2 Tan 34 - 2 Chroniques 34\nXwe tántɔn wɛ Joziyási ɖó bó yi axɔ́súzinkpo jí ɖo Jeluzalɛ́mu, bó ɖu axɔ́sú nú xwe gban nukún ɖokpó (31).\nÉ bló nǔ e nɔ́ nyɔ́ Mawu Mavɔmavɔ nukún mɛ lɛ́ɛ, bó gbɔn ali e tɔ́gbó tɔn Davídi gbɔn é. É zɛ sín ali ɔ́ jí, bó yi ɖisí ǎ, é ka yi amyɔ ǎ.\nHwenu e Joziyási ɖo xwe tántɔn bló wɛ ɖo zinkpo jí ɔ́, é kpo ɖo vǔ, bó ka jɛ Mawu e tɔ́gbó tɔn Davídi sɛn ɔ́ sín jlǒ ba ná tunwun jí. Énɛ́ ɔ́, hwenu e é wá ɖo xwe wěwe bló wɛ ɖo zinkpo jí ɔ́, é jɛ vodún e ɖo Jeluzalɛ́mu kpó Judáa kpó lɛ́ɛ ɖe síin jí: é gba vodún xwé e ɖo só jí lɛ́ɛ, bó ɖe vodún Acela lɛ́ɛ síin, bó ɖe bǒcyɔ e è sɔ́ gan dó kɔn lɛ́ɛ kpódó ée è kpa lɛ́ɛ kpó síin.\nÈ mu vɔ̌sákpe Baalu tɔn lɛ́ɛ ɖo nukún tɔn mɛ, bɔ é gba nǔ e mɛ yě nɔ́ dó zǎlínkpɔ́n zo ɖe lɛ́ɛ. É li vodún Acela e yě tun te bó nɔ́ sɛn lɛ́ɛ kpó bǒcyɔ tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ́ɛ kpó, bo fúnfún gbɔn mɛ e nɔ sá vɔ̌ nú yě ɖ'ayǐ bó kó kú lɛ́ɛ sín yɔta.\nÉ dó vodúnnɔ lɛ́ɛ sín xúgloxú zo ɖo vɔ̌sákpe yětɔn lɛ́ɛ jí. Lě e é slá wǔ nú Judáa kpó Jeluzalɛ́mu kpó gbɔn ɔ́ nɛ́.\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, é gbɔn toxo Manasée tɔn lɛ́ɛ, Eflayímu tɔn lɛ́ɛ, Sinmɛnyɔ́ɔ tɔn lɛ́ɛ kpódó Nɛfutali ɖésú tɔn lɛ́ɛ lɔ kpó mɛ, bó kíjé xwé lɛ́ɛ.\nÉ mu vɔ̌sákpe lɛ́ɛ bó já vodún Acela lɛ́ɛ kpódó bǒcyɔ tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ́ɛ kpó, bó li bǐ, bó gba zǎlínkpɔ́nfyɔ́nú lɛ́ɛ gbɔn Izlayɛ́li to ɔ́ bǐ mɛ. Énɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, é lɛ́ kɔ yi Jeluzalɛ́mu.\nHwenu e Joziyási ɖo xwe afɔtɔn-nukún-atɔn bló wɛ ɖo zinkpo jí ɔ́, é wá su gbe ɖokpó, bɔ é ɖɔ nú Cafáni Asaliyahu ví ɔ́, kpó Maaseyahu toxo ɔ́ sín gǎn ɔ́ kpó, kpódó Yoáxi Yoaxázi ví e nyí wěgbóhɛntɔ́ axɔ́sú ɔ́ tɔn ɔ́ kpó ɖɔ yě ní yi bló Mawu Mavɔmavɔ, Mawu émítɔn sín xwé ɖó; é ká kó slá wǔ nú to ɔ́ kpó Mawu Mavɔmavɔ xwé ɔ́ kpó hwenɛ́nu.\nMɛ e Joziyási sɛ́ dó lɛ́ɛ yi vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ ɖaxó Ilukya gɔ́n, bó bɛ́ akwɛ́ e è jɔ ɖo Mawu xwé é jó n'i. Akwɛ́ énɛ́ ɔ́, Levíi ví hɔnjínɔtɔ́ lɛ́ɛ wɛ nɔ nu bó yí ɖo akɔta Manasée tɔn, Eflayímu tɔn kpó Izlayɛ́li ví ɖě lɛ́ɛ e kpo ɖo axɔ́súɖuto Taligbé tɔn mɛ é kpó sí; mɔ̌ ɖokpó ɔ́ wɛ yě lɛ́ yí ɖo akɔta Judáa tɔn ɔ́, Bɛnjamɛ́ɛ tɔn ɔ́ kpó Jeluzalɛ́munu lɛ́ɛ kpó sí.\nÉnɛ́ ɔ́, è bɛ̌ akwɛ́ ɔ́ jó nú mɛ e ɖo azɔ̌ e wa wɛ è ɖe ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé ɔ́ wú é nu lɛ́ɛ. Yědɛɛ lɛ́ɛ sɔ́ dó sú axɔ́ mɛ e ɖo azɔ̌ ɔ́ wa wɛ, bó ná ná syɛ́nsyɛ́n xwé ɔ́, bó ná bló xwé ɔ́ ɖó lɛ́ɛ.\n34.10 On le remit entre les mains de ceux qui étaient chargés de faire exécuter l'ouvrage dans la maison de l'Éternel. Et ils l'employèrent pour ceux qui travaillaient aux réparations de la maison de l'Éternel\nYě dó sú axɔ́ xɔgbátɔ́ lɛ́ɛ kpó xɔmɛtɔ́ lɛ́ɛ kpó. Bó ná akwɛ́ bɔ è nǎ dó xɔ awǐnnya kpikpa kpódó atín kpó, bó ná dó bló xɔ e axɔ́sú Judáa tɔn lɛ́ɛ hɛn gblé lɛ́ɛ ɖó ná.\nAzɔ̌watɔ́ lɛ́ɛ kpé nukún dó azɔ̌ yětɔn wú ganjí. Azɔ̌watɔ́ énɛ́ lɛ́ɛ ɔ́, Levíi ví Yaxáti kpó Ovadiahu kpó e jɔ ɖo Mɛlali kún mɛ lɛ́ɛ wɛ ɖo yě nu. Levíi ví Zekaliya kpó Mɛculamu kpó e jɔ ɖo Kexáti kún mɛ lɛ́ɛ lɔ ɖo yě nu. Levíi ví énɛ́ lɛ́ɛ bǐ wɛ nyɔ́ nǔ xo ganjí.\nYě nɔ́ kpé nukún dó mɛ e ɖo azɔ̌wanú tɛnmɛ tɛnmɛ fɔ wá wɛ lɛ́ɛ wú, bó ɖo mɛ e ɖo azɔ̌ wa wɛ lɛ́ɛ bǐ jí kpɔ́n wɛ gbɔn azɔ̌ ɖokpó ɖokpó kɔn. Levíi ví ɖěvo lɛ́ɛ nyí wěgbójínɔtɔ́, nǔjíkpɔ́ntɔ́ kpó hɔnjínɔtɔ́ kpó.\nAkwɛ́ e è hɛn wá Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe ɔ́, hwenu e è nǎ ɖe tɔ́n sín gbǎ ɔ́ mɛ ɔ́, vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ Ilukya mɔ sɛ́n e Mawu Mavɔmavɔ dó gbɔn Mɔyízi jí ɔ́ sín wěma ɖo sinsɛnxɔ mɛ.\nÉnɛ́ ɔ́, Ilukya yí xó, bó ɖɔ nú Cafáni wěgbójínɔtɔ́ ɔ́ ɖɔ: “Un mɔ sɛ́nwéma ɔ́ ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe.” Ée é ɖɔ mɔ̌ ɔ́, é zé wěma ɔ́ jó nú Cafáni.\nBɔ Cafáni zé wěma ɔ́ wá nú axɔ́sú ɔ́, bó lɛ́ ɖó lě e nǔ lɛ́ɛ yi gbɔn ɔ́ sín gbe n'i ɖɔ: “Mɛsɛntɔ́ mɛtɔn lɛ́ɛ wa nǔ e mɛ zɔ́n yě lɛ́ɛ bǐ.\nYě sɛ akwɛ́ e ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe ɔ́ kplé, bó zé dó alɔ mɛ nú azɔ̌jíkpɔ́ntɔ́ lɛ́ɛ kpó mɛ e ɖo azɔ̌ ɔ́ wa wɛ lɛ́ɛ kpó.”\nCafáni wěgbójínɔtɔ́ ɔ́ lɛ́ ɖɔ nú axɔ́sú ɔ́ ɖɔ: “Vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ Ilukya zé wěma ɖé nú mì.” Ée Cafáni ɖɔ mɔ̌ ɔ́, é xa wěma ɔ́ ɖo axɔ́sú ɔ́ nukɔn.\nÉe axɔ́sú ɔ́ se xó e ɖo sɛ́nwéma ɔ́ mɛ ɔ́, é vún awu dó kɔ nú éɖée,\nbó zɔ́n vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ Ilukya kpó Axikamu Cafáni ví ɔ́ kpó, kpó Avidɔni Mika ví ɔ́ kpó, kpó Cafáni wěgbójínɔtɔ́ ɔ́ kpó, kpódó Asaya azaglɔ́gán tɔn ɖokpó kpó ɖɔ:\n“Mi yi kan nǔ byɔ́ Mawu Mavɔmavɔ nú mì, bó kanbyɔ́ nú mɛ e kpo ɖo Izlayɛ́li kpó Judáa kpó lɛ́ɛ, dó xó e ɖo wěma élɔ́ e è mɔ ɔ́ mɛ é wú. Đó Mawu Mavɔmavɔ ɖo xomɛ sin jí ɖésú. É sin xomɛ dó mǐ, ɖó tɔ́gbó mǐtɔn lɛ́ɛ se tónú nú nǔ e è wlǎn dó wěma élɔ́ mɛ ɔ́ ǎ; yě ká bló ɖě ɖ'é jí ǎ.”\nIlukya kpó mɛ e axɔ́sú ɔ́ ɖe gɔ́ n'i lɛ́ɛ kpó yi gbeyíɖɔ Mawu tɔn nyɔ̌nu Hulida, Calúmu sín asi ɔ́ gɔ́n. Calúmu ɔ́, Tokáti ví wɛ, bó nyí Hasla vívú; é wɛ nɔ cɔ́ awu e ɖo Mawu xwé gbe lɛ́ɛ. Jeluzalɛ́mu wɛ Hulida nɔ́ nɔ, ɖo Jeluzalɛ́mu sín slá yɔ̌yɔ́ ɔ́ mɛ. Yě yi mɔ Hulida, bó ɖɔ xó ɔ́ n'i, lě e axɔ́sú ɔ́ ɖɔ gbɔn é.\nÉ ɖɔ nú yě ɖɔ yě ní yi ɖɔ nú mɛ e sɛ́ yě dó gɔ̌n émí tɔn ɔ́ ɖɔ xó e Mawu Mavɔmavɔ, Mawu Izlayɛ́li tɔn ɔ́ ɖɔ ɔ́ ɖíe;\n“Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ: ‘Mi ɖótó, un ná sɛ́ awě dó toxo élɔ́, bó sɛ́ dó mɛ e ɖo toxo ɔ́ mɛ lɛ́ɛ. Un ná bló mɔ̌ bɔ nudómɛ e xó è ɖɔ dó wěma e è xa ɖo axɔ́sú Judáa tɔn ɔ́ nukɔn lɛ́ɛ bǐ ná jɛ.\nĐó yě jó mì dó, bó nɔ sá vɔ̌ nú nǔmɛsɛn ɖěvo lɛ́ɛ, bó ná dó sɔ́ nǔ e alɔ yětɔn bló lɛ́ɛ bǐ do dó xomɛsin nú mì. Énɛ́ ɔ́ wú wɛ un sin xomɛ dó toxo élɔ́, bó ɖo gbɔ ná se wɛ ǎ.\nAmɔ̌, mi ná ɖɔ nú axɔ́sú Judáa tɔn e sɛ́ mi dó ɖɔ mi ní wá kan nǔ byɔ́ Mawu Mavɔmavɔ ɔ́ ɖɔ xó e Mawu Mavɔmavɔ, Mawu Izlayɛ́li tɔn ɔ́ ɖɔ dó xó e a se lɛ́ɛ wú ɔ́ ɖíe:\nxó e un ɖɔ nú we ɔ́ xo ayi towe zlɛ́, a sɔ́ hwiɖée hwe ɖo Mawu nukɔn hwenu e a se xó e é ɖɔ dó Jeluzalɛ́mu kpó Jeluzalɛ́munu lɛ́ɛ kpó wú é, a sɔ́ hwiɖée hwe ɖo nukɔn ce, bó vún awu dó kɔ nú hwiɖée, bó ya avǐ ɖo nukɔn ce; énɛ́ wú ɔ́, nyi lɔ un se xó towe;\nun ná yí we ɖó tɔ́gbó towe lɛ́ɛ kpá; a nǎ yi yɔdo towe mɛ kpó fífá kpó bɔ nukún towe ná mɔ awě énɛ́ lɛ́ɛ e un ná sɛ́ dó Jeluzalɛ́mu kpó Jeluzalɛ́munu lɛ́ɛ kpó é ɖě ǎ.’ ” Ée yě se xó énɛ́ lɛ́ɛ ɔ́, yě yi ɖó gbe tɔn nú axɔ́sú ɔ́.\nAxɔ́sú Joziyási ylɔ́ tomɛxó Judáa tɔn lɛ́ɛ bǐ kpó Jeluzalɛ́mu tɔn lɛ́ɛ bǐ kpó kplé.\nBɔ yě yi Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe. Yě kpó Judáanu lɛ́ɛ bǐ kpó, Jeluzalɛ́munu lɛ́ɛ bǐ kpó, vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ lɛ́ɛ kpó Levíi ví lɛ́ɛ kpó, kpódó togun ɔ́ bǐ kpó wɛ yi, bɛ́ sín yɔkpɔ́vú lɛ́ɛ jí, káká yi jɛ mɛxó lɛ́ɛ jí. Ée yě yi xwé ɔ́ gbe ɔ́, axɔ́sú ɔ́ zé akɔjijɛwéma e è mɔ ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe ɔ́ bó xa bǐ nú yě.\nAxɔ́sú ɔ́ nɔ te ɖo tɛn tɔn mɛ, ɖo Mawu Mavɔmavɔ nukɔn, bó jɛ akɔ xá Mawu Mavɔmavɔ; mɛ ɖokpó ɖokpó ɖó ná zin alɔ dó akɔ́n ɖɔ émí ná nɔ gbejí nú Mawu Mavɔmavɔ, lobo ná nɔ́ wa nǔ e é zɔ́n lɛ́ɛ, bó ná nɔ nyi sɛ́n tɔn lɛ́ɛ kpó ayi émítɔn bǐ kpó. Émí ná wa nǔ gbɔn mɔ̌, dó nɔ gbejí nú xó e ɖo akɔjijɛwéma élɔ́ mɛ lɛ́ɛ é.\nÉnɛ́ ɔ́, é ɖɔ bɔ yě mɛ e ɖo Jeluzalɛ́mu lɛ́ɛ kpó mɛ e ɖo akɔta Bɛnjamɛ́ɛ tɔn mɛ lɛ́ɛ kpó bǐ yí gbe bo jɛ akɔ ɖokpó énɛ́ ɔ́. Bɔ Jeluzalɛ́munu lɛ́ɛ wa nǔ lě e akɔ e Mawu tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ tɔn ɔ́ jɛ xá yě ɔ́ byɔ́ gbɔn é.\nWalɔ baɖabaɖa e zán wɛ yě ɖe ɖo Izlayɛ́li lɛ́ɛ ɔ́, axɔ́sú Joziyási sú dó, bó ɖɔ mɛ e ɖo to ɔ́ mɛ lɛ́ɛ bǐ ɖó ná sɛn Mawu Mavɔmavɔ, Mawu yětɔn ɔ́ dandan. Ée é bló mɔ̌ ɔ́, yě mɛ ɖěbǔ sɔ́ lɛ́ kɔ sín Mawu Mavɔmavɔ, Mawu e tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ nɔ sɛn ɔ́ gúdo káká có nú zǎn tɔn wá kú ǎ.


Wɛnsagun lɛ Jla Jiji Jezu Tɔn | Yɔkpɔvu lɛ Sín Nùkplɔnmɛ Biblu Tɔn Lɛ\nWɛnsagun lɛ Jla Jiji Jezu Tɔn\nTokpɔngán Hlɔma tɔn Sezáa Ogwisi ɖè gbeta tɔ́n ɖɔ Jwifu lɛ ni lɛkɔ yì jɔtɛn yetɔn bo yì dó nyikɔ wema mɛ. Enɛ wu ɔ, Jozɛfu kpo Mali kpo yì Bɛteleyɛmu fí e xwédo Jozɛfu tɔn gosin é. Vǐ jiji Mali tɔn ko yá bǐ nɛ.\nEe ye wá Bɛteleyɛmu é ɔ, fí ɖokpo e ye mɔ bo sixu nɔ é wɛ nyí kanlinxɔ ɖé mɛ. Finɛ wɛ Mali jì vǐ sunnu tɔn Jezu ɖè. É bú avɔ dó è, bo sɔ́ ɛ mlɔ́ nǔ e mɛ kanlin lɛ nɔ ɖu nǔ ɖè é dɛ̌dɛ̌.\nÐò malin-malin dó Bɛteleyɛmu ɔ, lɛngbɔnyitɔ́ ɖé lɛ ɖò lɛngbɔ̌ yetɔn lɛ nyì wɛ ɖò kɔxo zǎnmɛ. Ajijimɛ ɔ, wɛnsagun ɖé tɔ́n ɖò nukɔn yetɔn, bɔ susu Jehovah tɔn sín weziza lɛlɛ̌ dó ye. Xɛsi jɛ lɛngbɔnyitɔ́ lɛ jí, amɔ̌, wɛnsagun ɔ ɖɔ nú ye ɖɔ: ‘Mi ma ɖi xɛsi ó. Un ɖó wɛnɖagbe ɖé nú mi. È jì Mɛsiya ɔ égbé ɖò Bɛteleyɛmu.’ Tlolo ɔ, wɛnsagun gègě tɔ́n ɖò jixwé, bo nɔ ɖɔ: ‘Susu nú Mawu ɖò jixwé, fífá tíìn ɖò ayikúngban ɔ jí.’ Enɛ gudo ɔ, wɛnsagun lɛ bú. Nɛ̌ lɛngbɔnyitɔ́ lɛ ka wà nǔ gbɔn?\nLɛngbɔnyitɔ́ lɛ ɖɔ nú yeɖée ɖɔ: ‘Mi nú mǐ ni yì Bɛteleyɛmu dìn tlolo.’ Ye yawu yì dɔ̌n bo mɔ Jozɛfu kpo Mali kpo gɔ́ nú vǐ yɛyɛ̌ yetɔn ɖò kanlinxɔ ɔ mɛ.\nEnyi mɛɖebǔ sè nǔ e wɛnsagun ɔ ɖɔ nú lɛngbɔnyitɔ́ lɛ é ɔ, é nɔ jiwǔ nú ye. Mali lin tamɛ kpɔ́n tawun dó xó e wɛnsagun ɔ ɖɔ é jí bo wɔn gbeɖé ǎ. Lɛngbɔnyitɔ́ lɛ lɛkɔ yì lɛngbɔ̌ yetɔn lɛ kɔn, bo ɖò kú dó nú Jehovah wɛ, ɖó nǔ e ye mɔ lɛ é kpo nǔ e ye sè lɛ é bǐ kpo wu.\n“Mawu gɔ́n wɛ un gosin bo wá. Jlǒ nyɛɖesunɔ tɔn mɛ wɛ un wá dó ǎ; loɔ, é wɛ sɛ́ mì dó.”—Jaan 8:42\nNùkanbyɔ lɛ: Nɛ̌ wɛnsagun lɛ ka jla jiji Jezu tɔn gbɔn? Mɛ̌ mɛ̌ e lɛngbɔnyitɔ́ lɛ ka mɔ ɖò Bɛteleyɛmu?\nLuki 2:1-20; Ezayíi 9:5\nÈ Kpa Susu nú Jezu Jɛ Nukɔn nú Jiji Tɔn\nNɛ̌ Elizabɛti kpo vǐ tɔn e kpó ɖò xomɛ é kpo ka kpa susu nú Jezu gbɔn?\nFitɛ È Ka Jì Jezu Ðè? Hwetɛnu?\nNɛ̌ mǐ ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ è kún jì Jezu ɖò azǎn 25gɔ́ Woosun tɔn gbè ó?\n‘É Ðò Wɛn Ðɔ Mawu Sɔ́ Ɛ Aklunɔ Bo Lɛ́ Sɔ́ Ɛ Klisu’\nHwenu ɖò yiyi wɛ ɔ, mǐ sixu jɛ nǔ xó kpɔ́n jí, bɔ nǔɖiɖi mǐtɔn sixu wá vɔ́da. Nǎ hlɔnhlɔn nǔ e a ɖi nú Jezu, ee nyí Mɛsiya e sín akpá e è dó bo lɛ́ nyí Axɔ́su nú Axɔ́suɖuto Mawu tɔn é.\nSɛ́ dó mɛɖé Sɛ́ dó mɛɖé Wɛnsagun lɛ Jla Jiji Jezu Tɔn\nlfb nùkplɔnkplɔn 70 wex. 166-167


Tíntɔ́n 15 - Exode 15\nÓo! Mawu Mavɔmavɔ, a zě alɔ towe ɖisí ɔ́, alɔ towe hlɔ̌nhlɔ́nnɔ ɔ́ dó ɖe hlɔ̌nhlɔ́n towe susunɔ ɔ́ xlɛ́! Óo! Mawu Mavɔmavɔ, alɔ towe ɖisí ɔ́ wɛ a dǒ nyínyɛ́ kɛntɔ́.\nSusu towe d'agba. A flí mɛ e ɖo za li xá we lɛ́ɛ xwe, bó dó ɖe susu towe xlɛ́. A ɖe xomɛsin towe xlɛ́. É fyɔ́ yě lě e myɔ nɔ fyɔ́ nǔywɛ́ é ɖɔhun.\nFunfún tɔ́n sín awɔntín towe mɛ bó dɔn sin ɔ́ kplé ɖó fí ɖokpó. Sin e ɖo sisa wɛ ɔ́ kplé yi jǐ ahohó ɖɔhun. Aslɔkɛ́ lɛ́ɛ xú dó te ɖo xu ɔ́ tɛ́ntin.\nKɛntɔ́ lɛ́ɛ ɖo ɖiɖɔ wɛ ɖɔ: “Mǐ ná jɛ yě gúdo. Mǐ ná xwedó yě wú. Mǐ ná má nǔ e mǐ ná yí sín yě sí lɛ́ɛ. Mǐ nǎ má, bɔ é ná jɛ mɛ nú mǐ ganjí. Mǐ ná sún hwǐ sín akún mɛ, alɔ mǐtɔn ná sú kún yětɔn dó.”\nAmɔ̌, hwɛ Mawu Mavɔmavɔ ɔ́, a fún funfún bɔ xu ɔ́ ɖi bú yě.\nÓo! Mawu Mavɔmavɔ, nǔmɛsɛn tɛ́ wɛ cí hwɛ ɖɔhun? Nǔmɛsɛn tɛ́ wɛ ɖó susu, bó nyí mǐmɛ́, bó nɔ́ bló nǔjíwǔ lɛ́ɛ, bɔ kpikpa jɛ xá hwɛ ɖɔhun?\nA dlɛ̌n alɔ towe ɖisí ɔ́, bɔ ayǐkúngban fɔ yě mi.\nĐo xomɛnyínyɔ́ towe mɛ ɔ́, a kplá togun élɔ́ e a hwlɛ̌n gán é. Đo nǔwúkpíkpé towe mɛ ɔ́, a kplá togun élɔ́ yi tɛn mímɛ́ towe mɛ.\nTogun lɛ́ɛ se mɔ̌, bó nɔ́ sísɔ́; xɛsi jɛ Filisitɛ́ɛn lɛ́ɛ jí.\nAdo hu Edɔ́mu sín gǎn lɛ́ɛ; Mɔwabu sín ahwanfuntɔ́ lɛ́ɛ jɛ sísɔ́sísɔ́ jí Kanáanu lɛ́ɛ ɖěbǔ sɔ́ ɖó akɔ́nkpinkpan ǎ.\nXɛsi ɖaxó ɖé jɛ yě jí, ado hu yě. Gbɔn hlɔ̌nhlɔ́n ɖaxó e a ɖǒ ɔ́ gbla mɛ ɔ́, yě ná cí cúɖúɖú awǐnnya ɖɔhun, káká bɔ togun towe ná dín, togun e a xɔ gbɛ ná é.\nA nǎ kplá yě wá, bó ná ɖó tɛnmɛ nú yě, ɖó só towe jí, ɖo fí e a blǒ ɖ'ayǐ, bɔ é nyí nɔtɛn towe é, óo! Mawu Mavɔmavɔ, ɖo goxɔ towe e a ɖó ayǐ ɔ́ mɛ, óo! Aklúnɔ.\nMawu Mavɔmavɔ ná ɖu axɔ́sú tɛgbɛ káká sɔ́yi.\nĐó axɔ́sú Ejípu tɔn ɔ́ sín sɔ́ lɛ́ɛ, ahwankɛkɛ́ví tɔn lɛ́ɛ kpó sɔ́xátɔ́ tɔn lɛ́ɛ kpó byɔ́ xu mɛ. Bɔ Mawu Mavɔmavɔ dɔn xu ɔ́ cyɔ́n yě. Lo ɔ́, Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ zin zɔnlin gbɔn ayǐkúngban xúxú jí, gbɔn xu ɔ́ tɛ́ntin.\nMiliamu, gbeyíɖɔ Mawu tɔn, Aalɔ́ɔn nɔví ɔ́ zé hǔn, bɔ nyɔ̌nu e ɖo Izlayɛ́li lɛ́ɛ bǐ xwedó e, bó ɖo hun xo wɛ, bó ɖo xwe ɖu wɛ.\nMiliamu ɖo gbe yí nú Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ wɛ ɖɔ: Mi ji han nú Mawu Mavɔmavɔ, ɖó é ɖe susu tɔn xlɛ́. É kpíkpé sɔ́ kpó sɔ́xátɔ́ kpó nyi xu mɛ.\nMɔyízi kplá Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ tɔ́n sín Xu Vɔvɔ ɔ́ mɛ, bɔ yě ɖidó gbětótló Cúu tɔn ɔ́ gbé jí. Yě zun zɔnlin ɖo gbětótló ɔ́ mɛ nú azǎn atɔn, bó mɔ sin ǎ.\nYě wǎ Mala, bɔ sin ɖo fínɛ́; lo ɔ́, yě sixú nu Mala sin ɔ́ ǎ, ɖó é vɛ́. Nǔ e wú è nɔ ylɔ́ fínɛ́ ɖɔ Mala ɔ́ nɛ́. (Mala sín tínmɛ wɛ nyí nǔvívɛ́).\nÉnɛ́ ɔ́, togun ɔ́ jɛ nǔ hlún ɖɔ dó Mɔyízi wú jí ɖɔ: “Étɛ́ wɛ mǐ nǎ nu?”\nMɔyízi ka sú xó ylɔ́ Mawu Mavɔmavɔ, bɔ é xlɛ́ ɛ kpo ɖé, bɔ é sɔ́ nyi tɔ ɔ́ mɛ. Bɔ sin ɔ́ húzú sin ɖagbe. Fínɛ́ wɛ Mawu Mavɔmavɔ ná sɛ́n lɛ́ɛ kpó gbeta lɛ́ɛ kpó togun ɔ́ ɖe. Fínɛ́ ɖokpó ɔ́ wɛ é tɛ́n yě kpɔ́n ɖe.\nÉ ɖɔ nú yě ɖɔ: “Nú mi ɖótó nyɛ Mawu Mavɔmavɔ, Mawu mitɔn ɔ́ sín gbe ganjí ɔ́, nú mi wa nǔ e jlɔ́ ɖo nukún ce mɛ lɛ́ɛ ɔ́, nú mi se nǔ e un zɔ́n mi lɛ́ɛ ganjí, bó nyi sɛ́n ce lɛ́ɛ bǐ ɔ́, un ná dó azɔn e un dó Ejípunu lɛ́ɛ ɔ́ ɖěbǔ mi ǎ. Nyɛ wɛ nyí Mawu Mavɔmavɔ e nɔ gbɔ azɔn nú mi é.”\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ gosín fínɛ́, bó wá Elimu; tɔjɔtɛn wěwe kpó dětín kanɖé gban (70) kpó ɖo fínɛ́. Énɛ́ ɔ́, yě ɖǒ gɔnu ɖó fínɛ́, ɖo tɔ lɛ́ɛ kpá.


GBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Basque-Gbè Bichlamar Bosnie-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chin Hakha Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Corée-Gbè Croatie-Gbè Danemark-Gbè Eblegbe Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galice-Gbè Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Groenland-Gbè Hongrie-Gbè Iban Iloko Indonésie-Gbè Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Kazakh Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Lituanie-Gbè Malayalam Malte-Gbè Norvège-Gbè Nzema Oromo-Gbè Ouzbékistan-Gbè Ouzbékistan-Gbè (Romain) Pays-Bas-Gbè Persan Pologne-Gbè Portugal-Gbè Portugal-Gbè (Portugal) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Sango Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Shona Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Suède-Gbè Sunda Swahili-Gbè Tagalog Tatar Tchèque-Gbè Thaï Tokunɔgbe Amelika Tɔn Turquie-Gbè Ukraine-Gbè Valencian Vezo Vietnam-Gbè\nEǒ, ɖó mɛ ɖokpo ɖokpo wɛ na wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ emi na sɛn Mawu alǒ gbɔ. (Hlɔmanu lɛ 14:12) Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ nɔ kplɔ́n nǔgbododó Biblu tɔn lɛ vǐ yetɔn lɛ, amɔ̌, enyi vǐ lɛ sù ɔ ye mɛ ɖokpo ɖokpo wɛ ɖó na wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ emi na huzu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn alǒ gbɔ.—Hlɔmanu lɛ 12:2; Galatinu lɛ 6:5.\nMɛjitɔ́ gegě ɖɔhun ɔ, nǔ ɖagbe hugǎn ɔ wɛ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ nɔ ba nú vǐ yetɔn lɛ. Ye nɔ kplɔ́n nǔ e ye lin ɖɔ é na hɛn lè wá nú vǐ yetɔn lɛ é ye: nǔwukpíkpé tawun tawun lɛ gɔ́ nú nǔgbododó walɔ ɖagbe tɔn lɛ kpo nǔɖiɖi sinsɛn tɔn lɛ kpo. Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ ɖi nǔ ɖɔ gbɛzán ɖagbe hugǎn ɔ wɛ Biblu nɔ d’alɔ mɛ bɔ è nɔ ɖó, enɛ wu ɔ, ye nɔ tɛ́n kpɔ́n bo na kplɔ́n nǔgbododó Biblu tɔn lɛ vǐ yetɔn lɛ gbɔn Biblu kplɔnkplɔn xá ye kpo kplé Klisanwun tɔn lɛ yiyi ɖó kpɔ́ kpo gblamɛ. (Sɛ́nflínmɛ 6:6, 7) Enɛ wu ɔ, enyi vǐ lɛ sù ɔ, ye mɛ ɖokpo ɖokpo hɛn ɔ, ye na wá gbeta e mɛ ye mɔ nǔ jɛ ganji é kɔn ɖɔ emi na yí gbè nǔ nǔɖiɖi mɛjitɔ́ emitɔn lɛ tɔn alǒ gbɔ.\nKúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ nɔ bló baptɛm nú vǐ kpɛví lɛ wɛ à?\nEnyi Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ sín vǐ ɖé wá gbeta ɔ kɔn bo ma bló baptɛm ǎ ɔ, ye nɔ ɖó wǔ zɔ n’i wɛ à?\nEtɛwu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ ka nɔ kplá vǐ yetɔn lɛ yì Mawuxó ɖɔ gbé?\nKúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ nɔ ɖ’alɔ ɖò xwè lɛ ɖuɖu mɛ wɛ à?\nNɛ̌ nǔ ka nɔ cí nú mɛ ɖěɖee Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ kplɔ́n bɔ ye sù lɛ é?\nEǒ. Biblu yí gbè nú Baptɛm biblo nú vǐ kpɛví lɛ ǎ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, é xlɛ́ ɖɔ cobonu Klisanwun xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn lɛ na bló baptɛm ɔ, ye tó “yí” wɛn ɔ bo lɛkɔ sín hwɛ yetɔn lɛ gudo hwɛ̌. (Mɛsɛ́dó 2:14, 22, 38, 41) Enɛ wu ɔ, cobonu mɛɖé na bló baptɛm ɔ, é ɖó na sù ɖó bǎ ɖé mɛ bo mɔ nukúnnú jɛ nǔ e Biblu kplɔ́n mɛ lɛ é wu, bo ɖi nǔ na; é ɖó na lɛ́ wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ emi na zán gbɛ̀ sɔgbe xá nǔkplɔnmɛ enɛ lɛ. Vǐ kpɛví ɖé ka sixu wà nǔ enɛ lɛ ǎ.\nNú vǐ lɛ ɖò susu wɛ ɔ, ye sixu wá wá gbeta ɔ kɔn bo bló baptɛm. Amɔ̌, cobonu ye na wà mɔ̌ ɔ, ye ɖó na mɔ nǔ jɛ akpá e dó wɛ ye ɖè é mɛ.\nEǒ. Nú vǐ ɖé ma yí gbè nú nǔɖiɖi mɛjitɔ́ tɔn Kúnnuɖetɔ́ lɛ tɔn ǎ ɔ, wǔ nɔ kú ye, amɔ̌ ye nɔ kpó ɖò wǎn yí nú vǐ yetɔn wɛ; é nɔ sín gbɛ̌ e vǐ ɔ gbɛ́ ɖɔ emi kún na huzu kúnnuɖetɔ́ ɖé é wu kpowun bonu ye nɔ sɛ́n kan nú kancica e ɖò ye kpo vǐ ɔ kpo tɛntin é ǎ.\nÈ na bo ɖó xwè ɖebǔ ɔ, mɛ ɖokpo ɖokpo wɛ ɖó na wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ emi na bló baptɛm alǒ gbɔ\nMǐ nɔ kplá vǐ mǐtɔn lɛ yì Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ mɛ ɖó hwɛjijɔ nabi ɖé wutu. *\nBiblu ɖɔ nú mɛjitɔ́ lɛ ɖɔ ye ni kplɔ́n vǐ yetɔn lɛ ɖò gbigbɔ lixo, bo lɛ́ kplɔ́n azɔ̌ ye nú ye na sɛn Mawu. (Efɛzinu lɛ 6:4) Ðó Mawu sínsɛ́n nɔ byɔ ɖɔ è ni ɖɔ nǔ e è ɖi nǔ na é ɖò mɛ bǐ nukɔn wutu ɔ, Mawuxóɖiɖɔ nyí akpáxwé taji ɖé ɖò vǐ ɖé kpinkplɔn ɖò gbigbɔ lixo mɛ.—Hlɔmanu lɛ 10:9, 10; Eblée lɛ 13:15.\nBiblu dó wusyɛn lanmɛ nú yɔkpɔvu lɛ tawun ɖɔ ye ni “kpa susu nú nyikɔ Mawu Mavɔmavɔ tɔn.” (Ðɛhan 148:12, 13) Ali e nu è nɔ kpa susu nú Mawu ɖè é taji ɖokpo wɛ nyí ɖɔ è ni ɖɔ xó nú mɛ ɖevo lɛ dó wǔtu tɔn. *\nNú vǐ lɛ nɔ ɖɔ Mawuxó xá mɛjitɔ́ lɛ ɔ, ye nɔ ɖu lè tɔn ɖò ali tawun tawun ɖé lɛ nu. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ye nɔ kplɔ́n bo nɔ ɖɔ xó xá gbɛtɔ́ alɔkpa lɛ bǐ, bo nɔ ɖó jijɔ xɔ akwɛ ɖé lɛ ɖi wuvɛ̌sexámɛ, xomɛnyínyɔ́, sísí; ye nɔ lɛ́ nyí cejɛnnabinɔ ǎ. Hwɛjijɔ jinjɔn Biblu jí e wu ye ɖi nǔ nú nǔɖe lɛ é nɔ lɛ́ má ye hugǎn.\nKúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ nɔ ɖ’alɔ ɖò sinsɛn sín xwè lɛ alǒ xwè ɖevo e ma nɔ nyɔ́ Mawu nukúnmɛ ǎ lɛ é mɛ ǎ. * (2 Kɔlɛntinu lɛ 6:14-17; Efɛzinu lɛ 5:10) Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ nɔ ɖ’alɔ ɖò jijizán sín xwè alǒ Natáaxwe ɖuɖu mɛ ǎ, ɖó mɛ e ma nyí Klisanwun ǎ lɛ é gɔ́n wɛ ye jɔ sín.\nÉ ɖò mɔ̌ có, mǐ nɔ ɖu vivǐ hwenu zinzan ɖó kpɔ́ xá xwédo mǐtɔn, kpo alɔ hun dó na nǔ vǐ mǐtɔn lɛ kpo tɔn. Sunzánwema wɛ mǐ nɔ xwedó dó j’awǎ xá xwédo mǐtɔn, alǒ na nǔ mɛ e ɖò xwédo mǐtɔn mɛ lɛ é ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, mǐ nɔ bló tuto bo nɔ j’awǎ xá ye bo nɔ lɛ́ na nǔ ye ɖò xwè ɔ gblamɛ.\nÉ nɔ vivǐ nú mɛjitɔ́ Klisanwun lɛ, bɔ ye na na nǔ vǐ yetɔn lɛ\n“Mawuxóɖiɖɔ kplɔ́n mì ɖɔ má nɔ sí mɛ ɖevo lɛ, ye na bo ɖi nǔ nú nǔ ɖebǔ alǒ nɔ wà nǔ xá mì gbɔn ɖebǔ ɔ nɛ. Gɔ́ na ɔ, enyi mǐ ɖò Mawuxó ɖɔ wɛ ɔ, hwɛhwɛ wɛ mɛ lɛ nɔ ɖɔ linkpɔ́n yetɔn lɛ kpo tagba yetɔn lɛ kpo nú mǐ. Enɛ wu ɔ, un nɔ sɔ́ ayi ɖó nyiɖée jí kpowun ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, un kplɔ́n bɔ lee nǔ nɔ cí nú mɛ ɖevo lɛ é nɔ ɖu ayi mɛ nú mì; bɔ un nɔ lɛ́ ɖ’ayi nǔ e sín hudo mɛ ɖevo lɛ sixu ɖó é wu.”—Tara. *\n“Mɛjitɔ́ ce lɛ hɛn mì gannugánnú bonu un huzu Kúnnuɖetɔ́ ǎ. Hwebǐnu wɛ ye nɔ ɖɔ nú mì ɖɔ nyiɖesu wɛ na wá gbeta e jló mì é kɔn. Nú un kan nǔ byɔ Mamáa ce hweɖebǔnu dó nǔ e Kúnnuɖetɔ́ lɛ ɖi nǔ na lɛ é ɖě wu ɔ, é nɔ kanbyɔ mì ɖɔ: ‘A ba dò nú nǔ d’eji à?’ Enɛ wu ɔ, un ba dò nú nǔ gegě, bo wá kúdeji ɖɔ sinsɛn ce ɖíe, é nyí mɛjitɔ́ ce lɛ tɔn kpowun ǎ.”—Ellie.\n“Un nɔ lin gbeɖé ɖɔ nǔɖe yì tɛ́ mì, ɖó xwè e un ma nɔ ɖu ǎ é wu ǎ. Tuto gegě wɛ un nɔ ɖó xá Kúnnuɖetɔ́ ɖevo lɛ ɖò aklunɔzán gblamɛ fifó lɛ bǐ. Mǐ nɔ ɖu nǔ, ɖú we bo nɔ d’ayihun. Wemaxɔmɛvígbɛ́ ce lɛ nɔ ɖɔ hwɛhwɛ ɖɔ nyi nɔ wà nǔ ɖó kpɔ́ xá xɔ́ntɔn nyitɔn lɛ hugǎn lee emilɛ nɔ wà ɖó kpɔ́ xá xɔ́ntɔn emitɔn lɛ gbɔn é.”—Melissa.\n“Un mɔ nǔ jɛ nǔ e wu mǐ ma nɔ ɖu Natáaxwe ǎ é mɛ có, hweɖelɛnu ɔ, un nɔ mɔ ɖɔ nǔɖe yì tɛ́ mì. Nǔ e d’alɔ mì bɔ un ɖu ɖò linlin enɛ lɛ jí é wɛ nyí ɖɔ mɛjitɔ́ ce lɛ nɔ ylɔ́ xɔ́ntɔn ce lɛ kpo hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ kpo wá xwé mǐtɔn gbè. Un lɛ́ flín ɖɔ ye nɔ na nǔ mì.”—Miguel.\n^ akpá. 15 Ðò kpaa mɛ ɔ, Kúnnuɖetɔ́ sín vǐ lɛ nɔ ɖ’alɔ ɖò wɛnjijlazɔ́ ɔ mɛ, mɛjitɔ́ ɖé alǒ mɛ e ko nyí mɛxo é ɖé mɛvo ǎ.\n^ akpá. 17 Vǐ gegě ɖɔ nǔ e ye ɖi nǔ na lɛ é nú mɛ ɖevo lɛ b’ɛ sín enɛ wu bɔ xomɛ Mawu tɔn hun dó ye wu, bɔ Biblu ɖɔ xó yetɔn.—2 Axɔ́su lɛ 5:1-3; Matie 21:15, 16; Luki 2:42, 46, 47.\n^ akpá. 20 Kpɔ́n xóta “Etɛwu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ Ma ka Nɔ Ðu Xwè ɖé lɛ Ǎ?”\n^ akpá. 23 È ɖyɔ nyikɔ ɖé lɛ.


Sɛ́n Nǔ E Kan Mɛɖesunɔ lɛ É Tɔn Lɛ\nGBE E MƐ A SIXÚ XA DÓ É Acoli Afrikaans Ahanta-Gbè Ajagbe Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arabe-Gbè (Liban Tɔn) Arabe-gbè (Irak) Arabe-gbè (Jordanie) Arabe-gbè (Syrie) Arménie-Gbè Arménie-Gbè (Gbadahweji Tɔn) Attié Aukan Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bambara Baoulé Bariba Basque-Gbè Bassa (Cameroun) Bengali Betsimisaraka (Tofɔligbé Tɔn) Betsimisaraka (Totaligbé Tɔn) Bichlamar Bikol Bomu Bosnie-Gbè Boulou Bulgarie-Gbè Cambodge-Gbè Cap-Vert gbè Catalogne-Gbè Cebuano Changana (Zimbabwe Tɔn) Chichewa Chin (Falam) Chin Hakha Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga (Malawi Tɔn) Chitonga (Zimbabwe Tɔn) Chitumbuka Chiyao Chokwe Cibemba Corée-Gbè Créole Guinée-Bissao Tɔn Créole Haïti Tɔn Créole Maurice Tɔn Créole Seychelles Tɔn Croatie-Gbè Dagaare Danemark-Gbè Dangme Dari Diola Dogon (Toro So) Eblegbe Esan Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fante Fataluku Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Frafra Fɔngbe Ga Galice-Gbè Galles-Gbè Garifuna Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Groenland-Gbè Guarani Guerzé Gujarati Gungbe Guéré Haoussa Haya Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hongrie-Gbè Iban Ibinda Ibo Ichinamwanga Iloko Indonésie-Gbè Irlande-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Janmagbe (Ee È Cáká É) Janmagbe Pennsylvanie Tɔn Japon-Gbè Jula Kabiye Kachin Kalanga (Zimbabwe Tɔn) Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kisi Kongo Konkani (Devanagari) Konkani (Romain) Krio Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwanyama Laos-Gbè Latgale-Gbè Lettonie-Gbè Lifu Lingala Lituanie-Gbè Logo Lovari Luganda Luo Macédoine-Gbè Macushi Madagascar-Gbè Madura-Gbè Maithili Makasae Malay Malayalam Malte-Gbè Mam Mambae (Ermera) Mambwé-Lungu Mandinka Mangbetu Manjaque Marathi Mayotte-Gbè (Romain) Mazahua Mende Meru Mingrelian Mixtèque (Huajuapan) Mizo Mongolie-Gbè Mooré Myanmar-Gbè Nahuatl (Huasteca) Namibie-Gbè Ndali Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Newari Népali Ngangela Nigerian Pidgin Nivaclé Norvège-Gbè Nyaneka Obolo Oromo-Gbè Otomi (Vallée du Mezquital) Ourdou Ouzbékistan-Gbè Ouzbékistan-Gbè (Romain) Pangasinan Papel Papiamento (Aruba Tɔn) Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Pemon Penjabi Penjabi (Nastaliq) Persan Piaroa Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Pilagá Pologne-Gbè Portugal-Gbè Portugal-Gbè (Portugal) Pular Quechua (Ayacucho Tɔn) Quechua (Cuzco Tɔn) Quechua (Huaylla Wanca) Quichua (Imbabura Tɔn) Quichua (Santiago del Estero Tɔn) Rarotonga-Gbè Romani (Albanie Tɔn) Romani (Argentine Tɔn) Romani (Bulgarie Tɔn) Romani (Tofɔligbé Grèce Tɔn Tɔn) Romani (Totaligbé Grèce Tɔn Tɔn) Romani (Zǎnzǎnhweji Slovaquie Tɔn Tɔn) Romany (Romania) Romany (Serbia) Roumanie-Gbè Runyankore Russie-Gbè Rutooro Sango Saramacca-Gbè Sarnami Sehwi Senoufo (Cebaara) Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sérèr Shona Shughni Sidama Sindhi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Somalie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Svan (Lower) Svan (Upper) Swahili-Gbè Swati Tagalog Tahiti-Gbè Tajikistan-Gbè Tamoul Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Tchèque-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Ticuna Tigrinya Tiv Toba Tojolabal Tok Pisin Tokunɔgbe Albanie Tɔn Tokunɔgbe Argentine Tɔn Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Chili Tɔn Tokunɔgbe Croatie Tɔn Tokunɔgbe Estonie Tɔn Tokunɔgbe Éthiopie Tɔn Tokunɔgbe Finlande Tɔn Tokunɔgbe France Tɔn Tokunɔgbe Grande-Bretagne Tɔn Tokunɔgbe Grèce Tɔn Tokunɔgbe Indonésie Tɔn Tokunɔgbe Irlande Tɔn Tokunɔgbe Israël Tɔn Tokunɔgbe Italie Tɔn Tokunɔgbe Japon Tɔn Tokunɔgbe Lettonie Tɔn Tokunɔgbe Lituanie Tɔn Tokunɔgbe Malaisie Tɔn Tokunɔgbe Mongolie Tɔn Tokunɔgbe Népal Tɔn Tokunɔgbe Nouvelle-Zélande Tɔn Tokunɔgbe Pérou Tɔn Tokunɔgbe Portugal Tɔn Tokunɔgbe Québec Tɔn Tokunɔgbe Thaï Tɔn Tokunɔgbe Uruguay Tɔn Tokunɔgbe Vénézuéla Tɔn Tswana Turquie-Gbè Twi Ukraine-Gbè Umbundu Urhobo Valencian Vegbe Venda Vezo Vietnam-Gbè Võro-Gbè Wallis-Gbè Waray-Waray Wichi Wolof Xhosa Yukpa Îles Féroé-Gbè\nÈ vɔ́ jlaɖó ɖò 1er juillet 2019\nNǓ ELƆ ÐÒ TAJI: TƐN ƐNTƐNƐTI TƆN MǏTƆN E A NƆ ZÁN É KPO/ALǑ NǓ MƐÐESUNƆ TƆN E A NA MǏ LƐ É KPO XLƐ́ ÐƆ A YÍ GBÈ CÉÐÉCÉÐÉ ÐƆ È SIXU ZÁN NǓ MƐÐESUNƆ TƆN E A NA MǏ LƐ É, LEE SƐ́N E BƆ D’EWU LƐ É XLƐ́ GBƆN É, NÚ LINLIN E WU È TINMƐ DÓ SƐ́N ENƐ LƐ MƐ É, SƆGBE KPO SƐ́N ÐĚÐEE ÐÒ AYǏ BO KÚNKPLÁ NǓ MƐÐESUNƆ TƆN LƐ É KPO.\nSísí Ðiɖó nú Nǔ E Kan Hwiɖesunɔ lɛ É\nNukúnkpénuwutɔ́ Nǔ lɛ Tɔn\nXɛ Nyinya Ðò Nǔ Mɛɖesunɔ Tɔn lɛ Jí kpo Kpáxó E Ye Nyí É Kpo\nHuzuhuzu Sɛ́n Elɔ lɛ Tɔn Ðiɖɔ\nSɛ́n E Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ Nɔ Xwedó Gbɔn Gbɛ̀ ɔ Bǐ Mɛ Dó Alɔcyɔncyɔn Nǔ lɛ Jí Wu lɛ É\nSɛ́n E È Nɔ Xwedó Gbɔn Gbɛ̀ ɔ Bǐ Mɛ Dó Nǔ Mɛɖesunɔ Tɔn lɛ Zinzan Wu lɛ É\nSɛ́n E È Nɔ Xwedó Gbɔn Gbɛ̀ ɔ Bǐ Mɛ Dó Nǔwlanɖ’ayǐ Yɔyɔ̌ lɛ kpo Nǔnywɛ Xwitixwiti Sín Nǔ Mɔhun lɛ kpo Zinzan Wu lɛ É\nSÍSÍ ÐIÐÓ NÚ NǓ E KAN HWIÐESUNƆ LƐ É\nMǐ zin alɔ d’akɔ́n bo na nya xɛ ɖò nǔ e kan hwiɖesunɔ lɛ é jí, lobo lɛ́ ɖó sísí nú ye. Sɛ́n elɔ lɛ tinmɛ dodónú e jí è na zán nǔ mɛɖesunɔ tɔn e a na mǐ lɛ é dó ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn mǐtɔn jí é. Enyi a hun tɛn Ɛntɛnɛti tɔn mǐtɔn ɔ, mǐ nɔ hɛn nǔ taji ɖé lɛ ɖ’ayǐ; mǐ mɔ nukúnnú jɛ lee é ɖò taji sɔ ɖɔ mǐ ni hɛn nǔ mɛɖesunɔ tɔn enɛ lɛ, bo tinmɛ nǔ e mǐ na sɔ́ ye dó wà na é nú we é wu. Vlafo a sixu wá gbeta ɔ kɔn bo na ɖɔ nǔ e è nɔ kpɔ́n dó mɔ nǔ mɛɖesunɔ tɔn é ɖé lɛ nú mǐ. Xógbe “nǔ mɛɖesunɔ tɔn” e è zán ɖò sɛ́n elɔ lɛ mɛ lɛ é nɔ dó gesí nǔ lěhun lɛ: nyikɔ towe, adlɛsi Ɛntɛnɛti jí tɔn (e-mail) towe, wemagbaví (adresse postale) towe, alokan towe sín animɛlóo, alǒ nǔ ɖevo ɖebǔ e sixu dó we gesí é. É byɔ ɖɔ a ni ɖɔ nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ hwenu e a ɖò akpáxwé mɛ bǐ tɔn e ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí lɛ é mɛ gbɔn wɛ é ǎ. Xógbe “tɛn Ɛntɛnɛti tɔn” ɔ nɔ dó gesí tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ kpo tɛn Ɛntɛnɛti tɔn mǐtɔn ɖevo elɔ lɛ kpo: apps.jw.org, tv.jw.org, stream.jw.org, kpo wol.jw.org kpo.\nWatchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”) wɛ ɖó tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ, tutoblonunu New York tɔn e ma nyí ajɔ̌wiwa tɔn ǎ é ɖé wɛ bo nɔ nɔ gudo nú nǔ e Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ nɔ wà lɛ é kpo azɔ̌ Biblu kpinkplɔnmɛ tɔn yetɔn kpo. Enyi a jló bo hun kɔ́ntu, na nǔnina, byɔ ɖɔ è ni kplɔ́n Biblu xá emi vɔ̌nu, alǒ wà nǔ ɖebǔ e na byɔ ɖɔ a ni na nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ é ɔ, a yí gbè nú Sɛ́n Nǔ E Kan Mɛɖesunɔ lɛ É tɔn elɔ lɛ nɛ; ɖɔ è ni hɛn nǔ lɛ ɖó ɔdinatɛ́ɛ e nɔ hɛn nǔ taglomɛ bo nɔ má nú ɖevo lɛ é (serveurs), ee ɖò États-Unis d’Amérique lɛ é jí nɛ; ɖɔ Watchtower kpo tutoblonunu ɖěɖee nɔ wà nǔ ɖó kpɔ́ xá ɛ, bo nɔ nɔ gudo nú Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ ɖò tò vovo mɛ, lee é byɔ ɖó é, ni xò nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ kplé, w’azɔ̌ ɖò ye wu, sɛ̀ tɛn nú ye, lobo hɛn ye bo na dó sixu wà nǔ e a byɔ é nú we nɛ. Tutoblonunu sinsɛn tɔn mǐtɔn nɔ zán tutoblonunu vovo lɛ ɖò xá lɛ mɛ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ. Ðò alɔcyɔncyɔn nǔ lɛ jí sín ali nu ɔ, tutoblonunu enɛ lɛ sixu nyí agun e ɖò xá ɔ mɛ lɛ é, alaxɔ lɛ, kpo tutoblonunu ɖevo e nɔ ɖó gbè kpɔ́ xá Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ é kpo.\nNukúnkpénuwutɔ́ nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ tɔn nɔ gbɔn vo bo nɔ sín nǔ alɔkpa e a wà ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn ɔ jí é wu. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, enyi a na nǔnina ɖé tutoblonunu e sɛ́n tuùn é ɖé ɖò tò tawun ɖé mɛ ɔ, è na ɖɔ nyikɔ towe kpo adlɛsi towe kpo nú tutoblonunu enɛ e sɛ́n tuùn bɔ è dó gesí nú we hwenu e a ɖò nǔnina towe na wɛ é é. Kpɔ́ndéwú ɖevo ɔ, enyi a byɔ ɖɔ è ni kplɔ́n Biblu xá emi ɔ, è na ɖɔ nyikɔ towe kpo adlɛsi towe kpo nú alaxɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ tɔn xá ɔ mɛ tɔn kpo agun xá ɔ mɛ tɔn ɖé kpo bonu nǔ e a byɔ é na dó sixu jɛnu.\nBo na dó d’alɔ we ɔ, enyi tò e mɛ a nɔ nɔ é ɖó sɛ́n ɖěɖee ɖɔ nǔ dó alɔcyɔncyɔn nǔ mɛɖesunɔ tɔn lɛ jí nu lɛ é ɔ, a sixu zán adlɛsi tò towe tɔn e ɖò akpáxwé Data Protection Contacts (Alɔcyɔncyɔn Nǔ lɛ Jí: Adlɛsi Lɛ) mɛ é dó wlan nǔ sɛ́dó mǐ alǒ dó sɛkpɔ mǐ.\nXƐ NYINYA ÐÒ NǓ MƐÐESUNƆ TƆN LƐ JÍ KPO KPÁXÓ E YE NYÍ É KPO\nMǐ nɔ sɔ́ xɛ nyinya ɖò nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ jí kpo kpáxó e ye nyí é kpo dó d’ayihun na cɛ́nnyícɛ́nnyí ɖé ǎ. Mǐ nɔ zán mɔ e nɔ hɛn nǔ lɛ é kpo wlɛnwín xɛnyaɖonǔji tɔn kpo yaɖeyaɖe lɛ, dó cyɔn alɔ nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ jí, bonu mɛ e ma ɖó acɛ tɔn ǎ é ma mɔ ó, è ma zán nyi dò alǒ fúnfún kpé ó, è na gbè tɔn ǎ bɔ è ɖyɔ ó, sɛ́n yí gbè tɔn ǎ bɔ è sú kún dó na ó, alǒ è hɛn bú ɖò manywɛ mɛ ó. Mɛ vovo ɖěɖee mǐ yí bɔ nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ nɔ gbɔn alɔ yetɔn mɛ lɛ é ɖó na ɖó sísí nú kpáxó e nǔ towe enɛ lɛ nyí é. Mǐ nɔ hɛn nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ nú táan e é na byɔ ɖɔ è ni hɛn na é kpo linlin ɖěɖee wu a na nǔ enɛ lɛ é kpo kɛɖɛ, alǒ dó wà nǔ sɔgbe xá gbeɖiɖó ɖebǔ e sɛ́n na byɔ é kabǐ táan nabi e sɛ́n na byɔ ɖɔ mǐ ni hɛn wema lɛ na é.\nMǐ nɔ zán kódu bǔnɔ lɛ ɖi Transport Layer Security (TSL) dó cyɔn alɔ nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ jí hwenu e è ɖò tɛn sɛ̀ nú ye wɛ é. Mǐ nɔ zán wlɛnwín ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn ɖěɖee mɛ e nɔ zán lɛ é ɖó dogbó é, ɖò nɔtɛn ɖěɖee è sú ganji, bɔ ye ɖó kódu, lobɔ fí ɖé fì ɖè wɛ è ka nɔ gbɔn cobo nɔ yì lɛ é, bo na mɔ tɛn dó cyɔn alɔ kpáxó e nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe e a na mǐ lɛ é nyí é jí. Mǐ nɔ xwedó nǔgbododó ayijayǐ tɔn syɛnsyɛn lɛ dó sú ali dó mɛ e ma ɖó acɛ bá mɔ nǔ enɛ lɛ ǎ lɛ é.\nEnyi yɔkpɔvu wɛ nú we ɖò tò e mɛ a ɖè bo yì tɛn Ɛntɛnɛti tɔn mǐtɔn jí é ɔ, mɛjitɔ́ towe (lɛ) alǒ mɛ e sín acɛ mɛ a ɖè (lɛ) é jɛn na yí gbè hwɛ̌ cobɔ a na ɖɔ nǔ mɛɖesunɔ tɔn towe lɛ ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí. Enyi mɛjitɔ́ wɛ nú we alǒ vǐ ɖé ɖò gɔ̌n towe, bonu a yí gbè ɖɔ vǐ e ɖò acɛ towe mɛ é ɖé ni na nǔ e kan éɖesunɔ lɛ é ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí hǔn, a yí gbè nú Sɛ́n Nǔ E Kan Mɛɖesunɔ lɛ É Tɔn elɔ lɛ dó vǐ ɔ takúnmɛ, bonu é na zán tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ nɛ.\nHweɖelɛnu ɔ, adlɛsi e nɔ kplá mɛ yì tɛn Ɛntɛnɛti tɔn ajɔ̌tɔ́ e mǐ sɔ́ b’ɛ na nɔ bló nǔɖe lɛ nú mɛ ɖò nyikɔ mǐtɔn mɛ é ɖé tɔn jí lɛ é na nɔ ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí (ɖi kpɔ́ndéwú ɔ, nǔwlanwlán dó wema ɖěɖee jí è sixu wlan nǔ dó ɖò ɔdinatɛ́ɛ alǒ tablɛti jí lɛ é mɛ). Enyi a ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn ajɔ̌tɔ́ ɖé tɔn jí ɔ, a na tuùn, ɖó nukúnmɛ tɔn na gbɔn vo bɔ fí e a nɔ wlan adlɛsi Ɛntɛnɛti jí tɔn lɛ dó é na huzu. Enyi mǐ ɖò ajɔ̌tɔ́ lɛ cyan wɛ ɔ, mǐ nɔ kpɔ́n sɛ́n nǔ e kan mɛɖesunɔ lɛ é tɔn yetɔn lɛ kpo sɛ́n e kan alɔcyɔncyɔn nǔ lɛ jí lɛ é yetɔn lɛ kpo, bo nɔ lɛ́ wà mɔ̌ sín hweɖenu jɛ hweɖenu, bo na dó ganjɛwu ɖɔ ye sɔgbe xá sɛ́n mǐtɔn lɛ. É ɖò mɔ̌ có, ajɔ̌tɔ́ enɛ lɛ sixu xwlé tuto ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn kpo nǔ ɖevo lɛ kpo mɛ, bɔ mǐ na dɛ́n dò nú lee è bló ye gbɔn é, sɛ́n e ɖɔ nǔ dó zinzan yetɔn nu é, sɛ́n nǔ e kan mɛɖesunɔ lɛ é tɔn yetɔn lɛ, kpo ninɔmɛ kpaa ɖevo e kúnkplá ye lɛ é kpo. Enɛ wu ɔ, nǔ e ajɔ̌tɔ́ enɛ lɛ nɔ xwlé mɛ lɛ é sín sɛ́n lɛ kpo nǔ kpaa ɖevo e ajɔ̌tɔ́ enɛ lɛ nɔ byɔ ɖò mɛ sí lɛ é kpo wɛ ɖɔ nǔ dó tuto ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn enɛ lɛ kpo nǔ ɖevo enɛ lɛ kpo e a nɔ zán ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí é nu. Enyi huzuhuzu byɔ nǔ e ajɔ̌tɔ́ lɛ nɔ xwlé mɛ lɛ é sín sɛ́n lɛ mɛ ɔ, mǐ nɔ sè ǎ. Enɛ wu ɔ, kɛnklɛn bo nɔ gbéjé nǔ e ye nɔ xwlé mɛ lɛ é sín sɛ́n lɛ kpɔ́n hwɛ̌ cobo nɔ zán. Enyi a ɖó nǔkanbyɔ lɛ dó sɛ́n ajɔ̌tɔ́ ɖé tɔn lɛ wu hǔn, kɛnklɛn kpɔ́n sɛ́n ɖěɖee è slɛ́ ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn yetɔn jí lɛ é.\nSɛ́n Nǔ E Kan Mɛɖesunɔ lɛ É Tɔn Google Tɔn e ɖò ayǐ dìn lɛ é wɛ ɖɔ nǔ dó nǔ ɖěɖee Google Maps nɔ xwlé mɛ bɔ a nɔ zán ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí lɛ é nu. Ajɔ̌tɔ́ ɖé wɛ Google nyí, bɔ mǐ sixu ɖ’acɛ dó tuto ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn éyɛtɔn lɛ, lee é sɔnǔ nú ye gbɔn é, kpo Sɛ́n E Ðɔ Nǔ Dó Zinzan Tɔn Nu lɛ É kpo jí ǎ. Enɛ wu ɔ, Sɛ́n E Ðɔ Nǔ Dó Google Maps/Google Earth Zinzan Nu bo ɖò ayǐ dìn lɛ é wɛ ɖɔ nǔ dó nǔ ɖěɖee Google Maps nɔ xwlé mɛ bɔ a nɔ zán ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jí lɛ é nu. Enyi huzuhuzu byɔ nǔ e Google Maps nɔ xwlé mɛ lɛ é sín sɛ́n lɛ mɛ ɔ, mǐ nɔ sè ǎ. Enɛ wu ɔ, kɛnklɛn bo nɔ gbéjé sɛ́n enɛ lɛ kpɔ́n hwɛ̌ cobo nɔ zán nǔ lɛ. Enyi a ma yí gbè nú nǔ e Google Maps nɔ xwlé mɛ lɛ é sín sɛ́n lɛ ǎ hǔn, ma zán nǔ lɛ ó.\nHUZUHUZU SƐ́N ELƆ LƐ TƆN ÐIÐƆ\nMǐ nɔ ɖò tɛn Ɛntɛnɛti tɔn elɔ jlaɖó wɛ bo nɔ lɛ́ ɖò nǔ yɔyɔ̌ lɛ gɔ́ na wɛ hwɛhwɛ, lobo nɔ lɛ́ jla nǔ e mǐ nɔ xwlé mɛ ɖ’eji lɛ é ɖó bo nɔ lɛ́ gbló ada nú ye. Ðó huzuhuzu enɛ lɛ e nɔ fɔ́n bo nɔ ɖò yiyi wɛ é, sɛ́n lɛ e nɔ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ é, kpo nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ lɛ e nɔ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ é kpo wutu ɔ, lee mǐ nɔ wà nǔ gbɔn ɖò nǔ mɛɖesunɔ tɔn lɛ kɔli é na ɖyɔ sín hweɖenu jɛ hweɖenu. Enyi é byɔ gbeɖé ɖɔ mǐ ni ɖyɔ Sɛ́n Nǔ E Kan Mɛɖesunɔ lɛ É Tɔn mǐtɔn lɛ ɔ, mǐ na zé huzuhuzu enɛ lɛ ɖó akpáxwé elɔ jí bonu a na dó sixu tuùn nǔ e mǐ nɔ xokplé lɛ é kpo lee mǐ nɔ zán ye gbɔn lɛ é kpo hwebǐnu.\nÈ nɔ zán script lɛ bonu azɔ̌wiwa tɛn Ɛntɛnɛti tɔn ɔ tɔn na dó kpɔ́n te. Nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ enɛ lɛ zinzan nɔ zɔ́n bɔ tɛn Ɛntɛnɛti tɔn ɔ nɔ yawǔ mɔ nǔ e ba wɛ è ɖè lɛ é nú mɛ. Tɛn Ɛntɛnɛti tɔn ɔ nɔ zán ye gbeɖé dó sɔ́ tuto ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn lɛ dó ɔdinatɛ́ɛ towe jí alǒ dó xò nǔ e a ma na gbè tɔn ǎ lɛ é kplé sín jí gbeɖé ǎ.\nSɛ́ dó mɛɖé Sɛ́ dó mɛɖé Sɛ́n Nǔ E Kan Mɛɖesunɔ lɛ É Tɔn Lɛ\nNǔ Mɛɖesunɔ Tɔn lɛ Zinzan\nData Protection Contacts (Alɔcyɔncyɔn Nǔ lɛ Jí: Adlɛsi Lɛ)\nGɔ́ nú sɛ́n e mǐ nɔ xwedó gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ dó nǔ mɛɖesunɔ tɔn lɛ zinzan wu é ɔ, nǔ e kan wɛnjlatɔ́ ɖé é zinzan ɖò tò ɖé lɛ mɛ nɔ xwedó sɛ́n tò enɛ tɔn e kúnkplá Nǔ Mɛɖesunɔ Tɔn lɛ Zinzan é. Nú a na ɖó mɔjɛmɛ d’eji hǔn, sɔ́ tò e ɖò dò lɛ é ɖokpo.


Pɔlu kpo Timɔtée Kpo | Yɔkpɔvu lɛ Sín Nùkplɔnmɛ Biblu Tɔn Lɛ\nTimɔtée nyí nɔví sunnu winnyawinnya ɖé ɖò agun Lisitli tɔn mɛ. Tɔ́ tɔn nyí Glɛkinu bɔ nɔ tɔn nyí Jwifu. Nɔ Timɔtée tɔn Enisi kpo nɔ tɔn sín nɔ Lɔyisi kpo kplɔ́n nǔ i dó Jehovah wu hwenu e é ɖò vǔ é.\nEe Pɔlu yì Lisitli ɖò tomɛyiyi tɔn wegɔ ɔ hwenu é ɔ, é ɖ’ayi wu ɖɔ Timɔtée yí wǎn nú nɔví lɛ tawun bɔ akpàkpà nɔ sɔ́ ɛ bonu é na d’alɔ ye. Pɔlu ɖɔ nú Timɔtée ɖɔ é ni xwedó emi ɖò tomɛyiyi emitɔn mɛ. Ðò xwè lɛ gblamɛ ɔ, Pɔlu kplɔ́n azɔ̌ Timɔtée bonu é na nyí wɛnɖagbejlatɔ́ kpo mɛ̌si ɖagbe ɖé kpo.\nGbigbɔ mímɛ́ xlɛ́ ali Pɔlu kpo Timɔtée kpo gbɔn fí ɖebǔ e ye yì é. Ðò zǎn ɖokpo mɛ ɔ, nya ɖé ɖɔ nú Pɔlu ɖò nǔmimɔ ɖé mɛ ɖɔ é ni wá Masedwani bá d’alɔ emi. Enɛ wu ɔ, Pɔlu, Timɔtée, Silasi kpo Luki kpo yì jla wɛnɖagbe ɖò dɔ̌n bo ɖó agun lɛ ayǐ.\nÐò toxo Masedwani tɔn e nɔ nyí Tɛsaloniki é mɛ ɔ, sunnu kpo nyɔnu kpo gègě huzu Klisanwun. Amɔ̌, Jwifu ɖé lɛ hwanwǔ Pɔlu kpo hagbɛ̌ tɔn lɛ kpo. Ye kplé ahwan ɖé dó nɔví lɛ wu, bo wlí ye yì jó nú gǎn toxo ɔ tɔn lɛ, bo súxó ɖɔ: ‘Mɛ elɔ lɛ nyí kɛntɔ́ nú acɛkpikpa Hlɔma tɔn tɔn!’ Pɔlu kpo Timɔtée kpo sín gbɛ̀ ɖò axɔ nu, enɛ wu ɔ, ye hɔn yì Belée ɖò zǎn ɔ mɛ.\nAkpàkpà sɔ́ Beléenu lɛ dó wɛnɖagbe ɔ sise wu, bɔ Glɛkinu e ɖò finɛ lɛ é kpo Jwifu e ɖò finɛ lɛ é kpo huzu nùɖitɔ́. Amɔ̌, hwenu e Jwifu ɖé lɛ gosin Tɛsaloniki wá bo dɔn hunnyahunnya nyì ayǐ é ɔ, Pɔlu gosin finɛ bo yì Atɛni. Timɔtée kpo Silasi kpo cí Belée bo dó wusyɛn lanmɛ nú nɔví lɛ. É yá é ɔ, Pɔlu sɛ́ Timɔtée dó Tɛsaloniki bonu é na d’alɔ nɔví lɛ bonu ye na ɖí xwi xá yadonumɛ syɛnsyɛn e ɖò dɔ̌n é. Nukɔnmɛ ɔ Pɔlu sɛ́ Timɔtée dó bonu é na ba agun gègě ɖevo lɛ kpɔ́n bo dó wusyɛn lanmɛ nú ye.\nPɔlu ɖɔ nú Timɔtée ɖɔ: ‘Mɛ ɖěɖee jló na sɛ̀n Jehovah lɛ é ɔ, è na doya nú ye.’ È doya nú Timɔtée bo sɔ́ ɛ dó ganmɛ, ɖó nùɖiɖi tɔn wu. Xomɛ hun i ɖó ali e hun n’i b’ɛ na ɖè gbejininɔ tɔn xlɛ́ Jehovah é wu.\nPɔlu ɖɔ nú Filipunu lɛ ɖɔ: ‘Un ɖò Timɔtée sɛ́dó mi wɛ. É na kplɔ́n nǔ e zɔnlin ɖiɖi ɖò nugbǒ ɔ mɛ sín tinmɛ nyí é mi, bo na kplɔ́n azɔ̌ mi ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ.’ Pɔlu tuùn ɖɔ emi sixu ɖeji dó Timɔtée wu. Ye ko w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ xɔ́ntɔn xɔ́ntɔn kpo mɛsɛntɔ́ hàtɔ́ kpo ɖɔhun nú xwè mɔkpan.\n“Nǔ e ɖò hǔn mɛ nú mì lɛ ɔ, éɖokponɔ géé wɛ nɔ ɖɔ xá mì, bɔ lee nǔ na nɔ bo na nyɔ́ nú mì ɔ ɖò ayixa mɛ n’i titewungbe. Mɛ ɖě lɛ bǐ ɔ, nǔ yeɖesunɔ tɔn lɛ jɛn nɔ mya nukún nú ye; nǔ e nyí Jezu Klisu tɔn lɛ ɖě nɔ mya nukún nú ye ǎ.”—Filipunu lɛ 2:20, 21\nNùkanbyɔ lɛ: Mɛ̌ ka nyí Timɔtée? Etɛwu Pɔlu kpo Timɔtée kpo ka nyí xɔ́ntɔn vívɛ́ sɔmɔ̌?\nMɛsɛ́dó 16:1-12; 17:1-15; Filipunu lɛ 2:19-22; 2 Timɔtée 1:1-5; 3:12, 14, 15; Eblée lɛ 13:23


Etɛwu Jezu ka Gbɛ́ Yɛmɛnúwiwa Falizyɛn lɛ Tɔn? | Gbɛzán Jezu Tɔn\nJezu Ðu Nǔ Xá Falizyɛn Ðé\nJEZU GBƐ́ YƐMƐNÚWIWA FALIZYƐN LƐ TƆN\nHwenu e Jezu ɖò Judée é ɔ, Falizyɛn ɖé ylɔ ɛ ɖɔ é ni wá ɖu nǔ xá emi bɔ é yì. (Luki 11:37, 38) Cobonu Falizyɛn lɛ na ɖu nǔ ɔ, ye nɔ xwedó aca e byɔ ɖɔ è ni klɔ́ alɔ kaka wá ɖó awagoli é hwɛ̌. Amɔ̌, Jezu ka wà mɔ̌ ǎ. (Matie 15:1, 2) Alɔ kiklɔ́ kaka wá ɖó awagoli gbà Sɛ́n Mawu Tɔn ǎ, é ka lɛ́ nyí nùɖé bonu Mawu byɔ ǎ.\nÉ kpaca Falizyɛn ɔ ɖɔ Jezu kún xwedó aca enɛ ó. Jezu ɖ’ayi enɛ wu bo ɖɔ: “Mi Falizyɛn lɛ ɖíe nugbǒ; mi nɔ klɔ́ kɔfu kpodo agbǎn kpo gudo; loɔ, daka kpodo ajo kpo wɛ gɔ́ xò mitɔn mɛ. Yɛyinɔ emi! Mɛ e bló agbǎn gudo ɔ jɛn ka bló agbǎn xomɛ lɔmɔ̌ à cé?”—Luki 11:39, 40.\nAlɔ kiklɔ́ cobo ɖu nǔ wɛ nyí nǔ ɔ ǎ, loɔ, yɛmɛnúwiwa ɖò sinsɛn lixo wɛ nyí nǔ ɔ. Falizyɛn lɛ kpo mɛ ɖevo e nɔ xwedó aca alɔ kiklɔ́ gbɔn mɔ̌ tɔn lɛ é kpo nɔ gbɔ nǔ nyanya e ɖò ayi yetɔn mɛ lɛ é klɔ́. Enɛ wu ɔ, Jezu kplɔ́n ye ɖɔ: “Mi gbɔ bo na nùɖuɖu e ɖò kɔfu kpodo agbǎn kpo xomɛ ɔ wamamɔnɔ lɛ; enɛ ɔ, nǔ bǐ na nyí nǔ mímɛ́ ɖò nukún mitɔn mɛ.” (Luki 11:41) Nugbǒ tawun wɛ xó enɛ nyí. Nùnamɛ ɖó na gosin ayi e ɖó wanyiyi nú mɛ é mɛ, é nyí bo na dó nyɔ́ ɖò mɛ ɖevo lɛ nukúnmɛ bo na blɛ́ mɛ ɖò nukúnta ɖɔ è nyí nǔjlɔjlɔwatɔ́ wu wɛ è na na nǔ mɛ ǎ.\nÉ nyí ɖɔ mɛ enɛ lɛ nɔ na nǔ mɛ ǎ wutu wɛ ǎ. Jezu ɖɔ: “Mi nɔ na maɖówǒ nǔhwɛnkún e è nɔ ylɔ ɖɔ mati é kpodo ee è nɔ ylɔ ɖɔ hlúu é kpo, kpodo mǎ tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ kpo tɔn lobo ka nɔ dovɛ̌ nú nǔjlɔjlɔwiwa kpodo wǎn yí nú Mawu kpo. Nǔ enɛ lɛ wɛ mi ɖó na wà, ma wɔn ɖě lɛ.” (Luki 11:42) Xó Mawu Tɔn byɔ ɖɔ è ni nɔ na jì e nɔ jɛ ɖò gle mɛtɔn mɛ lɛ é sín maɖówǒ. (Sɛ́nflínmɛ 14:22) Mati kpo hlúu kpo, mǎ alǒ jinukún e è nɔ dó ɖa nùɖuɖu e nɔ ɖó tɔ́n lɛ é kpo lɔ ɖ’emɛ. Falizyɛn lɛ nɔ na maɖówǒ mǎ enɛ lɛ tɔn ganji, amɔ̌, nɛ̌ nǔ taji e Sɛ́n zɔ́n lɛ é, ɖi nǔjlɔjlɔwiwa kpo gbɛzinzan ɖò mɛɖesɔhwe mɛ ɖò Mawu nukɔn kpo tɔn ka nɔ nyí gbɔn?—Micée 6:8.\nJezu lɛ́ ɖɔ xó yì nukɔn bo ɖɔ: “Heelu mi Falizyɛn lɛ! Mi nɔ yí wǎn nú tɛn nukɔntɔn lɛ mɛ ninɔ, ɖò kplɔ́ngbasá Jwifu lɛ tɔn, lobo nɔ jló ɖɔ è ni dó gbè emi kpodo sísí kpo ɖò tokplétɛn lɛ. Heelu mi, ɖó mi cí yɔta e è ma ɖó wuntun ǎ, bɔ è ma tuùn ǎ bo nɔ gbɔn jí lɛ é ɖɔhun.” (Luki 11:43, 44) Mɛ lɛ sixu gbɔn yɔ enɛ lɛ ta ɖò manywɛ mɛ bo na huzu mɛblibli nú nǔ e kàn sinsɛn sín nǔwiwa lɛ é. Jezu na tinmɛ enɛ bo tɛɖɛ̌ jí ɖɔ nùblibliwiwa Falizyɛn lɛ tɔn kún jɛ wě gannaganna ó.—Matie 23:27.\nMɛ e mɔ nǔ jɛ Mawu Sɛ́n ɔ mɛ ganji é ɖokpo yí xó bo ɖɔ: “Mɛ̌si, a ɖò xó ɖɔ gbɔn mɔ̌ wɛ hǔn, mǐ lɔ zun wɛ a ɖè.” É ɖò mɔ̌ có, sunnu enɛ lɛ ɖó na tuùn ɖɔ emi gbɔ alɔ dó togun ɔ. Jezu ɖɔ: “Heelu mi sɛnkplɔnmɛtɔ́ lɛ lɔmɔ̌, ɖó mi nɔ dó agban kpinkpɛn nú mɛ lɛ, bo ka sɔ́ nɔ wà nǔ ɖebǔ dó dó alɔ ye ǎ! Heelu mi, ɖó mi nɔ xò kpè ɖagbe lɛ nyì gbeyiɖɔ Mawu tɔn e tɔ́gbó mitɔn lɛ hu lɛ é sín yɔ lɛ ta!”—Luki 11:45-47.\nAgban e xó ɖɔ wɛ Jezu ɖè lɛ é wɛ nyí hwɛndo Falizyɛn lɛ tɔn lɛ kpo lee ye nɔ lilɛ Sɛ́n ɔ ɖó lɛ é kpo. Sunnu enɛ lɛ nɔ bló bonu gbɛ̀ na bɔkun nú mɛ lɛ ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, ye nɔ zín mɛ lɛ jí ɖɔ ye bǐ ɖó na xwedó aca enɛ lɛ e wá huzu agban kpinkpɛn lɛ é. Tɔ́gbó yetɔn lɛ hu gbeyiɖɔ Mawu tɔn lɛ bɛ́sín Abɛli jí. Ye mɛ enɛ lɛ e ɖò xixlɛ́ wɛ dìn ɖɔ emi ɖò sísí ɖó nú gbeyiɖɔ lɛ wɛ bo ɖò kpè xò nyì yɔ yetɔn lɛ ta wɛ é ɔ, linlin kpo nùwalɔ tɔ́gbó yetɔn lɛ tɔn kpo xwedó wɛ ye ɖè. Ye tlɛ ɖò biba na hu Gbeyiɖɔ Mawu tɔn ɖaxó hugǎn ɔ wɛ. Jezu ɖɔ ɖɔ ye na ɖó gbè nǔ e ye wà lɛ é tɔn nú Mawu. Nǔ enɛ jɛ nugbǒ ɖò xwè 38 gudo ɖò 70 H.M.\nJezu kpó ɖò xó ɖɔ wɛ bo ɖɔ: “Heelu mi sɛnkplɔnmɛtɔ́ lɛ, ɖó mi sɔ́ nùnywɛxwé sín cavi ɔ; miɖesunɔ ɔ, mi byɔ mɛ ǎ; mɛ e ka jló na byɔ mɛ lɛ ɔ, mi nɔ lɛ́ sú ali tɔn dó ye!” (Luki 11:52) Sunnu enɛ lɛ wɛ ɖó na kplɔ́n nǔ e Xó Mawu Tɔn byɔ é mɛ lɛ, ye ka wà mɔ̌ ǎ bo lɛ́ sú ali tɔn dó ye bonu ye ni ma mɔ nǔ jɛ mɛ ó.\nNɛ̌ Falizyɛn lɛ kpo sɛnkplɔnmɛtɔ́ lɛ kpo ka wà nǔ gbɔn? Ee Jezu tɔ́n sín finɛ é ɔ, ye sìn xomɛ bo jɛ gǒmɛ n’i bo jɛ nǔ kanbyɔ ɛ jí magbokɔ. Enyi nukúnnú ba na mɔ jɛ nǔ mɛ wɛ ye ɖè wutu wɛ ye ɖò nǔ kanbyɔ wɛ ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, mɔ ɖó n’i wɛ ye ɖè bonu é na ɖɔ xó ɖé jɛ dò bonu ye na dó sixu wlí i.\nEtɛwu Jezu ka gbɛ́ nǔ nú Falizyɛn lɛ kpo sɛnkplɔnmɛtɔ́ lɛ kpo?\nAgban tɛ lɛ è ka zín togun ɔ jí bonu é na hɛn?\nEtɛ ka ɖò te kpɔ́n mɛ ɖěɖee klán gbè xá Jezu bo ba na hu i lɛ é?\nSɛ́ dó mɛɖé Sɛ́ dó mɛɖé Jezu Ðu Nǔ Xá Falizyɛn Ðé


Wp/fon/Axɔsu Kilili - Wikimedia Incubator\n< Wp | fonWp > fon > Axɔsu Kilili\nGBƐ AXƆSU KILILI TƆN\nTinmɛ nyikɔ e E jɛ e tɔn : Wan jɔso kilili ma nyɔ gbigba\nDada Gbɛhɛn'azin wɛ ji mɛ ɖo lexwele 1885 ɖo kpɔjitɔ GBƐWƐNƆDONǏI e nyi Aklahunkpa nu bo jɔ ɖo AZƆNƉEKƆN kunkan mɛ e sin xomɛ, Axɔsu KILILI wa lɛ yɛhwesin bo jɛ nyi Robɛ̌ɛ. E nyi mɛ ɖo vi ko nukɔn tɔn e kpo bo ɖo gbɛ sin wɛ cobɔ Dada GBƐHƐN'AZIN yi gbeji.\nNɛ e ka ji mɛ ji gbɔn? Hwenuxo e vado jiji Axɔsuvi Kilili tɔn wu ɔ ko ɖe xwlɛ ɖɔ Vi ɖo vi kɛn mɛ wɛ e nyi. E na ɖɔ̌ɔ, Dada Gɛlɛlɛ dà Asi jɛ ɖò nukun mɛ ee ɖo Dada HWZGBƐ'AJA Kasudomɛ e nɔ ylɔ ɖɔ KPƆSI JƐƉONUKUNLƐ e we nu Vi tɔn Kowundo. Mɛ ɖokpo nɔ nyi VIƉEƉOTOTÉ bɔ mɛ we gɔɔ nɔ nyi GBƐWƐNƆDONI. VIƉEƉOTOTE wa ji vi nyɔnu ɖokpo bɔ Dada GƐLƐLƐ sunnyǐi NYIVI. GBƐWƐNƆDONI lɔlɔ mɔ wa ji vi sunnu ɖokpo. E yi do wɛn Dada GƐLƐLƐ ɖɔ : VI E NA XƆ DANXOMƐ TO E WA.\nGbɛ e Axɔsuvi KILILI zan e E na ɖɔ̌ɔ E ɖu Tɔ tɔn Dada GBƐHƐN'AZIN tɔn ɖebu, ɖo yovo flǎansěe lɛ kpla Dada yi togudo. E ɖo susu wɛ jɔlɔwɛ jɔlɔwɛ ɖi Dada GBƐHƐN'AZIN vi sunnu kpodo nyɔnu mɔ kpan kpo. E gbɔ bo zan gbɛ tɔn ɖo hlahla ji sin lexwele 1894 wa 1900. Yovo flǎansěe lɛ wa kpla ɛ yi Ahwa nukɔntɔn gbɛ ɔ bi tɔn bɔ E yi nɔ ahangbenu nu xwě ɛnɛ (1914-1918). Akɔnkpinkpan ma sisɔ ɖo nu ɖe nukɔn tɔn kpodo nu e e zɔn mɛ e wa do ganji kpan zɔn bɔ yovo lɛ ɖekɛn ɛ bo nɛɛ Nuɖeji wuntun gege. E wa lɛkɔ wa xwe bo nɔ kpɔ xa yovo toyitɔ lɛ bo wazɔ xa ye nu hwenu kpɛviɖe ɖo Sɔnba lɛ gbeji ɖo to taligbe. Bo wa lɛ kɔ wa Dɛɛ tɔn xwe ɖ'Agbomɛ, fi E nyi takwɛyitɔ aximɛ tɔn ɖe e.\nAxɔsuvi glesi(1922-1925) Bɛ sin xwe 1922 tɔn ɔ mɛ kaka wa xwe 1925 tɔn ɔ, Axɔsuvi Robɛɛ wa huzu Glesi atindotɔ ɖo gleta kɔxo JIHIZIƉE tɔn kpodo TANTA kpan mɛ. Hwenɛnu ɔ, glegbo tɔn wɛ gbo atin bɔ yɔvotoyitɔ lɛ do gba xɔ gege na Hwěnu e Glenɔgan sin gbɛ tɔn ɖo nukɔnyiyi ɖo wɛ ɔ Togan lɛ jɛ mɛ e na ɖu Kɔnmadan lɛ yɔlɔ ji\nRetrieved from "https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wp/fon/Axɔsu_Kilili&oldid=5279641"\nLast edited on 9 December 2021, at 09:13


Jozuwée 4 - Josué 4\nÉe togun ɔ́ bǐ d'asá Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ fó ɔ́, Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ nú Jozuwée ɖɔ:\n4.1 Lorsque toute la nation eut achevé de passer le Jourdain, l'Éternel dit à Josué :\n“Mi cyán súnnu wěwe ɖo togun ɔ́ mɛ, mi sɔ́ súnnu ɖokpó ɖokpó gbɔn akɔta ɖokpó ɖokpó mɛ,\nbó ná zɔ́n yě ɖɔ yě ní yi tɔ zan ɔ́ jí ɖo fí e vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ lɛ́ɛ nɔ te ɖe ɔ́, bó bɛ́ awǐnnya wěwe wá. Yě ná bɛ́ awǐnnya énɛ́ lɛ́ɛ yi ɖó fí e ná dɔ́ wɛ mi ɖe égbé é.”\n4.3 Donnez-leur cet ordre : Enlevez d'ici, du milieu du Jourdain, de la place où les sacrificateurs se sont arrêtés de pied ferme, douze pierres, que vous emporterez avec vous, et que vous déposerez dans le lieu où vous passerez cette nuit.\nJozuwée ylɔ́ súnnu wěwe e é zɔ́n bɔ è cyán ɖo Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ mɛ lɛ́ɛ, è sɔ́ súnnu ɖokpó ɖokpó gbɔn akɔta ɖokpó ɖokpó mɛ.\nJozuwée ɖɔ nú yě ɖɔ: “Mi jɛ Mawu Mavɔmavɔ, Mawu mitɔn sín akɔjijɛgbá ɔ́ nukɔn, bó yi tɔ ɔ́ sín azan jí. Mi mɛ ɖokpó ɖokpó ná zé awǐnnya ɖokpó ɖokpó ɖó abɔ̌ ta. Awǐnnya ɖokpó ɖokpó ná nyí Izlayɛ́li sín akɔta lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó tɔn.\n4.5 Il leur dit : Passez devant l'arche de l'Éternel, votre Dieu, au milieu du Jourdain, et que chacun de vous charge une pierre sur son épaule, selon le nombre des tribus des enfants d'Israël,\nAwǐnnya énɛ́ lɛ́ɛ ná nɔ flín nǔ e jɛ ɖo fí ɔ́ mi. Nú é wá jɛ sɔ gúdo bónú vǐ mitɔn lɛ́ɛ kan nǔ byɔ́ ɖɔ étɛ́ awǐnnya énɛ́ lɛ́ɛ ká nyí nú mi ɔ́,\n4.6 afin que cela soit un signe au milieu de vous. Lorsque vos enfants demanderont un jour : Que signifient pour vous ces pierres ?\nmi ná yí gbe nú yě ɖɔ: ‘Hwenu e akɔjijɛgbá Mawu Mavɔmavɔ tɔn ɖo Judɛ́ɛn tɔ dó asá wɛ ɔ́, tɔ ɔ́ gbo ɖo nukɔn tɔn; tɔ ɔ́ gbo bɔ sin kplé cí fí ɖokpó nǔɖé wɛ hɛn ɛ ɖó te ɖɔhun. Nǔ énɛ́ ɔ́ e jɛ ɔ́ flín Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ wɛ awǐnnya énɛ́ lɛ́ɛ ɖe káká sɔ́yi mavɔ mavɔ.’ ”4.7 vous leur direz : Les eaux du Jourdain ont été coupées devant l'arche de l'alliance de l'Éternel ; lorsqu'elle passa le Jourdain, les eaux du Jourdain ont été coupées, et ces pierres seront à jamais un souvenir pour les enfants d'Israël.\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, mɛ e è cyán lɛ́ɛ bló nǔ e Jozuwée zɔ́n yě ɔ́. Yě yi bɛ́ awǐnnya wěwe ɖo Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ tɛ́ntin, bó bɛ́ hɛn yi fí e yě ɖɔ é. Akɔta ɖokpó awǐnnya ɖokpó lě e Mawu Mavɔmavɔ ɖésú ɖɔ gbɔn nú Jozuwée é.\nJozuwée zɔ́n bɔ è lɛ̌ to awǐnnya wěwe ɖó tɔ ɔ́ tɛ́ntin, ɖó fí e vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ e hɛn akɔjijɛgbá lɛ́ɛ nɔ te ɖe ɖo tɔ ɔ́ mɛ é. Awǐnnya énɛ́ lɛ́ɛ kpo ɖo fínɛ́ káká jɛ égbé.\n4.9 Josué dressa aussi douze pierres au milieu du Jourdain, à la place où s'étaient arrêtés les pieds des sacrificateurs qui portaient l'arche de l'alliance ; et elles y sont restées jusqu'à ce jour.\nVɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ e hɛn akɔjijɛgbá ɔ́ lɛ́ɛ nɔ te ɖo tɔ ɔ́ tɛ́ntin káká, bɔ togun ɔ́ bló nǔ e Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ nú Jozuwée, bɔ é ɖɔ nú yě ɔ́ bǐ. Yě bló nǔ lɛ́ɛ bɔ é sɔ gbe xá lě e Mɔyízi ɖɔ gbɔn nú Jozuwée é. Togun ɔ́ hwlɛ́ndó bo dó asá tɔ ɔ́.\nÉe mɛ lɛ́ɛ bǐ jɛ tɔ ɔ́ gúdo ɔ́, vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ lɛ́ɛ jɛ togun ɔ́ nukɔn kpó akɔjijɛgbá ɔ́ kpó.\nSúnnu e ɖo Hwlibɛ́ni sín akɔta mɛ lɛ́ɛ, kpódó éé ɖo Gadi sín akɔta mɛ lɛ́ɛ kpó, kpódó éé ɖo Manasée sín akɔta vlɔ̌ɖówe mɛ lɛ́ɛ kpó sɔ́ ahwan nú, bó ɖo gbesisɔ mɛ bo ná fun ahwan. Yě nɔ nukɔn nú Izlayɛ́li ví e kpo lɛ́ɛ, bɔ yě dó asá tɔ ɔ́; yě bló lě e Mɔyízi ɖɔ gbɔn nú yě ɔ́.\nYě mɛ e sɔ́ ahwan nú bo ɖo gbesisɔ mɛ bo ná fun ahwan lɛ́ɛ yi gbɛtɔ́ adɔ̌kpo we (40000) mɔ̌. Yě dó asá Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ ɖo Mawu Mavɔmavɔ nukún mɛ, bó ɖidó Jeliko sín ayǐkúngban wɛnjɛ lɛ́ɛ jí.\nGbe énɛ́ gbe ɔ́, Mawu Mavɔmavɔ sɔ́ acɛkpikpa Jozuwée tɔn jínjɔ́n ayǐ ɖo Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ bǐ tɛ́ntin, bɔ yě ɖó sísí n'i ɖo gbɛzán tɔn bǐ mɛ, lě e yě ɖó sísí nú Mɔyízi gbɔn é.\n4.14 En ce jour-là, l'Éternel éleva Josué aux yeux de tout Israël ; et ils le craignirent, comme ils avaient craint Moïse, tous les jours de sa vie.\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ nú Jozuwée ɖɔ:\n4.15 L'Éternel dit à Josué :\n“Đe gbe nú vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ e hɛn kúnnuɖegbá ɔ́ lɛ́ɛ ɖɔ yě ní tɔ́n sín tɔ ɔ́ mɛ.”\nBɔ Jozuwée ɖe gbe nú yě ɖɔ: “Mi tɔ́n sín Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ mɛ.”\n4.17 Et Josué donna cet ordre aux sacrificateurs : Sortez du Jourdain.\nVɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ lɛ́ɛ bló nǔ e Jozuwée ɖɔ nú yě ɔ́; ée afɔ yětɔn ná jɛ agě lě tlóló ɔ́, tɔ ɔ́ lɛ́ jɛ sisa jí, bo ɖi sin lě e é kó ɖe gbɔn ɖ'ayǐ é.\nSun nukɔntɔn ɔ́ sín azǎn wǒgɔ́ ɔ́ gbe wɛ Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ dó asá tɔ ɔ́. Yě ɖǒ gɔnu ɖó Gilugalu, ɖo Jeliko sín zǎnzǎnhwe jí.\nJozuwée ɖɔ bɔ yě tɛ́ awǐnnya wěwe e yě bɛ́ sín Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ mɛ lɛ́ɛ ɖó Gilugalu.\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, é ɖɔ nú Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ ɖɔ: “Nú é wá jɛ sɔ gúdo, bónú vǐ mitɔn lɛ́ɛ kan nǔ byɔ́ ɖɔ étɛ́ awǐnnya énɛ́ lɛ́ɛ ká nyí nú mi ɔ́,\n4.21 Il dit aux enfants d'Israël : Lorsque vos enfants demanderont un jour à leurs pères : Que signifient ces pierres ?\nmi ná tínmɛ nú yě ɖɔ Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ gbo, bɔ Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ gbɔn ayǐkúngban xúxú jí yi jɛ tɔ ɔ́ gúdo.\n4.22 vous en instruirez vos enfants, et vous direz : Israël a passé ce Jourdain à sec.\nĐó Mawu Mavɔmavɔ, Mawu mitɔn bló bɔ Judɛ́ɛn tɔ ɔ́ xú, bɔ mi gbɔn ayǐkúngban xúxú jí, bó dó asá tɔ ɔ́. Nǔ ɖokpó ɔ́ wɛ é bló nú Xu Vɔvɔ ɔ́ bɔ é xú, bɔ mi gbɔn ayǐkúngban xúxú jí bó dín.\n4.23 Car l'Éternel, votre Dieu, a mis à sec devant vous les eaux du Jourdain jusqu'à ce que vous eussiez passé, comme l'Éternel, votre Dieu, l'avait fait à lamer Rouge, qu'il mit à sec devant nous jusqu'à ce que nous eussions passé,\nÉ bló mɔ̌ bónú togun e ɖo ayǐkúngban jí é bǐ ná tunwun lě e hlɔ̌nhlɔ́n tɔn dó agba sɔ é, bónú mi ná ɖó sísí nú Mawu Mavɔmavɔ, Mawu mitɔn tɛgbɛ.”


“Mi Yì Bo Kplɔ́n Nǔ Akɔta lɛ Bǐ, Bonu Ye Ni Huzu Ahwanvu”—Matie 28:19 | Nùkplɔnkplɔn\n“Mi yì bo kplɔ́n nǔ akɔta lɛ bǐ, bonu ye ni huzu ahwanvu ce. Mi . . . [bló baptɛm] nú ye. Mi kplɔ́n nǔ ye, bonu ye ni setónú nú nǔ e un kplɔ́n mi lɛ bǐ.”—MAT. 28:19, 20.\nHAN LƐ: 141, 97\nNƐ̌ KÚNNUÐETƆ́ JEHOVAH TƆN LƐ KA GBƆN VO GBƆN ÐÒ . . .\nwɛn e ye nɔ jla é kpo nǔ e wu ye nɔ jla é kpo mɛ?\nwlɛnwín e ye nɔ zán lɛ é mɛ?\nlee azɔ̌ yetɔn gbló ada gbɔn é mɛ?\n1, 2. Nùkanbyɔ tɛ lɛ xó Jezu tɔn e ɖò Matie 24:14 mɛ é ka sɔ́ nyì atɛ jí?\nMƐ GÈGĚ tuùn Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ, ɖó Mawuxóɖiɖɔzɔ́ yetɔn lɛ wu, enyi ye hun xomɛ dó mǐ wu alǒ tlɛ klán gbè xá mǐ syɛnsyɛn ɔ nɛ. Vlafo a sixu ko xò gò mɛɖé ɖò sinsɛnzɔ́ towe mɛ, bɔ é ɖɔ ɖɔ emi kún yí gbè nú nǔ e mǐ ɖi nǔ na lɛ é ó, amɔ̌, emi nɔ ɖó sísí nú mǐ ɖó azɔ̌ mǐtɔn wu. Ði lee mǐ tuùn gbɔn é ɔ, Jezu ko ɖɔ ɖ’ayǐ ɖɔ è na jla wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ. (Mat. 24:14) Amɔ̌, nɛ̌ mǐ ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ azɔ̌ e wà wɛ mǐ ɖè é nyí nǔɖɔɖ’ayǐ Jezu tɔn sín jijɛ? Enyi mǐ ɖɔ ɖɔ mǐdɛɛ lɛ wɛ ɖò azɔ̌ enɛ wà wɛ ɔ, gò wɛ é nyí bɔ mǐ yí à?\n2 Sinsɛn gègě wɛ nɔ mɔ ɖɔ emi ɖò wɛnɖagbe ɔ jla wɛ. É ɖò mɔ̌ có, gǎn e ye nɔ dó lɛ é sɔ́ nɔ hú kúnnuɖiɖe mɛɖesunɔ tɔn lɛ, nǔwiwa sinsɛn tɔn lɛ, alǒ amísa biblo ɖò televiziɔn abǐ ɛntɛnɛti jí ǎ. Sinsɛn ɖevo lɛ nɔ dó gesí alɔ e ye nɔ dó mɛ lɛ é alǒ gǎn e ye nɔ dó ɖò lanmɛ na nɔ ganji kpo wema kplɔnkplɔn kpo linu lɛ é. Nǔ e Jezu ɖegbe nú ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ ye ni wà é jɛn ka nyí enɛ lɛ à?\n3. Sɔgbe kpo Matie 28:19, 20 kpo ɔ, nǔ ɛnɛ tɛ lɛ ahwanvu Jezu tɔn lɛ ka ɖó na wà?\n3 Ahwanvu Jezu tɔn lɛ ka ɖó na bla alɔ dó wǔ, bo nɔte bɔ mɛ lɛ na nɔ wá gɔ̌n yetɔn wɛ à? Gbeɖé kpɔ́n! Ðò fínfɔ́n sín kú Jezu tɔn gudo ɔ, é ɖɔ nú ahwanvu tɔn kanweko mɔkpan ɖɔ jí: “Hǔn, mi yì bo kplɔ́n nǔ akɔta lɛ bǐ, bonu ye ni huzu ahwanvu ce. Mi . . . [bló baptɛm] nú ye. Mi kplɔ́n nǔ ye, bonu ye ni setónú nú nǔ e un kplɔ́n mi lɛ bǐ.” (Mat. 28:19, 20) Nǔ ɛnɛ wɛ è ɖó na wà nɛ. Mǐ ɖó na bló bɔ mɛ lɛ na huzu ahwanvu, bló baptɛm nú ye, bo kplɔ́n nǔ ye; bɔ etɛ ka nyí nǔ nukɔntɔn e mǐ ɖó na wà é? Jezu ɖɔ: “Mi yì”! Akɔwé Biblu tɔn ɖokpo ɖɔ dó gbeɖiɖe enɛ wu ɖɔ: “È ni ‘yì’ ɔ, azɔ̌ nùɖitɔ́ ɖokpo ɖokpo tɔn wɛ, é sixu nyí gbɔn ali jí alǒ gbɔn tɔ̀ jí.”—Mat. 10:7; Luk. 10:3.\n4. Etɛ è na “dɔn gbɛtɔ́ lɛ, lee [è] nɔ nyì ɖɔ dó wlí hweví gbɔn é” ka nɔ byɔ?\n4 Gǎndido ahwanvu ɖokpo ɖokpo tɔn xó ɖɔ wɛ Jezu ka ɖè à, alǒ wɛnɖagbejijla e è bló tuto na é ɖé xó ɖɔ wɛ é ɖè? Ðó mɛ ɖokpo sixu yì “akɔta lɛ bǐ” mɛ ǎ wutu ɔ, é na byɔ ɖɔ mɛ gègě ni xísí alɔ dó. Jezu lɛ́ ɖè enɛ xlɛ́ hwenu e é ylɔ ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ ye ni wá “dɔn gbɛtɔ́ lɛ, lee [ye] nɔ nyì ɖɔ dó wlí hweví gbɔn é” ɖɔhun é. (Xà Matie 4:18-22.) Hweví wlíwlí alɔkpa e xó ɖɔ wɛ é ɖè ɖò fí é nyí ee hwehutɔ́ ɖokpo ɖé na zán mlɛ̀ kpo nùví kpo, bo na jinjɔn ayǐ kpowun bɔ hweví lɛ na wá sɔ́ é ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, é nɔ byɔ ɖɔ è ni zán ɖɔ lɛ, azɔ̌ syɛnsyɛn ɖé wɛ bɔ hweɖelɛnu ɔ, mɛ gègě nɔ xísí alɔ dó.—Luk. 5:1-11.\n5. Nùkanbyɔ ɛnɛ tɛ lɛ sín xósin mǐ ka ɖó na na? Etɛwu?\n5 Bo na dó tuùn mɛ ɖěɖee ɖò wɛnɖagbe ɔ jla wɛ ɖò égbé bɔ nǔɖɔɖ’ayǐ Jezu tɔn ɖò jijɛnu wɛ é ɔ, mǐ ɖó na na xósin nú nùkanbyɔ ɛnɛ elɔ lɛ:\nWɛn tɛ è ka ɖó na jla?\nEtɛ ka ɖó na sísɛ́ mǐ bɔ mǐ na wà azɔ̌ enɛ?\nWlɛnwín tɛ lɛ è ka ɖó na zán?\nBǎ tɛ mɛ wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ ka ɖó na gbló ada ɖó? Táan nabi è ka ɖó na bló na?\nXósin nùkanbyɔ ɛnɛ enɛ lɛ tɔn na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na tuùn mɛ ɖěɖee ɖò gbɛhwlɛngán sín azɔ̌ enɛ wà wɛ lɛ é, bɔ kán e mǐ kanɖeji bo na ɖókan d’ewu kpo gbejininɔ kpo é na lɛ́ lidǒ.—1 Tim. 4:16.\nWƐN TƐ È KA ÐÓ NA JLA?\n6. Etɛwu a ka sixu ɖeji ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ ɖò wɛn e Jezu ɖɔ è ni jla é jla wɛ?\n6 Xà Luki 4:43. Jezu jla “axɔsuɖuɖu Mawu tɔn” sín “Wɛnɖagbe,” bɔ é ɖó nukún ɖɔ ahwanvu emitɔn lɛ lɔ ni wà mɔ̌. Gbɛtɔ́ gbɛ̌nu tɛ lɛ ka ɖò wɛn enɛ jla “akɔta lɛ bǐ” wɛ? É ɖò wɛn ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ wɛ. Gbeklanxamɛtɔ́ ɖé lɛ tlɛ yí gbè ɖɔ mɔ̌ wɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, yɛhwenɔ mɛsɛ́dó ɖé ɖɔ nú Kúnnuɖetɔ́ ɖé gbè ɖokpo ɖɔ emi ko gbɔn tò vovo mɛ, bɔ emi kanbyɔ Kúnnuɖetɔ́ lɛ ɖò tò enɛ lɛ ɖokpo ɖokpo mɛ ɖɔ wɛn tɛ jla wɛ ye ka ɖè à jí. Xósin tɛ ye ka na ɛ? Yɛhwenɔ ɔ ɖɔ: “Ye mɛ bǐ jɔ xlo kaka bɔ sìnkɔn ɖokpo ɔ wɛ ye nɔ na, ɖɔ: ‘Wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn.’” Kúnnuɖetɔ́ enɛ lɛ jɔ xló ɖě ǎ, gbè ɖokpo ɔ dó wɛ ye ɖè, lee é ɖó na nyí gbɔn nú Klisanwun nugbǒ lɛ é. (1 Kɔ. 1:10) Bɔ Atɔxwɛ Ee Ðò Axɔsuɖuto Jehovah Tɔn Jla Wɛ É sín wɛn vɔ́ ɖɔ wɛ ye ɖè. Xójlawema enɛ ko ɖè ɖò gbè 254 mɛ, bɔ enyi è má ɖó zɛ̌nzɛ̌n ɔ, è nɔ ɖè ɖokpo ɖokpo livi 59 mɔ̌ tɔ́n; enɛ wɛ zɔ́n b’ɛ nyí xójlawema e gbakpé hugǎn ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ é.\n7. Nɛ̌ mǐ ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ sinsɛngán Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ kún ɖò wɛn e Jezu ɖɔ è ni jla é jla wɛ ó?\n7 Sinsɛngán Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ ɖò Axɔsuɖuto Mawu Tɔn jla wɛ ǎ. Enyi ye ka wá ɖɔ xó dó Axɔsuɖuto ɔ wu gbeɖé ɔ, ye mɛ gègě nɔ ɖɔ ɖɔ lee nǔ nɔ cí nú mɛ é alǒ ninɔmɛ ɖé wɛ bo ɖò ayi Klisanwun ɖé tɔn mɛ. (Luk. 17:21) Ye nɔ d’alɔ gbɛtɔ́ lɛ bonu ye na mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ Axɔsuɖuto Mawu Tɔn nyí acɛkpikpa jixwé tɔn e Jezu Klisu nyí Axɔsu na é ɖé, lobɔ é jɛn na ɖeɖɛ tagba gbɛtɔ́ tɔn lɛ bǐ, lobo ka na ɖè nǔnyanyawiwa bǐ sín ayikúngban elɔ jí malin-malin mɛ ǎ. (Nǔɖe. 19:11-21) É nyɔ́ wà ɔ, Natáaxwe kpo Paskwa kpo hwenu jɛn ye nɔ flín Jezu. É cí ɖɔ ye kún tuùn nǔ e Axɔsu yɔyɔ̌ ayikúngban ɔ tɔn Jezu na wà é kpɛɖé kpɛ́ɖé ó ɖɔhun. Ðó ye tuùn wɛn e ye ɖó na jla é ǎ wutu ɔ, é ka ɖó na kpaca mɛ ɖɔ nǔ e ɖó na sísɛ́ mɛ bɔ è na wà azɔ̌ enɛ é lɔ bú dò dó ye wɛ à?\nETƐ KA ÐÓ NA SÍSƐ́ MǏ BƆ MǏ NA WÀ AZƆ̌ Ɔ?\n8. Nǔmasɔgbe tɛ ma ka na sísɛ́ mɛ bɔ è na wà Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ ǎ?\n8 Etɛ ka ɖó na sísɛ́ mɛ bɔ è na wà Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ? É ɖó na nyí bo na dó jɔ akwɛ bo gbá xɔ ɖaxó ɖaxó lɛ wutu ǎ. Jezu ɖɔ nú ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ: “Lee un na acɛ mi vɔ̌nu ɔ, mi lɔmɔ̌ mi bo wà nǔ lɛ bǐ vɔ̌nu.” (Mat. 10:8) È ɖó na sɔ́ Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ dó wà ajɔ̌ na ǎ. (2 Kɔ. 2:17) Mɛ e ɖò wɛn ɔ jla wɛ lɛ é ɖó na ba lè yeɖesunɔ tɔn ɖó azɔ̌ e ye wà é wu ǎ. (Xà Mɛsɛ́dó 20:33-35.) Alixlɛ́mɛ enɛ e zawě é ɖò finɛ có, sinsɛn gègě wɛ akwɛjijɔ alǒ gǎndido bo na jɛ dɔkun nɔ víví na. Ye ɖó na kpé nukún dó sinsɛngán e nɔ ɖu sunfifokwɛ lɛ é wu, gɔ́ nú azɔ̌watɔ́ gègě ɖevo lɛ. Ðò ninɔmɛ gègě mɛ ɔ, nukɔntɔ́ Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ ko xò dɔkun gègě kplé.—Nǔɖe. 17:4, 5.\n9. Nɛ̌ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ ka xlɛ́ ɖɔ nǔ e sɔgbe é wɛ nɔ sísɛ́ emi bɔ emi nɔ wà Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ gbɔn?\n9 Etɛ è ka sixu ɖɔ dó Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ wu ɖò akwɛjijɔ linu? Nǔ e è sɔ́ jlǒ dó na lɛ é wɛ nɔ nɔ gudo nú azɔ̌ yetɔn. (2 Kɔ. 9:7) È nɔ yí agbǎnmɛkwɛ ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn yetɔn lɛ mɛ alǒ ɖò kpléɖókpɔ́ yetɔn lɛ jí ǎ. É ɖò mɔ̌ có, ɖò xwè e wá yì é kɛɖɛ mɛ ɔ, Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ zán ganxixo liva ɖokpo livi 93 dó jla wɛnɖagbe ɔ, lobo kpé nukún dó Biblu kplɔnkplɔn livi tɛnnɛ jɛji wu vɔ̌nu ɖò sun ɖokpo ɖokpo mɛ. Nǔ e kpaca mɛ é wɛ nyí ɖɔ, é nyí vɔ̌nu kɛɖɛ wɛ ye nɔ wà azɔ̌ yetɔn ǎ, loɔ, ye nɔ lɛ́ kpé nukún dó akwɛzinzan yeɖesunɔ tɔn lɛ wu kpo awǎjijɛ kpo. Dobanúnǔtɔ́ ɖé ɖɔ dó azɔ̌ e Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ nɔ wà é wu ɖɔ: “Nǔ nukɔntɔn e gbé ye nɔ nya é wɛ nyí ye na jla wɛn ɔ bo kplɔ́n nǔ mɛ. . . . Ye ɖó sinsɛngán e nɔ wɔ akwɛ ɖu lɛ é ɖě ǎ.” Etɛ ka nɔ sísɛ́ mǐ bɔ mǐ nɔ wà azɔ̌ enɛ lo? Ðò klewun mɛ ɔ, mǐ nɔ sɔ́ jlǒ mǐɖesunɔ tɔn dó wà azɔ̌ enɛ, ɖó mǐ yí wǎn nú Jehovah bo lɛ́ yí wǎn nú nɔzo mǐtɔn lɛ. Jlǒ sísɔ́ dó wà nǔ enɛ ɔ, nǔɖɔɖ’ayǐ e ɖò Ezayíi 6:8 mɛ é sín jijɛ wɛ. (Xà.)\nWLƐNWÍN TƐ LƐ È KA ÐÓ NA ZÁN?\nMǐ nɔ ɖɔ Mawuxó ɖò fí ɖebǔ e mǐ sixu mɔ gbɛtɔ́ ɖè é (Kpɔ́n akpáxwé 10gɔ́ ɔ)\n10. Wlɛnwín tɛ lɛ Jezu kpo ahwanvu tɔn lɛ kpo ka zán dó jla wɛn ɔ?\n10 Wlɛnwín tɛ lɛ Jezu kpo ahwanvu tɔn lɛ kpo ka zán dó jla wɛnɖagbe ɔ? Ye nɔ yì gbɛtɔ́ lɛ gɔ́n ɖò fí ɖebǔ e è sixu mɔ ye ɖè é: ɖò tokplétɛn lɛ kpo xwé lɛ gbè kpo. Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ nɔ lɛ́ byɔ ɖɔ è ni ba mɛ e jɛ lɛ é sín xwé ɖé gbè jɛ xwé ɖé gbè. (Mat. 10:11; Luk. 8:1; Mɛ. 5:42; 20:20) Wlɛnwín enɛ e ɖò tuto jí é xlɛ́ ɖɔ è kún ɖè mɛɖé ɖó vo ɖò mɛɖé mɛ ó.\n11, 12. Nɛ̌ gǎn e dó wɛ Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ ɖè ɖò wɛnɖagbe ɔ jijla linu é ka cí ɖò togun Jehovah tɔn tɔn kpá?\n11 Nɛ̌ sinsɛn Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ ka wà nǔ gbɔn ɖò ali enɛ nu? Gègě yetɔn tíìn bɔ sinsɛnví yetɔn lɛ jó Mawuxóɖiɖɔzɔ́ bǐ dó nú sinsɛngán e ye nɔ sú axɔ lɛ é kpo xomɛhunhun kpo. Sinsɛngán Klisanwun-Nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ ka nɔ “dɔn gbɛtɔ́ lɛ, lee [è] nɔ nyì ɖɔ dó wlí hweví gbɔn é” ɖɔhun ǎ, loɔ, é cí ɖɔ nukúnkpikpe dó “hweví” e ko ɖò ye sí lɛ é wu nɔ mya nukún nú ye hugǎn. Nugbǒ wɛ ɖɔ hweɖelɛnu ɔ, sinsɛngán ɖé lɛ sixu tɛnkpɔn bo zɔ́n wɛnɖagbejijla alɔkpa ɖé lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖò xwè 2001 sín bǐbɛ̌mɛ ɔ, Papa Jean Paul II wlan dó wema-sɛ́dó-mɛ ɖé mɛ ɖɔ: “Sín xwè mɔkpan ɖíe wɛ un ko ɖò wɛnɖagbejijla yɔyɔ̌ ɔ sín gbè ɖè wɛ. Un lɛ́vɔ wà mɔ̌ dìn . . . Mǐ ɖó na flɔ́ kudeji sín akpàkpà e sɔ́ Pɔlu é sín zo dó lanmɛ nú mǐɖée, éyɛ súxó ɖɔ: ‘Enyi un ma jla wɛnɖagbe ɔ ǎ hǔn, heelu mì.’” Papa ɔ lɛ́vɔ ɖɔ gɔ́ na ɖɔ azɔ̌ enɛ ɔ, è “sixu jó dó nú gbɛ̌ta ‘mɛ e tuùn lɛ é’ tɔn ɖé ǎ, loɔ, Togun Mawu Tɔn sín hagbɛ̌ lɛ bǐ sín azɔ̌ wɛ.” Amɔ̌, mɛ nabi ka sɔ ylɔ̌ enɛ?\n12 Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ ka ló? Yedɛɛ lɛ kɛɖɛ wɛ ɖò jijla wɛ ɖɔ Jezu ko nyí Axɔsu bo ɖò acɛ kpa wɛ sín 1914. Ði lee Jezu zɔ́n gbɔn é ɔ, wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ nɔ mya nukún nú ye tawun. (Mak. 13:10) Wema ɖé ɖɔ jí: “Mɛsɛ́dózɔ́ ɔ nɔ ɖu ayi mɛ nú Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ hú nǔ ɖevo lɛ bǐ.” Mɛ e wlan wema ɔ é ɖɔ dó xó e Kúnnuɖetɔ́ ɖé ɖɔ é wu ɖɔ: “Enyi ye kpannukɔn xovɛ, mɛɖokponɔ ninɔ, kpo azɔn kpo ɔ, ye nɔ tɛnkpɔn bo nɔ d’alɔ mɛ, . . . amɔ̌ ye nɔ wɔn gbeɖé ɖɔ azɔ̌ e ɖò taji nú emi é wɛ nyí wɛn gbigbɔ tɔn ɖé didó dó gbɛ̀ ɔ sín vivɔ e ko ja é kpo nǔ e è ɖó na wà bá gán é kpo wu ǎ.” (Pillars of Faith—American Congregations and Their Partners) Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ kpó ɖò wɛn enɛ jla wɛ, bo nɔ zán wlɛnwín ɖěɖee Jezu kpo ahwanvu tɔn lɛ kpo zán é.\nBǍ TƐ MƐ AZƆ̌ Ɔ KA ÐÓ NA GBLÓ ADA ÐÓ? TÁAN NABI È KA ÐÓ NA BLÓ NA?\n13. Bǎ tɛ mɛ Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ ka ɖó na gbló ada ɖó?\n13 Jezu tinmɛ bǎ e mɛ Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ ɖó na gbló ada ɖó é bo ɖɔ ɖɔ è ɖó na jla wɛnɖagbe ɔ “gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ.” (Mat. 24:14) È ɖó na bló bɔ gbɛtɔ́ lɛ na huzu ahwanvu gbɔn “akɔta lɛ bǐ” mɛ. (Mat. 28:19, 20) Enɛ byɔ ɖɔ azɔ̌ ɔ ni gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ.\n14, 15. Etɛ ka xlɛ́ ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ bló bɔ nǔɖɔɖ’ayǐ Jezu tɔn e kúnkplá bǎ e mɛ azɔ́ ɔ na gbló ada ɖó é jɛnu? (Kpɔ́n fɔtóo e ɖò bǐbɛ̌mɛ lɛ é.)\n14 Bo na dó mɔ nukúnnú jɛ lee Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ bló bɔ nǔɖɔɖ’ayǐ Jezu tɔn e kúnkplá bǎ e mɛ Mawuxóɖiɖɔzɔ́ ɔ na gbló ada ɖó é jɛnu gbɔn é wu ɔ, mi nú mǐ ni gbéjé nùɖé lɛ kpɔ́n. Sinsɛngán tɛnmɛ tɛnmɛ 600 000 mɔ̌ wɛ ɖò États-Unis, bɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn 1 200 000 mɔ̌ ɖò tò ɔ mɛ. Yɛhwenɔ Sinsɛn Katolika Hlɔma Tɔn 400 000 jɛji wɛ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ. Dìn ɔ, kpɔ́n Kúnnuɖetɔ́ nabi e ɖò Axɔsuɖuto ɔ jijla sín azɔ̌ e jinjɔn Biblu jí é wà wɛ é. Gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ ɔ, sinsɛnzɔ́watɔ́ livi tantɔn mɔ̌ wɛ sɔ́ jlǒ dó ɖò Mawuxó ɖɔ wɛ ɖò tò 240 mɛ. Azɔ̌ jiwǔ ɖé wɛ nyí enɛ bɔ è ɖò wiwa wɛ, nú susu kpo yɛ̌yi Jehovah tɔn kpo à cé?—Ðɛh. 34:2; 51:17.\n15 Ðó mǐ nyí Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ wutu ɔ, mǐ jló bo na jla wɛnɖagbe ɔ mɛ e wu mǐ kpé lɛ é bǐ cobɔ gbɛ̀ ɔ na vɔ. Enɛ wu ɔ, mǐɖokponɔ wɛ nɔ wà azɔ̌ e mǐ nɔ wà bo nɔ lilɛ wema junjɔn Biblu jí lɛ dó gbè ɖevo mɛ lobo nɔ lɛ́ ɖetɔ́n é. Mǐ ko má wema lɛ, xójlawema lɛ, tlati lɛ, gɔ́ nú mɛylɔwema kpléɖókpɔ́ ɖaxó kpo Flǐn kpo tɔn lɛ livi mɔkpan vɔ̌nu. Mǐ ko ɖè wema vovo lɛ tɔ́n dó gbè hugǎn 700 mɛ. Owe-Wiwe lẹ—Lẹdogbedevomẹ Aihọn Yọyọ Tọn livi 200 jɛji wɛ mǐ ko ɖetɔ́n dó gbè 130 jɛji mɛ. Ðò xwè e wá yì é kɛɖɛ mɛ ɔ, wema junjɔn Biblu jí liva ɛnɛ livi atɔ́ɔ́n mɔ̌ wɛ mǐ ɖetɔ́n. Ðò tɛn ɛntɛnɛti tɔn mǐtɔn e sɔgbe ɖò sɛ́n lixo é jí ɔ, nǔ gègě tíìn dó gbè hugǎn 750 mɛ. Sinsɛnzɔ́watɔ́ gbɛ̌nu ɖevo tɛ ka ɖò azɔ̌ mɔhun wà wɛ?\n16. Nɛ̌ mǐ ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ gbigbɔ Mawu tɔn ɖò Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ jí?\n16 Táan nabi Mawuxóɖiɖɔzɔ́ e è ɖɔ ɖ’ayǐ é ka na xɔ? Jezu ɖɔ ɖɔ è na ɖò azɔ̌ enɛ wà gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ wɛ kaka jɛ azǎn gudogudo tɔn lɛ mɛ, bɔ “enɛ ɔ gudo ɔ, gbɛ̀ ɔ na vɔ.” (Mat. 24:14) Sinsɛn ɖevo tɛ ka kpó ɖò wɛnɖagbe ɔ jla wɛ ɖò azǎn gudogudo tɔn taji elɔ lɛ mɛ? Mɛ e mǐ nɔ xò gò ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ é ɖé lɛ sixu ɖɔ: “Gbigbɔ mímɛ́ ɔ ɖò mǐ jí, amɔ̌ midɛɛ lɛ wɛ ɖò azɔ̌ ɔ wà wɛ.” Loɔ, é ma ka nyí kàn e mǐ na ɖó dó azɔ̌ ɔ wu é wɛ na ɖexlɛ́ ɖɔ gbigbɔ Mawu tɔn ɖò mǐ jí à? (Mɛ. 1:8; 1 Pi. 4:14) Sín hweɖenu jɛ hweɖenu ɔ, sinsɛn ɖé lɛ ko tɛnkpɔn bo na wà nǔ e Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ nɔ wà hwɛhwɛ é, amɔ̌, ye nɔ kpéwú ǎ. Mɛ ɖevo lɛ nɔ wà mɛsɛ́dózɔ́ enyíì ɖé lɛ nú táan ɖé lobo nɔ lɛkɔ yì azɔ̌ e ye ko nɔ wà lɛ é kɔn. Mɛ ɖevo lɛ tlɛ sixu tɛnkpɔn bo gbɔn xwégbe xwégbe có, etɛ jla wɛ ye ka ɖè? Xósin nùkanbyɔ enɛ tɔn xlɛ́ céɖécéɖé ɖɔ ye kún ɖò azɔ̌ e Klisu bɛ́ é wà wɛ ó.\nMƐ̌ ÐĚTƐ LƐ KA ÐÒ WƐNÐAGBE Ɔ JLA WƐ DÓÓ ÐÒ ÉGBÉ?\n17, 18. (a) Etɛwu mǐ ka sixu ganjɛwu ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ wɛ ɖò wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn jla wɛ ɖò égbé? (b) Etɛ ka zɔ́n bɔ mǐ kpéwú bo kpó ɖò azɔ̌ enɛ wà wɛ?\n17 Mɛ̌ ɖětɛ lɛ ka ɖò wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn jla wɛ dóó ɖò égbé lo? Mǐ hɛn ɔ mǐ na ɖɔ kpo adɔgbigbo kpo ɖɔ: “Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ wɛ!” Etɛwu mǐ ka sixu gbó adɔ mɔhun? Ðó wɛn e Jezu ɖɔ è ni jla é jla wɛ mǐ ɖè, é wɛ nyí wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn. Ðó mǐ nɔ yì mɛ lɛ gɔ́n wutu ɔ, mǐ lɛ́vɔ ɖò wlɛnwín e sɔgbe lɛ é zán wɛ. Nǔ e sɔgbe é wɛ nɔ sísɛ́ mǐ dó wɛnɖagbejijlazɔ́ mǐtɔn kɔn, é wɛ nyí wanyiyi, é nyí akwɛ ǎ. Bǎ ɖaxó bǐ ɔ mɛ wɛ azɔ̌ mǐtɔn ko ɖè, bo nɔ gbɔn akɔta lɛ bǐ kpo gbè lɛ bǐ kpo mɛ. Lobɔ mǐ na kpó ɖò azɔ̌ enɛ wà wɛ majomajo, xwewu xwewu, kaka bɔ vivɔnu ɔ na wá.\n18 Nǔ e wà wɛ togun Mawu tɔn ɖè ɖò hwenu titewungbe elɔ lɛ mɛ é jiwǔ tawun. Amɔ̌, etɛ ka zɔ́n bɔ è dó sixu kpé nǔ enɛ lɛ bǐ wu? Mɛsɛ́dó Pɔlu na xósin ɔ ɖò wema e é sɛ́dó Filipunu lɛ é mɛ, bo ɖɔ: “Mawu ɖò azɔ̌ wà ɖò mi wu wɛ tɛgbɛ, bonu mi na sixu nɔ ɖó jlǒ [kpo hlɔnhlɔn kpo, NW], bo na nɔ wà nǔ e sɔgbe xá tito éɖesunɔ tɔn é.” (Fili. 2:13) Mi nú mǐ bǐ ni yí gbè bonu Tɔ́ mǐtɔn wanyiyinɔ ɔ ni kpó ɖò azɔ̌ wà ɖò mǐ wu wɛ, bonu mǐ na wà nǔ e wu mǐ kpé é bǐ bo wà sinsɛnzɔ́ mǐtɔn mlɛ́mlɛ́.—2 Tim. 4:5.


La Bible en Fongbe - Genèse 7 | BéninLangues, les langues Béninoises au clic\nLa Bible en Fongbe - Genèse 7\nRetrouvez les versets en fongbe du chapitre Genèse 7\nGenèse 7 - Bǐbɛ́mɛ 7\nMawu Mavɔmavɔ ɖɔ nú Nɔwée ɖɔ: “Byɔ̌ tɔjíhún ɔ́ mɛ, hwi kpó xwédo towe bǐ kpó, ɖó un mɔ ɖɔ hwi ɖokpónɔ géé wɛ nɔ́ wa nǔ jlɔ́jlɔ́ ɖo mɛ e ɖo ayǐkúngban jí lɛ́ɛ mɛ.\nA nǎ fɔ kanlin e ma vɛ́ mɛ ǎ lɛ́ɛ, asú ɖokpó asi ɖokpó donu tɛ́nwe, bó ná zé éé vɛ́ mɛ lɛ́ɛ asú ɖokpó asi ɖokpó.\nA nǎ fɔ xɛ lɛ́ɛ lɔ asú ɖokpó asi ɖokpó donu tɛ́nwe. A nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ kpó xɛ énɛ́ lɛ́ɛ kpó dó tɔjíhún ɔ́ mɛ; énɛ́ ɔ́, a nǎ hɛn kún yětɔn ɖó te ɖo ayǐkúngban ɔ́ jí.\nĐó é kpo azǎn tɛ́nwe din bɔ un ná sɛ́ jǐ dó, bɔ é ná ja kɔn nyi ayǐkúngban ɔ́ jí xɔ kéze kanɖé (40) zǎn kanɖé (40), bɔ un ná vɔ nǔ e ɖo gbɛ ɖo ayǐkúngban ɔ́ jí bɔ un bló lɛ́ɛ bǐ.”\nNɔwée bló nǔ e Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ n'i lɛ́ɛ bǐ nǔgbó.


Elizabɛti Jì Vǐ Ðokpo | Yɔkpɔvu lɛ Sín Nùkplɔnmɛ Biblu Tɔn Lɛ\nElizabɛti Jì Vǐ Ðokpo\nÈ vɔ́ dǒ Jeluzalɛmu tɔn mɛ̀ é ɔ, é ko bló xwè 400 jɛji. Vɔsanúxwlémawutɔ́ e nɔ nyí Zakalíi é kpo asì tɔn Elizabɛti kpo nɔ nɔ malin-malin dó toxo ɔ. Ye da yeɖée é ɔ, é ko ɖó xwè mɔkpan, amɔ̌, ye jì vǐ ɖebǔ ǎ. É sù gbè ɖokpo bɔ Zakalíi ɖò zalinkpɔ́n dó zo wɛ ɖò tɛmpli ɔ sín tɛn mímɛ́ ɔ mɛ bɔ wɛnsagun Gabliyɛli wá xwetɔ́n. Zakalíi ɖi xɛsi, amɔ̌, Gabliyɛli ɖɔ n’i ɖɔ: ‘Ma ɖi xɛsi ó. Un hɛn wɛnɖagbe ɖé wá nú we sín Jehovah gɔ́n. Asì towe Elizabɛti na jì vǐ sunnu ɖokpo bɔ nyikɔ tɔn na nyí Jaan. Jehovah ko sɔ́ Jaan bɔ é na wà azɔ̌ titewungbe ɖé.’ Zakalíi kanbyɔ ɛ ɖɔ: ‘Nɛ̌ un ka sixu ɖi nǔ nú xó towe gbɔn? Asì ce kpo nyì kpo ko nyí mɛxo dín, mǐ sɔ́ sixu jì vǐ ǎ.’ Gabliyɛli ɖɔ: ‘Mawu wɛ sɛ́ mì dó ɖɔ má dó wɛn enɛ we. Amɔ̌, ɖó a ma ɖi nǔ nú xó ce ǎ wutu ɔ, a sɔ́ na sixu ɖɔ xó ǎ kaka jɛ hwenu e è na jì vǐ ɔ dó é.’\nZakalíi nɔ tɛmpli ɔ mɛ hú lee é ko nɔ nɔ gbɔn ɖ’ayǐ é. Enɛ wu ɔ, hwenu e é wá tɔ́n é ɔ, mɛ lɛ ko ɖò te kpɔ́n ɛ ɖò kɔxo bo ɖò biba na tuùn nǔ e ɖò jijɛ wɛ é wɛ. Zakalíi sɔ́ sixu ɖɔ xó ǎ. Alɔ kɛɖɛ jɛn é dó sixu ɖɔ xó na. Hwenɛnu ɔ, mɛ lɛ wá mɔ nukúnnú jɛ mɛ ɖɔ Zakalíi sè wɛn ɖé sín Mawu gɔ́n.\nHwenu ɖò yiyi wɛ é ɔ, Elizabɛti wá mɔ xò bo jì sunnuví ɖé lee wɛnsagun ɔ ko ɖɔ gbɔn é. Xɔ́ntɔn tɔn lɛ kpo hɛnnumɔ tɔn lɛ kpo wá kpɔ́n vǐ e ye jì é. Ye j’awǎ xá ɛ tawun. Elizabɛti ɖɔ: ‘Nyikɔ tɔn nɔ nyí Jaan.’ Ye ɖɔ: ‘Mɛɖebǔ ɖò xwédo mitɔn mɛ bo nɔ nyí Jaan ǎ. Mi ylɔ ɛ ɖɔ Zakalíi lee tɔ́ tɔn nɔ nyí é.’ Amɔ̌, Zakalíi wlan xó elɔ lɛ: ‘Jaan wɛ nyikɔ tɔn nɔ nyí.’ Tlolo e Zakalíi wlan mɔ̌ é ɔ, e jɛ xó ɖɔ jí! È jɛ vǐ ɔ xó ɖɔ jí gbɔn Judée tò ɔ mɛ bɔ mɛ lɛ nɔ kanbyɔ ɖɔ: ‘Nú vǐ enɛ sù ɔ, etɛ é ka na huzu?’\nEnɛ gudo ɔ, gbigbɔ mímɛ́ gɔ́ ayi mɛ nú Zakalíi. É ɖɔ nǔɖɔɖ’ayǐ elɔ: ‘Mi kpa susu nú Jehovah. É d’akpá nú Ablaxamu ɖɔ emi na sɛ́ mɛhwlɛngantɔ́ Mɛsiya ɔ dó b’ɛ na hwlɛn mǐ. Jaan na nyí gbeyiɖɔ ɖé, bo na lɛ́ bló ali ɖó nú Mɛsiya ɔ.’\nNùjiwǔ ɖé jɛ dó hɛnnumɔ Elizabɛti tɔn e nyí Mali é lɔ jí. Mi nú mǐ ni kpɔ́n nǔ e jɛ é ɖò wemata e bɔ d’ewu é mɛ.\n“Gbɛtɔ́ lɛ wɛ nǔ enɛ ɔ gló; loɔ, Mawu kpé nǔ bǐ wu.”—Matie 19:26\nNùkanbyɔ lɛ: Etɛ Gabliyɛli ka ɖɔ nú Zakalíi? Azɔ̌ titewungbe tɛ Jaan ka na wà?\nMatie 11:7-14; Luki 1:5-25, 57-79; Ezayíi 40:3; Malacíi 3:1\nJaan sù bo huzu gbeyiɖɔ ɖé. É nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ Mɛsiya ɔ ko jawě. Nɛ̌ mɛ lɛ ka nɔ wà nǔ gbɔn dó wɛn tɔn wu?\nWɛn Wè Wá Sín Mawu Gɔ́n\nWɛnsagun Gabliyɛli dó wɛn ɖé lɛ bɔ é vɛwǔ ɖɔ è ni ɖi nǔ nú wɛn enɛ lɛ.


Sɔnǔ nú Mɛɖéejiɖuɖe—Galatinu lɛ 5:22, 23 | Nùkplɔnkplɔn\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Amis-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Bengali Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Chol Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Créole Haïti Tɔn Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Digor Douala Eblegbe Edo Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Garifuna Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrie-Gbè Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Lettonie-Gbè Lingala Lituanie-Gbè Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mazatèque Huautla Tɔn Mbunda Mingrelian Mixe Mongolie-Gbè Mooré Motu Myanmar-Gbè Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Totaligbé Puebla Tɔn) Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Ngabere Nigerian Pidgin Norvège-Gbè Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ouzbékistan-Gbè Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Ponape-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Ancash Tɔn) Quechua (Bolivie Tɔn) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajikistan-Gbè Tamoul Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tokunɔgbe Afrique du Sud Tɔn Tokunɔgbe Allemagne Tɔn Tokunɔgbe Amelika Tɔn Tokunɔgbe Angola Tɔn Tokunɔgbe Argentine Tɔn Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Bolivie Tɔn Tokunɔgbe Brésil Tɔn Tokunɔgbe Chili Tɔn Tokunɔgbe Chine Tɔn Tokunɔgbe Colombie Tɔn Tokunɔgbe Corée Tɔn Tokunɔgbe Cuba Tɔn Tokunɔgbe Espagne Tɔn Tokunɔgbe Équateur Tɔn Tokunɔgbe Finlande Tɔn Tokunɔgbe France Tɔn Tokunɔgbe Grande-Bretagne Tɔn Tokunɔgbe Grèce Tɔn Tokunɔgbe Hongrie Tɔn Tokunɔgbe Inde Tɔn Tokunɔgbe Indonésie Tɔn Tokunɔgbe Italie Tɔn Tokunɔgbe Japon Tɔn Tokunɔgbe Malawi Tɔn Tokunɔgbe Mexique Tɔn Tokunɔgbe Paraguay Tɔn Tokunɔgbe Pérou Tɔn Tokunɔgbe Philippines Tɔn Tokunɔgbe Pologne Tɔn Tokunɔgbe Portugal Tɔn Tokunɔgbe Québec Tɔn Tokunɔgbe Roumanie Tɔn Tokunɔgbe Russie Tɔn Tokunɔgbe Slovaquie Tɔn Tokunɔgbe Taïwan Tɔn Tokunɔgbe Tchèque Tɔn Tokunɔgbe Vénézuéla Tɔn Tokunɔgbe Zimbabwe Tɔn Tonga-Gbè Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzeltal Tzotzil Ukraine-Gbè Urhobo Vegbe Venda Vietnam-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\n“Nǔ e [gbigbɔ] nɔ na mɛ ɔ wɛ nyí . . . mɛɖéejiɖuɖe.”—GA. 5:22, 23.\nHAN LƐ: 121, 36\nEtɛ lee Mawu wà nǔ gbɔn ɖò gǔfínfɔ́n ɔ hwenu é ka ɖó na kplɔ́n mǐ?\nNǎ kpɔ́ndéwú mɛɖéejiɖuɖe kpo mɛɖéejimaɖuɖe kpo tɔn e ɖò Biblu mɛ é ɖé lɛ.\nNɛ̌ Biblu kpinkplɔn ka sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na sɔnǔ nú jijɔ Mawu tɔn e nyí mɛɖéejiɖuɖe é gbɔn?\n1, 2. (a) Etɛ mɛ mɛɖéejimaɖuɖe ka sixu tɔ́n kɔ dó? (b) Etɛwu mɛɖéejiɖuɖe xó ɔ ka nyí xó taji ɖé égbé?\nMƐÐÉEJIÐUÐE ɔ, jijɔ Mawu tɔn ɖé wɛ. (Ga. 5:22, 23) Jehovah nɔ ɖu ɖò éɖée jí bɔ nǔ bǐ vɔ ɖ’ewu. Amɔ̌, gbɛtɔ́ lɛ nyí hwɛhutɔ́ bɔ enɛ wu ɔ, é nɔ vɛwǔ bɔ ye na ɖu ɖò yeɖée jí. Nugbǒ ɔ, tagba e nɔ kpé gbɛtɔ́ lɛ égbé é gègě sín mɛɖéejimaɖuɖe wu. Mɛɖéejimaɖuɖe sixu zɔ́n bɔ è na ɖó nǎ nǎ nú nǔ e è ɖó na wà ɖò wemaxɔmɛ alǒ azɔ̌ mɛtɔn jí é bo na lɛ́ gbɔ ye wà ganji. É sixu lɛ́ zɔ́n bɔ è ɖɔ xó e zɛkpá lɛ é, nu ahun mú, xò daka, gbɛ́ asú alǒ asì, ɖu axɔ́ e ma ɖò dandan ǎ é, nyí kannumɔ, yì ganmɛ, sè wuvɛ̌ ɖò lanmɛ, sɔ́ glɔ̌zɔn, mɔ xò maɖónukún kpo nǔ ɖevo lɛ kpo.—Ðɛh. 34:12-15.\n2 É ɖò wɛn ɖɔ mɛ ɖěɖee ma nɔ ɖu ɖò yeɖée jí ǎ lɛ é nɔ dɔn tagba wá nú yeɖée kpo mɛ ɖevo lɛ kpo. Mɛɖéejimaɖuɖe ɔ ka fɔ́n bo lɛ́ ɖò syɛnsyɛn d’eji wɛ. È ba dò nú mɛɖéejiɖuɖe ɖò 1940 kpo 1949 kpo sín avla mɛ bo mɔ ɖɔ é hán kpɛɖé, amɔ̌, ee è lɛ́ ba dò na ɖò agaɖanu dìn é ɔ, è ɖ’ayi wu ɖɔ é wá hán tawun. Enɛ ka kpaca mɛ e nɔ kplɔ́n Xó Mawu tɔn lɛ é ǎ, ɖó Biblu ko ɖɔ ɖ’ayǐ ɖɔ nǔ e na xlɛ́ ɖɔ mǐ ɖò “azǎn gudogudo tɔn lɛ” mɛ é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ gbɛtɔ́ lɛ kún na nɔ “ɖu ɖò yeɖée jí [ó].”—2 Tim. 3:1-3.\n3. Etɛwu Klisanwun lɛ ka ɖó na sɔnǔ nú mɛɖéejiɖuɖe?\n3 Etɛwu tintɛnkpɔn bo sɔnǔ nú mɛɖéejiɖuɖe ka ɖó na ɖu ayi mɛ nú we? Mǐ ni kpɔ́n hwɛjijɔ taji wè. Nukɔntɔn ɔ, è ko ɖ’ayi wu ɖɔ mɛ ɖěɖee kpéwú bo nɔ ɖu ɖò yeɖée jí lɛ é kún nɔ mɔ tagba sɔmɔ̌ ó. Ye nɔ dán jajaja ǎ, nɔ kpéwú bo nɔ zun xɔ́ntɔn ɖagbe hugǎn, ye nɔ sìn xomɛ, nɔ adohu adohu jí alǒ flú ɖò ayi mɛ lee mɛ e nɔ nɔ jajaja jí lɛ é nɔ wà gbɔn é ǎ. Wegɔ ɔ, nǔwukpikpé e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖí xwi xá mɛtɛnkpɔn lɛ, bo nɔ ɖu ɖò jlǒ masɔgbe lɛ jí é ɖò dandan cobɔ è na mɔ fɛ́nú Mawu tɔn. Mɔ̌ e Adamu kpo Ɛvu kpo ma wà ǎ é xlɛ́ nugbǒ xó enɛ tɔn. (Bǐb. 3:6) Lin tamɛ dó nǔblanɔwu e mɛ é ko tɔ́n kɔ dó nú mɛ ɖěɖee hwedo jijɔ taji enɛ ɖiɖexlɛ́ wu lɛ é jí.\n4. Etɛ ka ɖó na dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ ɖěɖee ɖò xwi ɖí wɛ bo na ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ lɛ é?\n4 Gbɛtɔ́ hwɛhutɔ́ ɖebǔ sixu ɖu ɖò éɖée jí bonu nǔ bǐ vɔ ɖ’ewu ǎ. Jehovah tuùn ɖɔ mɛsɛntɔ́ emitɔn lɛ nɔ ɖí xwi ɖò ali enɛ nu, bo jló na d’alɔ ye bonu ye na ɖu ɖò nǔ e nɔ dɔn ye dó hwɛhuhu mɛ lɛ é jí. (1 Axɔ. 8:46-50) Ðó é nyí Xɔ́ntɔn wanyiyinɔ ɖé wutu ɔ, é nɔ dó wusyɛn lanmɛ nú ayijlɔjlɔnɔ e jló na sɛ̀n ɛ, bɔ é ka nɔ vɛwǔ nú ye bɔ ye na ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ ɖò akpáxwé gbɛzán yetɔn tɔn ɖé lɛ é kpo akpàkpà sɔ́ mɛ kpo. Mǐ ni kpɔ́n kpɔ́ndéwú maɖóblɔ̌ Jehovah tɔn. Enɛ gudo ɔ, mǐ na ɖɔ xó dó kpɔ́ndéwú ɖagbe kpo nyanya kpo ɖěɖee ɖò Biblu mɛ lɛ é jí. Mǐ na lɛ́ gbɔn alixlɛ́mɛ ɖagbeɖagbe ɖěɖee sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na na hlɔnhlɔn mɛɖéejiɖuɖe mǐtɔn é jí.\nJEHOVAH ZÉ KPƆ́NDÉWÚ Ɔ Ð’AYǏ\n5, 6. Kpɔ́ndéwú tɛ Jehovah ka sɔ́ ɖ’ayǐ ɖò mɛɖéejiɖuɖe linu?\n5 Jehovah nɔ ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ bɔ nǔ bǐ nɔ vɔ ɖ’ewu, ɖó blɔ̌ nɔ nɔ nǔ e é nɔ wà lɛ é ɖě wu ǎ. (Sɛ́n. 32:4) Amɔ̌, gbɛtɔ́ hwɛhutɔ́ wɛ mǐdɛɛ lɛ nyí. É ɖò mɔ̌ có, enyi mǐ na mɔ nǔ jɛ mɛɖéejiɖuɖe ɔ mɛ ɔ, mǐ ɖó na gbéjé kpɔ́ndéwú Jehovah tɔn kpɔ́n, cobo na sixu wà nǔ éɖɔhun ganji. Ninɔmɛ taji tɛ lɛ mɛ mɔ̌ Jehovah ka ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ ɖè?\n6 Lin tamɛ dó lee Jehovah ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ gbɔn hwenu e Satáan syɛn ta bo fɔ́n gǔ é jí. È ɖó na ɖeɖɛ gǔfínfɔ́n enɛ. É ɖò wɛn ɖɔ gǔfínfɔ́n Awovi tɔn dɔn akpɔɖómɛ, xomɛsin kpo wangbɛnumɛ kpo wá nùɖíɖó jixwé tɔn e ɖò gbeji nú Mawu lɛ é tɛntin. Enyi a lin tamɛ kpɔ́n dó wuvɛ̌ e Satáan dɔn wá lɛ é bǐ jí ɔ, vlafo nǔ nɔ cí mɔ̌ nú hwi lɔ. Amɔ̌, Jehovah zɔn kplakpla jí dó wà nǔ ǎ. É da lee é na wà nǔ gbɔn é kpɔ́n ganji, bɔ nǔwiwa tɔn sɔgbe tawun. É yawu sìn xomɛ ǎ, bo wà nǔ ɖó sɛ́nxwi jí hwenu e é ɖò gǔfínfɔ́n Satáan tɔn ɖeɖɛ wɛ é. (Tín. 34:6; Jɔb. 2:2-6) Etɛwu? Jehovah yí gbè bɔ táan e kpé é na wá yì, ɖó é jló ɖɔ mɛɖebǔ ni dɔn ǎ, loɔ, “é jló ɖɔ mɛ bǐ ni mɔ ali, bo lɛkɔ sín nǔnyanyawiwa gudo.”—2 Pi. 3:9.\n7. Etɛ kpɔ́ndéwú Jehovah tɔn ka sixu kplɔ́n mǐ?\n7 Lee Jehovah nɔ ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ gbɔn é xlɛ́ ɖɔ mǐ lɔ ɖó na da xó mǐtɔn lɛ kpɔ́n, bo gbéjé afɔ e mǐ nɔ ɖè lɛ é kpɔ́n ganji; mǐ ɖó na zɔn kplakpla jí, bo dó ta nǔ lɛ mɛ ǎ. Enyi xó taji lɛ kpannukɔn we hǔn, zǎn hwenu e kpé é, bo wà nǔ kpo nùnywɛ kpo. Xoɖɛ bo byɔ nùnywɛ ba ɖɔ alǒ wà nǔ e sɔgbe é. (Ðɛh. 141:3) Ðò wuvɛ̌ lɛ mɛ ɔ, blewun jɛn è na kpɔ́n lee nǔ ɖè nú mɛ é dó wà nǔ. Gègě mǐtɔn wɛ xó e mǐ zɔn kplakpla jí bo ɖɔ alǒ nǔ e mǐ zɔn kplakpla jí bo wà é nɔ wá vɛ́ na.—Nùx. 14:29; 15:28; 19:2.\nKPƆ́NDÉWÚ MAWU SƐNTƆ́ LƐ TƆN ÐAGBE LƐ KPO NYANYA LƐ KPO\n8. (a) Fitɛ mǐ ka sixu mɔ mɛ e ɖè jijɔ Mawu tɔn xlɛ́ lɛ é sín kpɔ́ndéwú ɖè? (b) Etɛ ka d’alɔ Jozɛfu bɔ é wà nǔ e é wà hwenu e Potifáa sín asì tɛ́n kpɔ́n bá hu jì n’i é? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)\n8 Kpɔ́ndéwú e ɖò Biblu mɛ lɛ é tɛ lɛ ka xlɛ́ ɖɔ mɛɖéejiɖuɖe xɔ akwɛ? É ɖò wɛn ɖɔ a sixu flín mɛ e xó Biblu ɖɔ bɔ ye ɖu ɖò yeɖée jí lee é jɛxa gbɔn ɖò mɛtɛnkpɔn lɛ hwenu é gègě. Mɛ enɛ lɛ ɖokpo wɛ nyí Jakɔbu sín vǐ Jozɛfu. É xlɛ́ ɖɔ emi ɖu ɖò emiɖée jí hwenu e é ɖò azɔ̌ wà wɛ ɖò Potifáa e nyí gǎn nú mɛ e nɔ cɔ́ Falawɔ́ɔn lɛ é xwégbe é. Potifáa sín asì sɔ́ ayi tɔn ɖó Jozɛfu e nyí mɛɖé bo “nyɔ́ ɖɛkpɛ, bo nyɔ́ kpɔ́n” é jí, bo dó gǎn bo na hu jì n’i. Etɛ ka sú ali dó Jozɛfu bɔ é ma jɛ mɔ ɖebɔdoɖewu e é ɖó n’i lɛ é mɛ ǎ? É ɖò wɛn ɖɔ é zán hwenu dó lin tamɛ dó nǔ e mɛɖéejimaɖuɖe tɔn na jì lɛ é jí. Bɔ hwenu e ninɔmɛ ɔ wá syɛn é ɔ, é hɔn. É ɖɔ: “Un sixu dó nǔ baɖabaɖa mɔhun sìn, bo hu hwɛ dó Mawu ce ǎ.”—Bǐb. 39:6, 9; xà Nùnywɛxó 1:10.\n9. Nɛ̌ a ka sixu sɔnǔ nú hwiɖée bá ɖí xwi xá mɛtɛnkpɔn lɛ gbɔn?\n9 Etɛ kpɔ́ndéwú Jozɛfu tɔn ka kplɔ́n mǐ? Nukɔntɔn ɔ wɛ nyí ɖɔ é sixu byɔ ɖɔ mǐ ni hɔn nú mɛtɛnkpɔn e na zɔ́n bɔ mǐ na gbà sɛ́n Mawu tɔn lɛ ɖě é. Ð’ayǐ ɔ, mɛ e nyí Kúnnuɖetɔ́ dìn lɛ é ɖé lɛ ko ɖí xwi xá nǔ ɖu dingan, ahan nu dingan, azɔ nunu, amasin e ɖó aɖǐ lɛ é zinzan nyì dò, agalilɛ kpo nǔ mɔhun ɖevo lɛ kpo. É na bo tlɛ nyí ɖò Baptɛm yetɔn gudo ɔ, nǔ ɔ sixu lɛ́ dɔn ye hweɖelɛnu bɔ ye na lɛkɔ yì nùwalɔ enɛ lɛ kɔn. É ɖò mɔ̌ có, enyi nùɖé tɛ́n we kpɔ́n bonu a na gbà sɛ́n Jehovah tɔn lɛ ɖě gbeɖé hǔn, zǎn hwenu dó lin tamɛ dó nǔ baɖabaɖa e é na jì ɖò gbigbɔ lixo é jí, enyi a ma kpéwú bo ɖu ɖò jlǒ hwɛhuhu tɔn lɛ jí ǎ ɔ nɛ; enɛ na na hlɔnhlɔn we. A sixu lɛ́ dó nukún ninɔmɛ ɖěɖee na dɔn mɛtɛnkpɔn wá lɛ é mɛ kpɔ́n, bo kpɔ́n lee a sixu nyì alɔ nú ye gbɔn é. (Ðɛh. 26:4, 5; Nùx. 22:3) Enyi mɛtɛnkpɔn mɔhun ɖé wá ba we hweɖebǔnu hǔn, byɔ Jehovah ɖɔ é ni na nùnywɛ kpo mɛɖéejiɖuɖe kpo we bonu a na ɖí xwi xá.\n10, 11. (a) Ninɔmɛ tɛ ka nɔ kpannukɔn mɛ winnyawinnya gègě ɖò wemaxɔmɛ? (b) Etɛ ka sixu d’alɔ Klisanwun winnyawinnya lɛ bɔ ye na ɖí xwi xá kɔ e è nɔ gbidi nú ye bɔ ye na wà nǔmasɔgbe lɛ é é?\n10 Klisanwun winnyawinnya gègě wɛ nɔ mɔ mɛtɛnkpɔn e Jozɛfu mɔ é. Mǐ ni ɖɔ xó dó Kim jí. Azɔ̌mɛvigbɛ́ tɔn lɛ gègě wɛ nɔ lɛ̀ aga, bɔ ɖò aklunɔzán gblamɛ fifo bunɔ ɖé gudo ɔ, ye ɖò lee ye lɛ̀ aga gbɛn gbɔn gudo é sín nugo yí wɛ. Kim ka ɖó tan mɔhun ɖé bo na kpi ǎ. É ɖɔ ɖɔ emi na gbɔn vo ɖò mɛ lɛ mɛ ɖò hweɖelɛnu ɔ, é nɔ cí ɖɔ é zun emiɖokpo, bɔ gbɛ̌ tɔn lɛ nɔ kpɔ́n ɛ dó mɔ xlonɔ, ɖó é nɔ tɔ́n xá sunnu ǎ wutu. Amɔ̌, Kim ɖó nùnywɛ e kpé é, bo tuùn ɖɔ è nɔ tɛ́n mɛ winnyawinnya gègě kpɔ́n tawun bonu ye na jɛ aga lɛ̀ jí gbɔn. (2 Tim. 2:22) Azɔ̌mɛvigbɛ́ tɔn lɛ nɔ kanbyɔ ɛ hwɛhwɛ ɖɔ é kpó ɖò alɔji wɛ à jí. Mǐ nɔ gó ɖó Klisanwun winnyawinnya ɖěɖee kanɖeji bo na ɖí xwi xá kɔgbidinúmɛ e na dɔn ye dó agalilɛ mɛ lɛ é wu, Jehovah lɔ ka nɔ gó ɖó ye wu!\n11 Biblu na kpɔ́ndéwú mɛ ɖěɖee ma ɖu ɖò yeɖée jí ɖò agalilɛ sín akpáxwé ǎ é tɔn, bɔ kpɔ́ndéwú enɛ lɛ gb’akpá nú mǐ. É lɛ́ xlɛ́ nǔblanɔwu e mɛɖéejimaɖuɖe mɔhun sixu jì lɛ é. Mɛɖebǔ e na mɔ éɖée ɖò ninɔmɛ Kim tɔn ɖɔhun mɛ é ɔ, é na nyɔ́ ɖɔ é ni lin tamɛ dó dɔnkpɛvu xlonɔ e xó Nùnywɛxó wemata 7gɔ́ ɔ ɖɔ é jí. Lɛ̌ lin tamɛ dó nǔ e Amunɔ́ɔ wà é kpo nǔ baɖabaɖa e mɛ é tɔ́n kɔ dó é kpo jí. (2 Sam. 13:1, 2, 10-15, 28-32) Mɛjitɔ́ lɛ sixu d’alɔ vǐ yetɔn lɛ bɔ ye na tɛ́n kpɔ́n bo ɖó mɛɖéejiɖuɖe kpo nùnywɛ kpo ɖò nǔ e kàn kancica wanyiyi ɖiɖexlɛ́ tɔn lɛ é linu, gbɔn xóɖiɖɔ dó xota enɛ jí gblamɛ ɖò sinsɛn-biblo xwédo tɔn hwenu, bo na lɛ́ zán akpáxwé Biblu tɔn e xó mǐ ɖɔ wá yì dìn lɛ é.\n12. (a) Nɛ̌ Jozɛfu ka ɖu ɖò lee nǔ cí n’i é jí hwenu e é ɖò xó ɖɔ xá nɔví tɔn lɛ wɛ é gbɔn? (b) Ninɔmɛ tɛ lɛ mɛ mǐ ka ɖó na ɖu ɖò lee nǔ nɔ cí nú mǐ é jí ɖè?\n12 Ðò ninɔmɛ ɖevo mɛ ɔ, Jozɛfu lɛ́ zé kpɔ́ndéwú ɖagbe ɖ’ayǐ ɖò mɛɖéejiɖuɖe linu. Bonu Jozɛfu na dó tuùn nǔ e ɖò nɔví tɔn lɛ sín ayi mɛ é ɔ, é hwla mɛ e é nyí é dó ye hwenu e ye tɔ́n nùɖuɖu xɔ gbé bo wá gɔ̌n tɔn ɖò Ejipu é. Bɔ hwenu e lee nǔ cí n’i é wá syɛn bǐ é ɔ, é gosin nukɔn yetɔn bo yì y’avǐ ɖò nǔglɔ. (Bǐb. 43:30, 31; 45:1) Enyi Klisanwun hàtɔ́ ɖé alǒ mɛvívɛ́ ɖé ma wà nǔ xá we ganji ǎ ɔ, hwiɖée jí ɖuɖu ɖè Jozɛfu ɖɔhun sixu d’alɔ we bɔ a na nyì alɔ nú kplakpla jí zinzɔn dó wà nǔ. (Nùx. 16:32; 17:27) Enyi è ɖè hɛnnumɔ towe ɖé sín agun mɛ ɔ, é sixu byɔ ɖɔ a ni ɖu ɖò lee nǔ nɔ cí nú we é jí, bo na mɔ tɛn dó nyì alɔ nú xóɖɔɖókpɔ́ e ma ɖò dandan ǎ lɛ é. Mɛɖée jí ɖuɖu ɖè ɖò ninɔmɛ mɔhun lɛ mɛ nɔ wá kpowun ǎ, amɔ̌, enyi mǐ mɔ ɖɔ nǔwiwa mǐtɔn lɛ sɔgbe xá kpɔ́ndéwú Mawu tɔn kpo wěɖexámɛ tɔn lɛ kpo ɔ, é na yawu kpa mǐ.\n13. Etɛ lɛ tan e kúnkplá Axɔsu Davidi é ka sixu kplɔ́n mǐ?\n13 Biblu na kpɔ́ndéwú nukúnɖeji Axɔsu Davidi tɔn tɔn. É ɖó acɛ tawun, amɔ̌, é ɖu ɖò éɖée jí bo zán acɛ enɛ dó sìn xomɛ hwenu e Sawulu kpo Cimɛyi kpo ba nǔɖɔ ɛ é ǎ. (1 Sam. 26:9-11; 2 Sam. 16:5-10) Enɛ xlɛ́ ɖɔ Davidi ɖu ɖò éɖée jí hwebǐnu ǎ, mǐ tuùn enɛ ɖó xó e é ɖó xá Bɛtisabe é kpo lee é wà nǔ gbɔn jɛ nukɔn hwɛ̌ ɖó nukúnkɛ́n Nabalu tɔn wu é kpo wu. (1 Sam. 25:10-13; 2 Sam. 11:2-4) É ɖò mɔ̌ có, kpɔ́ndéwú Davidi tɔn sixu kplɔ́n nǔ xɔ akwɛ ɖé lɛ mǐ. Nukɔntɔn ɔ, mɛ ɖěɖee nyí nukúnkpénuwutɔ́ ɖò togun Mawu tɔn mɛ lɛ é ɖó na ɖè mɛɖéejiɖuɖe xlɛ́ ganji bo na mɔ tɛn dó zán acɛ yetɔn nyì dò ǎ. Wegɔ ɔ, mɛ ɖě sixu ganjɛ éɖée wu bǐ, bo lin ɖɔ emi kún sixu jɛ tɛnkpɔn mɛ ó ǎ.—1 Kɔ. 10:12.\nNǓ TAWUN TAWUN E A SIXU WÀ LƐ É\n14. Etɛ ka jɛ dó nɔví ɖokpo jí? Etɛwu lee mǐ na wà nǔ gbɔn ɖò ninɔmɛ mɔhun lɛ mɛ é ka nyí nǔ taji?\n14 Etɛ a ka sixu wà bo na ɖó mɛɖéejiɖuɖe? Mǐ ni kpɔ́n nǔ elɔ e jɛ é. Mɔ̌tokuntɔ́ ɖé kun mɔ̌to tɔn wá gbà dó Luigi tɔn wu. Mɔ̌tokuntɔ́ ɔ sín hwɛ wɛ kú có, é ka jɛ Luigi zun jí, bo jló na xò hun xá ɛ. Luigi xoɖɛ sɛ́dó Jehovah bo byɔ ɛ ɖɔ é ni d’alɔ emi bonu emi ni ma jɛ adǎn ó, bo tɛ́n kpɔ́n bo xò hwìhwɛ́ mɔ̌tokuntɔ́ ɔ, é ka kpa ɛ ǎ. Luigi wlan pláki mɔ̌to ɖě ɔ tɔn sín animɛlóo, bo jó è dó hwenu e éyɛ kpó ɖò xó sú wɛ ɖò finɛ é. Aklunɔzán gblamɛ ɖokpo gudo ɔ, Luigi yì ba nawe e é ɖɔ Mawuxó na é ɖé kpɔ́n, bo ɖ’ayi wu ɖɔ asú tɔn wɛ nyí mɔ̌tokuntɔ́ ɔ! Winnya hu nya ɔ, b’ɛ dó kɛnklɛn ɖó adǎnjijɛ tɔn wu. É ɖɔ ɖɔ emi na mɔ azɔ̌xwé e bló gǎnjɛwuwema Luigi tɔn é, bɔ é na yawu kpé nukún dó nǔ lɛ wu. Nya ɔ ɖ’alɔ ɖò xó e ye ɖɔ ɖó kpɔ́ dó nǔ gbigbɔ tɔn lɛ jí é mɛ, bɔ xó e é sè lɛ é sù nukún tɔn mɛ. Luigi sixu ko mɔ lee é nyí nǔ taji sɔ ɖɔ é cí xwii ɖò alitawovi ɔ gudo é kpo lee é na ko nyla sɔ é kpo enyi é ko sìn xomɛ wɛ ɔ nɛ.—Xà 2 Kɔlɛntinu lɛ 6:3, 4.\nXwii cící alǒ xomɛ sinsin sixu kúnkplá sinsɛnzɔ́ Klisanwun tɔn mǐtɔn tlɔlɔ alǒ ɖò ali e ma nyí tlɔlɔ ǎ é nu (Kpɔ́n akpáxwé 14gɔ́ ɔ)\n15, 16. Nɛ̌ Biblu ka sixu d’alɔ hwi kpo xwédo towe kpo bɔ mi na sɔnǔ nú mɛɖéejiɖuɖe gbɔn?\n15 Biblu kpinkplɔn ganji sixu d’alɔ Klisanwun lɛ bɔ ye na ɖó mɛɖéejiɖuɖe. Flín nǔ e Mawu ɖɔ nú Jozuwée é: “Ma nɔ gɔn sɛ́nwema elɔ xà gbeɖé ó. Nɔ lin tamɛ d’ewu zǎn kpo kéze kpo, bo nɔ bló nǔ e è ɖɔ d’emɛ ɔ bǐ ɖ’eji. Enɛ ɔ, a sɔ́ nùɖé bo na wà ɔ, a na mɔ nu tɔn. Lee nǔ na nyɔ́ nú we gbɔn ɔ nɛ.” (Joz. 1:8) Nɛ̌ Biblu kpinkplɔn ka sixu d’alɔ we bɔ a na ɖó mɛɖéejiɖuɖe gbɔn?\n16 Lee mǐ mɔ gbɔn wá yì é ɔ, tan ɖěɖee ɖò gbɛ̀ bo xlɛ́ lè e nǔwiwa mǐtɔn lɛ nɔ hɛn wá lɛ é kpo nǔ e ye nɔ jì lɛ é kpo ɖò Biblu mɛ. Linlin ɖé wu wɛ Jehovah yí gbè bɔ è wlan tan enɛ lɛ ɖ’ayǐ. (Hlɔ. 15:4) Nùnywɛnú tawun wɛ é nyí ɖɔ è ni xà tan enɛ lɛ, bo lin tamɛ kpɔ́n dó ye jí bo lɛ́ kplɔ́n ye. Tɛ́n kpɔ́n bo mɔ lee ye sɔgbe xá hwi kpo xwédo towe kpo gbɔn é. Byɔ Jehovah ɖɔ é ni d’alɔ we bonu a na zán Xó tɔn. Enyi a mɔ ɖɔ emi hwedo mɛɖéejiɖuɖe ɖiɖexlɛ́ wu ɖò akpá ɖé lɛ xwé hǔn, yǐ gbè tɔn. Enɛ gudo hǔn, xoɖɛ d’eji bo dó gǎn, bo kpɔ́n lee a sixu bló bɔ é na kpɔ́n te gbɔn é. (Ja. 1:5) É ɖò wɛn ɖɔ nǔdobíbá ɖò wema Klisanwun tɔn mǐtɔn lɛ mɛ sixu d’alɔ we, bɔ a na mɔ nǔ ɖěɖee sɔgbe bo na d’alɔ we hugǎn lɛ é.\n17. Ali tɛ lɛ nu mɛjitɔ́ lɛ ka sixu d’alɔ vǐ yetɔn lɛ bɔ ye na sɔnǔ nú mɛɖéejiɖuɖe ɖè?\n17 Nɛ̌ a ka sixu d’alɔ vǐ towe lɛ bɔ ye na sɔnǔ nú mɛɖéejiɖuɖe gbɔn? Mɛjitɔ́ lɛ tuùn ɖɔ gǎn jɛn mɛ winnyawinnya lɛ na dó cobo na ɖó jijɔ enɛ. Lee é nɔ nyí gbɔn nú jijɔ e vǐ lɛ ɖó na kplɔ́n bo ɖó lɛ é bǐ é ɔ, mɛjitɔ́ lɛ ɖó na zé kpɔ́ndéwú tɔn ɖ’ayǐ. (Efɛ. 6:4) Enɛ wu ɔ, enyi a mɔ nú vǐ towe lɛ ɖò gǎn dó wɛ, bo na ɖu ɖò jlǒ yetɔn lɛ jí hǔn, nɔ kanbyɔ hwiɖée ɖɔ emi ka ɖò kpɔ́ndéwú ɖagbe zé ɖ’ayǐ nú ye wɛ à jí. Ma sɔ́ nukún kpɛví dó kpɔ́n ɖagbe e kúnnuɖegbe yiyi, kplé lɛ yiyi kpo nukún kpíkpé dó sinsɛn-biblo xwédo tɔn kpo wu hwɛhwɛ na wà nú ye é ó. Enyi vǐ towe lɛ byɔ nùɖé bonu é byɔ ɖɔ a ni gbɛ́ hǔn, ma ɖi xɛsi bo gɔn mɔ̌ wà ó. Jehovah ɖó dogbó ɖé lɛ nú Adamu kpo Ɛvu kpo, bɔ dogbó enɛ lɛ sixu zɔ́n bɔ ye na ɖó linlin e sɔgbe é dó acɛkpikpa tɔn wu. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, nǔ e mɛjitɔ́ lɛ nɔ gbɛ́ nú vǐ lɛ é kpo kpɔ́ndéwú yetɔn kpo ɖó na kplɔ́n mɛɖéejiɖuɖe vǐ lɛ. Wǎn yíyí nú acɛkpikpa Mawu tɔn kpo sísí ɖiɖó nú nugbodòdó tɔn lɛ kpo ɖò nǔ xɔ akwɛ hugǎn e a sixu kplɔ́n vǐ towe lɛ é mɛ.—Xà Nùnywɛxó 1:5, 7, 8.\n18. Etɛwu a ka sixu ɖeji ɖɔ gbɛ̌ ɖagbe lɛ didó na nyí nyɔna ɖé?\n18 É ɖò wɛn ɖɔ a nyí mɛjitɔ́ kpo a gbɔ kpo ɔ, a kún ɖó na sɔ́ nukún kpɛví dó kpɔ́n xɔ́ntɔn zunzun kpo nùnywɛ kpo ó. Nɔ ba na dó gbɛ̌ xá mɛ ɖěɖee na dó wusyɛn lanmɛ nú we bɔ a na nya nǔ e jɛxa lɛ é gbé bo na nyì alɔ nú wuvɛ̌ lɛ é é. (Nùx. 13:20) Gbɛ̌dido xá mɛ e ɖó linlin ɖagbe lɛ é na wà ɖagbe nú we, bo na sísɛ́ we bɔ a na zán mɛɖéejiɖuɖe sín gbɛzán ye ɖɔhun. É ɖò wɛn ɖɔ walɔ ɖagbe towe na dó wusyɛn lanmɛ nú xɔ́ntɔn towe lɛ. Mɛɖéejiɖuɖe e mɛ é na tɔ́n kɔ dó é ɖò dandan cobɔ a na ɖu vivǐ fɛ́nú Mawu tɔn tɔn gbè bǐ gbè, bo na lɛ́ ɖu vivǐ kancica ɖagbe ɖé tɔn xá mɛvívɛ́ towe lɛ.


La Bible en Fongbe - Exode 17 | BéninLangues, les langues Béninoises au clic\nLa Bible en Fongbe - Exode 17\nRetrouvez les versets en fongbe du chapitre Exode 17\nExode 17 - Tíntɔ́n 17\nMawu Mavɔmavɔ ná gbe Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ bɔ yě bǐ gosín Sínu sín gbětótló ɔ́ mɛ, bó ɖo yiyi wɛ kpɛɖé kpɛɖé káká bó yi jɛ Hlefidímu, bó ɖó gɔnu ɖó fínɛ́. Yě ká mɔ sin nu ɖo fínɛ́ ǎ.\nÉnɛ́ ɔ́, togun ɔ́ ba xó Mɔyízi. Yě ɖɔ n'i ɖɔ: “Nǎ sin mǐ, nú mǐ ná nu.” Bɔ Mɔyízi ɖɔ nú yě ɖɔ: “Aniwú mi ɖo xó ba mì wɛ? Étɛ́wú mi ɖo Mawu Mavɔmavɔ tɛ́n kpɔ́n wɛ?”\nKɔ ɖo Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ xú wɛ ɖésú, bɔ yě ɖo nǔ hlún ɖɔ dó Mɔyízi jí wɛ ɖɔ: “Étɛ́wú a kplá mǐ sín Ejípu, bó ná jó mǐ kpó vǐ mǐtɔn lɛ́ɛ kpó, kpódó kanlin mǐtɔn lɛ́ɛ kpó dó bɔ mǐ ná wɛ́n vɛ̌?”\nÉnɛ́ ɔ́, Mɔyízi sú xó ylɔ́ Mawu Mavɔmavɔ bó ɖɔ: “Étɛ́ wɛ un ná wa nú togun élɔ́? É hú mɔ̌ kpɛɖé din ɔ́, yě ná nyi awǐnnya dó hu mì ná.”\nBɔ Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ nú Mɔyízi ɖɔ: “Jɛ nukɔn nú togun ɔ́, cyán tomɛxó Izlayɛ́li tɔn ɖé lɛ́ɛ bónú yě ní kplá we. A nǎ zě kpo towe e a zin dó Nilu tɔ ɔ́ mɛ ɔ́ hɛn alɔ mɛ bó ɖidó.


Nì Muɛ Mɔ́ùn Ɓɛ́ M̀ Ké Jǎàɔ̀ Dyí Dyuòò?\nZÀÀ WUƉUÚN ƉÉ Abbey Abua Acholi Afrikaans Ahanta Albanian Albanian Sign Language Altai American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Assamese Ateso Attié Australian Sign Language Austrian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bambara Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Belize Kriol Bengali Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Bolivian Sign Language Boulou British Sign Language Bulgarian Bulgarian Sign Language Bété Cakchiquel (Western) Cambodian Carib Catalan Cebuano Central Alaskan Yupik Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Danish Sign Language Digor Diola Douala Drehu Dusun Dutch Dutch Sign Language Ecuadorian Sign Language Edo Efik Emberá (Catío) English Estonian Estonian Sign Language Ewe Fante Faroese Fataluku Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon Frafra French French Sign Language Fulfulde (Cameroon) Ga Galician Garifuna Georgian German Ghanaian Sign Language Gitonga Gokana Greek Greek Sign Language Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Guarani (Bolivia) Guatemalan Sign Language Guianese Creole Gujarati Gun Guna Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hungarian Sign Language Hunsrik Ibinda Icelandic Igbo Iloko Inakeanon Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Irish Isoko Italian Italian Sign Language Itsekiri Iu Mien Ivatan Japanese Japanese Sign Language Jiwaka Jula Kabardin-Cherkess Kabiye Kabyle Kachin Kadazan Kalanga (Botswana) Kalenjin Kamayo Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Khana Khasi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinaray-a Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Konkani (Devanagari) Konkani (Roman) Korean Kosraean Kpelle Krio Kryashen Kuhane (Subiya) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kurdish Sorani Kwangali Kwanyama Kyangonde Lakota Lamba Laotian Latvian Latvian Sign Language Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lithuanian Sign Language Lomwe Low German Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Luxembourgish Macedonian Macua Madi Makasae Malagasy Malay Malayalam Malaysian Sign Language Maltese Mam Mambwe-Lungu Mangareva Manipuri Mapudungun Marathi Marquesian (Hiva Oa) Marquesian (Nuku Hiva) Marshallese Mashi Mauritian Creole Maya Mayangna Mayo Mazahua Mazatec (Huautla) Mbukushu Melpa Mentawai Mexican Sign Language Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mixtec (Huajuapan) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Nama Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali New Zealand Sign Language Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Nicobarese Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Odia Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Pennsylvania German Persian Peruvian Sign Language Piaroa Pidgin (West Africa) Pilagá Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese Portuguese Sign Language Punjabi Punjabi (Shahmukhi) Páez Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chibuleo) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rapa Nui Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Macedonia) Romany (Northern Greece) Romany (Romania) Romany (Southern Greece) Rungus Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Réunion Creole Samoan Sango Saramaccan Sarnami Scottish Gaelic Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Serer Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin Somali Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Swiss German Sign Language Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tlapanec Toba Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tuvinian Twi Tzotzil Udmurt Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Voru Wallisian Warao Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wichi Wolaita Wolof Xhosa Yacouba Yakutsk Yapese Yoruba Yukpa Zambian Sign Language Zande Zapotec (Guevea) Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zimbabwe Sign Language Zulu\nJǍÀ ɓá ɖɛ́ jè dyíɛ́? Jǎà ɓá dyi-diè-ɖɛ̀ kpa ɖɛ ɖíɛ́ ɓě ɓɛ́ nyɔǔn ɖǎ dyi diè kɛɛ jè dyí. Ti ɖíɛ́ ɓě ní, m̀ ɖǎ dyi-diè-ɖɛ̀ nì kà ɓěɛ jè hwìɖǐi poìn ɖò. Wa mɔ̀:\nGèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃̀ ɖé à jè gbo jǎà?\nTo kè gǎ-dyé-dyé mu náá mánáín hwɛ̀ìnǹ?\nÀ dyi mɛ́ín ɖɛ́ kpá à gboɛ́?\nHwòɖǒ-kɔ̃-dè-ɖɛ̀ ɖò nì ɓó nyɔ ɓě ɖǎà mɛ́ɛ bìì?\nXwɛ̌ ḿ ɓɛ́ìn ɓaà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ní ɓaà-wùɖùɔ̀ wɔ̃́ kɛ́?\nXwɛ̌ ḿ ɓɛ́ìn múàǔn nìɛ̀ ɖé ní cĩ́-cĩ́ɔ̀ múɛ́?\nDɛ̌ m̀ ɓɛ́ìn dyi-diè-ɖɛ̀ ɓě nìà kɛ gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓě dyi mɔ́ɔ kɛ́? M̀ dyiɔ́ má céè-ɖɛ̀-pèɖèìn-naín ɓě mu ní, m̀ ɓɛ́ìn céè-ɖɛ̀ táázĩ̀ìn ɓě ɓɛ́ wa ɖá wa tò gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓěɛɛ ɖé dyéɛ. Kɛɛ céè-ɖɛ̀ ɓěɛ̀ gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓě se gbo muìn kpɛ́-kpɛ́. Wa ɖíɛ́ ɓě hwɔìn kà wa kpa ɖɛ ɓó ti wè xwíníín nyɛ, kɛɛ ti wè ɖǎ ziín, wa se kũ̀à-mú-nyùìn-ɖɛ̀ ɖò ɖe, ké wa zàìn wa dyí mɔɔ wa dè wa bɛ̃̌ǐn.\nKɛɛ céè-ɖɛ̀ ɖò ɓɛ́ ɔ ɓéɖé gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓě ɓɛ́ nyɔ ɓɛ́ìn hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kɛɛ nì ɓó. Ɔ mɔ̀ jǎà-cèè-ɖɛ̀. Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì cɛ̃ɛ ma ɖé ɓaà-wùɖù mú, ké ɔ ɖá, “Nì wuɖuɔ̀ mɔ̀ jǎà.” (Jɔ̃́ɔ́ 17:17) Zɛ̃̌ɛ̀ kɛɛ, à dyuòɛ̀ kà ɓɛ́ Wuɖu nìà wɛ mɔ̀ Báɓòɔ̀ kɛ. Ðé mí tɔ̀ɔ̀ ɓě kɔà ɓó dyíɛ kɔ̃ɛɛ, nì mu Báɓòɔ̀ gɔ̃̌-jǔ-wùɖù wáɖáá ɓě mɔ̀à jǎà kɛɛ dyéìn ɓó dyi-diè-ɖɛ̀ ɓě nìà ɖé kɔ̃in nyɛɛ bìì.\nGèɖèpɔ́ɔ̀ Kɔ̃̀ Ðé À Jè Gbo Jǎà?\nXWÍNÍÍN KƆ̃̀ JÈ DYI-DIÈ-ÐƐ̀ NÌÀ KƐ DYIÀ NYƆ HWÌÐǏIƐ: À cĩ́ ɓóɖó-kpà ɓɛ́ hwòɖǒ-kɔ̃in-nyìnììn-nyìnììn kè se-dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-ɖɛ̀ dyíìn kɔ̃in nyɛɛ kɔ̃. Ɓiè-kpò pàɖǎ tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ gǎ ɓě ɓɛ́ à dyéà kɛɛ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ kɛ.\nÐƐ BÁƁÒƆ̀ TƐ̀MƐ̀ÌN NYƐ: Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní nyuɛ fɔɔ ɓɛ́ ɖɛ gbà ké kpá. Jóɓò 34:10 ɖá, “Gèɖèpɔ́ɔ̀ se ɖɛ gbà ɖò nyuɛ ɓɛ́ìn fɔɔ cá. Kpé-séín-ɓéɖé-Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní nyu ɖɛ se dyí sɛ́ɖɛ́ìn nyɛ.” Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒɔ̀ ɖǎ ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin gbɔ po ɓó nyɔǔn bìì. Ɔ jèɛɛ, kà Jízɛ̀ ɖá à mɛ ɓaà kɛɛ kɛà kɛ̀. “A ɓǎ, mɔ̀ nìà ɖé dyɔún wɛ̃ɛ, . . . nì kã́á-ɓòɖòɔ̀ mɛ dyi. Wa mɛ nyu nì mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ nɔ̄ ɓóɖó-kpàà kɔ̃, kà ɔ nyuà nìɛ̀ ɖé dyɔún wɛ̃.” (Máfíò 6:9, 10) Sepóɛɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃̀ ɖé à jè gbo mìɔ jèɛɛ, ɔ ɖǎ ɖɛ séín nyu ɓɛ́ ɔ hwòɖǒɛ̀-gbɔ-po-ɖɛ̀ɔ̀ ké jǎà kpá wɛ̃́ɛ́.—Jɔ̃́ɔ́ 3:16.\nKé ɖeɛɛ, dyé Jɛ́nɛ́sì 1:26-28 kè Jĩ́ìn 1:13 ɔ kè 1 Píɖɛ̀ 5:6, 7.\nXWÍNÍÍN KƆ̃̀ JÈ DYI-DIÈ-ÐƐ̀ NÌÀ KƐ DYIÀ NYƆ HWÌÐǏIƐ: To nì nyɔ pàɖǎ fɛ̀ɛ̀ mu gbɔɔ̀ǔn kánáá pū. À séín ɖǎ gǎ-dyé-dyé mú zĩ̀ìn.\nÐƐ BÁƁÒƆ̀ TƐ̀MƐ̀ÌN NYƐ: Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ ti ɖò ɓɛ́ ɔ muɛ nyuùn ɓɛ́ gìɖìǐ ké ɓóɖó-kpàà dà séín nìɛɛ jè. Ðé ɔ Kã́á-ɓòɖò ɓɛ́ ɔ mɔ̀à dyɔún-gɔ̌mànà kɛ xwíɖíiɛɛ, “ɓóɖó-dù ɖò se ɔ mǔè-ɓòɖò-dù ɖò to kɔ̃ kpaá mu ɖe.” Kɛɛ “wa muá waà gàsíà ɓěɔ̀ ɓóɖó-wàìn-ɖɛ̀ ɓě mú ɓaɖaùn.” (Àzédyà 2:4) Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu se-dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-ɖɛ̀ kè gǎ-dyé-dyé séín dyi zĩ̀ìn. Báɓòɔ̀ ɖá, “[Gèɖèpɔ́ɔ̀] mu wa mícɛ̃̀ séín dyéɖéín dyi sámáùn. Mɛ́-mɛ́ ɖò se nìɛ̌ mu ɖe. Kpé-po-po ɖò se nìɛ̌ mu ɖe. Vĩ̌-vĩ̌ ɖò se nìɛ̌ mu ɖe. Nyɔ-ɖɛ-puà-puà ɖò se nìɛ̌ mu ɖe. Sepóɛɖé ɖɛ ɓě nì ma kĩ́ín nyɛɛ [mɔ̀à se-dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-ɖɛ̀ ɓě ɔ kè gǎ-dyé-dyé ɓěɛɛ] ɖǎ dyi zi.”—Wɛ̀ɖɛ̀ɓèɖésĩ̀ɔ̀ 21:3, 4.\nKé ɖeɛɛ, dyé Wɛ́ɖɛ́ 37:10, 11; 46:9 kè Mákà 4:1-4.\nÀ Dyi Mɛ́ín Ðɛ́ Kpá À Gboɛ́?\nXWÍNÍÍN KƆ̃̀ JÈ DYI-DIÈ-ÐƐ̀ NÌÀ KƐ DYIÀ NYƆ HWÌÐǏIƐ: Ɓóɖó-kpàà ɓiè-kpò pàɖǎ tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ nyɔ ɖò dyi mɛ́ín, ɖɛ ɖò ɓɛ́ ɔ cĩ́ kánáá pūɛɛ sɔ̀ nyɔ̀ɔ̀ mú. Nyɔ ɖíɛ́ ɓě hwòɖǒ ɖá nyɔ ɓě ɖǎà mɛ́ɛ ɓɛ́ìn nyɔ ɓě nìà cĩ́ɛń keɛɛ ɖɛ gbà bũ̌ nyuɛ, mɔɔ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyéìn ɖɛ-gbà-nyu-nyɔ̀ ɓě gǎ ɖé hɛ́ɛ̀-nyɛ̀ mú.\nÐƐ BÁƁÒƆ̀ TƐ̀MƐ̀ÌN NYƐ: Nyɔ ɖò dyi mɛ́ín, ɔ se nì ɖe fɔɔ. Ìkíɖísìásì 9:5 ɖá, “Nyɔ ɓě ɓɛ́ wa ɖǎà mɛ́ɛ se ɖɛ ɖò dyí dyuò ɖe.” Kà nyɔ ɓě ɖǎà mɛ́ɛ seà ɖɛ ɖò dyí dyuò ɖe, ké ɖɛ ɖò ní puàà wa, mɔɔ wa ní dyéà ɖɛ ɖò dyí ɖeɛɛ, nìí, wa se nyɔ ɓě nìà cĩ́ɛń keɛɛ gbo kpáa ɓɛ́ìn mɔɔ wa ɖɛ gbà ɖò bũ̌ nyuɛ ɓɛ́ìn.—Wɛ́ɖɛ́ 146:3, 4.\nKé ɖeɛɛ, dyé Jɛ́nɛ́sì 3:19 kè Ìkíɖísìásì 9:6, 10.\nHwòɖǒ-Kɔ̃-Ðè-Ðɛ̀ Ðò Nì Ɓó Nyɔ Ɓě Ðǎà Mɛ́ɛ Bìì?\nXWÍNÍÍN KƆ̃̀ JÈ DYI-DIÈ-ÐƐ̀ NÌÀ KƐ DYIÀ NYƆ HWÌÐǏIƐ: À mɔ́ ɓɛ́ à ké cĩ́, ké à mɔ́ ɓɛ́ à kè à ɖɛ̀ɓɛ̀-nyɔ̀ ɓě ké fɛ̀ɛ̀ múàǔn dyi kpáìn. Ɔ kpá jɛ́ɛ́ kà ɓɛ́ à ɖɛ̀ɓɛ̀-nyɔ̀ ɖò dyi mɛ́ín, ɔ tó nyu à xwéé ɓɛ́ à ké ɔ dyé ɖeɛ.\nÐƐ BÁƁÒƆ̀ TƐ̀MƐ̀ÌN NYƐ: Nyɔ ɓě ɖǎà mɛ́ɛ pàɖǎ mu gĩɔ wóɖóùn. Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma kà ɓɛ́ “nyɔǔn séín ɓě ɖǎà mɛ́, ké wa ɖǎ ma wa dyóɖóún zàa . . . mu waà gmàà ɓěɔ̀ mú sɔ̀ùn” wɛ̃. (Jɔ̃́ɔ́ 5:28, 29) Nyɔ ɓě muà gĩɔ wóɖóùn wɛ̃ɛ mu páɖédǎ mú cĩ́ɛ ɓɛ́ìn nɔ̄ ɓóɖó-kpàà kɔ̃, kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒɛ̀-gbɔ-po-ɖɛ̀ kĩ́ín nyɛ. (Àzédyà 65:21-23) Dyi-káná-káná se kɛɛ ɖò ɓéɖé kè sè-ná-sèɛ̀ fɛ̀ɛ̀ mɔ̀ ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖáìn nyɔ ɓě nyuà ɔ wuɖuɛɛ nyɛ́nɛ́ín ɓó ɖé dyúa bììɛ. Báɓòɔ̀ ɖá, “Dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mu ɓóɖóɔ̀ wuɖuí kɔ̃̀ùn, ɓɛ́ wa kéɛ mú cĩ́ kánáá pū.”—Wɛ́ɖɛ́ 37:29.\nKé ɖeɛɛ, dyé Jóɓò 14:14, 15 kè Ðúù 7:11-17 ɔ kè Àpɔ́sò 24:15.\nXWÍNÍÍN KƆ̃̀ JÈ DYI-DIÈ-ÐƐ̀ NÌÀ KƐ DYIÀ NYƆ HWÌÐǏIƐ: Nyɔ ɓě nìà ɓiè-kpò séín múɛɛ ɓaà ní dyɛo, kɛɛ wa pàɖǎ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní wɔ̃́ wa ɓaà-wùɖù ɓěɔ̀ kɛ.\nÐƐ BÁƁÒƆ̀ TƐ̀MƐ̀ÌN NYƐ: Jízɛ̀ tɛ̀mɛ̀ìn ma kà ɓɛ́ à mɛ ɓɔ́ ɓaà-wùɖù ɓě kɔ̃in kpaa kɛ. Ɔ ɖá, “Ɓě dyi ɓaàǔn nìǐn, ɓěǐn ɖá ɓɛ́ ɓě ké wuɖu fóɖóún kɔ̃in kpa.” (Máfíò 6:7) À dyi mɔ́ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké à ɓaà-wùɖù ɓěɔ̀ ɖùǔ gbo tò ní, nìí, à mɛ ɓaà Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɔ hwìɖǐi-dè-kà. Ɓɛ́ à kéɛ náa nyuɛ ɓɛ́ìn nyɛɛ, à ɓéɖé ɓɛ́ à ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ jè cɛ̃́ ɓɛ́ à ɓaà-wùɖùɔ̀ kè ɔ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ké gbo muìn. Kĩ́ín-kĩ́ín Jɔ̃́ɔ́ 5:14 zàìn kɔ̃in, ké ɔ ɖá, “À dyi [Gèɖèpɔ́ɔ̀] ɖɛ ɖò zɔ̀ìn, ké ɔ dyi ɔ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ jǔǐn, nìí, ɔ mu à wuɖu wɔ̃́ùn.”\nKé ɖeɛɛ, dyé Wɛ́ɖɛ́ 65:2 kè Jɔ̃́ɔ́ 14:6, 14 ɔ kè 1 Jɔ̃́ɔ́ 3:22.\nXwɛ̌ Ḿ Ɓɛ́ìn Múàǔn Nìɛ̀ Ðé Ní Cĩ́-Cĩ́ɔ̀ Múɛ́?\nXWÍNÍÍN KƆ̃̀ JÈ DYI-DIÈ-ÐƐ̀ NÌÀ KƐ DYIÀ NYƆ HWÌÐǏIƐ: Nyɔ ɓáún-ɓáún hwòɖǒ ɖá wíɖí kè nyɛ́nɛ́-mu-mu mɔɔ dyíin-nɔ̀mɔ̀-nɔ̀mɔ̀ ɓɛ́ìn wa múàǔn poɛ. Ɔ jèɛɛ, wa vɔ̃ ɓɛ́ wa ké ɖɛ ɓě nìà kɛ ɓéɖé, kɛɛ wa ní dyé múà ɓɛ́ wa mɔ́à dyiɛɛ ɖé ɖɛ ɓěa mú.\nÐƐ BÁƁÒƆ̀ TƐ̀MƐ̀ÌN NYƐ: Jízɛ̀ zà ma ɖɛ jɛ́ɛ́ ɓɛ́ìn nyɔ múàǔn poɛ kɛɛ da, ké ɔ ɖá, “Mana nì nyɔ ɓě ɓɛ́ wa wɔ̃́ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀, ké wa nyuɛ kɛɛ kɔ̃.” (Ðúù 11:28) Ɔ jǔ ké à dyi jǎà ɓá Gèɖèpɔ́ɔ̀ jè dyí, kè ɔ hwòɖǒɛ̀-gbɔ-po-ɖɛ̀ ɓá à jè dyíɛɛ jè cɛ̃́ ní, nìí, à ɓɛ́ìn múàǔn kpáa jǎà. Jǎà nìà wɛ nì ɖé Báɓòɔ̀ mú. Jǎà nìà wɛ dyí-dyuò-dyuò ɓɛ́ìn à gbo kpáa ɓɛ́ à ké ɖɛ ɓɛ́ ɔ kpa ɖɛ jɛ́ɛ́ kɛ, ɔ kè ɖɛ se ɖɛ kpaa dyí dyuò. À dyiɛ gbo wɔ̃́ìn ɓɛ́ Báɓòɔ̀ ké à hwìè dà zàìn ɖé à gbɔ-po-ɖɛ̀ ɓě kè à nyuu-ɖɛ̀ ɓě mú ní, nìí, à cĩ́-cĩ́ɔ̀ mu xwíníín kɔ̃̀ùn.\nKé ɖeɛɛ, dyé Nɔ́ɔ́ 3:5, 6, 13-18 kè 1 Tímétè 6:9, 10.\nÀ ɖǎ Báɓòɔ̀ gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓě ɓó dyi-diè-ɖɛ̀ mɛ̀nɛ̌ìn-ɖò bììɛɛ kɔ̃in gmɔìn ɖɛ wè. Kɛɛ nì muɛ mɔ́ùn ɓɛ́ m̀ ké ɔ pàɖǎ dyí dyuòò? Ɔ jǔ ké m̀ dyi “nyɔ ɓě ɓɛ́ wa wɔ̃́ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀, ké wa nyuɛ kɛɛ” hwìɛ̀ nììn, nìí, ɔ se hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀. Dyi-diè-ɖɛ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓě ɓɛ́ìn m̀ hwìdǐi dyiɛ. Ɔ hwɔìn kà, ‘ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyiɔ́ à jè gbo kɔ̃̀ ní, nìí, xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè ɔ wɔ̃́àìn gbo ɓɛ́ nàmàǔn kè gǎ-dyé-dyé pàɖǎ kéà ɓóɖó-kpàà kɔ̃ nì keɛ́? Xwɛ̌ ḿ ɓɛ́ìn ní xwéɖé-dùɔ̀ cĩ́-cĩ́ dyíin nɔ̀mɔ̀ìn nyɛ́?’ Báɓòɔ̀ tò gɔ̃̌-jǔ-wùɖù séín ɓě ɓɛ́ìn à hwòɖǒ dyi dèɛ̀ kɛɛ ɓó dyi-diè-ɖɛ̀ ɓě nìà kɛ kè dyi-diè-ɖɛ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓě bìì.\nKɛɛ nyɔ ɓáún-ɓáún se mɔ́ ɓɛ́ wa ké Báɓòɔ̀ mú gmɔ̀. Wa gmɔ̀ɔ̀ dya kà céè-ɖɛ̀-kpò vɛ̀nɛ̀ ɓɛ́ tiɔ̀ ɖíɛ́ ɓě ní ɔ kàmà muìn wɔ̃́uń wɛ̃. M̀ mɔ́ gbo-kpá-kpá ɓɛ́ m̀ ké gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓě dyé ɖé Báɓòɔ̀ múù? Jɛ̀hóvà Zàse ɓě tò ɖɛ sɔ̃́ ɓě ɓɛ́ìn m̀ gbo kpáa kɛ.\nƆ kĩ́ín-kĩ́ínɔ̀ mɔ̀, céè-ɖɛ̀ mɔ̀à Ðɛ́ Báɓòɔ̀ Ɓɛ́ìn À Tɛ̀mɛ̀ìn Nyɛ́? ɓɛ́ wa nyu ɓɛ́ ɔ ké nyɔ ɓě seà ti pàɖǎ ɓéɖéɛɛ gbo kpá ɓɛ́ wa ké Báɓòɔ̀ gɔ̃̌-jǔ-wùɖù wáɖáá ɓě ɓó dyi-diè-ɖɛ̀ kpa ɖɛ ɓě bììɛɛ múin gmɔìn. Ɔ sɔ̃́ nììnɔ̀ mɔ̀, Báɓò cɛ̃́-cɛ̃́ pídyi ɓɛ́ ɔ nì páún wɛ̃. Jɛ̀hóvà Zàse ɖò ɓɛ́ ɔ ɓɛ́ìn kpé ɓɛ́ ɔ ké Báɓòɔ̀ tɛ̀mɛ̀ìn nyɛɛ ɓɛ́ìn m̀ ɓíɖí-taún mɔɔ dà ɓɛ́ ɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ǔn ɓó m̀ bììɛɛ dyiɛ, ɓɛ́ m̀ kè ɔ ké ti wè dyí ɖú wíkì séín xwíníín ɓɛ́ ɓě ké Báɓòɔ̀ cɛ̃́ pídyi. Nyɔ méɔ̀ùn ɓě ɖǎ kpáná dyé sɔ̀ìn ɖé ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́ nìà kɛ mú ɖé ɓóɖó-kpàà dà séín. Wa ɓáún-ɓáún cɛ̃ɛ ɖé múà-hwòɖǒ mú, ké wa ɖá, “Ḿ ɖǎ jǎàɔ̀ dyé!”\nM̀ se kɔ́mɔ́-ɖɛ̀ kpa ɖɛ ɖò dyéɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ nìà kɛ dyí zi. Báɓòɔ̀ jǎà-wùɖù buɛ̀ à se-ɖɛ̀ kè hwòɖǒ-kɔ̃in-cá-cá ɔ kè fã̀à peɖe-peɖe xwaún. Ɔ nyí à hwòɖǒ-kɔ̃-dè-ɖɛ̀ kè hwòɖǒ-po-naín ɔ kè múà. Jízɛ̀ ɖá, “Ɓě mu jǎà dyí dyuòùn, ké jǎàɔ̀ mu ɓě buɛ̀ìn.”—Jɔ̃́ɔ́ 8:32.


UDHR - Fon\nUniversal Declaration of Human Rights - Fon\n1. Mɛ e e vɛ nu nyanyaɖe do é na to ɖo yi tɔn yi wɛ hwɛ bɔ e na ba do nu lee nu lɛ yi gbɔn e cobo na ylɔ ɛ ɖo hwɛnukɔn; cobonu e ka na ɖɔ hwɛ do e e ɔ, e ɖo na n'ɛ mɛ e na sixu hwlɛnnɛ ɖɔ hwɛnukɔn e.\n2. Enyi nu e mɛɖe wa ɖ'ayi é ma nyi nu e na sa sɛn do mɛ ɖo hwe enɛ nu ɖi lee sɛn é ji tɔ ɔ alo gbɛ ɔ jijɔn é ɖɔ gbɔn é a ɔ, é ɖo na sɛn gan tɔn ǎ.\n1. Fi e jlɔ mɛɖe ɔ we na nɔ gbɔn bo na lɛ ze nɔtɛn e jlo e ɔ ɖɔ toɖemɛ.\n2. Mɛɖe ɖo jlo tɔn ɔ é sixu bɛ agban sin to ɖebu mɛ ɖi to tɔn mɛ ɖohun. E jlo e ɔ, e sixu lɛ lɛ kɔ wá xwé.\n1. Enyi ɖo e ɖo gbɛya do nu mɛɖe wɛ kaka bɔ ku hwɛn wan ɖ'e mɛ ɔ, é hɛn ɔ é na hɔn yi to ɖevomɛ bɔ e ɖo na yi i ɖo fi enɛ.\n2. Amɔ enyi e mɔ ɖo mɛ ɔ jɛ sɛnmɛ nugbo alo e tɛ afɔ sɛn e ji gbɛ̌ e to lɛ bi kplekple sɔ jujɔn ayi é ji e ɔ, é sɔ ɖo acɛ bɔ e na yi i dandan ɖo to ɖevomɛ ǎ.\n1. Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo na nyi toɖè sin vi.\n2. E sixu hugan mɛɖe bo de e sin tovikɛnmɛ ǎ; mɔ ɖokpo ɔ é hɛn ɔ e na zé eɖee zé ji nu to ɖevo.\n1. Enyi sunnu kpo nyɔnu kpo ɖó wyanwyanxwe ɔ, ye hɛn ɔ, ye na da yeɖee bo dè hɛnnu yetɔn. Akɔta yetɔn, to yetɔn, alo sinsɛn yetɔn ɖo na gbɛ nú ye ǎ. Acɛ ɖokpo lɛ wɛ ye ɖo ɖò yeɖeedida hwenu kpɔnunɔ yetɔn alo yeɖeejodo hwenu.\n2. Cobonu gbɛtɔ ɖè ná dà ɖè ɔ́, jlo yetɔn mɛ nu wɛ é ɖó na nyi.\n3. Hɛnnu wɛ nyi sosyɛn nú gbetɔ sin togun; lobɔ togun enɛ ɔ kpodo acɛkpikpa to ɔ tɔn kpan ka ɖo na jɛ hun do jǐ tɔ.\n1. Gbɛtɔ bì, mɛ e ɖɔ ee ɖokponɔ é alo éé ɖo gbɛ kplekpleɖemɛ e, ɖo na ɖo acɛ do nudeji.\n2. Nǔ é nyi étɔn ɔ mɛɖe sixu tafu i ɖu bo yi ɖo asi tɔn ǎ.\n1. Gbɛtɔ bǐ ɖo acɛ bo na yì kplé. Lobo na lɛ do gbɛ̌ é ma na dɔn hunnyahunnya wa ǎ e.\n2. E sixu sɔ mɛɖe do gbɛdemɛ gannu gannu ǎ.\n1. Gbɛtɔ bǐ hɛn ɔ, é na gɔ alɔ nu to tɔn bonu é na do yi nukɔn. Eye ɖesu hɛn ɔ é na nɔ nukɔn nu nuwi wa enɛ alo é na ɖe mɛ bɔ é na nɔ do tɔn mɛ.\n2. Acɛ ɖokpo ɔ wɛ mɛ bi ɖo bo na do wa axɔsuzɔ ɖo to tɔn mɛ.\n3. Jlo to ɔ tɔn wɛ nyi linlin dodo e ji to ɔ sin acɛkpikpa junjɔn e. Jlo enɛ ɔ, e na ze wema na dó xwiji, do sɛnɖéji bɔ ahizi na tɔn ɖ'emɛ ǎ. Mɔ ɖokpo ɔ, nuwiwa enɛ ɔ, e na nɔ blo e do hwe tɔn nu. Wema enɛ ɔ, e sixu nɔ yɛmɛ bo sɔ alo e lɛ sixu sɔ ɖo togunmɛ lee e na blo gbɔn bo ayi na j'ayi nu wemazetɔ lɛ e.\n1. Gbɛtɔ bi ɖo na wa azɔ. Azɔ e ja jlo é wɛ é na wa; sɛn ɖokpo ɔ wɛ na ɖo nu do mɛ bi nu lobɔ é ka do na nɔ azɔgba ǎ.\n2. Azɔ e mɛɖe wa é sin akwɛ wɛ na ɖu.\n3. Mɛɖe wa nuɖe ɔ, é na yi nuɖe ɖ'énu dandan. Enɛ ɔ wɛ na zɔn bɔ e na mɔ nu e na do hɛn hɛnnu tɔn na é. E hwedo e ɔ, gbɛtɔ sin togun ɔ na gɔ alɔ nu i ɖo ali ɖevonu.\n4. Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo na dó azɔjigbɛ alo é hɛn ɔ é na nɔ gbɛ mɔhun ɖee na sixu glɔn nyɔna tɔn lɛ n'i emɛ.\n1. Gbɛtɔ bǐ ɖo na na ɖó nu e na zɔn bɔ é na hwlɛn eɖee gan ɖo azɔnsi e; lobo na jla nunɔmɛ eɖee tɔn kpo do hɛnnu tɔn kpan ɖó; taji ɔ, ɖo nuɖuɖulinu, avɔdudolinu xɔ e mɛ é na nɔ é sin alinu, azɔn gblegblelinu. Mɔ ɖokpo ɔ, é ɖo na mɔ alɔdo ɖo do azɔmamɔ hwenu, asukuku alo asikuku xɔmɛ nunɔ hwenu, kpukpoxɔmɛ kpodo hwe e nu e ma sɔ sixu wa nǔ bo mɔ nu ǎ é bǐ kpan.\n2. Vijiji kpo yɔkpɔvumɛ nunɔ kpo bǐ ɖo na mɔ kpatakiɖe. Alɔwlivi kpo ɖo vi e ma da asu cobo ji ǎ lɛ e bi wɛ ɖo acɛ ɖokpo ɔ ɖo xɛ nya ɖo yeji sin alinu.\n1. Gbɛtɔ bǐ ɖ'acɛ nú wemakplɔnkplɔn bɔ wemakplɔnkplɔn ka do na byɔ kwɛ zinzan ǎ; hun nuvɔnnu wɛ é ɖo na nyi. E ɖo na ɖo kplɔn kleunɖe vɔvɔ enɛ ɔ dandanmɛ wɛ é ɖè. Alɔlyɛnzɔ kpo alɔnunɔ kpaa kpo ɖo na vun kan kpé to ɔ mɛ. Wemakplɔnyiji nu alɔ vɔ ɔ, mɛ bi nú wɛ é ɖo na nyi, bɔ e kan na xwedo lee e jɛ xa mɛ ɖokpoɖokpo gbɔn e.\n2. Wemakplɔnkplɔn ɔ gbɛtɔ sin nukɔnyiyi wɛ é na ba; bo na dɔn gbɛtɔ sin acɛ lɛ yi nukɔn bo jɛ hun dó yě ji. E ɖó ná zɔn bɔ mɔjɛmɛ kpo nuwaɖokpo kpo hwɛsɔkɛmɛ kpo ná těìn xɔntɔn sin walɔ na tiin, bɔ to e ɖo bu lɛ e sín gbɛ̌ ɔ na yi nukɔn bɔ fifa na tiin nú gbɛ ɔ bǐ.\n3. Vitɔ, vinɔ lɛ wɛ ɖo na ɖè nyǐ kplón e vi yetɔn lɛ na yi é.\n1. Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo ná gɔ alɔ nu tonunywɛ lɛ bi; mɛ bi ɖo na mɔ mɔ ɖagbe e ɖo alɔlyɛnmɛ bo na zan mɔ ɖokpo ɔ, é na sɔ so nú nukɔnyi yi nunyɛ tɔn bo na sixu mɔ nyɔna e ɖ'e mɛ lɛ é ɖě.\n2. Nu e na tɔn sin nu e mɛɖe gba tamɛ bo blo é ɔ, mɛ ɔ tɔn wɛ e ɖo na nyi; b'ɛ na jɛ hun do nu tɔn ji ɖo nujinjanlinu wɛ à, wemawlan wlan sin alinu wɛ à, alo alɔlyɛn zɔwiwa sin alinu.\n1. Togun e mɛ gbɛtɔ ɖe e bɔ nukɔn yiyi tɔn kpo nyɔna tɔn kpo na tɔn sin mɛ é ɔ̀, é ɖo na ɖo nunɔmɛɖè lɛ do wǔ tɔn.\n2. Đo acɛ e gbɛtɔ ɖo lɛ sin zinzan kpo nunɔ tɔn kpo mɛ ɔ, mɛ ɖokpoɖokpo ɖo na ba jlɛ na bo na nyi sɛn e na zɔn bɔ é ma na tɛ afɔ acɛ nɔzo tɔn tɔn lɛ kpo jlokokonunɔ tɔn tɔn lɛ ji kpo ji ǎ é ɖi lee mɛsisi sin kplɔn byɔ gbɔn é, tuto e ji to ɔ ɖe kpo togun bi kpaa gbɛtɔ lɛ tɔn sin nunɔmɛ byɔ gbɔn e.\n3. Acɛ, sisi kpo jlokokonunɔ enɛ lɛ ɖo na xwedo su kpodo linlin to ee ɖo bu lɛ tɔn.