ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގެ ގަވާއިދު\n(ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022-10)\n1 ވަނަ މާއްދާ - ތައާރުފާއި، ނަން\n(ހ) މިއީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 34/2020 (ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ގާނޫނު) ގެ 133 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ބާރު ލިބިގެން އެކުލަވައިލައިފައިވާ،ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގައި ހިމެނޭ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގެ ގަވާއިދެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދުގެ ނަމަކީ، "ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގެ ގަވާއިދު" އެވެ.\nމި ގަވާއިދުގެ މަގުސަދަކީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގައި ހިމެނޭ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ފުލުހުންގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމާއި، ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރާނެ ގޮތާއި، ޔުނިފޯމު އެކްސަސަރީޒްތަކާއި، ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމުގެ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރުމެވެ.\n3 ވަނަ މާއްދާ - ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ޔުނިފޯމުތައް\nދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގައި ޔުނިފޯމުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭ އެކިއެކި ޔުނިފޯމުތަކުގެ ނަންތައް، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި މިވަނީއެވެ.\n(ހ) ވާރކިންގ ޔުނިފޯމު؛\n(ށ) އޮޕަރޭށަނަލް ޔުނިފޯމު؛\n(ނ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު 1؛\n(ރ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު 2؛\n(ބ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު 3؛\n(ޅ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އާއި،2އާއި،3އާއި 4؛\n(ކ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އާއި ،2އާއި، 3؛\n(އ) ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް؛\n(ވ) އެހެނިހެން ޔުނިފޯމުތައް؛\n(މ) މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޔުނިފޯމުތަކުގެ ތެރެއިން ފުލުހުން ޑިއުޓީގައި އުޅޭއިރު އަޅާ ފުލުހުންގެ އާންމު ޔުނިފޯމުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅިފައިވަނީ، މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި، (ށ) އާއި، (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޔުނިފޯމުތަކެވެ.\n(ފ) މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އާންމު ޔުނިފޯމަކާއެކު ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ އެކްސަސަރީއެއް، ދިމާވެފައިވާ ވަކި ހާއްސަ ހާލަތަކާ ގުޅިގެން، އެ ޔުނިފޯމަކާއެކު ވަގުތީގޮތުން ބޭނުންނުކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފްޕޮލިސްއަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.\n4 ވަނަ މާއްދާ - ވާރކިންގ ޔުނިފޯމް\n(ހ) ވާރކިންގ ޔުނިފޯމަކީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ފުލުހުންގެ ތެރެއިން،\nއެޑްމިނިސްޓްރޭޓިވް އެންޑް ސަޕޯޓް ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުންނާއި، ޓެކްނިކަލް ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުންނާއި، އޮޕަރޭށަނަލް ޕޮލިސްގެދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުންގެ ތެރެއިން އެ ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ފުލުހުން ރަސްމީ ޑިއު ޓީގައި ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\n(ށ) ވާރކިންގ ޔުނިފޯމަކީ އާންމުގޮތެއްގައި ޑިއުޓީގައި އުޅޭއިރު ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޔުނިފޯމެވެ. މި ޔުނިފޯމާއި، މި ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އެކްސަސަރީތަކުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެ ވަނީއެވެ.\n5 ވަނަ މާއްދާ - އޮޕަރޭށަނަލް ޔުނިފޯމު\n(ހ) މި ޔުނިފޯމަކީ އޮޕަރޭށަނަލް ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުން ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޔުނިފޯމެވެ. ހާއްސަކޮށް މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރެވޭނީ ތިރީގައިވާ ހާލަތްތަކުގައެވެ.\nސީން އޮފް ކްރައިމް އޮފިސަރުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި؛\nޑިޓެންށަން ސެންޓަރުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި؛\nގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކްކޮށްފައި ނުވަތަ ބަހައްޓައިފައި ހުންނަ އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރު ނެގުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފުލުހުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި؛\nކަނޑުމަތީގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި؛\nމަސްތުވާތަކެތީގެ އޮޕަރޭށަންތައް ހިންގާ ޑިޕާޓްމަންޓުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އޮޕަރޭށަނަލް ފުލުހުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި؛\nދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތް އޮޕަރޭށަނަލް ހާލަތަކަށް އައުމުން،އޮޕަރޭށަނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އެންމެހައި ފުލުހު ން ބޭނުންކުރާނީ މި ޔުނިފޯމެވެ.\n(ށ) އޮޕަރޭށަނަލް ޔުނިފޯމާއި، އެ ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އެކްސަސަރީތަކުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު2ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n6 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު\n(ހ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމަކީ، ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަކި ދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުން ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޔުނިފޯމެކެވެ. ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމުތަކުގެ ވައްތަރުތައް މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި މި ވަނީއެވެ.\n(ށ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު 1 އަކީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ "ސްވޮޓް އެލީޓް" ޓެކްޓިކަލް ޓީމުގައި ހިމެނޭ ފުލުހުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުތަކުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޔުނިފޯމެކެވެ.\n(ނ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު2އަކީ، ޕަބްލިކް އޯޑަރ ޔުނިޓްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް އައްޔަނުކުރެވޭ ފުލުހުން، ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުތަކުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޔުނިފޯމެކެވެ.\n(ރ) ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމު3އަކީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ފަރާތުން، ޕާރސަނަލް ސެކިއުރިޓީ ދިނުމުގެ މަސައްކަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފުލުހުން ރަސްމީ ޑިއުޓީގެ ވަގުތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޔުނިފޯމެކެވެ.\n(ބ) މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޓެކްޓިކަލް ޔުނިފޯމުތަކުގެ ނަމޫނާއާއި، އެ ޔުނިފޯމުތަކާއެކު ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އެކްސަސަރީތަކުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު3ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n7 ވަނަ މާއްދާ - ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް\n(ހ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް ބެހިގެންވަނީ4(ހަތަރެއް) ގިންތިއަކަށެވެ. އެ ގިންތިތައް، ތިރީގައި މި ވަނީއެވެ.\nކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1؛\nކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 2؛\nކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 3؛\nކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 4.\n(ށ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އާއި ،2އާއި،3އާއި، 4ބޭނުންކުރާނީ، އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް ރޭންކުން ފެށިގެން މަތީގެ ރޭންކުތަކުގެ ފުލުހުންނެވެ.\n(ނ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އަކީ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް ފުލުހުން ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\nގައުމީ ފެންވަރުގައި ބާއްވާ ޖަލްސާ؛\nދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތް ތަމްސީލުކުރާ، ބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންވަރުގައި ބާއްވާ ޖަލްސާ؛\nރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ފަރާތުން ފުލުހުން ބައިވެރިވާ ކޯހާއި ސެމިނާރު؛\nރާއްޖެއިން ބޭރުން ޒިޔާރަތްކުރާ އިއްޒަތްތެރިއެއްގެ އޭ.ޑީ.ސީ.އަކަށް ހުންނަ ވަގުތުގައި؛\nރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ބޭރުގެ އިއްޒަތްތެރީންނަށް އިސްތިގްބާލުކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުތަކާއި، ވަދާއީ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައި؛\nމަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 ބޭނުންކުރެވޭނީ، މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަނޑައަޅާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(ރ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 ގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު4ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n(ބ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރަމޯނިއަލް ޑްރެސް2އަކީ، ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކަނޑައަޅާ ވަކި ރަސްމީ ޖާފަތް ތަކާއި، ދިވެހިރާއްޖެއާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހިންގާ ކޯސްތަކުގެ ޑްރެސްކޯޑުގެ ގޮތުގައި މެސް ޑްރެސް ބޭނުންކުރުމަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ރަސްމީ ޖާފަތްތަކުގައި ބައިވެރިވާ ފުލުހުން ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\n(ޅ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް2،މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު4ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n(ކ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3އަކީ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް\nފުލުހުން ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\nފުލުހުންގެ މުއައްސަސާގެ ފެންވަރުގައި ބޭއްވޭ ހާއްސަ ޖަލްސާތައް؛\nފުލުހުންގެ ރެކްރޫޓް ޓްރޭނިންގގެ ދަސްވެނިވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު؛\nމަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3ބޭނުންކުރެވޭނީ، މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަ ނޑައަޅާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(އ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3ގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު4ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n(ވ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް4އަކީ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް ފުލުހުން ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\nސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކުން ބާއްވާ ވާރކްށޮޕް ފަދަ ބައްދަލުވުންތައް؛\nފުލުހުންގެ ފެންވަރުގައި ބޭއްވޭ ރަސްމީ ޖަލްސާތައް؛\nމަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް4ބޭނުންކުރެވޭނީ، މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަނޑައަޅާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(މ) ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް4ގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު4ގައި އެވަނީއެވެ.\n8 ވަނަ މާއްދާ - ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް\n(ހ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް ބެހިގެންވަނީ\n3 (ތިނެއް) ގިންތިއަކަށެވެ. އެއީ، ސީނިއަރ ނޮންކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އާއި،2އާއި،3އެވެ. އެ ގިންތިތައް ތިރީގައި މި ވަނީއެވެ.\nސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1؛\nސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 2؛\nސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 3.\n(ށ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އާއި2އާއި3ބޭނުންކުރާނީ، ސަބް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސްއިން ފެށިގެން ސީނިއަރ ސާޖަންޓާ ދެމެދުގެ ރޭންކުތަކުގެ ފުލުހުންނެވެ.\n(ނ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 އަކީ،ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް ފުލުހުން ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\nބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންވަރުގައި ބާއްވާ ޖަލްސާ؛\nހުރިހާ ފުލުހުންނަށް ބޭއްވޭ ރަސްމީ ޖަލްސާތައް؛\nރާއްޖެއިން ބޭރުން ޒިޔާރަތްކުރާ އިއްޒަތްތެރިއެއްގެ އޭ.ޑީ.ސީ.އަކަށް ހުންނަ ވަގުތު؛\nރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ބޭރުގެ އިއްޒަތްތެރީންނަށް އިސްތިގްބާލު ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުތަކާއި، ވަދާއީ ރަސްމިއްޔާތުތައް.\nމަތީގައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 ބޭނުންކުރެވޭނީ، މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަ ނޑައަޅާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(ރ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް 1 ގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު5ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n(ބ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް2އަކީ،ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ފަރާތުން ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކަނޑައަޅާ ރަސްމީ ވަކި ޖާފަތްތަކަށް ހާޒިރުވުމަށް ނުވަތަ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކޯސްތަކުގައި އުޅޭއިރު ޑްރެސްކޯޑްގައި މެސް ޑްރެސް ބޭނުންކުރާ ހަފްލާތަކުގައި ފުލުހުން ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\n(ޅ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް2ގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު5ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n(ކ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3އަކީ،ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް ފުލުހުން ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެވެ.\nވާރކްށޮޕް ފަދަ ކަންކަމުގައި؛\nހުރިހާ ފުލުހުންނަށް ބޭއްވޭ ރަސްމީ ޖަލްސާތަކުގައި؛\nމަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3ބޭނުންކުރެވޭނީ، މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަނޑައަޅާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(އ) ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3ގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު5ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n9 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް\n(ހ) ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް ބޭނުންކުރާނީ، ކޮންސްޓަބަލް ރޭންކުގެ ފުލުހުންނެވެ. ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކަށް ކޮންސްޓަބަލް ރޭންކުގެ ފުލުހުން ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާނީ މި ޔުނިފޯމެވެ.\nރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ބޭރުގެ އިއްޒަތްތެރީންނަށް އިސްތިގްބާލު ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުތަކާއި، ވަދާއީ ރަސްމިއްޔާތުތައް؛\nމަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް ބޭނުންކުރެވޭނީ، މި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަ ނޑައަޅާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(ށ) ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސްގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު6ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n10 ވަނަ މާއްދާ - އެހެނިހެން ޔުނިފޯމުތައް\n(ހ) ފުލުހުންގެ ރަސްމީ ޔުނިފޯމުތަކުގެ އިތުރުން، އެކި ކަންކަމުގައި ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެ ކަމަކަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ޔުނިފޯމެވެ. އެ ޔުނިފޯމުތައް،ތިރީގައި މި ވަނީއެވެ.\nއޯވަރ ރޯލް 1؛\nމަސައްކަތު ކިޓް 1 އާއި 2؛\n(ށ) އޯވަރ ރޯލް ބޭނުންކުރަނީ ޓެކްނީށަނުންގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނެވެ.\n(ނ) މަސައްކަތު ކިޓް 1 ބޭނުންކުރާނީ، އިމާރާތްތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، އޮފީސް މާހައުލު ޒީނަތްތެރިކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅޭ ފުލުހުންނެވެ.\n(ރ) މަސައްކަތު ކިޓް2ބޭނުންކުރާނީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ މަސައްކަތު މީހުންގެ ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދާ އާންމު މުވައްޒަފުންނެވެ.\n(ބ) ވިއްސާރަ ކޯޓް ބޭނުންކުރާނީ، ރަސްމީ ޑިއުޓީގައި އުޅޭ ވަގުތު ވާރޭވެހޭނަމައެވެ.\n(ޅ) އެހެނިހެން ޔުނިފޯމްތަކުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު7ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n11 ވަނަ މާއްދާ - ފޯމަލް ސިވިލް ހެދުން\n(ހ) ފޯމަލް ސިވިލް ހެދުމަކީ، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ފުލުހުން ރަސްމީ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް، ރަސްމީކޮށް އޮފީހުގެ މަސައްކަތަށް ނުވަތަ ޑިއުޓީއަށް ހާޒިރުވާއިރު ބޭނުންކުރާ ރަސްމީ އޮފީސް ހެދުމެކެވެ. ފޯމަލް ސިވިލް ހެދުން އަޅަންވާނީ މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތީންނެވެ.\n(ށ) ފިރިހެން ފުލުހުންގެ ފޯމަލް ސިވިލް ހެދުމަކީ، ދިގުފަޓުލޫނާއެކު، އަތްދިގު ގަމީހާއި ޓައީއެވެ. މި ގޮތަށް ހެދުން އަޅައިފައި ހުންނައިރު ހުންނަންވާނީ ދަށަށް ޖަހައިފައި، އޮފީސް ބޫޓަކަށް ނުވަތަ އޮފީސް މާހައުލުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ބޫޓަކަށް އަރައިފައެވެ.\n(ނ) އަންހެން ފުލުހުންގެ ފޯމަލް ސިވިލް ހެދުމަކީ، ފާސްކުރިހެދުން ނުވަތަ މުޖުތަމައު ބަލައިގަންނަ އެކަށީގެންވާ ހެދުމަކާއި، އޮފީސް މާހައުލުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ފައިވާން ނުވަތަ ބޫޓެވެ. މިފަދަ ހެދުމަކީ، ޖަމާއަތުގެ އަދަބާ ހިލާފުހެދުމަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ރ) ފޯމަލް ސިވިލް ހެދުން ބަހައްޓަންވާނީ ރީތިކޮށް ސާފުކޮށެވެ.\n12 ވަނަ މާއްދާ - ރަސްމީ ގަޑީގައި މުވައްޒަފުން ބޭނުންކުރުން ހުއްދަ ނޫން ހެދުމާއި ތަކެތި\n(ހ) ފުލުހުން ރަސްމީ ޑިއުޓީއަށް ނުކުންނައިރު، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެދުމާއި ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\nއަހްލާގީގޮތުން އެކަށީގެންނުވާ އިބާރާތް ނުވަތަ ކުރެހުން ނުވަތަ ކާޓޫނު ނުވަތަ ފޮޓޯ ހިމެނޭ ހެދުން؛\nފެންފައިވާނާއި، އޮފީސް މާހައުލާ ނުގުޅޭ ފައިވާނާއި، ބޫޓު؛\nބާރު ހަރުވާޅު (ޓައިޓް)، ކުރު ހަރުވާޅު؛\nއެއްވެސް ވައްތަރެއްގެ ޓީ-ށާޓާއި، ޓީށާޓް ފޮތިން ފަހައިފައިވާ ހެދުން ނުވަތަ ގައިގެ ހަންގަނޑު ފާޅުވާފަދަ ތުނި ހެދުން؛\nއެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އެއްވެސް ކުލައެއްގެ ޖިންސެއް ނުވަތަ އަރިމަތީ ޕޮކެޓް ލައިފައި ނުވަތަ އުފުލިފައި ހުންނަގޮތަށް ޕޮކެޓް ލައިފައި ހުންނަ ހަރުވާޅު ނުވަތަ ފަޓުލޫނު؛\nއެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ހަވީރީ ހެދުމެއް؛\n(ށ) ފުލުހުންނަކީ ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭ މަސައްކަތެއް ކުރާ ބަޔަކަށް ވެފައި، އެފަދަ މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުން ފާހަގަކޮށް އެނގެންޖެހޭނެތީ، އެ ފުލުހަކީ ކާކުކަން ފާހަގަކުރަން ނޭނގޭނެ ގޮތަށް ހެދުން އަޅައިފައި ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ.\n13 ވަނަ މާއްދާ - ރަސްމީ ޑިއުޓީ ނޫން ގޮތަކަށް އޮފީހުގެ މަސައްކަތަށް ނުކުންނައިރު ހެދުން އެޅުން\n(ހ) ރަސްމީ ޑިއުޓީއެއް ނޫން ގޮތަކަ ށް، އޮފީސް މަސައްކަތަށް ނުކުންނަ ފިރިހެން މުވައްޒަފުންގެ ހެދުމަކީ، ދިގުފަޓުލޫނު ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ޖިންސާއި، އަތްދިގު ގަމީސް ނުވަތަ އަތްކުރު ގަމީސް ނުވަތަ ގިރުވާނުލީ ޓީށާޓެ ވެ. މި ގޮތަށް ހެދުން އަޅާއިރު، މުވައްޒަފުން ތިބެންވާނީ، ބޫޓަށް އަރައިފައި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ފައިވާނަކަށް އަރައިގެންނެވެ.\n(ށ) ރަސްމީ ޑިއުޓީއެއް ނޫން ގޮތަށް، އޮފީސް މަސައްކަތަށް ނުކުންނަ އަންހެން މުވައްޒަފުންގެ ހެދުމަކީ ފާސްކުރި ހެދުން ނުވަތަ ޖަމާއަތުގެ އަދަބާ ހިލާފު ނޫން، މުޖުތަމައު ބަލައިގަންނަ، އެކަށީގެންވާ ހެދުމެކެވެ. ނުވަތަ ހަރުވާޅާއި، އެޔާއެކުގައި ލާ މަތީބައި، ނުވަތަ އެކިއެކި މުނާސަބަތުތަކުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ސަރުކާރުން ގަބޫލުކުރާ ހެދުމާއި، ޖަމާއަތުގެ އަދަބާ ހިލާފުނުވާ މި ނޫންވެސް ހެދުމާއި، އެކަށީގެންވާ ބޫޓެއް ނުވަތަ ފައިވާނެކެވެ.\n(ނ) ރަސްމީ ޑިއުޓީއެއް ނޫން ގޮތަކަށް، މަސައްކަތަށް ނުކުންނަ ފުލުހުން ހެދުން އެޅުމުގައި، މި ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލު ހިނގާނެއެވެ.\n14 ވަނަ މާއްދާ - ބުރުގާ އެޅުމާއި ނެގުން\n(ހ) ފުލުހުންގެ ތެރެއިން ބުރުގާ އެޅުމަށް ނުވަތަ ނެގުމަށް ބޭނުންވާ އަންހެން ފުލުހުން، އެކަމަށް ބޭނުންވާ އިދާރީ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުމަށް ޓަކައި، މުވައްޒަފުންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރީ ބަހާއަށް ލިޔުމުން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n(ށ) ބުރުގާ އުޅުމަށް ހުއްދައަށް އެދި ހުށަހަޅާތާ7(ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މުވައްޒަފަކަށް ލިޔުމުން ޖަވާބު ދޭންވާނެއެވެ.\n(ނ) ޔުނިފޯމުގައި ބުރުގާ އަޅާނަމަ ، އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ވެސް ބުރުގާ އަޅަންވާނެއެވެ.\n(ރ) ޔުނިފޯމާއެކު ބުރުގާ އަޅަން ފަށާތާ 20 (ވިހި) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޕޮލިސް އައިޑެންޓިފިކޭށަން ކާޑު ބަދަލުކުރަންވާނެއެވެ.\n(ބ) ސިއްހީ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ވަކި މުއްދަތަކަށް އަންހެން ފުލުހުންނަށް ބުރުގާ އެޅުމުގެ ނުވަތަ ބުރުގާ ނެގުމުގެ އިހްތިޔާރު ލިބިގެންވެއެވެ. މި ގޮތުން ބުރުގާ އަޅަން ނުވަތަ ބުރުގާ ނަގަން ބޭނުންވާ ފުލުހުން، ބުރުގާ އެޅުމަށް ނުވަތަ ބުރުގާ ނެގުމަށް ހުއްދައަށް އެދި، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް، މެޑިކަލް ރިޕޯޓެއް، ހިއުމަން ރިސޯސް ޑިޕާޓްމަންޓަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. މި ގޮތަށް ބުރުގާ އަޅާ ފުލުހުންވެސް އެ މީހުން ބުރުގާ އަޅާތާ7(ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އައިޑެންޓިފިކޭށަން ކާޑު ބަދަލުކުރަންވާނެއެވެ.\n(ޅ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ މުވައްޒަފަކަށް ކޯހެއް ލިބިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދާނަމަ، އެ މުވައްޒަފެއްގެ ރުހުމާއެކު، އެ ކޯހެއްގެ މުއްދަތުގައި ވަގުތީގޮތުން ބުރުގާ ނެގިދާނެއެވެ.\n(ކ) މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ބުރުގާ އަޅާ މުވައްޒަފުން އަތަށް އަންގިލައްވައި އަނގަމަތި ފޮރުވިފައި ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތުގެ ބާވަތުން އެ މަސައްކަތެއް ކުރާ ވަގުތު، އަތަށް އަންގިލައްވައި، އަނގަމަތި ފޮރުވިދާނެއެވެ.\n(އ) ޔުނިފޯމުގައި ބުރުގާ އަޅައިފައި ހުންނަންވީ ގޮތުގެ ނަމޫނާ، އެ ޔުނީފޯމެއް ހިމެނޭ ޖަދުވަލުގައި ހިމެނިފައިވާނެއެވެ.\n(ވ) ޔުނިފޯމުގެ އެތެރެއަށް ބުރުގާ ޖެހުމަށް ބޭނުންވާ އަންހެން ފުލުހުން، މުވައްޒަފުން ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ޑިޕާޓްމަންޓުގައި ރަޖިސްޓަރީ ކުރަންވާނެއެވެ.\n(މ) ވާރކިންގ ޑްރެސް 1 އާއި2އާއި، ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް4އާއި، ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސް3އާއި، ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުންގެ ސެރެމޯނިއަލް ޑްރެސްގައި ބުރުގާ އަޅާއިރު މުވައްޒަފުން ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރީ ބަހާގައި ރަޖިސްޓަރީ ކުރަންވާނެއެވެ.\n15 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމު އެޅުން\n(ހ) ފުލުހުން، ޔުނިފޯމު އަޅައިފައި ހުންނަންވާނީ، މި ގަވާއިދުގައި އެ ޔުނިފޯމަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ރީއްޗަށެވެ. ޔުނިފޯމު ހުންނަންވާނީ،ގަޔަށް ހެޔޮވަރުކޮށް، ސާފުތާހިރުކޮށް، ރީތިކޮށް އިސްތިރިކޮށްފައެވެ.\n(ށ) ޖީބަށް އެއްޗެއް ލާން ޖެހުނަސް ، އެ ޖީބަށް ލާ އެއްޗެއްގެ އެއްބައި ބޭރަށް ފެންނަގޮތަށް ނުބެހެއްޓުމާއި، ޖީބު ފުރޭވަރަށް އެއްޗެތި ލައިގެން ނުވާނެއެވެ. ތަޅުދަނޑިއާއި ތަޅުދަނޑި ފޫ ފަދަ ތަކެތި، ބެލްޓާއި ލޫޕް ފަދަ ތަންތަނުގައި ހަރުކޮށްފައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ނ) ޔުނިފޯމު އަޅައިފައި ހުންނައިރު ހުންނަންވާނީ، ކަނޑައެޅިފައިވާ ޔުނިފޯމުގެ ހުރިހާ ގޮށްތަކެއް އަޅުވައި، ނޭމްޓެގާއި، ޕޮލިސްޓެގާއި، ބެޖު ފަދަ ތަކެތި ހަރުކޮށްފައެވެ. އަދި ޔުނިފޯމު އަޅައިފައި ހުންނައިރު، ށަރަފުގެ ނިށާން ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން ހުންނަންވާނީ، ށަރަފުގެ ނިށާންތައް ވެސް، އެ ޔުނިފޯމެއް އެޅުމުގެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތަށް ހަރުކޮށްފައެވެ.\n(ރ) ބޫޓު ހުންނަންވާނީ، ރީތިކޮށް ޕޮލިށްކޮށްފައެވެ.\n(ބ) ބެލްޓް އަޅައިފައި ހުންނަންވާނީ، ޅިނދު ކަށިގަނޑަށްވުރެ މަތީގައި ފޫޅަށްވުރެ ތިރީގައި ބާރުކޮށެވެ.\n(ޅ) ޔުނިފޯމާއެކު ގަލަން ބޭނުންކުރުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ޔުނިފޯމެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ޔުނިފޯމެއްގައި، ބޭރަށް ފެންނަ ގޮތަށް ގަލަން ޖަހައިފައި ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ކ) ފިރިހެން ފުލުހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ އެއްވެސް ތަނެއްގައި މުދި ލެއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(އ) ފިރިހެން ފުލުހުންނަށް ޔުނިފޯމާއެކު، އަތުގައި އަތުކުރީ ގަޑިއަކާއި، އިނގިލީގައި 1 (އެކެއް) އަނގޮޓި އެޅިދާނެއެވެ. އަނގޮޓި އެޅޭނީ، އެ އަނގޮޓި އަޅައިފައި އޮންނަ އިނގިލި ފިޔަވައި އެހެން އިނގިއްޔަކަށް އެ އަނގޮޓީގައި ހުންނަ އެސް، ނުވަތަ ޑިޒައިނެއް ނާރާގޮތަށެވެ. މިގޮތުން އަޅާ އަނގޮޓީގެ ފުޅާމިން 1 (އެކެއް) ސެންޓިމީޓަރަށްވުރެ ފުޅާވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަތުގެ ބޮޑުވައި އިނގިލީގައި އަނގޮޓި އަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ. ފްރަންޓްލައިންގެ ޑިއުޓީގައި އުޅޭ ފުލުހުންގެ ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި، ޑިއުޓީ ވަގުތުގައި އިނގިލީގައި އަނގޮޓި އަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ވ) ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަ ދީފައިވާ އެއްޗެއް ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ޔުނިފޯމު އަޅައިފައި ހުންނައިރު ފެންނަން ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ.\n(މ) އަތާއި ފައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ނިޔަފަތިތައް ހުންނަންވާނީ އަބަދުވެސް ރީތިކޮށް ކަނޑައިފައެވެ. އަދި އަތުގައި ހީނާފަތް އެޅުމާއި، އަތާއި ފައިގެ ނިޔަފަތީގައި އެއްވެސް ކުލައެއް ޖެއްސުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n16 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމު އިސްތިރިކުރުން\nކޮންމެ ޔުނިފޯމެއް ވެސް އިސްތިރިކުރާއިރު ށާޕްކޮށް ރޫ ނަގަންވާނެއެވެ. ފަޓުލޫނުގެ މެދުގައި މަތިން ތިރިއަށް ރޫ ނަގަންވާނެއެވެ. ގަމީހުގެ އަތުގެ ރޫ ނަގާއިރު، ބެޖުމަތިން ރޫ ނަގައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n17 ވަނަ މާއްދާ - ފިރިހެން ފުލުހުން ބޯކޮށުމާއި، ތުނބުޅިއާއި މަތިމަ ސް ބެހެއްޓުން\n(ހ) ފިރިހެން ފުލުހުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުންނަންވާނީ، ތިރީގައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ނޭހެން ރީތިކޮށް ކޮށައިފައެވެ.\nފިރިހެން ފުލުހުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުންނަންވާނީ، ރީތިކޮށް ކޮށައި، ފުނާއަޅައިފައެވެ.\nބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުންނަންވާނީ، ބޮލުގެ މަތިންނާއި ކުރިމަތިން 30 (ތިރީސް) މިލިމީޓަރަށްވުރެ ދިގު ނޫން މިންވަރަކަށެވެ. އަދި ބޮލުގެ އަރިމަތި ހުންނަންވާނީ 10 (ދިހައެއް) މިލިމީޓަރަށްވުރެ ދިގު ނޫން މިންވަރަކަށެވެ.\nބޮލުގެ މަތިކަމުގައި ބެލެވޭނީ، ކަންފަތުގެ މަތީ ކައިރިން ފެށިގެން 20 (ވިހި) މިލިމީޓަރަށްވުރެ މަތިން ބޮލުގެ ވަށައިގެން ހިމެނޭ ހިސާބެވެ.\nބޮލުގެ އަރިމަތިކަމުގައި ބެލެވޭނީ، ބޮލުގެ މަތިކަމުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ހިސާބުން ފެށިގެން ތިރިން، ބޮލުގެ ވަށައިގެންވާ ހިސާބެވެ.\nބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުންނަންވާނީ، ދެ ދިގުމިނެއް ބައްދަލުވާއިރު ފާޅު ނުވާނޭހެން، މަތިން ތިރިއަށް، އިސްތަށިތަކުގެ ދިގުމިން، ކުރުވާގޮތަށް (ފޭޑުވާގޮތަށް) ކޮށައިފައެވެ.\nޕޮލިސް އައި.ޑީ ކާޑު ހެދުމަށް ފޮޓޯނެގިއިރު، ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ބަހައްޓައިފައި ހުރިވަރަށް، ނުވަތަ މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިނަށް ބޮލުގެ އިސްތަ ށިގަނޑު ދަމަހައްޓަންވާނެއެވެ.\nބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ޖައްސާ ކުލައަކުން އަތްވަށް ނުކުތުމުން ކަޅުކުލަ ނޫން ކުލައެއް އަރާނަމަ، އެ ކުލައެއް ޖައްސައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ށ) ފިރިހެން ފުލުހުންގެ "ކަންހުޅި" ހުންނަންވާނީ، ތިރީގައިވާ މިންގަޑުތަކަށް ފެތޭނޭހެން ރީތިކޮށް ކޮށައި އެއްވަރު ކޮށްފައެވެ.\nތުނބުޅި ނުބަހައްޓާނަމަ، ކަންހުޅި ހުންނަންވާނީ، ކަންފަތުގެ މެދަށްވުރެ ތިރި ނުވާނޭހެންނެވެ.\nކަންހުޅި ހަދައިފައި ހުންނައިރު ހުންނަންވާނީ، މަތިން ފެށިގެން ތިރިއަށް އެއްވަރަކަށް، 20 (ވިހި) މިލިމީޓަރަށްވުރެ ފުޅާ ނުވާނޭހެން، އަދި 15 (ފަނަރަ) މިލިމީޓަރަށްވުރެ ހަނި ނުވާނެ ވަރަށެވެ. އަދި ކަންހުޅި ހުންނަންވާނީ މަތިން ތިރިއަށް ވަޑިފަތިވާގޮތަށް ތެދަށް ކަނޑައިލެވިފައެވެ.\nކަންހުޅީގެ އިސްތަށިތަކުގެ ދިގުމިން ހުންނަންވާނީ ބޮލުގެ އަރިމަތީގެ އެންމެ ތިރި ބަހައްޓައިފައިވާ މިންވަރަށެވެ.\n(ނ) ފިރިހެން ފުލުހުންގެ މަތިމަސް ހުންނަންވާނީ، ތިރީގައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭނޭހެން ރީތިކޮށް ކޮށައި އެއްވަރުކޮށްފައެވެ.\nފުލުހުންގެ ތެރެއިން މަތިމަސް ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ފުލުހުން، މަތިމަސް ބެހެއްޓުމުގެ ހުއްދައަށްއެދި، މުވައްޒަފުންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ޑިޕާޓްމަންޓަށް ލިޔުމުން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\nމަތިމަސް ބަހައްޓަން ބޭނުންވެގެން ހުށަހެޅުމުން، އެ މުވައްޒަފަކު އެދޭ ގޮތުގެ މަތީން މަތިމަސް ދިގުކުރުމަށް އެ މުވައްޒަފަށް ދެވޭނެ މުއްދަތާއި، ޕޮލިސް އައިޑީ ކާޑު ހެއްދުމަށްޓަކައި ފޮޓޯނަގަން ހާޒިރުވާންޖެހޭ ދުވަސް، މަތިމަސް ބަހައްޓަން ބޭނުންވެގެން ހުށަހަޅާތާ7(ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މުވައްޒަފަކަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި ލިޔުމުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ތާރީހުގައި ފޮޓޯނަގަން މުވައްޒަފު ހާޒިރުވާންވާނެއެވެ.\nމަތިމަސް ބަހައްޓައިގެން ޕޮލިސް ކާޑު ހެދުމަށްފަހު، އެ ކާޑު ހެދިއިރު މަތިމަސް ހުރި ގޮތް ނޫން އެހެން ގޮތަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނީ، އެ ކާޑުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުންނެވެ. އަދި ކާޑު ހެއްދުމަށް ފޮޓޯނެގިއިރު މަތިމަސް ހުރި ގޮތަށް އަދި އެ މިނަށް ހަފުތާއަކު މަދުވެގެން 1 (އެކެއް) ފަހަރު ކޮށައި، ރީތި ކުރަންވާނެއެވެ.\nމަތިމަސް ހުންނަންވާނީ، ތުނބުޅިއަށްވުރެ ދިގުނުވާ ވަރަށް އަދި މަތީ ތުންފަތް މައްޗަށް ނާރާ ވަރަށް ރީތިކޮށް ކޮށައިފައެވެ.\nމަތިމަސް އެންމެ ދިގުކުރެވޭނީ، 10 (ދިހައެއް) މިލިމީޓަރަށެވެ.\nތަބީއީގޮތުން މަތިމަސް ފަޅައިފައި ހުންނަވަރަށްވުރެ ހަނިކުރުމަށް ޓަކައި ނުވަތަ މަތިމަހުގެ ދެ އަރިމަތިން ކުރުކުރުމަށް ޓަކައި މަތިމަހުން ބައެއް ބާލައިހަދައިގެން ނުވާނެއެވެ.\nތުނބުޅި ބަހައްޓާނަމަ، މަތިމަސް ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.\n(ރ) ފިރިހެން ފުލުހުންގެ ތުނބުޅި ހުންނަންވާނީ، ތިރީގައިވާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭނޭހެން، ރީތިކޮށް ކޮށައި އެއްވަރުކޮށްފައެވެ.\nފުލުހުންގެ ތެރެއިން ތުނބުޅި ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ފުލުހުން، އެކަމަށް ބޭނުންވާ އިދާރީ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި، މުވައްޒަފުންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރީ ބަހާއަށް ލިޔުމުން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\nތުނބުޅި ބަހައްޓަން ބޭނުންވެގެން ހުށަހެޅުމުން، އެ މުވައްޒަފަކު އެދޭ ގޮތުގެ މަތީން ތުނބުޅި ދިގުކުރުމަށް އެ މުވައްޒަފަށް ދެވޭނެ މުއްދަތާއި،ޕޮލިސް އައިޑީ ކާޑު ހެއްދުމަށް ޓަކައި ފޮޓޯނަގަން ހާޒިރުވާންޖެހޭ ދުވަސް، ތުނބުޅި ބަހައްޓަން ބޭނުންވެގެން ހުށަހަޅާތާ 7) ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މުވައްޒަފަކަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި ލިޔުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީހުގައި ފޮޓޯނަގަން މުވައްޒަފު ހާޒިރުވާންވާނެއެވެ.\nތުނބުޅި ބަހައްޓައިގެން ޕޮލިސް ކާޑު ހެދުމަށްފަހު، އެ ކާޑު ހެދިއިރު ތުނބުޅި ހުރި ގޮތް ނޫން އެހެން ގޮތަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނީ، އެ ކާޑުގެ މުއްދަތު ހަމަވެގެންނެވެ. އަދި ކާޑު ހެއްދުމަށް ފޮޓޯނެގިއިރު ތުނބުޅި ހުރި ގޮތާއި އެ މިނަށް، ހަފުތާއަކު މަދުވެގެން 1) އެކެއް) ފަހަރު ކޮށައި ރީތިކުރަންވާނެއެވެ.\nތުނބުޅި އެންމެ ދިގުކުރެވޭނީ 20 (ވިހި) މިލިމީޓަރަށެވެ.\nތުނބުޅީގެ ހުރިހާ ތަނެއްވެސް ހު ންނަންވާނީ، އެއް ދިގުމިނަކަށެވެ.\nކަންފަތުގެ މެދާ ހަމައިން، ތުނބުޅިއާއި ކަންހުޅި ގުޅޭހިސާބުއައިބުނުވާނޭހެން، ކަންހުޅިއާއި ތުނބުޅި ބައްދަލުވާ ރޮނގު ނޭނގޭނޭހެން، އިސްތަށިތަކުގެ ދިގުމިން ފޭޑްވާގޮތަށް ކޮށައި ރީތިކުރަންވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮލުގެ ރޮނގާއި، ކަރުގެމަތީ ރޮނގު ސާފުކުރުމަށް ޓަކައި އައިބުނުވާނޭ ހެން ބޭލިދާނެއެވެ.\n(ބ) ވަކި މަސައްކަތަކަށް ދޫކޮށްފައި ތިބޭ މުވައްޒަފުން، އެ މުވައްޒަފުންނާ ހަވާލުކޮށްފައިވާ މަސައްކަތުގެގޮތުން ތުނބުޅި މަތިމަސް ދިގުކުރަންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި އެ މުވައްޒަފާ ހަވާލުކޮށްފައިވާ މަސައްކަތް ނިމެންދެން އެ މުވައްޒަފުގެ ތުނބުޅި މަތިމަސް ދިގުކުރުމަށް މި ގަވާއިދު އިސްތިސްނާކުރެއެވެ. މިފަދަ މުވައްޒަފުން އަމަލުކުރާނީ، އެ ފުލުހަކު މަސައްކަތަށް ދޫކުރި ކޮމާންޑެއްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔަކު ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތީންނެވެ. އަދި އެ ކަމުގެ ހުއްދަ ލިޔުމުން އެ ފަރާތަކަށް ލިބިފައި އޮންނަންޖެހޭނެއެވެ.\n(ޅ) ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑާއި، ތުނބުޅިއާއި މަތިމަހުގެ ކޮންމެ ދެ ދިގުމިނެއް ބައްދަލުވާ ރޮނގު ނޭނގޭނޭހެން ފޭޑްވާގޮތަށް ކޮށައި، ފުނާއަޅަންވާނެއެވެ.\n(ކ) މި ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ތުނބުޅިއާއި މަތިމަސް ބެހެއްޓުމަށް އެދިފައިވާ ފުލުހުން ފިޔަވައި އެހެން ފުލުހުން ރަސްމީ ޑިއުޓީތަކަށާއި، މީހުން އާންމުކޮށް ގޮސްއުޅޭ ތަންތަނަށް ނުކުންނަންވާނީ ތުނބުޅިއާއި މަތިމަސް ބާލައިގެންނެވެ.\n(އ) ޗުއްޓީއާއި، ސަލާމުގައްޔާއި އޮފް ޑިއުޓީގައި ތިބޭ ފުލުހުންނަށް، ތުނބުޅިއާއި މަތިމަސް، މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެ ދިގުމިނަށް ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. އަދި މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަރަށްވުރެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ދިގުކުރެވިދާނެއެވެ.\n(ވ) ކޯސްތަކަށް، ނުވަތަ ސެމިނާރުތަކަށް، ނުވަތަ ވާރކްށޮޕްތަކަށް ނުވަތަ ކިޔެވުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ފުލުހުންނަށް، އެ ކަމެއް ހިންގާ ފަރާތުން ނުވަތަ މުވައްޒަފުންގެ ކަންތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރީ ބަހާއިން އެހެން ގޮތަކަށް ނާންގާހައި ހިނދަކު،ތުނބުޅިއާއި މަތިމަސް، މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެ ދިގުމިނަށް ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. އަދި މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަރަށްވުރެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ދިގުކުރެވިދާނެއެވެ.\n(މ) މި މާއްދާގެ (އ) އާއި (ވ) ގައި، ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތްތަކުގައި ފުލުހުންގެ މަރުކަޒަކަށް އެއްވެސް ބޭނުމަކު ވަންނަނަމަ ނުވަތަ ފުލުހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އެއްވެސް ރަސްމީކަމަކަށް ހާޒިރުވާނަމަ، ތުނބުޅިއާއި، މަތިމަހާއި ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުންނަންވާނީ، އެ މުވައްޒަފެއްގެ ޕޮލިސް ކާ ޑު ހެދިއިރު ހުރި މިންވަރަށެވެ.\n(ފ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ އަސާސީ ތަމްރީނު ފުރުހަމަކުރަމުންދާ ފިރިހެން ފުލުހުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑާއި، މަތިމަހާއި ތުނބުޅި، 5) ފަހެއް) މިލިމީޓަރަށްވުރެ ދިގުވެގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ދ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ކާޑު ހެދުމަށް ފޮޓޯ ނަގާއިރު، ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑާއި، މަތިމަހާއި ތުނބުޅި، މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ހުރިތޯ، މުވައްޒަފުންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ޑިޕާޓްމަންޓުން ބަލަންވާނެއެވެ.\n(ތ) ފުލުހުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑާއި، ތުނބުޅިއާއި މަތިމަސް ހުންނަންވީ ގޮތުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 8 ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n18 ވަނަ މާއްދާ - އަންހެން ފުލުހުން ބޯހެދުމާއި، ގަހަނާ އެޅުން\n(ހ) އަންހެން ފުލުހުންގެ ބޯ ކުރުކޮށް ކޮށައިފައި ހުއްޓަސް، ޔުނިފޯމުގައި ހުންނަންވާނީ، މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތަށް ބޯހަދައި ، ފުނާއަޅައިފައެވެ. އެ ގޮތުން ކުރިމަތިން ބުމައާ ހަމައަށް އަދި ފަހަތުން ޔުނިފޯމުގެ ގިރުވާނުގައި ޖެހޭވަރަށް (ވަކިވަކި އިސްތަށިވެސް) ފައިބައިފައި ހުއްޓަސް،ޔުނިފޯމުގައި ހުންނައިރު ހުންނަންވާނީ އޮމާންކޮށް ފުނާއަޅައި، އިސްތަށިގަނޑު ހޭވިގެން ނުދާ ގޮތަށް އައްސައިފައެވެ. އަންހެން ފުލުހުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުންނަންވީ ގޮތުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު9ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n(ށ) އަންހެން ފުލުހުންނަށް، އެ ފުލުހުންގެ އަންހެންވަންތަކަން ނުގެއްލޭނޭހެން ކުރުކޮށް ބޯކޮށިދާނެއެވެ. އަދި ބުމައަށްވުރެ ތިރިނުވާނޭހެން ފްރިންޖް ނެގިދާނެއެވެ.\n(ނ) ބޮލުގައި ޕީކްކެޕް ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރާ ހެޑްގިއަރއެއް އަޅަން އުނދަގޫވާގޮތަށް، ނުވަތަ ޕީކްކެޕް އެޅުމުން ހުތުރުވާފަދަ ގޮތަކަށް ބޯހަދައިފައި ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ. މި ގޮތުން ގަތައިފައި، ނުވަތަ ހުޅިޖަހައިފައި ހުންނައިރު، ޕީކްކެޕް ނުވަތަ އަޅައިފައި ހުންނަ ހެޑްގިއަރއެއް ރީތިކޮށް ނޭޅޭފަދަ ގޮތަކަށް ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ހުޅި ޖަހާނަމަ ހުންނަންވާނީ ދޫވެގެން ކަނދުރާ މައްޗަށް ހުޅި ނުވެއްޓޭ ގޮތަށެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ގަތާނަމަ ހުންނަންވާނީ، އިސްތަށިގަނޑު ގަތައި، އިސްތަށިގަނޑު މައްޗަށް ނަގައި، ބޮލާއެކު ދަތިޖަހައިގެން ހަރުކޮށްފައެވެ.\n(ރ) ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހިފެހެއްޓުމަށް ޓަކައި 1 (އެކެއް) އިންޗިއަށްވުރެ ފުޅާނޫން ޕްލޭން ދަތި ޖަހާނަމަ، ނުވަތަ ނެޓް އަޅުވާނަމަ، ނުވަތަ ވޫލް އައްސާނަމަ، ނުވަތަ ބޭންޑް އަޅާނަމަ، ކަޅުކުލަ ފިޔަވައި އެހެން ކުލައެއް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ބ) ޔުނިފޯމު އަޅާއިރު ކަރުގައި އަޅަންވާނީ، ރަން ކުލައިގެ ނުވަތަ ރިހި ކުލައިގެ ފަށެކެވެ. 1 (އެކެއް) ފަށަށްވުރެ ގިނަ ފަށް ނުވަތަ 1 (އެކެއް) ފަށަށްވުރެ ގިނަފަށް އެކުލެވޭ ފަށް އަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ. ފަށުގައި6(ހައެއް) މިލިމީޓަރަށްވުރެ ބޮޑު ފަށުފުލެއް ލައިގެން ނުވާނެއެވެ. ފަށް ހުންނަންވާނީ، ކަރުގެ ލަނގޮޑިވަޅަށްވުރެ ތިރީގައެވެ. އަޅައިފައި އޮންނަ ފަށް ޔުނިފޯމުން ބޭރަށް ނެރެ ދޫކޮށްލައިފައި ބާއްވައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ޅ) ޔުނިފޯމާއެކު ކަންފަތުގައި 1) އެކެއް) ކަންފަތުމުންޖަށްވުރެ ގިނައިން ލައްވައިގެން ނުވާނެއެވެ. ކަންފަތުމުދި ލައްވަންވާނީ ކަންފަތުގެ ފޫޅުގައެވެ. ކަންފަތުގައި ބޮޅު ލައްވާނަމަ، ލައްވާ ބޮޅުގެ އެންމެ ބޮޑުމިނަކީ ޑައިމީޓަރުގައި 10 (ދިހައެއް) މިލިމީޓަރެވެ. އަދި ސްޓަޑްގެ އެންމެ ބޮޑުމިނަކަށް ވާންވާނީ،ޑައިމީޓަރުގައި6(ހައެއް) މިލިމީޓަރެވެ. ރަންކުލަ ނުވަތަ ރިހި ކުލަ ފިޔަވައި އިތުރު ކުލައެއްގެ އެއްޗެއް ކަންފަތުގައި ލައްވައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ކ) އަންހެން ފުލުހުން ޔުނިފޯމު އަޅައިފައި ހުންނައިރު، ކަންފަތުގެ ފޫޅުގައިލާ ކަންފަތުމުދި ލުމާއި، އަތުގައި އަޅާ ގަޑިއާއި، ކެވެއްޔާއި، ތަނޑިއާއި އަނގޮޓި ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް އެއްޗެއް އެޅުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(އ) އަންހެން ފުލުހުން ޔުނިފޯމު އަޅާއިރު، އެ މީހެއްގެ ހަމާ ގުޅޭގޮތަށް އައިބުނުވާނޭހެން މޭކަޕް ކުރެވިދާނެއެވެ. ކަޅުކުލަ ފިޔަވައި އިތުރު ކުލައެއްގެ އައިލައިނަރއާއި، މަސްކަރާއެއް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ކަޅުކުލައިގެ ލިޕްސްޓިކް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ވ) މޭކަޕްކުރުމުގެ ގޮތުން ހަމުގެ ކުލައާ ނުގުޅޭ ޓޯނެއްގެ ފައުންޑޭށަން ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(މ) ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ޖައްސާ ކުލައަކުން، އަތްވަށް ނުކުތުމުން އަރާ ކުލައަކީ ކަޅުކުލަ ކަމުގައި ނުވާނަމަ، އެފަދަ ކުލައެއް ޖައްސައިގެން ނުވާނެއެވެ. ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހައިލައިޓް ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(ފ) ޔުނިފޯމާއެކު އަތުރުކުރީ ގަޑި އެޅުމަކީ ހުއްދަކަމެކެވެ. މި ގޮތުން އަޅާ ގަޑި ވާންވާނީ ޔުނިފޯމުގެ ހައިބަތު ނުގެއްލޭފަދަ ޑީސަންޓް ގަޑިއަކަށެވެ.\n(ދ) އަތާއި ފައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ނިޔަފަތިތައް ހުންނަންވާނީ، އަބަދުވެސް ރީތިކޮށް ކަނޑައިފައެވެ. އަދި އަތުގައި ހީނާފަތް އެޅުމާއި، އަތުގައްޔާއި އަތުގެ ނިޔަފަތީގައި އެއްވެސް ކުލައެއް ޖެއްސުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(ތ) އަންހެން ފުލުހުންނަށް ޔުނިފޯމާއެކު، 1 (އެކެއް) އަނގޮޓި އެޅިދާނެއެވެ. އަނގޮޓި އެޅޭނީ، އެ އަނގޮޓި އަޅައިފައި ހުންނަ އިނގިލި ފިޔަވައި އެހެން އިނގިއްޔަކަށް އެ އަނގޮޓީގައި ހުންނަ އެސް ނުވަތަ ޑިޒައިނެއް ނާރާގޮތަށެވެ. މި ގޮތުން އަޅާ އަނގޮޓީގެ ފުޅާމިން 1 (އެކެއް) ސެންޓިމީޓަރަށްވުރެ ފުޅާވެގެން ނުވާނެއެވެ. ފްރަންޓް ލައިންގެ ޑިއުޓީގައި އުޅޭ ފުލުހުން ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި ޑިއުޓީ ގަޑީގައި އިނގިލީގައި އަނގޮޓި އަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n19 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމާއެކު އައިނު އެޅު މާއި ކޮންޓެކްޓް ލެންސްލެއްވުން\n(ހ) ޔުނިފޯމަށް ހުތުރުނުވާފަދަ ޑިޒައިނެއްގެ ނަންބަރު އައިނު އެޅުމަކީ ފުލުހުންނަށް ހުއްދަ ކަމެކެވެ.\n(ށ) ފޯލިންއެއްގައި ހުންނައިރު ފިޔަވައި، ޔުނިފޯމަށް ހުތުރުނުވާފަދަ ޑިޒައިނެއްގެ އަވިއައިނު އެޅުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.\n(ނ) ފުލުހުންގެ ތެރެއިން އައިނު އަޅާ މީހުން އައިނު ވެއްޓިދާނެތީ ހަރުކުރެވޭނީ ކަޅުކުލައިގެ ވާކޮޅެކެވެ.\n(ރ) ނަންބަރު އައިނު އެޅުމުގެ ބަދަލުގައި ކޮންޓެކްޓް ލެންސް ބޭނުންކުރާނަމަ ލައްވަންވާނީ ޓްރާންސްޕޭރެންޓް ލެންސެކެވެ.\n(ބ) ޔުނިފޯމުގައި ހުންނައިރު ޔުނިފޯމުގެ ތަންތަނުގައި އަވިއައިނު އެލުވައިފައި ހުރެގެން ނުވާނެއެވެ.\n20 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމާއެކު އެހެނިހެން ތަކެތި ބޭނުންކުރުން\n(ހ) ޔުނިފޯމުގެ އައިޓަމެއްގެ ގޮތުގައި، މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަކެއްޗާއި، ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރެވިދާނެކަމަށް ކޮމިށަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަނޑައަޅާ ތަކެތި ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(ށ) ޔުނިފޯމުގައި ފުލުހުން މަސައްކަތްކުރާއިރު، ވާރކިންގ ޑްރެސްގެ ވާތު ޖީބުމަތީގައި ކަނޑައިފައިވާ ކެނޑުމުގައި ގަލަމެއް ޖެހިދާނެއެވެ.\n(ނ) އަންހެން ފުލުހުންގެ ތެރެއިން އޮޕަރޭށަންތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފުލުހުން ފިޔަވައި، އެހެން ފުލުހުންނަށް ޔުނިފޯމާއެކު ހޭންޑްބޭގް ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ. މި ގޮތުން ބޭނުންކުރެވޭނީ ކަޅުކުލައިގެ ނުވަތަ ގަދަ މުށިކުލައެއްގެ ހޭންޑް ބޭގެކެވެ. މި ނޫން އެހެން ކުލައެއްގެ ހޭންޑް ބޭގް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ރ) ވާރކިންގ ޑްރެސްގައި އުޅޭ ފުލުހުން، ރޭޑިޔޯ ސެޓުގެ މައުތު ޕީސް ޔުނިފޯމުގައި ހަރުކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި ކަންފަތަށް އިޔަރ ޕީސް ޖަހައިގެން އުޅެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އުޅަނދެއް ދުއްވަމުން މިފަދަ މުއާސަލާތީ އާލާ ތް ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n(ބ) ހާއްސަ ހާލަތެއް ދިމާވެގެން މެނުވީ، ތިމާއަށްވުރެ މަތީ މަގާމެއްގެ މީހަކާ ނުވަތަ އާންމުންނާ މުއާމަލާތު ކުރާނަމަ، އަވި އައިނު ނަގަންވާނެއެވެ. އަދި ބޯމަތީގައި އައިނު ބާއްވައި، ނުވަތަ ކަރުގައި އައިނު އަޅުވައިގެން ނުވާނެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ، ޔުނިފޯމުގެ އެއްވެސް ތަނެއްގައި އައިނު އަޅުވައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n21 ވަނަ މާއްދާ - ހުއްދަކުރެވިފައިވާ ށަރަފުގެ ނިށާންތައް ބޭނުންކުރުން\nތިރީގައި މި ވަނީ، ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަކުރާ ށަރަފުގެ ނިށާންތަކެވެ.\n(ހ) ދިވެހި ގައުމުގެ ނަމުގައި ދެވޭ ށަރަފުގެ ނިށާން؛\n(ށ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން ދޭ ށަރަފުގެ ނިށާން؛\n(ނ) ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ފުރިހަމަކުރާ ކޯސްތަކާ ގުޅިގެން ލިބޭ ށަރަފުގެ ނިށާން ނުވަތަ ކޮލިފިކޭށަން ބެޖު ފަދަ، ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގައި ބޭނުން ކުރުމުގެ ހުއްދަ ލިޔުމަކުން ދީފައިވާ ށަރަފުގެ ނިށާން؛\n(ރ) މި ނޫނަސް ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރުމަށް ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން ހުއްދަކުރާ ނިށާން ނުވަތަ ބެޖު ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ.\n(ބ) ފުލުހުންގެ މީހަކަށް ށަރަފުގެ ނިށާން ދިންކަން އިއުލާނުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން އެ މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ށަރަފުގެ ނިށާން ނުވަތަ ބެޖު ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރަން ފަށަންޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ހާއްސަ ހުއްދައެއް ހޯދައިގެން ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އެފަދަ ށަރަފުގެ ނިށާން ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެ މީހަކަށް އެ ނިށާނެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުން ދިނުމުންނެވެ.\n22 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމާއެކު މެޑެލި ބޭނުންކުރުން\n(ހ) މެޑެލި ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެ ކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޔުނިފޯމަކާއެކު، ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ރަސްމިއްޔާތުތަކުގައެވެ.\n(ށ) މެޑެލި ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނީ، މެޑެލީގެ ދަށުން މެޑެލީގެ ކުލަ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެންނާނޭހެންނެވެ.\n(ނ) މެޑެލިބަރި ޔުނިފޯމުގައި ހަރުކުރަންވާނީ ތިރިޔަށް ވަޑިފަތިވާގޮތަށެވެ. އަދި މެޑެލިބަރި އަތުރައިފައި ހުންނަންވާނީ، އިސްކަންދޭ ތަރުތީބުން އިސްމެޑެލި ގޮށްފައްޗާ އެންމެ ކައިރިއަށް ހުންނަގޮތަށެވެ. މެޑެލިބަރީގެ މަތީ ކައިރިން މެޑެލީގެ އެންމެ ތިރީކައިރިއަށް ހުންނަންވާނީ 9.2 (ނުވައެއް ޕޮއިންޓް ދޭއް) ސެންޓިމީޓަރެވެ.\n(ރ) މެޑެލި ހަރުކުރާއިރު ފުރަތަމަ4(ހަތަރެއް) މެޑެއްޔާ ހަމައަށް ހަރުކުރަންވާނީ، ކޮންމެ މެޑެއްޔެއްގެ ކުލައާއި، ދެން ޖެހިގެން ހުންނަ މެޑެލީގެ ކުލައާ ޖެހިޖެހިގެން ހުންނަގޮތަށެވެ.4(ހަތަރެއް) މެޑެއްޔަށްވުރެ ގިނަވެއްޖެނަމަ، މެޑެލިބަރީގެ އެންމެ ކުރިޔަށް ހުންނަ މެޑެލްތައް ފުށުއަރުވާނީއެވެ. މި ގޮތުން ފުށުއަރުވާނީ ކޮންމެ މެޑެއްޔެއްގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ފެންނަ ވަރަށެވެ.\n23 ވަނަ މާއްދާ - ށަރަފުގެ ނިށާނުގެ ގޮތުގައި ދޭ ކުލަ، ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރުން\n(ހ) ށަރަފުގެ ނިށާނުގެ ގޮތުގައި ފުލުހުންނަށް ދޭ ކުލައަކީ، އެ ކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޔުނިފޯމާއެކު ބޭނުންކުރަންޖެހޭނެ އެއްޗެކެވެ.\n(ށ) ކުލަ ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނީ، އެ ކުލައެއް ހަރުކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ތަރުތީބުންނެވެ. އަދި ކުލަ ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނީ، ބަރިއެއްގައި 3) ތިނެއް) ކުލައެވެ.\n24 ވަނަ މާއްދާ - ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުތަކުގައި، މަގާމުގެ ނިށާންތަކާއި ށަ ރަފުގެ ނިށާންތައް ބޭނުންކުރުން\nފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގައި ބޭނުންކުރާ ރޭންކުތަކުގެ ނިށާންތަކާއި ށަރަފުގެ ނިށާންތައް ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެ މީހެއްގެ ރޭންކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ރޭންކެވެ. އަދި ޔުނީފޯމުގައި ށަރަފުގެ ނިށާން ބޭނުންކުރަންވާނީ އެ މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ށަރަފުގެ ނިށާންތަކުގެ ތެރެއިން ޔުނީފޯމުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަކޮށްފައިވާ ށަރަފުގެ ނިށާންތައް އެކަންޏެވެ.\n25 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމާއެކު ޕީކްކެޕް ނުވަތަ ހެޑްގިޔަރ އެޅުން\n(ހ) ކޮންމެ ފުލުހަކު ޔުނިފޯމު އަޅައިގެން ފުލުހުންގެ މަރުކަޒުތަކުން ބޭރުގައި އުޅޭއިރު އުޅެންޖެހޭނީ، އެ ޔުނިފޯމަކާ ގުޅޭ ނުވަތަ ހުއްދަކޮށްފައިވާ ހެޑްގިޔަރއެއް އަޅައިގެންނެވެ.\n(ށ) ވެހިކަލްފަދަ ހަތަރު ފުރޮޅުލީ ދުއްވާ އެއްޗަކަށް އެރުމަށްފަހު ނުވަތަ ހިޔާކޮށްފައިވާ އިމާރާތެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމަށްފަހު ޕީކްކެޕް ނުވަތަ ހެޑްގިޔަރ ނެގުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ރަސްމީ ޑިއުޓީގައި އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައި ޕީ ކެޕް ނުވަތަ ހެޑްގިޔަރ ހުންނަންވާނީ އަޅައިފައެވެ.\n(ނ) މީހަކު މަރުވެގެން އުޅޭ ތަނަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ހިތާމަވެރި ހާދިސާއެއް މެދުވެރިވެގެން އުޅޭ ތަނަކަށް ފުލުހުން ޔުނިފޯމުގައި ދާން ޖެހިއްޖެ ނަމަ، އެ ތަނަކަށް ދިޔުމަށްފަހު، ހެޑްގިޔަރ ނަގަންޖެހޭނެއެވެ. ހެޑް ގިޔަރ ނެގުމަށްފަހު ޕީ ކެޕް ނަމަ އޮންނަންޖެހޭނީ، އެ ފުލުހެއްގެ ވާތު ކިހިލިފައްޗަށް ޖަހައިފައެވެ. ސަމަރ ކެޕް ނަމަ، ފަޓުލޫނުގެ ވާތްފަރާތު ޖީބުތެރެއަށް ފަތްޖަހައިފައި ލައިފައެވެ.\n(ރ) ޔުނިފޯމުގައި އުޅެނިކޮށް ވިއްސާރަވެގެން ވިއްސާރަ ކޯޓެއް ލާން ޖެހިއްޖެނަމަ،ކޯޓު ލުމަށްފަހު، ހެޑްގިޔަރ އަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ވިއްސާރަ ހުއްޓައިލުމުން ނުވަތަ ވިއްސާރަ ކޯޓު ބޭލުމުން، އެ ޔުނިފޯމަކަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ހެޑްގިޔަރ އަޅަންޖެހޭނެއެވެ.\n(ބ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރާ ހެޑްގިޔަރއާއި، ހެޑްގިޔަރ ރިތުއާއި،ހެޑްގިޔަރ ބެޖުގެ ނަމޫނާ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 10 ގައި އެ ވަނީއެވެ.\n26 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމުގައި ސައި ހޮޓާތަކަށާއި ރެސްޓޯރެންޓްތަކަށް ވަނުން\n(ހ) ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގައި ރެސްޓޯރެންޓް ފަދަ ތަންތަނުން ކައިބޮއި ހެދުމަކީ ހުއްދަކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ރެސްޓޯރަންޓުގައި ކައިބޮއި ހެދުމުގައި އަހުލާގު ބަހައްޓަންވާނީ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމުގެ ހައިބައިތަށް އުނިކަމެއް ނާންނާނެ ގޮތަށެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމެއްގައި، ސައި ހޮޓާ ފަދަ ތަންތަނަށް ވަދެ ކައިބޮއި ހެދުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ރަސްމީ މަސައްކަތެއްގައި އެފަދަ ތަނަކަށް ވަދެ، ރަސްމީ މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއްނާޅައެވެ.\n27 ވަނަ މާއްދާ - ޔުނިފޯމުގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުން\nޔުނިފޯމުގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރަންވާނީ، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ތަނެއްގައެވެ. މި ގޮތުން ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައި ނުވާ ތަނެއްގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n28 ވަނަ މާއްދާ - އޮފް ޑިއުޓީގައި ފުލުހުން ހެދުން އެޅުން\nހ) ފުލުހުން އޮފް ޑިއުޓީގައި ހެދުން އަޅަންވާނީ، އިސްލާމްދީނާއި، ދިވެހި ސަގާފަތާއި، އަދާކާދައާއި، މުޖުތަމައު ގަބޫލުކުރާ ހެދުމެކެވެ.\n(ށ) ފިރިހެން ފުލުހުން ގައިގެ ތަންތަނުގައި ގަހަނާ އެޅުމާއި، ކަންފަތުމުދި ލެއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. އަދި ހަށިގަނޑުގެ އެއްވެސް ތަނެއްގައި ޓެޓޫ ޖެހުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n29 ވަނަ މާއްދާ - އިހުމާލުން ހަލާކުވެގެންނާއި، ގެއްލޭ ޔުނިފޯމާއި، އެކްސަސަރީތަކާމެދު އަމަލުކުރެވޭނެ ގޮތް\n(ހ) ދިވެހި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރާ ޔުނިފޯމެއް ނުވަތަ ޔުނިފޯމެއްގެ އައިޓަމެއް، މުވައްޒަފެއްގެ އިހުމާލުން ބޭނުން ނުކުރެވޭވަރަށް ހަލާކުވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ގެއްލިއްޖެނަމަ، އެ އެއްޗަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަގުކަމަށް މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އެކުލަވައިލާ އުސޫލުގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރު މުވައްޒަފު ދޭންވާނެއެވެ. މި ގޮތުން، ބަދަލުގެ ގޮތުގައި މުވައްޒަފު ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ، މުވައްޒަފުގެ މުސާރައިން އުނިކުރެވިދާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން މުވައްޒަފުގެ މުސާރައިން އުނިކުރުމުގައި އަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލެއް، ފުލުހުންނަށް ޔުނިފޯމު ދޫކުރުމުގެ ޒިންމާ ހަވާލުކޮށްފައިވާ އިދާރީ ބަހާގެ ފަރާތުން އެކުލަވައިލަންވާނެއެވެ.\n(ނ) ޔުނިފޯމާއި، ޔުނިފޯމު އެކްސަސަރީތަކުގެ އަގު ލިސްޓެއް މުވައްޒަފުންނަށް ފެންނާނޭހެން ށާއިއުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.\n30 ވަނަ މާއްދާ - ތަމްރީނުތަކުގައި ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރުން\nފުލުހުން ބައިވެރިވާ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި، އެ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމް ހިންގާ ފަރާތަކުން ތަމްރީނުކުރުމުގެ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތެއްގެ ޔުނިފޯމު ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.\n31 ވަނަ މާއްދާ - މާނަ\nމި ގަވާއިދުގައި އިބާރާތެއް ނުވަތަ ލަފުޒެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ގޮތުން ކަނޑައެޅިގެން އެހެން މާނައެއް ދޭހަނުވާހައި ހިނދަކު، އަންނަނިވި އިބާރާތްތަކާއި ލަފުޒުތަކަށް ދީފައިވަނީ، އެ އިބާރާތްތަކާއި ލަފުޒުތަކާ ގުޅިގެން ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.\n(ހ) "ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސްއިން ފެށިގެން މަތީގެ ރޭންކުތަކުގެ ފުލުހުންނަށެވެ.\n(ށ) "ސީނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ސަބް އިންސްޕެކްޓަރ އޮފް ޕޮލިސް ރޭންކުން ފެށިގެން ސާޖަންޓު ރޭންކާ ދެމެދުގައި ހިމެނޭ ރޭންކުތަކުގެ ފުލުހުންނަށެވެ.\n(ނ) "ޖޫނިއަރ ނޮން ކޮމިށަންޑް އޮފިސަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ކޮންސްޓަބަލް ރޭންކުގެ ފުލުހުންނަށެވެ.\n32 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރުން\nމި ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރާނީ، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި މި ގަވާއިދު ށާއިއުކުރާ ތާރީހުން ފެށިގެންނެވެ.\nފުލުހުންގެ ހިދުމަތުގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 34/2020)\n2022-R-10 - Police Uniform Regulation.pdf


އިހަވަންދިއްޕޮޅުން އާގު ބޯޓު ފަހަރަށް ޚިދުމަތް ލިބޭނެ ގޮތްހެދުން، ގައުމަށް މިލިއަނުން ފައިސާ ވަންނާނެ މަގެއް\nހއ. އިހަވަންދިއްޕޮޅުގައި އާގު ބޯޓު ފަހަރަށް ޚިދުމަތް ދެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށް ދިނުމަށް އެދި ހޯރަފުށީ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހްމަދު ސަލީމް (ސައްލެ) މިއަދު މަޖިލީހަށް ގަރާރެއް ހުށަހަޅުއްވާފައިވާއިރު، އެ އެ ގަރާރަކީ އެކަަމަށް ބާރުދޭ އެތައް ސަބަބުތަކެއް ދައްކަވަމުން އިލްމީ، ފަންނީ ހެކިތަކާއެކު ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ގަރާރެކެވެ. އެކަމަކީ މާ ބޮޑު އިންވެސްޓްމެންޓެއް ނުކޮށްވެސް މިލިއަނުން ފައިސާ ލިބިދާނެ ކަމެއްކަން އެ ގަރާރުން ބުނެދެއެވެ.\nމި ހިދުމަތް ދެވޭނެ މަގު ފަހިކޮށް ދިނުމަކީ އިހަވަންދިއްޕޮޅާއި، ތިލަދުންމަތީގެ ރައްޔިތުންގެ އިތުރުން މުޅި ރާއްޖެއަށް ވެސް އެކަމުގެ ނަފާ ކުރުވަނިވި ކަމެކެވެ. ގައުމުގެ މާލިއްޔަތަށް ލިބޭ ކޮންމެ ދުޅަހެޔޮ ކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ މާލީ ދުޅަހެޔޮކަމެއް ވެސް މެއެވެ.\nމި ހަގީގަތްތަކާއެކު މެންބަރު ސައްލެގެ ގަރާރަށް ޖެހިލާނަމެވެ. އެ ގަރާރު ބުނެދޭ މުހިންމު ބައިތައް މިތާ ހިމަނާލާނަމެވެ. އެ ގަރާރުގައި ފުރަތަމަ ބުނެދީފައި ވަނީ މުޅިދުނިޔެ ތަޖުރިބާކުރަން ޖެހުނު ކޯވިޑް-19ގެ އާލަމީ ވަބާގެ ސަބަބުން ދަސްވި ފިލާވަޅުކުގެ ވާހަކައެވެ. ދިވެހި އިގްތިސާދު ހަމައެކަނި ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތުމުން ދުނިޔެ ހުއްޓުމަށް އައުމުން ތަޖުރިބާކުރަންޖެހުނު ހިތްދަތިކަމުގެ ފިލާވަޅުގެ ވާހައެވެ. އެފިލާވަޅުން އިބުރަތް ލިބިގަނެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ރޭވުންތެރިކަން އައު ވިސްނުންތަކަށް ބައްޓަން ކުރުމުގެ މުހިއްމުކަމުގެ ވާހަކައެވެ.\nފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވުމުގެ ނާޒުކްކަން އަންގައިދިނުމަށް ފަތުރުވެރިކަމަކީ ދުނިޔެއަށް އަންނަ ކިތަންމެ ކުޑަ ލޮޅުމަކުންވެސް، އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު، ޚާއްސަކޮށް ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރަމުންދާ ކަމެއްކަން، ކޮވިޑުގެ ޢާލަމީވަބާގެ އިތުރުން، ގަލްފު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައިވެސް، އަދި މަޝްހޫރު ސެޕްޓެމް 11 ގެ ހަމަލާ (9/11) ގެ ތެރޭގައިވެސް ދިވެހިރާއްޖެވަނީ ތަޖުރިބާކޮށްފައިވާކަން ސައްލޭ ވަނީ ހަނދާންކޮށްދީފައެވެ.\n"ކޯވިޑުގެ އާލަމީ ގިލަންވެރިކަމުގެ ތެރެއިން ލިބުނު ފިލާވަޅުތަކުގެ އަލީގައި، ޤައުމުތަކުގެ އިގްތިސާދީ މާހިރުން ގޮވަމުން އެދަނީ އިކޮނޮމިކް ޑައިވަސިފިކޭޝަނެއްގެ މުހިއްމު ކަމުގެ ވާހަކައެވެ. އިގްތިސާދީ ގޮތުން ކުރެވޭނެ އެހެން ކަންކަން ދިރާސާކޮށް ހޯދައި ބަލައި، އެ ދިމަދިމާލަށް ވިސްނުން އަމާޒުކޮށް، ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ޢަމަލީ މަސައްކަތްތަކެއް ފެށުމުގެ މުހިއްމު ކަމުގެ ވާހަކައެވެ." ސައްލެ ވިދާޅުވެފަ ވެއެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ ހުޅަނގާއި އިރުން މުދާހިފައިގެން ދަތުރުކުރާ އާގުބޯޑުފަހަރު ނުވަތަ އިންސަންޓް ޕެކެޖުގެ މަގުތަކެއް އޮތް ގައުމަކަށްވެފައި، ޚާއްސަކޮށް ރާއްޖޭގެ އުތުރުގައި އޮތް 8 ޑިގްރީ ޗެނަލަކީ، ކާގޯ ބޯޓުފަހަރު ރާއްޖެ ހުރަސްކޮށް ދަތުރުކުރާ މަޝްހޫރު މަގަކަށް ވެފައި އޮތް ހިނދު، މިކަމުން ރާއްޖެއަށް ހޯދެން އޮތް ނަފާ ހޯދާ ލިބިގަތުމަކީ، މި ސަރަޙައްދުގެ އެހެން ގައުމު ތަކެކޭ ރާއްޖެއަށްވެސް އަމާޒު ހިފިދާނެ އައު ސިނާޢަތެއްކަން ސައްލޭ ފާހަގަ ކުރައްވާފަވެއެވެ.\n"ބޭރުގެ އާގުބޯޓު ފަހަރަށް މިދެންނެވިފަދަ ޚިދުމަތް ދެވޭނެ ނިޒާމެއް މިގައުމުގައި މިހިނދުން މިހިނދަށްވެސް ގާއިމު ކުރުމަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެއް ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ހުރަސްކޮށް އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދެވޭ މުދަލުގެ އަގު ވަނީ އެތައް ތަނަކުން އުފުލިގެން\nގޮސްފައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކައިރިން ދަތުރުކުރާ އާގުބޯޓު ފަހަރުގެ ޢަދަދު ކޮންމެ އަހަރަކު ހާހުން ހާހުން ގުނައިލެވޭއިރު އަދި އެ ބޯޓުފަހަރުން ގެންދެވޭ މުދަލުގެ އަގު ބިލިޔަނުން ބިލިޔަނުން ހިސާބުކުރެވޭއިރު، އެ ސިނާއަތުގެ މަންފާ ހޯދާކަށް، "ޓްރާންސްޝިޕްމަންޓު ޕޯޓް" އެއް ނުވަތަ " އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕޯޓް އޮފް ކޯލް" ފަދަ، ވަސީލަތެއް، ރާއްޖޭގައި ގާއިމު ކުރެވިފައެއް ނެތެވެ." ގަރާރުގައި ސައްލޭ ފާހަގަކުރައްވާފަ ވެއެވެ.\nއިހަވަންދިއްޕޮޅުގެ މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން އުތުރަށް އަންނާނީ ކޮން ބަދަލެއް؟\nއަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގައި ބާރުމިނެއްގައި އެކި ފެންވަރުގެ ޓްރާންސްޝިޕްމަންޓް ބަނދަރުތައް ތަރައްގީ ކުރަމުން ފުޅާކުރަމުން ދާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، ޕާކިސްތާނާއި، އީރާނާއި، އިންޑިޔާ އާއި ސްރީލަންކާގެ އިގްތިސާދުން މިއަދު އެފެންނަނީ މި މަސައްކަތުގެ އަސަރުތައްކަން ސައްލޭ ފާހަގަ ކުރައްވާފަވެއެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ، މިދެންނެވި ގައުމުތަކަށްވުރެން ބޮޑަށް، މި ސިނާޢަތުން މަންފާ ހޯދަން އެންމެ ފަހު ޕޮޒިޝަނުގައި އޮތް ގައުމުކަމަށް ސައްލޭ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\n"އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ހުރަހަށާއި ދިގަށް އެކި ތަންތަނަށް ދަތުރުކުރާ އެކި ސައިޒުގެ އެކި ކަހަލަ އެކި ގިންތީގެ އާގުބޯޓުފަހަރުގެ އަތްފޯރާފަށުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އޮތުމުން، އެ ބޯޓުފަހަރަށް އެކި ކަހަލަ ޚިދުމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށްދެވޭނޭ ވަސީލަތްތަކެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާއިމުކޮށް، ދިވެހި އިގްތިސާދާއި މިކަން ގުޅުވައިލުމުގެ ވިސްނުމަކީ، އައު ވިސްނުމެއް ނޫނެވެ. ވަރަށް ކުރީއްސުރެ ވެސް ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އެ ވިސްނުން ގެންގުޅޭ މީހުން ތިއްބެވެ." ސައްލޭ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\nރާއްޖޭގެ އެންމެ ދެކުނުން އައްޑުއަތޮޅުގައި ޓްރާންސްޝިޕްމަންޓު ބަނދަރެއް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ވާހަކު މީގެ ތިރީހަކަށް އަހަރު\nކުރިންވެސް ސަރުކާރުން ދެއްކިކަމަށާއި، ހަމައެގޮތަށް ރާއްޖޭގެ އެންމެ އުތުރުން ތިލަދުންމަތީގެ އިހަވަންދިއްޕޮޅުގައި ވެސް ޓްރާންސްޝިޕްމަންޓު ބަނދަރެއް ތަރައްގީކޮށް ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ވިޔުގައާ ގުޅައިލުމުގެ މަޝްރޫއެއް ސަރުކާރުން އިއުލާންކުރެއްވިކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އެކަމަކު ކޮންމެވެސް ސަބަބެއް ނުވަތަ ސަބަބުތަކަކާހެދި އެވާހަކަތައް ދަނީ ބޮޑުނަގުލަށްކަމަށް ސައްލޭ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\n"ކޯވިޑުގެ ޢާލަމީ ވަބާގެ ތެރޭގައި މަތިންދާބޯޓު ފަހަރުގެ ދަތުރުފަތުރު ހުއްޓުނަސް އިންޑިޔާ ކަނޑުގައި ދަތުރުކުރާ އާގުބޯޓުފަހަރު މަދެއް ނުވެއެވެ. ވެފައިވަނީ އިތުރެވެ. އެ ބޯޓުފަހަރު އެދަނީ ރާއްޖެއާ ވާހަކަ ގޮވޭހާ ކައިރިންނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ފަޅުވެރިން މާބޮޑަށް ބަލިވީމާ ރާއްޖެއަށް ބާލާފައިވެސް ދެއެވެ. މިރާއްޖޭގައި ގާއިމުވެފައި ނެތީ އިންތިޒާމީ ގޮތެއްގައި އެ ބޯޓުފަހަރާއި އޭގެ ފަޅުވެރިންނަށް ބޭނުންވާ ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ނިޒާމެކެވެ." ސައްލޭ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\n900 މީޓަރުގެ ފާލަމަކުން ހޯރަފުއްޓާއި ގުޅުވާލާ "އިހަވަންދިއްޕޮޅު އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕޯޓު" ހަދާނެ ބަޔަކު ހޯދަނީ\nޓްރާންސްޝިޕްމަންޓެއް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހެދުމަށް ބިލިޔަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމެންޓެއް ބޭނުންވާކަމަށާއި، އެއީ ފުޅާ ބިޔަ ބޮޑު ބަނދަރަކާއި އޭގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ގާއިމުކުރުމާއި އެފަދަ އޮޕަރޭޝަނަކަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ގާއިމު ކުރުމަށް ފާހަގަކުރައްވައި، އެކަމަށް ބޭނުންވާ ފައިނޭންސް ބައެއް ސަބަބުތަކާހެދި ލިބޭން ނެތަސް މިހިނދުން މިހިނދަށްވެސް ކުރެވިދާނޭ ކަންކަން ހުރިކަން އޭނާ ވަނީ ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ.\n"ބޯޓުފަހަރު މަޑުކުރުވައި ކޮންޓޭނަރުތައް ބާލައި ގުދަންކުރުމާއި ބޯޓުފަހަރު ޑޮކްކުރުމުގެ ހުރިހައި ކަމެއް، ނުކުރިޔަސް އިހަވަންދިއްޕޮޅަކީ ފަޅުވެރިން ބަދަލުކުރެވޭ ޕޮއިންޓަކަށް ހެދިދާނެއެވެ. ބޯޓުފަހަރަށް ތެލާއި އެފަދަ އެނޫންވެސް ޕްރޮވިޝަން ސަޕްލައިކޮށް ލޯޑު ކުރެވޭ ޕޮއިންޓަކަށް ހެދިދާނެއެވެ. ރާއްޖޭގެ އިރުމަތީގައި ތިބެފައި އެރޭބިއަން ސީއަށް ނުކުންނަ ބޯޓުފަހަރު އެ ނުކުންނަނީ ދިގު ދަތުރަކަށެވެ. އެ ދިގުދަތުރަށް ނުކުންނައިރު، އާގުބޯޓު ފަހަރަށް ސެކިއުރިޓީ ޚިދުމަތް ބޭނުންވެއެވެ. މިއީ މާ ބޮޑު އިންވެސްޓްމެންޓެއް ނުކޮށްވެސް މިލިއަނުން ފައިސާ ލިބިދާނެ ކަމެކެވެ." ސައްލެ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ފަޅުވެރިން ބަދަލުކުރުމާއި ސަޕްލައި ލޯޑްކުރުމާއި، ސެކިއުރިޓީ ޚިދުމަތާއި ބަންކުރިންގ ޕޮއިންޓަކަށް އިހަވަންދިއްޕޮޅު ހަދައިފިނަމަ، އެއީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތި ލިބިގަންނާނޭ ޚިދުމަތެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އިގްތިސާދީ ގޮތުން އެ ޚިދުމަތް ލިބިގަތުމަށް މަޖުބޫރުވެސް ވާނޭ ޚިދުމަތެއްކަން ވެސް ސައްލޭ ފާހަގަ ކުރައްވައެވެ.\n"މިކަމަށް ބިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ބަނދަރަކާއި ބޮޑެތި ކެރޭނުތަކާއި ބޮޑެތި ބޮޑެތި ތެޔޮތާނގީތަކާއި ގުދަންތަކެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. މިއީ ނިސްބަތުން ވަރަށް ކުޑަ އިންވެސްޓްމަންޓަކާއި އާދައިގެ ކުޑަ އޮނިގަނޑަކުންވެސް ފެށިދާނޭ ކަމެކެވެ. މިހާރުވެސް ކަސްޓަމާއި އިމިގްރޭޝަނާއި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް ދެވޭނޭ ވަސީލަތް އުލިގަމުގައި އެހެރީ ގާއިމުވެފައެވެ. ސަރަހައްދުގައި ތިން އެއަރޕޯޓް އެބައޮތެވެ. ރަށްރަށުގައި ގެސްޓްހައުސް އެބަހުއްޓެވެ." ސައްލޭ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ފަޅުވެރިން ބަދަލުކޮށް އެމީހުން ފުރުވާލުމާއި ގެނައުމާއި ސަޕްލައި ފޯރުކޮށްދިނުމާއި ސެކިއުރިޓީ ޚިދުމަތާއި، ބަންކުރިން އަކީ ދިވެހިންނަށް އަމިއްލަ މަސައްކަތަކުން ފެނިދާނޭ ކަމެއްކަމަށާއި، އޭގެ އިގްތިސާދީ މަންފާ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް މިހިނދުން މިހިނދަށްވެސް ގެނެވިދާނޭ ކަމެއްކަން އޭނާ ވަނީ އެ ގަރާރުގައި ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ.\n"މިދެންނެވި އެންމެހައި ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިއާޔަތް ކުރުމާއެކު، ރައްޔިތުންނަށް ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް އިތުރުކޮށްދީ، ވަޒީފާގެ ބާޒާރު ތިޔާގިކޮށް، ދިރިއުޅުން ބޮޑުތަނުން ތަރައްގީކޮށް ރަގަޅުކޮށް ކުރިއެރުވޭނެ މަގުމަގާއި ގޮތްތަކަށް ވިސްނައި އެކަންކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަކީ ކުރަން ޖެހޭ މަސައްކަތެކެވެ." ސައްލޭ ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.\nއެ ގަރާރުގައި މެންބަރު ސައްލޭ ވަނީ ރައްޔިތުން މިކަންކަމަށް އިންތިޚާބުކޮށްފައި ތިއްބެވި މަންދޫބުންނާއި ސަރުކާރުގެ ސަމާލުކަމަށް މިކަން ގެނައުމަށާއި މިކަމަށް މަގުތައް ފެންނާނޭ ކަމުގެ އުއްމީދުގައި ރައްޔިތުން ތިބޭތީ މި މަސައްކަތް ހަލުވި ކުރުމަށް މަޖިލީހުން ސަރުކާރުގައި ދަންނަވައި ބާރުއަޅައިގެން ކުރިއަށް ގެންގޮސްދެއްވުން އެދޭކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nދެންއޮތީ މި ސަރައްދަށް އެކިފަހަރު މަތިން ގެނުވު އުންމީދުތަކުގެ ވާހަކަ ހަނދާން އައު ކޮށްލުމެވެ. ކުރީގެ ސަރުކާރުން "އައިހެވަން" ނަމުގައި އިހަވަންދިއްޕޮޅު ތަރައްޤީކުރަން ބިޔަ މަޝްރޫޢުއެއް ޢިއުލާންކުރިއެވެ. އެއީ އެ ސަރުކާރުގެ ރިޔާސީ ވައުދެއްވެސް މެއެވެ. އެ މަޝްރޫއު އިސްކޮށް ކަމަށް ބުނެ މަޖިލިސް މެންބަރުން ހޭލާ ތިބިގެން "ސްޕެސިއަލް އިކޮނޮމިކް ޒޯން"ގެ ޤާނޫނެއްވެސް ފާސްކުރިއެވެ. މެންބަރު ސައްލެ ވިދާޅުވިހެން ކޮންމެވެސް ސަބަބަކާހުރެ އެކަން ދިޔައީ ބޮނޑު ނަގުލަށެވެ.\nދެންއޮތީ މި ސަރުކާރެވެ. އެ ސަރަހައްދު ތަރައްގީކުރުމަކީ މި ސަރުކާރުގެ ވެސް ވައުދެކެވެ. މި އަހަރުގެ މާޗް މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ އިހަވަންދިއްޕޮޅުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ޓްރާންސްޝިޕްމަންޓް ބަނދަރެއް (ޕޯޓް) ހަދަން ބަޔަކު ހޯދަން އިކޮނޮމިން މިނިސްޓްރީން އިއުލާން ވެސް ކޮށްފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ހަދާ ބަނދަރަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑެތި ކޮންޓެއިނަރު ބޯޓުފަހަރުތަކަށް ހިދުމަތްދިނުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ބަނދަރަކަށް ވާނެ ކަމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވާއިރު، އަހަރެއްގެ މައްޗަށް މި ޕޯޓުން 1.8 މިލިއަން ކޮންޓެއިނަރު ހޭންޑަލް ކުރެވޭނެ ކަމަށް ބުނެފަވެއެވެ. މި މަޝްރޫގެ ދަށުން 900 މީޓަރުގެ މަގަތު ފާލަމެއް ހަދާނެއެވެ. މިފާލަމަކީ ހއ. ހޯރަފުއްޓާއި ގުޅުވާލެވިފައިވާ ފާލަމެކެވެ. މި މަޝްރޫއަށް 466 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ބޭނުންވާނެ ކަމަށް އިކޮނޮމިކްމިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nފާހަގަ: ހއ. އަތޮޅު, އަޙްމަދު ސަލީމް (ސައްލެ), މަޖިލިސް\nތިޔަ ކަމެއް އެއްވެސް ސަރުކާރަކުން ނުކުރާނެ.. ކުރާނެހާ ވެސް ކަމަކީ ކޮންމެ އިންތިހާބަކަށް ރައްޔިތުން ގުނބޯ ހައްދަން ނޫސްތަކުން ސުރުހީ ހެދުން ތިޔަ ޕޯޓެއްގެ ހުވަފެން ދައްކައިގެން.. ތިވެސް މާލޭގަ އަޅާ ޕޯޓެއް ނަމަ މިހާރު ފަށައިފީސް ހަދަން..\nIkhlaastherikameh neiy mi sarukaarun mikan koffinama hurohaa molheh indiya ah. ihevanaai faafu atholhun nulibunu molheh amidhun mi sarukaarun kuraa kamakun nulibeyne. Gmr soikuri ministeru ves ehereemilianun nagaigen lankaain in ganegen.\nއަންނަ އަހަރަށް 37.65 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓެއް ފާސްކޮށްފި\nގުދޯގުދޯ ގޮވުމުގައި ވެސް ހައްދެއް އޮންނަންވާނެ: ޝާހިދު\nނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތަކަށް ދޭ އެލެވެންސް ބޮޑުކުރަން މެންބަރު ނިހާދުގެ ތާއީދު


އައްޒާމް އަލިފުޅު 19 ފެބްރުއަރީ 2019\nދަ ގްރާންޑޭ އިން ބުނީ ހޮކޭ އެ ޓީމާ ގުޅުމަކީ އެ ޓީމަށް ލިބިގެންދިޔަ ބޮޑު ހިތްވަރެއް ކަމަށާއި އެ ޓީމުގެ ޓާގެޓްތަކަށް ވާސިލްވުމަށް ޓީމުގެ ފަހަތުގައި ހޮކޭގެ ލީޑަޝިޕާއި ތަޖުރިބާގެ ބޭނުން ކުރެވޭނެ ކަަމަށެވެ. ހޮކޭ ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ނިއުގެ ސަޕޯޓަރުންނާއި ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން ލިބުނު އެއްބާރުލުމަށް ޝުކުރު އަދާކޮށްފަ އެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 19/02/2019 19:40\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 19/02/2019 19:40\nއައްޝައިޚް ހަސަން މޫސާ ފިކުރީ 25 މިނެޓު ކުރިން\nއައިޝާ އަޙްމަދު 35 މިނެޓު ކުރިން


Dhivehin hadhiyaa kuri 1800 masdhalhu case mi roadha mahu syria ge rayyathunnah bahaane\nދިވެހިން ހަދިޔާކުރި 1800 މަސްދަޅުކޭސް ސީރިއާއަށް ފޮނުވައިފި\nދިވެހިން ހަދިޔާކުރި 1800 މަސްދަޅުކޭސް: މި ރޯދަ މަހު ސީރިއާގެ ރައްޔިތުންނަށް ބަހާނެ --\nދިވެހިން ހަދިޔާކުރި 1800 މަސްދަޅުކޭސް ސީރިއާއަށް ފޮނުވައިފި އެވެ.\nސިރިއާގައި ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ މުސްލިމުންނަށް ފިނިމޫސުމުގައި އެހީވުމަށްޓަކައި ދިވެހިންގެ ފަރާތުން މަސްދަޅު ހަދިޔާކުރުމުގެ ހަރަކާތް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއިޑް ކެމްޕެއިންގެ ފަރާތުންނެވެ.\nތިން މަހަށް ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ހަރަކާތުން 1800 ކޭސް މަސްދަޅު ހަމަކުރެވިފައިވާ ކަމަށް އެ ހަރަކާތުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. މިއީ އެއްކޮންޓެއިނާއެއްގެ މަސްދަޅެވެ. ދިވެހިންގެ ފަރާތުން ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ ސީރިއާގެ ރައްޔިތުންނަށްދޭ މަސްދަޅުގެ މިހަދިޔާ ބެހުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ، އިންސާނީ އެހީދޭ ތުރުކީގެ ޖަމިއްޔާ އެއް ކަމުގައިވާ، އިންސާނީ ޔަރްދިމް ވަގުފީ (އައިއެޗްއެޗް) މެދުވެރިކޮށެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ މަސްދަޅު ބެހުމަށް ނިންމާފައި އޮތީ، ފިނިމޫސުމުގައި ކަމަށް ވީނަމަވެސް، މިމަސްދަޅު ކޮންޓެއިނާ އެ ގައުމަށް ފޯރާފައި ވަނީ ފެބުރުވަރީމަހު ކަމަށާ ސަބަބަކީ ފެތުރެމުންދާ ކޯވިޑް-19 ރޯގާގެ ސަބަބުންނާއި، ސިއްހީގޮތުން ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުންތައް ލިބުމުގައި ދިމާވި ދަތިތަކަކުން ކަމަށް އިންޓަނޭޝަނަލް އެއިޑް ކެމްޕެއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nކުރިން މަސްދަޅު ބަހަން ނިންމާފައި އޮތީ ފިނިމޫސުމާއި ދިމާކޮށް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ފިނިމޫސުމްވެސް ނިމުމަކަށް އައުމާއި ކުރިޔަށް އޮތީ ރަމަޟާންމަސް ކަމުގައި ވާތީ، މަސްދަޅު މިހާރު ބެހުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މި ރޯދަމަހާއި ގުޅިގެން ކަމަށްވެސް އެ ހަރަކާތުން ބުނެއެވެ.\nސީރިއާގައި ދަތި ހާލުގައި ދިރިއުޅެމުންދާ މުސްލިމުންނަށް ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މީގެ ކުރިންވެސް ވަނީ އެކި ފަހަރު މަތިން ފައިސާގެ ގޮތުންނާއި ތަކެތީގެ ގޮތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.\nހަނގުރާމައަށް ދިޔަ އާއިލާ ގެނައުމުގެ މަޝްވަރާ ކުރިއަށް\nހަނގުރާމައަށް ދިޔަ އަންހެނަކާއި ދަރިން ރާއްޖެ ގެންނަނީ\nސީރިޔާ އިން އައި މީހާ އާ މަރުކަޒުގައި ބަންދުކޮށްފި\nހަނގުރާމައަށް ދިޔަ މީހާގެ ބަންދަށް ހަތް ދުވަސް


Myanmar: Askaree veriyaa ASEAN summit ah\nމިން އޮންގް ލައިންގް: މިއަންމާގެ އަސްކަރީ ވެރިޔާ، މިވަގުތު ގައުމު ހިންގަނީ އަސްކަރިއްޔާއިން\nބަރުމާ / މިއަންމާގެ އަސްކަރީ ވެރިޔާ މިން އޮންގް ލައިންގް، އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން އާސިއާން ސަމިޓަށް ވަޑައިގަންނަވަން ނިންމަވައިފި އެވެ. ތައިލޭންޑް ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނީ މިން އޮންގް ލައިންގް ސަމިޓްގެއ ދައުވަތު ގަބޫލު ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި ސަމިޓްގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ.\nމިއަންމާގެ މަދަނީ ސަރުކާރު މިއަހަރު ކުރީކޮޅު އަސްކަރިއްޔާއިން ޖަހައިގަތް ފަހުން އެ ގައުމުގެ ލީޑަރަކީ މިން އޮންގް ލައިންގް އެވެ. ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުން މިއަންމާގެ އަސްކަރީ ވެރިކަން ބަލައިނުގަތް ނަމަވެސް ވެރިކަމުގައި މިހާރު ތިއްބެވި އަސްކަރީ ޖެނެރަލުން ގެންދަވަނީ އެ މީހުންގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރު ހިންގަމުންނެވެ.\nއާސިއާން ސަމިޓަށް ވަޑައިގަތުމަށް މިން އޮންގް ލައިންގް އަށް ދައުވަތު ލިބިވަޑައިގަތުމުން މި ދަތުރު ވާނީ މިއަންމާ ބަޣާވަތަށް ފަހު ގައުމުން ބޭރަށް އޭނާ ކުރައްވާ ފުރަތަމަ ދަތުރަށެވެ.\nތައިލޭންޑް ފޮރިން މިނިސްޓްރީން މީޑިއާތަކަށް ފޮނުވި މެސެޖެއްގައި ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުން އާސިއާން ސަމިޓަށް ގައުމުތަކުން ދައުވަތު ވަނީ ގަބޫލު ކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މިއަންމާ ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\nއެސޯސިއޭޝަން އޮފް ސައުތުއީސްޓް އޭޝިއަން ނޭޝަންސް (އާސިއާން) ސަމިޓް މިފަރު އޮންނާނީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ވެެރިރަށް ޖަކާޓާގަ އެވެ. 10 ގައުމެއް ތަމްސީލްކުރާ ސަމިޓް ފެށޭ ދުވަހަކީ މި މަހުގެ 24 އެވެ.\nގައުމުގެ ވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން މިން އޮންގް ލައިންގް ބޭރު ގައުމުތަކަށް ވަޑައިގެން ސަރުކާރު ތަމްސީލު ކުރުމަށް ގިނަ އާންމު ރައްޔިތުން ނުރުހެ އެވެ. މިއަންމާގެ ރައްޔިތުން ދެކޭ ގޮތުގައި އަސްކަރިއްޔާއިން ސަރުކާރު ހިންގަނީ ބާރާއި ނުފޫޒުން އަދި އާންމުންނަށް މަޖުބޫރު ކޮށްގެންނެވެ،\nމިއަންމާގައި މިއަހަރު ފެބްރުއަރީ 1 ގައި އަސްކަރިއްޔާއިން މަދަނީ ސަރުކާރު ވައްޓާލައި ގައުމަށް ގަދަވެގަތް ފަހުން އެ ގައުމު ވަނީ ރޫޅިފަ އެވެ. އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅު ހެދުމަށް މަގުތަކަށް ނުކުންނަ އާންމުންނަށް ސިފައިނާ ފުލުހުން އަންނަނީ ހަމަލާދެ މުންނެވެ.\nމިނިވަން ޖަމިއްޔާތަކުން އެއްކޮށްފައި ހުރި ތަފާސްހިސާބުތައް ބުނާ ގޮތުން ސިފައިންނާއި ފުލުހުންގެ ހަމަލާތަކުގައި 700 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ. އަދި އާންމުން މަގުތަކަށް އެއްވެ އުޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް ރަބަރު އުންޑަ އާއި ދަގަނޑު ވަޒަނުން ސިފައިން ހަމަލާދިމުގެ ސަބަބުން ކިތަންމެ ބަޔަކު ޒަހަމްވެ ވަނީ ހޮސްޕިޓަލުން ފަރުވާން ދޭން ޖެހިފަ އެވެ.\nމިއަންމާ ތައިލެންޑް އިންޑޮނޭޝިއާ


SunOnline: 'Raees' akee hiyaalee vaahaka eh, evves meehaka gulhumeh neiy!\n"ރައީސް"އަކީ ޚިޔާލީ ވާހަކަ އެއް، އެއްވެސް މީހަކާ ގުޅުމެއް ނެތް!\n2 އަހަރު6މަސް ކުރިން - 13 ޑިސެމްބަރ 2016 0\nބޮލީވުޑްގެ ރަސްގެފާނު ޝާހު ރުކް ޚާންގެ ކުރިއަށް އޮތް ފިލްމު 'ރައީސް' އަކީ އެތައް ބަޔަކު ބޮޑެތި އުންމީދުތަކެއް ކުރަމުން އަންނަ ފިލްމެކެވެ. ފިލްމުގެ ޓްރެއިލާ އަށް ދިގު އިންތިޒާރެއް ކުރެވުނު އިރު، ފިލްމުގެ ޓްރެއިލާ ވަރަށް ފުރިހަމަ އެވެ. އަދި ޝާހުގެ މުޅިން ތަފާތު ރޯލެއް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ. އެއާ އެކު ފިލްމާ މެދު ކުރެވޭ އުންމީދު މިވަނީ އެތައް ގުނައެއް އިތުރު ވެފަ އެވެ.\nޓްރެއިލާއާ އެކު އެ ފިލްމަކީ ގުޖްރާތުގެ އަންޑަރވޯލްޑް ފިގާ، އަބްދުލް ލަތީފްގެ ހަޔާތުގެ މައްޗަށް އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް ކަމަށް ބުނެ ވާހަކަތައް މިވަނީ ދެކެވެން ފަށައިފަ އެވެ. ލަތީފް އަކީ ގުޖުރާތުގައި ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ބަނގުރަލުގެ ބޮޑު ވިޔަފާރި ކުރި މީހެކެވެ.\nނަވާރަސަތޭކަ ނުވަދިހަ ފަސް ވަނަ އަހަރު ފުލުހުން ވަނީ ދިއްލީ އިން ލަތީފް ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ. އަދި އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން، 1997 ވަނަ އަހަރު ޖަލުން ފިލަން މަސައްކަތް ކުރަނިކޮށް ފުލުހުން ވަނީ ލަތީފްގެ ގަޔަށް ބަޑި ޖަހައި މަރާލައިފަ އެވެ.\nނަމަވެސް ޝާހު މިވަނީ އެވާހަކަތައް ދޮގު ކޮށްފަ އެވެ. ޝާހު ބުނީ 'ރައީސް' އަކީ ޚިޔާލީ ވާހަކައެއްގެ މައްޗަށް އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް ކަމަށާއި، ފިލްމަކީ އެއްވެސް މީހެއްގެ ހަޔާތާ ގުޅުވައިގެން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nޝާހުގެ އިތުރުން 'ރައީސް'ގެ ޑައިރެކްޓަރު ރާހުލް ޑޯލަކިއާ އާއި ޕްރޮޑިއުސަރު ރިތޭޝް ސިދްވާނީ އަދި ފަރްހާން އަޚްތަރު ވެސް ވަނީ އެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފަ އެވެ.\n"ފިލްމު ބެލުމަށް ފަހު އެންމެން ވެސް ގަބޫލު ކުރާނެ ފިލްމަކީ މިހާރު ދުނިޔޭގައި ހުރި ނުވަތަ ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ވެސް ހަޔާތުގެ މައްޗަށް އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް ނޫން ކަން. ރައީސް އަކީ ޚިޔާލީ ވާހަކަ އެއްގެ މައްޗަށް އުފައްދާފައިވާ ކްރައިމް ތުރިލަރ އެއް،" ފިލްމު އުފެއްދި ފަރާތުން ނެރެފައިވާ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nިމި އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު، ލަތީފްގެ ދަރިފުޅު ވެސް ވަނީ 'ރައީސް' އަކީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަބުރަށް އަރައިގަނެ އުފައްދާ ފިލްމެއް ކަމަށް ބުނެ ފިލްމު އުފައްދާ ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ފުލުހުންނަށް މައްސަލައެއް ހުށަހަޅައިފަ އެވެ.\nޝާހު، ޕާކިސްތާު އެކްޓްރެސް މާހިރާ ޚާން އަދި ނަވާޒުއްދީން ސިއްދީގު މުހިންމު ރޯލުތަކުން ފެނިގެންދާ 'ރައީސް' ރިލީޒް ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ އަންނަ ޖެނުއަރީ މަހުގެ 27 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nލުއި ޚަބަރު ލައިފްސްޓައިލް ބޮލީވުޑް އިންޑިއާ ފިލްމީ ދާއިރާ ޝާޚް ރުކް ޚާން ހިންދީ ފިލްމު\nދުނިޔޭގެ އެއްވަނަ ރެސްޓޯރެންޓު އިޓަލީގައި2ދުވަސް 56 މިނެޓް ކުރިން\nއިންސްޓަގްރާމްގެ ތަރިން ރިސޯޓްގައި ހިލޭ ތިބެވޭތޯ ދުވާލަކު ހަ ކޯލް ލިބޭ: ދުސިތުތާނީ 11 ގަޑި 51 މިނެޓް ކުރިން\nރައްކާތެރިކަމަށް އެދި ދިޔުމުން، ދަރިފުޅާ ދުރުކުރީ: އެމެރިކާއަށް ދިޔަ ގުއާޓަމާލާ މީހެއްގެ ވާހަކަ!2ދުވަސް 10 ގަޑި ކުރިން\nމަޝްހޫރު ރެޕާ ޓެންޓޭޝިއޯން މަރާލައިފި3ދުވަސް 11 ގަޑި ކުރިން\nރޮނާލްޑޯ އެއަރޕޯޓުގައި ހުރި "ބުދު" ބަދަލުކުރުމުން ގިނަބައެއްގެ ނުރުހުން!5ދުވަސް 8 ގަޑި ކުރިން


Javvah satellite fonuvan kuri masahkaiy dhekunu korea ah kaamiyaabu vejje | Mihaaru\nލައިފްސްޓައިލް / ސައުތު ކޮރެއާ\nޖައްވަށް ސެޓަލައިޓް ފޮނުވަން ކުރި މަސައްކަތް ދެކުނު ކޮރެއާ އަށް ކާމިޔާބުވެއްޖެ\nދެކުނު ކޮރެއާގެ ސެޓަލައިޓްތައް އުފުލާ ރޮކެޓް އުދުއްސާލަނީ -- ފޮޓޯ: އޭޕީ\n22 ޖޫން 2022 - 07:14\nދެކުނު ކޮރެއާ އިން އެ ގައުމުގެ ފުރަތަމަ ސެޓަލައިޓްތައް އިއްޔެ ލޯންޗުކޮށްފި އެވެ.\nދެކުނު ކޮރެއާގެ ޖައްވީ އިދާރާ ނޭރޯ ސްޕޭސް ސެންޓަރުން، އެ ގައުމުގެ އަމިއްލަ ސެޓަލައިޓެއް ޖައްވަށް ފޮނުވަން މިދިޔަ އަހަރު ވެސް މަސައްކަތް ކުރި އެވެ. ޑަމީ ސެޓަލައިޓެއް ފޮނުވަން ކުރި މަސައްކަތް އެފަހަރު ކާމިޔާބެއް ނުވި އެވެ.\nނަމަވެސް، މިފަހަރުގެ މިޝަން އެ ސެންޓަރުން ވަނީ ކާމިޔާބުކޮށްފަ އެވެ. އުސްމިނުގައި 47 މީޓަރު އަދި ބަރުދަނުގައި 200 ޓަނު ހުރި "ނޫރީ" ކިޔާ ތިން ސްޓޭޖުގެ ރޮކެޓެއްގައި ފޮނުވާލި އެ ސެޓަލައިޓްތައް މިހާރު ވަނީ ދުނިޔޭގެ އޯބިޓްގެ ތެރެއަށް ވަދެފަ އެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނި ގޮތުގައި، އެ ރެކޮޓެއްގައި ޖައްވަށް ފަސް ސެޓަލައިޓެއް ފޮނުވި އެވެ.\nދެކުނު ކޮރެއާގެ ސައިސްންސް މިނިސްޓްރީން ބުނީ، ދެ އަހަރު ވަންދެން އެ ސެޓަލައިޓްތައް ބޭނުންކުރާނީ ދުނިޔެއާ ގުޅޭ ދިރާސާތައް ހެދުމަށް ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ތެރޭގައި ޓެސްޓަކަށް ފޮނުވި 1.3 ޓަނުގެ ޑަމީ ސެޓަލައިޓް ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nއެއް ޓަނަށް ވުރެ ބަރު ސެޓަލައިޓްތައް ޖައްވަށް ފޮނުވޭވަރުގެ ވެހިކަލްތައް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން މިހާތަނަށް ލިބިފައި ވަނީ ރަޝިއާ، އެމެރިކާ، ޔޫރަޕިއަން ޔުނިއަން، ޗައިނާ، ޖަޕާން އަދި އިންޑިއާ އަށް އެކަންޏެވެ. ދެކުނު ކޮރެއާ އިން އިއްޔެ ހޯދި އެ ކާމިޔާބީއާ އެކު މިހާރު އެ ގައުމު ވެސް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ޖައްވީ ރޭހުގެ ވާދަވެރިއަކަށް ވެފަ އެވެ.\nދެކުނު ކޮރެއާގެ ސްޕޭސް ޕްރޮގްރާމްގެ މިހާރުގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ 2030ގެ ކުރިން އެ ގައުމުން ހަނދަށް ދިއުމެވެ.\nސައުތު ކޮރެއާ ސެޓެލައިޓް ޖައްވީ ދަތުރުތައް\nކޮންމެ ބަޔަކުވެސް ދާންވީ. ދިވެހިންވެސް އަދި ދާނެ. ކޮބާ އިޒްރޭލު؟ އިޒްރޭލު ތިހުރިހާ ކަމެއްކުރޭ. އެކަމަކު ލިސްޓަށް ނައަރާ. ނިއުކުލިއާ ހަތިޔާރުވެސް ހަދާ ފުނިޖަހާ. އެކަމަކު ނިއުކުލިއާރ ގައުތަކުގެ ލިސްޓުގައިވެސް ނޯވޭ. ނުބައި ބައެއް.


ޤަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ބިދޭސީން ރެކްރޫޓްކޮށް، ވިޔަފާރިކުރާ "މާސްޓަރ" އަތުލައިގަނެ ޑީޕޯޓުކޮށްލައިފި | Jazeera\tޤަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ބިދޭސީން ރެކްރޫޓްކޮށް، ވިޔަފާރިކުރާ "މާސްޓަރ" އަތުލައިގަނެ ޑީޕޯޓުކޮށްލައިފި - Jazeera\nޤަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ބިދޭސީން ރެކްރޫޓްކޮށް، ވިޔަފާރިކުރާ "މާސްޓަރ" އަތުލައިގަނެ ޑީޕޯޓުކޮށްލައިފި\nއަލީ ޝިފާޒް September 13, 2019 77 views0\nޤަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ބިދޭސީން ރެކްރޫޓޫ ކުރާކަމުގެ ތުހުމަތުގަޔާއި، ޤަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ވިޔަފާރިތައް ކުރާކަމުގެ ތުޚުމަތުގައި "މާސްޓަރ" އަތުލައިގަނެ ޑީޕޯޓުކޮށްލައިފިއެވެ.\nއިމިގްރޭޝަން އަދި ފުލުހުން ގުޅިގެން ހިންގި މި އޮޕަރޭޝަނުގައި އިމިގްރޭޝަންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ، 49 އަހަރުގެ އެމްޑީ ޝާފިގުލް އިސްލާމު އާންމު ނަމުން ނަމަ "މާސްޓަރ" ކިޔާ ބަންގްލަދޭޝްގެ ރައްޔިތެކެވެ.\nފޮޓޯ: އެމްޑީ ޝާފިގުލް އިސްލާމް (މާސްޓަރ)\nއިމިގްރޭޝަނުން ބުނީ މިއަދުގެ ވަގުތެއްގައި "މާސްޓަރ" ޑީޕޯޓުކޮށްލާފައިވާކަމަށެވެ.\nޤަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ބިދާސީން ރާއްޖޭގައި އުޅޭއިރު، ގިނަ ބިދޭސީން ދަނީ އަމިއްލަ ބޮޑެތި ވިޔަފާރިތައް ހިންގަމުންނެވެ. އަދި ކުދި އުޖޫރަތަކުގައި މަސައްކަތްތައް ނަގައިގެން ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ސަރުކާރުތަކަށް ހައްލުކުރަން އުދަގޫވެފައިވާ ކަމެކެވެ.\nއެމްޑީ ޝާފިގުލް އިސްލާމް


School maahaulugai bully kurumaa dhekolhah amalu kuraane usooleh hadhaifi | Mihaaru\nތައުލީމީ ނިޒާމުގައި ބުލީކުރުން ހުއްޓުވައި އަނިޔާލިބޭ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވާނެގޮތުގެ އުސޫލު ޔުނިސެފްގެ ރެޕްރެޒެންޓިވް މުހައްމަދު އަލްމުނީރު ސަފީއުއްދީން މިރޭ ނެރެދެއްވަނީ.-- ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\nސްކޫލް މާހައުލުގައި ބުލީކުރުމާ ދެކޮޅަށް އަމަލުކުރާނެ އުސޫލެއް ހަދައިފި\n13 ފެބުރުއަރީ 2019 - 23:27 22 comments\nތައުލީމީ ނިޒާމުގައި ބުލީކުރުން ހުއްޓުވައި އަނިޔާލިބޭ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވާނެގޮތުގެ އުސޫލެއް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ހަދައި މިރޭ ނެރެފި އެވެ.\nހޮޓެލް ޖެންގައި ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި، އުސޫލު ނެރެދެއްވީ ޔުނިސެފްގެ ރެޕްރެޒެންޓިވް މުހައްމަދު އަލްމުނީރު ސަފީއުއްދީނެވެ.\nއެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ޑރ. އައިޝަތު އަލީ ވިދާޅުވީ ފުރިހަމަ ސިއްހަތެއްގައި ދަރިވަރުން ތިބެގެން ނޫނީ ކިޔެވުމުގެ ކަންތައްތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ތަރުތީބުކުރަން ދަތިވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ދަރިވަރުންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަކީ ހަޔާތް ކާމިޔާބުކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nބުލީގެ ޝިކާރަކައަކަށްވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށް ދިރިއުޅުމުގެ އެހެންކަންކަމުން މާޔޫސްކުރުވައި މުޅި މީހާ ދަތި އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ކަމެއްކަން ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nމިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ އެފަދަ އުސޫލެއް ހެދީ ސްކޫލަކީ ދަރިވަރުންނަށް ރައްކާތެރިކަމާ އެކު ތައުލީމީ ފުރުސަތުތައް ތަނަވަސްވެފައިވާ މާހައުލަކަށް ހަދައި ސްކޫލުތަކާއި ސްކޫލުން އިންތިޒާމުކުރާ ހަރަކާތްތަކުގައި ބުލީކުރުން ހުއްޓުވާނެ އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅުމަށް ކަމަށެވެ. އޭގެ އިތުރުން އެކަންކަމަށް ދަރިވަރުންނާއި ތައުލީމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމަކީ ވެސް އޭގެ އެއް ބޭނުމެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ އުސޫލު ހެދިއިރު ދަރިވަރުންނާ އެކު މަސައްކަތްކުރާ އެކި އިދާރާތަކުގެ ބޭފުޅުންނާއި ބެލެނިވެރިންނާއި ޓީޗަރުންނާއި ސްކޫލުތަކުގެ ޕްރިންސިޕަލުން ހިމަނައިގެން 488 ފަރާތެއްގެ މަޝްވަރާ ހޯދާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nތައުލީމީ ނިޒާމުގައި ބުލީކުރުން ހުއްޓުވައި އަނިޔާލިބޭ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވާނެގޮތުގެ އުސޫލު ނެރުމަށް މިރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވަޑައިގެންނެވި ބައެއް ބޭފުޅުން-- ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\nއުސޫލުގެ އިތުރުން މިރޭ ވަނީ އެންޓި-ބުލީން އެމްބެސެޑަރެއް ހޮވައިފަ އެވެ. އެމްބެސެޑަރަކަށް ހޮވާފައިވަނީ ކުރިއަރަމުން އަންނަ މަޝްހޫރު ވުލޮގަރު އާލިފް ނަސީރު (އާލް ނަސީރު)، 21، އެވެ. މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިގެން ބުލީކުރުމާ ދެކޮޅަށް އޭނާ ހަރަކާތްތައް ހިންގާނެ އެވެ.\nސްކޫލު މާހައުލުގައި ދަރިވަރުންނަށް ބުލީކުރުމަކީ އާއްމު ކަމެކެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުން ސްކޫލަށް ދާން ފޫހިވުމާއި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރާ އިތުބާރު ކުޑަވުން ހިމެނެ އެވެ. ނަމަވެސް ބުލީކުރުމާ ދެކޮޅަށް ސްކޫލުތަކުގައި އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތައް ނާޅާކަމަށް ބުނެ ގިނަ ބަޔަކު ޝަކުވާކުރެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސްކޫލް ތައުލީމް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ ބުލީކުރުން ޑރ. އާއިޝަތު އަލީ، އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު


ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ފްރޭމްވާރކް ކޮންވެންޝަން އޮން ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް (ޔޫއެންއެފްސީސީސީ) ގެ އެގްޒެކެޓިވް ސެކްރެޓަރީ ޕެޓްރީޝިއާ އެސްޕިނޯސާ އާއި މިނިސްޓަރ އޮފް އެންވަޔަރަމެންޓް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ އާމިނަތު ޝައުނާ ވަނީ ބައިލޭޓަރަލް ބައްދަލުވުމަކަށް އިށީނދެވަޑައިގެންފައެވެ. – މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް، ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އެންޑް ޓެކްނޯލޮޖީ ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ފްރޭމްވާރކް ކޮންވެންޝަން އޮން ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް (ޔޫއެންއެފްސީސީސީ) ގެ އެގްޒެކެޓިވް ސެކްރެޓަރީ ޕެޓްރީޝިއާ އެސްޕިނޯސާ އާއި މިނިސްޓަރ އޮފް އެންވަޔަރަމެންޓް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ އާމިނަތު ޝައުނާ ވަނީ ބައިލޭޓަރަލް ބައްދަލުވުމަކަށް އިށީނދެވަޑައިގެންފައެވެ. – މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް، ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އެންޑް ޓެކްނޯލޮޖީ\n16 މެއި 2022 ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް ޙިއްސާކުރެއްވުމަށް\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުމަކީ ކްރޮސްރޯޑްގައި ކުރިއަށް ދިޔަ ގްލަސްގޯ-ޝާރމް އެލްޝެއިޚް ވޯރކް ޕްރޮގްރާމް އޮން ދަ ގްލޯބަލް ގޯލް އޮން އެޑެޕްޓޭޝަން ޕްރޮގްރާމްގެ ހަވާސާ ބައްދަލުވުންތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ.\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި މިނިސްޓަރ އާމިނަތު ޝައުނާ ވިދާޅުވީ ޖީޖީއޭގެ ޕްރޮގްރާމްގައި ރާއްޖެއިން އެކްޓިވް ރޯލެއް ނަގައިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ރާއްޖެ އަށް ލިބޭނެ އުފަލެއް ކަމަށެވެ. ޖީޖީއޭގެ ޕްރޮގްރާމްގައި މަޝްވަރާކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކަށް ޙައްލެއް ބޭނުންވާ ކަމަށާއި، ފަސްނުޖެހި ކުރިއަށް ދެވެން އެބައޮތް ކަމަށް ދެކިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nކްރޮސްރޯޑްގައި މިއަދު ކުރިއަށް ދިޔަ ޖީޖީއޭގެ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ހަވާސާ ބައްދަލުވުންތަކުގެ ތެރެއިން މިނިސްޓަރ ޝައުނާ ވަނީ އިޖިޕްޓްގެ މިނިސްޓަރ އޮފް އެންވަޔަރަމެންޓް އެންޑް ކޮޕް27 އެންވޯއީ އެންޑް މިނިސްޓީރިއަލް ކޯޑިނޭޓަރ ޑރ ޔާސްމީން ފުއާދު އާއިވެސް ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ.\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި ދެ ބޭފުޅުން މަޝްވަރާކުރައްވާފައިވަނީ ކޮޕް27 ގެ ކުރިން ރަނގަޅު ކުރަންވެފައި ހުރި ކަންތައްތަކާއި ގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާކުރައްވާފައެވެ. މަޝްވަރާތަކުގައި ދެބޭފުޅުންވެސް ވަނީ ޖީޖީއޭ ޕްރޮގްރާމްގެ ތެރޭން ކުރަން ހުރި ކަންތައްތައް ކުރުމުގައި ދިމާވަމުން އަންނަ ދަތިތަކާއި ކަންބޮޑުވުންތައް ފާހަނގަކުރައްވާފައެވެ.


Adeeb Himeneyhen Dhaulathuge Hekithah Balainugannan Sun Kunfunin Edhijje - Vaguthu\nއަދީބު ހިމެނޭހެން ދައުލަތުގެ ހެކިތައް ބަލައިނުގަންނަން ސަން އިން އެދިއްޖެ\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހްމަދު އަދީބުއާއި ސަން ކުންފުނީގެ ވެރިޔާ އަހުމަދު ސިޔާމް\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހްމަދު އަދީބާއި އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަބްދުﷲ ޒިޔަތުގެ ހެކިބަސް ހިމެނޭ ގޮތަށް ދައުލަތުގެ ހެކިތައް ބަލައިނުގަންނަން ސަން އިންވެސްޓްމަންޓް ކުންފުނި އަދި ސަން ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކުންފުނިން ވެސް ޝަރީއަތުގައި މިއަދު ހުށަހަޅައިފިއެވެ.\nއެމްޑީއޭގެ ލީޑަރު އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދ.މީދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހުމަދު ސިޔާމްގެ ދެ ކުންފުންޏެއްގެ މައްޗަށް މަނީ ލޯންޑަރިންގެ ދައުވާ ދައުލަތުން އުފުލީ ރ.ފުއްގިރި ކުއްޔަށް ދޫކުރުމުގެ މުއާމަލާތާ ގުޅުންހުރި އެއް މިލިއަން ޑޮލަރު ލޯންޑާ ކުރުމުގައި ބައިވެރިވި ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށެވެ.\nމިއަދު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އަޑުއެހުމުގައި ޝަރީއަތުގެ ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގެ ގޮތުގައި ސަން އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ގާނޫނީ ވަކީލު އަލީ ޝާހްއާއި، ސަން ކޮންސްޓްރަކްޝަންސްގެ ގާނޫނީ ވަކީލު އާދަމް ޒަލީފް ވެސް ވަނީ ދައުލަތުގެ ގިނަ ހެކިތަކެއް ބަލައިނުގަންނަން ހުށަހަޅުއްވައިފައެވެ.\nމީގެ ތެރޭގައި އަދީބާއި ޒިޔަތުގެ ހެކިބަސް ހިމެނޭއިރު، ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ދިފާއީ ވަކީލުން ފާހަގަ ކުރެއްވި ކަމަކީ އެ ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ޚިޔާނާތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތް ކަމަށް އިއުތިރާފްވެފައިވާތީ "ފާސިގުންގެ ހެކިބަސް" ބަލައިނުގަތުމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މޯބައިލް ފޯން އަދި ކޮމްޕިއުޓާ ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓާއި، އެ ރިޕޯޓް ތައްޔާރު ކުރި ފުލުސް އޮފިސަރު އަބްދުﷲ ޝިފާޒްގެ ހެކި ބަސް ވެސް ބަލައިނުގަންނަން ހުށަހަޅައިފައެވެ.\nދައުލަތުން ޝަރީއަތަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކި ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ގިނަ ހެކިތަކުގެ ފޯލިއޯ ނަންބަރު ވިދާޅުވުމަށް ފަހު އެ ހެކިތައް ވެސް ބަލައިނުގަންނަން ސަންގެ ދެ ކުންފުނީގެ ދިފާއީ ވަކީލުން ހުށަހަޅުއްވާފައިވެއެވެ.\nދައުލަތުގެ ހުށަހެޅުމުގައި ހިމެނެނީ އެންމެ ކަމެކެވެ. އެއީ ކޮމްޕިއުޓާ ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓް ދައުވާ ކުރާ ފަރާތަށް ފޯރުކޮށްނުދީ ހެކި ރައްކާތެރި ކުރުމަށެވެ. އަދި ފަހުން ޝަރީއަތުން ކަނޑައަޅާ ޝަރުތުތަކަކާއި އިންތިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ދިރާސާކުރަން ފުރުސަތެއް ދިނުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހަޅުއްވައެވެ.\nއެކަމަކު އެއީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހެކި ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ އަމުރަކަށް އެދިވަޑައިގެން، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އޮންނަ އުސޫލުގެ ތެރެއިން ހެކި ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ އަމުރުގެ ފޯމު މެދުވެރިކޮށް ހުށަހަޅުއްވަން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމުގައި ސަން ކުންފުނިތަކުގެ ވަކީލުން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ހުށަހެޅުންތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ދެން އޮންނަ އަޑުއެހުމެއްގައި ގޮތެއް ނިންމަވާނެ ކަމަށް މައްސަލަ ބައްލަވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އިސް ގާޒީ އަހްމަދު ޝަކީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nސަންގެ ދެ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް އުފުލިފައިވާ ދެ ދައުވާ ސާބިތު ކުރަން ޖުމުލަ 82 ހެކި ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. ސަންގެ ދެ ކުންފުނީގެ ދެ ފަރާތުން ކިތާބީ 30 ހެކި އަދި ޝަފައީ ދެ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. ޝަފައީ އެއް ހެކަކީ ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ހެކި ބަހެވެ.\nމި މައްސަލާގައި ޔާމީންގެ މައްޗަށް ވެސް ދައުލަތުން ދެ ދައުވާއެއް އުފުލާފައިވާއިރު، ބޮޑު ޚިޔާނާތުގެ އެހެން މައްސަލައެއްގައި ޔާމީންގެ މައްޗަށް ދަށު ކޯޓުން އިއްވި ފަސް އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް މިހާރު ވެސް ގެންދަވަނީ ތަންފީޒު ކުރައްވަމުންނެވެ. އެ މައްސަލަ މިހާރު އޮތީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މަރުހަލާގައެވެ.\nސަން ސިޔާމް އަހުގައި ހުކުރަށް!\nނޮވެމްބަރު 8, 2021 13:12\nނޮވެމްބަރު 8, 2021 14:13\nގާޒީ އާއި އަދި ދައުލަތްވެސް ބަލައި ނުގަންނަން ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވީ ނުން ތިވަރު ވެއްޖެއިޔާ\nނޮވެމްބަރު 8, 2021 15:16\nހޭވިހަޑި އެނގިދާނެތީދޯ؟ ޔާމީނުވެރިކަމުގައި ޔާމީނުވެގެން އުޅުނު އެންމެނެން އެއީ ޤައުމަށް ހިޔާނާތްތެރިވި ބައެއް.\nމިހާރުވެސް އެވަރެއްނެތިގެން އެއުޅެނީ ކެވުނުވަރު މަދުވެގެން އަދިވެސް ޔާމީނު ވެރިކަމަށްގެންނަން\nނޮވެމްބަރު 17, 2021 14:34\nމި މުޅި ދިވެހި ރާއްޖެއައްވެސް ޒަމާނީ ތަރައްގީ ރޮކެޓް ސްޕީޓް ގާ ރައިސްޔާމީން ގެނެސް ދީފާވާ ކަން ބުއްދިސަލާމަތުން ހުރި ކޮންމެ މީހަކައް ފެންނާނެ


ރާއްޖެއަށް ކަނޑަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ އެމެރިކާގެ އެމްބެސެޑަރ އަދި އެމެރިކާގެ އެސިސްޓަންޓް ސެކްރެޓަރީ އޮފް ޑިފެންސް، ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް އާއި ބައްދަލުކުރައްވައިފި\n09 ޖެނުއަރީ 2019 14:18\nއެމެރިކާއިން ދިވެހިރާއްޖެއާއި ސްރީލަންކާއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ އެމްބެސެޑަރ ހިޒް އެކްސެލެންސީ އެލެއިނާ ޓެޕްލިޓްސް އާއި އެމެރިކާގެ އެސިސްޓަންޓް ސެކްރެޓަރީ އޮފް ޑިފެންސް ފޯރ އޭޝިއަން އެންޑް ޕެސިފިކް ސެކިއުރޓީ އެފެއާރޒް ހިޒް އެކްސެލެންސީ ރަންޑަލް ޝްރައިވަރ، ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދުﷲ ޝަމާލް އާ ބައްދަލުކުރައްވައިފިއެވެ.\nމިއަދު ހެނދުނު ބަންޑާރަ ކޮށީގައި ބޭއްވެވި މި ބައްދަލުކުރެއްވެވުމުގައި ދިފާޢީ އަދި ސަލާމަތީ ދާއިރާއިން ގުޅުން ހަރުދަނާކުރުމާއި ދެޤައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދެވޭނެ މަޝްރޫއުތަކާއި ބޭހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރައްވައި ދިވެހި ސިފައިން އެމެރިކާއިން ތަމްރީންކުރުމާއި އަދިި ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާ ތަރައްޤީކުރުމަށް ގުޅުން ހުރި ދާއިރާތަކުން އިތުރު އެހީތެރިކަން ހޯއްދެވުމާއި ގުޅޭގޮތުން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ވަނީ މަޝްވަރާކުރައެްވާފައެވެ.\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ވައިސް ވަހީދާއި ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ހާމިދު ޝަފީޤުގެ އިތުރުން އެމެރިކާއި ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ ޑިފެންސް އެޓާރޗޭ ލެޕްޓިނަންޓް ކާނަލް ޑޮގްލަސް ހެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.


Lhenveringe dhuvas faahaga kuruma beyvi rasmiyyaathugai thin lhen fothe nerefi - AO News\nޅެންވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ތިން ޅެން ފޮތް ނެރެފި\nއަލްމަރުޙޫމް ކޮޕީ މުޙައްމަދު ރަޝީދުގެ ތައުބީނުގެ ޖަލްސާގެ ތެރެއިން ފޮޓޯ: ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީ\nދިވެހިބަހުގެ އެކެޑަމީން ޅެންވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ތިން ޅެން ފޮތް ނެރެފިއެވެ.\nރޭ ހުޅުމާލެ ޣާޒީ ސުކޫލުގެ ހުސްބިމުގައި ޅެންވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަން ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތުގައި، ޖައުފަރު ކަމާލުއްދީންގެ ޅެންތައް އެކުލެވޭ ފޮތެއްގެ އިތުރުން ޚަޔާލާތެނަސީމުގެ ޅެންފޮތް އަދި މިއަހަރުގެ ޅެންވެރިންގެ ދުވަސް ހާއްސަކޮށްފައިވާ އުތީމް އާދަމް އަބްދުއްރަހުމާން (އުތީމް އާދަމްބެ)ގެ ހާއްސަ ޅެން ފޮތެއް ވަނީ ނެރެފައެވެ.\nރޭގެ ޖަލްސާގައި އެކަޑެމީގެ ދައުވަތަކަށް ވާހަކަދެއްކުންތެރިކަމުގެ ގޮތުން ނަމޫނާ ތިން ވާހަކަދެއްކުންތެރިން ޅެންވެރިކަމާއި ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަވާފައެވެ. މި ގޮތުން ޅެންވެރިކަމުގެ އަސާސީ ބަހާތަކުގެ މައްޗަށް އަބްދުލް މުއީދް ހަސަން ވާހަކދައްކަވާފައިވާއިރު، ޅެންވެރިކަމުގެ މުހިންމުކަމާއި ހާއްސަކަމުގެ މައްޗަށް މުހައްމަދު އާދަމް ސަލީމް ވަނީ ވާހަކަދައްކަވާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ނަސްމާ އަބްދުލް މުހްސިން ވަނީ ޒަމާނީ ޅެންވެރިކަމުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާލައި ވާހަކަދައްކާފައެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ދިވެހިބަހުގެ އެކަޑެމީގެ ރައީސް ޑރ. އަޝްރަފް އަބްދުއްރަޙީމް ވިދާޅުވީ ކުރިއަށް އޮތް މާދަރީބަހުގެ ދުވަސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވާސިޓީގެ ދަރިވަރުންގެ ޔޫނިއަންގެ ގޮތްޕެއް ކަމުގައިވާ ސްޓޫޑެންޓް އިނީޝިއޭޓިވް އާޓްސް (ސިއާ)އާ ގުޅިގެން ވަރަށް ކުލަގަދަކޮށް ބާއްވާނެކަމަށެވެ. އަދި އެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމަށް ބާއްވާ ޖާލްސާއެއްގެ ތެރޭގައި ޅެން ބަހުސެއް ކުރިއަށް ގެންދާނެކަމަށް އަޝްރަފް ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nޅެންވެރިންގެ ދުވަސްދިވެހިބަހުގެ އެކަޑަމީ\nބަހުގެ އެކަޑަމީން އޮންލައިން އަދަބީ އީދެއް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖައްސައިފި\nދިވެހިބަހުގެ ސިޔާސަތަށް އިޞްލާޙު ހުށަހެޅުމަށް ހުޅުވާލައިފި


ދިނީ ޒަހަރު… 31 | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\nފައިޒަންއާއި އެކުގައި ކާރުގައި އިން ޔަނާލްގެ މޫނުމަތީގައި ވަނީ ހައިރާންކަމެވެ. ފަހަތުގައި ކުލްޝޫމްވެސް އިނެވެ. ދާ ވަކިތަނެއް ނުބުނެ ފައިޒަންއާއި ކުލްޝޫމް އޭނާ ގޮވައިގެން ކާރުގައި ހެންވޭރާއި ދިމާލަށް ދަތުރުކުރާތާ ފަސްވަރަކަށް މިނިޓް ވެދާނެއެވެ.\n“ކޮންތާކަށްތަ މިދަނީ…” އެންމެފަހުން ނީނދެވިގެން ޔަނާލް އަހާލިއެވެ.\n“ވެއިޓް…. ދެން ނުވާނެ ގިނައިރެއް…” ފައިޒަން ޖަވާބުދިނެވެ.\n“އަޅެ މަންމައަށްވެސް ނޭނގޭތަ މިދާ ތަނެއް…” ޔަނާލަށް ނީނދެވުނެވެ.\n“ނަނާ……!!! ހާދަ ކެތްތެރިކަން ކުޑައޭދޯ…” ފައިޒަން ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލް ހިމޭނުން އިނެވެ.\nކުޑައިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ކާރު މަޑުކޮށްލީ ހެންވޭރުކޮޅުގައި ހަދަން ފަށާފައި ހުރި މިސްކިތެއް ކައިރީގައެވެ. ފައިޒަން ފައިބައިގެން ގޮސް ކުލްޝޫމް އިން ދިމާ ދޮރު ހުޅުވާދިނެވެ. ކުލްޝޫމް ނިކުތްއިރު ޔަނާލް ހުރީ ޔާޒް އަތުގައި ހިފައިގެން ނިކުމެއެވެ. ފައިޒަން ހީލާފައި ގޮސް ޔަނާލް ކައިރީގައި ހުރި ޔާޒް ނަގާ އުރާލިއެވެ.\n“މަންމަ ނަނާ ގޮވައިގެން އެތެރެއަށްދޭ.. އަޅުގަނޑު ވަންނާނަން ކުޑައިރުކޮޅަކުން..” ފައިޒަން ކުލްޝޫމަށް ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލް ހުރީ ވާނުވާ ނޭނގިފައެވެ. ޔަނާލް އަތުގައި ހިފައިގެން ކުލްޝޫމް މަގު ހުރަސްކޮށް ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. ދެމައިން އެކުގައި ހިނގާފައި ދާއިރު ހީވަނީ އެއް އުމުރެއްގެ ދެ އެކުވެރިން ހެންނެވެ. ‘އޯޝަންވޭ’ ނަމުން ނަންދީފައިވާ ގަދަ ފެހިކުލައިގެ ދަގަނޑު ގޭޓެއް ކައިރީގައި ކުލްޝޫމް މަޑުކޮށްލިއެވެ. ގޭޓުގެ މައްޗަށް ބޯގަންވިލާ ވެލެއް އަރުވާފައިވާއިރު މުޅި ސަރަހައްދުގައި ވަނީ ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ މާތަކުން ފުރިފައެވެ. ލުއިލުއި މީރުވަހެއް ސަރަހައްދުގައި ވަނީ ހިފާފައެވެ.\n“މިއީ ކޮންގެއެއް މަންމާ!” ޔަނާލް އަހާލިއެވެ.\n“މީގެފަހުން ނާލް އުޅޭނީ މިގޭގަ. މިއީ ދަރިފުޅުގެ އާގެ.. ހިނގާ އެތެރެއަށް…” ކުލްޝޫމް ބުނެލީ އެވަރަށެވެ. ޔަނާލް ދެބުމަ ގޮށްޖެހިގެން ދިޔައެވެ. ގޭޓު ކައިރީގައި އިން ސެކިޔުރިޓީ ގާރޑް ގޭޓް ހުޅުވާލަ ދިނުމާއެކު ޔަނާލްގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ކުލްޝޫމް އެތެރެއަށް ވަނެވެ. ތަނަވަސް ބޮޑު ގޯއްޗެކެވެ. މައިދޮރާއި ހަމައަށް ދާން ބޮޑު ބައެއް އޮތެވެ. ދެފަރާތުން ތަފާތު ވައްތަރުގެ މާގަސްތައް އިންދާފައި ވާއިރު އެއްފަރާތުގައި ހަދާފައިވާ ގަރާޖެއްގައި ދެތިން ކާރު ޕާރކް ކޮށްފައި އޮތެވެ. ގޭޓުން ފެށިގެން މައިދޮރާއި ހަމައަށް ދާން ހިމަ މަގެއް ފާހަގަވާގޮތަށް ވަނީ ހުދު އަކިރި ތަރުތީބު ކޮށްފައެވެ. އަނެއްފަރާތުގައި ކުޑަވަރެއްގެ ހިޔާކޮށްފައިވާ އުދޯލިގެއެއް ހުއްޓެވެ. އެތަނުގައި ވަނީ ބިއްލޫރި މޭޒެއް ބަހައްޓާ އިށީނދެވޭގޮތަށް ގޮނޑި ޖަހާލާފައެވެ. ކުރިމަތިން ފެންނަން އޮތީ ހަތަރު ބުރީގެ އިމާރާތެކެވެ. މުޅި ގޭގައި ލާފައިވަނީ މަޑު ނޫކުލައާއި ފިޔާތޮށި ކުލައެވެ. ޔަނާލް ދިޔައީ ހައިރާންކަމާއެކު އެގޭ ހުރިހާ ދިމާލަކަށް ބަލަމުންނެވެ.\nމައިދޮރާއި ހަމަވެފައި ކުލްޝޫމް މަޑުޖެހުނެވެ. އަދި ލޯބިން ފުރިގެންވީ ބެލުމަކުން ޔަނާލްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ.\n“މަންމައަށް ކަމެއް ކޮށްދީފާނަންތަ؟” ކުލްޝޫމް އަހާލިއެވެ. ޔަނާލް ބުމަ އަރުވާލަމުން ކޮންކަމެއްތޯ އަހާލިއެވެ.\n“މަންމަ ބޭނުމީ މިގޭ އެތެރެއަށް ދަރިފުޅު ތިކަޅު ހެދުމާއި މޫނު ފޮތިކޮޅު ނަގައިގެން ވަންނަން…” ކުލްޝޫމް ބުނެލިއެވެ.\n“އެއީ…؟” ޔަނާލަށް ކޮށްލެވުނީ ސުވާލެކެވެ. ކުލްޝޫމް ހީލިއެވެ.\n“މަންމައަށް އިތުބާރު ކޮށްބަލަ. ދަރިފުޅަށް ފާރަލާނެ އެއްވެސް މީހަކު މިގޭގައި ނޫޅޭނެ. މިގޭ އެހެރަ ދޮރުން އެތެރެވުމަށްފަހު ދަރިފުޅު ތިއީ މިނިވަން ކޮކާލެއް ފަދަ ކުއްޖެއް…” ޔަނާލްގެ ދަތްދޮޅީގައި ހިފާ ތަޅުވާލަމުން ލޯތްބާއެކު ކުލްޝޫމް ބުނެލިއެވެ. އެގޮތާއި ޔަނާލް ރުހުނެވެ. އަދި ކުލްޝޫމް ކުރިމަތީގައި ހުރެ ފުރަގަސްދިނެވެ. އެއާއެކު އޭނާގެ ކަޅު ހެދުމުގެ ފަހަތުގައިވާ ޒިޕް ކުލްޝޫމް ތިރިއަށް ދަމާލިއެވެ. ހަށިގަނޑުން ހެދުމާއި މޫނުފޮތިކޮޅު ވަކިކޮށް ކުލްޝޫމް އަތުގައި އޮތް ކަރުދާސް ކޮތަޅުގެ ތެރެއަށް ލިއެވެ. ރަތްކުލައިގެ އަތްކުރު ޓޮޕްކޮޅުގައި ޔަނާލް ވަރަށް ފުރިހަމައެވެ. އެފުރިހަމަ ކަމަށް އިތުރު ރީތިކަމެއް ގެނުވީ އެކޮތަޅު ތެރެއިން ކުލްޝޫމް ނަގާފައި ދިއްކޮށްލި މަޑު ޖީންސް ފޮތީގެ އަތްދިގު ޖެކެޓެވެ. ތިރިން ލާފައި ހުރި ހަމަ އެކުލައިގެ ސްކިނީއާއި ވަރަށް ގުޅެއެވެ. އަރިއަކަށް މަގުފަޅާފައި ފަހަތަށް ދޫކޮށްލާފައިވާ އިސްތަށިގަނޑު ހުރުމުން ތަފާތުގޮތެއް ހުއްޓެވެ.\n“ވަރަށް ލޯބި” ޔަނާލަށް ބަލާލަމުން ހިތާހިތުން ކުލްޝޫމް ބުނެލިއެވެ. އެއްފަރާތު ފާރުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުރި ބެލްއަށް ދެފަހަރަކު ފިތާލުމާއެކު އެތެރެއިން ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ. ކުރިމަތީގައި ހުރީ މެދުއުމުރުގެ އަންހެނެކެވެ. ދޮން ރީތި އަންހެނެކެވެ. ހަށިގަނޑު ފަލައެވެ. ނަމަވެސް ޒަމާނީ ފެޝަނަށް ލޯބިކުރާ މީހެއްކަން ބަލާބެލުމަށް ފާހަގަވެއެވެ. ކޮށްފައިވާ މޭކަޕާއި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ގަހަނާތަކަށް އެކަނި ބަލާލިޔަސް އެމީހާގެ ފެންވަރު އެނގެއެވެ. އެއީ ޔަނާލް ނުދަންނަ މީހަކަށް ވާތީ ފަހަތަށް އެނބުރި ކުލްޝޫމްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. ކުލްޝޫމްގެ ހިނިތުންވެފައިވާ މޫނު ފެނުމުން މިފަހަރު ޔަނާލަށް ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނުލިބުނެވެ.\n“މިއީތަ އަހަރެންގެ ޔަނާލް އަކީ…” އެމީހާ އަހާލިއެވެ. ޔަނާލް ގަދަކަމުން ހިނިތުންވެލަމުން ބޯޖަހާލިއެވެ. ނުވިސްނާ ހުއްޓާ އެމީހާ ޔަނާލްގެ ހަށިގަނޑުގައި ބައްދާލިއެވެ.\n“މިއީ ޝަބާދޮންތަ އިނގޭ…. ކީއްވެތަ މާބީރައްޓެހިކޮށް ތިބަލަނީ. ހިނގާ އެތެރެއަށް…” ޔަނާލްގެ އަތުގައި ހިފާލަމުން ޝަބާ ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލް އެއްފިޔަވަޅު ކުރިއަށް އަޅާލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ބަލާލީ ފަހަތުގައި ހުރި ކުލްޝޫމްގެ މޫނަށެވެ. ކުލްޝޫމް ބޮލުގެ އިޝާރާތުން ކުރިއަށް ދިޔުމަށް ބުނެ ހީލިއެވެ. ޔަނާލް ކުރިއަށް ހިނގައިގަތެވެ. ކުރިމަތިން ހާމައަށް ފެންނަން އޮތް ތަނަވަސް ސިޓިންގްރޫމަށް ބަލާލިއިރު މެދުގައި ބަހައްޓާފައިވާ ވަރުގަދަ ސޯފާ ކައިރީގައި އެމީހުންނަށް ފުރަގަސްދީގެން ކޮޅަށް ފިރިހެނަކު ހުއްޓެވެ. އެމީހާ ފެނުމުން ޔަނާލްގެ ފިޔަވަލުތައް ލަސްވިއެވެ. ލަސްލަހުން އެމީހާ އެނބުރުމާއެކު ޔަނާލްގެ ދެލޯ ވިދައިގަތެވެ. ވަގުތުން އެދެލޯ ފުރިގެން އައެވެ.\n“ބައްޕާ……!!!!” ޔަނާލަށް ގޮވާލެވުނެވެ. ރޮވިފައި ހުރި ހާރޫން ދެފަރާތަށް ދެއަތް ފުޅާކޮށްލުމާއެކު ޔަނާލް ދުއްވައިގަތެވެ. ހާރޫންގެ ހަށިގަނޑުގައި އޮޅުލައިގަތެވެ. ޔަނާލްގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ބޮސްދެމުން ދިޔަ ހާރޫނަށް ވެސް ވަނީ ރޮވިފައެވެ.\n“ބައްޕާ… ބައްޕަ އައީތަ؟؟ ބައްޕަ ރަނގަޅުވީތަ… ވާހަކަދެއްކޭތަ؟ ހިނގޭތަ…؟…” ޔަނާލަށް އެތައް ސުވާލެއް ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. މީގެ އަހަރެއް ކުރިން އޭނާއަށް ފެނުނު ހާރޫނާއި މިހާރުން ފެންނަން ހުރި ހާރޫނު ހާސްބައި ތަފާތެވެ. ފުރޮޅުލީ ގޮނޑިއެއްގެ އެހީގައި އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ނުދެވޭ މީހާ އެހުރީ ދެފައި މައްޗަށް ކޮޅަށެވެ. އެންމެ ކުރީގެ އެ ސްމާރޓްކަމާއި ހިތްވަރުގަދަކަން މޫނުމަތިން ހާމަވާން ހުއްޓެވެ.\n“ދަރިފުޅާ…!” ހާރޫންގެ އަޑު ކަންފަތުގައި ޖެހުނު ވަގުތު ޔަނާލަށް ދެލޯ މަރާލެވުނެވެ. އެ އަޑު އަހަން އޭނާ ކިހާ ދުވަހަކު އިންތިޒާރު ކޮށްފިހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ހިތާހިތުން ހެއްދެވިފަރާތަށް އެތައް ފަހަރަކު ޝުކުރުކުރިއެވެ.\n“ބަލާބަލަ ދަރިފުޅާ! އެހެރީ ކާކު…؟” ހާރޫން އިނގިލިން އިޝާރާތްކޮށްފައި ބަދިގެއިން ފެންތައްޓެއް ހިފައިގެން އައިސް ހުއްޓުނު އަންހެނަކު ދައްކާލަމުން ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލް ބަލާލިއެވެ. މެރޫން ކުލައިގެ ކުރުތާއެއްގައި ހުރި ހިކި ދޮން އަންހެނެކެވެ. އެގެއަށް ވަތްތަނުން އޭނާއާއި ބައްދަލުވި ޝަބާއާއި އެއްގޮތްކަމެއް ހުއްޓެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ފަނެވެ.\n“އެއީ ދަރިފުޅުގެ މަންމަ ޝާއިރާ…” ހާރޫން ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލްގެ މޫނުމަތިން ފާޅުވީ ހައިރާންކަމެވެ. އޭނާ ޝާއިރާއާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. އިސްޖަހާލައިގެން ޝާއިރާ ހުރީ ރޮވިފައެވެ.\n“އަޅުގަނޑުގެ މަންމައޭ…..” ކަރުނަވީ ދެލޮލުން ހާރޫނަށް ބަލާލަމުން ޔަނާލް އަހާލިއެވެ. ހާރޫން ބޯޖަހާލިއެވެ. ޝާއިރާއާއި ގާތަށް ޔަނާލް ފިޔަވަޅެއް އަޅާލިއެވެ. ކުރިމަތީގައި ހުއްޓުމުން އިސްއުފުލާ އެއްފަހަރު ޝާއިރާ ޔަނާލްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. އެދެލޮލުން ޔަނާލަށް ފެނުނީ މައިވަންތަ ކުލުނާއި ލޯތްބެވެ.\n“މަންމާ….!” ޔަނާލް ގޮވާލިއެވެ. ޝާއިރާގެ ރުއިމުގެ އަޑު ބާރުވިއެވެ. ދެވަނަ ސިކުންތުގައި ޔަނާލްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޝާއިރާ ބައްދައިގަތެވެ. ޔަނާލަށް ނޭވާލާންވެސް ދަތިވާ ވަރަށެވެ. ޔަނާލަށް ކުރެވިގެން ދިޔައީ ތަފާތު އިހުސާސެކެވެ. ދެމައިން އެކަކު އަނެކަކު ގައިގާ ބައްދައިގެން ތިބެ ރޮމުންގޮސް ތިރީގައި އިށީނދެވުނު އިރުވެސް ނޭނގުނެވެ. މުޅި ގޭތެރޭގައި ހަރުލާފައިވަނީ ރުއިމުގެ އަޑެވެ. ކުލްޝޫމް ކައިރީގައި އައިސް ހުއްޓުނު ފައިޒަންއަށް އެމަންޒަރު ބަލަން އުނދަގުވިއެވެ. ޔަނާލް ރޯ މަންޒަރު ބެލުމަކީ އޭނާއަށް ކެތްވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ހާރޫން ޔާޒް އުރާލުމާއެކު ފައިޒަން ދުރަށް ޖެހުނެވެ. އިށީނދެގެން ތިބި ދެމައިންގެ ދެމެދުގައި ޔާޒް ބޭންދީ ހާރޫނެވެ. ޔަނާލް ރޯ މަންޒަރު ފެނުމުން އިސާހިތަކު ޔާޒްވެސް ރޯން ފެށިއެވެ.\nކުޑައިރުކޮޅަކަށް ދެމިގެން ދިޔަ ހިތާމައިގެ ވަގުތުކޮޅު ނިމި ތަން ހަމަހިމޭންވުމާއެކު ކުލްޝޫމް ކުރިއަށްޖެހިލާ އެދެމައިން ނެގިއެވެ. އަދި ސޯފާގައި ބޭންދިއެވެ.\n“ދޮންތާ…!!! މިއީ މަގޭ މާމަ ދަރިފުޅު…” ކަރުނައިގެ ތެރެއިން ހިނިތުންވަމުން ޝައިރާ ޝަބާއަށް ބުނެލިއެވެ. އޭރު ޔާޒް އިނީ ޝާއިރާގެ އަތު ތެރޭގައެވެ. އަނެއް ފަރާތުގައި ޔަނާލެވެ. ރުއިމުގެ ސަބަބުން ޔަނާލްގެ ދެލޯ ވަނީ ދުޅަވެފައެވެ. ޝަބާ ބޯޖަހާލަމުން ހިނިތުންވެލިއެވެ.\n“ދަރިފުޅާ…..!!! ތިދެމައިން ދޫކޮށްލާފައި ދުވަހަކުވެސް މަންމަ ނުދާނަން. މަންމައާއި ދެން ވަކިނުވައްޗެ…” ޔާޒް މޫނުގައި ބޮސްދެމުން ޝާއިރާ ބުނެލިއެވެ. ކުލްޝޫމް ޔާޒް އުރާލުމާއެކު ޝާއިރާ އެނބުރުނީ ޔަނާލާއި ދިމާލަށެވެ. އޭނާ ޔަނާލްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. އެއީ އެންމެ ހަތަރު އަހަރުގައި އޭނާގެ އަތުން ބީވެގެން ދިޔަ ކުޑަކުޑަ ދަރިފުޅެވެ. ހަމަ އެމައުސޫމް މޫނެވެ. އޭރުގައި އޭނާ އެންމެ ލޯބިވި ބޮޑު ކަޅުތިލަ އަދިވެސް ޔަނާލްގެ އަތުގައި އެބައިނެވެ. އޭނާ ޔަނާލްގެ މޫނުގައާއި ދެއަތުގައި އަދި ހެދުމަށް ދަންދެން ބޮސްދެމުން ދިޔައެވެ. އިސާހިތަކު އަނެއްކާވެސް ޝާއިރާއަށް ރޮވިއްޖެއެވެ. އެމަންޒަރު ބަލަން ތިބި ހުރިހާ މީހުންނަށް ރޮވިއްޖެއެވެ. މާތްﷲ ގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމަށް ވުރެ ބާރުގަދަ އެހެން އެއްވެސް ބާރެއް ނުވެއެވެ. މަޔަކާއި ދަރިއެއްގެ ގުޅުމަކީ ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ބާރަކަށް ވަކިކޮށްލެވޭނެ ގުޅުމެއް ނޫނެވެ.\nހޭވެރިކަމެއް ވީއިރު މާއިރާ އޮތީ ކޮޓަރީގައެވެ. އޭނާއާއި ދާދި ގާތުގައި ހުރީ ދެ ފިރިހެން ދަރިންނެވެ. މާއިރާ ލަސްލަހުން ވެދިޔަ ކަންތައް ހަނދާންކުރަން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ އޮވެވުނު ތަން ޔަޤީންކޮށްލިއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ކޮޓަރިއެވެ. އޭނާ އޮތީ އަރާމު ގޮދަޑީގައެވެ. އޭސީ ވެސް ހުރީ އޮންކޮށްފައެވެ. އޭނާ ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވައެއްލިއެވެ. އޭނާ ހީކުރީ އޭނާއަށް އޮވެވުނީ ޖަލުގެ ތޭރިތަކުގެ ބިތްދަށުގައި ކަމަށެވެ.\n“މަންމައަށް ކިހިނެއްވީ؟ އަޅުގަނޑު ކޮޓަރިން ނިކުތްއިރު މަންމަ އޮތީ އަނބުރައިގަނެފަ. ހިނގާ ހޮސްޕިޓަލަށްދާން” އާކިން އަހާލިއެވެ.\n“ނަސީބެއްނު އެކަންތައްތައް އަސްލަކަށް ނުވިކަން. އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެން އޮންނާނީ ޖަލުގަކަމަށް. ކޮބާ ހާރޫނު މިހާރު؟؟؟ އެއްވެސް ކަމެއް އޭނަ ނުކުރޭ ދޯ އަހަރެމެންނަށް” މާއިރާ އަހާލިއެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތީގައި ވަނީ ކަންބޮޑުވުމުގެ އަސަރުތަކެވެ.\n“ހާރޫނޭ…!!! އޭނަ އައީ ކޮންއިރަކު؟؟؟” އާކިންއާއި ޒާކިން ހައިރާންކަމާއެކު އެކަކު އަނެކަކަށް ނަޒަރެއް ދިނެވެ.\n“އަހަރެން ސިޓިންގްރޫމުގައި އިންދާ ހާރޫން އައިސް ހުއްޓުނީ އަހަރެން ކުރިމަތީގަ. އޭނަ ހުރީ ކޮޅަށް” މާއިރާ ހަނދާންކޮށްފައި ކިޔާދިނެވެ.\n“މަންމާ… ހާރޫނެއް ނާދޭ… އެނޫންކަމަކާ މިހާރު މަންމަ ނުވިސްނާ. ދުވަސްކޮޅަކުން އަހަރެމެން ދެމީހުންވެސް މަންމައަށް ފެންނާނީ ހާރޫނު ސިފައިގަ ތިހާވަރު ވަންޏާ… ކުލްޝޫމް ބުންޏެއްނު ތިންމަސްވަރު އޭނަ އެކޮޅުގަ މަޑުކުރަން ޑޮކްޓަރުން އެދިލެއްވިއޭ” އާކިން އޮޅުންފިލުވައިދިނެވެ. މާއިރާ ބޯހިއްލާލާ ބުރަކަށި ދަށަށް ބާލީސް ލައްވާލުމަށްފަހު ލެގިލިއެވެ. އޭނާ ވިސްނާލިއެވެ. އެއީ އޭނާއަށް ހީވިގޮތް ހެއްޔެވެ؟ އަސްލަށްވެސް ހާރޫން ނާދޭ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ ތުންފަތް މައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ.\nކޮޓަރި ތެރޭގައި ހުރި ބޮޑު އެނދުމަތީގައި ހެޑްބޯޑުގައި ލެގިލައިގެން އިން ޝާއިރާގެ އުނގުގައި ބޯއަޅާލައިގެން ޔަނާލް އޮތެވެ. އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ޝާއިރާ ފިރުމަމުން ދިޔައެވެ. ޔަނާލްގެ ތުންފަތްމަތީގައި ވަނީ ހިނިތުންވުމެކެވެ. ތިރީގައި ކުޅޭން އިން ޔާޒް ކައިރީގައި ހާރޫނު އިނެވެ. އޭނާ އިރުކޮޅަކާއި އެނދުގައި ތިބި ދެމައިންނަށް ނަޒަރެއްދެއެވެ. ބަލާލަން ކިހާ ހިތްގައިމު މަންޒަރެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ އާއިލާ ފުރިހަމަވެއްޖެއެވެ.\n“އަލްހަމްދުލިއްލާހް….” މޫނުގައި ޙަމްދު އަޅަލަމުން ހާރޫނަށް ބުނެވުނެވެ.\n“މަންމާ…!!! މިހުރިހާ ދުވަހު މަންމަ ކޮންތާކު އުޅުނީ…” ތަނަށް ވެރިވެފައިވި ހިމޭންކަމުގެ ތެރެއިން ޔަނާލް އަހާލިއެވެ.\n“ބައްޕަ ކިޔާދީފާނަން…” ތެދުވެގެން އައި ހާރޫން އިށީނީ ޔަނާލްގެ މަގަތުންނެވެ. ޔަނާލް ބޯޖަހާލިއެވެ. އަދި ހާރޫންގެ ވާހަތައް އަޑުއަހަން އޭނާ ތައްޔާރުވެލިއެވެ.\n“ޝައިރާއާއި ބައްޕަ ކައިވެނިކުރީ އެތައް ދުވަހަކު ރައްޓެހިވެގެން އުޅެފަ. ރިޔާޒް، ކުލްޝޫމް، ލިލިޔަން، މާއިރާ އަދި ޝާއިރާއަކީ އޭރުގައި ބައްޕަގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިން. ޝާއިރާއަކީ ބައްޕަ އެންމެ ފުރަތަމަ ލޯބިވި އަންހެންކުއްޖާ. ކައިވެންޏާ ޝާއިރާގެ މައިންބަފައިން ނުރުހުން ފާޅުކުރީ. އޭރުގަ ބައްޕަގެ ފަރާތުން ނުރުހުން ފާޅުކުރާނެ އެއްވެސް މީހަކު ދުނިޔޭގައި ނެތް. ބައްޕަ ޝާއިރާއާއި ކައިވެނިކުރީ އެ އާއިލާއާއި ދެކޮޅަށް. އޭރުގަ ބައްޕައަކީ ކުޑަކުޑަ ވިޔަފާރިވެރިއެއް. މާލޭގައި ކިޔެވުމުގެ އިތުރުން ބައްޕަ ހިންގަނީ އާދައިގެ ކުޑަކުޑަ ފިހަރާއެއް. ބައްޕަމެންގެ ކައިވެނި ކުރެވުނީމަ އެކަމާއި ހިތްހަމަނުޖެހިގެން ޝާއިރާގެ މަންމައާއި އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ދައްތަ ޝަބާ ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރީ… ކައިވެނި ކުރިތާ އަހަރެއް ވާންއުޅެނިކޮށް ދަރިފުޅު ލިބިއްޖެ. ވަރަށް ލޯބިން އުޅުނީ. އެއްވެސް މީހެއް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބުނަސް މާތްﷲ ގެ ހެޔޮރަޙްމަތާއި މިންވަރުފުޅުން ބައްޕައަށް އައީ ދުވަހަކަށް ފަހު ދުވަހެއް ތަނަވަސްވަމުން. އޭރުގަ ބައްޕަގެ ވިޔަފާރިއާއި ރިޔާޒް ގުޅުނީ. އޭރު ރިޔާޒްވެސް ކުލްޝޫމާއި ކައިވެނިކޮށްގެން ފައިޒަން ލިބިފައި ހުރީ. އެންމެފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެންވެސް މާއިރާއައީ ބައްޕައަށް ލޯބީގެ އެތައް މެސެޖްތަކާއި އެތައް އުނދަގުލެއް ކުރަމުން. މާއިރާގެ ބައްޕަ ފިރުދައުސްއަކީ ބައްޕައަށް އެކި ކަންކަމުގައި ވަރަށް އެހީވަމުން އައި މީހެއް. ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި މީހަކާއި އިނދެގެން މާއިރާއަށްވެސް ކައިރި ކައިރީގައި ތިން ފިރިހެންދަރިން ލިބުނީ. ދަރިފުޅު އުމުރުން ހަތަރު އަހަރު ވީތަނާ މާލޭގައި ހިނގި ވަރަށް ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓެއްގައި ޝާއިރާގެ ބޮލަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި އަވަސް ފަރުވާއަށް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ގެންދެވުނީ. އެދަތުރު ދަރިފުޅުވެސް ގޮވައިގެން ދިޔައީ. އެހީތެރިއަކަށް މާއިރާއާއި މާއިރާގެ ބައްޕަވެސް ދިޔަ. ބޭރުން ކުރި ސިކުނޑީގެ ނުރައްކާތެރި އޮޕަރޭޝަން ކާމިޔާބު ވިޔަސް ޝާއިރާގެ ހަނދާންތައް ވަނީ ފިލާފައި. ބައްޕަ ވަރަށް ދެރަވި. އެތަނުގައި އެތައް ބޭހެއް ކޮށްގެން ރާއްޖެ އެނބުރި އައިރު މައިބަދައަށް ލިބުނު ގެއްލުމެއްގެ ސަބަބުން ޝާއިރާއަށް ހިނގެނީ ވަރަށް މަސައްކަތުން. އެހެން އުޅެނިކޮށް ފިޓް ޖެހިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައީ. އޭގެފަހުން ނުއެއް ހިނގޭ ވާހަކައެއް ނުދެއްކޭ. އަބަދު އޮންނަނީ އެޑްމިޓްކޮށްފައި. އެދުވަސްކޮޅު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަރިފުޅު ނިކަމެތިވެގެން ދިޔައީ. ބައްޕައަށް މަޖުބޫރުވީ މާއިރާއާއި ކައިވެނިކުރަން. ދަރިފުޅަށް ލިބިދާނެ ނިކަމެތިކަމަށްޓަކައި. ފިރުދައުސްގެވެސް އެދުމާއެކު. އޭގެފަހުން ދަރިފުޅު ބޮޑުވަމުން އައިރު އަސްލު މަންމައަކީ ޝާއިރާކަމާއި ދަރިފުޅުގެ މަންމަ އޭރުގައިވެސް ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮތްކަން ސިއްރުކުރުމަށް މާއިރާ ބައްޕަ ކައިރީގައި ކިޔަމުން އައީ. މާއިރާ އެދުނުގޮތަށް ބައްޕަ ކަންތައް ކޮށްދިނިން. އަދި އޭނާގެ ދަރިންނަށްވެސް ބައްޕައެއްގެ ލޯބި ދިނިން. އެންމެފަހުން ދަރިފުޅު ވަރަށް ބޮޑުވިފަހުން އިތުރު ފަރުވާއަށް ޝާއިރާ ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުވާލީ. އެދަތުރުގައި ބޭރުން ޝާއިރާއާއި ހަވާލުވީ ޝަބާ. ދަރިފުޅުގެ މާމަވެސް ހިތާމަކޮށްކޮށް މިދުނިޔެ ދޫކޮށް ދިޔައީ… އިންޑިޔާގައި ހުއްޓާވެސް ޝާއިރާ އެކްސިޑެންޓެއްވި. ނަމަވެސް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބި ސަލާމަތްވި. ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ބައްޕަ ބޭރަށް ގޮސް ޝާއިރާގެ ހާލު ބަލަމުން އައީ. ޝާއިރާއަށް ނޭނގޭ ބައްޕަ އަކީ ކާކުކަންވެސް….. ބައްޕަ ބޭހަށް ފުރައިގެން ދިޔަފަހުން ޝާއިރާއާއި ބައްދަލުކޮށްދިނީ އައްޔުމަން. އޭރު ޝާއިރާ ހުރީ މުޅިން ރަނގަޅުވެފައި. މަންމައާއި ބައްޕަ ބައްދަލުވެ ދެން ބައްޕަގެ ހުރިހާކަމެއް ކޮށްދިނީ ޝާއިރާ. ފައިޒަންއަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް އިނގޭނެ… ޝާއިރާއައީ ފައިޒަންއާއި ހުރިހާ އެއްޗެއް ޙިއްސާކުރަމުން. ފަހުން ޝާއިރާ ކިޔާދިނީ އޭނާ އެކްސިޑެންޓްކޮށްލީ މާއިރާކަމަށް. މާއިރާ އެކަން ކުރީ ބައްޕަދެކެ ލޯބިންނެއްނޫންކަމާއި ފައިސާގެ ދަހިވެރިކަމުގައި ކަމަށް. ޝާއިރާ ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮތްއިރު މާއިރާ ބައްދަލުކުރަން އައި ކަމަށް ބުނި. ހަނދާން އައުމާއެކު ޝާއިރާ އެދުނީ ދަރިފުޅާއި ބައްދަލުކޮށްދިނުމަށް. ބައްޕަ އުޅުނީ ދަރިފުޅުގެ ފޮޓޯ މަންމައަށް ދައްކައިގެން ހިތްހަމަޖައްސައިދީގެން. މާލެ އާދެވުމާއެކު މަންމަ ބޭނުންވީ ދަރިފުޅާއި ބައްދަލުކުރަން” ހާރޫންގެ ވާހަކަ ނިންމާލިއިރު ޝާއިރާއަށް އިނީ ރޮވިފައެވެ. ޔަނާލް ޝާއިރާގެ ދެލޯ ފޮހެދިނެވެ.\n“ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މިދަރިފުޅު ދުވަހަކުވެސް މަންމަ ދޫކޮށްފައެއް ނުދާނަން. އަބަދުވެސް ހުންނާނީ މަންމަ ފެންނަ ހިސާބުގައި” ޝާއިރާގެ ހަށިގަނޑުގައި ލޯބިން ބައްދާލަމުން ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\n“ދަރިފުޅު އެގެއަށް ދާކަށް ދެން މަންމަވެސް ބައްޕަވެސް ބޭނުމެއްނޫން. މިއީ ދަރިފުޅަށްޓަކައި ބައްޕަ ވަރަށް އަގުބޮޑުކޮށް ގަތް ގެއެއް. މިގޭ ޙައްޤުވެރިންނަކީ ތިދެމައިން. މިރޭ ފައިޒަން ކައިރީގައި ބުނެގެން ތިދެމައިންގެ ހުރިހާ އެއްޗެއް މިގެއަށް ގެންނާނަން…” ހާރޫން ބުނެލިއެވެ.\n“ބައްޕާ…! ފައި ވަރަށް ރަނގަޅު. ފައި އެބައެދޭ ކައިވެންޏަށް. އަޅުގަނޑު ބުނިން އަޅުގަނޑުގެ ޔަޒްދާނުގެ މަރަށް އިންސާފު ލިބިގެންނޫނީ ކައިވެންޏަކާއި މެދު ނުވިސްނާނަމޭ. މީހަކާއި ކައިވެނި ކުރަންޏާ ކުރަން ބޭނުމީ ފައި އާ” ޝާއިރާގެ އުނގުގައި އޮތް ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\n“ބައްޕައަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް އިނގޭ. ފައިޒަންއަށް ވުރެ ވަކި ރަނގަޅު ކުއްޖެއް ދެން ދަރިފުޅަށް ލިބިދާނޭ ބައްޕަގެ ހިތެއް ނުބުނޭ. ތިކައިވެންޏާއި ބައްޕަވެސް މަންމަވެސް ވަރަށް ޤަބޫލު” ހާރޫން ލޯތްބާއެކު ބުނެލިއެވެ.\n“އަދި މިއަދު ވަރަށް މަޖާކޮށޭ ދިމާވީ. މާލެ އައިގޮތަށް ޝައިރާއާއި ޝަބާ މިގެއަށް ފައިޒަންއާއެކު މިގެއަށް ފޮނުވާލާފައި ބައްޕަ ދިޔައީ އެގެއަށް. ސިޓިންގްރޫމުން ބައްޕައަށް މަރުޙަބާ ކިއީ މާއިރާ… ބައްޕަ ފެނުމާއެކު އޭނަ ތިރިއަށް ދެމިއްޖެ…. ހެހެހެ އެފަކީރު ބިރުން އަވަދިނުވީ ކިރިޔާ….” ހިނިގަނޑަކާއެކު ހާރޫން ކިޔާދިނެވެ. ޔަނާލާއި ޝާއިރާއަށް ވެސް ހެވުނެވެ.\nމުޅިން އާދުވަހެކެވެ. ހެނދުނުގެ ސަޔަށްފަހު ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ޝާއިރާ އުޅުނީ ހާރޫންގެ ގަމީހެއް އިސްތިރި ކުރުމަށެވެ. ހާރޫން އެނދުގައި އިނީ ޝާއިރާގެ ހަރަކާތްތަކަށް ބަލާށެވެ.\n“މިއަދު އޮފީހަށް ވަދެ ހުރިހާ ކަމަކާއި ޖެހޭނެ ހަވާލުވާން. ވަރަށް ބުރަވާނެ. އެކަމަކު ބަލާނަން އިނގޭ މެންދުރު ކާން ގެއަށް އާދެވޭތޯ” ހާރޫން ބުނެލިއެވެ. ޝާއިރާ ހިނިތުންވެލަމުން ބޯޖަހާލިއެވެ.\n“ޝާއިރާ އެހާ ބުރަކޮށް އުޅުނީމަ ވަރަށް ދެރަވޭ… ޝަބާދޮންތަވެސް އެފުރީ. މަސައްކަތްކުރާނެ ކުދިންކޮޅެއް ހޯދާނަން ވަރަށް އަވަހަށް” ހާރޫން ބުނެލިއެވެ.\n“ނޫން. އަހަރެން ބޭނުމެއްނޫން. ބޮލުގައި ހުރި ކޮންމެ އިސްތައްޓަކަށް ނޯކަރަކު ގެންގުޅެން އަހަރެން ބޭނުމެއްނުވޭ ކިތަންމެ ތަނަވަސްކޮށް އުޅުނަސް” ޝާއިރާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n“އެކަމަކު ޝާއިރާ އަދި އެއްކޮށް ރަނގަޅެއް ނުވެއެއްނު. ދެރަވޭ ތިހެން އުޅޭތަން ފެނުނީމަ” ހާރޫން ބުނެލިއެވެ.\n“ހެއްދެވި ފަރާތަށް ޙަމްދުކުރަން ތިކަހަލަ ކެއަރިންގް ފިރިއެއް ދެއްވިކަމަށްޓަކައި. އެކަލާނގެ އަހަރެން ފިރިމީހާގެ ހަޔާތަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް އަހަރެން ފޮނުވާފައި މިހިރީ ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި. އެންމެފަހު ނޭވައަށް ދަންދެންވެސް އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއަށް ޙިދުމަތްކޮށްން މިގޮތަށް ކޮޅަށް ހުންނާނަން” ހާރޫންގެ ފުރަގަހުން ހުއްޓި އެއް އަތުން ގަމީހުގެ އަތްކުރި ލައްވާލަމުން ޝާއިރާ ބުނެލިއެވެ.\n“އަލްޙަމްދުލިއްލާހް. އަހަރެން އަބަދުވެސް ބުނަމެއްނު މާއިރާއަށް ވުރެ ޝާއިރާ ތަފާތޭ…” ޝާއިރާގެ ގެނެސް އަތުތެރެއަށް ލަމުން ހާރޫން ބުނެލިއެވެ.\n“ބަލައިގެން އުޅެއްޗެ. އަހަރެން ފަދައިން ހާރޫނަކީވެސް އަދި ކިރިޔާ ބަލިން ސަލާމަތްވެފައި ހުރި މީހެއް. އަދި ކާންޖެހޭ ބޭސްތައްވެސް އެބަހުރި… އެހާ ބުރަކޮށް މަސައްކަތްނުކުރާތި” ޝާއިރާ ބުނެލިއެވެ.\n“ޝާއި ވެސް….” ހާރޫން ބުނެލިއެވެ.\n“އަހަރެންނާއި ދޭތެރެ ނުވިސްނަބަލަ. އަހަރެންނަށް އެހީވާން މިގޭ ތެރޭގައި އަހަރެންނާއި އެއްވަރުގެ ބޮޑު އަންހެން ދަރިއެއްވެސް އެބަހުރި ދޯ. ޔޫ ޑޯންޓް ވޮރީ ލަވް….” ލޯތްބާއެކު ޝާއިރާ ބުނެލިއެވެ. ހާރޫން ހިނިތުންވެލަމުން ޝާއިރާގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދިނެވެ.\nއެދުވަހުގެ ހަވީރު އޮފީސް ނިންމާފައި ގެއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި އޯޝަންވޭއަށް ފައިޒަން ކާރު މަޑުކޮށްލިއެވެ. ކޮނޑުގައި ލެޕްބޭގް އަޅުވާލާފައި ހުރިއިރު އޭނާ ހުރީ ރަސްމީކޮށެވެ. އެތެރޭގައި ކާރު ޕާކްކޮށްފައި އޭނާ މައިދޮރުން އެތެރަށް ވަދެގެން ދިޔައީ އަތުގައި އޮތް ކާޑް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. ސިޓިންގރޫމުން އެއްވެސް މީހަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އޭނާ ބަދިގެއާއި ބަދިގެއިން ނިކުމެވެން ހުންނަ ހުސްބަޔަށްވެސް ނިކުމެ ބެލިއެވެ. މީހެއްގެ ހިލަމެއް ނުވިއެވެ. ސިޑިން އަރައިގެން ގޮސް ފުރަތަމަ ފަންގިފިލާގެ ބެލްކަނި ބަލާލިއެވެ. ޕޮޓްތަކެއްގައި އިންދާފައި ހުރި ހުދާއި ފިޔާތޮށި ފިނިފެންމާ ގަސްތަކަށް ފެންދިނުމަށް އަވަދިނެތި ޝާއިރާ އުޅުނެވެ.\n“ސަލާމް ޝާއްތާ….!” ފައިޒަން ޝާއިރާއަށް ސަލާމް ގޮވާލިއެވެ.\n“ވަޢަލައިކުމް ސަލާމް….އަނހަ ފައިތަ…؟ ކޮންއިރަކު އައީ…؟” ފަހަތަށް އެނބުރިލަމުން ޝާއިރާ ޖަވާބުދިނެވެ.\n“ދެންމެ މިއައީ… މިއަދު ހާދަ ތަފާތޭ… އޯހް… ބުރުގާ އެޅީ ދޯ…. ރީތި އިނގޭ… ކޮބާ ހާރޫންބެ…” ފައިޒަން އަހާލިއެވެ.\n“އާނ… މިއަދު ނާލްއާއި ދެމައިން ބުރުގާ އެޅީ. ނާލް ދެކެފިންތަ؟ ބުނި ފައިއަށް ފޮޓޯއެއް ފޮނުވާނަމޭ…” ފެންހޮޅިން އަތް ދޮވެލަމުން ޝާއިރާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n“އަދި ނުލިބޭ. ކޮބާތަ މިހާރު؟” ފައިޒަން އަހާލިއެވެ.\n“ކޮޓަރީގަ” ޝާއިރާ ޖަވާބުދިނެވެ. ފައިޒަން މިސްރާބު ޖެހީ ޔަނާލްގެ ކޮޓަރިއާއި ދިމާލަށެވެ.\nއެތެރެއަށް ހުޅުވިގެން ދިޔަ ދޮރާއެކު ފައިޒަންއަށް ފެނުނީ ކުޅޭ އެއްޗެހިތައް ހިފައިގެން ތިރީގައި ކުޅެން އިން ޔާޒްއެވެ. ޔާޒް ފެނުމުން އޭނާއަށް ކެތެއްނުވިއެވެ. އޭނާއަށް ވުރެ ކުރިން ޔާޒް އައިސް އޭނާގެ ފައިގާ ހިފައިގަތެވެ.\n“ބައްޕިގެ ދަރިފުޅާ…. ވަރަށް މިސްވި ބޭބީ….” ޔާޒްގެ ކޮލުގެ ދެފާރުން ބޮސްދެމުން ފައިޒަން ބުނެލިއެވެ.\n“ކޮބާތަ މަންމި…” ޔާޒް ކުރެން ފައިޒަން އަހާލިއެވެ. ތުއްތު ބަހުރުވައިން ޔާޒް ދެއްކި ވާހަކަތައް ފައިޒަންއަށް އޮޅުމެއް ނުފިލިއެވެ. އޭނާ ފާހާނާއާއި ދިމާލަށް ބަލާލީ ޔަނާލް ނިކުތްކަން އެނގުމުންނެވެ. ހުދުކުލައިގެ އަތްދިގު ޓޮޕްކޮޅުގެ ދަށުން ވިލު ނޫކުލައިގެ ސްކާރޓުގައި ބެގީކޮށްލައިގެން ހަމަ އެކުލައިގެ ޝޯލްއަކުން އިސްތަށިގަނޑު ނިވާކޮށްގެން ހުރި ޔަނާލް ފެނުމުން ފައިޒަންއަށް އިންތަނުން ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ. އޭނާ ޔަނާލާއި ދިމާލަށް ހިނގަންފެށީ އަމިއްލަ ބާރުގައެއް ނޫނެވެ. ޔަނާލް ހުރީ ފައިޒަންގެ އެ ތަފާތު ބެލުން ފެނި ލަދުގަނެފައެވެ.\n“ވާއު…. ބިޔުޓިފުލް…. ތީ ހަމަ އަހަރެންގެ ނަނާތަ…” ޔަނާލް ކައިރިގައި ހުއްޓުމަށްފަހު ފައިޒަން އަހާލިއެވެ. ޔަނާލް ބޯޖަހާލިއެވެ.\n“ވަރަށް ވަރަށް ލޯބި…. މާޝާﷲ… ކިސީކީ ނަޒަރްނާލަގޭ…..” ފައިޒަން ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލްގެ ހިނިގަނޑު ދިޔައީ ފަޅައިގެންނެވެ. ޔަނާލް އެގޮތަށް ހޭމަންޒަރު ފެނި ފައިޒަންއަށް އެހެން ދިމާލަކަށް ނަޒަރު ބަދަލުކޮށްލަން އުނދަގުވިއެވެ.\n“އަދި މިހާރު ވަކިން ރީތި…” ފައިޒަން ބުނެލިއެވެ.\n“ދެން ހެޔޮ… ހާދަ ހިންދީއޭ ދޯ…” ފައިޒަންގެ ބަނޑުގައި ވިކާލަމުން ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލް ކުރި ކަމަކަށް ނުބަލާ ފައިޒަން މަޑުމަޑުން ޔަނާލާއި ގާތަށް ޖެހެން ފެށިއެވެ. ޔަނާލް ފަހަތަށް ޖެހެމުން ގޮސް ޑްރެސިންގްޓޭބަލްގައި ލައްވެލިއެވެ. ޔަނާލަށް ސަލާމަތް ނުވެވޭނެހެން އޭނާގެ ދެއަތް ޑްރެސިންގްޓޭބަލްގައި ވިއްދާލިއެވެ.\n“ފައި! ކީއްތިކުރަނީ. ބިރުގަނޭ….” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތީގައިވަނީ ހާސްކަމެވެ.\n“ކީއްވެ ބިރުގަންނަނީ. މަށަކީ ހަންޑިއެއްތަ؟” ފައިޒަން އަހާލިއެވެ.\n“ނޫން….” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\n“ދެން….؟” ފައިޒަން އަހާލިއެވެ.\nޔަނާލް އިސްޖަހާލިގޮތުން ފައިޒަންއަށް ހެވުނެވެ. އޭނާއަށް އިރުކޮޅަކު ޔަނާލްގެ މޫނަށް ބަލަން ހުރެވުނެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު މަޑުމަޑުން ދަތުރުކުރީ ޔަނާލްގެ ތުންފަތާއި ހަމައަށެވެ. މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައެއްގެ ލިޕް ގްލޮސްއަކުން އޭނާގެ ތުންފަތުގެ ފަޅު ފިލުވާފައިވާއިރު ފައިޒަން ދިޔައީ އިހުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ޔަނާލް އިސްއުފުލާ ބަލާލިއިރު ފައިޒަންގެ މޫނުވީ ނުރައްކާތެރި ދަރަޖައަކަށް އޭނާގެ މޫނާއި ގާތުގައެވެ. އޭނާއަށް ދެލޯ މަރާލެވުނެވެ. މިދަނޑިވަޅުގައި ފައިޒަން ހިފަހައްޓަން އޭނާގެ ހިތް އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. ސަބަބަކީ ހިތުގެ ކޮންމެސް ކަނަކުން ފައިޒަންގެ ލޯތްބަށް އޭނާއަށް އެދެވޭތީއެވެ. ޔަނާލަށް ދެލޯ ހުޅުވާލެވުނީ ފައިޒަންގެ ތުންފަތް އޭނާގެ ނިތްކުރިމަތިން ބީހިލުމުންނެވެ.\n“ގޯޑް ބްލެސް ޔޫ…” ޔަނާލް ބަލާލުމާއެކު ފައިޒަން ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލް ހީލިއެވެ. އޭނާގެ ހިތުން ފައިޒަންއަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރަށް ބޮޅެއް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ.\n“އެބަބަލާ….” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\n“ކާކު….؟؟” ފައިޒަން އަހާލިއެވެ.\n“އަހަރެމެން މިތަނުގައި ކުރި ހުރިހާ ކަމެއް ބަލައިފި” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\n“ކާކުތަ….؟” ދެފަރާތް ހޯދާލަމުން ފައިޒަން ބުނެލިއެވެ.\n“ޔާޒް….” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ. ފައިޒަން ފަހަތަށް އެނބުރި ބަލާލިއެވެ. ތެދެކެވެ. އެނދުގައި ދެއަތް އަޅުވާލައިގެން އެއް އިނގިލި އަނގައަށް ލައިގެން ނުލަފާ ވައްތަރަކަށް ހިނިތުންވެލައިގެން ޔާޒް ހުރީ އެދެމީހުންގެ ހަރަކާތްތަކަށް ބަލާށެވެ. ފައިޒަން އަލުން ޔަނާލްގެ މޫނަށް ބަލާލިއިރު ހުރީ ހިނިއައިއްސައެވެ. އިރުކޮޅަކުން ދެމީހުންނަށް އެއްކޮށް ހެވުނެވެ. އެހުނުމުގައި ޔާޒްވެސް ބައިވެރިވިއެވެ.\n“ތިއެއްނޫނޭ. އާދެބަލަ އެއްޗެއް ދައްކާލަން މިއައީ…” ޔަނާލް އަތުގައި ހިފައިގެން ހުރެ ފައިޒަން ހިނގައިގަތެވެ\n“ވަޓްސް ރޯންގް؟” ފައިޒަން ލެޕް ހުޅުވާލުމުން ޔަނާލް އަހާލިއެވެ.\n“ބަލާބަލަ” އަޅުވާފައި އިން ވީޑިއޯ ކްލިޕެއް ޕްލޭކޮށްލުމަށްފަހު ޔަނާލާއި ދިމާލަށް ލެޕް އަނބުރާލިއެވެ. ފެންނަމުން ދިޔަ މަންޒަރެއްގެ ސަބަބުން ޔަނާލަށް އަނގަމަތީގައި އަތް އެޅުނެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތީގައި ހައިރާންކަމުގެ ކުލަވަރު ވަށާލިއެވެ.\nmi bai genesdhinun lasvi kamahttakai kiyuntheringe arihuhn nihaayathah ma’afah edhen.\nmi bai ves huriha kudhinnah kamudhaane kamah heekuran.\nFinally up vejje..\ndhw.. finaly… and sorry ingey ehaa imthizaaru kurevuneethi\nMaashaa Allah vvvv.reethi\n🙂 thankyu so much sai\nwoww??? varah furihama.. masha allah..❤❤❤\n🙂 thankyu so much yaaanaa\nThank you usaali ❤\nNow story thiothee v bodah hamayakah elhi kankan hama jehifaa. Dhen kunnu genes nimmaleema reerhivaane. Aanmukoh mi site ga hunna vaahaka thakaa balaairu mivaahaka v salhi. 😀\nfinally mi part ves varah rythi waiting for the next part\n🙂 thankyu so much AMAAN\nPlease mi story ge 1St part thah kiyeynee kihinehtha 1St part thah fennaanegotheh bunedheebala ushaali\nv v v salhi ? next part maadhan genesh dhyyba plxx ???❤\n🙂 thankyu so much Ainth\nFirst part kihineh kiyaaleveynee..?\nfenvaru online in kiaaleveyne. + face book page eh innaane ‘ushaaly ge vahaka’ mi page in ves kiyaaleveyne\nDhen kon irakun aneh part ????\nMashaa Allah. Mibaives varah furihama. Maadhamaa dhen in bai genesdhehchey. I love this story very much ❤\n🙂 thankyou so much Sid\nwill try my best ingey mmadhama geneveytho\nMasha allah Varah reethi Part vx. Kmme part eh vx kiyan regular koh but comment eh nukurevey. Story is hama v v v wowww ❤??? next part up kohdhechey avahah\nVarah reethi.Maashaa Allah. Keep it up.\nލޯބި March 23, 2022\nއިންތިޒާރުގައި ހުންނާނަމޭ ލޯބިން….1\nލޯބި April 9, 2019\nމަޖާ ލޯބި April 27, 2020


އެ ރޭގަނޑު3– Esfiya\nހިތާމަ ބިރުވެރި August 15, 2018\nރޭގަނޑުގެ ރާނީ ކަމަށްވާ ސާދަ ވިލޭރޭ ހަނދު މިއްދު ވަރަށް ފުރިހަމައެވެ. ޒައުލް މެދުމިންވަރަކައް ދާން އޮތް މަގުން ދުއްވަނިކޮށް އެއްޗެއްގައި ޖެހުނެވެ. މުޅި ކާރު ތެރެއަށް އެ ބާރު އަޑު އިވުނެވެ. ޒައުލް ބޭރަށް ނިކުމެ ބެލިއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ފެންނަން ނެތުމުން އަނެއްކާ އަރާ ދުއްވާލިއެވެ.\nއަނެއްކާވެސް މި އަޑު އެންމެންނަށް އިވުނެވެ. ދެ ވަނަ ފަހަރުވެސް ޒައުލް ނިކުތެވެ.5ވަރަކަށް މިނެޓު ވީއިރުވެސް ޒައުލް އެތެރެއަށް ނުވަދުމުން އިޝާން ބޭރަށް ނިކުމެ ބަލައިލިއެވެ. އިޝާން އަށް ފެނުނު މަންޒަރަކުން އޭނާގެ މޭގަނޑު އަގަޔައް ނައީ ކިރިޔާއެވެ. ދުވެފައި ގޮސް ޒައުލް ކައިރިއަށް ގޮސް ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. މި އަޑު ކާރުތެރޭގައި އިން ރައުލާ އަށާ ކައިލީން އަށް އަޑު އިވުނެވެ. ”ރައު ހިނގާ ބޭރަށް ކޮންމެސް ކަމެއްވީމައެއްނު ހަޅޭލަވާތް ގަންނާނީ” ކައިލީން ކަންބޮޑުވެފައި ހުރި އަޑަކުން ބުނެލިއެވެ.\nދެ ކުދިންބޭރަށް ނިކުތެވެ. ކައިލީންއަށް މި މަންޒަރު ފެނި ހުރިތަނަށް އަނބުރައިގަތެވެ. ރައުލާ ކައިލީން އަށް އެހީވެ އޭނާ ކާރުތެރެއަށް ލާފައި ނިކުތެވެ. ޒައުލްގެ ގައިގައި އޮތީ ލެއެވެ. އޭނާގެ ބޯ ފަޅާގެން ގޮސްފައި ކަން މާ ބޮޑަށް ވެސް އިނގެއެވެ. އިޝާން ބަލަން ނީނދެ ގޮސް ފަސްޓް އެއިޑް ފޮށި ހިފައިގެން އައިސް ޒައުލް ގެ ބޯ ބެންޑޭޖް ކޮށްލިއެވެ. ޒައުލް ހޭއެރުމުން އެންމެން ވީ ގޮތް އެހިއެވެ.\n”އަހަރެން ކާރުން ނިކުންތަނާ ފެނުނީ ހުދު ކުލައިގެ ހެދުމެއް ލައިގެން ހުރި އަންހެނެއް ….. އޭނާ އަހަރެންގެ ބޮލުގައި ….ދަގަނޑު ބުރިއަކުން ޖެހީ”މާ ނޭވާލަމުން ޒައުލް ކިޔާދިނެވެ.ކާރު ތެރޭގައި އެކަކު މަދުހެން ހީވިއިރު ރައުލާ އެއް ނެތެވެ.ޒައުލް ކައިރީ ކައިލީން ބަހައްޓާފައި އިޝާން މަގުމައްޗައް ނިކުމެ ރައުލާ ހޯދަން ފަށައިފިއެވެ.\nރައުލާއަށް ހޭލެވުނިއިރު އޮތީ ބިންގަރާހެއް ކަހަލަ ތަނެއްގައެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރު ބަލާލިއިރު އިޝާން ފެނުނެވެ. ނަމަވެސް ބަނދެފައި އޮތުމުން އެ ދިމާލަކަށް މިސްރާބު ނުޖެހުނެވެ. ކުއްލިއަކަށް ދޮރު ލެއްޕުނެވެ. އަދީ ވަށައިގެންވާ ހުރިހާ ތަނެއް ދިއްލުނެވެ. ދެން ފެނުނު މަންޒަރަކުން ރައުލާ ހޭނެތުނެވެ.\nލޯ ހުޅުވާލިއިރު ޒައުލް ބުނިކަހަލަ އަންހެންމީހެއް ހުރިއެވެ. ނަމަވެސް ހިއްވަރު ކޮށްލާފައި ރައުލާ ހިތުން ކުރުސި ިކަވާލިއެވެ.އެހެންހެދުމުން ބަނދެފައި އޮތް ވާގަނޑު މޮހުނެވެ. އަދި ދޮރުވެސް ހުޅުވުނެވެ. އަރައިގެން އައި ކާރު އިޝާން ހުރިތަނުން ފެނުމުން އެ ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ.\nbala thi vx thihen kiyaa iru kuda kujjekey….bro thihen nukiyabala…hehehehe\nAslu huriha kameh ehfaharaa mivanee..slowly koh huriha kameh vegen dhanya varah reethivaane step by step ihnanvaanee..anyways good luck and great job☺☺???\nNuvadhumnneh nukiyaane. Manje liyaairu baivaru gavaaidhu kuthah eba huri. Enme furathama dhivehi bahuge gavaaidhu dhaskohffa dhen vaahaka liyan ulheba\ni think she is stillastudent she is just 14 and trying her best to write stories..u would have commented much better..i mean the word “manje” seems quite rude and im sure she will know dhivehi bahuge gavaudhuthah..so next time i hope ull think abt other people while u are commenting..no hard feelings 🙂\nSeems like u don’t have enough time to right the story and rushing to finish this.. 1 scene ge vaanuvaa neyngenys aneh scene feshifa. I think u could write better than this with more details. Best of luck dear ?\nHehe I’makid bro I’m 14 and test on nature I don’t have time and thanks for commeting?☺☺☺☺☺☺\nStory ehkoh liyelaaf up kuran fashan veenuh..that will be much better\nyes dear..take every thing slowly and step by step..u have the talent masha allah..so vaguthu vee varakun liyefa up kurey and mistakes thah rangakhu kohlaa..good luck dear..u are 14 and atleast u are trying so i appreciate that..all the best and regards\nOk dhen anba storu egah insha Allah thanku all supporters for reading and ❤❤❤❤and mistake than ralgalhu kureetho balaanan dhuvahakun dhuvahah so thank u all once again\nIbaaraaiy kurumuga varah massala hunna kan faahaga kurevey. Liye ninmaafa kiyaalun buhdhiveri. A secondary student should know how the sentences would be ended. Good effort. Do read before u upload so that u can correct the mistakes. Good effort. ?\nThanku hash andareader vrh ufaavejeh mistake buneladhineethee luv u guys ☺☺☺☺☺☺☺☺☺☺\n14 years dho 14 viley reyge handhu balaigen varah biruveri vaahaka liyebala brother busy viaus furihama kohlaa vaahaka inge brother ????\nތިޔަ އަސަރު 43\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި February 24, 2018\nހިތާމަ އެހެނިހެން މަޖާ ލޯބި March 20, 2020\nލޯބިވެރިއެއް ތިނޫނީ މަށެއް ނޭދެމޭ..10\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި June 21, 2020\nހިތާމަ އެހެނިހެން ދީނީ ލޯބި June 17, 2020


Dhuniyeyge Huri Ehme Mussandhi Meeha Mihaaru Hury Huskoh\nދުނިޔޭގެ ހުރި އެންމެ މުއްސަނދި މީހާ މިހާރު ހުރީ "ހުސްކޮށް"\nދުނިޔޭގެ ހުރި އެންމެ މުއްސަނދި މީހާ އެމެޒޯންގެ ސީއީއޯ ޖެފް ބީޒޮސް، އޭނާގެ އަންހެނުން މެކެންޒީ އާ ވަރިވެއްޖެއެވެ.\nއިއްޔެ ޓުވިޓާ މެދުވެރިކޮށް ޖެފް އާއި މެކެންޒީ ދެމީހުން ވަރިވި ވާހަކަ ހާމަކޮށްފައިވާއިރު އެދެމީހުން ބުނީ ގިނަ އަހަރު ލޯބީގެ ގޮތުން އުޅޭ މިހާރު ދެމީހުން ވަރިވާން ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ. އަދި 25 އަހަރު އެކުގައި އުޅުމަށްފަހު ދެމީހުން ވަކިވިނަމަ ވެސް ދެމީހުންގެ މެދުގައި ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން އޮންނާނެ ކަމަށެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ދެމީހުން އެކުގައި އުޅުނު ދުވަސްތަކަކީ ވަރަށް އުފަލުގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތަކެއް ކަމަށް ވެސް ދެމީހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް ދެމީހުން ވަރިވީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެ ކަމެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެ މީހުންގެ މުދާ ބަހުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ވެސް ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ.\nއެމެރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ އުމުރުން 54 އަހަރުގެ ޖެފް އާއި 48 އަހަރުގެ މެކެންޒީ ކައިވެނި ކުރީ 1993 ވަނަ އަހަރެވެ. އެދެމީހުންގެ ހަތަރު ކުދިން ތިބެއެވެ. މެކެންޒީ އަކީ އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިއެކެވެ.\nމީގެ 25 އަހަރު ކުރިން ޖެފް އުފެއްދި އެމެޒޯންގެ ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ޕަބްލިކް ކުންފުނީގެ ޝަރަފު ދާދި ފަހުން ހޯދާފަ އެވެ. އެއާ އެކު އެ ކުންފުނީގެ އަގު 797 ބިލިޔަން ޑޮލަރަށް އަރާފަ އެވެ. އަދި ޖެފްގެ މިލްކިއްޔާތު ވެސް ވަނީ 112 ބިލިޔަން ޑޮލަރަށް އަރާރަ އެވެ.\nދުނިޔޭގެ ދެ ވަނަ އަށް އެންމެ މުސްހަނދި މީހާގެ ގޮތުގައި މިހާރު ހުރީ، ކުރިން އެންމެ މުސްހަނދި މީހާގެ ގޮތުގައި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ހުރި ބިލްގޭޓްސްގެ މިލްކިއްޔާތުގައި އުޅެނީ 90 ބިލިޔަން ޑޮލަރުގަ އެވެ.