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལ་ཞི་གནས་བྱ་བ་རླུང་རིག་རྣལ་དུ་ཕེབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་ཆེན་འགའ་ཞིག་འདི་ལ་ཞེན་ཞིང་སྒོམ་གྱི་ངོ་ཏིར་འདོད་པ་མང་ཡང་ཅུང་ཟད་མིན་པས། དེ་ནས་བླ་མས་གནས་པ་ལ་མི་ཞེན། འགྱུ་རྟོག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་བལྟ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་གདམས་པ་སོགས་བླ་མའི་མྱོང་བས་མཁས་པར་ཁྲིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྤྲོས་བྲལ་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་སྤྲོད་ལེགས་པར་ཁྲིད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཤར་གྱི་ངོ་བོ། ཤར་གྲོལ། མཉམ་གྲོལ། ཅི་ལྟར་འགྱུ་ཞིང་འཕྲོ་ཡང་དོན་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། འགྱུ་རྟོག་གསལ་ལ་སྟོང་སྟེ། ཡུལ་མེད་རྗེན་པ་སྟོང་པའི་རང་རྩལ་ལས་གྲུབ་སྟེ། བརྗོད་མེད་སྤྲོས་བྲལ། དོན་ལ་མདངས་མ་འགགས་ཙམ་དུ་ཅིར་ཡང་སྣང་བས། སྣང་བའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡུལ་མེད་བློ་བྲལ་དུ་ཤེས་ཤིང་། དེའི་དོན་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡུན་གང་ཡང་རུང་བར་བླ་མས་དྲི་བ་རེ་བྱས་ཤིང་སྒོམ་དུ་གཞུག་གོ །དེ་ལྟར་སྒོམ་ཚེ་དང་པོ་གནས་པ་བདེ་ཤས་དང་བཅས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཆགས་པ་བྱུང་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཞིག་ནས། འགྱུ་རྟོག་འཆར་སྒོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་གསལ་སྐྱེས་གྲོལ་ཤར་གྲོལ། རང་ལ་རང་ཡིད་ཆེས། དགོད་བྲོ་བ། འགག་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཅི་ལྟར་སྣང་ཡང་། དེར་འཛིན་མེད་པ་ཁྲེས་སེ་ཐལ་ལེ། ཕུགས་སུ་བློ་བདེ་ཐག་ཆོད་ཏིང་ངེ་བ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་། །ད་རུང་བླ་མས་མྱོང་བས་དྲི་བ་མཐའ་གཅད། གནས་སྐབས་སྐྱོན་རྣམས་བཅོས་ཤིང་བསྒོམས་པས། རང་ངོ་ལ་གསལ་འགྲིབ་མེད་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་ནང་ནས་ལྷག་གིས་འཆར་ཏེ། ཚིག་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ། གདིང་གོ་ཡུལ་དུ་མ་ལུས་པའི་ཉམས་རྟོགས་གསལ་པོ་ཞིག་ངེས་ཤེས་དང་བཅས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་འདིའི་དུས་སུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་འདུག་སྙམས་པས་རྒྱ་འབྱམས་དང་ཁ་ལྟ་སྟོང་སྐད་དང་། ཡང་སྣང་སྟོང་གི་ཕུ་འཁྲོལ། ཐམས་ཅད་རང་རིག་ཏུ་ཐག་ཆོད་དུ་འབྱོར་ཀྱང་། ཉམས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཟེར་བ་དེ་འདིར་འདུག་ཐག་ཆོད། འདི་ལས་ཕར་མེད་བསམ་པའི་སྒོམ་ཐོག་ནས་ཕྲ་འཛིན་བག་ཙམ་འབྱུང་བས། ད་རུང་ནན་གྱིས་བསྒོམས་པས། ཅི་ལྟར་ཞིག་ནས་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་དཔེར་ན་ནམ་ཟླ་དྲོས་ཚེ་འཁྱག་རོམ་ཆུ་རུ་ཞུ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། གཅིག་གྲོལ་ཀུན་གྲོལ་མཚན་མ་རང་གྲོལ་དུ་སོང་ནས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པས། རོལ་པ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་དེའི་རྗེས་བསྐྱང་ངོ་། །དེ་ལ་མཐར་འདོན་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་དགུ་པ་ལམ་ཟབ་མོ་ཐོད་རྒལ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་གཞི་སྣང་བ་ལ་ཅི་ལྟར་འཁྲིད་པ་དང་། མཐའ་རྟེན་གྱི་རྗེས་སོ། །དང་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཆས་སུ་ཞུགས་པ། བྱ་བ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་གཏང་བ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སོགས་རྒྱས་བཤད་སྒྲོམ་དུ་གཞུག་པ་རྣམས་འདིར་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད་གཞུང་ལས་འདི་སྐབས་སུ་བླང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་གཞི་ལ་མངོན་སུམ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནད་གཟིར་བའོ། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་གནད་ལ་གཉིས་ཏེ། རྩ་བའི་འདུག་སྟངས་དང་། ཡན་ལག་གི་འདུག་སྟངས་སོ། །དང་པོ་རྩ་བའི་འདུག་སྟངས་ལ་གསུམ་སྟེ། སེང་གེ །གླང་ཆེན། དྲང་སྲོང་ངོ་། །དང་པོ་ནི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། བྱ་བ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་བཏང་ལ། དབེན་པའི་གནས་སུ་བདེ་བའི་གདན་ལ། སེང་གེའི་འདུག་སྟངས་བྱ་སྟེ། ལུས་ཁྱི་ཚུགས་རྐང་མཐིལ་གཉིས་སར་ཕབ་སྟེ། ལག་པ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་རྩར་དབབ། རོ་སྟོད་སེང་གེ་ལྟར་བརྒྱང་། རྩལ་མཇིང་པ་ལ་བོར་ཏེ་ཡིད་ཙམ་དགྱེ་བར་བྱ་སྟེ། མིག་སྨིན་ཕྲག་གི་མཁའ་ལ་གཏད་དོ། །ལུས་མི་འགུལ། མིག་མི་འགུལ། རླུང་ཤིན་ཏུ་དལ་བ་ལ་ཡིད་ཙམ་ཕྱིར་འཛིན་པ་ལ་བསླབས་ནས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་གཏད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཐོག་མར་རང་གི་སྨིན་ཕྲག་ཏུ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའམ། རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ་ཞིག་འཆར་རོ། །དེའི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ། ཀོ་མོག་ཏུ་རྡོ་བསྐྱུར་བ་ལྟ་བུའམ་ཕུབ་ཀྱི་སྦ་སྐོར་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུའམ་སྲན་འབྲུ་ཙམ་དུ་འཆར་རོ། །དེའི་ནང་དུ་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། ཕྲ་བ་རྟ་རྔ་ལ་མདུད་པ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མུ་ཏིག་སྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལྕགས་ཚགས་ལྟ་བུ་དང་། མེ་ཏོག་དྲྭ་བ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉིས་འབྲེལ་དང་སུམ་འབྲེལ་ལ་སོགས་སུ་འཆར་རོ། །དེ་ནི་རང་གི་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ཉི་མ་དང་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་རྟགས་སུ་འོད་ཁྱིམ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ཐིག་ལེ། སྐུའི་རྟགས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད། དེ་རྣམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཙིཏྟའི་ནང་ན་གནས་ནས་ལམ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་འཆར་ཏེ། དེས་ན་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཚིག་དང་བློས་བྱས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནུབ་པའོ། །དེ་ནས་ལོངས་སྐུ་ནི། གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ལྟ་བུར་ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཉལ། པུས་མོ་དང་བྲང་སྤྲད། རྐང་སོར་ཕྱིར་ཕུལ། གྲུ་མོ་ས་ལ་བཅར། ལག་གཉིས་ཨོག་ཀོ་བརྟེན། མཇིང་པ་གྱེན་ལ་བཏེགས་ཏེ། མིག་གཉིས་སྨིན་ཕྲག་གི་ཟུར་ལ་ཧྲིག་པོར་བལྟའོ། །དབྱིངས་རིག་གི་འཆར་ཚུལ་རྣམས་གོང་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་བྱ་སྟེ། ལུས་ཙོག་པུར་བྱས་ལ། ལོང་བུ་གཉིས་གཤིབ། རྐང་མཐིལ་སར་ཕབ། པུས་མོ་བྲང་ལ་བཅར། ལག་གཉིས་པུས་མོ་ལ་འཁྱུད། རྒལ་རུས་དྲང་པོར་བསྲང་། མཇིང་པ་བག་ཙམ་བསྟོད། མིག་ཕབ་ཟློག་ཏུ་ཟིམ་བུར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །དབྱིངས་རིག་འཆར་ཚུལ་རླུང་གནད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོང་དང་མཚུངས་སོ།། །།དེ་ནས་ཡན་ལག་གི་འདུག་སྟངས་བདུན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་སྟེ། དང་པོ་ཁྱུང་གི་འདུག་སྟངས་ནི། རྐང་མཐིལ་གཉིས་སྤྲད། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་། ལག་གཉིས་རྡོ་རྗེའི་ཁུ་ཚུར་བརླ་སྟེང་དུ་སྦུབ། མཇིང་པ་ཅུང་ཟད་གུག་སྟེ། མིག་གཉིས་སྨིན་ཕྲག་གི་མཁའ་ལ་ཟིམ་བུར་གཏད་དེ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །གཉིས་པ་གཅན་གཟན་སྟག་གི་འདུག་སྟངས་ནི། ཡང་རྐང་མཐིལ་གཉིས་སྤྲད། རྡོ་རྗེའི་ཁུ་ཚུར་སྒྲོ་བའི་རྩར་ཕབ། ལྟག་རྩ་འཐེན། མགྲིན་པ་དགུག །མིག་གཡས་གཡོན་གཉིས་སྨིན་ཕྲག་ལ་དྲིལ་ཏེ་ཐད་སོར་བལྟའོ། །གསུམ་པ་སྐྱེས་བུ་ནི། ལུས་གནད་འདུག་ཚུལ་དྲང་སྲོང་ལྟ་བུ་ལ། ལག་གཉིས་བསྣོལ་ཏེ་བར་ལྷུ་གཉིས་ལ་འཁྱུད་དེ། མཇིང་པ་བག་ཙམ་གྱེན་དུ་བཏེག་ལ་ཧྲིག་པོར་བལྟས་ཏེ་བསྒོམ་མོ། །བཞི་པ་ཝ་ཡི་འདུག་སྟངས་ནི། རྐང་པ་གཉིས་ལོང་བུ་གཤིབ་སྟེ་མཐིལ་ས་ལ་ཕབ། ལག་གཉིས་མཐེ་བོང་བཅངས་པའི་ཁུ་ཚུར་རྐང་མགོའི་གཞོག་གཉིས་སུ་དབབ། དཔུང་མགོ་འཐེན་ཅིང་བརྒྱང་། སྒལ་ཚིགས་དྲང་པོར་བསྲང་། མིག་གཉིས་ཅུང་ཟད་ཟིམ་བུས་གཡས་གཡོན་གྱི་ཟུར་ལ་ཁྲིད་དེ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ལྔ་པ་བྱ་རྒོད་ནི། རྐང་པ་རྡོ་རྗེའི་འདུག་སྟངས་ཅུང་ཟད་མདུན་དུ་བརྐྱང་བར་བྱ། ལག་གཉིས་ཁུ་ཚུར་རྒྱབ་ཏུ་དཔྱི་མགོའི་རྩར་བཙུག་སྟེ། སྒལ་ཚིགས་དྲང་པོར་བསྲང་། ལྟག་རྩ་འཐེན་ལ་མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཟིམ་བུས་ཟུར་གཉིས་ལ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལྡིང་ཐབས་ཀྱིས་ཁྲིད་དེ་བལྟའོ། །དྲུག་པ་གྱད་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ནི། ལུས་དྲང་པོ། རྐང་པ་གཉིས་སྐྱིལ་ཀྲུང་། ལག་གཉིས་གྲུ་མོ་བརླ་སྟེང་དུ་གཟུག་ལག་མཐིལ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲམ་པ་སྐྱོར་ཏེ། མིག་གཉིས་ཟིམ་བུར་བྱ་སྟེ། ཕབ་ཟློག་གིས་གཡོན་གྱི་ནམ་མཁར་གཏད་དེ་བསྒོམ་མོ། །བདུན་པ་ཆུ་སྲིན་ནི། རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་། ལག་གཉིས་པུས་མོ་ལ་བཀབ་སྟེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་། མཇིང་པ་ཅུང་ཟད་དགྱེས་པའི་མིག་ཟུར་ཟིམ་གྱིས་གཡས་ལ་ཁྲིད་དེ་བསྒོམ་མོ། །དེས་ནི་ཟབ་ལམ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད་རྐྱང་ཡན་ལག་གི་འདུག་སྟངས་དང་བཅས་ཚར་རོ། །དེ་ནས་མཐའ་རྟེན་རྗེས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་གསུམ་སྟེ། མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་གཞི་བཅའ། སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་གཟུང་། ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་བོ། །དེ་ལ་ཉམས་ལེན་གྱི་དུས་སུ་མི་འགུལ་བ་ཁག་ཆེ་སྟེ། ལུས་མི་འགུལ་བས་མིག་མི་འགུལ། མིག་མི་འགུལ་བས་རྩ་མི་འགུལ། རྩ་མི་འགུལ་བས་རིག་པ་མི་འགུལ་ཏེ། རླུང་དལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྡོད་པ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། ཕྱི་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་སྡོད་དེ་སྣང་རྐྱེན་གྲོགས་སུ་འཆར། ནང་ལུས་སྒུལ་བསྐྱོད་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་སྡོད་དེ་འཁྲུལ་པའི་བྱ་བ་བྲལ། གསང་བ་རིག་པ་སྡོད་དེ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའོ། །དེ་ནས་གོམས་པ་མཐུ་བརྟས་པས་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་དང་ཟད་པའི་ཚད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་རབ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲུལ་པ་འགགས། འབྲིང་རྨི་ལམ་དུ་འཁྲུལ་པར་ཤེས། ཐ་མ་ཡང་རྨི་ལམ་བཟང་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། རབ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ། འབྲིང་ལུས་བོར་ནས་ཆོས་ཉིད་བར་དོར་སངས་རྒྱས། ཐ་མའང་མངལ་དུ་མི་འཇུག་སྟེ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ལྔར་སྐྱེས་ནས་བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱ་འོ། །ད་ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་སྣང་རྐྱེན་ཞིང་ཁམས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། ནང་ལུས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཐོབ་པས་སྐྱེ་ཤི་འདས་གྲོངས་མེད་ཅིང་འབྱུང་ལུས་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་བ་དང་། གསང་བ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཉམས་ལེན་རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཅི་ལྟར་འཆར་ཚུལ་ནི་གཞུང་ལས་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི་ཁྲིད་རྣམས་མ་ལུས་པར་རྫོགས་ཤིང་། དེ་ཡང་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་། བཤད་པའི་སྒྲོམ། སྣང་བ་བཞིའི་འཕེལ་ཚད་རྟགས་དང་ཐོབ་ཚད་རྣམས་ནི་གཞུང་ལས་རྒྱས་པར་ཤེས་ཤིང་། འདིར་ནི་དམིགས་པ་ཁྲིད་ཀྱི་པྲ་ཁྲིད་ཁོ་ན་གཙོར་སྟོན་པས་དོན་དུ་དྲིལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི་ཁྲིད་ཡིག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འཕན་ཡུལ་སྨན་རྩེའི་ཆོས་རྗེ་བསམ་འགྲུབ་རྒྱལ་པོས་གཏེར་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་ལ་གབ་འཁྲུགས་འགའ་རེ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་དམར་ཁྲིད་རྒྱས་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བྲི་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་པའི་ངོར། ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་གསུང་འཛིན་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གསལ་སྙིང་ཐིག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ། གཏེར་སྟོན་རིན་ཆེན་དཔལ་བཟང་པོས་བྱ་ལོ་འབྲུག་ཟླའི་གནམ་གང་ལ་དཔལ་ལྡན་སྨན་རྩེའི་རི་ཁྲོད་དུ་སྦྱར་པའོ། །དགེ་འདིས་འགྲོ་ཀུན་ཚེ་གཅིག་གདོད་མའི་ས་ལ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག། །།\nRetrieved from "http://rtz.tsadra.org/index.php?title=Terdzo-SHI-010&oldid=116665"\nThis page was last edited on 30 December 2017, at 04:35.


ཁ་བརྡ། | བོད་ཀྱི་ཤིང་སྤར་དུ་བརྐོས་པའི་ཨིན་ཇིའི་སྙན་ཐོ།\n← བོད་པའི་ཆིག་སྒྲིལ་གསོ་བར། སྲིད་སྐྱོང་དང་སྐུ་ཚབ་ཟུར་པ་སྤེན་ཚེའི་ཤོག་ཁག་དབར་ལ་བར་དུམ་པ་དགོས་འདུག་\nརྩ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་བདག་པོ། བདེན་པ་རང་སྲུང་གི་དཔའ་བོ། →\nBasil Gould and the Tibetan Prime Minister- Lonchen Langdun- sitting in the British Political Officer’s residence called Dekyi Lingka (Wikipedia)\n(པར་དང་བཅས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མ་ཡིག་ PDF ཐོག་གཟིགས་ན་འདིར་ཡོད། Gould’s report in tibetan final)\nཁ་བྱང་། ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་༧གོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། ལོ་ཙ་བ། ར་ཎི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དང་། ལྕང་ལོ་ཅན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ། པར་མ། ལྷ་སའི་ཤིང་སྤར། ཤོག་གྲངས་ ༢༩། ༼བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དྲ་ཐག་ https://www.tbrc.org/#!rid=W1KG12176༽\nམ་ཡིག་གི་ཁ་བྱང་། Report on the Discovery, Recognition and Installation of the Fourteenth Dalai Lama རྩོམ་པ་པོ། དབྱིན་གཞུང་འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སར་ འབི་སིལ་ འགུ་ལོ་ཊ། པར་མ་དང་པར་ལོ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ ༡༩༤༡ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པ། ཤོག་གྲངས་ ༢༥།\nགོང་གི་མཚན་བྱང་ཅན་གྱི་དཔེ་ཆ་འདི་དཔེ་རིང་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷ་སར་སྤར་ཤིང་དུ་བརྐོས་པ་ཞིག་རེད། ཤོག་ལྡེབ་ ༢༨ ཡོད། མཇུག་རྩོམ་མ་བཀླགས་ཚེ་འདི་ནི་འགྱུར་རྩོམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་མི་ཐོབ། མཇུག་བྱང་དུ་འདི་ལྟར་བྲིས་ཡོད། “དབྱིན་གཞུང་འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སར་ འབི་སིལ་ འགུ་ལོ་ཊ་ སིའི་ ཨེམ་ འཇིའི་ སིའི་ ཨ་ཡི་ ཨིའི་”ལགས་ཀྱིས་ ལྕགས་འབྲུག་ (༡༩༤༠)ལོར་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པ་བཤད་ཡོད། བློན་ཆེན་འདིའི་མིང་བཙལ་སྐབས་དེ་ནི་ Sir Basil Gould, CMG, CIE, C. M. G., C. I. E. ཞེས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས།\nབྷེ་སིལ་ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ནས་ ༡༩༤༥ ལོ་ངོ་བཅུ་ཡི་རིང་བོད་དང་། འབྲུག་དང་འབྲས་ལྗོངས་བཅས་ཀྱི་དབྱིན་ཇིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༢ ནས་ ༡༩༡༣ བར་དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ༡༩༡༣ ལོར་བོད་ཕྲུག་བཞི་དབྱིན་ཡུལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་ལ་བསྐྱོད་སྐབས་ཀྱང་རོགས་འདེགས་བྱེད་པོ་ཡིན་འདུག ཁོང་གིས་ད་དུང་བོད་འབྲེལ་གྱི་དེབ་འགའ་ཡང་བྲིས་འདུག ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གཤམ་གསལ་གྱི་འབྲེལ་ཐག་འདི་ན་འདུག (http://www.natgould.org/sir_basil_gould) ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་གི་ཁ་བྱང་ལ་ “The Jewel in the Lotus: Recollections of an Indian Political” ཞེས་འཁོད་པ་ཡོད་སྐད་ཀྱང་ད་སྔ་ལག་ཏུ་མ་ཆུད་དོ།།\nབོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ཀྱིས་ཡིག་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན། འགྱུར་རྩོམ་དེའི་མ་ཡིག་གི་ཁ་བྱང་ལ་ “Report on the Discovery, Recognition and Installation of the Fourteenth Dalai Lama” ཞེས་ “༧རྒྱལ་བ་༧སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་གི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་དང་། ངོས་འཛིན། བཙལ་རྙེད་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་”ཞེས་འབྱུང་། ༡༩༤༡ ལོར་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་པར་དུ་བཏབ་པ་དང་། དེར་ཤོག་ངོས་ ༢༥ འདུག འོན་ཀྱང་སྙན་ཐོ་འདི་བཞིན་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་དུས་དེབ་ཅིག་ཏུ་ ༡༩༤༦ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ཚུལ་འཁོད་པ་མ་ཟད། རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་སྙན་ཐོ་འདི་ཡང་ཚུད་པའི་དེབ་ཀྱི་ཁ་བྱང་ལ་ “Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama”ཞེས་པ་ཞིག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་འདུག འདིའི་ཁ་བྱང་ཨིན་ཚིག་ Installation ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ་ Enthronement ཞེས་པ་བཀོད་འདུག\nལྷ་སའི་ཤིང་སྤར་གྱི་པར་མ་དེ་ནི་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་ཡིན་མིན་མཇུག་བྱང་དུ་གསལ་ཁ་མེད་མོད་དེ་ནི་ཨིན་རྩོམ་མ་ཡིག་བྲིས་རྗེས་ནས་ཡུན་རིང་མ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་འཁེལ་པ་ནི་ཧ་ཅང་གསལ། དེ་ཡང་། “བོད་གཞུང་གི་ཐུགས་རྗེས་ལྷ་ལྡན་དུ་པར་པས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའོ།།” ཞེས་གསལ་འདུག་པས་སོ།། འབྲས་ལྗོངས་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཤིག་གིས་བཏོན་པའི་དཀར་ཆག་ཅིག་ན། དེབ་འདིའི་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ལོ་ནི་ ༡༩༥༧ འཁོད་འདུག་མོད་དཀར་ཆག་དེར་ད་དུང་འདི་འབྲེལ་གྱི་དེབ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་འཁོད་པས་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ།\nམཇུག་རྩོམ་དེར་ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་པོའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་འདི་ལྟར། “ད་ལམ་ར་ཎི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དང་། ལྕང་ཅན་གུང་ཟུར་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་གཉིས་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་བསྒྱུར་གྱིས་”ཞེས་མིང་གཉིས་བཏོན་ཡོད། ཪ་ཎི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་སྐོར་ལ་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ཤེས་གསལ་ལ། ཁོང་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ “མ་ཡུམ་ཆོས་དབྱིངས་དབང་མོ་རྡོ་རྗེ་”ཞུ་བ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་ནི་སྲས་མོ་ཡིན་པ་རེད། སྐུ་ན་གཞོན་དུས་དགོན་པའི་སློབ་གསོ་དང་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་ཡོད་འདུག ཕྱིས་སུ་འབྲུག་གི་བློན་ཆེན་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་དང་གཉེན་སྒྲིག་པའི་སྐོར་སོགས་ཁོང་གི་འདས་མཆོད་ཀྱི་ཡིག་བྱང་དུ་འཁོད་འདུག ཡིག་བྱང་དེར་ར་ཎི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་བོད་འགྱུར་གྱི་དེབ་ཀྱང་ཡོད་ལུགས་འཁོད་འདུག་སྟབས་ལོ་ཙ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག ར་ཎི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ ༡༩༤༧ ལོར་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཇུས་འགོད་བྱས་པའི་སྐོར་ཡང་འཁོད་འདུག\nལྕང་ལོ་ཅན་གུང་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཚགས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ཞུ་རྒྱུ་མིན་མོད། ཁོང་བོད་དུ་བཞུགས་སྐབས་རྒྱང་རྩེར་དབྱིན་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་། ༡༩༣༧ ལོར་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་བཀའ་བློན་སྦུག་སོགས་བཞུགས་རྗེས་ ༡༩༤༨ ལོར་བོད་དུ་ཕེབས་འདུག་ཅིང་། ཧིན་སྐད་ལ་བྱང་ཆ་རྙེད་ཡོད་སྐོར་ཀྱང་འཁོད་འདུག སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱི་ “མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་”ཞེས་པ་ནའང་ལྕང་ལོ་ཅན་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལྷན་བཞུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁ་གསལ་ཞིག་བཀོད་འདུག དྲ་ཐོག་ཏུ་རྩོམ་པ་པོ་སྐལ་བཟང་གྲགས་པ་ཞེས་པས་བརྩམས་པའི་ “ལྕང་ལོ་ཅན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོའི་ཀྱག་ཀྱོག་གི་མི་ཚེའི་བཞུད་ལམ་རིང་མོ།” ཞེས་པ་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཙམ་གཤམ་གྱི་འབྲེལ་ཐག་ན་གསལ་མོད། དེ་ལའང་དཔྱད་ཞིབ་གནང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་ལགས། ཡང་རྩོམ་པ་པོ་འདིས་བྲིས་པའི་ “རྒན་བྱིས་གསུམ་གྱི་འབེལ་གཏམ་སྣང་བ་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།”ཞེས་པ་ཤོག་ངོས་ཉེར་བདུན་ཅན་བརྗོད་བྱ་བུད་མེད་རྒན་པ་གཅིག་གིས་གཞོན་མ་གཉིས་ལ་སྤྱོད་བཟང་གི་སྐོར་འཆད་པ་ཞིག་ ༡༩༦༣ ལོར་རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་པར་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་འདུག དེབ་འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྣམ་པའི་ཡོད་ལ། འདི་ཐོག་མར་པར་སྐྲུན་བྱས་ལོ་ནི་ ༡༩༤༡ ལོ་ཡིན་ཞེས་གསལ་འདུག\nདེ་ལྟར་ན་ལོ་ཙ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གོང་གི་སྙན་ཐོ་དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་འདུག སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སུ་པར་མ་འདིའི་སྐོར་ལ་མཆན་དུ། “དེའི་སྐོར་འབྲས་སྤྱི་འགུལ་ཌ་རང་གི་དངོས་མཐོང་རྣམས་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་པ་ར་ཎི་ཆོས་དབྱིངས་དབང་མོ་དང་། ལྕང་ཅན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོས་བོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་པའི་ཁྲི་གསོལ་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་”ཞེས་གསུངས་འདུག ད་དུང་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོར་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིག་ཁུངས་སུ་མཛད་འདུག འདི་ཙམ་ནི་དེབ་དང་རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙ་བ་བཅས་ངོ་སྤྲོད་པའི་རིམ་པའོ།།\nབསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ནི་ཁ་བྱང་དུ་གསལ་བོར་བཀོད་པ་བཞིན། ༧རྒྱལ་བ་༧སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་ངོས་འཛིན་དང་ཁྲི་འདོན་མཛད་ཚུལ་གྱི་སྐོར་དེ་རེད། འདིར་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱིན་ཇིའི་སྐུ་ཚབ་མཛད་དེ་སྐབས་དེའི་གསེར་ཁྲི་མངའ་གསོལ་གྱི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཡོད་པ་དེ་རེད། སྙན་ཐོ་འདིར་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལའང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་པ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག འདིར་ལེའུ་ཉེར་དགུ་ཙམ་འཁོད་པའི་ཁོངས་སུ་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་ཡིག་ཕྲེང་འགའ་རེ་ལས་མེད་ཅིང་། ཧ་ཅང་བསྡུས་བསྒྱུར་བྱས་པ་མང་ངོ་།། དེ་ཡང་བོད་ལ་གང་མཁོ་བ་རྣམས་བཏུས་ཏེ་བསྒྱུར་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐབས་རེར་བོད་ལ་འཕྲོད་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལྟ་བུས་ཨིན་ཡིག་གི་ནང་དོན་རྣམས་བཅོས་ནས་བསྒྱུར་འདུག་པའང་མཐོང་ངོ་།། དེར་འཁོད་པའི་ལེའུ་རྣམས་ནི།\nལེའུ་དང་པོའི་ནང་། “The area over which the Dalai Lamas have exercised temporal authority, and their political relations with China, have varied from time to time.” ཞེས་པ་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ། “༧ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆོས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་ཡར་རྒྱས་སུ་འདུག་ཀྱང་། རྒྱ་གཞུང་དང་སྲིད་ཀྱི་མཐུན་ལམ་སོགས་ལ་འཕོ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་བྱུང་འདུག” འདི་ལྟ་བུ་ལ། “༧རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ས་ཁུལ་དང་། རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་ཆབ་སྲིད་འབྲེལ་ལམ་ཐད་ནས་དུས་ནས་དུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པ་རེད།”ལྟ་བུའི་གོ་བ་ཡོད།\nཡང་། “To the North-East of the Dichu (Yangtse) river, in the vicinity of Lake Kokonor, there isalarge area, Tibetan in its affinities, which Western scholars are inclined to regard as the cradle of the Tibetan race” “མཚོསྔོན་ཉེ་འགྲམ་འབྲི་ཆུའམ།། ཡང་རྩི་ཞེས་པའི་གཙང་ཆུའི་བྱང་ཤར་དུ་མི་རིགས་ཚང་མ་སྤྱོད་ལམ་བསམ་པ་བོད་དང་། མཐུན་ངེས་ཀྱི་ལུང་པ་རྒྱ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པར་དེ་ལ་ཡུ་རོབ་ཞེས་པའི་ཕྱིའི་གླིང་མཁས་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་ཐོག་མའི་མི་བརྒྱུད་ཕལ་ཆེར་ལུང་པ་དེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཚོད།” ཅེས་པ་འདི་ཡང་འགྱུར་ཏག་ཏག་ཅིག་མིན།\nཡང་དེའི་འོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ། “Inapart of this region, which the Tibetans call Amdo, and to the South-East of Lake Kokonor, is situated Kumbum, celebrated in Tibetan history as the place where in 1358 the great reformer of Tibetan Buddhism, Tsongkapa, was born.” “གོང་གསལ་ལུང་པ་ཆེན་པོ་དེའི་ཆར་གཏོགས་ཨ་མདོ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་གནས་སྐུ་འབུམ་དུ་དབྱིན་ཇིའི་་འདས་ལོ་ ༡༣༥༨ ལོ་ནང་བོད་ཆོས་གསར་མའི་བསྟན་པ་དག་ཐེར་མཛད་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་འཁྲུངས།” ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལའང་། “ས་ཁུལ་འདིའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་སྟེ་བོད་མི་ཚོས་ཨ་མདོ་ཞེས་འབོད་ཅིང་། མཚོ་སྔོན་པོའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཁུལ་དེར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གསར་བརྗེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཙོང་ཁ་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༥༨ ལོར་སྐུ་བལྟམས་སའི་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ་ཆགས་ཡོད།”ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འོས། མཚམས་འདིར་ཨིན་ཡིག་ཏུ་འཁོད་པ་ “He founded the famous monasteries of Sera and Ganden near Lhasa and his successor founded the Tashi Lhunpo monastery near Shigatse. It is at Kumbum that the present Dalai Lama was born.” བོད་ཡིག་ཏུ་ཆད་འདུག་མོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སེ་ར་དང་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་སྐོར་འཁོད་པའི་ནོར་འཁྲུལ་དེའི་དབང་གིས་ཆེད་དུ་མ་བསྒྱུར་པ་ཡིན་སྲིད། འདི་འདྲ་ནི་ལེའུ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་བསྡུས་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་།\nཡང་བོད་སྐད་དུ་གོ་མི་བདེ་བ། “གཞུང་དོན་སྐོར་བྱ་བའི་ཡུལ་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་པའི་འཁྲུལ་རླབས་བྱ་བའི་གནད་གསང་ཀུན་ལ་འཇུག་ཐུབ་པ་”ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཨིན་ཡིག་ནི་ “in politics, an inclination to think in general terms, rather than in terms of particular issue ”ཞེས་པ་དང་། ཡང་། “སྤྱིར་ན་བུད་མེད་རྣམས་སྐྱེས་པ་ལས་མཐོང་བཟོས་ཆེ་བ་མི་འདུག་ཀྱང་། ནང་དོན་མི་མང་དང་མཐོང་འདྲིས་མི་ཆོག་པར་མཐུ་མེད་ཀུན་དང་མ་འདྲེས་པར་ལོག་གྱེས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ནི་མ་རེད།” ཞེས་པའི་མ་ཡིག་ཏུ། “women do not rank above men socially but they are not secluded”ཞེས་གསལ། ཚིག་དུམ་འདི་རང་གིས་བསྒྱུར་པ་ནི། “སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བུད་མེད་དེ་སྐྱེས་པ་ལས་གོ་གནས་མཐོ་བ་མིན་ཡང་ཁོང་ཚོ་ཁེར་རྐྱང་དུ་མི་འཇོག་”ལྟ་བུ་ཞིག་བྲིས་ན་གོ་བདེ་ཁྱད་འདུག་དྲན།\nདེ་ནས་བོད་གཞུང་གི་ལེའུ་ཞེས་པ་དེ་མ་ཡིག་ཇི་བཞིན་བསྒྱུར་མི་འདུག་ཅིང་། འགའ་རེར་ཆད་ཅིང་འགའ་རེར་ལྷག ཆད་པའི་དཔེ་མཚོན་ནི། རྒྱ་དཀར་ནག་དང་འབྲུག་བལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལྷ་སར་ཡོད་ཚུལ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ “གཞུང་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་རྣམས་བཀའ་ཤག་ནས་སྲིད་བློན་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའམ། ཏཱ་ལའི་བླ་མར་སྙན་ཞུ་འབུལ་དགོས། གཞུང་དོན་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཡོད་རིགས་བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུར་བཀའ་བསྡུར་གནང་དགོས་ལ་ཚོགས་འཐུས་ཁོངས་སུ་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་གྱི་མཁན་འཐུས་ངེས་པར་ཕེབས་སྲོལ་སྐབས་འགར་ཆོས་སྐྱོང་ལའང་བླང་དོར་ལུང་འདྲི་གནང་ལམ།”ཞེས་པ་ལྟ་བུ། འདིའི་ཨིན་ཡིག་ཏུ། “While, as in other countries, the strength of various links in the chain of authority varies from time to time, normal procedure is that the Kashag submits its recommendations to the Prime Minister (who is not in Cabinet). The Prime Minister makes further reference to the Dalai Lama or Regent, who, in matters of importance, and especially in any matter of major foreign policy of affecting the interests of the monasteries, consults the National Assembly, in which the monasteries are strongly represented. The Regent may further consult the leading monasteries and Oracles.” དེས་ན་ཚིག་ཕྲེང་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཨིན་ཡིག་གི་ནང་དོན་སླེབས་ཙམ་ལས་བསྒྱུར་མི་འདུག\nཡང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་འཆད་སྐབས་བོད་ཡིག་ཏུ། “ཆོས་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་བ་དང་། པཎ་ཆེན་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་འདྲ་ཡང་། པཎ་ཆེན་ལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ལུང་མི་འདུག བཀྲ་ཤིས་བླ་མ་ན་རིམ་གཞིས་རྩེ་ཁུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག” ཞེས་པ་ལ་ཨིན་ཡིག་ཏུ། “This Incarnation Lama, of the Tashi Lhunpo Monastery near Shigatse, is generally held to be the spiritual equal, and by some to be the spiritual superior, of the Dalai Lama, and he and his predecessors had also acquired considerable temporal power in the Tsang (Shigatse) Province of Tibet.” ཞེས་འཁོད་འདུག འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ན། “གཞིས་ཀ་རྩེའི་ཐག་ཉེའི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་འདྲ་མཉམ་དང་འགའ་ཞིག་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་མཐོ་བ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་དང་ཁོང་གི་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་མངའ་སྡེ་གཙང་ཁུལ་དུ་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ཚད་ཀྱང་གང་འཚམས་བཟུང་ཡོད་པ་རེད།”ཅེས་གསལ་འདུག དེས་ན་འདིར་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ཚད་སྐོར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་མི་འདུག\nཐོག་མར་ཨིན་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་ན་ཚ་སྐོར་ཞིག་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་འདུག་པ་དཔེར་ན། “Small-pox, goiter, and the diseases which lower the birth-rate, are common, but there is little tuberculosis and no malaria or enteric” ཞེས་པ་ལ་ “བོད་དུ་འབྲུམ་ནད་དང་། ལྦ་བ། ཕྲུག་གུའི་སྐྱེས་སྒོ་འགག་པ་སོགས་ནད་རིགས་མང་པོ་འདུག་ཀྱང་། གློ་ནད་དང་། ཚ་བའི་ན་ཚ་ཤས་ཆེར་མི་འདུག” ཅེས་འབྱུང་། བོད་ཀྱི་ཡོངས་གྲགས་འབྲུམ་ནད་དེ་ཨིན་སྐད་དུ་ “Small-pox”ཡིན་པ་དང་། “tuberculosis”ཞེས་པ་ནི་གློ་ནད་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་ “lower the birth-rate” ཞེས་པ་ལ་ཕྲུག་གུའི་སྐྱེས་སྒོ་འགག་པ་སོགས་བྲིས་འདུག དེ་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་ཐོན་ཆས་སྐོར་ལ། “Visit to the Dalai Lama” ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་དུ། “On the second occasion Rai Bahadur Norbhu-on behave of the British Mission who were permitted to provide second tea and the food of the day-advanced and performed the same duty. Meanwhile the British Mission had produced some few gifts-a gold clock withanightingale that pops out and sings,apedal motor car, andatricycle. These things certainly did divert the attention of the Dalai Lama even from those who had been known to his former incarnation.” ཞེས་པ་ལ། “གསོལ་ཇ་གཉིས་པར་ཛ་སག་ར་ཡེ་བྷ་དུར་ནོར་བུ་དོན་གྲུབ་ནས་འབྲས་སྤྱིའི་སྐུ་ཚབ་བྱས་ཏེ་དུག་སེལ་སོགས་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ཞུས། དབྱིན་ཇིའི་མི་ཤིན་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་གསེར་གྱི་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོ་ནང་ནས་བྱིའུ་ཞིག་ཕྱི་རུ་ཐོན་ཏེ་སྐད་སྙན་རྒྱག་པ་གཅིག་དང་། མོ་ཀྲར་ཆུང་ངུ་གཅིག རྐང་འགའ་ཧྲིལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལྡན་གཅིག་བཅས་ཕུལ་བར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་། སྐུ་གོང་མའི་ཞབས་ཁུངས་ཚང་མ་མཉེས་ཚོར་ཆེན་པོ་གནང་།”ཞེས་འབྱུང་། འདིར་ཡང་། “དབྱིན་ཇིའི་མི་ཤིན་” ཞེས་སྒྲ་ཙམ་བཞག་སྟེ་བཀོད་འདུག་ལ། “a pedal motor car”ཞེས་པ་ཡང་ “མོ་ཀྲར་ཆུང་ངུ་”ཞེས་འཐུས་པ་མཛད་འདུག ཡང་། “Those from His Majesty’s Government and the Viceroy includedabrick of gold, fresh from the Calcutta Mint. Other gifts were such as, in the light of experience, were likely to be appreciated-ten bags of silver, three rifles, six rolls of broad cloth of different colours,agold watch and chain, field glasses, an English Saddle,apicnic case, three stoves,amusical box, andagarden hammock. The formal list which had to be handed in included also two pairs of budgerigars-of which more later.” ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ། “དབྱིན་གཞུང་༧གོང་མ་ཆེན་པོ་དང་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོའི་ལེགས་འབུལ་དངོས་ཁོངས་སུ་ཀ་ལ་ཀ་ཏའི་དངུལ་ཁང་ནས་བཟོས་པའི་གསེར་ས་ཕག་གཟུགས་གཅིག་དང་། དབྱིན་སྒོར་རྐྱལ་བ་བཅུ། མེ་མདའ་གསུམ། འགོ་སྣམ་སྣ་ཚོགས་ཐ་སྣ་དྲུག གསེར་གྱི་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོ་གསེར་ཐག་རང་འགྲིགས་གཅིག རྒྱང་ཤེལ་གཅིག དབྱིན་ཇིའི་ཀོ་སྒ་གཅིག གསོལ་ཚིགས་ཡོ་བྱད་འཇུག་སྣོད་སྒམ་གཅིག སྣུམ་ཐབ་གསུམ། འབའ་ཆ་གཏོང་བྱེད་སྒམ་གཅིག མེ་ཏོག་ལྡུམ་རའི་ཞབས་སྟེགས་ཆ་ཚང་། འབའ་ཇིར་འགའ་ཞེས་པའི་བྱེའུ་ཆ་གཉིས་བཅས་དང་། དེ་གྲས་རྗེས་སུའང་ཕུལ།” ཞེས་འབྱུང་། འདིར་ཡང་། “ten bags of silver”ཞེས་པ་དབྱིན་སྒོར་ཙམ་ཞིག་ལས་དངུལ་ཡིན་པའི་བརྡ་མེད་ཅིང་། “budgerigars”ཞེས་པའང་སྒྲ་རང་འཇགས་བཞག་སྟེ་བཀོད་འདུག “འབའ་ཆ་གཏོང་བྱེད་སྒམ་གཅིག མེ་ཏོག་ལྡུམ་རའི་ཞབས་སྟེགས་ཆ་ཚང་།” ཞེས་པ་སོགས་ཀྱང་བསམ་གཞིགས་འཕེལ་བའི་མིང་ཚིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་།།\nདེང་རབས་ཀྱི་རི་མོའི་སྐོར་ལ། “ཀན་ཝོལ་ཀིར་ནི་ཤི་ན་ཞེས་པའི་རི་མོ་མཁན་དེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་སྟོད་ཆ་ཡིད་ཡུལ་དུ་བཅངས་ནས་བྲིས་པའི་འདྲ་སྐུ་སྣུམ་ཚོན་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་་་་”ཞེས་འབྱུང་། དེ་ལ་ཨིན་སྐད་དུ་ “Kanwal Krishna had recently finishedahalf-length portrait of the Dalai Lama in oils, done mostly from memory.” འདིར་སྣུམ་ཚོན་གྱི་རི་མོ་བྲིས་པའི་སྐོར་གསལ་འདུག རི་མོ་འདི་ཡང་སྐབས་དེར་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དེར་སྐུའི་གཅེན་པོ་ནས་ཐུགས་མཉེས་པོ་གནང་ཚུལ་བཀོད། ཀན་ཝལ་ ཀི་རི་ཤི་ནའི་སྐོར་ནི་ “རཱ་ཧུལ་མཉམ་དུ་བོད་བསྐྱོད་ཟིན་ཐོ་”ཞེས་པར་ཡང་འཁོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་དྲ་ཐོག་གི་གསར་འགྱུར་རྣམས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང་ལྷན་དུ་བོད་ལ་བསྐྱོད་སྐབས་ དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་སྐོར་དང་། ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་རི་མོ་ Gendun Choephel in Sakya monastery ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་བྲིས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། ༡༩༩༣ ལོར་གྲོངས་ཡོད་འདུག\n“The great reformer of Tibetan Buddhism” ཞེས་པ་ལ་ “བོད་ཆོས་གསར་མའི་བསྟན་པ་དག་ཐེར་མཛད་པོ་”\n“Mile” ལ་ “མལ་ལེ་”\n“car” ལ་ “མོ་ཀྲོར་”\n“feet” ལ་ “ཕུ་ཀྲུ་”\n“Christmas Tree” ལ་ “ཀིར་སི་མིར་སིའི་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ཤིང་སྡོང་།”\n“Canada” ལ་ “ཀེ་ན་ཌ་”\n“The United States” ལ་ “ཨེ་མི་རི་ཀ་”\n“Cinema Show” ལ་ “འབེ་སི་ཀོའི་བར་གཟིགས་”\n“Installation” ལ་ “དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ཨིན་ས་ཀྲོ་ལེ་ཤན། བོད་སྐད་དུ་གསེར་ཁྲི་མངའ་གསོལ་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་ཚིག་གི་འཇུག་ཡུལ་ཆ་མཐུན་ཡིན་རུང་་་་” ཞེས་བཀོད།\n“ B. J. Gould, the Political Officer in Sikkim” ལ་ “འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན། མི་སི་ཀྲར། འབིའི་འཇའི། འགོལ་ལོ་”ཞེས་འཁོད།\n“Brigadier Philip Neame, V.C”ཞེས་པ་ལ་ “འབིར་འགའི་ཌི་ཨར་ཕི་ལིབ། ནིམ། འབིའི་ སིའི་མཆོག་” ཞེས་བྲིས་འདུག འདིའི་ V.C ནི་The Victoria Cross ཞེས་པའི་བསྡུས་མིང་སྟེ་དབྱིན་ཇིའི་དམག་གི་གཟེངས་རྟགས་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག ཨིན་ཇིའི་སྐྱེ་བོའི་མིང་བོད་ཡིག་ཏུ་འདི་ལྟར་འབྲི་བ་ནི་སྐབས་དེར་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིང་། ༧གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པའི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུའང་འདིའི་གྲས་སྐོར་ཞིག་འཁོད་འདུག\nད་དུང་ཨིན་ཇིའི་མིང་བོད་མིར་ཐོགས་པའི་རྟགས་སུ་ “Mary Tsarong” ཞེས་པ་ལ་“ཕྲེང་རིང་ལྕམ་སྐུ་མེ་རི་ལགས་”ཞེས་བྲིས་འདུག དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་རྩོམ་པ་པོ་ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་མིང་ཡིན་འདུག\nཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༢ སྟེ་བོད་ལྕགས་འབྲུག་ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་༧རྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་མཛད་ཅིང་། སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་དབྱིན་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་གཙོ་བོ་ འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་འདིས་རང་གི་མཐོང་སྣང་སྙན་ཐོའི་ཚུལ་དུ་བྲིས་པ་རེད། བོད་འགྱུར་གྱི་མཇུག་ཏུ་ “ལྕགས་འབྲུག་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་དེབ་བཀོད་བགྱིས་པ་”ཞེས་གསལ་སྟབས་སྙན་ཐོ་འདི་ལྷ་ས་ནས་བྲིས་པ་ཨེ་ཡིན། སྙན་ཐོ་འདི་ཉིད་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ ༡༩༤༡ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། དེ་ནས་ལྕང་ལོ་ཅན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་དང་ར་ཎི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་པ་དང་། ལྷ་སར་ཤིང་སྤར་དུ་བརྐོས་པ་རེད། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་མིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཨིན་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་པ་ཐོག་མ་མིན་སྲིད་ནའང་སྔ་གྲས་ཤིག་ཡིན་མིན་ལ་དོགས་པ་མེད་པ་རེད། ལོ་ཙའི་ཁོངས་སུ་བུད་མེད་ཅིག་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་རེད། ཨིན་ཡིག་གི་རྩོམ་ཞིག་བོད་ནས་ཤིང་སྤར་དུ་བརྐོས་པའང་རྣམ་པ་གསར་ཞིག་རེད། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་གཞི་གསར་པ་རེའང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་སྲིད། མཐའ་མ་དེར་བསྟན་བཅོས་འདིའི་སྐོར་གྱི་དོན་གཞན་ཞིག་ནི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ལོ་ཙ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་སློང་མི་གཅིག་པ་དེ་རེད། རྩོམ་པ་པོས་ཨིན་ཇིའི་གཞུང་ལ་སྙན་ཐོ་ཞིག་བྲིས་པ་རེད་ལ། དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨིན་ཇིའི་སྐད་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་བོད་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱས་པ་རེད། ལོ་ཙ་བས་ཨིན་ཇིས་བྲིས་པ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དེ་ནི་འདི་ལས་ཤེས་བྱ་གསར་པ་རེ་ལེན་ཐབས་སམ་ཡང་ན་ཕྱི་མིས་བོད་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་འདུག་སོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ནང་དོན་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།\n འདིར་བཀོད་པའི་པར་མ་ནི་ tbrc.org ནས་བཤུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཨིན་ཌི་ཡ་ན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཅིག་ནས་པར་མ་འདི་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་འདི་འབྲི་འདུན་སྐྱེས་བྱུང་།\n དེབ་འདིར་ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་བརྩད་ཞིབ་ཁྲོད་དུ་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་མིག་མཐོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་རི་ཁེ་ཐུབ་བསྟན་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ནས་ཨིན་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། གཞན་དེ་ནི་ཧུ་ རི་ཆར་ཌི་སོན་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིག་ནང་གི་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པ་ཞིག་རེད་འདུག\n Dan Martin ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ “TIBETAN HISTORIES” ཞེས་པའི་ནང་གི་ཡིག་ཆའི་ཨང་ ༤༣༩ པའི་འདིའི་སྐོར་གསལ་འདུག\n http://web.prm.ox.ac.uk/tibet/biography_14.html འབྲེལ་ཐག་འདི་ནི་ “The Tibet Album: British Photography in Central Tibet 1920-1950” ཞེས་པའི་མིང་ཅན་ ༡༩༢༠ ནས་ ༡༩༥༠ བར་གྱི་བོད་དབུས་ཁུལ་གྱི་པར་མཛོད་ཅིག་རེད། http://www.factsandfiles.com/en/who-was-who-in-tibet-1.html བོད་ཀྱི་སུ་དང་སུ་ཞེས་པའི་དྲ་བ་འདིས་བདག་ཉར་བྱས་པ་ཞིག་རེད།\n སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༡༢ ནས་ ༢༡༨ བར། ཡང་། ཤོག་གྲངས་ ༢༤༠ ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ༡༩༩༥\n ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས། པོད་གཉིས་པ། ཤོག་གྲངས་ ༣༦༨ པར་ཐེངས་དང་པོ། ༡༩༧༦ ལོར།\n2018 Feb 6, in ངོ་སྤྲོད། |\n“ བོད་ཀྱི་ཤིང་སྤར་དུ་བརྐོས་པའི་ཨིན་ཇིའི་སྙན་ཐོ། ”སྐོར་ལ་མཆན་3འདུག\nFebruary 7th, 2018 at 8:41 am\nTibet: Why Tibetans are in exile and how, with your donations,…


ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲང་ཨན་ཆུས་ནི་ཀོན་ཀྲུང་བདེ་ཐང་གི་དབུས་སུ་གནས་པ་དང་། ནུབ་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁུལ་བསྐོར་ཞིང་། རི་དང་། ཁྲོན། ཡུན་ཐུང་བཅས་ཚང་མར་ཁྱབ་ཡོད། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྟོང་སྨི་ངོས་གྲུ་བཞི་མ1580ཟིན་ཡོད། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང25དང་། ལྗོངས་ཡོངས་སུ་རྒྱུན་སྡོད་མི་འབོར་ཁྲི113.0213(2019ལོ)ཡོད། ཐེམ་ཐོ་ཡོད་པའི་མི་འབོར་ཁྲི108.30(2016ལོར)ཡོད། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ལེགས་པ་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་བ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་ཝུའེ་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་བྱ་ཡུལ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྟེ་བའི་མཚོན་བྱེད་ཅོང་ཁང་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ8.7ཙམ་ལས་མེད། གནའ་བོའི་ཁྲང་ཨན་ནི་ཀྲོའུ་ཆིན་ཧན་ཐང་སོགས་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཅིན་ཡུས་ས་ཆ་ཡིན་པ་དང་། མངའ་ཁོངས་སུ་ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཧྥེང་ཧའོ་གནའ་ཤུལ་དང་། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཨ་ཧྥང་ཕོ་བྲང་སོགས་གནའ་ཤུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དང་། ཚུའེ་ཧྭ་རི་བོ། ཝུའུ་ཐའེ་རི་བོ། ཞང་ཡུས་རི་བོ། ཆིང་ཧྭ་རི་བོ་སོགས་རི་བོ་གྲགས་ཅན་བརྒྱད་ཡོད། ཞིན་ཅའོ་དགོན་པ་དང་། ཧྭ་ཡན་དགོན། ཞང་ཅི་དགོན་པ་སོགས་དགོན་སྡེ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་བསྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལས་ཆོས་སྐྱོང་གྲུབ་མཐའ་དང་། དག་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཧྭ་ཡན་ཙུང་། འདུལ་ལུགས་བཅས་ཚང་མ་ཁྲང་ཨན་དུ་ཡོད། ཁྲང་ཨན་ནི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་བ་དང་ལྕགས་ལམ་གཞུང་ལམ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་སྦྲེལ་ཡོད། འཕྲིན་གཏོང་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་དང་། གློག་ཤུགས་འདང་བ། ཆུ་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ས་འོག་གི་ཆུ་ཚ་པོ་མང་པོ་ཡོད་པ་བཅས་རེད། སྤྱི་ལོ2017ལོའི་ཟླ12པར་ཀྲུང་གོའི་བཟོ་ལས་ཕུལ་བྱུང་ཅན་བརྒྱའི་རྫོང་དང་ཁུལ་དུ་བདམས་པ་རེད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ11པར་སྤྱི་ལོ2018ལོའི་བཟོ་ལས་སྟོབས་ཆེན་བརྒྱའི་ཁུལ་དུ་བདམས་པ་རེད།\nཀྲུང་ཡོན་གྱི་སྐད་ཆ། ཀོན་ཀྲུང་། ཏུང་ཧྥུ་ཡི་བརྙན་ཐུང་། (ཆིན་གྱི་སྐད། )\nཤིང་ཅའོ་དགོན་པ། ཤང་ཅི་དགོན་པ། ཅིང་ཡེ་དགོན་པ།\nཤིས་ཨན་འབབ་ཚུགས་དང་། ཤིས་ཨན་འབབ་ཚུགས་ལྷོ་མ། ཤིས་ཨན་འབབ་ཚུགས་བྱང་མ(མྱུར་བགྲོད་ལྕགས་ལམ)\nཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲང་ཨན་ཆུས་ནི་ཀོན་ཀྲུང་བདེ་ཐང་གི་དབུས་སུ་གནས་པ་དང་། ནུབ་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁུལ་བསྐོར་ཞིང་། རི་དང་། ཁྲོན། ཡུན་ཐུང་བཅས་ཚང་མར་ཁྱབ་ཡོད། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྟོང་སྨི་ངོས་གྲུ་བཞི་མ1580ཟིན་ཡོད། ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང25དང་། ལྗོངས་ཡོངས་སུ་རྒྱུན་སྡོད་མི་འབོར་ཁྲི113.0213(2019ལོ)ཡོད། ཐེམ་ཐོ་ཡོད་པའི་མི་འབོར་ཁྲི108.30(2016ལོར)ཡོད། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ལེགས་པ་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་བ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་ཝུའེ་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་བྱ་ཡུལ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྟེ་བའི་མཚོན་བྱེད་ཅོང་ཁང་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ8.7ཙམ་ལས་མེད།\nགནའ་བོའི་ཁྲང་ཨན་ནི་ཀྲོའུ་ཆིན་ཧན་ཐང་སོགས་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཅིན་ཡུས་ས་ཆ་ཡིན་པ་དང་། མངའ་ཁོངས་སུ་ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཧྥེང་ཧའོ་གནའ་ཤུལ་དང་། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཨ་ཧྥང་ཕོ་བྲང་སོགས་གནའ་ཤུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དང་། ཚུའེ་ཧྭ་རི་བོ། ཝུའུ་ཐའེ་རི་བོ། ཞང་ཡུས་རི་བོ། ཆིང་ཧྭ་རི་བོ་སོགས་རི་བོ་གྲགས་ཅན་བརྒྱད་ཡོད། ཞིན་ཅའོ་དགོན་པ་དང་། ཧྭ་ཡན་དགོན། ཞང་ཅི་དགོན་པ་སོགས་དགོན་སྡེ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་བསྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལས་ཆོས་སྐྱོང་གྲུབ་མཐའ་དང་། དག་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཧྭ་ཡན་ཙུང་། འདུལ་ལུགས་བཅས་ཚང་མ་ཁྲང་ཨན་དུ་ཡོད། ཁྲང་ཨན་ནི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་བ་དང་ལྕགས་ལམ་གཞུང་ལམ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་སྦྲེལ་ཡོད། འཕྲིན་གཏོང་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་དང་། གློག་ཤུགས་འདང་བ། ཆུ་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ས་འོག་གི་ཆུ་ཚ་པོ་མང་པོ་ཡོད་པ་བཅས་རེད། སྤྱི་ལོ2017ལོའི་ཟླ12པར་ཀྲུང་གོའི་བཟོ་ལས་ཕུལ་བྱུང་ཅན་བརྒྱའི་རྫོང་དང་ཁུལ་དུ་བདམས་པ་རེད། སྤྱི་ལོ2018ལོའི་ཟླ11པར་སྤྱི་ལོ2018ལོའི་བཟོ་ལས་སྟོབས་ཆེན་བརྒྱའི་ཁུལ་དུ་བདམས་པ་རེད།\nཞི་ཧན་ཀའོ་ཙུའུ་ལོ་ལྔ་བ(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི202ལོ)ནས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བཞག་པ་དང་། ལོ་བདུན་པར(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི200ལོ)ལི་དབྱང་ནས་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་དུ་སྤོས། ཁྲང་ཨན་རྫོང་ནི་ཐོག་མར་ཝེ་ནན་ཅུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ཀའོ་ཙུའུ་ཁྲི་ལོ་དགུ་པ(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་སྤྱི་ལོ1988ལོར)དང་། ཝུའུ་ཏི་ཅན་ནི(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི135ལོ)ཐའེ་རྒྱལ་རབས་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་ལོ་དང་པོར(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི104ལོ)ཅིན་ཀྲའོ་དབྱིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nཝང་མང་ཞིན་ཁྲའོ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་པའི་ལོ་དང་པོར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཤིང་། ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བསྡད་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་མཁར་དུ་བཞག ཁྲང་ཨན་རྫོང་ནི་ཅིན་ཀྲའོ་དབྱིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལིའུ་ཞོན་ཁྲི་ལོ་དང་པོ(སྤྱི་ལོ23ལོ)ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས།\nཧན་ཤར་མའི་ཁོངས་སུ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་ཏུའུ་ལིན་རྫོང་བཙུགས་པར་མ་ཟད། པེ་ཅིན་ཀྲའོ་དབྱིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཅན་ཝུའུ་ཡིས་ལོ་དྲུག་ཅན(སྤྱི་ལོ30ལོ)ཧྥེང་མིང་རྫོང(ཧན་ཞོན་ཏི་ཡིས་བསྒྲིགས་ཤིང་། གནའ་བོའི་མཁར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་གི་མཁར་བྱང་དུ་སྤྱི་ལེ4ཡོད)དང་ཝེ་ཁྲེང་རྫོང(ཧན་ཀའོ་ཏིས་བསྒྲིགས་ཤིང་། མཁར་རྙིང་དེང་གི་ཞན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས)ཁྲང་ཨན་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་བགོས། སྤྱི་ལོ190ལོར་ཏུང་ཀྲོ་ཡིས་བཙན་གྱིས་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་དུ་སྤོར་དུ་བཅུག\nརྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ། ཝེ་ཡིས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་བཙུགས་པ་དང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nཅིན་ནུབ་མར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཅིན་གྱི་དམག་དཔོན་ལིན་རྫོང་ཧན་ཀའོ་ཏི་ཡིས་བཙུགས།\nཞིན་མང་གི་སྐབས་སུ་ཁྲང་ཕིན་ཟེར་བ་དང་། གནའ་བོའི་མཁར་ནི་ད་ལྟའི་ཞན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ཤར་དུ་སྤྱི་ལེ20ཡོད་པ་དང་། ཨན་ལིན་རྫོང(ཧན་ཧུའེ་ཏི་ཡིས་བསྒྲིགས་ཤིང་། མང་དུས་ཅ་ཕིན་ཟེར་བ་དང་། གནའ་བོའི་མཁར་ནི་ད་ལྟའི་ཞན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་སུ་ཡོད)གཉིས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་། (སྤྱི་ལོ313ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ317ལོའི་བར)རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་ཡིན།\nལྷོ་བྱང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཀྲའོ་སྔོན་མ་དང་ཆིན་སྔོན་མ། ཆིན་རྗེས་མ་བཅས་ཚང་མ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བཞག་པ་དང་། དེ་དག་ཚང་མ་ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་དང་དབྱི་བཅས་ཡིན། དེ་སྔའི་ཀྲའོ་ལིའུ་ཀྲོའུ་ཡིས་ཁྲང་ཨན་དུ་བཙུགས་པ་རེད། ཆིན་སྔོན་མས་ཀྱང་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་བཙུགས། ཕྱིས་སུ་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡའོ་ཡུས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཤིང་། ཁྲང་ཨན་རྒྱལ་སར་བྱས། ཝེ་བྱང་མའི་ཁོངས་སུ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཐའེ་ཝུའུ་ཏིའི་ལྷ་ལོ་གསུམ(སྤྱི་ལོ430ལོ)ལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་ཁྲང་བསྒྱུར། ལོ་བཞི་ལ་དབྱེ་ཏུའུ་རྫོང(ཆིན་ཝུའུ་ཀུང་གིས་ཏུའུ་རྫོང་དང་། ཧན་ཞོན་ཏི་ཡོན་ཁང་ནས་ཁྲི་ལོ་དང་པོར་ཏུའུ་ལིན་རྫོང་དུ་བསྒྱུར། ཞིན་མེང་གིས་རའོ་ཨན་རྫོང་དང་། ཅིན་གྱིས་ཏུའུ་ཁྲེང་རྫོང་། ཝེ་རྗེས་ཝེ་ཡིས་ཏུའུ་རྫོང་ཟེར)དང་། ཁྲང་ཨན། ལན་ཐེན་བཅས་རྫོང་གསུམ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཧྲན་པེ་རྫོང་དུ་བཙུགས། ཝེ་ནུབ་མ(སྤྱི་ལོ535ནས་སྤྱི་ལོ556)ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བཙུགས་པ་དང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་དུ་གཏོགས་ལ། རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་བཙུགས། ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་བྱང་མ(སྤྱི་ལོ557ནས་སྤྱི་ལོ581ལོའི་བར)ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བཙུགས་པ་དང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་དུ་གཏོགས་ལ། རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་དུ་བཙུགས། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ(སྤྱི་ལོ558ལོར)ཁྲང་ཨན་དང་། ཆི་ཁྲེང(ཆིན་ཞང་ཝང་ཧྲི་ཆི་ཆི་དབྱང་རྫོང་། ཞི་ཧན་ཧྲི་ཆི་ལིན་རྫོང་། ཞིན་མང་ཧྲི་ཧྲུའེ་ཀྲང་རྫོང་། ཅིན་ཧྲི་པའོ་ཁྲེང་རྫོང་བཅས་ཡིན)དང་། ཧྲན་པེ་རྫོང་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་སུ་ཝན་ཉན་རྫོང་བཙུགས་ནས་ཧྥེང་ཅུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ཅན་ཏེ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར(སྤྱི་ལོ573ལོར)ཏུའུ་རྫོང་དང་ཡུས་ཁྲེང་རྫོང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ། ཝན་ཉན་རྫོང་དུ་ལོག\nསུའེ་ཨན་རྫོང་དུ་བཙུགས་པ་མ་ཟད། ཝན་ཉན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ནས་ཏ་ཞིན་རྫོང་དང་རྒྱལ་ས་ཏ་ཞིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཞག ཝུན་ཏིའི་དུས་སུ་རྫོང་གཉིས་ནི་གཡུང་ཀྲོའུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་གཡུང་དྲུང་དེ་ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་། རྫོང་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nཐང་གིས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་། ཏ་ཞིན་རྫོང་། ཝན་ཉན་རྫོང་། ཏ་ཞིན་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཁྲང་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཞག ཁྲང་ཨན་དང་ཏ་ཞིན་རྫོང་གཉིས་ཅིན་ཀྲའོ་དབྱིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཝུའུ་ཏེ་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པ(སྤྱི་ལོ619ལོ)ཝན་ཉན་རྫོང་ཁོངས་ཀྲི་དབྱང་རྫོང་དུ་བགོས། ལོ་བདུན(སྤྱི་ལོ624ལོར)ཡུས་ཀྲི་དབྱང་རྫོང་ཝན་ཉན་རྫོང་དུ་སླེབས། སྤྱི་ལོར(668ལོ)ཁྲང་ཨན་དུ་བགོས་ནས་ཆན་ཧྥེང་རྫོང་དུ་བཞག་པ་དང་། ལོ་ཁྲི་ལ་བགོས་ནས་མིང་ཐང་རྫོང་དུ་བཞག ཡུང་ཁྲང་ཁྲི་ལོ་དང་པོ(སྤྱི་ལོ689ལོ)ཁྲང་ཨན་གྱི་ས་ཡུང་ཁྲང་རྫོང་དུ་བཞག ཁྲང་ཨན་ཁྲི་ལོ་གཉིས(སྤྱི་ལོ702ལོར)ཡུས་ཆན་ཧྥེང་རྫོང་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། ཡུས་མིན་ཐང་རྫོང་ཝན་ཉན་རྫོང་དུ་བསྐྱོད། ཧྲིན་ལུང་ཁྲི་ལོ་དང་པོར། (སྤྱི་ལོ705ལོར)ཡུས་ཡུང་ཁྲང་རྫོང་། ཐེན་པའོ་ལོ་བདུན(སྤྱི་ལོ748ལོ)ཝན་ཉན་རྫོང་དེ་ཞན་ཉིང་རྫོང་དུ་བསྒྱུར་པ་དང་ཆན་ཡོན་ཁྲི་ལོ་དང་པོར(སྤྱི་ལོ758ལོར)སླར་ཡང་ཝན་ཉན་རྫོང་དུ་བསྒྱུར།\nམི་རབས་ལྔས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་ཝན་ཉན་རྫོང་བཙུགས་པར་མ་ཟད། ཅིན་ཀྲའོ་ཧྥུ་ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། རྗེས་སུ་ལིའང་ཁའེ་ཕིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོར(སྤྱི་ལོ907ལོར)ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་དང་། ཏ་ཨན་རྫོང་། ཝན་ཉན་རྫོང་། ཏ་ཉན་རྫོང་བཅས་སུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་ཚང་མ་ཏ་ཨན་ཧྥུ་རུ་གཏོགས། རྗེས་སུ་ཐང་ཐུང་ཀོང་ཁྲི་ལོར(སྤྱི་ལོ923ལོར)ཏ་ཨན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཤིང་། ཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་། ཏ་ཉན་རྫོང་། ཝན་ཉན་རྫོང་བཅས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས།\nསུང་ཙི་ཝུན་གྱིས་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་ཝན་ཉན་རྫོང་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། ཞོན་ཧོ་ལོ་བདུན་པར(སྤྱི་ལོ1125ལོར)ཝན་ཉན་རྫོང་ནས་ཧྥན་ཁྲོན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། ཁྲང་ཨན་དང་ཧྥན་ཁྲོན་རྫོང་གཉིས་ནི་ཡུང་ཞིན་ཅུན་ལུའུ་ཅིན་ཀྲའོ་ཧྥུ་ཅིན་ཀྲའོ་ཅུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་ཧྥན་ཁྲོན་རྫོང་། གོང་མ་ཧོང་ཐུང་གི་ལོ་དྲུག་པར(སྤྱི་ལོ1146ལོར)ཀུའུ་ཆན་ཡུས་རྫོང(ཐང་ཀྲི་ཨན་ཡེ་རྫོང་། དེ་སྔ་ཆན་ཡོན་རྫོང་། རྗེས་སུ་ཆན་ཡུས་རྫོང་། ཀུའུ་ཁྲེང་དེང་གི་ཀྲེན་ཨན་རྫོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ40ཡོད)ཧྥན་ཁྲོན་རྫོང་དུ་སླེབས། ཏ་ཏིན་ཁྲི་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ(སྤྱི་ལོ1181ལོ)ཧྥན་ཁྲོན་རྫོང་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་ཞན་ཉིན་རྫོང་དུ་བཞག ཐའེ་ཧོ་ལོ་བཞི་པར(སྤྱི་ལོ1204ལོར)ཞན་ཉིང་རྫོང་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཞན་ཉིང་རྫོང་དུ་བསྐྱར་དུ་བཞག ཁྲང་ཞན་རྫོང་གཉིས་ཅིན་ཀྲའོ་ལམ་ཅིན་ཀྲའོ་ཧྥུ་ཧྥུ་ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དང་། ཞན་ཉིང་རྫོང་། ཆན་ལུང་སྲིད་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད(སྤྱི་ལོ1783ལོར)ཁྲང་ཨན་རྫོང་གི་ལྷོ་རྒྱུད་ཉིང་ཧྲའན་ཐིང་དུ་བཙུགས་པ་དང་། ཞན་ཉིང་རྫོང་གི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཞའོ་དབྱི་ཐིང་བཙུགས་ཡོད། ཁྲང་ཞན་རྫོང་གཉིས་ཞི་ཨན་སྲིད་གཞུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nཀྲུང་ཧྭ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་གནས་ཡོད། ཐོག་མར་སྤྱི་ཁྱབ་ལྟ་སྐུལ་ལས་ཤག་གི་དམངས་སྲིད་ཐིང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1912ལོའི་ཟླ7པ་ནས་བཟུང་ཧྲན་ཞིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ལྟ་སྐུལ་ལས་ཤག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན། ཧྲང་ཧའེ་ཚིག་མཛོད་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྤྱི་ལོ1979ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི《ཚིག་གཏེར་རྒྱ་མཚོ》ཞེས་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ1914ལོར་མིན་གོའི་དམག་གི་སྲིད་གཞུང་ཆིན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཤག་ཞན་ཉིན་རྫོང་དུ་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། རྗེས་སུ་ཀོན་ཀྲུང་ལམ་དུ་གཏོགས། སྤྱི་ལོ1927ལོར་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ཁོངས་སུ་བསྒྱུར།\nསྤྱི་ལོ1949ལོར་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་རྗེས། ཁྲང་ཨན་རྫོང་སྤྱི་ལོ1953ལོའི་གོང་ཧྲན་ཀན་ཉིན་འབྲེལ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་ཞན་དབྱང་ཡན་ལག་དམག་ཁུལ་ཁང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1958ལོའི་ཟླ12པ་ནས་བཟུང་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།\nསྤྱི་ལོ2007ལོའི་ཟླ4པའི་ཚེས4ཉིན《ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཤང་གྲོང5ཡི་ཤང་གྲོང་སྒྲིག་གཞི་མེད་པར་བཟོས་ནས་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་འཛུགས་རྒྱུའི་འབྲེལ་ཡོད་དོན་ཚན་སྐོར་གྱི་བརྡ་ཐོའི》ནང་། གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གི《ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་ཞི་ལིའུ་གྲོང་རྡལ་སོགས་ཤང་གྲོང5ཡི་སྒྲིག་གཞི་མེད་པར་བཟོས་ནས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་འཛུགས་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཆན་བཀོད་བཀའ་ལན》(གྲོང་སྲིད་སྤེལཡིག་ཆ་ཨང13པ)གྱི་དགོངས་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཤང་གྲོང་སྒྲིག་གཞི་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་འཛུགས་རྒྱུར་མོས་མཐུན་བྱས་པ་རེད། ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་ནི། ཞི་ལིའུ་གྲོང་རྡལ་དང་། ཏུའུ་ཆུ་གྲོང་རྡལ། ཏ་ཀྲའོ་ཤང་། ཤིང་ལུང་ཤང་། ཧོང་ལེའང་ཤང་བཅས་ཤང་གྲོང5ཡི་སྒྲིག་གཞི་མེད་པ་བཟོས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ཞི་ལིའུ་ཁྲོམ་གཞུང་དང་། ཏུའུ་ཆུས་ཁྲོམ་གཞུང་། ཏ་ཀྲའོ་ཁྲོམ་གཞུང་། ཤིང་ལུང་ཁྲོམ་གཞུང་། ཧོང་ལེའང་ཁྲོམ་གཞུང་བཅས་བཙུགས་ཡོད། ལེགས་སྒྲིག་བྱས་རྗེས། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་སྲང་ལམ15དང་། གྲོང་རྡལ2ཞང8བཅས་ཡོད་པ་སྟེ། ཝེ་ཆུས་སྲང་ལམ། ཀུའོ་ཏུའུ་སྲང་ལམ། ལོན་ཀྲེན་སྲང་ལམ། དབྱིན་ཀྲེན་སྲང་ལམ། ཝང་སི་སྲང་ལམ། མ་ཝང་སྲང་ལམ། ཐའེ་དབྱི་སྲང་ལམ། ཏུང་དབྱི་སྲང་ལམ། ཙི་ཝུའུ་སྲང་ལམ། ཏོའུ་མོན་སྲང་ལམ། ཞི་ལིའུ་སྲང་ལམ། ཏུའུ་ཆུས་སྲང་ལམ། ཏ་ཀྲའོ་སྲང་ལམ། ཞིན་ལུང་སྲང་ལམ། ཧོང་ལིའང་སྲང་ལམ། ཝང་ཆུས་གྲོང་རྡལ། མིང་ལུའུ་གྲོང་རྡལ། ཀའོ་ཆའོ་ཞང་། ཝུའུ་ཞིན་ཞང་། ཝུའུ་ཐའེ་ཞང་། ཝང་མཱང་ཞང་། དབྱང་ཀྲོང་ཞང་། ཕེ་ལི་ཞང་། ཝེ་ཀྲའེ་ཞང་བཅས་ཡིན།\nསྤྱི་ལོ2008ལོར་ཝང་ཆུས་གྲོང་རྡལ་དང་མིང་ཉིའུ་གྲོང་རྡལ་མེད་པར་བཟོས་ནས་ཝང་ཆུས་ཁྲོམ་གཞུང་དང་མིང་ཉིའུ་ཁྲོམ་གཞུང་བཙུགས་ཡོད། ས་ཁུལ་དབྱེ་འབྱེད་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་རྗེས། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཁོངས་ཀྱི་སྲང་ལམ་དོན་གཅོད་ཁང17དང་། ཞང8ཡོད་པ་སྟེ། ཝེ་ཆུ་སྲང་ལམ། ཀུའོ་ཏུའུ་སྲང་ལམ། ལོན་ཀྲེན་སྲང་ལམ། དབྱིན་ཀྲེན་སྲང་ལམ། ཝང་སི་སྲང་ལམ། མ་ཝང་སྲང་ལམ། ཐའེ་དབྱི་སྲང་ལམ། ཏུང་དབྱི་སྲང་ལམ། ཙི་ཝུའུ་སྲང་ལམ། ཏོའུ་མོན་སྲང་ལམ། ཞི་ལིའུ་སྲང་ལམ། ཏུའུ་ཆུས་སྲང་ལམ། ཏ་ཀྲའོ་སྲང་ལམ། ཞིན་ལུང་སྲང་ལམ། ཝང་ཆུས་སྲང་ལམ། མིང་ལུའུ་སྲང་ལམ། ཀའོ་ཆའོ་ཞང་། ལིན་ཡོན་ཞང་། ཝུའུ་ཞིན་ཞང་། ཝུའུ་ཐའེ་ཞང་། ཝང་མཱང་ཞང་། དབྱང་ཀྲོང་ཞང་། ཕེ་ལི་ཞང་། ཝེ་ཀྲའེ་ཞང་། གྲོང་མི་ཨུ་ལྷན21དང་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ671ཡོད་པ་རེད།\nསྤྱི་ལོ2010ལོར་ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཁོངས་སུ་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁྲུའུ20དང་ཤང5ཡོད་པ་སྟེ། ཝེ་ཆུས་ཁྲོམ་གཞུང་དང་། ཀུའོ་ཏུའུ་ཁྲོམ་གཞུང་། ལོན་གྲོང་རྡལ་ཁྲོམ་གཞུང་། ཤན་ཀྲེན་ཁྲོམ་གཞུང་། ཝང་དགོན་ཁྲོམ་གཞུང་། མ་ཝང་ཁྲོམ་གཞུང་། ཐའེ་དབྱི་ཁྲོམ་གཞུང་། ཏུང་དབྱི་ཁྲོམ་གཞུང་། ཙི་ཝུའུ་ཁྲོམ་གཞུང་། ཏོའུ་མོན་ཁྲོམ་གཞུང་། ཞི་ལིའུ་ཁྲོམ་གཞུང་། ཏུའུ་ཆུས་ཁྲོམ་གཞུང་། ཏ་ཀྲའོ་ཁྲོམ་གཞུང་། ཤིང་ལུང་ཁྲོམ་གཞུང་། ཧོང་ལེའང་ཁྲོམ་གཞུང་། ཝང་ཆུས་ཁྲོམ་གཞུང་། མིང་ཐུང་ཁྲོམ་གཞུང་། ཝུའུ་ཐའེ་ཁྲོམ་གཞུང་། ཀའོ་ཆའོ་ཁྲོམ་གཞུང་། ལིན་ཤིན་ཤང་། ཝུའུ་ཤིན་ཤང་། དབྱང་ཀྲོང་ཤང་། ཕེ་ལི་ཤང་། ཝེ་ཀྲའེ་ཤང་བཅས་ཡིན།\nསྤྱི་ལོ2011ལོར་ཝུའུ་ཤིན་ཤང་དང་། ལིང་ནན་ཤང་། དབྱང་ཀྲོང་ཤང་བཅས་མེད་པར་བཟོས་ནས་སྐར་ལྔ་དང་། ལིང་ནག དབྱང་ཀྲོང་བཅས་ཁྲོམ་གཞུང3སོ་སོར་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་སྲང་ལམ་དོན་གཅོད་ཁང23དང་། ཞང2ཡོད་པ་སྟེ། ཝེ་ཆུ་སྲང་ལམ། ཀུའོ་ཏུའུ་སྲང་ལམ། ལོན་ཀྲེན་སྲང་ལམ། ཅན་ཀྲེན་སྲང་ལམ། ཝང་སི་སྲང་ལམ། མ་ཝང་སྲང་ལམ། ཐའེ་དབྱི་སྲང་ལམ། ཏུང་དབྱི་སྲང་ལམ། ཙི་ཝུའུ་སྲང་ལམ། ཏའོ་མིན་སྲང་ལམ། ཞི་ལིའུ་སྲང་ལམ། ཏུའུ་ཆུས་སྲང་ལམ། ཏ་ཀྲའོ་སྲང་ལམ། ཞིན་ལུང་སྲང་ལམ། ཧོང་ལིའང་སྲང་ལམ། ཝང་ཆུས་སྲང་ལམ། ཝང་མེང་སྲང་ལམ། ཝུའུ་ཐའེ་སྲང་ལམ། ཀའོ་ཆའོ་སྲང་ལམ། ལིན་ཞིན་སྲང་ལམ། ཝུའུ་ཞིན་སྲང་ལམ། དབྱང་ཀྲོང་སྲང་ལམ། ཧྥེ་ལི་ཞང་། ཝེ་ཀྲའེ་ཞང་བཅས་ཡིན།\nསྤྱི་ལོ2012ལོའི་ཟླ2པའི་ཚེས29ཉིན་ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཝུའེ་ཀྲའེ་ཤང་དུ་ཕེ་ལི་ཤང་དངོས་སུ་མེད་པ་བཟོས་ནས་ཝུའེ་ཀྲའེ་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁྲུའུ་དང་མེ་སྒྱོགས་ཁྲོམ་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁྲུའུ་བཙུགས་པ་རེད། ད་བར་ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཁོངས་ཀྱི་ཁྲོམ་གཞུང25(དོ་དམ་བྱེད་ཁོངས་དངོས་ཀྱི་ཁྲོམ་གཞུང21དང་། ཏོའུ་མོན་དང་། ཝང་དགོན། ཀའོ་ཆའོ་བཅས་ཁྲོམ་གཞུང་གསུམ་ནི་ཤིས་ཞན་ཁུལ་གསར་གྱི་ཏུང་ཏུང་གྲོང་གསར་གྱིས་ཚབ་བྱས་ནས་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ་དང་། མ་ཝང་ཁྲོམ་གཞུང་དེ་ཤིས་ཞན་ཁུལ་གསར་གྱི་ཤིས་ཤིས་གྲོང་གསར་གྱིས་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ)\nསྤྱི་ལོ2012ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྟོང་སྨི་གྲུ་བཞི་མ1594.1ཟིན་པ་དང་། ཐེམ་ཐོའི་མི་འབོར1016422ཟིན་པ། རྒྱུན་སྡོད་མི་འབོར་ཁྲི109.54ཟིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ2013ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཁྲང་ཨན་ཆུས་དུ་་ཁྲོམ་གཞུང25ཡོད་པ་དང་ཁྱོན་སྡེ་ཁུལ47དང་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ659ཡོད་པ་དང་ཤིས་ཁྲང་ཨན་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཆུས་སྲིད་གཞུང་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཡོད།\nདེ་ནི34.18ཡིན་ལ། ཤར་དུ་ལན་ཐེན་རྫོང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ལྷོ་རུ་ཆི་ཧྲུའེ་རྫོང་དང་། ཉིན་ཧྲའན་རྫོང་། ཞི་ཆི་དབྱི་ཆུས་དང་ཞན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ལྷོ་བྱང་གི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ55དང་། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ52སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ1580བཅས་ཡོད།\nཁྲང་ཨན་ནི་དྲོ་འཇམ་ཁུལ་གྱི་བརླན་གཤེར་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་སྐམ་སའི་རང་བཞིན་གྱི་དུས་རླུང་ནམ་ཟླའི་ཁུལ་དུ་གཏོགས་པ་དང་། ཆར་ཆུའི་འབབ་ཚད་འབྲིང་ཞིང་དུས་བཞི་གསལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་འཇམ་པ། སྟོན་ཀ་ཐུང་ཞིང་དཔྱིད་དཔལ་རྒྱས་པ་བཅས་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དུ1、4、7、10བཅས་ནི་དགུན་ཁ་དང་། དཔྱིད་ཀ དབྱར་ཁ། སྟོན་དུས་བཅས་དུས་བཞིའི་ཚབ་བྱེད་ཟླ་བ་ཡིན། དགུན་དུས་སྐམ་ཤས་ཆེ་ལ་གྲང་ངར་ཆེ་བ། དཔྱིད་དུས་དྲོ་པོ་ཡོད་པ། དབྱར་དུས་ཚ་བ་ཆེ་བ་དང་ཆར་པ་མང་བ། སྟོན་དུས་བཞའ་ཚན་ཆེ་བ་བཅས་ཡོད། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད15.5℃ཡིན་པ་དང་། ཆར་ཆུ་ཧ་ལམ600mཡོད་པ། རླན་ཚད69.6%ཟིན་པ། སད་མེད་དུས་ཡུན་ཉིན216ཡིན་པ། ཉི་འོད་ཕོག་ཚད་ཆུ་ཚོད1377ཡིན། གྲང་ཤོས་ཀྱི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད-0.9℃དང་ཚ་བ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད26.8℃ཡིན། ཆར་པ་འབབ་ཚད་དེ་གཙོ་བོ་ཟླ7པ་དང་། 8པ། 9བཅས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། ཆར་དུས་དང་བསྟུན་ནས་ལོ་ཏོག་སྐྱེས་པར་ཕན་པ་ཡོད། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཁ་བ་འབབ་པའི་ཉིན་ནི13.8ཡིན་པ་དང་། ཐོག་མའི་ཁ་བ་འབབ་པའི་ཉིན་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཟླ11པའི་ཟླ་སྨད་དང་། དུས་མཇུག་གི་ཁ་བ་འབབ་པའི་ཉིན་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཟླ3པའི་ཟླ་དཀྱིལ་དུ་ཡིན། ས་བབ་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་དབང་གིས་ཁྲང་ཨན་དུ་ལོ་ཧྲིལ་པོར་བྱང་ཤར་གྱི་རླུང་ཤུགས་མང་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་རླུང་ཤུགས་སྐར་ཆ་རེར་སྨི1.3~2.6ཡོད།\nཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི་ས་བབ་ནི་ཏུང་ཡོན་དང་། ནན་ཧྲན། ནུབ་རྒྱུད་བཅས་ཡིན་པ་དང་ས་བབ་དམའ་ཤོས་སྨི384.7དང་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སྨི2886.7ཟིན་ཡོད། ས་བབ་ལྷོ་མཐོ་བྱང་དམའ་དང་། ཤར་མཐོ་ནུབ་དམའ། ལྷོ་བྱང་གི་རིང་ཚད་རིང་ཤོས་ལ་སྤྱི་ལེ55དང་། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ52ཡོད། ལྷོ་ནི་ཆིན་ལིན་རི་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ནི་ཝེ་ཧོ་ཆུ་བོའི་གཤོང་སའི་གཤོང་སའི་བདེ་ཐང་ཁུལ(ཐའེ་ཡོན་ཚུད)དང་། ནུབ་ནི་ཝེ་ཧོ་ཆུ་བོའི་ཁྲུང་བསགས་བདེ་ཐང(ཆིན་ལིན་གྱི་བྱང་འདབས་ཀྱི་ཆུ་ལོག་གསོག་སའི་རླུང་འཁོར་ཁྱུ་ཚུད)ཡིན། ཤར་རྒྱུད་ནི་ས་སེར་ཐའེ་ཡོན་དང་ཁྲོན་ཏའོ་གྲོག་རོང་ཡིན། ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ནི་ཆིན་ལིན་མའེ་ཕུའུ་ལེ་ཡི་ཤར་ལྷོ(ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི2886.9)ཡིན་པ་དང་། ས་བབ་དམའ་ཤོས་ནི་ཁུལ་ཁོངས་ནུབ་བྱང་ཟུར་གྱི་ཤིས་ཅང་གཙང་པོ་བརྒལ་བ(ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི384.7)ཡིན་པ་དང་མཐོ་ཚད་ཧེ་བག་སྨི2500ལྷག་ཙམ་ཡོད།\nཁྲང་ཨན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཆུ་བོ་གཙོ་བོ་ནི་གཙང་པོ་དང་ཆུ་བོ་ཡིན། ཆུ་བོ་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་བོ་གཙོ་བོ་ནི་ཡན་ཡུས་ཆུ་བོ་དང་། ཀའོ་ཀོན་ཆུ་བོ། ཐའེ་ཕིན་ཆུ་བོ། ཏ་ཡུས་ཆུ་བོ། ཞའོ་ཡུས་ཆུ་བོ། ཐའེ་ཡུས་ཆུ་བོ། ཁྲུའུ་ཧོ་ཆུ་བོ། ཅིན་ཧྲ་ཆུ་བོ་སོགས་ཡིན། གཙང་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་བོ་གཙོ་བོ་ནི་ཆུ་དང་། ཆུ་བོ། ཆུ་བོ་སོགས་ཡིན། ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་ཁྲི61682ཟིན་པའི་ནང་ས་ངོས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་ཁྲི46379ཟིན་པ་དང་། ས་འོག་གི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བསྡོམས་འབོར་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་ཁྲི37453ཟིན་པ། ས་ངོས་ཀྱི་ཆུ་དང་ས་འོག་ཆུའི་དབར་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་ཁྲི22150ཟིན་ཡོད། ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཐོན་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་ཁྲི38.96ཟིན་པ་དང་ས་འོག་ཆུ་འདོན་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་ཁྲི29100ཟིན་གྱི་ཡོད། མུའུ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བཟུང་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ863ཟིན་པ་དང་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བཟུང་ཚད་སྨི་རྒྱ་དཔངས་གྲུ་བཞི་མ656ཟིན་ཡོད།\nཁྲང་ཨན་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཆའོ་མུའུ་ཡི་ཤིང་སྡོང་གཙོ་བོ་ནི་ཐང་ཤིང་དང་། ཧྭ་ཧྲན་སུང་། ཞུའེ་སུང་། ཧུང་། ཕའོ་ཐུང་སོགས་རིགས60ལྷག་ཡོད། འབྲུ་རིགས་ལོ་ཏོག་གཙོ་བོ་གྲོ་དང་། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག ཆུ་འབྲས་བཅས་ཡིན་པ་དང་། ད་དུང་འབྲུ་རིགས་དང་། སྲན་མ། ཞོག་ཁོག་སོགས་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་སྐྱེ་དངོས་ནི་སྲིང་བལ་དང་། པད་ཁ། སྔོ་ཚལ། ཀྭ་རིགས་དང་ཤིང་ཏོག མེ་ཏོག་བཅས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། ད་དུང་ཐ་མག་དང་གསོ་མ་ཉུང་ཤས་ཡོད། སྔོ་ཚལ་རིགས70ལྷག་ཡོད་པ་དང་། མང་ཆེ་བ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྡན་པའི་སྔོ་ཚལ་གྲགས་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་ཏུང་ཏ་ཡི་པད་རྩ་དང་། སྐར་ལྔའི་པད་ཚལ། ཝེ་ཆུས་ཀྱི་ཀེའུ་ཚལ། ཧོང་ལིའང་གི་ཡུ་གུར། ཏ་ཡུས་ཀྱི་ཨོ་སུན་སོགས་ཐོན་རྫས་གྲགས་ཅན་བཅུ་ལྷག་ཡོད། འབྲས་བུའི་རིགས་ལ་གཙོ་བོ་ཀུ་ཤུ་དང་། ལི། ཁམ་བུ། རྒུན་འབྲུམ། ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲ་བཅས་ཡོད། རི་ཐོན་ཐོན་རྫས་ལ་གཙོ་བོ་པན་ལི་དང་། སྟར་ཀ གཡེར་མ། ཤིང་ནག མོག་ན་གསུང་ཞང་། ཤིང་ཚ་སོགས་ཡོད། རྩི་ཤིང་གི་སྨན་རྒྱུ་རིགས651ཡོད་པ་དང་། བསྡོམས་འབོར་ཏུན་ཁྲི1ཡན་ཟིན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་དོ་དམ་བྱེད་པའི་སྨན་རྒྱུ་ཏུའུ་ཀྲུང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་སྨན་རྒྱུ་རིགས199བཅས་ཡོད།\nསྲོག་ཆགས་ཀྱི་ས་ཁམས་ཁྱབ་ཚུལ་ནས་བལྟས་ན། ཁྲང་ཨན་ནི་གནའ་བོའི་བྱང་མཚམས་ཀྱི་ལྷོ་མཐའ་ནས་ཤར་རྒྱ་མཚོའི་མཚམས་ཀྱི་བར་བརྒལ་ས་ཁུལ་དུ་གནས་པ་དང་། ཁུལ་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱང་ཡོད། གནའ་བོའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་མང་ཆེ་བ་ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི2200ཡན་གྱི་རི་མཐོའི་ཁུལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཤར་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་མང་ཆེ་བ་རི་ཁུལ་འབྲིང་དམའ་ཁུལ་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད་འདབ་ཆགས་རིགས་ལ་ཀྲུའུ་ཧོན་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་ནག་པོ། མགོ་དཀར་མཇུག་རིང་། ཏི་དམར་པོ། ཏི་དམར་སོགས་རིགས་50ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། རི་དྭགས་རིགས20ལྷག་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིགས་དང་པོའི་སྲུང་སྐྱོབ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་རྒོད། ཤྭ་བ། ནགས་ཚལ་གླ་བ་སོགས་ཀྱི་གྲས་སུ་བཞག་ཡོད། སྐམ་ཆུ་གཉིས་འཚོའི་རིགས་དང་གོག་འགྲོའི་རིགས20ལྷག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་རིགས་དང་པོ་དང་གཉིས་པར་རིགས15ཡོད་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭའི་སྦལ་ཆེན་དང་། མེ་ཏོག་རྒྱབ་ཀྱི་སྦལ་པ། ཆིན་ལིང་ཆར་སྦལ། ཙེ་སྦལ། ཀྲུང་གོའི་ནགས་སྦལ་སོགས་ཡོད། ས་ཁོངས་སུ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ཡོད་པ་སྟེ། གླང་རྒྱབ་གདུང་མ་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ཡོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ནང་གི་བ་ཕྱུགས་ལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད།\nཁྲང་ཨན་གྱི་ས་གཤིས་འཚར་སྐྱེ་ལོ་རྒྱུས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་། གྲུབ་ཚུལ་སྣ་མང་ཡིན། ཆིན་ལིན་རི་ཁུལ་གྱི་མེ་རྡོའི་བྲག་རྡོ་དང་། རྒྱུ་འགྱུར་བྲག་རྡོ་སོགས་མི་རབས་གསར་པའི་དིམ་བསགས་བང་རིམ་གྱིས་ལྕགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་དང་། ལྕགས་རིགས་མིན་པ། ནུས་ཁུངས་ཐོན་ཁུངས་བཅས་གཅིག་བསྡུས་བྱེད་པར་རྨང་གཞི་བཏིང་ཡོད། བཟང་ཆ་ལྡན་པའི་གཏེར་རྫས་ལ་གཙོ་བོ་ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆའི་རིགས་ཀྱི་ལྕགས་རིགས་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཡོད། ལྕགས་རིགས་གཏེར་ཁ་གཙོ་བོར་ལྕགས་དང་། ཟངས། ཞ་ཉེ། ཁིར་སོགས་ཡོད། ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་གཏེར་ལ་གཙོ་བོ་བྲག་རྡོ་ཀ་མ་རུ་དང་། སྭེལ་རྡོ། ཝེ་ཅིང་འཛེང་རྡོ། རྡོ་སྣག་རྡོ། སེ་འབྲུའི་རྡོ། ཆུ་ཤེལ། སོ་ཕག་ལ་སྤྱོད་པའི་ས་མྱགས། འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱེ་མ་སོགས་ཡོད།\nཁྲང་ཨན་གྱི་ས་འོག་ཚ་ནུས་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆུའི་སྤུས་ཚད་ལེགས་པ། ཆུ་འབོར་ཆེ་བ། ས་འོག་ཚ་ནུས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་མ207.5ཙམ་ཟིན་པ། དྲོད་ནུས་གསོག་ཚད92713590དང1000000ཟིན་པ་དེ་ཚད་ལྡན་རྡོ་སོལ་ཏུན་ཁྲི1324.5ཡི་ཚ་ནུས་དང་མཚུངས་ཀྱི་ཡོད། མངའ་ཁོངསས་ཞིང་ནི་གཙོ་བོ་ཆིན་ལིན་རི་བོའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་འདབས་ཀྱི་ཀུའོ་ཏུའུ་དང་། ཝེ་ཆི། ཏུའུ་ཆི། ཏུང་ཏ་རྒྱུད་བཅས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། གསར་སྤེལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཟིན་པའི་ཏུང་ཏ་དང་ཙི་ཝུའུ། ཝེ་ཆུས་སོགས་ཀྱི་ས་འོག་ཚ་ནུས་ཐོན་ཁུངས་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་དྲོད་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ45℃ཡས་མས་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི68.5℃ཡིན། ཚ་ཚད་མཐོ་བའི་ཆུ་ཚའི་ནང་ཧྥུལ་དང་། སྭེལ་སྐྱུར། མུ་ཟི། པོན་སྐྱུར་སོགས་ལ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། དྲོད་ཁུལ་གྱི་བརླན་གཤེར་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་དུས་རླུང་ནམ་ཟླའི་ཁུལ་དུ་གཏོགས་པ་དང་། ཆེས་ཐལ་དྲགས་པའི་དྲོད་ཚད་ཏུའུ43.4(སྤྱི་ལོ1966ལོའི་ཟླ6པའི་ཚེས19ཉིན)དང་། ཆེས་དམའ་བའི་དྲོད་ཚད་ཏུའུ-17.1ཡིན། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ཏུའུ13.3ཡིན། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཧའོ་སྨི654ཡིན།\nཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་སྤྱི་ལོ1969ལོའི་བར་མི་འབོར་དངོས་འཕར21མི7581ཡོད་པ་དང་། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་སུ་མི་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་འཕར་ཡོད། མི་འབོར་རང་ཤུགས་སུ་འཕར་ཚད་དེ་སྤྱི་ལོ1949ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1959ལོའི་བར་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་སྟོང་ཆ26ཡིན་པ་ནས་སྤྱི་ལོ1980ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1989ལོ་བར་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་བརྒྱ་ཆའི11.59བར་ཆག་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་མི་འབོར་གྱི་གཞི་གྲངས་འཕར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྤྱི་ལོ1969ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1989ལོའི་བར་ལོ་རེར་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་འཕར་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ1949ལོར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་གི་མི་འབོར་འདུས་ཚད་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་རེར་མི253ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1989ལོར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་རེར་མི520ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ1990ལོར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་དར་མའི་མི་འབོར་གྱི་ཚད་གཞིར་སླེབས་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ1949ལོར(དེ་སྔ)ཁྲང་ཨན་རྫོང་གི་དུད་ཚང་རེར་ཆ་སྙོམས་མི5.21ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1989ལོར་མི4.19ལ་ཆག་པ། བཟའ་ཟླ་གཉིས་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མེད་པའི་བུ་ཕྲུག་ལས་གྲུབ་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་གྲངས་འབོར་ཟམ་མི་ཆད་པར་མང་དུ་ཕྱིན་པ། མི་རབས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཁང་པ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ1989ལོར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དུ་འཆར་ཡོད་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་ཚད80.4%ཟིན་པ་དང་། མི་འབོར་སྐྱེ་ཚད་སྟོང་ཆའི18ཆག་པ། མི་འབོར་རང་ཤུགས་སུ་འཕར་ཚད་སྟོང་ཆ12.5ཆག་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་གྱི་འཆར་ལྡན་བུ་བཙའི་སྔོན་ཐོན་ཚན་པར་བདམས་པ་རེད།\nཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་བདེ་ཅུས་ཁྲང་ཨན་ཡན་ལག་ཅུས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ2010ལོའི་ལོ་མཇུག་གི་ཐེམ་ཐོའི་བསྡོམས་རྩིས་ལོ་འཁོར་སྙན་ཞུའི་གྲངས་གཞི་ལས་མངོན་པར། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ2010ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་ཐེམ་ཐོའི་མི་འབོར980803ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2009ལོ་ལས་མི5234མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལོ་མཇུག་ཏུ་དུད་ཚང་བསྡོམས་འབོར268173ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2009ལོ་ལས་དུད་ཚང7960མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ2010ལོར་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་གསར་སྐྱེས་མི་འབོར14281ཡོད་པ་དེ་སྤྱི་ལོ1961མང་དུ་སོང་བ། ལོ་མཇུག་ཏུ་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་བའི་མི་འབོར10946ཡོད་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2009ལོ་ལས་མི6018མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།\n“ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་ཨང་བཅུ་གཅིག་པའི”རིང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྤྱིའི་རིན་ཐང་འཕར་ཚད16%ཡན་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་ནས་བསྟུད་མར་སྒོར་དུང་ཕྱུར100དང་སྒོར་དུང་ཕྱུར200ཡི་སྐས་རིམ་ཆེན་པོ་གཉིས་བརྒལ་ནས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་སྣུར་དུ་ལྡབ་གཅིག་འཕར་བ་དང་། སྤྱི་ལོ2010ལོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར271ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2005ལོའི་ལྡབ2.96ཡིན་པ་དང་། ས་གནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10ལས་བརྒལ་ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར13.2ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2005ལོའི་ལྡབ4.2ཡིན་པས་ལོ་ལྔའི་ནང་ལྡབ་གསུམ་འཕར་བ་དང་། གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་མ་འཇོག་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས38.5%འཕར་ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར297ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2005ལོའི་ལྡབ4.7ཟིན་ནས་ལོ་ལྔའི་ནང་ལྡབ་གསུམ་འཕར་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛད་རྫས་སིལ་ཚོང་བསྡོམས་འབོར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས19.9%འཕར་ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར98.6ཟིན་པ་དེ་སྤྱི་ལོ2005ལོའི་ལྡབ2.6ཡིན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མིའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་སྒོར19788ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས20%འཕར་བ། ཞིང་པ་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་ཁེ་གཙང་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་སྒོར6949ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས16.5%འཕར་ནས་སྤྱི་ལོ2005ལོའི་ལྡབ1.6ཡིན་པ་དང་། ཐོན་ལས་བཟང་སྒྲིག་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་ཐོན་ལས་གསུམ་གྱི་བསྡུར་ཚད་དེ“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་པའི”དུས་མཇུག་གི16.7:46.1ནས37.2:8.2:50.1:41.7བར་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཐོན་ལས་དང་པོ་ཆག་པ་དང་། ཐོན་ལས་གཉིས་པ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ། ཐོན་ལས་གསུམ་པ་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་ཐོན་ཡོད། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ལོ་གསུམ་བསྟུད་མར“གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་ཆུས(རྫོང)”ལ་བདམས་ནས“ནུབ་རྒྱུད་དུ་མ་འཇོག་གི་མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི་ཁུལ་བརྒྱའི”གྲས་སུ་ཚུད་པ་དང“ཀྲུང་གོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་རྣམ་པའི་ཕུལ་བྱུང་ཁུལ(རྫོང)བརྒྱའི”གྲས་སུ་སླེབས་ཡོད།\nས་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་ཚད་བརྒལ་ཡོང་བ་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱ་ཆེད། ཁྲང་ཨན་གྱིས་ཆིན་ལིང་བྱང་འདབས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁུལ་དང་། ཤིས་ཨན་གྱི“ཡུས་ཡན”ཁྲང་ཨན་ཚན་རྩལ་ཐོན་ལས་གླིང་། ཁྲང་ཨན་སློབ་ཆེན་གླིང་། ཤིས་ཨན་མཐོ་གསར་ཁུལ་ཝུའེ་ཆུས་ཚན་རྩལ་ཐོན་ལས་གླིང་། ཀུའོ་ཏུའུ་བཟོ་ལས་གླིང་། ལོན་གྲོང་རྡལ་ཚན་སློབ་གླིང་། ལིན་ཀྲེན་དེང་རབས་དཔལ་འབྱོར་ཐོན་ལས་གླིང་། ཝང་དགོན་སྒེར་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གླིང་། ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་དཔེ་སྟོན་གླིང་བཅས་གཙོ་གནད་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཁོངས་སུ་བྱས་པའི“རྒྱུད་གཅིག་གླིང་དགུའི”འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་བཏོན་པ་རེད། “རྒྱུད་གཅིག་གླིང་དགུ”ནི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། ཞིང་ལས་དང་། བཟོ་ལས། ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས། སློབ་གསོ། ཚན་རྩལ་མཐོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ལས་ཚུད་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཁུལ་དེའི་བཟོ་ལས་ཅན་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཅན། དེང་རབས་ཅན་བཅས་སུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ས་ཁོངས་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། མིག་སྔར“རྒྱུད་གཅིག་གླིང་དགུར”རྒྱ་ཆེའི་མ་འཇོག་མཁན་ཚོས་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང་། མ་འཇོག་གི་གླེང་མང་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་རྒྱུད་དགུའི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཕེལ་རྒྱས་རགས་ཙམ་བྱུང་ཡོད། ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཕར་ཚད་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁུལ་གྱི་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། ཁྲང་ཨན་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཆེད། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ཁྲང་ཨན་རྫོང་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་བཙུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ2002ལོའི་ཟླ9བའི་ཚེས16ཉིན་ཁྲང་ཨན་རྫོང་དངོས་སུ་ཁུལ་བཙུགས་ཡོད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཁྲང་ཨན་གྱི་ལོ་ངོ2200ལྷག་ཙམ་གྱི་རྫོང་བསྐྲུན་ནས་ལོ་རྒྱུས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཁྲང་ཨན་ཆུས་གསར་པ་ཞི་ཨན་གྱི་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ཞི་ཨན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དང་མཉམ་དུ་འདྲེས་བ་རེད།\nམ་ལམ་གཙོ་བོ་དེར་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁུལ་ནས་ཁྲང་ཨན་བར་གྱི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཐིག་མང་པོ་ཡོད་པས་གྲོང་མི་ལས་ཀར་འགྲོ་བ་དང་ལས་ཀ་གྲོལ་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད། ཝུའེ་ཆུ་ནས་ཀྲུང་ལོའུ་བར་གྱི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཐག་སྐར་མ40ཙམ་ཡིན་པ་རེད། ད་དུང་མ་ལམ་མང་པོ་ཞིག་ཆིན་ལིང་རི་འདབས་སུ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་པས་ཞི་ཨན་དང་ཁྲང་ཨན་མི་དམངས་གཟའ་མཇུག་ཏུ་ཡུལ་སྐོར་ལ་སྐྱོད་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད། ཝེ་ཆུ་ནས་ཆིན་ལིང་རི་འདབས་བར་གྱི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཐག་སྐར་མ40ཙམ་ཡིན་པ་རེད། ཀོན་ཀྲུང་སྐོར་ལམ་ཐིག་ནི་ཆིན་ལིན་རི་བོའི་འདབས་ནས་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་ལམ108དང་དེ་བཞིན་ཧྥུའུ་དབྱིན་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ། ཧན་ནུབ་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་བཅས་ཁྲང་ཨན་ས་ཁོངས་བརྒྱུད་ཡོད། ཞི་ཨན་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་ལྷོ་མ་དེ་ཁྲང་ཨན་གྲོང་རྡལ་དུ་གནས་པ་དང་། མེ་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་ཧྲན་ཞི་ལྷོ་རྒྱུད་དང་། སི་ཁྲོན། ཁྲུང་ཆིང་བཅས་བར་སྟབས་བདེ་ཙམ་ཡོད། ཞི་ཨན་ས་འོག་ལྕགས་ལམ་ལམ་ཐིག་གཉིས་པ་དང་འཆར་འགོད་ནང་ཞི་ཨན་ས་འོག་ལྕགས་ལམ་ལམ་ཐིག་ལྔ་པ་ནས་ཝུའེ་ཆུ་དང་ཀུའོ་ཏུའུ་པི་ཡ་ཏི་ཐོན་ལས་གླིང་སོ་སོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་རེད།\n1. ཧྲེང་ཧོ་ལམ་ཆེན་ནི་ཤར་ཕེ་ཧྭ་སློབ་གླིང་གི་བྱང་ངོས་ནས་ནུབ་ཀྱི་ཙི་ཝུའུ་ལམ་ཆེན་ཤང་ཅི་དགོན་པའི་ཉེ་འགྲམ་བར་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི2.7ཡོད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་མ་ལམ་ཡིན་པ་དང་། ལམ་ཐིག་གཉིས་དང་འཁོར་ལམ་དྲུག་ཡོད་པ། ཐིག་དམར་གྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི40ཡོད་པ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འཕྲུལ་སྒུལ་མིན་པའི་འཁོར་རིགས་ཀྱི་ལམ་དང་མི་འགྲོ་སའི་ལམ་གྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི4ཡོད་པ། གཞོགས་གཉིས་སུ་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི1.5ཡོད་པའི་སྔོ་འགྱུར་བར་བཅད་ཁུལ་བསྐྲུན་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.15བཏང་ནས་སྤྱི་ལོ2010ལོའི་ཟླ9པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་། ནན་ཁྲང་ཨན་ཁྲོམ་གཞུང་དང་ཙི་ཝུའུ་ལམ་ཆེན་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མ་ལམ་གཙོ་བོ་སྦྲེལ་མཐུད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཁྲང་ཉིང་ཁུལ་གསར་དང་། ཀུའོ་ཏུའུ་ཐོན་ལས་གླིང་། ཤིས་ཨན་ཀའོ་ཤིན་གསར་སྤེལ་ཁུལ་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ནས་ས་ཁོངས་དེའི་འགྲིམ་འགྲུལ་དེ་བས་སྟབས་བདེ་དང་མྱུར་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ཡོད།\n2. ཁྲང་ཨན་ལམ་ཆེན་ནི་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་འཕྲེད་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ལམ་ཐིག་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་དེ་སྔའི་མིང་ལ་ཀྲེན་ནན་ལམ་ཆེན་ཟེར་ཞིང་། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཅིག་པའི”ཚུན་གྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ལོ2012ལོའི་གཙོ་གནད་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ཤིག་རེད། ཁྲང་ཨན་ཁུལ་ཁྲང་ཨན་ཁྲོམ་གཞུང་ལྷོ་མའི་མཐའ་སྣེ་ཝང་ཆུས་ཁྲོམ་གཞུང་ཡུས་པའོ་ཐོའུ་གྲོང་ཚོའི་བྱང་ཕྱོགས(ཁྲང་ཉིང་ཁུལ་གསར་ཕེ་ཧྭ་སློབ་གླིང་གི་འཁོར་སྡེ)ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཝང་ཆུས་དང་། ཧོང་ལིའང་། ཙི་ཝུའུ་བཅས་ཁྲོམ་གཞུང་གསུམ་བརྒྱུད་ཞིང་ཆེན་ལམ107གྱི་རི་བསྐོར་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་པ་དང་ལམ་ཐིག་ཧྲིལ་པོར་སྤྱི་ལེ8.097ཡོད་པ་རེད། ལམ་གཞིའི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི30ཡོད་པ་དང་། བར་གྱི་བར་བཅད་ཁུལ་ལ་སྨི3ཡོད་པ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ལྗང་འགྱུར་ཁུལ་ལ་སྨི10ཡོད་པ། ལམ་ངོས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རྣམ་པའི་སྣུམ་སྙིགས་ཨར་འདམ་ཡིན་པ་དང་། ཐང་གཤོངས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་གཞུང་ལམ་གྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་ཨར་ལས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལམ་དྲུག་གི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མ་ལམ་གཙོ་བོ་ཡིན། ཆུ་ཚོད་རེར་མྱུར་ཚད་ཆུ་ཚོད་རེར་སྤྱི་ལེ100ཇུས་འགོད་བྱས་པ་དང་ལས་གྲྭར་ཁྱོན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2.52བཏང་ཡོད་པ་རེད།\nཁྲང་ཨན་ལམ་ཆེན་ནི་ཞི་ཨན་ལྷོ་བྱང་གི་དཀྱིལ་ཐིག་སྣུར་སྲིང་དང་ཁ་གསབ་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁྲང་ཨན་ཆུས་ཀྱི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི”འཆར་འགོད་ཀྱི“འཕྲེད་བཞི་གཞུང་དྲུག”གི་གྲོང་ཁྱེར་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་གཞུང་ལམ་ཨ་མ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཁྲང་ཨན་ལམ་ཆེན་གྱིས་སྣོད་བཅུད་གང་ལེགས་མངོན་པ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཞི་ཨན་ལྷོ་བྱང་སྦྲེལ་མཐུད་ཧུར་ཐག་བྱས་པས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དང་། གསོན་ཤུགས་ཆེ་ཤོས། ས་ཁོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་ཤོས་བཅས་ཀྱི་དམངས་ཕྱུག་ལམ་ཆེན་དང་། མཛེས་ལྗོངས་ལམ་ཆེན། དུས་བདེའི་ལམ་ཆེན་བཅས་བཏོད་ཡོད།\n3. ཁྲེང་ནན་ལམ་ཆེན་ནི་ལྷོ་ཧྲེང་ཧོ་ལམ་གཉིས་པ་ནས་བྱང་གི་ཁྲང་ཨན་ཁྲོམ་གཞུང་བར་གྱི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི3443དང་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི50ཡོད་པ་དེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་མ་ལམ་དང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལམ་དྲུག་ཡིན་པ་དེའི་ནང་འཕྲུལ་སྒུལ་འཁོར་རིགས་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི22དང་། འཕྲུལ་སྒུལ་མིན་པའི་འཁོར་རིགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི4.5མི་འགྲོ་སའི་ལམ་གྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྨི5བཅས་ཡོད་པ་རེད། འགྲོ་ལམ་ཇུས་འགོད་ཀྱི་ལོ་ཚད་ལོ15ཡིན་པ་དང་ཆུ་ཚོད་རེར་མྱུར་ཚད་སྤྱི་ལེ60ཡིན་པ་དང་ཁྱོན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.8བཏང་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ2011ལོའི་ཟླ3པར་ལས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ཧོ་ཧོ་ཟམ་པ་ཕུད་གཞུང་ལམ་ལས་གྲྭ་དེ་ལོ་དེའི་ཟླ11པར་སྤྱིར་ན་བསྐྲུན་ཟིན་ནས་ཆར་ཆུ་དང་བཙོག་ཆུ་མདོང་ལམ་སྨི9330འདིང་བ་དང་། སྣུམ་སྙིགས་ཨར་འདམ་ལམ་ངོས་སྨི་ངོས་གྲུ་ཁྲི11འདིང་བ། ལམ་སྒྲོན356སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པ་བཅས་རེད།\nགྲོང་ལྷོའི་ལམ་ཆེན་གྱི་ཅའོ་ཧོ་ཟམ་པའི་ལས་གྲྭ་ནི་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ལོ2012ལོར་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ཤིག་རེད། སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི163དང་། ཞེང་ལ་སྨི43ཡོད་པ། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྨི་ངོས་གྲུ6982ཡོད་པ། ཟམ་པའི་བརྒལ་ཚད་དང་ཨར་ལས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཚད་དེ་ཁྲང་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཟམ་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ད་དུང་ཐོག་མའི་གྲས་སུ་གཏོགས།\nཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་རྗེས་ཁྲང་ཨན་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་སྡེ་ཚན་དང་རིག་གནས་སྒྲིག་བཀོད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རིག་གནས་ཁང་དང་། མི་དམངས་ཟློས་གར་ཚོགས་པ། རིག་དངོས་དོ་དམ་ཁྲུའུ། ཤིན་ཧྭ་དཔེ་ཚོང་ཁང་། གློག་བརྙན་འགྲེམས་སྤེལ་གློག་བརྙན་སྟོན་པའི་ཀུང་སི། གློག་བརྙན་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་། དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་། གློག་བརྙན་ཟློས་གར་ཁང་སོགས་སྔ་རྗེས་སུ་བཙུགས་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབར་དང་རྔ་རྡུང་རོལ་མོ་དཀྲོལ་རྒྱུ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཁྲང་ཨན་དམངས་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་ཆིན་ཆང་གིས་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་ལེགས་སྐྱེས་གསར་པ་ཕུལ་ཡོད། སྤྱི་ལོ1980ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ1989ལོའི་བར་ཁྲང་ཨན་རྫོང་ལ་ཞིང་ཆེན་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས20ལྷག་ཙམ་ཡོད།\nསྤྱི་ལོ1951ལོར་ཁྲང་ཨན་ཆུས་སུ་སྒྲ་སྡུད་ས་ཚིགས་བཙུགས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1954ལོར་རླུང་འཕྲིན་ས་ཚིགས་སུ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པ་དང་སྐབས་དེ་དུས་དུང་ཆེན29ལས་མེད་པ་དང་རང་བྱུང་གྲོང་ཚོ24ལ་ཁྱབ་ཡོད། སྤྱི་ལོ1958ལོར། ད་ལྟ་ཁྲང་ཨན་ཆུས་སུ་ཀུང་ཧྲེ11གིས་རྒྱང་བསྒྲགས་རྒྱ་སྐྱེད་ས་ཚིགས་བཙུགས་པ་དང་། ལོ་རབས70བར་དུ་ཀུང་ཧྲེ43ཚང་མར་རྒྱང་བསྒྲགས་རྒྱ་སྐྱེད་ས་ཚིགས་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1971ལོར་ཚང་མ་རླབས་ཐེག་ཅན་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ1979ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་ཁྲང་ཨན་ཆུས་སུ་སྐུད་ཡོད་རླུང་འཕྲིན་གྱི་ཆེད་སྐུད་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་དུད་ཚང་དུ་སྒྲ་དུང9054ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ1989ལོར་རྫོང(ཁུལ)གིས་ཟློས་སྒྲིག་སྟེགས་བུ་བསྐྲུན་པ་དང་། སྐུད་ཡོད་རླུང་འཕྲིན་དེ་རླབས་ཕྲན་ཟློས་སྒྲིག་བརྒྱུད་གཏོང་དུ་བསྒྱུར།\nནུབ་བྱང་སྲིད་ཁྲིམས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཤིས་ཨན་གསར་གཏོད་སློབ་གླིང་གི་ཤིས་ཨན་རང་བྱུང་རིག་པ་དང་བཟོ་སྐྲུན་རིག་པའི་སློབ་ཆེན་གྱི་མཐོ་རིམ་ཚན་རིག་ཁང་། ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མཐའ་སྲུང་སློབ་གླིང་། ཤིས་ཨན་ཚན་རྩལ་སློབ་ཆེན་མཐོ་གསར་སློབ་གླིང་།\nཞི་ཨན་སྦྲག་ཏར་སློབ་ཆེན། ཞི་ཨན་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་སློབ་ཆེན། ཅའོ་སན་མ་ཡོན་སློབ་གླིང་། ཧྲན་ཞི་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གླིང་། ཆིའུ་ཤིས་ཨན་ལུས་རྩལ་སློབ་གླིང་།\nཤིས་ཨན་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་སློབ་གླིང་། ཤིས་ཨན་ཕེ་ཧྭ་སློབ་གླིང་། ཧྲན་ཞི་འཕྲིན་གཏོང་ལག་རྩལ་སློབ་གླིང་། ཞི་ཨན་མཉམ་འབྲེལ་སློབ་གླིང་།\nཀྲོའུ་ནུབ་མའི་ཡུས་ཞི་ཁྲེ། མ་ཁེང་ཞི་ཀྲོའུ་ཝུན་ཝང་ལིན་ཐའེ་ཡི་རྗེས་ཤུལ། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཨ་ཧྥང་ཕོ་བྲང་།\nཀོང་ཞིན་ཡོན་མི་རིགས་སྡེ་བ། ཅིའུ་ཅིའུ་ལུང་ཐན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ། ཆི་ཏ་པ་ཀོའུ་སྤྲོ་གསེང་ཧྲན་ཀྲོང་། ཆི་ནན་མེང་ཞི།\nཁུལ་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་། ཆུས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆུས་ཀྲང་། ལི་ཞན།\nལི་སྨི། ཅིན་ཀྲའོ་ཁྲང་ཨན་ནས་ཡིན། སུའེ་མན་ཝ་ཀང་དམག་གི་གཙོ་འཛིན་རེད།\nཝེ་ཧྲུའེ། ཅིན་ཀྲའོ་ཏུའུ་ལིན་ནས་ཡིན། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཡིན། 《ཀའོ་ཙུང་གི་དངོས་བྲིས》དང《ཡུས་ཧྲི་ཐའེ་ཡི་ཟིན་ཐོ》《པེ་ཅིན་གཉིས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་གསར་པ》སོགས་བམ་པོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད།\nཏུའུ་རུའུ་ཧྲུའེ། ཅིན་ཀྲའོ་ཏུའུ་ལིན་ནས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ལ“ཁང་ཇུས་ཐག་གཅོད”ཅེས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོད། མི་ཀུན་གྱིས་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བློན་པོ་དམ་པ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཀྲིན་ཀོན་ལོ་བཞི་ནད་ཀྱིས་ཚེ་ལས་འདས།\nཝེ་གྲོང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཏུའུ་ལིན་ནས་ཡིན། ཐང་རྒྱལ་རབས་དུས་མཇུག་གི་རྩོམ་རིག་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད། 《ཆིན་གྱི་བུད་མེད་གླུ་དབྱངས》ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ1366བྲིས་པ་དང་། དེ་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཆེས་རིང་བའི་གནའ་བོའི་སྙན་ངག་ཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེའི་ཡིག་གཟུགས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་རེད།\nཡན་ཧྲི་ཀུའུ། ཅིན་ཀྲའོ་ཁྲི་ལོ་ནས་ཡིན། དཔེ་དེབ་མང་པོ་གཟིགས་ནས་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བསླབ་བྱའི་མཁས་དབང་ཞིག་རེད།\nཡན་ཀྲེན་ཆིང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཝན་ཉན་གྱི་མི་ཡིན། ཁའེ་ཡོན་ཅིན་ཧྲི། དེ་སྔ་ལྟ་ཞིབ་བློན་ཆེན་དང་། ལོ་རྒྱུས་འབྲིང་བ། ཉེས་དོན་པུའུ་ཡི་ཁུར་འཛིན་བློན་ཆེན་སོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས་མྱོང་། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན།\nལིའུ་ཆན་ནི་ཅིན་ཀྲའོ་ཁྲང་ཨན་ནས་རེད། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་བ་དང་སྙན་ངག་པ་གཅིག་ལྕོགས་ཡིན། ཙེང་རུང་ཀྲོའུ་ཡི་ཚེར་མའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཕྱིས་སུ《མི་རབས་ལྔའི་ལོ་རྒྱུས》རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། སྙན་ངག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བམ་པོ་གཅིག་ཡོད།\nཞུའེ་ཧྲའོ་ཕེང་། ཅིན་ཀྲའོ་ཁྲང་ཨན་ནས་ཡིན། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་མཁན་པོ་ཡིན། དེང་སང་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་ཀྲོའུ་ཀྲི་རྫོང་གི་ལོའུ་ཀོན་ཐའེ་རུ་ཞུའེ་ཧྲའོ་ཕེང་གིས་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་གི་རྡོ་བརྐོས་ཡོད།\nཧྥེང་ཚུང་ཝུའུ་ཡི་དྲི་བ། ཞི་ཨན་སྲིད་གཞུང་ཁོངས་ཁྲང་ཨན་ནས་རེད། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ཡོད། སྔ་རྗེས་སུ་ཧྲང་པའོ་ཆིན་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལོ་རྒྱུས་གཞོན་པ། བཟོ་གྲྭའི་ཧྲང་ཧྲུའུ་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས་པ་དང་། ཀོན་ཀྲུང་དཔེ་ཁང་བཙུགས། 《ཡོན་རུའུ་ཡི་དཔྱད་གཏམ་མདོར་བསྡུས》དང་། 《ཧྥེང་ཙི་གནད་བསྡུས》《ཀོན་ཞུའེ་བསྒྲིགས》《གནའ་བོའི་རྩོམ་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གཅེས་བསྡུས》སོགས་ཡོད།\nཔོ་ཅིན་ཝེ། (སྤྱི་ལོ1830ནས་སྤྱི་ལོ1891ལོའི་བར)མིང་ལ་ཙི་ཅུན་ཟེར་བ་དང་། མིང་ལ་རེན་ཨན་ཟེར་བ་དང་། མཚན་མོར་ལའོ་ཞི་ཞིང་ཟེར། སྤྱི་ལོ1855ལོའི་ནང་ཅུས་རེན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ལ《སྐུ་ཞབས་པའེ་དབྱི་ཞི་ཡི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བཏུས》པོད་དྲུག་དང《སི་ཞི་ཡི་རྩྭ་ཁང་གི་རྩོམ་བསྡུས》སོགས་ཡོད།\nཀྲང་ལིན་ཧྥུ། (སྤྱི་ལོ1903ལོའི་ཟླ8པ་ནས་སྤྱི་ལོ1947ལོའི་ཟླ5བ)ཐོག་མའི་མིང་ལ་ཀྲང་ཀྲུང་ལིན་ཟེར་ཞིང་། ཙི་ལིན་ཧྥུ་ཟེར། རྒྱལ་དམངས་གསར་བརྗེ་དམག་གི་མཐོ་རིམ་དམག་དཔོན་དང་ཀྲུང་ཅང་དམག་དཔོན་ཡིན་ལ། ས་ཞིང་གསར་བརྗེའི་དམག་འཁྲུག་དང་འཇར་འགོག་དམག་འཁྲུག བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་བཅས་སུ་ཞུགས་མྱོང་། ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོའི་རྒྱལ་དམངས་གསར་བརྗེའི་དམག་གི་བཅོས་བསྒྲིགས་ཧྲི་ཤོག74པའི་ཧྲི་དཔོན་གྱི་འགན་འཁུར་མྱོང་། སྤྱི་ལོ1947ལོའི་ཟླ5བའི་ཚེས16ཉིན། བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་གི་མེང་ལིའང་ཀུའུ་གཡུལ་འགྱེད་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། ལོ44ཡིན།\n1 པའེ་ཏུའུ་རིག་མཛོད། 2019-12-07\nཁྲང་ཨན་ཁུལ། ཆབ་སྲིད། ཞི་ཨན།