ފުރަތަމަ ސަފްހާ ގާނޫނު ގަވާއިދު އުސޫލު ގަރާރު ގާނޫނީ ރަދީފު\n(55 މިނިޓު ކުރިން) Last Updated: 20-10-2021\nގާނޫނީ ރަދީފު ގަރާރު އުސޫލު ގަވާއިދު ގާނޫނު ފުރަތަމަ ސަފްހާ\nޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދު\n(ގަވާއިދު ނަންބަރު 45/2013)\n(ހ) މިއީ ގާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީއަށް ލިބިދޭ އިހުތިޔާރުގެ ދަށުން ހަދައިފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދަށް ކިޔާނީ "ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދު" އެވެ.\n2 ވަނަ މާއްދާ - މަގުސަދު\nމި ގަވާއިދުގެ މަގުސަދަކީ ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގައި، އެ ގާނޫނުގެ މަގުސަދުތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހާސިލުކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެ މަތިން މީރާ އާއި ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކުން އަދި ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތައް އެ ފަރާތްތަކެއްގެ މައްޗަށް ހިނގާ އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ތަފުސީލު ބަޔާންކުރުމެވެ.\n3 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީކުރުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީރާއިން ބަލަހައްޓަންޖެހޭ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީ ފުރިހަމަކުރުމުގެ ބޭނުމަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތަކުން އެ ވިޔަފާރި ފަށާތާ 60 (ފަސްދޮޅަސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މީރާގައި އެ ފަރާތް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް "ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތް ރަޖިސްޓަރީކުރުން" (MIRA101) ފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު އެ ފޯމުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ އެންމެހައި މައުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުންތަކާއެކު މީރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n(ށ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކުރި ކަމުގައިވިޔަސް ޓެކްސްއާބެހޭ އެހެން ގާނޫނެއްގެ ދަށުން އެ ފަރާތް ވަކިން ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ލާޒިމުކުރާނަމަ އެ ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުއްދަތުގައި އަދި އެ ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ގޮތެއްގެ މަތިން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކުރަންވާނެއެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ރަޖިސްޓަރީކުރަން ހުށަހަޅަންވާނީ އެ ވިޔަފާރިއެއްގެ ނުވަތަ އެ ވިޔަފާރި ނިސްބަތްވާ ނުއުފުލޭ މުދަލެއްގެ ގާނޫނީ ވެރިފަރާތުގެ ނަމުގައެވެ.\n(ރ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތެއްގެ މައުލޫމާތު ގާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީރާއަށް އަންގަންޖެހޭ ފަރާތަކުން އެ މައުލޫމާތު އަންގައިފައިވީ ނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތްތަކުން މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކުރަންވާނެއެވެ.\n(ބ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، ގާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ގޮތަކަށް ލިބޭ މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެ ފަރާތްތައް މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހު އެ ކަން އެ ފަރާތްތަކަށް އެންގުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n(ޅ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް، ވިޔަފާރި ފަށާ ދުވަސް ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ އެ ވިޔަފާރި ހިންގުމުގެ ހުއްދަ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއިން އެ ފަރާތަކަށް ދޫކުރާ ދުވަސް، ނުވަތަ އެ ފަދަ ހުއްދައެއް ނަގަން ނުޖެހޭ ހާލަތުތަކުގައި ވިޔަފާރި ހިންގަން ފަށާ ދުވަހަށެވެ. ކުންފުންޏެއް، ޕާޓްނަރށިޕެއް ނުވަތަ ކޯޕަރޭޓިވް ސޮސައިޓީއެއްނަމަ މިއީ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާގައި އެ ފަރާތް ރަޖިސްޓަރީކުރާ ދުވަހެވެ.\n4 ވަނަ މާއްދާ - މަސްއޫލުވާ މީހާ\n(ހ) މި ގަވާއިދުގެ3ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތަކީ ކުންފުންޏެއް ނުވަތަ ޕާޓްނަރށިޕެއްނަމަ، ރަޖިސްޓަރީކުރަން ހުށަހަޅާއިރު، ގާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން މަސްއޫލުވާ މީހަކު އައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މަސްއޫލުވާ މީހާގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅިގެން ވަކި މީހަކު އައްޔަންކޮށްފައިނުވާ ހާލަތުތަކުގައި އެ ފަރާތެއްގެ މަސްއޫލުވާ މީހާ ކަމަށް ބެލެވޭނީ އަންނަނިވި ފަރާތްތަކެވެ.\nކުންފުންޏެއްނަމަ އެ ކުންފުންޏެއްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރ؛\nޕާޓްނަރށިޕެއްނަމަ އެ ޕާޓްނަރށިޕެއްގެ މެނޭޖިންގ ޕާޓްނަރ.\n(ނ) މި ގަވާއިދުގެ3ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތަކީ ކުންފުންޏެއް ނުވަތަ ޕާޓްނަރށިޕެއް ނޫންނަމަ، ރަޖިސްޓަރީކުރަން ހުށަހަޅާއިރު، މަސްއޫލުވާ މީހަކު އައްޔަންކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު އެ ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n(ރ) މަސްއޫލުވާ މީހާ މީރާއަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމާއެކު، އޭނާގެ ޒިންމާތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށް ފުރިހަމައަށް ތަބާވާންވާނެއެވެ.\n5 ވަނަ މާއްދާ - މަސްއޫލުވާ މީހާގެ ޒިންމާ\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މަސްއޫލުވާ މީހަކު އައްޔަންކުރުމަކުން އެ ފަރާތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާތަކުން އެ ފަރާތް ބަރީއައެއް ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މަސްއޫލުވާ މީހާ އަދާކުރާ ޒިންމާތަކަކީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އަދާކުރާ ޒިންމާތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް މީރާއިން އަންގަންޖެހޭ އެންގުންތަކާއި ފޮނުވަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތައް ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލުވާ މީހާއަށް ފޮނުވުމުން، އެ ތަކެތި ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ފޮނުވުނީކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.\n6 ވަނަ މާއްދާ - މައުލޫމާތު ބަދަލުވުން\nއަންނަނިވި ކަންތައްތަކުންކުރެ ކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ އެ ކަމެއް މެދުވެރިވި ތާރީހުން ފެށިގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި "ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތް ރަޖިސްޓަރީކުރުން" (MIRA101) ފޯމު މެދުވެރިކޮށް، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލުވާ މީހާ އެ ކަން މީރާއަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އިތުރު ވިޔަފާރި ހަރަކާތެއް ފެށުން؛\n(ށ) މީރާއަށް ފޯރުވައިދީފައިވާ، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ މައުލޫމާތެއް ނުވަތަ އެ ފަރާތުން ހިންގާ ވިޔަފާރި ހަރަކާތަކާ ގުޅޭ މައުލޫމާތެއް ބަދަލުވުން؛\n(ނ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އައްޔަންކޮށްފައިވާ މަސްއޫލުވާ މީހާ ނުވަތަ އޭނާގެ މައުލޫމާތެއް ބަދަލުވުން.\n7 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީނުކުރުމުގެ ކުށުގެ އަދަބު\n(ހ) މި ގަވާއިދުގެ3ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ރަޖިސްޓަރީ ކުރަންޖެހޭ ފަރާތަކުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިނުވާނަމަ، ރަޖިސްޓަރީނުކޮށް ވޭތުވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް، ގާނޫނުގެ 65 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގެ ދަށުން 50 (ފަންސާސް) ރުފިޔާގެ މަގުން އެ ފަރާތް ޖޫރިމަނާވާނެއެވެ. އަދި މި ކުށުގެ ޖިނާއީ އަދަބަކީ ކުށް ކުރި ފަރާތް 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހާ6(ހައެއް) މަސްދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ގޭގައި ބަންދުކުރުމެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާގެ ޖުމުލަ 5،000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ އިތުރުވެގެން ނުވާނެއެވެ.\n8 ވަނަ މާއްދާ - ރަޖިސްޓަރީން އުނިކުރުން\n(ހ) އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުންކުރެ ކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ "ރަޖިސްޓަރީން އުނިކުރުން" (MIRA106) ފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު އެ ފޯމުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ އެންމެހައި މައުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުންތަކާއެކު، އެ ހާލަތެއް މެދުވެރިވި ތާރީހުން ފެށިގެން 15(ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މީރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\nއެ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރި ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހަރަކާތެއް ހުއްޓައިލުން ނުވަތަ ވިއް ކައިލުން؛\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތް އިފްލާސްކުރުން؛\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތް މަރުވުން.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފޯމު މީރާއަށް ހުށަހެޅުމަށް ޒިންމާވާނީ:\nމި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އިން (2) އަށް ހުރި ކަންތައްތަކުންކުރެ ކަމަކާ ގުޅިގެންނަމަ، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުންނެވެ.\nމި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) އާ ގުޅިގެންނަމަ، އަދި ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މަސްއޫލުވާ މީހަކު އައްޔަންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ގޮތުން އައްޔަންކޮށްފައިވާ މީހެކެވެ. ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މަސްއޫލުވާ މީހަކު އައްޔަންކޮށްފައިނުވާނަމަ، އޭނާގެ ވާރިޘުންނެވެ.\n9 ވަނަ މާއްދާ - އިލެކްޓްރޯނިކް ޒަރީއާ\nގާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް، އިލެކްޓްރޯނިކް ޒަރީއާ ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، އީމެއިލް، ފެކްސް ނުވަތަ މީރާގެ ވެބްސައިޓް މެދުވެރިކޮށް އެ ނޫންވެސް ގޮތަކުން އޮންލައިންކޮށް ކުރެވޭ މުއާމަލާތްތަކަށެވެ.\n10 ވަނަ މާއްދާ - އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުން\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތައް އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ހުށަހެޅުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\n(ހ) އީމެއިލުގައި ލިޔެކިޔުމެއް އެޓޭޗްކުރާނަމަ އެއީ އެ ލިޔެކިޔުމެއްގެ އަސްލުގެ ސްކޭން ކޮޕީއަކަށްވާންވާނެއެވެ.\n(ށ) ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުމަކީ މި ގަވާއިދުގެ3ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ6ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ފޯމެއްނަމަ ނުވަތަ އެއާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުމެއްނަމަ އީމެއިލް ކުރާނީ، ސުރުހީއަކަށް އެ ފޯމެއްގެ ނަންބަރު ޖެހުމަށްފަހު އެ ފޯމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އީމެއިލް އެޑްރެހަކަށެވެ.\n(ނ) ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުމަކީ ޓެކްސް ބަޔާނެއްނަމަ ނުވަތަ އެއާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުމެއްނަމަ އީމެއިލް ކުރާނީ، ސުރުހީއަކަށް އެ ބަޔާނެއްގެ ނަންބަރު ޖެހުމަށްފަހު އެ ބަޔާނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އީމެއިލް އެޑްރެހަކަށެވެ.\n(ރ) ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުމަކީ މި މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔެކިޔުމަކަށް ނުވާނަމަ ނުވަތަ އެ ލިޔެކިޔުމެއް ފޮނުވަންވީ ވަކި އީމެއިލް އެޑްރެހެއް މީރާއިން އަންގައިފައިނުވާނަމަ އެ ލިޔެކިޔުމެއް އީމެއިލް ކުރާނީ [email protected] އަށެވެ.\n11 ވަނަ މާއްދާ - އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުމާއި ބަލައިގަތުން\n(ހ) މި ގަވާއިދުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން މީރާއަށް ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުންތައް އީމެއިލް ކުރަންވާނީ މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އީމެއިލް އެޑްރެހަކުންނެވެ.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އީމެއިލް އެޑްރެހަށް މީރާއިން ލިޔެކިޔުމެއް ފޮނުވައިފިނަމަ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް އެ ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުނީ ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.\n12 ވަނަ މާއްދާ - ފެކްސް މެދުވެރިކޮށް ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުން\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުމެއް ފެކްސް މެދުވެރިކޮށް ހުށަހަޅާނަމަ ފެކްސް ކުރަންވާނީ 3316577 ނަންބަރަށެވެ.\n13 ވަނަ މާއްދާ - ލިޔެކިޔުންތަކުގެ އަސްލު ހުށަހެޅުން\n(ހ) މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އިލެކްޓްރޯނިކް ޒަރީއާއަކުން ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ އަސްލު ހުށަހެޅުމަށް ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް މީރާއިން އަންގައިފިނަމަ، އެ ގޮތުން އަންގާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެ ލިޔެކިޔުންތައް މީރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n(ށ) އިލެކްޓްރޯނިކް ޒަރީއާއެއް މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ގޮތަކަށް މީރާއިން ލިޔެކިޔުމެއް ބަލައިގަތުމަކީ އެ ލިޔެކިޔުން ފުރިހަމަކަމަށް ނުވަތަ ސައްހަކަމަށް މީރާއިން ގަބޫލުކުރުން ކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.\n14 ވަނަ މާއްދާ - ބަލަހައްޓަންޖެހޭ ރިކޯޑުތައް\n(ހ) ގާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ އާންމުކަން އުނިނުވާ ގޮތުގެ މަތިން، އެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއް ހިނގާ ކޮންމެ ފަރާތަކުންމެ، އެ ފަރާތެއްގެ އާމްދަނީ، ހަރަދު، ކެޕިޓަލް އެލަވަންސް، ޓެކްސް ކްރެޑިޓް، އައުޓްޕުޓް ޓެކްސް، އިންޕުޓް ޓެކްސް، މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އަގުން ނެގޭ ޓެކުހުގެ އުނިއިތުރުކުރުންތައް، ދައްކަންޖެހޭ ޓެކްސް އަދި ވިތުހޯލްޑިންގ ޓެކުހުގެ އަދަދު ހިސާބުކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ ރިކޯޑުތައް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ރިކޯޑުތައް ހިމެނެއެވެ.\nވިޔަފާރި ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހަރަކާތްތަކާ ގުޅޭ އެންމެހައި މުދަލާއި ދަރަންޏާ ގުޅޭ ރިކޯޑުތައް (މީގެ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ނަގައިފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާ އަދި ހަލާކުވެގެން ނުވަތަ ގެއްލިގެން ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ސަބަބަކާހުރެ ބޭނުން ނުކުރެވޭ ހާލަތެއްގައި ހުރި މުދަލުގެ ތަފުސީލުވެސް ހިމެނޭގޮތުން)؛\nވިޔަފާރި ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހަރަކާތްތަކުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ލިބޭ އަދި ހަރަދުކުރެވޭ ފައިސާއާ ގުޅޭ ރިކޯޑުތައް؛\nވިއްކައިފައިވާ އަދި ގަނެފައިވާ މުދަލާއި ހިދުމަތާ ގުޅޭ އިންވޮއިސް، ރަސީދު، ޕޭމަންޓް ވައުޗަރ، ކްރެޑިޓް ނޯޓް، ޑެބިޓް ނޯޓް އަދި މި ފަދަ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް؛\nޖަރނަލްތަކާއި ލެޖަރތައް ފަދަ ވިޔަފާރީގެ ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހަރަކާތުގެ މުއާމަލާތްތައް ރިކޯޑުކުރާ އެކައުންޓިންގ ރިކޯޑުތައް؛\nވިޔަފާރީގައި ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހަރަކާތްތަކުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ އެކައުންޓިންގ ސިސްޓަމުގެ ތަފުސީލު ބަޔާންކޮށްދޭ ޗާޓް އޮފް އެކައުންޓްސް، ކޯޑް އޮފް އެކައުންޓްސް، އެކައުންޓިންގ އިންސްޓްރަކްށަން މެނުއަލް އަދި ޕްރޮގްރާމް ޑޮކިއުމެންޓޭށަން؛\nއެކްރޫއަލް ބޭސިސް އަށް ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓާ ފަރާތެއްނަމަ ކޮންމެ ހިސާބުކުރާ މުއްދަތެއް ނިމޭއިރު ހުރި އިންވެންޓަރީ، ޑެޓަރސް (އަނބުރައި ނުލިބޭނެ ދަރަނީގެ ގޮތުގައި ފޮތްތަކުން އުނިކޮށްފައިވާ އަދަދުތައްވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން) އަދި ކްރެޑިޓަރސްގެ ތަފުސީލު؛\nއެ ފަރާތުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ނުވަތަ އޮފިސަރުންނަށް ނުވަތަ އެއިން މީހެއްގެ މަންފާއަށް ކޮށްފައިވާ ހަރަދުތަކާއި ދީފައިވާ އިނާޔަތްތަކުގެ ތަފުސީލު (އެ ފަރާތުގެ ޑިރެކްޓަރުން، އެކަށީގެންވާ މަސްލަހަތެއް އޮތް ހިއްސާދާރުން، ޓްރަސްޓީން ނުވަތަ ޕާޓްނަރުންނަށް އަދި އެ ފަރާތްތަކާ ގުޅުންހުރި އެހެން ފަރާތްތަކަށް ކޮށްފައިވާ ހަރަދުތަކާއި ދީފައިވާ އިނާޔަތްތައް ވަކިވަކިން އެނގޭނެހެން)؛\nވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް؛\nއިމްޕޯޓް ލައިސަންސް ނުވަތަ އެކްސްޕޯޓް ލައިސަންސް، ބިލް އޮފް ލޭޑިންގ، އެއަރވޭ ބިލް، ކަސްޓަމްސް އެކްސްޕޯޓް ޑެކްލަރޭށަން އަދި އިމްޕޯޓުކުރުމާ ގުޅޭ ނުވަތަ އެކްސްޕޯޓުކުރުމާ ގުޅޭ މި ފަދަ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް؛\nބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓް އަދި ބޭންކް އެކައުންޓް މެދުވެރިކޮށް ކުރާ އެންމެހައި މުއާމަލާތްތަކުގެ ތަފުސީލު އަންގައިދޭ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް؛\nމާލީ ހިސާބުތަކާއި އެއާ ގުޅޭ ބަޔާންތައް؛\nއިންޓަރނެޓް މެދުވެރިކޮށް ކުރާ މުއާމަލާތްތަކާ ގުޅޭ އެންމެހައި ލިޔެކިޔުންތައް؛\nއެ ފަރާތުގެ އާމްދަނީ އާއި ހަރަދު އަދި އެ ފަރާތުގެ ޓެކްސް ބަޔާން ނުވަތަ މާލީ ހިސާބުތަކުގައިވާ އަދަދުތަކުގެ ސައްހަކަން ޔަގީންކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް؛\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ބެލެހެއްޓުމަށް ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ލާޒިމުކުރާ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (7) ގެ ބޭނުމަށް، އެކަށީގެންވާ މަސްލަހަތެއް އޮތް ހިއްސާދާރުން ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ ގާނޫނު ނަންބަރު 5/2011 (ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ކުންފުނީގައި އެކަށީގެންވާ މަސްލަހަތެއް ލިބިފައިވާ މީހަކު" ގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހިއްސާދާރުންނަށެވެ.\n(ނ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ތައްޔާރުކުރާ އިންވޮއިސް، ރަސީދު، ޑެބިޓް ނޯޓު އަދި ކްރެޑިޓް ނޯޓުތަކުގެ ނަންބަރަކީ ސޮފްޓްވެއަރއަކުން ޖެނެރޭޓްކުރާ ނަންބަރަކަށް ނުވާނަމަ، އެ ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ޕްރީޕްރިންޓަޑް ސީރިއަލް ނަންބަރެއް އޮންނަންވާނެއެވެ.\n15 ވަނަ މާއްދާ - ރިކޯޑު ބަލަހައްޓަންޖެހޭ ތަނާއި ބަސް\n(ހ) ގާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާ އާއި މި ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އެންމެހައި ރިކޯޑުތައް ބަލަހައްޓަންވާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެ ފަރާތަކުން އާންމުކޮށް ވިޔަފާރި ހިންގާ ތަނެއްގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރި އެ ނޫންވެސް ތަނެއްގައި، މީރާއިން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ ރިކޯޑުތައް ބެލޭނެ ގޮތަކަށެވެ. އަދި އެ ލިޔެކިޔުންތައް ހުންނަންވާނީ ފަސޭހައިން ކިޔަން އެނގޭނެހެންނެވެ.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ބަލަހައްޓަނީ ދިވެހިބަސް ނުވަތަ އިނގިރޭސިބަސް ފިޔަވައި އެހެން ބަހަކުންނަމަ، މީރާއިން އެދިއްޖެ ހިނދެއްގައި މީރާއިން ކަނޑައަޅާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެ ފަރާތުން އެ ލިޔެކިޔުންތައް ދިވެހިބަހަށް ނުވަތަ އިނގިރޭސިބަހަށް ތަރުޖަމާކޮށްދޭންވާނެއެވެ.\n16 ވަނަ މާއްދާ - އިލެކްޓްރޯނިކް ފޯމެޓެއްގައި ރިކޯޑު ބެލެހެއްޓުން\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ރިކޯޑުތައް އިލެކްޓްރޯނިކް ފޯމެޓެއްގައި ބެލެހެއްޓޭނީ އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާނަމައެވެ.\nމީރާއިން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ ރިކޯޑުތައް ކަރުދާހަށް ޕްރިންޓްކުރެވުން؛\nމީރާއިން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ ރިކޯޑުތަކަށް އެކްސެސް ވެވޭނެ ގޮތަށް ހުރުން؛\nއެއް ފޯމެޓުން އަނެއް ފޯމެޓަށް ބަދަލުކުރާއިރު އެ ބަދަލުކުރެވުނު ރިކޯޑުތައް އޭގެ އަސްލާ އެއްގޮތްކަން ޔަގީންކުރެވޭ ގޮތަށް ހުރުން؛\nމެނުއަލްކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިކޯޑުތައް އިލެކްޓްރޯނިކް ފޯމެޓަކަށް ބަދަލުކުރާނަމަ، އެ ލިޔެކިޔުންތައް ޕޯޓަބަލް ޑޮކިއުމަންޓް ފޯމަޓް (ޕީ.ޑީ.އެފް) ގައި ހުރުން؛\nހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެ ރިކޯޑުތަކަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވުން؛\nރިކޯޑުތައް ބަލަހައްޓާ ސޮފްޓްވެއަރގެ ނުވަތަ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ ސޮފްޓް ކޮޕީގެ ބެކަޕް ހުރުން؛\nރިކޯޑުތަކުގެ ނުވަތަ އެ ރިކޯޑުތަކަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކުގެ އޮޑިޓް ޓްރެއިލް ނެގޭ ގޮތަށް ހުރުން.\n(ނ) އިލެކްޓްރޯނިކް ފޯމެޓެއްގައި ހުރި ރިކޯޑެއް ކަރުދާހަށް ޕްރިންޓްކުރުމަށް މީރާއިން އަންގައިފިނަމަ އެ ރިކޯޑުގެ އަސްލު ތައްޔާރުކުރެވުނު ތާރީހު، އެ ޕްރިންޓުން އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ.\n17 ވަނަ މާއްދާ - ކުރަމުންދާ އޮޑިޓަކާ ގުޅޭ ރިކޯޑުތައް\nގާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، މީރާއިން ކުރަމުންދާ އޮޑިޓަކަށް ބޭނުންވެދާނެ ރިކޯޑުތައް، އެ އޮޑިޓް ނިމެންދެން ބެހެއްޓުމަށް އެ ފަރާތަކަށް އެންގުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n18 ވަނަ މާއްދާ - ނޯޓިސް ފޮނުވުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތެއް އޮޑިޓް ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން، އެ ފަރާތް އޮޑިޓްކުރާކަން އަންގާ އެންގުމެއް ("އޮޑިޓް ނޯޓިސް") އެ ފަރާތަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. އަދި މި އެންގުމުގައި އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް އަދި ޓިން؛\nއޮޑިޓް ކުރަން ބޭނުންވާ މުއްދަތު؛\nއޮޑިޓް ފެށޭނެކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ތާރީހު؛\nއޮޑިޓް ކުރުމުގައި މީރާގެ އޮފިސަރުން ބަލާނެކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ލިޔެކިޔުންތައް؛\nއޮޑިޓް ކުރުމާ ހަވާލުވެ ހުރި މީރާގެ އޮފިސަރުގެ ނަން.\n(ށ) އޮޑިޓް ކުރުމާ ހަވާލުވެ ހުރި މީރާގެ އޮފިސަރާއެކު، ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ އިތުރު ފަރާތްތައްވެސް އޮޑިޓުގައި ބައިވެރިކުރެވިދާނެއެވެ.\n(ނ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ޓެކުހާ ގުޅޭ ޖިނާއީ ކުށެއް ކޮށްފިކަމަށް ނުވަތަ ކުރަމުންދާކަމަށް މީރާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭނަމަ، އެ ކުށާ ގުޅިގެން އެ ފަރާތް ތަހުގީގު ކުރެވޭކަން އެ ފަރާތަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ރ) މީރާއިން އޮޑިޓެއް ނުވަތަ ތަހުގީގެއް ފެށުމުގެ ކުރިން އެ އޮޑިޓަށް ނުވަތަ ތަހުގީގަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު ހޯދުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ އެ ކަމަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަކަށް މި މާއްދާގެ ދަށުން އެންގުމެއް ފޮނުވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\n19 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ އިދާރީ އޮފީހަށާއި ވިޔަފާރި ހިންގާ ތަންތަނަށް ވަނުމުގެ ބާރު\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް މި ގަވާއިދުގެ 18 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން އޮޑިޓް ނޯޓިސް ފޮނުވުމަށްފަހު، ގާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ހާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމަށް، ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ހުއްދަ ދީފައިވާ މީރާގެ އޮފިސަރުންނަށް އެ ފަރާތުގެ އިދާރީ އޮފީހަށާއި ވިޔަފާރި ހިންގާ ތަންތަނަށް ވަދެވިދާނެއެވެ.\n20 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ލިޔެކިޔުން ހޯދުން\nގާނޫނުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ފޮނުވާ އެންގުން ("ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމަށް އަންގާ އެންގުން") ގައި އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް އަދި ޓިން؛\n(ށ) ހުށަހެޅުމަށް އަންގާ ލިޔެކިޔުންތައް؛\n(ނ) ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުމަށް ދެވޭ މުއްދަތު.\n21 ވަނަ މާއްދާ - ތިންވަނަ ފަރާތަކުން ލިޔެކިޔުން ހޯދުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ފޮނުވާ އެންގުން ("ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމަށް ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް އަންގާ އެންގުން") ގައި އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\n(ހ) އެ އެންގުން ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް؛\n(ށ) އެ އެންގުމާ ގުޅޭ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް އަދި ޓިން؛\n(ނ) ހުށަހެޅުމަށް އަންގާ ލިޔެކިޔުންތައް؛\n(ރ) ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުމަށް ދެވޭ މުއްދަތު؛\n(ބ) އެ އެންގުން ފޮނުވަންޖެހުނު ސަބަބު.\n22 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓް ރިޕޯޓް\n(ހ) ގާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުރާ އޮޑިޓެއް ނިމުމުން އެ އޮޑިޓަކުން ފާހަގަ ކުރެވުނު ކަންތައްތައް ބަޔާންކޮށް ތައްޔާރުކުރެވޭ އޮޑިޓް ރިޕޯޓެއް، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް މީރާއިން ފޮނުވަންވާނެއެވެ.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ ޓެކުހުގެ އަދަދު، ގާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މީރާއިން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، މީރާއިން އެ ފަރާތަށް ފޮނުވާ އޮޑިޓް ރިޕޯޓާއެކު، މި ގަވާއިދުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެންގުން ފޮނުވަންވާނެއެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ފޮނުވާ އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އިސްލާހުކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ފާހަގަކޮށްފައިވާނަމަ އެކަން އިސްލާހުކުރުމަށްފަހު އެކަމުގެ ތަފުސީލު ނުވަތަ އެކަން އިސްލާހުކުރެވިފައި ނުވާނަމަ އެކަން އިސްލާހު ނުކުރެވުނު ސަބަބާއި އިސްލާހު ކުރެވޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ތާރީހު، އެ ރިޕޯޓު ފޮނުވާތާ 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ އެ ނޫންވެސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، މީރާއިން އަންގާ ގޮތެއްގެ މަތިން، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n23 ވަނަ މާއްދާ - މީރާއިން އަދަދު ކަނޑައެޅުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މީރާއިން އަދަދެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ރިއާޔަތްކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.\nއެ ފަރާތުން ފޯރުވައިދޭ ނުވަތަ އެ ފަރާތުން ގަންނަ މުދަލާއި ހިދުމަތާ އެއްފަދަ އެހެން މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ ބާޒާރުގެ އަގު؛\nއޮޑިޓްކުރާ މުއްދަތާ ދިމާވާ، ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގެ މުއްދަތުތަކުގައި އެ ފަރާތުން ފޯރުވައިދީފައިވާ ނުވަތަ އެ ފަރާތުން ގަނެފައިވާ މުދަލާއި ހިދުމަތާ އެއްފަދަ މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އެވްރެޖް އަގު؛\nއެ ފަރާތުން ފޯރުވައިދޭ ނުވަތަ ގަންނަ މުދަލާއި ހިދުމަތާ އެއްފަދަ އެހެން މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ އެވްރެޖް އަގު؛\nފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި އެ ފަރާތަކުން ދައްކައިފައިވާ ނުވަތަ ދައްކަންޖެހިފައިވާ ޓެކުހުގެ އަދަދު؛\nއެ ފަރާތުން ކުރާ ވިޔަފާރި ނިސްބަތްވާ ސިނާއަތެއްގައި ހިމެނޭ އެ ގިންތީގެ އެހެން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކުން އެ މުއްދަތުގައި ދައްކައިފައިވާ ނުވަތަ ދައްކަންޖެހިފައިވާ ޓެކުހުގެ އެވްރެޖް.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް އަދަދު ކަނޑައެޅުމުގައި ސާމްޕްލިންގ ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.\n(ނ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އެއްވެސް މުއްދަތަކަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ޓެކްސް ބަޔާން، ކަނޑައަޅައިފައިވާ ސުންގަޑީގެ ނިޔަލަށް ހުށަނޭޅުމުގެ ސަބަބުން ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި އެ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު މީރާއިން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެ ފަރާތުން ޓެކްސް ބަޔާން ހުށަނޭޅުމުގެ ސަބަބުން އަރާ ޖޫރިމަނާ ހިނގާނީ އެ ގޮތުން އަދަދު ކަނޑައެޅުނު ދުވަހާ ހަމައަށެވެ. އަދި މި ހާލަތުގައި ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އެ މުއްދަތަށް ޓެކްސް ބަޔާން ހުށަހަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ރ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ޓެކްސް ބަޔާން ހުށަހަޅައިފައިވަނިކޮށް، އެ ބަޔާން ނިސްބަތްވާ މުއްދަތަށް މީރާއިން އަދަދެއް ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެ މުއްދަތަށް އެ ފަރާތުން ހުށަހަޅައިފައިވާ ބަޔާން އެ ފަރާތަކަށް އިސްލާހެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ހާލަތުގައި ގާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީރާގެ ނިންމުމާމެދު އެ ފަރާތަކަށް އިއުތިރާޒުކުރެވިދާނެއެވެ.\n24 ވަނަ މާއްދާ - ދައްކަންޖެހޭ ޓެކުހުގެ މިންވަރު އަންގާ އެންގުން\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ ޓެކުހުގެ އަދަދު ގާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައެޅުމަށްފަހު ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ފޮނުވާ އެންގުން ("ދައްކަންޖެހޭ ޓެކުހުގެ މިންވަރު އަންގާ އެންގުން") ގައި އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\nއެ އެންގުން ނިސްބަތްވާ މުއްދަތު؛\nޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް މީރާއިން ކަނޑައެޅި އަދަދު؛\nފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ސުންގަޑި.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އެންގުމެއް ފޮނުވުމަށްފަހު، އެ އެންގުން އިސްލާހުކުރުމުގެ ނުވަތަ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެއީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އެ އެންގުމާމެދު އިއުތިރާޒުކޮށްފައި ނުވަތަ އެ އެންގުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަދަދު މީރާއަށް ދައްކައިފައިވީ ނަމަވެސްމެއެވެ.\n25 ވަނަ މާއްދާ - މީރާއިން ކަނޑައަޅާ އަދަދަށް ބަދަލު ގެނައުން\nދައްކަންޖެހޭ ޓެކުހުގެ މިންވަރު އަންގާ އެންގުމަށް މި ގަވާއިދުގެ 24 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިސްލާހެއް ގެނެސްފިނަމަ އަންނަނިވި ގޮތުގެ މަތިން އަމަލުކުރެވޭނެއެވެ.\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް މީރާއިން ފުރަތަމަ ކަނޑައަޅައިފައިވާ އަދަދަށްވުރެ ބޮޑު އަދަދެއް އެ އިސްލާހުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާނަމަ، އެ އިސްލާހުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޖުމުލަ އަދަދު ދެއްކުމަށް އައު މުއްދަތެއް ދިނުން.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް މީރާއިން ފުރަތަމަ ކަނޑައަޅައިފައިވާ އަދަދަށްވުރެ ކުޑަ އަދަދެއް އެ އިސްލާހުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާނަމަ އެ އިސްލާހުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަދަދަކީ ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް ފުރަތަމަ އެންގުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައި ދައްކަންޖެހޭ އަދަދެއް ކަމުގައި ބެލެވުން.\n26 ވަނަ މާއްދާ - ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ޓެކުހަށް ޖޫރިމަނާ ނުވަތަ އިންޓްރެސްޓް އެރުން\nގާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީރާއިން އަދަދެއް ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އަދި ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އޮޑިޓްކުރެވުނު މުއްދަތަށް ދައްކައިފައިވަނީ މީރާއިން ކަނޑައެޅި އަދަދަށްވުރެ ކުޑަ އަދަދެއްނަމަ، އެ މަދުވާ އަދަދަކީ އެ ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ސުންގަޑިން ފެށިގެން ނުދައްކައި އޮތް އަދަދެއް ކަމަށް ބަލައި އެ ދުވަހުން ފެށިގެން ގާނޫނާއި ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ޖޫރިމަނާއާއި އިންޓްރެސްޓް އަރަމުންދާނެއެވެ.\n27 ވަނަ މާއްދާ - ބޭންކް އެކައުންޓުގެ ތަފްސީލް ހޯދުމަށް އެދުން\nގާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ނުވަތަ އެ ފަރާތާ ގުޅުންހުރި ފަރާތެއްގެ ބޭންކް އެކައުންޓުގެ ތަފުސީލު ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ އަންނަނިވި ތަފުސީލަށެވެ.\n(ހ) ބޭންކް އެކައުންޓް، ކްރެޑިޓް ކާޑު އަދި ޑެބިޓް ކާޑުތަކުގެ ނަމާއި ނަންބަރު؛\n(ށ) ކްރެޑިޓް ކާޑާއި ޑެބިޓް ކާޑުން އަދި ބޭންކް އެކައުންޓް މެދުވެރިކޮށް ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތްތަކުގެ ތަފުސީލު އަދި ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓް؛\n(ނ) އެއް ބޭންކް އެކައުންޓުން ނުވަތަ ކާޑުން އަނެއް ބޭންކް އެކައުންޓަށް ނުވަތަ ކާޑަށް ޓްރާންސްފަރކޮށްފައިވާ ފައިސާ؛\n(ރ) ލޯނާ ގުޅޭ ތަފުސީލުތަކާއި ލޯނާ ގުޅޭ ލިޔެކިޔުންތައް؛\n(ބ) ބޭންކް ފައިލްނޯޓުތައް؛\n(ޅ) ބޭންކް މެދުވެރިކޮށް ކޮށްފައިވާ މުއާމަލާތްތައް.\n28 ވަނަ މާއްދާ - ގޯތިގެދޮރަށް ވަދެ ބަލައި ފާސްކުރުމަށް އަމުރެއް ހޯދުން\nމީރާއިން ކުރާ އޮޑިޓެއްގެ ބޭނުމަށް، މީހުން ދިރިއުޅޭ ގޯތިގެދޮރަށް ވަދެ ބަލައި ފާސްކުރެވޭނީ އެ ކަން ކުރުމުގެ ކޯޓު އަމުރެއް ލިބިގެންނެވެ.\n29 ވަނަ މާއްދާ - ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުން\nބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އަމުރެއްގެ ދަށުން ތަނެއް ބަލައި ފާސްކުރާނަމަ، އެ އަމުރުގެ ދަށުން ލިބިދީފައިވާ ބާރުތަކާ ހިލާފުނުވާ ގޮތުގެ މަތިން:\n(ހ) ބަލައި ފާސްކުރާ ތަނުގައި މީހަކު ހުރިނަމަ އެ ތަނަކާ ހަވާލުވެ ހުރި މީހަކަށް ނުވަތަ ހަވާލުވެ ހުރި ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކަށް، ކަމާ ހަވާލުވެ ހުރި މީރާގެ އޮފިސަރުގެ ނަން ޖަހާފައިވާ އަމުރުގެ ކޮޕީއެއް ދޭންވާނެއެވެ. އަދި ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން އެ ތަނަކަށް ވަނުމަށް ގަސްތުކުރާކަން އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ މީހަކު ނެތްނަމަ އެ ފަދަ ކޮޕީއެއް އެ ތަނަކުން ފަސޭހައިން ފެންނާނެ ތަނެއްގައި ބާއްވަންވާނެއެވެ.\n(ށ) ބަލައި ފާސްކުރާ ތަންތަނަށް ވަންނަންވާނީ އެ ތަނަކަށް ނުވަތަ އެ ތަނުގައި ހުރި ތަކެއްޗަށް ވީހާވެސް ގެއްލުން ކުޑަވާނެ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ.\n30 ވަނަ މާއްދާ - ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ތަކެތި ހިފެހެއްޓުން\n(ހ) ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި، ޓެކުހާ ގުޅިގެން ބޮޑު އޮޅުވާލުމެއް ހިމެނޭ ކުށަކާ ގުޅޭ ހެއްކެއް ނުވަތަ ގަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ކަމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކާއެކު ބެލެވޭ ކޮންމެ އެއްޗެއްވެސް، ކަމާ ހަވާލުވެ ހުރި މީރާގެ އޮފިސަރަށް ހިފެހެއްޓިދާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ ދަށުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ހިފަހައްޓައިފިނަމަ، އެ އެއްޗެއް މީރާގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެވުނުކަމާއި އޭގެ ސަބަބު އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް އެ ހިފެހެއްޓި އެއްޗަކާ ހަވާލުވެގެން ހުރި ފަރާތަށް ނުވަތަ އެ އެއްޗެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ދޭންވާނެއެވެ.\n31 ވަނަ މާއްދާ - މީހުން ހާޒިރު ކުރެވޭނެ ގޮތް\n(ހ) ( ގާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީރާއަށް ނުވަތަ މީރާއިން ކަނޑައަޅާ ތަނަކަށް މީހަކު ހާޒިރުކުރާނަމަ، އެ މީހަކު ހާޒިރުކުރަން ބޭނުންވާ ގަޑީގެ މަދުވެގެން 12 (ބާރަ) ގަޑިއިރު ކުރިން އެ މީހަކަށް އެ ކަން އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ ދަށުން ފޮނުވާ އެންގުން ("ހާޒިރުވުމަށް އަންގާ އެންގުން") ފޮނުވަންވާނީ ލިޔުމުންނެވެ. އަދި މި އެންގުމުގައި އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\nއެންގުން ރައްދުވާ މީހާގެ ނަމާއި އެޑްރެސް؛\nހާޒިރުވާންޖެހޭ ތަން، ތާރީހު އަދި ގަޑި؛\nއިންޓަރވިއުގެ އޯޑިއޯ ނުވަތަ ވީޑިއޯ ރިކޯޑު ކުރެވިދާނެކަން؛\nއެ މީހާ އެދޭނަމަ އޭނާގެ ގާނޫނީ ވަކީލަކަށް އެ އިންޓަރވިއު ކުރާ ތަނުގައި ހުރެވިދާނެކަން.\n(ނ) މީރާއަށް ހާޒިރުވުމަށް އަންގައިފައިވަނިކޮށް، އެ އެންގުމާ އެއްގޮތަށް ހާޒިރު ނުވެވޭނެ މަގުބޫލު އުޒުރެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ އިންޓަރވިއު އޮންނާނެ ކަމަށް އެ އެންގުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގަޑީގެ މަދުވެގެން 1 (އެކެއް) ގަޑިއިރު ކުރިން މީރާއަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، ހާއްސަ ހާލަތުތަކުގައި، އެ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުއްދަތަށްވުރެ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މީރާއަށް ނުވަތަ މީރާއިން ކަނޑައަޅާ ތަނަކަށް ހާޒިރުވުމަށް އެންގުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n32 ވަނަ މާއްދާ - ހާޒިރުވާއިރު ކާކުކަން އެނގޭފަދަ ލިޔުމެއް ދެއްކުން\nމި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ހާޒިރުކުރާ މީހަކަށް، އެއީ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ފޮޓޯޖެހި ރަސްމީ ލިޔުމެއް ދެއްކުމަށް މީރާއިން އަންގައިފިނަމަ އެ ފަދަ ލިޔުމެއް ދައްކަންވާނެއެވެ.\n33 ވަނަ މާއްދާ - އިންޓަރވިއު ރިކޯޑު ކުރުން\nމި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ހާޒިރުކުރާ މީހަކާ ކުރެވޭ އިންޓަރވިއުގެ އޯޑިއޯ ނުވަތަ ވީޑިއޯ ރިކޯޑު ކުރެވިދާނެއެވެ.\n34 ވަނަ މާއްދާ - ގާނޫނީ ވަކީލަކު އައްޔަންކުރުން\nމި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ހާޒިރުކުރާ މީހަކާ އިންޓަރވިއުކުރެވޭއިރު، އޭނާ އައްޔަންކުރާ ގާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ހާޒިރުގައި އެ އިންޓަރވިއުކުރެވުމުގެ ހައްގު އޭނާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n35 ވަނަ މާއްދާ - އިއުތިރާޒުކުރާކަން އެންގުން\n(ހ) މީރާއިން ނިންމި ނިންމުމަކާމެދު ގާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އިއުތިރާޒުކުރާނަމަ އެ ކަން މީރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނީ، އެ އިއުތިރާޒުކުރާ ނިންމުމެއް މީރާއިން އެ ފަރާތަކަށް އެންގި ތާރީހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، "އިއުތިރާޒުކުރާކަމުގެ އެންގުން" (MIRA903) ފޯމު މެދުވެރިކޮށް، އެ ފޯމުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ އެންމެހައި މައުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުންތަކާ އެކުގައެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އިއުތިރާޒުކުރާނަމަ އިއުތިރާޒުކުރާ ސަބަބުތަކާއި، އެ ފަރާތުގެ ނަޒަރުގައި އެ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ އަދަދަކީ ކޮބައިކަން އަދި އެ އަދަދު ހިސާބުކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ ތަފުސީލު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 30 ( ތިރީސް) ދުވަސް ގުނުމުގައި ރަސްމީ ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތަކެއް ނުހިމެނެއެވެ.\n36 ވަނަ މާއްދާ - މީރާގެ ނިންމުން ބަދަލުކުރުން\nމި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކުރެވޭ އިއުތިރާޒެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، މީރާގެ ނިންމުން އެއްކޮށް ނުވަތަ އެއިން ބައެއް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ މީރާގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.\n37 ވަނަ މާއްދާ - އިއުތިރާޒު ނުކުރެވޭނެ ކަންތައްތައް\nޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނަކުން ލާޒިމުކުރާކަމެއް ކުރުމަށް ދެވިފައިވާ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް، ނުވަތަ މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ކަމެއް ފުރިހަމަ ނުކުރެވުމުގެ ސަބަބުން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާ ދެއްކުމަށް ލުޔެއް ދިނުމަށް ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އެދުމުން އެ ކަމާ ގުޅިގެން މީރާއިން ނިންމާ ނިންމުންތަކަކަށް ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް އިއުތިރާޒެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.\n38 ވަނަ މާއްދާ - ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާ\nމީރާއިން ނިންމި ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ އިއުތިރާޒުކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.\n39 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫރިމަނާ އަދި އިންޓްރެސްޓްގެ ފައިސާ ހިނގުން\nމީރާގެ ނިންމުމަކާމެދު ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އިއުތިރާޒުކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އެ ފަރާތަކުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ހަމައަށް ދައްކައި ހަލާސްކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު ނުވަތަ އެ ފަރާތަކުން ގާނޫނީ ގޮތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމުތައް ފުރިހަމަ ނުކުރާހާ ހިނދަކު، އެ ފައިސާ ހަމައަށް ނުދެއްކުމުން ނުވަތަ އެ ކަމެއް ފުރިހަމަ ނުކުރުމުން އަރާ ޖޫރިމަނާ ނުވަތަ އިންޓްރެސްޓް އަރަމުންދާނެއެވެ.\n40 ވަނަ މާއްދާ - އިއުތިރާޒުކުރުން އަނބުރައި ގެންދިއުން\n(ހ) މި ބާބުގެ ދަށުން ކޮށްފައިވާ އިއުތިރާޒުކުރުމެއް އަނބުރައި ގެންދަން ބޭނުންވާނަމަ، އިއުތިރާޒުކުރާ ފަރާތުން ނުވަތަ އެ ފަރާތުގެ މަސްއޫލުވާ މީހާ ނުވަތަ އެ އިއުތިރާޒާ ގުޅިގެން އައްޔަންކޮށްފައިވާ ފަރާތުން، އެ ކަން ލިޔުމަކުން މީރާއަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތުގައި އެ ފަރާތުން އިއުތިރާޒުކުރި މީރާގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.\nލިބެންޖެހި ނުލިބި ހުރި ފައިސާ ހޯދުނ\n41 ވަނަ މާއްދާ - ފިޔަވަޅު އެޅުން\nގާނޫނެއްގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތެއްގެ ކިބައިން އެ ފައިސާ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި ފިޔަވަޅެއް ނުވަތަ އޭގެ ތެރެއިން އެއް ފިޔަވަޅަށްވުރެ ގިނަ ފިޔަވަޅު ވަކިން ނުވަތަ އެކުއެކީގައި އެޅުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n42 ވަނަ މާއްދާ - އިންސްޓޯލްމަންޓަށް ބަހާލައިގެން ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެދުން\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކާމެދު މި ގަވާއިދުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ފިޔަވަޅު އަޅަމުން ގެންދިޔަ ނަމަވެސް، އިންސްޓޯލްމަންޓްތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކަށް އެ ފުރުސަތު ދެވޭނީ މީރާއިން ކަނޑައަޅާ އުސޫލެއްގެ ދަށުންނެވެ. މި ގޮތަށް ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުން އެ ކަމަށް އެދި ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިޔުމުން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n43 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫރިމަނާ އަދި އިންޓްރެސްޓް ހިނގަމުން ދިއުން\nޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތަކާމެދު މި ގަވާއިދުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފައިވީ ނަމަވެސް ނުވަތަ މި ގަވާއިދުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިންސްޓޯލްމަންޓަށް ބަހާލައިގެން ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ފުރުސަތު އެ ފަރާތަށް ދީފައިވީ ނަމަވެސް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާ ނުދެއްކުމުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް ޖޫރިމަނާއެއް ނުވަތަ އިންޓްރެސްޓެއް އަރާނަމަ، އެ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ އެއްކޮށް ހަލާސްކުރުމާ ހަމައަށް އެ ޖޫރިމަނާ ނުވަތަ އިންޓްރެސްޓް އަރަމުންދާނެއެވެ.\n44 ވަނަ މާއްދާ - ފައިސާ ނުދައްކާ ފަރާތްތަކާމެދު އަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތައް ހެދުން\nދައުލަތަށް ލިބެންޖެހި ނުލިބި ހުރި ފައިސާ ހޯދުމުގައްޔާއި، ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ނުދައްކާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި އަދި އެ ފަރާތްތަކުގެ ނަން ހާމަކުރުމުގައްޔާއި، ދައުލަތަށް ފައިސާ ދައްކަންޖެހި ނުދައްކާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ހޯދައި ނުފެނިފައިވާ ފަރާތްތަކާމެދު އަމަލުކުރަންވާނީ އެ ކަންކަމާމެދު މީރާއިން އެކުލަވައިލައި އާންމުކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\nބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓުން\n45 ވަނަ މާއްދާ - ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމުގައި އަމަލުކުރާ އުސޫލު\nޓެކްސް ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމުގައްޔާއި ބޭންކް 45. އެކައުންޓުން ފައިސާ ނެގުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނީ އެ ކަމަށް މީރާއިން އެކުލަވައިލައި އާންމުކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\n46 ވަނަ މާއްދާ - ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމުގެ އެންގުމާ ގުޅިގެން އަމަލުކުރާނެ ގޮތް\nބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓުމަށް މީރާއިން އެދުމުން، އެ ކަން އަންގައި އެމް.އެމް.އޭ އިން ފޮނުވާ ލިޔުން ބޭންކަށް ލިބުމުން އަންނަނިވި ގޮތުގެ މަތިން ބޭންކުން އަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.\n(ހ) އެ އެންގުން ލިބޭ ވަގުތުން ފެށިގެން، އެ އެންގުމުގައިވާ ގޮތަށް، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ އަދި އެ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރި ނަންނަމުގައި ހުރި ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓުން؛\n(ށ) އެ އެންގުން ލިބޭތާ ލަސްވެގެން3(ތިނެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އަންނަނިވި މައުލޫމާތު މީރާއަށް ލިޔުމުން އެންގުން:\nފައިސާ ހިފެހެއްޓުނު ތާރީހާއި ގަޑި އަދި އެ ވަގުތު އެ ހިފެހެއްޓުނު ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު؛\nބޭންކް އެކައުންޓާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް ކްރެޑިޓް އެރޭންޖްމަންޓެއް ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް އެރޭންޖްމަންޓެއް ހަމަޖައްސައިދީފައިވާނަމަ އެ ކަމުގެ ތަފުސީލު، އަދި ބޭންކުން އެ އެކައުންޓުގައިވާ ފައިސާގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ރަހުނެއް ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ޗާޖެއް ކޮށްފައިވާނަމަ އެ ކަން؛\nށަރުއީ ކޯޓެއްގެ އަމުރަށް ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ގޮތަކުން، އެ އެންގުން ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ ބޭންކް އެކައުންޓުގައިވާ ފައިސާ ހިފަހައްޓައިފައިވާނަމަ އެ ކަން؛\nއެ އެންގުން ރައްދުވާ ފަރާތުގެ އެކައުންޓެއް ބޭންކުގައި ނެތްނަމަ އެ ކަން.\n47 ވަނަ މާއްދާ - ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓިކަން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް އެންގުން\nއެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ހިފަހައްޓައިފިނަމަ އެ ކަން މީރާއިން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.\n48 ވަނަ މާއްދާ - ފައިސާ ދެއްކި ދުވަސް ކަނޑައެޅުން\nމި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ބޭންކް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ހިފެހެއްޓޭ ހާލަތުތަކުގައި 48. މީރާއަށް ފައިސާ ލިބުނު ދުވަސް ކަމުގައި ބެލެވޭނީ ޕަބްލިކް ބޭންކް އެކައުންޓަށް އެ ފައިސާ ޖަމާވި ދުވަހެވެ.\nމުދަލުގެ މައްޗަށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުނަ\n49 ވަނަ މާއްދާ - ކަފާލާ އައްޔަންކުރުން\n(ހ) އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ މުދަލެއްގެ މައްޗަށް ގާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅާނަމަ، އެ ޖޫރިމަނާގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ކުރުމަށް މީރާއިން ކަފާލާއެއް އައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.\n(ށ) ކަފާލާގެ ގޮތުގައި އައްޔަންކުރާނީ އާންމުކޮށް ފުރުސަތު ހުޅުވާލުމުން އެ ކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާ މީހުންގެ ތެރެއިން މި ގަވާއިދުގެ 50 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ މީހެކެވެ.\n(ނ) މި ބާބުގެ ބޭނުމަށް:\n"ކަފާލާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކުން ދައްކަންޖެހިނުދައްކައި ހުރި ފައިސާ ހޯދުމުގެ ގޮތުން މި ގަވާއިދުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް މީރާއިން އައްޔަންކުރާ މީހަކަށެވެ.\n"ޖޫރިމަނާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކުން ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު ހޯދުމުގެ ގޮތުން މީރާއިން ކަނޑައަޅާ ވަކި މުދަލަކަށް ނުވަތަ މުދާތަކެއްގެ މައްޗަށް އެ މުދާ ނުވަތަ މުދާތައް ހިފެހެއްޓުމުގެ ގޮތުން ކަނޑައެޅޭ ޗާޖަކަށެވެ.\n50 ވަނަ މާއްދާ - ކަފާލާގެ ށަރުތުތައް\nމި ބާބުގެ ދަށުން ކަފާލާއެއް ގޮތުގައި އައްޔަންކުރާ މީހަކީ އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ މީހަކަށްވާންވާނެއެވެ.\n(ހ) މީލާދީ ގޮތުން އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިފައިވާ މީހަކަށްވުން؛\n(ށ) ވައްކަން، ޓެކުން، ފޭރުން، މަކަރާއި ހީލަތް، ހިޔާނާތް، ރިށްވަތު ނުވަތަ އިހުމާލުގެ ކުށެއް، ށަރީއަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ކަމުގައި ނުވުން؛\n(ނ) މާލީ ކަންތައްތަކާ ނުވަތަ ވިޔަފާރިއާބެހޭ އެއްވެސް ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ށަރީއަތަށް ކުށެއް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކަށް ނުވުން؛\n(ރ) އެ މީހާއާ ހަވާލުކުރެވޭ މައްސަލައެއްގައި އެ މީހާގެ އެއްވެސް މަސްލަހަތެއް ނެތް މީހަކަށްވުން؛\n(ބ) ކަފާލާގެ މަސްއޫލިއްޔަތާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމުގެ ލަޔާގަތާއި ގާބިލިއްޔަތު ހުރި ކަމަށްމީރާއަށް ގަބޫލުކުރެވޭ މީހަކަށްވުން.\n51 ވަނަ މާއްދާ - ކަފާލާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު\nކަފާލާގެ މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތުގެ އުފުލޭ މުދަލާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ނުވަތަ މި ފަދަ އެހެންވެސް މިލްކިއްޔާތެއްގެ މައްޗަށް، އެއީ މާއްދީ ނުވަތަ ޣައިރު މާއްދީ މުދަލެއްކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، ގާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނެރޭ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުން؛\n(ށ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުދާ ވިއްކައިގެން ލިބޭ ފައިސާއިން، ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން މީރާއަށް ފައިސާ ދެއްކުން؛\n(ނ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުދަލާ ބެހޭގޮތުން ށަކުވާ ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ ށަކުވާތައް ބަލައި، އެ ކަންކަން ހައްލުކުރުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި، އެ މުދަލާ ގުޅޭ ގޮތުން އުފުލޭ ދައުވާތަކަށް ޖަވާބުދާރީވުން؛\n(ރ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުދަލަކީ އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ގާނޫނީ ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތް، ތަސައްރުފުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ފުރުސަތު އޮތް މުދަލަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމަށްފަހު، ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން އެ މުދާ ވިއްކުން؛\n(ބ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުމަށް ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިންވެންޓަރީ ހެދުމަށްޓަކައި ޓެކްސް ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތުގެ މިލްކުވެރިކަމުގައި ހުރި މުދަލުގެ މައުލޫމާތު އެ ފަދަ މުދަލުގެ ރިކޯޑު ބަލަހައްޓާ އިދާރާތަކުން ހޯދައި އަދި އެ މުދާ ރަހުނު ކުރެވިފައިވާނަމަ އެ މައުލޫމާތު ހޯދައި ބެލެހެއްޓުން.\n52 ވަނަ މާއްދާ - މުދަލުގެ އިންވެންޓަރީ ތައްޔާރުކުރުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ މުދަލުގެ މައްޗަށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅަން ޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި، އެ ކަން ކުރުމަށްޓަކައި އަންނަނިވި ތަފުސީލު ހިމެނޭގޮތަށް، ޓެކްސް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތުގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ މުދަލުގެ ތެރެއިން ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިދާނެ އަދި ވިއްކައިލެވޭނެ މުދަލުގެ އިންވެންޓަރީއެއް ކަފާލާ ތައްޔާރު ކުރަންވާނެއެވެ.\nޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިދާނެ މުދާ؛\nޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިދާނެ މުދަލުގެ އަންދާޒާ އަގު )ކޮންމެ މުދަލެއް ވަކިން؛\nޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިދާނެ މުދަލުގެ މައްޗަށް އެހެން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ހައްގެއް ނުވަތަ މަސްލަހަތެއް އޮތްކަން އެނގެން އޮތްނަމަ އޭގެ ތަފުސީލު.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތުގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ ދަށުގައިވާ މުދަލުގެ މައްޗަށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅަންވާނީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ނެގޭ އިންވެންޓަރީއަށް ބަލައި، އެންމެ ފަސޭހައިން މުދާ ވިއްކޭނެ ކަމަށް މީރާއަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ތަރުތީބަކުންނެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، މުދަލުގެ މައްޗަށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުމުގައި ޓެކްސް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ގެދޮރުގެ މައްޗަށް ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅަންވާނީ އެ ފަރާތުގެ އެހެން އެއްވެސް މުދަލެއް ވިއްކެން ނެތް ހާލަތުގައި ނުވަތަ އެހެން މުދާތައް ވިއްކައިގެންވެސް ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާ ހަލާސްނުވާނަމައެވެ.\n53 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިކަމުގެ އެންގުން\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތެއްގެ މުދަލެއްގެ މައްޗަށް މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ޖޫރިމަނާއެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ހާލަތުތަކުގައި ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅާނީ އެ ފަރާތަށް ފޮނުވާ އެންގުމަކުންނެވެ. އަދި އެ އެންގުމުގައި އަންނަނިވި މައުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް އަދި ޓިން؛\n(ށ) ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާގެ ތަފުސީލު؛\n(ނ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅޭ މުދަލުގެ ތަފުސީލު؛\n(ރ) ފައިސާ ދެއްކުމަށް ދެވޭ އެންމެ ފަހުގެ މުއްދަތު؛\n(ބ) ފައިސާ ދެއްކުމަށް ދެވިފައިވާ މުއްދަތުގައި ފައިސާ ދައްކައި ހަލާސް ނުކޮށްފިނަމަ، މުދަލުގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޖޫރިމަނާގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގޮތުން އެ މުދާ ވިއްކައިލާނެކަން.\n54 ވަނަ މާއްދާ - ހަރަދުތަކަށް ޒިންމާވުން\nވަކި މުދަލެއް ނުވަތަ މުދާތަކެއްގެ މައްޗަށް މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޖޫރިމަނާ އަންނަނިވި ހާލަތުތަކުގައި ބާތިލުވާނެއެވެ.\n(ހ) ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި އޮތް ފައިސާ އެއްކޮށް ދައްކައި ހަލާސްކުރުން؛\n(ށ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުދާ މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ވިއްކައިލުން؛\n(ނ) ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައިފައިވާ މުދާ އެކުގައި ނެތި ދިއުން؛\n(ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އިން (ނ) އަށް ހުރި އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން އެ ނޫންވެސް ސަބަބަކާހުރެ، މުދަލެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ޖޫރިމަނާގެ އަމުރު ދޫކޮށްލިކަން މީރާއިން އެ ފަރާތަކަށް ލިޔުމުން އެންގުން.\n55 ވަނަ މާއްދާ - ހަރަދުތަކަށް ޒިންމާވުން\nއެއްވެސް ފަރާތެއްގެ މުދަލެއްގެ މައްޗަށް މި ބާބުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިއްޖެނަމަ، އެ މުދާ ވިއްކުމަށް ނުވަތަ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުނު އެންގުން ތަންފީޒުކުރުމަށް ހިނގާ އެންމެހައި ހަރަދުތަކަށް އެ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅުނު ފަރާތުން ޒިންމާ އުފުލަންވާނެއެވެ.\n56 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިކަމުގެ އެންގުން ފޮނުވުމަށްފަހު މުދާ ވިއްކުން ނުވަތަ މުދަލަށް ބަދަލެއް ގެނައުން މަނާކުރުން\nމި ގަވާއިދުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެންގުމެއް ފޮނުވައިފައިވަނިކޮށް، މީރާގެ ހުއްދައާ ނުލައި، ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅުނު މުދަލުގެ އަގަށް އަސަރެއް ފޯރާ ފަދަ އެއްވެސް ބަދަލެއް އެ މުދަލަށް ގެނެސްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި މީރާގެ ހުއްދައާ ނުލައި އެ ފަދަ މުދަލެއްގެ މިލްކުވެރިކަން އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކޮށް ނުވަތަ ރަހުނުކޮށް ނުވަތަ ވިއްކައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n57 ވަނަ މާއްދާ - ޖޫރިމަނާގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުން\nޖޫރިމަނާގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމުގައި އަމަލުކުރަންވާނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\n(ހ) ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅުނު މުދަލަކީ ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް އިދާރާއެއްގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ މުދަލެއްނަމަ، ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅިކަމުގެ އެންގުމުގެ ކޮޕީއެއް އެ އިދާރާއަކަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވާއިރުވެސް ފައިސާ ދައްކައިފައިނުވާނަމަ ނުވަތަ ފައިސާ ދެއްކުމާ ގުޅޭ ގޮތުން މީރާއާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައިނުވާނަމަ، ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅުނު މުދާ ވިއްކާކަން، އަންނަނިވި މައުލޫމާތާއެކު، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.\nމުދާ ވިއްކަނީ ނީލަމެއްގައިނަމަ ނީލަން ބާއްވާ ތާރީހާއި ވަގުތު އަދި ތަން؛\nމުދާ ވިއްކަނީ ބީލަމުގެ އުސޫލުންނަމަ ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ސުންގަޑި؛\nޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ މުދަލުގެ ތަފުސީލު؛\nމުދާ ވިއްކުމުގެ ށަރުތުތައް؛\nކަފާލާއެއްގެ ގޮތުގައި އައްޔަންކޮށްފައިވާ މީހާގެ ނަމާއި އެޑްރެސް އަދި ގުޅޭނެނަންބަރު.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ )1 )ނުވަތަ (2) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަގުތުގެ ކުރިން ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާ ދައްކައި ހަލާސްކޮށްފިނަމަ، ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ މުދާ ވިއްކައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ފަދަ ހާލަތެއްގައި، ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅުމުގެ ގޮތުން އަދި ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅުނު މުދާ ވިއްކުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމުގައި މީރާއިން ނުވަތަ ކަފާލާ ހަރަދުކޮށްފައިވާ އެންމެހައި ފައިސާ، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއަށް ދައްކަންވާނެއެވެ. އަދި މި އަދަދު ހޯދުމުގައި އަމަލުކުރެވޭނީ އެއީ ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ޓެކުހުގެ އަދަދެއް ކަމަށް ބަލައި ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކުގައި މި ފަދަ ފައިސާ ހޯދުމުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\n(ބ) ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ މުދާ ވިއްކަންވާނީ މި މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ މައުލޫމާތު ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ށާއިއު ކުރުމަށްފަހު، މަދުވެގެން5(ފަހެއް) ދުވަސް ފަހުން، އެ މުދަލެއް ގަތުމަށް އެކަށީގެންވާ އެންމެ ބޮޑު އަގެއް ހުށަހަޅާ ފަރާތަކަށެވެ.\n(ޅ) ޖޫރިމަނާ ކަ ނޑައެޅުމާ ގުޅިގެން ވިއްކާ މުދަލެއް ގަތުމަށް ނުވަތަ އެ މުދަލަކާ ގުޅުންހުރި އެއްވެސް މަސްލަހަތެއް، ސީދާކޮށް ނުވަތަ ނުސީދާކޮށްވިޔަސް ހޯދުމަށް މީރާގެ މުވައްޒަފެއް ނުވަތަ މުވައްޒަފެއްގެ ތިމާގެ މީހެއް ނުވަތަ ކަފާލާ ނުވަތަ ކަފާލާގެ ތިމާގެ މީހެއް ނުވަތަ ގާނޫނުގެ ދަށުން އައްޔަންކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން މަސައްކަތްކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ކ) މުދާ ވިއްކައިގެން ލިބޭ ފައިސާ ބޭނުންކުރަންވާނީ އަންނަނިވި ތަރުތީބަށް އިސްކަންދީގެންނެވެ. އަދި މި ގޮތުގެ މަތިން ބޭނުންކުރުމަށްފަހު އެއްވެސް ފައިސާއެއް ބާކީވާނަމަ، އެ ބާކީވާ އަދަދެއް ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ދޭންވާނެއެވެ.\nމި ބާބުގެ ދަށުން މުދާ ވިއްކުމުގެ ހަރަދުތައް ހޯދުން؛\nކަފާލާގެ އުޖޫރަ ދިނުން؛\nދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާ ހަލާސްކުރުން.\n58 ވަނަ މާއްދާ - ކަފާލާގެ އުޖޫރަ\nމި ގަވާއިދުގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އައްޔަންކުރެވޭ ކަފާލާގެ އުޖޫރަ ކަ ނޑައަޅާނީ އަދި އޭނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ހިނގާ އެންމެހައި އިދާރީ ހަރަދުތައް ހަމަޖައްސާނީ މީރާއާ އެ ފަރާތާ ދެމެދު އެއްބަސްވާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ.\n59 ވަނަ މާއްދާ - ކަފާލާ ވަކިކުރުން\nކަފާލާ ގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާނުކުރެވޭ ކަމަށް މީރާއަށް ގަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ ފަރާތަށް ލިޔުމުން އެންގުމަށްފަހު ކަފާލާގެ މަސްއޫލިއްޔަތުން އެ ފަރާތް ވަކިކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު މީރާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\nޗެކުން ފައިސާ ބަލައިގަތުމާއި ޗެކު އަނބުރައި ލިބުން\n60 ވަނަ މާއްދާ - ޗެކުން ފައިސާ ބަލައިގަތުން\n(ހ) މީރާއަށް ޗެކުން ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުން، ފައިސާ ދެއްކުމަށް ބޭނުންކުރާނެ ބޭންކް އެކައުންޓުތައް، މީރާއިން އަންގާ ގޮތެއްގެ މަތިން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކުރަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ބޭންކް އެކައުންޓަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ ބޭންކެއްގެ އެކައުންޓަކަށްވާންވާނެއެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ކަ ނޑައަޅާ ވަކި ހާލަތުތަކެއްގައި، މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިނުވާ ބޭންކް އެކައުންޓެއްގެ ޗެކަކުންވެސް ފައިސާ ބަލައިގަތުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n61 ވަނަ މާއްދާ - ޗެކު އަނބުރައި ލިބުން\nމީރާއަށް ހުށަހަޅާ ޗެކެއް އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ އަނބުރައި ލިބިއްޖެނަމަ، އެ ޗެކު ދޫކުރި ފަރާތުން ނުވަތަ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއަށް ހުށަހަޅާ އިތުރު ޗެކު ގަބޫލު ނުކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު މީރާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n62 ވަނަ މާއްދާ - މައުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ ހަމަތައް\n(ހ) މީރާގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ކޮންމެ މައުލޫމާތަކީވެސް ރަސްމީ އިދާރާތަކުން މައުލޫމާތު ހޯދުމާއި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، އެ ކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކަށް މީރާއިން ފޯރުވައިދޭނެ މައުލޫމާތެވެ.\n(ށ) އަންނަނިވި މައުލޫމާތުތަކަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ރައްދެއް ނުވާނެއެވެ.\nއެ މައުލޫމާތެއް ހާމަކޮށްގެންނުވާނެ ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ގާނޫނެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތު؛\nއެ މައުލޫމާތު ހާމަކޮށްފިނަމަ، ސިއްރު ނުހިފެހެއްޓިކަމުގެ ދައުވާ މީރާގެ މައްޗަށް އުފުލިދާނެ ފަދަ މައުލޫމާތު؛\nހާމަކުރެވޭ މައުލޫމާތަކީ، ވަގުތާއި ހާލަތު ނިޔާކުރާ ގޮތުން އެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރުމަކީ އެންމެ އިންސާފުވެރި ނުވަތަ އެންމެ މަސްލަހަތު ހުރިގޮތް ކަމުގައި ނުވެދާނެ ފަދަ މައުލޫމާތު؛\nވަކި ފަރާތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް އެ ފަރާތެއްގެ ހުއްދައާނުލައި ހުށަހަޅައިފިނަމަ އެ ފަދަ މައުލޫމާތު؛\nމީރާއިން އެހެން މުއައްސަސާއަކުން ހޯދައިފައިވާ މައުލޫމާތު ނުވަތަ މީރާއިން ކުރާ މަސައްކަތާ ގުޅޭގޮތުން މީރާއަށް އޭގެ މިލްކުވެރިކަން ނެތް މައުލޫމާތު؛\nގާނޫނާ ހިލާފު އަމަލެއް ހިނގާކަމުގެ މައުލޫމާތު ފޯރުވައިދޭ ފަރާތް ހާމަވެދާނެ ފަދަ މައުލޫމާތު؛\nމީރާއިން ކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ކުރަމުންދާ އޮޑިޓަކާ ގުޅޭ މައުލޫމާތު.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ (4) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހުއްދަ ވާންވާނީ ލިޔުމުން ދީފައިވާ ހުއްދައަކަށެވެ. މި ގޮތުން ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ވަކި ފަރާތަކަށް މައުލޫމާތު ފޯރުވައިދިނުމަށްނަމަ، އެ ހުއްދައިގައި، ހުއްދަ ދެވުނު ފަރާތުގެ ނަމާއި އެޑްރެހާއި އައި.ޑީ ކާޑު ނަންބަރު ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީ ނަންބަރު އަދި ހުއްދަ ދެވުނު ބޭނުމާއި ހުއްދަ ދެމިއޮންނާނެ މުއްދަތު ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. މި ފަދަ މައުލޫމާތު ބަޔާންނުކޮށް ދެވޭ ހުއްދައެއް ބެލެވޭނީ3( ތިނެއް( މަސްދުވަހަށް ވަކި ފަރާތަކަށް ހާއްސަނުކޮށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައެއްކަމުގައެވެ.\n63 ވަނަ މާއްދާ - ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް މައުލޫމާތު ހާމަކުރުން\nދައުލަތުގެ ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާއަކާއެކު ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާތައް ފުރިހަމަކުރުމުގެ ގޮތުން، އެ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކާބެހޭ މައުލޫމާތު ގާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެ މަތިން އެ މުއައްސަސާއަކަށް ފޯރުވައިދިނުމުގެ އިހުތިޔާރު މީރާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n64 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސް ނުދައްކާ ފަރާތްތަކުގެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރުން\nގާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ފައިސާ ނުދައްކާ ފަރާތުގެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރަންވާނީ މީރާއިން ކަ ނޑައަޅާ އުސޫލެއްގެ ދަށުންނެވެ.\n65 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސް އޭޖެންޓުކަމުގެ ހުއްދަ ދިނުން\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ތައްޔާރުކުރަންޖެހޭ ޓެކްސް ބަޔާނާއި މާލީ ހިސާބުތައް ތައްޔާރުކުރުމާއި، އެ ތަކެތި މީރާއަށް ހުށަހެޅުމާއި، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއާއެކު ކުރަންޖެހޭ އެހެނިހެން މުއާމަލާތްތައް ކުރުމަށް، ޓެކްސް އޭޖެންޓުންނަށް މީރާއިން ހުއްދަ ދޭންވާނެއެވެ.\n(ށ) ގާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޓެކްސް އޭޖެންޓުކަން ކުރުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކަށް، އެ ކަމުގެ ހުއްދަ ދެވޭނީ މީރާއިން ކަ ނޑައަޅާ އުސޫލެއްގެ ދަށުންނެވެ. މި ގޮތުން ހުއްދަ ދޭ ފަރާތްތަކުގެ ކިބައިގައި އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.\nމީލާދީ ގޮތުން އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން؛\nވައްކަން، ޓެކުން، ފޭރުން، މަކާރާއި ހީލަތް، ހިޔާނާތް، ރިށްވަތު ނުވަތަ އިހުމާލުގެ ކުށެއް، ށަރީއަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ކަމުގައި ނުވުން؛\nމާލީ ކަންތައްތަކާ ނުވަތަ ވިޔަފާރިއާބެހޭ އެއްވެސް ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ށަރީއަތަށް ކުށެއް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ކަމުގައި ނުވުން؛\nޓެކްސް އޭޖެންޓެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމުގެ ތައުލީމީ ފެންވަރާއި ތަޖުރިބާ އަދި މީރާއިން ކަ ނޑައަޅާ އެހެނިހެން ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން.\n(ނ) ޓެކްސް އޭޖެންޓުންނަށް ހުއްދަ ދިނުމުގައި، ޓެކްސް އޭޖެންޓެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އެ މީހަކަށް ކުރެވޭނެ ވަކި ކަންތައްތަކެއް ނުވަތަ ޓެކްސް އޭޖެންޓުކަން ކުރެވޭނެ ވަކި މުއްދަތެއް ކަ ނޑައެޅުން ފަދަ ށަރުތުތަކެއް ޓެކްސް އޭޖެންޓުންގެ މައްޗަށް މީރާއަށް ކަ ނޑައެޅިދާނެއެވެ.\n(ރ) މި މާއްދާގެ ދަށުން މީރާއިން ހުއްދަ ދީފައިވާ ޓެކްސް އޭޖެންޓުންގެ ލިސްޓެއް މީރާގެ ވެބްސައިޓުގައި ށާއިއުކުރަންވާނެއެވެ.\n(ބ) ޓެކްސް އޭޖެންޓުކަން ކުރުމުގެ ހުއްދަ މީރާއިން ދީފައިވާ މީހަކު މެނުވީ ޓެކްސް އޭޖެންޓުކަމުގެ ހިދުމަތް ފޯރުވައިދޭ ކަމަށް ނުވަތަ އެ މީހަކީ ޓެކްސް އޭޖެންޓެއް ކަމަށް އެ ނޫންވެސް ގޮތަކުން އިސްތިހާރުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n66 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސް ދައްކަންޖެހޭ ކުޑަކުދިންނާ ގުޅޭ ޒިންމާތައް\n(ހ) އަންނަނިވި ސަބަބުތަކުންކުރެ ސަބަބެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ ޓެކްސް އޭޖެންޓަކަށް މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދަ ބާތިލުކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު މީރާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\nޓެކްސް އޭޖެންޓުކަމުގެ ށަރުތެއް އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަ ނުވުން؛\nޓެކްސް އޭޖެންޓުކަމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުގައި މީރާއިން ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ ށަރުތަކާ އެ މީހަކު ހިލާފުވުން ނުވަތަ ޓެކްސް އޭޖެންޓުން ހިފަހައްޓަންޖެހޭ މިންގަ ނޑުތައް ކަމަށް މީރާއިން ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ މިންގަ ނޑުތަކާ އެ މީހަކު ހިލާފުވުން؛\nނުރަނގަޅު ނުވަތަ އޮޅުވާލުމެއް އެކުލެވޭ ލިޔެކިޔުމެއް މީރާއަށް ހުށަހެޅުން؛\nޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ ކުށެއް ކުރުން؛\nއެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ކުށެއް ށަރުއީ ކޯޓަކަށް ސާބިތުވުން؛\nއެ މީހަކު އިފްލާސްކުރުން.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކުން އެ ފަރާތެއްގެ ބަދަލުގައި މީރާއާ މުއާމަލާތް ކުރުމަށް ޓެކްސް އޭޖެންޓަކަށް ލިޔުމުން ދީފައިވާ ހުއްދައަކީ ގާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ހުއްދައެއް ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.\n67 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސް ދައްކަންޖެހޭ ކުޑަކުދިންނާ ގުޅޭ ޒިންމާތައް\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކީ، ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން އެ ކަމެއް ކުރުން ލާޒިމުވާ ދުވަހު، އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ނުފުރޭ ކުޑަކުއްޖެއްނަމަ، ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތަކުގެ ބޭނުމަށް އެ ކުއްޖާގެ ވިޔަފާރި ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހަރަކާތް ހިންގަމުން ގެންދާ ކަމަށް ބެލެވޭނީ:\n(ހ) އެ ވިޔަފާރިއަކީ ކުޑަކުއްޖާއަށް އެހެން މީހަކު ބަދަލުކޮށްފައިވާ ވިޔަފާރިއެއްނަމަ، އެ ބަދަލުކުރި މީހާ؛ ނުވަތަ\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ފަރާތް ކަމުގައި ނުވާނަމަ، އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ، ނުވަތަ ބައްޕަ މަރުވެފައިވާނަމަ އެ ކުއްޖާގެ ށަރުއީ ބަލަދުވެރިޔާއެވެ.\n68 ވަނަ މާއްދާ - އެއްބާރުލުން ދިނުން\nގާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ބޭނުމަށް، ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް އަދި ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ކަ ނޑައަޅާ މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް ފުރިހަމައަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.\n(ހ) މީރާއިން ކުރާ އޮޑިޓަކަށް ނުވަތަ ތަހުގީގަކަށް ބޭނުންވާ އެންމެހައި ރިކޯޑުތަކުގެ ކޮޕީ ނުވަތަ މީރާއިން ބޭނުންވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި އޭގެ އަސްލު ފޯރުވައިދިނުމާއި ރިކޯޑުތަކުގެ ކޮޕީ ހެއްދުމަށް މީރާގެ އޮފިސަރުންނަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުން؛\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ކުރާ ވިޔަފާރިއާ ގުޅިގެން މުއާމަލާތްކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ މައުލޫމާތު ފޯރުވައިދިނުން ނުވަތަ އެ ފަރާތްތަކާއި މީރާއާ މުއާމަލާތްކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުން؛\n(ނ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ އިދާރީ އޮފީހަށް ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހިންގާ ތަނަކަށް މީރާގެ އޮފިސަރުން ދާނަމަ، އެ ދާ ބޭނުމެއް ފުރިހަމަ ކުރެވެންދެން މީރާގެ އޮފިސަރުންނަށް އެ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުން؛\n(ރ) މީރާގެ އޮފިސަރުން ކުރާ ސުވާލުތަކަށް އެކަށީގެންވާ ފެންވަރަށް ޖަވާބުދާރީވުމާއި މީރާގެ އޮފިސަރުން އަންގާ އެންގުންތަކަށް އިޖާބަދިނުން؛\n(ބ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ރިކޯޑުތައް ބެލުމަށް މިރާއިން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އަދި އެ ތަކެތި ބަހައްޓައިފައިވަނީ މީހުން ދިރިނުއުޅޭ ރަށެއްގައިނަމަ، މީރާއިން އެދިއްޖެ ހާލަތެއްގައި، އެ ތަނަކަށް މީރާގެ ކަމާބެހޭ އޮފިސަރުން ދަތުރުކޮށް އެ ތަނެއްގައި ހުރި ރިކޯޑުތައް ބެލޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުން.\n69 ވަނަ މާއްދާ - އިތުރަށް ދައްކާ ފައިސާ\n(ހ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން ދައްކަންޖެހޭ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް މީރާއަށް ފައިސާ ދައްކައިފައިވާ ހާލަތުތަކުގައި:\nއެ އިތުރުވާ އަދަދަކީ ކުރިޔަށް ހުރި މުއްދަތުތަކުގައި އެ ފަރާތުން އެ ރެވެނިއު ކޯޑަކާ ގުޅިގެން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއިން އަޅައިކެނޑޭނެ އަދަދެކެވެ.\nމި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ރައްދު ނުވާނަމަ، އެ ފަރާތުން ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން ނުވަތަ އެހެންގޮތަކުން ނަމަވެސް މީރާއަށް ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ އެހެން ރެވެނިއު ކޯޑަކުން، ނުވަތަ ތިންވަނަ ފަރާތަކުން މީރާއަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއަކުން އަޅައިކަ ނޑައިދިނުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތުތަކުގައި، އިތުރަށް ދައްކައިފައިވާ އަދަދު އަޅައިކެނޑުމަށް އެދޭނަމަ "ރީފަންޑް ކުރުމަށް އެދޭ ފޯމު" (MIRA904) ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، އެ ފޯމުގައި ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ އެންމެހައި މައުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުންތަކާއެކު މީރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅުމެއް މީރާއަށް ލިބިއްޖެނަމަ، އިތުރަށް ދައްކައިފައިވާ ފައިސާއެއް އަޅައިކެނޑުމުގެ ހުއްދަ ދެވޭނީ އަންނަނިވި ހާލަތުތަކުގައެވެ.\nއެ ފަރާތަކުން މީރާއަށް ދައްކަންޖެހޭ އެއްވެސް ފައިސާއެއް ނެތުން؛ އަދި\nއެ ފަރާތަކުން ދައްކައިފައިވާ އަދަދަކީ ދައްކަންޖެހޭ އަދަދަށްވުރެ އިތުރު އަދަދެއްކަން މީރާއިން ކުރާ އޮޑިޓަކަށްފަހު ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކުން ޔަގީންކުރެވުން.\n(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ވިޔަފާރި ހުއްޓައިލާނަމަ ނުވަތަ ވިއްކައިލާނަމަ ނުވަތަ އެ ފަރާތް މަރުވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ އިފްލާސްކޮށްފިނަމަ، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން މީރާއަށް ހުށަހެޅުމުން، މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ހާލަތުތަކުގައި އެ އިތުރުވާ އަދަދެއް އެ ފަރާތަށް އަނބުރައި ދެވޭނެއެވެ.\n(ބ) ގާނޫނު ނަންބަރު 10/2011 (މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން މީރާގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްގެ އައުޓްޕުޓް ޓެކުހަށްވުރެ އެ ފަރާތެއްގެ އިންޕުޓް ޓެކްސް އިތުރުވާ ހާލަތުތަކަކީ، ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދުގެ ބޭނުމަށް އިތުރަށް ފައިސާ ދެއްކުން ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ. އަދި އެ ގޮތުން އިތުރުވާ އަދަދަކީ އެ ފަރާތެއްގެ ޖެހިގެން އަންނަ ޓެކްސް ނެގޭ މުއްދަތުގެ އައުޓްޕުޓް ޓެކުހުން އަޅައިކެނޑޭނެ އަދަދެކެވެ.\n70 ވަނަ މާއްދާ - އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުމަށް އެދި ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގައި، އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުމަށް އެދޭ ސަބަބާއި އޭގެ ތަފުސީލު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ އަދަބު ލުއިކޮށްދެވޭނީ އަންނަނިވި ކަންތައްތަކަށް ރިއާޔަތްކުރުމަށްފަހު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ކަ ނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ.\nއެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އަދަބު ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ ސަބަބު؛\nޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އެ ފަރާތަކުން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ކުރަމުން އައިސްފައިވާ ގޮތް؛\nޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އެހެން އަދަބެއް ކަ ނޑައަޅައިފައިވާކަން ނުވަތަ ނޫންކަން؛\nއެ ފަރާތުން މީރާއަށް އެއްބާރުލުން ދީފައިވާ މިންވަރު.\n71 ވަނަ މާއްދާ - މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުން\n(ހ) ގާނޫނުގެ 77 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅަންވާނީ، އެ ކަމެއް ކުރުމަށް ކަ ނޑައަޅައިފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިންނެވެ. އަދި މި ގޮތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގައި މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމަށް އެ ފަރާތަކުން އެދޭ ސަބަބާއި، އެ ކަމެއް ފުރިހަމަކުރެވޭނެ ކަމަށް އެ ފަރާތުން ލަފާކުރާ މުއްދަތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދެވޭނީ ވަގުތާއި ހާލަތަށް އަދި އެ ކަމެއް ފުރިހަމަކުރެވޭނެ ކަމަށް ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ މުއްދަތަށް ރިއާޔަތްކުރުމަށްފަހު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ކަ ނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ ދަށުން މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމުގައި ވަކި ށަރުތަކާއެކު މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމުގެ އިހުތިޔާރު ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n(ރ) މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމަށް އެދި ވަކި ފަރާތަކުން ހުށަހަޅައިފައިނުވިނަމަވެސް، ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ފެނިއްޖެ ހާލަތެއްގައި، ވަކި ޓެކުހެއް ނުވަތަ ވަކި ގިންތީގެ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކަކަށް މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދެވިދާނެއެވެ.\n(ބ) ގާނޫނުގެ 77 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް، މަގުބޫލު އުޒުރެއް ކަމަށް ބެލެވޭނީ އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުންކުރެ ކަމެކެވެ.\nއެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ގުދުރަތީ ކާރިސާއެއް ކުރިމަތިވުން؛\nއެ ކަމެއް ކުރުމަށް ނުކުޅެދޭ ފަދަ ބައްޔެއްވުން؛\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލުން ބޭރުގައިވާ ކަމަށް ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލަށް ގަބޫލުކުރެވޭ އެ ނޫންވެސް ކަމެއް ކުރިމަތިވުން.\n(ޅ) މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، މާލީ ދަތިކަމެއް ދިމާވުމަކީ މަގުބޫލު އުޒުރެއްކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.\n72 ވަނަ މާއްދާ - ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުމާއި ބަލައިގަތުން\nޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތް މަރުވެއްޖެނަމަ ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނެއްގެ ދަށުން އެ ފަރާތަކުން އުފުލަންޖެހޭ އެންމެހައި ޒިންމާތަކާ ހަވާލުވާނީ އޭނާގެ ވިޔަފާރިއާ ށަރުއީގޮތުން ހަވާލުވާ ފަރާތެކެވެ.\n73 ވަނަ މާއްދާ - ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުމާއި ބަލައިގަތުން\n(ހ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް މީރާއިން އެއް ވަސީލަތަށްވުރެ ގިނަ ވަސީލަތް މެދުވެރިކޮށް ލިޔެކިޔުމެއް ފޮނުވައިފިނަމަ އެ ފަރާތަށް އެ ލިޔެކިޔުން ރައްދުވި ތާރީހުކަމަށް ބަލާނީ އެ ލިޔެކިޔުމެއް ފުރަތަމަ ރައްދުވި ތާރީހެވެ.\n(ށ) ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން މީރާއަށް ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުމަކީ ފުރިހަމަ ލިޔެކިޔުމެއް ނޫންކަމަށް މީރާއަށް ގަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ ލިޔެކިޔުމެއް ގަބޫލު ނުކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު މީރާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n(ނ) އެއްވެސް ފަރާތަކުން މީރާއަށް ހުށަހަޅައިފައިވާ ލިޔެކިޔުމެއް ފުރިހަމަ ނޫންކަމަށް އެ ފަރާތަށް މީރާއިން އަންގައިފިނަމަ، އެ ފަރާތުން އެ ލިޔެކިޔުމެއް ހުށަހެޅުމުގެ ޒިންމާ ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ ކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.\n74 ވަނަ މާއްދާ - ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރުން\nގާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (2) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތުތަކުގައި މެނުވީ، ވަކި ލިޔުމެއް ނުވަތަ ލިޔުންތަކެއްގައި ސޮއިކުރުމަށް މީރާގެ އިދާރީ އޮނިގަ ނޑާއި ހިންގުމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ހުއްދަ ލިބިގެން މީރާގެ މުވައްޒަފަކު ސޮއިކޮށްފައިވާ ލިޔުމަކީ، ގާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް ހުއްދަ ދީފައިވާ މީހަކު ސޮއިކޮށްފައިވާ ލިޔުމެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.\n75 ވަނަ މާއްދާ - ނޯޓިސްތައް\nމި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހުރިހާ ނޯޓިސްތަކެއްވެސް ދޭންވާނީ ލިޔުމުންނެވެ. އަދި އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ކުރާ މުއާމަލާތްތަކަކީ ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދުގެ ބޭނުމަށް ލިޔުމެއް ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.\n76 ވަނަ މާއްދާ - ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތަކާ އެކުގައި މި ގަވާއިދު ކިޔުން\nމި ގަވާއިދު ކިޔާނީ ގާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) އާއި ޓެކްސްއާބެހޭ ގާނޫނުތަކާއި އެ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ހަދައިފައިވާ ގަވާއިދުތަކާ އެކުގައެވެ. އަދި މި ގަވާއިދުގައި މާނަކޮށްފައިނުވާ ކޮންމެ ލަފުޒެއް ނުވަތަ އިބާރާތެއް، ކަ ނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު މާނަކުރާނީ، އެ ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކުގައި އެ ލަފުޒެއް ނުވަތަ އިބާރާތެއް މާނަކޮށްފައިވާ ގޮތަކަށެވެ.\n77 ވަނަ މާއްދާ - މާނަކުރުން\n(ހ) މި ގަވާއިދުގެ ބޭނުމަށް، އެކަހެރި ނަމުގެ ތެރޭގައި ގިނަ ނަން އަދި ގިނަ ނަމުގެ ތެރޭގައި އެކަހެރި ނަން ހިމެނެއެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދުގައި ކަ ނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ގުނާނީ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަސްތަކާއި ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައްވެސް ހިމަނައިގެންނެވެ.\n(ނ) "ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އައްޔަންކޮށްފައިވާ ކޮމިށަނަރ ޖެނެރަލް އޮފް ޓެކްސޭށަން އަށެވެ.\n"އެމް.އެމް.އޭ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 6/1981 (މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދައިފައިވާ މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީއަށެވެ.\n"ވިޔަފާރި" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 5/2011 (ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި "ވިޔަފާރި" އަށް ދެވިފައިވާ މާނައިގައެވެ.\n"ވިޔަފާރި ހިންގާ ތަންތަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 5/2011 (ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ވިޔަފާރިއެއް ހިންގާ ތަންތަނަށެވެ.\n"މީރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދައިފައިވާ މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީއަށެވެ.\n"ފައިސާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ފައިސާއާއި ފައިސާއިން އަގުކުރެވޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.\n"ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 5/2011 (ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ވިޔަފާރިއެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށެވެ.\n"ގާނޫނު" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު) އާއި އެ ގާނޫނަށް ގެނެސްފައިވާ އިސްލާހުތައް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.\n"ޖީ.އެސް.ޓީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 10/2011 (މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވިއްކާ މުދަލާއި ދޭ ހިދުމަތުގެ އަގުން ނެގޭ ޓެކުހަށެވެ.\n"ވިޔަފާރި ހަރަކާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެ ވަނީ، ވިޔަފާރީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަކިވަކި ހަރަކާތްތަކަށެވެ. މިސާލަކަށް ފިހާރައެއް، ރެސްޓޯރަންޓެއް، ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓެއް، ޓޫރިސްޓް އުޅަނދެއް، ކުއްޔަށްދީފައިވާ ގެއެއް.\n5 ވަނަ އިސްލާހު\n4 ވަނަ އިސްލާހު\nޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނު (ނޫނު ނަންބަރު 3/2010)\noy5_2013-R-45 ގަވާއިދު ނަންބަރ.pdf


Rajje ah Commonwealth ge member kan alun dheefi – Iru\n20000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ވެކްސިން ދީފި\nހުޅުމާލެ ޑިޓެންޝަން ސެންޓަރުން ބިދޭސީއަކު ފިލައިފި\nއިތުރު 100 މީހުން ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ\nރާއްޖެއަށް ކޮމަންވެލްތުގެ މެންބަރުކަން އަލުން ދީފި\nދިވެހިރާއްޖެ އަލުން ކޮމަންވެލްތްގެ މެމްބަރެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައިފިއެވެ.\nކޮމަންވެލްތުގެ ހުރިހާ ގައުމެއްގެ ފުރިހަމަ ތާޢީދާއެކު ރަސްމީކޮށް ކޮމަންވެލްތުގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެ ކަނޑައެޅިއްޖެކަން އިއުލާން ކުރެއްވީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުއެވެ.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވިދާޅުވީ މިއަދުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި ކޮމަންވެލްތްގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް ޕެޓްރީޝިއާ ސްކޮޓްލޭންޑް ފޯނުން ގުޅުއްވާ ކޮމަންވެލްތްގެ 54 ވަނަ މެންބަރު ގައުމުގެ ގޮތުގައި އެ ޖަމާއަތާ ރާއްޖެ ރަސްމީކޮށް ގުޅިފައިވާކަން ހާމަކުރައްވާފައި ކަމަށެވެ.\nރައީސް ސޯލިހް ވަނީ އެ ޖަމާއަތުގައި ރާއްޖެ އަލުން ބައިވެރިކޮށްދެއްވުމަށް ނިންމެވި ނިންމެވުމަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފައެވެ. އަދި ކޮމަންވެލްތްގެ މެންބަރު ހުރިހާ ގައުމެއްގެ ތާއީދު އެކަމަށް ލިބިގެންދިޔަ ކަން ފާހަގަކުރައްވާ އެ ގައުމުތަކަށްވެސް ޝުކުރު އަދާކުރެއްވިއެވެ.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ވާހަކަފުޅުގައި ރާއްޖެއިން ކޮމަންވެލްތާއި ގުޅިފައިވަނީ ކޮމަންވެލްތުގެ 54 ވަނަ މެންބަރު ގައުމުގެ ގޮތުގައިކަން ފާހަގަކުރައްވައި ކޮމަންވެލްތުގެ ޗާޓަރާއި ހަރާރޭ ޑިކްލެރޭޝަނާއި އެއްގޮތަށް އިންސާނީ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ސިޔާސީ މިނިވަންކަމާއި، ޑިކޮމްރަސީގެ އުސޫލުތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ރާއްޖެއިން ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރާނެކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކޮމަންވެލްތުގެ މައިގަނޑު އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތީން ރާއްޖެއިން ބައިނަލްއަގްވާމީ ކަންކަމުގައި ކޮމަންވެލްތުގެ މެންބަރު އެހެން ގައުމުތަކާއި އެކު މަސައްކަތް ކުރައްވާނެކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ.


Covid-19 dhiraasaa: Male' sarahahdhun konme 11 dhivehinge therein ekakah bali jehifaivey | Jazeera\tކޮވިޑް-19 ދިރާސާ: މާލެ ސަރަހައްދުން ކޮންމެ 11 ދިވެހިންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ބަލި ޖެހިފައިވޭ - Jazeera\nކޮވިޑް-19 ދިރާސާ: މާލެ ސަރަހައްދުން ކޮންމެ 11 ދިވެހިންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ބަލި ޖެހިފައިވޭ\nމުޙައްމަދު އަފްޒަލް December 7, 2020 327 views0\nގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ 11 ދިވެހިންގެ ތެރެއިން އެއް ދިވެއްސަކަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހިފައިވާކަން ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ސީރޯ ޕްރިވަލެންސް ސަރވޭއިން ހާމަވެއްޖެއެވެ.\nރޭ މި ސަރވޭގެ ހޯދުންތައް އާންމުންނާ ހިއްސާކުރަމުން ގައުމީ ޔުނިވާސިޓީގެ ޑިރެކްޓަރު އޮފް ރިސާޗް ޑރ. ރަހީމާ އަބްދުއްރަހީމް ވިދާޅުވީ، ސަރވޭގައި ބައިވެރިވި މީހުންގެ ތެރެއިން 13.4 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް ކޮވިޑް ޖެހިފައިވާކަމަށެވެ. މާލެ ސަރަހައްދުގައި ދެލައްކަ އައްހާސް މީހުން ދިރިއުޅޭ އިރު ސަރވޭގެ ނަތީޖާތައް ދައްކާގޮތުން 38،000 މީހުންނަށް ވަނީ ކޮވިޑް ޖެހިފައެވެ.\nމީގެއިތުރުންވެސް، ޑރ. ރަހީމާ ވިދާޅުވީ ދިވެހިންނަށްވުރެ ބިދޭސީންގެ ހަށިގަނޑުން އެންޓި ބޮޑީސް ފެންނަ މިންވަރު އިތުރު ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، ޓެސްޓް ކުރި ބިދޭސީންގެ ތެރެއިން 36.4 ޕަސެންޓް ބިދޭސީންގެ ހަށިގަނޑުން އެންޓި ބޮޑީސް ފެނިފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ3ބިދޭސީއަކުން އެކަކަށް ބަލި ޖެހި ރަނގަޅު ވެފައިވާކަމަށް ޑރ.ރަހީމާ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. ދިވެހިންގެ ހަށިގނޑުގައި އެންޓި ބޮޑީސް ހުރީ އެންމެ 8.5 ޕަސެންޓް މީހުންގެއެވެ. މިއީ ކޮންމެ 11 މީހަކުން އެކަކެވެ.\nއެމް.އެން.ޔޫއާއި އެޗްޕީއޭ ގުޅިގެން ހިންގި މި ދިރާސާގައި ކުރިން ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާ މީހުންނާއި ބަލި ޖެހުނު ކަން ނޭނގޭ ނުވަތަ ބަލި ނުޖެހޭ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އެންޓި ބޮޑީޒް ހުރި މިންވަރުވެސް ބަލައިފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ކުރިން ބަލި ޖެހުނު ކަން އެނގުނު މީހުންގެ ތެރެއިން އެންޓި ބޮޑީޒް ފެނިފައިވަނީ 57.9 ޕަސެންޓް މީހުންގެއެވެ. ބަލި ޖެހުނު ކަން ނޭނގޭ 10 ޕަސެންޓް މީހުންގެ ގައިން އެންޓި ބޮޑީޒް ފެނިފައިވެއެވެ.\nމި ނަތީޖާތައް އިތުރަށް ތަފްސީލު ކޮށްދެއްވަމުން ޑރ.ރަހީމާ ވިދާޅުވީ އެންޓި ބޮޑީޒް ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަނީ ވަކި މުއްދަތަކަށް ކަމަށާއި ބޭރު ގައުމްތަކުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުން އެންޓި ބޮޑީޒް ހުންނަނީ އެންމެ3މަސް ވަންދެން ކަމަށެވެ. ކަނޑައެޅިގެން ވަކި މުއްދަތަކަށް އެންޓި ބޮޑީޒް ހުންނާނޭ ދަންނަވަން ދަތިކަމަށްވެސް ޑރ.ރަހީމާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދުވަސްވާވަރަކަށް އެންޓި ބޮޑީޒް މަދުވަމުންދާކަން ދިރާސާއިން ދައްކާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.


Japan Ah Baaru Gadha Binhelumeh Athuvejje - Vaguthu\nޖަޕާން އަށް ބާރު ގަދަ ބިންހެލުމެއް އަތުވެއްޖެ\nޖަޕާނުގެ ރަށެެއް ކަމަށްވާ ހޮންޝޫ އަށް ބާރު ގަދަ ބިންހެލުމެއް އަތުވެއްޖެއެވެ.\nޖަޕާނުގެ މޫސުމާއި ބެހޭ އިދާރާއިން ބުނެފައިވަނީ ބިން ހެލުން އައިސްފައިވަނީ މިއަދު ހެނދުނު 6:22 އެހާކަންހާއިރު ކަމަށެވެ. ޖަޕާނަށް މިއަދު އައިސްފައިވާ ބިންހެލުމަކީ 5.7 މެގްނިޓިއުޑުން އައިސްފައިވާ ބިންހެލުމެކެވެ.\nބިންހެލުމުގެ ސަބަބުން 1.6 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ފަރާތްތަކުން ސަލާމަތީ ހިސާބުތަކަށް ބަދަލު ވުމަށް މިހާރު ވަނީ އަންގާފައެވެ.\nޖަޕާނަށް މިހާރު އަރަމުންދާ ތޫފަން "ހަގިބިސް" ދަނީ ޖަޕާނުގެ މެދު ހިސާބުތަކާއި ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖަހަމުންނެވެ.\nކަމާއި ބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނެފައިވަނީ މި ތޫފާނަކީ ފާއިތުވި 60 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޖަޕާނަށް އައި އެންމެ ވަރުގަދަ އަދި އެންމެ ބޮޑު އެއް ތޫފާން ކަމަށެވެ. މިއަދު ހިނގާދިޔަ ހާދިސާގައި 49 އަހަރުގެ ފިރިހެނަކު މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އެފަރާތުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އޭނާ މަރުވެފައިވަނީ ކާރެއް ފުރޮޅާލައިގެންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މަރުވެފައިވާ މީހާގެ އިތުރު އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ހާމަ ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2019 01:51\nޛޖަޕާނަކީ ވަރައް ނުލަފާ މީހުންގިނަ ގައުމެއް..\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2019 08:47\nއާނ، އެންމެ ބޮޑު ނުލަފާކަމަކީ ﷲއަށް ޝިރުކުކުރުން. އެއީ އަޅުކަންކުރުން ޙައްޤުވެގެންވާ ހަމައެކަނި އިލާހު. އެކަން ހަނދާން ނައްތާލާ ދުނިޔެވީ ގޮތުން ތިމާމެން ކިތަންމެ ކުރީގައި އުޅުނަސް އެއީ ގެއްލެނިވެ ހަލާކަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ބައެއް.


އެވްލީން… 17 – Esfiya\n” ކިޔާ ޕްލީސް… ” ރިހާނީ އައިސް އަކިޔަސް ކައިރީގައި އިށީންނަމުން ، އަކިޔަސްގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ. ” ރިނީ އައެމް ވެރީ ޓަޔާރޑް…. ” އަކިޔަސް ޓީޝާޓް ބޭލުމަށްފަހު ދާވަށިގަނޑަށް ލުމަށްފަހު އައިސް އެނދުގައި އޮށޯތެވެ. ރިހާނީ ބޮޑު ލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވަގެން ދިޔަ އެވެ. ރިހާނީގެ ގިސްލުމުގެ އަޑު ކޮޓަރި ތެރެއަށް ފެތުރިގެން ދިއުމުން ވެސްް އަކިޔަސް ލޯހުޅުވައި ނުލި އެވެ. ރިހާނީ ބާރު ބާރަށް ހިނގާލާފައި ގޮސް ފާޚަނާއަށް ވަނެވެ. ދުވަހަކުވެސް ފިލައިގެން ނުދާނެ ފަދަ ޒަހަމްތަކެއް އަކިޔަސް އޭނަގެ ހިތަށް ދީފި އެވެ.\nއުޑުގައި ވިދާބަބުޅަމުން ދިޔަ ތަރިތަކުގެ ފަނޑު އަލިކަން ފާމްހައުސްގެ ބަގީޗާގެ ތެރެއަށްވަނީ ފެތުރިފައެވެ. ވައިރޯޅިތަކާއެކު ގަސްތައް ނަށަމުން ދިޔައިރު ބޫން އަޑަކުން ފަޒާވަނީ ގުގުމާލާފައެވެ. އުޑަށް ޖަމާވަމުންދިޔަ ކަޅު ވިލާތައް އުޑުގައި ވިދާ ބަބުޅަމުންދިޔަ ތަރިތަކުގެ މައްޗަށް ކުރިހޯދަމުން ދިޔައެވެ. އެވްލީން ޒަވީންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެން ހުރެ ހިނގަމުން ދިޔައިރު ފިނިކަމުން އެވްލީންގެ ހަށިގަނޑުގައި މަޑު ތުރުތުރު ލުމެއް އުފެދިފައި ވެއެވެ. ނޭވާ ލާއިރުވެސް ފަޒާގެ ތެރެއަށް ހުދުކުލައިގެ ދުންގަނޑެއް ފެތުރިގެން ދެއެވެ. ” މޭއިބީ ވީ ޝުޑް ގޯ ބެކް…. ފިނިކަމުން ގަނޑު ހިފާފަ މިހުރީ…. ” އެވްލީން ޒަވީންގެ މޫނަށް ނަޒަރު ހިންގައިލަމުން ބުނެލިއެވެ. އެވްލީންގެ މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ތުންފަތް ހީވަނީ ލޭކޮޅެއް ހެންނެވެ. އެހާވެސް ރަތެވެ. ” ލީން ސްޓްރޯންގް ވާން ދަސް ކޮށްބަލަ… އެހެން ނޫނަސް އަހަރެން ހުއްޓާ ލީން ގަނޑުވިޔަކަ ނުދޭނަމެއްނު… ” ޒަވީން އެވްލީން ގެނެސް އެހަށިގަނޑާ ކައިރި ކޮށްލުމާއެކު އެވްލީން ހީފިލައިގެން ދިޔައެވެ. އެވްލީން ޒަވީންގެ ހަށިގަނޑުގައި ކުރިއަށްވުރެ ބާރަށް ބައްދާލިއެވެ.\nޒަވީންގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހުރި ވަން މިލިއަން ސެންޓް ވަހުގެ ސަބަބުން އެވްލީންއަށް އެތެރެއަށް ނޭފަތް ދަމާލެވުނީ ބޭއިހްތިޔާރުގައެވެ. ” މިހާރު އޯކޭތަ… ” ޗެރީ ބްލޮސަމް ގަސްތައް ކައިރީގައި ބަހައްޓާފައިވާ ގާޑެން ބެންޗެއްގައި އިށީންނަމުން ޒަވީން އަހާލައިފިއެވެ. ޗެރީ ބްލޮސަމް ގަހުގެ މާތަކުން ބެންޗްވަނީ ފުރާލާފައެވެ. ހީވަނީ ފިޔާތޮށި ކުލައިން ޕެއިންޓް ކޮށްފައި ވާހެންނެވެ. ” ފީލިން ބެޓާރ… އެކަމަކު ސްޓޯމް އެއް އަންނަން އުޅޭހެން ހާދަ ހީވެޔޭ… ” ވަޔާއެކު ގަސްތައް ލެނބެމުންދިޔަ މަންޒަރު ފެނުމާއެކު އެވްލީން އިނީ ކުޑަކޮށް ބިރު ގެންފައެވެ. ކުޑަ އިރުކޮޅެއް ކުރިން އިވެމުންދިޔަ ދޫނިތަކުގެ އަޑުވެސް ކެނޑި ފަޒާގެ ތެރޭގައި އަތްގަދަ ކޮށްލާފައި ވަނީ ބޫން އަޑަކުންނެވެ.\n” ލީން ބިރުން އުޅޭވަރުން ހަރިކޭން އެންޑް ޓޯނޭޑޯވެސް އަންނާނެހެން ހީވާނެ… ތިންކް ވޮޒިޓިވްލީ. ” ޒަވީން ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެވްލީންގެ ކޯތާފައި ފިރުމާލިއެވެ. އެވްލީންއަށް ދެލޯމަރާ ތަގުޅި ކޮށްލެވުނެވެ. ޒަވީންގެ ކޮންމެ ބީހުކަމުން އެހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ނާރުތަކެއްގައި ކަރަންޓް ރާޅުބާނީތަކެއް ދުވެލައެވެ.\n” ޒޭވް… ” ވިދާލި އަލިގަދަ ވިދުވާއެކު ފަޒާ ގުގުމާލައިގެން ދިޔަ ބާރު ގުގުރީގެ އަޑުން ހީވީ ބާރު ގަދަ ބޮމެއް ގޮވިހެންނެވެ. އެވްލީންގެ ހިތުގެ ތެޅުން ބާރު ވެފައިވާއިރު ހީވަނީ މޭގަނޑު ފަޅާލާފައި ހިތް ނިކުމެގެން ހިނގައިދާނެ ހެންނެވެ. ޒަވީންއަށް ވެސް އެވްލީންގެ ހިތުގެ ތެޅުން އިހްސާސް ވާނެކަން ޔަޤީނެވެ. ” ލީން ރިލޭކްސް… ” ޒަވީން ބެންޗުން ތެދުވެލަމުން ބިރުން ގޮސް ރޫރޫއަޅަމުން ދިޔަ އެވްލީން ގެނެސް މެޔާލާާ ބޮނޑި ކޮށްލައިފިއެވެ. ” ލެޓްސް ގޯ… ” ބިރުންގޮސް އެވްލީންގެ އަޑުވެސް ބޭރުވެގެން އައީ އުދަގުލާއެކުއެވެ. ” ހޭއި ލީން… ޑޯންޓް ބީ ޓޫ ސްއެކާރޑް… ގުގުރައި ގަތީމަ ވަރަށް އަޑުގަދަވާނެ މިހިސާބުގައި… ” އެވްލީން އެހާ ބިރުން އުޅޭތީ ޒަވީން ކުޑަކޮށް ނުތަނަވަސްވާ ގޮތްވިއެވެ. ޒަވީން ބާރު ފިޔަވަޅު ތަކެއްގައި އެވްލީން އާއެކު ފާމްހައުސްއާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ.\nވާރާގެ ސަބަބުން ފަޒާގައި ރީތި މިޔުޒިކެއް ކުޅެލަމުން ދިޔައިރު ޖެހެމުންދިޔަ ބާރުގަދަ ވަޔާއެކު ފޮރެސްޓްގައިވާ ބިޔަ ގަސްތައްވެސް ހީވަނީ މުލުން ލުއްސާލައިގެން ހިނގައިދާނެ ހެންނެވެ. ފުރާޅުގައި ގަސްގަހުގެ ފޮފިތައް ކޭއްތިލާއިރު ނާމާން އަޑެއް ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. ” ލީން، ލެޓް މީ ހެލްޕް ޔޫ ޓު ކްރޮސް ދަ ސްޓެއާސް…. ” އެވްލީން ތުރުތުރު އަޅަމުން ދިއުމުގެ ސަބަބުން ޒަވީން އެވްލީން އަތްދަނޑިމައްޗަށް އުފުއްލާލައިފިއެވެ. ކޮޓަރިއާއި ހަމައަށް ދެވެންދެން އެވްލީންއަށް ޒަވީންގެ ލޮލަށް ބަލަހައްޓައިގެން އޮވެވުނެވެ. އެއަޅިކުލައިގެ ދެލޮލުން އެވްލީންއަށް ފެނުނީ ލޯތްބާއި އަޅާލުމެވެ. ނަމަވެސް އަކިޔަސްގެ ހަނދާންތަކުން އެވްލީން މާޔޫސް ކޮށްލައިފިއެވެ. އަކިޔަސްގެ އިންޒާރު މަތިން ހަނދާން ނައްތާލަން ބޭނުންވި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އެވްލީންއަށް އެކަން ކުރެވޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ.\nކުޑަ ދޮރުތަކަށް އެއްވެސް ރަހުމެއްނެތި ހަމަލާ ދެމުންދިޔަ ވާރޭ ތިކިތައް ކުޑަދޮރުގެ ބިއްލޫރިތަކުން ތިރިއަށް ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. ދޭތެރެއަކުން ފަޒާގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގެންދާ ހޮނު ގުގުރީގެ އަޑުން ދޮރުތަކާއި ކުޑަ ދޮރުތައް ވެސް ވައިބްރޭޓްވެގެން ދެއެވެ. ޒަވީން އެވްލީން އެނދުގައި ބާއްވަމުން ގޮސް ހުޅުވާފައިވާ ކުޑަ ދޮރުތައް ލައްޕާލުމަށްފަހު ކާޓެއިންތައް ދަމާލައިފިއެވެ. ކޮޓަރިގައި ބަހައްޓާފައިވާ ބޮޑެތި އުށްބައްތިތަށް ޒަވީން ރޯކޮށްލުމާއެކު ކޮޓަރި ތެރޭގައި ރަސްކަން ކުރަމުންދިޔަ އަނދިރިކަން ފޫއަޅުވާލައިފިއެވެ.\n” ފިނި ވަނީތަ ؟ ” ޒަވީން އޭނަ ލައިގެން ހުރި ކަޅު ކުލައިގެ ޖެކެޓް ބޭލުމަށްފަހު އައިސް އެނދުގައި އިށީނެވެ. އެވްލީން އާނ އެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ބޯޖަހާލައިފިއެވެ.\n” ހޫނުކޮށްލަ ދޭންވީ ދޯ ؟ ” ޒަވީން އެވްލީންގެ އަތްތިލައިގައި ބޮސްދިނެވެ. ޒަވީންގެ ފިރުމުންތަކުން އެވްލީން ހީފިލައިގެން ދިޔައެވެ. އެވްލީންގެ މޫނަށް ލޭކުލަ ވެރިވެގެން ދިޔައިރު އެތުންފަތުގެ ރަތްކަން ކުރިއަށްވުރެ އިތުރުކޮށްދީފިއެވެ. ދިގު އިސްތަށިގަނޑުން އިސްތަށިތައް މޫނަށް ފައިބައިފައި ވާއިރު ހާދަ ފުރިހަމައެވެ. ބަލާ ފޫހިނުވާހާ ރީއްޗެވެ. ” ޒެ..ޒޭވް… ” އެވްލީންއަށް ތުންފަތުގައި ދަތްއަޅާލެވުނެވެ. ” ރެޑް ތުންފަތަށް ހާދަ ވަރެއް ތިކޮށްލަނީ… ” އެވްލީންގެ މޫނަށް ފައިބައިފައިވާ އިސްތަށިތައް ޒަވީން އެއްކައިރި ކޮށްލައިފިއެވެ.\nމަޑުމަޑުން އެވްލީންއާއި ކައިރިވަމުން ގޮސް އެވްލީންގެ ތުންފަތަށް ޒަވީން ބޮސް ދިނެވެ. ވާރޭގެ ސަަބަބުން ފަޒާގެ ތެރެއަށް ފެތުރުމުން ދިޔަ ތެތް ފިނިކަމުގެ ސަބަބުން ފަޒާ ކުރިއަށްވުރެ ފިނިކޮށްލިއެވެ. ދެހަށިގަނޑުގައި ރޯވެގެން ދިޔަ ލޯބީގެ އަލިފާނުގެ ސަބަބުން އެވްލީން ހިތާއި ރުހުމުން ޒަވީންގެ ހުރިހާ ފިރުމުންތަކަށް ދައުވަތު ދިނެވެ. ޒަވީން ލައިގެން ހުރި ޓީޝާޓް ބޭލުމާއެކު އެވްލީން އޭނަގެ ފިނި ތުންފަތް ޒަވީންގެ ކަސްރަތީ ހަށިގަނޑުގައި ޖައްސާލައިފިއެވެ. ޒަވީންގެ އެވްލީންގެ އިސްތަށިގަނޑު އެއްފަރާތް ކޮށްލުމަށްފަހު އެދޮން ކަނދުރާއަށް ބޮސްދިނެވެ. އެވްލީންއަށް ބާރަކަށް ޒަވީންގެ ހަށިގަނޑުގައި ބައްދާލެވުނެވެ. އެހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ނާރުތަކާ ހަމައަށް ދައުރުކޮށްލި ކަރަންޓް ބާނިތަކުން މަޑު ހީލިކެރުވުމެއް އުފެދިގެން ދިޔައެވެ.\nކޮޓަރިތެރެއަށް ފެތުރިފައިވާ ފިނިކަމަމުގެ ސަަބަބުން ދެހިތުގެ ތެޅުންވެސް ކުރިއަށްވުރެ އަވަސް ކޮށްލައިފިއެވެ. ޒަވީންގެ ފަރާތުން ލިބެމުންދިޔަ ހިތްހަމަ ޖެހުމާއި އުފަލުގެ ސަބަބުން އެވްލީންގެ ހިތަށް ވަނީ ފިނިކަން ގެނެސްދީފައެވެ. ވަޔާއެކު ކޮޓަރީގައި ރޯކޮށްފައިވާ އުށްބައްތިތައް ނިވިގެން ދިޔަހިނދު ދެހަށިގަނޑުވަނީ އެއްހަށިގަނޑަކަށް ވެފައެވެ. ދުވަހަކުވެސް މުހާ ނުލެވޭފަދަ ގޮށަކުން ދެހިތް ވަނީ ބަނދެވިފައެވެ.\nކާޓެއިން ތަކުގެ ތެރޭން ފުރޭނިގެން އައިސް އިރުގެ ރަން ދަޅަތައް ވަނީ ކޮޓަރިތެރެއަށް ފެތުރިފައެވެ. ފޮރެސްޓް ތެރޭގައި އުދެހެމުންދިޔަ ބޭއި ވްރެން ، ބްރައުން ކީޕާރ ، ސްޓާލިންގްގެ ރީތި މިޔުޒިކީ އަޑު ފަޒާ ތެރެއަށް ވަނީ ފެތުރިފައެވެ. އެވްލީން ކަންނެތް ގޮތަކަށް ލޯހުޅުވާލުމަށްފަހު ކައިރީގައި ނިދާފައި އޮތް ޒަވީންއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެވްލީން މަޑުމަޑުން އެނދުން ތެދުވެލުމަށްފަހު ގޮސް ފާޚަނާއަށް ވަނެވެ. އޭރުވެސް ޒަވީން ފުން ނިންޖެއްގައި ނިދާފައި އޮތެވެ. އެވްލީން ފެންވަރާލައިގެން ފާޚަނާއިން ނިކުމެެގެން އައީ ކުޑަ ބަކެޓަކަށް ފެން އަޅާލައިގެންނެވެ. އޭރު އެތުންފަތަށް ވަނީ ލާނެތް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވެފައެވެ.\n” ގުޑް މޯނިންގް ހަނީ… ” ޒަވީންގެ މޫނަށް ފެން ބުރުއްސާލުމާއެކު ޒަވީން ސިހިފައި ލޯ ހުޅުވާލިއެވެ. ” ނޯޓީ ގާލް… ” ޒަވީން އެވްލީންގެ އަތުގައި ހިފާ ލުއްކިއެއް ޖެހުމާއެކު އެވްލީން ގޮސް ޖެހުނީ ޒަވީންގެ ތަނަވަސް މޭމަތީގައެވެ. އެވަގުތު ކޮޓަރި ތެރޭގައި ގުގުމާލައިގެން ދިޔައީ އެވްލީންގެ ބާރު ހަޅޭކުގެ އަޑެވެ. ” ޒޭވް… ޕްލީސް ދޫކޮށްބަލަ… އަހަރެން މިދަނީ ކޮފީ ހަދަން ވެގެންނޭ ، ޒޭވްގެ ފެވެރިޓް ގްރީންޓީ ވެސް ގެންނާން އެންޑް މިހާރު އެއޮތް އަށެއް ޖަހާނީ… ޒޭވް ބުނީމެއްނު މިއަދު ކޮންމެވެސް ތަނެއް ބަލަންދާ ވާހަކަ… ” ޒަވީންގެ ބާރުގަދަ އަތުގެރޭގައި ހައްޔަރު ވެގެން ދިއުމާއެކު އެވްލީން ބުނެލައިފިއެވެ. އެވްލީންގެ ޖުމްލަ އަޑު އިވުމާއެކު ޒަވީން އެވްލީންގެ ގައިން ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ބާރު ފިޔަވަޅު ތަކެއްގައި ގޮސް ފާޚަނާއަށް ވަނެވެ.\nއެވްލީން ބަދިގެއަށް ވަންނަމުން ފުރަތަމަވެސް ކުޑަދޮރުތައް ހުޅުވާލިއެވެ. އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި އެމޫނުގައި ބޮންދޭންފެށި ވައިރޯޅިތަކުން އެވްލީންގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވެގެން ދިޔަހެންނެވެ. ކުޑަދޮރު ކައިރީގައި އިންދާފައިވާ މެރީ ގޯލްޑް ގަސްތައް ވަނީ މާތަކުން ފުރާލާފައެވެ. ޝަބްނަމް ތިކިތައް މާތަކުގައި މޫތިތަކެއްހެން ވިދާ ބަބުޅަމުން ދިޔައެވެ. އެވްލީން ކޮފީމޭކާ ކައިރިއަށް ހުއްޓުނު ތަނާހެން ސިއްސައިގެން ދިޔައީ މީހަކު އައިސް އޭނަގެ އަތުގައި ހިފާ އެމީހަކާއި ދިމާއަށް އަނބުރާލުމާ އެކުއެވެ.\n” ވަޓް ދަ ހެކް އިސް ރޯންގް ވިތް ޔޫ ؟ ” އެވްލީން އަކިޔަސްގެ މޭމަތީގައި އަތްއަޅާ ދުރަށް ކޮއްޕާލާން ބޭކާރު މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އަކިޔަސް ހުރީ އެވްލީން ގެނެސް އޭނަގެ ހަށިގަނޑާ ލައްކޮށްލައިގެންނެވެ. ” ޔޫ އާ ދަ ޕްރޮބްލަމް… ” އަކިޔަސް އެވްލީން އަތަށް ބާރުކޮށްލައިފިއެވެ. އެވްލީންގެ ލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވެގެން ދިޔައީ އަތުގައި އުފެދިގެން ދިޔަ ރިހުމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ” ދޫކޮށްބަލަ ތަދު އެބަވެޔޭ…. އަކިޔަސް އަކަށް އަހަރެން ގަޔަށް ތިގޮތަށް އަތްލުމުގެ އެއްވެސް ހައްޤެއް ނޯންނާނެ…. ” އެވްލީންގެ ލޮލަށް ޖަމާވަމުންދިޔަ ކަރުނަތަކުން އެކޯތާފަތް ތެތްމާލައިފިއެވެ. ” ދަ ޑޭ ޔޫ ގޭވް މީ ދެޓް ލެޓާރ… އަހަރެންގެ ހިތަށްވެން ހާދަ ތަދެއްވިޔޭ… އަހަންނަށް ޤަބޫލެއްވެސް ނުކުރެވުނު ލީން އަހަންނަށް އެހާ ބޮޑަށް އޮޅުވާލާނެކަމަށް… ” އަކިޔަސް ދަތްކުޑިވިކާލި އިރު އެވްލީންއަށް އެދޮލުން ފެނުނީ އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ރުޅިވެރިކަމެވެ.\n” ވަޓް ! އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އަކިޔަސް އަކަށް ލެޓާއެއް ނުދެން… ޕްލީސް ލީވްމީ ، ޒޭވް މިހާރު އަހަރެން ނައިސްގެން ލަސްވެގެން އުޅޭނީ… ” އެވްލީން އަޑަށް ބާރުލާފާއި ބުނެލިއެވެ. ” ލަޔާރ… އަހަރެން އަނބުރާ މާލެ ދިއުމުން ލީން ލެޓާއެއް ނުދެންތަ ؟ އެދުވަހު އެލަޓާ ކިޔުނު ފަހުން އައި ކްނޯ ހައު ޑީގްރޭޑް ޔޫއާރ… ” ފަހަތައް ޖެހެމުން ގޮސް އަކިޔަސް ކިޗެން ކެބިނެޓް މައްޗަށް ވީއްލައިލި އެތިފަހަރާއެކު ހީވީ ކުޑަވަރެއްގެ ބިންހެލުމެއް އައިހެންނެވެ. ތަށިތައް ތެޅިލި އަޑުން ފަޒާ ގުގުމާލައިފިއެވެ. ” އަކިޔަސް ! ސްޓޮޕް އިޓް…. ” އެވްލީންއަށް ހަޅޭއްލަވައި ގަނެވުނެވެ. އޭނައޭ ކިޔައިގެން އަކިޔަސް ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކަ ތަކަކީ ހަޤީޤަތެއް ނެތް ހުސް ދޮގު ވާހަކަ ތަކެކެވެ.\n” ކިތައްފަަހަރު އަހަރެން ބުނާނީ އަހަރެން ބޭނުމެއްނޫނޭ ޕާސްޓާމެދު ވިސްނާކަށް… އައެމް ހެޕީ ވިތް ޒޭވް…. އެންޑް ވަން މޯރ ތިންގް އައި ނެވާރ ބިޓްރޭއިޑް ޔޫ… އަކިޔަސްގެ އެހީއާއި ހިމާޔަތަށް އަހަރެން އެދި އާދޭސް ކުރިވަގުތު އަކިޔަސް އަހަރެން ދޫކޮށްލާފައި ދިޔައީ… ޔޫ ވޯންޓް ކްނޯ ހައު މަޗް ޕެއިން އައި ހޭވް ސަފާރޑް…. އަހަރެން ކޮންމެ ދުވަހަކުގެ ވަގުތުތައް ހޭދަކުރީ އަކިޔަސް އަންނާނެ ކަމުގެ ފޮނި އުންމީދުގައި… ބަޓް ދެޓް ޑޭއި ނެވާރ ކޭމް… އަހަރެން ހާދަ ވަރަކަށް ރުއީމޭ…. އަކިޔަސްގެ މޫނު ދެކިލުމުގެ އުންމީދުގައި ހާދަވަރަކަށް އިންތިޒާރު ކުރީމޭ ! ” މާޒީގެ ކަންތައް ހަނދާން ވުމާއެކު އެވްލީންގެ ހިތަށް އެތައް ޒަހަމްތަކެއް ލިބުނެވެ. ދުވަހަކުވެސް ހިތުން ފިލައިގެން ނުދާނެ ހިތި ދުވަސް ތަކެކެވެ. އަކިޔަސްގެ ލޯތްބާއި އަޅާލުން އެންމެ ބޭނުންވި ވަގުތު އަކިޔަސް އޭނަ އެކަނި ކޮށްލާފައި ދިޔައީއެވެ.\n” އައެމް ނޮޓް އަ ފޫލް ޓު ބްލީވް ޔޫ… ” އަކިޔަސްގެ ހިލަ ހިތަށް އެވްލީންގެ ލޮލުން ފައިބަމުން ދިޔަ ހޫނު ކަރުނަތަކުން އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރިއެވެ. އަކިޔަސް ދިޔައީ އޭނައަތުން އެވްލީންއަށް ދެވެން އޮތް ހުރިހާ ވޭނާކާއި އަނިޔާއެއް ދެމުންނެވެ. ” އަކިޔަސް ހަޤީޤަތް އެނގެން ބޭނުންނަމަ އަހާބަލަ ރިނީ ކައިރިން…. ” ގިސްލުވެމުންދިޔަ އެވްލީން އަކިޔަސްއަށް ބަލައިލިއެވެ. ” ރިނީއޭ ކިޔަައިގެން އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުކިޔާތި ! ” ކައިރީގައި ހުރި ހޫނު ގްރީން ޓީގެ އެތެރެއަށް އެވްލީންގެ އަތްތިލަ ކޮށްޕައިލަމުން އަކިޔަސް ބުންޏެވެ. އަތް ފިހިގެން ދިއުމާއެކު އެވްލީންއަށް ބާރަކަށް ރޮއިގަނެވުނެވެ.\nއަކިޔަސް އެވްލީން އެހާލަށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ބަދިގެއިން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ. އެވްލީންގެ ބާރު ރުއިމުގެ އަޑުން ކޮޓަރީގައި ހުރި ޒަވީން ބާރު ބާރަށް ހިނގާލާފައި އައިސް ބަދިގެއަށް ވަނެވެ. ” ލީން… ” ކިޗެން ކެބިނެޓް ކައިރީގައި ހުއްޓިލައިގެން ރޯން ހުރި އެވްލީން ފެނުމާއެކު ޒަވީން އެވްލީންއަށް ގޮވާލިއެވެ. އޭރު ޒަވީންގެ މޫނުމަތިން ވެސް ނުތަނަވަސްކަން ފެންނަމުން ދިޔައެވެ.\n” ލީން ވަޓް ހެޕެންޑް… ” ގިސްލެވެމުންދިޔަ އެވްލީންއަށް ޒަވީންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ނުދެވުނެވެ. އަތުން ދިލަ ނަގަމުން ދިއުމުގެ ސަބަބުން އެވްލީންގެ ލޮލަށް ޖަމާވަމުންދިޔަ ކަރުނަތައް ދިޔައީ ގިނަ ވަމުންނެވެ. ” ލީން ނުރޮއި ހުއްޓާލަބަ… ވެގެން އުޅޭ ގޮތެއް ބުނީމައެއްނު އަހަންނަށް ހެޕްލް ވެވޭނީ… ” ޒަވީން އެވްލީންގެ މޫނުގައި ހިފަހައްޓާލައިފިއެވެ. ” އަތް… ފި…ފިހުނީ… ” އަޅައިގަންނަމުން އެވްލީން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.\nޒަވީންއަށް އެވްލީންގެ އަތް ފެނުމާއެކު ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނެވެ. އެވްލީންގެ އަތްވަނީ ރަތްވެ ދުޅަވެފައެވެ. ” ލީން ހާސްނުވެބަލަ…. ކޫލް ވޯޓާރ ލާފަ ކެލަމައިން ކްރީމް ލީމަ ރަނގަޅު ވެދާނެ… އެންޑް އިޓްސް ޖަސްޓް ފަސްޓް ޑިގްރީ ބާން… ” ޒަވީން ފްރިޖް ހުޅުވާލުމަށްފަހު އައިސް ޓޭރޭއިން އައިސް ކިއުބްތަކެއް ނެގުމަށްފަހު އެވްލީންގެ އަތުގައި ހާކަން ފެށިއެވެ. އެވްލީން ދެލޯ މަރާ ބާރުކޮށްލައިގެން ހުރިއިރު އެސްފިޔަތައް ފޫދުއްވާލުމަށްފަހު ކަރުނަތައް ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. އައިސް ކިޔުބުގެ ސަބަބުން ރިހުން މަޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ޒަވީން އައިސް ކިޔުބް ހާކަމުން އެވްލީންގެ އަތަށް ފުމެމުންދިޔައިރު އެމަންޒަރު ފެންނަ ކޮންމެ މީހެއްގެ ހިތުގައި ހަސަދަވެރިކަން އުފެދޭނެއެވެ.\n” ލީން އިސް އެނީ ތިންގް ރޯންގް ؟ … ” ބަދިގެއަށް ވަދެގެންއައި ރިހާނީ އެވްލީންއާއި ޒަވީންއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލުމަށްފަހު ތުންކޮޅު އޫކޮށްލައިފިއެވެ. އޭނައާއި އަކިޔަސްއާ ދެމެދުވެސް އެހާ ގާތްގުޅުމެއް އޮތްނަމަ ކިހާ ރަނގަޅު ހެއްޔެވެ ؟\n” ނަތިންގް… އަތް ފިހުނީ… ” އެވްލީން ރިހާނީގެ އަޑަށް ލޯހުޅުވާލުމަށްފަހު ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުނެލިއެވެ. ” ސިސް… ފަސްޓަ އެއިޑް ބޮކްސް ހިފައިގެން އާދެބަލަ… ” އެންމެ ފަހު އައިސް ކިއުބް އެވްލީންގެ އަތުގައި ހާކައިލަމުން ޒަވީން ބުނެލިއެވެ. ކުޑަ އިރުކޮޅެއްފަހުން ރިހާނީ ފަސްޓް އެއިޑް ބޮކްސް ހިފައިގެން އައިސް ކިޗެން ކެބިނެޓް މަތީގައި ބެހެއްޓިއެވެ. ޒަވީން އަވަސް އަވަހަށް އެހުޅުވާލުމަށްފަހު ކެލަމައިން ކްރީމް ނަގައި އެވްލީންގެ އަތުގައި އުނގުޅަން ފެށިއެވެ. ” ކުރިންވެސް ލީން ކައިރީގަ ބުނީމެއްނު ބަލައިގެން އުޅޭށޭ…. ދެން އަހަރެން ލީންއަށް ކޮފީއެއް ހަދާލަ ދޭނަން… ” ޒަވީން ކޮފީ ހަދަން އުޅުމުން އެވްލީން އެކަމާ ދެކޮޅު ހެދިއެވެ.\n” ކެއަރިންގް ހަސްބެންޑް އަކަށް ވާން ބޭނުން ވަނީ… ” ޒަވީން ކޮފީ މަގެއް ހިފައިގެން އައިސް އެވްލީންއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. ” ސްޓްރޯއަކުން ދޯ ލީންއަށް ބޮވޭނީ ؟ ” ލާނެއް ރާގަކަށް ޒަވީން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. ޒަވީންގެ ޖުމްލައިން ރިހާނީއާއި އެވްލީންގެ ހުނުމުގެ އަޑުން ބަދިގެ ގުގުމާލައިފިއެވެ. ” ޒޭވް ދެން މިހާރު އޮބްސެސް ތިވަނީ… ” ރިހާނީ ފްރިޖް ހުޅުވާލުމަށްފަހު މިލްކް ޕެކެޓެއް ނަގައިގެން އައިސް ތަށްޓަކަށް އަޅައިލަމުން އެބޯން ފެށިއެވެ. ” ކޮބާތަ ބްރޯ ؟ މިއަދު ނުވެސް ފެނޭ… ” ޒަވީންގެ ޖުމްލައިން އެވްލީންގެ މޫނުގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. ” ޖޮގިންއަށް ދިޔައީ ކަންނޭގެ… ” ރިހާނީ ޒަވީންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނެވެ.\nހެނދުނުގެ ނާސްތާއަށްފަހު ޒަވީންއާއި އެވްލީން ދިޔައީ ފާމްހައުސް ކައިރީގައި އޮތްނަ ފްލާވާ ފާރމްގައި ހިނގާލުމަށެވެ. ހޮލީހޮކްސް ، ކްރިސެންތް ، ސަންފްލާވާރ ، އޮރިއެން ލިލީސް ގަސްތައް އިންދާފައިވާއިރު އެގަސްތައް ވަނީ މާތަކުން ބަރާވެފައެވެ. ޓުއެސްޝަން މާކް ކޮކާތަކާއި މޮނާރޗް ކޮކާތައް މާތަކުން ފޮނި ބޯން އުދުހެމުން ދިޔައިރު ހާދަ ރީއްޗެވެ. ހީވަނީ ފިލްމްތަކުން ފެންނަހާ ރީތި މަންޒަރެއް ބަލާލެވޭހެންނެވެ. އެވްލީންއަށް މޮނާރޗް ކޮކާތައް ފެނުމާއެކު އެކޮކާތައް ހިފޭތޯވެސް ބެލިއެވެ. އެވްލީން އުޅޭގޮތުން ހީވަނީ ކުޑަކުއްޖެއް ހެންނެވެ. އެހާ މައުސޫމެވެ.\n” ހޭއި ބޭބް… ވަރަށް ރީތި އިނގޭ ހީވަނީ ސްނޯވައިޓް ހެން… ” ޒަވީން އައިސް އެވްލީންއާ އަރާހަމަކުރަމުން އެއްލޯ މަރާލައިފައި ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެވްލީން ލައިގެންވެސް ހުރީ ނޫއަދި އޮރެންޖް ކުލައިގެ ހެދުމެކެވެ. މިއަދު އެހެން ދުވަސްތަކަށް ވުރެ ހޫނުހެންވެސް ހީވެއެވެ. ” ޒޭވް އެހެންވީމަ ވާނީ ޕަރިސްއަށް ދޯ… ” އެވްލީން އުދުހެމުންދިޔަ ކޮކާތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލައިފިއެވެ. ” ހޫމްމްމް ” ޒަވީން ހޫމް އަޅުވާލަމުން އެވްލީންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ.\n” ހައިޑް އެންޑް ސީކް ކުޅެން ހިނގާބަލަ ޒޭވް… ގަސްތައްވެސް ކިހާ ބޮޑު… ޕާފެކްޓް ވާނެ… ” އެވްލީން ލުއި ހީލުމަކާއެކު ބުނެލިއެވެ .” އޯހް މައި ގޯޑް… ޔޫ އާރ ސްޓިލް ނޮޓްް އެ ގްރޯން އަޕް… ” ޒަވީން އެއްބުމަ އަރުވާލިއެވެ. ” ފައިން ، ލެޓްސް ގޯ ފޯއަ ވޯލްކް… ” އެވްލީން ކުދި ދަތްތައް ފެންނަވަރަށް ހިނިތުންވެލިއެވެ. ” އޯކޭ ވާނެ… ” ޒަވީން އެވްލީން ގެނެސް ކައިރިކޮށްލަމުން ފާމްގައި ހިނގަން ހަދާފައިވާ މަގުން ހިނގަމުން ދިޔައެވެ.\nކޮޓަރިއަށް ވަންނަމުން އަކިޔަސް ކޮޓަރީގެ ދޮރު ލައްޕާލި އަޑަށް ސޯފާގައި އިށީންދެލައިގެން މެގަޒިންއެއް ކިޔަން އިން ރިހާނީ ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. ” ކިޔާ ކޮންތާކަށް ގޮއްސަ ތިއައީ… ؟ ” ރިހާނީ ސޯފާއިން ތެދުވެލަމުން އަލާލައިފިއެވެ. ” ނަން އޮފް ޔޯރ ބިސްނެސް… ” އަކިޔަސް އެނދުގައި އިށީންނަމުން ޖީބުން އޭނަގެ ފޯނުނެގިއެވެ. ” އަހަރެންމީ ކިޔާގެ ވައިފް… އަހަންނަށް އެނގެން ޖެހޭނެ ކިޔާ ދާތަނެއް، ކިޔާ ކުރާކަމެއް ” ރިހާނީގެ އަޑުގައިވެސް ހިތްހަމަ ނުޖެހުން އެކުލެވިގެންވިއެވެ. ” ފައިން… އަހަރެން ދިޔައީ ފިހާރަޔަކަށް…. ވޯންޓް އެކްސްޓްރާ ޑީޓެއިލްސް ؟ ” ރިހާނީ ސުވާލުކުރަން ފަށާގޮތަށް ޖަވާބު ނުލިބެނީން ހުއްޓާނުލާނެކަން އެނގުމުން އަޑަށް ބާރުލާފައި އަކިޔަސް ބުންޏެވެ. ރިހާނީ އަކިޔަސްއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލުމަށްފަހު ހިނގައިގަތީ ކޮޓަރިން ނިކުތުމަށެވެ. ނަމަވެސް އަކިޔަސް ގޮވާލުމާއެކު ރިހާނީގެ ފިޔަވަޅުތައް ގަނޑުވިއެވެ.\n” ރިނީ އަހަރެން މިކުރާ ސުވާލަށް ތެދުތެދަށް ޖަވާބު ދޭތި…. ” އަކިޔަސް ބާރަކަށް ހިނގާލާފައި އައިސް ރިހާނީ ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓުނެވެ. ” ސުވާލު ކުރީމައެއްނު އަހަންނަށް ޖަވާބު ދެވޭނީ… ” ރިހާނީގެ ހިތުގެ ތެޅުން ބާރުވެގެން ދިޔައެވެ. ” މީގެ ހަތަރު އަހަރު ކުރިން ލީން އަހަންނަށް ދޭށޭ ކިޔާފަ ދިން ލެޓާއަކީ ލީން ލުޔުނު އެއްޗެއްތަ ؟ ” އަކިޔަސް ދެބުމަ ގޮށްޖަހާލަމުން އަޑަށް ހަރުކަށިކަން ގެންނަމުން އަހާލިއެވެ. ” ހޫމްމްމް… އެކަމަކު އެލެޓާއަކީ ލީން ލިޔުނުއެއްޗެއް… ” އަކިޔަސްގެ ސުވާލުން ރިހާނީ ހާސްވާގޮތްވިއެވެ. ނަމަވެސް އޭނަ އެކަން އެއްވެސް ގޮތަކަށް ހާމަވިޔަކަ ނުދިނެވެ.\n” ކިޔާ ކުއްލިޔަކަށް ތި ސުވާލު ކުރީ ކީއްވެތަ ؟ ” ރިހާނީ އެހިއެވެ. އަކިޔަސް ރިހާނީގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ގޮސް އެނދުގައި އިށީނެވެ. ރިހާނީ އަކިޔަސްއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލުމަށްފަހު ކޮޓަރިން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ. އޭރު އެވްލީންގެ ސަބަބުން އެހިތުގައި އަނެއްކާވެސް ރުޅިވެރި ކަމުގެ އަލިފާން ރޯވެގެން ދިޔައެވެ. އޭނައަށް އެވްލީން އެކަނި ހުއްޓާ ފެނިއްޖެނަމަ އެވްލީންގެ ދުވަސް ދުއްވާލާނެއެވެ.\nހަވީރު އަކިޔަސްއާއި ޒަވީން ރަށްޓެއްސެއްގެ ގެއަށް ދިއުމުން ގޭގައި ތިބީ ހަމަ އެކަނި ރިހާނީއާއި އެވްލީންއެވެ. ސިޓިންގް ރޫމްގައި އެވްލީން ޓީވީ ބަލަން އިނުމަށްފަހު ހިނގައިގަތީ ގޭގެ ބެކްޔާޑަށެވެ. އެވްލީން ވުޑްސް ތެރޭގައި ހިނގަމުން ދިޔައިރު ރިހާނީ އޭނަގެ ފަހަތުން އަންނަކަމެއް އެވްލީންއަށް ރޭކާވެސް ނުލިއެވެ.\n” ޔޫ ބިޗް!!!… ކަލޭ ކީކޭ ކިޔައިގެން ތިއުޅެނީ ކިޔާ ކައިރީގައި ؟ ” ރިހާނީ ވިދާލި ވިދުވަރެއްހާ ބާރުމިނުގައި އައިސް އެވްލީންގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ބާރަކަށް ހިފަހައްޓާލިއެވެ. ” ރިނީ ދޫކޮށްބަލަ… ” ރިހާނީ އިސްތަށިގަނޑަށް ވާން ކޮށްލުމާއެކު އެވްލީންއަށް ބުނެލެވުނެވެ. ރިހާނީ ދެލޯ ހަނިކޮށްލައިގެން އެވްލީންއާއި ދިމާއަށް ކަޅިހަދާލައިގެން ހުރިއިރު އެބުޅި އިސްތަށިގަނޑުގެ ސަބަބުން ރިހާނީ ފެންނަމުން ދިޔައީ ފިލްމުތަކުން ފެންނަ ވިލަންއެއް ހެންނެވެ.\n” ކަލެއަށް ނުހުރެވުނުދޯ ކިޔާއާ ކައިރިނުވެ…. ޒޭވް ލިބުނީމަވެސް ކިޔާ ފަހަތުން އަޅުވާލައިގެން ތިއުޅެނީ… ސްލަޓް! ” ރިހާނީ އެވްލީންގެ އިސްތަށިގަނޑުން ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. ” ރިނީ ! ” އެވްލީންގެ އަޑުގައިވެސް ރުޅިވެރިކަން އެކުލެވިގެން ވިއެވެ. ” ލާސްޓް ވޯނިންގް…. ކިޔާއާއި ކައިރިވެސް ވެއްޖެނަމަ ނިމުނީ… ” ރިހާނީ އެވްލީންގެ މޭމަތީގައި އަތްއަޅާލާ ކޮށްޕާލައިފިއެވެ. ނަސީބަކުން އެފަދަ ހަމަލާއަށް ތައްޔާރުވެގެން ހުރުމުގެ ސަބަބުން އެވްލީންއަށް ހަށިގަނޑު ބެލެންސް ކޮށްލެވުނެވެ.\n” އަހަރެން ނޫޅެން އަކިޔަސް ފަހަތަކުން ، އަކިޔަސް ކައިރީ ބުނެބަލަ އަހަރެންގެ ފަހަތުން ނޫޅޭށޭ… އެންޑް އައެމް ހެޕީ ވިތް ޒޭވް… ” އެވްލީން އަޑަށް ބާރުލާފައި ބުންޏެވެ.\n” ޔޫ ބެޓާރ ޝަޓް ޔޯރ މައުތް…. ” ރިހާނީ އެވްލީންއާއި ދިމާއަށް ޝަހާދަތްއިނގިލި ދިއްކޮށްލަމުން ލޯއަޅާލައިފިއެވެ.\n” ޔޫ ބެޓާރ ކީޕް ޔޯރ މައުތް ޝަޓް… އަހަރެން ވާހަކަ ގިނަ ކޮށްފިނަމަ ޔޯރ ލައިފް ވިލް ބީ ރުއިންޑް… ” އެވްލީން ރިހާނީ ކުރިމަތީގައި ބަލިވާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އޭނަވެސް ”ސްޓްރޯންގް ” ވާން ބޭނުމެވެ.\nއެވްލީން އެތެރެއަށް ދާން ހިނގައިގަތުމާއެކު ރިހާނީއަށް ކައިރީގައި ހުރި ރެޑްވުޑް ގަހަށް ލެނގިލެވުނެވެ. ރިހާނީ އަވަސް އަވަހަށް އޭނަގެ ފޯނުނަގައި ޖުނެއިނާގެ ފޯނަށް ގުޅާލައިފިއެވެ. ހަތަރު ފަހަރު ގުޅުމުންވެސް ޖުނެއިނާ ފޯނެއް ނުނެގިއެވެ. ރިހާނީގެ ލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވެގެން ދިޔައީ ކުއްލިޔަކަށެވެ. ފޯނު ނަގާ ހޫރާލެވުނު އިރު ރުޅިއައިސް ރިހާނީ އެތެރެއިން އަނދަމުން ދިޔައެވެ.\n” އެވްލީން!، އަހަރެން ކަލޭގެ ދިރިއުޅުން ބަރުބާދު ކޮށްލާނަން… ” ރިހާނީ ދެދަތްޕިލް ޖައްސާ ބާރުކޮށްލިއެވެ. އެވަގުތު ހިޔާލަށް އަކިކަމެއްގެ ސަބަބުން ރިހާނީގެ ހުނުމުގެ އަޑުން ފަޒާ ގުގުމާލައިގެން ދިޔަ އެވެ.\nYeyy anekkaa ves first ?.. Vvvv reethi waiting for next part.. Obiness to tha maxs\nOmg varah reethi. You be one of the bestestestest hama\nLaa, me first.. Yayyy, finally first libuny oa ?\nhei reader .. Laa kiyaafa huttaakah nuvaane .. eyee v goskameh .☺\nAff… laa akee goas ehcheh noon. It means NO in Arabic ?\n????❤❤Yayy me first… Vvv nice..Masha allhah ….waiting for the next part\nLol we both first ?\nZo’3rd dhw.. mi part ves hama roolhaa iraa kudhi kudhi hama??\nMaasha Allah.. waiting for the next part..\ni wanna be frnds with u\nKoba ma kery comment??\nstory is beautiful .. .\nbut I’malittle confused….\nactually how much does leen remember about her past?….\nseems like she only renembers akiyas….,\nshe doesnt remember the mental asylum… the reason why she had tobthere…\nfizaaya and junainas evil deeds…,.\nplease clarify this doubt for me somebody\nHey dear, As the story progress all your question will be answered. So please continue reading <3\nAslu evleen xeyv aa marry kohgen egeyah dhiya thanun akiyas men fenunyma hurihaa ehcheh hadhaan v\n❤❤????mi part ves v reethi\nStory is”Roolhaai Iraa kudhi kudhi\nLeen ah dheragotheh nuhadhahchey\nEfakyru haadha hithaamaeh kohfi eyy.. when next part..?? Um waiting for the next part…\nMireyge part thankolheh kuru dho\nEkam salhi igey story\n30 parts ah story hadhaa part thah dhigu kollanvy ennu.\nHaadha reechey mivaahaka\nKiyaa hithun keinuvaathy igey mihen mibunyves. Varah varah rythi\nWaiting for muthaa ge varah kind reply akah ??????\nThirty parts ey liyunu baige thirty einy ehenthanakah gossa\nYour opinion is already taken into consideration Mary. I’ll merge episodes so that the total episode count will be 30. But the episodes will be extraaaaaaa long per. Hope you’ll still enjoy it. 🙂\nStory v salhi…zave ah rehani n leen ae sis kann ingumun ehves suvaal eh nufedhuny keeveba? Mental hospital ga leen inn iru zave ah reehani ge vahaka konmes varakah ingifa dhw innany..leen eyna sis fenunyma sakaryi vaakan so..????\nHey Kudaa, As the story progress your question will be answered. Hope you’ll continue reading and supporting the novel 🙂\nNext part up kohdheyba\nThank you all for the lovely feedback. I really appreciate all the warm support support I’m receiving from you all. 🙂\nKobaa nextu paaaartu\nenglish word ebahuri nubaikoh beynunkohffa.. know kiyan v thanah kuno, beleive kiyan v thanah buleeve\nތި ލޯބި އެދިގެން… 7\nލޯބި June 8, 2013


މިދިޔަ މަހު ދައުލަތަށް 1.8 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބުނު\nމިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) މެދުވެރިކޮށް ދައުލަތަށް 1.81 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ އާމްދަނީއެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އެ އިދާރާ އިން ބުނެފި އެވެ.\nއިބްރާހިމް ނާސިރު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް (އައިއެންއައިއޭ) އިން ރާއްޖެ އިން ބޭރަށް ފުރާ ދިވެހިންނާއި ބިދޭސީ ފަސިންޖަރުން އަތުން 25 ޑޮލަރު ނަގަން ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މިއަދު ހުށަހަޅައިފި އެވެ.\nދިވެހިންގެ މެދުގައި އޮތް އާމްދަނީގެ ފަރަގު ކުޑަކުރެވޭނީ އިންކަމް ޓެކްސް ނަގައިގެން ކަމަށް މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ގަވަރުނަރު އަޒީމާ އާދަމް ރޭ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.


"Hissaa vihkumaaeku ooredoo ge milkuverin Raajje ah bahaalevijje"\n"ހިއްސާ ވިއްކުމާއެކު އުރީދޫގެ މިލްކުވެރިން ރާއްޖެއަށް ބަހާ ލެއްވިއްޖެ"\nއުރީދޫ މޯލްޑިވްސްގެ ޑިރެކްޓަރު ދީނާ (ކ) އަދި ސީއީއޯ ނަޖީބު ހާން- ފޮޓޯ: އުރީދޫ\nއުރީދޫ މޯލްޑިވްސްގެ ހިއްސާ ވިއްކުމުގެ ސަބަބުން އެ ކުންފުނީގެ މިލްކު ވެރިކަން މުޅިރާއްޖެއަށް ބަހާލެވިފައިވާ ކަމަށް ޑިރެކްޓަރު ދީނާ ހުސައިން ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއުރީދޫގެ ހިދުމަތް ރާއްޖޭގައި ފެށުނީއްސުރެ ޑިރެކްޓަރުގެ ބޯޑުގައި ހިމެނި ވަޑައި ގަންނަވާ، ދީނާ ވިދާޅުވީ އައިޕީއޯގެ މައިގަނޑު އެއް މަގްސަދަކީ، އުރީދޫ މޯލްޑިވްސްގެ މިލްކުވެރިކަން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ބަހާލެވި، އިންވެސްޓްމަންޓް އަދި ފަހަށް ރައްކާކުރުމަށް ރާއްޖޭގައި ހުރި ފުރުސަތުތަކާއި މެދު ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން ކަމަށެވެ.\n"ރާއްޖޭގެ 20 އަތޮޅުގެ ތެރެއިން އާބާދީ ބޮޑު ސަރަހައްދުތަކުގައި ބޭއްވުނު އެތައް އިވެންޓަކަށް ފަހު މިކަން ހާސިލް ކުރެވުނީތީ އުރީދޫ މޯލްޑިވްސް އިން އުފާކުރަން. މި ލަނޑުދަނޑި ހާސިލް ކުރުމުގައި އެކި ރަށްރަށުން ލިބުނު ތަރުހީބަށާއި، އެބޭފުޅުން އުރީދޫ މޯލްޑިވްސްގެ ކުރިއެރުމަށް ދެއްވާ އިތުބާރާއި ޔަގީންކަމަށް ޝުކުރު އަދާކުރަން،" ދީނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ މި މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވެދިން ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރު އަދާކުރާ ކަމަށެވެ.\n"ރެޖިސްޓްރާ އޮފް ކޮމްފެނީސް، ކެޕިޓަލް މާކެޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮތޯރިޓީ، ކޮމިޔުނިކޭޝަން އޮތޯރިޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސް، ދަ މޯލްޑިވްސް ސްޓޮކް އެކްސްޖޭންޗް އަދި އައިޕީއޯ ގެ މަސައްކަތްތައް ކަނޑައެޅިފައިވާ ދުވަސްތަކަށް ނިންމުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ކެނޑިނޭޅި އެހީތެރިވެދެއްވި އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށް ވެސް ޝުކުރު ދަންނަވަން. މީގެ އިތުރުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ލީޑް އެޑްވައިސާ އެންޑީބީ އިންވެސްޓްމަންޓް ބޭންކް، ސްރީލަންކާ އެންޑް ޕްރެމިޔާ ޗެމްބަސް [އޮފަގެ ލޯޔަރުން]، ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް، ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިޔާ އަދި މޯލްޑިވްސް އިސްލާމިކް ބޭންކްގެ ފަރާތުން އައިޕީއޯ ކާމިޔާބު ކަމާއިއެކު ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް ލިބުނު އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުމަށް ޝުކުރުދަންނަވަން،"\nއުރީދޫ މޯލްޑިވްސްއިން ބުނީ އެ ކުންފުނީގެ އައިޕީއޯއަށް އާއްމުންގެ ފަރާތުން ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބިގެން ދިޔަ ކަމަށެވެ.\nއެ ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ ނަޖީބު ހާން ވިދާޅުވީ އައިޕީއޯ އަށް އާންމުންގެ ފަރާތުން ލިބުނު ތަރުހީބާއި ބައިވެރިވުމާއެކު ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ބޮޑު އިންވެސްޓާ ބޭސް އެއް ލިބިގެން ދިއުމަކީ ލިބިގެންދިޔަ ވަރަށް ބޮޑު އުފަލެއް ކަމަށެވެ.\n"މި ވަރުގެ ބައިވެރިވުމެއް އާންމުންގެ ފަރާތުން ލިބުމުން ދައްކުވައިދެނީ، އުރީދޫ މޯލްޑިވްސްގެ ކުރިއެރުމާއި މެދު އިންވެސްޓަރުންނަށް އިތުބާރުއޮތްކަން. ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށް އިތުރު ފުރިހަމަކަމެއް ގެނެސް، މުވާސަލާތީ ދާއިރާގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިއެރުމުގެ ދެން އޮތް ހަރުފަތަށް ވާސިލްވުމަށް ކުރާ ދަތުރުގައި، އެންމެހައި ހިއްސާދާރުންނަށް އުރީދޫ ޓީމް ގެ ފަރާތުން ވަރަށް ހޫނު މަރުޙަބާއެއް ދަންނަވަން،" ނަޖީބު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުރީދޫ ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި 8219 ހިއްސާދާރުންނަށް 14،044،870 ހިއްސާ (ޖުމްލަ 421،346،100 ރުފިޔާ) ވިއްކާފައިވާ އެވެ. މިއީ ދޫކުރެވިފައިވާ ހިއްސާގެ 9.5 ޕަސެންޓެވެ.\nއުރީދޫން ވިއްކަން ހުޅުވާލާފައިވަނީ ހިއްސާ އަކަށް 30 ރުފިޔާގެ ރޭޓުންނެވެ. ފުރަތަމަ ވިއްކަން ހުޅުވައިލީ ހިއްސާގެ 15 ޕަސެންޓް ކަމަށްވާ 22,170,060 ހިއްސާ އެވެ. އަދި ދޫކޮށްފައިވާ އާންމު ހިއްސާގެ 15 ޕަސެންޓަށް ވުރެ އިތުރަށް ހިއްސާ ގަންނަން ހުށަހައިފިނަމަ ގިނަވެގެން 40 ޕަސެންޓް ( 59,120,160 އާންމު ހިއްސާ) ވިއްކާނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއުރީދޫ ސްޓޮކް އެކްސްޗޭންޖް\nމޫލީއިން ބައްޕައިންގެ ދުވަހަށް ހަދިޔާ ފޮނުވޭނެ