မြန်မာငွေ သိန်း သုံးဆယ်ကျော်သုံးပြီး Samsung Galaxy Fold ဝယ်မယ့်အစား တခြားဘာလုပ်ရင်ကောင်းမလဲ? - PX\nမြန်မာငွေ သိန်း သုံးဆယ်ကျော်သုံးပြီး Samsung Galaxy Fold ဝယ်မယ့်အစား တခြားဘာလုပ်ရင်ကောင်းမလဲ?\nSamsung Galaxy Fold ဟာဆိုရင် € 2000 ကျော် (မြန်မာငွေ သိန်း ၃၀ ကျော်) ကျသင့်တဲ့ အရမ်း အရမ်း မိုက်တဲ့ ဖုန်းတစ်လုံး ဖြစ်မှာကတော့ အထူးအထွေ ပြောစရာ မလိုတော့ပါဘူး။ Samsung Galaxy Fold ဟာ April 26 ရက်နေ့မှာ စတင်ရောင်းချတော့မှာ ဖြစ်ပြီး အခုမှာတော့ အဲ့ဒီ သိန်း ၃၀ ကျော်ကို အသုံးပြုပြီး ဘာတွေဝယ်လိုက်လို့ရတယ်ဆိုတာကို အပျော်သဘောနဲ့ စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်ကြရအောင်လား။ အပျော်သဘောနဲ့ ဆိုတော့ Huawei Mate X လို € 2299 တန်ဖိုး နဲ့ဆိုရင် ဘယ်လောက်ထိ ထပ်ပြီး upgrade လုပ်နိုင်ဦးမလဲဆိုတာကို နှိုင်းယှဉ်ပေးဦးမှာပါ။\nပထမဆုံး အနေနဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ အချက်ကနေ စကြည့်လိုက်မယ်နော်.. Snapdragon 855 သုံးထားတဲ့ device မျိုးကို သုံးချင်တာဆိုကြပါစို့.. ဒါဆိုရင်တော့ Xiaomi မှာ အဖြေရှိပါတယ်။ Mi9ဟာဆိုရင် € 499 ကျသင့်မှာ ဖြစ်ပြီး RAM6GB , internal 128 GB နဲ့ ရောင်းချနေတာဖြစ်လို့ € 2000 ဖိုး ဆိုရင် Mi9လေးလုံးလောက် ဝယ်ယူနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ € 2299 တန်ဖိုး အထိ ဆိုရင်တော့ Mi9လေးလုံး ဝယ်ပြီး ပိုတဲ့ € 250 လောက်နဲ့ Redmi Note7တစ်လုံးတောင် ထပ်ဝယ်နိုင်ဦးမှာပါ။\nတကယ်လို့ Samsung fan မို့လို့ Samsung ပဲသုံးမယ် Galaxy family ထဲက Flagship ဖုန်းတွေကိုပဲကြိုက်တယ် တရုတ်ဖုန်းတွေ မဝယ်ချင်ဘူးဆိုရင်လည်း Galaxy S10+ နှစ်လုံးဝယ်ပြီးကျောချင်းကပ်သုံးမယ်ဆိုရင် Fold လုပ်ပြီး သုံးရတဲ့ ခံစားချက်မျိုးကိုပါ ပေးနိုင်ဦးမှာပါ။ တကယ်လို့ Huawei Mate X လို မျိုး € 2299 အထိ သုံးချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ဝယ်ထားတဲ့ Galaxy S10+ နှစ်လုံးထဲက တစ်လုံးကို Storage 512 GB အထိ upgrade လုပ်လိုက်လို့ ရပါတယ်။ Model တူ ဖုန်း နှစ်လုံး ဝယ်ဖို့ပဲ ရွေးချယ်စရာ ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Samsung Galaxy Fold ဟာ tablet တစ်လုံးလိုရော ဖုန်းတစ်လုံးလိုပါ တပြိုင်တည်းခံစားရစေမှာဖြစ်တယ်ဆိုတော့ Galaxy Tab S4 LTE တစ်လုံးနဲ့ 5G အသုံးပြုနိုင်တဲ့ Galaxy S10 တစ်လုံးကို ဝယ်သုံးလိုက်လို့လည်း ရနိုင်သေးတာပေါ့။\nScreen ကြီးကြီး အသုံးပြုရတာကို ကြိုက်တာဆိုတဲ့ သူတွေကတော့ ပိုကြီးတဲ့ screen ကို ပိုကြိုက်လိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်။ Samsung Galaxy Fold တစ်လုံးရဲ့ တန်ဖိုးအတိုင်းဆိုရင် နောက်ဆုံး Q60R series ထဲက ၆၅ လက်မ Samsung QLED TV တစ်လုံးကို ချက်ချင်း ကောက်ဝယ်လိုက်လို့ရပါတယ်။ Huawei Mate X တန်ဖိုးနဲ့ ဆိုရင်တော့ TV အသစ်တစ်လုံးတင် မကပဲ Netflix မှာ နှစ်နှစ်စာ Subscribe လုပ်ပြီး Netflix N Chill နိုင်ဖို့ရာ အတွက် Snacks တွေပါဝယ်ထားနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။\nတချို့တွေပြောသလို Smartphones တွေနဲ့ ဝေးရာ Digital ကမ္ဘာကို ပြေးထွက်ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း €2000 ဆိုသည်မှာ ဈေးအတန်အသင့် ရှိတဲ့ Tour agency နဲ့ဆိုရင် ဘာလီကျွန်းကို ၃ ညအိပ် ၄ ရက် ခရီးအသွားအပြန် ၃ ခေါက်လောက်လုပ်လို့ရနိုင်ပါတယ်။ € 2000 ဆိုတာဟာ ဘဝမှာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အရာတွေ အများကြီးကို ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ ငွေပမာဏဖြစ်တာကြောင့် တကယ်လို့သာ အခုချိန်အိတ်ကပ်ထဲ €2000 (မြန်မာငွေ သိန်းသုံးဆယ်ကျော်) သာ ရှိမယ်ဆိုရင် Samsung Galaxy Fold ဝယ်မလား ဘယ်နေရာတွေမှာ သုံးမလဲဆိုတာကို Comment မှာ စိတ်ကူးယဉ်ခဲ့လို့ရပါတယ်။\nလာမဲ့ ၂၃ ရက္ေန႕မွာ Meizu 16s နဲ႕အတူ Meizu 16T Gaming phone ကိုပါမိတ္ဆက္ေပးဖြယ္ရွိ\niPhone ေတြမွာ in-screen Fingerprint function ထည့္သြင္းနိုင္ဖို႕အတြက္ Qualcomm နဲ႔ Apple အတူတကြ လုပ္ေဆာင္


Citrine နှင့်အတူဖက်ရှင်ပုတီး - ရွှေ, ငွေ, ခေထြား, ရှည်လျား, စတုဂံ, စတုရန်း, pusety\nCitrine နှင့်အတူပုတီး - သဘာဝအ citrine နှင့်အတူလှပသောပုတီး၏ 70 ဖက်ရှင်ဓာတ်ပုံကို\ncitrine ဓါတ်ရောင်ခြည်နွေးထွေးမှုနှင့်ရင်းနှီးဖော်ရွေနှင့်အတူမည်သည့်လက်ဝတ်ရတနာ။ ခေတ်သစ်မိန်းကလေးငယ်များနေဆဲကျောက်မျက်န်းကျင်ကိုပဲအရာ, အယူသီးမှုနှင့်ဒဏ္ဍာရီထဲမှာယုံကြည်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်, အလယ်ခေတ်အတွင်းပိတ်သောကျောက်၏ပိုင်ရှင်သည်ပညာကိုတွေ့နှင့်ဘေးဥပဒ်ထဲကနေမိမိကိုမိမိစောင့်ရှောက်သည်ဟုယုံကြည်ကြ၏။\nသဘာဝအ citrine နှင့်အတူပုတီး\nတောင်မှရှေးခတျေ, citrine သည်အနာပျောက်စေသောဂုဏ်သတ္တိများကိုရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မိမိအအကူအညီနဲ့အားရစရာအစာအိမ်နှင့်အတူ အူလမ်းကြောင်းရောဂါများ ။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ, နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံးသောကျောက်လက်ဝတ်ရတနာအတွက်အသုံးပြုခဲ့သည်, သူ့ကိုနေကြတယ်စေ။ တစ်ဦးကအလွန်ရေပန်းစားကျောက်မျက်မိဖုရားများနှင့်တရားရုံး၏မင်းသမီးတို့လက်ထက်၌ဖြစ်ခဲ့သည်။ Citrine - Semi-အဖိုးတန်ကျောက်အမျိုးအစားကနေဥဿဖရားတစ်ဦးကြင်ကြင်နာနာ, ။ သူကတာရှည်၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အမည်ဖြင့်ရှိခြင်း, မရွှေဥဿဖရားသို့မဟုတ်စပိနျအဖြစ်လူသိများခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။\nအဝါရောင်လက်တင်သံပုရာဆိုလိုတာက Citrus လို့ခေါ်တဲ့ XVIII ရာစုကျောက်အလယ်၌။ အရိပ်ကျောက်မျက်ကယ့်ကိုပျားရည်ဖို့ဇင့်ကနေ dazzle ။ အစပိုင်းမှာ, အ citrine ဖောက်လုပ်နိုငျသညျ, လက်ရှိ Jewel နည်းပညာသစ်များ၏အကူအညီဖြင့်အထူးအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲအတွက်လက်ဝတ်ရတနာပါစေ။ ထုတ်ကုန်များအမျိုးမျိုးတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်နောက်ဆုံးတွင်ပြောင်းလဲသွားတယ်ကျောက်ခဲတို့ကိုဖြတ်နည်းလမ်းများပိုမိုရှုပ်ထွေးဖြစ်လာကြပြီ\nရွှေနေရောင်ခြည်ဖြာ, ဇိမ်ခံ image ကိုဖန်တီး citrine နှင့်အတူပုတီးချထားတဲ့။ အထူးသဖြင့်လူကြိုက်များသဘာဝမတူညီကျောက်မျက်ရှိပါတယ်ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့သဘာဝကျောက်ခဲနှင့်ထုတ်ကုန်ဖြစ်ကြသည်။ သငျသညျအတိအကျတူညီအလှဆင်ဖန်တီးရင်တောင်သူတို့နေဆဲကွဲပြားခြားနားသောအရိပ်ဖြစ်လိမ့်မည်။ သဘာဝအ citrine ငွေပုတီးတစ်ဦးနူးညံ့သိမ်မွေ့လမ်းဖန်တီးပါ။ ကြောင့်, ငွေကျောက်မျက်၏အေးမြသောအရိပ်မှအားလုံး၎င်း၏နေရောင်ခြည်လွှဲပြောင်း။\nဆရာဝန်များယနေ့ဓာတ်သတ္တုသည်ပြည်တွင်းရေးကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများနှင့်ဦးနှောက် function ကိုအပေါ်တစ်ဦးအကျိုးရှိသောသက်ရောက်မှုရှိပါတယ်နှင့်အတူကူညီပေးသည်ကြောင်း underscore အိပ်မပျော် , မှတ်ဉာဏ်ပိုမိုကောင်းမွန်စေတယ်။ Citrine စွမ်းအင်စစ်သွေးကြွဘက်မှာကြိုးစားရန်နိုင်, ဒါကြောင့်ကျောက်ကိုဆက်ဆံရေးကို, မြှင့်တင်ရေးနှင့်အားနည်းချက်အသက်ဝိညာဉ်၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအတွက်သဟဇာတများအတွက်အသုံးပြုသည်။ citrine မိန်းမနှင့်ထုတ်ကုန်ဝယ်ယူလှပစတိုင်ဆက်စပ်ပစ္စည်းကြာပေမယ့်သူတို့ရဲ့ကျန်းမာရေးတိုးတက်လာဖို့အခွင့်အလမ်းမသာ။ ဒါဟာကျောက်မျက်သူ့ဟာသူနေရောင်ခြည်စွမ်းအင်မှတဆင့်သယ်ဆောင်ကြောင်းယုံကြည်ရသည်။\nရွှေ Citrine ပုတီး\ncitrine ကောက်ရိုးအရောင်များနှင့်အတူအဝါရောင်ကိုရွှေချမ်းသာကြော့တစ်အလှဆင်အောင်, ဿုံတစ်ဦးချင်းစီကတခြား complementing တစ်ခုပုံမှန်မဟုတ်သောပေါင်းစပ်ဖန်တီးပါ။ citrine နှင့်အတူမကြာခဏကိုရွှေထုတ်ကုန်များတွင်မာစတာဒေါသနှင့် coquetry ၏ပုံရိပ်ကိုပေးခြင်း, ကွဲပြားခြားနားသောအဆင်းအရောင်သည်အခြားကျောက်များနှင့်အတူထည့်သွင်းပါစေ။ Jewel အဆိုပါစိန်ပွင့်ကိုအစားထိုးခြင်းနှင့်အလှဆင်၏ကုန်ကျစရိတ်ကိုထိခိုက်မယ့်ကုဗ zirconia, ကိုအသုံးပြုပါ။ citrine နှင့်အတူရွှေပုတီးမဆိုမော်ဒယ်အတွက်လိုက်ဖက်စွာကြည့်ရှု:\nငွေရောင် Citrine ပုတီး\nငွေအသူ့ဟာသူအေးမြသောအရိပ်ရှိပြီးဖြစ်သောကြောင့်, ငွေနှင့်အတူပေါင်းစပ်နေသာ Citrine, ဆွဲဆောင်မှုကြည့်ရှုပါ။ ဘယ်အချိန်မှာထိုကဲ့သို့သောသဟဇာတသောကျောက်အာရုံကိုတစ်အာရုံစိုက်ပါလိမ့်မည်နှင့်မည်သည့်မိန်းကလေးအဖြစ်ပြောင်းလဲပါလိမ့်မယ်။ ထိုသို့သောလက်ဝတ်ရတနာစျေးကြီးသည်မဟုတ်, ကရောင်စုံလှပါတယ်။ ပိတ်သောကျောက်၏အရောင်နဲ့အရွယ်အစားထုတ်ကုန်မော်ဒယ်ပေါ်တွင်မူတည်သည်။ citrine နှင့်အတူအသုံးအများဆုံး, ငွေပုတီး - ကွန်ဂိုနှင့်ဖြစ်ပါသည် လေးညှင်းပွင့ ။\ncitrine ဆွဲထား, စွဲစေယုံကြည်စိတ်ချရကျောက်ခဲနှင့်စစ်ဆေးတစ်ခုဆက်စပ်ပစ္စည်း purchasing အသုံးပြုပုံကျောက်မျက်ဝတ်ဆင်ရန်အဆင်ပြေဖြစ်ဖို့တိုင်းတာ, ချွတ်ယွင်းမှုအတွက်စစ်ဆေးခြင်း။ လူငယ်တစ်ဦးကမိန်းကလေးအဘို့အညီအလွန်သေးငယ်သောကျောက်ခဲနှင့်ရင့်ကျက်အမျိုးသမီးဝတ်စုံနှင့်အဆင်တန်ဆာကြီးတွေ citrine နှင့်အတူပုတီး။ အတူတူကုန်ထုတ်လုပ်မှုရတနာများအတွက်အသုံးပြုသောနေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံးဓာတ်သတ္တု Jewel နဲ့အခြားကျောက်များနှင့်အတူ:\ncitrine နှင့်အတူပုတီးနေသမျှကာလပတ်လုံးထိုကျောက်အရောင်စားဆင်ယင်တစ်ဦးထိတွေ့နှင့်အတူ Blend သည်အတိုင်း, အညိုရောင်သို့မဟုတ်အဝါရောင်ဝတ်စုံနှင့်အတူပေါင်းစပ်။ စပျစ်သီးကိုစတိုင်နှင့်အလှဆင်နှငျ့အညီအမှုအရာ။ citrine မထိုက်မတန်နှင့်အတူဆက်စပ်ပစ္စည်းများ:\nကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင်ထုတ်လုပ်ဒီကျောက်မျက်နှင့်အတူပုတီး။ သောလူမြိုး၎င်း၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖန်တီးရတနာအတွက်အထူးသဖြင့်အမျိုးသားရေးဦးစားပေးကထပ်ပြောသည်။ အမှုအရာအချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှပြောင်းလဲသွားပေမယ့်အစဉ်အလာနှင့်အတူဆက်စပ်စရိုက်များမှာအားလုံးရှိနေဆဲဖြစ်ပါသည်။ Jewel ထုတ်ကုန်အတွက်အလှအပနှင့်ဘောင်အဆင်တန်ဆာအတွက်အသုံးပြုမဆိုသတ္တုရန်ပြီးပြည့်စုံသောအပွငျအဘို့, ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ကိုင်တွယ်၎င်း၏လွယ်ကူခြင်း၏ဤကျောက်မျက်နှင့်အတူအလုပ်လုပ်ရန်ကြိုက်တယ်။ ဤကျောက်သည်မကြာခဏမိမိတို့၏တူအရိပ်ကြောင့်ဥဿဖရားနှင့်အတူရောထွေးနေသည်။ Citrine ပိုပြီးသိပ်သည်းဖြစ်ပါသည်, သို့သော်အလင်းလျော့နည်းရှိပါတယ်။\nကြီးမားသော citrines နှင့်အတူပုတီး\nမဆိုထိုမိနျးမကြီးမားသောကျောက်များနှင့်အတူပုတီးကိုအလှဆင်ပါလိမ့်မယ်။ ၎င်းတို့၏အကူအညီဖြင့်ထိုအမျိုးသမီးလူ့အဖွဲ့အစည်းမှာသူတို့ရဲ့အနေအထားနှင့်အဆင့်အတန်းကိုအလေးပေးနိုင်ပါတယ်။ ကြောင့်ကြီးမားသော citrines နှင့်အတူကျောက်မျက်လက်ဝတ်ရတနာ၏ပြင်းထန်မှုမှတိုတောင်းစေခြင်းနှင့်အများဆုံးယုံကြည်စိတ်ချရသောဖြစ်သောအင်္ဂလိပ်ချိတ်, အတူ။ ဇိမ်ခံကြီးမားတောက်ပတဲ့လိမ္မော်ရောင် citrine ရွှေပုတီးကြည့်ရှုပါ။ လက်ဝတ်ရတနာအတွက်ကြီးမားသောကျောက်များနေ့စဉ်အသက်အဘို့နှင့်ညနေပိုင်းခါးပန်းကိုသင့်လျော်သောပါလိမ့်မယ်များအတွက်သင့်လျော်သောမဟုတ်ဘူး။\ncitrine နှင့်အတူ Long ကပုတီး\nလူကြိုက်များတာရှည်ဆွဲပြားပုတီး။ သူတို့ရဲ့အကူအညီနှင့်အတူ, သငျသညျအမြင်အာရုံရှည်နိုင်ပါတယ် သင်၏မျက်နှာကိုပုံသဏ္ဍာန် ။ ပုံရဲ့လွယ်ကူသပ်သပ်ရပ်ရပ်ကွင်းဆက်အပေါ် citrine နှင့်အတူရွှေဖြူအတွက်ပုတီးကိုငါပေးမည်။ ပိုများသောအကြီးအကျယ်မျိုးကွဲလက်ဝတ်ရတနာပိုမိုဘုံဖြစ်ကြသည်။ အရှည်န့ပေါ်ချိတ်လွယ်ကူပေါ်တွင်တင်နဲ့ off ယူစေမယ့်ကွင်းဆက်စေသည်။ အဆင်မပြေထုတ်ကုန်ဆုံးရှုံးရန်လွယ်ကူကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။\ncitrine pusety နှင့်အတူပုတီး\nများစွာသောမိန်းကလေးပုတီး၏အကြိုက်ဆုံးအမျိုးအစား - တစ်ဦးဇော်မွှားပန်း။ သူတို့ကကျောက်ခဲနှင့်အများဆုံးတတ်နိုင်လက်ဝတ်ရတနာဖြစ်ကြသည်။ citrine pusety နှင့်အတူရွှေငွေပုတီးဒီကျောက်မျက်နှင့်အတူပုတီး၏အခြားအမျိုးအစားများထက်အများကြီးစျေးသက်သာရှိပါတယ်။ သူတို့ကနေ့စဉ်ဘဝနှင့်ပွဲလမ်းသဘင်ပါတီမှအညီအမျှသင့်လျော်ဖြစ်ကြသည်။ နေ့ချင်းညချင်းဖယ်ရှားပစ်ရန်ထိုကဲ့သို့သောချွန်ထက်သည့်ချောင်း၏ကြီးစွန်းနှင့်၎င်းတို့၏နှစ်လိုဖွယ်အတွက်လျော့နည်းအလှဆင်။ pusetah အပေါ်စွဲစေသုံးမျိုး၏နေသောခေါင်းစဉ်:\ncitrine နှင့် chrysolite နှင့်အတူပုတီး\nဂရိကနေ Peridot - ရွှေကြောကျခဲပေမယ့်အဝါရောင်အစိမ်းရောင်၏တကယ်တော့သူ့ရဲ့အဓိကအရိပ်။ olivine, သံလွင်အရောင်နဲ့တူ - သဘာဝသေံသူ့ကိုအခြားအမည်အားပေးတော်မူ၏။ chrysolite နှင့်အတူအဝါရောင်နှင့်အစိမ်းလျတ်လှပသော citrine ပုတီးကြောင့်နှင့်ကြော့ရှင်း၏အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ပေးနှင့်အလုပ်အဘို့အပြီးပြည့်စုံသောဖြစ်ကြသည်။ အညိုရောင်သို့မဟုတ်အစိမ်းရောင်မျက်စိနှင့်အမျိုးသမီးတွေကိုရွေးချယ်ဖို့လိုအပ်သောကျောက်များ၏ဤပေါင်းစပ်။\ncitrine နှင့်အတူ Square ကိုပုတီး\nကျေးဇူးတော်လည်ပင်းနှင့်ပခုံးခိုင်မြဲမီးမောင်းထိုးပြအရပ်ရှည်ရှည်နဲ့သွယ်လျမင်းသမီးများအတွက်သင့်လျော်သောစတုရန်းကျောက်ခဲနှင့်ပုတီး။ အဆိုပါအလှဆင်အပေါ်အချိုးကျကျောက်မျက်နေ့စဉ်အသက်အဘို့သင့်လျော်သောပါလိမ့်မယ်။ ရင်ပြင်နှင့်မျက်နှာ၏ကွဲပြားခြားနားသောပုံစံများနှင့်အတူ citrine မထိုက်မတန်မိန်းကလေးများနှင့်အတူစတုဂံကြီးတွေပုတီး:\nနီလာခရမ်းရောင်နှင့် citrine နှင့်အတူပုတီး\nနီလာခရမ်းရောင် - ကြောကျ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်နှင့်ခရမ်းရောင်-နီသို့မဟုတ်အပြာ-ပန်းရောင်အရောင်ရှိပြီးဖြစ်သောလင်းကျောက်အမျိုးမျိုး။ ဒီထူးခြားတဲ့ကျောက်မျက်ရတနာလမ်းလျှောက်ဒဏ္ဍာရီများ၏လုံ့လရှိသူဂုဏ်သတ္တိများတွင်။ ကျောက်ခေတ် Semi-အဖိုးတန်ကျောက်မျက်များ၏အမျိုးအစားပိုင်နှင့်အတော်လေးစျေးသိပ်မကြီးတဲ့, ဒါပေမယ့်စျေးကြီးသတ္တုနှင့်အတူလက်ဝတ်ရတနာအတွက်၎င်း၏အသုံးပြုမှု:\nဘယ်အချိန်မှာအပူ, သဘာဝနီလာခရမ်းရောင်အရောင်ပြောင်းလဲသို့မဟုတ်အခြား Semi-ကျောက်မြတ်အတွက်ပြန်သွားလေ၏။ prasiolite အခါအပူ - - သံပုရာအဝါရောင် Citrine အစိမ်းရောင်ကျောက်မျက် calcining ခြင်းဖြင့်ရရှိသောရလဒ်။ Ametrine ရရှိသောနီလာခရမ်းရောင်နှင့် citrine ဓာတ်သတ္တု၏ဂုဏ်သတ္တိများ၏ပေါင်းစပ်အတူ။ နီလာခရမ်းရောင်နှင့် citrine နှင့်အတူပုတီး, အထူးသဖြင့်ရင့်ကျက်စတိုင်ဖက်ရှင်အားလုံးအသက်အရွယ်မရွေးအမျိုးသမီးသင့်လျော်သောဖြစ်ကြသည်။ ပန်းပွင့်ကြယ်နဲ့အကိုင်းအခက်များ၏အသွင်သဏ္ဌာန်အတွက် INSERT ကျောက်ခဲနှင့်ရွှေစင်လက်ဝတ်ရတနာကြည့်ရှုသည်။ တစ်ဦးရင်ခုန်စရာပုံရိပ်သို့မဟုတ်နွေရာသီမတ်မတ်မှကိုက်ညီနီလာခရမ်းရောင်နှင့် citrine နှင့်အတူ Silver, ပုတီး။\nစိန်ရတနာ Jewel ဖန်တီးရန် citrine, ပယင်း, ပျားရည်-အရောင်ကိုသုံးပါ။ မိန်းကလေးများစွာသေးငယ်တဲ့ကြိုက်တတ်တဲ့ pusety နှင့်စတိုင်ကာစရာကုလားကာမျက်ရည်စက်လေးတွေ။ တစ်ရေတံခွန်၏ပုံစံကိုဖန်ဆင်းကြီးမားသောကျောက်များတောက်ပလိမ္မော်ရောင် citrine စိန်နှင့်အတူထုတ်ကုန်ရရှိမှုလူကြိုက်များ။ ကျောက်မျက်၏ဤပေါင်းစပ် playfully ယင်း၏ပိုင်ရှင်၏မျက်နှာကို refresh ။ citrine နှင့်စိန်လက်စွပ်နှင့်အတူရွှေပုတီးတစ်ဦးမင်္ဂလာဆောင်လက်စွပ်နှင့်ပြီးပြည့်စုံသောလှပါတယ်။\nကွင်းပေါ် Citrine တစ်ခုလုံးကိုမျက်နှာပြင်ကျော်ဒါမှမဟုတ်အစိတ်အပိုင်းများထဲမှတစ်ခုအပေါ်ဖြစ်နိုင်သည်။ Form ကိုအလှဆင်ကွဲပြားခြားနားသောအထူနဲ့အချင်း၏နိုင်ပါတယ်။ စတိုင်သေးငယ်တဲ့ကျောက်မျက်နှင့်အတူ gilded သေးငယ်တဲ့ citrine ပုတီးကြည့်ရှုပါ။ အဆိုပါအလွတ်သဘောစတိုင်ဖို့သင့်လျော်တဲ့ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများ၏ကြီးမားသောမော်ဒယ်။ လူကြိုက်များ ပုတီးကွင်း ကွဲပြားခြားနားသောအဆင်းအရောင်ကျောက်ခဲနှင့်။ အသွင်ပြောင်းပုံသဏ္ဍာန်အလှဆင်ပတ်ပတ်လည်ကွဲပြားခြားနားသောအရောင် Shimmering ။\nဦးထုပ်အမျိုးအစားများ - အရှိဆုံးဖက်ရှင်နဲ့စတိုင်တစ်ခုပြန်လည်သုံးသပ်ယခုရာသီ\nChanel နေကာမျက်မှန် - trendsetters ကနေကာမျက်မှန်ဆက်စပ်ပစ္စည်း\nဂျော်နီ Depp ၏သမီး\nရော်ဘာဖိနပ် Helly Hansen\nအမှိုက်အိတ် 120 ဌ\nစသည်တို့ fertilization အတွက်ဘယ်လောက်ပါလဲ?\nတစ်ဦး phobia ဖယ်ရှားပစ်ရရန်မည်သို့ - အမှောင်ကိုကြောက်ရွံ့?\nVanessa Paradis အသစ်တစ်ခုကိုရည်းစားနဲ့ရက်စွဲကိုသွား\nခေတ်မှီအကျီ - Fall-ဆောင်းရာသီ 2015-2016


တန်ရာ တန်ကြေး (၂) ဇာတ်သိမ်းပိုင်း | Myanmar Gazette News Media Forum Network\nHome » Short Story » တန်ရာ တန်ကြေး (၂) ဇာတ်သိမ်းပိုင်း\nတန်ရာ တန်ကြေး (၂) ဇာတ်သိမ်းပိုင်း\nPosted by etone on Jun 2, 2011 in Short Story | 17 comments\nသူက ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပြုံးပြကာ သာမန်မိတ်ဆွေ တယောက်လိုပင် ကျွန်မကို ပြုံးပြနှုတ်ဆက်ခဲ့သည်…. ။ သူ့ကို နေရာထိုင်ခင်းပေးတော့ ….. တံခါး အကွယ်မှ …. တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုပါ အထဲဝင်ခဲ့ရန် သူခေါ်ခဲ့သည်….. ။ ကျွန်မဧ။် ရင်ခုန်စရာကောင်းသော ၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ခွဲခွာနေရသော အချစ်ဦးနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံချိန်လေးတွင် အဘယ်ကဲ့သို့ မိစ္ဆာမက ဖျက်လိုဖျက်ဆီး ပြုလိုက်ပါသနည်း နားမလည်ခင် …. လွတ်နေသော သူ့ဘေးသို့ ကျမထက် ငါးနှစ်ခန့်ငယ်သူ အမျိုးသမီးတယောက် ကပ်ထိုင်လိုက်သည်….။\nနေ့ခင်းကြောင်တောင် မိုးကြိုးကြီး ဆယ်စင်း ပစ်ခံရသလို အေးစက်တောင့်တင်းကာ နှလုံးသွေးများ အေးစက်တော့မတတ် ဆွံ့အသွားခဲ့သည်… ။ သူတို့ နှစ်ယောက်ရှေ့မှ ကျွန်မ အခိုးငွေ့ အဖြစ် ဖြင့် …ပျောက်ကွယ်သွားချင်မိသည်…. ။ မျက်တောင်ရှည်ကြီးများ ပုတ်ခတ်ပုတ်ခတ်လုပ်ပြီး ကြွေကျတော့မတတ် မျက်ရည်ဥများကို ထိန်းကာ လာရင်းကိစ္စကိုမေးတော့…. ဖိတ်စာလာပို့တာတဲ့ရှင်….\nသူ… ကျွန်မကို ဘယ်လောက်တောင် နှိပ်စက်ဥိးမှာလဲ ….။ ဘာခံစားချက်မှ မရှိ ..သံယောဇဉ် မရှိသူတယောက်လို ကျွန်မကို အဆက်သွယ်တွေဖြတ် ပစ်ထားပြီးတာတောင်… ယခု ဖတ်စာပို့ဖို့ သက်သက် ကျမရုံးခန်းအထိ လာခဲ့ရက်တယ်နော် …. ။ တကယ်ဆို မသိသလိုပဲ နေလိုက်ပါတော့လား …. ။ …..\nသူ …. သူကတော့ သာမန်မိတ်ဆွေ တယောက်ကဲ့သို့ပင် ကျမထံ ဖိတ်စာ လာပေးပြီး သူ့ မင်္ဂလာပွဲသို့ ဆက်ဆက် တက်ရောက်ရန် တောင်းဆိုပြန်သည်… ။ သူ့ဘေးတွင် ပါလာသော သတို့သမီးလောင်းကလည်း အလိုက်မသိစွာ ကျွန်မရှေ့တွင်ပင် အနေထိုင်ရဲတင်းလွန်းလှသည်…. ။ တစ်ချိန်က ကျွန်မချိတ်တွဲခဲ့ဖူးသော … သူ့လက်မောင်းများကို ကောင်မလေးက အစားထိုး ချိတ်တွဲကာ ကလေးတယောက်လို ပြန်ကြရန်ပူဆာနေသေးသည်…. ။ သူကလည်း …. ကောင်းမလေး ဆန္ဒအတိုင်းဖြစ်စေမည်ဟု အသံတိတ်….. အလိုက်သိစွာ ခေါင်းငြိမ့်ပြရင်း …. ကျွန်မကို မင်္ဂလာဆောင်လာခဲ့ရန် ထပ်ဖိတ်ပြန်သည်…. ။ ….. ကျွန်မရင်တွေ ကွဲထွက်မတတ်ကြေကွဲရသည်….။ ဒီအသက်ရွယ်ရောက်မှ အော်ဟစ်ငိုယိုလို့ကလည်း လူကြားမကောင်းပေ…. ။ ဖြစ်နိုင်လျှင် ဒင်းတို့ နှစ်ယောက်စလုံးကို မောင်းထုတ်ပစ်လိုက်ချင်မိသည် …. ။ သို့သော် …. ကျွန်မဧ။် ဂုဏ်သိက္ခာ ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကလည်း ရှိသေးသဖြင့် …. အတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးစားမျိုသိပ်ခဲ့ရသည် …. ။\nသူ …. ကျွန်မအပေါ် ဆက်ဆံမှူတွေ အေးခဲသွားသလောက် …. တခြားကောင်မလေးနှင့်တော့ …. နွေးထွေးစွာ ဆက်ဆံတတ်သူ…. ။ ကျွန်မကို အဆက်သွယ်ဖြတ်သစ်စိမ်ချိုး ချိုးထားခဲ့ရက်သလောက် …. သူ့ သတို့သမီးလောင်းအတွက် … အရံသင့်ရှိတဲ့သူ …..။ သူ… ကျွန်မကို မိန်မရိုင်းအသွင်ပြောင်းအောင် တွန်းပို့တဲ့သူ ….. ။\nအိပ်ယာ နိုးနိုးချင်း မျက်နှာ ထသစ်သော အကျင့် ရှိသော်လည်း … ဒီနေ့ ကျွန်မစိတ်တွေ လေးလံနေမိသည် …. ။ ကျွန်မနှင့်သူဧ။် ဇာတ်လမ်းသည် အဆက်သွယ်ပြတ်သွားသည့်နောက်ပိုင်း ပြီးဆုံးသွားပြီဟု ယူဆရသော်လည်း စိတ်ထဲကြိတ်မျှော်လင့် နေမိသေးသည်…. ။ အကြိမ်ကြိမ်ပြန်လာခဲ့ဖို့ ပြောချင်နေခဲ့သည်… ကိုယ့်မာနနှင့်ကိုယ်မို့ …အသက်ရှင်နေသရွှေ့ပြန်တွေ့နိုင်တာပဲဟု ထင်မှတ်ထားသောလည်း …. ကြေခွဲခန်းဖြင့် ဇာတ်သိမ်းရမည်ဟု ဘယ်သောအခါကမှ မယုံကြည်ခဲ့ပေ…။ အတွေးများကို ဖြတ်တောက်ပြီး မင်္ဂလာဆောင်သွားလျှင် ပြင်ဆင်ရသည်… ။\nယခုမင်္ဂလာပွဲသည် ကျွန်မတို့အတွက် နောက်ဆုံးတွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်မည်ကို ကောင်းစွာနားလည်ထားသည်…. မပိုင်ဆိုင်ရတော့ပေမဲ့လည်း သူ့အတွေးထဲတွင် ကျွန်မဧ။် နောက်ဆုံးပုံရပ်အချို့ မှတ်မိနေစေရန် အလှဆုံးဖြစ်အောင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ခဲ့သည်….. ။ ၀တ်နေကျ အနောက်တိုင်းဝတ်စုံမျိုးမဟုတ်ပဲ … ရိုးရာ ပိုးထည်ကို ချိတ်ဖြင့်တွဲဖက်ဆင်ယင်ခဲ့သည်… ။ ပန်းပန်သော အလေ့ထမရှိသော်လည်း ပန်းတွေဝေနေအောင်ပန်ခဲ့ပြန်သည်… ။\nကျွန်မနောက်မကျပါဘူးနော်ဟု သူ့ကိုတွေ့တွေ့ချင်း ကျမပြုံးရင်း နှုတ်ဆက်လိုက်သည် …. ။ ရွှန်းစိုနေသော မျက်လုံးများဖြင့် သူက ဒီနေ့ အရမ်းလှတယ်တဲ့လေ….။ ကျွန်မတို့တွဲခဲ့သည့် သက်တမ်းတလျှောက်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ဤသို့ကြားရခြင်းဖြစ်သော်လည်း … အံ့သြသော အမူယာ လုံးဝမပြပါပဲ သူ့ကိုသာ မျက်နှာမလွှဲစတမ်း ကြည့်နေမိသည်… ။ သူလည်း အနေရခက်သည်ထင်သည်… ကျွန်မအကြည့်တွေကို ရှောင်လွှဲရန်ကြိုးစားနေသည်…. ။\nကျွန်မသိပါတယ် … ရှင် အရည်ပျော်နေပါပြီ…။ကျွန်မဒီလို စူးစူးစိုက်စိုက်ကြည့်နေနိုင်ဖို့ မျက်ရည်များစွာနဲ့ အချိန်အတော်ကြာကြေကွဲစွာ လေ့ကျင့်ခဲ့ရတာလေ… ဒီလောက်တော့ ရှင်ပေးဆပ်ရမှာပေါ့… ။ စိတ်ထဲတွင် ကြိမ်းဝါးရင်း အားရသည့် အပြုံးဖြင့် ကြည့်နေမိပြန်သည်… ။\nထိုစဉ် သတို့သမီးက ပွဲထွက်တော့မည်ဟု သူ့လက်မောင်းကို ဆွဲကာလာခေါ်သွားသည်….။ ကျွန်မလည်း စက္ကန့်ပိုင်းသာ အောင်ပွဲခံခွင့်ရသဖြင့် သတို့သမီးအပေါ် မုန်းတီးစိတ်ပိုလာမိသည်… ။\nမင်္ဂလာလျှောက်လမ်းဆီသို့ တရွှေ့ရွှေ့ လျှောက်လှမ်းလာသော ဒင်းတို့ ဇနီးမောင်နှံကိုကြည့်ရင်း ကျွန်မရင်တွေ ကြေလုမတတ်ခံစားရသည်… ထိုသတို့သမီးနေရာတွင် ကျွန်မသာ ဖြစ်ခဲ့သင့်တာပါ ….. ။ သူ့ကို ဆုံးရှုံးရပြီဆိုသော အသိတို့ကြောင့် မျက်ရည်များစို့နင့်လာသည်… ဧည့်သည်များရှိသဖြင့် မျက်ရည်မကျယုံသာ ထိန်းထားခဲ့သည်…. ။ ကျွန်မအတွက် မင်္ဂလာပွဲ တက်ရောက်မိခြင်းသည် နောင်တ အထပ်ထပ်ရစေသော ကိစ္စဖြစ်နေတော့သည်…. ။ အခိုးငွေ့ဖြစ်သွားပြီး ပျောက်သွားပါစေဟု အကြိမ်ကြိမ် ဆုတောင်းမိသော်လည်း …လက်တွေ့မဟုတ်သော တကယ့်ဘ၀တစ်ခုတွင် သူကျွန်မကို ထားခဲ့လေပြီ…. ။\nအတွေးတို့က ရောက်ယက်ခတ်နေသည်…. ။ သူ … . ကျွန်မကို ထားခဲ့ရက်သည်… ။ သူ …….ကျွန်မအချစ်ကိုလှည့်စားခဲ့သည်… သူ…သူ…သူ… ကျွန်မ ဒေါသစိတ်တွေ ထိန်းမရတော့ချေ… မျက်လုံးများပြာလာကာ ရင်ထဲမောလာသည်… ကြပ်လာသလိုလို အသက်ရှူမ၀သလိုလိုဖြစ်လာတော့သည်… ထိုအချိန်တွင် မင်္ဂလာ သတို့သားနှင့် သတို့သမီးတို့မှာ စင်ထက်တွင်နေရာယူပြီးကာ မင်္ဂလာကိတ်မုန့်ခွဲရန်ပြင်နေကြသည်….။\nဒေါသစိတ်တို့ ဆူပွက်ကာ ကျွန်မခဏတာ အသိစိတ်ပျောက်သွားသည်… ရင်ထဲ မောပန်းနေချိန်မှာတွင်ပင် … သတို့သား၊ သတို့သမီးတို့ ကိတ်မုန့်ခွဲရာ နေရာသို့ ဒရကြမ်းရောက်သွားပြီး …. ကိတ်မုန့်လှီးသော ဓါးဖြင့် ….. တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူဧ။် ရင်ညွှန့်ဆီသို့ အားကုန်ထိုးစိုက်လိုက်သည်….. ။\nအောင်နိုင်သူတယောက်လို ကျွန်မပြုံးကာ ခန်းမထဲက ကျွန်မပြေးထွက်ခဲ့သည်…. အဖြစ်ပျက်မှာ မြန်ဆန်လွန်းသဖြင့် အားလုံး မင်သက်ငေးမောနေတုန်း …. ဟိုတယ် ၀ရံတာမှတဆင့် …….ကျမခုန်ချလိုက်တော့သည်….။\nဒီမိန်းမကွာ သူများ မင်္ဂလာပွဲကို ဖျက်လိုဖျက်ဆီးနဲ့….။သေတောင် နည်းသေးတယ်\nဘယ်လိုမိန်းမလည်းမသိဘူး အူကြောင်ကြောင်နဲ့ အရူးနဲ့လည်း မတူပါဘူး ၊ နည်းနည်း လွတ်နေတာဖြစ်မယ်…။\nဒါသတို့သားရဲ့ မယားကြီးတဲ့ပြောကြတာပဲကွ…. ။\nသနားပါတယ်ဟယ် …. ရုပ်ကလေးလှသလောက် အဖြစ်ကလည်း ဆိုးလိုက်တာ…\nကျွန်မ ရုပ်ခန္ဓာကိုကြည့်ပြီး ဝေဖန်နေခြင်းဖြစ်သည်….. တစ်ယောက်တပေါက်ဝေဖန်သံတွေကို ကြားနေရသော်လည်း … တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းမရှိတော့ပေ…. ။ ဘာဖြစ်ဖြစ် … ကျွန်မကျေနပ်ပါသည်….သူ့ဆီမှာ တန်ရာ တန်ကြေး တောင်းခဲ့ပြီးသောကြောင့်သာ ဖြစ်သည် …….။\nအချစ်ကြီးလို့ အမြတ်ကြီးသူ ဆိုတော့ စာလုံးပေါင်းများနေတာလား အဓိပါယ်က အမြတ်များတာကို ပြောချင်တာလား …\nဟီးဟီးဟုတ်တယ်… ။ စော်တီးနော် မဝေ\nစာလုံးပေါင်းမှားနေတာ … ပထမတပုဒ်ကတည်းကမှားတာ ဒုတိယတပုဒ်တင်တော့ ပြန်ကူးလိုက်လို့ နှစ်ထပ်ကွမ်းဖြစ်သွားတယ်…။\nပို့စ်နှစ်ပုဒ်စလုံး အကြိမ်ကြိမ် အက်ဒစ်ပြန်လုပ်ပြီးမှ မြင်တဲ့အမှားမို့လို့ … ဗျို့ ရုပ်က္ခစိုးရေ… အဲ..မှားလို့…. သဂျီးရေ အမြင်မတော်လျှင် ပြင်လိုက်ပါဗျို့ …\nှStory တစ်ခုလုံးနီးပါး Snowy ရဲ့ခံစားချက်နဲ့တူတယ် အဖြစ်အပျက်လည်းဆင်ပါတယ် … ဒါပေမယ့်ဇာတ်သိမ်းပိုင်း သူ့ကို ဓါးနဲ့ထိုးသတ်ပြီး ကိုယ့်ကို ကိုယ်တော့မသတ်သေချင်ဘူးနော် … အဖန်ငါးရာငါးကမ္ဘာ တဲ့ကြောက်တယ်\nဖက်နေရင်းနဲ့ မျက်ရည်ဝဲမိတယ် … အသဲကွဲတဲ့ရောဂါ ခံစားဖူးသူတိုင်းနားလည်နိုင်မယ်ထင်တယ်\nချစ်တဲ့သူတိုင်း ပေါင်းစည်းနိုင်ကြပါစေ …….\nsnow အဖြစ်နဲ့ တူတယ်တဲ့လား … ဒါဆို အတော်ခံစားခဲ့ရမှာပဲနော်… ။စိတ်မကောင်းပါဘူး ။\netone ကတော့ရေးတာ စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းလေးပါ… ။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်ကို ခံစားပြီးရေးခဲ့တာ …ရေးနေရင်းနဲ့ ရင်ဘတ်တွေ အောင့်လာတဲ့အထိ ဇာတ်ကောင်နေရာကနေခံစားခဲ့တယ်လေ… ။ ရေးလိုက် မျက်ရည်ဝဲလို့ ခဏရပ်ထားလိုက် … ရင်ဘတ်အောင့်လို့ နားလိုက်နဲ့….စာတိုလေးကို လေးရက်အချိန်ယူရပါတယ် … ။ အရှည်ကြီးဆိုလည်း ဖတ်ရတဲ့လူ ပျင်းတယ်လေ…ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း အဲ့လို အရှည်ကြီးဆို ဖတ်ရတာ ပျင်းလို့ … ။\nချစ်သူနဲ့ ကွေကွင်းတဲ့ဒုက္ခ ၊ အချစ်တွေ အရူးလုပ်တာခံရတဲ့ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ ထက်တဲ့ မိန်းမတယောက်ရဲ့ ခံစားချက်နဲ့ …. ၊ ချစ်လွန်းအားကြီးလို့ အမျက်ကြီးပြီး… တဒင်္ဂအတွင်းဖြစ်လာတဲ့ စိတ်ကို မထိန်းမိပဲ လုပ်မိသွားတဲ့ ခံစားချက်တွေနဲ့ ရေးခဲ့တာပါ… ။ အစကတော့ သူက သတ်ဖို့ မရည်ရွယ်ပါဘူး … ခံနိုင်ရည်စွမ်း မရှိတဲ့နောက်ဆုံး ယုံကြည်ရာကိုလုပ်သွားခဲ့ပါတယ်…သူမရှိပဲ နေတာထက် ၊ သေရတာ ပိုကောင်းမယ်တွေးမိပြီး အဖန်ငါးရာ ငါးကမ္ဘာသိလျှက်နဲ့ အဆုံးစွန်ထိ လုပ်သွားခဲ့တဲ့အကြောင်းလေးပါ… ။\nနှစ်ဦးနှစ်ဘက်ချစ်ကြသူတိုင်း ပေါင်းနိုင်ကြပါစေနော် ။\nအင်း …ဒါ့ကြောင့် ပြောကြတာ အမှောင်တကာ အမှောင်မှာ ဒီအမှောင်က အမိုက်ဆုံးတဲ့။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်လောက်ဆိုးတဲ့ အဖြစ်အပျက်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် အချိန်ကာလ ကြာလာတာနဲ့ အမျှ တခါတရံ သတိရလို့ ပြန်တွေးမိတဲ့အခါ ပြုံးမိရုံထက် မပိုနိုင်ပါဘူး။ အီးတုံးရေ ဖတ်နေရင်းနဲ့ သူ့အစား မတန်လိုက်တာလို့ တွေးမိတယ်။ ကိုယ့်က လှလည်းလှပြီး အစွမ်းအစရှိတဲ့ မိန်းမပဲ တခဏ ဒေါသကိုသာ ထိန်းနိုင်ရင် သူ့ထက်သာပြီး သူ့ထက် ကိုယ့်အပေါ် ကြင်နာမဲ့သူ တွေ့နိုင်မှာမို့ အဲဒီအခါမှ သူ့ရှေ့မှာ တွဲလျှောက်ပြီး လွတ်တဲ့ငါး ကြီးစေချင်တာ။ ဒါကတော့ မမှီ စိတ်ပေါ့ ။ ဆရာမ မစန္ဒာ ရေးထားတဲ့ “လှရ်ျ မလှသူ နှင့် မလှရ်ျ လှသူ ” လိုမျိုးလေး တပုဒ်လောက်ရေးဦး။ စိတ်ကူးကောင်းတယ် ။ မမှီက အဲဒီလိုမျိုး စိတ်ကူးပြီး မရေးတတ်ဘူး။ ရေးချင်ပေမဲ့ မရေးကို မရေးတတ်တာ။\nမမှီ ရေ သူ့ထက်သာပြီး သူ့ထက် ကိုယ့်အပေါ် ကြင်နာမဲ့သူကိုတစ်ချိန်ကျတွေ့ရင် … သူ့ရှေ့ မှာတွဲပြတယ်ဆိုကတဲက .. သူ့အပေါ်ကိုယ်ထားတဲ့ စိတ် ဒါမှမဟုတ် အချစ်တွေ မကုန်သေးတာလို့ Snow ယူဆ တယ် … အချိန်ကြာလာရင်တစ်ကယ်ကော မေ့နိုင်ပြုံးနိုင်ပါသလား?\nကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်သတ်သေလို့… အဖန်ငါးရာ ငါးကမ္ဘာဆိုတာ.. ပေါက်တတ်ကရတွေပါကွယ်..။\nကိတ်မုန့်လှီးတဲ့ဓါးဆိုတာမျိုးက..တုံးတုံးကြီးတွေ.. မိန်းမအားလောက်နဲ့ရင်ဘတ်လောက်စိုက်ချရင်.. မသေလောက်ဘူး..။\nနောက်တခုက.. ဟိုတယ်ဝရံတာက ခုန်ချလို့.. ထမီကျွတ်ပြီးမှ အောက်ကျရင်ဘယ်လိုလုပ်မလည်း..\n( နည်းနည်း.. စိတ်တင်းတွေဝင်နေလို့..လျှော့ချပေးတယ်မှတ်ပါနော..။ နောက်တာပါ )\nသဂျီးကလည်း ပြောတော့မယ်… ဘာသာရေးနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး မငြင်းချင်တော့ပါဘူး ။\nကိတ်မုန့်လှီးတဲ့ ဓါးနဲ့ ထိုးတယ်ပဲပါတယ်လေ… သေလားရှင်လား ဆက်ရေးမထားပါဘူး … အများစုကတော့ သေတယ်လို့ပဲ ယူဆပြီး ကျော်ဖတ်မယ်ထင်တယ်နော် ရေးသာရေးရတာ..ကိတ်မုန့်လှီးတဲ့ဓါးက အခုအများစုသုံးနေတာ ပလတ်စတစ်သံလျှက်လိုဟာမျိုးဖြစ်နေပြီ ဟီးဟီး ။\nမသေခင် ..ထမိန်ကျွတ်သွားတော့လည်း နောက်ဆုံးပရိုမင်းရှင်းလုပ်တယ်လို့ ပဲ သဘောထားပါတယ် ။ စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းမို့ဟာကွက်လေးတွေတော့ရှိနေတယ် … ။\nအသဲကွဲဖူးသူတိုင်းအတွက် ခံစားဖူးသူတိုင်း ဒီလိုမျိုးဖြစ်မှာကိုတော့ကြောက်ကြမှာပါ .. ချစ်သူက အကြောင်းပြချက်မရှိ ထားခဲ့လို့ အသဲကွဲနေပါတယ်ဆိုမှ နောက်ထပ် ဝေဒနာတိုးအောင် မင်္ဂလာဆောင်ဖိတ်စာပါ လာပေးတယ်ဆိုတော့ …….\nအဲ့ဒါကြောင့်မို့ အဲ့ဒီကောင်ကို ဓါးနဲ့ ထိုးခိုင်းလိုက်တာ.. ဒါမှ တန်ရာတန်ကြေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်မှာလေ ။\nအသဲကွဲတာ အရမ်းခါးတယ်။ အခါးတကာ့ အခါးတွေထဲမှာ အခါးဆုံး။\nသားသားကြောက်ကြောက် ဒါကြောင့်တစ်ယောက်ထဲဘဲယူထားပါတယ်၊\nတန်ရဲ့လား etone ရယ်။ ကိုယ့်ကို မချစ်တော့တဲ့ လူတစ်ယောက်အတွက် တစ်ဘဝလုံး အဆုံးခံရတယ်လို့။ ကိုယ့်မိဘ ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေကို ထည့်စဉ်းစား ကြည့်ပါဦး။\nကျမကြိုးစားခဲ့ပါသည်…. ဆိုတဲ့ မာန်တွေ ပျောက်ကုန်ပြီလား။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်ကို ချစ်တဲ့လူအတွက်ရော၊ ကိုယ့်ကို မချစ်တဲ့လူအတွက်ပါ ကောင်းကောင်းအသက်ရှင် နေထိုင်သွားသင့်တယ်။ ကိုယ်ကောင်းကောင်း အသက်ရှင်နေထိုင်သွားတာဟာ ကိုယ့်ကို ချစ်တဲ့လူတွေကို စိတ်ချမ်းသာစေတယ်။ ကိုယ့်ကို မချစ်တဲ့လူတွေကိုလည်း တွန်းလှန်ပြီးသားဖြစ်သွားမယ်။\nဆရာတယောက်ပြောဖူးတယ်၊ သူ့သူငယ်ချင်းတဦး ရည်းစားနဲ့ကွဲတော့ ပိုသာတယ်လို့ထင်တဲ့ ကောင်မလေးတဦးနဲ့ ရည်းစားဟောင်းရှေ့မှာ တွဲပြတယ်။ အရင်ရည်းစားက ဘာမှမလုပ်ပါဘူး၊ တချက်လေးစောင်းကြည့်ပြလိုက်တာ တဘဝလုံး နောင်တနဲ့ဇာတ်သိမ်းသွားသတဲ့။ (ကိုအောင်ပု သူ့ရည်းစားဟောင်း ဖြိုးနဲ့ စကားများ၊ နောက်တယောက်ကိုတွဲပြ၊ ဒါနဲ့ဖြိုးက တချက်လောက် မျက်စောင်းထိုးလိုက်တော့ နောင်တကြီးစွာနဲ့ လိင်တူလူတိမ် ပို့စ် ချက်ခြင်းကောက်ရေးသလိုမျိုး ဖြစ်မှာပေါ့လေ။ ဒါပေမဲ့လည်း ပုရယ်\nသူအသိတဦးကြတော့ ဂလိုပဲ ကောင်မလေးနဲ့ရန်ဖြစ်၊ နောက်တယောက်ရှာ၊ မကြာခင် မင်္ဂလာဆောင်တယ်။ ရည်းစားဟောင်းက မင်္ဂလာပွဲကိုလာတယ် (လက်ဖွဲ့ပေးမပေးတော့ မသိဘူး)။ မင်္ဂလာဧည့်ခံပွဲမှာ ဆေးတွေမူးနေတယ်တဲ့။ ပြီးတော့ သူ့ကိုပြောတယ်၊ ငါကနင့်ကို သင်ခန်းစာရအောင်ဆိုပြီး ခဏဖြတ်လိုက်တာ၊ နင် လုပ်ရက်တယ်လို့ ပြောတယ်တဲ့)\nအီးတုံးနောက်ထပ် ဇာတ်လမ်းရေးနိုင်အောင် ကုန်ကြမ်းပေးတာပါ။\nကိုကြောင်ကြီး ဇာတ်လမ်းကိုပြောပါဆိုရင်တော့ ချစ်သူနဲ့ကွဲပြီးတော့ စိတ်ညစ်ညစ်နဲ့ အာကာသလွန်းပျံယာဉ် တစင်ပေါ်ခိုးလိုက်သွား၊ ပလူတိုဂြိုလ်ကိုရောက်၊ ဂြိုလ်သူမအလန်းလေးနဲ့တွေ့၊ ဂြိုလ်သားဆိုတွေနဲ့ချပြီး ဂြိုလ်ကြီးကိုကယ်တင်၊ ပလူတိုဂြိုလ်ဘုရင်ကြီးဖြစ်၊ နောက်တော့ ကမ္ဘာဂြိုလ်အပါအဝင် စတြာဝဠာတခုလုံးကို သိမ်းပိုက်၊ စတြာဝဠေးမင်းဖြစ်၊ နောက်ဆုံတော့ သုဂတီဘုံစံ အဆင့်ဆင့်စံစား၊ တရားရပြီး သံသရာမှ လွတ်မြောက်။ ဒန် တန့် တန်…\nကိုကြောင်ကြီး ဇာတ်လမ်းကိုပြောပါဆိုရင်တော့ ချစ်သူနဲ့ကွဲပြီးတော့ စိတ်ညစ်ညစ်နဲ့ အာကာသလွန်းပျံယာဉ် တစင်ပေါ်ခိုးလိုက်သွား၊ ပလူတိုဂြိုလ်ကိုရောက်၊ ဂြိုလ်သူမအလန်းလေးနဲ့တွေ့၊ ဂြိုလ်သားဆိုးတွေနဲ့ချပြီး ဂြိုလ်ကြီးကိုကယ်တင်၊ ပလူတိုဂြိုလ်ဘုရင်ကြီးဖြစ်၊ နောက်တော့ ကမ္ဘာဂြိုလ်အပါအဝင် စတြာဝဠာတခုလုံးကို သိမ်းပိုက်၊ စတြာဝဠေးမင်းဖြစ်၊ နောက်ဆုံတော့ သုဂတီဘုံစံ အဆင့်ဆင့်စံစား၊ တရားရပြီး သံသရာမှ လွတ်မြောက်။ ဒန် တန့် တန်…


ကမ္ဘာဟောင်းဟာ လုံးဝပျက်သွားတာ ထင်ရှားနေပုံပဲ။ လက်ရှိရှိနေတဲ့ လူ့အသိုက်အမြုံ၊ လက်ရှိရှိနေတဲ့ စီးပွားရေးပုံစံ၊ လက်ရှိပုံစံအတိုင်းသွားနေတဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တွေဟာ တရုတ်စကားပုံကပြောသလို ‘ကမ္ဘာလောကရဲ့ မျက်နှာသာပေးမှုကို မရတော့ဘူး‘lost the mandate of heaven။ လူသားတွေဟာ အပြောင်းအလဲတခုခုကိုစောင့်နေကြတယ်။ ၁၉၁၄ မှာ လူတွေနဲ့တရင်းတနှီးရှိနေတဲ့ ရွေးစရာအပြောင်းအလဲတခုရှိတယ်။ ဥရောပကနိုင်ငံအများစုမှာ ကြီးထွားလာနေတဲ့ အလုပ်သမားလူတန်းစားရဲ့ ထောက်ခံမှုကို အားပြုထားတဲ့၊ သမိုင်းလိုအပ်ချက်အရ မြေကြီးလက်ခတ်မလွဲ အောင်မြင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုစွမ်းအားတွေရထားတဲ့ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီတွေဟာ ပြောခဲ့တဲ့အပြောင်းအလဲကို ကိုယ်စားပြုတယ် (အင်ပိုင်ယာခေတ် အခန်း ၅ ကိုကြည့်)။ နိုင်ငံအနှံ့မှာ လူတွေထကြွဖို့၊ အရင်းရှင်စနစ်ကို ဆိုရှယ်လစ်စနစ်နဲ့ အစားထိုးဖို့၊ ပြီးတာနဲ့ ကမ္ဘာစစ်ကြောင့် အဓိပ္ပါယ်မဲ့ ဒုက္ခခံစားနေရတာတွေကနေ ပိုပြီးကောင်းမွန်တဲ့ အခြေအနေတခုခုကို ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ အချက်ပြချက်ပဲလိုပုံရတဲ့ အနေအထားမျိုး၊ နာနာကျင်ကျင်နဲ့ မီးဖွားချလိုက်ပြီးနောက်မှာ သွေးအလိမ်းလိမ်းကပ်နေတဲ့ ကမ္ဘာသစ်ဟာ တသိမ့်သိမ့်တုန်ခါပြီး ထွက်လာမယ့် အနေအထားမျိုး။ ရုသျှတော်လှန်ရေး ပိုပြီးတိတိကျကျပြောရရင် ၁၉၁၇ အောက်တိုဘာ ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေးဟာ တကမ္ဘာလုံးကို ဒီအချက်ပြချက်ပေးဖို့ ပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်။ ဒီအတွက်ကြောင့်ပဲ ၁၇၈၉ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးဟာ ဆယ့်ကိုးရာစုသမိုင်းမှာ အချက်အချာကျသလို ဒီတော်လှန်ရေးဟာ နှစ်ဆယ်ရာစုသမိုင်းမှာ အချက်အချာကျတဲ့ အဖြစ်အပျက်ပဲ။ တကယ်တော့ ဒီစာအုပ်ကသတ်မှတ်ထားတဲ့ တိုတောင်းလှတဲ့နှစ်ဆယ်ရာစုသမိုင်းဟာ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးက မွေးဖွားပေးလိုက်တဲ့ နိုင်ငံရဲ့သက်တမ်းနဲ့ ထပ်တူနီးနီးကျနေတာ အကြောင်းမဲ့သက်သက် မဟုတ်ပေဘူး။\nသို့သော်လည်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟာ သူ့အရင်တော်လှန်ရေးထက် အများကြီးပိုနက်ရှိုင်း၊ ရိုက်ခတ်မှုအား အများကြီးပိုကြီးတယ်။ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးရဲ့ အိုင်ဒီယာတွေဟာ ဘော်ရှီဗစ်ဝါဒ Bolshevism ထက် သက်ဆိုးရှည်တာ အခုအထင်အရှားတွေ့ရပေမယ့် ၁၉၁၇ ရဲ့ လက်တွေ့အကျိုးဆက်တွေဟာ ၁၇၈၉ ရဲ့ လက်တွေ့အကျိုးဆက်တွေထက် အပုံကြီးပိုကြီးသလို သက်တမ်းလည်းပိုရှည်တယ်။ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးက ခေတ်သစ်သမိုင်းမှာ အတောင့်တင်းဆုံး တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို မွေးဖွားပေးလိုက်တယ်။ အစ္စလာမ်ဘာသာ စပေါ်လာပြီး ပထမရာစုနှစ်အတွင်း သိမ်းပိုက်မှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်နောက်ပိုင်းမှာ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးလို ကမ္ဘာတဝှမ်းပျံ့နှံ့သွားပုံအဖြစ်မျိုး အတွက် နှိုင်းယှဉ်စရာမရှိခဲ့ဘူး။ ပဲထရိုဂရက် Petrograd မြို့က ဖင်လန်ဘူတာရုံကို လီနင်ရောက်ပြီး နှစ်သုံးလေးဆယ် အကြာလောက်မှာကိုပဲ ကမ္ဘာ့လူဉီးရေရဲ့ သုံးပုံတပုံလောက်ဟာ ‘ကမ္ဘာကိုကိုင်လှုပ်ခဲ့တဲ့ ရက်ဆယ်ရက်‘ Ten Days That Shook The World (ရီး Reed၊ ၁၉၁၉) နဲ့ လီနင်ရဲ့စည်းရုံးရေးပုံစံဖြစ်တဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီကနေ တိုက်ရိုက်ပုံစံယူဖွဲ့ထားတဲ့ အစိုးရတွေလက်အောက်မှာ နေထိုင်မိလျက်သားဖြစ်နေတာ တွေ့ခဲ့ကြရတယ်။ အဲဒီအစိုးရတွေထဲမှာ အများစုဟာ ၁၉၁၄ ကနေ ၁၉၄၅ ထိကြာမြင်တဲ့ ရှည်လျားလှတဲ့စစ်ပွဲရဲ့ ဒုတိယပိုင်းကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးဒုတိယလှိုင်းမှာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံနောက် လိုက်ကြတာဖြစ်တယ်။ အခုအခန်းက အရင်းမူလကျပြီး အရှိန်သြဇာကြီးခဲ့တဲ့ ၁၉၁၇ တော်လှန်ရေးနဲ့ ဒီတော်လှန်ရေးကို ဆက်ခံသူတွေ သူတို့နည်းသူတို့ဟန်နဲ့ ဆက်ခံခဲ့ပုံတွေကို အဓိက အာရုံစိုက်ထားတာ ဆိုပေမယ့်လည်း အခုအခန်းဟာ အပိုင်းနှစ်ပိုင်းပါတဲ့ တော်လှန်ရေးအကြောင်းပဲ။\nတိုတောင်းလှတဲ့ နှစ်ဆယ်ရာစုရဲ့ အချိန်ကာလအတော်များများမှာ ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်စနစ်က သူဟာ အရင်းရှင်စနစ်ထက်သာတဲ့၊ အရင်းရှင်စနစ်အပြင် တခြားရွေးစရာအဖြစ်ပြနိုင်တဲ့၊ နောက်ပြီး သမိုင်းလိုအပ်ချက်အရ အရင်းရှင်စနစ်ကို မုချအနိုင်ယူမယ့်စနစ်အဖြစ် ကြွေးကြော်ခဲ့တယ်။ ဒီကာလရဲ့ အချိန်အတော်များများမှာ ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်စနစ်ဟာ အရင်းရှင်စနစ်ထက် သာတယ်ဆိုတာကို လက်မခံသူတွေတောင် ဒီစနစ်အောင်ပွဲမခံနိုင် လောက်ဘူးဆိုတဲ့အပြောကို ဘယ်လိုမှ အပြည့်အဝမယုံကြည်နိုင်ကြဘူး။ ၁၉၃၃ ကနေ ၁၉၄၅ ကြားနှစ်တွေကလွဲပြီး (အခန်း ၅ ကိုကြည့်) အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း တိုတောင်းလှတဲ့နှစ်ဆယ်ရာစုတခုလုံးရဲ့ နိုင်ငံရေးအခင်း အကျင်းကို စနစ်ဟောင်းရဲ့အင်အားစုတွေနဲ့ ဆိုဗီယက်ယူနီယံနဲ့ နိုင်ငံတကာကွန်မြူနစ်ဝါဒတို့နဲ့ မဟာမိတ်ပြုထား၊ နောက် နိုင်ငံတကာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒ ကိန်းဝင်လှုပ်ရှားပြီး ဆိုဗီယက်ယူနီယံနဲ့ နိုင်ငံတကာကွန်မြူနစ်ဝါဒရဲ့ အတက်အကျရေချိန်ကို အမှီပြုနေတဲ့ လူမှုတော်လှန်ရေးတွေရဲ့ သီးသန့်တိုက်ပွဲသက်သက်အဖြစ် နားလည်ကြည့်လို့ရတယ်၊\nသို့သော်လည်း တိုတောင်းလှတဲ့ နှစ်ဆယ်ရာစုထဲ ချင်းနင်းဝင်ရောက်လာတာနဲ့အမျှ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးကို ပြိုင်ဘက်လူနေမှုပုံစံနှစ်ခုရဲ့ အင်အားစုတွေရဲ့ စီးချင်းထိုးပွဲအဖြစ် (၁၉၄၅ နောက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံတိုင်းဟာ ကမ္ဘာဖျက်လက်နက်တွေ ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ စူပါပါဝါ တနိုင်ငံငံနောက်မှာ လာစုကြတဲ့)မြင်နေတဲ့ ဒီအမြင်ဟာ လက်တွေ့နဲ့ကိုက်ညီမှု ပိုပိုကင်းမဲ့လာတော့တယ်။ ၁၉၈၀ ဆယ်စုနှစ်ကုန်မှာတော့ ဒီအမြင်ရဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ ဆီလျော်မှုဟာ ခရူးဆိပ်စစ်ပွဲလို အနည်းအကျဉ်းလောက် ရှိတော့တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအမြင် ဘယ်လိုပေါ်ထွက်လာသလဲဆိုတာကို နားလည်နိုင်တယ်။ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးက သူဟာ တနိုင်ငံထဲနဲ့ဆိုင်တဲ့ အဖြစ်အပျက် ဆိုတာထက် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို တစည်းတလုံးထဲဖြစ်အောင်စုစည်းပေးမယ့် အဖြစ်အပျက်အဖြစ် သူ့ကိုယ်သူမြင်တဲ့နေရာမှာ ဂျက်ကောဘင်ကာလတွေ Jacobin days တုန်းက ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးထက်ကို ပိုသေးတယ်။ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟာ ရုသျှကို လွတ်လပ်မှုနဲ့ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ သယ်ဆောင်ပေးဖို့ဆိုတာထက် ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားတော်လှန်ရေး ပေါ်ပေါက်လာစေဖို့အတွက် ဆင်နွှဲခဲ့တဲ့တော်လှန်ရေးပဲ။ လီနင်နဲ့ သူ့ရဲဘော်တွေစိတ်ထဲမှာ ရုသျှမှာ ဘော်ရှီဗစ်ဝါဒအောင်မြင်မှုဟာ ပဓာနအားဖြင့် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးမှာ ဘော်ရှီဗစ်ဝါဒအနိုင်ရရှိရေး စစ်ဆင်ရေးကြီးထဲက တိုက်ပွဲတပွဲသာသာပဲ၊ ဒီထက်ပိုပြီး မြင်စရာအကြောင်းလည်း မရှိသလောက်ပဲ။\nဇာဘုရင်အုပ်ချုပ်တဲ့ ရုသျှဟာ တော်လှန်ရေးဖြစ်ဖို့ ရင့်မှည့်နေတာ၊ တော်လှန်ရေးတခု လုံးဝဖြစ်ချိန်တန်နေတာ၊ အဲဒီလို တော်လှန်ရေးမျိုးဟာ ဇာဝါဒကိုဖြုတ်ချပစ်နိုင်တာကို ၁၈၇၀ ဆယ်စုနှစ်ကာလနောက်ပိုင်း ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို ယထာဘူတကျကျ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတိုင်းက လက်ခံထားကြတယ် (အင်ပိုင်ယာခေတ် Age of Empire အခန်း ၁၂ ကိုကြည့်)။ ၁၉၀၅ –၀၆ မှာ တော်လှန်ရေးကြောင့် ဇာဝါဒ Tasrism တကယ်တမ်း ဒူးထောက်အညံ့ခံခဲ့ရပြီးနောက်မှာ ဒီအချက်ကိုဘယ်သူမှ သံသယ ကြီးကြီးမားမား မရှိကြတော့ဘူး။ ဒီနေရာမှာ ဇာဘုရင်အုပ်ချုပ်တဲ့ ရုသျှဟာ ပထမကမ္ဘာစစ်နဲ့ ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေးသာမဖြစ်ရင် လစ်ဘရယ်ကျတဲ့၊ အရင်းရှင်စီးပွားရေးပုံစံကျင့်သုံးတဲ့ စက်မှုနိုင်ငံတနိုင်ငံအဖြစ်ကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးရောက်ရှိကောင်းရောက်ရှိသွားနိုင်တယ်၊ အဲဒီလိုလမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်နေပြီဆိုပြီး နောက်ကြောင်းပြန်ကောက်ချက်ချတဲ့ သမိုင်းဆရာတချို့ရှိပေမယ့် ၁၉၁၄ မတိုင်ခင်မှာတော့ ဒီသဘောမျိုးပြောတဲ့ ဟောစတမ်းတွေကိုရှာတွေ့ဖို့ အဏုကြည့်မှန်ဘီလူး လိုလိမ့်မယ်။ တကယ်လည်း ထုံးစံအတိုင်း ဘာလုပ်လို့ ဘာကိုင်ရမှန်းမသိ၊ ဘာမှလည်းမလုပ်တတ်မကိုင်တတ်တဲ့ ဇာဘုရင်အုပ်ချုပ်တဲ့ အစိုးရဟာ ၁၉၀၅ တော်လှန်ရေးကနေ ထူထူထောင်ထောင် ပြန်မဖြစ်သေးခင်မှာကိုပဲ အလျင်အမြန် ကြီးထွားလာနေတဲ့ လူမှုရေးမကျေနပ်မှုလှိုင်းလုံးကြီးတွေ ရိုက်ခတ်တာ တခါခံရပြန်တယ်။ စစ်မဖြစ်ခင်လပိုင်းအလိုလောက်မှာ တိုင်းပြည်ဟာ စစ်တပ်၊ ရဲနဲ့ အစိုးရ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ တင်းပြည့်သစ္စာစောင့်သိမှုကြောင့်သာမဟုတ်ရင် ပေါက်ကွဲတော့မယ့်အနေအထားကို တခါပြန်ရောက်လာပုံပဲ။ စစ်ဖြစ်နေတဲ့နိုင်ငံအတော်များများမှာလိုပဲ စစ် စ ဖြစ်ချိန်မှာ စစ်အတွက်အကြီးအကျယ် စိတ်အားထက်သန်မှုတွေနဲ့ မျိုးချစ်စိတ်က နိုင်ငံရေးဖြူးနန်းကြိုးကို ဖြတ်ထားလိုက်တယ်၊ ဒါပေမယ့် ရုသျှမှာကျတော့ ကြာကြာဖြတ်ထားလို့မရဘူး။ ၁၉၁၅ မှာ ဇာဘုရင်အစိုးရရဲ့ ပြဿနာတွေဟာ ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ပြန်ဖြစ်လာပုံရတယ်။ ဒီတော့ ရုသျှဘုရင်စနစ်ကို ဖြုတ်ချလိုက်တဲ့ ၁၉၁၇ မတ်လတော်လှန်ရေးဟာ1 ဘယ်လိုမှ အံ့အားသင့်စရာ မကောင်းတော့၊ မျှော်လင့်မထားဘဲဖြစ်လာတာမျိုး မဟုတ်တော့သလို အရိုးရင့်နေတဲ့ ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲနေသူတွေကလွဲပြီး အနောက်က နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူတိုင်းက ဒီတော်လှန်ရေးကို တညီတညွတ်ထဲ ကြိုဆိုကြတယ်။\nနောက်တခါ စုပေါင်းစနစ်ကျင့်သုံးတဲ့ ရုသျှကျေးလက်လူ့အသိုက်အမြုံကနေ ဆိုရှယ်လစ်အနာဂတ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီး ချီတက်နိုင်တော့မယ်လို့ မြင်ကြတဲ့ စိတ်ကူးယဉ်စိတ္တဇသမား တချို့လောက်ကလွဲပြီး အားလုံးက ရုသျှကတော်လှန်ရေးဟာ ဆိုရှယ်လစ်တော်လှန်ရေး ဖြစ်မှာမဟုတ်တာ၊ ဘယ်လိုမှမဖြစ်နိုင်တာကို လက်ခံထားကြတယ်။ ဆင်းရဲမှု၊ အသိပညာမဲ့မှု၊ ခေတ်နောက်ကျကျန်နေမှုတွေရဲ့ ဆိုထုံးလိုဖြစ်နေတဲ့ လယ်သမားတိုင်းပြည်မှာ မတ် Marx ပြောတဲ့ အရင်းရှင်စနစ်ကို မြေကြီးလက်ခတ်မလွဲ မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်မယ့် စက်မှုအလုပ်သမားလူတန်းစား industrial proletariat ဟာ အချက်အချာကျတဲ့နေရာတွေမှာ ကွက်ကြားရှိနေတယ်ဆိုပေမယ့် မဆိုစလောက်အရေအတွက်နဲ့ လူနည်းစုလောက်သာရှိတဲ့ တိုင်းပြည်မှာ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကိုကူးပြောင်းမယ့် အခြေအနေမျိုးတွေဟာ ရှိကိုမရှိဘူး။ ရုသျှက မတ်ဝါဒီ တော်လှန်ရေးသမားတွေကိုယ်တိုင်က ဒီအမြင်ကိုလက်ခံထားခဲ့ကြတယ်။ ဒီတော့ သူ့ချည်းသက်သက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဇာဝါဒ Tasrism နဲ့ မြေရှင်စနစ်ကိုဖြုတ်ချမှုဟာ ဘူဇွာတော်လှန်ရေးပဲ ဖြစ်နိုင်မယ်၊ ဘူဇွာတော်လှန်ရေးပဲဖြစ်မယ်လို့ မျှော်မှန်းနိုင်မယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ဘူဇွာလူတန်းစားနဲ့ အလုပ်သမားလူတန်းစားကြား လူတန်းစားပဋိပက္ခဟာ (မတ်အပြောအရ ဒီပဋိပက္ခကနေ ထွက်စရာအဖြေတခုပဲရှိနိုင်တယ်) အသစ်ပေါ်ထွက်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေမှာ ဆက်ရှိနေမယ်။ ဒါပေမယ့် ရုသျှဟာ သူ့တနိုင်ငံထဲကွက်ပြီး ထီးတည်းရှိမနေသလို ဂျပန်နယ်စပ်ကနေ ဂျာမနီနယ်စပ်ထိကျယ်ပြောလှပြီး ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးနိုင်တဲ့အစိုးရတွေထဲ တခုအပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ အစိုးရအုပ်ချုပ်တဲ့ ဒီဧရာမနိုင်ငံကြီးက တော်လှန်ရေးဟာ နိုင်ငံတကာမှာအကျိုးဆက်တွေမရှိဘဲ ဘယ်လိုမှနေမှာ မဟုတ်ဘူး။ ရုသျှတော်လှန်ရေးဟာ စက်မှုပိုင်းမှာ ပိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီး အလုပ်သမားလူတန်းစားရဲ့ ဆိုရှယ်လစ် တော်လှန်ရေးဖြစ်ဖို့ အခြေအနေတွေရှိနေတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာ အလုပ်သမားလူတန်းစားရဲ့တော်လှန်ရေးတွေ ဖြစ်လာဖို့ စနက်တံသဖွယ် ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ကားမတ် Karl Marx ကိုယ်တိုင်သေခါနီးမှာ မျှော်လင့်ခဲ့တယ်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ပြီးခါနီးမှာ ဒီအတိုင်းအတိအကျ ဖြစ်လာတော့မယ့်ပုံပဲ၊ ဒါကို နောက်ပိုင်းမှာ တွေ့ရမယ်။\nဒါပေမယ့် မဟာစစ်ကြီး Great War ဟာ နေရာအနှံ့မှာ အထူးသဖြင့် စစ်ရှုံးသွားတဲ့နိုင်ငံတွေမှာ ဖြစ်ပွားလာတဲ့ နိုင်ငံရေးပြိုကွဲမှုတွေ၊ တော်လှန်ရေးဖြစ်မယ့်အကျပ်အတည်းတွေနဲ့ နိဂုံးချုပ်သွားခဲ့တာမို့ ရုသျှတော်လှန်ရေးဟာ တခြားကို ပျံ့နှံ့သွားတာကလွဲပြီး တခြားဖြစ်နိုင်တာဆိုလို့ ဘာဆိုဘာမှရှိပုံမရဘူး။ ၁၉၁၈ မှာ စစ်ရှုံးသွားတဲ့နိုင်ငံလေးခုစလုံးက (ဂျာမနီ၊ သြစတြီးယားဟန်ဂေရီ၊ တူရကီ၊ ဘူဂေးရီးယား) ခေါင်းဆောင်တွေ ထီးနန်းစွန့်ခဲ့ရသလို ဂျာမနီကိုရှုံးနိမ့်ခဲ့တဲ့ ရုသျှက ဇာဘုရင်လည်း ၁၉၁၇ မှာထဲက ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ်။ ဒါ့အပြင် အီတလီမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တော်လှန်ရေးနီးနီးကြီးမားတဲ့ လူမှုရေးမငြိမ်မသက်မှုတွေဟာ စစ်ကိုအနိုင်ရလိုက်တဲ့ ဥရောပနိုင်ငံကြီးတွေကိုတောင် လှုပ်ခါသွားစေခဲ့တယ်။\nတွေ့ခဲ့ပြီးတဲ့အတိုင်း စစ်ဖြစ်နေတဲ့ဥရောပတိုက်က လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ အကြီးစားစစ်ရဲ့ သာမန်ထက်လွန်ကဲတဲ့ ဖိအားကို မခံနိုင်ဘဲ တအိအိနဲ့ ပြိုကွဲစပြုလာတယ်။ စစ်ဖြစ်ဖြစ်ချင်းမှာ နေရာအနှံ့တွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတိမာန်တက်ကြွမှုတွေ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်လာတယ်။ ၁၉၁၆ ရောက်တဲ့အခါ စစ်ပန်းမှုကနေ အတောမသတ်နိုင်တဲ့၊ အရှုံးအနိုင်လည်း အဖြေမထွက်နိုင်သေးတဲ့၊ ဘယ်သူကမှလည်း အဆုံးသတ်ချင်ပုံမရသေးတဲ့ လူသတ်ပွဲကြီးကို စိတ်ထဲမတင်မကျဖြစ်လာ၊ ကြိတ်ပြီးမုန်းတီးစပြုလာတယ်။ ၁၉၁၄ မှာ စစ်ဆန့်ကျင်တဲ့သူတွေဟာ သူတို့ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အနေအထားကို ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ရာ ဘာမှလည်းမတတ်နိုင်တဲ့၊ အထီးကျန်ဖြစ်နေတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိနေတယ်လို့ ခံစားကြရပေမယ့် ၁၉၁၆ ရောက်တဲ့အခါ သူတို့ဟာ အများစုရဲ့အသံကို ကိုယ်စားပြုတယ်လို့ ခံစားလာနိုင်ကြတယ်။ ၁၉၁၆ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှာ သြစတြီးယားဆိုရှယ်လစ်ပါတီကိုတည်ထောင်သူ ပါတီခေါင်းဆောင်ရဲ့သား ဖရီးဒရစ်အက်ဒလာ Friedrich Adler ဟာ စစ်ကိုပြည်သူလူထုက ဆန့်ကျင်နေတာကို ပြသတဲ့အနေနဲ့ ဗီယင်နာမြို့က ကာဖီဆိုင်တဆိုင်မှာ သြစတြီးယားနန်းရင်ဝန် မြို့စားကြီးရှတူး Count Stugkh ကို သွေးအေးအေးနဲ့ လုပ်ကြံပစ်လိုက်တဲ့ဖြစ်ရပ်က – အဲဒီခေတ်က လုံခြုံရေးသက်တော်စောင့်ဆိုတာ ရှိရကောင်းမှန်း မသိသေးတဲ့ခေတ် – အခြေအနေ သိသိသာသာကြီး ပြောင်းလဲလာပုံကိုပြနေတယ်။\nစစ်ဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ်တွေ မြင့်မားလာတော့ ၁၉၁၄ မတိုင်ခင်က စစ်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုဆီ အရှိန်နဲ့ ပြန်ချီတက်နေတဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေရဲ့ နိုင်ငံရေးသိက္ခာလည်း သဘာဝကျကျ လိုက်တက်လာတယ်။ ဆိုရှယ်လစ်တွေထဲမှာ စစ်ကိုထောက်ခံသူဆိုရင်တောင် ဒီစစ်ကိုထောက်ခံတဲ့ပါတီကို အကျယ်လောင်ဆုံး ဝေဖန်တိုက်ခိုက်သူတွေဟာ သူ့ပါတီထဲကလူတွေဖြစ်ပြီးတချို့ပါတီတွေဆို (ရုသျှ၊ ဆားဘီးယားနဲ့ ဗြိတိန်က လွတ်လပ်တဲ့အလုပ်သမားပါတီ Independent Labour Party) စစ်ကိုတောက်လျှောက်ဆန့်ကျင်လာခဲ့တယ်။2 တချိန်ထဲမှာ စစ်ဖြစ်နေတဲ့ အဓိကနိုင်ငံတွေ အားလုံးမှာ ကြီးမားလှတဲ့ လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းတွေက စုစည်းထားတဲ့ အလုပ်သမားလှုပ်ရှားမှုတွေဟာ စစ်ဆန့်ကျင်မှုနဲ့ အလုပ်သမားဆန္ဒပြမှုတွေ ဒေါသတကြီးပေါက်ကွဲမယ့် အချက်အချာနေရာတွေ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ဒီစက်ရုံတွေက အောက်ခြေအဆင့် အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်တွေ၊ လုပ်အားခနဲ့ အလုပ်ခွင်အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် စျေးဆစ်နိုင်စွမ်းကောင်းကောင်းရှိတဲ့ ကျွမ်းကျင်လုပ်သားတွေ (ဗြိတိန်က စီမံခန့်ခွဲမှုပိုင်းကိုကိုင်တဲ့ သမဂ္ဂကိုယ်စားလှယ်တွေ shop stewards နဲ့ ဂျာမနီက စက်ရုံမန်နေဂျာ Betriesobleute)ဟာ အမြစ်လှန်ပြောင်းလဲရေးဝါဒရဲ့ ဆိုထုံးလိုဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ရေပေါ်က စက်ရုံတွေနဲ့ ဘာမှမခြားတဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားတဲ့ ရေတပ်တွေက မက္ကင်းနစ်တွေ၊ လက်မြောက်အလုပ်သမား တွေဟာလည်း ဒီလမ်းကြောင်းအတိုင်း လျှောက်လာကြတယ်။ ရုသျှနဲ့ ဂျာမနီနှစ်နိုင်ငံစလုံးက အဓိက ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းတွေရှိတဲ့ မြို့တွေ (ကရွန်ရှတာ့ Kronstadt၊ ကီးယဲ Kiel)ဟာ တော်လှန်ရေးဗဟိုချက်မနေရာတွေ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ပင်လယ်နက်ထဲ ပြင်သစ်ရေတပ်သားတွေရဲ့ တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုက ၁၉၁၈–၂၀ရုသျှပြည်တွင်းစစ်မှာ ပြင်သစ်စစ်တပ်ကို ဘော်ရှီဗစ်တွေကိုတိုက်ဖို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမလုပ်နိုင်အောင် ဟန့်တားနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒီလိုနဲ့ စစ်ဆန့်ကျင်တဲ့ပုန်ကန်ခြားနားမှုတွေဟာ ဉီးတည်ချက်ရလာ၊ အရှိန်ရလာခဲ့တယ်။ ဒီတော့ သြစတြီးယားဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှာ တပ်သားတွေရဲ့စာတွေကို ဆင်ဆာလုပ်နေတဲ့ စိစစ်ရေးတွေဟာ စစ်သားတွေ လေသံပြောင်းလာတာကို စပြီးသတိပြုမိလာတာ အံ့အားသင့်စရာ မရှိတော့ဘူး။ ‘ဘုရားသခင်က ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆောင်ကြဉ်းပေးလာမယ်ဆိုရင်ဖြင့်‘ဆိုတဲ့ စာသားတွေနေရာမှာ ‘ဒို့တော့ ဆက်သည်းမခံနိုင်တော့ဘူး‘တို့၊ တချို့ဆိုရင် ‘ဆိုရှယ်လစ်တွေက ငြိမ်းချမ်းရေးယူမယ်ပြောနေပါလား‘လို့ဆိုတဲ့ စာသားတွေကို တွေ့လာရတော့တယ်။\nယာယီအစိုးရပြုတ်ကျတော့မှာ သေချာသွားချိန်ကစပြီး ကနေ့ချိန်ထိ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟာ ဝေဖန် တိုက်ခိုက်မှုတွေထဲမှာ နစ်မျောနေခဲ့တယ်။ ဒီဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုထဲမှာ အများစုက ရေလိုက်လွဲနေတယ်။ တကယ်ဆွေးနွေးရမှာက အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟာ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေးသမိုင်းဆရာတွေ ကျိုးကြောင်းပြသလို အခြေခံကိုက ဒီမိုကရေစီကိုဆန့်ကျင်တဲ့လီနင်ရဲ့ အာဏာသိမ်းမှုဟုတ်မဟုတ်ကို ဆွေးနွေးရမှာမဟုတ်ဘဲ ယာယီအစိုးရပြုတ်ကျသွားတဲ့အခါ ဘယ်သူတွေတက်လာနိုင်လဲ၊ ဘာဆက်ဖြစ်လာနိုင်လဲ၊ ဘာဆက်လုပ်သင့်သလဲ ဆိုတာကိုသာ ဆွေးနွေးရမှာဖြစ်တယ်။ စက်တင်ဘာလအစောပိုင်းလောက်ကစပြီး လီနင်ဟာ သူ့ပါတီထဲက တုန့်ဆိုင်းနေသူတွေကို အာဏာဟာ သူတို့နဲ့လက်တကမ်း အကွာလောက်ကိုရောက်နေတဲ့ ခဏကလေးမှာ သေချာစီစဉ်ပြီး မဖမ်းဆုတ်လိုက်ရင် အာဏာဟာ သူတို့ဆီကနေ အလွယ်တကူ လွတ်ထွက်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို ယုံကြည်လာအောင် နားချရရုံမက နောက်ဆုံးအာဏာကို သူတို့ဆုတ်ကိုင်ယူလိုက်နိုင်ပြီဆိုရင် ‘ဘော်ရှီဗစ်တွေဟာ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဆက်ယူထားနိုင်မလား‘ဆိုတဲ့မေးခွန်းကိုပါဖြေဖို့အရေးတကြီး ကြိုးစားခဲ့ရတယ်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ ကြွတက်လာနေတဲ့ ရုသျှရဲ့ မီးတောင်သဖွယ်ပေါက်ကွဲမှုကို အုပ်ထိန်းဖို့ကြိုးစားမယ့်သူ ဘယ်သူမဆို အဲဒီအချိန်မှာ တခြားဘာများလုပ်နိုင်မှာမို့လဲ။ လီနင်ရဲ့ဘော်ရှီဗစ်တွေကလွဲပြီး ဘယ်ပါတီကမှ အဲဒီအချိန်ကရုသျှကို မပြိုကွဲအောင် ထိန်းသိမ်းဖို့တာဝန်ကိုယူဖို့ ပြင်မထားကြဘူး။ လီနင်ရဲ့ ဖြန့်ဝေစာတွေမှာ ဘော်ရှီဗစ်တွေအားလုံးသူ့လောက် စိတ်ပိုင်းဖြတ်မထားတာကို ပြနေတယ်။ ပဲထရိုဂရက်၊ မော်စကိုနဲ့ မြောက်ပိုင်းက တပ်မဟာတွေထဲက နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေက ကိုယ့်ဘက်မှာရှိနေချိန်မှာ ရှေ့ဆက်ဖြစ်မယ့် အဖြစ်အပျက်တွေကို စောင့်နေတာထက် အာဏာကို အခု သိမ်းယူလိုက်တဲ့အခါ ရေတိုသက်သက်အတွက် ဘာအကျိုးရှိမလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းကိုဖြေရခက်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ စစ်တပ်ရဲ့ တန်ပြန်တော်လှန်ရေးကလည်း စခါစရှိသေးတယ်။ သွေးရူးသွေးတန်းဖြစ်နေတဲ့ အစိုးရက ဆိုဗီယက်တွေရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို လိုက်လျောမယ့်အစား ပဲထရိုဂရက်မြို့တော်ကို ကနေ့အက်စတိုးနီးယား Estonia ရဲ့ မြောက်ဘက်နယ်နမိတ်နားရောက်နေတဲ့ – ဆိုလိုတာက မြို့တော်ကနေ မိုင်အနည်းငယ်အကွာကိုရောက်နေတဲ့ – ဂျာမန်စစ်တပ်လက်ကို အပ်ကောင်းအပ်လိုက်နိုင်တယ်။ ဒါ့အပြင် လီနင်ဟာ အဆိုးဆုံးအနေအထားကို တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်ဖို့ တွန့်ဆုတ်လေ့မရှိဘူး။ ဘော်ရှီဗစ်တွေ အချိန်ကောင်းကို အမိအရဆုပ်ကိုင်ဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ‘တကယ့် မင်းမဲ့အခြေအနေဟာ ငါတို့ထက်ကိုပိုပြီး အားကောင်းသွားနိုင်တယ်‘။ ဒီနောက်ဆုံး လေ့လာဆန်းစစ်မှုမှာ လီနင်ရဲ့ကျိုးကြောင်းပြဆိုမှုကို သူ့ပါတီကလက်ခံသွားတယ်။ တော်လှန်ရေးပါတီတခုဟာ အချိန်အခါနဲ့ လူထုတရပ်လုံးကတောင်းဆိုချိန်မှာ အာဏာကိုရအောင်မယူနိုင်ရင် ဒီပါတီဟာ တော်လှန်ရေးပါတီမဟုတ်တဲ့ ပါတီနဲ့ ဘာများကွာခြားအုံးမှာလဲ။\nပဲထရိုဂရက်နဲ့ မော်စကိုမှာလို အာဏာကို တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ရယူနိုင်ပြီး တန်ပြန်တော်လှန်ရေးတွေ၊ မင်းမဲ့အခြေအနေတွေရန်ကိုကျော်လွှားပြီး အာဏာကိုဆက်ယူထားနိုင်တယ်ဆိုဉီးတော့ တကယ့်ပြဿနာက ရေရှည်ဘယ်လို စခန်းသွားမလဲ၊ ရေရှည်အခွင့်အလမ်း ဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲဆိုတဲ့ အချက်ပဲ။ လီနင်ရဲ့ လမ်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ ဆိုဗီယက်အစိုးရသစ်ကို (ပဓာနအားဖြင့် ဘော်ရှီဗစ်ပါတီကိုဆိုလိုတာ)ရုသျှသမ္မတနိုင်ငံရဲ့ ဆိုရှယ်လစ်စနစ် အသွင်ကူးပြောင်းရေးတာဝန်ယူခိုင်းတာဟာ အနှစ်သာရအားဖြင့် ရုသျှတော်လှန်ရေးကို ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေး၊ ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးမဖြစ်တောင် အနည်းဆုံးဥရောပတော်လှန်ရေးအဖြစ်ပြေင်းလဲပစ်ဖို့ အလောင်းအစားလုပ်တာပဲ။ သူတချိန်လုံးပြောသလို ‘… ရုသျှနဲ့ ဥရောပတတိုက်လုံးက ဘူဇွာလူတန်းစား လုံးဝမပျက်စီးဘဲ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ အနိုင်ရနိုင်မယ်လို့ ဘယ်သူကများ ထင်မှတ်ခဲ့ကြမလဲ‘။ ဒီအတောအတွင်းမှာ ဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ ပဓာနနဲ့ တခုတည်းသောတာဝန်က ဆက်တောင့်ခံထားဖို့ပဲ။ အစိုးရသစ်အနေနဲ့ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို သူတို့ရဲ့ ရည်မှန်းချက်အဖြစ်ကြေညာတာ၊ ဘဏ်တွေကိုပြည်သူပိုင်သိမ်းတာ၊ တဘက်က ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ဆက်လုပ်နေဖို့ကို တိုက်တွန်းပြီး တဘက်မှာ လက်ရှိရှိနေတဲ့ စီမံခန့်ခွဲရေး လုပ်ငန်းတွေကို အလုပ်သမားတွေအုပ်ထိန်းမှုအောက် ရောက်သွားပြီဆိုပြီးကြေညာတာ ဆိုလိုတာက တော်လှန်ရေးဖြစ်ချိန်ကစပြီး သူ့ဘာသာသူ ပုံမှန်လိုလုပ်နေတဲ့အလုပ်တွေကို တရားဝင်တံဆိပ်တုံး နှိပ်ပေးတာကလွဲပြီး ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာမှအထွေအထူးလုပ်ခဲ့တာမရှိဘူး။ ဘာမှလည်း အထူးတလည် ထပ်ပြောနေစရာ မရှိခဲ့ဘူး။5\nဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရုသျှတော်လှန်ရေးဟာ အခက်အခဲတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒီလိုကျော်လွှားနိုင်တာ အဓိက အချက်သုံးချက်ကြောင့်ပဲ။ ပထမတချက်အနေနဲ့ အင်အား ၆၀၀,၀၀၀ နဲ့ဖွဲ့ထားတဲ့ ဗဟိုကတင်းတင်းကျပ်ကျပ် ချုပ်ကိုင်ထားပြီး စည်းကမ်းကောင်းလှတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ နိုင်ငံတနိုင်ငံလုံးကို တည်ဆောက်နိုင်လောက်တဲ့ သူမတူအောင် ကြီးမားလှတဲ့ အင်အားကိုပိုင်ဆိုင်ထားတယ်။ တော်လှန်ရေးမဖြစ်ခင်မှာ သူ့ရဲ့အခန်းကဏ္ဍက ဘယ်လိုပဲရှိရှိ၊ ၁၉၀၂ ကစပြီး လီနင်ကိုယ်တိုင် မမောနိုင်မပန်းနိုင် ဝါဒဖြန့်ချီခဲ့၊ ကာကွယ်ခဲ့တဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံဟာ တော်လှန်ရေးပြီးတဲ့အခါ သူ့အခန်းကဏ္ဍကို သူ့ဟာသူ ပီပီပြင်ပြင်ယူလာနိုင်တယ်။ တိုတောင်းလှတဲ့ နှစ်ဆယ်ရာစုထဲက တော်လှန်ရေးလိုလားတဲ့ အစိုးရတိုင်းဟာ ဒီပုံစံနဲ့ မတိမ်းမယိမ်းပုံစံတခုမဟုတ်တခုကို ယူကြရတာချည်းပဲ။ ဒုတိယတချက်က ဘော်ရှီဗစ်အစိုးရဟာ ရုသျှကို နိုင်ငံတနိုင်ငံအဖြစ် တစုတစည်းထဲ ဆက်ပြီးတည်ရှိနေအောင် စုစည်းနိုင်တဲ့၊ အဲဒီလိုစုစည်းဖို့ဆန္ဒရှိတဲ့ တခုတည်းသော အစိုးရဖြစ်တာမို့ ပုံမှန်အားဖြင့်ဘော်ရှီဗစ်တွေကို နိုင်ငံရေးအရမျက်မုန်းကျိုးနေတဲ့ မျိုးချစ်ရုသျှတွေ ဥပမာ တပ်နီတော်ကို ပြန်တည်ဆောက်ရာမှာ မရှိမဖြစ်အရေးပါတဲ့ ရုသျှစစ်တပ်က အရာရှိတွေရဲ့ ထောက်ခံမှုကို ကြီးကြီးမားမား ရရှိခဲ့တဲ့အတွက်ပဲ။ ဒီအချက်တွေကြောင့်ပဲ နောက်ကြောင်းပြန်သုံးသပ်တဲ့ သမိုင်းဆရာအမြင်မှာ ၁၉၁၇ – ၁၈ မှာ လုပ်ခဲ့ရတဲ့ ရွေးချယ်မှုဟာ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ် ကျင့်သုံးတဲ့ရုသျှနဲ့ လစ်ဘရယ်မဟုတ်တဲ့ရုသျှ တခုခုကို ရွေးရမယ့် ရွေးချယ်မှုမဟုတ်ဘဲ တစည်းတလုံးထဲရှိနေတဲ့ရုသျှနဲ့ တခြားစစ်ရှုံးအင်ပိုင်ယာတွေဖြစ်တဲ့ သြစတြီးယားဟန်ဂေရီနဲ့ တူရကီတို့ ကြုံခဲ့ရတဲ့ တစစီပြိုကွဲမယ့်ကံကြမ္မာ တခုခုကိုရွေးရမယ့် ရွေးချယ်မှုဆိုတာ တွေ့ရတယ်။ ဒီနိုင်ငံတွေလိုမဟုတ်ဘဲ ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေးဟာ ဇာဘုရင်လက်ထက်ကတည်းကရှိခဲ့တဲ့ လူမျိုးစုပေါင်းစုံပါတဲ့ နယ်မြေအနေအထားကို အနည်းဆုံး နောက် နှစ်ပေါင်းခွန်နှစ်ဆယ့်လေးနှစ်လောက်ထိ တစည်းတလုံးထဲ ဆက်ရှိနေအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တယ်။ တတိယတချက်က တော်လှန်ရေးက လယ်သမားတွေကို မြေပိုင်ခွင့်ပေးတယ်။ ဒီအချက်ကို စဉ်းစားလာရတဲ့အခါ ရုသျှလယ်သမားထုကြီးက သူတို့ရထားတဲ့မြေတွေကို ဆက်ပြီးပိုင်ဆိုင်နိုင်မယ့်အခွင့်အလမ်းဟာ ပဒေသရာဇ်တွေ ပြန်လာတာထက် အနီတွေ Reds အောက်မှာ ပိုကောင်းနိုင်မယ်လို့ ယူဆကြတယ်။ ဒီအချက်က ဘော်ရှီဗစ်တွေကို ၁၉၁၈– ၂၀ ပြည်တွင်းစစ်မှာ ပြတ်ပြတ်သားသား အသာစီးရစေခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ရုသျှလယ်သမားတွေ သိပ်အကောင်း မြင်ခဲ့ပါလားဆိုတာနောက်ပိုင်းတွေ့လာရတယ်။\nကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးဖြစ်လာစေဖို့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လီနင်က ရုသျှကို ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို တာဝန်ယူ ဖော်ဆောင်ခိုင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေမယ့် ဖြစ်စေချင်တဲ့ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေး ဖြစ်မလာခဲ့ဘဲ ဒီဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနဲ့ပဲ ဆိုဗီယက်ရုသျှဟာ မျိုးဆက်တဆက်စာ ချွတ်ခြုံကျမှုနဲ့ အထီးကျန်ခေတ်နောက်ကျမှု လမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်ရဖို့ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ သူရွေးနိုင်တဲ့ အနာဂတ် ဖွံ့ဖြိုးမှုလမ်းကြောင်းတွေကိုလည်း အဲဒီမှာထဲကအဆုံးအဖြတ်ပေးပြီးသား ဒါမှမဟုတ် ကျဉ်းမြောင်းစွာ ကန့်သတ်ပြီးသားဖြစ်သွားခဲ့တယ် (အခန်း ၁၃ နဲ့ ၁၆ ကိုကြည့်)။ ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေး ဖြစ်မလာခဲ့ပေမယ့်လည်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီး နှစ်နှစ်အတွင်းမှာပဲ တကမ္ဘာလုံးကို တော်လှန်ရေးလှိုင်းလုံးကြီးတခု ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ ဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေဟာလည်း လက်တွေ့နဲမကိုက်ညီဘူးဆိုပြီး ပြောလို့ရနိုင်ပုံမရှိဘူး။ ‘ကမ္ဘာ့ပြည့်သူလူထုအပေါင်းတို့ အချက်ပေးသံကို နားစွင့်ကြလော့‘‘Völker hört die Signale‘ (‘Peoples, hear the signals’)ဆိုတဲ့ စာကြောင်းဟာ ဂျာမန်ဘာသာနဲ့ ရေးထားတဲ့ အင်တာနေရှယ်နယ်သီချင်းမှာ သံပြိုင်ဆိုရတဲ့ အပိုဒ်ရဲ့ ပထမဆုံးစာကြောင်းပဲ။ ဒီအချက်ပေးသံတွေဟာ ပဲထရိုဂရက်နဲ့ ၁၉၁၈ မှာ မြို့တော်ကို ပိုပြီး စိတ်ချရတဲ့နေရာကို ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက်မှာ မော်စကို6ကနေ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင်၊ ကြည်ကြည်လင်လင်၊ ပြတ်ပြတ်သားသား ရောက်ရှိလာတယ်၊ ဘယ်လို အယူအဆမျိုးပဲကိုင်စွဲထား ကိုင်စွဲထား အလုပ်သမားနဲ့ ဆိုရှယ်လစ်လှုပ်ရှားမှုတွေ ရှိတဲ့နေရာတိုင်းတင်မက တခြားနေရာတွေမှာတောင် ဒီအချက်ပေးသံတွေကို ကြားလာရတယ်။ ရုသျှနိုင်ငံဘယ်နားနေမှန်းသိသူ အနည်းအကျဉ်းလောက်သာရှိတဲ့ ကျူးဘားမှာ ဆေးလိပ်ရုံအလုပ်သမားတွေဟာ ဆိုဗီယက်တွေ ဖွဲ့ကြတယ်။ စပိန်မှာဆိုရင် ၁၉၁၇ – ၁၉ နှစ်တွေကို ဘော်ရှီဗစ်ခုနှစ်တွေ Bolshevik biennium အဖြစ်သိလာကြတယ်၊ ဒါပေမယ့်လည်း ပြည်တွင်းကလက်ဝဲသမားတွေဟာ မင်းမဲ့ဝါဒကို အရူးအမူးနှစ်သက်သူတွေ၊ ဆိုလိုတာက သူတို့ဟာ နိုင်ငံရေးအရဆိုရင် လီနင်ရဲ့ဆန့်ကျင်ဘက်ဝင်ရိုးစွန်းကလူတွေ။ တခါ တော်လှန်ရေးဆန်တဲ့ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတွေ ၁၉၁၉ မှာ ပီကင်း (ပေကျင်း)နဲ့ ၁၉၁၈ မှာ ကော်ဒိုဘာ Cordobar (အာဂျင်တီးနား) မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အဲဒီကနေ လာတင်အမေရိကဒေသတခုလုံးကို မကြာခင် ပျံ့နှံ့သွားပြီး ဒေသတွင်းမှာ တော်လှန်တဲ့ မတ်ဝါဒီခေါင်းဆောင်တွေ၊ ပါတီတွေကို မွေးဖွားပေးခဲ့တယ်။ တခါ တော်လှန်တဲ့ရုသျှကို သဘာဝကျကျ သံယောဇဉ်သွားတွယ်မိတဲ့ မက္ကဆီကိုက ၁၉၁၇ တော်လှန်ရေးဟာ အမြစ်လှန်ပြောင်းလဲရေးတောင်းဆိုမှု အပြင်းထန်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိလာချိန်မှာ မက္ကဆီကိုကို ရောက်သွားတဲ့ အိန္ဒိယလူမျိုး စစ်သွေးကြွ အမျိုးသားရေးဝါဒီ အမ် အန် ရွိုင်း M N Roy ဟာ အဲဒီမှာ ချက်ချင်းဆိုသလိုပဲ တော်လှန်ရေးငန်းဖမ်းတာ ခံလိုက်ရတယ်၊ မတ်နဲ့ လီနင်တို့ရဲ့ရုပ်ပုံတွေဟာ မော့တဇူးမား Moctezuma၊ အီမီလီယာနိုဇာပါတာ Emiliano Zapata နဲ့ တခြားအမျိုးမျိုးသော အိန္ဒိယအလုပ်သမားတွေနဲ့အတူ မက္ကဆီကိုတော်လှန်ရေးကို ဉီးဆောင်တဲ့ သင်္ကေတတွေ ဖြစ်လာပြီး မက္ကဆီကိုမှာ ကနေ့ထက်ထိ သူတို့ပုံတွေကို အစိုးရကော်မရှင်ပေးပြီးဆွဲခိုင်းတဲ့ နံရံဆေးရေးပန်းချီတွေမှာ တွေ့မြင်နိုင်တယ်။ လပိုင်းအတွင်းမှာ ရွိုင်းဟာ ကိုလိုနီပြုခံထားရတဲ့နိုင်ငံတွေ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကွန်မြူနစ်အင်တာနေရှင်နယ်Communist International ရဲ့ပေါ်လစီတွေ ချမှတ်ရေးဆွဲရာမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ဖို့ မော်စကိုကိုရောက်ရှိလာခဲ့တယ်။ တစိတ်တဒေသအားဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားမှာ နေထိုင်တဲ့ ဟင့်စနီးဗလိယက် Henk Sneevliet တို့လို ဒတ်ချလူမျိုးဆိုရှယ်လစ်တွေကတဆင့် အင်ဒိုနီးရှားအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးကြိုးပမ်းမှုရဲ့ အဓိကလူထု အဖွဲ့အစည်းကြီးဖြစ်တဲ့ ဆာရယ်ကက် အစ္စလာမ် Sarekat Islamအဖွဲ့ပေါ်မှာလည်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟာ ချက်ချင်းဆိုသလို သက်ရောက်မှုရှိခဲ့တယ်။ တူရကီက သတင်းစာတစောင်ကဆို ‘ရုသျှပြည်သူတွေရဲ့ ဒီလုပ်ဆောင်မှုကြီးဟာ အနာဂတ် တချိန်ချိန်မှာ နေတဆူအဖြစ် အသွင်ပြောင်းသွားပြီး ကမ္ဘာ့လူသားအားလုံးကို အလင်းရောင်ထွန်းညှိပေးလိမ့်မယ်‘ လို့ရေးတယ်။ သြစတြေလျတိုက် ကုန်းတွင်းပိုင်းက အကြမ်းပတမ်းခံနိုင်တဲ့ (များသောအားဖြင့် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်အိုင်းရစ်လူမျိုးတွေ)၊ နိုင်ငံရေးသီအိုရီတွေကို ထူးထူးခြားခြား စိတ်ဝင်စားမှုမရှိလှတဲ့ သိုးမွေးရိတ်သမားတွေဟာ ဆိုဗီယက်တွေကို အလုပ်သမားတွေရဲ့နိုင်ငံဆိုပြီး အားပေးထောက်ခံကြတယ်။ USA မှာဆိုရင် ပြည်ပကလာပြီးအခြေချတဲ့ လူမျိုးအစုအဖွဲ့တွေထဲမှာ အချိန်အတော်ကြာကြာကထဲက ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို အတက်ကြွဆုံး ထောက်ခံနေတဲ့လူမျိုးစုတွေဖြစ်တဲ့ ဖင်လန်လူမျိုးတွေဟာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကူးပြောင်းကုန်ကြတယ်၊ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်က သထ္ထုတွင်းအလုပ်သမားတွေ အခြေချနေထိုင်တဲ့အစုလေးတွေမှာ အစည်းအဝေးတွေခေါ်ကြပြီး ‘အဲဒီမှာ လီနင့်နံမယ် ကြားရုံနဲ့ ရင်ထဲ တလှပ်လှပ်ဖြစ်လာကြတယ်၊ … စျာန်သမ္မာပတ်ဝင်စားနေဘိအလား၊ သောမနဿအပြည့်နဲ့ ကျုပ်တို့တွေရုသျှက လာတာမှန်သမျှကို နှစ်သက်မြတ်နိုးမိကြတော့တယ်‘(ကိုအီဗစ်စတို Koivisto၊ ၁၉၈၃)။အတိုချုပ်ရရင် အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟာ တကမ္ဘာလုံးကို ကိုင်လှုပ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်အပျက်အဖြစ် တလောကလုံးက အသိအမှတ်ပြုကြတယ်။\nစျာန်သမ္မာပတ်ဝင်စားဖို့ရာ ဘယ်လိုမှ အထောက်အပံ့ကောင်းမဖြစ်နိုင်တဲ့အနေအထားမျိုးဖြစ်တဲ့ အနီးကပ် အနေအထားကနေ တော်လှန်ရေးကိုမြင်ခဲ့သူ အတော်များများထဲမှာတောင် ရုသျှစစ်အကျဉ်းသားအဖြစ်ကနေ ဘော်ရှီဗစ်အရင့်အမာကြီးတွေအဖြစ်နဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံကိုယ်ပြန်သွားကြပြီး နောက်ပိုင်းမှာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံတွေမှာ ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်တွေ ဖြစ်လာကြတဲ့ ခရိုအေးရှားလူမျိုး စက်ပြင်ဆရာ ဂျိုးဇက်ဘရော့ Joseph Broz (တီးတိုးTito) တို့ကနေ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ်မထင်ရှားဘဲ ရုသျှကို သတင်းထောက်အဖြစ်နဲ့ ရောက်နေတဲ့၊ နောက်ပိုင်းမှာ လှေလှော်ရွက်တိုက်ဝါသနာကို အကြောင်းပြုပြီး ဖတ်ချင်စရာ ခလေးစာပေတွေရေးသားခဲ့တဲ့ မန်ချက်စတာဂါဒီးယန်း သတင်းစာ Manchester Guardianက အာသာရန်ဆမ် Arthur Ransome တို့လို ပုဂ္ဂိုလ်တွေပါ ရုသျှဘက် ကူးပြောင်းလာကြတယ်။ သိပ်မထင်ရှားတဲ့ ဘော်ရှီဗစ်ခေါင်းဆောင်တွေထဲမှာတောင် နောက်ပိုင်းမှာ သူ့ရဲ့နံမယ်အကြီးဆုံးစာအုပ်ဖြစ်တဲ့ ‘စစ်သားကောင်း ရှဗက်ရဲ့စွန့်စားခန်းများ‘စာအုပ်ရေးသားသူဖြစ်လာမယ့် ချက်လူမျိုးစာရေးဆရာ ယာရိုစလပ်ဟာဆက် Jaroslav Hasek လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေတောင် တသက်နဲ့တကိုယ် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အရေးတော်ပုံတခုကို တက်တက်ကြွကြွ ဉီးဆောင်သူတယောက် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ပိုအံ့အားသင့်စရာကောင်းတာက တည်တည်ကြည်ကြည်ဖြစ်လာတယ်ဆိုတဲ့ အပြောပဲ။ သူဟာ ရုသျှပြည်တွင်းစစ်မှာ တပ်နီတော်ထဲ နိုင်ငံရေးမှုးအဖြစ်နဲ့ ဝင်ပါခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းစစ်ပြီးတဲ့အခါကျတော့ တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း ဆိုဗီယက်ရုသျှဟာ သူ့အကြိုက်နဲ့မကိုက်ဘူးလို့အကြောင်းပြပြီး သူ့အရင်ထုံးစံအတိုင်း နေချင်သလိုပြန်နေ၊ အရက်လည်း ပြန်သောက်တယ်။ ဒါပေမယ့် တော်လှန်ရေးကတော့ သူ့အကြိုက်နဲ့အကိုက်ပဲတဲ့။\nရုသျှကအဖြစ်အပျက်တွေဟာ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို တော်လှန်ရေးသမားတွေဖြစ်လာအောင် စေ့စော်မှုပေးခဲ့သလို ဒီထက်ပိုအရေးကြီးတဲ့အချက်က တော်လှန်ရေးတွေပေါ်ပေါက်လာအောင် စေ့စော်မှုပေးခဲ့တာပဲ။ ဆောင်းရာသီနန်းတော်ကိုသိမ်းပြီး သီတင်းပတ်ပိုင်းပဲရှိသေးချိန်၊ ရှေ့ကိုဆက်ချီတက်လာနေတဲ့ ဂျာမန်စစ်တပ်နဲ့ ဘယ်နည်းနဲ့မဆို စစ်ပြေငြိမ်းဖို့ ဘော်ရှီဗစ်တွေ အသည်းအသန်ကြိုးစားနေရချိန် ၁၉၁၈ ဇန်နဝါရီလမှာ လူထုလူတန်းစားပေါင်းစုံပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံရေးသပိတ်ကြီးတွေနဲ့ စစ်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုတွေပါဝင်တဲ့ လှိုင်းလုံးကြီးဟာ ဥရောပအလယ်ပိုင်းဒေသတခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့တယ်၊ ဆန္ဒပြမှုတွေဟာ ဗီယင်နာကစပြီး ဘူဒါပက်၊ ချက်ဒေသနဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံထဲထိ ကူးစက်သွားခဲ့ပြီး ဧဒြိယတစ်ပင်လယ်ဒေသထဲ သြစတြီးယားဟန်ဂေရီ ရေတပ်သင်းဘောသားတွေ ပုန်ကန်မှုမှာ ဇတ်ရှိန်အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်။ ဗဟိုနိုင်ငံတွေ အရေးနိမ့်မှာမဟုတ်ပါဘူးဆိုပြီး ယူဆနေတဲ့ နောက်ဆုံးလက်ကျန်သံသယတွေ ပျောက်ကွယ်သွားချိန်မှာ သူတို့ရဲ့စစ်တပ်တွေလည်း တခါထဲ ပြိုဆင်းသွားတော့တယ်။ စက်တင်ဘာလထဲမှာ ဘူဂေးရီးယားစစ်တပ်ထဲက လယ်သမားမိသားစုက ပေါက်ဖွားလာသူတွေ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ်ပြန်ပြီး သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်ကြတယ်၊ အဲဒီနောက် မြို့တော် ဆိုဖီယာကို ချီတက်ကြတယ်၊ ဒါပေမယ့်လည်း သူတို့ကို ဂျာမန်တွေ အကူအညီနဲ့ပဲ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းခဲ့ရသေးတယ်။ အောက်တိုဘာလထဲမှာ ဘုရင်စနစ်ကျင့်သုံးတဲ့ ဟာ့ဘ အင်ပိုင်ယာ Habsburg monarchy ဟာ အီတလီစစ်မျက်နှာက နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲမှာ အရေးနိမ့်ပြီးနောက် ပြိုလဲသွားတော့တယ်။ ပထမကမ္ဘာစစ်မှာ အနိုင်ရလိုက်တဲ့ မဟာမိတ်အုပ်စုက ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေးရဲ့အန္တရယ်ထက် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဉီးစားပေးသူတွေကို ပိုအလိုရှိလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ (အကျိုးသင့် အကြောင်းသင့်နိုင်တဲ့)မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ဒီလှုပ်ရှားမှုတွေကို ဉီးဆောင်သူတွေက အမျိုးမျိုးသော အမျိုးသားနိုင်ငံတွေကို nation-states ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့ကြတယ်။ တကယ်တမ်းမှာလည်း ကမ္ဘာ့ပြည်သူတွေကို ငြိမ်းချမ်းရေးယူကြဖို့ ဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ ပန်ကြားချက်နဲ့ မဟာမိတ်တွေ ဥရောပကို ခွဲခြမ်းစိတ်ပိုင်းပြီး အောင်သေအောင်သားစားဖို့ စီစဉ်ရေးဆွဲထားတဲ့ သူတို့ရဲ့လျှို့ဝှက်စာချုပ်တွေကို ကမ္ဘာကသိသွားအောင် ဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ ဖွင့်ချမှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အနောက်နိုင်ငံတွေ ပထမဆုံး တုန့်ပြန်လုပ်ဆောင်လာတာကတော့ လီနင်ရဲ့နိုင်ငံတကာ ပန်ကြားချက်ကိုတိုက်ဖို့ အမျိုးသားရေးဖဲချပ် ထုတ်သုံးလာတဲ့ သမ္မတဝီလဆင်ရဲ့ အချက် ဆယ့်လေးချက်ပါတဲ့ အစီအစဉ်ပဲ။ အမျိုးသားနိုင်ငံငယ်လေးတွေကို ကြားခံဒေသအဖြစ်ဖန်တီးပြီး အနီရောင်ဗိုင်းရပ်ပိုးရန်ကနေ ကာကွယ်ဖို့ လုပ်တယ်။ နိုဝင်ဘာလအစောပိုင်းမှာ တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုလုပ်တဲ့ ရေတပ်သင်းဘောသားတွေနဲ့ ကြည်းတပ်က တပ်သားတွေက ဂျာမန်တော်လှန်ရေးကို ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းရှိရာ ကီးယဲ Kiel ကနေ တနိုင်ငံလုံးကို ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပွားသွားစေတယ်။ ဂျာမနီမှာ သမ္မတနိုင်ငံထူထောင်ကြောင်းကြေညာပြီး ဧကရာဇ်မင်းကြီးလည်း နယ်သာလန်ကို ပြေးရပြီး ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ဝါဒကိုလက်ခံသူ တချိန်က မြင်းကကြိုးတန်ဆာလုပ်သူက နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဖြစ်လာခဲ့တယ်။\nဗလာဒီဗော့စတော့ Vladivostock ကနေ ရိုင်းမြစ်ကြားက ရှိရှိသမျှအစိုးရတွေအကုန်လုံးကို တိုက်စားပစ်လိုက်တဲ့ တော်လှန်ရေးဟာ စစ်ကိုတွန်းလှန်ဆန့်ကျင်ပြီးပေါ်ထွက်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးဖြစ်သလို နိုင်ငံအများစုမှာငြိမ်းချမ်းရေးရလာတာနဲ့ တော်လှန်ရေးဒိုင်းနမိုက်ထဲက စနက်တံတွေလည်းကျိုးပျက်ကုန်တော့တယ်။ တော်လှန်ရေးရဲ့ လူမှုရေးဆိုင်ရာတောင်းဆိုမှုတွေဟာလည်း ဟာ့ဘ၊ ရိုမားနော့၊ အော်တိုမန်းအင်ပိုင်ယာနဲ့ အရှေ့တောင်ဥရောပက နိုင်ငံတွေက လယ်သမားမိသားစုကပေါက်ဖွားတဲ့ စစ်သားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့မိသားစုတွေရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကလွဲလို့ ကျန်တဲ့အပိုင်းတွေမှာ ခပ်ဝေဝေဝါးဝါးပဲ။ အဲဒီမှာ ပါဝင်တဲ့အရာ လေးခုရှိပြီး အဲဒါတွေကတော့ မြေ၊ နောက် မြို့တွေ၊ မျက်နှာစိမ်းတွေ (အထူးသဖြင့် ဂျူးတွေ)နဲ့ အစိုးရတွေပေါ်ရှိနေတဲ့ သံသယတွေပဲ။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်ပဲ ဂျာမနီ (ဂျာမနီမှာလည်း ဘာဗေးရီးယားက တချို့အပိုင်းတွေမပါ)၊ သြစတြီးယားနဲ့ ပိုလန်က တချို့အပိုင်းတွေကလွဲပြီး ဥရောပ အလယ်ပိုင်းနဲ့ အရှေ့ပိုင်းက အစိတ်အပိုင်းအတော်များများမှာ လယ်သမားတွေဟာ တော်လှန်ရေးဆန်လာပေမယ့် ဘော်ရှီဗစ်တွေ ဖြစ်မလာကြဘူး။ တော်လှန်ရေးရေချိန်တက်လာပုံက ဘယ်လောက်ထိလဲဆို ရှေးရိုးစွဲဆန်ပြီး တချို့ ရူမေးနီးယားနဲ့ ဖင်လန်တို့လို တန်ပြန်တော်လှန်ရေးလုပ်ချင်တဲ့ နိုင်ငံတွေမှာတောင် ဒီလယ်သမားတွေကို မြေယာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတချို့လုပ်ပြီး ချွေးသိပ်ခဲ့ရတဲ့အထိပဲ။ တဘက်မှာ ဒီလယ်သမားတွေက လူများစုအဖြစ် ရှိနေတဲ့နေရာတွေမှာဆိုရင် ဒီမိုကရေစီနည်းကျကျင်းပတဲ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ ဘော်ရှီဗစ်တွေမပြောနဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေတောင် အနိုင်မရဖို့ အာမခံတယ်။ ဒီလိုဖြစ်တဲ့အတွက် လယ်သမားတွေကို နိုင်ငံရေးရှေးရိုးစွဲဝါဒရဲ့ ခံတပ်ကြီးတွေ မဖြစ်မနေဖြစ်လာစေတာမျိုးမဟုတ်ပေမယ့် ဒီမိုကရက်တစ် ဆိုရှယ်လစ်တွေကိုတော့ မလှုပ်သာမရှားသာ အနေအထားကိုရောက်စေခဲ့တယ်၊ ဆိုဗီယက်ရုသျှလိုနိုင်ငံမျိုးကျတော့ ဒီလူတွေကို မကြာခင်ဖျက်သိမ်းခံရမယ့် ရွေးကောက်ခံဒီမိုကရေစီပုံစံထဲ အတင်းသွတ်သွင်းတာမျိုးဖြစ်လာတယ်။ ဒီအကြောင်းကြောင့်ပဲ ဘော်ရှီဗစ်တွေက (၁၇၈၉ ကစပြီး တွေ့နေကြဖြစ်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးအစဉ်အလာဖြစ်တဲ့) တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်ခေါ်ဖို့တောင်းဆိုပြီး အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီး သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော်ခေါ်ပြီးတာနဲ့ အဲဒီလွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းပစ်လိုက်တယ်။ တခါ ဝီလဆင်နှပ်ကြောင်းချပေးထားတဲ့ လမ်းကြောင်းအတိုင်း အမျိုးသားနိုင်ငံငယ်လေးတွေ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်မှုက တော်လှန်ရေးဖြစ်ပွားရာဒေသတွေက အမျိုးသားရေးပဋိပက္ခတွေ ပျောက်သွားအောင် ဘယ်လိုမှမလုပ်နိုင်ပေမယ့်လည်း ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေး ဖြစ်နိုင်ခြေကိုတော့ လျော့သွားစေခဲ့တယ်။ ဒါကလည်း မဟာမိတ်အုပ်စုက ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ဆောင်သူတွေရဲ့ တကယ့် ရည်ရွယ်ချက်အစစ်ပေပဲ။\nတဘက်မှာ ၁၉၁၈ – ၁၉ မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဥရောပကအုံကြွပေါက်ကွဲမှုတွေပေါ် ရုသျှတော်လှန်ရေးရဲ့ရိုက်ခတ်မှုဟာ သိသာထင်ရှားလွန်းတဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားတော်လှန်ရေးကြီး ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပွားလာနိုင်ခြေနဲ့ပတ်သက်ပြီး မော်စကိုအနေနဲ့ သံသယဖြစ်စရာအကြောင်း ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ခဲ့ဘူး။ အားကောင်းပေမယ့်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် အလယ်အလတ်သဘောထားရှိတဲ့ အလုပ်သမားလူတန်းစားလှုပ်ရှားမှုမျိုးသာရှိတဲ့ ဂျာမန်ဧကရာဇ်နိုင်ငံကြီးမှာ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးတွေဟာ အတော်လေး တည်ငြိမ်မှုရှိတဲ့အတွက် စစ်သာ မဖြစ်ရင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလို အဖြစ်အပျက်မျိုး ဘယ်လိုမှမဖြစ်နိုင်တာ သမိုင်းဆရာတွေအတွက် – တော်လှန်ရေးသမားတွေ အတွက်တောင်–ရှင်းရှင်းလင်းလင်းရှိပုံပဲ။ ဇာဝါဒနဲ့အုပ်ချုပ်တဲ့ ရုသျှလို ဒါမှမဟုတ် ပြိုလဲမတတ်ဖြစ်နေတဲ့ သြစတြီးယားဟန်ဂေရီလိုမဟုတ်ဘဲ၊ ဥရောပရဲ့ဂီလာနဆိုပြီး တင်စားတတ်ကြတဲ့ တူရကီလိုမဟုတ်ဘဲ၊ သေနတ်တကားကားနဲ့ ကြမ်းကြမ်းရမ်းရမ်းနေတတ်တဲ့၊ ဘာမဆိုလုပ်ရဲတဲ့ ဥရောပအရှေ့တောင်ပိုင်းက တောင်တွေပေါ်နေထိုင်သူတွေလိုလည်းမဟုတ်ဘဲ ဂျာမနီဟာ အုံကြွပေါက်ကွဲမှုတွေဖြစ်လာဖို့ မျှော်လင့်လို့ရနိုင်တဲ့ နိုင်ငံမျိုးမဟုတ်ဘူး။ တကယ်တမ်းမှာလည်း စစ်ရှုံးသွားတဲ့ရုသျှနဲ့ သြစတြီးယားဟန်ဂေရီက တကယ့်တော်လှန်ရေး အခြေအနေတွေနဲ့နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် တော်လှန်ရေးဆန်တဲ့ ဂျာမန်စစ်သား၊ ရေတပ်သင်းဘောသားနဲ့ အလုပ်သမားအများစုဟာ ရုသျှတော်လှန်ရေးသမားတွေ သူတို့ကိုတချိန်လုံးနောက်နေတယ်ဆိုပြီး ပြောကြတဲ့ ဟာသထဲကလို (‘မြက်ခင်းပေါ်မလျှောက်ဖို့ ပိတ်ပင်ထားတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်ထောင်ထားရင် ဂျာမန် အုံကြွရေး သမားတွေဟာ ဘာမှစဉ်းစားမနေဘဲ မြက်ခင်းပေါ်မနင်းဘဲ ခင်းပေးထားတဲ့ လမ်းတွေပေါ်ကပဲ လျှောက်ကြမှာ‘) အလယ်အလတ်သဘောထားကို တောက်လျှောက် ကိုင်စွဲခဲ့သူတွေ၊ ဥပဒေကို တော်လျှောက်လိုက်နာသူတွေအဖြစ် ဆက်ရပ်တည်ခဲ့ကြတယ်။\nသို့သော်လည်း ဂျာမနီဟာ ဧကရာဇဘုရင်ကြီး နန်းစွန့်သွားတာနဲ့ မြို့တော်မှာ ထိထိရောက်ရောက် ကျင့်သုံးနိုင်တဲ့ အာဏာဟာ အမြစ်လှန်ပြောင်းလဲရေးလိုလားတဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေလက်ထဲ ရောက်နေပုံရချိန်မှာ တော်လှန်ရေးသမား ရေတပ်သင်းဘောသားတွေက ဆိုဗီယက်တွေရဲ့အလံကို သယ်ဆောင်ဖြတ်သန်းလာတဲ့နိုင်ငံ၊ ဘာလင်က အလုပ်သမားတွေနဲ့ စစ်သားတွေရဲ့ ဆိုဗီယက်တွေနဲ့ ဖွဲ့ထားတဲ့ အမှုဆောင်ကောင်စီက ဂျာမနီရဲ့ ဆိုရှယ်လစ်အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့တဲ့နိုင်ငံ၊ ဖေဖော်ဝါရီတော်လှန်ရေးနဲ့ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး နှစ်ခုစလုံးဟာ တခုထဲ ဖြစ်သွားပုံရတဲ့နိုင်ငံပဲ။ ဒါပေမယ့် ဒီအချက်တွေဟာလည်း တကယ်တော့ အကြွင်းမဲ့စစ်ရှုံးတာနဲ့ တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ ရိုက်ခတ်မှုကြီးနှစ်ခုကြောင့် လက်ရှိရှိနေတဲ့ စစ်တပ်၊ အစိုးရနဲ့ အုပ်ချုပ်မှုအဆောက်အအုံကြီးတခုလုံး ခဏပဲဖြစ်ဖြစ် လုံးဝ သွက်ချာပါဒလိုက်သွားရာကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ တံလျှပ်သာသာပဲ။ ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ သမ္မတနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံကို အသွင်ပြောင်းလိုက်တဲ့ အစိုးရဟောင်းဟာ ကုန်းနှီးပေါ် ပြန်တက်လာတော့တယ်၊ တော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီး သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာမှာ ကျင်းပတာဆိုပေမယ့် ပထမဆုံးပြုလုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ အများစုနေရာတောင် မရခဲ့တဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေဟာ သူတို့အတွက် ကြီးကြီးမားမား စိတ်ပူစရာမဟုတ်တော့ဘူး။7 လောလောလတ်လတ် ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီဆိုရင် သူတို့ရဲ့ခေါင်းဆောင်တွေ ဖြစ်တဲ့ ကားလိဘကနက် Karl Liebknecht နဲ့ ရိုဇာ လူဇင်ဘတ် Rosa Luxemburg တို့ကို စစ်တပ်က ကြေးစားသေနတ်သမားတွေက လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ပြီးနောက်မှာ အစိုးရအတွက် စိတ်ပူစရာပိုတောင် မဟုတ်တော့ဘူး။\nသို့သော်လည်း ၁၉၁၈ မှာ ဂျာမနီမှာဖြစ်ပွားတဲ့ တော်လှန်ရေးက ဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ မှန်ကန်တာကို၊ အထူးသဖြင့် ၁၉၁၈ မှာ ဂျာမနီက ဘာဗေးရီးယား Bavaria ပြည်နယ်မှာ သက်ဆိုးမရှည်လိုက်တဲ့ ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်ကြောင်း တကယ်တမ်းကြေညာနိုင်ခဲ့ပြီး သူတို့ရဲ့ခေါင်းဆောင် လုပ်ကြံခံခဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၁၉ နွေဉီးပေါက်ရာသီမှာ ဂျာမန်အနုပညာ၊ တန်ပြန်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအသိပညာလှုပ်ရှားမှု intellectual counter-culture နဲ့ (နိုင်ငံရေးအရအဖျက်အမှောင့်အားသိပ်မကြီးတဲ့)ဘီယာတို့ရဲ့မြို့တော် မြူးနစ်မှာလည်း ခဏတော့ခံတဲ့ ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်တဲ့အတွက် ရုသျှကဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ မှန်ကန်တာကို ပြသခဲ့တယ်။ဂျာမန်တော်လှန်ရေးဖြစ်ပွားနေတုန်းမှာပဲ ၁၉၁၉ မတ်လကနေ ဇူလိုင်ကြားကာလမှာ ဟန်ဂေရီဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်မှုဆိုတဲ့ ဘော်ရှီဗစ်ဝါဒကို အနောက်ကမ္ဘာကို ဆက်လက်သယ်ဆောင်ဖို့ ပိုပြီးကြီးမားတဲ့ နောက်ထပ်ကြိုးပမ်းမှုကြီးတခုဖြစ်ခဲ့သေးတယ်။8 မှန်းထားတဲ့ အတိုင်း ဂျာမန်တော်လှန်ရေးရော၊ ဟန်ဂေရီတော်လှန်ရေးရော နှစ်ခုစလုံး ရက်ရက်စက်စက် ဖိနှိပ်ဖြိုခွဲခံခဲ့ရတယ်။ တခါ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တွေကို စိတ်ပျက်မှုကနေ ဂျာမန်အလုပ်သမားတွေဟာ အမြစ်လှန်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလိုလားသူတွေ အလျင်အမြန် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အတော်များများဟာ လွတ်လပ်တဲ့ဆိုရှယ်လစ်တွေ Independent Socialists နဲ့ ၁၉၂၀ နောက်ပိုင်းမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ပြောင်းပြီးထောက်ခံလာကြရာမှာ ဂျာမန်ကွန်မြူနစ်ပါတီဟာ ဆိုဗီယက်ရုသျှအပြင်ဘက်မှာ ကမ္ဘာမှာ အကြီးဆုံး ကွန်မြူနစ်ပါတီဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ဒီတော့ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးတွေမှာ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးလို တော်လှန်ရေးမျိုး ဂျာမနီမှာ ဖြစ်ပွားလိမ့်မယ်လို့ မမျှော်လင့်နိုင်ပေဘူးလား။ အနောက်နိုင်ငံတွေက လူမှုရေးမငြိမ်သက်မှုတွေ အမြင့်ဆုံးကာလဖြစ်တဲ့ ၁၉၁၉ မှာ ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေးကို ကူးစက်ပျံ့ပွားအောင်လုပ်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေ အရေးနိမ့်ခဲ့ပြီးတာတောင်၊ ၁၉၂၀ မှာ တော်လှန်ရေးလှိုင်းက အလျင်အမြန်နဲ့ ထင်ထင်ရှားရှားကြီးဆဲလာချိန်မှာတောင် မော်စကိုက ဘော်ရှီဗစ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းအနေနဲ့ ဂျာမန်တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားဖို့ မျှောင်လင့်ချက်ကို ၁၉၂၃ မတိုင်ခင်ထိ မစွန့်လွှတ်ခဲ့ဘူး။\nတဘက်မှာ ၁၉၂၀ ခုနှစ်မှာပဲ နောက်ကြောင်းပြန်ကြည့်တဲ့အခါ အဓိကအမှားကြီးတခုလို့ ထင်ရတဲ့၊ နိုင်ငံတကာ အလုပ်သမားလှုပ်ရှားမှုတွေကို ရာသက်ပန်စိတ်ဝမ်းကွဲပြားသွားစေတဲ့ အမှားတခုကို ဘော်ရှီဗစ်တွေကိုယ်တိုင် ကျူးလွန်ခဲ့မိတယ်။ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံတကာကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှုတွေကို လီနင်ရဲ့ ပါတီပုံစံဖြစ်တဲ့ အချိန်ပြည့် ‘ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တော်လှန်ရေးသမား‘ တွေနဲ့ ဖွဲ့ထားတဲ့ပါတီကိုတပ်ဉီးမှာထားပြီး စည်းရုံးလှုပ်ရှားဖို့ ပုံစံချရာမှာ ဒီအမှားကို ကျူးလွန်ခဲ့မိတာဖြစ်တယ်။ တွေ့ခဲ့ပြီးတဲ့အတိုင်း အောက်တိုဘာ တော်လှန်ရေးဟာ ကမ္ဘာစစ်အပြီးမှာ အမြစ်လှန်ပြောင်းလဲရေးဆန်လာ နောက် အင်အားလည်းအရမ်းကို ကြီးမားလာတဲ့ နိုင်ငံတကာဆိုရှယ်လစ်လှုပ်ရှားမှုတွေရဲ့ စာနာဂရုဏာသက်မှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရရှိခဲ့တယ်။ ဒီဆိုရှယ်လစ်ပါတီတွေနဲ့ အလုပ်သမားပါတီတွေထဲမှာ ရှားရှားပါးပါး တချို့တလေလောက်ကလွဲလို့ အတော်များများဟာ စစ်ကိုဆန့်ကျင်ဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ စစ်ကြောင့် ပြိုကွဲပျက်စီးပြီး သိက္ခာပါကျခဲ့တဲ့ ဒုတိယ အင်တာနေရှင်နယ်9(၁၈၈၉ –၁၉၁၄)ကို အစားထိုးဖို့ အသစ်ဖွဲ့လိုက်တဲ့ တတိယ ဒါမှမဟုတ် ကွန်မြူနစ်အင်တာနေရှင်နယ်ထဲ ဝင်ရောက်ဖို့ ဆန္ဒရှိကြတယ်။ တကယ်တမ်းမှာလည်း ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ သြစတီးယားနဲ့ နော်ဝေးက ဆိုရှယ်လစ်ပါတီတွေနဲ့ ဂျာမနီက လွတ်လပ်တဲ့ဆိုရှယ်လစ်တွေလို အတော်များများဟာ တတိယအင်တာနေရှင်နယ်ထဲ ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းဖို့ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပြီး ဒီပါတီတွေထဲမှာ ဘော်ရှီဗစ်ဝါဒကို ဆန့်ကျင်သူတွေဟာ စနစ်တကျဉီးဆောင်သူမရှိတဲ့ လူနည်းစုသာသာပဲ။ ဒါပေမယ့် လီနင်နဲ့ဘော်ရှီဗစ်တွေ ဖြစ်စေချင်တာက အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးကို စာနာဂရုဏာသက်တဲ့ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီတွေရဲ့ နိုင်ငံတကာလှုပ်ရှားမှုတွေမဟုတ်ဘဲ တော်လှန်ရေးအတွက် မမှိတ်မသုံ ပိုင်းဖြတ်မှုထားရှိတဲ့ စည်းစနစ်ကောင်းတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေနဲ့ ဖွဲ့ထားတဲ့ လက်ရွေးစဉ်တပ်ဖွဲ့မျိုး၊ တနည်းအားဖြင့် တော်လှန်သိမ်းပိုက်ရေးရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖွဲ့ထားတဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုလိုမျိုး ပေါ်လာဖို့သာ လိုလားခဲ့တယ်။ လီနင်ဝါဒပုံစံကို လက်ခံကျင့်သုံးဖို့ ဆန္ဒမရှိတဲ့ပါတီတွေကို အသစ်ဖွဲ့လိုက်တဲ့၊ မတ်တခါက ပြောခဲ့ဖူးတဲ့ ပါလီမန်ဗဟိုဝါဒ parliamentary centrism မပြောနဲ့ အချောင်သမားဝါဒ opportunism နဲ့ ပြင်ဆင်ရေးဝါဒ reformism ဆိုတဲ့ ပဉ္စမံတပ်သားတွေကြောင့်သာ အားနည်းနိုင်စရာရှိတဲ့ အင်တာနေရှင်နယ် International ထဲကို ဝင်ခွင့်မပြုခဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် အဖွဲ့ထဲရှိနေပြီးသားဆိုရင်လည်း အင်တာနေရှင်နယ်ထဲကနေ ထုတ်ပစ်ခဲ့တယ်။ အချိန်မရွေးထဖြစ်တော့မယ့် တိုက်ပွဲမှာ စစ်သားဆိုသူတွေအတွက်သာ နေရာရှိနိုင်မယ်ပေါ့လေ။\nဒါပေမယ့် အခုတွေ့ခဲ့တဲ့ ဘော်ရှီဗစ်တွေရဲ့ကျိုးကြောင်းပြဆိုချက်ဟာ အခြေအနေတရပ်အောက်မှာပဲ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်၊ အဲဒါကတော့ ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးက ဆက်ဖြစ်နေမယ်၊ နောက်တခါ သူ့ရဲ့တိုက်ပွဲတွေကလည်း အချိန်မရွေး ထဖြစ်တော့မယ်ဆိုမှသာ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။ သို့သော်လည်း ရုသျှမှာ ဘော်ရှီဗစ်တွေ အာဏာကို အတည်တကျ တည်ဆောက်နိုင်တာ ထင်ရှားနေပြီဆိုပေမယ့် ဥရောပကအခြေအနေတွေဟာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ဖြစ်မလာသေးခင်မှာပဲ အနောက်နိုင်ငံတွေ ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်ဖို့ချမှတ်ထားတဲ့ ကိစ္စတွေထဲမှာ ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေးပါမလာတော့တာ ၁၉၂၀ မှာ ထင်ရှားနေပြီ။ တတိယအင်တာနေရှင်နယ်ကို ဖွဲ့စည်းနေချိန်မှာပဲ ရုသျှပြည်တွင်းစစ်မှာ အနိုင်ရလိုက်တဲ့ တပ်နီတော်ဟာ ပိုလန်ရဲ့ နယ်နမိတ်တောင်းဆိုမှုကို အကြောင်းပြုပြီး ခဏဖြစ်လိုက်တဲ့ ရုသျှ–ပိုလန်စစ်ရဲ့ ဘေးထွက်ပစ္စည်းတခုအဖြစ်နဲ့ ဝါဆောမြို့ဆီကို ချီတက်လာနေပြီး လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ တော်လှန်ရေးကိုအနောက်ဘက်ကို ပျံ့ပွားအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်တော့မယ့်အနေအထားမျိုးကို ရောက်ခဲ့တာကတော့ သံသယဖြစ်စရာမရှိဘူးပေါ့။ နှစ်တရာ့ငါးဆယ်ကြာ မြေပုံပေါ်ပျောက်နေရာကနေ နိုင်ငံတနိုင်ငံအဖြစ်ကို ပြန်ရလာတဲ့ပိုလန်က ဆယ့်ရှစ်ရာစုတုန်းက သူပိုင်ခဲ့တဲ့နယ်မြေ အနေအထားကိုတောင်းတယ်။ အဲဒီနယ်မြေထဲမှာ ဘိုင်လိုရုသျှ Belorussia၊ လစ်သူယေးနီးယားနဲ့ ယူကရိန်းတို့ပါတယ်။ အိုက်ဇက်ဘာဘယ် Issac Babble ရဲ့ အနီရောင်မြင်းတပ် Red Cavalry ဆိုတဲ့စာအုပ်ထဲမှာ စာပေမှတ်တိုင်သစ် တခမ်းတနားစိုက်ထူနိုင်ခဲ့တဲ့ အဲဒီတုန်းက ဆိုဗီယက်တွေရဲ့ အနောက်ဘက်ချီတက်လာမှုကို သြစတြီးယားက ဝထ္ထုရေးဆရာ နောက်ပိုင်းဟာ့ဘတွေရဲ့ ဘုန်းတော်ဘွဲ့ချီးသူ ယိုးဇက်ရော့ Joseph Roth ကနေ နောက်ပိုင်းမှာ တူရကီနိုင်ငံရဲ့ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာမယ့် မူစတာဖာ ကမား Mustafa Kemal တို့လို အရောင်အသွေးစုံလှတဲ့ ခေတ်ပြိုင်ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကြိုဆိုခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ပိုလန်အလုပ်သမားတွေ တော်လှန်အုံကြွမှုမလုပ်ခဲ့တဲ့အတွက် တပ်နီတော်ဟာ ဝါဆောမြို့အဝကနေ ပြန်လှည့်ခဲ့ရတယ်။ ဒီတော့ အပေါ်ယံအမြင်အရဘယ်လိုပဲရှိရှိ အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာမှာ အားလုံးငြိမ်သက်တိတ်ဆိတ်ဖို့ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ တဘက်မှာ တော်လှန်ရေး ဖြစ်နိုင်တဲ့အခွင့်အလမ်းတွေဟာ လီနင်ကိုယ်တိုင် အမြဲတန်းအထူးဂရုတစိုက်ရှိလှတဲ့ အရှေ့ဘက်က အာရှတိုက်ဆီကို ရွေ့လာခဲ့တယ်။ တကယ်တမ်းမှာလည်း ၁၉၂၀ ကနေ ၁၉၂၇ ကြားကာလမှာ ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးဖြစ်ဖို့ မျှော်လင့်ချက်ဟာ အဲဒီတုန်းက တရုတ်ပြည်မှာ ဆိုဗီယက်ပုံစံကို ကြိုဆိုလက်ခံ၊ ဆိုဗီယက် စစ်ရေးအကူအညီကိုလည်းယူ၊ နောက် အသစ်ဖွဲ့လိုက်တဲ့ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီကိုလည်း အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး လှုပ်ရှားမှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုအဖြစ် ကြိုဆိုလက်ခံခဲ့တဲ့၊ တရုတ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးပါတီဖြစ်တဲ့ ကူမင်တန်ပါတီ Kuomintang ရဲ့ခေါင်းဆောင် ဆွန်ယက်ဆင် (၁၈၆၆ – ၁၉၂၅) ရဲ့ ဉီးဆောင်မှုအောက်မှာ အရှိန်ရလာတဲ့ တရုတ်တော်လှန်ရေး ဖြစ်မဖြစ်ပေါ်မှာ သွားပြီးမူတည်နေခဲ့ပုံရတယ်။ ကူမင်တန်ဗိုလ်ချုပ် ချန်ကေရှိတ် Chiang Kai-shek က သူတို့သေနတ်ပြောင်းဝကို ကွန်မြူနစ်တွေဘက်လှည့်ပြီး ကွန်မြူနစ်တွေကို အကြီးအကျယ်သတ်မပစ်ခင်အထိ ကူမင်တန်ကွန်မြူနစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့ဟာ ၁၉၂၅ – ၂၇ ထိုးစစ်ကနေ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းက သူတို့ရဲ့ အခြေစိုက်စခန်းတွေကစလို့ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းထိ နေရာအနှံ့ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၁ တရုတ် အင်ပိုင်ယာကျပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံက နေရာဒေသအများစုဟာ အစိုးရတခုထဲအောက် တစုတစည်းထဲ ပြန်ရောက်တော့မယ့် အနေအထားထိကို ရောက်လာခဲ့တယ်။ အရှေ့ဘက်မှာတောင် အောက်တိုဘာလို တော်လှန်ရေးမျိုးဖြစ်ဖို့ အချိန်မတန်သေးဘူးဆိုတဲ့ ဒီသက်သေပြချက် ပေါ်ထွက်မလာသေးခင်မှာတောင် အာရှက တော်လှန်ရေးအလားအလာဟာ အနောက်ဘက်မှာ တော်လှန်ရေးမအောင်မမြင်ဖြစ်မှုကို ဘယ်လိုမှဖုံးကွယ်လို့ မရနိုင်ပေဘူး။\n၁၉၂၁ ကိုရောက်တဲ့အခါ ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးမဖြစ်နိုင်တဲ့အချက်ကို ဘယ်လိုမှငြင်းလို့မရတော့ဘူး။ ဆိုဗီယက်ရုသျှမှာ နိုင်ငံရေးအရ ဘော်ရှီဗစ်တွေကို ဘယ်လိုမှ မတိုက်နိုင်ပေမယ့် တော်လှန်ရေးက တဆုတ်ထဲဆုတ်နေရပြီ (စာ ၃၇၉ ကိုကြည့်)။ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာလည်း တော်လှန်ရေးကို ခေါက်ထားလိုက်ကြပြီ။ ကွန်မင်တန်းရဲ့ တတိယကွန်ဂရက်မှာ ဒီအချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဝန်မခံဘဲ ဒုတိယကွန်ဂရက်ကတုန်းက တိုးတက်တဲ့တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေထဲကနေ ထုတ်ပစ်လိုက်တဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေနဲ့ ‘ညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု‘ united front ဖွဲ့ဖို့ကိုပဲတောင်းဆိုပြီး ဒီအချက်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာဘာဖြစ်လဲဆိုတော့ နောက်ပိုင်းတော်လှန်ရေးမျိုးဆက်တွေကို စိတ်ဝမ်းကွဲပြားသွားဖို့ ဖြစ်လာစေတယ်။ သို့သော်လည်း ဘာပဲလုပ်လုပ် သိပ်နောက်ကျသွားပြီ။ လက်ဝဲယိမ်းတဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေ၊ တသီးပုဂ္ဂလတွေနဲ့ ပါတီအများစုဟာ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်တဲ့ အလယ်အလတ်သဘောထားရှိသူတွေချည်းနီးနီး ဉီးဆောင်တဲ့ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်လှုပ်ရှားမှုထဲ တဖြည်းဖြည်းပြန်ရောက်သွားကြပြီး တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုဟာ ရာသက်ပန်ကွဲသွားတော့တယ်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး အသစ်ပေါ်လာတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီတွေဟာ ဥရောပကလက်ဝဲအင်အားစု European Left တွေထဲမှာ လူနည်းစုအဖြစ်နဲ့သာ – ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နဲ့ ဖင်လန်တို့လောက်ကလွဲပြီး–ယေဘုယျအားဖြင့် စိတ်ထက်သန်တက်ကြွတောင် အင်အားအတော့်ကိုသေးငယ်တဲ့ လူနည်းစုအဖြစ်နဲ့သာ ဆက်ရပ်တည်နိုင်ကြတော့တယ်။ ၁၉၃၀ ဆယ်စုနှစ်တွေမတိုင်ခင်ထိ ဒီအနေအထားအတိုင်း မပြောင်းမလဲရှိနေဖို့ ဖြစ်လာတော့တယ် (အခန်း ၅ ကိုကြည့်)။\nလူသားတွေလွတ်မြောက်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ စည်းကမ်းကြီးမားလွန်းပြီး အညှာအတာမကင်းအဖြစ် ကင်းရတဲ့ လူ့လောကလွတ်မြောက်ရေးတပ်ကြီးထဲက တပ်သားအရေအတွက်ဟာ သုံးလေးသောင်းထက် ပိုချင်မှပိုမယ်၊ ဘားတော့ဘရက် Bertolt Brechtရဲ့ကဗျာထဲမှာ ‘ဖိနပ် တရံပြတ်ပြီးတိုင်း နောက်တရံလဲစီးရတဲ့ ကြိမ်နှုန်းထက် နိုင်ငံစုံကို လှည့်လည်သွားလာနေရတဲ့ ကြိမ်နှုန်းကပိုကြီးတယ်‘ ဆိုပြီး ဂုဏ်ပြုစပ်ဆိုခဲ့သလို နိုင်ငံတကာလှုပ်ရှားမှုကို စနစ်တကျ ဖော်ဆောင်မယ့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်အရေအတွက်ဟာ သုံးလေးရာပဲရှိမယ်။ သူတို့တွေကို အီတာလျံကွန်မြူနစ်ပါတီဝင် အရေအတွက် တသန်းလောက်ထိရှိချိန်တုန်းက ‘ကွန်မြူနစ်သမားတွေ‘ communist people ဆိုပြီး အီတာလျံတွေ ခေါ်ကြတဲ့လူတွေနဲ့ အတူတူပဲလို့ မထင်မိဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ ထောက်ခံသူတွေ၊ အဖွဲ့ဝင်တွေ သန်းချီရှိတဲ့ အီတာလျံတွေ ကွန်မြူနစ်သမားတွေလို့ခေါ်သူတွေရဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ လူ့ဘောင်သစ်တခု ရရှိဖို့မျှော်မှန်းတဲ့ အိပ်မက်ဟာလည်း တကယ့်အိပ်မက်ပါပဲ၊ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့လုပ်ငန်းပိုင်းမှာ သူတို့နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်မှုက အရင် ဆိုရှယ်လစ်လှုပ်ရှားမှုတွေတုန်းကလို နေ့စဉ်တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုအလုပ်တွေထက်မပိုဘူး။ နောက်ပြီး ဒီ ကွန်မြူနစ်သမားတွေရဲ့ ပိုင်းဖြတ်မှုက ပုဂ္ဂလိကရည်စူးချက်ဆိုတာထက် သူတို့လူတန်းစား၊ သူတို့ လူ့အသိုက်အမြုံကြီး တခုလုံးနဲ့အတူတွဲပါနေတဲ့ ပိုင်းဖြတ်မှု။ သို့သော်လည်း ပြောခဲ့တဲ့ သုံးလေးရာထက်မပိုတဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တော်လှန်ရေးသမားတွေရဲ့ အရေအတွက်ဟာ နည်းပင်နည်းသော်ငြား သူတို့အကြောင်းမပါဘဲ နှစ်ဆယ်ရာစုကို နားလည်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။\nလီနင်ဝါဒကိုင်စွဲတဲ့ ‘ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တော်လှန်ရေးသမားတွေ‘ နဲ့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့‘ပါတီပုံစံသစ်‘ မှာ ကေဒါတွေဖြစ်ကြတဲ့ ဒီလူတွေမပါဘဲ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီး နှစ်သုံးဆယ်စွန်းစွန်းပဲရှိသေးချိန်မှာ ကမ္ဘာ့လူသားအားလုံးရဲ့ သုံးပုံတပုံလောက်ဟာ ကွန်မြူနစ်အစိုးရတွေအောက်မှာ နေထိုင်မိလျက်သားဖြစ်နေခဲ့တဲ့အချက်ကို ဘယ်လိုမှ နားလည်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၊ သူတို့ရဲ့ မော်စကိုက ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးဌာနချုပ်ကို အကြွင်းမဲ့သစ္စာစောင့်သိမှုက ကွန်မြူနစ်တွေကို (လူမှုဗေဒစကားနဲ့ ပြောမယ်ဆို) ဂိုဏ်းဂဏလေးတခုမဟုတ်ဘဲ တလောကလုံးနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဘာသာကြီးတခုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေအဖြစ် သူတို့ကိုယ်သူတို့ ပြန်မြင်နိုင်စွမ်းကိုပေးတယ်။ မော်စကိုကိုဉီးတည်ချက်အဖြစ်ထားတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီတွေက အကွဲအပြဲတွေ၊ အဖြုတ်အထုတ်တွေမှာ ပါတီခေါင်းဆောင်တွေကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်ဆိုပေမယ့် ထရော့စကီ Trotsky နောက် လိုက်သွားတဲ့ သင်းကွဲမတ်ဝါဒီတွေလိုမဟုတ်ဘဲ၊ ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်း မော်ဝါဒ Maoism လက်ခံသူတွေထဲက မတ်ဝါဒီ–လီနင်ဝါဒီတို့ရဲ့ ကွဲလွယ်ပြဲလွယ်တဲ့ လျှို့ဝှက်အသင်းအပင်းတွေလို မဟုတ်ဘဲ ၁၉၅၆ နောက်ပိုင်း ဒီလှုပ်ရှားမှုကြီးရဲ့ အသက်သွေးကြော ရပ်မသွားခင်ထိ သူတို့တွေ မကွဲကြသေးဘူး။ အရေအတွက် ဘယ်လောက်ပဲ နည်းနည်း – အီတလီမှာ ၁၉၄၃ မှာ မူဆိုလီနီကို ဖြုတ်ချပြီးနောက် အီတာလျံကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးအဖွဲ့ဝင် ၅,၀၀၀ ရှိပြီး အများစုဟာ ထောင်ကနေ လွတ်ခါစရှိသေးတယ်–ဒီလူတွေဟာ ၁၉၁၇ ဖေဖော်ဝါရီက ဘော်ရှီဗစ်တွေလို သန်းနဲ့ချီတဲ့တပ်မဟာကြီးရဲ့ အမြုတေတွေ၊ တတိုင်းပြည်လုံး၊ တမျိုးသားလုံးရဲ့ ခေါင်းဆောင်းလောင်းတွေပဲ။\nအဲဒီခေတ်မှာ ကြီးပြင်းလာတဲ့ မျိုးဆက်အတွက်က အထူးသဖြင့် ငယ်ပင်ငယ်သော်ငြား ပုန်ကန်ထကြွမှုတွေဖြစ်ပွားတဲ့ နှစ်ကာလတွေကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူတွေအတွက်က သူတို့ဘဝမှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတာက တော်လှန်ရေးပဲ၊ သူတို့အတွက်က အရင်းရှင်စနစ်ဟာ မကြာခင်မှာ မလွဲမသေအရေးနိမ့်ရတော့မယ်။ ခေတ်ပြိုင်သမိုင်းဆိုတာ မသေမပျောက်ကျန်ခဲ့သူတွေ အန္တိမအောင်ပွဲကို ရှုစားဖို့ ဗိုလ်ရှုခံဆင်မြင့်နေရာပဲ၊ (၁၉၁၉ မြူးနစ် ဆိုဗီယက်အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သူတွေရဲ့ ကွက်မျက်တာခံရသူတွေထဲ တဉီးအပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ ရုသျှကွန်မြူနစ် လီဗိုင်း Levineကွက်မျက်မခံရခင်လေးမှာ တမလွန်ရောက်နေပြီမို့ ပျက်ကွက်ခွင့်တောင်းခဲ့ပါတယ် ‘the dead on leave of absence‘ ဆိုပြီးပြောသလို) တော်လှန်ရေးတပ်သားတွေထဲက တချို့တလေလောက်ပဲ အောင်ပွဲထဲပါနိုင်မှာ ဖြစ်တယ်။ ဘူဇွာလူ့အဖွဲ့အစည်း ကိုယ်နှိုက်မှာကို သူတို့အတွက် အနာဂတ်ရှိမှရှိပါ့အုံးမလားဆိုပြီး သံသယဖြစ်စရာ အကြောင်းတွေရှိနေရင် ဒီဘူဇွာလူ့အဖွဲ့အစည်း ဆက်လက်ရှင်သန်ရပ်တည်လိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်မျိုးက သူတို့တွေဆီမှာ ဘာ့ကြောင့်များရှိနေတော့မလဲ။ ဒီမျိုးဆက်ထဲကလူတွေရဲ့ ဘဝတွေက ဒီအဖြစ်မှန်တရားကို ပြသသွားခဲ့တယ်။\nအတိုချုပ်ရရင် လူမှုတော်လှန်ရေးသမားတယောက်ဆိုတာ လီနင်နဲ့ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးရဲ့ နောက်လိုက်၊ ပြီးတော့ မော်စကိုနဲ့ညှိထားတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီတခုခုရဲ့ အဖွဲ့ဝင် ဒါမှမဟုတ် ဒီပါတီကို ထောက်ခံသူဆိုတာပဲ ဖြစ်လာတော့တယ်၊ ဂျာမနီမှာ ဟစ်တလာတက်လာပြီးနောက်မှာ ဒီပါတီတွေဟာ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးပေါ်လစီတွေကို လက်ခံကျင့်သုံးလာရာမှာ ဂိုဏ်းဂဏကွဲပြီးတသီးတသန့်စီနဲ့ ပြန့်ကြဲနေရာကနေ ပြန်ပေါ်ထွက်လာနိုင်ကြပြီး အလုပ်သမားတွေနဲ့ ပညာတတ်တွေကြားမှာလည်း ကြီးမားတဲ့ထောက်ခံမှုတွေရလာနိုင်ကြတော့ လူမှုတော်လှန်ရေးသမား ဆိုတာ လီနင်နဲ့ အောက်တိုဘာ တော်လှန်ရေးရဲ့နောက်လိုက်၊ မော်စကိုနဲ့ညှိထားတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီတခုခုရဲ့ အဖွဲ့ဝင် ဒါမှမဟုတ် ဒီပါတီကို ထောက်ခံသူဆိုတာ ပိုတောင်ထင်ရှားလာသေးတယ် (အခန်း ၅ ကိုကြည့်)။ အရင်းရှင်စနစ်ကို ဖြုတ်ချဖို့ အာသိသပြင်းတဲ့ လူငယ်တွေဟာ အစဉ်အလာထိန်းတဲ့၊ သမားရိုးကျကွန်မြူနစ်တွေ ဖြစ်လာပြီး သူတို့ဖော်ဆောင်နေတဲ့အရေးရဲ့ စရိုက်လက္ခဏာကို မော်စကိုကို ဗဟိုပြုထားတဲ့ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှု ရည်ညွှန်းကိုးကားပြီးဖော်ပြကြတယ်၊ တော်လှန်ရေးဆန်တဲ့အပြောင်းအလဲရဲ့ အိုင်ဒီယော်လော်ဂျီအဖြစ် အောက်တိုဘာ တော်လှန်ရေးက နေရာမှန်ပြန်ပို့ခဲ့တဲ့ မတ်ဝါဒဆိုတာလည်း အခုအခါ ဂန္တဝင်စာအုပ်ကြီးတွေကို တကမ္ဘာလုံးကို ဖြန့်ဖြူးရာ ဌာနကြီးဖြစ်လာတဲ့၊ မော်စကိုက မတ်အိန်ဂယ်လီနင် အင်စတီကျု Marx-Engels-Lenin Institute က ပို့ချတဲ့ မတ်ဝါဒကသာ မတ်ဝါဒဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မြင်ရသလောက်က ကမ္ဘာ့အဖြစ်အပျက်တွေကို ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုတာရော၊ ပြောင်းလဲဖို့ရော နှစ်ခုစလုံးကို တပြိုင်ထဲလုပ်ဖို့ ဘယ်သူကမှ ဆန္ဒမရှိကြ၊ ဒါမှမဟုတ် မတ်ဝါဒထက် ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်မယ့်ပုံမရှိကြဘူး။ နောက်ဆုံး USSR မှာ အစဉ်အလာ သမားရိုးကျ စတာလင်ဝါဒ ပြိုကွဲပျက်စီးမှုနဲ့ မော်စကိုကို ဗဟိုပြုထားတဲ့ နိုင်ငံတကာကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပြိုကွဲပျက်စီးမှုတွေကြောင့် ဘေးထုတ်ခံထားရတဲ့ အစဉ်အလာကိုဆန့်ကျင်တဲ့ လက်ဝဲအတွေးအခေါ်သမားတွေ၊ ဒီလိုဆန့်ကျင်မှုအစဉ်အလာတွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ လူရှေ့သူရှေ့ပြန်ရောက်လာတဲ့ ၁၉၅၆ မတိုင်ခင်ထိ ဒီအတိုင်းမပြောင်းမလဲ ဆက်ရှိနေခဲ့တယ်။ ဒီလို အပြင်ပြန်ထွက်လာကြတာတောင် သူတို့ဟာ အောက်တိုဘာရဲ့ အရိပ်ကြီးအောက်မှာ ဆက်နေနေကြရဆဲပဲ။ ၁၉၆၈ နဲ့ သူ့နောက်ပိုင်းမှာ အမြစ်လှန်ပြောင်းလဲရေးလိုလားတဲ့ ကျောင်းသားတွေကြားမှာ မတ် Marx ထက်ဘာကူနင် Bakuninတို့၊ နောက်ဆုံး နက်ချေးယဲ့ Nechaev တို့လို ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှင်သန်နေတာကို အိုင်ဒီယော်လော်ဂျီသမိုင်းဗဟုသုတ အနည်းအကျဉ်းလောက်သာ ရှိသူဘယ်သူမဆို သတိပြုမိနိုင်သော်ငြား အဲဒီကနေ မင်းမဲ့ဝါဒီသီအိုရီနဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ သိသိသာသာ ပြန်နိုးထာလာတဲ့ထိတော့ ဖြစ်မလာခဲ့ဘူး။ တဘက်မှာ ၁၉၆၈ မှာ မတ်ဝါဒသီအိုရီတွေကို လေ့လာမှုနဲ့ – ယေဘုယျအားဖြင့် မတ်ကိုယ်တိုင် အံ့အားတသင့်ဖြစ်သွားမယ့် ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းချက်တွေ –မော်စကိုနဲ့ ကွန်မြူနစ် ပါတီဟောင်းတွေရဲ့ တော်လှန်ရေးဆန်သင့် သလောက်မဆန်၊ လီနင်ဝါဒဆန်သင့်သလောက်မဆန်ဘူးဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ စွန့်ပယ်ခံရမှုကနေ စုစည်းမိကြတဲ့ အမျိုးမျိုးသော ‘မတ်ဝါဒီ လီနင်ဝါဒီ‘ဂိုဏ်းတွေ၊ ဂဏတွေ၊ အဖွဲ့တွေကို လေ့လာမှုတွေက ပညာရှင်တွေကြားမှာ တကယ့်ဖက်ရှင်အကြီးစားအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်။\nထူးဆန်းတာက ကွန်မင်တန်းက ၁၉၁၇ ကနေ၂၃ ကြားကာလက မူလတော်လှန်ရေး မဟာဗျူဟာတွေကို သိသိသာသာကြီး စွန့်လွှတ်လာချိန် ဒါမှမဟုတ် ၁၉၁၇ တုန်းက မဟာဗျူဟာနဲ့ လုံးဝကွဲပြားခြားနားတဲ့ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူရေး မဟာဗျူဟာတွေကို ကြိုပြီးမှန်းဆလာချိန်ကျမှ (အခန်း ၅ ကိုကြည့်)ဒီလူမှုတော်လှန်ရေးဆန်တဲ့ အစဉ်အလာကို ပညာရှင်လောကက လုံးဝနီးနီး သိမ်းပိုက်ပစ်မှု ဖြစ်လာတာပဲ။ ၁၉၃၅ ကစပြီး လက်ဝဲဝေဖန်ရေးစာပေတွေမှာ မော်စကိုရဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ မော်စကို ကိုယ်တိုင်က အလိုမရှိတော့တဲ့အတွက် တော်လှန်ရေးအခွင့်အလမ်းတွေကို ပစ်ပယ်ခဲ့၊ လက်လွှတ် ဆုံးရှုံးခဲ့၊ သစ္စာဖောက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ပဲ ပြည့်နေခဲ့တယ်။ ဗဟိုဉီးစီးစနစ်ကို ဂုဏ်ယူစွာ ကြွေးကြော်ခဲ့တဲ့ ဆိုဗီယက်ဗဟိုပြုလှုပ်ရှားမှု အတွင်းကနေစပြီး ပြိုကွဲပျက်စီးတာ မဖြစ်ခင်ထိမှာ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေရဲ့ ကျိုးကြောင်းပြဆိုထားမှုတွေက ထိရောက်မှု အနည်းအကျဉ်းပဲရှိတယ်။ ကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှု စုစုစည်းစည်း ရှိနေသရွေ့၊ သူတို့ရဲ့ အံအားသင့်စရာကောင်းလှတဲ့ အကွဲအပြဲပီးမှုကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်သရွေ့ ကမ္ဘာ့တော်လှန်ရေးကြီးဖြစ်ဖို့လိုတယ်ဆိုပြီး အဲဒီတုန်းက ယုံကြည်သူအများစုအတွက် တခုတည်းသော ရွေးစရာဆိုလို့ မော်စကိုကို ဗဟိုပြုထားတဲ့လှုပ်ရှားမှုပဲ ရှိတယ်။ ဒါ့အပြင် ၁၉၄၄ ကနေ ၁၉၄၉ ကြားက ကမ္ဘာ့လူမှုတော်လှန်ရေး ဒုတိယလှိုင်းကြီးမှာ အရင်းရှင်စနစ်နဲ့ လမ်းခွဲခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ ဆိုဗီယက်ကို ဉီးတည်ချက်အဖြစ် သဘောထားတဲ့၊ အစဉ်အလာထိန်းတဲ့ သမားရိုးကျ ကွန်မြူနစ်ပါတီတွေရဲ ဉီးဆောင်မှုအောက်ကနေ လမ်းခွဲခဲ့ကြတာမဟုတ်ဘူးဆိုပြီး ဘယ်သူကများ ငြင်းနိုင်အုံးမလဲ။ ၁၉၅၆ နောက်ပိုင်းမတိုင်ခင်ထိ တော်လှန်ရေးလုပ်ချင်စိတ်ရှိသူတွေအတွက်က နိုင်ငံရေးနဲ့ ပုန်ကန်ထကြွရေးကို ထိထိရောက်ရောက်လုပ်မယ်ဆိုပြီး ကြွေးကြော်နေတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေထဲမှာ ဟုတ္တိပတ္တိရွေးစရာက မရှိခဲ့ဘူး။ နောက်ဆုံး ဒီလှုပ်ရှားမှုတွေကတောင် – နံမယ်အမျိုးမျိုးမှည့်ထားတဲ့ ထရော်စကီဝါဒ၊ မော်ဝါဒနဲ့ ၁၉၅၉ ကျူးဘားတော်လှန်ရေးကို အားကျပြီး ပေါ်လာတဲ့အဖွဲ့တွေ (အခန်း ၁၅ ကိုကြည့်)–အနည်းနဲ့အများဆိုသလို လီနင်ဝါဒကနေ ဆင့်ပွားထားတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေဖြစ်တယ်။ လက်ဝဲစွန်းနိုင်ငံရေးမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီဟောင်းတွေဟာ အကြီးဆုံးအဖွဲ့တွေအဖြစ် ဆက်ရှိနေဆဲပဲ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်မှာ ကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှုဟောင်းရဲ့ အသက်သွေးကြောက ပြတ်ထွက်သွားခဲ့ပြီ။\nတဘက်မှာ တကယ့် ‘လူထု‘ရဲ့ ခံစားမှုတွေ (တခါတခါ အဲဒီလူထုထဲမှာ ‘တပ်ဉီး‘ ကို ထောက်ခံသူတွေလည်း ပါနေတတ်တယ်)နဲ့ သူတို့ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အယူအဆတွေဟာ မကြာခဏဆိုသလို အထူးသဖြင့် တကယ့် လူထုအုံကြွပုန်ကန်မှုကြီးတွေဖြစ်ချိန်မှာ တခြားစီဖြစ်နေတတ်တယ်။ ဒီအတွက်ကြောင့်ပဲ စပိန်မှာ ၁၉၃၆ ဇူလိုင်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေက ပေါ်ပြူလာတပ်ဉီး Popular Front အစိုးရကို ပုန်ကန်မှုကနေ စပိန်က တခြားဒေသကြီးတွေမှာ လူမှုတော်လှန်ရေးတွေ ချက်ချင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာ စစ်သွေးကြွတွေ အထူးသဖြင့် မင်းမဲ့ဝါဒီတွေက ထုတ်လုပ်ရေး ပရိဘောဂတွေကို စုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုအောက်မှာထားဖို့ လုပ်လာတာဟာ အံ့အားသင့်စရာ မရှိတော့ဘူး၊ နောက်ပိုင်းမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့ ဗဟိုအစိုးရက ဒီလိုလုပ်တာကို ဆန့်ကျင်ပြီး ဖြစ်နိုင်ရင် ဒီလို စုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုအောက်မှာ ထားဖို့ကြိုးစားတဲ့လုပ်ရပ်ကို ပြောင်းပြန်ဖြစ်အောင် ပြန်လုပ်ခဲ့ပြီး ဒီလိုလုပ်ခဲ့ခြင်းရဲ့ အကျိုးအပြစ်ကို နိုင်ငံရေးနဲ့ သမိုင်းစာတမ်းတွေမှာ ဆက်ဆွေးနွေးနေကြဆဲပဲ။ သို့သော်လည်း တဘက်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ပုန်ကန်တဲ့ အဖြစ်အပျက်က ခရစ်ယာန်ဘာသာရေး ဆင်းတုတော်ဖျက်ဆီးရေးဝါဒနဲ့ ဘုန်းကြီးတွေ သတ်ဖြတ်မှု လှိုင်းလုံးကြီးတခုကို ပေါ်ထွက်လာစေခဲ့တယ်၊ ၁၈၃၅ မှာ စိတ်တိုင်းကျစရာမကောင်းတဲ့ နွားရိုင်းသတ်ပွဲကို အကြောင်းပြုပြီး ဘာစီလိုနာနိုင်ငံသားတွေက ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွေကို မီးရှို့ဖျက်စီးပစ်တဲ့ အဓိကရုဏ်းကအစပြုပြီး ဒီလို လုပ်ရပ်မျိုးတွေဟာ စပိန်က လူထုအုံကြွမှုတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုအဖြစ် ပါဝင်လာချိန်ကစပြီး ပြောခဲ့တဲ့ ဘာသာရေးသင်္ကေတတွေ ဖျက်စီးမှုနဲ့ ဘုန်းကြီးသတ်ဖြတ်မှု အဓိကရုဏ်းဟာ အကြီးမားဆုံး အဓိကရုဏ်းပဲ။ သာသနာရေးဝန်ထမ်း ခုနှစ်ထောင်လောက် – တနိုင်ငံလုံးက ဘုန်းကြီးစုစုပေါင်းရဲ့ ၁၂ – ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းလောက်၊ သီလရင်အရေအတွက်တော့ မပြောပလောက် –အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ကက်တလိုးနီးယား Catalonia က (ဂရောနား Gerona)ဘုန်းကြီးကျောင်းတကျောင်းထဲမှာ ဆင်းတုနဲ့ ရုပ်ပုံကားချပ် ခြောက်ထောင်ကျော် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရတယ် (ဟယူးသောမတ် Hugh Thomas၊ ၁၉၇၇၊ စာ ၂၇၀ – ၇၁၊ အမ် ဒယ်ဂါးဒို M Delgado၊ ၁၉၉၂၊ စာ ၅၆)။\nအခုလို ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှတဲ့ အဖြစ်အပျက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး သေချာပေါက် ပြောနိုင်တာ နှစ်ခုရှိတယ်၊ စပိန်က လက်ဝဲတော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက ဒီအင်အားစုတွေထဲမှာ နံမယ်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားလှတဲ့ ဘုန်းကြီးမုန်းတဲ့ မင်းမဲ့ဝါဒီတွေပါဝင်ပြီး သူတို့ကိုယ်တိုင်က ဘာသာရေးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်သူတွေဖြစ်ပေမယ့် ဒီဆင်းတုတော်တွေ၊ ဘာသာရေးသင်္ကေတတွေ ဖျက်ဆီးတာကို ရှုံ့ချကြတယ်၊ နောက်တခုကတော့ ဒီလုပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်သူတွေနဲ့ ဘေးကရပ်ကြည့်နေကြသူတွေအတွက်က တော်လှန်ရေးဆိုတာ တခြားအရာတွေဆိုတာထက် ဒါ ကိုခေါ်တာပဲလို့ နားလည်လိုက်ကြတယ်၊ တော်လှန်ရေးဆိုတာ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲက လူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးတွေတင်မက၊ ဒီအသိုက်အမြုံထဲ လက်ခံထားတဲ့ စံနှုန်းစံထားတွေအားလုံး ယာယီ အပေါ်ယံသက်သက် မဟုတ်ဘဲ ရာသက်ပန်ပြောင်းသွားတာမျိုး (အမ် ဒယ်ဂါးဒို M Delgado ၁၉၉၂၊ စာ ၅၂ – ၅၃) ကို ခေါ်တာပဲဆိုပြီး နားလည်လိုက်ကြတယ်။ ခေါင်းဆောင်တွေအတွက်က ဘုန်းကြီးတွေမဟုတ်ဘဲ အရင်းရှင်တွေကသာ သူတို့ရဲ့အဓိကရန်သူဆိုပြီး ပြောလို့ရသလို တကယ်လည်း အဲဒီလိုပဲ တောက်လျှောက် ပြောခဲ့ကြပေမယ့် အောက်ခြေလူထုရဲ့ အသွေးထဲအသားထဲမှာတော့ ခေါင်းဆောင်တွေ သဘောထားသလို မထားခဲ့ကြဘူး။ (အိုင်ဘီးရီးယန်း Iberian လောက် ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း၊ ကျားကျားလျားလျား မရှိလှတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမျိုးက လူထုနိုင်ငံရေးက ဒီလောက်အတိုင်းအတာထိ သတ်ဖြတ် ဖျက်ဆီးတာမျိုး ဖြစ်မဖြစ်ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက မဖြစ်ခဲ့တာကို ဖြစ်ခဲ့သလို စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်ပြီး မေးတဲ့ မေးခွန်းပဲ၊ ဒါပေမယ့် ဒီဖြစ်ရပ်တွေပေါ် အမျိုးသမီးတွေရဲ့ သဘောထားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လေးလေးနက်နက် သုတေသနလုပ်ကြည့်ရင် ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေကို တစိတ်တပိုင်းလောက်တော့ သိချင်သိနိုင်မှာပဲ။)\nဒါပေမယ့်လည်း လမ်းပေါ်ကလူတွေကို (မိန်းမတွေလည်း သူတို့ကို ပေးပါတဲ့ အတိုင်းအတာအလျောက် အပါအဝင်) သူတို့ဘာသာ သူတို့မီးစင်ကြည့်ကကြဖို့ထိ ဖြစ်လာစေတဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာ ဖွဲ့စည်းပုံတွေ ရုတ်တရက်ကြီး အငွေ့ပျံပျောက်ကွယ်သွားတဲ့ ဒီလိုတော်လှန်ရေးမျိုးက နှစ်ဆယ်ရာစုထဲမှာ ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ့ အဖြစ်အပျက်ဆိုတာ တွေ့ခဲ့ရတယ်။ အုပ်ချုပ်မှု ရုတ်တရက်ကြီး လုံးဝပြိုပျက်သွားတာနဲ့ အနီးစပ်ဆုံးတူတဲ့ သာဓကတခုဖြစ်တဲ့ ၁၉၇၉ အီရန်တော်လှန်ရေးလို အဖြစ်အပျက်ကတောင် ရှားဘုရင် Shah ကို ဆန့်ကျင်ရာမှာ တီဟီရန်က လူထုအုံကြွမှုကြီးဟာ အံ့အားသင့်စရာ ကောင်းလောက်အောင် တညီတညွတ်ထဲရှိလှပြီး အဖြစ်အပျက် အတော်များများဟာ သူ့အလိုအလျောက် ဖြစ်သွားခဲ့တာမျိုးကလွဲပြီး ကျန်တာမဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ဆိုနိုင်ပေမယ့်လည်း လုံးဝပြင်ဆင်မထားဘဲ ဖြစ်သွားတာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး။ အီရန်က ဘာသာရေးဝါဒ Iranian clericalism ဖွဲ့စည်းပုံကျေးဇူးနဲ့ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံအသစ်ဟာ ပုံစံအပြည့်အဝ ချက်ချင်း ပေါ်မလာသေးသော်လည်း အုပ်ချုပ်မှုပုံစံ အဟောင်းထဲမှာ ရှိနှင့်ပြီးသား ဖြစ်နေခဲ့တယ် (အခန်း ၁၅ ကိုကြည့်)။\nတကယ်တမ်းမှာလည်း တိုတောင်းလှတဲ့နှစ်ဆယ်ရာစုထဲက အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း တွေ့ရတတ်တဲ့ တော်လှန်ရေးမျိုးဟာ တော်လှန်ရေးဖြစ်ပွားရာ ပတ်ဝန်းကျင်တဝိုက်မှာ အုံကြွပေါက်ကွဲတာမျိုးလောက်ကလွဲလို့ အားလုံး နီးနီးလောက်ဟာ မြို့တော်ကိုသိမ်းပိုက်တဲ့ (အားလုံးလိုလိုလောက်က စစ်တပ်ရဲ့) အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ စရင်စ၊ မဟုတ်ရင် ကာလရှည်ကြာတဲ့ ကျေးလက်ဒေသ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးရဲ့ အပြီးသတ်ရလာဒ်အဖြစ်နဲ့ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးမျိုးတွေချည်းပဲ။ အကပ်မရှိတဲ့၊ မချမ်းသာတဲ့ မိသားစုက ပေါက်ဖွားလာပြီး လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ရှိ၊ ပညာလည်းတတ်တဲ့ လူငယ်လူရွယ်တွေအတွက် စစ်သည်စစ်သားအလုပ်ဟာ မက်လောက်စရာအလုပ်အကိုင်မျိုး ဖြစ်နေတတ်တဲ့ ဆင်းရဲပြီး ခေတ်နောက်ကျတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ လက်ဝဲဝါဒဘက် ပင်းချင်ချင် ဖြစ်နေတဲ့၊ အမြစ်လှန် ပြောင်းလဲရေးကို စာနာစိတ်ဝင်မိတဲ့ အငယ်တန်းအရာရှိတွေ – ဒီထဲမှာ ကော်မရှင်စားမဟုတ်တဲ့အရာရှိတွေ မပါသလောက်ပဲ – ကို တွေ့ရလေ့ရှိတာမို့ ဒီလိုအာဏာသိမ်းမှုမျိုးကို အီဂျစ် (၁၉၅၂ လွတ်လပ်တဲ့အရာရှိ တော်လှန်ရေး Free Officer revolution) နဲ့တခြား အရှေ့အလယ်ပိုင်းက နိုင်ငံတွေ (၁၉၅၈ အီရတ်မှာ၊ ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်ကာလတွေက စပြီး အကြိမ်ကြိမ်တွေ့ရတဲ့ ဆီရီးယားမှာ၊ နောက် ၁၉၆၉ လစ်ဗျားမှာ) မှာ ယေဘုယျအားဖြင့် တွေ့ရတတ်တယ်။ လာတင်အမေရိကတိုက်က တော်လှန်ရေး သမိုင်းစာမျက်နှာတွေမှာလည်း စစ်သည်စစ်သားတွေဟာ ကဏ္ဍတခုအဖြစ် ပါရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီမှာ လက်ဝဲအရေးကိုရည်စူးပြီး အာဏာသိမ်းတာမျိုးက မရှိသလောက်ရှားတယ်။ တဘက်မှာ အကဲခပ်အများစု အံ့အားတသင့်ဖြစ်သွားကြတာကတော့ တဆုတ်ထဲ ဆုတ်နေရတဲ့ ကိုလိုနီဝါဒကို အကာအကွယ်ပေးနေရတဲ့၊ အတောမသတ်နိုင်တဲ့ စစ်ပွဲတွေကို အယုံအကြည်မရှိဖြစ်လာပြီး ဒီစစ်ပွဲတွေကြောင့် အမြစ်လှန် ပြောင်းလဲရေးကို လိုလားလာတဲ့ လူငယ်အရာရှိတွေက အဲဒီအချိန်က ကမ္ဘာမှာ သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး လက်ျာအစိုးရအဖြစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အစိုးရကို ဖြုတ်ချပစ်လိုက်တဲ့ ၁၉၇၄ က ‘ပေါ်တူဂီက ဇော်မွှားပန်းတော်လှန်ရေး‘ ပဲ revolution of carnations in Portugal။ ဒါပေမယ့် ဥရောပဘုံအဖွဲ့ European Community စိတ်အေးဖို့ ဖြစ်ချင်တော့ မြေအောက်ကနေ ထွက်လာတဲ့ အားကောင်းတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့ အမြစ်လှန် ပြောင်းလဲရေး လိုလားတဲ့ အမျိုးမျိုးသော မတ်ဝါဒီအဖွဲ့တွေ မဟာမိတ်ပြုထားတဲ့ အဖွဲ့ဟာ ခဏနေတော့ ပြိုကွဲပြီး ပေါ်တူဂီလည်း သိပ်မကြာခင်မှာဘဲ ဥရောပဘုံအဖွဲ့ထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့တော့တယ်။\nနာဇီလက်အောက်ကလွတ်မြောက်ပြီးနောက် အောင်မြင်မှုအထိမ်းအမှတ်နဲ့ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်သစ်အစိုးရရဲ့ စစ်ရေးပြ အခမ်းအနားမှာ ဂုဏ်ပြုခံချီတက်ခဲ့တဲ့ ပြင်သစ်လွတ်မြောက်ရေးတပ် Free French က ဂေါဝါဒီတွေရဲ့ Gaullist တိုက်ပွဲတွေကို တကယ်တမ်းအနိုင်ရအောင် တိုက်ပေးခဲ့တဲ့ လွတ်မြောက်ရေးတပ်ထက် အများကြီး ‘ပိုဖြူ‘ တယ်။ သို့သော်လည်း ဂျပန်လက်အောက်က အိန္ဒိယအမျိုးသားတပ်မတော် Indian National Army ထဲ ဝင်ရောက်ကြတဲ့ အိန္ဒိယစစ်သား ငါးသောင်းလောက်ကို ထည့်စဉ်းစားရင်တောင် ခြုံပြီးကြည့်မယ်ဆိုရင် ဧကရာဇ်နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ ကိုလိုနီတွေမှာ တကယ်တမ်း ဒေသခံတိုင်းရင်းသားအရာရှိတွေနဲ့တောင် ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ကိုလိုနီစစ်တပ်တွေက ဒီနိုင်ငံကြီးတွေကို သစ္စာစောင့်သိခဲ့ ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံရေးနဲ့ မပတ်သက်ဘဲ နေခဲ့တယ် (အမ် အက်ခန်ဘတ်M. Echenberg ၁၉၉၂၊ စာ ၁၄၁ – ၄၅၊ အမ် ဘာဂဝါ M. Barghava နဲ့ အေ ဆင်း ဂီးလA. Singh Gill၊ ၁၉၈၈ စာ ၁၀၊ တီ အာ ဆာရီးT. R. Sareen၊ ၁၉၈၈၊ စာ ၂၀ – 21)။\nချန်ကေရှိတ်ခေါင်းဆောင်မှုအောက်က ကူမင်တန်က ၁၉၂၇ မှာ သူတို့နဲ့ အရင်ကမဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကွန်မြူနစ်တွေဘက် သေနတ်ပြောင်းလှည့်ပြီးနောက်မှာ၊ တခါ တရုတ်ပြည်က မြို့ကြီးတွေမှာ (ကွမ်တုံး Canton၊ ၁၉၂၇) ကွန်မြူနစ် အုံကြွမှုတွေ မရှုမလှ အရေးနိမ့်ပြီးနောက်မှာ ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်တချို့ (အကုန်လုံးတော့မဟုတ်) နည်းဗျူဟာသစ်တခုကို စွန့်စားတီထွင်လိုက်တဲ့ တရုတ်ပြည်ကတော့ ဒီနေရာမှာ ခြွင်းချက်ပေါ့။ ဒီနည်းဗျူဟာသစ်ကို လူထောက်ခံမှုရအောင် အဓိက စပြီးလုပ်ဆောင်ခဲ့သူ – နောက်ဆုံး ဒီနည်းဗျူဟာသစ်နဲ့ပဲ ကွန်မြူနစ်တရုတ်ပြည်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာမယ့် – မော်စီတုန်းဟာ ဆယ့်ငါးနှစ်ကြာ တော်လှန်ရေးလုပ်လာပြီးနောက်မှာ တရုတ်ပြည်ကြီးရဲ့ ဒေသကြီးတွေဟာ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ရဲ့ ထိထိရောက်ရောက် ချုပ်ကိုင်နိုင်မှု အပြင်ဘက် ရောက်နေတာကို သဘောပေါက်လာရုံမက၊ ဂန္တဝင် တရုတ်တောပုန်းဝထ္ထုဖြစ်တဲ့ The Water Margin ကို ဆည်းကပ်ကြည်ညိုသူပီပီ ပျောက်ကြားနည်းပရိယာယ်ဆိုတာ တကယ်တော့ တရုတ်လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲက ပဋိပက္ခတွေမှာ ဟိုးအစဉ်အဆက်ထဲက အစိတ်အပိုင်းတခုအဖြစ်နဲ့ ပါနေတာကိုပါ သဘောပေါက်လာခဲ့တယ်။ ၁၉၂၇ မှာ ကျန်းစိKiangsi တောင်တန်းဒေသတွေမှာ မော်စီတုန်းရဲ့ ပထမဆုံး လွတ်မြောက်ရေး ပျောက်ကြားဇုံ တည်ထောင်မှုနဲ့ မော်စီတုန်းကိုယ်တိုင် ၁၉၁၇ လူငယ်ဘဝမှာတုန်းက အားကျခဲ့ပြီး သူ့ကျောင်းနေဘက်တွေကိုလည်း အတုခိုးဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တဲ့ Water Margin ဝထ္ထုထဲက သူရဲကောင်းတွေရဲ့ တောင်တွေမှာ ခံတပ်စခန်းတည်ဆောက်မှုနှစ်ခုရဲ့ ဆင်တူပုံကို တရုတ် ဂန္တဝင်စာပေတွေကို သင်ယူလေ့လာဖူးသူ ဘယ်သူမဆို သတိမပြုမိဘဲနေမှာ မဟုတ်ဘူး (ရှရမ်း Schram၊ ၁၉၆၆၊ စာ ၄၃– ၄၄)။\nတရုတ်နည်းဗျူဟာက သတ္တိအရာမှာ ပြောင်မြောက်ပြီး၊ အားကျစရာ ကောင်းပင်ကောင်းသော်ငြား ခေတ်မှီဆက်ဆံရေးစနစ်တွေနဲ့ အလုပ်လုပ်နေတဲ့နိုင်ငံတွေနဲ့ ကိုယ့်နယ်မြေအားလုံးကို ဘယ်လောက်ဝေးဝေး၊ သွားရလာရ ဘယ်လောက်ခက်ခက်၊ စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်နေကျ ဖြစ်နေတဲ့ အစိုးရတွေနဲ့တော့ သင့်တော်ပုံမရဘူး။ တရုတ်ပြည်မှာတောင် ရေတိုမှာ ဒီနည်းက အောင်မြင်မှု မရခဲ့ဘူး၊ အမျိုးသားအစိုးရရဲ့ မြောက်မြားလှတဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေအပြီး ၁၉၃၄ မှာ ကွန်မြူနစ်တွေဟာ နိုင်ငံတွင်းက အဓိကဒေသတွေမှာရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့လွတ်လပ်တဲ့ ဆိုဗီယက်နယ်မြေတွေကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရပြီး တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းက ဝေးလံပြီး လူနေကျဲတဲ့ နယ်စပ်ဒေသတွေကို ဂန္တဝင်ခရီးရှည်ချီတက်ပွဲနဲ့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရတယ်။\nဘရာဇီးက သူပုန်စစ်ဗိုလ် လူးဝစ်ကားလို့ပရက်တက် ၁၉၂၀ ဆယ်စုနှစ်ရဲ့ နောက်ပိုင်းနှစ်တွေမှာ တောနက်တွေထဲ လှည့်လည်သွားလာနေရာကနေ ကွန်မြူနစ်ဖြစ်လာပြီးနောက်မှာ ထင်ရှားပြီးအရေးပါတဲ့ ဘယ်လက်ဝဲအဖွဲ့ကမှ တခြားဘယ်ဒေသမှာမှ ပျောက်ကြားနည်းကို သုံးတာ မရှိခဲ့ဘူး၊ ဒါကလည်း နှစ်ငါးဆယ်အကြာမှာ ဆန်ဒစ်နစ်စတန် Sandisnistan တော်လှန်ရေးကို စေ့ဆော်မှုပေးခဲ့တဲ့ နီကရာဂွါNicaragua (၁၉၂၇– ၃၃) က ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စီဆာ သြဂတ်စတို ဆာဒီးနိုးCesar Augusto Sardino ရဲ့ အမေရိကန် ကမ်းတက်တပ်သားတွေကို တိုက်ခိုက်မှုကို ထည့်မတွက်ဘူးဆိုရင်ပေါ့လေ။ (ဒါတောင်မှလည်း ကွန်မြူနစ် အင်တာနေရှယ်နယ်က နံမယ်ကြီး ဘရာဇီး တောပုန်းကြီး၊ ထောင်နဲ့ချီတဲ့အိပ်ဆောင်အရွယ်စာအုပ်တွေထဲကသူရဲကောင်း လမ်းပြောင် Lampiao ကို ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်တဲ့ ပျောက်ကြားအဖြစ် ပုံဖော်ဖို့ ကြိုးစားကြည့်သေးတယ်။) မော်ကိုယ်တိုင်တောင် ကျူးဘားတော်လှန်ရေး မတိုင်ခင်ထိ တော်လှန်ရေးသမားတွေရဲ့ လမ်းပြကြယ်ဖြစ်မလာသေး။\nသို့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံရဲ့ ဥရောပဘက်ခြမ်းက အစိတ်အပိုင်းကြီးတွေ အပါအဝင် ဥရောပကုန်းမြေအများစုကို ဟစ်တလာရဲ့ ဂျာမနီနဲ့ သူ့မဟာမိတ်တွေ သိမ်းပိုက်ထားမှုကို ဆန့်ကျင်တိုက်ထုတ်ဖို့ လိုအပ်လာမှုက ပျောက်ကြားစစ်နဲ့ တော်လှန်ရေးလမ်းကိုလျှောက်ဖို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့်ရော အရေးတကြီးပါ စဉ်းစားလာရတယ်။ ဟစ်တလာရဲ့ USSR ကို တိုက်ခိုက်မှုက အမျိုးမျိုးသား ကွန်မြူနစ်လှုပ်ရှားမှုတွေကို စုစုစည်းစည်းနဲ့ လှုပ်ရှားလာစေပြီးနောက်မှာ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ အထူးသဖြင့် လက်နက်ကိုင် ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေ အားနဲ့အင်နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံး ဒေသတွင်းက ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေရဲ့ အသီးသီး အသက ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းမှုနဲ့ ဂျာမန်စစ်တပ်ကို အနိုင်ရပြီးတဲ့နောက်မှာ (အခန်း ၅ ကိုကြည့်) ဥရောပက ဖက်ဆစ်အစိုးရတွေနဲ့ ဖက်ဆစ်တွေသိမ်းပိုက်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေက အစိုးရတွေ ပြိုကွဲသွားတော့တယ်၊ အဲဒီနောက်မှာလက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်တွန်းလှန်မှုကို အထိရောက်ဆုံးလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ (ယူဂိုစလားဗီးယား၊ အယ်ဘေးနီးယားနဲ့ – ဗြိတိန်နဲ့ နောက်ဆုံးမှာ US ရဲ့ စစ်ရေးအထောက်အပံ့ကြောင့်သာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့– ဂရိ) ကွန်မြူနစ်အုပ်ထိန်းမှုအောက်မှာရှိနေတဲ့ လူမှုတော်လှန်ရေးအစိုးရတွေ social-revolutionary regimes တက်လာတယ်။ အီတလီမှာလည်းအက်ပယ်နီးနက် Apennines တောင်တန်းတွေရဲ့ မြောက်ပိုင်းမှာ အကြာကြီးမဟုတ်တောင် ခဏပဲဖြစ်ဖြစ် အာဏာသိမ်းယူနိုင်မယ့် အနေအထား ရှိခဲ့ပေမယ့်လည်း အာဏာသိမ်းဖို့ မကြိုးစားခဲ့ကြဘဲ ဘာ့ကြောင့် မကြိုးစားခဲ့လဲဆိုတာ ခုထိ တော်လှန်တဲ့လက်ဝဲအင်အားစုတွေကြားထဲမှာ အငြင်းပွားနေကြဆဲပဲ။ တခါ ၁၉၄၅ နောက်ပိုင်း အရှေ့အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှက (တရုတ်က၊ ကိုရီးယားက တချို့ဒေသတွေနဲ့ ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနားက) ကွန်မြူနစ်အစိုးရတွေကိုလည်း စစ်တွင်း ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေက မွေးထုတ်ပေးလိုက်တဲ့ သားသမီးတွေအဖြစ် သဘောထားလို့ရလောက်တယ်၊ ဘာလို့ဆို တရုတ်ပြည်မှာတောင် တရုတ်ပြည်မကြီးကို ဂျပန်စစ်တပ်ကသိမ်းဖို့ ၁၉၃၇ မှာ စလုပ်လာပြီးမှသာ မော်စီတုန်းရဲ့ တပ်နီတော်ဟာ အာဏာရရှိရေးကို ဧရာမခြေလှမ်းကြီးတွေနဲ့ စ ချီတက်လာနိုင်တာ ဖြစ်တယ်။ ပထမတော်လှန်ရေး လှိုင်းလုံးကြီးက ပထမကမ္ဘာစစ်ကနေ ပေါ်ထွက်လာသလို ကမ္ဘာ့လူမှုတော်လှန်ရေးရဲ့ ဒုတိယလှိုင်းလုံးကြီးကလည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကနေ – ပေါ်ထွက်လာပုံချင်း တခြားစီဆိုပေမယ့်လည်း– ပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်။ ဒီတခေါက်မှာတော့ အရင်တခေါက်ကလို စစ်ကို ရွံရှာမုန်းတီးမှုကနေ တော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီး အာဏာရလာကြတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ စစ်တိုက်ဖို့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး လုပ်ကြရာကနေ အာဏာရလာခဲ့ကြတာဖြစ်တယ်။\nသို့သော်လည်း ၁၉၁၇ နောက်ပိုင်း အုံကြွပေါက်ကွဲမှုခေတ်ရဲ့ သွယ်ဝိုက်အကျိုးဆက်တွေဟာ တိုက်ရိုက်အကျိုးဆက်တွေလို နက်ရှိုင်းလှတယ်။ ရုသျှတော်လှန်ရေးဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ကိုလိုနီလက်အောက်ခံနိုင်ငံတွေရဲ့ ကိုလိုနီအဖြစ်က လွတ်မြောက်ဖို့ လမ်းကြောင်းပွင့်လာခဲ့ပြီး ဥရောပမှာ ကြမ်းကြုတ်တဲ့ တန်ပြန်တော်လှန်ရေး (ဖက်ဆစ်ဝါဒနဲ့ အလားတူလှုပ်ရှားမှုပုံစံတွေ– အခန်း ၄ ကိုကြည့်) နဲ့ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံရေးစနစ် social-democracy တွေကို စတွေ့လာရတယ်။ ၁၉၁၇ မတိုင်ခင်ကဆိုရင် အလုပ်သမားနဲ့ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ အားလုံးဟာ (သြစတြေးလျတိုက်နဲ့ အနီးတဝိုက်က ကျွန်းနိုင်ငံတွေ Australasia အပြင်ဘက်က) ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒအတွက် အချိန်မကျသေးမချင်း ရာသက်ပန် အတိုက်အခံဘဝမှာပဲနေဖို့ ရွေးခဲ့ကြတဲ့အချက်ကို မကြာခဏ မေ့ပစ်နေကြတယ်။ (ပစိဖိတ်ဒေသက မဟုတ်တဲ့) ပထမဆုံး ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်အစိုးရတွေ ဒါမှမဟုတ် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရတွေကို ၁၉၁၇ – ၁၉ မှာ (ဆွီဒင်၊ ဖင်လန်၊ ဂျာမနီ၊ သြစတြေးလျ၊ ဘယ်ဂျီယံ) ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့ကြပြီး နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ဗြိတိန်၊ ဒိန်းမတ်နဲ့ နော်ဝေးတို့မှာလည်း ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်အစိုးရတွေကို ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒီပါတီတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်တွေ အလယ်အလတ် သဘောထားမှာ ရှိနေတာဟာ အဓိကအားဖြင့် ဘော်ရှီဗစ်ဝါဒကို စိုးရိမ်ကြောက်လန့်ရာကနေ ပေါ်ထွက်လာတာ ဖြစ်သလို၊ ရှိနှင့်ပြီးသား နိုင်ငံရေးစနစ်ကလည်း ဒီပါတီတွေကို စနစ်ထဲ လိုလိုချင်ချင် ဝင်ခွင့်ပြုခဲ့မှုကြောင့် ဆိုတဲ့ အချက်တွေကို မကြာခဏ မေ့ပစ်နေကြတယ်။\nအတိုချုပ်ရရင် ရုသျှတော်လှန်ရေးနဲ့ သူ့ရဲ့ တိုက်ရိုက် ဒါမှမဟုတ် သွယ်ဝိုက်အကျိုးဆက်တွေမပါဘဲ တိုတောင်းလှတဲ့ နှစ်ဆယ်ရာစု Short Twentieth Century ရဲ့ သမိုင်းကို နားလည်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဘာလို့ဆို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှာ ဟစ်တလာရဲ့ ဂျာမနီကို အနောက် the West က အနိုင်ရအောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ရုံမက၊ အရင်းရှင်စနစ်ကို သူ့ဟာသူ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်လာအောင် မက်လုံးပေးခဲ့ပြီး နောက်တခါ – ပဟေဠိ ဖြစ်စရာကောင်းတာက – ဆိုဗီယက်ရဲ့ ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်မှုကြီး Great Depression ရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေကနေ ကင်းလွတ်နိုင်စွမ်းကို သာဓကအဖြစ်ပြပြီး လွတ်လပ်တဲ့စျေးကွက်ကို အယူသီးယုံကြည်နေမှုကိုစွန့်လွှတ်ဖို့ မက်လုံးတွေပေးခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ရုသျှတော်လှန်ရေးက သူဟာ လစ်ဘရယ် အရင်းရှင်စနစ်ရဲ့ ကယ်တင်ရှင်ဆိုတာကို ပြသခဲ့တယ်။ ဒီအကြောင်းတွေကို အခုလာမယ့် အခန်းမှာ တွေ့ရမယ်။\n1ရုသျှကဂျူလီယန် Julian ပြက္ခဒိန်ဟာ အနောက်နိုင်ငံတွေအားလုံးမှာသုံးတဲ့ ဂရီဂေးရီးယန်းGregorian ပြက္ခဒိန်ထက် ဆယ့်သုံးရက်နောက်ကျတဲ့အတွက် ဖေဖော်ဝါရီတော်လှန်ရေးဟာ မတ်လထဲကျမှဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးက နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်မှာ ဖြစ်တယ်။ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးအဖြစ်အပျက်က ရုသျှဘာသာစကားစာလုံးပေါင်းစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲစေခဲ့သလို ရုသျှပြက္ခဒိန်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲစေခဲ့တာက တော်လှန်ရေးရဲ့ရိုက်ခတ်မှုအားနက်ရှိုင်းပုံကို ပြနေတယ်။ ဘာလို့ဆို နိုင်ငံရေး လူမှုရေးတော်လဲမှုကြီးတွေဖြစ်မှ ဒီလိုမဆိုစလောက် အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်နိုင်တာ အားလုံးသိနေတဲ့အချက်ပဲ။ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးရဲ့ ရေရှည်အကျဆုံး၊ တပြေးညီအဖြစ်ဆုံး အကျိုးဆက်ကတော့ မက်ထရစ်စနစ်ကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးမှုပဲ။\n2၁၉၁၇ မှာ လွတ်လပ်တဲ့ ဂျာမန်ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ Independent Social Democratic Party of Germany ဟာ စစ်ကိုဆက်လက်ထောက်ခံတဲ့ အများစုအဖြစ်ကျန်ခဲ့တဲ့ ဆိုရှယ်လစ်တွေနဲ့ (SDP) လမ်းခွဲခဲ့တယ်။\n8ဟန်ဂေရီဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံတည်ထောင်မှု အရေးနိမ့်ပြီးနောက် ဟန်ဂေရီက နိုင်ငံရေးသမားတွေ၊ ပညာရှင်တွေ ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားကို ထွက်ပြေးခဲ့ကြရပြီး အဲဒီထဲမှာ ရုပ်ရှင်သူဌေးကြီး ဆာအလက်ဇန်းဒါးကော်ဒါ Sir Alexander Kordaတို့၊ မူလ ဒရယ်ကူလာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားထဲက အဓိက သရုပ်ဆောင် ဘဲလာလူဂိုးစီ Bela Lugosi တို့လို ဘယ်လိုမှထင်မထားတဲ့ ဘဝသစ်တွေကို ရောက်သွားကြသူတွေပါတယ်။\n9ပထမအင်တာနေရှယ်နယ် First International လို့ခေါ်နေကြတာက ကားမတ်ကိုယ်တိုင်ဖွဲ့ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတကာအလုပ်လုပ်သူများအဖွဲ့ International Workingmens’ Association ၁၈၆၄ – ၇၂


အရှိန်လျော့သွားပြီလား ပိုးလမ်းမ – Ye Htut's Blog\nPosted byye htut December 16, 2020 Posted inEconomy, InternationalTags:BRI, yehtutarticle\n၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းဖျင်က နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်သုံးဆယ်နီးပါး နဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၀ ကျော်က ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွေတက်ရောက်တဲ့ ၂၁ ရာစု ပိုးလမ်းမသစ် နိုင်ငံတကာအစည်းအဝေး ( The Belt and Road Forum for International Cooperation) မှာ အဖွင့်မိန့်ခွန်းပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီအခမ်းအနားမှာ သမ္မတ ရှီက ပိုးလမ်းမသစ် အခြေခံ အဆောက်အအုံတည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းတွေအတွက် ဖွံ့ဖြိုးရေးချေးငွေ ဒေါ်လာ တစ်ထရီလျံ နီးပါး အသုံးပြုမယ်လို့ကြေညာခဲ့ပြီး ပိုးလမ်းမ သစ် စီမံကိန်းကို “ ၂၁ ရာစု အထူူးခြားဆုံး စီမံကိန်း” လို့ မှတ်ချက်ပေးခဲ့တယ်။\nသူပြောတာလည်း မမှားဘူး။ ပိုးလမ်းသစ်စီမံကိန်းက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေကိုထည့်တွက်ရင် တောင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်း လို့ ပြောရမယ့် အမေရိကန်တွေရဲ့ ဥရောပတိုက်ပြန်လည်ထူထောင်ရေး မာရှယ်စီမံကိန်းထက် ခုနှစ်ဆ များတယ်။\nတရုတ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းတွေအတွက်လိုအပ်တဲ့ငွေကြေးကို အဓိက ထုတ်ချေး တာကတော့ တရုတ်အစိုးရရဲ့ အဓိက ဘဏ်ကြီးနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ China Development Bank နဲ့ Export-Import Bank of China ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ကြားမှာ ဒီဘဏ် နှစ်ခုရဲ့ နိုင်ငံ တကာ ချေးငွေက ဒေါ်လာ ၄၆၂ ဘီလျံရှိခဲ့တယ်။ ဒါဟာ အဲဒီကာလအတွင်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ထုတ်ချေး ခဲ့တဲ့ ချေးငွေ ၄၆၇ ဘီလျံထက် မဆိုစလောက် ပဲနည်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘော်စတွန်တက္ကသိုလ် Global Development Policy Centerရဲ့ တွေ့ရှိချက်အရဆိုရင် ဒီဘဏ် နှစ်ခုရဲ့ နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေးချေးငွေက ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၄ ဘီလျံပဲ ရှိတော့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ ( ပုံ ၁ )\nအဲဒီတွေ့ရှိချက်ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတကာချေးငွေတွေဟာ ကြွေးဆုံး အန္တရာယ်နဲ့ ရင် ဆိုင်နေရပြီး ပိုးလမ်းမသစ် စီမံကိန်းအတွက်ချေးငွေတွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေရပြီလားဆို တဲ့ မှန်းဆချက်တွေပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်။\nဝါရှင်တန်အခြေစိုက် CSIS သုတေသနအဖွဲ့က ပညာရှင် ဟီလ်မန်းကတော့ တရုတ် အနေနဲ့ ကြွေးဆုံးမယ့်အခြေအနေမှာရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတွေနဲ့ ကြွေးမြီသက်သာခွင့်တွေ ဆွေးနွေးရဖို့ လို တယ်။ အဲဒီလိုမလုပ်နိုင်ရင် တရုတ်ဘဏ်တွေ ပြဿနာတက်လိမ့်မယ်လို့ပြောခဲ့တယ်။\nတစ်ချို့နိုင်ငံတွေရဲ့ ကြွေးမြီအခြေအနေက ဟီလ်မန်းပြောသလိုပဲ အခြေအနေအတော်ဆိုး နေတယ်။ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံဆိုရင် ၂၀၀၇ နဲ့ ၂၀၁၃ ကြားမှာ တရုတ်နိုင်ငံကနေ ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလျံ ချေးယူခဲ့တယ်။ ၂၀၁၃ နောက်ပိုင်းမှာ အရင်ကြွေးတွေကို ပြန်မဆပ်နိုင်တဲ့အပြင် စီးပွား ရေးကျဆင်းနေတာကို ကုစားနိုင်ဖို့အတွက်နောက်ထပ် ၂၀ ဘီလျံထပ်ချေးခဲ့ရတယ်။ လက်ရှိ အချိန်မှာ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံရဲ့ ပြည်ပကြွေးက ဒေါ်လာ ၁၅၀ ဘီလျံရှိနေပြီး တရုတ်အကြွေးက အများဆုံးဖြစ်နေတယ်။ ဒါ့အပြင် တရုတ်ဟာ ၂၀၂၀ ထဲမှာ နိုင်ငံ ၁၂ နိုင်ငံနဲ့ ဒေါ်လာ ၂၈ ဘီလျံ တန်းဖိုးရှိတဲ့ကြွေးမြီတွေကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းနေရတယ်လို့ သတင်းတွေကဆိုတယ်။\nဘေ့ာစတွန်တက္ကသိုလ်ရဲ့ လေ့လာတွေ့ရှိချက်ကို လူတိုင်းက သဘောတူတာတော့မဟုတ်ဘူး။ Diplomat မဂ္ဂဇင်းမှာဆောင်းပါးရှင် Tristan Kenderdine က တရုတ် နိုင်ငံက ပိုးလမ်းမသစ် စီမံကိန်းအတွက်ချေးငွေတွေကို လေ ျှာ့ချလိုက်တာမဟုတ်ဘူး။ ငွေချေး တဲ့ စနစ်ပြောင်းလိုက် တာဖြစ်တယ်။ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းအတွက်ချေးငွေတွေမှာ နိုင်ငံပိုင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်း (SOE)တွေ၊ အခြားဘဏ်တွေ နဲ့ နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်များအရ ထောက်ပံ့တာတွေကို ဘော်စတွန်တက္ကသိုလ်က ထည့်တွက်မထားဘူးလို့ ဆိုတယ်။\nTristan Kenderdine က သာဓကအဖြစ် ကာဇက်စတန်နိုင်ငံကို ဥပမာပေးထားတယ်။ ဘော စတွန် တက္ကသိုလ်ရဲ့ တွေ့ရှိချက်အရ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အတွင်း ဒေါ်လာ ၅.၇ ဘီလျံချေးခဲ့တယ်လို့ဆိုတယ်။ ဒါပေမယ့် တရုတ်-ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်အရ ပိုးလမ်းမစီမံကိန်း အခြေခံအဆောက်အအုံတည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်း ၅၆ ခု ဒေါ်လာ ၂၄. ၅၂ ဘီလျံဖိုးလုပ်ဆောင်နေတာကို ထည့်တွက်ဖို့ကျန်နေခဲ့တယ်။ အဲဒီလို ပဲ ဘော်စတွန်တက္ကသိုလ်က အာရှအလယ်ပိုင်းဒေသအတွက် တရုတ် ချေးငွေက ၁၉ .၃ ဘီလျံ ပဲရှိတယ်လို့ ဆိုပေမယ့် လက်တွေ့မှာ အနည်းဆုံးဒေါ်လာ ၄၁ ဘီလျံကျော်ချေးထားတယ်။\nပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းဟာ သမ္မတ ရှီကျင်ဖျင်ရဲ့ စီမံကိန်းဖြစ်တဲ့အတွက် အရှိန်လျော့သွားဖို့ အကြောင်းမရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် တရုတ်အစိုးရကိုယ်တိုင်က ပိုးလမ်းမသစ် စီမံကိန်းချေးငွေ တွေ နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပိုပြီး ချင့်ချင့်ချိန်ချိန်ဆောင်ရွက်လာတော့အမှန်ပဲ။\nဒီလိုဆောင်ရွက်လာရတဲ့ ပထမအချက်ကတော့ အမေရိကန်နိုင်ငံက တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ “ကြွေးမြီ ထောင်ချောက် ” ဆိုတဲ့ စကားလုံး နဲ့ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းအပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းတွေကို ဝါဒဖြန့်တိုက်ခိုက်လာတဲ့အတွက်ဖြစ်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ချေးငွေများ နဲ့ ပတ်သက်ရင် တရုတ်ဘက်က စီမံကိန်းရဲ့ အကျိုးအမြတ်နဲ့ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရဲ့ ပြန်လည်ပေးဆပ်နိုင်စွမ်းကို ပိုပြီး တွက်ချက်လာတယ်။ သဘာဝပတ်ကျင်ထိခိုက်နိုင်မှုကို ထည့်စဉ်းစားလာတယ်။ အရင်လို နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်ဖြစ်လို့၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ လိုအပ်လို့ ဆိုပြီး ပုံအော ချေးတာမျိုး မလုပ်တော့ဘူး။\nဒုတိယအချက်ကတော့ ကိုဗစ် ၁၉ နဲ့ အမေရိကန်-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲကြောင့် ပြောင်းလဲလာတဲ့ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအခြေအနေ၊ ပြည်တွင်းစီးပွားရေးအခြေအနေများနဲ့ ပြန်လည် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့အတွက်ဖြစ်တယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်ကနေ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့တဲ့ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးမှာ သမ္မတ ရှီက စီးပွားရေးအရ ဆုံးရှုံးနိုင်မှုတွေကို ကာကွယ်ရမယ်၊ လေ ျှာ့ချရမယ်။ နိုင်ငံတကာအခြေအနေတွေ ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့စိန်ခေါ်မှုတွေကို ထက်ထက်မြက်မြက်တုန့်ပြန်ဆောင်ရွက်ရမယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။\nအဲဒီဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးက ၁၄ ကြိမ်မြောက် ငါးနှစ်စီမံကိန်း ( ၂၀၂၁ – ၂၀၂၅) ကို အတည်ပြုခဲ့တယ်။ အဲဒီငါးနှစ်စီမံကိန်းရဲ့ ထူးခြားချက်ကတော့ အရင်လို တစ်နှစ်ကို ဂျီဒီပီ ဘယ်နှစ်ရာခိုင်နှုန်းတိုးရမယ်ဆိုတာက အဓိက မဟုတ်တော့ဘူး။ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နဲ့ ပတ်သက်ရင် အရေအတွက် ထက် အရည်အသွေးကို ပိုပြီး ဦးစားပေးမယ်လို့ဖော်ပြခဲ့တယ်။ အဲဒါ အပြင် ပြည်ပဈေးကွက်ကို ဦးစားပေးသလို ပြည်တွင်းဈေးကွက်ကို ဦးစားပေးမယ်၊ ပြည်တွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဦးစားပေးမယ်လို့ သတ်မှတ်ခဲ့တယ်။ ဒီမူဝါဒဟာ နိုင်ငံတကာချေးငွေတွေ အပေါ်မှာလည်း သက်ရောက်မှုရှိနိုင်တယ်။\nပြန်ချုပ်လိုက်ရင်တော့ ပိုးလမ်းမသစ် စီမံကိန်းက အရှိန်မကုန်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် လက်ဖွာဖွာနဲ့ ငွေ ထုတ်ချေး တဲ့ခေတ်ကုန်သွားပြီလို့တော့ ပြောလို့ရပါတယ်။\n၁။ Speech by H.E. Xi Jinping , President of the People’s Republic of China\n14 May 2017, Xinhua News Agency .\n၂။ Financial Times, 12 December 2020.\n၃။ Diplomat , 12 December 2020.\n၄။ China Briefing, 12 November 2020.


Ovarian Cyst ကိုယ်ဝန်မဟုတ်တဲ့ ဗိုက်ထဲကအလုံး - သစ်ထူးလွင် (ကျန်းမာရေး) '; summ = summary_img; } var summary = imgtag + '\nOvarian Cyst ကိုယ်ဝန်မဟုတ်တဲ့ ဗိုက်ထဲကအလုံး\nကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတစ်ဦး လူဥ ခွဲစိတ်မွေးဖွာ့း လူမှာဥတဲ့ လူဥ့ မနက်ဆယ်နာရီလောက်၊ ဓနုဖြူ၊ ကျွဲလမ်းကုန်းရွာက့့။\nဒီသတင်းကိုတွေ့ဘူးလို့ ပြန်ရှာတော့ တွေ့ပါတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ သူနာပြုဆရာမ တယောက်ကနေ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အလုံးတခုကို ခွဲစိတ်ခန်း နောက်ခံထားပြီး ရိုက်တဲ့ ဓါတ်ပုံနဲ့အတူ ‘လူဥ’ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ တွေ့လို့ ‘လူဥ’ မဟုတ် ‘မျိုးဥအိမ်အကျိတ်’ ပါလို့ ရေးလိုက်ပါတယ်။\n1. ကျွန်မကအသက် ၃၇ နှစ်ရှိ ကလေးတစ်ယောက်အမေပါ။သားအိမ်တွင် ဘယ်ညာနှစ်ဖက်လုံးတွင် 2.4mm ရှိ ရေအိတ်ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီအရာကြောင့်သားအိမ်ပြင်ပဖြစ်သော အူတို့တွင်ကလေးရှိနိုင်ပါသလား သိချင်ပါတယ်။\n2. တပည့်လေးက ဗိုက်ထဲမှာ ရေအိတ်ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တခါတလေတော့ မခံမရပ်နိုင်အောင် နာတယ်ပြောပါတယ်။ မနာရင်တော့လဲ လူကောင်းအတိုင်းပါ။ ဆရာမကြီးတွေနဲ့ပြတော့ ခွဲခိုင်းပါတယ်တဲ့။\nမခွဲပဲအဆင်ပြေစေမဲ့နည်းလမ်းများရှိရင်လဲ သိချင်ပါတယ်ဆရာ။ ခွဲရစိတ်ရမှာလဲကြောက်တတ်တော့ မခွဲပဲကြာနေပါတယ်ဆရာ။ မခွဲပဲ ထားရင်ရော ကင်ဆာတွေ ဘာတွေအဆင့်ထိဖြစ်လာနိုင်ပါသလားဆရာ၊\nအခုတော့ သူရိုက်ထားတဲ့အနီးကပ်ဆုံး မှတ်တမ်းစာရွက်တွေကို ထည့်ပေးလိုက်ပါတယ်။\n3. ဆရာရှင့် (၁) ကျွန်မ အသက် ၂၅ တုံးက ရေအိတ် ထုတ်ဖူးပါတယ်။ သားဥပြွန်တခုပါ ထုတ်လိုက်ရလို့ ယခု အသက် ၃၃ နှစ်မှာ ကလေးယူဖို့ လွယ်ကူနိုင်ပါသလား။ ဘာအခက်အခဲများ ရှိနိုင်ပါသလဲ။ နောက်နှစ်မှာ ကလေးယူဖို့အတွက် ခုချိန်မှာ အစားအသောက်နဲ့ ဆေးဝါး၊ ဘာတွေ ကြိုတင် မှီဝဲဖို့ လိုပါသလဲ။ (၂) ရေအိတ်က ဘာကြောင့်ဖြစ်ပါသလဲ သေချာသိချင်ပါတယ်။ အပျို-အအို မရွေး အသက်အရွယ် မရွေး ဖြစ်နေတာကိုလဲ တွေ့နေရပါတယ်။ Ovarian Cyst လို့ ရေးထားပါတယ်။ မခွဲခင်က ဗိုက်မသိမသာလေး ပူပါတယ်။ နဂိုက ပိန်တဲ့လူဆိုတော့ ဝလာသလို ထင်ရတယ်။ ဗိုက်ဆာလို့ အစာစားမယ်ဆိုတော့ နဲနဲဘဲ စားရသေးတယ်၊ ဗိုက်က ပြည့်သွားပြီး၊ ဗိုက်တင်းသွားတယ်။ ဆက်စားချင်ပေမဲ့ မစားနိုင်တော့သလိုဖြစ်တယ်။ ရင်ပြည့်နေသလို ဖြစ်ပါတယ်။ အဲလောက်ဘဲ ခံစားရပါတယ်။ အိတ်ထမတင် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ကြည့်တော့လဲ ဘာမှမထူးခြားဘူး။ ဗိုက်ထဲမှာ အလုံးဖြစ်နေမလားဆိုပြီး။ စိုးရိမ်လို့ ဆေးခန်း သွားတော့မှ ရေအိတ်ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ သိရပါတယ်။ ရေအိတ်ထဲမှာ အရည်နောက်နောက်တွေလို့ဘဲ ပြောပါတယ်။ တခြားဟာတွေ တွေ့တယ်လို့တော့ မပြောပါဘူး။ သားဥပြွန်မှာ သွေးကြောတွေ ရစ်ပတ်နေလို့ ရေအိတ် ထုတ်ရ ခက်တဲ့အတွက် အဲဒါပါ ထုတ်လိုက်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။\nဒုတိယမေးခွန်းတခုမှာ ‘မ’ မပါလို့ တပည့်က ယောက်ျားလေးလား၊ မိန်းကလေးလား မသိရသေဘဲ မေးခွန်းကို ဆက်ဖတ်နေခဲ့ရတယ်။ နောက်မေးခွန်းတခုမှာ သားအိမ်မှာမဟုတ်ဘဲ၊ မျိုးဥအိမ်မှာ ဖြစ်တာနေမယ် ထင်ပါတယ်။ မတူပါ။ သားအိမ်က တခုတည်းရှိတယ်။ ဘယ်-ညာဆိုရင် မျိုးဥအိမ်ဖြစ်ပါမယ်။ ကုသလို့ရပါတယ်။ ၂့၎ စင်တီက မကြီးလှပါ။ မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ကလေးအသက် မသိရပါ။ ရာသီ မသိရပါ။\nအရွယ်ရောက် အမျိုးသမီးတိုင်း မျိုးဥအိတ်မှာ အလုံးဆိုတာတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ကုစရာမလိုဘဲ ပျောက်သွားတာက များပါတယ်။ ကုစရာလိုတဲ့ Ovarian Cyst မျိုးဥအိမ်အကျိတ်ဆိုတာကလည်း အဖြစ်များတဲ့ ရောဂါတခုပါ။ အရွယ်မရွေး ပြောရမလားဘဲ။ အပျိုလေးတွေရော အဖွါးကြီးတွေကိုပါ ခွဲပေးရဘူးတယ်။ ကျူးမားခေါ်တဲ့ အလုံး-အကြိတ်တွေဟာ ကင်ဆာ မဟုတ်တာရော ဟုတ်တာပါ၊ ဘာလို့ဖြစ်သလဲ အတိအကျ ပြောမရတဲ့ အမျိုးအစားပါ။ ကံတရားကိုသာ လွှဲချကြရအောင်။\nမျိုးဥအိတ်ဆိုတာ အမျိုးသမီးတိုင်းမှာ ဘယ်နဲ့ညာ တခုစီရှိတယ်။ သားအိတ်ဘေးက ချိုလိုထွက်နေတဲ့ သားအိတ်ပြွန် နှစ်ဘက်ရဲ့ အဖျားဘက် အောင်နားမှာ တွဲလောင်းလေး ရှိနေတယ်။ အရွယ်ရောက် အမျိုးသမီး တဦးရဲ့ မျိုးဥအိတ်က ၃ x ၁့၅ x ၁့၅ စင်တီမီတာ အရွယ်ရှိတာပါ။ လက်တဆစ်လောက်ပေါ့။ ဒီဟာလေးကနေ Ovarian Cyst ဖြစ်ရင် ကိုယ်ဝန်ရင့်မာ အရွယ်လောက်ထိ ကြီးလာနိုင်တယ်။\nတခါ ဖြစ်ဘူးရင် နောက်ထပ် မဖြစ်နိုင်တော့ဘူးလို့ မပြောနိုင်ပါ။ ရာသီ မမှန်ရင်။ သိပ်ငယ်ငယ်ကတည်းက ၁၁-၁၂ နှစ် သမီးကစ ရာသီကလာရင်၊ ကလေးမရတဲ့သူ၊ လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်း နည်းသူ၊ ကိုယ်အပေါ်ပိုင်း အဆီများသူ တွေမှာ ဖြစ်တတ်လေ့ရှိတယ်။\nအိတ်ထဲမှာရှိနေတာက အမျိုးမျိုး။ အများအားဖြင့် ခပ်ဝါဝါအရည်။ ချွေးထွက်အိတ်ထဲက အရည်မျိုးပါရင် ခပ်မြစ်ပြစ် ဖြစ်မယ်။၊ အဆီတွေ ပါနိုင်တယ်။ တချို့ကြ ထူးဆန်းတာတွေ ပါနေတတ်တယ်။ ဆံပင်လို အမွှေး၊ အရိုးလို၊ သွားလို၊ အရိုးနုလို စတာတွေ။ တောမှာ “အပင်းထည့်တယ်” လို့ ပြောတတ်ကြတာမျိုးပေါ့။ Dermoid cyst ဒါးမွိုက်-ဆစ် ခေါ်တယ်။ အမှန်က လူ့ကိုယ်ခန္ဓာမှာ ရှိနေတဲ့ (တစ်ရှူး) အမျိုးအားလုံးက ပါနေနိုင်တယ်။ မျိုးဥအိတ်သာ မဟုတ်ပါ အရေပြားမှာလည်း ဒါမျိုး ဖြစ်တတ်တယ်။\nကိုယ်ဝန်ဆောင်ပြီဆိုရင် OG နဲ့ ပြပါ။ အရင် ခွဲစိတ်မှတ်တမ်းတွေ သိမ်းထားဘို့ လိုမယ်။ ခွဲစိတ်ထားပြီး၊ ချက်ချင်း ကိုယ်ဝန် မယူသင့်သေးပါ။ သန္ဓေ တားဆေးသုံးရင် မျိုးဥမထွက်စေတာမို့ မျိုးဥအိမ်အကျိတ် ဖြစ်မှာကို တားဆီးပေးရာကျတယ်။ ကလေး ယူတော့မယ်ဆိုရင် ကိုယ်ဝန်တားဆေး မသုံးဘဲ၊ ကြာရင် IUCD သားအိမ်ထဲပစ္စည်းထည့်နည်းသုံးပါ။ မကြာရင် ကွန်ဒွမ် သုံးသင့်တယ်။ တဖက်ထဲကသာ မျိုးဥ ထွက်နေရသူမို့ ထွက်နေစေချင်တယ်။ ၃-၄ လအကြာ၊ ဘာမှ မတားတော့ရင် ကလေးအမေ အခေါ်ခံရပါတော့မယ်။\nဓါတ်ပုံထဲမှာပါတဲ့ အရွယ်အစားလောက်ရှိမဲ့ မျိုးဥအိမ်အလုံးကြီးကို ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်က KNU ကရင် ဆေးရုံလေးတခုမှာ ကြုံကြိုက်လို့ ခွဲပေးခဲ့ရဘူးပါတယ်။ ဆေးရုံကလဲ တောထဲမှာ၊ ကင်မရာလဲမပါလို့ ဓါတ်ပုံမရိုက်နိုင်ပါ။


ထိုင်းရွေးကောက်ပွဲ - ညွန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ဖို့ မဟာ...\n26 มี.ค. 2562 - 01:59 น.\nတနင်္ဂနွေနေ့ရွေးကောက်ပွဲမှာ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် ပရာယွတ် ချန်အိုချာ မဲလာပေးစဉ်\nရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးနိုင်သူ သန်း ၅၀ ကျော်ရှိပါတယ်။\nမဲရေတွက်ပုံ အရှုပ်အထွေးတွေကြားမှာပဲ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က တနင်္လာနေ့ နေ့လယ်မှာ ကနဦးရလဒ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်မယ်ဆိုပြီးမှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ နောက်ဆုံးတရားဝင် ရလဒ်ကို မေလ ၉ ရက် မတိုင်ခင် ကြေညာမှာ မဟုတ်သေးဘူးလို့ ကော်မရှင်က ဆိုပါတယ်။\nอัลบั้มภาพ ထိုင်းရွေးကောက်ပွဲ - ညွန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ဖို့ မဟာမိတ်တွေနောက် အပြိုင်လိုက်ရမယ့် ပါတီကြီးနှစ်ခု