သင့်အတွေးအခေါ်ထက်မြက်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ Learning English From Great Ideas - Myanmar Network\nသင့်အတွေးအခေါ်ထက်မြက်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ Learning English From Great Ideas\nPosted by Learner on November 29, 2013 at 1:36 in သုတ/ရသ ဆောင်းပါးများ\nလူတွေမှားလေ့ရှိတဲ့ မိုက်မဲတဲ့ ထင်မြင်ယူဆမှုအမှားတော်ပုံအမျိုးမျိုးကို ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် သင်ဟာ သူတကာထက် ထက်မြက်တဲ့ ညဏ်ကြီးရှင်တစ်ယောက်\nဖြစ်စရာမလိုပါဘူး။ ယခုပြောပြမဲ့ ရိုးစင်းတဲ့နည်းလမ်းအချို့က သင့်ကို အမှားအားလုံးကနေကင်းစင်အောင်လုပ်မပေးနိုင်ပေမဲ့ ဆင်ခြင်မဲ့တဲ့ အယူအဆအမှားမျိုးတွေ\nပြဿနာဟာ ကြည့်ရူလေ့လာလိုက်မှ ပြေလည်သွားမှာဆိုရင် သင်ကိုယ်တိုင်ဘဲ သွားရောက်ကြည့်ရူလေ့လာလိုက်ပါ။ အရစ်စ်တိုတယ် ဟာ တကယ်လို့များ သူ့ဇနီးရဲ့\nခံတွင်းကိုဟ ခိုင်းပြီးလေ့လာခဲ့မယ်ဆိုရင် အမျိုးသမီးတွေဟာ အမျိုးသားတွေထက် သွားအရေအတွက်နည်းတယ်လို့ယူဆမိတဲ့ အမှားမျိုးကို လုပ်မိခဲ့မှာမဟုတ်ပါဘူး။\nဒါပေမဲ့သူက ဒီအချက်လက်ကို သူသိပြီးသားလို့ ထင်နေလို့ အဲလိုမလေ့လာခဲ့မိဘူး။ တကယ်မသိဘဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သိတယ်ထင်နေတာခြင်းဟာ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး\nသို့သော်လည်း အလွယ်တကူလက်တွေ့စမ်းသပ်ကြည့်လို့ သွားရောက်လေ့လာလို့ မရနိူင်တဲ့ ကိစ္စ၊ ပြဿနာများစွာရှိနေပါတယ်။ အမှန်တကယ်တော့ အငြင်းအခုံအဖြစ်\nရဆုံး ပြဿနာတွေဟာ နှစ်ဘက်စလုံးမှာ သက်သေအထောက်ထားကောင်းကောင်း မရှိကြတာများပါတယ်။ အဲလိုအခြေနေမျိုးမှာ သင်ဟာ သင့်ရဲ့ဘက်လိုက်မှုအစွဲတွေ\nကို ဆင်ခြင်မိအောင်ကြိုးစားသင့်ပါတယ်။ တကယ်လို့များ သင်နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်အမြင်တစ်ခုက သင့်ကို ဒေါသဖြစ်စေမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ သင့်ရဲ့ရပ်တည်ယူဆချက်မှာ\nလည်း ခိုင်လုံတဲ့သက်သေကောင်းမရှိဘူးလို့ သင့်ရဲ့မသိစိတ်က သတိပြုမိနေတဲ့ လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်ယောက်က သင့်ကို နှစ်အပေါင်းနှစ်ဟာ\nငါးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုလာခဲ့ရင် တကယ်လို့သင်ဟာ ပညာတတ်တစ်ယောက်ဖြစ်ရင် သူ့ရဲ့အဆိုပြုချက်က သင့်ကို ဒေါသဖြစ်စေမှာ မဟုတ်ဘူးလေ။ ဒါကြောင့်မို့ ဆန့်ကျင်\nဘက်အမြင်၊ အယူဆတစ်ခုက သင့်ကို ဒေါသဖြစ်စေတယ်ဆိုရင်၊ သတိထားပါ။ သင့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အယူအဆဟာလည်း သက်သေ\nအထောက်ထားတွေထက် ကျော်လွန် နေဖို့အလားလာရှိပါတယ်။\nတရားသေဆန်တဲ့ တွေးမြင်ဆုံးဖြတ်မှုတွေကနေကင်းဝေးစေတဲ့ နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခုကတော့ သင်နဲ့ ဆန့်ကျင်ကွဲပြားနေသူတွေရဲ့အတွေးအမြင်၊ အယူဆတွေကိုသတိပြုလေ့လာခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ သင်နဲ့ သဘောထားမကိုက်ညီတဲ့လူတွေနဲ့ပြောကြည့်ပါ။ သင် မထောက်ခံတဲ့ ပါတီက သတင်းစာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ အဲဒီ လူတွေနဲ့ သတင်းစာထဲက အယူအဆတွေကို သင်ဟာ အဓိပ္ပါယ်မဲ့တယ်၊ ရူးကြောင်ကြောင်နိုင်တယ်၊ ဆိုးဝါးတယ်လို့ထင်မယ်ဆိုရင် သင့်အတွေးအမြင်တွေဟာလည်း သူတို့အတွက် ဒီအတိုင်းဖြစ်နေမယ်ဆိုတာ သိထားပါ။ ဒီနည်းလမ်းက သင့်ရဲ့တွေးခေါ်ယူဆမှု ကို ညီမျှမှန်ကန်အောင် ထိန်းကျောင်းပေး ပါလိမ့်မယ်။နောက်ထပ်နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခုကတော့ သင့်နဲ့ဆန့်ကျင်ဘက် အတွေးအမြင်၊ယုံကြည်မှု ရှိမဲ့ လူတစ်ယောက်ကို စိတ်ကူးနဲ့ ဖန်တီးကြည့်ပြီးငြင်းခုံကြည့်ပါ။\nမဟတ္တမ ဂန္ဒီကြီးဟာ စက်ပစ္စည်းတွေ၊ ရထားတွေ၊ စက်တပ် သဘောင်္တွေ ပေါ်လာတာကို မနှစ်မြို့ဘူးတဲ့။ သူက စက်မှုတော်လှန်ရေးတစ်ခုလုံးကိုတောင် ဖြစ်နိုင်ရင်\nမဖြစ်ပေါ်လာအောင်တားလိုက်ချင်သတဲ့။ ဒီခေတ် မှာ လူတိုင်းက ခေတ်မှီနည်းပညာတွေရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကို လက်ခံနေကြပြီ ဖြစ်လို့ ဂန္ဒီကြီးလို အမြင်ရှိတဲ့သူကို\nသင့်အနေနဲ့တွေ့ဖို့ ခဲယဉ်းပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အများလက်ခံထားတဲ့ အမြင်ဟာ တကယ်ဘဲမှန်ရဲ့လားလို့ သင်စမ်းသပ်တွေးခေါ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ဂန္ဒီကြီး\nချေပပြောဆိုလာမဲ့ အဆိုပြုမှုတွေကို စိတ်ကူးကြည့်ပြီး ပြန်လည်ငြင်းခုံကြည့်ပါ။ အဲဒီလို စိတ်ကူးနဲ့ ငြင်းခုံကြည့်ခြင်းဟာ ကျွန်ုပ်ရဲ့အတွေးအမြင်တွေကို တခါတရံ\nပြောင်းလဲသွားစေပါတယ်။ ပြီးတော့ တရားသေတွေးခေါ်ပြီး မျက်စိမှိတ်ငြင်းခုံမဲ့ အဖြစ်မျိုးကိုလည်း လျော့နည်းသွားစေပါတယ်။\nနောက်တစ်ခုက ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချီးပ ပင့်မြှောက်တတ်တဲ့ တွေးခေါ်ပုံကိုလည်း သတိထားရပါ့မယ်။ သင်ဟာ ကမ္ဘာရဲ့ ဘယ်အရပ်မှာနေသည်ဖြစ်စေ၊ သင်ရဲ့ကိုယ်\nပိုင် မိခင်နိုင်ငံဟာ အခြားနိုင်ငံတွေထက် သာတယ်လို့ စဉ်းစားတတ်ကြပါတယ်။မှန်မှန်ကန်ကန် ချင့်ချိန်နိုင်တဲ့ သူအတွက်ကတော့ နိုင်ငံတိုင်းမှာ သက်ဆိုင်ရာ\nကောင်းကွက်၊ ဆိုးကွက်တွေ ဒွန်တွဲရှိနေတာဖြစ်လို့ ဒီလိုအကောင်းဆုံးလို့ ယတိပြတ်ပြောဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာ ၀န်ခံပါလိမ့်မယ်။\nဒီလို ကိုယ့်ကိုယ်ကို အကောင်းမြင်တတ်တဲ့ စိတ် ခံစားမှုတင်မက ပါဘူး အခြားစိတ်လှုပ်ရှားခံစားမှုတွေကလည်း အတွေးအမြင်မှောက်မှားခြင်းရဲ့ ရင်းမြစ်တွေဖြစ်ပါ\nတယ်။ အဲဒီထဲမှာ အဆိုးဆုံးဖြစ်နိုင်စရာရှိတာကတော့ "အကြောက်တရား'' ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောက်တရားကလည်း အမျိုးမျိုးရှိပါတယ် ၊ သေခြင်းတရားကိုကြောက်တာ\nသေချာမသိရလို့ကြောက်တာ၊ ပြီးတော့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေကို သိုဝှက်ထားရာကနေ ဘာကိုကြောက်မှန်းမသိကြောက်နေတတ်တာ စသည်ဖြင့်များလှပါတယ်။\nအကြောက်တရားဟာ မျက်ကန်းယုံကြည်စွဲလမ်းခြင်းရဲ့ရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး "ရက်စက်ခြင်း" "လူမဆန်ခြင်း" ရဲ့အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။\nကြီးမားတဲ့ အကြောက်တရားတစ်ခု လွှမ်းမိုးခံထားရပြီဆိုရင် ဘယ်လူသား ဘယ်နိုင်ငံမှ အကြောင်းအကျိုးညီးညွတ်အောင် စဉ်းစားတွေးခေါ်တတ်မယ်၊ ကြင်ကြင်နာနာ\nပြုမှုမယ်လို့ ယုံစားလို့ မရနိုင်ပါဘူး။\nဒါကြောင့်မို့ သင့်ရဲ့အကြောက်တရားတွေကို သင့်ကိုယ်သင် ၀န်ခံပြီး အဲဒီအကြောက်တရားတွေကို ဆန့်ကျင်တွန်းလှန်မှု မလုပ်နိုင်သေးသမျှကာလပတ်လုံး\nအရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စ၊ ပြဿနာတွေမှာ သင်ဟာ မှန်မှန်ကန်ကန်တွေးခေါ်ဆုံးဖြတ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောက်တရားကို အောင်နိုင်ခြင်းဟာ ညဏ်ပညာရဲ့အစပျိုးမှုဖြစ်ပါတယ်။\n(Bertrand Russell ၏ How to Sharpen Your Judgement ကိုဆီလျော်အောင်ပြန်ဆို၏။)\nကဲဗျာ ဒီတစ်ခါတော့ ခွင့်လွတ်တော့ သူငယ်ချင်းတို့ရေ...\nကျနော် ဒီမှာ ထည့်ဖို့ ၀က်ပေ့ ကနေကော်ပီကူးလို့ မရတော့လို့ မူရင်းဆောင်းပါးကို\nအောက်မှာ လင့်ခ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သွားရောက်ဖတ်လိုက်ပါတော့...။\nတစ်ခု သတိပြုရမှာက အဲဒီထဲမှာ အချို့ စာသားတွေမှားနေတယ်ခင်ဗျ။\nဒီဆောင်းပါးကလေးကို ကျနော်က ရီးဒါး ဒိုင်ဂျက်အဟောင်းတစ်အုပ်မှာ ဖတ်ဖူးခဲ့တာ။\nခုအင်တာနက်မှာ ရှာကြည့်တော့ တွေ့တာနဲ့ ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ပေးလိုက်ပါတယ်။\nသူငယ်ချင်းများ အတွေးနက်ရင်း ....အင်္ဂလိပ်စာလေ့လာနိုင်ကြပါစေ....\nPermalink Reply by venus on November 29, 2013 at 15:30\nPermalink Reply by CHIT THU on November 30, 2013 at 23:08\nPermalink Reply by Saytan on December 1, 2013 at 4:49\n"How to sharpen your judgement" Bertrand Russell\nTo avoid the various foolish opinions to which mankind is prone, no superhuman genius is required. A few simple rules will keep you, not from all error, but from silly error. If the matter is one that can be settled by observation, make the observation yourself. Aristotle could have avoided the mistake of thinking that women have fewer teeth than men by the simple device of asking Mrs. Aristotle to open her mouth. He did not do so because he thought he knew. Thinking that you know when in fact you don’t isafatal mistake, to which we are all prone.\nMany matters, however, are not easily brought to the test of experience .The most savage controversies, indeed, are those about matters as to which there is no good evidence either way. In suchacase, you can make yourself aware of your own bias. If an opinion contrary to your own makes you angry, that isasign that you are subconsciously aware of having no good reason for thinking as you do. If someone maintains that two and two are five, unless you know so little of arithmetic or geography that his opinion shakes your own contrary conviction. So whenever you find yourself getting angry aboutadifference of opinion, be on your guard; you will probably find, on examination, that your belief is going beyond what the evidence warrants. A good way of ridding yourself of certain kinds of dogmatism is to become aware of opinions held in circles different from your own. If you cannot travel, seek out people with whom you disagree, and readanewspaper belonging toaparty that is yours. If the people and the newspaper seem mad, perverse and wicked remind yourself that you seem so to them. This reflection should generateacertain caution.\nAnother good plan is to try imagining an argument withaperson havingadifferent bias. Mahatma Gandhi deplored railways and steamboats and machinery; he would have liked to undo the whole of the industrial revolution. You may never have an opportunity of actually meeting anyone who holds this opinion, because in western countries most people take the advantage of modern techniques for granted. But if you want to make sure that you are right in agreeing with prevailing opinion, test the arguments that occur to you by considering what Gandhi might have said in refutation. I have sometimes been led to change my mind asaresult of this kind of imaginary dialogue, and short of this, I have frequently found myself growing less dogmatic and cocksure. Be wary of opinions that flatter your self-esteem. We are all, whatever part of the world we come from, persuaded that our own nations is superior to all others. Seeing that each nation has its characteristic merits and demerits the rational man will admit that the question is one to which there is no demonstrably right answer.\nOther emotions beside self-esteem are common sources of error; of these perhaps the most important is fear. Fear has many forms-fear of death, fear of the unknown, and that vague generalized fear that comes to those who conceal from themselves their more specific terrors. Fear is the main source of superstition, and one of the main sources of cruelty. In the Punic wars, when the Romans won victories the Carthaginians became persuaded that their misfortunes were due toacertain laxity which had crept into the worship of Moloch. Molach liked having children sacrificed to him and preferred them aristocratic; but the noble families of Carthage had adopted the practice of surreptitiously substituting plebeian children for their own offspring. This, it was thought, had displeased the God. And so, at the worst moments, even the most aristocratic children were duly consumed in the fire. Strange to say, the Romans were victorious in spite of this democratic reform on the part of their enemies. Neitheraman noranation can be trusted to act humanely or to think sanely under the influence of great fear. Until you have admitted your own fears to yourself, and have guarded yourself byadifficult effort of will against their myth-making power, you cannot hope to think truly about many matters of great importance. To conquer fear is the beginning of wisdom.\nPermalink Reply by Learner on December 1, 2013 at 8:42\nWhatagreat kindness of yours , friend!\nI do appreciate your help . Though your name is Satan yet your work is god-like !


October 25, 2020 - Padaethar\nOctober 25, 2020 by Padaethar\nအချစ်စစ် နှင့်တွေ့တဲ့အခါ အမျိုးသားတွေပြသတဲ့ အမူအရာ (၈) မျိုး ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ပြသတဲ့နေရာမှာ ယောက်ျားနှင့် မိန်းမ မတူပါဘူး။ဘာလို့လဲဆိုတော့တွေးခေါ်ပုံချင်းကွာလို့ပါ။ အမျိုးသားတစ်ယောက်က အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ကို ချစ်ကြောင်းပြသတဲ့ အမူအရာတွေရှိပါတယ်။ ဘာတွေလဲကြည့်ရအောင်..။ ၁။ သင်ပြောတာကို ဂရုတစိုက်နားထောင်ပေးတယ် များသောအားဖြင့် အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် နားထောင်စွမ်းရည်ပိုသာပါတယ်။ အရိုးသားဆုံးပြောရရင် တချို့အမျိုးသားတွေက နားထောင်စွမ်းရည်တော်တော်ညံ့တယ်ဗျ။ အမျိုးသားတွေကသူတို့စိတ်ဝင်စားတဲ့အကြောင်းအရာကိုသာဂရုတစိုက်နားထောင်ကြတာပါ။ ဒါကြောင့် အမျိုးသားတစ်ယောက်က သင်ပြောတာကိုနားထောင်ပေးပြီး စိတ်ဝင်တစားရှိတဲ့အပြင် လေးလေးနက်နက်ပြန်ပြောတယ်ဆိုရင် သင်ဟာ သူချစ်ရတဲ့သူလို့သာ သဘောပေါက်လိုက်ပါ။ ၂။ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံဖို့ဝန်မလေးဘူး ချစ်ရသူတွေအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့်ရမယ်ဆိုတာခက်ခဲတဲ့ အလုပ်တော့မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တမ်းကျတော့ သူချစ်ရတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက် မပျော်မရွှင်ဖြစ်နေရင် နေမထိထိုင်မသာဖြစ်ရတာက အမျိုးသားတွေပါ။ မင်းရဲ့ပျော်ရွှင်မှုအတွက် စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံပေးခဲ့တယ် ဆိုတာက မင်းအတွက် သူ့ရဲ့အချစ်ကိုပြသတာပါ။ ၃။ သူ့ရဲ့အားနည်းချက်ကိုပြသတယ် အမျိုးသားတွေက သူတို့ရဲ့အားနည်းချက်ကို … Read more\nကောင်မလေး လည်ပင်းက အညိုကွက်က ဘာဖြစ်တာလဲ ” စုန်းစုပ်တာနေမှာပေါ့ “\nတဏှာ ပေါ်စွဲလမ်း တပ်မက်ပြီး အရွယ်နုနယ်မှုကို လိုလားတပ်မက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်\nတဏှာ ဆိုတဲ့ တပ်မက်ခြင်း မှာ အကြောင်းအရာ တွေများပြား လှပါတယ်။ စားချင်၊ ဝတ်ချင်၊ လှပချင်၊ လိုချင်၊ ပိုင်ဆိုင်ချင်၊ ချမ်းသာချင်စသည့် တပ်မက်မှု တဏှာ များစွာ တွေထဲက ကာမ တဏှာ က လည်းအပါ အဝင်ဖြစ် ပါတယ်။ လူ့လောကမှာ အဖို နဲ့ အမ နှစ်မျိုးရှိကြသလို တိရိစ္ဆာန် သတ္တဝါ တွေ ထဲမှာ အဖိုနဲ့အမ သာ ရှိကြတာ သိကြပြီးသားပါ။ အဖို အမ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့်သာ မွေးဖွား ပေါက်ဖွား လာခဲ့ကြတာပဲဖြစ် ပါတယ်။ အသိဉာဏ် ရှိသောလူသား တွေ အလုပ်အကိုင် ရှာဖွေစား သောက်ကြရာမှာ လုပ်ငန်းမျိုးစုံရှိ တဲ့အထဲက ကိုယ်ခန္ဓာကို ရင်းနှီး ရှာဖွေစားသောက် ကြရတဲ့ … Read more\nလောကမှာ ယောကျာ်းနဲ့ မိန်းမ တွေ့ကြုံဆုံကွဲ ဖြစ်ကြရတာ ဓမ္မတာပါ… ဘာထူးဆန်းလို့လဲလို့ မေးချင်စရာ…ဟုတ်တယ်.. မထူးဆန်းဘူး… ထူးဆန်းတာတာကတော့…အဲဒီမိန်းမတစ်ယောက်ဟာ…ကိုယ့်အပေါ် သစ္စာမရှိ…တန်ဖိုးမထား…ကိုယ့်အပြင် အခြား အခြားသော မိန်းမတကာ မိန်းမတွေကို လစ်ရင်တွယ်…ချောင်ရင်နှိုက်…ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ယောကျာ်းကို ရထားပြီဆိုရင်တော့…အဲဒါ….ထူးဆန်းနေပြီ… ကျွန်မငယ်ရွယ်စဉ် စိတ်ဓာတ်မရင့်ကျက်ခင်ကာလတွေ…တရားတွေ ကို နားနဲ့ပဲနာခဲ့ပြီး နှလုံးသားနဲ့ မနာတတ်ခင်ကာလတွေတုန်းက ယောကျာ်းတစ်ယောက် ကိုယ့်ကို ဖောက်ပြန်တာ ခံရပြီဆို..ပထမဦးဆုံး…သူ့ကိုဒေါသထွက်တယ်ဒုတိယ… ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဒေါသထွက်တယ်… တတိယ…သူနဲ့ဖောက်ပြန်တဲ့ မိန်းမကို ဒေါသထွက်တယ်အခုတော့…အဲလို (၃) မျိူးသော ဒေါသတွေ မရှိတော့ဘူး..ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ယောကျာ်းဟာ…ကိုယ်နဲ့တွေ့ပြီးမှ ဖောက်ပြန်တာ မဟုတ်ပါဘူး…သူ့ရဲ့ မွေးရာပါ အငုံ့စိတ်ကိုက သူ့အသွေးအသား အတွေးထဲမှာ ပါလာခဲ့ပြီးသားပါ… အခွင့်အရေး မကြုံလို့သာ…သူလုပ်ခွင့်မရခဲ့တာပါ…ဒါကြောင့်…ကိုယ်နဲ့မယူခင် Single ဘဝမှာ ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ယောကျာ်းကို ကိုယ်နဲ့ယူပြီးမှ ငြိမ်မယ် မထင်လိုက်ပါနဲ့ကိုယ်နဲ့လက်ထပ်ပြီးမှ … Read more\nသင့်ကို သူချစ်နေပြီဆိုတာ ပြောနေတဲ့အမူအရာ (၆)ခု\nယောင်္ကျားလေး အများစုက ချစ်တယ်လို့ ပါးစပ်ကနေ အလွယ်တကူ ထုတ်မပြောကြပါဘူး။ ချစ်တယ်လို့ ပြောလိုက်ပြီးမှငြင်းပယ်ခံရမှာကို သူတို့ကြောက်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် သင် ကြားချင်တဲ့ စကားသုံးခွန်းကို သူ မပြောလို့ စိတ်ပူမနေပါနဲ့။ သင့်ကို သူချစ်တယ်လို့ ပါးစပ်ကနေ ထုတ်မပြောရဲသေးတဲ့ အချိန်တွေမှာဆို သူ ချစ်နေကြောင်းကို အမူအရာတွေနှင့်သာပြသနေပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအမူအရာတွေက ဘာတွေ ဖြစ်မလဲဆိုတာ ကြည့်လိုက်ကြရအောင်။ (၁) သင့်အနားမှာ ရှိနေရတာကို သဘောကျတယ် ယောင်္ကျားလေးတွေက သူငယ်ချင်းတွေနှင့် အချိန်ဖြုန်းရတာကို ပိုသဘောကျတတ်သူတွေပါ။ အကယ်၍ သူဟာ သူ့သူငယ်ချင်းတွေနှင့် အချိန်မဖြန်းတော့ဘဲ သင့်နှင့်ဘဲ အတူတူ အချိန်တွေ အကုန်ခံတယ်ဆိုရင်တော့ သူ သင့်ကို ချစ်နေပါပြီ။ ပြီးတော့ အရင်က သူသဘောမကျတဲ့ အရာတွေကို သင့်ကြောင့် လုပ်လာတယ်ဆိုရင် သင့်ကို ချစ်ကြောင်း … Read more\n“မိန်းခလေးတစ်ယောက်က” ကိုယ့်ဘဝကိုယ် လေးစားရကောင်းမှန်းမသိရင်…. ယောက်ျားလေးတွေရဲ့ လက်ထဲက ကစားစရာ အရုပ် ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်…. မာနတရားကို လက်ကိုင်မထားပဲနေရင် …. ယောက်ျားလေးတွေရဲ့ ပေါ့ပျက်ပျက် သဘောထားတာ ကြုံရတတ်တယ်…. အဖြေလွယ်လွယ်ပေး သဲသဲလှုပ်ချစ်ပြရင် … ယောက်ျားလေးတွေရဲ့ အထင်သေးတာ တန်ဘိုး မထားတာခံရမယ်…. ခပ်ပျော့ပျော့ ခပ်တုံးတုံးအထာ ဖြစ်ပြရင်…. ယောက်ျားလေးတွေရဲ့ အကွက်ရွှေ့တာတွေ လှည့်စားတာတွေ ခံရမယ်…. မိန်းခလေးဖြစ်ရတာ …ဘယ်နေရာမှ မနိမ့်ကျပါဘူး… ဘုရားကပေးတဲ့ …အလှအပတရားတွေအကုန်ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်…. နူးညံ့သိမ်မွေ့တဲ့ နှလုံးသားတစ်စုံရှိထားတယ်… ကိုယ့်ဘဝ ကိုယ့်အနာဂတ်ကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ခွင့်ရထားတယ်… မချစ်ရင် ငြင်းခွင့်ရှိတယ်… မုန်းရင် လှည့်မကြည့်ခွင့်ရှိတယ်…. ဖြစ်ချင်တာတော့ ဖြစ်ခွင့်မရှိဘူး… ဖြစ်သင့်တာတော့ ဖြစ်ခွင့်ရှိတယ်…. ရွေးချယ်မှု မမှားဖို့တော့လိုလိမ့်မယ်…. လောကမှာရှင်သန်ဖို့ဆိုရင် … ခြင်္သေ့လို ရဲရင့်ပြဖို့လည်းလိုတယ်လေ… အမှားရှိခဲ့တိုင်းလည်း အပြစ်မဟုတ်ဘူး… … Read more\nအမျိုးသမီးတိုင်း အလိုချင်ဆုံးအရာက ဘာလဲ…\nအမျိုးသမီးတိုင်း အလိုချင်ဆုံးအရာက ဘာလဲ တခါတုန်းက နိုင်ငံငယ်လေးတစ်ခုမှာ ငယ်ရွယ်ပြီး ထက်မြက်တဲ့ ဘုရင်တပါးနန်းတက်ခဲ့တယ်… ထိုတိုင်းပြည်ရဲ့ အနီးအနားမှာ အလွန်းအင်အားကြီးပြီး စစ်လိုလားတဲ့ ဘုရင်ကြီးတစ်ပါးရှိတယ်… ထိုဘုရင်ကြီးဟာ တိုင်းပြည်ငယ်လေး ကိုသိမ်းပိုက်ချင်ပေမဲ့ ဘုရင်ငယ်လေးရဲ့ ငယ်ရွယ်မှုနဲ့ ထက်မြက်တဲ့… အတွေးအ ခေါ်တွေကို သဘောကျလို့ အခွင့်အရေးတစ်ခုပေးလိုက်ပါတယ်… အဲ့ဒီအခွင့် အရေးကတော့ အလွန်ခက်ခဲတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုပါ… ဘုရင်ငယ်လေးအတွက် အချိန်တစ်နှစ်ပေးထားပြီး မဖြေနိုင်ပါက အသတ်ခံရမယ်လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်… “လောကကြီးမှာရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတိုင်း အလိုချင်ဆုံးအရာက ဘာလဲ “ အဲဒီမေးခွန်းကတော့…ဘုရင်းလေးနဲ့ ပညာရှိအမတ်တွေကို ခက်ခဲရှုတ်ထွေးစေ တော့တာပါဘဲ… တချိုက မဖြစ်နိုင်တဲ့ မေးခွန်းလို့ထင်ကြတယ်…… ဒါပေမယ့် အချိန်းတစ်နှစ်ရဖို့အတွက် အဖြေရှာဖို့ လက်ခံလိုက်ရတာပေါ့….. ဒါနဲ့ သူ့တိုင်းပြည်မှာရှိတဲ့ မင်းညီမင်းသားတွေ၊ဘုန်းတော်ကြီးတွေ၊ ပညာရှိတွေ၊ တရားသူကြီးတွေ၊ ပြည်သူပြည်သားတွေနဲ့ ပြည့်တန်ဆ … Read more\nမိန်းကလေး ၁ ယောတ် LIVING TOGETHER နေခဲ့ မိလို့ဒီလိုအဖြစ်ကြုံခဲ.ရပါတယ် ( ဖြစ်ရပ်မှန် )\nအစ်ကိုအောင်အောင်ရေ အစ်မ မော်မော် ကတွေ့ ချင်လို့အိမ်ကိုလာခဲ့ပါ တဲ့မော်မော်ရဲ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူမောင်တေဇာမကောင်းဖြစ်နေတာ ကဖုန်းဆတ်ပြီး ကျွန်တော့်ကိုပြောပါသည်။ တနယ်ထဲသား ငယ်သူငယ်ချင်းတွေပါပဲ….. မော်မော်နိုင်ငံခြားမှာအလုပ်လာလုပ်တာ ၁ နှစ်နီးပါးကြာပြီးနောက် နေ ကိုတော့ကြားသည်။ တခေါက်မှမရောက်ဖြစ်သေး ။ ခုတော့သူ ကိုယ် တိုင်ခေါ်ခိုင်းနေပြီမို့ညနေဖက်အိမ်မှထွက်ခဲ့သည်။ သူအိမ်ရောတ်တော့ သူလုပ်ဖေါ်ကိုင်တ်ေတွေက သူအပေါ် ထပ်မှာရှိတယ်ပြောလို့ကျွန်တော် အိမ်အပေါ်ထပ်သို့တန်း တက်ခဲ့သည်။ မော်မော်က ကခြေသံကြားသဖြင့်ခေါင်းထောင်ကြည့်သည်။ ကျွန်တော်အနားရောက်သွားသည်နှင့် ။ အကိုအောင်အောင် ကတော့ငါ့ညီမလေး ဘယ်လိုဖြစ်နေသလဲလိုသတင်းတောင်လာမေးဖေါ်မရဘူး။ ခေါ်ခိုင်းမှပဲပေါ်လာတော့တယ်နော်။မဟုတ်ပါဘူးမော်မော်ရာ အကိုလည်း ဒီရက်မှာအလုပ်နဲနဲ များနေ လို့ မလာဖြစ်သေးတာပါ။ မော်မော်ကိုကြည့်ရတာ အသားအရေ ဖြုဖတ်ဖြုရော်နှင့်တော်တော်လဲ ပိန်သွားသည်။ ဟိုတုံးကမော်မော် နှင့်လုံးဝမတူတော့။မော်မော် နှင့်ကျွန်တော်က ၄ နှစ်ကွာသည် … Read more\nတင်ပါးယား၍ ကုတ်မိရာမှ နေ့ချင်းညချင်း ဘဝပြောင်းသွားရသည့် မိန်းကလေး\nတင်ပါးယား၍ ကုတ်မိရာမှ နေ့ချင်းညချင်း ဘဝပြောင်းသွားရသည့် မိန်းကလေး ကျွန်မ၏ တင်ပါးကို ယားလွန်း၍ ကုတ်မိသည်။သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက် ဘေးမှာရှိသည် ။ တစ်ယောက် က မော်လီ တစ်ယောက်က ခင်မြရည် ဖြစ်သည် ။ကျမ ယားလို့ တင်ပါးကုတ်မိတဲ့ အခါ သူငယ်ချင်း မော်လီက ဓာတ်ပုံ ဖျတ်ခနဲ ရိုက်ချလိုက်သည်။ ပြီးတော့…၊ ပလွတ် ဆိုပြီး အင်တာနက် ချိတ်ပြီး ဖေ့ဘုတ်ပေါ် တင်ချလိုက်သည် ။ ကျမ တို့ သုံးယောက် အတူရှိသည် ဆိုတော့ tag တွဲတင်လိုက်သည် ။ ဆေးထိုးလိုက်ပီ ဟု မော်လီ က ရေးတင်လိုက်သည် ။ ခင်မြရည်က အရင် like ၀င်လုပ်သည် ။ ကျမ … Read more


ဂျက်ကီချန်း ချန်လုံသည် ဟောင်ကောင် စတန့်မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ တေးသံရှင်လည်းဖြစ်သလိုရုပ်ရှင်မင်းသား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ချန်းအား ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီပိုင်နယ်ဖြစ်သော ဟောင်ကောင်၊ ဝိတိုရိယတောင်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၄-ခု၊ ဧပြီလ ရက်နေ့၌ ဟောင်ကောင်တွင် ဖခင် ချာလီ နှင့် မိခင် လီလီချန်း တို့မှ တရုတ်ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ချန်းအား မွေးဖွားပြီး မှည့်ထားသော အမည်မှာ ချန်းကောင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အခြား အမည်ပြောင်တစ်ခုမှာ ပွာပွာ ဖြစ်သည်။ ဖြစ်သည်။ မိခင်၏ဗိုက်ထဲတွင် ဂျက်ကီချန်း၏ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၁၂-ပေါင်ရှိနေသဖြင့် ခွဲစိတ်မွေးဖွားရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မိဘများသည် အလွန်ဆင်းရဲသဖြင့် မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းများမှ ခွဲစိတ်ခကို ချေးငှားကာ မွေးဖွားရ၏။ ဖခင်သည် ဟောင်ကောင်ရှိ ပြင်သစ်သံရုံးတွင် ထမင်းချက်ဖြစ်ပြီး မိခင်သည် အိမ်ဖော်အလုပ် လုပ်ရသည်။\n1. အစောပိုင်း စွန့်စားခန်းများ- 1976–1979\n၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင်၊ Jackie Chan ဂျက်ကီချန်းသည် Willie Chan ဝီလီချန်း ထံမှ ကြေးနန်းတစ်စောင်ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ထိုလူမှာ ဟောင်ကောင်မှ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး Chan ချန်း၏ ရုတ်ရှင်စတန့်များကို အထင်ကြီးသဘောကျနေသူဖြစ်သည်။ Willie Chan ဝီလီချန်းသည် သူ့အား ဒါရိုက်တာ Lo Wei လိုဝေး ရိုက်ကူးသည့် ရုပ်ရှင်တစ်ခုတွင် သရုပ်ဆောင်ရန် ကမ်းလှမ်းသည်။ Loလိုသည် Chan ချန်း၏ သရုပ်ဆောင်မှုကိုJohn Woo ဂျွန်ဝူး ရုပ်ရှင် Hand of Death သေခြင်း၏ လက်တကမ်း ၁၉၇၆ တွင် တွေ့မြင်ပြီးဖြစ်ပြီး New Fist of Fury ဒေါသလက်သီး အသစ် ဖြင့် Chan ချန်း အား Bruce Lee ဘရုစ်လီ) ပုံစံသွင်းကာ စင်တင်ပေးရန် စီစဉ်ထားသည်။ သူ၏ ဇာတ်ဆောင်အမည်ကို Sing Lung စင်းလုံ - ကွမ်တုန်းအသံထွက်ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည် တရုတ်ဘာသာဖြင့်-成龍 ချန်လုံ - ရုံးသုံး တရုတ်စာ အသံထွက် ဖြစ်ပြီး တိုက်ရိုက်အားဖြင့် "နဂါးဖြစ်လာသည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်)။ ၎င်းမှာ သူနှင့် Bruce Lee ဘရုစ် လီ) တရုတ်ဘာသာဖြင့်- 李小龍, လီရှောင်လုံ "နဂါးလေး" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်) တို့၏ တူညီသောအချက်များကို အလေးထားအသားပေးရန် ဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်ရှင်မှာ မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော်၊ Chan ချန်းသည် Lees လီ၏ ကိုယ်ခံပညာ ကစားနည်း ကစားဟန်နှင့် နေသားတကျရှိနေခြင်း မရှိသေး၍ဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်ရှင်မအောင်မြင်သော်လည်း၊ Lo Wei လိုဝေးသည် အလားတူ ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ရုပ်ရှင်များကို ဆက်လက်ထုတ်လုပ်ခဲ့ရာ ရုံဝင်ခရငွေ တိုးတက်မှု မရှိသလောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။\nChan ချန်း ၏ပထမဆုံးသော အဓိကအောင်မြင်မှုသည် Seasonal Film Corporation ရာသီအလိုက် ရုပ်ရှင်ကော်ပိုရေးရှင်း သို့ ရုပ်ရှင်နှစ်ကား သဘောတူညီချက်တစ်ခုအရ ငှားရမ်းခြင်းခံနေရစဉ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော 1978 ရုပ်ရှင် Snake in the Eagles Shadow သိမ်းငှက်အရိပ်အောက်မှမြွေ ဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ Yuen Woo-ping ယွန်ဝူးပင် လက်အောက်တွင် Chan ချန်းသည် သူ၏စတန့်အလုပ်ကို ပြုလုပ်ရန် လွတ်လပ်ခွင့် အပြည့်အဝရှိသည်။ ထိုရုပ်ရှင်သည် ဟာသကွန်ဖူးအမျိုးအစားကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ဟောင်ကောင် ပရိသတ်အတွက် အသစ်အဆန်း တစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ Chan ချန်းသည် ထို့နောက် Drunken Master အရက်မှူးနေသော သခင် တွင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် နောက်ဆုံးတွင်သူ့အား ခေတ်ရေစီးကြောင်းတွင် အောင်မြင်မှု ပန်းတိုင်ဆီသို့ တွန်းပို့ခဲ့သည်။\nLo Weisလိုဝေး ၏ စတူဒီယိုသို့ Chansချန်း ၏ ပြန်ရောက်ခြင်းအပေါ်တွင် အခြေပြု၍ Loလိုသည် Drunken Master အရက်မှူးနေသော သခင် ၏ ဟာသချဉ်းကပ်မှုကို ပုံတူကူးချရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး HalfaLoaf of Kung Fu ကွန်ဖူးပညာတစ်ဝက် နှင့် Spiritual Kung Fu စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကွန်ဖူး တို့ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ သည်။ သူသည် Chan ချန်းအား Kenneth Tsang ကက်နက် ဆန် နှင့်အတူThe Fearless Hyena အကြောက်တရားကင်းမဲ့သော ခွေးအ ကိုပူးတွဲဒါရိုက်တာပြုလုပ်ရန် အခွင့်အရေးကိုလည်းပေးခဲ့သည်။ Willie Chan ဝီလီချန်း ကုမ္ပဏီမှ ထွက်သွားသောအခါ သူသည် Jackie ဂျက်ကီအား Lo Wei လိုဝေး နှင့် နေမည်၊ မနေမည်ကို သူကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ရန် အကြံပေးခဲ့သည်။\nFearless Hyena Part II အကြောက် တရား ကင်းမဲ့ သောခွေးအအပိုင်း II ရိုက်ကူးနေစဉ် Chan ချန်းသည် သူ၏ကန်ထရိုက်စာချုပ်ကို ဖောက်ဖျက်ခဲ့ပြီး Golden Harvest ရွှေရောင် အကျိုးဆက် ကိုပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှာ Loလို အား Chanချန်းကို လျှို့ဝှက်ဒုစရိုက်အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ခြိမ်းခြောက်အကြပ်ကိုင်ရန်နှင့် Willie ဝီလီအားသူ၏ ထူးချွန်သော သရုပ်ဆောင် ထွက်သွားမှုအတွက် အပြစ်တင်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအငြင်းပွားမှုသည် အဖော်သရုပ်ဆောင်နှင့် ဒါရိုက်တာ Jimmy Wang Yu ဂျင်မီဝေါင်းယု တို့၏အကူအညီဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ပြီး Chanချန်း အား Golden Harvest ရွှေရောင်အကျိုးဆက် တွင်ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။\n3. တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှု ဟာသအမျိုးအစားအောင်မြင်မှု- 1980–1987\nWillie Chan ဝီလီချန်း သည် Jackies ဂျက်ကီ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဆိုင်ရာမန်နေဂျာနှင့် ကုမ္ပဏီသူငယ်ချင်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း 30 ကျော်တိုင်အောင် ထိုအတိုင်းဆက်လက် တည်ရှိနေခဲ့သည်။ သူသည် Chans ချန်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းကို စတင်ရာတွင်အရေးပါပြီး 1980 နှစ်များတွင် American film industry အမေရိကန် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း အတွင်းသို့ သူ၏ပထမဆုံးချဉ်းနင်း ဝင်ရောက်မှုများ ဖြင့်စတင်ခဲ့သည်။ သူ၏ပထမဦးဆုံးသော Hollywoodဟောလီဝုဒ် ရုပ်ရှင်မှာ1980 တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော Battle Creek Brawl ချောင်းငယ်အတွက် ရန်ပွဲမှ စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ Chan ချန်းသည် ထို့နောက်တွင် 1981၌ရိုက်ကူးခဲ့သော The Cannonball Run အမြောက်ဆန် လမ်းကြောင်း ရုပ်ရှင်တွင် အရေးမပါသောအခန်းမှပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုရုပ်ရှင်သည် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း 100 ရရှိသည်။ အခြေကျနေပြီဖြစ်သော Burt Reynolds ဘတ် ရေးနိုးစ်) ကဲ့သို့သော အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်များကို နှစ်သက်သည့် ပရိသတ်များ၏ အဓိကအားဖြင့် မသိကျေးကျွန်ပြုခြင်းကို ခံရသော်လည်း ရုပ်ရှင်အပြီးတွင်ဖော်ပြသော ပါဝင်သူများအမည်စာရင်း ဖလင်အပိုင်းအစများသည် Chanချန်း အား အထင်ကြီး အားကျခြင်းဖြစ်စေပြီး သူ၏နောက်ရိုက်ကူးသော ရုပ်ရှင်များတွင် ထိုစက်ကိရိယာကို ထည့်သွင်းရန် သူ့အားလှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။\n1985 တွင်ရိုက်ကူးသော The Protector ကာကွယ်ပေးသူ ရုပ်ရှင်၏ စီးပွားရေးအရအောင်မြင်မှု မရရှိသည့် နောက်တွင် Chanချန်းသည် အမေရိကန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ရန်ဟူသော သူ၏ ကြိုးစားမှုများကို ယာယီစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး Hong Kong films ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး ဆီသို့ သူ၏အာရုံစိုက်မှုကို ပြန်လည်လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ဟောင်ကောင်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက်တွင်The Young Master ငယ်ရွယ်သော သခင် 1980 နှင့် Dragon Lord နဂါးမင်းကြီး 1982 တို့အပါအဝင် အကျိုးအမြတ်များသော ဂျပန်ဈေးကွက်တွင် အစောပိုင်းအောင်မြင် မှုများနှင့်အတူ Chans ချန်း ၏ ရုပ်ရှင်များသည် အာရှအရှေ့ပိုင်း ရှိပရိတ်သတ်အများစုထံသို့ စတင်ရောက် ရှိခဲ့သည်။ The Young Master ငယ်ရွယ်သော သခင် သည် Bruce Lee ဘရုစ်လီ) ၏ ယခင် ရုပ်ရှင်လက်မှတ် အရောင်းစံချိန်များထက် ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး Chan ချန်း အား ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်လောက၏ ထိပ်တန်းကြယ်တစ်ပွင့်အဖြစ် စတင်စေခဲ့သည်။ Chan ချန်းသည် သူ၏အော်ပရာကျောင်းမှ သူငယ်ချင်းများဖြစ်သော Sammo Hung ဆာမို ဟန်နှင့် Yuen Biao ယူအန် ဘာရီအို တို့နှင့်အတူ တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှု ဟာသရုပ်ရှင်အများအပြားကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။\n1983 တွင် Project A ပရိုဂျက် အေ ဇာတ်ကားတွင် ထိုသုံးယောက်သည် ပူးတွဲသရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းရုပ်ရှင်သည်တတိယအကြိမ်မြောက်နှစ်စဉ် Hong Kong Film Awardsဟောင်ကောင်ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနား တွင် အကောင်းဆုံး တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှု ဒီဇိုင်းဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ နောက်နှစ်နှစ်အပြီးတွင် "ညီနောင်သုံးဖော်" သည် Wheels on Meals အစားအစာပေါ်မှ ဘီးများ နှင့် Lucky Stars ကံကောင်းသော ကြယ်ပွင့်များ မူလသုံးတွဲဇာတ်အော်ပရာဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။\n1985 တွင် Chanချန်း သည် ပထမဆုံးသော Police Story ရဲဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၎င်းရုပ်ရှင်သည် အမေရိကန်ဩဇာ လွှမ်းမိုးမှုရှိသော တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှုရှိသည့် ဟာသဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး Chan ချန်း သည် သူ၏ကိုယ်ပိုင် စတန့်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို 1986 ဟောင်ကောင်ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားတွင် အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်" အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။1987 တွင် Armour of God ဘုရားသခင်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာ ရုပ်ရှင်၌ Indiana Jones အင်ဒီရာနာ ဂျုံးစ်) ၏ဇာတ်ကောင်စရိုက် ဟန်ရှိသော "အာရှ သိမ်းငှက်"ကို Chanချန်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ရှင်သည် Chansချန်း ၏ ယနေ့တိုင်အောင် အကြီး မားဆုံးသော ပြည်တွင်းလက်မှတ် အရောင်းဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ 35 သန်းကျော် ရရှိခဲ့သည်။\n4. ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသော နောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်းများနှင့် ဟောလီးဝုဒ် အောင်မြင်မှုများ- 1988–1998\n1988 တွင် Chanချန်းသည် Dragons Forever ထာဝရ နဂါးများ ရုပ်ရှင်တွင် Sammo Hung ဆာမို ဟန်နှင့် Yuen Biao ယူအန် ဘာရီအို တို့နှင့်အတူ ယနေ့အထိတိုင်အောင် နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ Hung ဟောင်း သည် Corey Yuen ကိုရေး ယူအန် နှင့်အတူ ဒါရိုက်တာလုပ်ခဲ့ပြီး Yuen Wah ယူအန် ဝါ သည် လူကြမ်းအဖြစ် ရုပ်ရှင်ထဲတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် တရုတ်ဇာတ်လမ်းများ အထူးပညာရပ်သင်တန်းကျောင်းမှ ဘွဲ့ရရှိသူများဖြစ်သည်။\n1980 နှောင်းပိုင်းနှစ်များနှင့် 90 အစောပိုင်းနှစ်များတွင် Chan ချန်းသည် Police Story2ရဲဇာတ်လမ်း2နှင့်စတင်၍ အောင်မြင်သောနောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်း အများအပြားတွင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်လမ်းသည် 1989 Hong Kong Film Awards ဟောင်ကောင်ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနား တွင် အကောင်းဆုံး တက်ကြွလှုပ်ရှားမှု စီစဉ်ဖန်တီးခြင်း အတတ်ဆိုင်ရာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် 1993 Golden Horse Film Festival ရွှေရောင်မြင်းရုပ်ရှင်ပွဲတော် တွင် အကောင်းဆုံးသရုပ်ဆောင်ဆုကို Chan ချန်း ရရှိခဲ့သည့် Armour of God II ဘုရားသခင်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာII- Operation Condor လင်းတအကြီးစားစစ်ဆင်ရေး နှင့် Police Story3ရဲဇာတ်လမ်း3တို့နောက်တွင်ဖြစ်သည်။\nTime Magazines တိုင်းမ်စ် မဂ္ဂဇင်း) ၏ အမြဲတမ်းရုပ်ရှင် 100 စာရင်းတွင်ပါဝင်သည့် 1994 တွင်ရိုက်ခဲ့သော Drunken Master II အရက်မူးနေသောသခင် II ရုပ်ရှင်တွင် Chanချန်း သည် သူ၏ဇာတ်ဆောင်အခန်းအား Wong Fei-hung ဝေါင် ဖီဟောင်း အဖြစ်ပြန်လည်အသက်ဝင် စေခဲ့သည်။ အခြားနောက်ဆက်တွဲ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Police Story4ရဲဇာတ် လမ်း 4- First Strike ပထမ တိုက်ခိုက်မှု သည် Chanချန်း အတွက် ပြည်တွင်း ရုပ်ရှင်လက်မှတ်အရောင်း အောင်မြင်မှုများနှင့် နောက်ထပ်ဆုများကို ရရှိစေခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံခြားဈေးကွက်များတွင်မူ အခကြေးငွေ ကောင်းမွန်စွာ ရရှိခြင်းမရှိပါ။ Jackie Chan ဂျက်ကီ ချန်း သည် သူ၏ Hollywood ဟောလီဝုဒ် ရည်မှန်းချက်များကို 1990 နှစ်များတွင် ပြန်လည်ဆန်းသစ်စေခဲ့သော်လည်း ဟောလီဝုဒ်ရုပ်ရှင်များတွင် လူကြမ်းအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ရန် အစောပိုင်းကမ်းလှမ်းချက်များကို အနာဂတ် သရုပ်ဆောင်အခန်းများတွင် ထိုလူကြမ်းအခန်းများသာ သရုပ်ဆောင်ရမည့် အခြေအနေကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် လက်မခံခဲ့ပေ။\nဥပမာအားဖြင့် Demolition Man ချေဖျက်ခြင်းခံရသည့် လူ ခေတ်ရှေ့ပြေးလွန်းသောရုပ်ရှင်တွင် တရားခံတစ်ဦးဖြစ်သည့် Simon Phoenix ဆိုင်မွန် ဖီးနစ်စ်) နေရာတွင် သရုပ်ဆောင်ရန် Sylvester Stallone ဆိုင်ဗက်စ်တာ စတာလုန်း)သည် Chan ချန်းအား ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ Chanချန်း သည် ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး Wesley Snipes ဝက်စ်လီ ဆနိုက်ဖ်) သည်ထိုသရုပ်ဆောင်အခန်းကို တာဝန်ယူ ခဲ့သည်။.Chanချန်း သည် တစ်ကမ္ဘာလုံး အနှံ့ဖြန့်ချိခဲ့သော Rumble in the Bronx ရှုတ်ချသံများ မြည်ဟည်းခြင်း ရုပ်ရှင်နှင့်အတူ မြောက်အမေရိကဈေးကွက်တွင် 1995 ၌ခြေကုပ်တစ်ခုကို စတင်တည်ထောင်ရာတွင် နောက်ဆုံး၌ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဟောင်ကောင်ရုပ်ရှင် အောင်မြင်ကျော်ကြားသူများအတွက် ရှားရှားပါးပါးဖြစ်သည့် အရူးအမူးစွဲလန်းမှုကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရရှိခဲ့သည်။\nRumble in the Bronx ရှုတ်ချသံများ မြည်ဟည်းခြင်း ၏အောင်မြင်မှုသည် 1996 တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၌ ဖြန့်ချိခဲ့သော အထူးရဲခေါင်းစဉ် အောက်ရှိ Police Story3ရဲဇာတ်လမ်း3ဖြန့်ချိခြင်းကို ဦးတည်စေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် စုစုပေါင်း အမေရိကန် ဒေါ်လာ 16.270.600 ရရှိခဲ့သည်။ Jackies ဂျက်ကီ၏ ပထမဦးဆုံးသော ကြီးမားသည့် လူကြိုက်အများဆုံး ရုပ်ရှင်အောင်မြင်မှုသည် 1998 တွင်ရိုက်ကူးသော Rush Hourလမ်းသွားလမ်းလာ ရှုပ်ထွေးသော ရုံးတက် ရုံးဆင်းချိန် တက်ကြွသောလှုပ်ရှားမှု ဟာသဇာတ်လမ်းတွင် ရဲဇာတ်ကောင်အဖြစ်Chris Tucker ခရစ်စ် တာ့ကာ) နှင့် ပူးတွဲသရုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်ခုတည်းတွင်ပင် စုစုပေါင်း အမေရိကန် ဒေါ်လာ 130 သန်းရရှိခဲ့သည်။\nထိုရုပ်ရှင်သည် Jackie Chan ဂျက်ကီး ချန်း အားဟောလီဝုဒ်တွင် ကြယ်တစ်ပွင့် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ကျော်ကြားမှု စတန့်တစ်ခုအနေဖြင့် Jackie ဂျက်ကီသည် သူ၏ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိကို Jeff Yang ဂျက်ဖ် ယန်) နှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ ရေးခဲ့ပြီး I Am Jackie Chan ကျွန်ုပ်သည် ဂျက်ကီချန်းဖြစ်သည် ဟု ခေါင်းစဉ်ပေးခဲ့သည်။ ပြဇာတ်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးသားခြင်းနှင့် ဟောလီဝုဒ်တွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားမှု- 1999– မှယခုအထိတိုင်ဖြစ်သည်။\n1998 တွင် Chan ချန်း သည် Golden Harvest ရွှေရောင် အကျိုးဆက် အတွက် သူ၏နောက်ဆုံးရုပ်ရှင် ဖြစ်သော Who Am I? ငါဘယ်သူလဲ ရုပ်ရှင်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ 1999 တွင် Golden Harvest ရွှေရောင် အကျိုးဆက် မှထွက်ခွာပြီးနောက် သူသည် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဆက်သွယ်ခြင်းများကို အာရုံထားသည့် အချစ်ဟာသ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သော Gorgeous ခမ်းနားထည်ဝါသော ရုပ်ရှင်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ Chanချန်းသည် ထို့နောက်တွင် Jackie Chan Stuntmaster ဂျက်ကီချန်း စတန့်မင်းသား ဟုခေါ်သည့် PlayStation ပလေး စတေရှင် ဂိမ်းကို 2000 တွင်ကူညီ၍ ဖန်တီးခဲ့ပြီး သူ၏အသံကို ငှါးရမ်းခြင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှု ဖမ်းယူခြင်းတို့ကို သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။\n5. Rob-B-Hoodရော်-ဘီ-ဟုဒ် ဇာတ်လမ်း\n2000 ခုနှစ်တွင် Shanghai Noon ရှန်ဟိုင်း မွန်းတည့်ချိန် ၊ 2001 ခုနှစ်တွင် Rush Hour2လမ်းသွားလမ်း လာရှုပ်ထွေးသော ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန် နှင့် 2003 ခုနှစ်တွင် Shanghai Knights ရှန်ဟိုင်း သူရဲကောင်းများ တို့ဖြင့် နောက်ထပ်အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သော်လည်း သရုပ်ဆောင်အခန်းကန့်သတ်ချက်ရှိသော အပိုင်းအခြား နှင့်ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ်တွင် ထိန်းချုပ်မှုမရှိခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ Chan ချန်း သည် ဟောလီဝုဒ်တွင် အဆင်မပြေဖြစ်လာခဲ့သည်။2003 ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းမှ Golden Harvests ရွှေရောင် အကျိုးဆက် နုတ်ထွက်ခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် Chan ချန်းသည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သော JCE Movies Limited Jackie Chan Emperor Movies Limited ဂျက်ကီချန်းအင်ပါယာ ရုပ်ရှင် လီမီတက် ကို Emperor Multimedia Group EMG အင်ပါယာ မာတီမီဒီယာ ဂရုပ် နှင့်တွဲဖက်ပြီး စတင်ခဲ့သည်။\nလက်မှတ်အရောင်းရုံများတွင် ဆက်လက်၍ အောင်မြင်နေစဉ် သူ၏ရုပ်ရှင်များသည် ထူးခြားကောင်းမွန်သော ရိုက်ကွင်းများကို တိုး၍ရိုက်ကူးသည်- ဥပမာများမှာ New Police Story ရဲဇာတ်လမ်းအသစ် 2004၊ The Myth ဒဏ္ဍာရီ 2005 နှင့် ပေါက်သွားသော ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် Rob-B-Hood ရော်-ဘီ-ဟုဒ် 2006 တို့ဖြစ်သည်။ Chans ချန်း ၏နောက်ဖြန့်ချိခြင်းသည် 2007 ဩဂုတ်လတွင် Rush Hour3လမ်းသွားလမ်းလာရှုပ်ထွေး သော ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်3ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ 255 သန်း ရရှိခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ ထိုရုပ်ရှင်သည် ဟောင်ကောင်တွင် ၎င်း၏အဖွင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ရက်များအတွင်းတွင် ဟောင်ကောင် ဒေါ်လာ စုစုပေါင်း 3.5 သန်းသာ ရရှိခဲ့သည်။\nChans ချန်း နှင့် တရုတ် ကွန်ဖူးမင်းသား Jet Li ဂျက်လီ တို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် အတူတကွ ရိုက်ကူးသည့် The Forbidden Kingdom တားမြစ်ထားသော မင်းနေပြည်တော် ရုပ်ရှင်သည် ၂၀၀၇ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်တွင်ပြီးစီးခဲ့ပြီး 2008 ဧပြီလတွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Chan ချန်း သည် ၂၀၀၈ ဇွန်လတွင်ဖြန့်ချိခဲ့သော DreamWorks Animation အိပ်မက်ဖန်တီးရှင် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ မှ ထုတ်လုပ်သည့် Kung Fu Panda ကွန်ဖူး ဝက်ဝံ တွင် မျောက်ဆရာကြီးအဖြစ် အသံအပိုင်းမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် အခြား ထင်ရှားကျော်ကြားသော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည့် Jack Black ဂျက်ဘလက်ခ်)၊ Dustin Hoffman ဒက်စတင် ဟော့ဖ်မန်း) နှင့် Angelina Jolie အိန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ တို့လဲ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာတဖြစ်လဲ ဒါရိုက်တာ Anthony Szeto အန်တိုနီ ဇက်ဒို ၏ ၂၀၀၈ မေ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည့် ရုပ်ရှင် Wushu ဝူရှုး တွင် အကြံပေးအနေဖြင့် အကူအညီပေးခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် Sammo Hung ဆာမို ဟန်နှင့် Wang Wenjie ဝမ် ဝန်ဂျယ် တို့က သားအဖအဖြစ် သရုပ်ထားသည်။\n၂၀၀၇ နိုဝင်ဘာလ တွင် Chan ချန်းသည် Shinjuku Incident ရှင်ဂျုကု ဖြစ်ရပ် ကို ဒါရိုက်တာ Derek Yee ဒီရိခ် ရီ နှင့်စတင်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်လမ်းတွင် Chanချန်းသည် ဂျပန်သို့ ဝင်ရောက်လာသော တရုတ် ရွှေ့ပြောင်းသူတစ်ဦးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ရသည်။ ထိုရုပ်ရှင်ကို ၂၀၀၉ ဧပြီလ ၂ ရက်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ သူ၏ blog ဘလော့ဂ် အရ၊ Shinjuku Incident ရှင်ဂျုကု ဖြစ်ရပ် ပြီးစီးပြီးနောက်တွင် Chan ချန်း သည် ယခင်က မရိုက်ကူးခဲ့ဖူးသေးသည့် အကြောင်းအရာများကို ရိုက်ကူးရန် ဆန္ဒရှိသည်ဟု သိရသည်။ ထိုရုပ်ရှင်သည် Armour of God ဘုရားသခင်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာ အတွဲတွင် တတိယမြောက် ဖြစ်လာမည်ဟုမျှော်လင့်ရပြီး ဇာတ်ကားအမည်မှာ Armour of God III ဘုရားသခင်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာ III- တရုတ်ဆယ့်နှစ်ရာသီခွင်စက်ဝိုင်း ဟုခေါ်သည်။ Chan ချန်းသည် မူလက ၂၀၀၈ ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် စရိုက်မည်ဟု ကြေငြာခဲ့သော်လည်း ထိုရက်စွဲသည် ကျော်လွန်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ - ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဟောလိဝုဒ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာများ သပိတ်မှောက်ပွဲတွင် သရုပ်ဆောင်များ ပါဝင်ခဲ့ခြင်း မရှိသောကြောင့် Chan ချန်းသည် သူ၏ နောက်ဟောလိဝုဒ်ဇာတ်ကား The Spy Next Door ဘေးအိမ်က သူလျှို ကို အောက်တိုဘာလအကုန်တွင် New Mexico နယူး မက္ကဆီကို ၌စတင်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး Armour of God III ဘုရားသခင်၏ ချပ်ဝတ်တန်ဆာ III- တရုတ်ဆယ့်နှစ်ရာသီခွင်စက်ဝိုင်း၏ အခြေနေကို မပြီးပြတ်သေးဘဲ ထားရှိသည်။\nThe Spy Next Door ဘေးအိမ်က သူလျှို တွင် Chan ချန်း သည် ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုးအေးဂျင့်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ရပြီး သူသည် သူ့ချစ်သူ၏ကလေးများကို စောင့်ရှောက်ရသောအခါ သူ၏လျှို့ဝျက်ချက်သည် ဖော်ထုတ်ခြင်းခံရသည်။ Chan ချန်း သည် Warring States Period တရုတ်ပြည် စစ်ပြိုင်ခေတ် ကို အခြေခံသော Little Big Soldier တပ်သားကြီး ဗိုလ်မှူးငယ် ဇာတ်ကားတွင် သိုင်းပညာ အခြေခံမရှိသည့် အဆိုတော် မင်းသား Leehom Wang လိဟုန် ဝမ် နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ 2009 ဇွန်လ 22 ရက်တွင် Chan ချန်းသည် The Karate Kid ကာရာတေး ကောင်လေး ကို စတင်ရိုက် ကူးရန် Los Angeles လော့စ် အိန်ဂျယ်လိစ်) သို့ ထွက်ခွါခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိသည့် ထိုရုပ်ရှင်သည် Beijing ပေကျင်း တွင်ရိုက်ကူးခဲ့သော မူရင်းရုပ်ရှင်ကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခြင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။\nJackie Chan Store official\nJackie Chans official Facebook Page\nJackie Chans Kids Corner official


Akan Tertipu Lagikah Rakyat Malaysia Dengan Janji "PM 47%" Ini?\nIDF- Celebrating 65 Years of Defense\nSabah and 'orang Malaya'...\nAmbiga: PM's Panel Must Go - No Band Aids For Gaping Wounds\nDoberman Petrol In Petaling Jaya\nTo All Political Leaders In BN and PR..an old favourite for you guys..Thank You..^_^\nShame to you U Thein Sein-Min Aung Hlaing for cowardice and failure to arrest Wira Thu led 969 movement\nရိုဟင်ဂျာကို မရှိဘူး၊ မကြားဖူးဘူးဆိုရင် နိုင်ငံရေး မလုပ်ကြနဲ့\nသီလဖေါက်ရင်တော့ ငရဲကိုပဲလားရမယ်ဆိုတာ၊ ဗုဒ္မ္ဂဘာသာဝင်စစ်စစ်တိုင်း နားလည်သဘောပေါက်ကြပါ\nBBC News - Almost human: Lab treats trauma with virtual therapy\nIt has beenavery busy day and only now do I have the chance to update my blog.\nThanks to Mr. SKT, here'savery interesting article which might interest you. Havearestful evening!\nAs for me, my son just gave meaten-minute lecture to 'prepare' me for 'The Avengers'. OK. Movie time. Bye!\nPosted: 01 Jun 2013 10:27 AM PDT\nKUALA LUMPUR, 1 Jun — Usaha meningkatkan kredibiliti Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) dengan meletakkan badan pengendali pilihan raya negara ini di bawah Jawatankuasa Khas Pilihan Parlimen (PSC) tidak bermakna tanpa menggantikan teraju utama badan berkenaan, kata pemimpin pembangkang dan aktivis pilihan raya.\n"Tidak bermakna letakkan SPR di bawah PSC sekalipun, anggota mereka perlu letak jawatan," kata Pengerusi Bersama Bersih Datuk Ambiga Sreenevasan ketika dihubungi The Malaysian Insider.\n"Mereka perlu letak jawatan, itu lebih mustahak supaya mereka mempunyai lebih kredibiliti," katanya lagi, dan menambah SPR adalah badan bebas yang dilantik di bawah Perlembagaan dan tidak boleh ditolak ke sana-sini.\n"Pengerusi dan timbalan sekarang beroperasi seolah-olah mereka menjadi protagonis kepada ahli politik dan Barisan Nasional (BN) terhadap pemimpin Pakatan Rakyat (PR).\n"Lebih elok sekiranya Najib mengadakan perbincangan dengan ahli Parlimen PR berhubung cadangan berkenaan sebelum pengumuman dibuat," kata Kit Siang, yang merupakan ahli Parlimen Gelang Patah.\n"Jadi ia akan dilihat sebagai inovasi bipartisan," tambahnya.\nPembangkang yang diketuai Datuk Seri Anwar Ibrahim juga mengadakan Himpunan Black 505 di seluruh negara bagi menolak keputusan PRU13. -TMI\nPosted: 01 Jun 2013 07:07 AM PDT\nMay 31st, 1948: On this day, 65 years ago, Israel's first prime minister, David Ben-Gurion, founded the Israel Defense Forces. It hasn't always been easy, but over the past six andahalf decades, the IDF soldiers have never wavered: looking danger in the eyes, confronting fear with bravery, and making the impossible possible. They do not take their responsibility lightly. They have the sole duty of protecting the existence of the State of Israel, and they promise to pass this sense of duty and devotion on to future generations of soldiers. Happy Birthday, IDF.\nPosted: 01 Jun 2013 07:25 AM PDT\nUpdate: Musa Aman says Nurul was stopped for Sabah's peace and security\nI am not defending Nurul Izzah. Her 'deportation' from Sabah the other day was the prerogative right of the Chief Minister, and I believe it was done on legal basis, based on Sabah Constitution and its immigration law.\nHowever, asaMalaysian, I think the 'too downright explanation' given by Sabah Kini is making some of us, especially us in 'Malaya'abit hurt. Some of the definitions used to answer Nurul are reaching deep into the hearts of 'rakyat Malaya di Semenanjung'.\nMaaf, bah. I don't quite understand the double standard in defining betweena'Malaysian', 'Sabahan' or 'Sarawakian'. Does it mean Malaysians from 'Malaya' have to apply special permission to enter Sabah as tourists or non-political engagement?\nI believe PM Najib and Home Minister Zahid Hamid will have to zoom in into this issue as the 'individu milik negeri Sabah' does not augur well for our 1Malaysia concept.\nIf it applies to Nurul, means it also apply to all Malaysiains from 'Malaya'. I think there are more Sabahans in 'Malaya' than the 'Malayans' in Sabah, and any Sabahan who comes to any part of the Semanjung is not subjected to any immigration law as their Mykad is the valid proof that they are Malaysiains who are free to go to any part of the country.\nI don't know as to whether the writer was 'emotionalised' by Nurul's issue but such an 'open revealing' could have been measured before it goes to print.\nI also believe our immigration law that requires those from 'Malaya' to fill up special form before arriving in Sabah and Sarawak should be reviewed and, possibly abolished.\nAgain, it applies to all people of 'Malaya'. I have been to Sabah many times without having to 'apply' for my stay or visit there. I am not sure if 'orang Malaya' likes being treated as aliens in Sabah and Sarawak because suchasegregation is not healthy for national unity.\nBut Sabah is beautiful!\nPosted: 01 Jun 2013 07:40 AM PDT\n"Jadi saya gesa, eloklah Pengerusi SPR dan timbalannya meletakkan jawatan ekoran krisis kepercayaan oleh parti yang bertanding dalam PRU lalu," ujarnya. -KD\nPosted: 01 Jun 2013 04:13 AM PDT\nAmbiga: PM's panel not okay, EC heads must go\n7:02PM Jun 1, 2013\nco-chairperson Ambiga Sreenevasan said Prime Minister Najib Abdul Razak\nwould do better to have the Election Commission (EC) heads removed than\nto announceaspecial committee to overseeacommission that has\nalready lost public confidence."The prime minister is\nPosted: 01 Jun 2013 04:08 AM PDT\nHere's Zhar and me checking out the disabled-friendly car park in\nGasing Indah making sure that it wasn't abused by an able-bodied driver.\nMy service dog and I - during his medical check-up nearby - couldn't\nresist the temptation to do some patrolling of our own in 'keeping the\ncity's street safe' forawhile.\nAfter the morning adventure,\nPosted: 01 Jun 2013 05:31 AM PDT\nKatanya, ketika berada di London beliau sedih apabila membaca laporan akhbar New York Times bahawa skim pengubahan wang haram yang beroperasi di bawah Liberty Reserve memiliki jutaan pelanggan di seluruh dunia yang 'bersifat penjenayah' itu melakukan 55 juta transaksi dalam tempoh tujuh tahun lalu.\n"Dalam kes pengubahan wang haram dalam talian terbesar dalam sejarah, Liberty Reserve bergantung sepenuhnya kepada penukar pihak ketiga untuk menerima dan membuat bayaran bagi pihak mereka, yang selalunya adalah 'usahawan pengirim wang tidak berlesen yang tidak mempunyai badan pemantau kerajaan atau undang-undang yang signifikan, berpusat di Malaysia, Rusia, Nigeria dan Vietnam'.\n"Global Financial Integrity Report yang berpengkalan di Washington menyenaraikan negara China di tangga pertama dalam aliran keluar wang haram yang selalunya berunsur rasuah berjumlah US$2.8 trilion dan Malaysia berada pada kedudukan kelima di dunia dengan US$291 bilion. Namun atas dasar per kapita, China kalah kepada juara dunia Malaysia dengan hanya RM6,400 seorang setahun berbanding RM32,000 bagi Malaysia," katanya dalam kenyataan media, hari ini.\nGuan Eng yang juga Ketua Menteri Pulau Pinang berkata, di England, malangnya Malaysia mempunyai sejarah silam apabila warganya ada yang menjadi 'bookie' mengatur perlawanan bola sepak Liga Perdana Inggeris.\n"Reputasi antarabangsa Malaysia kini lebih teruk daripada Thailand atau Indonesia dan hampir sebaris dengan negara seperti Nigeria dan Rusia dalam hal pengubahan wang haram.\n"Masanya sudah tiba bagi Kerajaan Persekutuan BN berhenti hidup dalam penafian dengan melaksanakan reformasi kewangan yang tulen untuk membersih dan menghentikan aktiviti jenayah aliran keluar wang haram serta pengubahan wang haram.\n"Jika tidak, tidak ada ertinya Bank Negara mendapat pelbagai penghargaan untuk apa yang disangkakan sebagai pengurusan ekonomi yang baik sedangkan isu sebenar berkaitan ketelusan dan akauntabiliti tidak boleh diuruskan," ujarnya\nPosted: 01 Jun 2013 12:41 AM PDT\n" ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဟာ အခြေခံအုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေထဲမှာ ဘာသာရေးပါလာမှာကို မူအားဖြင့်မကြိုက်ဘူး။ တချို့အမတ်တွေက ဘာသာရေးကို တနည်းနည်းဖြင့် ထည့်ပေးစေချင်တယ်။ တချို့ကျတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုနိုင်ငံတော်ဘာသာ အဖြစ် ထည့်ပေးစေချင်တယ်။အဲဒီလို ရှိနေပေတဲ့ ဒီကိစ္စမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရဲ့ စိတ်ဓာတ်ဟာ အင်မတန် ပြင်းပြင်းထန်ထန်ကြီး ဆန့်ကျင်နေတဲ့အတွက် ဘယ်အမတ်ကမှ အမတ်ပေါင်းစုံညီလာခံမှာ ဒီကိစ္စကို မပြောရဲကြဘူး။ ဒါပေမယ့် အမတ်ပေါင်းစုံညီလာခံ ကျင်းပတဲ့ နေ့ရက်အတွင်းမှာ ရဟန်းတော်အချို့နဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာခေါင်းဆောင်အချို့ အခြေခံ အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေထဲမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာ အဖြစ် ထည့်ပေးဘို့ သတင်းစာထဲမှာ တောင်းဆိုလာတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဟာ အဲဒီ့ အမတ်ပေါင်းစုံ ညီလာခံရဲ့ နေ့တနေ့မှာ စကားပြောနေတုန်း သတင်းစာတွေထဲက တောင်းဆိုချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ခွေးဟောင်တိုင်း ထကြည့်မနေနိုင်ဘူးလို့ လွှတ်ကနဲပြောလိုက်မိတယ်။\nအဲဒီ့ဥပဒေရဲ့ တနေရာမှာဘာသာရေးကဏ္ဍကို တွေ့ရတယ်။ အဲဒီ့ကဏ္ဍအောက်မှာ ကက်လသစ်ဂိုဏ်းဟာ အိုင်ယာလန်တွင် အများဆုံးလက်ခံသော ဂိုဏ်းဖြစ်တယ်။ ပရိုတက်စတင့် ဂိုဏ်းဝင်များလည်း အိုင်ယာလန်မှာ ရှိကြတယ်လို့ အဓိပ္ပါယ် ပါတဲ့ စာပိုဒ်တွေကိ သခင်နုတွေ့ရတယ်။ အဲဒိတော့ ဆာဟူးဘတ်ရန်စ့်က ဆက်ပြီး အခြေခံအုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေထဲမှာ ဘာသာရေးလုံးဝမပါဘူးဆိုရင်တော့ ရဟန်းတော်တွေနဲ့ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ စိတ်ထဲ အတော်ထိခိုက်လိမ့်မယ်။ အိုင်ယာလန်အခြေခံ အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေထဲမှာလို ဗမာနိုင်ငံမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဟာ လူအများဆုံးကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာဖြစ်တယ်။ တခြားဘာသာတွေလည်း ရှိတယ် ဆိုတာလောက်တော့ ထည့်ပေးသင့်တယ်။ အမတ်တွေထဲကတော့ ဘယ်သူမှ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို ပြောရဲမှာ မဟုတ်ဘူး ပြောရင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက နားထောင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို သခင်နု ပြောမှ ရမှာဘဲလို့ ဆာဟူးဘတ်ရန်စ့်က စိုးရိမ်နေတဲ့ စိတ်တွေနဲ့ သခင်နုကို ပြောပြတယ်။ သခင်နုလဲ အိုင်ယာလန် အခြေခံအုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေ စာအုပ်ကို ယူပြီးဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအိမ် တန်းသွားတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် အခြေခံအုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေထဲမှာ ဘာသာရေးကဏ္ဍ ပါလာတာတွေ့တော့ ဖဆပလအမတ်တွေဟာ အတော် အံ့အားသင့်နေကြတယ်။"\nPosted: 01 Jun 2013 02:09 AM PDT\nPosted: 01 Jun 2013 12:33 AM PDT\n"အစကတော့ မသန်းအေး (မိဘမေတ္တာကွမ်းယာဆိုင်)ရဲ့ ယောက်ျားက ၉၆၉ တံဆိပ်တွေ ဝေတယ်၊ ကျွန်မက မကပ်ချင်ဘူး။ ဆိုင်မှာ ဘုရားစင် ရှိတယ်ပြောတော့ သူက ခင်ဗျားဗုဒ္ဓဘာသာမဟုတ်ဘူးလားဆိုပြီး ပြောပြီး အတင်းကပ်သွားတယ်ဆိုင်မှာ။ နောက်ပြီး ပြောသေးတယ် ဒီတံဆိပ် မကပ်ထားရင် နင်တို့ဆိုင်ကို ကုလားဆိုင်နဲ့ မှားဖျက်ရင် တာဝန်မယူဘူးလို့လည်း ပြောတယ်။ တကယ်ဆိုရင် ကျွန်မတို့က ဒီနားလေးမှာ ဆိုင်လာဖွင့်တာပါ ကိုယ်ပိုင် ဆိုင်ခန်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီနားက ဘာသာပေါင်းစုံ ဆိုင်တွေ ရှိပါတယ်၊ ဒီနေ့ကျ ဒီစာအုပ် လာပေးတယ်၊ မလိုချင်ဘူး ပြောတော့ ဇွတ်အတင်းပေးသွားတယ်"လို့ အဆိုပါစာအုပ်လက်ခံရရှိပြီးနှင့် ၉၆၉ တံဆိပ် ကပ်ခံရသူ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးမှ ပြောပြလာပါတယ်။\nPosted: 31 May 2013 10:11 PM PDT\nPosted: 31 May 2013 09:38 PM PDT\nA little help for the persecuted Rohingya Akbar Ahmed , Harrison Akins Op-Ed\nThe "forgotten Rohingya" are one of the most persecuted minority groups in the world\nRohingya Muslims Photo- Wikimedia\nThe "forgotten Rohingya," whom the BBC calls "one of the world's most persecuted minority groups," are the little-publicised Muslim people historically located in the coastal Arakan state of western Burma, dating their ethnic lineage in this region over centuries.\nWhen the military junta under General Ne Win, an ethnic Burmese, came to power in 1962, it implementedapolicy of "Burmanisation." Based on the ultra-nationalist ideology of racial "purity," it wasacrude attempt to bolster the majority Burmese ethnic identity and their religion Buddhism, in order to strip the Rohingya of any legitimacy.\nIn addition to the complete denial of their rights, the Rohingya were subjected to modern-day slavery, forced to work on infrastructure projects which include constructing "model villages" to house the Burmese settlers intended to displace them.\nThis article was originally published by The Guardian and has been reprinted by special arrangement.\nPosted: 31 May 2013 09:22 PM PDT\nအားတော့နာပါတယ်။ သို့သော် ဆိုရေးရှိက ဆိုအပ်လှ၏။\nတိုင်းပြည်အကျိုးအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး အချက်အလက်အပေါ် အခြေခံတဲ့ တုန့်ပြန်ဆွေးနွေးမှုတွေကို ကြိုဆိုပါတယ်။\nရိုဟင်ဂျာပြသနာက ပြည်ထောင်စုရဲ့ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းချောက်နေပါပြီ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်လာပါပြီလို့ အာဘောင်အာရင်း သန်သန်၊ တံတွေး တသီးသီးနဲ့ မိန့်ခွန်းကြီးငယ်ကို ချွေနေကြတဲ့ နိုင်ငံရေးသမား ကြီးငယ်တို့အနေနဲ့ ဒီလောက် အရေးကြီးတဲ့၊ ဒီလောက်တောင် တိုင်းပြည်အနာဂတ်ကို ခြိမ်းချောက်နေပါတယ်ဆိုတဲ့ ရိုဟင်ဂျာအကြောင်းကို သမိုင်းအထောက်အထားမှန်တွေအပေါ် အခြေခံပြီး ဘာဖြစ်လို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဓမ္မဒိဌာန်ကျကျ အလေးအနက်ထား မလေ့လာကြတာလဲ။ ဘာဖြစ်လို့ ဟိုလူပြော၊ ဒီလူပြောတာတွေလောက်နဲ့သာ ကြေနပ်နေကြပြီး သံယောင်လိုက် ဖေါလုံးလုပ် နေကြတာလဲ။ သူများပြောတိုင်း မယုံနဲ့လို့ ဗုဒ္ဓက ကာလမသုတ်မှာ ဟောကြားခဲ့တာကို မေ့ထားလိုက်ကြပြီလား။\nရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ တိုင်းရင်းသားတစ်မျိုး မြန်မာသမိုင်းမှာ ရှိခဲ့တယ်။ သို့သော် ရိုဟင်ဂျာကို တိုင်းရင်းသားအဖြစ် ဘာကြောင့် လက်မခံနိုင်ပါဘူးလို့ သတ္တိရှိရှိ ဗြောင်ပြောရဲသူများရှိရင် လေးစားပါတယ်။ ထိုသူများသည် သမိုင်းမှန်ကို ကြည့်ရဲသူများ၊ မိမိလက်မခံနိုင်သည်ကို လက်မခံနိုင်ဘူးလို့ ပြောရဲသူများလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သမိုင်း မလိမ်တတ်သူများလည်းဖြစ်တယ်။ ဒီလိုပွင့်ပွင့်လင်းလင်း သတ္တိရှိရှိ ပြောခြင်းအားဖြင့် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ မြန်မာပြည်သူလူထုကြီး သဘောကျ လက်ခံနိုင်တဲ့၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးကို အာမခံနိုင်တဲ့ အဖြေတစ်ရပ်ကို တိုင်းပြည်အကျိုးအတွက် ကျနော်တို့ စုပေါင်းရှာဖွေနိုင်မှာပါ။ အဲဒီအဖြေမျိုးကို ကျနော်တို့ လက်ခံသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။\nဒါနဲ့ ရိုဟင်ဂျာအကြောင်း၊ ရခိုင်အကြောင်း ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်ပြောဖို့ အရည်အချင်း(Qualify) ပြည့်မီသူများ ဟုတ် မဟုတ် မိမိဖာသာ ဆန်းစစ်ချင်သူများအတွက် ညာဏ်စမ်းမေးခွန်း(Quiz) တစ်ချို့ကို မေးကြည့်ချင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ဖာသာကို ဖြေကြည့်ဗျာ။\n၁။ အင်္ဂလိပ်ပြန်အဝင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက တစ်နိုင်ငံလုံး လွတ်လပ်ရေးအတွက် ကြိုးစားနေချိန်မှာ တိုင်းရင်းသားတစ်မျိုးရဲ့ ခေါင်းဆောင်အချို့က "အာရကန်နစ္စတန်"ဆိုပြီး သီးခြားနိုင်ငံ ခွဲထောင်ရေးလုပ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နောက်ကျောကို ဓါးနဲ့ ထိုးဖို့ ကြံစည်ခဲ့တယ်။ အဲဒီလူမျိုးက ရိုဟင်ဂျာလား။\n၂။ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲဖြစ်အောင် အင်္ဂလိပ်ကို မြှောက်ထိုးပင့်ကော် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့တယ်။ (မခေါ်လည်း အင်္ဂလိပ်က ဝင်မှာဆိုတာက တကဏ္ဍဖြစ်ပါတယ်။) အင်္ဂလိပ်ဖက်က စစ်တပ်ဖွဲ့ပြီးတောင် ဝင်တိုက်ပေးခဲ့တယ်။ မြန်မာပြည်ကို အင်္ဂလိပ် စကျွန်ပြုကတည်းကနေ လွတ်လပ်ရေးရသည်အထိ အင်္ဂလိပ်အလိုတော်ရိတွေလုပ်ပြီး မြန်မာတိုင်းရင်းသားတွေ အားလုံးကို ဖိနှိပ်ခဲ့တဲ့ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ အများကြီးရှိခဲ့တယ်။ အဲဒီလူမျိုးက ရိုဟင်ဂျာလား။\n၃။ အင်္ဂလိပ်က တိုက်ပြီး စုစည်းပေးလိုက်တဲ့အတွက် မြန်မာပြည်၊ အိန္ဒိယ(ပါကစ္စတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယစုပေါင်း)ပြည်ဆိုပြီး နိုင်ငံတော်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ရတယ်ဆိုတာ သိသလား။ အင်္ဂလိပ် မသိမ်းခင်က အခုလို တစ်စုတစ်ပေါင်းတည်း နိုင်ငံကြီး မဖြစ်ခဲ့သေးဘူးဆိုတာကို သိသလား။\n၄။ တိုင်းရင်းသားတွေက ပင်လုံစာချုပ်မှာ လက်မှတ်မထိုးခဲ့ရင် မြန်မာပြည်မှာ ချင်း၊ ကချင်၊ ရှမ်း၊ ကယား ပြည်နယ်တွေ မပါတော့ဘူးဆိုတာ သိသလား။\n၅။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးတဲ့အခါမှာ တရုပ်၊ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယဆိုပြီး နယ်စပ်တွေကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့အခါမှာ မိမိနယ်နိမိတ်အတွင်း နေထိုင်သူတွေကို သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတွေက နိုင်ငံသားအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရတယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတကာ ကျင့်ဝတ်ကို သိသလား။\n၆။ နယ်နိမိတ်ခွဲတဲ့အခါမှာ ရခိုင်တွေကို စိုးရိမ်တဲ့အတွက် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံထဲမှာ ပါဝင်လိုကြောင်း ရိုဟင်ဂျာခေါင်းဆောင် အချို့က ပါကစ္စတန်ခေါင်းဆောင် မိုဟာမက် အလီဂျင်းနားကို တောင်းဆိုတယ်။ မိုဟာမက် အလီဂျင်းနားက ဒီလိုလုပ်လို့ မရဘူးဆိုပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို ပြောပြတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက မိုဟာမက် အလီဂျင်းနားကို ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် တန်းတူအခွင့်အရေး ရကြမယ်လို့ အာမခံပြောကြားခဲ့တယ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေကိုလည်း ခင်ဗျားတို့တွေရဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး(အဲဒီတုန်းက တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးဆိုပြီး နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးနှင့် ခွဲပြောတာမျိုး မရှိဘူး။ နိုင်ငံသားအားလုံး တန်းတူဖြစ်တယ်။) အပြည့်အဝရကြမယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်ဆိုတာကို သိသလား။\n၇။ ဟိုတုန်းက ရိုဟင်ဂျာတွေက သူတို့ကို သူတို့ ရခိုင်မွတ်စလင်လို့ ခေါ်ကြတယ်။ ရခိုင်အစွန်းရောက်တွေက ရခိုင်မှန်ရင် ဝက်သားစားရမယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်ရမယ်ဆိုပြီး ငြင်းပယ်ခဲ့လို့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ ရှေးဟောင်းနာမည်ကို စွဲကိုင်ခဲ့ရတယ်ဆိုတာ သိသလားး။\n၈။ ဦးနုလက်ထက်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်းတော့ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲက ရခိုင်ခေါင်းဆောင်တွေက ရခိုင်ပြည်နယ်ဖြစ်ရင် စစ်တွေက ရခိုင်တွေ ခေါင်းဆောင်တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်အောက်မှာ မနေလိုဘူး။ ပုသိမ်ခရိုင်နဲ့ တွဲနေချင်ပါတယ်လို့ တောင်းဆိုခဲ့တာကို သိလား။ ဘာကြောင့် အဲဒီလို တောင်းဆိုရသလဲ သိလား။ ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်းဆိုမှုကို ရခိုင်အများစုက လက်မခံခဲ့ကြဘူးဆိုတာ သိလား။ ဘာကြောင့် ရခိုင်ပြည်သူအများစုက လက်မခံခဲ့ရတာလဲ သိလား။ ဘာကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဖြစ်သွားသလဲ သိလား။\n၉။ ရခိုင်က ရခိုင်ကိုတောင် မယုံတဲ့ သမိုင်းဖြစ်စဉ်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဖြစ်သွားရင် ငါတို့ ရိုဟင်ဂျာေတွ အဖိနှိပ်ခံရတော့မယ်ဆိုပြီး ခွဲထွက်ရေးဆန်ဆန် လှုပ်ရှားမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်ဆိုတာ သိသလား။ နောက်ဆုံး ရခိုင်ပြည်နယ်အောက်မှာ မထားဘဲ ပြည်မက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရတဲ့ မေယုခရိုင်ပေးပါမယ်။ ရိုဟင်ဂျာဆိုပြီး တိုင်းရင်းသားအဖြစ် သီးခြားအသိအမှတ် ပြုပေးပါမယ်လို့ ဖြစ်ခဲ့ရတာကိုကော သိကြသလား။\n၁၀။ မြန်မာပြည်မှာ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ကရင်၊ ကယား၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ချင်းဆိုတဲ့ အဓိကတိုင်းရင်းသား (၇)မျိုးလုံးနဲ့ တိုင်းရင်းသားငယ် အများအပြားဟာ ခွဲထွက်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ဖူးခဲ့ကြတယ်ဆိုတာ သိသလား။\n(ဒါက အခုစာရေးနေရင်း စိတ်ထဲပေါ်လာတာကို ရေးချလိုက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အကြံပြုချက်များ ရရင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကျနော်နောက်ထပ် သတိရရင်ဖြစ်ဖြစ် ထပ်ဖြည့်စွက်ပေးသွားမယ်။)\nမည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ၊ ရိုဟင်ဂျာဆိုတာ မြန်မာ့သမိုင်းမှာ ဘယ်တုန်းကမှ မရှိခဲ့ပါဘူး။ ကြားလည်း မကြားဖူးပါဘူးဆိုရင် ကိုယ်ဗဟုသုတနည်းတာ၊ စာမဖတ်တာ၊ သမိုင်းအတာကို လူသိအောင် လုပ်နေသလိုပါဘဲ။ ရှက်စရာပါ။ ဒီလိုလူများကို ကိုဗလကြီးက ကူညီနိုင်ပါသတဲ့။\nby ကို ဗလကြီး on Thursday, May 17, 2012 at 9:59am\nရိုဟင်ဂျာဆိုတာ မနေ့ကမှ ဘွားကနဲပေါ်လာသလို ပြောနေသူတွေရှိသလို၊ ရိုဟင်ဂျာအကြောင်း သေသေချာချာ အစုံအလင် သိနေသူများလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါ။ အဲဒီတော့ စာဖတ်နေတဲ့ခင်ဗျား လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ လက်မခံသည်ဖြစ်စေ၊ ရိုဟင်ဂျာတို့ရဲ့ဘ၀ ထူးခြားလာမှာ မဟုတ်တာတော့ သေချာတယ်။ အစိုးရက လွှတ်တော်မှာ ဘယ်လိုငြင်းငြင်း၊ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအ၀ိုင်းရဲ့ ဖိအားကို လွန်ဆန်ဖို့ဆို မဖြစ်နိုင်တာရယ် ….တချိန်တုန်းက မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရားဝင်လူမျိုးစုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းကြောင့် …. နောက်ဆုံးတော့ အော်ငြင်းနေတဲ့ ပါးစပ်တွေညောင်း၊ လက်တွေနာ၊ ဒါတွေပဲ အဖတ်တင်မယ်ဆိုတာ မြင်ယောင်မိပါ၏။\n(၁) ၁၉၅၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၅) ရက်နေ့ ည ၈ နာရီအချိန် – နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ အသံလွှင့်မိန့်ခွန်းတွင် မောင်းတောနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်များတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော ပြည်ထောင်စုသားများသည် များသောအားဖြင့် ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသားဖြစ်ကြသည် ပြောကြားခဲ့သည်။\n(၂) နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဗဆွေမှ ၁၉၅၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၃) ရက်နှင့် (၄) ရက်နေ့များတွင် ဘူးသီးတောင်နှင့် မောင်းတောမြို့ လူထုအစည်းအဝေးများတွင် ရိုဟင်ဂျာများသည် ကချင်၊ ကရင်၊ ကယား၊ ရှမ်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားကဲ့သို့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု တခုဖြစ်ကြောင်း မိန့်ခွန်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။\n(၃) နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး လက်အောက် နယ်ခြားဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးရုံး ကြေငြာချက် (ရက်စွဲ – ၂၀.၁၁.၆၁)တွင် မေယုဒေသ အတွင်းနေထိုင်ကြသူများသည်တိုင်းရင်းသားရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ ဖြစ်ကြောင်းပါရှိသည်။ (မေယုဒေသ = ယခု မောင်းတောခရိုင်)\n(၄) ၁၉၆၁ မေလ(၁၅)ရက်နေ့မှစ၍ ၁၉၆၅ မတ်လအထိ မြန်မာ့အသံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဘာသာစကား အစီအစဉ်တွင် တပတ်လျှင် (၁၀) မိနစ်ကျစီ (၃) ကြိမ်၊ ညနေ ၅း၃၀ နာရီတွင် ရိုဟင်ဂျာဘာသာစကားဖြင့် အသံလွှင့်ပေးခဲ့ပါသည်။ (နှစ်သုံးဆယ် မြန်မာ့အသံ – ဦးကျော်ငြိမ်း မာတလိ)\n(၅) စာပေဗိမာန်ထုတ် မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၉) စာမျက်နှာ (၈၉-၉၀)မှာ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်တိုင်းမြောက်ပိုင်း မေယုခရိုင်တွင် လူဦးရေ (၅၀၀၀၀၀) ငါးသိန်းခန့်ရှိပြီး ၇၅%သည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများဖြစ်သည်ဟူ၍ အကျယ်တ၀န့် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။\n(၆) ကာကွယ်ရေးဌာနမှ ထုတ်ဝေသော တပ်မတော်ခေတ်ရေးစာစောင် အတွဲ (၁၂) အမှတ် (၆) (၁၈.၇.၆၁)နှင့် (၈.၈.၆၁) နေ့ထုတ် အတွဲ (၁၂) အမှတ် (၉) တို့တွင် မေယုခရိုင်၊ မောင်းတော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ရသေ့တောင် အနောက်မြောက် မြို့နယ်များတွင် အများစုအားဖြင့် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများ နေထိုင်ကြပြီး၊ လူနည်းစုမှာ ရခိုင်၊ ဒိုင်းနက်၊ မြို၊ ခမီစသော လူနည်းစုများစွာ ပါဝင်နေထိုင်သည့် ခရိုင်ဒေသတခုဖြစ်ပါသည်ဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိပါသည်။\n(၇) ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး၏ (၈.၇.၆၁) ပြောကြားသောမိန့်ခွန်းတွင် "ကျွန်ုပ်တို့ ဒီခရိုင်မှာနေထိုင်တဲ့လူတွေကို ရိုဟင်ဂျာလို့ခေါ်ပါတယ်။ မေယုခရိုင်၏ အနောက်ဘက်တွင် ပါကစ္စတန်(ယခုဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်) ရှိပြီး မွတ်ဆလင်များနေကြပါတယ်။ အနောက်ဘက်မှာ နေသူများကို ပါကစ္စတန်ဟုခေါ်ပြီး၊ မြန်မာပြည်မှာရှိသူများကို ရိုဟင်ဂျာလို့ခေါ်တယ်။ မြန်မာ၊ ပါကစ္စတန်နယ်စပ်တခုတည်းမှာသာ လူမျိုးတမျိုးတိုင်းပြည်ခြား၍ နေကြသည်မဟုတ်၊ တရုတ်နှင့်ဆက်စပ်နေသော နယ်စပ်တွင်လည်း ဤသို့လူမျိုးချင်းဆက်စပ်နေကြသည်။ ဥပမာ – ကချင်မှာ လီဆူး၊ အီကော၊ လ၀ စသည့်လူမျိုးများရှိသလို တရုတ်ပြည်တွင်လည်း ၄င်းလူမျိုးများရှိသည်။ ထိုနည်းတူ မြန်မာပြည်တွင်းရှိ ရှမ်းလူမျိုးများ ရှိသလို တရုတ်ပြည်တွင်လည်း တိုင် ဆိုသောရှမ်းလူမျိုးများရှိကြပါသည်။ မြန်မာပြည်တွင် မွန်၊ ကရင်၊ မလေးရှိသလို ယိုးဒယားဘက်တွင်လည်း ထိုလူမျိုးများရှိကြပါသည်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင်လည်း ချင်း၊ လီရှော၊ နာဂလူမျိုးများ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာရှိသကဲ့သို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာလည်းရှိကြသည်။ အဲဒီတော့ ဒီနေ့ဒီအချိန်ကစပြီး ကျွန်တော်ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောချင်တယ်။ မေယုခရိုင်ကို ပြည်ထောင်စုထဲမှာရှိတဲ့ လူနည်းစုတစုလို့ သဘောထားမယ်။ အဲဒီတော့ အရင်တုန်းက ကျွန်တော်တို့မှားခဲ့တာတွေရှိရင် ခင်ဗျားတို့အားလုံးမေ့ကြ၊ ဒီအချိန်ကစပြီး ခင်ဗျားတို့ မေယုခရိုင်က လူတွေဟာ တို့ဗမာ ပြည်ထောင်စုသား၊ တို့ဗမာပြည်ထောင်စုထဲက လူမျိုးစုတစုလို့သဘောထားကြပါ။"စသည်ဖြင့် အကျယ်တ၀န့် ပြောခဲ့သည်။\n(၈) ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်ထုတ် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်တန်း ပထ၀ီဝင်ဖတ်စာအုပ်၊ စာမျက်နှာ (၈၆) တွင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများပြန့်နှံ့နေထိုင်ကြပုံပြရာမှာ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းဒေသကို ရိုဟင်ဂျာများ နေထိုင်ရာဒေသအဖြစ် ပြသထားပါသည်။\n(၉) ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ရိုဟင်ဂျာကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူအသင်းအဖွဲ့လည်း ထူထောင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၃.၁၂.၅၉ ရက်စွဲပါ မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၁၁၂/၅၉ ဖြင့် "This is to certify that Rangoon University Rohingya Student Association is one of the Registered Associations of the University of Rangoon for the academic year 1959-1960" ဟူ၍မှတ်ပုံတင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။\n(၁၀) ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ရိုဟင်ဂျာရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုပြပွဲကို သိမ်ဖြူအားကစား ပြိုင်ဝင်းအတွင်း ကျင်းပပေးခဲ့ရာ ရိုဟင်ဂျာယဉ်ကျေးမှု ပြပွဲတခုဖြစ်သော ကျင်ပွဲကို ပြသခွင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။\n(၁၁) မြန်မာအသံ (၂၅)နှစ်မြောက် ငွေရတုသဘင်အဖြစ် ၁၉၇၁ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သောတရှင်မဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ စာမျက်နှာ (၅၅) တွင် ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှစ၍ တိုင်းရင်းသား ဘာသာစကားအဖြစ် စတင်အသံလွှင့်ခွင့် ပြုသည့်ရက်စွဲများကို ဖော်ပြရာတွင် ၁၉၅၇တွင် ရှမ်းနှင့် ကချင်ဘာသာ၊ ၁၉၄၉တွင် စကောကရင်နှင့် ပိုးကရင်ဘာသာ၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ချင်းဘာသာ၊ ၁၉၆၁တွင် မွန်၊ ပအို့၊ လားဟူ၊ ရိုဟင်ဂျာနှင့် ကယားဘာသာတို့ အသံလွှင့်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ မွန်၊ ပအို့၊ လားဟူ၊ ရိုဟင်ဂျာဘာသာတို့ဖြင့် အသံလွှင့်ခွင့်ကို ၁၅.၅.၆၁ နေ့မှစ၍ ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ၁.၁၀.၆၅ နေ့တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။\n(၁၂) ၁၉၆၀ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုနေ့ တိုင်းရင်းသားရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုပြပွဲကို အောင်ဆန်းအားကစားကွင်းတွင် နိုင်ငံတော်မှ ကျင်းပခဲ့ရာ ရိုဟင်ဂျာရိုးရာ ကျင်ပွဲခေါင်းစဉ်ဖြင့် တခမ်းတနား ကျင်းပခွင့်ပြုခဲ့သည်။\n(၁၃) ၂၀.၁၁.၆၀နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင် နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေးရုံးမှ နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိ ရခိုင်တိုင်းမင်းကြီးနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ မေယုနယ်ခြားခရိုင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြရာ ရိုဟင်ဂျာများမှလှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုကြကြောင်း၊ သူရသတ္တိရှိသူများ ဖြစ်ကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို မြတ်နိုးလိုလားပြီး သစ္စာရှိသော စိတ်ဝင်စားဖွယ် ပြည်ထောင်စု၏ လူမျိုး တမျိုးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည့်အပြင် မြန်မာ့အသံ (ရေဒီယိုအစီအစဉ်)မှလည်း ထိုအကြောင်းအရာကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။\n(၁၄) ၁၈.၇.၆၁ ရက်နေ့ထုတ် တပ်မတော် ခေတ်ရေးစာစောင် အတွဲ (၁၂) အမှတ် (၆) စာစောင်တွင် "မေယုနယ်မှလေ ဘယ်လို အခြေရှိပါလိမ့်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုဒေသ၏ လူအများစုသည် ရိုဟင်ဂျာဖြစ်ကြောင်း ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါးဖြစ်သည်။\n(၁၅) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးနှင့် စိတ်ဓါတ်ရေးရာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သော တပ်မတော် ခေတ်ရေးစာစောင် (၂) စောင်အနက် ၈.၈.၆၁ နေ့ထုတ် အတွဲ (၁၂) အမှတ် (၉) တွင် "ပျောက်ဆုံးနေသော ညီအစ်ကိုတစ်ဦးကို ရှာတွေ့သည့်ပမာနှယ်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်းတောတွင် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး ၉၇% ရှိကြောင်းရေးသားခဲ့သည်။\nPosted: 31 May 2013 09:15 PM PDT\nI am just sharing my thoughts with the hope that when one talks about change, one cannot switch sides as easily as changing underwear. One must be cautious that whatever ideals one may have is not the product of propaganda, jumping on the bandwagon or conforming to populist views. A middle ground exists and rather than slamming one for not choosing one of two extremes, perhaps we should consider the reason for their stand. To be and to me, balance is important. There cannot beadogmatic view of "if you're not with us you're against us" because such fallacies are born out of conformity to hard-hitting campaigns.\nPosted: 01 Jun 2013 01:40 AM PDT\nPosted: 31 May 2013 11:45 PM PDT\nPosted: 31 May 2013 08:23 PM PDT\nကျွန်တော့သားကပြောတယ်၊ ဖေကြီးဒါမျိုးတွေမရေးပါနဲ့ အန္တရယ်ရှိနိုင်တယ်တဲ့။ ကျွန်တော်သတိထားမိတယ်၊ မိတ္ထီလာကိစ္စကတည်းက မီဒီယာတွေနှာစေးသွားတယ်။ သိသိသာသာကြီးစိုးရိမ်ထိတ်လန့် မှုတွေနဲ့ ဒီဖြစ်စဉ်တွေကို တာဝန်ရှိရှိလုံးစေ့ပတ်စေ့တင်ပြဖို့လက်ရှောင်ကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မှာကဒီ Social network လေးပဲ Outlet ရှိတာ….ပြီးတော့ကိုယ့်မှာ နိုင်ငံတကာမိတ်ဆွေတွေ၊ ဘာသာခြားမိတ်ဆွေတွေနဲ့ ၊\nပြန်စဉ်းစားတယ်.. မဖြစ်ဖူး..သတ္တိမွေးရတယ်၊ ငါတို့ဆက်ပြောနေမှဖြစ်မယ်၊\nတချို့တချို့တွေ အစွန်းရောက်နေပေမယ့်၊ ငါတုို့ဘာသာဟာ အစွန်းရောက်ဘာသာ မဟုတ်ဖူးဆိုတာပြဖို့ .. တချို့တချို့တွေ ရုိုင်းစိုင်းရက်စက်ကြပေမယ့်၊ ငါတို့လူမျိုးတွေဟာ လူသားဆန်ပြီး စာနာစိတ်ရှိတယ်ဆိုတာပြဖို့ … တချို့တချို့တွေနိုင်ငံရေးလှည့်ကွက်ထဲမှာ မျိုးချစ်တံဆိပ်စိတ်ကြွ ဆေးမိပြီး မဲမဲမြင်ရာကို ရန်လုပ်နေပေမယ့်၊ ပြည်သူတိုင်းဟာ နိုင်ငံရေးသူငယ်နပ်စားတွေ မဟုတ်ဖူးဆိုတာပြဖို့ .. အစွန်းရောက်၊အကျင့်ပျက်တဲ့ မွတ်စလင်တချို့ကြောင့်၊ ကမ္ကာမှာရောမြန်မာမှာပါ၊ ပြဿနာတွေရှိတယ်ဆိုတာမငြင်းပါဖူး။ ပြောနေတာကပြဿနာဖြေးရှင်နည်းကိုပါ။ ကျွန်တော်တို့ဟာတကယ်တော့ အမေရိကန်လို မွတ်စလင်အစွန်းရောက်တွေရဲ့ ရန်သူမဟုတ်သေးပါဘူး။ ရောက်ရာအရပ်မှာ မြန်မာလူမျိုး၊ဗုဒ္မ္ဂဘာသာဖြစ်လို့တိုက်ခိုက်ခံရတာ ၊ပြန်ပေးဆွဲခံရတာမျိုးမရှိပါဘူး။ အမေရိကန်လူမျိုးတွေ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေဟာ၊ ဒီလိုကြုံတွေ့နေရလို့သူတို့တိုင်းပြည်မှာ တွေ့ရာမွတ်စလင်ကိုရန်ပြုပြီး၊ဗလီကိုမီးမတိုက်ပါဘူး။ ဒါဟာလူမျိုးတမျိုးရဲ့စရိုက်လက္ဒ္မဏာ.. အသိဥာဏ်နဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားကိုပြနေတာပါ။ ဒီလို ဘာသာရေးလူမျိုးရေး အဓိကရုဏ်းဆိုတာရက်ပိုင်းအတွင်း တတိုင်းတပြည်လုံးကူးဆက်သွားတက်တဲ့ သဘောရှိတာကြောင့်အခုအချိန်အထိဒီလို မဖြစ်သေးတာဟာ၊ လူနဲစုရဲ့လှုံဆော်မှုဆိုတာထင်ရှားနေပြီး၊ နိုင်ငံသားအများစုကတော့ မလိုလားမထောက်ခံဖူးဆိုတာသေခြာ သလောက်ပါပဲ။ စိုးရိမ်မိတာကကြာရင်နိုင်ငံရဲ့ Image ကိုထိခိုက်ပြီး နိင်ငံခြားခရီးသွားနဲ့ ရင်းနှီးမြှုတ်နှံသူတွေ နောက်လှည့်ပြန်ကုန်ကြမှာကိုပါ။ ဒီလိုလူမျိုးခြားဘာသာခြားတွေအပေါ် ဆက်ဆံပြုမူတက်တဲ့တိုင်းပြည်ကို၊ ဘယ် သူစိမ်းဧည့်သည်မှ မလာပါဘူး။ လူတချို့ ကိုကျွန်တော်ဒီနေရာကပြောချင်ပါတယ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို တိုက်နေတဲ့ဒီနိုင်ငံရေးအောက်လမ်းနည်းဟာ၊ တချိန်ထဲမှာရှိစုမဲ့စု တိုင်းပြည်ရဲ့ ဂုဏ်ဆောင်၊ ကမ္ကာ့လူမျိုးပေါင်းစုံဘာသာပေါင်းစုံရဲ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ကြိုးပမ်း ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ ဗုဒ္မ္ဂဘာသာဝင်မြန်မာလူမျိုး ဦးသန့် ရဲ့ မှတ်တိုင်ကိုတံတွေးနဲ့ထွေးသလိုဖြစ်နေပြီဆိုတာပါပဲ။ တရားတဲ့နည်းလမ်းကိုမသုံးရင် တိုက်နေတဲ့စစ်ပွဲဟာလည်းတရားတဲ့စစ်ပွဲဖြစ်မှာမဟုတ်သလို၊ ရဲရဲ၊မရဲရဲ၊ တနေ့သေရမှာဖြစ်ပြီး၊ သီလဖေါက်ရင်တော့ ငရဲကိုပဲလားရမယ်ဆိုတာ၊ ဗုဒ္မ္ဂဘာသာဝင်စစ်စစ်တိုင်း နားလည်သဘောပေါက်ကြပါလိမ့်မယ်။\nFB of ခွန် ဒီးယမ် ·\nPosted: 31 May 2013 08:12 PM PDT\nTetapi jika seseorang mengkritik kerajaan yang rasuah dan menyalahgunakan kuasa dan membantutkan usaha memperkayakan perpaduan kaum itu tidak salah dan adalah 'ultra-vires' jika tindakan diambil terhadap rakyat itu. Jika semua kritikan terhadap kerajaan itu membolehkan pasport mereka terbatal maka negara kita seolah-olah sebuah negara yang zalim dan tidak bertamadun.\nPosted: 31 May 2013 04:30 PM PDT


5.1: ကျနော်တို့ လက်ခံရရှိလျှောက်ထားသူမှ I-20 အီးမေးလ်။\nပျှမ်းမျှအဆင့် ၃.၀ အောက်တွင် software ဆော့ဖ်ဝဲရေးသူတစ် ဦး အဖြစ်ခိုင်မာသောပရော်ဖက်ရှင်နယ်လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံရှိပါက (သို့မဟုတ်) ကမ္ဘာ့အဆင့်အဆင့်သတ်မှတ်ထားသောအဆင့်မြင့်တက္ကသိုလ်မှဘွဲ့ရရှိလျှင်သင်၏လျှောက်လွှာကိုစဉ်းစားလိမ့်မည်။\nသငျသညျ 32-12 လလောက်ကျောင်းကိုအချိန်ပြည့်သွားပါနှင့်ရှေ့သို့အပြည့်အဝငွေပမာဏကိုပေးဆောင်ချင်မဟုတ်လျှင်နိုင်ငံတကာအတွက်စုစုပေါင်း MSCS အစီအစဉ်ကိုအချိန်, 13 လအတွင်းန်းကျင်ဖြစ်ပါတယ်။ Intern များကိုစဉ်အတွင်း, ကျောင်းသားများညနေခင်းနှင့်တနင်္ဂနွေလေ့လာနေ, အကွာအဝေးပညာရေးမှတဆင့်မှာအနည်းဆုံး4သင်တန်းများအခြိနျပိုငျးယူပါ။ (တစ်ခုချင်းစီကိုအကွာအဝေးသင်တန်းပြီးမြောက်ရန်နှင့် ပတ်သက်. လေးလကြာပါတယ်။ )\nဒါဟာပုံမှန်အားကျောင်းဝင်းလေ့လာမှုအပေါ် 32-1 လအတွင်းနှင့်အတူ, နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများအတွက်ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၌အကြှနျုပျတို့၏က MS ၏ Track 8 ဖြည့်စွက်ဖို့အကြောင်း9လအတွင်းကြာပါသည်။\nTrack3သည် Opusal Practical Training ဖြင့် ၁၂-၁၃ လကြာကျောင်းဝင်းအတွင်းအချိန်ပြည့်လေ့လာရန်လိုအပ်ပြီးအစတွင်အစီအစဉ်အပြည့်ပေးရန်လိုအပ်သည်။\nစိတ်မရှိပါနဲ့ ကျွန်ုပ်တို့တွင်ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဘာသာရပ်တွင်မဟာဘွဲ့သာရရှိထားပြီးအဆင့်မြင့် software များဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ web application များနှင့်ဗိသုကာပညာအပေါ်တွင်အာရုံစိုက်သည် ဒေတာသိပ္ပံ.\nမဟုတ်ပါ၊ သင်၏ GPA သည်ကျွန်ုပ်တို့၏အနည်းဆုံးလိုအပ်ချက် ၃.၀ အနက်မှ ၃.၀ အောက်သာလျှင်မဟုတ်ပါကမဟုတ်ပါ။ သင်၏ GPA သည်ကျွန်ုပ်တို့၏လိုအပ်ချက်နှင့်မကိုက်ညီပါကကျွန်ုပ်တို့ GRE အားယူရန်သင့်အားတောင်းဆိုလိမ့်မည်။ GPA 3.0 ကိုအောက်တွင်ဖော်ပြထားသော GRE သည်အထွေထွေစာမေးပွဲကိုဖြေဆိုရန်လိုအပ်ပြီးကျွန်ုပ်တို့၏ MSCS အစီအစဉ်တွင် ၀ င်ရန်အတွက်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အရေအတွက်ကဏ္onတွင်အနည်းဆုံး ၇၀% (၁၅၈) ရရန်လိုအပ်သည်။ ကိုနှိပ်ပါ ဒီမှာ ပိုမိုသိရှိလိုပါကအဘို့, ပေးပါ။\nမှတ်ချက်: GRE ကနေအားလုံးလျှောက်ထားခြင်းမှလိုအပ်ပါသည် အီရန်။ ထံမှ အိႏၵိယ နှစ်နှစ်သို့မဟုတ်ထိုထက်ပိုသောပရော်ဖက်ရှင်နယ်ပရိုဂရမ်းမင်းလုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံရှိသည်မဟုတ်လျှင် GRE ကိုယူရမည်။ သူတို့၏ GPA သည် ၃.၀ (အထက်ပျမ်းမျှ) ဖြစ်သည်။\n17 ။ အကြှနျုပျ၏ GPA 3.0 ထက်လျော့နည်းသည်။ ငါနေဆဲသင့်ရဲ့အစီအစဉ်အတွက်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အခွင့်အလမ်းရှိသလား\nသင်၏ GPA နိမ့်ကျမှုကိုလျှော့ချရန်အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ GRE ကိုယူပြီးကဏ္ sections အားလုံးတွင်အထူးသဖြင့်အရေအတွက်အပိုင်းကိုအမှတ်ရရန်ဖြစ်သည်။ GRE အထွေထွေစာမေးပွဲကိုဖြေဆိုရန်လိုအပ်ပြီးကျွန်ုပ်တို့၏ MSCS အစီအစဉ်တွင် ၀ င်ရန်အတွက်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အရေအတွက်ကဏ္onတွင်အနည်းဆုံး ၇၀% (၁၅၈) ရရန်လိုလိမ့်မည်။ စဉ်းစားဆင်ခြင်စရာပရိုဂရမ်းမင်းအလုပ်အတွေ့အကြုံကိုလည်း GPA နိမ့်များအတွက်လျော်ကြေးပေးလိမ့်မယ်။ ကိုနှိပ်ပါ ဒီမှာ အသေးစိတ်သိလိုပါက ကျေးဇူးပြု၍\nဖေဖော်ဝါရီ၊ Aprilပြီ၊ သြဂုတ်လသို့မဟုတ်နို ၀ င်ဘာလများတွင်နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများသည်ကျွန်ုပ်တို့၏ MSCS အစီအစဉ်တွင်စာရင်းသွင်းနိုင်သည်။\nအမေရိကန်နိုင်ငံသားနှင့်အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်ရသူများသည်ဖေဖော်ဝါရီ (သို့) သြဂုတ်လတွင်စာရင်းသွင်းရန်သာလျှောက်ထားနိုင်သည်။\nသင့်အခန်းနှင့်အစားအစာအတွက်ကြိုတင်ပေးစရာမလိုပါ။ သင်ကျောင်းဝင်းသို့ရောက်သည့်အခါသင်၏ကန ဦး ငွေပေးချေမှုသည်ပထမ ၈ လအတွက်ကျူရှင်၊ မြန်နှုန်းမြင့်အင်တာနက်၊ အော်ဂဲနစ်ထမင်းစားခန်းနှင့်ကျန်းမာရေးအာမခံပါသောလူနေအိမ်ခန်းမခန်းတစ်ခန်းပါ ၀ င်သည်။ ထိုကုန်ကျစရိတ်များသည်သင်၏ကုန်ကျစရိတ်၏တစိတ်တပိုင်းဖြစ်ပြီးသင်၏ပေးဆောင်ရသည့်အလုပ်သင်တွင်ဝင်ငွေကိုစတင်ပြီးမှစတင်သောသင်၏ဘဏ်ချေးငွေဖြင့်ပေးချေသည်။\nအဘယ်အရာကိုကျနော်တို့ကိုကမ်းလှမ်းအမှန်တကယ်တစ်ပညာသင်ဆုထက် သာ. ကောင်း၏။ အနိမ့်ကနဦးကုန်ကျစရိတ်, ဘဏ်ချေးငွေကျနော်တို့စီစဉ်ကူညီခြင်းနှင့်ပုံမှန်အားစတင်ရန် $ 85,000 မှ $ 90,000 တစ်နှစ်ဝင်ငွေကြောင့်အလုပ်သင်ပေးဆောင်။ အဆိုပါချေးငွေကိုအလွယ်တကူကြိုတင်ကျောင်းဆင်းပွဲမှဆပ်ဖြစ်ပါတယ်။\nကျနော်တို့ကမပို 1000 months ago ထက်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်လျှင်, GRE (ဘွဲ့လွန်စံချိန်တင်စာမေးပွဲ) ယေဘုယျစမ်းသပ်မှုများ၏အရေအတွက်အပိုင်းအပေါ်အနည်းဆုံး 90% ဂိုးသွင်းတဲ့သူတစ်ဦးချင်းစီမှ $ 36 ပညာသင်ဆုကိုဆက်ကပ်။\n* ကွန်ပြူတာပညာရှင်များအလုပ်ရှာဖွေရေးရေးစင်တာဝန်ထမ်း paid လက်တွေ့ကျတဲ့လေ့ကျင့်ရေး Intern များကိုတည်နေရာအတွက်အောင်မြင်မှုအဘို့အကျောင်းသားများအတွက်ပြင်ဆင်လော့။ တစ်နှစ်လျှင် $ 98 ပျမ်းမျှလစာနှင့်အတူ 99-90,000% အလုပ်သင်နေရာချထားအောင်မြင်မှုနှုန်းသည်။


ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဘေးအကျပ်အတည်း၊ ဖြစ်တန်ခြေ အခင်းအကျင်းများနဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး စတိုရီသစ် - ISP-Myanmar Special Series\nဒီ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဘေးကာလမှာ အကျပ်အတည်းကို အဟောသိကံ မဖြစ်စေနဲ့ ဆိုတဲ့ စကားဟာ ဖန်တရာတေ ပြောနေကြရသလို ဖြစ်နေပါပြီ။ အကျပ်အတည်းဆိုတဲ့ အင်္ဂလိပ်စကား Crisis ဟာ ဂရိဝေါဟာရ Krisis က ဆင်းသက်လာပြီး turning point အလှည့်အပြောင်းလို့ အဓိပ္ပာယ်ထွက်ပါတယ်။ အလှည့်အပြောင်းကာလဆိုတာ ရှိရင်းစွဲ ဖြေရှင်းပုံနည်းလမ်းတွေနဲ့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့စိန်ခေါ်မှုကို ဖြေရှင်းဖို့ မလုံလောက်တော့တဲ့အခါ ဖြေရှင်းနည်းအသစ်တွေကို တီထွင်ကြံဆဖို့ ဖိအားပေးတဲ့ ကာလမျိုးပါပဲလို့ သုတေသီတွေက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အကျပ်အတည်းဖြစ်တိုင်း ဖြေရှင်းနည်းသစ်တွေ ပေါ်တာ မဟုတ်သလို ဖြေရှင်းနည်းသစ်တိုင်းကလည်း အောင်မြင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ အောင်မြင်သလိုလိုနဲ့ လှော်တက်ထောင်မိရုံရှိသေး မအောင်မြင်ဘဲ အကျပ်အတည်း ဝဲဂယက်ထဲ ပြန်မြုပ်ဆင်းသွားရတာ၊ တစိတ်တပိုင်းသာ အောင်မြင်ပြီး လုံလောက်မှု မရှိလို့ လျှောမွေးဖြစ်ရတာတွေလည်း အများကြီးပါပဲ။\n(၁) လက်ရှိမှာ အခြေအနေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အကျပ်အတည်း (Situational Crisis) ဟာ အကိုင်အတွယ်မှားရင်၊ အကိုင်အတွယ် မှန်စေကာမူ အချိန် နောက်ကျတာနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်အားနည်းတာ ပေါင်းစပ်သွားရင် အင်စတီကျူးရှင်းကို ခေါင်းတည်တဲ့ အကျပ်အတည်း (Institutional Crisis) အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ် (Dyson & ‘t Hart 2013)။ အင်စတီကျူးရှင်းအကျပ်အတည်းဆိုရာမှာ ကျန်းမာရေးစနစ် အင်စတီကျူးရှင်းသာမက စီးပွား၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတွေကိုလည်း ရည်ညွှန်းပါတယ်။\n(၂) ဒီလိုဖြစ်ရင် ဒါဟာ ၁၉၈၈ လူထုအုံကြွမှုနောက်ပိုင်း မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း ကြုံရမယ့် အကြီးမားဆုံးသော အကျပ်အတည်းသိမ့်ခါမှု ဖြစ် မယ်။ ၈၈ အုံကြွမှုဟာ နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုနဲ့ စီးပွားရေးအရ ခါးစည်းခံနိုင်စွမ်း မရှိတော့မှုတွေကြောင့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရတာဖြစ်ပြီး ဒီကိုဗစ်-၁၉ သိမ့်ခါမှုကတော့ ရောဂါကပ်ဘေးကတွန်းပို့ပြီး နိုင်ငံရေး (အထူးသဖြင့် အကျပ် အတည်းနိုင်ငံရေး) စီမံခန့်ခွဲမှုအလွဲအမှားတွေနဲ့ စီးပွားရေး ခါးစည်းခံနိုင်စွမ်း မရှိမှုတွေကို အကျိုးဆက်အဖြစ် ကြုံနိုင်ပါတယ်။ တနည်းအား ဖြင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် အကျပ်အတည်းသိမ့်ခါမှုဟာ နိုင်ငံရေးစနစ် အုပ်စိုးမှု စနစ်လွဲမှားမှု (အင်စတီကျူးရှင်းအကျပ်အတည်း)ကြောင့် ဖိနှိပ်ရက်စက်မှုနဲ့ စီးပွားရေးပျက်ယွင်းမှု (အခြေအနေဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း) ဖြစ်လာရတာပါ။ ဒီ ကိုဗစ်-၁၉အကျပ်အတည်းကတော့ နဂို ဖားတပိုင်း ငါးတပိုင်းစပ်ကြားအုပ်စိုးမှုစနစ် (Hybrid Regime) ဖြစ်စေကာမူ အခြေအနေအကျပ်အတည်းကနေ အင်စတီကျူးရှင်း အကျပ်အတည်းဘက်ကို ခေါင်းတည်သွားနိုင်တဲ့ အကျပ်အတည်းမျိုးပါ။ ဒီနေရာမှာ အကျပ်အတည်းရဲ့ အရင်းခံအကြောင်းတရားထက် အကျပ်အတည်းက လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် သက်ရောက်နိုင်တဲ့ သိမ့်ခါမှုကို အဓိက အကဲဖြတ် သုံးသပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။\n(၃) ဒီအကျိုးဆက်တွေကို လူထုတွေက ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ၊ စနစ်ပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်မှု အလှည့်အပြောင်းမျိုး ဖြစ်စေမလဲဆိုတာကို သေချာစောကြော စူးစမ်းသင့်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေး စိတ်ပညာရှင်တွေကတော့ သိမ့်ခါမှုတွေကြောင့် (အင်စတီကျူးရှင်း အကျပ်အတည်းကြောင့်) ထီးရိပ်နန်းရိပ်က လူတွေ၊ အာဏာနဲ့ ဓနဥစ္စာ အခွင့်ထူးခံတွေအတွက် သွေးပျက်စရာ Elite Panic ဖြစ်တတ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ် (Clarke & Chess 2008)။ ဒီလို အပေါ်လွှာသွေးပျက်မှုနဲ့ သိမ့်ခါမှု လမ်းဆုံလမ်းခွမှာ တိုင်းပြည်ဟာ လမ်းကြောင်း နှစ်ကြောင်းအနက် တကြောင်းကြောင်းကို ဦးတည်သွားနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်လို့ရပါတယ်။\n(၄) ပထမလမ်းကြောင်းကတော့ ဒီသွေးပျက်မှုဟာ တာဝန်ခံမှု ကင်းမဲ့ခြင်းနဲ့ အပေါ်ယံလွှာ အီလစ်တွေအနေနဲ့ သူတို့ ထီးသုဉ်းနန်းသုဉ်း၊ အသက် အိုးအိမ်စည်းစိမ် ပျက်သုဉ်းခြင်းမဖြစ်ရုံကိုသာ အဓိကဦးစားပေးပြီး အခြေအနေကို ပြန်ထိန်း၊ နဂိုရှိရင်းစွဲ နိုင်ငံရေး လူမှုစီးပွားပုံစံခွက်ကို အသစ်သောအခြေအနေ (New Normal) ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး ပြန်အသက်သွင်းတဲ့ (Restoration Strategy) လမ်းကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။ တနည်း ပြောရရင် ဆက်လက်ခရီးနှင်ကြစို့ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းက ကိုဗစ်ကပ်ဘေး အကျပ်အတည်းဟာ ယာယီပြဿနာ၊ လမ်းပျက်လို့ လမ်းပြင်နေတုန်းကွေ့ပတ်သွားဖို့ အချိန်ပေးရတဲ့ စိန်ခေါ်မှု (Detour Challenge) သာဖြစ်ပြီး လမ်းသစ်ထွင်စရာ၊ ရှာစရာမလိုဘူး။ အပေါက်ဖာပြီး ဆက်လျှောက်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့လမ်းပါ။ ဒုတိယလမ်းကတော့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အခြေခံကျတဲ့ ပြောင်းလဲမှုမျိုး (Transformation Strategy) ကိုရှေးရှုတာပါပဲ။ ဒီလမ်းကတော့ အကျပ်အတည်းကို မဟာဗျူဟာမြောက် ဘက်စုံလွှမ်းခြုံ ချိတ်ဆက်ရှုမြင်တာ၊ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ အဖြေရှာတာပါပဲ။ ဒီလမ်းကို ရှေးရှုမယ့် လမ်းသွယ် နှစ်ခုရှိပါတယ်။ ပထမလမ်းသွယ်က ရယ်ဒီကယ်ကျတဲ့ တစုံလုံးပြောင်း လဲမှု၊ တော်လှန်ရေးဆန်တဲ့ (လိုအပ်ရင် အကြမ်းဖက်မှုကိုပါအားပေးတဲ့) လမ်းသွယ်ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်လမ်းသွယ်တခုကတော့ အခြေခံကျတဲ့ အပြောင်းအလဲဟာ ရှိရင်းစွဲအကုန်လုံးကို ပစ်ပယ်တဲ့ အပြောင်းအလဲ မဟုတ်ဘဲ တမျိုးသားလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ပြောင်းလဲရမှာကို သိမြင်ပြီး၊ ပြောင်းလဲဖို့လက်ခံပြီး စိစစ်ရွေးချယ် ပြောင်းလဲမှုမျိုး (ပညာရှင် Jared Diamond ရဲ့ အယူအဆကို အခြေခံတဲ့) Selective Change မျိုး ဖြစ်ပါတယ် (Diamond, 2019)။ ဒီ စိစစ်ရွေးချယ်ပြောင်းလဲမှုဟာ အကြမ်းဖက်နည်းနဲ့ ပြောင်းတာကို အားမပေးတဲ့ ပြောင်းလဲမှုမျိုးဖြစ်ပါတယ်။\n(၅) စာရေးသူအနေနဲ့ကတော့ ဒုတိယလမ်းထဲက လမ်းသွယ်တခုဖြစ်တဲ့ စိစစ်ရွေးချယ်ပြောင်းလဲမှုကိုသာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လိုလားအပ်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ဒီအပြောင်းအလဲ လိုလားသူတွေကတော့ အားထုတ်ရပါမယ်။ အဓိကအချက်ကတော့ ၁၉၈၈ ကစခဲ့တဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးစတိုရီ (Story)၊ တည်ထားတဲ့ ဇာတ်အိမ်ဟာ ရှေ့ဆက်တွေ့ကြုံရမယ့် မြန်မာ့ ပကတိတရားအတွက် တခုတည်းသောအဖြေအဖြစ် အံဝင်ပုံမရတော့ဘူးဆိုတာကို လုံလောက်တဲ့ လူများစုကြီးလက်ခံနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ဖို့၊ ဒီနေ့ခေတ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ နိုင်ငံရေးစတိုရီနဲ့ ဖြေရှင်းရေး နည်းလမ်းတွေကို ဖော်ထုတ်ဖို့နဲ့ မဟာဗျူဟာကျကျ အကောင်အထည် ဖော်ဖို့ပါပဲ။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်က တည်ခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရေး ဇာတ်အိမ်အရ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဘုံရန်သူအဖြစ် ဆန့်ကျင်ရေးဆိုတဲ့ အရပ်ဘက်- စစ်ဘက် ပဋိပက္ခမျက်နှာစာက ပိုအားကြီး ခါးသီးပြီး ကျန်အရေးမှန်သမျှ ဒီအရပ်ဘက်-စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေး အားပြိုင်မှု၊ ပဋိပက္ခ၊ အကွဲအဟရဲ့ လက်အောက်ခံ ပြဿနာ၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ်မရှိတော့မှ အားလုံး စုံညီရှင်းရမယ့် အရေးအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြတဲ့ နိုင်ငံရေးစတိုရီပါ။ ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ တိုင်းရင်းသားတန်းတူရေးအပေါ် အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးစတိုရီ (National Building Story)၊ တရိပ်ရိပ် ကြီးထွားလာနေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ဩဇာနဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေးစတိုရီ၊ ဆင်းရဲ-ချမ်းသာ ဓနဥစ္စာကွာခြားမှု ကြီးသထက် ကြီးလာနေတဲ့ နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒနဲ့ မျှတတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစတိုရီ၊ အခု လက်ငင်း ကြုံနေရတဲ့ ရောဂါကပ်ဘေးလို၊ ခုလည်းကြုံ နောင်လည်း ပိုကြုံရမယ့် ဥတုဘေးလို လူသားဘဝ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာစတိုရီ (Human Security Story)၊ ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ဇီဝဆိုင်ရာနည်းပညာစတဲ့ နည်းပညာတွေနဲ့ (အချက်လက်ဖြစ်စေ၊ မူဝါဒ အနှစ်အသားဖြစ်စေ) အမှန်အပေါ် အခြေမခံတဲ့ ပုံဖျက်ဖန်တီးတဲ့ အမှန်လွန်ခေတ် နိုင်ငံရေးစတိုရီ (Impact of Technology and Post-Truth Politics Story)၊ တခါ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ လူငယ်-လူကြီး၊ ကျား-မ လိင်စိတ်ခံယူမှုဆိုင်ရာ အမှတ်သရုပ် လက္ခဏာဆိုင်ရာစတိုရီ (Identity Story) တွေဟာ ၈၈ ခုနှစ်က စ ဇာတ်အိမ်တည်ခဲ့တဲ့ အရပ်ဘက်-စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးစတိုရီနဲ့ တန်းတူ(ဝါ) ပိုပြီးတော့တောင် အရေးပါတဲ့ အဆင့်နေရာ ဖြေရှင်းမှုမျိုးကို တောင်းဆိုနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တပြိုင်တည်း အာရုံထား နားလည်ဖို့ ကြိုးစားရမယ့်၊ ဖြေရှင်းရမယ့် အဓိကစတိုရီတွေ တခုမက ရှိလာနေပါပြီ။ ဆရာတချို့ကတော့ စတိုရီတခုတည်းကို အထိုင်ချပြီး နိုင်ငံရေးကွက်စိပ်ကို ခြယ်မှုန်းမယ်ဆိုရင်လည်း လူများစုထောက်ခံမှု ရဦးမှာပဲ၊ နိုင်ငံတကာမှာလည်း သည်းခြေကြိုက်ဝါဒ ပေါ်ပြူလစ်ဇင်တွေ ခေတ်ရှိနေသေးတာပဲလို့ စောဒနာနိုင်ပါတယ်။ စတိုရီတခု တရောင်တည်းခြယ် နိုင်ငံရေးဟာ အီလစ်တွေအတွက်တော့ အလုပ်ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါတောင် ရေတိုပဲဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ တိုင်းပြည်အတွက် ကတော့ အတောမသတ်နိုင်မယ့် အကျပ်အတည်း (Perpetuation of Deadlock) ကနေ ထွက်လမ်းရှိဖွယ် မမြင်ပါဘူး။ ဒီ အသီးသီးအသက စတိုရီတွေအားလုံးရဲ့ ထူးခြားအရေးပါမှု၊ ရှုပ်ထွေးခက်ခဲမှုနဲ့ အပြန် အလှန် ဆက်စပ်နေမှုတွေ (Magnitude, Complexity and Interplay of the Stories)ကို နားလည်ဖို့ဆိုတာ အားထုတ်မှုမပါဘဲ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးဇာတ်အိမ် တည်ဆောက်ပုံဟာ သမိုင်းစဉ် တလျောက်လုံး အကန့်လိုက်စနစ်အနေနဲ့ပဲ ရှိသေးတဲ့အတွက် ဒီလို နားလည်ဖို့၊ အပြောင်းအလဲအတွက် လုံလောက်တဲ့ လူထုတွေ (Critical Mass) က လက်ခံလာအောင် အားထုတ်ဖို့ဆိုတာ ခက်ခဲမှာအမှန်ပါပဲ။ သို့ပေသိ ဉာဏ်ကြီးတဲ့၊ စေတနာကြီးတဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုကတော့ ဒီစတိုရီတွေကို အပြန်အလှန် သဟဇာတဖြစ်အောင် မြော်မြင်ချက် (Vision) ကို ဖော်ထုတ်တည်ဆောက်ပြီး တိုင်းပြည်ကို ဦးဆောင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ စိစစ်ရွေးချယ်ပြောင်းလဲတဲ့ လမ်းကြောင်းရဲ့ အားသာချက်ကတော့ အကြမ်းမဖက်တဲ့ လူမှုလှုပ်ရှားမှု (Social Movement) တွေကတဆင့် အပြောင်းအလဲဖြစ်နိုင်သလို၊ အုပ်စိုးသူတွေ၊ အီလစ်တွေက အမြော်အမြင်ရှိလို့ အပြောင်းအလဲကို ဦးစီးဦးဆောင်လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ဖြစ်တန်ခြေလမ်းကြောင်း ဖြစ်နေတာပါပဲ။\nဒီဆောင်းပါးမှာတော့ အကျပ်အတည်းဖွင့်ဆိုချက်နဲ့ အထက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေတွေကို တဆင့်စီ တိုတိုသွက်သွက် တင်ကြိုရှင်းလင်းချက်များအဖြစ် ဆွေးနွေးသွားပါမယ်။\nအကျပ်အတည်း ဖြစ်-မဖြစ်ဆိုတာကို ချိန်ထိုးတဲ့စံချိန်တွေထဲက လက္ခဏာရပ် သုံးခုကို တင်ပြလိုပါတယ် (Dyson & ‘t Hart 2013; Ansell, Boin, & ‘t Hart 2014)။ ပထမတခုကတော့ ကြုံတွေ့ရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုဘေးအန္တရာယ်ဟာ သိပ်မြင့်မားနေရင် အကျပ်အတည်း သတ်မှတ်ချက်တရပ်အဖြစ် ဆိုနိုင်ပါတယ်။ လူ့အသိုက်အမြုံတရပ်က ထားရှိတဲ့ သော့ချက်တန်ဖိုးတွေ၊ မရှိမဖြစ်စနစ်တွေ ပျက်စီးတော့မယ့်(ဝါ) အလွန်အမင်း ထိခိုက်သွားတော့မယ့် ဘေးအန္တရာယ်ကြုံနေရပြီ (High Level & Threat) ဆိုရင် ဒါကို အကျပ်အတည်းအခြေအနေလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေး ဟာ လူ့အသိုက်အမြုံရဲ့ တန်ဖိုးထားမှုတွေဖြစ်တဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ လုံခြုံရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့် စတာတွေနဲ့ လုပ်သားဈေးကွက်ကစလို့ ဝန်ဆောင်မှုစနစ်အလယ် တရားစီရင်မှုစနစ်အဆုံး အဆက်ပြတ်တောက်မှုတွေကို ဖြစ်စေနိုင်လို့ စိန်ခေါ်မှုဘေး အန္တရာယ် သိပ်မြင့်မားပါတယ်။ အကျပ်အတည်းရဲ့ ဒုတိယလက္ခဏာတခုကတော့ ကရောက်လာတဲ့ဘေးကို ဦးထိပ်မီးလောင်၊ ရင်ဝလှံစူး အရေးလို အမြန်ဆုံး ဖြေရှင်းကိုင်တွယ်ဖို့ (Sense of Urgency) လိုအပ်တာပါပဲ။ တတိယအချက် မသေချာမှုဒီဂရီ မြင့်မားခြင်း (a high degree of uncertainty) ကလည်း အကျပ်အတည်းရဲ့ လက္ခဏာတရပ် ပါပဲ။ အကျပ်အတည်း ကြုံနေရပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်နေတာလဲ၊ ဘယ်လိုဖြစ်ခဲ့တာလဲ၊ ရှေ့ ဘာဆက်ဖြစ်ဦးမှာလဲ၊ ဘယ်လောက် ထပ်ဆိုးဖို့ အခြေအနေရှိလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေအပြင် အကျပ်အတည်းကိုဖြေရှင်းဖို့ အဖြေနဲ့ပတ်သက်ရင်လည်း မရေရာမှုတွေပဲ ကြီးစိုးနေတတ်ပါတယ်။ ဒီအကျပ်အတည်းကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်နိုင်မလဲ၊ ဒီလိုတုံ့ပြန်ရင် ဘယ်လိုအကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်မလဲ၊ လူတွေ အသေအပျောက် အထိအခိုက် ပိုများမလား၊ လူတွေကရော ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ၊ လက်ခံလိုက်နာပါ့မလား၊ စီးပွားရေးနဲ့ ဈေးကွက်က ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ စတဲ့မေးခွန်းတွေ တန်းစီပေါ်လာတာပါပဲ။ ဒီနေ့ ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးကို တုံ့ပြန်နေရပုံတွေကိုကြည့်ရင် အကျပ်အတည်းရဲ့ မသေချာ မရေရာမှုတွေကို အထင်းသား မြင်နိုင်ပါတယ်။\nဒီတော့ နဂိုကတည်းက ကမ္ဘာနဲ့အဆက်ပြတ် နောက်ကျကျန်ရစ်နေတဲ့ မြန်မနိုင်ငံလို နိုင်ငံမျိုးမှာ ကိုဗစ်-၁၉လို အကျပ်အတည်းဟာ ကာကွယ်ဆေးတွေ့ရင် ကျော်လွှားသွားနိုင်မှာပေါ့ ဆိုတာလောက် ရိုးရှင်းတဲ့အကျပ်အတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းကတော့ ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ရောဂါဘေးဟာ ကျန်းမာရေးပြဿနာ သီးသန့် မဟုတ်လို့ပါပဲ။ အကျပ်အတည်းစီမံခန့်ခွဲမှုမှာ ဘက်စုံထောင့်စုံချဉ်းကပ်မှု လိုပါမယ်လို့ ဧပြီလထုတ် ISP-Myanmar Special Series: COVID-19 & Myanmar အမှတ်စဉ် ၁ စာအုပ်ပါ စာရေးသူရဲ့ ဆောင်းပါးမှာ ဖော်ပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ရောဂါကိစ္စကို ချဉ်းကပ်တဲ့နေရာမှာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးမူဝါဒ ရှုထောင့်တခုတည်းနဲ့ ချဉ်းကပ်လို့ မရဘူး။ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ လူမှုစီးပွားတရားမျှတမှု စတဲ့ ဘက်စုံ လွှမ်းခြုံချိတ်ဆက် ရှုမြင်တဲ့ ပါရာဒိုင်း Inclusive and Comprehensive Paradigm အရ သတိချပ် စဉ်းစားအပ်ပါတယ်။ ဒီ ဘက်စုံ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရှုမြင်နိုင်ပုံကို လူသား ဘဝလုံခြုံရေး (Human Security) အမြင်အဖြစ်နဲ့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ် (မင်းဇင်၊ ၂၀၂၀-က)။ တခါ ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးကို ယာယီပြဿနာ၊ လမ်းပျက်လို့ လမ်းပြင်နေတုန်း ကွေ့ပတ်သွားဖို့ အချိန်ပေးရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုသာဖြစ်ပြီး လမ်းသစ်ထွင်စရာ ရှာစရာ မလိုဘူး။ အပေါက်ဖာပြီး ဆက်လျှောက်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ အမြင်ဟာလည်း အကျပ်အတည်းရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုကို ကျန်းမာရေးဘောင်တခုတည်းခတ်ပြီး ကြည့်သလို ဖြစ်နေပါတယ်။\nဒီနေရာမှာ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံသုတေသီတွေ အမျိုးအစားခွဲပြတဲ့ အကျပ်အတည်း နှစ်မျိုးအကြောင်း ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ ပထမတခုကတော့ အခြေ အနေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အကျပ်အတည်း (Situational Crisis) ဖြစ်ပါတယ်။ လူကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သဘာဝ ကြောင့်ဖြစ်စေ ကြုံရတဲ့ အကျပ်အတည်းမျိုးပါ။ အခုကြုံနေရတဲ့ ကိုဗစ်လိုကပ်ဘေးကစပြီး ငွေကြေးဈေးကွက် ကမောက်ကမဖြစ်တာ၊ အရေးကြီးတဲ့ လျှပ်စစ်လို၊ ရေပေးဝေရေးလို၊ အဓိက လမ်း၊တံတားကြီးတွေလို စတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေ ပျက်ယွင်းတာ စတဲ့ အကျပ်အတည်းမျိုးပါ။ ဒီအကျပ်အတည်းမျိုးက အော်ပရေးရှင်းနဲ့ နည်းပညာဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုကို အဓိကအားပြုဖြေရှင်း ရပါတယ်။ အစိုးရတွေဟာ ဒီလို အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေးမှာ လိုအပ်တဲ့အဖြေရဲ့ ပဓာန သော့ချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယကတော့ ပထမ အခြေအနေကြောင့် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကျပ်အတည်းကို အကိုင်အတွယ်မှားရင်၊ အကိုင်အတွယ်မှန်စေကာမူ အချိန်အတွက်အချက် နောက်ကျတာနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် အားနည်းတာ ပေါင်းစပ်သွားရင် အင်စတီကျူးရှင်းတွေကို ခေါင်းတည်လာတဲ့ အကျပ်အတည်း (Institutional Crisis) အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။\nတနည်းအားဖြင့် အစိုးရတွေ၊ ခေါင်းဆောင်တွေက အခြေအနေအကျပ်အတည်းကို တုံ့ပြန်တာ ညံ့ဖျင်းလွန်းလို့ လူထုထောက်ခံမှု ကျဆင်းလာတာကစလို့ အာဏာကုလားထိုင် မမြဲတော့မှာ စိုးရိမ်ကြတာအလယ် သူတို့ကိုထမ်းတင်ထားတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ အခြေခံဥပဒေစနစ်တခုလုံးပါ မတည်မငြိမ်ဖြစ်လာ၊ လှုပ်ခါလာတာမျိုးပါပဲ။ ဒီ အကျပ်အတည်းမျိုးကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် လက်ရှိကျင့်သုံးနေတဲ့ အလုပ်မဖြစ်တဲ့လမ်းစဉ်တွေ၊ မူဝါဒတွေကို ဘယ်လိုပြင်ဆင်မလဲဆိုတဲ့ မဟာဗျူဟာနဲ့ နိုင်ငံရေးစီမံခန့်ခွဲမှုတွေကို အဓိက အားပြုရလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီအကျပ်အတည်းမှာတော့ အစိုးရတွေဟာ အဖြေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းသော့ချက် မဟုတ်တော့ဘဲ ပြဿနာရဲ့တရားခံတွေ ဖြစ်သွားလေ့ရှိပါ တယ်။ အခြေအနေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းတာဟာ လူ့အသိုက်အမြုံ တခုလုံး ရုပ်ဘဝ၊ လူမှုစီးပွားဘဝ မပျက်သုဉ်းရေးအတွက် ရုန်းကန်တာဖြစ်ပြီး အင်စတီကျူးရှင်းတွေကို ခေါင်းတည်လာတဲ့ အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရတာကတော့ အပေါ်ယံအီလစ်တွေနဲ့ သူ့တို့ရဲ့ ကျောထောက်နောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းတွေ ထီးသုဉ်းနန်းသုဉ်း အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ် မဆုံးရအောင် အဓိကရုန်းကန်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ် (Dyson & ‘t Hart 2013)။\nမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကျန်းမာရေးစနစ် စွမ်းဆောင်ရည်၊ လက်ရှိ ပိုးကူးစက်နှုန်းတွေနဲ့ ဆက်တိုးဆောင်ရွက်နေတဲ့ ထိန်းချုပ်ရေးမဟာဗျူဟာ Containment Strategy အရ အချိန်နည်းနည်းကြာလာရင် ကျန်းမာရေးအင်စတီကျူးရှင်း အကျပ်အတည်း ဖြစ်လာမလားဆိုတာ စိုးရိမ်ရပါတယ်။ စီးပွားရေးမှာတော့ အခြေအနေတွေဟာ ပိုဆိုးလာနေပါတယ်။ EIU ရဲ့ စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်ထုတ် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ကိန်းဂဏန်းတွေမှာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွက် GDP တိုးနှုန်းကို ၁ ဒသမ ၂ ရာနှုန်းအထိ လျှော့ချခန့်မှန်းခဲ့ပါတယ် (EIU, September 2020)။ နိုင်ငံရဲ့ အဓိကဝင်ငွေဖြစ်တဲ့ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ဈေးတွေ ဆက်ကျနေလို့ ပုံမှန်ကုန်သွယ်ရေးကရမယ့် နိုင်ငံခြားဝင်ငွေ နည်းလာမှာလည်း ဂရုပြုရပါမယ်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေလည်း ပြန်ခေါင်းထောင်ဖို့ ခက်ခဲဦးမှာပါ။ အဓိက ပို့ကုန်လမ်းကြောင်းနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ တရုတ်နဲ့ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်ဒေသ တွေက ပို့ရမယ့် လယ်ယာထွက်ကုန်လမ်းကြောင်း တွေ ပိတ်ဆို့နေတာ (ဝါ) အဖွင့်အပိတ် မတည်ငြိမ်တာတွေကြောင့် တောင်သူတွေအတွက် ဆုံးရှုံးမှုတွေ ကြီးကြီးမားမား ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ တာရှည်နိုင်မယ့် လော့ဒေါင်းကြောင့် အထည်ချုပ် နဲ့ စက်မှုကုန်ထုတ်ကဏ္ဍများ တောင့်ခံနိုင်စွမ်းမရှိတော့ဘဲ အတော်များများ ပိတ်သိမ်းရမယ့် အခြေအနေရှိနေပြီး အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေ တိုးလာနိုင်ပါ တယ်။ ထိုင်း၊ မလေးရှားနဲ့ တရုတ်စတဲ့ ပြည်ပ သွားရောက်လုပ်ကိုင်ရာက ပြန်ရောက်လာတဲ့ အလုပ်သမားတွေကြောင့်လည်း ဟွန်ဒီလို့အပြောများတဲ့ အလုပ်သမားတွေရဲ့ ပြည်တွင်းပြန်လွှဲငွေဟာ သိသိသာသာ လျော့ပါးထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဒီ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းတွေ၊ ကြာမြင့်လာမယ့် လော့ဒေါင်းအခြေအနေကြောင့် ဖိစီးမှုတိုးလာတဲ့ လူမှုဘဝအခြေအနေတွေက တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး နဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအတွက် အဓိကစိန်ခေါ်မှုတွေ ဖြစ်လာမှာပါ။ ဒီကြားထဲ မြွေမပူရာကင်းမှောင့် ဆိုသလို ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာမှာ စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်း ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပ၊ မကျင်းပ ဆိုတာကလည်း နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်း ဖြစ်လာပါတယ်။ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်က “ကိုဗစ်-၁၉ရောဂါ အကြောင်းပြချက်နဲ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းဖို့ အစီအစဉ် မရှိပါဘူး”လို့ စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်မှာ ပြောဆိုခဲ့ပါ တယ်။ အာဏာရပါတီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်း “ရွေးကောက်ပွဲတွေ ဆိုတာလည်း ကိုဗစ်-၁၉နဲ့ တန်းတူ အရေးကြီးတယ်။ တန်းတူထက်တောင်မှ ပိုတယ်လို့တောင် ဆိုလို့ရပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကိုဗစ်- ၁၉ဆိုတာ အခုလက်ရှိ ကျမတို့အနေနဲ့ ကာကွယ်ဆေးပေါ်တာနဲ့ ဒီစိန်ခေါ်မှုကို ကျော် လွှားနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတယ်”လို့ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ ပြောဆိုပါတယ်။\nဒီမိုကရေစီဆိုတာ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ပုံမှန် ကျင်းပတာထက် ပိုတယ်၊ သို့ပေသိ ရွေးကောက်ပွဲ မရှိရင်လည်း ဒီမိုကရေစီမရှိနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ စကားများဟာ သုံးလွန်းလို့ ဆီသည်မလက်သုတ်ဖတ်လို ဖြစ်နေပါပြီ။ ခေတ်ပြိုင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ သုတေသီတွေ အတွက်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ဒီမိုကရေစီ အချိတ်အဆက်ဟာ ထင်သလောက် မရိုးရှင်းပါဘူး (Schedler 2019)။ အကွဲအပြဲများတဲ့နိုင်ငံ၊ တဦးချင်းဝင်ငွေ နိမ့်ပါးပြီး ဆင်းရဲတဲ့နိုင်ငံ၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ လွန်ဆန်နိုင်စွမ်းနည်းလာတဲ့နိုင်ငံမှာ ရွေးကောက်ပွဲတွေဟာ ရင်ကြားစေ့ သင့်မြတ်ပြေလည်ရေးထက် အကွဲအပြဲကို ပိုဖြစ်စေတယ်လို့ သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီအခြေအနေတွေအောက်မှာ ကျင်းပမှာပါ။ ဒီကြားထဲ ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးရဲ့ အန္တရာယ်ဓားမိုးအောက်မှာ ကျင်းပရတဲ့အတွက် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ယှဉ်ပြိုင်သူ ပါတီတွေကြားမှာ မျှတတဲ့ကစားကွင်းကို ဖြစစေပါ့မလားဆိုတာလည်း ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပုံ၊ ရလဒ်ကို လက်ခံပုံတွေအပေါ် သက်ရောက်စေပါတယ် (မင်းဇင်၊ ၂၀၂၀-ခ)။ ဒီအခြေအနေတွေကလည်း နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကို တာစူစေနိုင်ပါတယ်။\nအလားတူ ရခိုင်မှာ တပ်မတော်နဲ့ အေအေ ရက္ခိုင့်တပ်တော်အကြား ပဋိပက္ခမီး မြင့်နေတာ၊ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ နိုင်ငံတကာဖိအား ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှုတွေ တိုးလာနိုင်တာကလည်း နူရာဝဲစွဲအခြေအနေမျိုးပါပဲ။ ဒီလို အခြေအနေ အကျပ်အတည်းတွေကနေ အင်စတီကျူးရှင်းတွေကိုပါ ခေါင်းတည်လာမယ့် အကျပ်အတည်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းသွားဖွယ်ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆက်စပ်မတွေးရင် သီးသန့်ပြဿနာ၊ အချိန်ကာလတခုမှာ ပြီးသွားမယ့်ပြဿနာလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပေမဲ့ ဆက်စပ်တွေးရင် မီးခိုးကြွက်လျှောက်ပြဿနာအဖြစ် အလေးအနက်ထားရမှာပါ။ ဒီလိုသာ မီးခိုးကြွက်လျှောက်ဖြစ်လာပြီ ဆိုရင်တော့ ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးက စလိုက်တဲ့ အကျပ်အတည်းဟာ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီအုံကြွမှုနောက်ပိုင်း လူ့အဖွဲ့စည်းတခုလုံးကို သိမ့်ခါစေနိုင်မယ့် အကျပ်အတည်းအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်စရာရှိပါတယ်။ ၈၈ အုံကြွမှုဟာ နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုနဲ့ စီးပွားရေးအရ ခါးစည်းခံနိုင်စွမ်း မရှိတော့မှုတွေကြောင့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရတာဖြစ်ပြီး ဒီ ကိုဗစ်-၁၉သိမ့်ခါမှုကတော့ ရောဂါကပ်ဘေးကတွန်းပို့ပြီး နိုင်ငံရေး (အထူးသဖြင့် အကျပ်အတည်းနိုင်ငံရေး) စီမံခန့်ခွဲမှု အလွဲအမှားတွေနဲ့ စီးပွားရေး ခါးစည်းခံနိုင်စွမ်း မရှိမှုတွေကို အကျိုးဆက်အဖြစ် ကြုံနိုင်ပါတယ် (အောက်ပါပုံကို ကြည့်ပါ)။\nပထမလမ်း (ဝါ) လမ်းဆက်လျှောက်မယ် ရွေးချယ်မှု\nဒီလိုအကျပ်အတည်းတွေကြုံလာရင် ထီးရိပ်နန်းရိပ်က လူတွေ၊ အခွင့်ထူးခံတွေစတဲ့ အီလစ်တွေက အရင် ယောက်ယက်ခတ် သွေးပျက်မှု ဖြစ်တတ်ကြပါတယ်။ သုတေသီတွေက အီလစ်တွေကသွေးပျက်တာကို ကြောက်တယ်၊ အီလစ်တွေက သွေးပျက်တာကို ဖြစ်စေတယ်၊ အီလစ်တွေကိုယ်တိုင် သွေးပျက်ရင် အလွန်အကျွံ တုံ့ပြန်မှုတွေ ဖြစ်တတ်တယ်လို့ အထောက်အထားများစွာနဲ့ သုတေသနလုပ် ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါ တယ် (Clarke & Chess 2008)။ အီလစ်တွေက ဆင်စွယ်ရဲတိုက်မှာနေပြီး နင်းပြားတွေ ဆင်းရဲသားကျောမွဲတွေကိုတော့ စည်းကမ်းမလိုက်နာလို့ ဥပဒေစိုးမိုးရေးခေါင်းစဉ်နဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန်အရေးယူတဲ့၊ ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်အရေးယူတဲ့ (criminalizetion) လုပ်ဆောင်ချက်မျိုးတွေကို ပိုလုပ်လာလေ့ရှိပါတယ်။\nမြန်မာနိုင်ငံမှာ ၈၈ လူထုအုံကြွမှုကို မင်းမဲ့စရိုက်အဖြစ် ပုံဖော်ပြီး အကျပ်အတည်းကို မဖြေရှင်းဘဲ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရမယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့(နဝတ)ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဟာ နဂိုအခြေအနေကို ပြန်ထိန်းပြီး လမ်းဆက်လျှောက်မယ်ဆိုတဲ့ (Restoration Strategy) ပါပဲ။\nအခု ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးကြောင့်ဖြစ်နေတဲ့ မီးခိုးကြွက်လျှောက် အကျပ်အတည်းကိုလည်း (ဆေးတွေ့ရင် ပြန်ကောင်းသွားမယ့်) သူ့ဘာသာသူဖြစ်နေတဲ့ သီးသန့်ဖြစ်စဉ်၊ ရွေးကောက်ပွဲကတော့ ပိုအရေးကြီးတဲ့ ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ် ထူထောင်ရေးဖြစ်စဉ်လို့ ခွဲစဉ်းစားပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်ကျင်းပ၊ မဲထွက်ပေးတဲ့ လူထုထောက်ခံမှုရရင် ရသလောက်တရားဝင်တယ်၊ မပြီးသေးတဲ့ခရီး ထပ်ဆက်ရမယ် ဆိုတာဟာလည်း (Restoration Strategy) တမျိုးပါပဲ။\nတတိုင်းပြည်လုံး ညီညွတ်ရေးအခြေခံနဲ့ ရှိသမျှအရင်းအမြစ်တွေကို ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဘေးဆိုးနဲ့အတူ တွဲဖက်ဖြစ်နေတဲ့ အကျိုးဆက် အကျပ်အတည်းတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ သုံးရမယ့်အစား အပြန်အလှန်ပုတ်ခတ် ကိုယ့်ဂုဏ်ကိုယ်ဖော်ရေး ဗန်းတင်ရတဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုမျိုးတွေနဲ့ အားတွေပြုန်းမှာ၊ အမုန်းတွေပွားမှာ၊ ဒီထက်ပိုရင် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့နွှယ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုတွေပါ ဖြစ်လာနိုင်တာဟာ စိုးရိမ်စရာပါ။ တကယ်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နဲ့ နိုင်ငံရေးရလဒ်ဟာ အမြဲထပ်တူမဟုတ်ဘူးဆိုတာ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်က ရွေး ကောက်ပွဲရလဒ်တွေဟာ နိုင်ငံရေးအရ အကျပ်အတည်းဆိုက်နေတာတွေကို ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းမပေးနိုင်ဘူး။ အခန့်မသင့်ရင် ဆေးကြောင့်လေး၊ ပိုဆိုးရွားသွားစေပါတယ်။ ဒါကို သင်ခန်းစာယူ၊ သိတတ်ရင် ရွေးကောက်ပွဲဟာ ကိုဗစ်နဲ့မဆိုင်ဘူး ပြောနေပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲက ပိုအရေးပါတယ် ဆိုစေဦးတော့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ဟာ ကိုဗစ် ကပ်ဘေးနဲ့ ကပ်ဘေးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်မလားဆိုတာ အတော့်ကို မရေရာလှပါဘူး။\nဒီလို မဖြေရှင်းနိုင်ဘူးဆိုရင် တိုင်းပြည်မှာ ပျက်ယွင်းမှုသုံးပါးကို ကြုံပြီး အရင်ကထက် ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်နိုင်ခြေရှိပါတယ်။ ဒါတွေကတော့ လျှပ်စစ်မီး၊ ရေ၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးကနေ နေ့စဉ်ဘဝ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအထိ အခြေခံ ဝန်ဆောင်မှု စွမ်းရည် ပျက်ယွင်းမှု၊ စစ်ပွဲတွေ ပိုတိုးဖြစ်လို့ နိုင်ငံတော်ကနေ တာဝန်ခံပြီး လုံခြုံရေး ပေးစွမ်းနိုင်ရည်ပျက်ယွင်းမှု၊ နိုင်ငံတော်ထဲမှာရှိတဲ့ အီလစ်အများစုနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ အာဏာနဲ့ ဓနဥစ္စာ ရှာဖွေခွဲဝေမှုတွေမှာ လိုက်နာစောင့်စည်းအပ်တဲ့ တရားတွေကို ငြင်းဆန်ပြီး ငါတကော ကောလာမှုဆိုတဲ့ တရားဝင်ခြင်းဆိုင်ရာ စွမ်းရည်ပျက်ယွင်းမှု တွေပါပဲ (Call 2011)။ ဒီနေရာမှာ ပြည်ပနိုင်ငံတွေ (အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့စည်းတွေ)က တိုင်းပြည်ရဲ့ အချုပ်အချာအာဏာ တရားဝင်မှုကို လက်မခံဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုတပ်တွေ လာရောက်ချထားတာတို့၊ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ ဒေသက ခွဲထွက်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွေကို အားပေးကူညီတာတို့လည်း ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။\nဒုတိယလမ်း (ဝါ) အခြေခံကျတဲ့အပြောင်းအလဲကို ရွေးချယ်မှု\nဒီလမ်းကတော့ အကျပ်အတည်းကို မဟာဗျူဟာမြောက် ဘက်စုံလွှမ်းခြုံ ချိတ်ဆက်ရှုမြင်တာ၊ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ အဖြေရှာတာပါပဲ။ ဒီလမ်းမှာ ရွေးချယ်စရာ လမ်းသွယ်နှစ်ခု ရှိပါတယ်။ ပထမလမ်းသွယ်က ရယ်ဒီကယ်ကျတဲ့ တစုံလုံး ပြောင်းလဲမှု၊ တော်လှန်ရေးဆန်တဲ့ (လိုအပ်ရင် အကြမ်းဖက်မှုကိုပါအားပေးတဲ့) လမ်းသွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ တင်ကြိုရှိရင်းစွဲ ရေခံမြေခံအခြေအနေတွေဖြစ်တဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲနဲ့ ပဋိပက္ခပြင်းထန်မှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး လွှမ်းမိုးမှုကို လွန်ဆန်နိုင်စွမ်းနည်းမှုတွေကြောင့် ဒီ ရယ်ဒီကယ် တစုံလုံးပြောင်းရေးလမ်းကြောင်းဟာ အန္တရာယ်များတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။ မညင်သာတဲ့ အပြောင်းအလဲကြောင့် အခန့်မသင့်ရင် ပထမလမ်းကြောင်းကြောင့် ကြုံရနိုင်တဲ့ ပျက်ယွင်းမှုသုံးပါးကိုပဲ ကြုံပြီး ဆေးကြောင့်လေးနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။ တခါ မြန်မာ့သမိုင်းမှာ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုက စလို့ ၁၉၈၈ ဒီမိုကရေစီအုံကြွမှုအလယ် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအဆုံး ဖြစ်ရပ်တွေမှာ အရှိန်အဟုန်က တော်လှန်ရေးဆန်ပေမဲ့ အဖြေမှာတော့ တော်လှန်ရေးရလဒ် မထွက်ခဲ့တာသာ များပါတယ်။ ကာလတိုဖိအားနဲ့ ရလဒ်ထွက်မယ်ထင်ပြီး ဖုတ်ပူမီးတိုက် လုပ်တာ၊ ရရင်ရ မရရင်ချဆိုပြီး ရယ်ဒီကယ်ဆန်တာ၊ လူမှုပြောင်းလဲမှုကြီး ဖြစ်တော့မယောင် မိုးမျှော်နိုင်ငံရေးကမ်ပိန်းလုပ်တာတွေဟာ နောက်ဆုံးမှာ မှန်းချက်နဲ့ နှမ်းထွက်မကိုက်ဘဲ တဖက်က ပဋိပက္ခတွေ ပိုမီးမြှင့်ပြီး အခြားတဖက်မှာတော့ နိုင်ငံတော်ဟာ တရားမျှတ လွတ်လပ်ခြင်းနဲ့မသွေဆိုတဲ့ စံတန်ဖိုးတွေကနေ လွဲထွက်ပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ်အထိုင်မှာ လျှောမွေးသွားရတာချည်းပါပဲ။\nဒါကြောင့် အခြေခံကျတဲ့ ပြောင်းလဲရေးနဲ့ပတ်သက်ရင် ရှိရင်းစွဲ အကုန်လုံးကို ပစ်ပယ်တဲ့ အပြောင်းအလဲမျိုးမဟုတ်ဘဲ တမျိုးသားလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ပြောင်းလဲရမှာကို သိမြင်ပြီး၊ ပြောင်းလဲဖို့လက်ခံပြီး စိစစ်ရွေးချယ် ပြောင်းလဲမှုမျိုး Selective Change မျိုးကို အကြံပြုလိုတာဖြစ်ပါတယ် (Diamond 2019)။ ဒီ စိစစ်ရွေးချယ် ပြောင်းလဲမှုဟာ အကြမ်းဖက်နည်းနဲ့ပြောင်းတာကို အားမပေးတဲ့ ပြောင်းလဲမှုမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းကိုရွေးမယ်ဆို ဘာတွေကိုပြောင်းချင်တာလဲ ဆိုတာကို သိရပါမယ်။ ဘယ်လိုပြောင်းလဲချင်တာလဲဆိုတာ သိဖို့လိုပါတယ်။ ဘာတွေကို ပြောင်းလဲချင်တာလဲဆိုတာကို သိဖို့ဆိုရင် လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးစတိုရီတွေက ဘာလဲ။ ဒါတွေက လက်ရှိအကျပ်အတည်းတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ကုံလုံပြည့်စုံလား စောကြောသင့်ပါတယ်။ ဘယ်လိုပြောင်းချင်တာလဲ ဆိုတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရေးစတိုရီသစ်ကို ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ ဆိုတာနဲ့ အဓိကသက်ဆိုင်ပါတယ်။\nနိုဘယ်ဆုရှင် စီးပွားရေးနဲ့ စိတ်ပညာရှင် Daniel Kahneman ကနေ တကမ္ဘာလုံး အရေးတယူ ဖတ်ရှုလေ့လာနေကြတဲ့ သမိုင်းပညာရှင် Yuval Noah Harari အဆုံး မျက်မှောက်ခေတ် ပညာရှင်တွေဟာ Storytelling စတိုရီ (ဝါ) ဇာတ်လမ်းပမာပြောခြင်းဟာ လူမျိုးနွယ်ရဲ့ အခြေခံဆောင်ရွက်ချက်ပဲ၊ လူဟာ သူ့အကြောင်းသူ စဉ်းစားရင်၊ တွေးရင် စတိုရီဇာတ်လမ်းအဖြစ်သာ စဉ်းစားပုံဖော်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ Kahneman က လူမှာ အတွေ့အကြုံကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့် သိတဲ့အသိနဲ့ ပြန်အမှတ်ရတဲ့ အသိ ရှိတယ်။ ဒီပြန်အမှတ်ရတဲ့အသိက စတိုရီတွေ၊ ဇာတ်လမ်းတွေကို ဖန်တီးတော့တာပါပဲ။ တဦးချင်းဟာ ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် အမှတ်ရချင်တာကလေးကို ပြန်အမှတ်ရပြီး စတိုရီတွေ၊ ဇာတ်လမ်းတွေကို တည်ဆောက်၊ ကိုယ့်စတိုရီ သူပြော၊ သူ့စတိုရီ ကိုယ်နားထောင်နေကြတာပါပဲ။ ဒီလို အပြန်အလှန် နားထောင်ကြရင်း စတိုရီတခု (ဝါ) တချို့ကို ယုံတဲ့လူတွေ ပိုများလာတယ်ဆိုရင်၊ ယုံကြည်မှုဟာ နှစ်ပေါင်း ဆယ်၊ ရာ၊ ထောင် ချီလာပြီဆိုရင် ဥပဒေတွေ၊ ယဉ်ကျေးမှုတွေ၊ ဘာသာရေးတွေ၊ အမျိုးသားနိုင်ငံတော်တွေ၊ တရားမျှတမှုတွေ၊ လူ့အခွင့်ရေးတွေ၊ ငွေကြေး၊ ဈေးကွက်နဲ့ စားသုံးသူဝါဒတွေ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ထွန်းပုံပေါ်လာတာပါပဲ။ Harari က နိုင်ငံရေးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စီးပွားရေးပဲ ဖြစ်ဖြစ် အားလုံးဟာ ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကြောင်း ပြောတာအပေါ် အခြေခံထားတာပဲလို့ ကောက်ချက်ချပါတယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ အဆုံးအမဖြစ်တဲ့ ဝိပ္ပလ္လာသတရားတွေကစလို့ အဘိဓမ္မာလာစိတ် စေတသိက်သဘောတွေကို နည်းနည်း တီးခေါက်ဖူးတယ်ဆိုရင် ဒီ ပညာရှင်တွေပြောတဲ့ စတိုရီဇာတ်ကြောင်းရဲ့ အရေးပါပုံကို အလွယ်တကူ နားလည်နိုင်ပါတယ်။\nနိုင်ငံရေးစတိုရီဇာတ်လမ်းမှာတော့ မရိုးတဲ့ ဇာတ်အိမ်ဟာ လူ့သဘာဝ၊ လူ့သည်းခြေကြိုက်အပေါ်ပဲ အခြေခံပါတယ်။ အလွန်ဆိုးရွားတဲ့၊ လူတွေကို အန္တရာယ်ပြုနိုင်စွမ်းတဲ့ (လူပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သဘာဝဘေးပဲဖြစ်ဖြစ်) ဗီလိန်ရှိတယ်။ အဲဒီဗီလိန်ဟာ ဆိုးလွန်းလို့ နိုင်မှနိုင်ပါ့မလားတောင် ဇာတ်နာတယ်။ အဲဒီမှာ ကယ်တင်မယ့်သူရဲကောင်း ပေါ်တယ်။ သူရဲကောင်းကိုဝန်းရံတဲ့ မိတ်ကောင်းတွေ၊ မဟာမိတ်တွေပါလာတယ်။ ဒီကြားထဲ ဗီလိန်ကို လက်နက်ချ အရှုံးပေးသွားတဲ့ သူရဲကောင်းကို အပြစ်တင်စွန့်ခွာပြီး ကိုယ်ကျိုးရှာ ဘက်ပြောင်းသွားတဲ့ သစ္စာဖောက်တွေလည်း ပေါ်လာတယ်။ အကောက်ကြံသူတွေလည်း ရှိလာတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူရဲကောင်းက မယိမ်းယိုင်ဘူး။ အဆုံးမှာ (သူသေ ရင် အလွမ်းဇာတ်၊ သူရှင်ရင် ဟက်ပီးအန်းဒင်း ပေါင်းဇာတ်) လောကနိဗ္ဗာန်ကို ပြန်ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်တယ် (Seargeant 2020)။\nမြန်မာနားမှာတော့ စတိုရီဆိုတာ ဇာတ်ပါပဲ။ ဇာတကက ဆင်းသက်လာတဲ့ စကားမို့ ၊ ဇာတ်ကြီး ၁၀ ဘွဲ့နဲ့ ကြီးပြင်းလာတာမို့ စတိုရီကောင်းဆိုတာ (ဆရာဇော်ဂျီ ပညာရိပ်ကိုခိုပြီးပြောရရင်) အသိကိုလည်း ပေးတယ်၊ စေတနာကိုလည်း နှိုးပါတယ်။ သဘောက ဇာတ်လမ်းကောင်းပြီဆိုရင် မနော၊ ဝစီ၊ ကာယ စေတနာ ကံ လုပ်ရပ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ ၅၅၀ ဇာတ်ပင်လယ်ကနေ ဆရာမင်းသုဝဏ်ရဲ့ သူ့ မှာတမ်းကဗျာ၊ ဟဲမင်းဝေးရဲ့ ပင်လယ်ပြာနဲ့တံငါအို၊ အဲလ်ဘတ်ကမူးရဲ့ ပလိပ်ဝတ္ထုအဆုံး၊ ရွှေဘကနေ ဟယ်ရီပေါ်တာရုပ်ရှင်အဆုံး အားလုံးဟာ ကျောရိုးတူတူချည်းပါပဲ။ ဇာတ်လမ်းထဲက ဇာတ်ကောင်စရိုက်ကပုံသေမို့ ကောင်းရင် အမြဲကောင်းနေမယ် (မကောင်းတာရှိရင်တောင် နားလည်မှုလွဲသွားလို့ စေတနာအမှားမို့၊ စေတနာကဝေဒနာဖြစ်လို့ပါပဲ)။ ဒီလို လူ့သဘာဝအပေါ်ပဲအခြေခံတဲ့ နိုင်ငံရေးစတိုရီတွေမှာလည်း အားပြိုင်မှု ပဋိပက္ခတခုခုကို အသည်းပေါက်လောက်တဲ့အထိ အားကြီးအောင် လုပ်ပေးရတာပါပဲ။ ဒါမှ ဇာတ်ရှိန်တက်မယ်။ ကံသုံးပါး စေတနာ နှိုးနိုင်ပါမယ်။ နိုင်ငံရေးလုပ်ရပ် ရလဒ်ထွက်ပါမယ်။ ဒါဆိုရင် နိုင်ငံရေးအာနိသင်ရှိတဲ့ စတိုရီပါပဲ။\nလက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးစတိုရီဟာ အဓိကအားဖြင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် လူထုအုံကြွမှုက စခဲ့တဲ့ ဇာတ်လမ်းပါပဲ။ အဲဒီကာလကတည်ခဲ့တဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်အိမ်အရ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဘုံရန်သူအဖြစ် ဆန့်ကျင်ရေးဆိုတဲ့ အရပ်ဘက်-စစ်ဘက် ပဋိပက္ခ မျက်နှာစာက ပိုအားကြီးခါးသီးပြီး ကျန်အရေးမှန်သမျှဟာ ဒီအရပ်ဘက်-စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေး အားပြိုင်မှု၊ ပဋိပက္ခ၊ အကွဲအဟရဲ့ လက်အောက်ခံပြဿနာ၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ် မရှိတော့မှ အားလုံးစုံညီရှင်းရမယ့် အရေးအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြတဲ့ နိုင်ငံရေးစတိုရီပါ။ ဒီဘက်နောက်ပိုင်းမှာတော့ ပင်လုံစတိုရီလို့ ပြောလို့ရမယ့် တိုင်းရင်းသား တန်းတူရေးအပေါ် အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေးစတိုရီကိုလည်း တွဲဖက်ပြောလာတာတချို့ ရှိပေမဲ့ အဓိကစတိုရီကို မကျော်လွန်နိုင်သေးပါဘူး။ သုတေသီ တချို့ကလည်း တရိပ်ရိပ် ကြီးထွားလာနေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ဩဇာကို ထောက်ပြပြီး အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ အားပြိုင်မှု ပထဝီနိုင်ငံရေးစတိုရီကို တင်ပြကြပါတယ်။ အလားတူပဲ ဆင်းရဲ-ချမ်းသာ ဓနဥစ္စာကွာခြားမှု ကြီးသထက်ကြီးလာနေတဲ့ နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒနဲ့ မျှတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတိုက်ပွဲစတိုရီ၊ အခုကြုံနေရတဲ့ ရောဂါကပ်ဘေးလို၊ ခုလည်းကြုံ၊ နောင်လည်း ပိုကြုံရမယ့် ဥတုဘေးလို လူသားဘဝ လုံခြုံရေး ပြင်ဆင်အားထုတ်ရမယ့် စတိုရီ၊ ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ဇီဝဆိုင်ရာနည်းပညာ စတဲ့ နည်းပညာတွေနဲ့ (အချက်အလက်ဖြစ်စေ၊ မူဝါဒအနှစ်အသားဖြစ်စေ) အမှန်ပေါ်အခြေမခံတဲ့ ပုံဖျက် ဖန်တီးတဲ့ အမှန်လွန်ခေတ် နိုင်ငံရေးကို ဖြေရှင်းရေးကြိုးပမ်းရမယ့် စတိုရီ၊ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ လူငယ်-လူကြီး၊ ကျား-မ လိင်စိတ်ခံယူမှုဆိုင်ရာ အမှတ်သရုပ် လက္ခဏာဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုခွင့်တိုက်ပွဲ စတိုရီတွေကို ၈၈ ခုနှစ်ကစ ဇာတ်အိမ်တည်ခဲ့တဲ့ အရပ်ဘက် -စစ်ဘက် ဆက်ဆံရေးစတိုရီနဲ့ တန်းတူ (ဝါ) ပိုပြီးတော့တောင် အရေးပါတဲ့ အဆင့်နေရာ ဖြေရှင်းမှုမျိုးကို တောင်းဆိုနေကြတာတွေ့နိုင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တပြိုင်တည်း အာရုံထား နားလည်ဖို့ကြိုးစားရမယ့်၊ ဖြေရှင်းရမယ့် အဓိကစတိုရီတွေ တခုမက ရှိလာနေပါပြီလို့ ဆိုလိုတာပါ။ ဒီနေရာမှာ အဓိက သတိပြုစရာကတော့ ၁၉၈၈ က စခဲ့တဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးစတိုရီ၊ တည်ထားတဲ့ဇာတ်အိမ်ဟာ ရှေ့ဆက်တွေ့ကြုံရမယ့် မြန်မာ့ ပကတိတရားအတွက် တခုတည်းသောအဖြေအဖြစ် အံဝင်ပုံမရတော့ဘူး ဆိုပေမဲ့ ခုချိန်ထိ လူကြိုက်များနေဆဲစတိုရီ ဖြစ်ပါတယ်။ စတိုရီတခုထက်ပိုပြီး တပြိုင်တည်း အာရုံစိုက်ဖို့လိုတယ်ဆိုတာကို လုံလောက်တဲ့ လူများစုကြီး လက်ခံနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ဖို့၊ ဒီနေ့ခေတ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ နိုင်ငံရေးစတိုရီသစ်နဲ့ ဖြေရှင်းရေးနည်းလမ်းတွေကို ဖော်ထုတ်ဖို့နဲ့ မဟာဗျူဟာကျကျ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ဟာ အရေး ကြီးလာပါတယ်။\nတခုထက်ပို အာရုံစိုက်စရာစတိုရီတွေ ရှိနေတယ်ဆိုပေမဲ့ ဆန်စင်ရာ ကျည်ပွေ့လိုက် အာရုံစိုက်ဖို့မဟုတ်ဘဲ တခုနဲ့တခု ချိတ်ဆက်မှုကို (ဇာတ်အိမ်ကြီးကြီး၊ ဇာတ်ကွက်များများကို ဇာတ်ကောင်စရိုက်ကြွယ်ကြွယ်ကို ကိုင်တွယ်နိုင်တဲ့ ဒါရိုက်တာလို) မြင်ဖို့ပါပဲ။ အလားတူပဲ စတိုရီတွေအကုန်လုံးကို အာရုံစိုက်ရမယ်ဆိုလို့ စတိုရီတွေမှာ အတင်အဖြေ၊ အဖိအဖော့မရှိဘူးလို့ မမှတ်ယူသင့်ပါဘူး (အောင်သင်း ၂၀၁၅)။ ဥပမာ ၈၈ နိုင်ငံရေးစတိုရီ ဇာတ်ကွက်အရ “တပ်မတော်ဟာ ဦးနေဝင်းလမ်းစဉ် လိုက်မလား၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းစဉ် လိုက်မလား။ အများပြည်သူတွေအနေနဲ့ မိမိတို့သဘောမတူတဲ့ အမိန့်အာဏာဟူသမျှ တာဝန်အရဖီဆန်ကြရမယ်။ စစ်အစိုးရရဲ့ အမျိုးသား ညီလာခံ သပိတ်မှောက်တာကနေ CRPP ခေါ်တဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီဖွဲ့စည်းရေးအလယ် ရွှေဂုံတိုင်ကြေညာစာတမ်း”အဆုံး ဇာတ်ရှိန် “တင်”ထားပြီးကာ မှ ဂငယ်ကွေ့ပြန်ကွေ့သွားတယ်ဆိုရင် စတိုရီဟာ အတင်အဖြေ မမျှဘူးလို့ ဆိုနိုင်ပါ တယ်။ ဒီလိုပြောလို့ တင်သမျှ ဖြေရမယ်ဆိုတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ တင်ထားပေမဲ့ မဖြေဘဲထားလိုက်ရတဲ့စတိုရီမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။ ဆရာဦးအောင်သင်း ပြောဖူးတဲ့ ဥပမာတခုကို မှီးပြီးပြောရရင် ဖက်ဆစ်တွေက ကြီးစိုးတယ်၊ လွှမ်းမိုးရမ်းကားတယ်၊ လူထုက မတရားနှိပ်စက်တာ ခါးစည်းခံနေရဆဲ၊ ဒါကို ဇာတ်ကောင်သူရဲကောင်းက အာဇာနည်စိတ်ဓာတ်နဲ့ တွန်းလှန်ဖို့ကြိုးစားဆဲမှာ ခံပြင်းရင်နာစရာ သေပုံမျိုးနဲ့ သေခဲ့ရပြီး ဇာတ်လမ်းကိုအဆုံးသတ်လိုက်မယ် ဆိုပါစို့။ ဒီဇာတ်လမ်းမှာ တင်ပြီး ပြန်မဖြေပေးခဲ့ပါဘူး။ ပရိသတ်စိတ်မှာ တရားမျှတမှုမရှိလို့ ငြိုးပြီးမကျေနပ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ တရားမျှတမှုအတွက် ဆက်တိုက်ပွဲဝင်ရမယ့်ဆိုတဲ့ အသိနဲ့ စေတနာ နိုးသွားပါတယ်။ သူရဲကောင်းနောက် လိုက်မယ်ဆိုလည်း လူစံနမူနာကောင်း နောက်လိုက်၊ တန်ဖိုးထားအပ်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းတွေနောက်လိုက်ရမယ်ဆိုတဲ့ မက်ဆေ့ချ်ကိုပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလိုဇာတ်လမ်းမျိုးဟာ နိုင်ငံရေးအာနိသင်ရှိတဲ့ စတိုရီကောင်းပါပဲ။ အလားတူပဲ အများလက်ခံနိုင်တဲ့ စတိုရီကောင်းတွေမှာ အဖိအဖော့ရှိရပါတယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် က တသန်းနီးပါးရှိမယ့် ရိုဟင်ဂျာတွေ နေအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရ၊ ထောင်နဲ့ချီ အသတ်ခံခဲ့ရ၊ ရွာလုံးကျွတ် မီးလောင်ပြာကျခဲ့ရချိန်မှာ အစိုးရနဲ့ မြန်မာ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင် အများစုက (တစိတ်တပိုင်း မှန်ကန်ကောင်း မှန်နိုင်ပေမဲ့) ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ သူတို့အိမ် သူတို့ မီးရှို့ထွက်ပြေးတာသာဖြစ်တယ်၊ ရိုဟင်ဂျာတွေကြောင့် ဟိန္ဒူတွေအပါအဝင် အခြားလူနည်းစုတွေလည်း အသတ်ခံရတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကွက်ကို အတင်း “ဖိ” ထိုးတင်မယ်ဆိုရင် အဖိအဖော့မမျှတလို့ နိုင်ငံတကာကလက်ခံနိုင်မယ့် ပင်မစတိုရီ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အလားတူပဲ ချိတ်ဆက်စဉ်းစားရမယ်ဆိုပေမဲ့ ဘယ်အချိန်မှာ စတိုရီရဲ့ ဘယ်ဇာတ်ခလုတ်ကို နှိပ်မလဲဆိုတဲ့ ဦးစားပေးစဉ်းစားမှုနဲ့ “အစဉ်”(Sequence) အတိုင်း မှန်ကန်အောင် တည်ဆောက်ဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဥပမာ ရိုဟင်ဂျာ အရေး တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုပြဿနာကို ဦးစားပေးဖြေရှင်းနိုင်ရင် ကျန်အကျပ်အတည်းတွေဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံတကာ ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှုဖိအားလျော့ပါးစေမှု၊ တရုတ်နိုင်ငံပေါ် အလွန်အကျူး မှီခိုနေရမယ့် ပထဝီနိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်း သက်သာရာရမှု၊ စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်း ပိုပွင့်လာမှု၊ ပိုမိုလမ်းတည့်သွားမယ့် ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်ရေးဖော်ဆောင်မှုစတဲ့ တနွယ်ငင်တစင်ပါ အကျိုးများစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူပဲ ကိုဗစ် အရေးကိုသာ အားလုံးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး အရင်ဆုံးဖြေရှင်းမယ်၊ ကျန် ရွေးကောက်ပွဲစတာတွေနဲ့ အားပြုန်းမခံဘူးဆိုတဲ့ “အစဉ်”အတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ဆောင်ရွက်မယ်ဆိုရင် တိုင်းပြည်အတွက် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအား ပိုထွက်လာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။\nမြန်မာ့နိုင်ငံရေးစတိုရီသစ်ကို တည်ဆောက်မယ်ဆိုရင် ဒီအသီးသီးအသက စတိုရီတွေအားလုံးရဲ့ ထူးခြားအရေးပါမှု၊ ရှုပ်ထွေးခက်ခဲမှုနဲ့ အပြန်အလှန် ဆက်စပ်နေမှုတွေကိုနားလည်ပြီး သဟဇာတဖြစ်တဲ့ စတိုရီသစ်တရပ်ကို တည်ဆောက်ဖို့ပါပဲ (စာမျက်နှာ ၁၉၄ ရှိ ပုံကိုရှုပါ)။ စတိုရီတွေရဲ့ အတင်အဖြေ၊ အဖိအဖော့ ဦးစားပေးမှုနဲ့ “အစဉ်” အချိန်အဆမှန်မှန် တည်ဆောက်ဖို့ပါပဲ။\n(၁) အကျပ်အတည်းရဲ့ပြင်းအားနဲ့ အရေးပါမှုကို အသိမှတ်ပြုခြင်း၊\n(၂) လက်ရှိ သိမှုနဲ့ ဆောင်ရွက်ဖြေရှင်းမှု ပုံစံတွေဟာ အရှည်သဖြင့်မခံနိုင်ဘူး၊ အလုပ်မဖြစ်ဘူးဆိုတာ သေချာဂန တင်ပြနိုင်ခြင်း၊\n(၃) အကျပ်အတည်းကနေ ထွက်ပေါက်အဖြစ် ဦးတည်မယ့် အသီးသီးအသက စတိုရီတွေဟာ တခုနဲ့တခု ချိတ်ဆက် ဖော်ဆောင်ရနိုင်တယ်ဆိုတာ ပြသနိုင်ခြင်း၊\n(၄) အကျပ်အတည်းကထွက်မြောက်ဖို့ စတိုရီတခုစီက ဇာတ်ကောင်တွေဟာ သူ့အခန်းကဏ္ဍနဲ့သူ ပါဝင်နိုင်တယ်။ ဘယ်သူ့ကိုမှ ချန်ထားခဲ့စရာ မလိုဘူးဆိုတဲ့ အသိမှတ်ပြုခြင်းတွေ လိုအပ်ပါတယ် (Werder 2015)။\nမြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေး ဇာတ်အိမ်တည်ဆောက်ပုံဟာ သမိုင်းစဉ်တလျှောက်လုံး အကန့်လိုက်စနစ်အနေနဲ့ပဲ ရှိသေးတဲ့အတွက် ဒီလို အပြန်အလှန်ချိန်ဆက်နိုင်တဲ့ ဇာတ်ကွက်တွေနဲ့ စတိုရီသစ်တခု ပေါ်ထွန်းဖို့၊ လုံလောက်တဲ့ လူထုတွေ လက်ခံလာအောင် အားထုတ်ဖို့ဆိုရင် အထက်မှာတင်ပြခဲ့တဲ့ အချက်လေးချက်ကိုတော့ အနည်းဆုံး အကျုံးဝင်အောင် အခြေခံပြီးတည်ဆောက်ရမယ်လို့ ရှုမြင်ပါတယ်။ အကျပ်အတည်းက ဖောက်ထွက်မယ့် ခေါင်းဆောင်မှုကတော့ ဒီစတိုရီတွေကို အပြန်အလှန် သဟဇာတဖြစ်အောင် မြော်မြင်ချက်ကို ဖော်ထုတ်တည်ဆောက်ပြီး တိုင်းပြည်ကို ဦးဆောင်ရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းဟာ အကျပ်အတည်းကို အပေါက်ဖာထေးပြီး ရှိရင်းစွဲလမ်းဆက်လျှောက်မယ်ဆိုတဲ့ လမ်းကိုရော၊ ရယ်ဒီကယ် တစုံလုံးပြောင်းမယ်ဆိုတဲ့ လမ်းကိုရော ရှောင်ရှားပြီး စိစစ်ရွေးချယ်ပြောင်းလဲသင့်တယ်၊ အားလုံးပါတဲ့လမ်း ကို အညင်သာဆုံးရွေးသင့်တယ်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းရဲ့ အားသာချက်ကတော့ အကြမ်းမဖက်တဲ့ လူမှုလှုပ်ရှားမှုတွေကတဆင့် အပြောင်းအလဲ ဖြစ်နိုင်သလို၊ အုပ်စိုးသူတွေ အီလစ်တွေက အမြော်အမြင်ရှိလို့ အပြောင်းအလဲကို ဦးစီး ဦးဆောင်လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ဖြစ်တန်ခြေလမ်းကြောင်း ဖြစ်နေတာပါပဲ။\nဆောင်းပါးကို နိဂုံးမချုပ်ခင် မေးခွန်းတခုနဲ့ အနားသတ်ချင်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ လက်ရှိတွေ့ကြုံနေရတဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဘေးအကျပ်တည်းကြောင့် ၈၈ လူထု အုံကြွမှုတုန်းကလို လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် သိမ့်ခါတုန်လှုပ်စေတဲ့ အကျပ်အတည်း ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒီလိုဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် ထွက်မြောက်ဖို့ နိုင်ငံရေးစတိုရီသစ်ကို တည်ဆောက်ပြီး ဖြေရှင်းရမယ်၊ စတိုရီသစ်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်သင့်တယ် ဆိုတာကို ဆွေးနွေးခဲ့တာပါ။ ဒါဖြင့် ကိုဗစ်ကပ်ဘေးဟာ အခြေနေအကျပ်အတည်းကနေ အထွေထွေ အင်စတီကျူးရှင်းအကျပ်အတည်းအဖြစ် မပြောင်းလဲသွားဘူးဆိုရင်ကော မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးအတွက် စတိုရီသစ်မလိုတော့ဘူးလားဆိုတဲ့မေးခွန်း ပေါ်လာပါတယ်။ စာရေးသူအမြင်ကတော့ အထွေထွေအကျပ်အတည်းဖြစ်လာရင် နိုင်ငံရေးစတိုရီသစ် တည်ဆောက်ရေးဟာ သေရေးရှင်ရေး လိုအပ်ချက်ဖြစ်နိုင်ပြီး အကျပ်အတည်းက သိမ့်ခါမှု သိပ်မပြင်းဘူးဆိုရင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအရေးမှာပါဝင်နေတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ ၈၈ခုနှစ်ကတည်းက ကြီးစိုးခဲ့တဲ့ စတိုရီကို ပြန်သုံးသပ်ပြီး မျက်မှောက်အခြေအနေ၊ အနာဂတ်အခြေအနေတွေနဲ့ ဆီလျော်တဲ့၊ ဖြေရှင်းအောင်မြင်နိုင်မယ့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး စတိုရီသစ်ကို တည်ဆောက်သင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။\nအကျပ်အတည်းကနေ အလိုအလျောက် အပြောင်းအလဲကို ရှေးရှုတယ်ဆိုတာ လူ့သမိုင်းမှာ ရှာမှရှားဆိုတာမျိုးပါ။ အကျပ်အတည်းက လမ်းဖွင့်ပေးတဲ့ အခွင့်အလမ်းကို မဟာဗျူဟာကျကျ ဆုပ်ကိုင်နိုင်ပါမှ အကျပ်အတည်းကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာ အတိမ်းအစောင်းကို ရှောင်ကွင်းနိုင်ပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာအလှည့်အပြောင်းကို ဖြစ်စေမှာပါ။ ဒီ့အတွက် အပြောင်းအလဲ လိုလားသူတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးစတိုရီသစ်တရပ်ကို ထုဆစ်တည်ဆောက်ပြီး လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ မဟာဗျူဟာကျကျ အကောင်အထည်ဖော်မှရမယ်လို့သာ ဒီဆောင်းပါးက ဆွေးနွေးအဆိုပြုလိုရင်း ဖြစ်ပါ တယ်။\nCall, CT . (2003). Beyond the ‘failed state’: Toward conceptual alternatives. Sociology; European Journal of International Relations. 17(2), 303-326.\nClarke, L., and C. Chess. (2008). Elites and Panic: more to fear than fear itself. Social Forces, 87(2), 993-1014.\nDiamond, Jared. (2019). Upheaval: How Nations Cope with Crisis and Change. Penguin UK.\nDyson, Stephen B. and Paul ‘t Hart. (2013). Crisis Management. Oxford Handbook of Political Psychology, Oxford University Press\nKahneman, D.(2011). Thinking, fast and slow. New York: Farrar, Straus and Giroux.\nRhodes, R. A. W. and Paul ‘t Hart .(2014). The Oxford Handbook of Political Leadership. Oxford University Press.\nSanderson, C. 2014. Yuval Noah Harari: Interview. The Bookseller. July 7. https://www.thebookseller.com/profile/yuval-noah-harari-interview\nSeargeant, P. (2020). The Art of Political Storytelling: Why Stories win votes in post-truth politics. Bloomsbury Academic.\nSchedler, Andreas. 2019. “Elections and Transformations.” In The Handbook of Political, Social, and Economic Transformation” edited by Wolfgang Merkel, Raj Kollmorgen, and Hans-Jurgen Wagener. Oxford, Oxford University Press.\nWerder, K. P. (2015). A Theoretical Framework for Strategic Communication Messaging. The Routledge handbook of strategic communication, (Eds.) Ansgar Zerfass, Derina R. Holtzhausen. Routledge. New York\nThe TED Interview. Daniel Kahneman wants you to doubt yourself. Here’s why. https://www.ted.com/talks/the_ted_interview_daniel_kahneman_wants_you_to_doubt_yourself_here_s_why/transcript?language=en\nမင်းဇင်(၂၀၂၀-က)၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကိုဗစ်-၁၉အကျပ်အတည်းကို ကပ်ဘေးနဲ့ စီးချင်းထိုးသလို ရှုမြင်ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်တာဟာ နိုင်ငံတော်အသွင်ကူးပြောင်းရေးကို အထောက်အကူဖြစ်စေမလား။ ISP-Myanmar Special Series:COVID-19 & Myanmar.\nမင်းဇင်(၂၀၂၀-ခ)၊ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ကိုယ်စားပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ယူဆချက်တချို့။ The Impact Journal #3. ပန်းဆက်လမ်းစာပေ၊ ရန်ကုန်။\nအောင်သင်း (၂၀၁၅)၊ စာပေရေးရာဆောင်းပါးများ။ စိတ်ကူးချိုချိုစာပေ၊ ရန်ကုန်။\nEleven(2020)၊ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့်ရက်ကို ရွှေ့ဆိုင်းမည်မဟုတ်ဟု ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ပြောကြား။ စက်တင်ဘာ ၁၉။ https://news-eleven.com/article/193049\nထက်အာကာကျော်(၂၀၂၀)၊ ရွေးကောက်ပွဲသည် ကိုဗစ်-၁၉နှင့်တန်းတူ သို့မဟုတ် တန်းတူထက်ပိုသည်ဟု ဆိုနိုင်ကြောင်း NLD ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ပြော။7Day news/စက်တင်ဘာ 30/ https://7day.news/detail?id=200490\nမင်းဇင်သည် ISP-Myanmar ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဖြစ်ပါသည်။