Narodna biblioteka SR Srbije — Milorad Panić Surep 1912—1968\nKNJIŽEVNOST « IZ SRPSKE KNJIŽEVNOSTI « Knjiga o piscu « Narodna biblioteka SR Srbije — Milorad Panić Surep 1912—1968\nAutor Tema: Narodna biblioteka SR Srbije — Milorad Panić Surep 1912—1968 (Pročitano 34423 puta)\n« poslato: Januar 10, 2011, 10:54:07 pm »\nViše o Miloradu Paniću Surepu ˃˃˃˃˃˃\n« Odgovor #1 poslato: Januar 10, 2011, 10:54:23 pm »\nMILORAD PANIĆ SUREP 1912—1968\nReč Miodraga Živanova, na Komemorativnoj sednici Saveta Narodne biblioteke Srbije 23. aprila 1968. god.\n...Pokušaćemo, kao što je to običaj od davnina, da u trenucima bespovratnog rastajanja, dočaramo sebi lik našeg upravnika Milorada Panića Surepa, onakvog kakvim smo ga znali i na kakvog smo navikli, onako kako želimo da ga i dalje nosimo u sebi. A taj lik bilo ozaren osmehom bilo smrknutih veđa ili osenčen nekom pradavnom tugom, zračio je oko sebe energijom nepresušnog izvora. On se neodoljivo nametao svakome sa kime je stupao u kontakt, kao podsticaj, kao otelovljenje akcije. On sam, kao čovek, bio je pre svega borac i graditelj, uvek u zamahu, u akciji. Takav je bio od bosonogog detinjstva u mačvanskom selu do poslednjih nastupa na poprištima naše kulture. Njegov boravak u Narodnoj biblioteci bio je samo neprekidni niz inicijativa, sažet u jedinstveni napor da ova naša ustanova, sa dugom ali tragičnom istorijom, krene bržim tempom putem uspona i procvata. Možda se u njoj slilo sve što ga je inače, kao čoveka i stvaraoca oduvek privlačilo, život i istorija, misao i patnja njegovog naroda koga je strasno i sa pijetetom voleo. U stalnim pokušajima da otrgne od propadanja sve što je od vrednosti za našu kulturu i trajni uspesi na tom planu, možda su i najveća vrednost njegovog delovanja, njegovog ljudskog bitisanja. Brojni spomenici kulture našega naroda, otkriveni i zaštićeni za sadašnjost i budućnost najlepši su i spomenici Milorada Panića Surepa. Ipak, za nas je jedan među njima najveći: to je nova zgrada Narodne biblioteke i kada buduće generacije budu napajale svoju prirodnu žeđ za saznanjem na ovom jedinstvenom izvoru naše narodne misli i reči, kada budu upoznavale sve tokove naše istorije, znaće neminovno da je jedan, možda, glavni od onih koji su im to omogućili bio Milorad Panić Surep. Da, on je bio taj koji je davnašnji san mnogih generacija pretvorio u stvarnost.—\nZato neka je hvala i slava i imenu njegovom.\nGovor Milana Đokovića, književnika, upravmika Kolarčevog narodnog univerziteta, predsednika Kulturno-prosvetne zajednice Srbije, pred kapelom na Novom groblju.\n(Izvod iz Ćokovićevog govora donele su "Književne novine" od 27. aprila 1968.)\nI borac, i pesnik, i tragalac, i vizionar, Milorad Panić Surep bio je iznad svega odan svojoj zemlji. I iz te duboke i neraskidive odanosti izvirale su sve njegove vrline književne i društvene, vrline inicijatora i organizatora, njegova neiscrpna energija i nepokolebljiva vera. Odanošću svojoj zemlji sve je mogućno razumeti i objasniti u složenoj i istovremeno jednostavnoj ličnosti Surepovoj. Lično i opšte bili su u njemu sliveni bez ostatka. Prvi njegovi koraci u poeziji jesu i prvi njegovi koraci u društvenoj akciji. I poslednji njegovi napisani radovi išli su ukorak s njegovom javnom akcijom.\nDanas, na ovoj neumitnoj granici između života i smrti, pred odrom Surepovim, i njegov književni rad i njegova javna akcija izrastaju pred nama kao jedan veliki primer pravoga čoveka. Ako to sve nismo, ovako jasno, videli za njegova života, znak je, samo, naše slabosti i nesavršenstva zbog kojeg savremenike jasnije vidimo pred grobom nego u vrevi svakodnevnice.\nAko traume iz najranijeg detinjstva zaista ostavljaju ožiljke za ceo ljudski život, onda se treba podsetiti da je najdalje sećanje Surepovo bilo svirepa i krvava odmazda kojom se neprijatelj slobode i dostojanstva njegovog naroda, u opustošenoj i popaljenoj Mačvi, sveti za poraze na Ceru i Kolubari i da su među žrtvama tog slepog besa bili i Surepovi seljaci i seljanke, njegovi najbliži, i njegov otac. Ali ta bolna sećanja nisu u Surepu, pesniku i čoveku, ugasila veru u smisao borbe za jedan lepši i pravedniji svet; ona su mu, samo, očvrsnula nadu i dovela ga do vere u revoluciju.\nVeć i Surepovi mladalački stihovi iz studentske mansarde nadahnuti su tom verom:\nKroz okno padaju u nju zvezde,\nOd daha drhti plamen plinski;\nSve je tu tako trošno i tiho,\nCeo taj život sirotinjski.\nU uglu plesniv san te čeka\nI gladni pauk što plen vreba.\nLegneš li slomljen, smeši se na te\nKroz okno plavo oko neba.\nVreme u kome su ti stihovi ispevani bilo je za osetljivu mladost odveć teško, pa je i sama vedra slutnja nagoveštavala lepši ishod.\nMladalačka lirika Surepova, meka i setna, ispunjena je tihom tugom i bolnom čežnjom, koje su, u to vreme, njene najčešće pratilje. Njegove rime, raznovrsne, i muške, i ženske, i daktilske, svedoče o razvijenom muzičkom osećanju koje jeste i u tradicijama prethodne poetike, ali je, isto tako, i u ritmu koji ima lične, umetničke odlike, originalne harmonije. Njegovoj poetici još nije data ocena koju ona zaslužuje i po svojim sadržajnim, misaonim i emotivnim, i po svojim muzičkim kvalitetima.\nU godinama predratnih nemira Surepova poezija je izoštrila sluh za predznake bune, sluh koji čuje pritajene glasove:\nKobno zviždi bura puna jeze,\nČudno ljudski zapliću se puti;\nZa životom namiču se reze,\nPod grlom se oštre noži ljuti.\nVelikim istorijskim platnima Surep se obratio posle revolucije. Iz tog novog vremena i njegovog zrelog književnog stvaranja ostaju trajno njegove značajne knjige "Kad su živi zavideli mrtvima" i "Filip Višnjić". U prvoj, tragajući za starim zapisima, svedočanstvima patnje i stradanja, Surep je hteo, očevidno, da savremenicima i potomstvu prizove u sećanje neuništivi otpor zlu, kao plamičke koji, još škrto, osvetljavaju putove narodne sudbine kroz mrak vekova u ropstvu. Ti plamičci su u poeziji bune Filipa Višnjića male i nemoćne otpore doveli do monumentalnih dimenzija borbe za slobodu. Ustanička Srbija je u Višnjiću dobila svog najvećeg pesnika čiju je viziju Surep, brižljivom i dubokom analizom, osvetlio kao niko pre njega. S velikim razumevanjem i s pravom naučničkom akribijom Surep je našem čoveku približio i remek-delo ruske poezije XII veka, "Slovo o Polku Igorovu". On je starom ruskom spevu u arhaičnom jeziku svog naroda našao jedan od najadekvatnijih izraza našeg pesničkog prevodilaštva uopšte.\nPonirući u minula vremena, Surep je ovim svojim književnim radovima, koji su tražili i sigurno istorijsko znanje i, isto toliko, pouzdano osećanje stila, zadužio našu kulturu interpretacijama visoke vrednosti i otvorio novu mogućnost našeg upoznavanja s prošlošću.\nJezik poslevukovskog vremena Surep je znao i osećao u svem njegovom leksičkom obilju i u svem njegovom semantičkom bogatstvu. Pa ipak, njegov jezik nije ostao u strogim granicama starine. On je svoj jezik oplodio na narodnim izvorima ali je uspeo i da ga osavremeni na svoj, osoben način. I, još više, uspeo da se oslobodi stega jednog opšteg, zauvek definisanog jezika, i da jezik stvaralački učini funkcijom svoje teme odnosno sadržine. To suvereno vladanje jezikom ostaće njegov dragocen prilog našoj književnosti.\nPodjednako i istovremeno okrenut prošlosti i budućnosti, i istinski angažovan u svom vremenu, Surep je izgradio delo pred kojim stojimo ispunjeni dubokim poštovanjem.\nDragi Surepe, tvoji drugovi su te voleli i kao pisca i kao čoveka. Ti si časno služio svojoj zemlji i njenom kulturnom razvitku. Bio si ne samo pesnik i esejist, nego i javni radnik u najboljem i širokom smislu te reči. Zato je i Vukovoj nagradi čast što si je ti poneo kao jedan od najzaslužnijih među zaslužnima, za sva tvoja, mnogobrojna, pregalaštva u proširivanju kulturnih vidika, za mnogobrojne društvene i kulturne poslove kojih si se prihvatio i sa retkom istrajnošću vodio ih ka cilju. Ugradio si sebe u ovo, naše, vreme, u napredak ovoga društva koje tvojom smrću gubi jednog istinskog i veoma istaknutog borca za humanističke ideale socijalizma. Iza tebe ostaje veliki primer ljubavi i samopregora.\nDao si nam sve što si mogao. Neka ti je, za to, slava i hvala.\n« Odgovor #2 poslato: Januar 10, 2011, 10:54:30 pm »\nGovor Stojana Milosavljevića, zamenika upravnika Narodne biblioteke SRS, pred kapelom na Novom groblju, 23. aprila 1968. godine\n...Tvojom zaslugom, otkriveni su i zaštićeni od propadanja mnogi dragoceni spomenici, do tada neviđeni — a koji su za istoriju srpske srednjovekovne umetnosti od neprocenjive vrednosti.\nSopoćani, Bogorodica Ljeviška, Studenica, Mileševa i niz drugih spomenika ujedno su tragovi Tvoje velike ljubavi prema svemu što je prava vrednost naše kulturne i umetničke prošlosti. Isto tako si ispoljavao strasni interes za naše spomenike rasute izvan granica Srbije.—\nZa Tvoje ime vezane su proslave: prvog srpskog ustanka, Vukova proslava, sedamstogodišnjica Sopoćana i ovogodišnja proslava Filipa Višnjića kao i restauracija Karađorđeve Topole i stvaranje Muzeja prvog srpskog ustanka.—\nDinamičnost u akcijama, osmišljena i očovečena bila je Tvoja strast, Tvoj stil saobraćaja sa svetom i ljudima. U ovom trenutku ne znamo koga više da žalimo, pesnika, kulturnog radnika, čoveka.\nNeka je hvala i slava nezaboravnom Tvom imenu!\nGovor Dragoslava Parmakovića, upravnika Narodne biblioteke "Žika Popović" u Šapcu u penziji, publiciste, nad rakom u Aleji velikana na Novom groblju, 23. aprila 1968. godine\nNeočekivano za sve nas, čak i za one koji su znali da je Surep teško bolestan, došla je vest da je preminuo. Slušali smo je s nevericom, u naivnom očekivanju da će je neko poreći. I eto, još jednom se dogodilo da se Mačva, Šabac i Podrinje bolno opraštaju sa jednim od onih svojih sinova, umetnika i boraca, radnika i stvaralaca, koji su se svojim životom i delom uzdigli među najvrednije i najzaslužnije, daleko i izvan svog zavičaja. Posle Laze Lazarevića, Janka Veselinovića, Koste Abraševića, Brane Ćosića, teška bolest i prerana smrt uvrstili su u ovu kolonu podrinjskih velikana još jedno krupno i svetlo ime — ime Milorada Panića Surepa. Uvrstili ga tom tragičnom sličnošću, što je njegov život prekinut u dobu kada smo očekivali dela još snažnija i značajnija od onih kojima je već dospeo na visove naše umetnosti i kulture.—\n"Ja umetnost ne shvatam kao oruđe kojim se radi, već njivom na kojoj se radi ... da bi rodila, da bi nas hranila, oveselila, da bi najzad i našim potomcima davala hleba".\nShvatanje zavičaja kod Surepa nije bilo usko, regionalno. "Svako namerno, suženo oduživanje zavičaju ne može nikada dovesti do nekih kvalitetnih rezultata u umetnosti", bilo je Surepovo shvatanje oduživanja zavičaju.—\n"Mačva je u pesmi shvaćena mnogo šire od jednog geografsko-administrativnog pojma". U pesmi posvećenoj Sutjesci ("Žeravica bez supraške") poetski će izraziti tu širinu:\n"...ja, okrenut na sve četiri strane,\nna jedno samo ognjište u tami velikoj mislim,\nna ono od iskoni, bez supraške,\nono s kojeg se buktinje rasplamsavaju\ni glavnja od glavnje planinom rascvetava.\nJa znam da to ognjište postoji\ni da ga je oduvek bilo".\nMeđu najbitnijim vrednostima u njegovom umetničkom delu, a koje je poneo iz zavičaja kojim se stalno napajao, jeste jezik. Smatrao ga je osnovnim kvalitetom podrinjske književne tradicije i da "u Podrinju postoji ogromno leksičko bogatstvo... Jezik je ono na šta bih mladim piscima skrenuo pažnju".\nSurep se, kako sam kaže, od mladosti bavio proučavanjem proteklih kultura, a posebno naše zemlje. Iz tog proučavanja, iz tog opredeljenja, rodila su se i njegova najbolja dela, koja će i sama postati deo tog našeg bogatstva. Ta dela će buduće generacije sigurno primiti i usvojiti sa onim shvatanjem, kako je kulturnom nasleđu prilazio Surep: da "sva vrednost kulturnog nasleđa i leži u tome, koliko nas i čemu ono može poučiti, koliko oplemeniti, kakvog nam oslonca i podstreka može dati za skok unapred, za prevazilaženje sopstvenih nivoa i tekućih teškoća ..."\nZa veliki primer pregaoca i borca, za veliko delo koje nam je ostavio, neka je slava i hvala Miloradu Paniću Surepu!\nGovor Draže Markovića, predsednika odbora za sahranu, predsednika Političkog veća Skupštine Srbije, člana Centralnog komiteta SKJ, nad rakom u Aleji velikana na Novom groblju, 23. aprila 1968. godine\nIstovremeno sa osećanjem za novo, živelo je u njemu i duboko osećanje za prošlost, za sve prave vrednosti stvorene u mučnoj i krvavoj borbi ovoga tla. Ceo svoj plodni život Surep je posvetio nastojanjima da se temeljitije oceni prošlost našeg naroda i otkrije bogatstvo njegove kulturne baštine. Kao progresivno i borbeno opredeljen čovek on je znao da povezuje istoriju i tradiciju sa najnaprednijim tendencijama savremenosti. Humanista po svom osnovnom životnom stavu, on je izuzetnim darom umeo da oseti autentičnu i iskonsku lepotu i pouku istorije srpskog naroda i da to razluči od onoga što je u njoj pretstavljalo mrak. On je znao i umeo da oseti njene trajne vrednosti.—\nZa srpsku kulturu bilo je izvanredno dragoceno što je u njoj delovao i njoj sebe dao Milorad Panić Surep. Dodeljivanje "Vukove nagrade" za njegovo životno delo samo je malo priznanje delu koje je postalo i ostaće krupan doprinos kulturi našeg naroda.—\nPrekinut je život koji je sav bio ispunjen duboko ljudskom sadržinom, borbom za najhumanije ideale čovečanstva.—\n« Odgovor #3 poslato: Januar 10, 2011, 10:54:37 pm »\nGovor Stojana Milosavljevića, zamenika upravnika Narodne biblioteke SRS., na svečanoj Akademiji povodom smrti Milorada Panića Surepa, u Narodnoj biblioteci SRS, 26. aprila 1968. godine\nU svojoj dugoj istoriji od postanka do naših dana na čelu Narodne biblioteke, koja na izvestan način simbolizuje sudbinu našeg naroda, bilo je nekoliko velikana naše kulture. Jedan od njih svakako je Milorad Panić Surep.—\nU Narodnoj biblioteci Surep otkriva vrlo široko polje delatnosti. Tragika njene istorije inspirisala ga je za velika pregnuća.\nOd svojih ranih godina vezan za knjigu, Surep je odmah osetio da Narodna biblioteka, sticajem raznih okolnosti, još nije izborila mesto prvog reda koje joj u društvu mora da pripada.—\nIskreni ljubitelj svih kulturnih i umetničkih vrednosti i borac za njihovu zaštitu, Milorad Panić Surep kao jedan od prvih zadataka postavlja sebi i svojim saradnicima da se što pre i potpunije popune praznine u fondovima Biblioteke; da se neumorno traga za nestalim knjigama u vreme ratova.\nTako je uspeo da vrati 2 rukopisa od neprocenjive vrednosti, koji su bili nestali u toku prvog svetskog rata. To su: Prolog koriški iz 1573. i Dovoljsko četvorojevanđelje iz prve trećine XVI veka sa umetnutim minijaturama iz XII veka.\nRukopisi su veoma dragoceni, minijature jednog od njih su od neprocenjive umetničke vrednosti. Prikazane su odmah i na Vizantološkom kongresu u Oksfordu.\nOn ide i dalje; nabavlja mnoge dragocene i retke primerke rukopisa i šatmpanih knjiga koje ni stara Narodna biblioteka nije imala.\nStvoreni su uslovi da Biblioteka ostvari prvu, osnovnu funkciju — da bude hranilište i muzej svega što je na našem tlu stvarano i sačuvano kao pisana reč, da bi Biblioteka u punom smislu postala žarište kulture iz koje pisana reč zrači punom snagom i lepotom, oplođavajući stvaralačku misao.\nSurep je odmah shvatio neophodnost poboljšanja i postojećih informativnih instrumenata i potrebu za stvaranje novih.\nZapočeo je široku akciju na redigovanju svih kataloga Biblioteke i njihovom potpunom pripremanju za izdavanje. U tome je bio dostojan sledbenik Stojana Novakovića, prvog izdavača Katadoga Narodne biblioteke.\nIako u nepodesnijm prostorijama i uslovima on je uradio mnogo da se maksimalno iskoriste kapaciteti čitaonice. Isto tako, shvatio je odmah dalekosežni značaj izrade Srpske retrospektivne bibliografije i Korpusa opisa jugoslovenskih ćirilskih rukopisa. U njima je video ne samo kapitalna dela naše kulture već izvanrednu priliku za afirmaciju ove ustanove.\nOrganizovao je fototeku ćirilskih rukopisa u okviru Arheografskog odeljenja sa ciljem da se u njoj objedini sav materijal o našim rukopisima u zemlji i inostranstvu, te da ova fototeka postane glavni dokumentacioni centar za sve one koji se bave izučavanjem naših srednjovekovnih rukopisa.\nOd posebnog značaja bila je njegova briga o čuvanju i zaštiti postojećih fondova. U tom cilju on je reorganizovao Konzervatorsku službu proširujući njenu delatnost i osposobljavajući je za preuzimanje funkcija centralne konzervatorske radionice Srbije. U isto vreme osnovana je i Knjigoveznica i obezbeđeni uslovi za njen puni rad što je omogućivalo Biblioteci da se oslobodi velikog tereta nepovezanog bibliotečkog materijala. U svom radu nije se zadržavao samo u okviru svojih fondova, nego i u svakoj prilici težio da pomogne svakome kada se radilo o zaštiti i spasavanju retkog i dragocenog bibliotečkog materijala.\nTako je uspostavio stalni kontakt sa manastirom Krkom u Dalmaciji, ne samo radi opisivanja tamošnjih dragocenih zbirki ćirilskih rukopisa, već i zbog njihovog konzerviranja.\nKao upravnik centralne matične biblioteke posvetio je mnogo pažnje organizovanju i jačanju mreže matičnih biblioteka u Srbiji, a kao predsednik Društva bibliotekara Srbije rukovodio je svim akcijama Društva pokrećući brojne inicijative za razvoj, jačanje i afirmaciju naše struke u celini.\nZnao je, takođe, da Narodna biblioteka sa svojim značajem i razgranatim funkcijama ne sme da bude po strani od opštih tokova razvoja bibliotekarstva u svetu. Zato se veoma zalaže da uspostavi, proširi i unapredi njene veze sa nacionalnim bibliotekama u svim zemljama, sa kojima naša zemlja održava odnose.\nU tom cilju, on je uspeo da pojača razmenu knjiga i drugog bibliotečkog materijala, da započne akciju slanja pojedinih bibliotečkih radnika radi razmene iskustava i programa stručne saradnje.\nLično je učestvovao na savetovanjima rukovodilaca nacionalnih biblioteka svih socijalističkih zemalja. Tom prilikom postigao je sporazum o mikrofilmovanju naših ćirilskih rukopisa koji se nalaze u Lenjinovoj biblioteci u Moskvi i Narodnoj biblioteci Ćirila i Metodija u Sofiji — na osnovu koga je naša Biblioteka već primila deo tog dragocenog materijala.\nMilorad Panić Surep za vreme od 3 godine učinio je mnogo za Narodnu biblioteku, mnogo za bibliotekarstvo u Srbiji.—\nNameravao je da razvije bogatu i raznovrsnu izdavačku delatnost koja je neophodna za rad ove ustanove. Nameravao je da pokrene akciju za stručno usavršavanje i specijalizaciju kadrova Narodne biblioteke u zemljama u kojima je bibliotekarstvo na višem nivou.\nAli ono što predstavlja vrhunsko delo njegovih napora jeste izgradnja nove zgrade Narodne biblioteke za koju je on postavio temelj.—\nUmro je ostavljajući neizbrisivu uspomenu. Učinio ju je neizbrisivom svojom jednostavnošću i humanošću, ličnim primerom u radu i mnoštvom inicijativa koje je neumorno i neiscrpno pokretao.\nNeka je trajna uspomena njegovom delu i imenu!\nGovor arhitekte Ivana Kurtovića, prof. Univerziteta, na svečanoj Akademiji povodom smrti Milorada Panića Surepa., u Narodnoj biblioteci SRSL 26. aprila 1968. godine\nU ovom času sjećanja na pjesnika i plodotvornog poslenika na polju kulture ne mogu a da u ime svih graditelja nove zgrade Narodne biblioteke ne izrazim svu tugu za nestankom Milorada Panića Surepa i zahvalnost za neprocjenjive zasluge u naporima koje je svakodnevno činio na izgradnji ovog značajnog dela za kulturu svog naroda.\nJoš od prvih idejnih skica bio sam upućen na saradnju sa Miloradom Panićem Surepom, a njegovim izborom za upravnika Biblioteke pruženo mi je izuzetno zadovoljstvo da upoznam jednog izvanrednog čoveka i da te prve kontakte produbimo do mere nerazdvojnih saradnika i prisnog prijateljstva.\nShvatajući svu zamašnost preduzetog zadatka i ponirući najdetaljnije u jedan novi svijet složenog mehanizma funkcionalnih sklopova on se sa takovom lakoćom snalazio da je u svakom momentu do detalja bio upoznat sa objektom i stanjem na gradilištu.\nKoliko je on izgarao na tom poslu može najbolje da posvedoči činjenica da je za sve vreme teške i opake bolesti svakodnevno želeo da ga obaveštavamo o napredovanju radova.\nMoram, ipak, reći da je iznad svega osobitu ljubav i interesovanje pokazivao za odeljenje stare knjige i rukopisa i do tančina me upoznao sa njegovom koncepcijom organizovanja svakog radnog mesta tog odelenja.—\nI upravo u času koji je on kao i svi mi željno očekivao, u času kada je trebalo da zavijori barjak koji označava stavljanje zgrade pod krov i u očekivanju željenog života u novoj zgradi, mi ističemo crnu zastavu tuge za dragim upravnikom, čovjekom i prijateljem.\nNeka je hvala i slava Miloradu Paniću Surepu!\n« Odgovor #4 poslato: Januar 10, 2011, 10:54:54 pm »\n« Odgovor #5 poslato: Januar 10, 2011, 10:55:04 pm »\nKnjiževno-umetničko veče POEZIJA I PROZA MILORADA PANIĆA-SUREPA sa uvodnom reči književnika Antonija Isakovića, održano na Kolarčevom narodnom univerzitetu 29. aprila 1968. godine; izbor proznih i poetskih odlomaka iz Surepovog dela napravio je pesnik Dragan Kolundžija; čitali Marija Crnobori i Dejan Čavić\nko zvižduk bombe avionske nad krošnjama aprilskim\nA danas samo brujiš, srebrna školjko, sedinom\ndok ti nemaran vetar srbulju zidina razvejava . . .\n« Odgovor #6 poslato: Januar 10, 2011, 10:55:12 pm »\nRukopis pesme "Zapis", recitovane na komemorativnom književnom večeru\nposvećenom Miloradu Paniću Surepu na Kolarčevom univerzitetu\n« Odgovor #7 poslato: Januar 10, 2011, 10:55:22 pm »\nGovor Đuze Radovića, književnika, upravnika Biblioteke Srpske akademije nauka i umetnosti, na Komemorativnoj svečanoj sednici skupštine Društva bibliotekara Srbije 10. maja 1968. godine\nŠta ima prirodnije i u isto vreme svirepije nego što je sam kraj tog puta koji svako živo biće završava nepovratnim, konačnim odlaskom — smrću. Ali u tome, kao i u mnogo čemu drugom u životu, postoje nepravde. Postoji zlo koje je, ne retko, veće od samog sebe, veće od one mere na koju ta neminovnost smrti primorava čoveka da je primi.\nJedna od tih nepravdi života, i to možda baš ona najveća, jeste upravo ta koja nas primorava da se rastajemo od dragih ljudi pre vremena, onda dok su oni još u naponu svoje snage. Ako je takav čovek kojega gubimo bio ne samo naš pouzdan drug i dobar prijatelj, nego i stvaralac, ličnost visokih ljudskih aktiviteta i pregalaštva, onda tu nepravdu života osećamo još jače, još nepomirljivije, upravo u onom stepenu u kome se takav čovek, i kad ga rečima ožalimo, ne može prežaliti, ni zaboraviti,\nPrerana smrt Milorada Panića Surepa izaziva u nama jednu duboku, iako nemoćnu i uzaludnu pobunu što se integritet jedne aktivne i stvaralačke ličnosti ovom nepravdom pre vremena cepa i konačno raskida na dvoje: na njegovo delo, na ono što je već stvorio i uradio, i na ono što je tek imao da uradi i da stvori. Ni jedan od ta dva dela nije mali. Zato, isto onoliko koliko se ponosimo i koliko cenimo ono što je dospeo da uradi, da ostvari i da nam ostavi, toliko žalimo za onim što, eto, neće moći da učini.\nPesnik koji je izvanredno prisno i snažno nosio u sebi svoje rodno tle, osećao kao retko ko među nama, ili jače nego iko iz njegove generacije, onu impozantnu i neuništivu snagu naroda iz koje su se, i kroz najcrnje tmine naše prošlosti, probijale one vatre doglasnice oko kojih su se žarila ognjišta slobode i iz kojih su nicali i razgranavali se putevi ka napretku, hrljenja ka budućnosti.\nTakav čovek i takav pesnik nije mogao ostati samo literat i samo čovek od pera. Zato su i njegove druge aktivnosti bile i mnogobrojne i podjednako značajne. Ali ako nije mogao biti samo čovek od pera, on je nesumnjivo bio uvek čovek od knjige. On je, i iz istorije i iz sopstvenog iskustva, znao za mnoge tiranije, ali je znao, ali je osećao da je možda najteža tiranija ona koja dolazi od neznanja, od nekulture i primitivnosti. I osećao je i znao ne samo svešću naprednog, kulturnog čoveka, nego i svojim stvarnim razumevanjem onih vekovnih poruka istorije da kultura jedne zemlje nije stvar trenutka, ni stvar nabujale inspiracije ili lakokrilog uzleta, nego dugo povezivanje generacije i stoleća u ono što čovekovu misao čini moćnom i u ono što jedan narod čini samopouzdanim i sposobnim za progres.\nTek na temeljima nauke i kulture budi se smela čovekova misao koja nosi napredak, rušeći dotrajalo i preživelo, i povezujući ono trajno i životno iz prošlosti u celinu sa današnjim i sutrašnjim.\nIz takvih osećanja i sa takvim shvatanjima izrasla je Panićeva plodotvorna i raznovrsna delatnost u raznim oblastima našeg savremenog kulturnog života. Ne po službenoj obavezi, već tim i takvim svojim shvatanjima dužnosti on je zadužio i ovaj današnji i onaj sutrašnji Beograd radom na pronalaženju, zaštiti i čuvanju njegovih kulturnih spomenika. I ne samo Beograd nego i celu Srbiju. Iz te ljubavi potekla su njegova traganja za ličnostima kao što je bio Filip Višnjić i njegova prenošenja u naš savremeni kulturni fond drugih revolucionarnih i slobodarskih tekovina iz dalje i bliže prošlosti.\nU svojoj ličnosti on je udruživao čoveka od akcije sa čovekom od misli i sistematičnosti, kao što se u njegovom radu plodotvorno dopunjavala pesnička vizionarnost i metodičnost naučnog radnika. Mi u ovom času nismo možda ni dovoljno svesni koliko je Milorad Panić Surep zadužio svojim radom niz naših institucija i naših organizacija. Jedna od takvih institucija bila je Narodna biblioteka Srbije, i jedna od takvih organizacija bilo je Društvo bibliotekara Srbije. U prvoj on je bio upravnik, u drugoj predsednik. U tim funkcijama i smrt ga je zatekla.\nU celoj dugogodišnjoj aktivnosti Panića Surepa čini mi se da nema ništa prirodnije nego baš te dve dužnosti njegove.\nU Narodnoj biblioteci, kao jednoj od dve-tri najstarije kulturne ustanove Srbije, on je mogao da ispolji svu onu svoju davnašnju i veliku ljubav prema knjizi i prema svemu onom što knjiga sama sobom znači i sama sobom povezuje i čini trajnom i nacionalnom i opšteljudskom vrednošću. U Društvu bibliotekara on je mogao, u širokom krugu svih naših bibliotečkih trudbenika i uz njihovu saradnju, da još potpunije nađe primenu svome i našem uverenju da u tom pozivu, i pored svega onog što je za ovih dvadesetak godina postignuto, nikad nije još dovoljno urađeno da se u narodnoj kulturi, u kulturi Srbije i kulturi cele naše zemlje, nadoknadi ono što je propušteno u prošlosti i dopuni i stvori ono što je našem stvarnom razvitku i napretku neophodno.\nBila bi duga lista kad bismo stali da nabrajamo pojedinačne delatnosti i pojedinačne rezultate koje je on na ovim dvema dužnostima, koje je obavljao u toku poslednje dve-tri godine, postigao. To u ovom momentu, smatram, nije ni potrebno uraditi. Ceo život i rad ovog čoveka bio je jedna celina. Njegova nastojanja da se dovrši taj istinski dom kulture, nova zgrada Narodne biblioteke kao spomenik prvom srpskom ustanku, njegove brige i staranja da se unaprede kadrovi i na veći stepen podigne rad i pojedinaca i ustanova u ovoj toliko značajnoj oblasti po sve naše kulturne napore, kao i niz drugih stvari koje je preduzimao i sprovodio, nisu bile drugo nego isto ono što je činio kao pesnik, kao esejista, kao prevodilac, kao književni i kulturni istraživač.\nI valjda zato što je svoj život ispunio radošću rada i lepotom stvaranja, rekao bih da, eto, ni sama smrt nije smela da izneveri tu celovitost ove ličnosti. Zatekla ga je i pokosila na poslovima kojima su temelje novije srpske književnosti i kulture dograđivali takvi duhovi i neimari kao što su bili, da pomenem samo nekoliko imena iz dalje prošlosti, Đuro Daničić, Stojan Novaković i Ljubomir Stojanović.\nOpaka bolest koja ga je odvojila od nas, i pred kojom još uvek stoji nemoćna savremena medicinska nauka, nije mu dopustila da kao predsednik našeg Društva razvije svu onu delatnost koja je njemu bila svojstvena. Ali i pored toga on je uspeo da u našu organizaciju unese osećanje povećane stabilnosti, povećane sigurnosti, i da obezbedi trajniju materijalnu osnovu za uredno izlaženje našeg časopisa, glasila koje je u toku ovih dvadesetak godina, baš kao organ našeg Društva, višestruko opravdalo svoje postojanje i steklo renome ozbiljne i značajne stručne i naučne publikacije.\nPanić je i kao predsednik Društva umeo da oseti ono jedinstvo i međusobnu povezanost svih naših bibliotečkih ustanova, najvećih, centralnih, i manjih, lokalnih. U toj povezanosti i jedinstvu ciljeva svih naših biblioteka i svih naših bibliotečkih trudbenika, on je u svojstvu predvodnika našeg Društva umeo da da aktuelnost i životnost onim stalnim i osnovnim zadacima naše struke, ove za našu kulturu i za naš savremeni razvoj neobično značajne i ničim drugim nezamenljive delatnosti.\nI baš zato što je imao i morao mnogo štošta da nam kaže i još dosta stvari da posvršava, naša žalost zbog gubitka ovog čoveka tako je velika.\nJa sam, čini mi se, bio poslednji koji je imao to, danas već tužno zadovoljstvo da s njim pre ove njegove poslednje bolesti, napravim jednu šetnju po Kalemegdanu i po Beogradskoj tvrđavi.\nVelika ljubav s kojom mi je u toku te šetnje govorio o toj negdašnjoj tvrđavi kao vanredan znalac svega onoga što ona pruža kao istorijsku uspomenu i kao istorijsku opomenu, ta velika ljubav danas se vraća u mom sećanju kao obaveza, kao potreba da mu mesto ma koje reči koja bi izražavala tugu, kažem jedno duboko, istinsko — hvala. Hvala na toj ljubavi prema ovom našem gradu Beogradu, Hvala na toj ljubavi za našu knjigu i našu kulturu. Hvala na svemu onome što je učinio i stvorio. I neka mu je slava.\n« Odgovor #8 poslato: Januar 10, 2011, 10:55:42 pm »\n22. april 1968. u 11 časova\nPrvi program Radio-Beograda. Vesti\nJutros u osam časova posle duge i teške bolesti preminuo je Milorad Panić Surep, književnik i upravnik Narodne biblioteke u Beogradu.\n(Vest je ponavljana tokom dana).\n22. aprila 1968.\nDrugi program Radio-Beograda. Emisija "Hronika"\nDanas pre podne, u 8 časova, posle teške bolesti, preminuo je pesnik, novinar i jedan od velikih poklonika knjige u nas — Milorad Panić Surep.\nSmrt ga je zadesila u 56. godini, u trenutku kada je, posle višegodišnjeg napora, pratio izgradnju nove zgrade za Narodnu biblioteku — prve građevine koja se diže posebno za ovu veliku značajnu kulturnu instituciju.\nObjavljujemo sećanje dvojice njegovih drugova — saboraca i saradnika, književnika Tanasija Mladenovića vršioca dužnosti upravnika Narodne biblioteke u Beogradu Stojana Milosavljevića.\nSahrana posmrtnih ostataka Milorada Panića Surepa obaviće se sutra u 16 časova i 30 minuta na Novom groblju. Za predsednika odbora za sahranu, koji broji 15 članova, naimenovan je član Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije Draža Marković.\n23. april 1968. Radio-Dnevnik.\n7) U aleji zaslužnih građana na beogradskom Novom groblju, u prisustvu istaknutih javnih i kulturnih radnika, sahranjen je pesnik i revolucionar Milorad Panić Surep. (Traka 268).\n24. april 1968. od 18.14—18.30\nDrugi program Radio-Beograda.\nEmisija Mala antologija drugog programa; autor emisije Mirjana Rodić, reditelj Nada Bjelogrlić\nIz lirike Milorada Panića-Surepa. Ovu emisiju pripremila je Mirjana Rodić.\n"Pokatkad prođe neko i spusti usne na srce\nNa ravnoj belini snega ptičjeg krila trag"\nNe znamo koliko je bio pesnik u svesti ljudi. Mislimo, kada ovo kažemo, na njegovu poeziju, a ne na zanos kojim je otkrivao i tumačio kulturno-istorijske vrednosti, upozoravao na minula uzbuđenja i lepote — da ne bi prošle, da nas ne bi mimoišle. Mnogo šta je, u svojoj dugogodišnjoj delatnosti, otrgao od zaborava. Zato je čas da mi podsetimo na ono što je bilo isključivo njegovo, i što vredi pamtiti.\nPonešto dobro poznajemo — to su njegovi buntovni stihovi, oni koje smo slušali o mnogim praznicima. Ali, postoje i reči iznedrene u tišinama, izronile iz dugotrajnog odgonetanja poetskih mogućnosti našega jezika. To je lirika koju je oblikovao strpljenjem naučnika, nemirom istraživača, sluhom muzičara. Tu i takvu poeziju Milorada Panića Surepa manje poznajemo. I, ako je istina da je dovoljno deset dobrih pesama da bismo prepoznali darovitog pesnika, onda — evo ih:\n"FRESKA" (Pećka Patrijaršija)\n"MESEC I PRUĆE"\n"JA TO OPET..."\n25. april 1968. od 18,03—18,30\nRadio-Beograd, prvi program, emisija SVET KULTURE.\nPovodom smrti Milorada Panića Surepa, književni kritičar Pavle Zorić je rekao:\nCelokupnu našu javnost duboko je uzbudila smrt književnika Milorada Panića Surepa. Ovih dana o njemu je mnogo pisano. Zato i ne mislim da govorim o njegovim pesmama, prevodima i monografijama. Čini mi se da se nikad ne može dovoljno istaći značaj Surepove aktivnosti na čuvanju i upoznavanju najboljih ostvarenja naše kulture. Ovaj stvaralac je zaslužan i vredan i kao pesnik, i kao prevodilac "Slova o Polku Igorovu" i kao biograf Višnjićev. Ali njegova ljubav za spomenike arhitekture, slikarstva i književnosti, koji su toliko mnogo doprineli slavi naše kulture i u svetskim razmerama, ta ljubav, ta stalna briga i izgaranje koje je bilo i potpuno i znalački orijentisano, određuju suštinu njegove ličnosti. Sve ove osobine prožimaju celokupni Surepov književni i javni rad.\nMilorad Panić Surep je posedovao visoko razvijenu svest o potrebi uspostavljanja kulturnog kontinuiteta u životu jednog naroda. Njegov odnos prema prošlosti nije bio nimalo romantičarski ili nacionalistički obojen. Sa smislom za stvarnost, sa dobrim poznavanjem činjenica, pokretao je mnoge akcije, čiji je cilj bio približavanje lepote drevnih spomenika današnjim generacijama. U restauraciji srednjovekovnih manastira s njihovim čuvenim freskama, u izdavanju starih rukopisa i klasičnih dela, u prikupljanju građe iz burnih događaja Srbije od srednjeg veka pa do narodnooslobodilačke borbe, u svemu tome Surep je igrao značajnu ulogu. Zato se i može reći za njega da je bio pregalac u oblasti kulture u najplemenitijem smislu reči.\n« Odgovor #9 poslato: Januar 10, 2011, 10:55:49 pm »\nŠ T A M P A\nMILORAD PANIĆ SUREP — PESNIK SRBIJE\n"KNJIŽEVNE NOVINE", 27. aprila 1968. godine\nPrvi put sam se sreo sa pesnikom Miloradom Panićem Surepom u jesen 1927. godine, na kongresu Saveza trezvene mladeži u Šapcu, kada je pred delegatima, omladinom iz cele Jugoslavije, čitao svoje stihove. Bio je suvonjav, u mačvanskom narodnom odelu, sa dugom "pesničkom" kosom, a stihovi su mu bili puni patosa i traženih poetskih figura, kako su u to vreme pevali pesnički poletarci. Ali, važno je da su ga organizatori te priredbe, još tada, u njegovoj petanestoj godini, smatrali pesnikom koji ih može reprezentovati na jednom opštejugoslovenskom skupu.\nPanić je tada, pa i u godinama zatim, pevao o onome o čemu i njegovi pesnički drugovi. Njega zanima problem ljudskog i sopstvenog bitisanja i pita se nije li on sam "inkarnacija/, na zemlji senka oblaka vanprostornog" ("Vetar zviždi", Beograd 1931); konstatuje neumitnu prolaznost i tuguje: "Kako li brzo prstima dobuje vreme po našem licu, / o, te paklene arije"; razdire ga mladićka žudnja za nepoznatim i nedostižnim: "Ta poći, samo poći, da se ovako jalovo ne počima... / svejedno kuda, nemir cveta svuda, / ići, samo ići, sa ispijenim raširenim očima"; očajan je što je usamljen i što ga niko "pod nebom ne voli", jer nema "ništa do vrelo srce, / do parče duše neokaljane / do bol svoj i nemir svoj". Ali u isto vreme, on nazire smisao života u žrtvovanju za druge: "Srce ću dati svoje psima, gladnima, svakome, ko hleba prosi" i želi da borbom zameni sivu svakidašnjicu: "Moji su preci pod suvovrhim jelama iz lobanja vino pili / i srećni bili! / A ja, o paradoksa, bolesno raznežen / umesto sa sestrom gorom i bratom da drugujem / — tugujem". Nešto kasnije, on već nalazi svoj pravi put, što se vidi iz stihova: "Al' je drago i toplo pri duši / svemu prići kao brat i drug, / radovat' se, tužiti se drugim, / i plaćati svoj ukleti dug" ("Ti dolaziš", Beograd 1937).\nPanićeva poetska i borbena ličnost snažila se sve više ukoliko je rasla njegova vera u snagu sopstvenog naroda i u praiskonski duboke korene njegova bića. U takvom nadahnuću veoma je blizak Vladimiru Nazoru: "Na srcu su nam još proplanci, stada i paše, / još smo mi narod priča i šuma... / pamtimo mi još pesme starinske, hajdučke". On se divi jakoj ruci seljaka pod čijom snagom "hrastovi stasaju, / mal se jagnji, teli, ždrebi, prasi, / teku reke i polja klasaju, / lice zemlje menja se i krasi". ("Ti dolaziš"). U poemi "Žito" (Beograd 1939) u živom ritmu i jezgrovitim pesničkim jezikom, dočarava plodnost mačvanske ravnice — mukotrpne majke zemlje "grana-tama razorene, / toplom krvlju zalivene"; veliča plodove vrednih seljačkih ruku: pune čardake kukuruza, gumna sa senom, stoku u oborima. Ali ga obuzima žalost što vidi da su se nad te plodove nadvili nezasitljivi gavranovi: seoski kmetovi, zelenaši i njihovi pomagači—korumpirana inteligencija". U poemi "Ada", napisanoj uoči rata on je još određeniji, i peva kako se svet podeli "na dve vojske nejednake", od kojih se jedna, mnogobrojna i goloruka, bori za bolji život, dok druga, malobrojna "svim sredstvima svemoć brani, / ne da da se red obori". Najzad, 1941. godine, on se potpuno opredeljuje, ne želeći da sedi usamljen i piše dok njegovi seljaci po Mačvi biju tenkove sekirama ("Ada", Beograd 1945). Svome zavičaju koji je zahvatio ratni požar on dovikuje: "Gori rodna zemljo, plamti! / Vekovima na tvom žaru, — moći će se ogrejati!" ("Svetlost zemaljska", Beograd 1948).\nSećam se kako je Panić u jesen 1964, na proslavi Vukove stogodišnjice, govoreći pred hiljadama naših i stranih učesnika, sa improvizovane pozornice u Tršiću, o svome velikom zemljaku, razdragano kliknuo Višnjićevim stihovima: "Veseli se, pod Cerom Pocerje, /kojeno si gn'jezdo sokolovo! / Kad Srbinu bude za nevolju, / u tebe se po soko izleže, / te Srbinu bude u pomoći!/. Tada je o Vuku, čijim je stopama i sam pošao, govorio sa pesničkim nadahnućem, i sve nas je oduševio. "Veliki otac naše nove književnosti", kako je za Vuka pisao u predgovoru "Odabranih narodnih pripovedaka" (Beograd 1951), za njega je bio visoki uzor u pogledu poštovanja i čuvanja narodne tradicije i kulture.\nU periodu kad su se pojedinci bezrazložno borili protiv narodnog stvaralaštva (folklora), on je odlučno ustao u njegovu odbranu, pozivajući se na... Maksima Gorkog, koji je tvrdio da je usmeno narodno stvaralaštvo "oduvek hranilo književnost svojim sokovima". Zalažući se za bolje razumevanje i čuvanje kulturnog nasleđa Srbije, za koje je konstatovao da je veoma obimno i da "po količini i vrednosti ono stoji na prvom mestu u Jugoslaviji, a verovatno je i ispred mnogih zemalja Evrope", opredelio je i svoj stav prema nasleđu i dao objašnjenje zbog čega je ono bilo njegova velika životna ljubav i neiscrpno nadahnuće. On ističe da "naši srednjovekovni spomenici nose na sebi ne samo dokaze o visokoj civilizaciji našeg naroda u to vreme, već često i najviše kreacije evropskog duha ranog srednjeg veka"; da "naši rukopisi, pored estetskih kvaliteta, sadrže elemente za proučavanje razvoja jezika kojim govorimo, činjenice od prvorazredne vrednosti za našu političku i društvenu istoriju" i da "drugi bezbrojni spomenici govore o vitalnosti i borbi našeg čoveka na ovom raskršću i razbojištu naroda Istoka i Zapada. I o tome zašto smo danas ovde i to ovakvi kakvi jesmo. Jer, igre slučaja u ovakvim pitanjima nema: sve je rezultat i posledica razvoja koji samo treba slediti". Zbog svega toga on je smatrao, i to je mišljenje odlučno branio, da "zaštita i nega našeg kulturnog nasleđa nije samo vid viših potreba našeg duha, kultivisanijih osećanja, već je to prvenstveno imperativni nalog društvene zajednice neophodno potreban za dalji, viši uspon i napredak" ("Konzervatorski i ispitivački radovi", Beograd 1956).\nNajlepši spomenik našoj staroj kulturi, koju je obožavao tihim žarom odanog vernika, jeste njegova vrlo savesno i ukusno opremljena knjiga "Ćirilo i Metodije" (Beograd 1964), koja sadrži žitija, službe, kanone i pohvale od Klimenta Ohridskog, Konstantina Preslavskog i nepoznatih pisaca. Koliko je on cenio tvorce slovenske pismenosti zahvaljujući kojima "čujemo rodnu reč kako nam odzvanja iz dubine od deset vekova", vidi se iz reči koje za njih navodi iz starog žitija: da su nam oni bili veći dar "od svakog zlata i srebra i kamenja dragoga".\nSa brižnim staranjem i pažnjom patrijarhalnog domaćina, Panić se odnosio i prema istaknutim predstavnicima našeg književnog, društvenog i naučnog života iz bliže prošlosti. Nije mala njegova zasluga što je uspeo da u očima današnjih čitalaca rehabilituje istaknute naučne i nacionalne radnike kakvi su bili: Stojan Novaković i Milan Đ. Milićević. U predgovoru Novakovićeve monografije "Ustanak na dahije" (Beograd 1954), podvlači da ovu knjigu štampa bez ikakvih izmena i da je ostavio čak i prigodni pristup čoveka koji je pripadao jednom drugom vremenu, drugom društvu i drukčijem shvatanju", napomenuvši da "njegov čestiti patriotizam i istinoljubivost, izraženi i u pristupu i u delu, čine da ga razumemo i u onome u čemu se razlikujemo, i da ga iskreno i duboko zavolimo po onome što, kao crvena nit, povezuje generacije jednoga naroda". Za Milićevićev "Pomenik znamenitih ljudi u srpskog naroda" (Beograd 1959) našao je da je "istinski nacionalni Panteon, građen u potpunosti od domaćeg materijala", i da će trajati "dugo, sve dok bude i one žive stene od koje su se i heroji u njemu odvaljivali".\nOd istorijskih događaja srpskog naroda Panić je najviše cenio i slavio prvi ustanak 1804. godine, koji, ističe on, "po svojoj masivnoj bazi, ispoljenoj revolucionarnoj energiji i postignutim rezultatima, predstavlja najkrupniji istorijski događaj sa kojim u stvari otpočinje novo doba u srpskom nacionalnom razvitku". ("Prvi srpski ustanak, katalog izložbe", Beograd 1954). I razumljivo je što je u više navrata pisao, sa najvećom ljubavlju i oduševljenjem, o narodnom bardu toga ustanka — Filipu Višnjiću, koji je, po njemu, "jedan od najznačajnijih figura naše duhovne kulture iz prve četvrtine XIX veka", čije je književno delo "ne samo... dostojno istorijske epohe koju opeva, već se bez kolebanja može staviti pored najvećih ostvarenja naše umetnosti uopšte" i čija je pesma "Buna protiv dahija" "takvog epskog razmaha da se nešto slično može tražiti samo u antičim homerovskim stihovima" ("Srpske narodne pesme — Oslobođenje Srbije", Beograd 1952).\nPoslednji put razgovarao sam sa Panićem pre nešto više od mesec dana, na žalost, samo telefonom, jer je već bio u bolesničkoj postelji, neizlečivo bolestan. U osvrtu na drugo izdanje njegove knjige o Višnjiću (Beograd 1967), koji sam pripremao za aprilski broj "Savremenika", — nisam u svemu delio njegovo mišljenje o Višnjićevu pesničkom formiranju, pa sam želeo da čujem šta će o tome reći. Srdačno i vedro on je ovo suprotstavljanje mišljenja primio kao potrebnu i korisnu stvar, samo mi je skrenuo pažnju na izvesna sopstvena otkrića u vezi sa prevođenjem Višnjićevih pesama, kojima, zato što su bila skromno i neupadljivo saopštena, ne bih obratio dovoljno pažnje. A njemu je u poslednje vreme bilo posebno stalo do toga da naučno prodre u neka nerešena pitanja u vezi sa našim narodnim pesmama, što je ispoljio i u zanimljivom predgovoru svoga dragocenog pesničkog prevoda "Slova o polku Igorovu" (Beograd 1957). Na žalost, nije mu se dalo da te svoje želje ostvari.\n« Odgovor #10 poslato: Januar 10, 2011, 10:55:57 pm »\nMilorad Panić Surep govori prilikom svečanog polaganja kamena temeljca za novu zgradu Narodne biblioteke Srbje 20. oktobra 1956. g.\n« Odgovor #11 poslato: Januar 10, 2011, 10:56:06 pm »\nSUREPOVO ODSUSTVO — VIDLJIVO I BOLNO\n"BORBA", 23. aprila 1968. godine\nRodom iz kraja Vuka Karadžića, iz Jankovog Glogovca, Milorad Panić Surep je od detinjstva nosio u sebi sluh za dela, događaje (kao i za tmine) naše prošlosti, kao što je nosio i ljubav za lepotu naše narodne reči. Ali u toj ljubavi nije bilo ničeg, ili skoro ničeg romantičarskog ni nekritičkog. Ovaj retki radnik na poslovima naše kulture, jednostavno i mudro je shvatio da u našoj neposrednoj i žurnoj težnji za novim, u opsesiji ovim trenutkom i svim onim što dolazi, ne možemo, ne smemo zaboraviti ni ono što nam je prethodilo, i što nas je, konačno, i odredilo. Ne, dakle, arhivsko preturanje po sitnom i nebitnom, već, naprotiv, svesno i dalekovido prihvatanje i oživljavanje sveg onog što se i danas pokazuje blisko čoveku našeg podneblja i vremena, tj. naše, plodno i delotvorno.\nTa težnja i ta briga su, osećao je Surep, utoliko neophodnije jer nama u našoj kulturnoj prošlosti vapijuće nedostaju upravo kontinuiteti: sve kao da je iskidano, izlomljeno, fragmentarno. Otuda mi je Surep i ličio na nekog ko brižljivo skuplja i čuva te odlomke. Te kamenčiće za neku lepu mozaičnu zgradu. Na taj način upravo je i nastala njegova uzbudljiva, za nas dragocena knjiga "Kad su živi zavideli mrtvima", nasušno svedočanstvo o našem trajanju i istrajavanju na ovoj vrletnoj balkanskoj vetrometini.\nOn je naročito voleo da ratuje protiv naših toliko ukorenjenih nemara i nehaja, protiv svih vrsta nepravdi i zaborava. U narodnoj književnosti, na primer, on je osobito isticao onaj najviše zanemareni deo — narodnu pripovetku, koju je jednom, jer je uvek ostajala u senci, uspelo nazvao Pepeljugom.\nU monografiji o Filipu Višnjiću, iscrpnoj i u svom rodu zaista vrsnoj, on oduševljeno govori o "pesniku bune", nasledniku naših najlepših tradicija i tvorcu novih, kao u onoj Zmajevoj pesmi gde je reč o "jednom duhu raznih doba", a to je, po Surepu, bio duh budne stvaralačke svesti čak i u nevremenu i mraku istorije.\nNije čudno što se Surep kao prevodilac zaustavio na drevnom ruskom, nama tako bliskom spevu "Slovo o polku Igorovu", koje će ostati kao jedan od najlepših spomenika našeg pesničkog prevodilaštva.\nČovek nema reči da istakne Surepov neumorni trud na zaštiti naših spomenika kulture, kao i na izgradnji novih, pa se tako u njegovom delu simbolično povezuju drevni Sopoćani, Studenica i Manasija sa novom zgradom Narodne biblioteke u Beogradu koju on, dovršenu nije stigao da ugleda.\nMilorad Panić Surep je, pored svih svojih neizbrojnih delatnosti celog života pisao pesme. To su nekih petnaestak malih zbirki koje svedoče o jednom dosledno pesničkom opredeljenju, i mada autor nije doživeo da od toga napravi jedan izbor, ovaj bi, verujem, pokazao niz neospornih lirskih trenutaka.\nU stvari, i više još nego svojom poezijom, Surep je celim svojim delom i životom bio i ostao pesnik, nesebično i požrtvovano okrenut ka mrtvima (koji se pak pokazuju kao prisutni) i minulom. Pravu, najvišu poeziju on je nalazio tamo i štedro je otkrivao nama i onima koji dolaze. Dodeljivanje Vukove nagrade ovom neobično vrednom posleniku došlo je da duboko, pravedno i simbolično obeleži osnovnu liniju njegovog životnog puta.\nPanić Surep je jedan od onih retkih ljudi čije se prisustvo u jednoj kulturi, zbog prirode i raznovrsnosti poslova koje obavlja, ne oseća svagda dovoljno, ali čije odsustvo odjednom postaje veoma vidljivo i bolno.\nPOSLE DUGE I TEŠKE BOLESTI JUTROS U BEOGRADU UMRO PESNIK MILORAD PANIĆ SUREP\n"EKSPRES", 22. aprila 1968.\n...Iz reda naprednih pesnika između dva rata, odan kulturi i kultu narodnog stvaralaštva, Surep je čitav svoj život posvetio borbi i neimarstvu koje je briljantno ustreptalo u njegovoj monografiji "Filip Višnjić" i studiji "Višnjić — pesnik bune".— Veliki udeo u kulturi naroda, u ozarenju i rasvetljenju kolektivnih pesničkih vrednosti, u podsticanju obnove i istraživanja pesničkog folklora, u negovanju fresaka i spomenika kulture, zauvek će se vezati za dinamičnu i srdačnu ličnost Milorada Panića Surepa.— I Surep je kao i Gorki podvižnički u ranoj mladosti, u Glogovcu u Mačvi, gde je rođen 1912. godine, verovao da je najveća dužnost na svetu — biti čovek.\nSmrt istaknušog pisca i revolucionara\nUMRO PESNIK MILORAD PANIĆ-SUREP\n"POLITIKA" — Beograd 23. aprila 1968, godine\n...Izuzev ratnih godina, kada "Politika" nije izlazila, Milorad Panić Surep je gotovo tri decenije bio njen verni i dragoceni saradnik.—\nRođen u ustaničkoj Mačvi, Milorad Panić Surep je bio radin i pregalac, čovek energije i vedrine, istovremeno oran da strpljivo istražuje i temperamentno brani svoje shvatanje. Ako je pre drugog svetskog rata bio "topao i retko iskren poet uglavnom bukoličke pesme", kako je pisala Isidora Sekulić, on je posle rata "pošao sa poezijom i patriotstvom, združio se sa erudicijom i vaskrsavanjem umetničkih starina, istorijskih dokumenata koji svakom narodu trebaju".\nNeuktrotive i nesputane energije, stizao je da uradi onoliko koliko bi bilo dovoljno za dva i tri života. Dugogodišnjim predanim radom učinio je sve da se istorijski spomenici u Srbiji restauriraju, obezbede i zaštite. Savesnošću naučnika, akribijom radoznalog istoričara, istančanim sluhom za estetske vrednosti, tragao je za svedočanstvima prošlih vekova i bio njihov predani i verni čuvar.\nI u kabinetskom radu i u terenskom proučavanju njegova ličnost je zračila iskrenošću i vedrinom, sipajući varnice duha i duhovitosti, bodreći ličnim primerom strastvenika. Uvek pristrasan u onom plemenitom smislu da bi mogao postati i biti objektivan, Suoep je bio do srži prožet patpiotizmom, ali nikad sklon patetičnom tonu preuveličavanja, nikad spreman da prihvati ono što nije istorijska istina.\nKao pesnik, zaljubljen u prirodu i njene nemirne pejzaže, njena tajanstva i preobražaje, on je pevao o žitnim poljima i ratarima, slaveći sejače i orače, mukotrpnost i patnju, snagu života, rašćenja, roda; pevao je o oktobru i maju, o revoluciji i radnom zamahu, o sili ljudske pobune protiv nasilja, o ćudljivoj prirodi, njenoj milosrdnosti i opačini.\nKao organizator, Milorad Panić Sureg pripadao je onoj vrsti pregalaca čijem se zamahu i dinamizmu teško odoleva. Bio je kadar da nadahne svakoga s kim bi došao u prisan dodir, bio je dovoljno smeo i ubeđen, dovoljno uporan i preduzimljiv da se laća velikih poduhvata.\n...Bilo je potpuno dovoljno poveriti njemu veliki zadatak restauracije spomenika kulture. On je umeo da se zanese kao pesnik nošen krilima svoje invencije, ali je umeo do krajnosti savesno i racionalno da misli ne samo o tome "kojim načinima da se kulturne prošlosti zaklone od sunca, vetra, mraza, od ljudskog nemara i nerazuma", već kako treba podizati nove spomenike, kako valja stvarati nova žarišta kulture.\nU tom smislu on je i mišlju, i srcem i perom vodio bitku na jednom izuzetno složenom i plemenitom poslu.\nNjegovo pero, vođeno lucidnošću, bilo je britko i ubojno. Sa smrću Milorada Panića Surepa naša sredina gubi ne samo pesnika i velikog kulturnog pregaoca, već i čoveka izuzetne energije i etičke postojanosti. Jednostavno, ona gubi, neobičnog i divnog druga Surepa.\n« Odgovor #12 poslato: Januar 10, 2011, 10:56:16 pm »\nNA VEST O SUREPOVOJ SMRTI\n"POLITIKA" — Beograd 23. aprila 1968. godine\nGoreo je i dogoreo Milorad Panić Surep, pesnik, službenik kulture i slobode, snažan i plemenit čovek. Goreo je on na svim vatrama svoga doba i svoje zemlje. A sagore ga bolest. Davno mu se prikrala smrt, ukopala mu se u korenu, pa ga satirala dugo; naišla je ona, po snazi i upornosti, na dostojnog protivnika: srela je čoveka koji je nije priznavao, koji joj se duhom nijednog trenutka nije podao. Surep, taj hajdučki potomak iz Podrinja, osta nepokoren; smrti dade najmanje: vrećicu kostiju i prezir. Surep, taj topli i iskreni pesnik, pred poslednji san, iskova ćutanjem ponosnu i mudru pesmu: čuli smo je i znamo je svi što ga gledasmo i slušasmo njegovog poslednjeg proleća.\nKad bih imao pravo, u ovim trenucima samo bih čitao njegove pesme. I zato što smo pesniku Miloradu Paniću ostali dužni u razumevanju i pažnji. Ali u ovim časovima, u mom bolu za prijateljem, plamsa i svest o dužnosti: odati mu poštu istinitom rečju.\nJer, prošao je Milorad Panić Surep vremenom i zemljom i ostavio za sobom častan beleg i čist trag.\nTaj uspravni i snažni čovek, sa gorolomničkim glasom izgovarao je reči blage i iskrene, istinite i dobronosne. Znao sam da voli mnoge ljude, ali nikad nisam saznao da nekog mrzi; znao sam da se sa mnogima ne slaže u mišljenjima i po životu, ali nikad nisam čuo da izgovara zlobu, pakost i zavist. Bio je stamen u idejama i nepokolebljiv u uverenjima, ali zato plemenit i pravičan prema ljudima.\nKad zaćute, o piscima govore njihove knjige. Za Surepovo postojanje u našoj književnosti radiće njegove knjige, ti krepki i blagi vojnici njegovog srca i uma. Mi im bolom i tugom ne dodajemo moć. Žlveće one snagom svog tvorca, smerno ali časno.\nU našim ljudskim sutonima i tminama i "Svetlost zemaljska" plamsaće nadom, istinom i čovečnošću; dok se bune pamte i pevaju, Filip Višnjić guslaće i Surepovo ime, jer Surep i njemu pridruži glas. I druge njegove knjige potrajaće za svog tvorca.\nMilorad Panić Surep nije službovao samo poeziji i pesmi. Službovao je on slobodi, perom i puškom. Četrdeset prve, prvo u Beogradu, a potom u partizanskoj Pustoj Reci i Toplici. Ako je u tim borenjima bio među mnogima, u borenjima za ljudsko pamćenje i stvaralačko trajanje bio je među prvima u našoj savremenoj kulturi. U ovom dobu bio je zaista prvi službenik srpskoj kulturi; niko joj kao on nije bio tako plodotvorno, pošteno i uporno odan. Neprocenjive su njegove zasluge u naporima da se sačuvaju kulturna dobra i umetničke vrednosti koje uprkos vremenu, zlu i bezumnosti ljudskoj preživeše i svoje tvorce i svoje uništitelje. Milorad Panić Surep bio je zasluženo počastvovan dvema izuzetnim brigama i dužnostima: zaštitom i čuvanjem spomenika kulture i gradnjom Narodne biblioteke Republike Srbije. Oduvek se zna i danas treba ponoviti: među nama, njegovim savremenicima, od njega niko bolje te brige nije brinuo i te dužnosti savesnije obavljao; među nama, njegovim savremenicima, malo je ko toliko aktivno i plodotvorno poslovao u kulturi kao Milorad Panić Surep.\nHvala mu za dela, častan život i prijateljstvo.\nZaželeo sam sinoć razgovora s njim. Poneo sam mu ružu. Nisam ga video, nije čuo, spavao je. Želeo sam da mu kažem da na obali velike reke listaju njegova dunja i lipa, koje mu namenih i po njegovoj želji. Još nešto bitnije morao sam, trebalo je sinoć da mu kažem: znači i zrači ljudima, kulturi, postojanstvu našem. I da ga volimo mi neizbrojni njegovi drugovi, prijatelji, savremenici. Ali on se ne probudi; bi poslednja noć Milorada Panića Surepa. Ostadoh mu dužan.\n"POBJEDA" — Titograd 25. aprila 1968. godine\nKad umre čovjek, oni koji ga nasljeđuju svode njegove životne račune; kad uz to umre i pjesnik, a pjesnik uvijek umire lagano i s predumišljajem, njega nema ko da naslijedi jer su njegovi računi sa životom i svijetom mnogo dublji no što mogu da vide jedan čovjek i jedno pokoljenje. A Milorad Panić Surep, ne samo po svojih petnaestak zbirki poezije, bio je pjesnik. I u životu i u stihovima. Imao je neko mirno samopouzdanje koje se nađe samo kod mudrih ljudi; biće da je ono proizišlo iz pjesnikovog sučeljavanja s prošlošću od koje je tako svesrdno otimao i kulturne dragulje i biserna zrnca i poklanjao ih novim naraštajima. Radeći godinama na čuvanju i organizaciji obnove starih spomenika kulture — mukotrpni i u našim narodima često nezahvalni posao — Surep se nadahnjivao neimarstvom pravog, suštinskog trajanja, duboko vjerujući da će buduća vremena biti naklonjenija umjetnosti i kulturi nego što su bila ova naša.\nOd prve svoje knjige poezije "Vetar zviždi" (1931) do "Svetlosti zemaljske" (1948), do zbirke "Od sene i opomene" i mnogih drugih koje je stvorio za četiri decenije pjevanja i mišljenja, Surep je govorio Čovjeku, obraćao se njemu, tražio samo tu pravog sabesjednika. Nadahnut slobodarstvom narodnog stvaralaštva i njenih trajnih simbola, njemu i nije bilo teško da se od početka svog stvaranja nađe u redovima boraca za punu i pravu slobodu i socijalnu pravdu čovjeka...— Pjevao je, naravno, i o onim najintimnijim zabranima duše, o tajnama i omčama života, o bolu za izgubljenim i o snatrenju nepronađenog.—\nAli najvrednije što je stvorio, što je ispjevao, čini se da je monografija o životu i djelu Filipa Višnjića. Malo je naših književnih stvaralaca koji su uložili toliko svoje energije u proučavanje jednog djela i jedne epohe. O Višnjiću su ostavili neposredne zabilješke brojni naši i strani njegovi savremenici, među njima i Vuk Karadžić, ali niko do sada nije uspio da da iscrpnu sliku o ovom slijepom geniju, da rekonstruiše ne samo čitav njegov životni put nego i njegovu unutrašnju, stvaralačku genezu, sudbinu prosjaka i pjesnika, da osvijetli Višnjićev umjetnički značaj — kao što je to pošlo za rukom Paniću Surepu.\nPotekao iz ustaničkih predjela Mačve, "pjesnik, službenik kulture i slobode", Surep je imao ono što ne nalazimo tako često kod naših savremenika: spoj silnog entuzijazma za podizanje opštih vrijednosti kulture, za otkrivanje i očuvanje kulturnih tekovina iz prošlosti, i ličnog i društvenog ubjeđenja da se umjetnosti i kulturi može najbolje služiti ako se služi Čovjeku — na topao i čovječan način. U svijetu jetkih antagonizama i komercijalizovanja života i savjesti, naći mjeru ljudskosti i istinoljublja, i aktivistički se suprotstavljati otporima humanizmu — može samo moralno zrio, iskustveno postojan i plemenit čovjek. A takav je bio i Milorad Panić Surep.\nPESNIKU I BORCU MILORADU PANIĆU SUREPU\n"4. JUL" — Beograd 30. aprila 1968. godine\nU Aleji velikana na beogradskom Novom groblju, uz počasti koje se odaju samo izuzetno značajnim ličnostima, sahranjen je, sredinom prošle nedelje, pesnik i borac Milorad Panić Surep.\n...Služio je istovremeno pesniku i borcu i sebi. Sjedinjavao je poetsku nadahnutost stvaraoca, sa organizatorskim sposobnostima kulturnog poslenika, čijem se zamahu i dinamizmu teško može odoleti.—\nU ovom trenutku dužni smo Miloradu Paniću Surepu za njegov predan rad u prvim organima samoupravljanja naše ustanove. Bio je jedan od članova Izdavačkog saveta "Crvene zvezde", kasnije "4 jula", i svojim učešćem doprineo napretku naših listova.\n« Odgovor #13 poslato: Januar 10, 2011, 10:56:25 pm »\nRukopis iz dela "Filip Višnjić — pesnik bune"\n« Odgovor #14 poslato: Januar 10, 2011, 10:56:33 pm »\nSAHRANJEN KNJIŽEVNIK MILORAD PANIĆ SUREP\n"Politika" 24. april 1968.\nU Aleji velikana, na beogradskom Novom groblju... uz počasne čete vojnika, sahranjen je juče u smiraj dana, pesnik Milorad Panić Surep. Na lafet su kovčeg preneli Surepovi najbliži drugovi, suborci i saradnici, a onda je njegov dugogodišnji prijatelj i drug iz pregalačkog služenja srpskoj kulturi, književnik Milan Đoković održao govor u kome je istakao osnovne vrline koje su krasile pesnika.—\nStojan Milosavljević se oprostio od Panića Surepa u ime njegovih drugova i saradnika iz Narodne biblioteke i ostalih ustanova koje je Surep vodio: Zavoda za zaštitu spomenika kulture i Muzeja revolucije. Na groblju je u ime drugova iz rodne Mačve, govorio Dragoslav Parmaković, Surepov ratni drug. Draža MarkovIć, predsednik Političkog veća Skupštine Srbije oprostio se od Surepa ističući njegovu tribunsku neumornost i spremnost na sve žrtve, na njegovu postojanost i vernost idealima za koje se borio i u ime kojih je sagorevao, do poslednjeg časa radeći oduševljeno — kako je i dolikovalo jednom časnom revolucionaru i iskrenom poeti.\nSahrana Milorada Panića Surepa bila je poslednja prilika kulturnog Beograda da oda poštu jednom od najangažovanijih trudbenika našeg kulturnog života. Taj kulturni Beograd nije propustio priliku da to učini: povorka za Surepovim kovčegom bila je duga nekoliko stotina metara, a u toj povorci su se našle hiljade iskrenih poštovalaca Milorada Panića Surepa, njegovog trudoljubivog i rodoljubivog dela. Među onima koji su s tugom otpratili posmrtne ostatke pesnikove do Aleje velikana, nalazili su se i Petar Stambolić, predsednik PK SK Srbije, Velibor Gligorić, predsednik Srpske akademije nauka i veći broj funkcionera i članova Akademije: Ivo Andrić, Miloš Minić, predsednik Skupštine Srbije i R. Antunović, potpredsednik Skupštine, M. Popović potpredsednik Izvršnog veća Srbije i više članova veća, predsednik Skupštine Beograda B. Pešić, članovi Saveta federacije J. Veselinov, A. Humo i drugi, kao i veliki broj beogradskih pisaca, slikara, muzičara, konzervatora, bibliotekara, novinara, dramskih umetnika...\nPOSLEDNJA POŠTA MILORADU PANIĆU SUREPU\n"BORBA" — Beograd 24. aprila 1968. godine\n— I borac i pesnik i pregalac i vizionar, Milorad Panić Surep bio je iznad svega odan svojoj zemlji i iz te odanosti izvirale su sve ostale njegove vrline.\nTako je, u ime Udruženja njiževnika Srbije i Kulturno-prosvetne zajednice Srbije, o pokojniku počeo književnik Milan Đoković da bi nastavio opisom Surepovih kulturnih akcija koje se za njegovog života nisu možda činile tako značajne kao danas.\n— Ako ih nismo videli za njegova života znak je naše slabosti i nesposobnosti da sve vrednosti sagledamo i ocenimo u vrevi svakidašnjice — rekao je Đoković. Predsednik Kulturno-prosvetne zajednice Srbije gogorio je zatim o Surepu kao o pesniku i čoveku, o njegovoj veri u smisao borbe za lepši i pravedniji svet, o njegovoj mladalačkoj lirici, o njegovoj ljubavi za ustaničku Srbiju, o njegovim pesničkim vizijama i prevodilačkom radu, o njegovom jeziku koji je "oplemenjen na narodnim izvorima ali osavremenjen na svojevrstan način".\n— Vukovoj nagradi je čast što si je ti poneo za svoje pregalaštvo, za sve društvene i kulturne poslove kojih si se prihvatao. Iza tebe ostaje veliki primer ljubavi i samopregora — rekao je Milan Đoković na kraju.\nStojan Milosavljević je govorio u ime Udruženja bibliotekara Srbije i kolektiva Narodne biblioteke Srbije čiji je Surep bio upravnik. Pominjući beskrajnu energiju preminulog pisca Milosavljević je najviše govorio o njegovoj brizi za kulturne spomenike. "Sopoćani, Bogorodica Ljeviška, Mileševa, tragovi su velike Surepove ljubavi prema svemu što je spomenik našoj prošlosti". Milosavljević je rekao zatim da su za Surepovo ime vezane proslava 700 godina Sopoćana, Vukova proslava, restauracija Karađorđeve Topole, Višnjićeva proslava. Opisujući veliku Surepovu ljubav za nacionalne starine, Milosavljević je rekao: "Imao je istančan sluh za sve glasove koji su dopirali iz prošlih vekova".\n— Mačva i Podrinje — rekao je Dragoslav Parmaković — opraštaju se danas od čoveka koji se daleko uzvisio iznad svog zavičaja. Život mu je prekinut kad smo od njega očekivali još snažnija dela od onih koja su ga uzdigla i na visove naše kulture.\nParmaković je govorio o prisutnosti Mačve u Surepovim delima, o mačvanskim pejzažima u njegovim pesničkim vizijama.\nTri puta se oglasio počasni plotun na Novom groblju a zatim su osamnaest venaca položeni na svežu humku Surepovu.\nDraža Marković, predsednik Republičkog veća Skupštine Srbije, govorio je zatim o Surepovoj ličnosti...—\n— Borac u ratu ostaje borac u slobodi — konstatovao je Draža Marković, pominjući sva ona brojna Surepova poslovanja na dobrobit kulture: urednik "Politike" i "Glasa", republički sekretar za obrazovanje i kulturu, direktor Muzeja revolucije, upravnik Narodne biblioteke...\nOTIŠAO JE PESNIK I POSLENIK KULTURE\n"GLAS PODRINJA" — Šabac 25. aprila 1968. godine\nPosle duge i teške bolesti, u ponedeljak, 22 aprila ove godine, u Beogradu je umro istaknuti pisac, revolucionar i kulturni radnik Milorad Panić Surep.—\nNosilac je spomenice 1941. Bio je član Agitaciono-propagandnog odeljenja Glavnog štaba za Srbiju, urednik "Tanjuga", "Glasa", "20. oktobra", direktor Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture Srbije, republički sekretar Saveta za kulturu, direktor Muzeja revolucije i upravnik Narodne biblioteke u Beogradu. Nosilac je mnogih odlikovanja; dobitnik niza nagrada, između ostalog — Oktobarske nagrade Beograda i prošlogodišnje Vukove nagrade.\nMilorad Panić Surep bio je nežni liričar, Orfej ponikao u Jankovom Glogovcu, buntovni pesnik bune i izgradnje, pregalac srpskog kulturnog stvaralaštva. I da nije više od tri i po decenije književno delovao, da u njegovom bogatom stvaralačkom opusu nema tako brojne, darežljive kulturne baštine, Milorad Panić Surep bi ostao veliki pisac zbog "Jasike", zbog "Slova o polku Igorovu", zbog monografije o Filipu Višnjiću, zbog letopisa "Kad su živi zavideli mrtvima". Njegovi nežni, lirski nagoveštaji, ustreptala, zrela pesnička kazivanja, pretakali su se u naučno poetsko kazivanje kulturne prošlosti. Za Surepov prepev sa staroruskog jezika junačkog speva iz XII veka čuvenog anonimnog rukopisa "Slovo o polku Igorovu", Isidora Sekulić je rekla: "To nije običan prevod već nešto mnogo više... domet ravan originalu, njegov brat blizanac".—\nNa vest o njegovoj smrti, njegova "buntovna Mačva", njegove treperave jasike, njegove skrivene drinske ade dečaštva, njegovi Mačvani, njegovo zavičajno Podrinje, kažu mu — zbogom pesniče!\n« Odgovor #15 poslato: Januar 10, 2011, 10:57:41 pm »\nSMRT KNJIŽEVNIKA MILORADA PANIĆA SUREPA\nPrilikom Surepove sahrane Nj. Sv. patrijarh German preko svoga izaslanika namesnika prote Dušana On. Popovića izjavio je saučešće porodici i Odboru za sahranu\n"PRAVOSLAVLJE" — novine Srpske patrijaršije — Beograd, 25. aprila 1968. godine\nVest o smrti našeg velikog pesnika i književnika Milorada Panića Surepa u redovima našeg sveštenstva izazvala je iskreno žaljenje.\nIz pokojnikovog velikog književnog stvaralaštva svakome našem svešteniku, pored mnogo koječega iz tog stvaralaštva, poznato je njegovo delo: Kad su živi zavideli mrtvima. Retko koji sveštenik se ne ustavlja na Spomenicima kulture koje je Surep uredio kao direktor Zavoda za zaštitu i naučno proučvanje spomenika kulture NRS. I zar bi se mogao naći neko ko ne zna za Surepov udeo u podizanju "Spomenika kosovskim junacima" na Kosovu Polju, ili na podizanju nove Narodne biblioteke u Beogradu, koja će uskoro prkositi čitavim kulturnim narodima itd. itd.\nSurep je bio blizak nama mnogima sveštenicima i episkopima, a mladi bogoslovi, naročito oni koji su sa njim u Krki proveli dane i noći, pričaće dok su živi o njemu i priča će ići sve dalje i dalje.\nNjegova Svetost patrijarh g. German uvažavajući ličnost Milorada Panića Surepa na njegovu sahranu uputio je svoga izaslanika protojereja — stavrofora g. Dušana On. Popovića, arhijerejskog namesnika grada Beograda, da izjavi porodici i Odboru za sahranu svoje iskreno saučešće.\nMilisav D. Protić\n"VESNIK" — organ Glavnog saveza udruženog pravoslavnog sveštenstva SFR Jugoslavije — Beograd, 1. i 15. maj 1968. godine\nNa drugi dan Uskrsa, 22. aprila ove godine, umro je u Beogradu posle teške bolesti Milorad Panić Surep, književnik, revolucionar, zaslužni kulturni radnik i veliki, iskreni prijatelj srpske crkve. Sahrani na beogradskom Novom groblju, u Aleji velikana, u podnožju kosturnice i spomenika slavnim srpskim ratnicima, prisustvovao je 23. aprila sav kulturni Beograd. U ime Nj. Sv. Patrijarha, porodici pok. Panića izrazio je saučešće protojerej Dušan On. Popović, arhijerejski namesnik Beograda, a u ime udruženog pravoslavnog sveštenstva protojerej Milutin Petrović, sekretar Glavnog saveza udruženog pravoslavnog sveštenstva SFRJ, koji je prisustvovao sahrani.\nS pravom je rečeno da se Milorad Panić Surep može ubrojati u red velikih neimara i ktitora srpske kulture. Mi bismo dodali: i srpske crkve. Čovek koji je dostigao visoke domete kulturnog stvaranja, pesnik, prevodilac, antologičar, umeo je sa tih vrhunaca da shvati svu celovitost duhovne kulture ovog naroda kroz vekove njegovog postojanja. Sadašnjost ne bi bila to što jeste — da nema prošlosti. Bez kulturnog kontinuiteta — nema kulture. I ovaj narod što živi rasut od Like do Midžora, i od panonskih širokih ravnica do Prokletija, nije novajlija ni skorojević. On je stvarao i ostavio traga svog stvaranja. Živeo je ne samo za hleb, ne samo za istinu i pravdu — po slovu velikog srpskog epa, nego i za lepotu, i ostavio nama i onima koji će doći posle nas poruku svoje reči, i svoje slike, i svoga hraditeljskog uzleta ka visinama neba, poruku koju treba s poštovanjem slušati.\nSurep se zato sav posvetio ovome večnom u životu srpskog naroda. U vreme kada je mnogo što šta izgledalo preče od spasavanja našeg davnašnjeg "starostavnog" kulturnog blaga, on je postavio organizaciju zaštite spomenika kulture, i radio na tome ne samo kao rukovodilac i organizator nego i kao radnik, sa strašću amatera koji uspeva da uđe i u tajne jednoga stručnog tehnološkog, konzervatorskog znanja. A spomenici kulture — to su, u stvari, u ovom narodu, spomenici trajanja njegove crkve i njegove duhovnosti. I tako je Milorad Panić, pesnik i borac revolucije, postao novi ktitor bezbrojnih domova i zadužbina srpske crkve, spasilac i obnovitelj i neuspavljivi čuvar njene lepote, čudesnih zidova jedne Bogorodice Ljeviške, i poezije sopoćanskih fresaka, i Žiče, i Studenice, i Mileševe, i Manasije, i Dečana. Isto se to može reći i za Surepov odnos prema staroj knjizi. Malo je ljudi koji su umeli da se toliko sažive sa duhom prošlih vremena, da osete svu muku (ili radost) stvaranja brata-pisara i književnika srednjega veka, da vide pred sobom i iščitaju čoveka iza redova marljivog, smirenog, ili uzdrhtalog, uznemirenog pisma. Zato je Surep do same smrti, i doslovno do smrti brinuo veliku brigu zaštite i vaskrsavanja starih srpskih rukopisa. Njegovi bliski saradnici na tome poslu znaju s koliko se ljubavi i iskrene strasti on odnosio prema svakome listu i svakom retku, prema svakome slovu, inicijalu, znaku, u našim srednjovekovnim oktoisima, minejima, prolozima i jevanđeljima. Vaskrsavajući lepote i trajne vrednosti našega istorijskog kulturnog bića, Milorad Panić Surep je mnogo i premnogo učinio da vaskrsne sve ono lepo i trajno što nam je crkva svetoga Save Nemanjića dala.\nO književnom i naučnom delu Surepovom, o potresnoj hronici "Kad su živi zavideli mrtvima", o kongenijalnom prepevu "Slova o polku Igorovu", o velikoj — istoriografski i književno velikoj monografiji "pesnika bune", Filipa Višnjića, pisaće drugi, možda tek sada, posle surovog suočenja sa ovom preranom i nepravednom smrću. Mi o tome nećemo govoriti. Želeli bismo, samo, da izrazimo našu večnu zahvalnost Miloradu Paniću za sve ono neimarski veliko što je poklonio srpskoj kulturi i srpskoj crkvi. Srpsko sveštenstvo kao ni narod, neće to nikad zaboraviti.\nDr Dimitrije D. Bogdanović\n« Odgovor #16 poslato: Januar 10, 2011, 10:57:50 pm »\n« Odgovor #17 poslato: Januar 10, 2011, 10:57:58 pm »\nMilorad Panić Surep was born at Glogovac, in Mačva in January 27th, 1912. As a boy he experienced all the horrors of the occupation of his country. One of the first images of horror that he remembered was this: on a meadow lay one by another his father Milan and his brother Ilija, shot by the Austrians. Little Milorad was taken up to this place to see them for the last time and to remember them. "Their death had a powerful influence on my whole spiritual development, for it envoked in me the cult of the fighter for freedom and kindled the hatred against the foreign conquerors."\nFrom 1918 to 1922 Milorad Panić attended elementary school at Glogovac. His three elder brothers, in order to prevent the dividing of a small estate into one more part, sent him to the high school of Šabac. In 1922 he went to Šabac berefoot. From this year on, up to the end of his schooling, he kept struggling with poverty. He was a good pupil, being gifted and intelligent. As early as then he showed a great interest in literature. His elder friends, the writers, remember that he used to discuss equally with them on the literary evenings at Šabac and other places of Mačva. Being brought up to love the liberal tradition of his people he took, as an addition to his surname the name of his ancestor Surep, the out-law of Mačva, and the fighter of Karađorđe. To the end of his life he was proud of this name, that denotes an old wolf.\nSurep took his high-school degree in 1931, and in 1931 he came to Beograd. At first he began studying law, and later general history at the Faculty of Philosophy. His brothers, being poor, were not able to help him any more. Some old families from Šabac supported him in Belgrade, especially professor Brana Miljković and Jaša Prodanović. Thus, respecting these elder friends of his, he became closely connected with the republicans, and remained under their influence all the time during his studies.\nIn 1936 Surep took his University degree (he passed the exam with the excellent mark). He was already known as a young poet and a contributor to a great number of literary magazines. He got his first job in "Politika," where a great number of progressive gifted young men had been already working. His closest friends in "Politika" were the writer of short stories Vasilije Medan and the poet Dušan Jerković. Together with the rest of his friends, the reporters, he fostered the writing of reports on social problems. His special field of interest was the poor peasantry because he knew excellently its problems.\nSurep worked as a journalist of "Politika" to its last number, to the outbreak of war in April, 1941. At the very beginning of the occupation Surep was in a journalistic group, organized by the Communist party of Yugoslavia for struggle against the invador. Surep was arrested and imprisoned in an infamous concentration camp of Banjica on May 15th., 1942. while fulfilling the tasks of the Party. There he endured the two and a half month imprisonment with dignity and consistence. Owing to the intervention and written guarantee of several distinguished townsmen of Beograd (among others even the prince Dorđe Karađordević), he was released. But even in the occupied Beograd Surep continued fulfilling the tasks the Party sent him through the messenger Ratko Pavlović, commander of the partisan battalions of Toplica.\nIn April 1944 Surep was withdrawn from Beograd, and he went to the free territory, to Pusta reka. There he worked in the Cultural-Educational Committee of the district of Leskovac, and, then, in the Department for propaganda of the General Headquarters of Serbia and the National Liberation Committee of Serbia. Immediately after the liberation of Beograd Surep is again in the newly-founded "Politika"; he takes part in the initiation of its first issue of October 27th, 1944. In December 1944 Surep went to the Press-Department of the Antifascist Assembly of the National Liberation of Serbia. From March to October 1945 he was the editor of Tanjug, and, then, up to June 1947, the editor of the weeklies "Glas" and "20. oktobar".\nDuring these first postwar years Surep continued with his literary work and was elected the first secretary of the Association of Writers of Serbia.\nIn summer 1947 a new duty was given to Surep: the foundation and organisation of the Institute for the preservation and scientific study of the cultural monuments of Serbia. Later on, Surep became the first director of this Institute. During a short period of time he succeeded in gathering round him several excellent historians of art, architects, painters and other experts whom the problems of our ancient culture were well-known. Passionately valuing great achievements of the people of Serbia in architecture, painting, literature and other arts, Surep knew how to transmit his enthusiasm to his collaborators, and succeeded in raising the preservation of the cultural monuments of Serbia to a significant height. Under his guidance the first catalogues of our old cities, monasteries, churches, treasuries, icons, manuscripts, and all the other documents of our creative past were made. At the same time, Surep also organised the first systematic repairs of damaged monuments, and research and preservation of archaeological and historical complexes. There did not exist an old building, even of minor importance, in Serbia, that Surep did not see, examine, note what was to be done, with the love of an enthusiast.\nThey started with an unprecedented enthusiasm and sacrifice, almost frontally, with the conservation and restoration of Durđevi stubovi, Dečani, Studenica, Sopoćani, Mileševo, Žiča, Arilje. Under Surep's guidance famous frescoes of Bogorodica Ljeviška of Prizren and Bogorodica Studenicka, and of Ramaća were discovered. Owing to his insistence, a workshop for the restoration of old manuscripts was opened in the Institute (later attached to Narodna biblioteka). The legal protection became eficacious and permanent owing to Surep's intervention. The bronze board with the inscription that the monument is under the protection of the State became a symbol, a warning of Surep, the protector, to the ignorant man and, often, to an unrelenting and insufficiently wise politician and leader, that the ancient monuments are to be respected.\nSimultaneously with the protection, Surep also worked on the popularization of the ancient monurfients. He wrote a considerable number of articles in periodicals and newspapers on the problems of the ancient art; he published significant discoveries and news, pleaded for the visiting and enjoying in the beutiful old works of art. He initiated temporary Saopštenja ("Reptors") of the Institute, a valuable publication, of which the first three numbers that he editied are the best. As early as 1951 he prepared, with the assistance of his collaborators in the Institute, the famous guide " Cultural Monuments of Serbia", which remained, up to the present day, indispensable reference book to all the worshippers and visitors to the old cities and monasteries. He was the first to initiate and organize exhibitions of copies of our frescoes abroad, the first, held in Paris in 1950, which served later as a basis for the foundation of the Gallery of frescoes. Highly absorbed both in the ancient and the relatively recent history, he was a direct organizer of the First Rising Exhibition, held on the occasion of the hunderdth anniversary of the Rising in 1954. This exhibiti on was, as a whole, moved to Topčider, and served as a basic material for the First Rising Museum.\nHaving spent about ten years in the Institute for the Protection of the Cultural Monuments, attained authority to this service, fostered a generation of good conservators, did his best on the preservation of monuments, Milorad Panić Surep was nominated for the first secretary of the newly founded Cultural Council of Serbia in June 1956. He guided this Council for three years. During this period of time he realized a great number of conceptions concerning the organization of the literary, artistic, and other forms of the cultural activities in Serbia. He also initiated the establishing of funds for the promotion of various cultural activities, either the publishing of books, making films, or artistic exhibitions. At the time he was the secretary of the Council for Culture the Modern Gallery was founded (now the Museum of Modern Art on the confluence of the Sava into the Danube). Owing to his endeavor an invitation for applications was announced and the project was chosen.\nOnce again Surep was faced with the problem of founding a new institute out of nothing. It was well-known to everybody that wherever something was to be done from the very beginning Surep was there. He always set to work and managed to do it successfully. Having contributed to the independence of the Council for Culture, which became highly engaged institution, Surep became secretary of the recently founded Committee for the foundation of the Museum of the Revolution of the Peoples of Yugoslavia in September 1959. He soon became the first director of this Museum. Lacking the adequate museum space, Surep directed the activity of the Museum of the Revolution towards the collecting and research work. A significant result of this activity was a notable exhibition "Imprisonment — School of Revolutionaries". This exhibition, like all the others he worked on, found its permanent place in the Museum of Sremska Mitrovica.\nDuring this period, too, working in the Museum of the Revolution on rather the different material, Surep's interest in, and love for the Serbian cultural past did not disappear. The organisation of Vuk's celebration (1964) and the celebration of the seventh centenary of Sopoćani (1965) were the important actions of this period. Surep was the president of the committees for the celebration of these significant anniversaries.\nAgile and with great plans, though a little bit tired of the tasks he had been doing for thirty years, Surep was nominated for the director of the National Library of Beograd on February 1st, 1966 (he did this duty from April 1st, 1965). Poet and a good connoisseur of our literature and culture, Surep was just the right man for this position. His love for book (having the complex value) was well-known and proverbial. He appreciated both the contents of the book and its artistic-technical and graphic beauty. It is difficult to find anybody in our milieu who took more delight in the fine form of the book or the precious type and binding of the old "Srbulja".\nEvil fate that completely destroyed the National Library in the fire of the German bombs in April 1941 was still present in its inadequate rooms of the previous small hotel by Kalemegdan, in spite of the persistency of its restorers. When Surep became its director the former decision concerning the erection of the new library building was fulfilled. Even while he was secretary of the Council for Culture, Surep worked on the always actual idea of building a new memorial library building. He felt as if he won a victory when the building of the new library was accepted in the Assembly of Serbia as a legal obligation. As a director Surep did his best that the erection of the new building started. From his first talk with the architect and the final plan, and the beginning of the building and growing of walls, the vision of the new library was always present in his mind. Its erection became his life aim. He visited the building-site every day, behaved intimately and attentively, as if building his own home, reminding us of an ancient estate-owner who builds his foundation. He always kept the close contact with the engineers and the workers, worked out with them both the most complicated ideas and the most common details. Surep's wish was that this Library be the sanctuary of the Serbian written literature. In addition to all the necessary rooms for such a library, he planned a standing exhibition of the development of the Serbian script and book, from the earliest manuscripts, epigraphs, inscriptions on the frescoes, to Vuk and the present time. With his collaborators he started working on the fulfillment of one more extraordinary idea: to reconstruct every old Serbian manuscript, that existed or exists now, either disappeared in a fire, destroyed by the enemy, or is now in foreign libraries. All such manuscripts had to find their place in the covers, had to be copied, photographed, or only described. In order to enable the complete activities of the Library in the new building, Surep revived the compilation of the Serbian retrospective bibliography and the description of Serbian Cyrillic manuscripts; the purchase of Yugoslav and foreign books was intensified; and the formation of the Central catalogue of Serbia has been taken into account.\nThe disease, sudden and dread, frustrated Surep's conceptions. It appeared at the end of 1966 and soothed after a serious operation during a few months in 1967. Then it broke out again, merciless, in the late autumn of 1967. Surep was dying in front of his family and his close friends. But, being young at heart, bringing cheer-fullness wherever he came, he did not conquer, or, rather to say, he did not admit illness. For the becentenary of Filip Višnjić's birth he prepared a book about the great bard of the Serbs: critical edition of Višnjić's poems, and, as an introduction, he gave his previously published monograph on Filip Višnjić, the poet of the rebellion. His main task in this book was, as he wrote, to point at Višnjić's personal poetical value and to find for it a place in the history of our literature. This book of Surep's was extraordinarily received both by the critics and the cultural audience. For this book, and for his whole output on the study and popularization of the Serbian literary inheritance, Surep was awarded Vuk's prize in autumn 1967.\nThis book was one among a great number of books which are Surep's contribution to the Serbian culture. From his early youth, from the first years in Beograd, Surep was absorbed in literature and in book. In 1931 a nineteen year old Surep published his first collection of poems under the title Vetar zviždi (The Wind Whistles), and in 1965 his last, under the title Trideset leta (Thirty Years). Between those two collections there was about ten others. In all these poems a poet with a gentle Slavic heart is present, a poet sincerely faithful to his country, more often distressed for the fate of his people, than quiet because of his happiness. His social, national and rebellious poetical orientation, as a result of his personal and social situation in the pre-war period and during the war, gradually acquired the qualities of the intimate, hearty lyric poetry, to change at the end to the reflexive poetry, full of the questions on the end of human life, often turned to the creative past, out of which it absorbed rich and generous inspiration. His extraordinary poetical enterprise has to be mentioned here. It is his translation of Slovo o polku Igorovu from the old Russian into Serbian, estimated by the experts as a masterpiece of translational literature.\nThe poet — it was the main vocation of Milorad Panić Surep. Whatever work he did: journalist's, conservator's, cultural-historical, whatever the position he held: editor, director, secretary for culture — the poet was always present in all his activities. He looked for beauty where it could not be found, and how could it happen to him not to find it where it is always present: in the unselfish struggle for the beauty of human life, in friendship in books, pictures, in an old edifice.\nA toiler, Surep was highly absorbed in his plans even to his death. He reached the climax of creativeness, being educated and experienced. If the desease had not broken him and death stopped for ever all his activities, we would have certainly been witnesses of his further beautiful enterprizes. He had been preparing a new, revised edition of his famous book Kad su živi zavideli mrtvima (When the living people envied the dead), the tragical annals, composed of a number of authentic testimonies about the distresses and often harsh fate of the Serbs. Even the three days preceding his death, he wrote to his friend in Dubrovnik to send him for this book a Cyrillic inscription, engraved in the stone, about the plague in Dubrovnik. He had, in script, a great part of his book about the evil spirit, the enchanting and exciting book of human existence, full of horrors, secrets and spells. His engagement in the folk literature (his anthologies of folk-tales are well-known) and the abagars inspired him to begin writing such an extraordinary work. He planned to write sometimes, as a summary of his interests, a book of love for all great achievements of the Serbs, from the Middle Ages to the present day. And, surely, many other things he spoke nobody about.\nBut, unfortiunately, on April 22nd, 1968 Surep died. He left behind him an important opus. If he meditated on his end during his last days, gifted with the folk wisdom, he could, nevertheless, conclude that he had done a lot.\nThis cordial man went for good; he, who associated with everyone, both the old ones and the young ones, and who succeeded in sincerely understanding and respecting everybody in a simple, human way.\nPrevod: Biljana Dinčić\n« Odgovor #18 poslato: Januar 10, 2011, 10:58:07 pm »\nRadna soba Milorada Panića Surepa\n« Odgovor #19 poslato: Januar 10, 2011, 10:58:16 pm »\nGrafička oprema i vinjete:\nExlibris M. Panića Surepa na str. 3:\nŠtampa: NAUČNO DELO, Beograd\nKlišea: PRIVREDNI PREGLED, Beograd\nŠtampano u 1000 numerisanih primeraka.\nOva knjiga nosi broj:


! /Dan Armije RBiH obilježen u SAD: Saznajte ko su lobisti za BiH i koje su im poruke / Radio Sarajevo\nFoto: Nihad Krupić/Ahmet Sejdić u SAD\nFoto: Nihad Krupić/Dan Armije RBiH u New Yorku\nFoto: Nihad Krupić/Večera kod Čolakhodžića\nFoto: Nihad Krupić/Tribina Kongresa Bošnjaka\nFoto: Nihad Krupić/Veterani posjetili Ground Zero\nFoto: Nihad Krupić/U Parlamentu SAD\nFoto: Nihad Krupić/Ratne zastave Armije RbiH\nFoto: Nihad Krupić/Slaviša Šućur\nFoto: Nihad Krupić/Veterani u Parlamentu SAD\nFoto: Nihad Krupić/Ratni veterani u New Yorku\nFoto: Nihad Krupić/Džemail Hot\nFoto: Nihad Krupić/Šućur, Hot i Sejdić u New Yorku\n! / Dan Armije RBiH obilježen u SAD: Saznajte ko su lobisti za BiH i koje su im poruke\n30. 04. 2019. u 10:12:00 Lana Ramljak\nManifestacije su trajale četiri dana, od 25. do 28. aprila, a sve se odvijalo u organizaciji Kongresa Bošnjaka svijeta i Ratnih veterana Armije RBiH iz New Yorka.\nKako smo doznali od Nihada Krupića, bh. pisca i novinara koji živi u Kanadi, organiziran je susret počasnih gostiju iz domovine Sejdića i Šućura s nekoliko utjecajnih parlamentaraca prijatelja Bosne i Hercegovine iz ove bogate američke države.\nFoto: Nihad Krupić: Večera kod Čolakhodžića\n"Bh. glasačko tijelo ima izbornu snagu promjena, ali je ne koristi dovoljno ili u pravoj mjeri. Na djelu je politika sijanja straha, a ne državnička, uz bavljenje ekonomijom i ozbiljnom saradnjom sa ekonomskim i političkim svjetskim asocijacijama koje mogu pomoći državi BiH u njenoj traniziciji", zaključeno je na kraju diskusije.\nDervišević je dodao da su u ovom momentu bosanske snage u domovini i svijetu mnogostruko jače nego 1992. godine i svaki pokušaj disolucije zemlje uzaludan je posao: "To neće dopustiti oni koji vole vole BiH, ali ni naši svjetski politički prijatelji."\nKrupić je otkrio da je najemotivniji trenutak večeri bilo iznošenje ratnih zastava svih korpusa Armije RBiH - zastave su u uniformi svojih očeva nosili sinovi veterana.\nOvogodišnji Organizacioni odbor je posebnu zahvalnicu uručio Džemailu Hotu, ratnom oficiru Armije RBiH I neumornom bh. aktivisti iz New Yorku koji je, naglašava Krupić, 20 godina zaredom "istrajavao u organizovanju ove manifestacije i nije dopustio da se prekine kontinuitet". Nakon svečanosti, Hot i Mirsad Rašić su svoje goste odveli na mjesto koje je promijenilo tok historije - Ground Zero, plato terorističkog napada gdje je već izniklo zdanje novog World Trade Centra.\nTagovi: Nihad Krupić Armija RBiH Dan Armije RBiH New York Boston Slaviša Šućur rat u BiH lobiranje\nSarajevo / Općina Novi Grad zajedno sa borcima obilježila Dan Armije RBiH\n! / Komšić: Svim Bosancima i Hercegovcima čestitam Dan Armije Republike BiH


pink.rs | SKANDAL! Pavle Jovanović priznao: POTUKAO SAM SE sa Draganinim Sinišom! Bivši zadrugar razvezao jezik, ovo su SVI DETALJI (VIDEO)\nSKANDAL! Pavle Jovanović priznao: POTUKAO SAM SE sa Draganinim Sinišom! Bivši zadrugar razvezao jezik, ovo su SVI DETALJI (VIDEO)\nIzvor: Pink.rs; Foto: Pink.rs/Privatna arhiva, Tv Pink Printscreen ||\nSaga u koju su upleteni bivši učesnici "Zadruge" se nastavlja!\nVest koja je kao bomba odjeknula u domaćim medijima, a o čemu je portal Pink.rs prvi pisao, jeste da je Siniša Dragutinović pre nekoliko dana iz stana na Voždovcu izbacio učesnicu druge sezone "Zadruge" Draganu Mitar i njihovog sina. Kako je to izgledalo možete pogledati u video-prilogu ispod.\nDragana Mitar trenutno se nalazi na moru, a ekipa portala Pink.rs pozvala je Pavla Jovanovića, takođe nekadašnjeg učesnika druge sezone "Zadruge" i Draganinog bivšeg momka, sa kojim je prevarila Sinišu.\nPavle nam je rekao da je upućen odlično u celu situaciju, ali i otkrio da je Dragana na letovanje, osim sa sinom, otišla i sa još jednim ljubavnikom - Edom iz Novog Pazara. Ovog gospodina publika je imala priliku da upozna pod nadimkom "Gospodin torta", kako su ga nazvali zadrugari s obzirom da se u Beloj kući pojavila torta koju je Edo poslao Dragani za njen rođendan, a ona tada nije želela da otkriva njegov identitet budući da je i on oženjen.\nFoto: Privatna arhiva/Facebook, Printscreen TV Pink\nJovanović nam je rekao i da stan iz kog je Mitrova izbačena ne pripada njoj, već Siniši, a onda nam je rekao i kako se u celu priču umešala Dragutinovićeva bivša žena. Inače, Dragana Mitar za Pink.rs je pre nekoliko dana rekla kako se Sinišina nekadašnja supruga u sve umešala samo kako bi njih dvoje zajedno uništili život ovoj zadrugarki i njenom sinu.\nTo nije njen stan. To je njegov stan koji je podigao na kredit. I jedan i drugi stan su na kredit. On ih je uzeo pre nego što je oženio Draganu... Tako da ne znam kako je to njen stan. Drugo, naravno da nisam za to da treba da uđe unutra i da je izbaci, pre svega zbog deteta. Ne znam zašto je tako nešto uradio - izjavio je Jovanović.\nPROČITAJTE: NAKON DRAME U PORODIČNOM DOMU, pozvali smo muža Dragane Mitar: Evo šta je rekao nakon što je ženu i dete IZBACIO NA ULICU (FOTO)\nNjega bivša žena tereti za imovinu, jer su bili u braku. Na te stanove je stavljena šapa da ne mogu da se prodaju, jer imovina mora da se podeli sa ženom. On je imao poravnanje sa ženom i dao joj joj stan da se tu useli. Draganu ne znam zašto je izbacio, ali nije trebalo to da uradi zbog deteta. On i ja nemamo nikakav kontakt - nastavio je Pavle.\nTokom razgovora, Pavle nam je otkrio da njegovoj novoj devojci smeta što ga i dalje povezuju sa Draganom, ali i rekao da Mitrova, navodno, svakodnevno zove Sinišu i moli ga da se pomire.\nMojoj devojci generalno ovo smeta, ali svesna je da smo svi upleteni u to. Sa Draganom nemam nikakav kontakt nakon "Zadruge", niti sam se čuo, niti sam se video, niti želim da se viđam sa njom. Dragana zove Sinišu i moli ga da se pomire. To je priča koju sam ja čuo od drugarice moje devojke - izjavio je Pavle.\nZa kraj, Pavle nam je otkrio i da je nedavno imao fizički kontakt sa Sinišom Dragutinovićem koji je, navodno, imao u planu da predloži Jovanovića za svog svedoka na suđenju protiv Dragane Mitar.\nSiniša je rekao Dragani da će i mene da navede na sudu za svedoka da svedočim protiv Dragane. Ja sam rekao da to neću raditi u životu, bez obzira šta je meni Dragana uradila ili rekla, ja ne bih otišao da svedočim nikada protiv nje jer Siniša i ja nismo dobri. Ja sam svojevremeno imao sitauciju sa Sinišom, čak i da se pobijem sa njim... Tako da ne bih išao u Sinišinu korist - rekao je za kraj Draganin bivši dečko i nekadašnji zadrugar Pavle Jovanović.\nUPUTIO PORUKU ALEKSANDRI I TO PRED ANOM? David svojom izjavom sve šokirao! Ovo je dokaz da mu se bivša verenica i dalje vrzma po glavi? (VIDEO)\nDRUGI DEO SEVERNE KAPIJE: Danijel Jovanović predstavio svoj NOVI ROMAN na ovogodišnjem Sajmu knjiga (FOTO)\nISKORISTIO JE LUNU DA JE UNOVČI: Gagi URNISAO brata Đoleta, sa njim prekinuo SVAKU KOMUNIKACIJU! Bukti rat Đoganija! (FOTO)\nPOGLEDAJTE FOTKU O KOJOJ SVI PRIČAJU: Ana i David pokazali bebu! PRESLATKO!\nNOVI SKANDAL! Sad Sonju povezuju sa OVIM MARKOM, evo šta ON KAŽE NA TO! (FOTO)


Infografika: Stotine milijardi profita od ilegalne trgovine | Kriminal | Al Jazeera Balkans\nInfografika: Stotine milijardi profita od ilegalne trgovine\nTrgovina drogom, krivotvorenje, trgovina ljudima i drugi oblici ilegalnih aktivnosti donose kriminalcima širom svijeta ogromne profite.\nObalna straža u San Diegu sa zaplijenjenih 25 tona kokainaReuters\nIlegalna trgovina je svjetski fenomen.\nGlobalizacija je pružila priliku kriminalnim mrežama za širenje obima njihovog poslovanja, uz velike negativne posljedice za ekonomiju, okoliš i društvo.\nTačan broj je teško odrediti, ali je poznato da trgovina drogom, krivotvorenje, trgovina ljudima i drugi oblici ilegalnih aktivnosti donose kriminalcima širom svijeta ogromne profite.\nPrema podacima UN-ovog Ureda za borbu protiv droge i kriminala, stvarni broj je zapanjujući.\nProcjenjuje se da je zarada od međunarodnog organiziranog kriminala 870 milijardi dolara godišnje, što je 1,5 posto ukupnog svjetskog bruto domaćeg proizvoda.\nGlobalno tržište narkotika je najveće crno tržište na svijetu i najveći izvor finansija kriminalnim grupama, a godišnje donosi 320 milijardi dolara zarade.\nUz negativne posljedice po ljudsko zdravlje, trgovina drogom urušava državu i društvo, a stopa ubistava u zemljama koje su najveći proizvođači narkotika mnogo je veća nego u ostatku svijeta.\nU modernom ropstvu je 20,9 miliona ljudi\nPrema procjenama Međunarodne organizacije rada, skoro 21 milion ljudi je prisiljen živjeti u ropstvu, od čega 19 miliona žrtava iskorištavaju pojedinci i kompanije, koji zarade do 150 milijardi dolara godišnje.\nNajveći procenat modernog ropstva u Evropi i Americi odnosi se na seksualno iskorištavanje, dok je u Africi i Aziji to slučaj s prisilnim radom.\nRekordan broj ubijenih nosoroga\nIlegalna trgovina divljim životinjama jedan je od bitnih sektora kriminalnih aktivnosti, posebno u zemljama Subsaharske Afrike.\nBroj ubijenih nosoroga i slonova naglo je porastao u posljednjih 15 godina, a glavni uzrok je rast srednje klase u Aziji, gdje se rogovi ovih životinja koriste kao dokaz društvenog statusa i u tradicionalnoj medicini.\nRekordan broj nosoroga, čak 1.215, ubijen je 2014. godine u Južnoj Africi, što je deset puta više nego u 2009. godini.\nU posljednje tri godine lovokradice su ubile 100.000 afričkih slonova.\nUbijanje divljih životinja ne ugrožava samo biodiverzitet, u nekim zemljama rezervati u kojima žive divlje životinje donose velike prihode od turizma.\nVIDEO: Zaplijenjena podmornica sa šest tona kokaina


Svaki put na terenu domaćina bilo 3+, da li će i danas!? - Sportske novosti\nNaslovna H2H Svaki put na terenu domaćina bilo 3+, da li će i danas!?\nOd 20 časova nas u okviru 4. kola Rumunske Prve lige, sastaju ekipe Dinamo Bukurešt i Vitorul Konstanca, a za mečeve ovih rival postoji jedna zanimljiva tradicija.\nDinamo Bukurešt je u novu sezonu ušao sa skorom 1-1-1 i gol razlikom 7:7. Savladali su Voluntari 2:1, na domaćem terenu, dok su na gostovanjima igrali 3:3 sa FCSB, dok su 3:2 poraženi od Gaz Metana.\nVitorul Konstanca ima skor 1-1-1 i gol razliku 3:3. Na domaćem terenu pobedili su Voluntari 2:0, remi je bio na gostovanju sa Konkordijom 1:1, a jedini poraz doživeli su na domaćem terenu od Dunare 1:0. U međuvremenu igrali su i protiv holandskog Vitesea gde su kući odigrali 2:2, a u gostima su poraženi 3:1.\nSvaki put kada su se ovi rivali sastali na terenu Dinamo Bukuršta videli smo najmanje tri gola, tj. tip 3+ bio je prolazan, to je sada niz od osam mečeva.\n30.10.17 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 0 : 4\n16.04.17 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 2 : 1\n04.02.17 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 1 : 2\n06.05.16 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 3 : 3\n02.11.15 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 1 : 5\n07.11.14 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 2 : 3\n23.02.14 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 1 : 2\n24.05.13 L1 Din. Bucuresti FC Viitorul 2 : 3\n11.02.12 CF Din. Bucuresti FC Viitorul 3 : 1\nKladionica Max bet nudi kvotu 1,95 na igru 3+, a ako ste ljubitelj tradicije onda je ovo pravi meč za vas, zanimljivo deluje i igra GG&3+ koja je bila prolazna na 7 od 8 utakmica, GG se plaća kvotom 1,75 , GG&3+ se plaća kvotom 2,25.\nPrethodni tekstDve tradicije na meču koji se igra na severu Evrope!\nSledeći tekstTurska Super liga (1.kolo – ponedeljak) – najava meča i predlog za klađenje!