2011-12-26, 7:15 AM\nNəticədə görürük ki, imamlar bu mövzuya xüsusi diqqət yetirmişlər. Həzrət Musa ibn Cəfər buyurur: "Yeddinci övladdan olan beşinci övlad qeybə çəkildikdə dininizdən ehtiyatlı olun etiqadınızı əldən verməyin. Ey övladım! Qəti olaraq, Qaim üçün qeyb dövrü var. Bu qeybə etiqad sınaq olar və Allah bu çətinliklə xalqı imtahana çəkər...”("Kafi”, c. 1, s. 336. )\n1. Bu nəzəriyyəyə əsasən, həzrətin vücudu xalqın gözündə məxfidir. Bu baxış müəyyən rəvayətlərlə əsaslandırılır. İmam Riza (ə) buyurmuşdur: "Onun misli görünməz”.(Kəmalud-din”, s.370. ) İmam Sadiq (ə) buyurmuşdur: "Yeddinci övladdan olan beşinci övlad sizdən qeybə çəkiləcək”.("Bihar”, c. 51, s. 32.)\n2. İkinci baxışa əsasən, xalq onu görür, amma onun Mehdi (ə) olmasından xəbərsizdir. Bu baxışa Məhəmməd ibn Osman Əmridən nəql olunmuş rəvayət dəlil göstərilir. İmam buyurur: "And olsun Allaha! Həqiqətən, imam Qaim hər il həcc mövsümündə vardır və xalqı görür. Xalq da onu görür, amma tanımır.”(Kəmalud-din”, s.440)\n1. Əmr ibn Hənzələ imam Sadiqdən (ə) soruşur ki, iki şiə arasında mübahisə baş verdikdə dövrün hakimi tərəfindən təyin olunmuş qaziyə müraciət etmək olarmı? Həzrət buyurur: "Onlara müraciət haramdır. Onlara müraciət zalım hakimə müraciətdir. Allah zalım hakimə müraciəti qadağan etmişdir.” Əmr növbəti dəfə sual verir: "Bəs nə edilməlidir? Müraciət edilməyəcəyi halda həmin şəxsin haqqı tapdanır?” Həzrət zəruri şərtlərə malik alimləri meyar göstərərək buyurur: "Özünüz şiə fəqihlərindən hədislərimizi rəvayət etmiş, halal-haramı tanımış, hökmlərimizi bilən şəxsi seçib çətinliklərinizi onun vasitəsi ilə həll edin. Çünki onlar mənim tərəfimdən seçilmişdir və mən də onları sizə hakim etmişəm. Əgər onlara müraciətdən sonra mübahisə edən tərəflər sağlam hökmü qəbul etməsə, bizi rədd etmişdir. Bizi rədd edən əslində Allahı rədd edir. Belə bir şəxs müşrik yerindədir.”(Üsule-Kafi”, c. 1, s. 67.)\n2. İshaq ibn Yəqub həzrət Mehdidən (ə) müəyyən sualların cavabını istəyir. İmam suallara cavab olaraq naib Məhəmməd ibn Osman Əmri vasitəsi ilə qeydlərini göndərir. Həmin məktubda əks olunan məsələlərdən biri budur: "Qarşıya çıxan hadisələrdə hədislərimizi rəvayət edənlərə müraciət edin. Onlar bizim üçün höccətdir.”("Kəmalud-din”, s.484; "Əl-Ğeybət”, s. 177. )\nCavab: Hacı Nuri yazır: "İmam Sadiqdən (ə) belə nəql olunmuşdur: "Bir gün imam Sadiqin (ə) məclisində həzrət Mehdinin (ə) mübarək adı çəkildi. İmam Sadiq (ə) təzim və ehtiram əlaməti olaraq yerindən qalxdı.”(Nəcmus-Saqib”, s. 444.)\nMirzayi Nuri deyir: İmam Rizanın (ə) məclisində həzrət Höccətin adı çəkildikdə həzrət qalxdı və iki mübarək əlini başına qaldırıb zühurun tеzlәşmәsi üçün dua etdi.(Həmin mənbə. )\nİmam Sadiqdən (ə) soruşuldu: "Həzrət Mehdinin (ə) adı çəkildiyi vaxt nə üçün yerimizdən qalxaq?” Həzrət buyurdu: "Həzrət Mehdinin (ə) qeybi uzun çəkər. O öz dostlarını çox sevdiyindən, yada salındığı zaman dostuna nəzər salar. Həzrəti yada salan şəxs ehtiram əlaməti olaraq yerindən qalxsa yaxşıdır. Həzrət Mehdinin (ə) ona baxdığı bir anda onun ayağa qalxması, Allahın zühurun tezləşməsini istəməsi yaxşıdır.(Həmin mənbə. )\nCavab: Şeyx Təbərsi "Əl-ehticac” kitabında həzrət Mehdinin (ə) müqəddəs nahiyəsi tərəfindən Şeyx Müfid üçün göndərilmiş iki məktubdan danışır. Bu iki məktubda bəzi aşkar və bəzi rəmzi bildirişlər var.(Ehticac”, c. 2, s. 597-602. )\nİkinci məktub hicri 412-ci ilin şəvval ayının əvvəlində Şeyx Müfidə göndərilmişdir. Həmin ilin zil-həccə ayının 23-də cümə axşamı günü şeyx həmin məktubu almışdır. Yəni qasid üç aydan yeddi gün əskik müddətdə yolda olmuşdur. Hər iki məktub həzrət Mehdinin (ə) imzası, ona yaxın adamların xətti ilə yazılmışdır. Hər iki məktubun sonunda imam öz xətti ilə məktubun həqiqiliyini təsdiqləmişdir. Məktublarda şeyx Müfidə əmr olunur ki, bu məktubu gizli saxlasın, yalnız ən etibarlı səhabələri xəbərdar etmək üçün nüsxə çıxarılsın.(Tarixul-Ğeybətul-Kubra”, s. 140, 141 )\n3. Təbərsi "Ehticac” kitabının müqəddiməsində deyir: "Nəql etdiyimiz bir çox rəvayətlərin sənədini ona görə göstərmirik kki, onlar ya icma tərəfindən qəbul olunmuşdur, ya da əql və şöhrət dəlili ilə sübuta yetir...”(Müqəddimeye-Ehticac”, s. 14. )\n1. Həzrət İdris (ə). Rəvayətlərə əsasən, İdris peyğəmbər dövrün zalım hakimləri ilə üzbəüz gəldiyi üçün ümmət arasından iyirmi il qeybə çəkildi. O dağlarda, mağaralarda yaşayırdı. Allah hər qürub vaxtı ona qida gətirən mələk təyin etmişdi...(Kəmalud-din”, c. 1, s.130» )\n5. Həzrət Şüeyb (ə). Məclisi həzrət Əlinin (ə) belə buyurduğunu nəql edir: "Şüeyb peyğəmbər qocalanadək öz qövmünü Allaha doğru dəvət etdi. Həmin vaxt Allahın istədiyi dövrədək xalqdan qeybə çəkildi. Sonra cavan halda onların yanına qayıtdı...”("Bihar”, c. 12, s. 385. )\n6. Həzrət İlyas (ə). Qütb Ravəndi nəql edir ki, həzrət İlyas öz qövmü arasında 7 il qeybə çəkildi. Həmin müddət ərzində səhra və çöllərdə yaşadı.(Qəsəse-Ravəndi”, s. 248. )\nİmam Sadiq (ə) buyurmuşdur: "Həzrət Mehdinin (ə) mövludu ona görə məxfidir ki, zühur etdiyi vaxt kimsə qarşısında öhdəçiliyi olmasın. Allah Öz əmrini bir gecədə gerçəkləşdirər.”(Bihar”, c. 52, s. 96.)\nAllah-tәala buyurur: "Öz rəsulunu müşriklər ikrah duysa belə, bütün dinlərə qalib gəlmək üçün xalqın hidayətinə haqq dinlə göndərən Odur (Allahdır).”("Tövbə”, 33; "Səff”, 9. )\nMərhum Kuleyni səhih bir sənəd əsasında Əbu-Həmzədən belə nəql edir: İmam Sadiqdən soruşdum ki, yer üzü imamsız qalarmı? Həzrət buyurdu: "Əgər yer üzü imamsız qalsa, məhv olacaq.”("Kafi”, c. 1, s.179. )\nİmam Sadiq (ə) Zürarəyə buyurur: "Qaim (Mehdi) üçün qiyamından öncə bir qeyb var.” Zürarə deyir: "Həzrətə ərz etdim ki, hansı səbəbdən? Həzrət buyurur: "Qətlindən çəkindiyi üçün.”("Kəmalud-din”, c. 2, s.441.)\nb) Təşrii (şəriət yolu ilə) hidayət: Bu, xalqın onlar arasındakı imam vasitəsi ilə doğru yola yönəldilməsidir. Qurani-Kərimdə oxuyuruq: "(Öncə) Xalq bir dəstə idi. (Onlar arasında ziddiyyət yarandı, tədricən təbəqələr əmələ gəldi.) Allah xalqa müjdə vermək və onu qorxutmaq üçün peyğəmbərlər seçdi. Xalq arasında ixtilaflı məsələlərdə mühakimə üçün haqqa dəvət edən səmavi kitab nazil oldu...”("Bəqərə”, 213» )\nq) Batini hidayət: O, təkvini vilayətin bir şöbəsidir və istəyə çatdırma mənasını bildirir. Qurani-Kərimdə oxuyuruq: Onları insanlara rəhbər etdik ki, xalqı bizə doğru hidayət etsinlər. Hər yaxşı işi, xüsusilə namazın bərpası və zəkat ödənməsini onlara vəhy etdik, onlar da bizə ibadətə qatıldılar.”("Ənbiya”, 73. )\nSual: 289. Həzrət Mehdi (ə) ilə bağlı şeyxiyyə firqəsi hansı əqidədədir?\nCavab: Şeyx Əhməd Ehsainin rəyasəti ilə formalaşmış şeyxiyyə əqidəsinə əsasən, xüsusi bir şəhərdə yerləşmiş xüsusi bir bədən forması mövcuddur. O öz baxışına əsasən bu nəzəriyyə ilə üç mühüm və dərin fəlsəfi məsələni təhlil etmişdir: Peyğəmbərin cismani merac səfəri, cismani məad və imam Mehdinin (ə) 10 əsrdən çox çəkmiş həyatı. Onun əqidəsincə, əsrin imamı qeyd olunmuş şəhərdə qeyri-maddi, xüsusi bir bədənlə yaşayır.\nŞeyx Əhməd Ehsai imam Mehdini (ə) diri və xüsusi bir aləmdə mövcud bilir.("İrşadul-əvam”, c. 2, s. 151)\nO deyir: "O xüsusi varlıq iki xüsusi şəhərdən ibarət son mülkdür. Həzrət Qaim (Mehdi) dünyada misal aləmində deyil.” O sözünə belə davam edir: "Əsrin imamı qeyb dövründə həmin xüsusi aləmdədir və istədiyi vaxt bizim aləmin surətində buraya gəlir və kimsə onu tanımır.”\nSual: 290. "Cabulqa” və "Cabursa” dedikdə hansı şəhərlər nəzərdə tutulur?\nCavab: 289-cu sualda Şeyx Əhməd Ehsainin nəzərdə tutduğu şəhərlər «Cabulqa» və «Cabursa» adlanırdı. Bu şəhərlər haqqında Əbdül-Kərim Səfipur deyir: «Cabursa qərbdə bir şəhərdir və ondan sonra insan yoxdur. Cabulqa isə şərqin Cabulsaya qardaş şəhəridir.»\nXələf Təbrizi deyir: "Misal aləmi haqqında deyirlər ki, Cabulqa və Cabursa müsul aləmində iki şəhərdir. Bu məsələni araşdıran alimlər bildirirlər ki, bu mənzil salikin (haqq yolçusunun) son mənzilidir. Sonra bildirilir ki, Cabulqa salikin ilk mənzilidir.("Burhani-qate”, c. 4, s. 552. )\nQütbüddin Şirazi Cabulqa və Cabursa şəhərləri haqqında deyir: "Bu iki şəhər müsul ünsürləri aləminin şəhərlərindəndir.”("Şərhe-hikmətul-işraq”, s. 517-556» )\nŞeyx Əhməd Ehsainin tanınmış şagirdlərindən olan Seyid Kazim Rüşti deyir: "Cabulqa və Cabursa xalqdan haqqa doğru ilk səfərdə qərar tutur. Bu səfərin müxtəlif məhəlləri var. Onun 19-cu məhəlli "xəzirətul-qüds” adlanır və bu məhəldə misali quşlar qərar tutur. Cabursa və Cabulqa bu şəhərin iki məhəllidir. Bu məhəllərdən hər birinin 70000 qapısı var. Hər bir qapının ağzında 70000 ümmət dayanır. Onlar bir-birləri ilə 70000 dildə danışır və heç bir dilin o biri dilə oxşarlığı yoxdur.”("Şərhe-hikmətul-işraq”, s. 5. )\nSual: 291. "Hurqəlya bədən” dedikdə hansı bədən nəzərdə tutulur?\nCavab: Şeyxiyyə əqidəsinə əsasən, imam Mehdi (ə) "hurqəlya bədəndə” yaşayır.(Burhani-qate”, c. 4, s. 2391. )\nŞeyx Əhməd Ehsayi bildirir ki, "hurqəlyə” sabiin dilindən götürülmüşdür və Suryani (Suriya) kökündəndir.\nQütbüddin Şirazi deyir: Cabulqa və Cabursa müsul ünsürlü dəyərlərdəndir. Hürqəlya müsul əflakındandır. Demək, hurqəlya daha üstündür.(Şərhe-Hikmətul-işraq”, s. 517-556.)\nDediklərimizdən məlum olur ki, "hurqəlya aləm” dedikdə həmin misal aləmi nəzərdə tutulur. Çünki misal aləmi iki qisimdir: Başlanğıc və son aləmlər. Deyilir ki, bu aləmin iki şəhəri var: Cabulqa və Cabursa. Misal aləmi maddi aləmlə ilahi aləm arasında qərar tuta bilər. Bu fikir işraqilər tərəfindən qəbul edilir, məşşailər tərəfindən rədd olunur.\nİşraqilər misal aləmini iki mərhələyə malik bilirlər: Dünyadan əvvəlki bərzəx və dünyadan sonrakı bərzəx.\nSual: 292. İmam Mehdinin (ə) varlığı ilə bağlı şeyxiyyə etiqadına hansı iradlar tutulur?\nCavab: Bu əqidəyə qarşı bir çox iradlar var. Onlardan bəzilərini nəzərdən keçirək:\n1. İmamın hurqəlya bədəndə olmasını iddia etmək əslində onun yer üzündə olduğunu inkar etməkdir. Həzrət Mehdi (ə) bərzəx aləmində yaşayırsa, demək, yer üzü höccətsizdir. Bu isə mümkün deyil.\n2. İmam Mehdinin (ə) hurqəlya bədəndə olması onun yer üzündə mövcudluğunu sübuta yetirən əqli dəlillərə ziddir.\n3. Şeyx Əhməd Ehsayi Hurqəlya aləmi dünya aləmi ilə axirət aləmi arasında təsəvvür edir. Hansı ki, misal aləmi də ilahi aləmdəndir.\n4. Həzrət Mehdinin (ə) Hurqəlya bədəndə yaşamasının heç bir dəlili yoxdur. Bu iddia heç bir əqli və nəqli dəlillə sübut olunmur.\n5. XIII əsrdə yersiz sözlər danışmaq geniş rəvac tapmışdı və avam xalq bunu alimlik kimi qəbul edirdi. Çox ola bilər ki, Şeyx Əhməd Ehsayi və Seyyid Kazim Rüşti avam xalqa xoş gəlmək üçün bu sayaq sözlərdən istifadə etmişlər.\nŞeyx Əhmədin sözləri nəticəsində azğın Babilik və Bəhailik kimi təriqətlər meydana çıxmış, pak ayin adı altında dinsizlik rəvac tapmışdır.\nSual: 293. Həzrət Zəhranın (ə) (Fatimənin) həzrət Mehdinin (ə) nümunəsi, idealı olması nə deməkdir?\nCavab: Həzrət Mehdi (ə) bir məktubda öz mübarək xətti ilə şiələrə duadan sonra bir neçə məsələyə toxunur: "Həzrət peyğəmbərin qızı Fatimə mənim üçün ideal və yaxşı nümunədir.”(Əl-Ğeybət”, s. 286. )\nBəs həzrət Mehdi (ə) həzrət Fatimənin (ə) hansı söz və rəftarını nümunə saymışdır? Bəyan olunmuş ehtimallardan üçünü nəzərdən keçirək:\n1. Həzrət Fatimə (s) ömrünün sonunadək heç bir zalım hakimə beyət etməmişdir. Həzrət Mehdi (ə) də heç bir zalım hakimin qarşısında öhdəçilik götürməmişdir.\n2. Şiələrdən bəziləri həzrətin imamətini qəbul etmirdilər. Həzrət onlara cavab olaraq buyurur: "Əgər icazəm olsaydı, elə edərdim ki, haqq söz aşkarlanardı və heç bir şübhə qalmazdı. Amma mən həzrət Zəhranın yolunu gedirəm. O xanım hakimiyyət haqsız yerə Əlidən alınsa da, heç vaxt qeyri-adi vasitələrdən istifadə etmədi. Mən də onun yolunu gedirəm. Öz haqqımı almaq üçün qeyri-adi yollardan faydalanmıram.”\n3. Həzrət buyurur: "Əgər sizin hidayətiniz şövqündə olmasaydıq, gördüyümüz zülmlər səbəbindən sizdən üz döndərərdik.” Həzrət xanım Zəhraya (s) işarə ilə buyurur ki, düşmənlər həzrət Zəhraya (s) nə qədər əziyyət versələr də, müsəlmanlar bu zülm qarşısında sussalar da, xanım heç vaxt müsəlmanlara duadan əl çəkmədi, hətta başqalarını özündən üstün tutdu. Mən də bu zülmlərə dözürəm və sizə canıyananlığı, duanı, göstərişi əsirgəmirəm.\nSual: 294. Zühurun (fərəcin) tezləşməsi üçün edilən duaların hansı təsirləri var?\nCavab: Sahibəzzaman (Mehdi) İshaq ibn Yəquba cavabında yazır: "Həqiqi və kamil qurtuluşun tezləşməsi üçün çox dua edin. Həqiqətən, sizin qurtuluşunuz bundadır.”(Kəmalud-din”, s.485. )\nHədisdən məlum olur ki, həzrət Mehdinin (ə) zühuru dövrü həm tezləşə, həm də yubana bilər. ("Bəda.”) Həzrətin zühurunun tezləşmə amillərindən biri duadır. Bilirik ki, qəlb istəyi və zəmin olmadan edilən dua təsirsizdir. İnsan həm dili və qəlbi ilə istəməli, həm də əməli olaraq öz istəyinə zəmin yaratmalıdır.\nSual: 295. İmamın mövcudluğunun bəlalara hansı təsiri var?\nCavab: Sahibəzzaman Şeyx Müfidə ilk məktubunda buyurur: "Biz sizə yardım və himayədə yubanmırıq və sizi yaddan çıxarmırıq. Əgər belə olsaydı (yaddan çıxarsaydıq) bəlalar üstünüzə yağar, düşmənlər sizi məhv edərdi.”("Ehticac”, c. 2, s. 323.) Şiələr haqq-ədalətə üz tutduqlarından daim zalım hakimlərin təzyiqlərinə məruz qalmışdır. Bu səbəbdən də onların qurtuluş üçün yardımçıya ehtiyacı var. Həzrət bu məktubunda şiələrə müjdə verir ki, qeybdə olsam da, sizi himayə edirəm və imkan vermirəm ki, düşmənlərin sizə qarşı yönəlmiş planları gerçəkləşsin, şiə məzhəbi aradan getsin.\nDigər bir hədisdə həzrət buyurur: "Mən vəsilərin (canişinlərin) sonuncusuyam. Allah mənim vasitəmlə şiələrin üzərindən bəlanı götürər.”("Kəmalud-din”, c. 2, s.441)\nSual: 296. Dövrün imamını inkar edənlərin hökmü nədir?\nCavab: Sahibəzzaman İshaq ibn Yaquba cavablarından birində buyurur: Allah-tәala ilə kimsə arasında heç bir qohumluq yoxdur. Məni inkar edən məndən deyil. Bu şəxs Nuhun övladının yolunu tutmuşdur.”("Kəmalud-din”, s.484.)\nBu hədisi şiə və sünnilərin nəql etdiyi rəvayətlər təsdiqləyir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurmuşdur: "Mənim Əhli-beytim (ə) Nuhun gəmisi kimidir. Ona süvar olan nicat tapar, ondan üz çevirən qərq olar.”("Mustədrəke-Hakim”, c. 3, s. 151.)\nSual: 297. İmam Mehdinin (ə) qeyb dövründə ümumi vəzifəmiz nədir?\nCavab: Sahibəzzaman Şeyx Müfidə məktubunda yazır: "Hər biriniz sizi məhəbbət və dostluqda bizə yaxınlaşdıracaq işlər görməli, bizi razı salmayacaq və qəzəbləndirəcək işlərdən çəkinməlisiniz.”("Ehticac”, c. 2. )\nAydın məsələdir ki, Əhli-beytə (ə) məhəbbət şəxsi, fərdi bir məsələ deyil. Bu, ilahi bir meyardır. Buna görə də Əhli-beyt məsumları şiələrin pis işdən çəkinib, yaxşı iş gördüklərini müşahidə etdikdə xoşhal olurlar.\nƏgər Sahibəzzamanın məhəbbətini qazanmaq istəyiriksə, onu narazı salacaq işlərdən çəkinməliyik. Digər bir tərəfdən, çalışmalıyıq ki, bizi həzrətə yaxınlaşdıracaq işlər görək.\nSual: 298. Bulud arxasındakı günəşlə qeybdə olan imamın hansı oxşarlığı var?\nCavab: Sahibəzzamanın İshaq ibn Yaquba cavabında buyurulur: "Qeyb dövründə mənim vasitəmlə fayda əldə etmək bulud arxasında günəşdən faydalanmaq kimidir.”("Bihar”, c. 53, s. 180.)\nBulud arxasındakı günəşlə qeybdəki imam arasında müqayisə aparılması bəzi nöqtələri üzə çıxarır:\n1. İnsanlar daim günəşin bulud arxasından çıxmasını gözlədiyi kimi, qeyb dövründə imamın zühuru intizarında olurlar.\n2. Qeyb dövründə imamın varlığını inkar etmək bulud arxasındakı günəşi inkar etmək kimidir.\n3. Bulud günəşi tam örtmədiyi kimi, qeyb də imama tam mane ola bilmir. Xalq qeyb dövründə həzrəti görməsə də, onun vücudundan bəhrələnir. İmamdan faydalanma yollarından biri təvəssüldür.\n4. Günəş buludlar arasından bəzən göründüyü kimi, imam da arabir bəzi ləyaqətli insanlarla görüşür və bu yolla onun mövcudluğu xalqa sübut olunur.\n5. Buludlar günəşi aradan götürə bilmir, sadəcə, onun üzərinə pərdə çəkir. Qeyb də belədir. İmam görünməsə də mövcuddur.\nSual: 299. Biz "fətrət”, yəni imamət cərəyanının qırıldığı dövrdəyikmi?\nCavab: Əhməd Katib deyir: "Bəzi şiələr elə düşünürlər ki, peyğəmbərlik cərəyanı qırıldığı kimi imamət cərəyanı da qırıla bilər. Onlar öz iddialarını müəyyən rəvayətlərlə sübuta yetirirlər. Onlar düşünürlər ki, Allahın qəzəbi bu cərəyanı qıra bilər. Onlar deyirlər: "Hazırda həmin dövrdür.”\nƏvvəla, Şeyx Müfid "Əl-füsulul-muxtarə” kitabında imam Həsən Əsgəridən (ə) sonrakı müxtəlif quruplar haqqında danışdıqdan sonra buyurur: "Amma yaşadığımız hazırkı dövrdə 12 imamçı şiədən başqa firqə qalmayıb.”("Əl-füsulul-muxtarə”, s. 259. )\nİkincisi, Əhməd Katibin üz tutduğu rəvayətləri araşdırdıqda görürük ki, bu rəvayətlər nəinki həzrətin mövcudluğunu inkar etmir, hətta bu mövludu təsdiqləyir. Bəzi rəvayətləri nəzərdən keçirәk: Məhəmməd ibn Fərəc deyir: İmam Əbu-Cəfər mənə yazdığı məktubunda bildirirdi: "Əgər Allah-tәala öz xalqına qəzəblənsə bizi onlardan uzaqlaşdıracaq.”("Kafi”, c. 1, s. 343.)\nBu rəvayət aşkar şəkildə həzrət Mehdinin (ə) mövludunu təsdiqləyir. Rəvayətdən məlum olur ki, o mövcuddur, amma nəzərlərdən qeybdədir.\nÜçüncüsü, bu rəvayətlər sənəd baxımından zəifdir. Mərhum Məclisi də bu məsələni qeyd etmişdir.\nDördüncüsü, bu rəvayətlər qrupu mütəvatir rəvayətlərə ziddir. Mütəvatir rəvayətlərdə bildirilir ki, yer üzü heç vaxt höccətsiz ola bilməz.


FOX.AZ : Rövşanə Əliyeva Elşad Abdullayevi rüsvay etdi (AÇIQLAMA)\nBu gün — 31 May 2020, 04:40\nRövşanə Əliyeva Elşad Abdullayevi rüsvay etdi (AÇIQLAMA)\nXəbər verdiyimiz kimi bu gün Elşad Abdullayev Rövşanə Əliyevanın olduğu daha bir video paylaşıb. Rövşanə Əliyeva “Təzadlar”a sözügedən video ilə bağlı açıqlama verib:\n“Mən bir daha təkrar edirəm ki, ABU-ya işə girmək üçün neçə aylar boyu gedib gəlmişəm və E.Abdullayevi də orada tanıyıb görmüşəm… Onun qəbuluna düşmək mümkünsüz bir məsələ olub. Amma o, məni bacısı Səbirə və qardaşı E.Abdullayev vasitəsilə qəbul edib. Məlum videoda da onun qardaşı E.Abdullayev və mənə onun özünün və bütün universitetin Səbirə kimi tanıdığı bacısı iştirak edib…\nTəzə videosundan da görünür və bir daha təsdiqlənir ki, mən E.Abdullayevlə heç bir halda pul alış-verişi məsələsinə qarışmamışam, qarışa da bilməzdim. Amma çox təəssüflər edirəm ki, o, qardaşının tapılması üçün özünün dediyi kimi, böyük-böyük kişilərə pullar verib, sonra aldanıb, onlar qalıb bir kənarda, düşüb mən körpə uşağı olan qadının üstünə. Bunu ona bağışlamaq olarmı? Mənim ən böyük günahım budur ki, ona bir qadın kimi yazığım gəlib və qardaşının tapılması üçün təsəlli verməyə çalışmışam.\nBu görüşlərdə və təsəllilərimdə də məqsədim, təkrar edirəm, bu olub. Özü də təsdiqləyir ki, bunlar hansısa pul təmənnasına görə deyil, sadəcə, sənədlərimi almışdılar və məni ABU-da işə götürməli idilər… Bunu da etməyiblər, hələ də sənədlərim orda qalıb. O ki qaldı onun Səbirə adlı bacısının olmamasına, mən ABU-ya gedib-gəldiyim müddətlərdə Səbirəni onun bacısı kimi tanımışam, yəni özü və qardaşı, bütün universitet belə tanıyıb, o cümlədən də mən. Biz- Səbirə və Eldənizlə birlikdə Mahirin tapılması üçün dəfələrlə ocaqlara, pirlərə getmişik, qurbanlar kəsmişik…\nSəbirə Allaha dualar edəndə qardaş-bacı istəkləri ilə edib. Yad adam o cür dualar edib Allaha yalvarardımı? Və bizim Səbirə ilə münasibətlərimizdən də bilirəm ki, onların iki bacısı olub və biri də Səbirə idi. Məlum videodakı görüşdə də mən, Elşad, Səbirə və Eldəniz, 4 nəfər olmuşuq… Mənim bundan artıq deməyə sözüm yoxdur. Elşad mənim ailə işlərimə bu videoları ilə qarışır, şəxsi həyatımla oynayır, məni ölüm həddinə çatdırıb. Sevinc Babayevanı çərlədib öldürtdü, indi də məni bu həddə gətirmək istəyir…”


Mahaçqala şəhərində 28 May - Respublika Günü qeyd edilib\nDağıstan Respublikasının paytaxtı Mahaçqala şəhərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) yaranmasının 102-ci ildönümü münasibətilə tədbir keçirilib. Mahaçqala Azərbaycanlılarının Milli-Mədəni Muxtariyyəti tərəfindən təşkil edilən tədbirdə yerli hökumət nümayəndələri, vətəndaş cəmiyyətinin üzvləri və diaspor fəalları iştirak ediblər.\nTədbirdə milli siyasət və dini işlər üzrə nazirin birinci müavini Harun Davıdov, "Dostluq" ictimai şurasının sədri Badrudin İbrahimov və Dağıstan Respublikasının başçısı yanında Şuranın üzvü, Mahaçqala Azərbaycanlılarının Milli-Mədəni Muxtariyyətinin sədri Rakif Əzizov çıxış ediblər.\nNatiqlər 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycanda qurulan dünyəvi və demokratik respublikanın bütün Türk və İslam dünyasına nümunə olduğunu, Azərbaycan xalqınıın dövlətçilik tarixində böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini bildiriblər. Onlar bu bayram münasibətilə dost və qardaş ölkə olan Azərbaycanı təbrik ediblər, xalqımıza sülh, əmin-amanlıq, rifah şəraitində yaşamağı, dövlətimizin daha çox inkişafa və tərəqqiyə nail olmasını arzulayıblar.


İstehza deyiLƏn züLM - səhifə 3\nİbadətlərə istehzalı münasibətləri\nSiz namaza çağırdığınız zaman onlar onu məsxərəyə qoyub oyun-oyuncaq sayarlar. Bu, ona görədir ki, onlar düşüncəsiz bir camaatdır. (Maidə surəsi, 58)\nYenidən dirilməyi inkar etmələri\nEy iman gətirənlər! Sizdən əvvəl Kitab verilənlərdən dininizi ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edənləri və kafirləri dost tutmayın. Əgər möminsinizsə, Allah`dan qorxun. (Maidə surəsi, 57)\n"Biz hər bir elçini, Allah`ın izni ilə, ona məhz itaət edilsin deyə göndərdik..." (Nisa surəsi, 64)\n(Nisa surəsi, 13-14)\nOnlar dedilər: “Sənə ən rəzil adamlar tabe olduğu halda, biz sənə inanarıqmı” (Şüəra surəsi, 111)\nFiron da, ondan əvvəlkilər də, alt-üst olmuş kəndlər də günah işlətmişdilər. Onlar öz Rəbbinin elçisinə asi oldular, O da onları artan bir əzabla yaxaladı. (Haqqə surəsi, 9-10)\nVay qulların halına! Onlara elə bir elçi gəlməyib ki, ona istehza etməsinlər. (Yasin surəsi, 30)\nAllah`ın seçdiyi elçini öz düşüncələrinə görə bəyənməmələri\nOnlar səni gördükdə ancaq sənə lağ edir (və deyirlər:) “Budurmu Allah`ın elçi göndərdiyi kəs (Furqan surəsi, 41)\nYuxarıdakı ayədə xəbər verildiyi kimi, Allah`ın bir ayəsində ağcaqanaddan bəhs etməsinin hikmətini inkar edənlər anlamamışlar. Sahib olduqları zəif dərrakəyə görə: "Allah bu örnəklə nə demək istəyir?" - deyərək, guya istehza edirlər. Ancaq bu gün elm dünyası insanların kiçik hesab etdiyi canlıların bir çox möcüzəvi xüsusiyyətlərə sahib olduqlarını ortaya çıxarmışdır. (daha ətraflı məlumat üçün baxın: Harun Yəhya, Ağcaqanad möcüzəsi). Allah bu canlıdakı heyrətamiz xüsusiyyətləri bundan 1400 il əvvəl xəbər vermiş və o dövrün inkarçıları bu məlumatlardan məhrum olduqları üçün sərf etdikləri istehzalı sözlərlə gülünc vəziyyətə düşmüşlər.\nİnkar edənlərin Allah`a və Onun dininə qarşı qürurlu olmaları, xüsusilə də Allah`ın ayələri özlərinə oxunduqda və özlərinə ayələrlə nəsihət verildikdə ortaya çıxır. Allah`ın göndərdiyi elçilər və saleh müsəlmanlar qövmlərinə yaşadıqları batil sistemin yanlışlığını təbliğ edirlər. Tək doğru yolun Allah`ın endirdiyi din olduğunu izah edərkən onlara Allah`ın ayələrindən oxuyur və ayələrin hikmətlərini açıqlayırlar. Ayələrdəki məna o qədər mükəmməldir ki, inkar edənlər bu sözlərdəki fövqəladə yönü görür, lakin bu üstünlüyü sezmələrinə baxmayaraq, qürurları səbəbi ilə izah edilən gerçəkləri inkar edir və çağırışı rədd edirlər. Hələ bu azmış kimi, azğınlıq səbəbi ilə Allah`ın ayələrini istehza mövzusu edirlər. Quranda onların bu qürurlu rəftarları və istehzalı yanaşmaları belə izah edilir:\nO, Allah`ın ona oxunan ayələrini eşidir və sonra sanki onları eşitməmiş kimi təkəbbür göstərərək inadkarlıq edir. Beləsini ağrılı-acılı bir əzabla müjdələ. O, ayələrimizdən bir şey öyrəndiyi zaman ona lağ edir. Məhz belələri üçün alçaldıcı bir əzab vardır. (Casiyə surəsi, 8-9)\nAllah inkar edənlərin bu cür məsxərəsini bir çox ayəsi ilə xəbər vermiş və möminlərə belə şeylərlə qarşılaşdıqda nə edəcəklərini belə bildirmişdir:\nAyələrimizi lağlağıya qoyanları gördüyün zaman onlar başqa söhbətə keçənə qədər onlardan üz çevir. Əgər şeytan (bunu) sənə unutdursa, xatırladıqdan sonra zalım camaatla birgə oturma. (Ənam surəsi, 68)\nAllah`ın əmr etdiyi ibadətlərə, bu ibadətlərin hikmətinə və xüsusilə də namaz və oruca lağ etmək inkar edənlər arasında çox məşhurdur. Allah bir ayəsində inkar edənlərin ağılsız davranışlarını belə xəbər vermişdir:\nİnkar edənlərin ibadətlər mövzusundakı istehzalarına gündəlik həyatda da çox rast gəlmək mümkündür. Məsələn, belə bir insana beş vaxt namaz qılmasının və oruc tutmasının gərəkdiyini xatırlatdıqda buna istehza edər. Danışıq üslubuna, seçdiyi sözlərə, mimika və hərəkətlərinə, üz ifadəsinə tamamilə istehza hakim olar.\nBu məsxərəçi hərəkətlərinin əsl səbəbi digər insanların şüur altı olaraq dinə və dini dəyərlərə qarşı hörmətini azaltmaq istəmələridir. Beləliklə, möminlərin təbliğinə də guya mane olmaq istərlər. Xüsusilə din əxlaqını yaşayan gənc insan gördükdə istehzalı üslubları daha da diqqətə çarpar. Onu görüncə daha çox günahkarlıq hiss etdikləri üçün bu günahkarlıq duyğusunu ona lağ etməklə örtməyə çalışar, bu şəkildə, onu doğru yoldan çəkindirməyə cəhd edərlər.\n"Cavanlığını keçir, gələcəkdə dini ibadətlərini yerinə yetirərsən", "bu yaşda dünyadan əlini üzmüsən" kimi eyhamlı və istehzalı sözlərlə qarşılarındakı insana lağ edərlər. "Orucunu poz, günahı mənim boynuma" ya da "namaz qılmağına nə ehtiyac var, hələ cavansan, qocalanda qılarsan" kimi axmaq sözlərlə onu doğru yoldan çıxartmağa çalışarlar. Halbuki, insan axirətdə ibadətlərini yerinə yetirib-yetirmədiyinə görə sorğu-sual olunacaq. Məsələn, beş vaxt namaz dəqiqliklə, tam vaxtında, şövq və huşu ilə yerinə yetirilməsi gərəkən ibadətdir. Peyğəmbərimiz (s.ə.v) də bir çox hədisində beş vaxt namazın əhəmiyyətinə diqqət çəkmişdir. Əbu Hüreyrədən (r.a) rəvayət edilən bir hədisdə Rəsulullah (s.ə.v) belə buyurur:\n"Beş vaxt namaz böyük günahlardan çəkindikdə gələcək həftənin cüməsinə və gələcək ramazana qədər səhvlər üçün kəffarədir". (Müslim), (Riyazüs-salehin, İmam Nəvəvi, çevirən: Mehmet Əmrə, Bədir nəşriyyat, s. 698)\nDin əxlaqının tələbi olan ibadətlərə lağ etməyə çalışanlar hər nə etsələr də, möminlərə zərər vermələri, onları hörmətdən salmaları mümkün deyil. Çünki möminlər inkar edənlərin Quranda yazılan bu rəftarları ilə qarşılaşdıqlarında daha da şövqlənər və ibadətlərinə daha həyəcanla davam edərlər.\nİnkar edənlər lağ etməklə guya möminlərə zərər vermək istəyər, ancaq bu səylərində uğursuz olarlar, hətta bilmədən onların axirətdəki dərəcələrini yüksəltmiş olarlar. Yəni başqa sözlə, möminlərə xidmət etdiklərini demək olar. Ancaq bunu bilmədiklərinə görə, yuxarıdakı ayədə də diqqət çəkildiyi kimi, anlamaz olduqlarını yenidən büruzə verirlər.\nİnkar edənlərin lağ etdiyi digər bir mövzu isə yenidən dirilməkdir. Ölümdən sonra insanların yenidən diriləcəyi həqiqətini israrla və ağılsızlıqla rədd edərlər. Çünki bunu qəbul etsələr, din əxlaqı ilə yaşamağın lazım olduğunu görəcəklər. Bundan başqa, insanlar ölümdən sonra dünyada etdiklərinə görə hesab verəcək və o gün yalnız dünyada Allah`ın Quranda əmr etdiyi kimi yaşayanlar nicat tapacaqlar. Hesab gününün ardından, əlbəttə ki, Allah`ın sonsuz ədaləti təcəlli edəcək, günahkarlar cəzalandırılacaq, gözəl rəftar göstərən, Allah`a itaətli olanlar isə mükafatlandırılacaq. Bu, açıq həqiqətdir. Din günü inkar edənlərin yanıldıqları ortaya çıxacaq. Ancaq onlar dünyada etdiklərindən məsul olduqlarını qəbul etmək istəməyərək Allah`ı və hesab gününü unudurlar. Bunun nəticəsində, əvvəlcə, ölümün çox yaxın olduğunu ağıllarından çıxarmağa çalışarlar. Hətta bu mövzuda istehzalı söhbət və zarafatlar edərək mövzunun ciddi olmadığına özlərini inandırmaq istərlər. Ətrafdakı insanlara ölümün uzaq olduğunu, bunu düşünməyin isə lazım olmadığını işarə verərlər. Ancaq nə qədər unutmaq istəsələr də, ölüm qəti həqiqətdir. Ayədə belə buyurulur:\nBuna görə, yenidən dirilib hesab verəcəkləri həqiqətini rədd edərlər. Şübhəsiz, onların hesab gününü rədd etmələri onları o günlə qarşılaşmaqdan uzaqlaşdırmaz, ancaq yenə də bu mövzunu anlamazlıqdan gəlib xilas ola biləcəklərini zənn edərlər. Hətta daha da irəli gedərək bu mövzuya lağ da edərlər. Bu şəkildə, yenidən dirilməyə inanmadıqlarını və bu mövzunu ciddi qəbul etmək istəmədiklərini ətraflarına sübut etmək istəyərlər. Quranda onların lağlağı hərəkətlərinə nümunələr verilmişdir:\n(Kimisi də) ata-anasına: “Tfu sizə! Məndən əvvəl neçə-neçə nəsillər gəlib-getdiyi halda, siz məni (qəbirdən) çıxarılacağımlamı hədələyirsiniz?”– deyər. Onlar Allah`dan yardım diləyərək: “Vay sənin halına! İman gətir, Allah`ın vədi haqdır!”– deyərlər. O isə: “Bu, keçmişdəkilərin əfsanələrindən başqa bir şey deyildir!”– deyər. (Əhqaf surəsi, 17)\nÖz axmaq ağıllarını bəyənən və bundan çox əmin olan inkarçıların dirilmək haqqındakı bu cür suallarına və yanlış məntiqlərinə ən gözəl nümunə olaraq Quranda belə xəbər verilmişdir:\nMəgər insan onu nütfədən yaratdığımızı görmür? Budur, o, indi açıq-aşkar mübahisə edir. O, Bizə bir məsəl çəkdi, lakin yaradılışını unutdu. O dedi: “Çürümüş sümükləri kim dirildə bilər?” De: “Onları ilk dəfə yaradan Özü onları dirildəcəkdir. O, hər bir məxluquna yaxşı bələddir. (Yasin surəsi, 77-79)\nİnsanı və yer üzündəki canlı-cansız bütün varlıqları yaradan Allah`dır. İnsan Allah`ın endirdiyi din əxlaqını yaşamaqla məsuldur və inkar etməsi onu bu məsuliyyətdən qurtarmaz. Bu vəziyyətdə din günü gəldiyində etdiklərinin cəzasını mütləq alacaqdır. Bunu da əlavə etmək lazımdır ki, Allah`a və Onun dininə istehza etmək çox böyük günahdır və heç şübhəsiz, bunun qarşılığı çox şiddətli olacaq. Bu insanlar Quranda belə təhdid edilirlər:\nDinlərini oyun və əyləncə sayanları və dünya həyatının aldatdığı şəxsləri tərk et. Bununla xatırlat ki, heç kəs qazandıqlarına görə özünü məhvə məhkum etməsin. Allah`dan başqa onun nə bir hamisi, nə də bir havadarı olacaqdır. O, nə cür fidyə versə də, ondan qəbul olunmayacaq. Onlar qazandıqlarına görə məhvə məhkum olanlardır. Kafir olduqlarına görə, onlar üçün qaynar içki və üzücü bir əzab hazırlanmışdır. (Ənam surəsi, 70)\nQarşılaşacaqları bu əzabı görməzlikdən gələn insanlar həmişə olduğu kimi, yaşadığımız dövrdə də var. Bu şəxslər hər fürsətdə dini dəyərlərə və müqəddəs anlayışlara lağ etməkdən çəkinməzlər. Zarafat və lətifələrinin dini məzmunlu olması ilə yanaşı, karikaturalarda da dini dəyərlərə lağ edərlər. İstər içində yaşadığımız dövrdə, istərsə də tarix boyunca inkar edənlərin bu çirkin davranışlarının məqsədi həmişə eyni olmuşdur. Məsxərəçi yanaşmaları ilə həm iman edənləri çətinliyə salmaq istəyər, həm də insanlara şüur altı dini dəyərlər mövzusunda mənfi yöndə təsir etməyə çalışarlar. Ancaq unutmaq olmaz ki, müsəlmanlar üçün inkarçıların bu davranışları ilə qarşılaşmaq böyük bir şərəfdir. Çünki Allah Quranda saleh müsəlmanların bu cür davranışlara məruz qalavaqlarını və bunların qarşılığının özlərinə ən gözəl şəkildə veriləcəyini vəd etmişdir. Bundan başqa, Allah bu lağlağı insanların mövqeyini Quranda bildirmiş və möminlərin onlardan uzaq olmalarını əmr etmişdir:\nİNKAR EDƏNLƏR ƏBƏS YERƏ MÖMİNLƏRƏ İSTEHZA EDİRLƏR\nƏvvəlki hissələrdə ifadə etdiyimiz kimi, inkar edənlər Allah`a təslim olmadıqları üçün vicdanları həmişə narahatdır. Buna görə də Allah`ın dinini yaşayan möminlərə qarşı kinayəli rəftar göstərərlər. Özlərinin səhv yolda, möminlərin isə doğru yolda olduqlarını bilmələri möminlərə qarşı kin bəsləmələrinə səbəb olur. Bir ayədə bu insanların möminlərə qarşı kinli olmaları belə izah edilir:\n... Ey iman gətirənlər! Sizlərdən olmayanı özünüzə sirdaş tutmayın. Onlar sizə qarşı fəsad törətməkdən əl çəkməzlər, sizin sıxıntıya düşməyinizi istəyərlər. Düşmənçilikləri onların ağızlarından bəllidir. Kökslərində gizlətdikləri isə daha böyükdür. Əgər anlayırsınızsa, Biz ayələri artıq sizə bəyan etdik. (Ali-İmran surəsi, 118)\nİnkar edənlərin möminlərə bu qədər kin bəsləmələrinin səbəblərindən biri onların Allah`a iman etməsidir. Tarix boyu Allah`ın əmrlərini yerinə yetirən, Allah`ın göndərdiyi kitablara və elçilərə itaət edən möminlər inkar edənləri qıcıqlandırmışdır. Yer üzündə inanan insanlar var olduqları müddətcə inkar edənlər bu narahatlığı yaşayacaq və bu qəzəbi daşıyacaqlar.\nİnkar edənlər Allah`ın varlığını və üstünlüyünü görməzlikdən gəlmək istəyirlər. Yuxarıda da ifadə etdiyimiz kimi, əgər hər şeyin yaradıcısının Allah olduğunu, hər hadisənin Onun idarəsində reallaşdığını qəbul etsələr, Allah`a itaət etmələrinin lazım olduğunu görəcəklər. Bu həqiqətləri görməzlikdən gəlməyə çalışarkən möminlərin varlığı bütün səylərini boşa çıxarar. Möminlər inkar edənlərə və içində olduqları cəmiyyətə Allah`ın hər şeyin yaradıcısı olduğunu, bütün gücün Allah`a aid olduğunu, dünyadakı həyatın keçici, ölümün isə açıq-aşkar və qaçılmaz bir həqiqət olduğunu, qısacası inkarçıların unutmağa çalışdığı bütün həqiqətləri xatırladarlar. Buna görə, inkarçılar yer üzündə iman edən tək bir insanın belə qalmasını istəməzlər. Elə buna görə də iman edənlərə qarşı düşmən mövqeyi tutarlar.\nƏlbəttə, öz ağıllarına görə bu düşmənliyi ifadə etməyin ən asan yollarından biri möminlərə dəyər vermədiklərini göstərməkdir. Halbuki, möminlərin onların dəyərlərinə heç bir şəkildə ehtiyacları yoxdur. Bunu da onlara qarşı kinayəli hərəkətlərlə hiss etdirməyə çalışarlar. Möminlərin iman etməsinə istehza etmək inkarçıların ən çox etdiyi əxlaqsızlıqdır. Quranda bunun bir çox nümunəsindən bəhs edilmişdir:\nOnlara: “(Bu) insanlar iman gətirdiyi kimi siz də iman gətirin!”– deyildiyi zaman: “Biz də səfehlərin iman gətirdikləri kimi iman gətirək?”– deyirlər. Doğrusu, onlar özləri səfehdirlər, lakin bilmirlər. Onlar möminlərlə rastlaşdıqda: “Biz iman gətirdik!”– deyirlər, öz şeytanları ilə təklikdə qaldıqda isə: “Biz sizinləyik. Biz (möminlərə) ancaq istehza edirik!”– deyirlər. (Bəqərə surəsi, 13-14)\nAyələrdən göründüyü kimi, inkarçılar danışıqlarında möminlərə aşağı baxdıqlarını ifadə edərlər. Bununla möminlərin şövqünü qırıb gücünü azaldacaqlarını zənn edirlər. Ancaq başqa mövzularda olduğu kimi, burda da yanılırlar. Çünki Allah`a iman edən bir insan şövqsüz və ümidsiz olmaz. Əksinə, iman edənlərə belə əxlaqsız hərəkətlərə məruz qalmaq böyük şərəfdir və bunlar möminləri daha da şövqləndirən hadisələrdir. Çünki Allah Quranda tarix boyu bütün müsəlmanlara qarşı bu cür münasibətlərin olduğunu xəbər vermişdir. Bunun qarşılığında inananlar da hər dövrdə bu hərəkətlərə səbir göstərdiklərində axirətdə bunun gözəl qarşılığını alacaqlarını bilməyin şövq və sevincini yaşamışlar.\nTarix boyu inkarçıları qıcıqlandıran mövzulardan biri də möminlərin Allah`ın göndərdiyi elçiyə itaəti olmuşdur. Möminlər "Biz hər bir elçini, Allah`ın izni ilə, ona məhz itaət edilsin deyə göndərdik..." (Nisa surəsi, 64) ayəsinin tələbi olaraq, Allah`ın elçilərinə və Onun yolunda mübarizə aparan saleh müsəlmanlara böyük hörmət göstərmişlər.\n"Ey iman gətirənlər! Allah`a və Elçisinə itaət edin, həm də özünüzdən olan rəhbərlərə..." (Nisa surəsi, 59) ayəsinə uyğun olaraq itaət mövzusunda bir-birləri ilə yarışmış və bu mövzuda qəti şəkildə zəiflik göstərməmişlər:\nBunlar Allah`ın hüdudlarıdır. Kim Allah`a və Onun Elçisinə itaət edərsə, (Allah) onu altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları cənnət bağlarına daxil edər. Bu, böyük uğurdur. Kim Allah`a və Onun Elçisinə asi olub Onun hüdudlarını aşarsa, (Allah) onu içində əbədi qalacağı (cəhənnəm) oduna vasil edər. Onun üçün alçaldıcı bir əzab vardır. (Nisa surəsi, 13-14)\nBunun ən əhəmiyyətli nümunələrindən biri də peyğəmbərimiz (s.ə.v) dövründə müsəlman qadınların örtünmə ayələrinin enməsi ilə birlikdə göstərdikləri itaətdir. Allah Quranda örtünmənin mömin qadınları digərlərindən ayıran əhəmiyyətli bir xüsusiyyət olduğunu xəbər vermişdir:\nEy Peyğəmbər! Zövcələrinə, qızlarına və möminlərin qadınlarına de ki, (naməhrəm yanında) çarşabları ilə örtünsünlər. Bu onların tanınması və onlara əziyyət verilməməsi üçün daha münasibdir. Allah bağışlayandır, rəhmlidir. (Əhzab surəsi, 59)\n“Nur” surəsindəki örtünmə ilə bağlı ayələr hicrətdən sonrakı dövrdə endirilmişdir:\n“Şeybə qızı Səfıyə deyir ki: Biz hz. Aişənin yanında olarkən bir neçə xanım qureyşli qadınların vəziyyətindən və fəzilətlərindən danışmışdılar. Bundan sonra hz. Aişə buyurdu ki: "Şübhəsiz ki, qureyşli qadınların üstünlüyü var. Amma Allah`a and içirəm ki, mən ənsarın qadınlarından daha çox Allah`ın kitabını təsdiq edən və Qurana inanan fəzilətli şəxslər görmədim. “Nur” surəsindəki "baş örtülərini yaxalarının üzərlərinə qoysunlar" ayəsi nazil olanda ərləri onların yanlarına getdilər və özlərinə Allah`ın bu mövzuda nazil etdiyi ayəni oxudular. Hər kəs arvadına, qızına, bacısına və yaxınlarına bu ayəni oxuyurdu. İçlərindən baş örtüyünü yaxalarının üzərinə qoymayan olmadı. Allah`ın endirdiyi kitabdakı hökmə inandıqlarından və təsdiq etdiklərindən örtülərinə büründülər..." (İbni Kəsr, Hədislərlə Qurani-kərim Təfsiri, 11-ci cild, s. 5880)\nPeyğəmbərimiz (s.ə.v) dövründə mömin qadınlar Allah`ın təsəttür mövzusundakı əmrini böyük şövq və istəklə qarşılamış, dərhal itaət etmişlər.\nMüsəlmanların bu sarsılmaz itaəti inkar edənləri hər dövrdə çox narahat etmişdir. Çünki onlar daim ən etibarlı, ən çox sözü küçən şəxslərin özləri olmasını istəmişlər. Bu səbəbdən, möminlərin Allah`ın seçdiyi insana itaət etməsi və bu mövzuda heç bir güzəştə getməməsi onların möminlərə düşmən olmasının səbəblərindən biri olmuşdur. Buna görə, möminlərə və onların itaət etdikləri elçilərə istehza dolu sözlərlə atmacalar atmışlar:\nOnlar dedilər: “Sənə ən rəzil adamlar tabe olduğu halda, biz sənə inanarıqmı?” (Şüəra surəsi, 111)\nOnun qövmünün kafir zadəganları dedilər: “Biz sənin özümüz kimi sadəcə bir insan hesab edir və içimizdən ancaq düşüncəsiz olan ən rəzil adamların sənə qoşulduğunu görürük. Həmçinin sizin bizdən üstün olduğunuzu da görmürük. Əksinə, biz sizi yalançı hesab edirik”. (Hud surəsi, 27)\nAyələrdə də bildirildiyi kimi, inkar edənlərin ən böyük istəklərindən biri özlərinin ən üstün olmalarıdır. Ancaq onlar özlərini böyük görməklə ağılsızlıq edərlər və ən əhəmiyyətlisi isə qısa dünya həyatındakı mövqe, pul, mal və etibarı sonsuz axirət həyatına dəyişərlər. Bu da onların ağılsızlığının ən böyük dəlillərindən biridir.\nTarix boyunca hər dövrdə inkar edən insanlar olmuş və bu şəxslər Allah`ın dininə və möminlərə qarşı mübarizə aparmışlar. Bu Allah`ın dəyişməz qanunudur. İnkar edənlərin inananlara qarşı istifadə etdiyi mübarizə üsulları məlumdur və bunların ən başlıcalarından biri də məsxərədir. Üstəlik, istehza taktikaları və sözləri də həmişə eyni olur. Bu həqiqət Quranda belə ifadə edilir:\nAyələrdə diqqət çəkildiyi kimi, əsrlər boyu inkar edənlər həmişə eyni üsyankar rəftarı göstərmişlər. Firon, Əbu Ləhəb, fironun qövmü, Nuh peyğəmbərin (ə.s) qövmü, Ad qövmü, Səmud qövmü, Lut qövmü və digərləri Quranda həmişə peyğəmbərlərə qarşı istifadə etdikləri azğın və məsxərəçi üslubla xatırlanan və sonunda məhv olan qövmlərdəndir. Bu insanlar yalnız peyğəmbərlərə deyil, dinə aid hər şeyə-ibadətlərə, namaza, dinin hökmlərinə lağ etmişlər. Amma, əlbəttə, Quranda xəbər verildiyi kimi, sonda ziyana uğrayan, həlak edilən də özləri olmuşdur.\nGöründüyü kimi, peyğəmbərlərə qarşı bu şəkildə nəzakətsiz davranmaq inkar edənlərin nəzərə çarpan xüsusiyyətidir. Hər dövrdə də bunu tətbiq etdikləri aydın olur. Bütün bu qövmlərin təkəbbürlənmələrinin və nəticədə, istehzaya yönəlmələrinin səbəbi isə şeytandır. Şeytan yer üzündə Quran əxlaqının yaşanmasını istəmədiyi üçün insanları əxlaqsızlığa, din əxlaqına zidd işlərə təşviq edir. İstehza da bu çirkin davranışlardan biridir. Buna qarşı peyğəmbərlər haqq dini yaşayan və təbliğ edən insanlardır. Onlar insanları şeytana və onun hiyləli oyunlarına qarşı xəbərdar edən və onlara şeytanın inkarçı sisteminə təslim olmamağı öyrədən şəxslərdir. Bu səbəblə də şeytan inkar edənləri, əvvəlcə, peyğəmbərlərə qarşı çıxmağa yönəldir. İnsanları peyğəmbərlərə qarşı üsyana və məsxərəçi davranışlara təşviq edir. Qövmlərin içində peyğəmbərlərə qarşı mübarizə aparan, onlarla lağ edən insanlar da şeytanın yolu ilə gedən şəxslərdir.\nAmma unutmaq olmaz ki, şeytanın bu səyləri heç bir nəticə verməz. Əksinə, inkar edənlərin bu cür davranması, kinayəli sözlər söyləməsi elçilərin axirətdəki dərəcəsini artırar, Allah`ın razılığını və nemətlərini qazanmalarına səbəb olar. Bu mübarək insanlar özlərinə qarşı çirkin hərəkətlərə səbir etdikləri üçün Allah`dan gözəl bir qarşılıq umarlar. Necə ki, haqlının haqsızdan ayrılacağı din günü gəldiyində hər iki tərəf də etdiklərinin qarşılığını alacaqdır. Elçilərə və onlarla birlikdə olan möminlərə axirətdə mükafat verilərkən, dünyada onlara istehza edən inkarçılar isə cəzalandırılacaqlar. Bu son üçün yalnız Allah`ın onlara təyin etdiyi bir müddət var və bu müddət bitməlidir. Bu, Quranda bildirilən bir həqiqətdir:\nDünya həyatı kafirlər üçün gözəlləşdirildi. Onlar iman gətirənləri məsxərəyə qoyurdular. Halbuki, müttəqilər qiyamət günü onlardan üstün olacaqlar. Allah istədiyi kəsə hesabsız ruzi verər. (Bəqərə surəsi, 212)\nAyələrdən aydın olduğu kimi, cahil insanların elçilərlə lağ etməsi Allah`ın Quranda bildirdiyi bir qanundur. Tarix boyunca bütün peyğəmbərlərin başına gələn bu hadisə onların ancaq şövqlərini və mübarizə əzmlərini artırmışdır. Peyğəmbərlər Allah`ın ədalətinə güvəndikləri üçün məsxərəçi inkarçıların axirətdə layiq olduqları qarşılığı alacaqlarından da əmindirlər. Bu səbəbdən, inkar edənlər və onların öndəri olan şeytan heç bir zaman məqsədlərinə çatmaz. Allah Quranda inkarçıların elçilərə qarşı mübarizəsinin onların ağılsız olduqlarını ortaya qoyduğunu belə xəbər vermişdir:\nBiz elçiləri yalnız müjdə verənlər və xəbərdarlıq edənlər kimi göndəririk. Kafirlər isə batil ilə haqqı aradan qaldırmaq üçün mübahisə edirlər. Onlar Mənim ayələrimə və xəbərdar olunduqları şeylərə istehza edirlər. Rəbbinin ayələri yadına salınarkən onlardan üz döndərən, əvvəlcə öz əlləri ilə etdikləri (günahlarını) unudan adamdan daha zalım kim ola bilər? (Quranı) anlamasınlar deyə, Biz onların qəlbinə örtüklər çəkdik, qulaqlarına da tıxac vurduq. Sən onları doğru yola çağırsan da, onlar heç vaxt doğru yola gəlməzlər. (Kəhf surəsi, 56-57)\nQuranda inkarçıların hansı mövzularda belə bir üsluba əl atdığı, hansı üsullardan istifadə etdiyi də bir çox örnəklə bildirilmişdir. Sonrakı səhifələrdə inkarçıların tarix boyunca Allah`ın elçilərinə qarşı göstərdikləri məsxərəçi mövqe və bunun nəticəsində gördükləri alçaldıcı qarşılıqdan bəhs olunacaq.\nDin əxlaqından uzaq cəmiyyətlərdə insanların dəyər ölçüləri mal, mülk, pul, şöhrət, məqam və mövqe kimi maddi mənfəətlər üzərində qurulmuşdur. Buna görə də həmin cəmiyyətlərə bir elçi göndərildiyində insanların çoxu bu meyarlarla qiymətləndirmə aparırlar. Əgər elçidə sayılan maddi xüsusiyyətləri kafi görməzlərsə, onu Allah`ın seçdiyini, özlərinə yol göstərici olaraq göndərildiyini qəbul etmək istəməzlər. Bu insanı Allah`ın seçməsi, onun təqva sahibi və gözəl əxlaqlı olması onların məntiqləri baxımından əhəmiyyətli olmaz. Elçidəki gözəl, üstün əxlaqı dərk edə bilmədikləri və qürurlu olduqları üçün onun seçilmiş biri olması xoşlarına gəlməz. Onun özlərindən üstün olduğunu, onları doğru yola dəvət etdiyini təsdiqləyib, ona təslim olmaq yerinə üsyankar və məsxərəçi mövqedə olmağı seçərlər. Allah Quranda inkar edənlərin bu mövqeyini belə bildirmişdir:\nOnlar səni gördükdə ancaq sənə lağ edir (və deyirlər:) “Budurmu Allah`ın elçi göndərdiyi kəs? (Furqan surəsi, 41)\nAyədə göründüyü kimi, bu insanlar elçini öz yanlış düşüncələrinə görə qiymətləndirir və bəyənmirlər. Bu mövzudakı başqa bir ayə isə belədir:


www.XALQXEBER.az » Bölgə » "İcra başçısının kabinetindən çuvalla pul çıxanda biz evdə acından ölürdük" - İmişlinin təzə başçısından da haray yoxdur...\nİmişli sakini Təzəgül Nağıyevanın iki oğul və üç qız övladı var, onların da ikisi xəstədir. Yaşadıqları ev də qəzalı vəziyyədədir. DİA.AZ bildirir ki, Təzəgül Nağıyeva həyat yoldaşını 90-cı illərin əvvəllərində itirib. Bu illər ərzində övladlarını tək, özünün dediyi kimi, kasıblıqla, çətinliklərlə böyüdüb. İndi uşaqlarından böyüyünün 35, kiçiyinin 27 yaşı var. Həm qızı Bahar, həm də oğlu Tərlan gözündəki problemdən əziyyət çəkir. Bahar Cavadova bir müddət əvvəl sosial mediada insanlara yardım üçün müraciət edib, əməliyyata lazım olan 7-8 min manatın toplanmasına kömək istəyib.\nAna övladlarının indiyə qədər ailə həyatı qurmamasını da özünə dərd edir. Amma deyir, ailə o qədər çıxılmaz vəziyyətdədir ki, indi bu haqda düşünmək də olmur: “Daha çox kasıblığa görə evlənməyiblər. Böyük oğlum iş tapmaq üçün çox çalışır. İş yox, oturub evdə. Necə evlənsin?! Kompüteri bilir, amma heç bir yerdə iş tapa bilmir. Neçə dəfə gedib 5-10 manata fəhlə işləyib. Evlənsə, ailəsini necə saxlayacaq?”\nTəzəgül Nağıyeva daha kömək üçün heç bir yerə müraciət etmədiklərini deyir. Hərçənd, İmişli Rayon İcra Hakimiyyətinə üz tutduqları vaxtlar olub: “Ağzımızın üstündən vurub qaytarırdılar. Sonra icra başçısının kabinetindən çuvalla pul çıxdı. Onda biz evdə acından ölürdük. İmişli camaatının vəziyyəti çox ağırdı. Seçki vaxtı qapı-qapı düşüb deyirlər ki, filankəsə səs verin. Guya indi bilmirlər ki, biz nə vəziyyətdə yaşayırıq?! Sosial yardım verilən yerdə işləyənlərin hamısının bizim ailənin necə kasıb olmasından yaxşı xəbəri var. Mütləq gedib yalvarmalıyam onlara?”


Haqqımızda • Azad İqtisadiyyata Yardım İctimai Birliyi\nAzad İqtisadiyyata Yardım İctimai Birliyi 2004-cü il Yanvarın 5-ində təsis edilib və 2006-ci il, 26 mayda Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən qeydiyyata alınıb. AİYİB tam olaraq qeyri-kommersiya əsasında fəaliyyət göstərən qeyri-hökümət təşkilatıdır. Təşkilatın missiyası azad ticarət və yaxşı idarətetmənin təmin olunmasına dəstək verməkdir.\nTəsis olunduqdan sonra, 2004-2006-ci illərdə təşkilat Açıq Cəmiyyət Fondununu Bakı-Tbilisi-Ceyhan Boru xəttinin QHT Monitorinq/Audit proqramında fəal iştrak edib. Təşkilat 2005 –ci ildə Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü (MSŞT)Üzrə QHT Koalisiyasına qoşuldu və 2006-ci ildə Milli Büdcə Qrupunu təsis edən 9 QHT-dən biri oldu. 2010-2012-ci illərdə AİYİB-in idarə heyətinin sədri ADB üzrə QHT Forumun Beynəlxalq Komitəsinin üzvü və MSŞT üzrə Koalisiyanın koordinatoru seçildi.\nAİYİB 2008-ci ildə ADB üzrə QHT forumunun (qərargahi Manilada yerləşir), 2010-cu ildə Avropa Birliyinin Şərq Tərətdşlığı Proqramının Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunun və Cənubi Qafqaz İnsan Haqları Müdafiyəçilləri Şəbəkəsinin, və 2013-cü ildə SİCİVUS-un üzvü oldu. 2009-cu ildən etibarən Qara Dəniz QHT Forumunda iştrak etməyə başladı. AİYİB beynəlxalq şəbəkələrdə aktiv iştrak etməklə özünə çoxlu tərəfdaş qazanıb və müştərək layihələrdə iştrak edib. Gəlirləri İzləmə İnstitutu, Fridrix Nauman Fondu, Atlas İqtisadi Tədqiqat Fondu, Gürcüstan Strateji və Beynəlxalq Tədqiqatlar Fondu, Ukrayna İqtisadi Tədqiqat və Siyasət Konsaltinqi Mərkəzi, İnsan Hüquqlarına Nəzarət, Norveç İnsan Hüquqları Evi Fondu, İnsan Hüquqları üzrə Polşa Helsinki Fondu bu cür tərəfaşların sırasındadır.\nAİYİB Azərbaycanın QHT qanunvericiliyinə və Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmiş Nizamnaməsinə əsasən fəaliyyət göstərir. Təşkilatın ali qərar verici orqanı bütün üzvlərin də iştrak etdiyi Ümumi Yığıncaqdır. Ümumi Yığıncaq ildə 2 dəfə toplanır və təşkilatın Nizamnaməsi, ümumi fəaliyyət xəttini müzakirə edir və 2 illik sədri, idarə heyyətini seçir. İdarə heyyəti 5 nəfərdən ibarətdir.\nİdarə heyəti hər rüb iclas keçirir və təşkilatın strateji məqsədləri, proqramın istiqamətlərini, maliyyə hesabatını təsdiq edir. Sədrdən başqa digər heyət üzvləri işçi heyətinin üzvü ola bilməzlər amma məsləhətçi və ya mütəxəssis kimi xidmət göstərə bilərlər.\nİdarə heyəti öz hesabatını Ümumi Yığıncağa təqdim edir. ÜY-ın və İH-nin iclasları qeydə alınır. İdarə heyətinin carı fəaliyyəti sədr tərəfindən idarə olunur.\n1) Azad Ticarət\nBu proqram iqtisadi azadlıq, malların, investisiyaların və insanların azad hərəkəti ilə əlaqədar məsələləri əhatə edir. Bu layihələrdən biri “Sərhədlərin Xərcləri” dir və Ukrayna və Gürcüstan tərəfdaşları ilə birlikdə “Qara Dəniz Regionunda mallaların, investisiyaların və insanların azad hərəkəti” başlıqlı tədqiqat aparıblar və 3 ölkədə konfrans keçiriblər. Bu proqram üzrə layihələr GMF-in Qara Dəniz Regional Əməkdaşlıq Proqlarmı , Atlas ERF və Fridrix Nauman Fondu tərəfindən dəstəklənirlər.\n2) Şəffaflıq və hesabatlılıq.\nBu təşkilatın ən böyük proqramıdır. Bu proqramın əsas istiqamətləri büdcə vəsaitlərinin və investisiyaların şəffaflılığı və effektivliyi, və həmçinin MSŞT və Açıq Hökümət Tərəfdaşlığı, dövlətin hesabatlılığı kimi məsələlərdir. Təşkilat bu sahətə 20-dən çox layihə həyata keçirib, tədqiqatlar aparıb, videolar və hesabatlar hazırlayıb. Bu proqram üzrə layihələr OSİAF (Azərbaycan), Gəlirləri İzləmə İnstitutu, Avropa Kommisiyası, Oksfam BB, Oksfam Novib, ABŞ və Norveç səfirliyi tərəfindın maliyyələşib.\n3) Mülkiyyət hüquqları.\nAİYİb bu sahədə fəaliyyət göstərən əsas QHT-dir. Azərbaycanda neft bumundan sonra, geniş şəhər yenidənqurması üzrə dövlət layihələrnin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar vətəndaşların mülkiyyət hüquqları kütləvi şəkildə pozulmağa başladı. AİYİB bu məsələyə iqtisadi azadlıq prizmasından yanaşır. Bu proqrama mülkiyyət hüquqlarının monitorinqi, illik hadisə hesabatlarının, statistika və xəritənin hazırlanması, ictimai maarifləndirmə, bu sahədə elm və bacarıqların artırılması, hüquqi yardım, məhkəmə müdafiəsi, strateji işlərin hazırlanıb AİHM-nə göndərilməsi, yerli və beynəlxalq səviyyədə vəkillilik kampaniyası kimi fəaliyyətlər daxildir. Hal-hazırda təşkilat bu proqam üçün ayrıca portal hazırlayıb (www.propertyrights.az). Bu proqram üzrə layihələr NED, Avropa Kommisiyası, Açıq Cəmiyyət İnstitutu (Budapeşt) və Böyük Britaniya səfirliyi tərəfindın dəsdəklənir.\n4) İqtisadi Diversifikasiya.\nBu Proqram Gəlirləri İzləmə İnstitutunun təşəbbüsüdür və tərəfdaş təşkilatlarla birgə bir çox neft ölkələrində həyata keçirilib. Bu proqram çərçivəsində Gİİ-nun metotologiyası əsasında geniş tədqiqatlar aparılır. Hal-hazırda bu proqramla əlaqədar vəkillilik kampaniyası hazırlanır.\nTəşkilatın fəaliyyəti dövründə əldə etdiyi əsas nailiyyətləri aşağıdaki kimi ümumiləşdirmək olar:\n- MSŞT üzrə QHT Koalisiasında, Azərbaycanda müsbət nüfuza malik Milli Büdcə Qrupunda, həmçinin beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərən ADB üzrə, AB Şərq Tərəfdaşlığı üzrə və Qara Dəniz üzrə QHT forumunda üzün müddətli, fəal iştrakçılıq\n- siyasət sənədi,hesabatlar, tədqiqatların hazırlanması, və onların mediya və ictimai müzakirələrə çıxarılması, parlament üzvlərinin maraqlarının cəlb olunması. Mediyada və beynəlxalq səviyyəli hesabatlarda AİYİB-in məhsullarına edilən istinadlar buna sübutdur\n- AİYİB-in bir çox vəkililik ideyaları dövlət tərəfindən icra olunması. Məsələn: dövlət investisiyalarının qanuni çərçivəsinin inkşaf etdirilməsi, dövlət investisiya layihələrinin büdcə zərfinə daxil edilməsi, vətəndaşların evlərinin sökülməsi zamanı və torpaqların dövlət ehtiyacı və şəhər planlaşdırılması üçün müsadirəsi zamanı mülkiyyətçilərə kompensasiyaların veliməsində müəyyən dərəcə şəffaflığın artırılması.\nBu fəaliyyətlər üzrə əsas hədəf grupu və qərar qəbul edicilərə Vətəndaş Cəmiyyəti, mütəxəssislər, şirkətlər, gənc təqdiqatçılar və insan haqları müdafiəçiləri daxildir. Monitorinq və tədqiqat fəaliyyətlərinin bir hissəsi kimi təşkilat hesabatlar, mövqe sənədləri həmçinin dövlət qurumları, deputatlar, beynəlxalq təşkilatlar və vətəndaş cəmiyyəti üçün tövsiyyələr hazırlayır və nəşr edir.\nTV və radio verlişlər, qısa sənədli filmlər və sosial şəbəkələrdə yayılan mesajlar ictimai məlumatlılığı artırmaq üçün ən yaxşı vasitələr hesab olunur. Təşkilat sosial şəbəklərdən geniş surətdə istifadə edir və 20 –dən çox video materiallar təşkilatın Youtube və Facebook səhifələrində yerləşdirilib.\nDaha effektiv nəticə üçün tərəfdaşlıq edən maraqlı tərəflərlə birlikdə vəkillilik kampaniyaları həyata keçirilir. Təşkilatın tərəfdaşlıq etdiyi əsas maraqlı tərəflər: parlament üzləri, beynəlxalq təşkilatlar, tədqiqat mərkəzləri, ombudsman aparatı, yerli və beynəlxalq vətəndaş cəmiyyəti şəbəkələridir.


Bulvarın yaranması ilə bağlı yeni sənədlər tapıldı -\nBulvarın yaranması ilə bağlı yeni sənədlər tapıldı - FOTOLAR\n14:49 06 Aprel 2019 Oxunub : 2090\nDənizkənarı Bulvar İdarəsinin Azərbaycan Respublikasının Milli Arxiv İdarəsində apardığı araşdırmalar nəticəsində Bulvarın yaranma tarixi ilə bağlı yeni sənədlər əldə edilib. Tarixi faktlar Bulvarın yaranma tarixinin aprelin 7-dən başladığını göstərir.\nDənizkənarı Bulvar İdarəsindən Azvision.az -a verilən məlumata görə, məhz 7 aprel 1909-cu ildə Bakı Şəhər İdarəsinin Tikinti şöbəsinin rəisi Məmməd Həsən Hacınski Şəhər Dumasının iclasında Dənizkənarı bulvarın tikintisi ilə bağlı məsələnin müzakirəyə çıxarılmasına nail olur.\nM.Hacınskinin alovlu çıxışı dənizkənarı bulvarın salınmasında önəmli rol oynayır. Aprelin 9-da “Kaspi” qəzetinin 77-ci sayında Hacınskinin Dənizkənarı bulvarın tikintisi ilə bağlı iclasdakı məruzəsi çap olunur. O, çıxışında şəhərdə yeganə olan Mixaylovski bağının azlıq etdiyini, şəhər əhalisinin asudə vaxtını keçirməsi üçün geniş bir yerin ayrılmasının zəruriliyini vurğulayır.\nHacınski çıxışında əsaslandırırdı ki, iqtisadi cəhətdən də sərfəlidir - yeni salınacaq dənizkənarı bulvardakı çiçək və sərinləşdirici su köşkləri şəhər büdcəsinə müntəzəm olaraq ayda 4-6 min rubl gəlir gətirəcək. Nəticədə Bakı Şəhər Duması bulvarın salınmasının əhəmiyyətini nəzərə alaraq, bu layihənin icrasına 10 min rubl ayırır. M.Hacınskinin bu layihəsi Bulvarın salınması tarixində ilk maliyyələşdirilmiş sənəd idi.


Toy geyimi ilhamına ehtiyacınız var? İndi bu 5 Instagram hesabını izləyin! - Moda və Gözəllik - 2022\nToy geyimi ilhamına ehtiyacınız var? İndi bu 5 Instagram hesabını izləyin!\nBir az gelinlik ilhamını axtarırsınız? Axı, nişanlısınız toy üçün nəzir alacağınız yeganə deyil; xəyal paltarınıza "mən" deyirəm. Seçmək üçün çox üslub ilə - A-line və ya su pərisi? Arxasız və ya kəmərsiz? Krujeva örtük və ya ipək? Seçimlərinizi daraltmaq və ya ümumiyyətlə bir paltarda istədiyiniz hər şeyi tapmaq çətindir.\nBir fantaziya dünyasında, hər bir gəlinin bir çubuq çubuğu ilə xəyal paltarını çox gözləri qarşısında sehrləyə biləcəyi bir gəlin nağıl anası olardı. Heç bir mağaza atlama, heç vaxt bitməyən seçimlər və ya geyim alveri dramı ilə gələn başqalarının tənqidlərini dinləmir. Bunun üçün arzulamağı davam etdirməyimizlə yanaşı, növbəti ən yaxşı şeyimiz var - İnstaqram, rəqəmsal, sonsuz ilham mənbəyi. Buna görə bəzi sevimli moda gəlinlik İnstaqram hesablarımızı (əlbəttə @Bridesdən başqa) sıralamışıq, beləliklə gəlin paltar parlaqlığı həmişə əlinizdə ola bilər.\nGeyim nəzəriyyəsi @thedresstheory\nBu bacılara məxsus butiklərin İnstaqram hesabı, hər hansı bir modaist gəlini həftədə diz çökdürmək üçün kifayətdir. Gəliş öncəsi görüntülər, yaxın paltar detalları və koridorda olan real gəlinlər ilə bu yemek, butik öz geyimlərinin olacağını vəd etdiyi kimi əl ilə seçilmiş, düzəldilmiş və ilhamlanmış bir şeydir. Unudulmaz bir gelinlikdə istədiyiniz üçün bəzi fikirlər tapmağa borclusunuz - əvvəlcə "birini" tapmasanız. Kifayət qədər ala bilmirsiniz? Nashville, San Diego və ya Seattledakı butiklərə özləri ilə səyahət edin.\n__ Lazaro Bridal @lazarobridal__ Dəbdəbəli gözəlliklərdən və tül ətəklərdən kılıf bodice və ruffled qatarlara qədər gəlin dizayner Lazaro geyimləri romantik, məftunedici və sırf cazibədardır. Gelinlik şah əsərlərinin bu həyəcanverici yemi, real Lazaro gəlinlərinin portretləri və heyrətamiz estetik üçün gerçəkliyi və fantaziyanı mükəmməl birləşdirən əsrarəngizdir. Bu qadın seçimlərindən gözlərinizi qopara bilməyəcəksiniz.\nBHLDN Toylar @bhldn\nBu anda Anthropologie'nin toy markası hər gəlin üçün əsas qaynaq olmalıdır, buna görə də möhtəşəm İnstaqram hesabını izlədiyinizdən əmin olun. Çox sayda üzüm, bir az boho, cazibədar bir parıltı və şıltaq bir işarə ilə, bu yem, ən vəhşi gelinlik xəyallarınızın reallığı olmaq üçün kifayətdir. Çarpıcı geyim və detal görüntülərindən əlavə parlaq zərgər aksesuarları, parlaq ayaqqabıları və gözəl gəlin paltarları da təqdim edir. Əsasən, bütün paketdir.\nBerta Bridal @bertabridal\nBu sizin üçün, seksual gəlinlər. Fiqurlu qucaqlayan siluetlər, boyun və arxaları bükən və şəffaf parça ilə tanınan bu couture dizaynerinin bəzədilmiş paltarlar heyəti heç bir zaman sarsılmaz. Krujevanın, parıldamağın və naxışların incə detalları hamısı bu möhtəşəm yemdə gözləri qamaşdırır. Yeni kolleksiyasından ən son xəbərdarlıq üçün fırladın; bu geyimlər büdcənizdən kənarda olsa belə, bir paltarda nəyi sevdiyinizi və nəyi sevmədiyinizi anlamağa kömək edəcəklər.\n@Lovelybride Sevimli Gelin Mağazaları\nPastel şirniyyat, klassik siluetlər və bohem yaxşılığı ilə Sevimli Gəlin Mağazalarının İnstaqram hesabı şık gəlin üçün bir pəncərədir - hər kəs üçün bir şeyə sahibdir. Bəzi təəccüblü fotoqrafiya ilə çəkildikdə daha inanılmaz olan bu orijinal paltarların çeşidinə sıçrayacaqsınız. Bilməkdən əvvəl bu xəyalpərəst geyimlərə baxdıqdan sonra bir və ya iki saat keçəcək. Daha yaxşı? Sevimli Gəlin Dükanlarının yerləşdiyi yerlər geyim seçimləri qədər müxtəlifdir - buna görə də xoşladığınız bir şeyi görsəniz, bir dükan olmamalı, ancaq sürətli bir səfər olmalıdır.\nÖldürmək olub-olmaması, bilmirəm.\nCopyright 2022 \_ Toy geyimi ilhamına ehtiyacınız var? İndi bu 5 Instagram hesabını izləyin!...


İsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayev » Media Xəbərləri | Dogru Xəbərin Tək Ünvanı\nMedia Xəbərləri » Mədəniyyət » İsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayev\nİsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayev\n18-12-2019, 16:04 Yazar: Samir Baxılıb: 159 Çap et\n1866-cı ildə Qazax qəzasının Qıraq Kəsəmən (İndiki Ağstafa Rayon Qıraq Kəsəmən) kəndində varlı bəyailəsində anadan olmuşdur.İsrafil ağa Qazax şəhərində qədim hamam; İsrafil ağa hamamı tikdirib, qoşa günbəzli hamam olub, Qazax şəhərin mərkəzində, məscidin qarşısında yerləşir.Hamamı Qıraq Kəsəmən kəndinin sakini, Qazax diyarında tanınmış sahibkar İsrafil ağa Kərbəlayev XIX əsrin axırlarında tikdirib, buna görə də hamam onun adı ilə tanılır. Bina memar Müzəffər Hüseynovun İsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayevlayihəsi əsasında qırmızı kərpicdən kirəclə hörülüb.\nHamamın ümumi zalı, otaqları, diqqət çəkən hovuzu və çayxanası var. Böyük ölçülü (30m x 20m) hamamın plan quruluşu iki hissəyə bölünür: ənənəvi Azərbaycan və Şərq hamamlarına xas olan dəhliz ilə birləşən iki günbəzli hissə və kabinələrdən ibarət hissə. Hamamın küçəyə çıxan hissəsində kiçik dükanlar yerləşir. Plan quruluşuna görə Şərq və Avropa tələblərini özündə cəmləşdirən bu tikili tipinə Azərbaycanın digər bölgələrində rast gəlinmir. Cümə məscidi və 3 nömrəli məktəbin binasını tikdirib.\nŞəhərin mərkəzi hissəsində yerləşən Cümə məscidi 1899-ci ildə Müzəffər Hüseynovun layihəsi əsasında inşa edilib. Qırmızı bişmiş kərpicdən ucaldılan məscid 17,2 m x 17,2 m ölçülü kvadrat quruluşlu zaldan ibarətdir. Sivri tağlar ilə yaranan səkkizbucaqlı formanın üzərində daxili diametri 13,4 m olan günbəz inşa edilmişdir. Məscidin ümumi hündürlüyü 15 m, divarların qalınlığı isə 1,9 m-dir. Məscidin giriş hissəsini baştağ bəzəyir. Baş fasadın hər iki tərəfindən qoşa minarələr ucalır.\nSovet hakimiyyəti dövründə məscid öz fəaliyyətini dayandırılmışdır və yalnız 1990-cı ildən yenidən ibadət yeri kimi fəaliyyətə başlamışdır. Bu Allah evi özünün əzəməti, yaraşıqlı minarələri, həyətindəki köməkçi binaları ilə diqqəti cəlb edir Yeniyetmə vaxtlarından qorxmaz, cəngavər bir bəy oğlu böyük hörmət qazanmışdır.\nQıraq Kəsəmən kəndinin ağası olduqdan sonra isə gördüyü işlərlə nəinki öz kəndində, hətta bütün Qazax qəzası, Borçalı Göyçə mahaları, Gəncə və İrəvan quberniyalarında böyük nüfuz qazanmışdır. İsrafil Ağa Qıraq Kəsəmən kəndinin sakinlərinin malına və canından həmişə muğayat olar, kənddə çoxlu xeyriyyəçilik və abadlıq işləri görərdi. Bu mənada o, kəndə ara sıra basqınlar edən erməni və gürcü oğru dəstələrini əzib bura basqınlarının qarşısını almışdır. Onun xəbəri və icazəsi olmadan hətta bir çar məmuru belə kəndə gələ bilməzdi. Koxası olduğu kəndin vergisini həmişə özü ödəyərdi. Əvizində isə kənd sakinlərindən mal-pul yox bir-biri ilə mehriban dolanmağı və oğurluq etməməyi tələb edərdi. Buna riayət etməyənləri isə cəzalandırardı.\nBu bina Qıraq Kəsəmən elinin kəndxudası olmuş İsrafil Ağanın malikanəsidir.\nXIX əsrin sonlarında, Tiflis və Sankt Peterburqdan gətirilmiş memarların verdiyi layihə əsasında inşa edimiş və bina əsasən özündə həm klassik Avropa, həm də Şərq arnamentlərini biləşdirir.\nEv çöldən qırmızı kərpic, içdən isə çay daşı ilə hörülmüş, dam örtüyü isə kiramitlə örtülmüşdür. Deyilənə görə tikiliş zamanı binanın dözümlülüyünü artırmaq üçün onun palçığını su ilə deyil südlə və yumurtanın sarısı ilə yoğurmuşlar. Malikanəni daha da əzəmətli edən onun o dövrün yüksək dəbdəbəsi ilə inşa edilməsi ilə İsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayevbərabər yerləşdiyi yüksəklidir. Bura köhnə kəndin həm girişi idi, həm də ən yüksək nöqtəsi. Evdən kəndə, onun əkin və örüş sahələrinə, habelə bura gəlib gedənlərə asanlıqla nəzarət etmək olurdu. Malikanə 8 otaq, 1 dəhliz və 2 eyvandan (ön, arxa) ibarətdir.\nBir vaxtlar bu yurd yeri ən böyük kəndlərdən biri olub. Bu kənd Azərbaycan tarixinə, mədəniyyətinə, ədəbiyyatına görkəmli nümayəndələr bəxş edib.\nOnunla eyni dövrdə yaşayan, haqqında dastanlar, kitablar yazılan Qaçaq Kərəm də bu kənddə böyüyüb, boya-başa çatıb. Cavanlıqda dost, sonradan isə qan düşməni olan İsrafil Ağa və Qaçaq Kərəmin bir-biri ilə etdiyi düşmənçilik belə, xalq arasında onları bir mərdlik, namus, qeyrət, igidlik, şücaət, kişilik etalonuna çevirib, bu gün nəinki Qıraq Kəsəmən elində hətta bütün Azərbaycanda gənc nəsillərə örnək kimi dəyərləndirilir.\nPS. Bütün mənbələr İsrafil ağanın Qıraq Kəsəmən kəndi ərazisində(indiki ağavurulan yerdə) Kərəmin bacısı uşaqları tərəfindən gülləndiyini yazır. Amma bu həqiqət deyil. İsrafil ağa Türkiyədə yaşamış və orada evlənmişdir. Bu gün də onun nəvə və nəticələri İstanbulda yaşayır. Qazax rayonunun sadə insanları onların evinə gedib gəlir.


Ermənistan parlamenti Paşinyanı təkrar Baş nazir seçməyib - Meydan.TV\nParlament buraxılır, növbədənkənar seçkilərsə Konstitusiya ilə müəyyən olunmuş müddətdə, yəni parlament buraxılandan 40 gün sonra keçiriləcək.\nErmənistan parlamenti Nikol Paşinyanı təkrar olaraq Baş nazir seçməyib. İndi Milli Məclis buraxılacaq.\nQərarın əleyhinə bir, lehinə isə bir deputat səs verib, 76 deputat bitərəf qalıb. 25 deputatsa səsvermədə iştirak etməyib.\nParlamentin spikeri Ararat Mirzoyan qeyd edib ki, parlamentin yeni tərkibi seçilənədək köhnə heyət adi rejimdə fəaliyyət göstərməyə davam edəcək, odur ki, deputatlar yaxın müddətdə keçiriləcək iclaslarda yenidən görüşəcəklər.\nPaşinyanı növbədənkənar parlament seçkilərinin (hakimiyyət və müxalifət bu seçkilərin keçirilməsi haqda razılığa gəlib) keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş formal Konstitusiya qaydaları ilə yenidən seçməyiblər. Bunun üçün parlament buraxılmalıdır, onun baş verməsi üçünsə deputatlar Baş naziri ikinci dəfə seçməməlidirlər. Birinci səsvermə mayın 3-də baş tutub.\nNövbədənkənar seçkilər bundan qırx gün sonra, iyunun 20-də, Konstitusiyanın nəzərdə tutduğu müddətdə (parlament buraxılandan 35-40 gün sonra) keçiriləcək. Yeni seçilmiş parlament Baş naziri seçməlidir.


Bu dəfə mitinqə görə... AXCP-Müsavat – QARŞIDURMA\n15 Dekabr 2014 12:53\nAXCP-Müsavat arasında növbəti qarşıdurma yaranıb.\nPublika.az xəbər verir ki, qarşıdurmanın budəfəki səbəbi Müsavat Partiyasının dekabrın 14-də keçirdiyi mitinqə cəbhəçilərin münasibətləri olub.\nAXCP sədrinin müavini Fuad Qəhrəmanlı “Facebook” sosial şəbəkəsində Müsavatın mitinqini “uğursuz” adlandırıb. O, mitinqə az sayda adamın qatıldığını iddia edərək, bunu partiyanın Milli Şuradan çıxması və yolunu dəyişdirməsi ilə izah edib: “Məncə, hər bir mitinq təşkilatçısı iştirakçıların sayını mediaya deməlidir. Deməmək sayın azlığından utandığına görədirsə, utanmağına dəyməz, çünki hər kəs “adamsızlığı” gördü”.\nMüsavatı 45 dəqiqəlik meydan dərsindən nəticə çıxarmağa çağıran Fuad Qəhrəmanlı “bu yol və gəldiyi yoldan sapmış yoldaşlar sizləri çox böyük bataqlığa sürükləyir” deyə qeyd edib.\n“Demək “bunu etməyin”, “Milli Şuranı tərk etməyin” deyəndə biz haqlıydıq. Zamanında dediklərimiz sizə qarşı qərəzli olmağımızla bağlı deyildi, qərəzli olsaydıq sizi uğursuzluğa götürən bu yoldan saxlamağa çalışmazdıq, yanlışlarınızı deməzdik. Bu bir dərs oldu. Lakin yenə də düşünün, bu dəfə biz susuruq, cəmiyyətin sizə verdiyi 45 dəqiqəlik meydan dərsindən nəticə çıxarın”, - deyə o bildirib.\nAXCP rəsmisinin bu sözləri müsavatçıların qəzəbinə tuş gəlib.\nMüsavat başqanının müavini Elman Fəttah Publika.az-a açıqlamasında AXCP-ni hakimiyyətə işləməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, Fuad Qəhrəmanlı da, Müsavatın insan haqları ilə bağlı keçirdiyi mitinqi lağa qoyan digərləri də iqtidarın dediyi ilə oturub-duranlardır: “Milli Şura, əslində AXCP-nin keçirdiyi mitinqlərdən sonra heç bir müsavatçı bir cümlə də olsun bu barədə neqativ fikir söyləmədi. Əksinə mitinqə iştirak etdik. İndi bu nifrətin, aşağılamağın adı nədir? Bu cür yanaşmaq sadəcə ayıbdır. Lakin cəbhəçilər ən yüksək səviyyədə səviyyəsiz formada Müsavata qarşı kampaniya aparır. Bunu qeyri-etik hesab edirik. Əslində Müsavatın mitinqində AXCP-nin keçirdiyi mitinqdən az adam iştirak etmədi. Ümumilikdə isə əsas olan məqsəddir. Məqsəd insan haqlarıdır və bu iqtidara qarşı idi. Hər iki tərəfin mitinqində də aşağı-yuxarı eyni insanlar iştirak edirdi. Bəziləri isə daxillərindəki nifrəti püskürür, özlərini də ifşa edirlər. AXCP rəhbərliyi bunu lağa qoymaqla iqtidarın xəttini müdafiə etdiyini nümayiş etdirir”.\nE. Fəttah mübarizəni müxalifətdaxilində aparmaq niyyətində olmadıqlarının bildirib. Onun sözlərinə görə, AXCP-nin bu davranışları yanlışdır və bundan çəkinmək lazımdır.\nMüsavat başqanının digər müavini Gülağa Aslanlı isə Publika.az-a qısa açıqlamasında AXCP-nin Müsavatın mitinqinin təsirini azaltmaq məqsədi daşıdığını bildirib.\n“Mitinqin təsirini azaltmaq məqsədilə aparılan anti-təbliğat hakimiyyətin maraqlarına uyğundur. Çünki Müsavatın mitinqi Azərbaycanda siyasi məhbusların azadlığı tələbi ilə keçirilib və bu, hakimiyyətin əleyhinə olan bir tədbir idi. Hesab edirəm ki, Müsavatın mitinqi baş tutdu”, - deyə o bildirib.


Ən çətin anda sizə ümid verəcək 10 kitab\n17:38 22 Fevral 2017\nSizə ən çətin anınızda belə ümid verəcək, oxunulası 10 kitab.\nFərdi və ya ictimai baxımdan ümidsizliyin ruhunuza hopduğu bu kitabları əlinizə alıb bir neçə cümləsini belə oxumaq sizə yenidən yaşama sevinci, güc və ümid verəcək.\nMetbuat.az saytı həmin kitabları təqdim edir.\nAntuan De Sent Ekzüperi (1943) “Balaca Şahzadə”\nSadə bir sirr verəcəm: insan ancaq ürəyi ilə baxdığı zaman doğrunu görə bilər. Həqiqətin mayası gözlə görülməz." Balaca şahzadə unutmamaq üçün təkrarladı", "Həqiqətin mayası gözlə görülməz."\n“Balaca şahzadə”dən hamımızın alacağı dərs var.\nSəməd Behrəngi (1968) “Balaca qara balıq”\nBir axşam vaxtı qışın ortasında, dənizin ən dərin yerində yaşlı bir balıq sayı 12 minə çatan balalarını və nəvələrini başına toplayıb onlara nağıl danışırdı...\n“Şəkər portağalı” Jose Mauro De Vasconcelos\nÇox yoxsul bir ailənin oğlu olaraq dünyaya gələn, günlərin birində isə acını kəşf edən balaca bir uşağın hekayəsindən bəhs edir.\nÇarlz Dikkenz (1838)“Oliver Tvistin macəraları”\nOliver uşaqlar evində dünyaya gəlmiş yetim bir uşaqdır. Daha çox yemək istədiyi üçün onu uşaq evindən qovurlar. Oliver cənazə ləvazimatları satan bir adamın yanına gəlir. Onu qarşıda heç ummadığı bir gələcək gözləyir.\nArundhaty Roy(1997) “Balaca şeylərin Allahı”\nBu kitab 1997-ci ildə İngiltərədə “Booker” mükafatı alıb. Qadağan olunmuş bir sevgidən bəhs edən bu kitabda varlı bir hindu ailəsinin qızı Ammu evlərində işləyən bir işçiyə aşiq olur.\nXalid Hüseyn (2003)“ Çərpələng uçuran”\n“Çərpələng uçuran” əsəri Əfqanıstanda doğulmuş Amerikalı yazıçı Xalid Hüseyn tərəfindən 2003-cü ildə yazılmışdır. Bir Əfqan tərəfindən ingiliscə yazılmış ilk romandır. “New york time” dərgisində ən çox satılan kitablar siyahısına düşmüşdür.\nKitab mədəniyyətlərarası dini, irqi bərabərsizlikdən, müharibələrdən bəhs edir.\nEmil Zolya(1885) “Germinal”\n1860-cı illərdə Fransanın şimalında adi bir gecədə gənc və işsiz bir adam olan Etienne Montsou tərəfə addımlayır. Bura yoxsul və ölümə tərk edilmiş mədən qəsəbəsidir. Qəsəbə xalqı azadlıq və çörək üçün mübarizə aparır.\nRichard Bach (1970) “Qağayı Jonathan Livingston”\nDurğun dəniz, kiçik dalğalar üzərində parıldayan günəş şüaları ilə açılan təmiz bir səhər... Balıqçı qayığı, uçuşan qağayılar səhər yeməyindən xəbər verirdi. Minlərcə qağayı bir loxma üçün mübarizə aparırdı. Ağır bir gün başlayırdı.\nMichael Ende (1979)“Bitməyən əhvalat”\nNə istəyirsən onu elə!\nMaya Angelou 1969 “ Qəfəsdəki quş niyə çırpınır, bilirəm”\nŞiddət görən balaca bir qız irqçiliklə savaşaraq güclü bir xarakterə çevrilir.


Yer qabığı — Vikipediya\nYer qabığı — Yerin bərk cisminin səth təbəqələri kompleksidir. "Qabıq" ifadəsi XIX əsrdən qalmışdır. O zaman Pyer Simon Laplasın kosmoqonik və Eduard Züssün geoloji fərziyyələrinə əsasən belə hesab olunurdu ki, Yer qızmar maddədən əmələ gəlmişdir. O, soyuyan zaman səthində bərk qabıq yaranmışdır.\nYer qabığının quruluşu\nMateriklərin və okeanların altında yerləşən Yer qabığı həm quruluşuna, həm də qalınlığına görə fərqlənirlər: Ona görə də materik və okean tipli Yer qabığını fərqləndirmək qəbul olunmuşdur.\nMüasir elm hesab edir ki, Yer qabığı mantiyadan ayrılmışdır. Eyni zamanda mantiyanın differensasiyası prosesində su ayrılmışdır, müasir vulkan lavalarında olduğu kimi bazalt maqmasının həcminin 7-8 %- ni təşkil etmişdir .\n1 Yer qabığının geoloji dövürdən əvvəlki tarixi\n2 Yer qabığının geoloji tarixi\n3 Yer qabığının quruluşu\n3.1 Materik yer qabığı\n3.2 Okean yer qabığı\n4 Yer qabığını təşkil edən elementlər, (faizlə)\nYer qabığının geoloji dövürdən əvvəlki tarixiRedaktə\nYerdə ilk mərhələdə soyuyan planetin səthində nazik bazalt qabığı əmələ gəlmişdir. Onu ay qabığı adlandırırdılar. Bazalt qabığın səthində temperatur 100 °C- dən yüksək idi. Su ancaq buxar halında havada vardı, eroziya da yox idi. Fiziki aşınma intensiv gedirdi.\nİlk materik qabığının yeri məlum deyildi. Yerin bir tərəfində ağır metallar enmiş və Böyük okean meydana gəlmişdir, əks tərəfdə isə silikat suxurlar qalxmış və materiki əmələ gətirmişdir. Bazalt qabıq artıq geoloji dövürdə materik qabığına və okean qabığına differensiasiya olunmağa başlamışdır .\nYer qabığının geoloji tarixiRedaktə\nYerin səthi soyuyaraq temperatur 100 °C-dən aşağı düşdükdən və su maye fazaya keçdikdən sonra planetin geoloji tarixi başlanmışdır. Su fiziki və kimyəvi aşınmaları gücləndirmiş, qırıntı məhsullarının aparılmasını xeyli intensivləşdirmişdir. Əvvəlki vulkanik proseslərlə yaranmış çökəkliklərdə çökmə süxurlar toplanmışdır. Şökmə süxur qabığı qalınlaşdıqca bazalt qabığı aşağıya basılmış və çökmə qat yüksək temperatur hakim olan dərinliyə çatmışdır. Yüksək temperatur və təziq şəraitində yumşaq maddələr metamorfizləşib, massiv kristallik kütləyə, əsasən qranit və qranit-qneys tipli kütləyə çevrilmişdir.\nYer qabığının quruluşuRedaktə\nMateriklərin və okeanların altında yerləşən Yer qabığı həm quruluşuna, həm də qalınlığına görə fərqlənirlər. Ona görə də materik və okean tipli Yer qabığını fərqləndirmək qəbul olunmuşdur.\nMaterik yer qabığıRedaktə\nƏsas məqalə: Materik yer qabığı\nBu qabıq okean qabığına nisbətən daha mürəkkəbdir. Onun qalınlığı orta hesabla 35–45 km-dir. Dağlıq ölkələrdə 70 km-ə çatır. Üç təbəqədən ibarətdir, lakin okean təbəqəsindən çox fərqlidir. Qalınlığı 20 km-dək olan alt təbəqə bazaltdan ibarətdir. Bu təbəqə okeanlarda da olur, lakin qalınlığı azdır. Materik qabığının əsas qatı şərti olaraq "qranit" təbəqə adlanır. O, qranitdən və qneysdən ibarətdir. Okeanların altında qranit təbəqə yayılmamışdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, okean dibində dərin buruq hələ qazılmamışdır və buna görə də orada qranit təbəqəsinin olmadığını heç də hamı təsdiq etmir. Materik yer qabığının ən üst təbəqəsi çökmə qatdır. Onun orta qalınlığı 3 km-dir,bəzi rayonlarda (məsələn,Xəzəryanı ovalıqda) 10 km-ə çatır, lakin elə yerlər var ki,(məsələn, Kareliyada və Finlandiyada) həmin təbəqə, ümumiyyətlə yoxdur (qalxanlarda). Qranit lay bazalt laydan Konrad səthilə ayrılmışdır .\nOkean yer qabığıRedaktə\nƏsas məqalə: Okean yer qabığı\nPlanetimizin səthinin 60 %-ə qərərini əhatə edir. Onun əsas cəhəti nisbətən nazik olmasıdır, orta qalınlığı 5–7 km, Marian çökıkliyində 5–6 km-dir.Bu nazik qat da iki laydan-çökmə süxurlar və bazalt layından ibarətdir. Çökmə süxurların toplandığı layın qalınlığı 1–5 km arasında dəyişir. Sahil boyu yer qabığının qalınlığı azalır və keçid xarakter daşıyır.\nYer qabığını təşkil edən elementlər, (faizlə)Redaktə\n↑ Л.П.Шубаjев.Yмуми Jершyнаслыг."Маариф".Бакы-1986.с.33-35\n↑ Coğrafiya ensiklopediyası. I. Bakı-2012. s.82-84\n↑ Orxan Seyidzadə.Ümumi geologiya və geomorfologiyanın əsasları.Bakı.2010.\n↑ Ə.Əlizadə, M.Babayev.Ümumi geologiya, Bakı-1973.\n↑ "Arxivlənmiş surət" (PDF). 2014-07-01 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-20.\n↑ "Arxivlənmiş surət". 2015-03-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-20.\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Yer_qabığı&oldid=6179527"\nLast edited on 19 oktyabr 2021, at 08:39\nBu səhifə sonuncu dəfə 19 oktyabr 2021 08:39 tarixində redaktə edilib.


Azərbaycan Dastanları - 2. cild » KitabYurdu.org\nKitabYurdu » Kitab » Ədəbiyyat » Azərbaycan Dastanları - 2. cild\nAzərbaycan Dastanları - 2. cild\nAzərbaycan xalq dastanları içərisində elələri var ki, qəhrəmanlıqla məhəbbətin birləşdirilməsi, uzlaşdırılması yolu ilə yaradılmışdır. Təqdim olunan cildə daxil edilmiş, xalq içərisində sevilib geniş yayılan “Əsli və Kərəm”, “Abbas və Gülgəz”, “Seydi və Pəri”, “Məhəmməd və Güləndəm”, “Leyli və Məcnun” və s. dastanlar bu qəbildəndir.\nQədim ənənəyə uyğun olaraq həkimanə sözlərlə - ustadnamələrlə başlayıb duvaqqapmalarla bitən bu dastanların qəhrəmanları sevməyi bacardıqları kimi qılınc, qalxanla vuruşmağı da bacarırlar. Bununla belə hər nə qədər igid, qəhrəman olsalar da onlar əsasən öz sevgiləri - butaları uğrunda çarpışırlar. Ona görə də həmin dastanlar bir növ qəhrəmanlıq dastanları ilə məhəbbət dastanlarının hüdudunda dayanır, onların birindən digərinə keçid mərhələsi təsiri bağışlayır.\nOxundu - 2 307\nAlber Kamyu – “Başqaldıran İnsan“ əsəri ilə tanışlıq və qısa məzmunu\nAqil Abbas - Dolu\nSEYİD ƏZİM ŞİRVANİ SEÇİLMİŞ ƏSƏRLƏRİ III CİLD\nЧингиз Абдуллаев Апология здравого смысла\nHarold Pinter Seçilmiş əsərləri\nElxan Elatlı Bakıdan gələn xəfiyyə\nRəylər - 38\nRəylər - 34\nRəylər - 23\nOxundu - 84 031\nOxundu - 51 300\nOxundu - 50 423\nOxundu - 50 343\nOxundu - 47 855\nİyun 2019 (7)\nDekabr 2018 (19)\nİyun 2017 (38)


Rəfiyevin “İsayev oyunu”: Portuqaliyadan gələn 100 min avro kimə çatacaq?\nAleksey İsayevin “Sumqayıt”dan ayrılacağı dəqiqdi. Milliləşdirilmiş yarımmüdafiəçi klub axtarışındadı və hətta “Neftçi”nin təklifindən də imtina edərək, Azərbaycandan qaçmaq fikrinə düşüb.\nMilli komandamızın Slovakiyaya qarşı son matçında meydana çıxmaqdan boyun qaçıran Aleksey ölkəmizlə bağlarını birdəfəlik qoparmaq niyyətindədi. O, vətəni Rusiyada klub axtarır və bəzi variantları var. Amma İsayevin məxsus olduğu “Sumqayıt” rəhbərliyi ilə fikir ayrılığı mövcuddu. Bu səbəbdən yeni kluba keçid yubanır.\nİş ondadı ki, “Sumqayıt”ın menecer-prezidenti Riad Rəfiyev yarımmüdafiəçini Portuqaliya klublarından birinə satmaq niyyətindədi. O, adını dəqiqləşdirə bilmədiyimiz klubla razılaşıb və 100 min avro qazanc əldə etmək niyyətindədi. Rəfiyev sahibi olduğu “3R” menecer şirkəti vasitəsi ilə bu keçidi reallaşdırmağa çalışır. İsayevsə Rusiyaya qayıtmaq niyyətindədi.\nRiad bəyin Portuqaliya ilə yaxşı əlaqələri var. Emin Mahmudov, Kamran Ağayev, Elnur Cəfərov və Renat Dadaşov məhz onun vasitəçiliyi ilə bu ölkəyə yollanmışdı. Düzdü, onların əksəriyyəti burada möhkəmlənmədi, maaşını AFFA-nın verdiyi futbolçuların üçü ölkəmizə döndü, Renat da “Eştoril”də xoş günlər yaşamır. Rəfiyevi isə onların bu klublarda qalması yox, öz qazancı maraqlandırır. O, bütün oyunçuların transferindən öz payını götürüb və bu yola davam edir.\nİndi də Rəfiyev İsayevin perspektivini, həmin klubda oynayıb-oynamayacağını yox, öz şirkətinin nə qədər qazanacağını düşünür. Bu transfer reallaşsa, “Sumqayıt” kiçik məbləğə sahib olacaq, əsas qazanc “3R”-in əlinə keçəcək. Aleksey də bü üzdən daha çox qazanacağı Rusiyaya getməyə çalışır və öz karyerasını vətənində qurmaq niyyətindədi.\nRiad bəy illərdi Azərbaycan futbolunda məhz bu əməlləri üçün məskən salıb. Əvvəllər “Sumqayıt”da pərdə arxasından iş görürdüsə, indi klubu tamamilə öz məqsədlərinə alət edib. Əli Babayev də bu səbəbdən milliləşdirilmişdi. Menecer-prezidentə milliyə yararsız olan bu futbolçuları qiymətə mindirmək, sonra isə onları sataraq, klubu yox, öz şirkətini varlandırmaq lazımdı. Bu səbəbdən layiq oldu-olmadı, əcnəbiləri 1-2 ay ərzində milli pasportla təmin edir, tapşırıqla onları yığmaya çağırtdırır, sonra isə satıb, öz cibini doldurur.\nElə bu cür şəxsi maraqlar üzündən oyuncağa çevrilmiş Azərbaycan futbolu ən pis günlərini yaşayır, poliqona çevrilmiş milli komanda seçmə məhələdə xalsızdı. Əvəzində Rəfiyev və himayədarları lüks həyat yaşayır, öz sərvətlərini artırırlar.\ntarix: 27-06-2019 09:45


Daşüz - Şəki Ensiklopediyası\nƏhalisi 1190 nəfər\nPoçt indeksi AZ5522\nDaşüz — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Daşüz inzibati ərazi dairəsində kənd.\nƏyriçayın (Qanıx çayının qolu) sol sahilində, Daşüz silsiləsinin ətəyindədir. Adını ərazidəki Daşüz (bəzən Daşyüz kimi də qeydə alınır) silsiləsinin adından almışdır. XX əsrin əvvəllərində kəndin ərazisində Ədil xanın at ilxısının tövlələri olmuşdur. 1923-cu ildə burada 71 nömrəli atçılıq zavodu təşkil edilmiş, 1951-ci ildən isə buraya Samux rayonunun Qırmızı Samux sovxozundan camışlar gətirilərək camışçılıq sovxozu yaradılmışdı. Müxtəlif illərdə Tovla, Tavla, Orconikidze adına sovxozun nəzdində qəsəbə də adlandırılmışdır.\nDaşüz kəndi qədimdən müvcud olmuş bir kəntdir. Tarixi abidlələr əsasında biz bu kəndin hələ 1914-cü ildə müvcud olduğunu sübut edə bilərik.Burada qədimdən qalan bir qala var amma bu qalaya yetərincə diqqət olmadiğından qalanın görünüşü pis vəziyyətdədir.\nKəndin əhalisini Rutullar təşkil edir.\nKəndin əhalisi 1190 nəfər təşkil edir ki, onun da 570 nəfəri kişi, 620 nəfəri isə qadındır.\n↑ Azərpoçt. "İndekslər" (azərb.). www.azerpost.az. 2016-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-19.\nMənbə — "https://shaki.info/wiki/index.php?title=Daşüz&oldid=760"\nBu səhifə sonuncu dəfə 17 mart 2020 tarixində, saat 15:51 radələrində redaktə edilib.\nBu səhifəyə 1.042 dəfə baxılıb (baxış sayı 100-ü keçdikdə gündə bir dəfə yenilənir).


Kremlin ikibaşlı Qarabağ siyasəti: » Teref.az\nKremlin ikibaşlı Qarabağ siyasəti: XİN-nin bəyanatı nəyə xidmət edir? - GƏLİŞMƏ\nBunu həyata keçirmək üçün kiminsə icazəsinə ehtiyac yoxdur. Azərbaycan proses yaratmalıdır. Ortada Türkiyə təcrübəsi var və Azərbaycan bundan uğurla istifadə edə bilər. Məgər Türkiyə Liviyaya hərbi qüvvə yeridəndə Rusiyadan, Misirdən, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən icazə aldı? Dünyanın böyük dövlətlərinin dəstəklədiyi qiyamçı Həftəri darmadağın edəndə Türkiyə heç kimin razılığını almadı. Artıq Türkiyənin hesabına Liviya hökuməti uğur qazanır. Azərbaycan da bunu görməli və nəzərə almalıdır. Azərbaycan qüdrətli ölkədir, qüdrətli ordusu var və buyurub torpaqlarını azad etməlidir. Bu gün bütün Azərbaycan xalqı vətəni qorumaq, torpaqlarını işğaldan azad etmək üçün ayaq üstədir. Azərbaycan aldığı bahalı silahları işə salmalıdır. Çünki bu, milli şərəf məsələsidir”.шаблоны для dle 11.2


Vüqar Səfərlinin 60 yaşı tamam oldu » Demokratik.Az\nDemokratik.Az » Xəbərlər » Maraqlı » Vüqar Səfərlinin 60 yaşı tamam oldu\nBu gün Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun icraçı direktoru Vüqar Səfərlinin doğum günüdür. Onun 60 yaşı tamam olur.\nVüqar Müzəffər oğlu Səfərli 1958-ci il martın 19-da Ordubad rayonunun Tivi kəndində anadan olub. 1975-ci ildə Ordubad rayonunun Tivi kənd orta məktəbini bitirib.\n1975-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub və 1981-ci ildə həmin fakültədən məzun olub.\n1977-ci ilin iyul ayından sentyabr ayınadək Culfa üzümçülük sovxozunda fəhlə işləyib. 1977-ci ilin sentyabr ayında Bakı poçtamptının Qəzet-Jurnal Ekspedisiyası sexinə çeşidləyici vəzifəsinə işə qəbul olunub. 1980-cı ildə həmin sexdə elektrik mexaniki vəzifəsinə keçirilib. 1981-ci ildə Bakı poçtamptının "Oneqa" elektron maşınlarının təmir qrupuna mühəndis vəzifəsində çalışıb.\n1989-cu ilin fevral ayında Bakı Poçt Rabitəsi İstehsalat Birliyinin "İstismar" şöbəsinə 2-ci dərəcəli mühəndis vəzifəsinə keçirilib. 1990-cı ilin iyun aynıda yeni yaradılmış "Müştərilərlə iş qrupu"na 1-ci dərəcəli mühəndis (qrupun rəhbəri) vəzifəsində işləyib.\n2003-cü ildə Rabitənin 85 illiyi münasibəti ilə "Rabitə ustası", 2005-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adlarına layiq görülüb.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun icraçı direktorudur.


“Ən sərt məhdudiyyətlər tətbiq etməklə birdəfəlik vəziyyətdən çıxmaq lazımdır...”\n03/07/2020 [10:34] - Cəmiyyət - ( 2840 dəfə baxılıb)\nYenə də bəzi tanıdığım insanların koronavirusla bağlı təkrar-təkrar fantastik fikirləri ağıla sığımır. Bu baxımdan da ətrafımızdakı insanlar gənc, cavan yaşlarında ölürlər”\nBunu Moderator.az-a açıqlamasında "Xalq Cəbhəsi" qızetinin baş redaktoru, BAXCP sədrinin müavini, şair Elçin Mirzəbəyli deyib. O, sərt məhdudiyyətlər tətbiq etməklə vəziyyətdən çıxmağın vacibliyini vurğulayıb:\n“Sözün düzü, insanlar məni şoka salır və onların nə baş verməsini gözlədiyini anlamaq mümkün deyil. Yenə də bəzi tanıdığım insanların koronavirusla bağlı təkrar-təkrar fantastik fikirləri heç bir məntiqə, ağıla sığımır. Ətrafımızdakı insanların gənc, cavan yaşlarında ölmələri belə bir çoxlarını qəflət yuxusundan oytamayıb. Deyəcək söz yoxdur və indiki məqamda yeganə çıxış yolu ən sərt məhdudiyyətlər tətbiq etməklə birdəfəlik vəziyyətdən çıxmaqdır. Prosesin belə davam etməsi çox ağır nəticələrə gətirib çıxara bilər və təəssüflər olsun ki, bizim cəmiyyətdən gözləntilərimiz müəyyən məqamlarda özünü doğrultmur”.\nE.Mirzəbəyli tələbə yoldaşı, rejissor Etibar Babayevin də koronavirusdan ölməsinə təəssüfləndiyini bildirib:\n“E.Babayev tələbə yoldaşımdı, zaman etibarilə mən yuxarı kursda oxumuşam, amma çox yaxın dost münasibətlərimiz olub. Çox gözəl, çox istedadlı rejissor idi və olduqca müsbət xarakteri olan şəxsi idi. Onu tanıyan hər kəs bu sözləri təkrar edə bilər. Öz dostlarına, ətrafındakı insanlara qarşı da diqqətcil idi. Bu mənada E.Babayevin ölümü bütövlükdə Azərbaycan incəsənəti üçün ağır itkidir”.\nQeyd edək ki, AzTV-nin Kinoproqramlar və dublyaj redaksiyasının baş redaktoru, əməkdar incəsənət xadimi Etibar Babayev koronavirus pandemiyasından dünyasını dəyişib. O, Tibb Universitetinin Tədris Terapevtik Klinikasına yerləşdirilmişdi və orda müalicə alırdı. Son günlər isə vəziyyəti pisləşmişdi.


Azərbaycan Mərkəzi Bankı 2020-nin ilk faiz qərarını açıqlayacaq - FED.az\nAzərbaycan Mərkəzi Bankının 2021-ci ildə Pul siyasəti qərarlarının ictimaiyyətə açıqlanması qrafikiniə əsasən bu ilin ilk faiz qərarı 29 yanvarda açıqlanacaqdır.\nFED.az-ın məlumatına görə, 18 dekabrda keçirilmiş 2020-ci ilin sonuncu iclasda Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti uçot dərəcəsinin 6.5%-dən 6.25%-ə endirilməsi haqqında qərar qəbul etmişdi. Faiz dəhlizinin aşağı həddi 5.75%, faiz dəhlizinin yuxarı həddi isə 6.75% səviyyəsində müəyyən edilmişdi.\nBank açıqlamasında qeyd etdmişdi ki, pandemiyanın təsiri ilə xarici və daxili tələbin zəifliyi şəraitində faktiki və proqnozlaşdırılan inflyasiya səviyyəsi qəbul edilmiş hədəf diapazonunun mərkəzindən aşağıda qalır ki, bu da pul siyasətinin yumşaldılması üçün potensialın mövcud olduğunu göstərir.\n"Faiz dəhlizinin parametrlərinə dair növbəti qərarlar pandemiyanın təsirləri, iqtisadiyyatın bərpa tempi, daxili və xarici risklərin reallaşması ehtimalları nəzərə alınmaqla qəbul ediləcəkdir".\nUÇOT DƏRƏCƏSİ 2018-İN ƏVVƏLİNDƏN BƏRİ 2.4 DƏFƏ AZALDILIB\n2020-ci ildə faiz dəhlizinin parametrlərinə dair qərarlar pandemiya şəraitində iqtisadi aktivliyin dəstəklənməsi prioriteti ilə makroiqtisadi sabitliyin qorunması zərurəti arasında optimal balansın saxlanılmasına xidmət etmişdir. 2020-ci ildə faiz dəhlizinin parametrləri 8 dəfə müzakirə edilmiş, uçot dərəcəsi mərhələlərlə 7.5%-dən 6.25%-ə və faiz dəhlizinin yuxarı həddi 9.25%-dən 6.75%-ə endirilmişdir. Faiz dəhlizinin aşağı həddi isə 5.75% səviyyəsində dəyişməz saxlanılmışdır. Ümumilikdə, uçot dərəcəsi 2018-ci ilin əvvəlindən bəri 2.4 dəfə (15%-dən) azalmışdır.\nAzərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının 2021-ci il üçün pul və maliyyə sabitliyi siyasətinin əsas istiqamətləri barədə Bəyanatında qeyd edilib ki, inflyasiya hədəfinə nail olmaq üçün pul siyasətinin aralıq hədəfləri olaraq məzənnə, pul təklifi və faiz dərəcələrindən qərarların transmissiya xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla istifadə ediləcəkdir.\n"Pul siyasətinin yumşaldılması Mərkəzi Bankın depozit əməliyyatları və qısamüddətli notları üzrə faiz dərəcələrinin, eləcə də dövlət qiymətli kağızlarının gəlirliyinin azalması ilə müşayiət edilmişdir. Banklararası bazarda faizlər, habelə depozit və kredit faizləri risk premiyası ilə yumşalan monetar şərait arasında tarazlaşmışdır. Ümumilikdə, 2018-ci ilin yanvarından bəri manatla yeni kreditlər üzrə orta faizlər 5.5 faiz bəndi azalmışdır. Real sektorda pandemiyanın təsiri ilə güclənən risklər faizlərin daha çox azalmasını məhdudlaşdırmışdır".\nBəyanatda bildirilir ki, faiz dəhlizinin parametrləri haqda qərarlar makroiqtisadi proqnozlar və risk balansı nəzərə alınmaqla qəbul ediləcəkdir:\n"Pul siyasətinin izafi yumşalmasının mümkün neqativ nəticələri nəzərə alınmaqla risklərin qiymətləndirilməsi zamanı konservativ mövqe saxlanılacaqdır. 2021-ci ilin ilk rübündə inflyasiyaya azaldıcı təsir göstərən amillərin üstünlüyünü qoruyacağı gözlənilir. Bu dövrdə dünya ərzaq qiymətlərində bahalaşma və epidemiya əleyhinə xərclərin artması məcmu tələbin azalması hesabına neytrallaşa bilər. Ortamüddətli dövr üzrə isə məcmu tələbin və beləliklə iqtisadi artımın bərpası inflyasiya proseslərinə təsir edən başlıca amillərdən biri olacaqdır. Manatın məzənnəsinin sabitliyinin qorunması həm qısa, həm də ortamüddətli dövrdə makroiqtisadi sabitliyin əsas lövbəri rolunda çıxış edəcəkdir.\nRisk balansını və qeyri-monetar faktorların təsir potensialını nəzərə almaqla inflyasiyanın hədəfdə saxlanılması növbəti ildə də əhəmiyyətli dərəcədə iqtisadi siyasətin bütün istiqamətləri, xüsusilə fiskal və monetar siyasət üzrə effektiv koordinasiyadan asılı olacaqdır. Digər tərəfdən ölkədə həyata keçirilən struktur-institusional islahatlar rəqabət mühitini yaxşılaşdırmalıdır ki, bu da dayanıqlı qiymət sabitliyi üçün əhəmiyyətlidir.\nMərkəzi Bank inflyasiyaya təsir imkanlarının yüksəldilməsi istiqamətində fəaliyyətini 2021-ci ildə də davam etdirəcəkdir. Pul siyasətinin strateji çərçivəsinin təkmilləşdirilməsi, transmissiyada faiz kanalının gücləndirilməsi şərtlərinin realizasiyası xüsusi diqqətdə saxlanılacaqdır. Yeni bank qanunvericiliyi də Mərkəzi Bankın bütün istiqamətlərdə fəaliyyətinin institusional əsaslarını qabaqcıl beynəlxalq təcrübəyə uyğunlaşdırmaqla onun başlıca mandatı olan qiymət sabitliyinə təsirini gücləndirəcəkdir"(marja)