“Muzeylər Park Bulvarın qonaqları” adlı tədbirin açılış mərasimi keçirildi - Xəbərlər | Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi\n“Muzeylər Park Bulvarın qonaqları” adlı tədbirin açılış mərasimi keçirildi\nMayın 17-də Mədəniyyət Nazirliyi, Beynəlxalq Muzeylər Şurası (İCOM) Azərbaycan Milli Komitəsinin təşkilatçılığı və Park Bulvar AVM-in dəstəyi ilə “Muzeylər Park Bulvarın qonaqları” adlı tədbir keçirildi.\nMərasimdə mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev, nazirin birinci müavini Vaqif Əliyev və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edirdi.\nTədbir iştirakçıları əvvəlcə muzeylərin nümayiş etdirdiyi eksponatlarla tanış oldular.\nAçılış mərasimində çıxış edən Xalça Muzeyinin direktoru, İCOM Azərbaycan Milli Komitəsinin sədri Şirin Məlikova tədbirin əhəmiyyətindən danışdı. Qeyd etdi ki, 3 gün (17, 18, 19 may) davam edəcək tədbirə Xalça Muzeyi, Milli İncəsənət Muzeyi, Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyi, Dövlət Teatr Muzeyi, İstiqlal Muzeyi, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, “İçərişəhər” Muzey Mərkəzi, Üzeyir Hacıbəylinin ev-muzeyi, Səməd Vurğunun ev-muzeyi, Bülbülün memorial muzeyi, Leopold və Mstislav Rostropoviçlərin ev-muzeyi, Azərbaycan Gömrük Tarixi Muzeyi qatılıb. Layihə çərçivəsində iştirakçı muzeylər müxtəlif proqramlar təqdim edəcəklər.\nMədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev çıxış edərək 18 may - Beynəlxalq Muzeylər Gününə həsr olunmuş tədbirin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirdi. Bildirdi ki, bu əlamətdar gün ölkəmizdə də müxtəlif tədbirlərlə geniş qeyd olunur. Həmçinin ölkə muzeylərinə ödənişsiz ziyarət etmək imkanı yaradılır.\nNazir muzeyləri xalqımızın tarixini, mədəniyyətini özündə qoruyub saxlayan, insanlara təqdim edən böyük bir xəzinə adlandırdı: “Muzey eksponatları -xalqımızın bu böyük mədəni sərvəti təkcə muzeylərdə deyil, belə məkanlarda da nümayiş olunmalıdır. İnanıram ki, bu tədbir təkcə paytaxt sakinlərinin deyil, şəhərimizin qonaqlarının da marağına səbəb olacaq”.\nƏbülfəs Qarayev belə tədbirlərin davamlı olaraq keçirilməsinin vacibliyini qeyd etdi, muzey ictimaiyyətinə əlamətdar gün münasibətilə təbriklərini çatdırdı.\nNazirlər Kabineti yanında “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəisi Əsgər Ələkbərov, Park Bulvar AVM-in rəhbəri Ali Yüksəl, Türkiyənin ölkəmizdəki səfiri Erkan Özoral çıxış edərək Beynəlxalq Muzeylər Gününün əhəmiyyətini qeyd etdilər. Bildirildi ki, muzeylər ənənəvi mədəniyyət mərkəzlərindən biri kimi Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsini qorumaqla yanaşı, həm də təbliğ edirlər.\nQeyd edək ki, Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (İCOM) təşəbbüsü ilə 1977-ci ildə təsis olunmuş Beynəlxalq Muzeylər Günü hər il 18 may tarixində dünyada müəyyən bir deviz altında qeyd edilir. Bu il əlamətdar gün “Muzeylər mədəniyyət mərkəzləri kimi: ənənələrin gələcəyi” mövzusuna həsr edilib.\nÇərşənbə, 08.07.2020 08:57


“O romanın 300 variantı var” – Ülvi Babasoyla Şərif Ağayarın söhbəti\nKulis.az tənqidçi-ədəbiyyatçünas Ülvi Babsoyun yazıçı Şərif Ağayarla müsahibəsini təqdim edir:\n- "Ağ göl” romanında nəhayət ki, dolayı yolla da olsa, ənənəvi mövzunuzdan imtina etdiniz...\n- İmtinadan çox, sizin yazdığınız yazıda qeyd etdiyiniz kimi, bu, yeni bir mərhələ idi. Mənim yazdıqlarımda avtobioqrafik elementlər həmişə olub. Hətta belə deyək, məni yazmağa vadar edən avtobioqrafiyadır. Yazmağa başlayanda ədəbiyyata daha çox hisslərin ifadəsi kimi baxırdım. Sonralar başa düşdüm ki, hər şey sənət yaratmaq üçün bəhanədir. Yaşadıqların da, yaşamadıqların da. Nə yapıb-nə edib ortaya mətn qoymalısan. Yazıçıya verilən "Bu hadisə, doğrudan da, olubmu?” çox naşı sualdır. Bəzən, mən özüm də avtobioqrafik əsərlərdə nəyin baş verib, nəyin baş vermədiyini dəqiq bilmirəm. Həyatdan çox, yazdığıma inanıram və sərhədləri qarışdırıram. Nəsrə çevirdiyim hadisələrin yalnız təxəyyülümə adaptasiyası yadımda qalır. Heç vaxt baş verməyən hadisələr əsasında yazılmış əsərdə, yəni fikşndə, vəziyyət dəyişir. "Ağ göl” bu mənada yeni romandır. Bəlkə, buna görə özündən əvvəlki romanlara və hekayələrə nisbətən daha az rezonans doğurdu. Mən "Ağ göl” çap olunandan sonra sos-realizmin hələ də necəsə ədəbiyyatımıza təsir göstərdiyini açıq-aydın hiss etdim. Məncə, nəinki oxucumuz, hətta yazıçımız və tənqidimiz də fikşnə, türklərin dili ilə desək, qurmaca ədəbiyyatına tam hazır deyil. Bir incə nüansa diqqət edək. "Ağ göl” romanına ciddi reaksiya verən qələm adamlarının üçü də ədəbiyyatşünas-alimdir: Cavanşir Yusifli, Maral Yaqubova və siz... Bir də gənc olmasına baxmayaraq kifayət qədər mütaliəsi və bədii düşüncəsi olan Rəvan Cavid və bu sayaq gənclər. Bu, məni sevindirdi, şübhəsiz. Sadə oxucu isə məndən daha çox "Şəkil” tipli real manerada yazılmış hekayələr istəyir. Bəzən bunu açıq deyirlər də. Yox, "Şəkil” daha yaxşı idi-filan. Məncə, "Şəkil” və ümumən bu səpkidə yazılan yazıların gözlənilməz uğuru ədəbiyyatdakı "Azərbaycan zamanı”nın həqiqətidir. "Ağ göl” isə bir az "Qərb zamanına” yaxınlaşan kitabdır. Ən azı, özümü qabaqlayan kitabdır. Söhbət əsərin hansı səviyyədə alınmasından getmir. Bunu siz və oxucu müəyyən edirsiniz. Mən nəyə cəhd etdiyimdən danışıram. Tomas Vulf deyirdi ki, "Qulliverin səyahəti” qədər avtobioqrafik əsər tanımıram. Bu fikrin inkişafı kimi deyim, Pol Osteri oxuyanda onun yüksəkliklə, göy üzü ilə bağlı qorxularını hiss etdim. Sonra "Yüksəklik qorxusu” adlı ayrıca romanını da oxudum. Sən demə, məktəbdə oxuyan vaxt harasa düşərgəyə gediblərmiş, onun dostunu gözünün qarşısında ildırım vurub öldürübmüş. Pol Oster heç vaxt bu hadisədən açıq bəhs etməyib. Yüksəkliklə bağlı travma onun əsərlərinin ümumi ruhundadır. Bu mənada "Ağ göl” də, əslində, kifayət qədər avtobioqrafikdir. Mən onu yazanda Camal adlı bir qohumumun oğlu Aprel döyüşlərində şəhid olmuşdu. Mən o uşağın doğulduğu daxmanı görmüşəm, hansı əziyyətlərlə böyüdüyünü bilirəm. Ona görə, faciəvi şəkildə həlak olması mənə çox güclü təsir etmişdi. Əsərdəki Camal atanın oğlunun Ağ gölə qurban getməsi və meyitinin tapılmaması həmin əhvalın nəticəsi idi. Yeri gəlmişkən, sizə bir sirr açım, mən yazılarımda heç vaxt insan öldürmürəm. İnsan ölümləri realda mənə təsir edəndə yazıram. Bu, bir qayda deyil. Təbii olaraq belə alınır. Mətndə adam öldürmək realda öldürmək kimi çətin gəlir mənə. Yazıçı mətnə inanırsa, bu məsələdə çox ehtiyatlı davranır. Tolstoy yadınızdadır? Demişdi, Anna Kareninanı mən öldürmədim. Düz deyir. O, özünü qatarın altına atan qadın haqqında xəbəri qəzetdən oxumuşdu və hadisədən təsirlənib bu intihara gətirən səbəbləri özü üçün qurub-qoşmuşdu. Avtobioqrafiyadan kənar heç nə yoxdur. Düzdür, Kazuo İşiquro deyir ki, avtobioqrafiyaya əsaslanıb yazmaq yazıçının təxəyyül imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu fikir doğrudur, bir şərtlə, biz burdakı "avtobioqrafiya” sözünü "yazıçının başına gələnlər” kimi anlamalıyıq. Sözün geniş mənasında yazıçı heç vaxt avtobioqrafiyadan canını qurtara bilmir. Hansı üslubda yazılmasından asılı olmayaraq, əsər özü də yazıçının avtobioqrafiyasına çevrilir. Bir növ gəldiyi yerə qayıdır. Çevrəni qapadır.\n- Elədir, ənənəvi əsərlərə həm oxucularda, həm də ədəbiyyatçılarda meyl var. Bu baxımdan "Ağ göl”dəki metatekstuallıq çoxları üçün aydın deyil. Yuxu kimidir, deyirlər. Rəhmətlik İkinci Mahmud həmişə əsəbiləşirdi ki, niyə hər kəs ənənəvi üslubda yazdığım "Tanımal Mustafa”nı tərifləyir. Mahmudun daha fərqli hekayələri də vardı. Tolstoyda isə yaddaş, Annanın yaddaşı hər şeyi üstələyir və intihar qaçılmaz olur.\n- Gənc bir dostumuzun romanını oxudum, obraz axırda intihar edirdi. Dedim, sən bu intihara aparan yolları göstərə bilməmisən. Eləcə kiminsə özünü öldürdüyünü bir hadisə kimi, bir əhvalat kimi yazmısan. İşin çətin tərəfi budur ki, bu gün biz Tolstoy kimi də yazmamalıyıq. Ondan öyrənməli, amma başqa şey yazmalıyıq. Çağdaş əsərin ən vacib keyfiyyətlərindən biri və ən vacibi onun çoxxətli və çoxqatlı olmasıdır. Yəni A-dan Z-yə süjet və birqatlı hadisələr nə qədər usta yazılsa da, günün əsəri deyil.\n- Bu baxımdan son iki romanınızda peşəkarlıq, texniki hazırlıq daha qabarıqdır.\n- "Arzulardan sonrakı şəhər” romanının redaktə prosesi uzun çəkdi. Bəzən gündə bir-iki saat, bəzən on dörd-on beş saat dayanmadan işlədiyim olurdu. Hər dəfə yeni variant itməsin deyə bir e-maildən başqasına göndərirdim. Bir gün "göndərilənlər” qovluğunda səhifədəki 100 əməliyyatın az qala hamısının bu roman olduğunu gördüm və ərinməyib saydım. 300-dən artıq variant var idi. Romanaqədərki hazırlıq isə bir başqa zəhmət idi. Burda da avtobioqrafiya köməyimə çatdı. Ağcabədidəki təhsil illərim, oradakı insanlar, yaxınlıqda gedən müharibə, çörək növbələri, şəhərdə dolaşan əfqan döyüşçüləri, qaçqınların yığışdığı musiqi məktəbi, məktəbin həyətində Üzeyir Hacıbəyovun tanınmaz hala düşən büstü... bütün bunlar olmasa romanı yaza bilməzdim. Üstəlik, ixtisasca tarixçi olmağım və qədim Misir tarixini az-çox bilməyim... Ən başlıcası, Bakının mənə hədiyyə etdiyi yeni roman bilgiləri, dostlarla birlikdə yaratdığımız mini ədəbi mühit, qızğın polemikalar və sairə...\n- Elə peşəkarlıq da budur də. Maraqlıdır, Şərif Ağayar üçün yazı masası nəyi ifadə edir?\n- Sizə bir etiraf edim, "yazı masası” sözü məni həmişə qorxudur. Nəsə çox böyük səslənir. Yazı masasının arxasına oturmaq və yazmaq... Yazmağa başlayanda "masa” sözü yadıma düşsə, bütün sehr pozular. Bu elə orqanik baş verir ki, yazı prosesini unuduram. Həmin anda kompüterdə nəsə bir problem çıxsa adam öldürəcək həddə əsəbiləşirəm. Mənim kompüterlə ünsiyyətim piano çalmağa bənzəyir. İçimi xüsusi bir ahənglə barmaqlarımın ucundan klaviaturaya boşaltmaq vərdişinə çox tez yiyələnmişəm və yazmaq məndə zövqlü-əzablı vərdişə çevrilib. Mən qaranquşam. Səhərlər aktiv oluram. Bəzən, tezdən klaviatura arxasında oturmuşam, bir də görmüşəm acından ölürəm. Saat: axşamın 4-ü, 5-i... 12 saatdır əynimi-başımı da düz-əməlli geyinməmiş oturub işləyirəm (gülüş). Mən sözün divanəsiyəm. Çox sevdiyim şeirləri söyləyəndə bir ayrı, onu kompüterdə yazanda bir ayrı zövq alıram. Sanki şeiri ifa edirəm.\n- Nəsrdə də belədir?\n- Əlbəttə. Gözəl bir cümlədəki hansısa hərf səhvini düzəldəndə onun vizual görünüşündən də zövq alıram. Sizə bir fakt deyəcəm, mənə inanmayıb gülə də bilərsiniz; e-maildə mənə yazılar gəlir, onların vizual görünüşünə baxan kimi yaxşı mətni hiss edirəm.\n- Şərif bəy, texniki hazırlıq niyə dedim, əvvəlki əsərlərinizdə zərif bir sadəlik vardı...\n- Qeyd etdiyim kimi, mən ədəbiyyata dərdini adamlarla bölüşmək vasitəsi kimi baxmışam və o cür də yazmışam. Çalışmışam, dərdimi istedadla bölüşüm, danışdığımı təsirli və təbii ki, mümkün qədər sadə, rahat dildə anladım. Sadə yazmağı sevirəm. Sadəlik mətndə yeknəsəqlik yaratmasın deyə, arada gəzişmək, sağa-sola, dərinə-dayaza baş vurmaq vacib işə çevrilir. İstəsəm o dərinlərdə, yaxud o ucalarda daha çox qala da bilərəm, lakin bu, qorxuludur. Roman və ya hekayə yazmağı oxumağa bənzətsək, zəngulə və gül vurmaq, boğaz eləmək vacibdir. Zil pərdələrdə zəngulə vurmaq çətindir. Buna çalışanda müğənni zora düşür və bu vəziyyət dinləyiciyə sirayət edir. Səsi idarə edə bilmək anlayışı var. Bizim bəzi yeni yazarların ən ciddi yanlışı səsi çatmayan pərdələrdən oxumağa çalışmasıdır. Onlara elə gəlir, bununla böyük yazıçı olacaqlar. Dünyada heç kim balaca yazıçı olmaq istəmir. Hamı istəyir Folkner kimi, Nabokov kimi, Salman Rüşdi kimi dahiyanə əsərlər yazsın. Amma necə? Hansı güclə? Gərək səsin ora çatsın axı. Sənətdə təsdiq üçün ən birinci özün-özünə dərkənar yazıb "əsli ilə düzdür” deyə təsdiq etməlisən. Kimsən? Nə edə bilərsən? Bu sualların dürüst cavabı yoxdursa, ədəbiyyat sənin üçün hava atmaq, özünü göstərmək meydanına çevriləcək və iflas qaçılmaz olacaq. Ola bilər, kimsə məhz özünü göstərmək üçün yazsın, amma alınsın. Bu uğurun səbəbi yazıçının özünü göstərmək ehtirası deyil, içindəki potensialın bu yolla üzə çıxmasıdır. Bütün hallarda yazıçı özünün kim olduğunu bilməlidir. Kafkadan, Coysdan danışmaqla, onlar kimi yazmağa çalışmaqla adam böyük yazıçı olmur. Böyük yazıçı anlayışı yoxdur, əslində, böyük adam anlayışı var. Adam böyük olandan sonra istəsə də balaca yaza bilməz. Böyüklüyü isə arzulamaqla deyil, gərək o özü də sənə tərəf bir qədəm bassın. Sənə düşən öz üzərində işləmək, oxumaq, öyrənmək və zəhmətə qatlaşmaqdır. Əgər içində özünü ifadə hissi şöhrət hissindən üstün deyilsə, yazıçılığına şübhə var. Sadə yazmaq həm də çətindir. Sadəlik bəsitlik deyil, qarşındakı mətləbi daha çox ram edə bilməkdir.\n- "Gülüstan" romanı bərabərdir sükut. Həm ədəbi mühitin sükutu, həm də müəllifin.\n- Bir az da özüm belə istədim.\n- Madam susmuşuq, gəlin axıracan susaq (gülüş).\n- "Gülüstan" romanında ayrı-ayrı səhnələr var ki, gözəldir. Lakin hissələr bütövləşmir.\n- Əslində, mənim yaradıcılığımda dönüş "Gülüstan”la başladı. O kitab reallıqla qurğunun sərhədində yazıldı. Görünür, sizin təbirinizcə bütövləşməməsinin bir səbəbi də budur. Lakin ən vacib səbəbi mənim qəzəbli olmağım idi. Qarabağ hadisələri yaşımın çox pis vaxtına düşdü. Bu, Platonovun "Qayıdış” hekayəsindəki uşağın yaşıdır. Nə baş verənləri anlamayacaq qədər balaca, nə də onlara təsir edəcək qədər böyüksən. Mən müharibə insanlarının palçıqlı, əzik ayaqqabılarına baxıb ağlayan bir yeniyetmə idim. Sonralar halına sözün birbaşa mənasında ağladığım adamların həm də çox saxta və mənasız olduğunu gördüm. İçimdəki humanist romantika reallıqla toqquşub pis günə qaldı. Bu travmanı ağır yaşadım və canıma yığılan o qəzəbi "Gülüstan”la boşaltdım. Beləliklə, sonrakı kitabların yazılması üçün "suyun yolunu təmizlədim”. Elə məsələlər var ki, onu yaşamalısan. Misal üçün, sufilikdə səndən əvvəlki ustadların təcrübəsi heç bir işə yaramır. Abdəst almaqdan tutmuş mərifət mərtəbəsinə qədər praktiki yol keçməlisən. Ruhlar mühəndisi min il sonra da tikintini sıfırdan başlayır, amma adi mühəndis heç vaxt Qız qalasını təzədən tikmir. "Gülüstan” mənə heç bir kitabın, universitetin öyrədə bilmədiyi həqiqətləri öyrətdi.\nYazıçı qəzəbli oldusa, bədiilik ondan qaçır, qələm istər-istəməz publisistikaya yuvarlanır. Bizim "Hirsli başda ağıl olmaz” ifadəsini "Hirsli qələm bədii yazmaz” kimi dəyişsəm, fikrimi tam ifadə etmiş olaram. Amma bu hirs çıxmalı idi. Çıxdı da. Romandakı ayrı-ayrı hissələrə qalanda, "Şəkil”, "Arıların səssizliyi”, "Məsmə üçün dua”, "Oğru tanrı” kimi hekayələr "Gülüstan”dakı əhvalatlardan çıxarışdır. Hələ on-on beş hekayə də çıxarmaq olar ordan. O kitabda böyük ədəbiyyatın mürgülədiyini bilirəm. Güclü nəfəslə yazılmış ədəbiyyat... Bəlkə, o mürgülü ədəbiyyatı oyatmaq üçün o romana bir də qayıtdım. Bu dəfə hirslənmədən (gülüş). Təbii, tale qismət etsə...\n- Bax, mən də bunu demək istəyirdim. O sərt, birbaşa üslub... Kim bilir, bəlkə də, belə olmalıdır. Derrida demişkən, bədiilik nədir? Kim uydurub bu fikri? Kim deyə bilər ki, belə yox, belə olmalıdır. "Gülüstan”ın xəritəsi maraqlı idi.\n- Mən deyirəm (gülüş). Ən azı "belə olmalı deyildi” deyə bilirik əminliklə. Amma izah axıracan mümkün deyil. Yaradıcılıq axıracan izah olunsaydı, istənilən adam istənilən an oturub şedevr yarada bilərdi və ədəbiyyat öz dəyərini itirərdi. Kitablar da insanlar kimidir. Onların necəliyi oxucuya açılandan sonra məlum olur. Təəssüf, bizdə lazımı səviyyədə kitab mühiti olmadığı üçün çox zaman əsərlərin sonrakı taleyi naməlum qalır.\n- Şərif bəy, mənimçün maraqlıdır, 100 il bundan əvvəlin ədəbi priyomlarını tətbiq etməklə, yalnız tətbiq etməklə yeni bir mətn yaratmaq olurmu? Yəni köhnənin gözəlliyi təqlid edilir, yeninin gözəlliyi yaradılmır. Keçid dövrü üçün normal idi. Ancaq kino və digər vizual sənətlər ilə, hər növ oyun estetikası ilə tanış olan oxucunu heyrətləndirmək olmur axı.\n- Mənə görə, yazıçının öz həqiqəti olur, mətnin öz həqiqəti. Sən düşünürsən ki, bax, bu formadan istifadə edəcəm, bu texnikanı tətbiq edəcəm. Yeni forma, yeni texnika tapmaq elə də çətin deyil. Çətini onu mətnlə reallaşdırmaqdır. Yəni, bəzən mətn sən dartdığın yerə getmir. Apara bilmirsən onu. Mətni zorlasan o, əlində öləcək, ruhsuz, enerjisiz, heç bir təsiri olmayan söz yığınına çevriləcək. Fikir versəniz, zəif mətnləri qəlibə salmaq, formasını dəyişmək çox asandır. Çünki, belə deyək, mətnin müqaviməti yoxdur, əl vuran kimi təslim olur. Güclü mətn sənə tabe olmur. İdeal vəziyyət yeni formanın mətnin öz içindən doğulmasıdır. Yeni mətn yeni forma yaradırsa, artıq bu, Tanrının sənə hədiyyəsidir. Mənə görə, mətn cümlə-cümlə, abzas-abzas yeni estetik səciyyə ilə hörülmürsə, o, yeni forma tapa və onun içinə otura bilməz. Başqa sözlə, mətnin bədii həlli və estetik səciyyəsi yüksək səviyyədə deyilsə, onu içinə otuzdurduğun yeni forma da bir işə yaramayacaq. Karkası yeni, maraqlı o qədər romanlar görmüşəm ki! Mövlanə demiş, içində adam olmayan əlbisə! Həm adam yeni olsun, həm əlbisə, bu, o qədər də asan iş deyil. Ona görə, köhnə formalardan dönə-dönə istifadə olunur. Misal üçün, Orhan Pamuku götürək. O, əslində, heç bir romanında tamamilə yeni forma kəşf etməyib. Elə məhz yüz il bundan əvvəl Folknerin yazdığı "Yabanı palmalar”dan paralel mətnləri götürüb, "Qəzəb və hay küy”dən obrazların monoloqşəkilli danışığını götürüb, Nabokovdan, Salman Rüşdidən yeni, postmodern ironiyanı əxz eləyib və s. Nizami Gəncəvi "Min bir gecə”də Şəhrizadın nağıl danışmasını "Yeddi gözəl”də tətbiq edib, Tolstoy "Səfillərə” baxıb "Hərb və sülh”ü geniş yazmaq qərarına gəlib. Salman Rüşdi "Tənəkə təbil”dən öyrənərək, "Gecəyarısı uşaqları”nı yaradıb və s. Misalları uzada da bilərik. Lakin qeyd etdiyim nümunələr birbaşa kopiyalamaq deyil. Sovet vaxtı buna özününküləşdirmək deyirdilər. Əlbəttə, könül istərdi, tutaq ki, Viktor Pelevinin "Milad gecəsi” hekayəsi kimi şeytanın da ağlına gəlməyən forma tapasan. Yeri gəlmişkən, bir dəfə mən o hekayənin quruluşu haqda Əkrəm Əylisliyə danışdım, dedi, bax, əsl ədəbi tapıntı buna deyirlər.\n- Heminquey "kasıb" söz ehtiyatı ilə böyükdür, Fuentes zəngin söz dağarcığı ilə möhtəşəmdir. Sizin nəsildən kimlər belədir? Bu sualı bir təşbeh, bənzətmə kimi düşünün, bilirik ki, müqayisə etməyə gərək yoxdur.\n- Mən dil və söz ehtiyatı baxımından Səfər Alışarlının yazılarını çox bəyənirəm. Xalqda bir ifadə var: söz üçün məəttəl deyil! Səfərin mətnlərini oxuyanda ətrafında hər cür material tökülmüş bir usta canlanır gözümün qabağında. Əlini hara atır lazım olanı tapır, qoyur yerinə. Lakin, məncə, Səfər müəllimdə, özünə də deyirəm hərdən, çağdaş oxucunu bir az çətinə salan, hardasa onu yora bilən bir təhkiyə, bir intonasiya var. Bilmirəm, o təhkiyədən, o intonasiyadan çıxsa, bəlkə, sevdiyim o keyfiyyətlər də itib gedəcək. Hər halda Səfərin çox oxunmasını, ciddi müzakirə edilməsini istəyərdim. Mübariz Örənin dil, mətn və sözlə rəftarı yaxşıdır. Aqşin Yeniseyin ədəbi cümlə manevrləri bəzən adamı heyrətləndirəcək həddə gözəl alınır. Məncə, hər üçünün dili zəngindir. Ümumilikdə isə düşünürəm ki, biz 21-ci əsr Azərbaycan dilinin bədii intonasiyasını tam formalaşdıra bilməmişik. Bir şeyə diqqət edin, özbəklər danışanda adamın ürəyi tıncıxır. Bizim intonasiyamız da istanbullulara belə gəlir. Türklər mən deyən dili tapıblar. Ona görə, o cür çağdaş filmlər, seriallar çəkirlər, yaxşı romanlar yazırlar. Səfər Alışarlıda ahəng mənə ağır gədiyi halda, Murad Menteşdə çox yüngül gəlir. "Bu qədər də olmaz” deyirəm. Kimin haqlı olduğunu isə bilmirəm. Düşünürəm ki, Səfər Alışarlı mənimlə klassikanın, mən isə Səfər Alışarlı ilə Murad Məntəşin arasındayam. İrandan Mustafa Məstura daha yaxınam mən. O da sadə dildə yazır və operativliyi - dilinin, üslubunun operativliyi xoşuma gəlir. Yəhudilərdən, söhbət İsraildə yaşayan yəhudilərdən gedir, Edqar Keret o cürdür. Çox rahat yazır. Hər cür oxucunu dalınca apara bilir. Fransızlardan Maksans Ferman. Onun "Qar” romanı yəqin ki, dünyanın ən qısa romanıdır. Hayku üstündə qələmə alınıb və elə hayku kimi balaca, duru və təbii bir romandır. Bizdə bunlara bənzər operativlik Mübariz Cəfərlidə var. Qısa, yığcam, oxunaqlı və düşündürən romanlar yazır. Deyəsən, söz ehtiyatı-filan anlayışına müasir baxış bir az fərlidir. Yəni biz indi hansısa yazıçını Puşkin kimi nə qədər çox söz işlətməsi ilə dəyərləndirmirik. İşlədə bilsin. Sözə yeni can verə bilsin.\n- Bayaq dediyiniz Pelevindəki tapıntı ifadə və strukturun izdivacı ilə ortaya çıxır. Səfər Alışarlı böyük yazıçıdır. Ancaq sizin nəsildən Aqşin Yeniseyin son romanı ustalıqla yazılmışdı. Bu yaxınlarda Qismətlə "Tarix və Tale”dən danışırdıq. Qismət dedi ki, bu romanda Rüşdidən qeri qalmayan manevrlər, pasajlar var. Doğurdan da, elədir.\n- Mən Pelevinin uğurunun şərtləndirən ardıcıllığı saya bilmərəm. Dil və üslub əvvəl gəlir, yoxsa forma və ideya? Bəlkə, hamısı bir yerdə? Yəqin, hamısı bir yerdə. Bəli. Aqşin təkcə bu romanında deyil, bütün yazılarında ustadır. Onu bizim nəslin, eyni zamanda çağdaş ədəbiyyatımızın qazancı hesab edirəm. Qisməti də eləcə. Azərbaycanda beş-üç imza var ki, fədakarcasına yeni ədəbiyyatı və yeni ədəbiyyat mühitini yaradırlar.\n- "Arzulardan sonrakı şəhər"in Həsəni ilə Nəcib Məhfuzun "Məhəlləmizin hekayətləri"nin təhkiyəçisinin (balaca Nəcibin) üslub oxşarlığı var.\n- Oxumamışam. Özüm Həsəni Selincerin Holden Kolfildinə oxşadıram. Amma Həsən daha çox Mövlud Mövluddur. Bir az da Ayxan Ayvaz. Təbii, mən də varam xeyli. Yeri gəlmişkən, Həsən Ayxan kimi hər iki valideynini itirib, Mövlud kimi çox həssasdır. Hətta özünü binadan atıb öldürmək istəyir. Məhz binadan atmaq... Hardan ağlıma gəlib, bilmirəm.\n- Mənim dediyim üslub bənzərliydir. Holdendə çılğınlıq, temperament olduqca yüksəkdir. Həsən utancaq, həssasdır.\n- Həsənlə Holdenin oxşar tərəfi ətrafa ironik münasibəti, adamları karikatura kimi görməsi və gözlənilmədən başqa birini aşırı həddə sevməsidir. Fərqləri isə ABŞ-la Azərbaycan qədərdir (gülüş).\n- İstedadlı yazıçıların tərcümə ilə məşğul olması yaxşıdır. Sadəcə orijinaldan tərcümə olmur, bunu da qəbul edirik, lakin baxırsan ki, Azərbaycan dilinin potensialı, imkanları elementar səviyyədə yoxdur, müəllifin üslubu da...\n- Məncə, dünyada zəif dil yoxdur, inkişaf eləməmiş, yaxud inkişaf etməkdə olan dil var. Bizim dilimiz inkişaf eləməkdə olan dildir. Ədəbiyyata diqqət bir az çox olmalıdır ki, dilimiz gəlişsin, yüksək səviyyəli əsərlərin tərcüməsində adekvat olsun. Məncə, biz Azərbaycan yazıçıları bizi dindirən əsrlə lazımınca dil tapa, danışa bilmirik. Dindirir əsr bizi... amma Sabirin vaxtındakı kimi tam sükut da deyil. Nələrsə danışırıq, mızıldayırıq. Məncə, Azərbaycan dilini ən azı Türkiyə türkcəsi kimi adekvat vəziyyətə qaldırmaq üçün dilimizin də, yazarlarımızın da potensialı var. Bunun üçün çatışmayan lazımı mühitin yaradılmasıdır. Ədəbiyyatın və kitabın çağdaş prinsiplərə uyğun təşkilatlanması gərəkdir.\n- "Ağ göl"ə qayıdaq. Təhkiyəçi görünməzlik fonunda hadisələrin mərkəzində dayanır. Romana aydınlıq gətirə bilərsizmi?\n- Camal ata Azərbaycanda, məncə, elə dünyada da, ilk obrazdır ki, baş qəhrəman ola-ola və lal olmaya-olmaya əsər boyu bir kəlmə də danışmır. Əsəri oxuyanda görürsən ki, əslində, buna heç ehtiyac da yoxdur. Kimin sayəsində? Oğlu Pirməmmədin. Çünki o, artıq dünyasını dəyişib və atasının içindən keçənləri hiss edir. Təhkiyəçi də odur. Lakin oxucu bunu ən sonda bilir və sizin də yazdığınız kimi, əsərdə oyun qurulduğunu anlayır. "Ağ göl” bu dünya ilə o dünyanın, reallıqla magiyanın, yaxşılıqla yamanlığın, halallıqla haramlığın, məişətlə mifin, suyla qurunun, yerlə göyün sərhədində yazılıb və bu əks qütblərin heç birini nə təsdiq edir, nə inkar. Çünki bizim həyatımız bunların qarışığından ibarətdir. Lövhi-məhfuz kimi taleyimiz yazılan bir lövhə, bir mamırlı daş varmı? Həm var, həm yoxdur. İnandığın qədər var, inanmadığın qədər yox. Əsas inancındakı və yaşayışındakı səmimiyyətdir.\n- Bəs Camal ata?\n- Camal ata sənətin, sənətkarlığın işarəsidir. O, bir az Hüqonun Qvazimodasına, bir az Hamsunun İshakına, bir az Züskindin Qruneyinə bənzəsə də, xeyli milli və xeyli orijinal obrazdır. Elmin, dinin və siyasətin - yəni hər cür ideologiyanın təqdim etdiyi gerçəklərə qarşı daxili azadlığını və xeyirxahlığını qoyur. Onun təəbirincə, əgər səmimiyyət və xeyirxahlıq yoxdursa, yalan hər yerdə hakimdirsə, demək, əslində, dünya yoxdur və apokalipsis başlayıb. Qədim əhvalatlar da, miflər də, inanclar da məhz içimizdəki o insanlığı qorumağa xidmət etməli, alver və manipulyasiya vasitəsinə çevrilməməlidir. Çevrilsə, dəvədən böyük fil misalı, bir gün daha güclü biri gələcək və səni öz yeminə çevirəcək. Təxminən belə... (gülüş). Amma əmin olun, bütün bunlar ikinci dərəcəli məsələdir. Əsas "romanın bədii aura və təravətinin klassik oxucunu da cəlb” etməsi və "klassik oxucunun romanda bədii-estetik zövq tapa” bilməsidir.\n- Nəhayətdə pafos, ritorika, lağlağı və bayağılıq... Koronavirus dövründə belə bu xüsusiyyətlər həm cəmiyyətdə, həm də ədəbi yazılarda davam edir.\n- Qorxmaz Quliyev deyir, lağlağı indiki şəraitdə insanların müqavimət hissinə çevrilib. Razıyam bu fikirlə. Amma ümumilikdə "KVN”in, "Bu şəhərdə”nin, son zamanlar isə Cem Yılmaz stendaplarının cəmiyyətdə bir qeyri-ciddilik yaratdığını hiss edirəm. Hamı zarafat edir. Bacaran da, bacarmayan da. Nə vacibdir axı? Və ən dəhşətlisi, ciddi mövzuları da lağlağı səviyyəsinə endirirlər. Mən bizim yumoristləri, xüsusən Cem Yılmazı aşağılamaq istəmirəm. Onlar layihələrini həyat keçirib, pullarını qazanırlar. İstəmirsən, baxma. Mən sadəcə bütün bu "güldürmək azarı”nın cəmiyyətdəki lüzumsuz əks-sədasından danışıram. İnsan həmişə şeir yaza, mahnı oxuya və idman edə bilmədiyi kimi, həmişə gülüb-güldürə də bilməz. Arada ciddi olmağa da ehtiyac yaranır. Pafos və ritorikaya gəlincə, hər dövrün özünün konyunkturası var. 30-50-ci illərdə pambıqdan yazmaq necə dəb idisə və biz bu gün o şeirlərə baxıb necə gülürüksə, zaman gələcək, bu gün kiminsə təsiri ilə yazdığımız yalançı mətnlərə elə güləcəklər. Əliağa Vahidi imitasiya eləməklə, Frans Kafkanı imitasiya eləmək arasında prinsipial fərq yoxdur. Hər ikisində özün deyilsən və yazdığın boş şeydir. Ədəbiyyat öz nəğməsini oxumaq sənətidir. O nəğmə yoxdursa, ədəbiyyat da yoxdur.\n- Nəğmələrin yeni gözəlliyini dinləmək ümidilə.


Ruhumun Vətəni - Hekayə. Həmayil ƏHMƏDQIZI | Edebiyyatqazeti.az\n18.05.2022 11:05 | 1125 dəfə oxunub A A+ A- Proza\nTədbirin vaxtının dəyişdirilməsi Coşqun Dəryanın ürəyincə oldu. Ən çox sevdiyi "Nəğməli səhər" verilişinə rahatca baxa biləcək. Saat səkkizə on dəqiqə qalırdı. Verilişin başlanmasına az qalmışdı. Divanda yerini rahatlayıb, televizoru yandırdı. Hava haqqında məlumat qurtaran kimi otağa qəribə bir musiqi sədası yayıldı. Arxasınca ifa, sözlər, səhnə hərəkətləri. Coşqun Dərya musiqini dinlədikcə içərisində sanki nəsə sınıb-tökülürdü. Deməli, bayağı şeir, musiqi bu verilişə də ayaq açdı. Aparıcı qızın üzünə saxta gülüş yayıldı, ifanın təsiri ilə yırğalanmağa başladı. Musiqinin nə atası bəlli idi, nə anası. Ərəb, fars, hind musiqisinin müəyyən hissələrini bir-birinə calağından ibarət qəribə bir musiqi idi. Azərbaycan musiqisinin ladından əsər-əlamət yox idi. Əsəbləşib öz-özünə deyinməyə başladı: "Belə də iş olar, efir bəyəm toydur, necə istəyirsən iki yüz, üç yüz nəfər üçün oxuyub, oynayasan? Efir dünyaya bir pəncərədir. Musiqimizi bu pəncərə vasitəsilə dünyaya təqdim edirik. Belə olmaz, belə olmaz. Əlaqədar təşkilatlar mütləq bir tədbir görməlidir".\nMusiqi bitdi. Aparıcı qız yırğalanmasını dayandırıb, mahnının sözlərinin və bəstəsinin ifaçıya aid olduğunu bildirdi. Əhsən! Sözlərini də yazır, musiqisini də bəstələyir, oxuyur, oynayır. Mən belə musiqilərə dingrək musiqi deyirəm. Səni dingildədər, yırğalayar, oynadar, ancaq mənəviyyatına təsir edib, ruhuna hopub, ruhunda yaşaya bilməz, düşündürüb daşındıra bilməz. Coşqun müəllim qeyri-ixtiyari: - Allah sizə rəhmət etsin, Tofiq müəllim, Cahangir müəllim, Səid müəllim, yaxşı ki, efirdən belə "bəstəkarların" musiqisini eşitmədiniz, eşitsəydiniz, bəstəkarlıqdan həmişəlik üz döndərərdiniz. Əvvəllər mahnının sözləri, musiqisi təhlil və müzakirədən sonra efirə buraxılardı. İstedadı olan, sənətlə ciddi məşğul olan hər kəs işinə məsuliyyətlə yanaşar, öhdəsindən gələ bilməyənlər tezliklə sıradan çıxardı. Sıra seyrək olardı. Kimin kim olduğunu, kimin qabında nə olduğunu hamı yaxşı bilərdi. İndi yerindən duran şeir yazır, mahnı bəstələyir. Sıra elə sıxlaşıb ki, kimin kim olduğunu bilmək mümkün deyil. Coşqun Dərya sevə-sevə baxdığı verilişdən sanki küsdü. Dilxor olub televizoru söndürdü. Sıxıldı. Əynini dəyişib evdən çıxmaq istəyərkən Lalə xanım təəccüblə:\n- Belə tez hara gedirsən? Tədbiriniz on ikidə deyil?\n- On ikidədir. Nə isə ürəyim birdən-birə sıxıldı. Tədbir başlanana kimi bulvarda gəzərəm.\nLalə xanımın yadına nə düşdüsə, sevinən kimi oldu: - Lap yaxşı, sən gələnə kimi evin təmizlik işlərini görüb qurtararam.\nCoşqun müəllim evdən çıxan kimi Lalə xanım qollarını çırmalayıb, iki əl də satın alaraq, tez işlərini əri gələnə kimi görüb qurtarmağa çalışdı. İşlərini qurtarmağa az qalmışdı ki, qapının zəngi çalındı. Bir anlıq yerində duruxub qaldı, bu kim ola bilər? Coşqunun tədbiri saat üçdə qurtarmalıdır. Öz-özünə: - Görəsən, kimdi? İşini yarımçıq qoyub, əllərini yuyub qapını açdı. Qarşısında ərini qoltuğu kitabla dolu görüb, həm də işini tamamlaya bilmədiyi üçün cin atına mindi, ərinin evə daxil olmasına belə imkan verməyib, kandardaca gözlərini yumub, ağzını açdı: - Ay evi tikilmiş, bu darısqal evə özümüz güclə sığışırıq, hər gələndə xalxın cızma-qarasını qoltuğuna vurub, hara gətirirsən? Bura bəyəm kitab mağazasıdır?\n- Bir imkan ver, evə keçim, sonra sözünü de. Bildiyini də danışırsan, bilmədiyini də, bəyəm mən gətirirdim? Güclə qoltuğuma verdilər. Necə edəydim, yerə ataydım?\n- Onlar haradan biliblər ki, sən tədbirdə olacaqsan, belə tədbirli gəliblər?\n- Elə mən də ona məəttəl qalmışam, haradan biliblər?\nƏllərində üç-dörd kitab vardı. Hərəsindən bir kitab götürdüm. Nə edəydim?\n- Heç nə, onda nə durmusan, get qalanlarını da gətir. Yaxşı deyil, sonra səndən inciyərlər. Coşqun müəllimin onsuz da səhərdən əhvalı pozulmuşdu, üstəlik, bu kitab söz-söhbəti əhvalını daha da pozdu. Rəngi qızarmağa başladı. Lalə xanım birdən bir həftə öncə həkimin ərinə dediyi sözləri xatırladı: - Çalış, əsəbləşmə, stresdən uzaq ol, şəkərin, təzyiqin ən qəddar düşməni onlardır. Lalə xanım söhbəti kəsib, elektrik samovarını cərəyana qoşdu. Daxilində bir narahatlıq yarandı. Tez dünəndən büküb hazırladığı yarpaq dolmasını soyuducudan çıxarıb, qaz sobasının üzərinə qoydu. Bir fincan çay süzüb, ərini səslədi: - Gəl, çayını iç. Beş-on dəqiqəyə xörək də hazır olar.\nCoşqun müəllim çayından bir-iki qurtum içəndən sonra sanki ürəyini boşaltmaq üçün məqam axtarırdı: - Ay başına dönüm, hamı işini-peşəsini atıb şeir yazır, mahnı bəstələyir. O istedadı gərək Allah verə, sən də yazasan, Allah verməyibsə, güclə Moşu kimi qafiyə düzəltməklə şair olmur. Əvvəllər şairləri, bəstəkarları barmaqla sayardıq. İçərisində bir-iki Moşu olardı. İndi moşuların içərisindən əsl şairlər tapmaq olmur. Hansı kitabı açırsan, içərisində mənasız, çeynənmiş söz yığımından başqa bir şey görmürsən. İndi gəl sən o şeirdən ilhamlanıb musiqi yaz, görüm necə yazırsan.\nLalə xanım ərini sakitləşdirməyə çalışırdı: - Gəl, yeməyini ye. Yazırlar, yazsınlar. Onsuz da xalq yaxşını pisdən gözəl seçir.\n- Onlar imkan verir ki, xalq o yaxşıları görə bilsin? Pərpətöyün toxumu kimi efirləri bürüyüblər. Son vaxtlar mən bir şeyə də məəttəl qalmışam. Əvvəllər vəzifəli, imkanlı kişilərin qadınları qaş-daşa, geyim-kecimə maraq göstərərdi. İndi şöhrət eşqinə düşüblər. Kimi alim olmaq istəyir, kimi şair, kimisi də nə bilim nə.\n- Bax, bunu çox düz deyirsən, odur ey, xalam qızı güc-bəla ilə institutu qurtardı. Sonra da alim olmaq eşqinə düşdü. Keçən ay müdafiə edib elmlər doktoru oldu.\n- Sən sənətlə elmi qarışdırma. Elm fədailərini qoyaq bir kənara, elmə müxtəlif yollarla gələnlərin "elmi işləri" ağzı örtülü qazandır, bu qazanda nə bişdiyini, necə bişdiyini bir qrup insandan başqa kimsə bilmir. O qazanların ağzı qapalı bir küncə atılıb qalır. Şeir, musiqi sənətdir, xalq üçün yazılmış sənət. Yaxşı şeir, musiqi zamana yol yoldaşı olur. Xalqın hafizəsində əbədi yaşayır.\n- Ay kişi, sən nə çox dərinə getdin. Dedim, deməz olum. Xörək hazırdı, gəl, yeməyini ye. Sənin, mənim deməyimlə hər şey düzəlsə, elə hey gecə-gündüz danışarıq.\nCoşqun müəllim könülsüz süfrə arxasına keçdi. Yeməkdən bir-iki tikə götürüb, boşqabı kənara itələdi. Süfrədən qalxıb pəncərənin qarşısına keçdi. Küçədəki qaynar həyata, insanlara baxıb özünü danlamağa başladı:\n- Altı aydan çoxdur, pianonun dilləri susub. Dilləndirə bilmirəm. Belə getsə, deyəsən, musiqi ilə vidalaşmalı olacağam.\nBu fikir ürəyində bir sızıltı yaratdı. Kövrəldi. "Axı, musiqi mənim həyatımdır. Onsuz necə yaşayaram?". Varlığını bir qorxu hissi bürüdü. Tez pianonun arxasına keçdi. Birdən ona elə gəldi ki, ürəyi sinəsində, əlləri pianonun dilləri üzərində donub qaldı: "Axı, mənə nə oldu".\nElə düşündü ki, əsas səbəb onun könül tellərinə toxuna biləcək şeirin olmamasıdır. Ancaq tez də bu fikrindən daşındı: - Yox, yox, bu, səbəb ola bilməz. Bəyəm həmişə şeirdən ilham alıb musiqi yazmışam? İstədiyim zamanda, istədiyim məkanda musiqi könül qapımı "mən gəldim" deyə döyəcləməyibmi? İndi məndən niyə üz döndərib? Coşqun müəllim bir yerdə qərar tuta bilmirdi, sanki ona çox əziz olan itirdiyi qiymətli itkisini axtarırdı, vurnuxurdu, ancaq tapa bilmirdi. Könülsüz gətirdiyi kitablardan birini alıb vərəqləməyə başladı. Bu zaman cib telefonu zəng çaldı. Tanımadığı nömrə idi.\n- Bağışlayın, Coşqun Dəryadır?\n- Salam, Coşqun müəllim, necəsiz?\n- Salam, sağ olun, yaxşıyam.\n- Coşqun müəllim, sizinlə görüşmək istəyirəm, əgər vaxtınız varsa?\n- Bağışlayın, kiminlə danışıram? Nə məsələ barədə?\n- Şairə Afət Günəşlidi. - Sonra gülərək: - Şairin bəstəkarla nə işi ola bilər? Coşqun müəllim, açığı, istəyirəm sizinlə iş birliyim olsun. Vaxtınız varsa, bu gün görüşərdik?\n- Çox gözəl, məmnuniyyətlə. Buyurun, mən evdəyəm, istədiyiniz vaxt gələ bilərsiniz, ünvanım...\n- Zəhmət çəkməyin, ünvanınızı bilirəm. Bir saata sizdəyəm.\nCoşqun müəllimin qəlbində ümid qığılcımı közərdi: - İnşallah, Afət xanımın şeirləri susan könlümü dilə gətirər.\nLalə xanım yarımçıq qalan işlərini qurtarıb dəhlizdəki güzgünü silirdi. Bu zaman qapının zəngi çalındı. Qapını açdı. Qapıdan bir az aralı cavan bir oğlan əlində böyük gül səbəti tutmuşdu. Yanında da bir xanım. Lalə xanım çaşqın-çaşqın onların üzünə baxanda Xanım tez:\n- Bağışlayın, Coşqun Dərya bu mənzildə yaşayır?\nCoşqun müəllim adını eşidən kimi yerindən qalxıb bayır qapısına yaxınlaşdı və üzünü xanıma tutaraq: - Səhv etmirəmsə, Afət xanımsınız? Xanım gülərək:\n- Bəli, bəli, özüdür ki, var.\nMənzil darısqal, üstəlik, hər tərəf kitabla dolu olduğu üçün oğlan gül səbətini əlindən qoymağa yer tapa bilmirdi. Coşqun müəllim elə düşünürdü ev darısqal filan deyil, gül səbəti həddindən artıq böyükdür. Özünü saxlaya bilməyib:\n- Afət xanım, xəcalət verdiniz, buna ehtiyac yox idi.\n- Coşqun müəllim, nə xəcalət, siz bundan da artığına layiqsiz. Xəcalətli düşməniniz olsun.\nOğlan birtəhər yazı masasının üstündə yer edib gül səbətini üzərinə qoydu. Sonra Afət xanımdan icazə istəyib çıxdı. Coşqun müəllim üzünü Afət xanıma tutaraq:\n- Buyurun, istədiyiniz yerdə əyləşin.\nTəşəkkür edirəm, - deyib Afət xanım divanda əyləşdi. Ancaq söhbətə necə başlayacağını düşünə-düşünə qalmışdı. Birdən:\n- Coşqun müəllim, əvvəla onu bildirim ki, mən sizin musiqilərinizin vurğunuyam. İstəyirəm, bu gündən sizinlə birgə yaradıcılıq fəaliyyətinə başlayaq.\nSonra gülərək, - şeir məndən, musiqisi sizdən. Coşqun müəllim ürəyində sevinən kimi oldu: "İnşallah, Afət xanımın şeirləri altı aydı susan pianonun dillərini açar. İlhamımı özümə qaytarar".\n- Nə deyirəm, çox gözəl. Ancaq çox təəssüf ki, bu günəcən sizin şeirlərinizlə tanış olmamışam.\n- Nə əcəb, Coşqun müəllim, ədəbi mühitdə məni yaxşı tanıyırlar. Mətbuatda Ayxan Dəmirli, Murad Dağlı kimi sənətkarlarımız mənim yaradıcılığım haqqında yüksək fikir söyləyib. Özüm haqqımda bir məlumatı da bildirim ki, poeziya ilə yanaşı, elmi işlə də məşğul oluram. Elmlər doktoruyam.\n- Çox gözəl. Əhsən! Sizi ürəkdən alqışlayıram. Ailə, sənət, elm - hər üçünün öhdəsindən gəlmək, heç birini axsatmadan uğur qazanmaq, mən deyərdim, qadın üçün əsl qəhrəmanlıqdır.\nCoşqun müəllimin bu xoş sözlərindən sonra Afət xanımın özündə bir əminlik yarandı. Havalı-havalı çantasını açıb, içərisindən iki şeir kitabı çıxarıb masanın üzərinə qoydu. Lalə xanım tez çay süfrəsi açdı. İki fincan çay süzüb, süfrəyə gətirdi:\n- Xahiş edirəm, çayınızı soyutmayın. Söhbətinizi sonra davam etdirərsiniz.\n- Çox sağ olun, zəhmət çəkmisiniz.\n- Nə zəhmət, nuş olsun.\nCoşqun müəllim çayından bir qurtum içib, kitablardan birini götürüb vərəqləməyə başladı. Hər şeirdən bir-iki misra oxuyub, kənara qoydu. Sonra ikinci kitabı da eynilə nəzərdən keçirdi. Coşqun müəllim misraların içərisində axtardığını tapa bilmədiyi üçün xəyal qırıqlığına uğradı. Nə danışacağını və söyləyəcəyini belə bilmirdi. Afət xanımın nəzərləri Coşqun müəllimin üz ifadəsinə ilişib qalmışdı.\nAçıq-aydın hiss etdi ki, şeirləri, deyəsən, Coşqun müəllimin ürəyincə olmadı. Ancaq qəti qərarı idi, necə olur-olsun, Coşqun müəllim onun şeirlərinə mahnı yazmalıdır. Nə çoxdu bəstəkar, özləri yalvarır. Ancaq Afət xanım şeirlərinə mahnını Coşqun müəllimin bəstələməsini istəyirdi. Coşqun müəllim öz-özlüyündə düşünürdü:\n- Bu necə şeirdir, əgər şeir demək mümkünsə, necə nəşr olunub, necə yüksək fikir söylənib?\nAfət xanım quşu gözündən vururdu. Coşqun müəllimin üz ifadəsində hər şeyi aydınca hiss edərək üzr istəyib, kənara çəkilərək kiməsə zəng vurdu, xısın-xısın:\n- Alo, eşidirsən, deyəsən, yazmaq istəmir. Bəlkə, telefonu verim sən özün danışasan?\n- Afət, əlimdə təcili işlərim var, bir dəqiqə də vaxtım yoxdur, sonra.\n- Yox, yox, müəllim. İnan, bu səndən axırıncı xahişimdir, - cavab gözləmədən, ucadan, - telefonu Coşqun müəllimə verirəm.\nTez telefonu Coşqun müəllimə uzadaraq, - Coşqun müəllim, yoldaşım sizinlə danışmaq istəyir. Coşqun müəllim telefonu alıb:\n- Salam, çox sağ olun, yaxşıyam.\n- Coşqun müəllim, sizinlə danışan Aslan Şəmsizadədir. Mümkünsə, mənim və yoldaşımın xahişini nəzərə alın. Əvvəlcədən təşəkkürümü bildirirəm. Bu günlərdə gərgin iş rejimində çalışırıq. Sağlıq olsun, yaxın günlərdə görüşərik.\nTelefon danışığından sonra Coşqun müəllimin varlığını onu narahat edən bir hiss bürüdü.\n- Nədən? Axı, Şəmsizadənin xahişində, sözlərində məni narahat edəcək elə bir şey yox idi? Düzdü, yox idi. Ancaq səsinin tonunda qəribə bir amirlik, bir mesaj vardı. Əsla xahişə uymayan bir mesaj.\nOnu narahat edən məhz o mesaj idi.\nCoşqun müəllimin üz ifadəsindəki dəyişikliyi görən Afət xanım, nəhayət, daxilən rahatlandı. Ayağa durub:\n- Coşqun müəllim, artıq mən gedim, əlavə vaxtınızı almayım. İnşallah, görüşərik.\nCoşqun müəllim nə özündə idi, nə sözündə. Sanki kimsə onun yerinə:\nAfət xanım sağollaşıb getdi. Getdi. Ancaq gəlişi ilə sanki Coşqun müəllimin çiyinlərinə ağır bir yük qoyub getdi. Coşqun müəllim nə özünü toparlaya bilirdi, nə beynini. Yenidən Afət xanımın kitablarını vərəqləməyə başladı. Dilxor olub kitabları masanın üzərinə atdı.\n- Yox, yox, mən belə şeirlərə mahnı yaza bilmərəm. Kim xahiş edir etsin.\nAyağa durub otaqda var-gəl etməyə başladı:\n- Necə edim?\nLalə xanım işlərini bitirib, kənardan ərinin hərəkətlərini izləyirdi. Olanları təxmin edirdi. Ancaq ərindən bir söz soruşmurdu. Qorxurdu, tərs bir kəlmə söyləsə, onun əsəblərini daha da gərginləşdirər.\n- Sən atanın goru, hər şeyi qoy bir kənara, gəl çayını iç, üç dəfə təzələmişəm. Soyutma. Allah kərimdir, bir çözüm tapılar. Lalə xanımın bu kəlməsi Coşqun müəllimin əsəblərini daha da tarıma çəkdi:\n- Necə tapılacaq, göydən Afət xanım üçün şeir düşəcək, yoxsa sən yazacaqsan?\nLalə xanım ərini sakitləşdirməyə çalışsa da, onu daha da əsəbləşdirirdi. Susdu. Ancaq sən yazacaqsan kəlməsi ona nəsə söylədi:\n- Coşqun, ürəyimə damıb, səni bu şeir bəlasından mən yox, Heyran xanım qurtaracaq.\nCoşqun müəllim Lalə xanımın sözlərinə əhəmiyyət verməyib bir-birinə qarışan dolaşıq fikirlər burulğanında çabalayırdı. Lalə xanım isə birnəfəsə:\n- Heyran xanım Selcanın sinif yoldaşının anasıdır. Qızı Selcanın xatirə dəftərinə anasının bir şeirini yazmışdı. O qədər xoşuma gəldi ki, şeir sanki başdan-başa musiqiyə bürünüb.\nLalə xanımın axırıncı cümləsini eşidər-eşitməz, Coşqun müəllim əsəbi:\n- Bunu bilmirdim, sən haradan bilirsən, şeirin musiqiyə bürünməsini?\n- Necə yəni, otuz ildir bu qulaqlarımın eşitdiyi şeirdir, musiqidir. Gərək, kar olasan ki, eşitməyəsən, bilməyəsən. Arvadının bu cavabından Coşqun müəllim sakitləşən kimi oldu. Yaxşı, o şairə kimdir? Nəçidir? Mən tanıyıram?\n- Yox, tanımırsan, mənə beş dəqiqə vaxt ver, sonra sənə Heyran xanım haqqında ətraflı məlumat verərəm. Lalə xanım telefonu götürüb yataq otağına keçdi. Heyran xanıma zəng edib hal-əhval tutandan sonra Selcandan ona bir şeir göndərəcəyini, əl gəzdirməsini xahiş etdi.\n- Lalə xanım, siz nə danışırsınız, mən nə bilirəm şeir yazmaq nə, şeirə əl gəzdirmək nə. Sadəcə, ürəyim dolanda kəlmələrə tökürəm.\n- Heyran xanım, mən bir şey bilməsəm, bunu sizdən xahiş etmərəm. Təkrar sizdən xahiş edirəm, sözümü yerə salmayın. Bir bilsəniz, bizə necə yaxşılıq etmiş olarsınız...\nLalə xanım cavab gözləmədən telefonu məşğula atdı. Tez Afət xanımın şeirlərindən birini seçib, Selcanla Heyran xanıma göndərdi. Sonra ərinin yanına gəlib:\n- Heyran xanım atamın ellisidir. Cəlaloğludandır. Ermənilər atamgili 48-də, Heyran xanımgili 88-də qovublar. Bizimlə üzbəüz yataqxananın binasında yaşayır. Aramızda bir doğmalıq, bir yaxınlıq yaranıb. Bəlkə, bu doğmalıq atamın ellisi olduğundandır. Atamdan eşitdiyim sözləri eynilə Heyran xanım da söyləyir. Rəhmətlik atam deyərdi: "El-obamız cənnətməkan idi. İki göz istəyirdi tamaşasına dursun. Cəlaloğlu meşənin ətəyində, dağların qoynunda, buz bulaqlı əvəzsiz bir diyar idi. Təbiət ona iki fəslini yaşadırdı. Altı ay yaşıl, altı ay ağ donunu geydirərdi". Atam xüsusən, isti aylara dözə bilməzdi. Deyərdi: "Nə olaydı, quş olub, uçub gedib, Cəlaloğlunun buz bulağından doyunca su içib gələydim". Kövrələrdi. Gözünü bir yumub, min tökərdi. Dil tökərdik, yalvarardıq:\n- Yad yerdə deyilsən, vətəndəsən, övladlarının yanındasan, onda bu bayatını deyərdi:\n"Əzizinəm, gedir hey,\nUçub gedir, gedir hey,\nRuhum vətənin istər,\nBurda durmur, gedir hey".\nYazıq kişi Cəlaloğlu deyə-deyə, el-oba deyə-deyə dünyasını dəyişdi. Atamdan eşitdiyim eyni sözlər bu gün Heyran xanımın dilinin əzbəridir. Bilmirəm, mən görməmişəm, o eldə, obada nə hikmət varmış ki, oradan didərgin düşənlər-istər yaşlısı, istər cavanı olsun, o gözəllik diyarını unuda bilmir. Yazıq Heyran xanım, o gün bir söz dedi, məni də ağlatdı: "Nə olaydı, bir dəfə Cəlaloğlunun əyrim-qeyrum yolu ilə qalxıb uzaqdan da olsa, dağlarımıza, meşələrimizə, göz yaşı kimi, dodağı zümzüməli çaylarımıza el-obamıza doyunca baxaydım. Heç dərdim olmazdı".\n- Bəs indi Heyran xanım nə işlə məşğuldur?\n- Yaşıllaşdırma idarəsində çalışır.\nCoşqun müəllim "nə" sözünü elə yüksək fonda dedi ki, Lalə xanım dik atıldı.\n- Aydın məsələdir. Hamı yazırsa, o niyə yazmasın? Getsin, işi ilə məşğul olsun, şəhəri yaşıllaşdırsın, gözəlləşdirsin, nə bilim, nə istəyir eləsin. Şeirlə işi olmasın.\nLalə xanım ərinə nə isə demək istəyirdi ki, Selcan təngnəfəs otağa daxil olub anasının verdiyi vərəqi özünə qaytardı. Lalə xanım tez vərəqi açıb, Heyran xanımın şeirin nöqtə, vergülünə toxunmadığını görüb pərt oldu. Selcan çantasından iki qatlanmış ikinci vərəqi çıxarıb anasına uzatdı. Lalə xanım tez vərəqi açdı. İri hərflərlə yazılmış "Ruhumun Vətəni" sözləri gözlərinə sataşan kimi sanki bu iki kəlmə ruhunu varlığından söküb aldı. Bu kəlmələr ona çox şeyləri söylədi, çox şeyləri xatırlatdı. Kövrəldi, gözləri doldu. Özünü toparlayıb şeiri ucadan oxumağa başladı. Oxuduqca şeir onu görmədiyi sehrli bir aləmə aparırdı. Şeir Coşqun müəllimin varlığına hakim kəsilib beynində möhtəşəm bir musiqi səslənirdi. Coşqun müəllim bu musiqi səsindən başqa heç nə eşitmirdi. Tez pianonun arxasına keçdi. Otağı ecazkar musiqi səsi bürüdü. Coşqun müəllim şeiri dodaqaltı zümzümə etdikcə pianonun dilindən süzülən melodiya, hər kəlməsindən, hər misrasından musiqi süzülən şeiri ağuşuna alırdı. Sanki illərdir bir-birinə həsrət qalan iki sevgili, iki məşuq kimi musiqi ilə şeir bir-birinə qovuşurdu. Coşqun müəllim sövqlə, yorulmadan təkrar-təkrar hey çalırdı. Altı aydır ondan üz döndərən ilham pərisi ona dönmüşdü. Birdən əllərini pianonun dillərindən ayırmadan üzünü onun qədər sevinən Lalə xanıma tutub:\n- Bax, altı aydır gözlədiyim bu imiş.\nİlahi, bu üç bənd şeirdə nələr vardı. Gözəllik, ayrılıq, dərd, kədər, mübarizə, nəhayət, vüsal. Bu üç bənd şeir sanki bir dastan idi.\nCoşqun müəllim çalışırdı ki, bu möhtəşəm əsərin haqqını verən bir musiqi bəstələsin. Bu səbəbdən də müxtəlif muğamların ladından istifadə edən əvəzolunmaz bir musiqi əsəri bəstələdi. Bu əsərin ifaçısı da Coşqun müəllim üçün artıq bəlli idi. Bu ifaçı Beynəlxalq Muğam Yarışmasının qalibi Səma xanım idi. Bu əsərdə həm zərb muğamlarından, həm də segahın ladından istifadə etmişdi. Səma xanımın zərb muğamlarını oxuyacaq güclü səsi, segahı oxuyan ürəyi var. Ancaq nədənsə, efirlərdə çox az görünür. O qədər güllər peyda olub ki, reyhanlar arada itib, tapa bilmirik. Birdən Coşqun müəllim Lalə xanıma dönüb:\n- Bax, budur, insanın qəlbinə toxunub, onu ilhama gətirən sənət əsəri.\nLalə xanım tərəddüd etsə də, fürsətdən istifadə edib: - Afət xanıma zəng vur. Mahnını gəlib aparsın.\nCoşqun müəllim sanki yuxuda idi, birdən ayıldı. Sən nə danışırsan, necə yəni Afət xanım mahnını aparsın? Mahnının sözləri Afət xanımındır?\n- Bilirəm, axı, Afət xanımın yoldaşına söz vermisən.\n- Mən söz-filan verməmişəm. Məndən xahiş etdi, mən elə şeirlərə (əgər şeir demək mümkünsə) əsla mahnı yazmaram. Mahnını Heyran xanımın sözlərinə yazmışam. Buna Afət xanımın özü razı olmaz.\n- Lap yaxşı, olmaz da olmaz. Tutaq ki, qəbul etdi. Bir şeirlə nə Afət xanım məşhurlaşandır, nə Heyran istedadını itirən. Yaxşı deyil, o boyda vəzifə sahibi sənə ağız açıb.\n- Mən başa düşə bilmirəm, Şəmsizadənin arvadı mütləq şair olmalıdır, şeiriyyatdan xəbəri olmayan şeirinə mahnı yazılmalıdır? Şeirlə, sənətlə işi olmasın. Elmlə məşğul olur, neyləyir, özü bilər.\nBaşqa vaxt olsaydı, Lalə xanım ərini qətiyyən razılığa gətirə bilməzdi. Bilirdi ki, bu an onun əlləri çalmasa da, beyni mahnını çalır. Bu şən əhval-ruhiyyəsini pozmayıb, onunla razılaşacaq. Elə də oldu.\n- Yaxşı, telefonumu gətir, onsuz da, sən istədiyini almayınca əl çəkən deyilsən. Coşqun müəllim istəməsə də, Afət xanıma zəng vurub mahnının hazır olduğunu bildirdi. Elə o andaca daxilində sanki bir üsyan baş qaldırdı: "Sən nə edirsən? Sən nə edirsən?". Daxilindəki səsə cavab verirmiş kimi:\n- Bu an heç özüm də bilmirəm, nə edirəm?\nOn beş dəqiqə keçməmiş Afət xanım Coşqun müəllimgildə idi. Mahnını dinlədikcə sevincindən yerə-göyə sığmırdı. Tez mahnını telefonuna köçürüb, Coşqun müəllimə sonsuz təşəkkürünü bildirib çıxmaq istərkən, Coşqun müəllim Afət xanıma təkrar xatırlatdı:\n- Mahnını Səma xanımın səs tembrinə uyğun yazmışam. Ondan başqası oxusa mahnının haqqını verə bilməyəcək.\n- Arxayın olun, Coşqun müəllim, - gülərək, - Səmanı axtarıb-tapıb yerə endirmək mənim boynuma.\nCoşqun müəllim mahnını Afət xanıma verəndən sonra, varlığını bürüyən sevinc, şən əhval-ruhiyyə birdən-birə tarımar oldu:\nÖzünü cinayətkar həkim kimi hiss etdi. Ölü körpəni diriylə dəyişdirən həkim kimi. Lalə xanımı isə bir sual düşündürürdü: "Afət xanım ona aid olmayan mahnını necə qəbul etdi?" Bilirdi ki, bu an ərini də düşündürən bu sualdır. Ancaq Coşqun müəllimi təkcə o sual yox, həm də varlığında baş qaldıran, onu ittiham edən "Sən neylədin, sən neylədin?" sualı idi, cavab verə bilmirdi.\nGünlər keçir, daxilindəki bu səs yorulub gücdən düşmüşdü. Artıq onu ittiham etmirdi. Zaman öz axarı ilə axır gedir, günləri bir-bir yola salırdı. Bir gün...\nMədəniyyət Nazirliyindən zəng vurub, sarayda keçiriləcək mahnı və şeir müsabiqəsinin qalibləri üçün tədbirdə iştirak etmək üçün Coşqun müəllimi xüsusi dəvət edib, iştirak etməsini xahiş edib, istədiyi sayda dəvətnamə göndərəcəklərini bildirdilər.\nLalə xanım tez nə isə fikirləşib:\n- Coşqun, nə yaxşı oldu. Bu tədbirə Heyran xanımı da apararıq.\nCoşqun müəllim xəcalətli:\n- Nə yaxşı düşünmüsən. Bu tədbir Heyran xanım üçün maraqlı olar.\nLalə xanım çətinliklə də olsa, Heyran xanımı tədbirə getməsi üçün razı saldı.\nOnlar saraya daxil olanda Üzeyir Hacıbəyovun "Koroğlu" uvertürasının ecazkar musiqisi salonu ağuşuna almışdı. Musiqi bitdi. Coşqun müəllim öz-özünə: "İnanmıram ikinci belə möhtəşəm musiqi əsəri yaransın, insanın varlığına belə güclü təsir edə bilsin. Hər kəs özündə dağı-dağ üstə qoyacaq güc hiss edirdi".\nAparıcı qız tədbir iştirakçılarını salamlayıb, tədbirdə iştirak etdiklərinə görə öz adından, münsiflər heyəti adından təşəkkürünü bildirdi. Əvvəlcə laureat adına layiq olanların, sonra ikinci və üçüncü yerin qaliblərinin şeirləri oxundu, mahnıları ifa edildi. Bir-birini əvəz edən əsl sənət nümunələri iştirakçıları sanki sehrləmişdi. Hər kəsin ruhunda, mənəviyyatında bir rahatlıq, hüzur vardı. Sanki indi dərk edirdilər ki, insan maddi varlıq olduğu kimi, həm də mənəvi varlıqdır.\nNəhayət, aparıcı qız tədbir iştirakçılarını intizarda saxlaya-saxlaya iki dəfə:\n- Birinci yer, birinci yer, həm şeir, həm də musiqi. "Ruhumun Vətəni".\nSalonu ecazkar musiqi səsi bürüdü. Səma xanımın möhtəşəm səsi musiqiyə qovuşaraq tamaşaçıların birbaşa ruhuna, qəlbinə hopurdu. Salonu alqış səsi bürümüşdü. Mahnının adı elan olunan kimi Heyran xanımı qəribə bir hiss bürüdü. Bu ad ona doğma idi. Ancaq bu doğmalığa tam əmin deyildi. Mahnı ifa olunanda Heyran xanım sevinərək qeyri-ixtiyari ayağa durdu:\n- Bu mənim sözlərimdir, mənim sözlərimdir. Sevinc göz yaşları yanağına süzüldü. Ətrafındakılar ani olaraq ona dönüb baxsalar da, musiqinin təsirindən bir şey anlamayaraq yenidən nəzərlərini səhnəyə yönəltdilər. Heyran xanım az da olsa, şöhrət şərbətini daddı. Elə sevinirdi ki, bilmirdi, sevincini kiminlə bölüşsün. Gah donmuş vəziyyətdə bir-birinin üzünə baxan Coşqun müəllimlə, Lalə xanıma, gah da onun sözlərini mahnıya çevirib oxuyan Səma xanıma baxırdı. Heyran xanım nələr olub-bitdiyini dərk edə bilmirdi. Bircə onu bilirdi, oxunan mahnının sözləri ürəyinin sevinci, dərdi, kədəri, harayı idi. Musiqi bitdi. Münsiflər heyətinin sədri səhnəyə qalxıb, bu möhtəşəm əsərin müəlliflərinə - Afət Günəşliyə, Coşqun Dəryaya Azərbaycan musiqi mədəniyyətinə əvəzsiz sənət əsəri bəxş etdikləri üçün hər iki müəllifə münsiflər heyəti adından dərin təşəkkürünü bildirdi. Möhtəşəm ifaya görə də Səma xanıma ayrıca təşəkkürünü bildirdi. Sonra aparıcı qız:\n- Afət Günəşli, Coşqun Dərya, hər iki sənətkarımız səhnəyə buyursun.\nAfət xanım şəstlə, özündən razı səhnəyə qalxdı. Səhnəni gül-çiçək dəstələri, salonu alqış səsi bürüdü. Heyran xanımın sevinc göz yaşları yanaqlarında donub qalmışdı. Çaşqın-çaşqın gah şöhrət qanadlarında, göylərdə süzən Afət xanıma, gah da oturacağa sərilən, rəngi get-gedə saralan, ağır nəfəs alan Coşqun müəllimə baxırdı. Aparıcı qız: - Coşqun Dərya, Coşqun Dərya.\nLalə xanım, - həkim, həkim, - deyirdi. Heyran xanım gözləri qarşısında olanları görsə də, nə anlayırdı, nə dərk edirdi. Bircə ona əmin idi ki, mahnının sözləri onun idi.


18:06 27 İyul 2021\n23:20 15.07.2021 (Yenilənib 13:17 16.07.2021) Qısa URL\nBAKI, 15 iyul — Sputnik. Əfqanıstanda mövcud vəziyyət - beynəlxalq arenada ən yüksək səviyyədə müzakirə olunan bir nömrəli mövzudur.\nƏn vacib məsələ - regionda təhlükəsizliyi kimin və necə təmin edəcəyi, ABŞ hərbi kontingentinin Əfqanıstandan çıxarılmasından sonra Kabildə hakimiyyətin çökməməsi üçün nələrin edilməsidir.\nƏfqanıstandaxili hadisələrə zidd olmayaraq\nTürkiyə Kabil hava limanının təhlükəsizliyinin beynəlxalq saziş çərçivəsində, Əfqanıstan hökuməti və əfqan xalqının mövqeyi nəzərə alınmaqla təmin olunmasında iştirak etməyə hazırdır. Belə bir açıqlama ilə Türkiyə parlamentinin beynəlxalq məsələlər komissiyasının sədr müavini Əhməd Berat Çonkar çıxış edib.\nOnun sözlərinə görə, Əfqanıstan hökuməti və Taliban* ölkədə sabitliyi təmin edəcək struktur yaratmalıdırlar və Türkiyə hərbi qüvvələrinin bu ölkədə varlığı bunun üçün zəmin yarada bilər.\n"Lakin bu təkcə Ankaranın qəbul edəcəyi qərar deyil", - deyə Çonkar RİA Novosti-yə müsahibəsində bildirib.\nKabil hava limanı məsələsi artıq xeyli vaxtdır ki, müzakirə olunur. Məsələ ondadır ki, Türkiyə tərəfi Ankaranın irəli sürdüyü bəzi şərtlərə əməl edildiyi təqdirdə ABŞ qoşunlarının çıxarılmasından sonra onun mühafizəsinin təşkilini təmin etmək təklifini irəli sürmək niyyətindədir.\nBu barədə yekun qərar qəbul olunmamasına baxmayaraq, taliblər artıq Türkiyə hərbçilərinin Əfqanıstan ərazisində yerləşdirilməsinə qarşı olduqlarını bəyan ediblər, çünki "bu, ölkənin suverenliyinə ziddir".\nOnlar Türkiyə hərbçilərinin Əfqanıstanda qalacağı təqdirdə müqavimət göstərəcəklərini bildirərək, baş verəcək hadisələrə görə məsuliyyətin "daxili işlərə qarışanların" üzərinə düşəcəyini bəyan ediblər.\nBununla yanaşı, Əfqanıstan hökumətinin təhlükəsizlik və müdafiə qoşunlarının nümayəndəsi Əcmal Şinvari isə ümumiyyətlə bildirib ki, Kabil hava limanına əfqan qüvvələri cavabdehlik daşıyacaq, əcnəbilər isə yalnız texniki işlərlə məşğul olacaqlar.\nƏgər Kabil hakimiyyəti hələ keçən il Rusiyanın, özü də təkcə Rusiyanın deyil, həm də Çin, ABŞ və Pakistanın yeni koalisiya keçid hökumətinin formalaşmasına gətirib çıxaracaq əfqanlararası danışıqlar prosesinin başlaması təklifinə razılıq versəydi, hazırda baş verənlərin qarşısını əhəmiyyətli dərəcədə almaq mümkün olardı – bunu Rusiya Federasiyası Prezidentinin Əfqanıstan üzrə Xüsusi Nümayəndəsi, Xarici İşlər Nazirliyinin İkinci Asiya Departamentinin direktoru Zamir Kabulov bəyan edib.\nO əmindir ki, indi genişməzmunlu danışıqlar prosesinə başlamaq lazımdır və bunun koalision keçid dövlətinin yaradılması ilə nəticələnəcəyi qaçılmazdır. Koalision hökümətdə kimin hansı səviyyədə təmsil olunacağı isə artıq əfqanların öz işidir. Qoy onlar özləri qərar verib razılığa gəlsinlər. Onlar heç kimin seçməyəcəyi iqtidar barədə əsaslı şəkildə razılığa gəlməlidirlər - bu, müharibə edən iki tərəf arasındakı danışıqların mövzusudur.\n"Bu fikri amerikalılar, pakistanlılar, çinlilər də bölüşür – əgər nəzərə alsaq ki, Əfqanıstanda heç bir iş tələsik görülmür, bu tip müvəqqəti administrasiya iki-üç il fəaliyyət göstərə bilər. Bəli, Əfqanıstanda heç bir iş tələsik görülmür. Nə etmək olar, bir millət kimi əfqanların xarakteri belədir", - deyə o qeyd edib.\nƏsas odur ki, ölkədə xaos, hakimiyyət boşluğu olmasın, bunun üçün də birgə administrasiya yaradılmalıdır ki, hərbi əməliyyatlara son qoyub bir sıra problemləri həll etsin. Yalnız bundan sonra Əfqanıstanın gələcək müqəddəratı və hakimiyyət forması barədə düşünmək olar. "Əfqanlar ölkədə qayda-qanun yaratmalı, taliblərin cəmiyyətə inteqrasiyası məsələsini həll etməlidirlər", – deyə XİN nümayəndəsi vurğulayıb.\nSərhədyanı ölkələrin iştirakı ilə koalisiya\nTaliblər və Türkiyə arasında vəziyyətin nizamlanması üçün hansı mexanizmin tətbiq oluna biləcəyi barədə Sputnik Azərbaycan Plexanov adına Rusiya İqtisad Universitetinin politologiya və sosiologiya kafedrasının dosenti, hərbi analitik Aleksandr Perenciyevlə söhbət edib.\nAnalitik bildirib ki, Rusiya və Çin Əfqanıstanda qalmaq məsələsində Türkiyəni dəstəkləməlidir. Belə ki, Türkiyə qoşunları oradan çıxarılacağı təqdirdə, Moskva və Pekinin orada arxalanacağı bir qüvvə olmayacaq.\nOnun qənaətinə görə, Rusiya və Çin Türkiyəyə Əfqanıstanda öz koalisiyasını yaratmaqda kömək edə bilərdilər.\n"Həm də koalisiya taliblərin qarşısının sərhədlərindən uzaqlarda alınmasında maraqlı olan həmsərhəd dövlətlərin iştirakı ilə qurula bilərdi. Burada söhbət Türkmənistan, Özbəkistan, Tacikistan və Pakistandan gedir", - deyə ekspert bildirib.\nBundan əlavə, bu məsələdə Şanxay əməkdaşlıq təşkilatının regional antiterror strukturundan da istifadə oluna bilər. Həmin struktur terrorçuluq, separatçılıq və ekstremizmlə mübarizədə səlahiyyətli orqanlara yardım, əlaqələndirmə və qarşılıqlı fəaliyyət üçün yaradılıb", - deyə analitik vurğulayıb.\nPerenciyev onu da deyib ki, gələcəkdə bu cür koalisiya taliblərlə iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsinə də başlaya bilər.\n"Yəni, koalisiya Talibanla qarşıdurma istiqamətində deyil, Əfqanıstandaxili dialoqun başlanmasına xidmət edə bilər. Bununla taliblərə başa salmaq olar ki, onlar üçün vuruşmaq əvəzinə birgə quruculuq layihələrində iştirak etmək daha sərfəli olar", - deyə analitik bildirib.\nBakı və Ankara koalisiyanın nüvəsi rolunu oynaya bilər\nNATO-nun "Qətiyyətli dəstək" missiyası çərçivəsində Əfqanıstanda olan və hələ ki oradan çıxarılmamış Azərbaycan sülhməramlılarına gəldikdə, analitik hesab edir ki, yəqin ki, bu bölmələr heç çıxarılmayacaq.\nHərbi analitikin fikrincə, Türkiyə ilə eyni səviyyədə Azərbaycan da Əfqanıstanda baş verən proseslərdə, konkret olaraq koalisiyanın yaradılmasında iştirak etməlidir.\n"Bakı və Ankara bu koalisiyanın nüvəsi ola və öz ətrafında yuxarıda adı çəkilən ölkələri birləşdirə bilər", - deyə Sputnik Azərbaycan-ın müsahibi fikrini tamamlayıb.\nAzərbaycan sülhməramlıları hələ ki Əfqanıstandadırlar\nÖtən həftə Azərbaycan parlamentinin növbədənkənar iclasında millət vəkili Qüdrət Həsənquliyev Azərbaycanın hərbi kontingentini təcili olaraq Əfqanıstandan çıxarmağa çağırıb.\nAzərbaycan Müdafiə Nazirliyi bir qədər əvvəl xəbər verib ki, Azərbaycan hərbçilərinin bu ölkədən çıxarılmasına artıq başlanıb. Düzdür, hələlik bu prosesin nə zaman başa çatacağı aydın deyil.\nAzərbaycan sülhməramlıları NATO-nun "Qətiyyətli dəstək" missiyası çərçivəsində Əfqanıstanda xidmət aparırdılar. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Əfqanıstanda sülhməramlı missiyası 2002-ci ilin noyabr ayında başlanıb. 2018-ci ildən etibarən missiyada 120 hərbi qulluqçu, əlavə olaraq iki hərbi həkim və altı zabit iştirak edir.\nABŞ lideri Co Bayden aprel ayında bildirib ki, Birləşmiş Ştatlar və müttəfiqləri Nyu-Yorkda baş vermiş terror aksiyasının ildönümünə qədər (11 sentyabr 2001-ci il) qoşunlarını tamamilə Əfqanıstandan çıxaracaqlar.


24saat.org ''SOCAR-ın Türkiyəyə investisiyaları 20 milyard dolları ötəcək'' - 24 saat\n”SOCAR-ın Türkiyəyə investisiyaları 20 milyard dolları ötəcək”\n23, Oktyabr, 2018\nlham Şaban: ”STAR zavodu neftin qiymətindən asılı olaraq ildə 6,5-8 milyard dollar gəlir əldə edəcək”\nAzərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Türkiyəyə yatırdığı investisiyalar 20 mlrd. dolları ötəcək və bu investisiyalar Türkiyəyə böyük fayda verdiyi kimi, Azərbaycana da fayda gətirəcək.\nBu açıqlamanı SOCAR-ın prezidenti Rövnəq Abdullayev “CNN Türk” kanalına müsahibəsində səsləndirib.\nSOCAR prezidenti deyib ki, 100 faiz dövlətə məxsus olan şirkətin ən böyük investisiyalarını Türkiyəyə yatırması siyasi qərar idi və Azərbaycan dövlətinin istəyidir.\nO xatırladıb ki, 2008-ci ildə SOCAR 2,040 mlrd. dollar ödəyərək özəlləşdirmədə “Petkim”i (51%) alıb və bundan sonra Türkiyədə investisiyalara başlayıb:\n“Biz “Petkim”i alanda liman inşası, neft emalı zavodunun inşası, böyük təsis yaradılması kimi, böyük planlarımız var idi. “Petkim”ə 7-8 ildir ki, hər il 100 milyonlarla dollar investisiya yatırırıq. 2011-ci ildə STAR neft emalı zavodunun tikintisinə başladıq. STAR işə düşdükdən sonra dövriyyəsi ildə 6-8 mlrd. dollar olacaq və neft məhsullarının idxalında Türkiyənin cari kəsirini 1,5 mlrd. dollar azaldacaq. STAR həm də Türkiyədə sənayenin inkişafında böyük rol oyandı. Təkcə zavodun tikintisi zamanı burada 20 min nəfər çalışıb, 2 min 700 şirkət işlərə cəlb edilib, ən əsası 2008-ci ildə Əliağada 80 min nəfər yaşayırdısa, bu gün burada 180 min nəfər yaşayır. Burada yeni şəhər yaradılıb. Əliağa indi “Petkim”ə birləşib. Bu, Türkiyənin iqtisadiyyatına, sənayeyə böyük təkan verib”.\nSOCAR prezidenti “Petkim”in Türkiyənin neft-kimya sektorunda bazar payının 25 faiz təşkil etdiyini bildirib:\n“İnvestisiyası 3 mlrd. dollar nəzərdə tutulan Aromatiklər fabrikinin inşası ilə Türkiyənin neft-kimya sektorunda bazar payımız 45 faizə çatacaq”.\nNeft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban Meydan TV-yə deyib ki, STAR zavodu neftin qiymətindən asılı olaraq ildə 6,5-8 milyard dollar gəlir əldə edəcək. Gəlirdən birbaşa və dolayı yolla təqribən 250-500 milyon dollar mənfəət olacaq. Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun mənfəətini heç kəs hesablamayıb, 1 ildə 1,5 milyard dollar olduğu deyilir, fərqi görürsünüz də.\nİlham Şaban zavodun niyə Azərbaycanda açılmaması sualına belə cavab verdi:\n“Bu, biznesdir, zavodu Avstraliyada da açmaq olar. Əsas gələn mənfəətdir. İş yerlərinə gəlincə, bu, mənasız bir şeydir. Çünki zavod tamamilə robotlaşdırılmış sistemdə olacaq, milyardlarla mənfəət gətirən sənaye obyektlərində 100-200 nəfər çalışır”.\nDaha bir kommunal xidmət bahalaşır – Azərbaycanda\nİpoteka kreditləşməsi dayanıb səbəb – VİDEO\nHər bir banka qarşı nəzarət tədbirləri tətbiq olunacaq


Suriya XİN: Türkiyə və Qərbi qəzəbləndirən ordumuzun 3 vilayətdə 130 kəndi azad etməsidir\nYayınlanma tarixi:29.02.2020 11:34:44\nSuriya Xarici İşlər Nazirliyi Türkiyə və Qərbi terrorçularda dəstəkdə ittiham edib\nİslamazeri.com İran mediasına istinadən xəbər verir ki, Suriya Xarici İşlər Nazirliyi Türkiyə və Qərbi terrorçularda dəstəkdə ittiham edib. Nazirlik bildirib ki, Dəməşq Qərb ölkələri və onların müttəfiqləri terrorçuları həmişəlik olaraq Suriya xalqına qəbul etdirmələrinə icazə verməyəcək.\nSuriya Xarici İşlər Nazirliyi Ankara başçılarının sözləri və hərəkətlərinə reaksiyada bir bəyanatda bildirib: "Son günlər Türkiyənin və Qərb ölkələrinin Suriyaya qarşı yalançı təbliğatları onların terror qruplarını himayə etdiklərini sübut edir.Terrorizmə dəstək, alçaq və etikadan uzaq hədəflərə çatmaq istiqamətində Türkiyənin və Qərb ölkələrinin siyasətlərində sabit bir strategiyadır. Türkiyə və Qərb medialarının Suriya ordusunun son döyüşlərdəki xəsarətləri barədə olan mübaliğələri terrorçuların əhval-ruhiyyələrini qaldırmaq üçün həyata keçirilir və təsdiq edir ki, Türkiyə Soçi razılaşmasındakı öhdəliklərinə sadiq deyildir."\nSuriya Xarici İşlər Nazirliyi suriyalı qüvvələrin bu ölkənin şimalındakı uğurlu əməliyyatlarına da toxunub. Vurğulayıb ki, bu əməliyyatlarda Dəməşq-Hələb beynəlxalq şose yolu və Hələb beynəlxalq hava limanı yenidən açılıb və suriyalı qüvvələr İdlib, Hələb və Həmah vilayətlərində 130-dan çox kəndi azad edə biliblər. Bütün bunlar Türkiyəni və Qərb ölkələrini dəli-divanə edib.\nSuriya Xarici İşlər Nazirliyi qeyd edib ki, Suriya ordusu keçmişdəki kimi bu ölkə boyu terrorçulara qarşı hücum və əməliyyatlarını davam etdirəcək.


Orijinal cüzdanlar - Confetissimo - qadın bloqu\nBu gün cüzdan yalnız moda deyil, həm də ən funksional aksessuardır. Müasir məhsullar yalnız pul saxlamaq üçün deyil. Cüzdanlar bir çox fərqli filiala sahibdirlər ki, bu da hesabları, düymələri və telefonunu qoymağa imkan verir. Funksiyalara əlavə olaraq, bəzi məhsullar olduqca maraqlı və qeyri-adi dizaynlara malikdir. Orijinal cüzdanlar şəxsin şəxsiyyətini və parlaqlığını vurğulamağa qadirdir.\nBir çox müasir istehsalçı məmnun deyil, həm də cüzdanın dizaynına özünəməxsusluğu və yanaşması ilə son dərəcə təəccüblü alıcılar. Ən təəccüblü və qeyri-adi variantlardan biri qələm şəklində məhsuldur. Kişilərin dəri aksessuarlar bu cüzdanı satın alan şəxsin qəddarlığını və eyni zamanda möhtəşəm bir məftun hissi vura bilər. Belə bir məhsuldan istifadə edərək, keçənlər əsl funksional xüsusiyyətinin nə olduğunu təxmin etməyəcəklər.\nƏgər avtomobillərdən birinə hörmət göstərən və onlara aid hər şey varsa, şinlər şəklində çantana diqqət yetirin. Məhsulları təkrar istifadə edilən məhsullar yaratmaq üçün istifadə edin. Görünüşdə, cüzdan kiçik bir rezin parçasına bənzəyir. Bu məhsul çox orijinal və təsirli görünür.\nEko-dost məhsulların pərəstişkarları taxta cüzdanlara diqqət yetirməlidirlər. Bu cür variantlarda yalnız pul, həm də kredit kartları saxlamağa imkan verən qeyri-adi və maraqlı bir dizayn var.\nBu gün istehsalçılar, bu modelləri ən müxtəlif versiyalarında getdikcə daha çox təmsil edirlər.\nÇox vaxt yolda olursanız və sevdiklərinizi görmək üçün vaxtınız yoxdursa, daxili rəqəmsal foto çərçivəyə malik bir cüzdan yaxşı bir seçim ola bilər.\nWoolet - ağıllı cüzdan\nƏn qeyri-adi və inanılmaz məhsullardan biri Woolet cüzdanlardır. Aksesuarın əsas xüsusiyyətləri onun görünüşündə deyil, pul və bank kartlarını qorumaq üçün imkan verir.\nBu məhsulun üstünlükləri aşağıdakı keyfiyyətlərə aiddir:\nmodellər smartfonla sinxronizasiya üçün xüsusi sensorlara əsaslanır;\ncüzdanlar olduqca ağırdır;\nModellərin qalınlığı yalnız 9,9 mm-dir.\nAğıllı cüzdanı aktivləşdirmək üçün smartfondakı pulsuz proqramı yükləmək lazımdır. Proqramın mürəkkəb və mürəkkəb sxemləri yoxdur, belə ki, problemlər istifadəsi ilə nadir hallarda rast gəlinir. Tətbiqi yüklədikdən sonra smartfon simsiz əlaqədən istifadə edərək cüzdan ilə sinxronlaşdırılmalıdır.\nƏməliyyat prinsipi, bir şəxs 6 m-də (tətbiqdə məsafə dəyişə bilər) aksesuardan uzaqlaşdıqda, proqram avtomatik olaraq başlayır. Cibinizə yaxın olduğunuzda böyüyən smartfon ekranında miqyaslı görünür.\nBu aksesuardan istifadə edərək pul və kartların təhlükəsizliyi barədə narahat olmaya bilərsiniz. Bir şəxs xoşagəlməz bir vəziyyətə girsə belə, sensorlar sayəsində siz lazım olan hər şeyi geri qaytarmağa imkan verəcək yeri izləyə bilərsiniz. Ayrıca, oğurluq və ya itkin vəziyyətində smartfon bir siqnal alır.\nBu cür məhsulların dizaynına gəldikdə, baza üçün yalnız yüksək keyfiyyətli və bahalı dəri istifadə olunur. Cüzdanın hərəkətə keçməsinə görə fitinqlər və funksional elementlərə xüsusi diqqət yetirilir. Qeyd etmək lazımdır ki, şirkət qadın və kişi modellərinin yaradılması ilə məşğuldur.\nYeni Wallet-dən gözəl məhsullar\nYeni Wallet markasından maraqlı və parlaq görünüşlü cüzdan. Əsasən, bu aksessuarlar gənclər arasında populyardır, lakin çox vaxt qocalar qeyri-adi bir işdə rəngarəng bir versiyanı satın almaqdan əl çəkmirlər. Yeni Wallet marka cüzdanının xüsusiyyətləri orijinal dizayn və material bazasında istifadə edilən tayvek adlı materialdır.\nBu yenilikçi və yüksək keyfiyyətli versiya parça, film və kağızın xüsusiyyətlərini birləşdirir. Bunun sayəsində məhsullar nəmə, günəş işığına və qorunmaqdan qorxmur və izlər və ya cızıqlar nadir hallarda səthdə görünür.\nİstehsalçılar cüzdanın dizaynına xüsusi diqqət yetirdilər. Məzəli heyvanlar, bədii şah əsərləri, rəngli parlaq naxışlar - bunların hamısı məhsulların dizaynında istifadə olunur. Bu aksessuar bir insanın fərdi keyfiyyətlərini, üstünlüklərini və həvəslərini vurğulayacaqdır.\nOrijinal və qeyri-adi bir dizaynla bir cüzdan seçərkən bəzi xüsusiyyətlərə diqqət yetirməliyik. Əvvəlcə məhsulun funksional məqsədinə dair qərar verməlisiniz. Cüzdanınızın yalnız pulunu tutmağı planlaşdırırsanız, faktura və kiçik əşyalar üçün bölmələrlə kiçik variantları satın almaq yaxşıdır. Onlar bir cibində asanlıqla uyğun və istifadə üçün rahatdır.\nKartların saxlanması üçün əlavə bölmələrə ehtiyacınız varsa, çantana və ya böyük cüzdanlara baxmalısınız. Həm qadın, həm də kişi modelləri geniş şəkildə təqdim olunur.\nMühüm bir məqam cüzdanın hazırlandığı materialdır. Ən məşhur, yüksək keyfiyyətli və davamlı seçim dəri.\nOxumaq məsləhət görürük: Zərgərlik dəstləri


“Ali Attestasiya Komissiyasında yaxın adamım var, ona 30 min manat vermişəm” – KORRUPSİYA QALMAQALI | KONKRET\n"Ali Attestasiya Komissiyasında yaxın adamım var, ona 30 min manat vermişəm” – KORRUPSİYA QALMAQALI\n12 Aprel, 2021 - 14:08 462\nGəncə Dövlət Universiteti ilə bağlı şikayətlərin sayı getdikcə artır.\nKONKRET.az xəbər verir ki, Gəncə Dövlət Universitetinin “Təhsilin pedaqogikası və metodikası” kafedrasının dosenti Ziyafət Vilayət qızı Bayramova Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə, Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayevə müraciət edib.\n“Hörmətli cənab Prezident! Mən Gəncə Dövlət Universitetində baş verən bir özbaşınalıqla bağlı məlumat vermək istəyirəm. Gəncə Dövlət Universitetinin pedaqoji fakültəsinin hazırki dekanı Apoyev Bayram Fəti oğlu 20 ildir ki, dekan işləyir. O, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun cografiya ixtisasını bitirmişdir, bir müddət orta məktəblərdə biologiya və coğrafiya müəllimi işləmişdir. İndi isə “Pedaqogika” kafedrasının dosenti və pedaqoji fakültənin dekanıdır.\nO, professor Akif Abbasova pul verərək özünə doktorluq dissertasiyası yazdırıb. Maraqlıdır, hal-hazırda görkəmli filoloqlar Nizami yaradıcılığında nəyi isə axtarıb tapa bilmirlər, çünki bu böyük şair ətraflı tədqiq olunub. Bu coğrafiya müəlliminin doktorluq dissertasiyasının mövzusu Nizami Gəncəvinin yaradıcılığı ilə əlaqəlidir. Hazır dissertasiya işi tapana qədər elmi şurada müzakirə olunmadan bir neçə dəfə doktorluq dissetasiya işinin adı dəyişdirilmişdir. Heç bir elmi yaradıcılıq məzuniyyətində, heç bir kitabxanada olmayıb. Maraqlıdır, elmi-tədqiqat işini bu adam harada aparıb? Bu şəxs bütün günü tələbələrdən rüşvət yığmaqla məşğul olub. 20 ildir ki, dekan kimi rüşvət yığma fəaliyyətini davam etdirir. Bunun rüşvət yığmaqdan nə vaxt başı açıldı ki, elmi-tədqiqat işi apardı?\nBayram Apoyev özü dəfələrlə etiraf edib ki, “Ali Attestasiya Komissiyasında mənim yaxın adamım var, ona 30.000 manat vermişəm, ekspertdən də keçmişəm, kim istəsə ona kömək də edə bilərəm. Ali Attestasiya Komissiyasındakı yaxın adamım 30.000 manat alıb doktorluq dissertasiyasını təsdiq elətdirir”. Bayram Apoyev bu günlərdə guya kitab yazıb: “Heydər Əliyev və Nizami Gəncəvi”. Halbuki, bu kitabı ona pul müqabilində professor Mübariz İmran oğlu Yusifov yazıb. İndi də Bayram Apoyev deyir ki, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Ümumi psixologiya kafedrasının müdiri, professor Əliyev Ramiz İbrahim oğlu və İbtidai təhsil fakültəsinin dekanı, əməkdar elm xadimi, pedaqoji elmlər doktoru, professor Fərrux Rüstəmov mənim yaxın dostlarımdır. Onlar mənə söz veriblər ki, yaxın günlərdə doktorluq dissertasiyamı təsdiq etdirəcəklər.\nBayram Apoyevin plagiat sözündən xoşu gəlir. Belə ki, onun kitabları müxtəlif alimlərin kitablarından köçürmə olduğu kimi, plagiat kitablara da özü rəy verib. Məsələn, Bayram Apoyevin müavini İlqar Haqverdiyevin və GDU-nun “Bədən tərbiyəsi və idman” kafedrasının sabiq müdiri Ağayev İlham Mansır oğlunun birgə həmmüəllifliyi ilə ərsəyə gələn “Fiziki tərbiyə dərslərinin təşkili və keçirilməsi metodikası” dərsliyi. Sözügedən dərs vəsaitinin orijinal variantını – “Fiziki tərbiyənin nəzəri-metodik və praktik işlərinin əsasları”nı yazıb ərsəyə gətirən Azərbaycan Pedaqoji Universitetin dosenti, pedaqoji elmlər namizədi, Azərbaycan Respublikasının “Fəxri bədən tərbiyəsi və idman işçisi”, SSRİ idman ustası Baloğlan Quliyevdir. Hazırda həmin dərs vəsaiti Prezident kitabxanasındadır. Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin 17 fevral 2010-cu il tarixli, 202 saylı əmri ilə dərs vəsaiti kimi təsdiq edilmiş bu kitab 2009-cu ildə Bakıda, ADPU-da işıq üzü görsə də, sonradan, daha dəqiqi, 2016-cı ildə GDU-nun müəllimləri – İlham Ağayev və İlqar Haqverdiyev həmin kitabdan plagiatlıq edərək yeni bir dərs vəsaiti “ərsəyə gətiriblər”. Bu kitaba müsbət rəy verən elə həmin Bayram Apoyev olmuşdur.\nMəlumunuz olsun ki, Bayram Apoyevin doktorluq dissertsiyasını pedaqogika üzrə elmlər doktoru, professor Akif abbasov yazıb. Bayram Apoyevin özünün bu dissetasiasiya işindən ümumiyyətlə xəbəri belə yoxdur. Bayram Apoyev deyir ki, yaxın günlərdə dissertasiya işim AAK tərəfindən təsdiq olunacaq və diplomumu alacam. Bütün bunlar Ali Attestasiya Komissiyasında işləyən bəzi şəxslərin korrupsiyaya bulaşdığını göstərir. Hörmətli cənab Prezident! Sizdən xahiş edirik ki, bu hərc-mərcliyin qarşısını alasınız. Bir də bildirmək istəyirəm ki, Gəncə Dövlət Universitetinin rəhbərliyi, konkret olaraq rektorun müşaviri Asif Cavadov mənim adımdan müxtəlif aidiyyəti təşkilatlara cavab göndərir ki, guya ərizəni mən yazmamışam. Mən yazdığım ərizəyə tam cavabdehəm və xahiş edirəm ki, ərizəmdəki faktlar araşdırılsın və lazımi tədbir görülsün”.


Azerbaycanli Nyu-Yorkda uc gune aglasigmaz meblegde pul qazanib - Azadliq Xeber\nAzerbaycanli Nyu-Yorkda uc gune aglasigmaz meblegde pul qazanib\n2018-09-13T16:24 xeber –\nSuaros özü Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, Nyu Yorkdakı Crowne plaza hotelində keçirilən Moda həftəsini açmaq onun üşün böyük şərəf olub. Moda həftəsinin birinci günü o, malayziyalı dizaynerin “Kral və kraliça” adlı kolleksiyasını nümayiş etdirib. Rəcəbovun sözlərinə görə, o, kral kostyumları hazırlanarkən qızılı saplardan istifadə olunduğundan, əvvəllər bu kostyumları geyinməkdən xoşi gəlmirdi.\n“Mən Moda həftəsində təkcə model kimi deyil, həm də ifaçı kimi iştirak edirdim. Bildiyiniz kimi, mən artıq bir çox layihələrdə öz mahnılarımla çıxış etmişəm. Mən Style fashion week tədbirində yeni You Are The Reason mahnımı oxudum” — deyə Suaros bildirib.\nBuna qədər isə model Fransanın Kann şəhərində keçirilən Global Short Film Awards-in təqdimat mərasimində məşhur dizayner Andres Aqunonun kolleksiyasını təqdim edib.\nNümayişlərdə iştirak etdiyi üç gün ərzində Suaros 20 min dollar qazanıb. O qısa müddətdə belə bir uğura imza atdığı üçün xoşbəxtdir.\nStefano Suaros artıq uzun müdətdir ABŞ-da yaşayır və model karyerası ilə məşğul olur. O, dünyanın məşhur dizaynerlərinin dəvəti əsasında bütün moda nümayişlərində istirak edir. Bu günlərdə isə o, Style Fashion Week 2017 nümayişinin əsas modeli olub.


"Maşın"dan uzaqlaşdırılan iştırakçıdan TƏHQİRAMİZ SÖZLƏR: “Ağzının…” » GundemXeber İnformasiya Portalı\nGundemxeber.biz » Maqazin » "Maşın"dan uzaqlaşdırılan iştırakçıdan TƏHQİRAMİZ SÖZLƏR: “Ağzının…”\nTarix: 24-12-2018, 11:51 Bölmə :Maqazin Baxış: 117\nŞounun dünənki buraxılışında səsverməyə aktrisa Xəyalə Quliyeva çıxıb. Sonda 85, 63 faiz səs toplayan aktrisa oyundan güclü hesab etdiyi rəqibi - Nazilə Səfərlini çıxarıb. Oyunu tərk edən şairə instaqramda ona yazılan şəxsi mesajları səhifəsində paylaşıb. N.Səfərliyə dəstək olan və onu sevdiyini yazan izləyicilər Xəyalə Quliyeva barəsində çirkin ittihamlar səsləndirib.\nLayihə rəhbəri Murad Dadaşov istifadəçilərinin mövzu ilə bağlı iddiasına verilişdə efirdə cavab verib və belə hadisənin baş vermədiyini qeyd edib./publika.az\n"Aytən, çəkin qədər də üzün var" - iki nəfər ...\n“Maşın” şounun qalibi məlum oldu ...\n“Maşın” şouda gözlənilməz qərar: İştirakçı əlini ...


Gobelek Kartofu Gratin | Evde Hazirlaya Bileceyiniz Asan Yemek Reseptleri\nGobelek Kartofu Gratin\nFast food 395 Son yeniləmə: Nov 02, 2020 Yaradilib: Jul 01, 2020\n400 qram mədəniyyət göbələyi\n1 mixək əzilmiş sarımsaq\n1 stəkan çeddar pendiri (qızardılmış)\n4 kartofu soyun.dilimləyin və 20 dəqiqə soyuq suda isladın. Yeməkdən əvvəl suyu süzün və kağız dəsmal ilə qurudun.\nGöbələklərin kök hissəsini çıxarın və zər hissəsini aşağıdan yuxarıya qədər soyun, dörd yerə bölün.\nKartofu isti yağda 6 dəqiqə qızardın.Ayrı bir qabda 2 xörək qaşığı yağ qızdırın. Göbələkləri əlavə edin. Göbələkləri qurumağa qədər bişirin. Sonra əzilmiş sarımsaq və 1 çay qaşığı duz ilə tatlandırın.\nBir bechamel sousu üçün, bir qazana 1 xörək qaşığı yağ və kərə yağı qoyun. Kərə yağı əridikdən sonra un əlavə edin və iki dəqiqə bişirin. Sonra südü qarışdıraraq əlavə edin.\nDuz və istiot əlavə edib qaynana qədər bişirin.Qızardılmış kartof və göbələkləri kiçik Lisde qoyun. Üzərinə benshamel sousu tökün və çeddar pendiri elave edin.185 dərəcə sobada 15 dəqiqə bişirin


Azərbaycan qazının Avropaya nəql edəcək boru kəmərinin tikintisində daha bir uğur Xalq.biz\nAzərbaycan qazının Avropaya nəql edəcək boru kəmərinin tikintisində daha bir uğur\nTagged: Avropaya, Azərbaycan, bir, Boru, daha, edəcək, Kəmərinin, nəql, qazının, tikintisində, uğur\nAzərbaycana məxsus təbii qazı Bolqarıstana ötürəcək Yunanıstan-Bolqarıstan İnterkonnektoru (İnterconnector Greece – Bulgaria: IGB) Bolqarıstanda yerləşən “Studen Kladenets” bəndini uğurla keçib.\n“Report” İGB-nin rəsmi saytına istinadən xəbər verir ki, bu, möhtəşəm mühəndislik uğurudur və IGB-nin ikinci üfüqi yönlü qazma işləri bu günə qədər Avropa İttifaqında həyata keçirilmiş bu diametrli ən uzun qaz boru kəməri qurğularının ilk beşliyindədir.\nMəlumatda deyilir ki, İGB üçün Bolqarıstanda “Studen Kladenets” bəndi bu günə qədər həyata keçirilən ən mühüm və çətin tikinti mərhələsi olub. Ümumi uzunluğu 1 440 metr və diametri 32 düym olan bu üfüqi yönlü qazma qurğusu, hazırda reytinqə Aİ-də həyata keçirilən bu diametrli ən uzun qaz boru kəməri qurğularının ilk beşliyinə daxil edilib.\nBildirilir ki, “Studen Kladenets” altındakı üfüqi yönlü qazma Maritsa çayının altından inşa edilən keçidin (422 metr) uğurla başa çatmasından qısa müddət sonra başlayıb. Kompleks fəaliyyətin ümumilikdə 150 gün çəkəcəyi gözlənilsə də, sahə qruplarının, subpodratçının və sahədəki mükəmməl təşkilatçılığı sayəsində qazma işləri iki aydan az müddətdə başa çatdırılıb. Bu fəaliyyətin vaxtı yalnız IGB boru kəmərinin vaxtında başa çatdırılması üçün deyil, həm də bölgədə quşların və digər mühafizə edilən heyvan növlərinin yuvalanma mövsümündə tikinti işlərinin aparılmasını qadağan edən məhdud ekoloji dövr tələbi baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edib.\nQeyd edilir ki, sahədəki geniş hazırlıq işlərindən sonra pilot təlimi avqustun ilk həftəsində başlayıb. Bəndin cənub tərəfindəki çıxış nöqtəsinə çatması üçün bir həftə fasiləsiz iş və ətraflı dizayna görə lazım olan diametrə çatmaq üçün işlər daha dörd həftə çəkib. Son işlər sentyabrın 9-da, “Studen Kladenets” bəndinin altındakı borunu uğurla çəkmək üçün gecə-gündüz çalışan 30-dan çox adamdan ibarət bir qrupun iştirak etdiyi 12 saatlıq rekord əməliyyat zamanı tamamlanıb.\nBu layihə boru kəmərinin keçdiyi yol boyu bir çox çətinliklər və maneələri üzə çıxarıb. Belə ki, qazılacaq borunun ümumi uzunluğu və diametri, dik giriş və çıxış açıları, müxtəlif geoloji profil, sıx pəncərə çərçivəsi və mürəkkəb heyətə böyük təzyiq daxil olmaqla, həyata keçirilən işlər zamanı heç bir səhv olmayıb və bəndin tikintisi vaxtında bitib.\nIGB-nin Bolqarıstan üzrə layihə rəhbəri Teodora Georgieva və boru kəmərinin Yunanıstan üzrə layihə rəhbəri Konstantinos Karayannakos bildiriblər ki, bu mübahisəsiz uğur, İGB-nin yalnız regional enerji bazarı üçün deyil, həm də sözün bütün mənalarında mühəndislik və texniki yanaşma baxımından bir oyun dəyişdirici olduğunu bir daha sübut edir.\nOnların fikrincə, “Studen Kladenets” keçidi ən böyük texniki çətinlik yaradıb və artıq uğurla başa çatıb: “IGB layihəsinin tikintisi ilə əlaqəli əsas risklərdən biri artıq azaldılıb”.\nPrevious Post: Azərbaycanlı hakim-inspektor Türkiyə millisinin oyununa təyinat alıb\nNext Post: Özündən 7 yaş kiçik sevgilisi ilə nişanlandı\nSabah Mingəçevir şəhərinə içməli suyun verilməsində məhdudiyyətlər olacaq. Bu barədə “Report”a “Azərsu” ASC-dən məlumat verilib. Məlumata görə, təsdiqlənmiş plana və təlimata uyğun olaraq şəhəriəki 10 min kubmetr tutumu olan mərkəzi su anbarında yuyulma və dezinfeksiya işləri aparılacaq. Qurum yaranacaq narahatlıqla əlaqədar abunəçilərdən üzr istəyib. Mənbə: https://report.az/infrastruktur/sabah-mingecevirde-su-kesilecek/\navtomobil (693) Azərbaycan (17644) Azərbaycanda (1280) Azərbaycan xəbərləri (15362) Azərbaycanın (523) Bakıda (1279) bağlı (1565) baş (1224) bir (1046) daha (1028) dövlət (599) edib (1746) edilib (833) etdi (929) Foto (687) görə (453) Gürcüstan (15574) iki (517) ilk (454) ilə (2694) koronavirusa (463) nəfər (1080) oldu (774) olub (1780) olunub (525) Qazaxıstan (15392) Reportaz (1441) sayı (787) son (479) Türkiyə (672) Türkiyə xəbərləri. (15362) Türkmənistan (15382) var (1072) VİDEO (944) və (2897) vəfat (485) xəsarət (775) yaşlı (668) yeni (1437) YenicagAz (4376) yol (506) Özbəkistan (15382) çox (727) üçün (1028) İran (15453)


Ev şəraitində Sağlamlıq üçün ziyansız sinəni böyütmək » Evde.biz - Onlayn Qadin Jurnali\nEv şəraitində öz əllərinizlə » Gözəllik » Ev şəraitində Sağlamlıq üçün ziyansız sinəni böyütmək\nGözəlliyə cəhddə qadın kişini razı salmaq istəyir. Əgər bəşəriyyətin çox gözəl yarısının nümayəndəsi anadangəlmə kiçik sinəylə bölünmüşdürsə, onda o çoxu şey edəcək, onu artırmaq üçün. Məsələ yalnız ondadır, hansı ölçülərə qadın getməyə hazırdır. Baxaq, necə sağlamlıq üçün ziyansız sinəni artırmaq olar.\nƏgər prinsip etibarilə sizin sinəniz sizi qane edirsə, və onu artırmaq kişilərin diqqətini cəlb edilməsi üçün lazımdır, onda sadə üsullarla keçinmək olar. Bunda puş-ap-la lifçik sizə həcmdə kömək edəcək. Belə lifçiyin sayəsində vizual çətin anlamaq olar ki, siz kiçik sinənin sahibəsisiniz. Sinəni azca qaldırmağ və onu ölçüdə böyük etmək müvəffəq olacaq. Sinənin artımı üçün yaxşı variant olacaq silikon əlavə vərəqləri.\nSinə qısa müddətə və əməliyyatsız 1-2 ölçüdə böyük olması üçüb, səbirli olmaq və 20-30 dəqiqə üzrə sinənin gündəlik masajını etmək lazımdır. Bunun üçün əvvəla əlləri bir birinə sürtmək lazım olacaq ki, onlar isti olsunlar. Sonra bilavasitə masaja keçmək olar. Sizin sağ ovucunuz saat əqrəbi istiqamətində dairəvi hərəkətləri sağ sinədə edir, və sol əl bu qayda ilə yalnız saat əqrəbinin əksinə masajı sol sinədə edir. Belə hərəkətlər 15 dəqiqə ərzində 100-dən 300-ə qədər dəfə yerinə yetirmək lazımdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bir dairəvi hərəkət tez yerinə yetirilmir, və ahənglə təxminən 2 saniyə. Belə prosedurlar yerinə yetirmək lazımdır gündə 2 dəfə gündəlik, onda nəticə özünü uzun müddət gözləməyə məcbur etməyəcək. Masajın düzgün icrası vaxtı dəyişikliklər artıq 30 gün sonra görüləcək.\nMasaj nəticəsində sinənin artması təbii üsulla onun hesabına olur ki, qan təchizatı böyüyür. Və qan dövranı sistemi üzrə hormon estrogen daha sürətli sinədə yeri dəyişdirir. Hələ sinənin masajı prolaktin (hormon, laktasiyalar dövründə sinənin artması üçün cavab verən) təkmilləşdirməsinə imkan yaradır. Bizim hadisəmizdə prolaktin əmcəklərin və sinənin stimulyasiyası yolu ilə istehsal ediləcək.\nSinənin masajının icra edilməsi vaxtı istifadə etmək olar və yağları. Bir-biri ilə yaxşı badam yağı birləşəcəklər, ilanq - ilanqa və ətirşahlar.\nQeyd etmək lazımdır ki, masaj dövründə menstruasiya ayırmalarının miqdarı azala bilər, çünki bütün qan sinə sahəsində cəmlənəcək. Həmçinin əmcəklərin güclü hissiyyatı istisna edilməmişdir. Bu halda onlara toxunmalarsız sinənin masajını yerinə yetirməyə çalışın.\n15 04 2018 / 20:44 Baxılıb: 1 239


QAZAĞI sözünün mənası nədir, QAZAĞI sözünün izahı - Nedir.AZ\nQAZAĞI I is. mus. Azərbaycan oyun havalarından biri. Toyda həmişə qazağı çaldırardı.\nQAZAĞI II is. Yəhərin bir növü. Qazağı yəhərin, düşüb böyrünə; Qırılmış cilovun, taydır üzəngin (M.Rahim).\nQAZAĞI sözü nədir? – QAZAĞI sozu nedir? – QAZAĞI sözünun mənası – QAZAĞI sozunun omonimi – QAZAĞI sözünün omonimi – QAZAĞI omonimi – QAZAĞI basqa menasi var mi? – QAZAĞI sozunun menasi- CÜYÜR sozunun istifadesi oxşar soz oxsar sözü\nQAZAĞI haqqinda məlumat. QAZAĞI nə deməkdir? QAZAĞI sozunun menasi - Nedir.az


Rüstəm Behrudi Kəramət Böyükçölü "tərbiyəsiz" adlandırdı - "Alkaş" sözünə görə... - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Aktual / Rüstəm Behrudi Kəramət Böyükçölü “tərbiyəsiz” adlandırdı – “Alkaş” sözünə görə…\nModerator.az xəbər verir ki, görkəmli şair, ünlü söz adamı Rüstəm Behrudi son dövrlə şou-biznes qaydalarına uyğun davranışları ilə gündəmdə qalmağa çalışan Kəramət Böyükçölü Əbülfəz Elçibəy haqqındakı sərsəm statusuna görə sərt sözlərlə qınayıb:\n“Kəramət Böyükçöl tanımadığı, heç vaxt görüşmədiyi Ə.Elçibəyi “alkaş” adlandırır və bundan dolayı onu sevdiyini bəyan eləyir.\nBu sevginin bir adı var–bir adamı təhqir eləyib sonra da ,təhqir olunmaqdan qorunmaq cəhdi!\nSən istedalı olduğundan bunu həmişə bacarmısan.Ancaq bu dəfə keçməz!\nÖmründə bircə dəfə üz-üzə oturub içmədiyi bir adama düşmənlərinin sözü ilə “alkaş” deməyin bircə adı var–tərbiyəsizlik!”\nKəramətin haqlı olaraq cəmiyyətin təpkisə ürcah olan bədnam statusunu olduğu kimi oxuculara təqdim edib mühakimə yürütməyi də onların ixtiyarına buraxırırq:\n“Mən Əbülfəz Elçibəyi ona görə çox istəyirəm ki, o, alkaş idi. Hər gün içirmiş. O da vurub Türkan Şoraydan ötrü ağlayırdı, mən də içəndə keçmiş sevgim yadıma düşür. Ona görə o kişini çox sevirəm. Elçibəy əsl həyat idi. O, getdi, həyat da getdi. Deyirəm, mən Elçibəy kimi adamam, inanmırsınız”.\nXatırladaq ki, cəmisi 15 dəqiqə öncə Kəramət növbəti status yazaraq Aynur Camalqızının saytından ayrıldığını bildirib. Onun bu gedişinin “alkaş”la hər hansı əlaqəsinin olub-olmadığını da yəqin ki tezliklə biləcəyik…\nÖncəki “Alt paltarını açıb iyrənccəsinə aləmə göstərəndə…” -Flora Kərimova Röyanı biabır etdi\nNövbəti “Bağçalar Təhsil Nazirliyinə qaytarılsın” –Deputat icra başçılarını “VURDU


11-04-2019 09:29 - Ann.az - Siyasət 8\nErməni tarixçi ermənilərin qədim xalq olması barədə iddiaları alt-üst etdi - Video\n11-04-2019 20:36 - Bizimyol.info - Siyasət\nTarixçi məntiqi nəticəyə gələrək bəyan edib ki, tarixi mənbələrdə ermənilərlə bağlı heç nə deyilmir - bu mənbələrdə Ermənistan, yəni coğrafi ərazi barədə danışılır.\nTyorbyorn Yaqland: "Monitorinq orqanlarının Dağlıq Qarabağda işləyə bilməməsi qəbuledilməzdir”\n11-04-2019 19:02 - Musavat.com - Siyasət\nO, qeyd edib ki, insan haqları üzrə komissar və Avropa Şurası monitorinq orqanları istədiyi bölgələrdə işləyə bilməlidir: “Onların görəcəyi iş bu bölgələrin siyasi statusundan hər hansı şəkildə təsir görməməlidir.\n11-04-2019 17:34 - Sia.az - Siyasət\nOnsuz da, bütün Ermənistanda, çobandan tutmuş akademikə kimi hər kəsdə özü barəsində "siyasi şpion" imici yaradan Nikolcan, getdikcə "kartları" açmağa başlayıb. Ermənistanın baş naziri olmaqdan daha çox, az qala "siyasi pultla" idarə olunan oyuncaq kimi ad qazanan N.Paşinyan, öz müdafiə nazirinin yeni işğal planları barədəki fikirlərini həyasızcasına müdafiə edərək, əslində, Qarabağ münaqişəsinin həlli məsələsində Ermənistanın bir dövlət kimi söz sahibi olmadığını, özünün də tamam başqa bir missiya ilə erməni siyasətinə ATILDIĞINI etiraf etdi.\nBritaniya bu həbsə görə Leninə təşəkkür etdi\n11-04-2019 15:27 - Axar.az - Siyasət\nBritaniya Xarici İşlər naziri Ceremi Hant Ekvador Prezidenti Lenin Morenaya Culian Assanca diplomatik sığınacaq vermədiyinə görə təşəkkür edib. Ekvador və Prezident Lenin Moreno Assancın qanun qarşısında cavab verməsi üçün etdiyi əməkdaşlığa görə sağ olsun”, – deyə o bildirib.“Vikiliks” saytı isə Assancın həbsinin beynəlxalq hüququn pozulması olduğunu yazıb.\nSudanda vəziyyət gərginləşdi –Ordu dövlət televiziyasının binasını mühasirəyə aldı\n11-04-2019 09:27 - Strateq.az - Siyasət\nSudanda ordu dövlət televiziyasının binasını mühasirəyə alıb, bir qrup hərbçi binaya daxil olub. Yaxın saatlarda Sudan dövlət televiziyasının və ordunun açıqlama yayacağı gözlənilir. Qeyd edək ki, 2018-ci ilin dekabrından Sudanda Prezident Ömər Həsən Əhməd əl-Bəşirin istefası tələbi ilə etiraz aksiyaları keçirilir.\nTürkiyə MSK rayonlardan birində səsvermənin nəticələrini ləğv edib\n11-04-2019 08:33 - Milli.az - Siyasət\nTürkiyənin Mərkəzi Seçki Komissiyası (MSK) Artvin şəhərinin Yusufəli rayonunda bələdiyyə seçkilərində səsvermənin nəticlərini ləğv edib. Az Trend-ə istinadən bildirir ki, müxalif Cümhuriyyət Xalq Partiyası bu rayonda səsvermənin nəticələri barədə MSK-ya şikayet edib.\nHindistanda parlament seçkilərinə start verilib\n11-04-2019 05:54 - Report.az - Siyasət\nHindistanda 900 milyona yaxın insan parlament seçkilərinə qatılacaq. "Report" TASS-a istinadən xəbər verir ki, səsvermə 29 ştatda və 7 ittifaq ərazisində baş tutacaq. Hindistan əhalisinin təxminən 65%-i 35 yaşdan kiçik olduğundan, seçicilərin tərkibi tarixin ən gənc seçicisi hesab edilə bilər.\nDeputatdan Elinanın ölümünə kəskin - Reaksiya\n11-04-2019 01:10 - Axar.az - Siyasət\nBu sözləri Axar.az-a 162 saylı məktəbin 8-ci sinif şagirdi Elina Hacıyevanın intihar hadisəsi ilə bağlı danışan Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu, İnsan hüquqları komitəsinin üzvü Tahir Kərimli deyib.


Lavrovun hədəsinə “Avroviziya” təşkilatçıları qəzəbli cavab verdilər – Analitik informasiya portalı\nLavrovun hədəsinə “Avroviziya” təşkilatçıları qəzəbli cavab verdilər\n22.05.2013 02:45 26.10.2020 14:31 Yenises.ru\t0 Şərh\nSəslərin hesablanmasında xəta olmadığı, “Azərbaycanın səs sayı imkan vermir ki, Rusiyaya 10 bal getsin” açıqlaması gəldi.\nİsveçin Malmo şəhərində keçirilən “Avroviziya” müsabiqəsinin final mərhləsində Rusiya təmsilçisinə Azərbaycan tərəfindən verilən səslərin yoxa şıxması ətrafında gedən söh-söhbət getdikcə böyüyür. Belə ki, bu gün Azərbaycan və Rusiya xarici işlər nazirlərinin Moskvadakı görüşündə də bu məsələyə toxunulmuş, Lavrov Dina Qaribovaya verilən səsin oğurlanmasında “Avroviziya” günahlandıraraq bu çirkin hərəkətə görə onlar cavab verməli olacaqlar deyib.\nAvropa yayım şurası Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrova “münsiflərə siyasi təzyiq etmək yolverilməzdir”- deyə xəbərdarlıq edib.\n“Məsafədən verilən səslər və münsiflərin səsi hansı ki, ümimi nəticənin 50-yə 50-sini təşkil edir, Azrbaycanın Rusiyaya 10 bal verməsini imkan verməyib. Ona görə də Azərbaycan Rusiyaya nəzərdətutdugu xalı verə bilməyib. Bu notarial qaydada hesablanib. RİA “Novosti” “Avroviziya” təşklat komitəsinin rəsmi nümayəndəsi Yarmo Siymanın dediklərini sitat gətirib.\nTəşkilat komitəsinin təmsilçisi onu da əlavə edib ki, peşəkar münsiflərə istənilən formada siyasi təzyiq “Avroviziya” müsabiqəsinin qaydalarını ziddir. Siyma onu da qeyd edib ki, Avropa yayım şurası Azərbaycanın İctimai televiziyasını mümkün təzyiqlərdən qorumaq üçün əlindən gələni edəcək.\nQeyd edək ki, İctimai televiziyanın rəhbəri Cəmil Quliyev Rsuiya təmsilçisinə verilən səslərin sayılmasında saxtalığa yol verildiyini bəyan etmişdi. Onun sözlərinə görə Azərbaycan Rusiyaya 10 bal verib.\n“Azərbaycanın Rusiyaya 1 bal belə verməməsi təəccüb doğurur. Güman edirik ki, bu hadisə Rusiya-Azərbaycan xalqlarının qardaşlıq münasibətlərinə kölgə salmaqdan ötəri bunda maraqlı olan müəyyən qrupların təşəbbüsü ilə edilib”-deyə söyləmişdi.\n← Yeni Rubrika: ƏSLİNƏ BAXSAN\nDindarların hissini təhqir edənə 3 il həbs veriləcək →\nYanukoviç hakimiyyətə qayıtmayacaq, amma Rusiya üçün o hələ də prezidentdir\n04.03.2014 03:35 26.10.2020 14:31 Yenises.ru\t0\nPutin miqrasiya qanunvericiliyinin yenilənəcəyini elan etdi\n07.03.2020 18:32 26.10.2020 14:30 Yenises.ru\t0\nFederasiya Şurası prezident seçkilərini 2018-ci il martın 18-nə təyin etdi\n15.12.2017 12:56 26.10.2020 14:30 Yenises.ru\t0


Aktrisa Şuaşada ata yurdunu ziyarət edib: Torpağı öpüb- Foto\n""Xarıbülbül" festivalı revanşist qüvvələrə xəbərdarlıqdır"\naccess_time04/05/2021 16:42 folder_openMədəniyyət\nMilli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Q.Paşayeva “Dünya sivilizasiyasının inkişafında türk dillərinin rolu” adlı beynəlxalq konfransda bir sıra vacib təkliflərlə çıxış edib.\nXalq tanıdan, sayğın edən, başqa xalqlar içərisində fərqləndirən özəlliklərin içərisində ən yüksəyi, ən böyüyü mədəniyyətdir. Dil də mədəniyyət hadisəsidir4 eyni güclə mədəniyyət dil hadisəsidir, dillə ifadə olunur, sözlə şəkillənir. Şərt deyil ki söz sənətini nəzrdə tutaq – digər əməli fəaliiyət sahələri də söz, dilə, əlifbaya, işarələrə, anlatmağa və anlamağa... möhtacdır. Bizim coğrafiyamız böyükdür, biz böyük coğrafiyanın yerli xalqlarıyıq. Beləliklə dilimiz, dilimizin ləhcələri böyük coğrafiya üzrə dağlılıb. İstər-istəməz yad sözlər, sivilizasiyalarla sıx, intensiv mübadilədə olmuşuq. Bəzi türk xalqları tarixin bir sıra dönəmlərində ayrı-ayrı mədəniyyət axımlarına, o cümlədən dil basqısına məruz qalıb. Bununla da ikili proses baş verib: həm inteqrasiya həm diferensiasiya. Son 30 ildə türk xalqları öz kökünə qayıdış yolunda böyük məsafə qət edib. O cümlədən ortaq qrafikalı əlifba, bir-birimizdən söz alış-verişi, fərliliklər də qazanmış milli mədəniyyətlərimizin bir-biri ilə əsas kök üstə yenidən intensiv mübadiləyə girməsi və s.\nBu böyük mədəniyyət hadisələri 2021-ci ili Türk dünyası üçün Mədəniyyət İli kimi də xarakterizə etməyə imkan verir! Mədəniyyət İlində ən əsas diqqət yetiriləcək sahələrdən, kateqoriyalardan biri heç şübhəsiz Dildir, Dilin təmizliyidir...\nTürk coğrafiyasının böyüklüyü, türk geopolitikası türk dilinin mağdaş dünyada önəmini daha da artırdığı kimi, dilimizin qədim və orta yüzilliklərdə avarsiyada oynadığı tarixi rolu da qürurla söyləyirik. Heç təsadüfi deyil ki bir çox qonşu xalqların dilində ayrı-ayrı türk boylarından alınmış sözlərin miqdarı elə səviyyədədir ki, o sözlərsiz həmin dillər çox kasıb görünərdi. Biz də ayrı-ayrı xalqlardan söz almışıq. Dil canlı orqanizmdir, bundan sonra da dillər bir-birindən söz alıb, söz verəcək. Bu önəmli toplantıda onu da vurğulamalıyıq ki, biz dilimizin keçmiş qüdrətindən qürurla danışdığımız kimi, türk dillərində bəşər mədəniyyətinin qiymətli əsərlərinin yarandığını dediyimiz kimi, dilimizin gələcəyini də düşünməliyik. Bir dilin gələcəyini düşünərkən önplana çıxan əsas amillərdən biri, istehsalatdır, milli brendlərdir, yaradılan yeni məhsullar, milli texnologiyalardır. Yeni texnika, texnologiya hansı ölkədə yaranıbsa, o dilin daşıyıcısıdır ilk növbədə - dünya həmin ölkənin dili, termuinləri ilə tanıyacaq o yeniliyi. Deməli, türk ölkələri, necə deyərlər, “türkcə danışan yeniliklər” yaratmalıdır. Məişətdən tutdun kosmosadək türk sözləri qanad açsın, ruh qazansın. Əski sözlərimizə yeni ömür qazandırmalıyıq. Məsələn, qardaş yeni türk hərb silahları kimi: Aksunqur, Göysunqur, Atılqan, Bayraqdar, Bora-Qasırğa, Cirit...\nSağ olun! "


NAMİZƏDLƏR MİLLƏT VƏKİLİ ƏHƏD ABİYEVDƏN ŞİKAYƏTLƏNİB\nSiyasət 21 Sentyabr 2005 14:12 (UTC+04:00)\n"70 saylı Masallı şəhər seçki dairəsindən bir qrup namizəd bəyanatla çıxış edib". Trend in xəbər verdiyi kimi, 9 namizədin imzaladığı bəyanat prezident İlham Əliyevə, Mərkəzi Seçki Komissiyasına, ATƏT-in Bakı ofisinə, ABŞ-ın və Böyük Britaniyanın Azərbaycandakı səfirliyinə göndərilib.\nBəyanatın verilməsində məqsəd hakim Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) xətti ilə 70 saylı Masallı şəhər seçki dairəsindən namizədliyi qeydə alınan, millət vəkili Əhəd Abiyevin qanunsuz hərəktləri ilə bağlı olub: "Əhəd Abiyev Seçki Məcəlləsində nəzərdə tutulan maddələri kobudcasına pozaraq namizədlərin seçki təbliğatına mane olur və s.".\nMillət vəkili Əhəd Abiyev isə bildirib ki, bu ona qarşı növbəti təxribatın tərkib hisəsidir: "Bu insanları bütün Masallı tanıyır. Onlar mənim daha şansılı olduğumu bilib belə təxribatlara əl atmaq məcburiyyətində qalıblar. Ancaq niyyətləri heç vaxt həyata keçməyəcək".\nƏ.Abiyev onu da qeyd edib ki, adıçəkilən seçki darəsindən özündən başqa heç kimi millət vəkili kürsüsündə görmür. Bunu da müxtəlif səbəblərlə əlaqələndirib. Bəyanat verən namizədlərin namizədliklərindən imtina edəcəkləri məsələsinə gəlincə, Əhəd Abiyev: "Başa düşmürəm, bu varianta əl atmaqla nəyə nail olmağa çalışacaqlar", - deyə bildirib.


ADMİU-nun tələbəsi Beynəlxalq Yay Kino Məktəbində iştirak edib - TURAN-SAM : TURAN Stratejik Araştırmalar Merkezi - http://www.turansam.org\nADMİU-nun tələbəsi Beynəlxalq Yay Kino Məktəbində iştirak edib\nTarih: 01.08.2019 > Kaç kez okundu? 343\nADMİU-nun Kino və Televiziya fakültəsinin Operator sənəti ixtissı üzrə 4-cü kurs tələbəsi Nicat Əhmədov S.Qerasimov adına Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun (ВГИК) təşkil etdiyi 11-ci Beynəlxalq Yay Kino Məktəbində iştirak edib. 100 yaşlı kino məktəbinin təşkilatçılığı ilə keçirilən yay məktəbində Azərbaycanla yanaşı, Çin, Özbəkistan, Ekvador, Macarıstan və Belarusdan tələbələr iştirak edib. Nicat Əhmədov Beynəlxalq Yay məktəbinin Animasiya seksiyasına qatılıb. Seksiyanın əsas mövzusu Svetloqorsk şəhəri, onun tarixi, mifləri və əfsaənləri olub.\nKino məktəbinin iştirakçıları üçün animasiya və multimediya fakültəsinin tədris auditoriyalarına, kompüter siniflərinə və pavilyonlarına eksursiya təşkil edilib. Tələbələr həmçinin qabaqcıl animasiya texnologiyaları ilə işləyən Motion Capture (Hərəkətin tutulması) pavilyonu ilə tanış olublar.\nTələbələr birlikdə böyük multimediya layihəsində iştirak edib, həmçinin kiçik qruplar şəklində eksperimantal və qarışıq texnikalar əsasında kiçik animasiya və multimediya süjetlərinin hazırlanması üzərində çalışıblar. Tələblərin hzırladığı işlər ÜDKİ-nin rəsmi saytında yerləşdirlib.\nYay məktəbi çərçivəsində iştirakçılara məşhur İsveçrə rejissoru Otto Adler, həmçinin Rusiyanın tanınmış kino mütəxəssisləri Yelena Yaremenko, Aleksey Zayçev və Stanislav Sokolov ustad dərsi keçiblər.\nYay məktəbin qatılan tələbələr həmçinin “Baltk debütləri” kino festivalının jüri sədri Marko Müller, kinoşünas Alena Şumakova, “Listapad” Minsk Beynəlxalq Kino Festivalının proqram direktoru İqor Sukmanov, finlandiyalı prodüser və ssenarist İlkka Matila, ÜDKİ-nin rektoru Vladimir Malışev, “ÜDKİ-Debüt” prodüser mərkəzinin baş direktoru Fedor Popovla da tanış olmaq imkanı qazanıblar.\nAzərbaycanlı tələbə yay məktəbində təhsil aldığı ADMİU-nu təmsil edib, öz ideyaları haqqında danışıb. Nicat Əhmədov Yay məktəbində fəal iştirakına görə S.Qerasimov adına Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun sertifikatına və “Baltk debütləri” kino festivalının diplomuna layiq görülüb.


İbrahim Məmmədov təcridin sərtləşdirilməsindən danışdı: "Günün tələbinə çevrilib"\n17:48 11.04.2020 (Yenilənib 18:02 11.04.2020)\nNazirlər Kabinetinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri bildirib ki, daha sərt məhdudlaşdırmalara gedilməsi məcburiyyəti yaranmaqdadır\nBAKI, 11 aprel — Sputnik. “İndiyə qədər Operativ Qərargah tərəfindən mövcud vəziyyət təhlil olunaraq qabaqlayıcı tədbirlərin nəticəsində bizdə yoluxmalar və ölümün sayı başqa ölkələrlə müqayisədə aşağı olaraq qalmaqdadır. Həkimlərin səyi nəticəsində xəstələri həyatda saxlamaq mümkün olur".\nSputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Nazirlər Kabinetinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri İbrahim Məmmədov bu gün son vəziyyətlə bağlı açıqlamasında deyib.\nO bildirib ki, yoluxmanın artıb-azalma tezliyi spiralvaridir: "Yəni bəzən azalma müşahidə olunsa da, növbəti artım əvvəlki artım səviyyəsini üstələyir. Yoluxma sayı da sağalma sayından yüksək olaraq qalmaqdadır. Bu tendensiya tələb edir ki, yeni qabaqlayıcı addımlar atılsın. Həkimlər də yoluxmanın qarşısının alınması üçün təcridin çox mühüm olduğunu deyirlər. Amma müşahidələr və faktlar da göstərir ki, vətəndaşlar özünütəcrid kimi çox vacib bir tələbə əməl etmirlər. Bu istiqamətdə də tendensiya ürəkaçan deyil".\n"Məsələn, aprelin 8-də bir sutka ərzində 3 073 xüsusi karantin rejimi (XKR) pozuntusu olub. Aprelin 10-da bu göstərici 3 112-yə yüksəlib. Bu gün - aprelin 11-də isə artıq 1 sutka ərzində XKR qaydalarının pozuntusu 3 810-a yüksəlib. Bunlardan da 27-si inzibati həbs, biri cinayət işidir. 27 inzibati həbs cəzası isə göstərir ki, daha sərt məhdudlaşdırmalara gedilməsi məcburiyyəti yaranmaqdadır.


BNA-dan avtobuslarda kondisionerlərin işləməməsinin izahı – COVID-19 infeksiyasının yayılma riskinin artırır ABC.AZ\nBNA-dan avtobuslarda kondisionerlərin işləməməsinin izahı – COVID-19 infeksiyasının yayılma riskinin artırır\n10 iyun, Fineko/abc.az. Mövcud pandemiya şəraitində avtobuslarda sərinləndirmə sistemlərinin işə salınması ilə əlaqədar Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın tibbi bölməsi TƏBİB-lə məsləhətləşmələr aparılır.\nBunu ABC.AZ-a Bakı Nəqliyyat Agentliyindən (BNA) avtobuslarda kondisionerlərin işləməməsinin səbəbinə münasibət bildirərkən deyiblər. BNA-dan bildirilib ki, TƏBİB-in tövsiyəsinə əsasən avtobuslarda havanı daxildə dövr etdirən sərinləndirmə sistemlərinin olduğundan onların işə salınmasına məhdudiyyət qoyulub. "Havanın daxildə dövr olunması COVID-19 infeksiyasının yayılma riskinin artırır.\nAvtobuslarda havalandırma sisteminin işə salınması ilə əlaqədar TƏBİB-lə müzakirələr davam etdirilir. Beynəlxalq təcrübə də nəzərə alınmaqla müəyyən qaydalar üzərində iş aparılır" BNA-nın açıqlamasında belə qeyd olunub.


Övladı gələn il 1-ci sinfə gedəcək valideynlərin nəzərinə!\n13:09 20.08.2020 (Yenilənib 12:45 20.08.2020)\nMəktəbəhazırlıq qruplarına məktəb seçimi ilə əlaqədar elektron sorğu yerləşdirmə prosesinə başlanılması mektebeqebul.edu.az elektron sistemində yüklənməyə səbəb olub\nBAKI, 20 avqust — Sputnik. Məktəbəhazırlıq qrupları ilə bağlı məktəb seçimi başlayıb. Təhsil Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, elektron sorğu yerləşdirmə prosesi sentyabrın 14-nə qədər davam edəcək. Qeyd edək ki, valideynlər (digər qanuni nümayəndələr) mektebeqebul.edu.az elektron sistemi vasitəsilə övladının şəxsiyyət vəsiqəsi ilə qeydiyyatdan keçə bilər.\nMəlumat üçün bildirək ki, məktəbəhazırlıq qruplarına məktəb seçimi ilə əlaqədar elektron sorğu yerləşdirmə prosesinə başlanılması mektebeqebul.edu.az elektron sistemində yüklənməyə səbəb olub.\nQeyd edək ki, avqustun 18-dən dövlət ümumi təhsil müəssisələrinin məktəbəhazırlıq qruplarına elektron qeydiyyat prosesinə start verilib. 2020-2021-ci dərs ilində məktəbəhazırlıq qruplarına 2015-ci ildə anadan olmuş uşaqlar cəlb olunurlar.