Dhevana Furusathu | Safuhaa\nނާހިދަކީ ތިޖޫރީއެއް ފަޅައިލި ވަގެކެވެ. ހަޔާތުގެ ބޮޑުބައެއް ހޭދަކުރީ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަނަކަށް ވެގެން އުޅުނު ދަގަނޑު ބިޑިއާއެކު ޖަލުގޭގެ އެވެ. ވައްކަން ކުރަން ގޭގޭގެ ފެންލައިޓާއި ކުޑަދޮރުން ހުރަސް ކުރި އަދަދު ގުނާކަށް ނޭނގެ އެވެ. ކުޑަ ދޮރެއް ކައިރީގައި މަޑު ކޮށްލައި ބޭރު ބަލައިލައިން ހުރި ހަދާނެއް ވެސް ނެތެވެ.\nނާހިދަށް ދެ ވަނަ ފުރުސަތެއް ލިބި، މިނިވަން ވެގެން ގެއަށް އާދެވުނީ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސް ކުރިންނެވެ. ގެއަށް އައިސް ވެސް ކުޑަ ދޮރު ކައިރީގައި ހުރެވެނީ ޖަލުގެ ތޭރިތަކުގެ ބިއްދަށުގައި ފަސް އަހަރު ވަންދެން ހުރި ގޮތަށް ދެ އަތް ފުރަގަހަށް ލައިގެނެވެ. އެ އާދަ ކަށީގައި ހިފާފައިވާތީ އެވެ. އެއީ ނާހިދުގެ ހަޔާތުގެ ފިނިބުރެވެ.\nނާހިދަކީ މިނިވަނެކެވެ. އެކަމަކު ބޭރަށް ނުގޮސް ގޭގައި ހުންނަނީ ދެވަނަ ފުރުސަތުގައި ރަނގަޅުވާން ވެގެނެވެ. އެކަމަކު ފަސް އަހަރު ޖަލު އަހުވައިގައި އުޅުނު އުޅުމަށް ވުރެ، އަމިއްލަ ގޭތެރެ، ފޫހިވެފައި ބަލާ ބޮޑެވެ. ނާހިދަށް ވެސް ސަތޭކަ އަކަފޫޓު ލިބޭ ގޭތެރޭގައި ނާހިދާ އެއްލޭ ހިނގާ މީހުން ވެސް ދެކެނީ އާއިލީ ވަގުގެ ގޮތުގަ އެވެ. ބަލަނީ ވަގު ލޮލުންނެވެ. އެއް ގޭތެރޭގައި ނާހިދަށް ފިލައި، ތަކެތި ވެސް ފޮރުވައިގެން އުޅޭހެން ހީވެ އެވެ. ނާހިަދަށް އޮތީ އަމިއްލަ ގޭގައި ބީރައްޓެއްސަކަށް ވެގެން ހުންނާށެވެ. މިދިއަ ހަތް ދުވަހު ވެސް ގޭގައި ނާހިދުގެ އެކުވެރިޔަކީ ކޮޓަރީގެ ކުޑަދޮރެވެ. ޖަލުގައި ވެސް އުޅޭ ގޮތަށް ރީތިވެ އަވި އައިނު އަޅާލައިގެން ކުޑަދޮރުން ބެލުން ނޫން ކަމެއް ނާހިދަކަށް ނެތެވެ.\nދޭތި ވޭނުން އަރާމް ނުވާ!\nނުވަނީ ދިރުމާ އަރާމާ ކަލާޔާ ނުލާ!\nދުރުން އިވެން ފެށި ލަވަޔާއެކު ނާހިދު ބަލައިލި އެވެ. ހަރުދަނާ ކަމާއެކު ލޯ ހުޅުވައިލި އެވެ. ޖެހިގެން ހުންނަ ގެއިން ނާހިދުގެ ކޮޓަރިއާ ދިމާވާ ކޮޓަރި އޮތީ ދޮރުފޮތި ކަހާލައި ރަން އައްޔަކުން ދިއްލާލާފަ އެވެ. ހިސާބަކަށް ހުޅުވާލާފައިވާ ކުޑަދޮރުން ފެންނަ އިސްކޮޅު ވަރުގެ ލޯގަނޑުގެ ތެރެއިން އަންހެން ކުއްޖަކު ފެނެ އެވެ. ދެމެދު އެހާ ދުރެއް ނޫނެވެ. ހަމަ ރީއްޗަށް ފެނެ އެވެ. މޭ މަތިން ބައެއް ފެންނަވަރަށް ހުދު ކުލައިގެ ތުވާއްޔަކާ އޮޅިގެން ހުރި ދޮން އަންހެން ކުއްޖާ ހެޔާޑްރެޔާއަކުން ބޯ ހިއްކާއިރު ބުޅި އިސްތަށިގަނޑު ވިހުރިވިހު އެ ކޮޓަރީގެ ތެރެއިން އިވޭ ލަވަޔަށް ނަށަމުން ދެއެވެ.\nވާތީއޭ ތަފާތު އާޝިގާ !\nދޭހާ އަރާމް މިއޭ އެ ހިތާ!\nވާނީ ދިރުމާ ސަލާމާ ކާލާއާއެކުގާ!\nޖަލުގެ ތެރޭރިތަކުން ދުވާލު ބޭރު ބަލާއިރު ހާމަ އުޑެއް ނުފެނެ އެވެ. ހަމަ ބިމެއް ނުފެނެ އެވެ. ސާފު ދުރެއް ނުފެނެ އެވެ. ފިނިވައެއް ނުލިބެ އެވެ. ރޭގަނޑުވުމަކީ ކަނުބަނުމެކެވެ. އަނދިރިގަނޑެއް ނޫން އެއްޗެ ބަލާކަށް ނުލިބެ އެވެ. އެކަމަކު މިރޭ ތަފާތުވެޖެ އެވެ. ދުރުން އަންނަ ލަވަޔާއި އެ ލަވަޔާއެކު ފެންނަން މަންޒަރުން ހަޔާތުގައި އަދި މިކަހަލަ ވަގުތުކޮޅެއް ނާދެއޭ ނާހިދުގެ ހިތަށް ވެދެ ހަށިގަނޑުގެ ގަނޑުފިލުވައިފި އެވެ.\n"ވާތީއޭ ތަފާތު އާޝިގާ..." އެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ކަނދުރާ މަތިން މޭ މައްޗަށް އެލިގަނެގެން އޮތީ ނޫ ޖަވާހިރެއް ޖެހި ރަން ހިތެކެވެ. ކުޑަކުޑަ ތުނިތުނި ހިތެކެވެ. ކޮޓަރީގެ ރަން އައްޔަށް ފަށާއި ހިތް އިރުއިރުކޮޅާ ވިދައިގެންފައި ދޮން މޭމެތީގައި ހޭކިލާފައި އަޑިކޮޅެއްގައި ހިމޭން ވެއެވެ. އެ މަންޒަރު ނާހިދަށް ވަރަށް ކަމު ހިންގައްޖެ އެވެ. ހަށިގަނޑު ވާންވެއްޖެ އެވެ. ކޮޓަރިތެރެއިން ނުކުމެގެން އަންނަ ލަވަ ވެސް ސަޅި ވެއްޖެ އެވެ. ސާފުކޮށް ބޮޑު މަންޒަރު ބަލައިލުމަށް ކުޑައިކޮށް ކޮރާލައި ކަރު ދަމާލެވިއްޖެ އެވެ.\nނާހިދު ވިސްނާލި އެވެ. ވަގަކަށް ވެގެން ޖަލަށް ގެންދިޔައިރު އެ ކޮޓަރީގައި އުޅެނީ ފަލަކުގެ ބައްޕަ އެވެ. އަބަދު ވެސް ގެއަށް އައިސް ނާހިދުގެ ޝަކުވާ އޮއްސާ މުއްސަނދި ޒާހިރެވެ. ނާހިދުގެ ނަޒަރުގައި ޒާހިރުގެ ހިތުގައި އޭނާއާމެދު ހަސަދަވެރި ކަމެއް އޮވެ އެވެ. އެ ރުޅިގަނޑު ބާލަނީ ލޯތް ބަކަށް ބަދަލުވެފައިވާ ގުޅުމެއް ބާއްވާތީ އެވެ. ކުޑައިރު ފަލަކާއެކު އެގެއަށް ދާން ފެށުނީ ގޯޅިތެރެއިން އުފެދުނު ގާތް ކަމުގަ އެވެ. އެގެއިން އަބަދުވެސް ބޭރުކޮށްލަނީ ވައްކަމެއް ބޮލު އަޅުވާފަ އެވެ. ހަނދާންވި އެވެ. އެއްދުވަހަކު ގޯޅިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ވާހަކަ ދައްކަން ތިއްބާ ފަލަކުގެ މަންމަ އައިސް ބަވައިގެންފައި ދަމާހަލާ ފަލަކު ގޭތެރެއަށް ވެއްދި އެވެ. އެތަނަށް ޒާހިރު ނުކުމެ ދެ ކޯފުއްޕާލައި ފިޔޮށް ކުކުޅެންހެން ފުފިގެންފައި އެގޭ އަލާމާރިން ފަންސާސް ރުފިޔާ ވަގަށް ނެގީއޭ ވެސް އަޑުގެ ކޮޅަށް ގޮވައިލި އެވެ.\n"ފަލަކަށް ނޭނގިގެން ތިއުޅެނީ ކީއްވެގެންތަ؟ މީހެއްގެ ޖަވާހިރެއް ވަގަށް ގެންދަންވެސް އޭނަ ފަހަކަށް ނުޖެހޭނެ!" ޒާހިރު އޭނާގެ ބޮޑާ ކަމުގައި ފަލަކާ ދިމާއަށް އަތް އުކައިގަތެވެ. އެދުވަހު ޒާހިރު އުޅުނު ފާޑުން ނާހިދާއި ފަލަކާ ދެމެދު ދުރުކަމެއް އުފެދުނެވެ. ގޯޅިިގަނޑުގައިތިބޭ ތަނުގައި އޮންނަ ފިލާގަނޑުގައި ފަލަކު "ސޮރީ" އޭ ލިޔުނު ނަމަވެސް ބަލަބަލާ ތިއްބާ ދުރުކަމުގެ ރާސްތާ ދިޔައީ ދިގު ވަމުންނެވެ.\nއެއީ ނާހިދާ ފަލާކާ ދެމެދު ގުޅުމެއް އުފެދެމުން ދަނިކޮށް ދެމެދަށް އެރި އުސް ފަރާކެވެ. އެ ފާރު ބޮލަށް ވެއްޓުނީ ފަލަކުމެންގެ ގޭގައި ހުންނަ އޮފީހެއްގެ ތިޖޫރީ ފަޅައިލި މައްސަލަ ނާހިދުގެ މައްޗަށް ސާބިތުވެ ޖަލަށް ދާންޖެހުމުންނެވެ. ނާހިދު ތިޖޫރީ ފަޅައިލި އެވެ. ނާހިދު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރާނެ ފުރުސަތު ފުލުހުންނަށް ލިބުނީ ފަލަކު ބައްޕަ ފުލުހުން ގާތަށް ގޮސް ތުހުމަތުގެ އިނގިލި ދިއްކޮށް އޭނާއަށް ލިބުނު ދެވަނަ ފުރުސަތުގެ ބޭނުންކޮށްގެނެވެ.\nހަޔާތުގެ ތަސްވީރު ފޮތުގައި ހިމެނޭ ފަލަކުގެ ގަނޑުތައް ނާހިދު ކުރިމަތިން ނިއުޅިގަތުމާއެކު އެންމެ ބޮޑަށް ހިތަށް ވެރިވީ ފަލަކުގެ ދޮން ހަށިގަނޑެވެ. ހެދެމުން އައި އެ ހަށިގަނޑުގައި ނާހިދަށް ވަނީ ވަރަށް ގިނައިން ވަނީ އަތްލެވިފަ އެވެ. އެއް ދުވަހަކު ކޮއްޕާ ގަޅުވާ ހަދަނިކޮށް ފަަލަކު ވެއްޓި ކަނާތުފައިގެ ކުޑަކަޅުވާގައި އުފެދުނު ޒަހަމަކީ ނާހިދުގެ ހިތުގައި ލީ ޒަހަމަކަށް ވި އެވެ. ލޭ މަނާ ކުރަން ފަލަކުގެ ކުޑަކަޅުވާގައި ހިފަހައްޓާ ފިރުމުނު ގޮތް މިހާރުވެސް ފެންނަ ކަހަލަ އެވެ. ފަހުން އެތަނުގައި ލީލަކުނު ބައިރުފިޔާއެއްހެން ބޮޑުވެ އޮފު ވެފައި ހުއްޓާވެސް ނާހިދު ފިރުމައި ދިނެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ނާހިދު ބަލައިލި އެވެ. ފަލަކަށް ވެސް ނާހިދު ފެނިގެން ސިއްރުން ބަލައިލަނީ އެވެ. ދުރުން ފެނުނު އެ މޭމަތިން ޖަވާހިރުގެ ކުޑަ ހިތް ވިދައިގަތެވެ. ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ކޮޓަރީގެ ދޮރު ފޮތިގަނޑު ދަމާލި އެވެ. ހިތަށް އެރިއެެ. އަދި އެއް ފަހަރު ބަލައިލާނެ ނަމަ އެވެ.\nފަލަކަށް އަހަރެން ނޭނގުނީބާ؟ ވަގަކަށް ވީމަ ދެކެން ބޭނުން ނުވީކަން ނޭނގެ! ނާހިދު ވިސްނައިލި އެވެ.\nހިސާބަކަށް ކަނިލާފައި ބޯކޮށް ވާރޭކޮޅެއް ވެހުމަށް ފަހު ރޭގެ ބޮޑު ބައެއް މަރުވެގެން ހިންޖެ އެވެ. އެހުރިހާ އިރެއް ވަންދެން ނާހިދު ކުޑަ ދޮރުން ބޭރު ބަލަން ހުއްޓެވެ. ކިތަންމެ އަނދިރިއަސް ނާހިދަށް ބެލެނީ ހަތަރެސްކަން ގޮޅިކަށް ހިސާބަކަށް ދިލިފައިވާ ކުޑަދޮރާ ދިމާއަށެވެ. ވިސްނަމުން ދެވުނީ ފަލަކާ މެދު އެވެ. ކިތަންމެ އިރަކު އެވެ. ކަމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އެތަކެއް ކަމަކާމެދު ވިސްނަން ޖެހޭ ކަމަށް ނާހިދު ސަޕޯޓް ކުރާ ރައީސް ވިދާޅުވާ ގޮތަށް ނާހިދު ވެސް ދިޔައީ ވިސްނަމުންނެވެ. ރާވަމުން ގޮސް ގޮތެއް ނިމިއްޖެ އެވެ. އެއީ މެންދަމެވެ.\nރީތިވެލައި ސިނގިރޭޓެއް ރޯކޮށްލައިގެން ކުޑަދޮރުގެ ދެ ފަރާތަށް ދެފައި ބާލައިގެން ފަލަކުގެ ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށް ނާހިދު ބަލައިލި އެވެ. އެވަގުތު ފުންކޮށް ސިނގިރޭޓް ދަމާލުމުން ވެއްޓުނު އަޅިކޮޅު ޖެހުނީ ޖީންސަށެވެ. އަޅިކޮޅަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނުމަށްފަހު އަނގައިގެ ތެރެއަށް އިނގިލި ލައި ތެންމާލުމަށްފަހު އަޅިކޮޅުގެ މަތީގައި އިނގިލި ޖައްސާ ފިއްތާލި އެވެ. ޖީންސުގެ މަތިން ހިތެއްގެ ބައްޓަން ފަވާލާފައި ކުޑަދޮރުމަތިން ފޭބި އެވެ. ދެން ބަލައިލީ ބޭރެވެ. އިރާކޮޅުންސުރެ އޮތް ރަން އަލި އޮތް ކޮޓަރީގެ ތެރޭގައި ފަލަކު އުޅޭހެން ހީވެއެވެ.\nއިރުކޮޅެއް ވަންދެން ބަލަން ހުރުމަށް ފަހު ކުރިންސުރެ އަލަމާރީގައި ފޮރުވައިގެން ގެންގުޅޭ ރިޗަޑް ރެންޗް ނަގައި ޖީބަށް ލިއެވެ. އަލަމާރި މަތީގައި އޮތް ނައިލޯން ވާ ބުރިއާއި ބެލްޓް ނެގުމަށްފަހު ބެލްޓް އަޅައިލި އެވެ. ވާބުރި އަތަށް އޮޅާލައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުމެ ސިޑިން ފައިބަމުން ދިޔައީ ސިނގިރޭޓް ރޯކޮށްގެން ދުން ބޮމުންނެވެ.\nވެހުނު ވާރޭގަނޑުގައި ގޯޅި ތެރެ އޮތީ ހިސާބަކަށް ފެން ބޮޑުވެފައެވެ. މަގުމަތީގައި ހުރި ހޮޅި ދަނޑީގެ އަލިން ގޯޅިގަނޑުގެ ބައެއް އޮތީ ދިލިފަ އެވެ. މަތި ބަލައިލުމަށްފަހު ނާހިދު ވިސްނާލި އެވެ. ފާރުގެ މަތިން ތިރިޔަށް ފާބައިފައިވާ އެސްލޯން ހޮޅީގައި ބާރަށް ހިފާލައި ތިރިޔަށް ދަމައިލައި ތަޅުވައިލި އެވެ. ކަރު ދަމާލައިގެންހުރެ ހޮޅީ ހަރު ކުރަން ޖަހާފައިވާ ބުރެކެޓް ތައް ގުނާލުމަށް ފަހު ގޯޅިތެރެއިން މަގަށް ނުކުމެ ސިނގިރޭޓެއްގެ އެއްބައި ހުލި އަރުވާލުމަށްފަހު ފެންގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެއްލައިލި އެވެ. ހިނގައިގަތެވެ. ފަލަކުމެންގޭގެ ސިޑިން ދެ ވަނަ ބުރިއަށް އެރުމަށްފަހު ކުޑަދޮރުން ބޯދީ ބޭރުގައި އިން ހޮޅީގައި އަތްލައި ބަލައިލި އެވެ. ދެން ދޮރުތެރެ ދެމިގަނެ ހޮޅީގެ ބްރެކްޓްގައި ވާ ބުރި ބައްދައި ހޮޅިން މައްޗަށް އަރަން ފެށި އެވެ. ތިން ވަނަ ބުރީގެ ބެލްކަނީ ސީޓްގެ ފެން ފަހީގައި އަތްލެވުމާއެކު އުނގަނޑުގައި އިން ވާފަށް މުހާލައި ޗެންޗޭނުގެ އެހީގައި ބެލްކަނީގެ ތެރެއަށް ދެމިގަނެ އަތާއި ޖިންސުގައި ހޭކިފައި ހުރި ހުދު ކުލަ ފިލުވައިލި އެވެ.\nބެލްކަނީގައި ކުޑަދޮރަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރުމަށްފަހ ރިޗަޑް ރެންޗް ނަގައިގެ އެލްމުނިއަމް ދޮރުގައި ހިފާލި އެވެ. އެތެއިން ތަޅުލާފައި ހުރުމުން ރެންޗުގެ އެހީގައި ޕެކިންތައް ދަމައިގަނެ ބިއްލޫރުގަނޑު ނައްޓައިލައި ކުޑަދޮރުގެ ފޮތިގަނޑު ދުރުކޮށް އެތެރެ ބަލައިލި އެވެ. އެނދުގައި ފަލަކު އޮތެވެ. ފެންނަނީ ކަނދުރާ އާއި އިސްތަށިގަނޑު އެކަންޏެވެ. ކޮޓަރިއަށް ފަތުރާލާފައިވާ ރަން އަލީގައި އެމަންޒަރު ވަރަށް ރީއްޗެވެ.\nފަސޭހަ ކަމާއެކު ނާހިދު ކޮޓަރީގެ ތެރެއަށް ވަދެއްޖެ އެވެ. ރަނގަޅަށް ހަމަޖެހިލައި ފަލާކާ ދިމާއަށް ބަލައިގެން ހުރުމަށްފަހު ކޮޓަރީގެ ތެރެއަށް ނަޒަރު ހިންގާލި އެވެ. ތަނަވަސް ރީތި ކޮޓަރިއެކެވެ. ފިނިކޮށްފައިވާ ކޮޓަރީގައި ހުރި ކުޑަ އައިސް އަލަމާރި ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރުމަށްފަހު ހުޅުވައިލި އެވެ. އައިސްކިއުބް ޓްރޭ ފެނުމުން ނާހިދު ހަނދާންވީ ވަރަށް ބޮޑުވެ ގުޅުމެއް އުފެދުނު ފަހުން ވެސް އެކަކު އަނެކަކަށް ގައިގައި ގަނޑުފެން ޖައްސަން އުޅުނު ހަނދާނެވެ. ކަރުވަޅުން ގަނޑުފެން ކޮޅުކޮޅު ވައްޓާލައި ސިއްސުވައިލި ދުވަސްތަކެވެ.\nނާހިދު ޓްރޭއިން ކިއުބެއް ނެގުމަށްފަހު ނެގުމަށް ފަހު ފަލަކާ ދިމާއަށް ބަލައިލި އެވެ. ތުނި ހަށިގަނޑުން ބޮޑު ބައެއް ފާޅުވާން އޮތެވެ. އެހާ ފާޅުކޮށް މީގެ ކުރިން ފަލަކުގެ ހަށިގަނޑު ފެނިފައެއް ނުވެ އެވެ.\n"ފަލަކު... އޭއި..." މަގަތުގައި އިށީނުމަށްފަހު ފަލަކުގެ މޫނު މަތިން ފެށިގެން މޭމައްޗަށްވާ ގޮތަށް އައިސްކިއުބު ހިންގާލަމުން ނާހިދު މަޑުމަޑުން ގޮވައިލި އެވެ.\n"ޝްސ!" ނާހިދުގެ އިނގިލިތައް ބީހެން ފެށުމާއެކު ފަލަކު ސިއްސައިގެން ގޮސް ބެޑުކަވަރާއެކު އޮޅިގެންފައި ތެދުވި އެެވެ. ނާހިދު އަތުން އިޝާރާތް ކުރި އެވެ. ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށެވެ.\n"ނާ.. ނާހިދު!" ހިސާބަކަށް ބިރުގަނެ ހާސްވެފައި އިން ފަލަކުގެ ނިދި ވަނީ ފިލައިގެން ގޮސްފަ އެވެ. ނާހިދާ ދިމާއަށް ބަލަން އިނީ ހައިރާންެވެގެނެވެ. ނާހިދު އިތުރަށް އެއްޗެއް ނުބުނެ ކޮޅަށް ތެދުވެ އަތުގައި އޮތް އައިސްކިއުބު އޭނާގެ ޓީޝާޓްުގެ ކަރުވަޅުން ވައްޓައިލުމަށްފަހު ތިރިން މުށުގެ ތެރެއަށް ލައި ނެގި އެވެ. ފަލަަކަށް ދައްކާލުމަށްފަހު އަނގައިގެ ތެރޭގައި މުގުރައިލި އެވެ.\n"ތީ އަހަރެން ކުރަންވި ސުވާލެއް!" ނާހިދު ހީނލި އެވެ.\n"ކިހިނެއް މި ކޮޓަރިއަށް ނާހިދު ވަނީ؟" ހަށިގަނޑު ފޮރުވަމުން ފަލަކު އެނދުގެ ބިއްދޮށަށް ޖެހިލި އެވެ.\n"ބަކަރިއަށް ފުޅަށް މަތިން ފުންމަން ދަސްވީމަ ފާރުމަތިން ވެސް ފުންމާނެ! ވަގުންނަށް ވައްކަން ކުރަން ދަސްވީމަ ކުޑަދޮރުން ވެސް، ފެންލައިންޓުން ވެސް ވަންނާނެ، މިހިރަ ކުޑަދޮރުން ވަނީ؟ އަހަންނަކީ ވަގެެއްނު، ވަގަށް ވަނީ!"\n"މިކަހަލަ ހިމޭން ވަގުތުކޮޅެއް ލިބުނީމާ ވާހަކަ ދައްކާކަށް ނުވާނެ، ސްޓޮޕް ޓޯކިން،" ނާހިދު އެދުނެވެ.\n"ބައްޕަ ނާހިދުގެ ވާހަކަ ރިޕޯޓް ކުރީމަ ބަދަލު ހިފަނީތަ؟ އަހަރެން ބުނެފިތަ ތީ ވަގެކޭ!"\n"ބުނެފީމެއްނު ވާހަކަ ނުދައްކާށޭ!" ނާހިދު އަނެއކާވެސް އައިސ އަލަމާރިން އައިސް ކިއުބެއް ނެގި އެވެ. މަގަތުގައި އިށީނދެ ފަލަކުގެ މޫނާ ދިމާއަށް ބަލައިލި އެވެ. ކަނދުރާގައި އައިސް ކިއުބު ޖައްސައިގެން މޭމަތިން ތިރިއަށް ދޫކޮށްލުމާއެކު ފަލަތު ތެޅިގަތެވެ. ނާހިދުު އިނީ ހެވިފަ އެވެ. އިރުކޮޅަކު އިނުމަށްފަހު ޖީންސުގެ ޖީބުން ރޫޖެހިފައިވާ ބޭސް މަލަންް ކޮޅެއް ނަގައި ދެ އިނގިލި ކުރިން ފަލަކަށް ދައްކައިލުމަށް ފަހު ފަލަކުގެ ފަޔަށް އިޝާރާތް ކުރި އެވެ.\n"ދައްކަބަލަ ފައި... ކަނާތުފައި؟"\n"ކީއްކުރަން؟ ނާހިދު މިތަނުން ދޭ ޕްލީޒް..."\nނާހިދު ފަލަކުގެ ދެ ތުންފަތުގައި އިނގިލި ޖައްސައިލުމަށްފަހު ކަވަރުގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައިވާ ފަލަކުގެ ކަނާތުގައި ކުޑަކަޅުވާގައި އަތް ލި އެވެ. ދެން އޭނާގެ ޖިންސުގެ ގައި ފަވާފައިވާ ހިތުގެ ވަށައިގެން އިނގިލި ކަތާލައި ފަލަކުގެ ކުޑަކަޅުވާގައި އިން ލަކުނުގެ ވަށައިގެން ހިތަކަށް ވާ ގޮތަށް އިނގިލީ ހިނގައިލި އެވެ. ކުރިއެކޭ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތް އެ ލަކުނުގެ މަތީގައި ބޭސް މަލަން ކޮޅު އަޅައިދިނެވެ.\n"އެ ދުވަހު ބޭސްމަލަން އަޅައިދޭން އުޅެނިކޮށް ފަލަކުގެ ބައްޕަ ފަލަކުގެ ގެންދިޔައީ، މިރޭ މިއައީ އެ މަލަންކޮޅު ހިފައިގެން،" މަލަންކޮޅު މަތީގައި އަތް ކާތަމުން ގޮސް ގާތަށް އަންނާށޭ ބުނާ ގޮތަށް ނާހިދު އިޝާރާތް ކުރި އެވެ. މުޅިން ފިޔާތޮއްޓަކަށް ނުވާ ތުނިތުނި ނައިޓީއާއެކު ކަވަރުގެ ތެރެއިން ނުކުމެގެން ފަލަކު ގާތަށް ޖެހުނެވެ. އެނދުން ފައިބައި ކޮޅަށް ހުއްޓުނެވެ.\n"ކުރަން އޮތީ އޭރުވެސް ކުރާ ސުވާލު!"\n"އަހަރެން ގައިގަ ބައްދާލަ ބަލާށޭ؟ ސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި އޭރު ބުނަނީ މިއީ މަގުމައްޗޭ، މިރޭ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ވެސް ދޭނީ އަހަރެން. މިވަގުތު މިތިބީ މަގުމައްޗަކު ނޫން!"\nފަލަކުގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުން ވުން އައިސް އަޑިކޮޅު އުފެދުމާއެކު ނާހިދު ފަލަކުގެ އަތުގައި ހިފާލި އެވެ. ގާތަށް ގެންދިޔަ އެވެ. އުނގަނޑު މަތިން ދެ އަތް ވަށައި ޖައްސައިލުމަށްފަހު މޭ މަތިން ހެލުވި ހެލުވި އޮތް ފަށުފުލުގައި ހިފާލައި އަޑި ރޮނގުގެ މަތީގައި ހިމޭން ކުރުވި އެވެ. "އަދިވެސް މި ފޫ ހާދަ ރީއްޗޭ. މި ހިތް އަހަންނާމެދު އޮތީ ސާފުކޮށްތަ؟"\nފަލަކު ޖަވާބެއް ނުދެ އެވެ. ހަމަ ހުރީ އެވެ.\n"ވަގަކަށް ވިޔަސް މިހާ ދުވަހަށް ފަހަ މި ކޮޓަރިއަށް އައިމަ އަހަރެން ފޮނުވާލަން ބޭނުންވަނީތަ؟"\nނޫ ޖަވާހިރު ލީ ފަށުފުލާ ކުޅެމުން ނާހިދުގެ އިތުރު ސުވާލެއް ކުރި އެވެ. ސުވާލަށް އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުދީ ނާހިދުގެ ކޮނޑުމަތީގައި ފަލަކު ބޯ އަޅާލައިލި އެވެ. ކަރާ ކަރުމަހަލުމެއްގައި އިރުކޮޅެއް ވޭތުވި އެވެ.\n"ކީއްތިކުރަނީ؟" މަޑުމަޑުން ފަަލަކު ބުންޏެެވެ.\n"ހިތުގައި ފިރުމައިދެނީ،" ފަށު ފޫ ހިއްލުމަށް ފަހު ފަލަކުގެ މޭ މައްޗަށް ލެނބި ފޫ އަނަގައަށް ލާފައި ނާހިދު ދޫކޮށްލި އެވެ. އަދި މޭގައި އައްޖައްސާލުމަށް ފަހު ލަވައެއްގެ ތަންކޮޅެއް ކިޔައިލި އެވެ.\nހިތް މިއޮތީ ދޭ ހިތުން ނަގާފައި ކަލާއަށް!\nހިތް މިއޮތީ ހިބަކޮށްފައި އެކީގައި ކަލާއަށް!\n" ހުއްޓާލާ، ހުއްޓާލާ، ދެން އޯކޭއޭ... އެނގެއޭ ތިކަން،" ނާހިދުގެ ދިގުވެފައިވާ އިސްތަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އަތް ހިނގާލަމުން ފަލަކު ހޭން ފެށި އެވެ.\n"ތިބުނީ ދާށޭތަ؟ މިހިރީ ޖަލުން މިނިވަންެގެން އައިސް، ފަލަކު ވެސް ތިހިރީ މިނިވަން ކަމާއެކު އެކަނި. މިއީ މިހެން އަހަރެމެނަށް ލިބުނު ދެވަނަ ފުރުސަތު، އެހާ އަވަހަށް ފޮނުވާލަން ބޭނުންތަ؟"\n"ގެނެސްގެނެއް ނޫނެއްނު އައީވެސް،"\n"ހޫމްމ،" ފަލަކު ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ނާހިދު ބިއްލޫރީ ނައްޓާފައިވާ ކުޑަދޮރުން ބޭރު ބަލައިލި އެވެ.\nނާހިދު ގާތަށް ފަލަކު ދިޔަ އެވެ. ފަލަކު ނައިޓީގެ އެތެރެއިން ބުރަކަށީގައި ނާހިދުގެ އަތްތިލަ ޖައްސައިލި އެވެ. ފަލަކުގެ ދެ ފައިތިލަ ނާހިދުގެ ދެފައިތިލައިގެ މައްޗަށް އެރުވި އެވެ.\n"ގޯޅިގަނޑުގައި މިހެން ހިނގާ މަތިން ހަނދާންވޭތަ؟" ނާހިދަށް ޖަވާބު ދިނުމަށް ފަލަކު ދެތުންފަތް ދުރުވެލި ވަގުތު އަރިވެގެން ގޮސް ޖޯޑް ހަމަވި އެވެ. ގާތްވެލައި ފިތިލުމުގެ ޖަޒުބާތުތައް ހޫނު ކަމަކަށް ބަދަލުވެ ނޭވަޔަށް ވެއްޖެ އެވެ. ނާހިދުގެ އަތްތިލަ ފަލަކުގެ ކަނދުރަގައި ބީހެމުން ދިޔައިރު ފަލަކު އުޅުނީ އެހެން އާލަމެއްގަ އެވެ. ލޯބިން ލޯ މަރާލައިގެނެވެ.\n"ދެން ދޭ! ޕްލީޒް،" ކުއްލިއަކަށް ފަލަކު ދުރަށް ޖެހިލި އެވެ. ނާހިދުގެ ފަލަކުގެ ކަނދުރަގެ މަތިން އަތް ނައްޓާލައި ދެ ޖީބަށް އަތް ޖަހައިލި އެވެ.\n"ހަމަ ދާންވީ؟ އޯކޭ، ދަނީ... ބައި،"\n"ބައި... ގްޑު ނައިޓް،"\n"ނައިޓީ!" ކުޑަދޮރުން ފުންމައިލަން ހިނގައި ގަންނަމުން ނާހިދު ފަލަކުގެ ނައިޓީގައި ހިފައި ދަމާލި އެވެ. ދެން އަވަސް ހަރަކާތުގައި ބޭރަށް ފުންމާލައި ކުޑަދޮރުގެ ބިއްލޫރުގަނޑު ލައްވައި ރެންޗުން ޕެކިންތައް އަޅުވާލުމަށް ފަހު، އުނަގަނޑުގައި އޮތް ބެލްޓު ނައްޓަލައި ހޮޅީގައި ބެއްދުމަށް ފަހު އެލިގަނެ ހޮޅިން ތެރެއަށް ފައިބައްޖެ އެވެ. ދެން ޖިންސުގެ ޖީބުގައި އޮތް ނޫ ޖަވާހިރުގެ ފަށުފޫ ލާފައިވާ ރަން ފަށް ނަގައި އެއް އަތުން އަނެއް އަތަށް ބަަލު ކޮށްލި އެވެ. ހިތުގެ ބައްޓަމުގައި ތުންފަތް ޖައްސައިލުމަށް ފަހު މަތި ބަލައިލި އެވެ. ދެ ން ހިނގައިގަތެވެ.\n"ގުޑްބައި!" ހިނގައި ގަންނަމުން ނާހިދު މަޑުމަޑުން ބުނެލި އެވެ.\nނާހިދު ދިއުމުން ކުޑަދޮރާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރުމަށްފަހު ފައިގައިވާ މަލަންކޮޅު މަތީގައި އަތް ޖައްސައިލި އެވެ. އައިސް އަލަމާރި ކައިރިއަށް ގޮސް ހުޅުވާލަން ގުދުވުމާއެކު އަލާމަރި މަތީގައި ބާއްވާފައި އޮތް ނޯޓް ފެނުނެވެ. ނަގައިގެން ފަލަކު ކިޔަން ފެށި އެވެ: "އެކުގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތައް ވަރަށް ހަނދާންވެ އެވެ! އެއީ ވަރަށް ރީތި އެހާ އުފާވެރި ދުވަސްތަކެވެ. އެހަނދާންތަކުން ފުދޭވަރު ވެއެެވެ! މިހެންވީ ސަބަބެއް އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ! ފަހަރެއްގައި ގޯހީ އަހަންނެވެ. ފަހަރެއްގައި ރަނގަޅީ ފަލަކެވެެ! އަހަރެމެންގެ އެ ދުވަސްތަކުގެ އުފާތައް ހަނދާނުން ފުހެލާށެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ! ދެވަނަ ފުރުސަތެއް ލިބުނަސް އެއްވެސް ކަމެއް ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށް އަނބުރާ އިއާދަ ނުވާނެކަން އަހަންނަށް އެނގެ އެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ބަދު ނަސީބެވެ. ފަލަކުގެ ނަސީބެވެ. އަހަންނަކީ ވަގެކެވެ. އަހަންނަށް މާފުކުރާށެވެ. އަހަންނަކީ ފަލަކަށް ފެނުނު ވަރަށް ހަޑި ހުވަފެނެކެވެ. އެކަމަކު އެއީ އަހަންނަށް ފެނުނު ރީތި ހުވަފެނެކެވެ. ތިއީ އަހަރެންގެ ހިތެވެ. ތި ހިތުގެ އަޑު އަހަނަށް އިވެ އެވެ. އަހަރެން މިދަނީ ހިތް ހިފައިގެނެވެ. ހިފައިގެން މިދާ ހިތް އަހަރެން ގެންގުޅޭނީ އަހަރެން ހިތާ އެންމެ ކައިރީގަ އެވެ"\nނޯޓް ކިޔައިލުމަށްފަހު ފަލަކު މޭ މައްޗާއި ކަނދުރާގައި އަތް ޖައްސައިލި އެވެ. ފަށެއް ނެތެވެ. ދެން ކުޑަދޮރުން ބޭރު ބަލައިގެން ހުރެވުނީ އެވެ. ގެއްލުނު ޖަވާހިރުލީ ފަށަށް ވުރެ ބޮޑަށް ނާހިދާ މެދު ވިސްނާލާށެވެ. އަދި ފުރުސަތެއް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ


Dhaulathuge haradhu kuda kuran nikamethin gurubaan kurany, izzatheri membarun adhives bodu musaaraigai!\nދައުލަތުގެ ހަރަދު ކުޑަކުރަން ނިކަމެތިން ގުރުބާން ކުރަނީ، އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުން އަދިވެސް ބޮޑު މުސާރައިގައި!\n-5months ago 15 - އިނާޒް މޫސާ\nދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީއަށްވުރެ ކުރާ ހަރަދު ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. ލިބޭ އެއްޗަކާއި ނުބައްދަލު ހަރަދުކުރަން ޖެހުމުން ދައުލަތުން ކަންބޮޑުވެ، ހަރަދު ކުޑަކުރަން މިހާރު ސިޔާސަތެއް ކަނޑައަޅައި، ސާކިއުލާއެއް ނެރެފިއެވެ.\nމިއަހަރަުގެ ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަވައިދެއްވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވީ، މިދިޔަ އަހަރު އާމްދަނީއާއި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބިފައިވަނީ ޖުމްލަ 23.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަމަށެވެ. އަދި މިދިޔަ އަހަރު ދައުލަތުގެ ޖުމްލަ ޚަރަދަކީ 28.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަމަށް ރައީސް ސޯލިހު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެހެންކަމުން ލިބުނު އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް 5.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ މިވަނީ ހަރަދުކުރެވިފައެވެ.\nއެކަން ފޫބެއްދުމަށް، ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު، ސޮއިކުރައްވައި މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކަށް ފޮނުއްވި، ދައުލަތުގެ ހަރަދުކުޑަކުރުމުގެ ސާކިއުލާގައި ވަނީ، މުވައްޒަފުންނަށް ކުރާ ހަރަދު ކުޑަކުރުމާއި ދަތުރުތަކުގެ ހަރަދު ކުޑަކުރުން، އޮފީސްތަކުގެ މަރާމާތާއި ބެލެހެއްޓުން، ކެޕިޓަލް ހަރަދު އަދި އިދާރީ ހިންގުމުގެ ހަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށް އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަންގަވައިފަ އެވެ.\nބަޖެޓުން ހަރަދު ކުރާ ގޮތަށް، އާ މަގާމުތައް ނުއުފެއްދުމަށާއި ބަޖެޓްގައި ހިމެނިފައިވީ ނަމަވެސް، މިވަގުތަށް ދޭން ފަށާފައި ނުވާ އާ އެލަވަންސްތައް މުވައްޒަފުންނަށް ނުދީ މަޑުޖައްސާލަން އަންގާ ފައި ވެއެވެ. އަދި ޕޭ ކޮމިޝަނުން ރިވިއުކޮށްގެން އަދި ފިނޭންސްގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ނޫން ގޮތަކަށް މުސާރައިގެ އޮނިގަނޑަށް ބަދަލު ނުގެނައުމަށް ވެސް ވަނީ އަންގަވައިފަ އެވެ.\nދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ހަރަދުކޮށްގެން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް، ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހޭ ދަތުރުތައް ނޫން ދަތުރުތައް ނުކުރުމަށާއި ދައުލަތުން ހުރިހާ ހަރަދެއްކޮށްގެން، ފެއާތަކުގައި ބައިވެރިވުމާއި ސްޑަޑީޓްއާތަކާއި ކުރު މުއްދަތުގެ ކޯސްތަކަށް މުވައްޒަފުން ފޮނުވުން ހުއްޓާލުމަށް ވެސް ވަނީ އަންގައިފަ އެވެ.\nދައުލަތުގެ ހަރަދުކުޑަކުރަން ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސަރުކާރުން އަޅަން ނިންމި އިރު، އާދައިގެ މުވައްޒަފުންނަށް ދޭން ނިންމާފައި ހުރި އެލަވަންސްތައް ވަނީ ހުއްޓާލަން އަންގާފައެވެ. އަބަދުވެސް ފެނިގެން މިދަނީ އާދައިގެ މީހާ އެހާލަތުގައި ދެމިހުންނަންޖެހޭ ތަނެވެ. ނިކަމެތި މީހާ އިތުރަށް ނިކަމެތިވާތަނެވެ.\nހަރަދުކުޑަކުރަން މިނޫން ސިޔާސަތެއް ހަމަ ފެނިވަޑައިނުގަތީތޯއެވެ. ދައުލަތުން އެންމެ ބޮޑު މުސާރައެއް ދެނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނަށެވެ. ގިނައިން ލިބޭ މީހުންގެ މުސާރައިން އެއްޗެއް އުނިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އާދައިގެ މުވައްޒަފުންނަށް ދޭންހުރި އެލަވަންސް ނުދީ، އޯޓީ އާއި އެހެނިހެން ހިދުމަތްތައް ހުއްޓާލަން ލަފާ އެރުވި އިރު، ރައްޔިތުންނަށް އެހާ ހެޔޮއެދޭނަމަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް މުސާރައާއި އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި މަހަކު ލިބޭ 82،500 ރުފިޔާއިން ބައި ލާރިވެސް އުނިކުރަން ކެރިވަޑައިނުގެންނެވީ ކީއްވެތޯއެވެ.\nކޮންމެ މެންބަރަކުވެސް، ކޮމެޓީ އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި އެބޭފުޅަކަށް މަހަކު ލިބިވަޑައިގަންނަވާ 20000 ރުފިޔާ ކަނޑާލާނަމަ އެއީ ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި ވެވޭ ވަރަށް ބޮޑު ގުރުބާނީއެކެވެ. ހަރަދުތައް ކުޑަކުރަން ވިސްނާއިރު، މެންބަރުންގެ މުސާރައާއި އެލަވަންސް އިން ބައި ލާރިވެސް އުނިކުރަން ކެރިވަޑައި ނުގެން، ރައްޔިތުން އިތުރަށް ނިކަމެތިވާނެހާ ގޮތްތައް ހޯއްދަވަނީ ހަމަ ރައްޔިތުންނަށް ހުރި އިޚުލާސްތެރިކަމެއްގެ ބޮޑުކަމުންތޯއެވެ.\nމިއިން ބައިލާރިވެސް އުނިކުރުމެއް ނެތި މަހުން މަހަށް 87 މެންބަރުން މުސާރައައި އެލަވަންސް ނަންގަވަމުން ގެންދަވާއިރު، މަޖިލީހުގެ 87 މެންބަރުންގެ މުސާރައާއި އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި މަހަކު ޖުމްލަ 7،177،500 ރުފިޔާ ދައުލަތުން އެބަ ހަރަދުކުރެއެވެ.\nމީގެއިތުރުން މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާތައް އޮންނަ ވަގުތުތަކުގައި މަޖިލިހުގެ އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންގެ ފަރިއްކޮޅު އޮންނަނީ މަޖިލީހުގެ އިދާރާގައެވެ. މިއީ އާދައިގެ ރައްޔިތަކު ކާ ކެއުމަކަށްވުރެ އެތައް ގުނައެއް މޮޅު ކެއުމެކެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއް އޮންނަ ދުވަހު ކޮންމެ މެންބަރެއްގެ ކޮއްތަށް ދުވާލަކަށް 159.87 ރުފިޔާ ޚަރަދުވާ ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nއެމަނިކުފާނު ހިސާބު ޖެއްސެވުމަށްފަހު ވިދާޅުވީ އަދަދުތަކަށް ބަލާނަމަ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއް އޮންނަ ކޮންމެ ދުވަހަކު މެންބަރުންގެ ކޮއްތަށް 14،000 ރުފިޔާ ޚަރަދުވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ހަފްތާއަކު ތިން ޖަލްސާ ބާއްވާނަމަ މެންބަރުންގެ ކޮއްތަށް 41،728.68 ރުފިޔާ ޚަރަދުވާނެ ކަމަށެވެ.\nމި އާދަ، ރާއްޖޭގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގައި އޮންނަނީ އިއްޔެއަކު މިއަދަކުނޫނެވެ. އެކަން ފެށިގެން އައީ ޝަމްސުއްދީން ރަދުންގެ ރަސްކަމުގައި 1932 ގައެވެ. އެދުވަހުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް މެންބަރުންގެ ފަރިއްކޮޅު އޮންނަނީ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ އިދާރާގައެވެ.\nމަޖިލިސް އިދާރާއިން ހޭދަކޮށްގެން މެންބަރުންނަށް މޮޅު ކޮއްތު ކާންދީ، އެބޭފުޅުންނާއި އާއިލާއަށް ދައުލަތުން ހާއްސަ އިނާޔަތްތަކެއް ދޭއިރު ނިކަމެތި ރައްޔިތު މީހާ ހުރީ ބަނޑުފުރާނަ މުއްތިކޮށްގެންތޯ ވިސްނާލީ ކިތައް މެންބަރުން ތޯއެވެ. މަޖިލީހުގައި ރެއާއި ދުވާލު އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުން ޖަލްސާތަކާއި ކޮމެޓީ ބައްދަލުވުންތައް ބާއްވަމުންދާއިރު، އަބަދުވެސް އޮންނަނީ ކާ ގަޑިތަކާއި ސައި ގަޑިތަކެވެ. ނުވިތާކަށް ސައި ކޮޓަރިއަށް ހުންނަނީ '' ކޮފީ ހޮޅި'' އަޅާފައިތޯއެވެ.\nފަރިއްކޮޅާއި ސައިފޮދުގެ އިތުރުން ކޮންމެ މެންބަރަކަށްވެސް މަހެއްގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ޖުމްލަ 82،500ރ. ހަރަދުކުރާ އިރު، މިއީ އަޅެފަހެ ބޮޑުވަރު ނޫންތޯއެވެ. މިއީވެސް ހަމަ ރައްޔިތުންގެ މާލިއްޔާއިން އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ކުރާ ހަރަދެވެ. މިކަމާ ވިސްނަވާލެއްވީ ކިތައް މެންބަރުންތޯއެވެ. އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ދައުލަތުން ދޭ ބޮޑު މުސާރައާއި އިނާޔަތާއި ހިމާޔަތާއެކު ރައްޔިތުން ހަވާލުކުރި ޒިންމާތައް ފުރިހަމައަށް އަދާކުރަނީ ކިތައް މެންބަރުންތޯއެވެ.\nރައްޔިތު މީހާ 30 ދުވަސް ވަންދެން ރެޔާއި ދުވާލު މަސައްކަތްކޮށްގެން މަހަކު ލިބެނީ 6000ރ ނުވަތަ 7000 ރުފިޔާއެވެ. މިއީ އެންމެ އާދައިގެ މީހާގެ މުސާރައެވެ. ކޮންމެ ގެއެއްގައިވެސް އެންމެ ބޮޑު ހަރަދެއް ކުރަންޖެހެނީ ކެއުން ބުއިމަށެވެ. މަސް ނިމޭއިރު އަތްމަތި އެއްކޮށް ހުސްވެ، ބައެއް މީހުން ކަންމަތީ ފިހާރަތަކަށް ދަރަނިވެރިވެއެވެ.\nއިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ބޮޑު މުސާރައާއެކު ފަރިއްކޮޅު ދިނުމުގެ މި އުސޫލަކީ އެންމެ ރަގަޅު ގޮތްތޯއެވެ. ސަމްސުއްދީން ރަދުންގެ ރަސްކަން އުވި، ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއް މިހާރު ކުރަމުންދާއިރު ރަދުންގެ ޒަމާން މާޒީވެ ހިނގައްޖެއެވެ. ރަދުން ގެންގުޅުއްވި އުސޫލުތައް މިހާރު ނެތި ގޮސްފިއެވެ. ނަމަވެސް މި އުސޫލަށް އަދިވެސް ބަދަލު ގެންނަން ނުވަނީތޯއެވެ. އޭރުވެސް އަދި މިހާރުވެސް އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނެވެ. އެކަމަކު އޭރު އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ދައުލަތުން ކުރި ހޭދައާއި މިހާރު ތިއްބެވި އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ކުރާ ހޭދަ ތަރާދަކުން ކިރާލުމުން މިއީ މިކަން އޮންނަންޖެހޭނެ ގޮތް ނޫން ކަމަށް ގިނަ ރައްޔިތުން ގަބޫލުކުރާނެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ދައުލަތުގެ ހަރަދު ކުޑަކުރަން ނިކަމެތިންނަށް ލިބެން އޮންނަ އެލަވަންސް ނުދީ ހިފެހެއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ކޮމެޓީ އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި ދެމުންދާ 20000 ރުފިޔާގެ ބޮޑު އެލަވަންސް ކަނޑާލުމަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔާ އަޑިއަޅުވާލުން ކުޑަވެ، ބޮޑުތަނުން ހިންދަމާލެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ.\nރައްޔިތުންނަށް ހެޔޮއެދޭ އިއްޒަތްތެރި 87 މެންބަރުންގެ ތެރެއިން އެކަމަށް އާ ބަސް ވިދާޅުވާން ކެރިވަޑައިގަންނަވާނީ ކިތައް މެންބަރުންނަށްތޯއެވެ.\nއެންބެ ބޮޑު އެލަވަންސު ހުއްޓާލީ އިތުރު ގަޑި އުނުލާ ނުވާނެ އެއްކަމެއްވެސް 4000 ރުފިޔާ ލިބެނީ\nމިހާ ހަޔާތް ކުޑަބައެއް ނޫޅޭނެ މިފަސްގަނޑު މަތީ\nރާއްޖެ ހަލާކު ކޮއްލާނެ މި ބައިގަނޑު.\nޙުރިހާ މީހުން އެމްޑީޕީއަށް ކައުމްސިލް އިންތިހާބު މެޖޯޜިޓީދީ އޭރުން ދެން ހުރި އެތިކޮޅުވެސް ރައީތުންނަށްނުދީ ކަހާލެވޭނެ ދެން މިހާރު ކޮންވާހަކައެތްތިދައްކަނީ ހަމަ ރައީތުން ދެންވެސް ވޯޓު ދޭނީ އެމްޑީޕީ މީހުންނަށް\nސިވިލް ސާވަންޓުންގެ ކޮން އެލަވަންސެއްބާ ހުއްޓާލީ؟\nޑިމޮކްރަސީ އޯ މިއީ ރައްޔިތުމީހާ އަބަދުވެސް ބާއްވަނީގުދައް ވޯޓެއް ބޯމަތިވީމަ ބަލާނެ ކޮބާތޯ އެއީ ވޯޓް ލައްވަން ލާނިމުނީމަ ދެންވޯޓެއްލާންޖެހެންދެން ގުދައް މީދިވެހިންގެ މަންޑޭލާ ދިވެހިންނަށް ގެނެސްދިން ޑިމޮކްރަސީ އަކީ\nމީ މަދައްކާ ވާހަކައަކީ. ޢަދި ނުވިތާކަށް މިއިން ކޮންމެ މެންބަރަކީ ރިސޯޓެއް ނޫނީ އެހެންކޮންމެސް ބޮޑު ކުންފުންޏެއްގެ ވެރިއެއް. މިމީހުންނަކީ އެއްކަމެއް ނުކޮށް ނުކިޔަވާ މިތަންތަނަށް އައިސް އުޅޭ މީހުން. މިމީހުންގެ މުސާރަވެސް ކުޑަ ކުރަންވީ 50000 ހާހަށް. ޢެލަވްންސްތަށް ކަޑާލަންވީ. މީ މާކުރިންވެސް ކުރަންވެފައޮތްކަމެއް.\nމީގެ އިތުރުން އަލަށް ހެދި ސީޕްލޭން ޓާރމިނަލް އިން ދައުލަތަށް 47 މިލިއަން ޑޮލަރު ލިބޭނެ ވާހަކަ ބުނެފައި އޯޑިޓްރިޕޯޓްގައި އޮއްވާ ހަމަ، އެންމެން ދެކޮޅުހަދަހަދާ ހުއްޓާ ޓީޢެމްއޭއަށް5މިލިއަން ޑޮލަރަށް ދީފައި އާދައިގެ ރައްޔިތުން ކައިރީ މިބުނަނީ އޯޓީ އޮފީސްތަކުގައި ހެދުން މަނައޭ، 35 ގަޑި އިތުރު ގަޑި ގަދައިގެންވެސް މަހަކު 2000 ރުފިޔާ ނުލިބޭ ރައްޔިތުން ކައިރީ، ފޮރިން މިނިސްޓްރީ އިން އެއްމެ މަހެއްގެ ހަރަދު 60 މިލިއަން، ދަތި ކުރަނީ ތެދުވެރި ނިކަމެތިންނަށް، ރާއްޖޭގެ އިންސާފު\nރައްޔިތުން މަޖްލިސް އަށް ކުރިމަތިލާ މީހުންގެ ތަޢުލީމީ ފެންވަރު ބަލާ، ޝަރުުތު ތަކުގައި ހިމަނާ، ލަޓޯފަޓޯ ކޮށް، އުޅޭ މީހުންނަށް މަޤާމްތައް ނުދިނުމަށާއި މުސާރަ ކުޑަކުރުމަށް ޕެޓިޝަނެއް ހުށައަޅަން ގޮވާލަން.\nޑުނިޔެ ދުށް އެއްމެ މޮޅު ޯގާތެރި ވެރިކަނަ.\nފުރަތަމަ ޝާހިދު ކުރާ ދަތުރުތައް ހުއްޓުވާ މިހާރުވެސް ބޮޑު ހަރަދެއްކޮއްގެން ދިދަނަގަން. ބަލަ އެގައުމުގައި ތިބި އެންބެސަޑުން ލައްވާ އެކަން ނުކުރެވެނީތަ


އައްޑޫގައި ހަދާ ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ޕާކުގެ ބިން ލެވެލް ކޮށް އަމަލީ މަސައްކަތަށް ތައްޔާރުވެއްޖެ - AO News\nމާމަ ކާފަ ޕާކުގެ ބިން ސާފުކޮށް ލެވެލް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދަނީ/ ފޮޓޯ ސްކީމް\nބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) ގެ ކޮމިޔުނިޓީ ފަންޑުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އައްޑޫ ސިޓީގެ ފޭދޫގައި ހަދާ ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ “މާމަ ކާފަ ޕާކު” ގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ގޮތުން އެ ސަރަޙައްދުގެ ބިން ސާފުކޮށް ލެވެލް ކޮށްފިއެވެ.\nމި މަސައްކަތް މިއަދު ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ އައްޑޫ ސިޓީގެ މަގުތައް ހެދުމަށް އައްޑޫގައި މިވަގުތު މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ އިންޑިއާގެ ޖީކޭޑީ ކުންފުނީގެ އެހީތެރިކަމާއެކުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން އައްޑޫސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ އެތަނަށް ފަސް އެޅުމަށް ބޭނުންވެގެން އެކަމަށް އެދުމުން2ލޯޑު ފަސް އަޅާދީފައެވެ.\nބީއެމްއެލްގެ “އަހަރެންގެ ބޭންކް ކޮމިއުނިޓީ ފަންޑު”ގެ ދަށުން ޕާކެއް ހެދުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ފޭދޫ އިން 3500 އަކަފޫޓުގެ ބިމެއްގައެވެ.\nސަދަން ކޮމިޔުނިޓީ އެމްޕަވަރމެންޓް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ސްކީމް) ގެ ރައީސާ ޝިމްލާ އަޙްމަދުގެ ނަމުގައި ލިބިފައިވާ މި ފަންޑުގެ ދަށުން ސްކީމާއި ގުޅިގެން ފޭދޫގައި ޕާކު ހެދުމަށް ނިންމައި މި ފަންޑު ލިބިފައިވަނީ 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި ހުޅުވާލީ ބީއެމްއެލް ކޮމިޔުނިޓީ ފަންޑުގެ ދަށުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭރު ކަނޑައެޅި ތަނުން ބިން ހަމަޖައްސައި ދެވެން ނެތް ކަމަށް ކުރީގެ ކައުންސިލުން ބުނުމާ ގުޅިގެން ޕާކު ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ނުގެންދެވި މަޑުޖެހިފައި އޮތުމަށް ފަހު ބިން ރަސްމީކޮށް ޙަވާލު ކޮށްފައިވަނީ މިއަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހުގައެވެ.\nޕާކު ހެދުމަށް ކަނޑައެޅި ބިން މިއަދު ސާފުކޮށް ލެވެލް ކޮށްފައިވާއިރު ޕާކުގެ މަސައްކަތް ރަސްމީކޮށް ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އެކަމަށްޓަކައި ޚާއްޞަ ރަސްމިއްޔާތަކާއެކު އޮގަސްޓް މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހުގައެވެ.\nމިއީ ރާއްޖޭގައި ޢުމުރުން ދުވަސްމީހުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ހަދާ ފުރަތަމަ ކޮމިޔުނިޓީ ޕާކަށް ވުމާއެކު މި ރަސްމިއްޔާތުގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތް އެންޑް ކޮމިޔުނިޓީ އެމްޕަވަރމެންޓް ގެ ބޭފުޅުން ވެސް ބައިވެރިވާ ގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އަދި މި ރަސްމިއްޔާތުގައި އެތަނުގައި ގަސް އިންދުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އިރު މި ޕްރޮގްރާމުގައި އައްޑޫގެ ޖަމިއްޔާ ޖަމާއަތް ތަކާއި އަދި އެކިއެކި މުއައްސަސާ ތަކުން ބައިވެރިވެ ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ ކޮށްގެން ކުރެވޭ މި މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވުމަށް ސްކީމް އިން ވަނީ އެދިފައެވެ.\nމާމަކާފަ ޕާކުސަދަން ކޮމިޔުނިޓީ އެމްޕަވަރމެންޓް އެސޯސިއޭޝަންސްކީމް\nސްކީމް އިން އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަ ފޯރަމެއް ބާއްވަނީ


Evve Ulhun Hanikuri Maadhaa Uvaalumu Ge Bill Faasnukoh, Anburaa Committee Ah Fonuvaalaifi - Vaguthu\nއެއްވެ އުޅުން ހަނިކުރި މާއްދާ އުވާލުމުގެ ބިލް އަނބުރާ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވާލައިފި\nމާލޭގައި އެއްވުމުގެ ކުރިން ފުލުހުންގެ ހުއްދަ ނަގަން ޖެހޭ ގޮތަށް އޮންނަ މާއްދާ އުވާލަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލް އިތުރަށް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގައުމީ ސަލަމާތާއި ހާރިޖީ ގުޅުންތަކުގެ ކޮމިޓީއަށް އަނބުރާ ފޮނުވާލަން މިއަދު ފާސްކޮށްފިއެވެ.\nޑީއާރުޕީގެ ލީޑަރު، ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު ހުށަހެޅުއްވި ބިލު ދިރާސާކޮށް ގައުމީ ސަލާމަތާއި ހާރިޖީ ގުޅުންތަކުގެ ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓް ފާސްނުކޮށް އަނބުރާ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވާލަން ފާސްކުރީ 56 މެންބަރުންގެ ވޯޓުންނެވެ. ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވާލަން ނުފެންނަ ކަމަށް އެއްވެސް މެންބަރަކު ވޯޓެއް ނުދެއްވައެވެ.\nއެއްވެ އުޅުމުގެ ހައްގު ހަނިވާ ގޮތަށް އޮންނަ އެ މާއްދާއަކީ ޕީޕީއެމްގެ މެޖޯރިޓީ އޮތް އަށާރަވަނަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ފާސްކޮށް އޭރުގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ތަސްދީގު ކުރެއްވި މާއްދާއެކެވެ. އެ މާއްދާ އުވާލައި އެއްވެ އުޅުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަކީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ ރިޔާސީ ވައުދުފުޅެކެވެ.\nއެކަމަކު ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ބިލް ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން މަޖިލީހަށް އެ މާއްދާ އުވާލުމުގެ ބިލެއް ހުށަހެޅުއްވީ ޖާބިރެވެ. ނަވާރަވަނަ މަޖިލީހުގެ ކުރީކޮޅު ހުށަހެޅި ބިލް ތަޅުމަށް ބަލައިގަނެ ކޮމިޓީ މަރުހަލާގައި ބިން އޮންނަތާ އަހަރަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެއެވެ. އެކަމާ ގުޅުގެން އެެ ހައްގު ދޫކޮށްލަން މި ސަރުކާރުން ވެސް ބޭނުން ނުވާ ކަމަށް ބުނެ ގިނަ ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވިއެވެ.\nބިލަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސް ކޮމިޓީން ބިލް ފާސްކުރީ މިދިޔަ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. މި ގޮތުން މާލޭގައި އެއްވުމަށް ހުއްދަ ނަގަން ޖެހޭ މާއްދާ ބާތިލް ކުރުމުގެ އިތުރަށް ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އެއްވުން ނުބޭއްވޭނެ ވަކި ސަރަހައްދުތަކެއް ކަނޑައެޅިއެވެ. އެ ސަރަހައްދުތައް ފިޔަވައި ކޮންމެ ތަނަކު ވެސް ހުއްދަ ނެތި އެއްވެވޭނެ ކަމަށް ބިލްގައިވެއެވެ.\nއޭގެ ތެރޭގައި ވައިގެ ބަނދަރުތަކާއި ވިޔަފާރި ބަނދަރުތަކަކީ ވެސް މުޒާހަރާ ނުކުރެވޭ ސަރަހައްދުތަކުގެ ގޮތުގައި ބިލުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އެ ފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތުގެ ހިދުމަތްތައް ލިބިދޭ މަރުކަޒުތަކާއި މަރުކަޒުތަކުގެ ފާރުން 100 ފޫޓު ހަމަވާ ސަރަހައްދާއި ޖަލުތަކާއި ޖަލުތަކުގެ ފާރުން 200 އިންވާ ސަރަހައްދުތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ. ރައީސް އޮފީހާއި ރައީސްއާއި ނައިބު ރައީސް ދިރިއުޅުއްވާ ގެކޮޅުގެ ފާރުން 300 ފޫޓު ހަމަވާ ސަރަހައްދުތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ރިސޯޓްތަކުގައި މުޒާހަރާ ކުރުން މަނާ ކޮށްފައި އޮންނަ އޮތުން ބަދަލުކޮށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ކޮންމެ ރިސޯޓެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ރިސޯޓް މުވައްޒަފުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުގައި މުޒާހަރާ ކުރެވޭ ގޮތަށް ހިމަނާފައިވެއެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި މި ބިލް ފާސްނުކޮށް އަނބުރާ ފޮނުވާލުމުގެ ސަބަބުން އެއްވެ އުޅުމުގެ ހައްގު ހަނިކޮށްފައިވާ މާއްދާ އަދިވެސް ދާނީ ތަންފީޒު ކުރެވެމުންނެވެ.\nނޮވެމްބަރު 25, 2020 14:55\nވައުދު ފުއްދުނުކަމަށްވާނީ ޔާމީނު ގެނައިކަމަށް ކަލޭމެން އޭރު ވަކާލާތުކުރި ނުބައި އިސްލާހް އުނި އިތުރުނުކޮށް އުވާލެވުނިއްޔާ. ކޮބާ ކަލޭމެން ތެޅި އަނގަ.2އަހަރުވީ ބިލް އަދިވެސް ފާޚާނަ ކުރަނީ.\nނޮވެމްބަރު 25, 2020 16:17\nނުކެރޭނެ އެބިލް ފާސް ކުރާކަށް އެހުރި ގޮތަކަށް ބިރު ގަންނާނެކަން ޔަގީން ކޮންމެ ވެސް ބަހަނާ އެއް ދައްކާނީ އެބިލް ފާސް ކުރަން ވީމަ


ބައްޕަ ބުނުއްވި މާދަން ރާއްޖެ މޮޅުވާނޭ: ނަޝީދު |\nސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތުގައި މާދަމާ އިންޑިއާއާ ވާދަކުރާ މެޗުން ރާއްޖެ މޮޅުވާނޭ ކަމަށް އެމަނިކުފާނުގެ ބައްޕަ ވިދާޅުވި ކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހަންމަދު ނަޝީދު މިރޭ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nނަޝީދު މިހެން ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނު މިހާރު ދިރިއުޅުއްވާ ހޮޓެލް ޖެން އަށް މިރޭ 11 ޖަހާކަންހާިރު ވެންނެވި ވަގުތު އެ ހޮޓަލުގެ ލޮބީގައި އެ ވަގުތު އިން ގައުމީ ޓީމުގެ ކޯޗު އަލީ ސުޒޭނާ ސަލާމްކުރައްވައި، ސެލްފީ ނަންގަވައި ވާހަކަ ދައްކަވައިލައްވަމުންނެވެ.\n"މި އައީ ބައްޕަ ކައިރިން. ބައްޕަ ބުނުއްވި މާދަން ރާއްޖެ މޮޅުވާނޭ،" ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nނަޝީދުގެ ބައްޕަ ކެރެފާ އަބްދުއްސައްތާރަކީ ރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅައިގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވާންދެން ރަސްކަންކުރި ވިކްޓަރީގެ ބާނީއެކެވެ. އޭރު ގަލޮޅު ދަނޑަށް ވިކްޓަރީ ނުކުންނާނީ ވެސް ސައްތާރާއި އާއިލާ ދިރިއުޅުއްވާ ގ. ކެނެރީގެއިންނެވެ.\nސައްތާރަކީ ވަރަށް މޮޅު ކްރިކެޓް ކުޅުންތެރިއެކެވެ. ނަމަވެސް ހޮކީ އާއި ފުޓްބޯޅަ ވެސް ސައްތާރު ކުޅުއްވިއެވެ.\nނަޝީދު އަވަހާރަކޮށްލަން މޭ 6ގައި ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާއަށްފަހު ބޭސްފަރުވާ އަށް ހަތަރު މަހެއްހައި ދުވަހު ޖަރުމަނާއި އިނގިރޭސިވިލާތް އަދި ފަހުން ރަސްމީ ދަތުރުފުޅެއްގައި ދުބާއީގައި އުޅުއްވުމަށްފަހު އިއްޔެ ރާއްޖެ ވަޑައިގެން ނަޝީދު ހުންނަވަނީ ހޮޓެލް ޖެންގައެވެ. ބަންގްލަދޭޝް އާއި ދިވެހި ގައުމީ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުވެސް ތިބެނީ 13 ބުރީގެ ޖެންގައެވެ. ނަޝީދު ހުންނަވާތީ ޖެންގެ ސިކިއުރިޓީ ވަނީ ވަރަށް ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ.\nނަޝީދު ހުންނެވުމަށް ޖެންގެ އެއް ފަންގިފިލާ އެއްކޮށް ވަނީ ހުސްކޮށްފައެވެ. ހަތިޔާރާއެކު ހަރަކާތްތެރިވާ ސިފައިން ނޫން އެހެން ބަޔަކަށް އެ ފަންގިފިލާ އަކަށް ނޭރެއެވެ.\nޖެންގެ ލޮބީގައި މިރޭ ތިބި ގައުމީ ޓީމުގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިންނާވެސް ނަޝީދު ވާހަކަ ދައްކަވައިލެއްވިއެވެ.\nމާދަމާ ރޭ ކުޅޭ މެޗުގައި އިންޑިއާ އަތުން ބަލިނުވެއްޖެ ނަމަ، މި މަހު 16 ގައި އޮންނަ ފައިނަލުން ރާއްޖެއަށް ޖާގައެއް ކަށަވަރުވާނެ އެވެ.


އާރުނޯޓު އިން ކޯވިޑް-19 ހާލަތު ދެނެގަތުން\nއާރުނޯޓު3އިން ބަލިފެތުރިދާނެ ގޮތް، އެޗްޕީއޭ ގްރެފިކްސް (ބަދަލުގެނެވިފައި)\nމީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރީއްސުރެން ދުނިޔެ ތަޖުރިބާ ކުރަމުން އަންނަ ކޮރޯނާވައިރަހުގެ މުޅިން އައު ވައްތަރަކާއި އިންސާނީ ނަސްލު މިވަނީ ހަނގުރާމަކުރަން ޖެހިފައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އިންސާނުންގެ ގައިން ކޮރޯނާވައިރަސް ފެނިފައި ވަނީ 1965ވަނަ އަހަރު އާދައިގެ، ނޭފަތުން ފެންއައުމުގެ ރޯގާއެއް ހުރި ބަލިމީހެއްގެ ވައިނޮޅީގެ ތެރެއިން ނެގި ޓެސްޓް ސާމްޕަލް އަކުންނެވެ(ޓިރޭލް އާއި ބިނޮއީ، 1996). ކޮރޯނާވައިރަހަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތައް ޖައްސުވާ ވައިރަސްގެ ބޮޑު އާއިލާ އެކެވެ. އިންސާނުންނަށް ބަލިޖައްސާ7ބާވަތެއްގެ ކޮރޯނާވައިރަސް މިހާތަނަށް ހޯދިފައިވެއެވެ (މާކޯ ކަސިއްލާ، މައިކަލް ރަޖްނިކް، އާޓޫރޯ ކިއުމޯ، ސްކޮޓް ޑުލެބޮން އަދި ރަފޭލަ ޑި ނަޕޮލި،2020). މިއާއިލާގެ ވައިރަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ސާސް (ސިވިއާ އެކިއުޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ ސިންޑްރޯމް) އާއި މާސް (މިޑްލް އީސްޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ ސިންޑްރޯމް) ފަދަ ބަލިތައް ޖައްސާ ކޮރޯނާވައިރަސްގެ ވައްތަރުތައް ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް ފާއިތުވި 2019 ވަނަ އަހަރު ޑިސެމްބަރު 30 ގައި އަލަށް ފެނުނު ކޮރޯނާވައިރަހަކީ މުޅިން އައުގޮތަކަށް ބަދަލުވެފައިވާ ވައިރަހެއްކަން އެއިގެ އާރުއެންއޭ ޓެސްޓްތަކުން ވަނީ ޔަގީން ކުރެވިފައެވެ. ޗައިނާގެ ވޫހާން ސިޓީން ފުރަތަމަ ފެނުނުބަލި،3މަހާއި ފޮއިދުވަސް (3 މަހާއި 15 ދުވަސް) ވީއިރު މިވަނީ ދުނިޔޭގެ 210 ގައުމަށާއި ސަރަހައްދަކަށް އަދި ފަތުރުވެރިކަމުގެ2މަނަވަރަށް (ކުރޫޒްލައިނާ) ފެތުރިފައެވެ(ވޯލްޑޯމީޓާ، 2020). ހަލުއިކަމާއެކު ގިނަގައުމުތަކަކަށް މިބަލި ފެތުރިގެންފައި ވުމުން، ޑަބްލިޔުއެޗުއޯ އިން ވަނީ އާއްމު ސިއްޙީ ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައިފައެވެ. މިބައްޔަށްޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ދީފައިވާ ނަމަކީ ކޯވިޑް-19 (Covid-19) އެވެ.\nމިބަލި ދިވެހިރާއްޖެއިން ފުރަތަމަ ފެނިފައި ވަނީ ފެބްރުއަރީ މަހު7(2020) ގައި ރާއްޖޭގެ ރިޒޯޓް ރަށެއްކަމަށްވާ ޅ.ކުރެއްދޫ އިންނެވެ (މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު، 2020). މިހާތަނަށް (މާރިޗު7އިން 14 އޭޕްރީލް 2020 އަށް) ރާއްޖެއިން ބަލި ޖެހިފައިވާ20 މީހުން ފެނިފައި ވެއެވެ. މީގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ15މީހަކާއި5ދިވެހިންނެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ މީހުން (540,544، ވޯލްޑޯމިޓާ، 2020)ގެ ނިސްބަތުން ކުޑަ (%0.0035) އަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް ހަލުއިކޮށް ފެތުރޭކޯވިޑް-19 ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ގޮތުންއާއްމު ސިއްހީ ކުއްލިނުރައްކަލުގެ ހާލަތު ވަނީ ފުރަތަމަފަހަރަށް ރާއްޖޭގައި އިއުލާންކޮށްފައެވެ.\nގްރާފް:ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކޯވިޑް-19 ގެ ބަލިމީހުން، އަދި ގައުމީ ނިސްބަތް- ޝިހާބު\nކޯވިޑް-19ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުގައި ފެތުރިންގެންދާ ހަލުއިމިނަށް ބަލާއިރު މިއަދާއި ހަމަޔަށް (14 އޭޕްރީލް 2020)މިވަނީ ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ 1.94މިލިޔަން މީހުންނަށްމިބަލި ޖެހިފައެވެ. ބަލިޖެހޭ ގިނަ މީހުންނަށް (%96) ބަލީގެ ނުރައްކާތެރިކަން އެހާ ބޮޑެއްނޫނެވެ. ބަލީގައި ނާޒުކު ހާލަތަކަށް ދަނީ ނިސްބަތް %4 މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް މިބަލީގެ ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑުވެގެންދަނީ ބަލި ފެތުރޭ ހަލުއިމިނުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެއްފަހަރާ ގިނަބަޔަކު ބަލިވެ އާއްމު ސިއްހަތުގެ ނިޒާމަށް ނުކަތައިގެން ގޮސްދާނެތީއެވެ. އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ސިއްހީ ފަރުވާދޭ ނިޒާމެއްގައި އެއްފަހަރާ އެގައުމުގެ އާބާދީގެ ބޮޑުބަޔަކަށް ފަރުވާދެވޭނެ މިންވަރަށް ސިއްހީ މާހިރުންނާއި ވަސީލަތްތަކެއް ނުހުރެއެވެ. މިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ހާމަވަނީ ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރައި، ތަރައްގީވެފައިވާ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައިހިމެނޭ އިޓަލީއާއި ސްޕޭން އަދި އެމެރިކާފަދަ ގައުމުތަކުގައި މިބަލީގެ މީހުން ގިނަވެ ނުކަތައިގެން އުޅޭހާލަތުންނެވެ. އިޓަލީގައި އެއްފަހަރާ ކޮންމެހެންވެސް ފަރުވާދޭން ޖެހުނު މީހުން ގިނަކަމުން، އުމުރުން 80 އަހަރުން މަތީގެ ބަލިމީހުންނަށް އިންޓެންސިވްކެއާގައި ފަރުވާ ނުދޭފަދަ އުސޫލެއް އެގައުމުންކަނޑައަޅާފައި ވެއެވެ(ދަ ޓެލެގްރާފް، ޔޫކޭ 2020، މާރިޗު 15).\nއާއްމު ސިއްހަތުގެއިލްމުން ބަލާއިރު ބައްޔެއްގެ ނުރައްކާތެރިކަން މިންކުރާ މިންގަނޑުތަކެއް ހުރެއެވެ. ވުމާއެކު ބަލީގެ ނުރައްކާ އޮތްގޮތް ރަނގަޅަށް ދެނެގަތުމަށް އެކަންތައްތަކަށް ބެލުން ރަނގަޅެވެ. އެގޮތުން ބަލީގެ ނުރައްކާތެރިކަން ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރާ މުހިންމު ބައެއްމިންގަނޑަކީ ބަލިފެތުރޭ މިންވަރު ބަޔާންކުރާ”އާރުނޯޓު” (Ro)އާއި ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ މިންވަރު ނުވަތަ ‘ފޭޓަލިޓީ ރޭޓް’ އާއި ބަލީގައި މަރުވާ މިންވަރު ނުވަތަ “މޯޓަލިޓީ ރޭޓް”އެވެ. ނަމަވެސް މިމަޒުމޫނުގައި ބަލާލާނީ މީގެތެރެއިން އާރުނޯޓުއަކީކޮބައިތޯއެވެ.\nއާރުނޯޓުއަކީ ބަލިމަޑުކަން ފެތުރިގެންދާނެ މިންވަރު ވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން ސައިންސްވެރިން ބޭނުންކުރާ މިންގަޑެކެވެ. އެގޮތުން 2003 ވަނަ އަހަރުގެ ސާސް ބަލިމަޑުކަމާއި 2009 ވަނަ އަހަރުގެ އެޗް1އެން1 އިންފުލުއެންޒާ ބަލިމަޑުކަމާއި 2014 ވަނަ އަހަރުގެ ހުޅަނގު އެފްރިކާގައި ހަލުއިކަމާއެކު ފެތުރުނު އެބޯލާ ބަލިމަޑުކަމުގެ ހާލަތު ވެސް އާރުނޯޓުއިން މިންކޮށްފައިވެއެވެ.\nއާރުނޯޓުއިން ބުނެދެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ފަރާތުން އެވްރެޖްކޮށް ބަލިފެތުރިގެންދާނެ މިންވަރެވެ. އާރުނޯޓު ދެގޮތަކަށް ބޭނުންކުރެއެވެ. އެއީ އާއްމު ހާލަތުގައި ބަލިފެތުރިގެންދާނެ މިންވަރު (އާއްމު އާރުނޯޓު) އާއި ހިފެހެއްޓިފައި ނުވަތަ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅިފައިވާ ޙާލަތުގައި ބަލިފެތުރިގެންދާނެ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްދޭ އާރުނޯޓު (ގާތް އާރުނޯޓު) އެވެ. ހަމައެއާއެކު ފާހަގަކުރަންވީ ކަމަކީ އާއްމު އާރުނޯޓާއި ގާތް އާރުނޯޓްގެ އަދަދުވެސް ބިނާވެފައި އޮންނަނީއެކި ހާލަތްތަކުގެ މައްޗަށްކަމެވެ. އެގޮތުން ބަލިޖައްސާ ވައިރަހުގެ ފެތުރުމުގެ ގާބިލުކަމާއި، އެވައިރަހުގައި ބަލިފެތުރުމުގެ ބާރުގެ ހުރިމިންވަރަކަށާއި، ބައްޔަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އާބާދީގެ އެކި ސިފަތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އެގޮތުން އާބާދީގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ ދިފާއީނިޒާމު ހުރި މިންވަރާއި އެމާހައުލެއްގެ ސިފަތައް (މިސާލަކަށް ފިނި ހޫނުމިން، ދިރިއުޅޭ ޖާގަ ފަދަ) ފަދަ ކަންކުގެ މައްޗަށް ވެސްމެއެވެ.\nއާއްމު އާރުނޯޓު އިން އަންގައިދެނީ އެ ވައިރަހަށް ބަލިޖެއްސުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވާ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވޭ އެންމެމަތީ މިނެވެ. އެއިން އަންގައިދެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހަކު ބަލިޖެހޭފަދަ މީހުން ތިބި މާހައުލަކަށް ވަދެއްޖެނަމަ ބަލި ފެތުރިގެންދާނެކަމަށް ބެލެވޭ ހަލުއިމިނެވެ. ގާތް އާރުނޯޓު ބިނާވަނީ އެތަނެއްގައި ތިބި ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް މީހުންގެ ނިސްބަތަކަށެވެ.ގާތް އާރުނޯޓުގެ އަދަދު އާއްމު އާރުނޯޓަށްވުރެ ދަށްވާނެއެވެ. އެގޮތަށް ދިމާވަނީ އެތަނެއްގައި ތިބި މީހުންނަކީ ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަ ނުވަތަ ނުޖެހޭނެ (މިސާލު: ބަލީގެ ވެކްސިން ޖަހާފައިވުމާއި ކުރިން ބަލިޖެހިފައި ވުން ފަދަކަންކަން) މީހުން ތިބުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން އެޅިފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކަށްވެސް ބެލެއެވެ. ވުމާއެކު ގާތް އާރުނޯޓުއިން އަސްލު ހާލަތާއި ގުޅޭގޮތަށް ކައިރި އަންދާޒާ މިނެއް ގެނެސްދެއެވެ. އަދި މިއަދަދު ދުވަސްވާވަރަކުން ބަދަލުވަމުން ދެއެވެ.\nމިސާލަކަށް ހިމަބިހި (މީސުލްސް)ގެ އާރުނޯޓުއަކީ 12-18 އަށެވެ. ނަމަވެސް މިއަދަދު، މީހުން ދިރިއުޅޭ ކައިރިމިނާއި މީހުންގެ އާއްމު އުމުރަށް ބިނާވެއެވެ. އެހެން ބަލިތަކާއި އަޅާކިޔާއިރު ހިމަބިހީގެ އާރުނޯޓު މިހާ މަތިވާ އެއް ސަބަބަކީ އެބަލި ޖައްސާ ވައިރަހުގެ ހުރި ބަލިފެތުރުމުގެ ބާރުމިނެވެ. ނަމަވެސް އިންފުލުއެންޒާ ވައިރަހުގެ ބަލި ފެތުރުމުގެ ބާރު ކުޑަކަމުން އޭގެ އާރު ނޯޓު އަކީ 2-3 އަށެވެ.\nއާއްމު ސިއްހަތަށް އާރުނޯޓު މުހިންމުވަނީ ކީއްވެ؟\nއާބާދީ ތައުލީމުގެ މާހިރެއްކަމަށްވާ އަލްފްރެޑް ލޮކާ، އުފަންވާ މިންވަރު (އިތުރުވެގެންދާ މިންވަރު) ދެނެގަތުމުގެ ގޮތުން 1920 ވަނަ އަހަރު ތައާރަފުކުރި މިމަފުހޫމު 1950ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި މެލޭރިއާ ފެތުރޭ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްދިނުމަށް، އާއްމުސިއްހަތުގެ މާހިރެއްކަމުގައިވާ ޖޯޖު މެކްޑޮނަލްޑް ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ (ޖޯސެޕް އެއިސެންބާގް، 2020). އޭނާ ބަޔާންކުރި ގޮތުގައި އާރުނޯޓުގެ އަދަދު 1އަށްވުރެ ދަށްނަމަ އެބަލިމަޑުކަމެއް އެތަނަކުން ފިލައިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. އެއީ އެވްރެޖުކޮށް ބަލިޖެހުނު ކޮންމެ މީހެއްގެ ސަބަބުން އެކަކަށްވުރެ މަދު މީހުންނަށް ބަލި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާތީއެވެ. އެކަމަކު އާރުނޯޓުގެ އަދަދު 1އަށްވުރެ މަތިނަމަ އެއީ ބަލި ފެތުރިގެންދާނެ މިންވަރު ކަމަށެވެ.\nބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރިގެންދާ ހިނދު އާއްމު ސިއްހަތުގެ އިދާރާތަކުން މަސައްކަތް ކުރާނީއާރުނޯޓު 1އަށްވުރެ ދަށްކުރުމަށް ގޮތްތަކެއް ހޯދުމަށެވެ. އެކަމަކު ހިމަބިހި ފަދަ އާރުނޯޓު މަތި ބަލިމަޑުކަމެއްގައި އެގޮތުން ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުންތަކަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް އިންޑިއާ ޗައިނާ ފަދަ ބައިބޯ ސަރަހައްދުތަކުގައި އާރުނޯޓު މަތިވެގެން ދިޔަނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ އެކަހެރި، ކުދި އާބާދީ ތަކުގައި އާރުނޯޓު ދަށްވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.\nދެހާސް ތިންވަނަ އަހަރު ފެތުރިގެން ދިޔަ ސާސް ބަލިމަޑުކަމުގައި ސައިންސްވެރިން ފުރަތަމަ އަންދާޒާ ކުރި އާއްމު އާރުނޯޓު 2.75އަށް، ފަހުން ކަނޑައެޅި ގާތް އާރުނޯޓު ކުޑަވެގެން (1 އަށް ވުރެ ދަށަށް) ދިޔައީ އެކަމަށް އެޅުނު ހަރުދަނާ އެކަހެރި ކުރުމާއި ކަރަންޓީން ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. (ޖޯސެޕް އެއިސެންބާގް، 2020). ބައެއް ޚާއްސަ ޙާލަތްތަކުގައި ގާތް އާރުނޯޓް 1އަށްވުރެ ދަށްވެފައި ވީނަމަވެސް ބަލިމަޑުކަން އިތުރަށް ފެތުރިގެން ދެއެވެ. މިފަދަ ބައެއް ޚާއްސަ ހާލަތްތަކުގައި އެކެއްގެ ފަރާތުން 10 ން 100ން ވެސް މީހުންނަށް ބަލިފެތުރިގެން ގޮސްފައިވާކަން ރެކޯޑުކުރެވިފައި ވެއެވެ (ޖޯސެޕް އެއިސެންބާގް، 2020). އެގޮތުން2003 ވަނަ އަހަރު ކުރިމަތިވި ސާސް ބަލިމަޑުކަންވެސް އާރުނޯޓު 1އަށްވުރެ ދަށްވެފައިވެސް އިތުރަށް ފެތުރެމުން ގޮސްފައިވެއެވެ. މިގޮތަށް ދިމާވާ ހާލަތްތަކަށް ކިޔަނީ ސުޕަރ ސްޕްރެޑިން އެވެ. މިފަދަ ސުޕަރ ސްޕްރެޑިންގެ ހާލަތްތައް ސާސް ބަލިމަޑުކަމުގައި ސިންގަޕޫރާއި ހޮންކޮން އަދި ބޭޖިންއިން ރެކޯޑް ކުރެވިފައިވެއެވެ (ޖޯސެޕް އެއިސެންބާގް، 2020).\nކޮރޯނާވައިރަހުގެ ހާލަތު އާރުނޯޓު (R0) އިން\nކޯވިޑް-19ގެ ބަލިމަޑުކަން ފެތުރިގެންދާނެ މިންވަރު އަންދާޒާ ކުރުމަށް، ބަލި ފުރަތަމަ ފެތުރުނު ޗައިނާގެ ހޫބޭއި ޕްރޮވިންސްގައި ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އާއި ޗައިނާގެ އިދާރާތައް ގުޅިގެން ހޯދި ހޯދުންތަކަށްފަހު ނެރުނު ޑަބްލިޔުއެޗްއޯގެ ރިޕޯޓު (2020)ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އާރުނޯޓު އަކީ 2-2.5 އެވެ. އެއިން ހާމަކޮށްދެނީ ބަލިޖެހޭ ކޮންމެ މީހެއްގެ ފަރާތުން އިތުރު2މީހުން ނުވަތަ 2.5 މީހުންނަށް ބަލިޖެހިދާނެކަމެވެ. އެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެ އާރުނޯޓު ބެލިފައިވަނީ ޗައިނާގައި ބަލިން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް (ލޮކްޑައުން) އެޅުމުގެ ކުރިން ހުރިމިންވަރެވެ.\nތަފާތު އެހެން ފަރާތްތަކުން ވެސް ކޯވިޑް-19ގެ އާރުނޯޓު އަދަދުއަންދާޒާކޮށް ހާމަކުރަމުންދެއެވެ. އެގޮތުން ލަންޑަން އިމްޕީރިއަލް ކޮލެޖު ގުރޫޕުން ބަޔާންކުރި ކޯވިޑް-19ގެ އާރުނޯޓު ހުރީ 1.5-3.5 އާއި ދެމެދުގައެވެ (ޖޯސެޕް އެއިސެންބާގް، 2020). މިއަދަދުތަކުގައި ތަފާތު ހުންނާނެކަން ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ އެތައް ސަބަބުތަކެއް ހުރެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ތަފާތު މާހައުލުތައް ދިރާސާކުރެވިގެން ނެރެވޭ އާރުނޯޓަށްވުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމެލޭޝިއާ ފުރަބަންދުގެ ހާލަތަށް ގެނައުމުގެ ކުރިން ކަމާބެހޭ ސިއްހީ އިދާރާއިން ހާމަކޮށްފައިވާ އާއްމު އާރުނޯޓު އަކީ 3.55 އެވެ. އަދި ފޭޓަލިޓީ ރޭޓަކީ %1.58 އެވެ. އެގައުމުގެ ފުރަބަންދު އިތުރަށް ދެހަފުތާއަށް ދެމެހެއްޓީ އާރުނޯޓު 0.9އަށް ދަށްކުރުމުގެ އަމާޒާއެކުގައިކަމަށް ޑިރެކްޓާ ޖެނެރަލް އޮފްހެލްތު އޭޕްރީލް 13ގައި (2020) ހާމަކުރައްވަމުންނެވެ.\nކޯވިޑް-19ގެ ފުރަތަމަކޮޅު ބަޔާން ކުރެވޭ އާރުނޯޓުއަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ އަދަދަކަށް ނުވެދާނެއެވެ. އެހެންދިމާވާ އެއްސަބަބަކީ ކޯވިޑް-19އަކީ އައު ގޮތަކަށް އުފެދިފައިވާ ކޮރޯނާވައިރަހަކަށްވުމެވެ. އެއާއެކު ފާހަގަކުރަންވީ މިއީ ބަލިމަޑުކަމުގެ ކުރީކޮޅަށް ވުމުން އާރުނޯޓު އަންދާޒާކުރުމަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތަކީ ބަދަލުވަމުން ދާމައުލޫމާތުތަކެއް ކަމެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައިވެސް ކަނޑައެޅޭ އާއްމު އާރުނޯޓަކަށް ބަލައިގެން އާއްމު ސިއްހަތުގެ ކަންކަމުގައި މަސައްކަތް ކުރެވެއެވެ. އެއިގެ ސަބަބުން ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ. އަދި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ޓާގެޓް ކަނޑައަޅައަން މިންގަނޑަކަށް ވެއެވެ.\nކުރީގެ ބައެއް ބަލިމަޑުކަމުގައި މޯޓަލިޓީއާއި އާރުނޯޓު ހުރި ގޮތް\nކޯވިޑް-19: މޯޓަލިޓީ %4– އާރުނޯޓު 2-2.5،\nސާސް: މޯޓަލިޓީ %9.6– އާރުނޯޓު 3،\nމާސް:މޯޓަލިޓީ %34–އާރުނޯޓު >1\nސްވައިންފުލޫ: މޯޓަލިޓީ %0.02\nޑެންގޫ: މޯޓަލިޓީ %2.5\nސްމޯލްޕޮކްސް: މޯޓަލިޓީ %33\nއެބޯލާ ވައިރަސް: މޯޓަލިޓީ %50-71\nމައުލޫމާތު:އޭން ހާޑިން 2020 ލައިވްސައިންސް، ވޯލްޑޮމީޓާ، 2020، ހިކޮކް ކިމްބާލީ، 2020 ލައިވްސައިންސް، ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ 2019\nނޯޓު: މިލިޔުމުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ‘އާރުނޯޓު’، ‘އާއްމު އާރުނޯޓު’ އަދި ‘ގާތް އާރުނޯޓު’ އަކީ ދިވެހިބަހުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވަ ބަސްތަކެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަޑުގެ އަމިއްލަ ވިސްނުމުން ދިވެހިބަހަށް ގެނެސްފައިވާ3ބަހެވެ.\nއެރިކާ ޑިބްލެސި (2020، މާރިޗު 14) އިޓާލިއަން އޯވާ 80 ‘ވިލް ބީ ލެފްޓް ޓު ޑައި’ އޭޒް ދަ ކަންޓްރީ އޮވާވެލްމްޑް ބައި ކުރޯނާ ވައިރަސް. ދަ ޓެލެގްރާފް ޔޫކޭ. https://www.telegraph.co.uk/news/2020/03/14/italians-80-will-left-die-country-overwhelmed-coronavirus/\nވޯލްޑޯމީޓާ (2020). ކްރޮނާ ވައިރަސްގެ ވަބާ. ވެބް ލިންކް. https://www.worldometers.info/coronavirus/#news\nމާކޯ ކަސިއްލާ، މައިކަލް ރަޖްނިކް، އާޓޫރޯ ކިއުމޯ، ސްކޮޓް ޑުލެބޮން އަދި ރަފޭލަ ޑި ނަޕޮލި،(2020). ފީޗަރސް، އެވެލުއޭޗަން އެންދް ޓްރީޓްމެންޓް އޮފް ކްރޯނާވައިރަސް (ކޯވިޑް19) ޔޫއެސް ނެޝަނަލް ލައިބްރަރީ އޮފް މެޑިސިން. 20 މާރިޗު 2020.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554776/\nމިނިސްޓީ އޮފް ހެލްތު (2020، މާރިޗު 7).ދިވެހިރާއްޖޭއިންކޯވިޑް-19 ގެދެމީހުންކޮންފާރމްވުން. ނޫސްބަޔާން. https://covid19.health.gov.mv/wp-content/uploads/2020/03/PressRelease_First-Confirmed-Case_7-March-2020_Dhivehi_Final.pdf\nޓިރެއިލް އާއި ބިނޮއީ (1966). ކަލްޓިވޭޝަން އޮފް ވައިރަސަސް ފްރޮމް އަ ހައިޕްރޮޕޯޝަން އޮފް ޕޭޝަންޓްސް ވިތު ކޯލްޑްސް. ލެންސެޓް، 1، 76-77.\nޖޯސެޕް އެއިސެންބާގް (2020). ހައު ސައިންޓިސްޓްސް ކުއެންޓިފައި އޮފް އޭން އައުޓް ބްރޭކް ލައިކް ކޯވިޑް19. މިޝިގަން ހެލްތުލެބް.\nMNU Book Fair (17th – 21st October 2021)\nGraduate Employment Enhancement Programs\nTheveli International Conference 2021


IGMH ah laboratory technologist in hoadhanee\nއައިޖީއެމްއެޗަށް ލެބޯޓްރީ ޓެކްނޮލޮޖިސްޓުން ހޯދަނީ\n05 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 - 21:57:49\nސަރުކާރުގެ މައި ހޮސްޕިޓަލް، އައިޖީއެމްއެޗަށް ލެބޯޓްރީ ޓެކްނޮލޮޖިސްޓުންގެ ގޮތުގައި ކޮންޓްރެކްޓް އުސޫލުން މަސައްކަތް ކުރާނެ 13 ފަރާތެއް ހޯދަން އިއުލާންކޮށްފި އެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗުން ކުރި އިއުލާނެއްގައި ބުނީ އެ ހޮސްޕިޓަލަށް ލެބޯޓްރީ ޓެކްނޮލޮޖިސްޓުން ހޯދަން އިއުލާންކުރާކަމަށާއި އެގޮތުން ދުވާލަކު ހަ ގަޑިއިރު ހަފުތާއަކު ފަސް ދުވަހު ދަންފަޅި އުސޫލުން މަަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި މަހު މުސާރައިގެ ގޮތުގައި 5610 ރުފިޔާ ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު ސާވިސް އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި 2500 ރުފިޔާ ލިބެ އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ރިސްކް އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތަށް ހާޒިރުވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް 100 ރުފިޔާ ލިބެ އެެވެ. އަދި އިތުރު ގަޑީގައި މަސައްކަތް ކުރާނަމަ ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލުގެ ދަށުން އެ ފައިސާ ވެސް ލިބޭނެ ކަމަށް ބުނެ އެވެ.\nއެ މަސައްކަތަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގެ ޝަރުތުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައި ވަނީ އޯޕީޑީއާއި އައިޕީޑީއަށް އަންނަ ބަލިމީހުންގެ ސާމްޕަލްތަކާއި، ހެލްތު މިނިސްޓްރީއާއި ޕަބްލިކް ހެލްތު މެދުވެރިވެގެން އަންނަ ސާމްޕަލްތައް ބަލައިގަތުމާއި އައިޑެންޓިފިކޭޝަންތައް ޗެކްކުރުމާއި ކުރަންޖެހޭ ތަޙްލީލުތަކުގައި ލަފާ ހޯދަންޖެހޭ ފަރާތްތަކާއި ގުޅައިގެން ލަފާހޯދާ، ބަލިމީހާއަށް އެންމެ ފުރިހަމަ ހިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދީ ބަލިމީހާއަށް ބޭނުންވާ މަޢުލާމާތު ސާފުކޮށްދިނުމެވެ.\nއަދި ޑިއުޓީ ތަކުގައި ކުރަންޖެހޭ ޓެސްޓުތައް ސްޓޭންޑާޑް އޮޕަރޭޓިން ޕްރޮސީޖާ އާއި އެއްގޮތަށް ޕްރޮސެސްކުރުމާއި ޓެސްޓުތައް ފުރިހަމަކުރުމާއެކު ރިޕޯޓްތައް ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ގަޑިއަށް ތައްޔާރުކުރުމާއި ރެޖިސްޓްރީތަކުގައި ލިޔަންޖެހޭ ނަތީޖާތައް ރަނގަޅަށް ލިޔެ ޗެކްކޮށް ފުރިހަމައަށް ބެލެހެއްޓުމާއި، ކޮމްޕިއުޓާ ސިސްޓަމަށް އެންޓާކޮށް ބެލެހެއްޓުމާއި ޓެސްޓް ނަތީޖާއާއި ބެހޭގޮތުން އުފެދޭ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދިނުމެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ހާއްސަ ލެބޯޓްރީ ޓެސްޓުތައް ކުރުމާއި ކުރެވޭ ޓެސްޓުތައް އިތުރަށް ފުރިހަމަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި މެޑިކަލް ލެބޯރެޓަރީ ނުވަތަ މެޑިކަލް ސައިންސްގެ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް ފަހެއްގެ ސަނަދެއް ނުވަތަ ލެވެލް ހައެއްގެ ސަނަދެއް ހާސިލްކޮށްފައިވުން ވެސް ޝަރުތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެ އެވެ.\nއެކަމަށް ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތްތައް ސެޕްޓެމްބަރު 14 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 13:00 ގެ ކުރިން [email protected] އަށް ތައުލީމީ ސެޓްފިކެޓްތަކާއި އަދިވެސް ބޭނުންވާނެ ލިޔެކިޔުންތައް މެއިލް ކުރުމަށް އެދިފައިވެ އެވެ. އަދި\nވަޒީފާއަށްއެދޭ ސިޓީއާއެކު ހުރިހާ ޑޮކިއުމެންޓެއް އެއް ފައިލްއަކަށް ޕީޑީއެފްކުރުމަށްފަހު ފައިލުގައި ހުށަހަޅުއްވާ ފަރާތުގެ ނަމާއި މަގާމުގެ ނަން، ކުރިމަތިލާ ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ނަން އަދި އައިޑީ ކާޑް ނަންބަރު ހިމެނުމަށް ދެންނެމަށް ވެސް އެދެ އެވެ. އަދި އެ ނޫން ގޮތަށް ހުަށަހަޅާ ސިޓީތަކާއި ލިޔުންތައް ބަލައިނުގަނެވޭނެ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.


Ice TV In TV Presenter'unnah Walking Interview Aadheehtha Dhuvahu - Vaguthu\nއައިސް ޓީވީ އިން ޓީވީ ޕްރެޒެންޓަރުންނަށް ވޯކިންގ އިންޓަވިއު އާދީއްތަ ދުވަހު\nރާއްޖޭގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެންޓަޓެއިންމެންޓަށް ހާއްސަ ޗެނަލްކަމަށްވާ "އައިސް ޓީވީ"އިން ޕްރެޒެންޓަރުން ހޯދަން އިއުލާނުކޮށްފިއެވެ.\nއައިސް ޓީވީން ބުނީ، އެ ޓީވީގައި ޕްރެޒެންޓަރުންގެ ގޮތުގައި، މަސައްކަތް ކުރަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އަންނަ އާދީއްތަ ދުވަހު ވޯކިންގ އިންޓަވިއު އޮންނާނެ ކަމަށެވެ. ވޯކިންގ އިންޓަވިއު އޮންނާނީ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ މެންދުރު 12:00 އިން 16:00 އަށް އެސްޓީއޯ ޓްރޭޑް ސެންޓަރުގެ ދެވަނަ ފަންގިފިލާގައި އިންނަ އައިސް ޓީވީގެ ސްޓޭޝަންގައެވެ.\nއައިސް ޓީވީއަކީ އެންޓަޓައިންމެންޓް އިންޑަސްޓްރީ އަދި ކުޅިވަރާއި ޒުވާނުންނާއި ގުޅޭގޮތުން ޕްރޮގްރާމް ގެނެސްދެމުން އަންނަ ޓީވީ ޗެނަލެކެވެ. އައިސް ޓީވީން އަބަދުވެސް ތަފާތު އެންޓަޓެއިންމެންޓް ޕްރޮގްރާމްތައް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނައިރު، މިއީ އައިސް ޓީވީގެ ޒުވާން ޓީމާއިއެކު މަސައްކަތް ކޮށްލަން ލިބޭނެ ރަނުގެ ފުރުސަތަކަށްވެގެން ދާނެއެވެ.\nއައިސް ޓިވީން ބުނީ، މިއީ ޕްރެޒެންޓިންގގެ ދާއިރާއިން އާ ކުދިން ނެރެދިނުމުގެ ގޮތުން އެ ސްޓޭނުން ފަށާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\nދިވެހި ފިލްމް "އަމާނާތް" ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޓީވީ ޗެނަލްއަކުން މިރޭ ދައްކަނީ\nއައިސް ޓީވީގެ ފަރާތުން ބެލުންތެރިންނަށް އީދު ހަދިޔާތަކެއް!\nމިފަހަރު ވެސް އިންގްލިޝް ޕްރިމިއާ ލީގް އައިސް ޓީވީއިން ލައިވްކޮށް\nޖޫން 22, 2018 22:00\nއިނގެރޭސި ޕުރިމިއަރ ލީގުގެ ނަން އައިސް ޕުރިމިއަރ ލީގަށް ބަދަލުކޮށް އަމިއްލަ ލޯގޯއެއްވެސް ހަދައިގެން ދައްކާ މައްސަ އިނގެރޭސި އެފްއޭއަށް ހުށަހަޅާނެ ކުއްޖަކު ނެތްތަ؟؟އެއީ ސީދާ ޕާސިން އޮފް މައްސަލައެއް..އެހެން އުޅުނު ބަޔަކު 7/11 ވެސް ހަދައިގެން އާހިރުގަ ޗޮކުންދިޔައީ އަޅިއަށްވީ..ބުރޯޑްކޮމް ވެސް ނިދައިފަ ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަންތައް ކުރާއިރު..ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ކަންކަން ބަލަނީ\nޖޫން 23, 2018 01:59\nއައިސްޓީވީން ޕްރިމިއަރ ލީގްގެ މެޗުތަކުގެ ކުރިން ގެނެސްދޭ ސޯއަކަށް ކިޔަނީ އައިސްޕްރިމިއަރ ލީގް ، އެއީ ދިވެހި ޗެނަލްޔަކުން މުބާރާތްތައް ގެންނަގޮތް، އައިސްޓީވީގެ ވަރަށް ބޮޑު ފޭނެއްގެ ގޮތުން ސާފުކޮށްލަދިނީ، ގާނޫނާ ޙިލާފަށް ދެއަހަރުމަތިން ޕްރިމިއަރ ލީގް ގެނެސްދެވިދާނެހެނެއް ހިއެއްނުވޭ ??♂


ސޫރިއާގައި ތިބި ދިވެހިންގެތެރެއިން ރާއްޖެ އަންނަން ބޭނުންވާ މީހުން2މަސް ތެރޭގައި ގެނެވޭނެ - ރައީސް ސޫރިއާގައި ތިބި ދިވެހިންގެތެރެއިން ރާއްޖެ އަންނަން ބޭނުންވާ މީހުން2މަސް ތެރޭގައި ގެނެވޭނެ - ރައީސް\nސޫރިޔާގެ ރެފިއުޖީންތަކެއް ތުރުކީގެ ބޯޑަރ ސަރަހައްދުގައި- -ފޮޓޯ: ޒިންހުއަރ\nރާއްޖެއިން ފިލައިން ސޫރިއާގައި ހިނގަމުންދާ ހަގުރާމައަށް ގޮސްތިބި ދިވެހިންގެ ތެރެއިން އަނބުރައި ރާއްޖެ އަންނަން ބޭނުންވާ މީހުން ކުރިއަށް އޮތް2މަސްދުވެހުގެ ތެރޭގައި ގެނެވޭނެކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ނޫސްވެރިންގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވީ، މިމަހުގެ ތެރޭގައި ބޭރުގެ ޤައުމެއްގެ ބަޔަކު ރާއްޖެއައިސް މިކަމުގައި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށް ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ. އަދި އެފަރާތުގެ އެހީއާއެކު، ސޫރިއާގައި ހަގުރާމައަށް ގޮސްތިބި ދިވެހިން ރާއްޖެ ގެނެސް ބައިތިއްބާނެ ތަނެއް ހެދުމާއި އެކަމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދާނެކަމަށްވެސް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nސަރުކާރުން އެފަދަ މީހުން ރާއްޖެ ގެނައުމުގެކުރިން ފުރަތަމަ ގެންދިއުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އެހެން ޤައުމަކަށް ކަމަށާ، އެޤައުމުގައި ބޭތިއްބުމަށްފަހު މިމީހުގެ ތެރެއިން އައިޑެންޓިޓީ ނެތް މީހުންގެ އައިޑެންޓިޓީ ހެދުމާއި، މިނޫންވެސް ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު ކުރިއަށް އޮތް2މަސްދުވެހުގެ ތެރޭގައި މިމީހުން ރާއްޖެ ގެނެވޭނެކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިފަދަ މީހުންނަކީ ގެންނަގޮތަށް މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލެވޭނެ ބައެއް ނޫންކަމަށާ، މިފަދަ މީހުންނަށް ޚާއްސަކުރެވޭ މަރުކަޒުގައި ދެވޭ ފަރުވާތަކަށްފަހު މިމީހުން ދޫކުރެވޭނެކަމަށް ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.


އިންޑިއާ-ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގުޅުން – Mikal News\nދިވެހިންނަށް ވިސާއާއި ނުލައި އިންޑިއާއަށް ދަތުރުކުރެވޭ ގޮތް ހަމަޖައްސައިފި\nދިވެހިންނަށް ވިސާއާއި ނުލައި އިންޑިއާއަށް ދަތުރުކުރެވޭ ގޮތް ހަމަޖައްސައިފިއެވެ. އެގޮތުން ކުރިން ވިސާ ނުނަގައި ދަތުރުކުރެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ މި އޮކްޓޯބަރު މަހު 15 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ. މި ޚާއްސަ ހުއްދައިގެ


Kunfuni thakuge hiyaanaathuge zinmaa nagan jeheynee kunfunithakuge verin: Yaameen – adduLIVE\nކުންފުނިތަކުގެ ހިޔާނާތުގެ ޒިއްމާ ނަގަން ޖެހޭނީ ކުންފުނިތަކުގެ ވެރިން: ޔާމީން\n1 Dec 06, 2018, 21:44 އަލީ ހުޒާމް\nނިމިގެންދިޔަ ސަރުކާރުގައި ކުންފުނިތަކުން ހިޔާނާތުގެ އެއްވެސް ކަމެއް ހިންގާފައިވާނަމަ އެކަމުގެ ޒިއްމާ ރައީސް ޔާމީންގެ ބޮލުގައި ނޭޅުވޭނެކަމަށާއި އެ ޒިއްމާ ނަންގަވަން ޖެހޭނީ ކުންފުނި ތަކުގެ ވެރިންކަމަށް ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޕީޕީއެމް އޮފީހުގައި މިހާރު ކުރިއަށްދާ ނޫސް ކޮންފަރެންސްގައި ރައީސް ޔާމީން ސަރުކާރުގައި ހައުސިން ޑިވެލޮޕްމަންޓު ކޯޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ)ން ކެމްޕެއިނަށް ކުންފުނިން ނަމަހަމަ ގޮތުގައި ފައިސާ ބޭނުންކުރެއްވިކަމަށް ނޫސްވެރިއަކު ދެންނެވި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ޔާމީން ވިދާޅުވީ ކުންފުނިތަކުން ކުރާ ހަރަދުތަކުގެ ޒިއްމާ ނަގަން ޖެހޭނީ ކުންފުނީގެ ބޯޑާއި ކުންފުނީގެ އިސްވެރިން ކަމަށެވެ.\nޔާމީން ވިދާޅުވީ ކުންފުނިތަކުން ކުރާ ކަންކަން ރައީސަކަށް ހުންނަ މީހަކު ޒިއްމާވާކަށް ނުޖެހޭނެކަމަށެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން ޔާމީން ވިދާޅުވީ މި ސަރުކާރުގައި ކުންފުނިތަކުން ކުރާ ކަންކަމުގެ ޒިއްމާ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ނަންގަވަން ޖެހޭތޯއެވެ.\nޔާމީން ވިދާޅުވީ ކުންފުނި ތަކުން ހަރަދު ކުރެވޭނެ ގޮތް ކުންފުނިތަކުގެ ގަވާއިދު ތަކުގައި ހުންނާނެކަމަށާއި ކުންފުންޏަކުން ގަންނަ އެއްޗަކަށް ރައީސް ޒިއްމާވާކަށް ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި އެޗްޑީސީން ތަފާތު ކަރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ކަންކަން ހިންގާފައިވާ ކަމަށާއި އެކަމުގެ ތަހްގީގުތައް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުން ކުރަމުންދާ ކަމަށް ދެންނެވުންވެސް ޔާމީން ވިދާޅުވީ ކުންފުނިތަކުން ހިންގާފައިވާ ކަންކަމުގެ ޒިއްމާ ރައީސްގެ ބޮލުގައި ނޭޅުވޭނެކަމަށެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ކުންފުނިތަކުން ކެމްޕެއިން ތަކަށް ހަރަދުކޮށްފައިވޭތޯ ބަލަން ތަހްގީގު ކުރުމަށް ޔާމީން ވިދާޅުވިއެވެ.


Anhen football ge furathama mubaaraiyy Naifaru gai: dhen baavvaanee Laamu, Fuvahmulaku adhi Khulhudhuhfusheegai - One Online\nރާއްޖޭގެ ގައުމީ އަންހެން ޓީމު ވާދަކުރި މެޗެއްގެ ތެރެއިން --- ފޮޓޯ/ އެފްއޭއެމް\nމުޅި ރާއްޖެއަށް ހުޅުވާލައިގެން އެފްއޭއެމް އިން ބާއްވަން ތައްޔާރުވަމުން އަންނަ އަންހެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގެ ފޯމެޓް އިއުލާނު ކޮށްފިއެވެ.\nމި ސީޒަނުގައި މުޅި ރާއްޖެއަށް ހުޅުވާލައިގެން ބާއްވާ އަންހެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތް ކުޅޭ ގޮތަށް އެފްއޭއެމް އިން ހަމަޖައްސާފައި ވަނީ އޮތޮޅު ތެރޭގެ ސަރަހައްދުތަކަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ ބައި ޅ. ނައިފަރުގައި މި މަހު ކުރިއަށް ގެންދަން އެފްއޭއެމުން ނިންމައިފައިވާ އިރު، ދެން މުބާރާތް ބާއްވާނީ ލ. އަތޮޅާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީ އަދި ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ ސިޓީގައެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ދެން މާލޭގައި ކޮލިފިކޭޝަން ބުރެއް ކުޅެން އެފްއޭއެމް އިން ނިންމާފައިވެއެވެ. ކޮލިފިކޭޝަންތައް ނިމުމުން މި ފަސް ބައިގެ ޗެމްޕިއަނުން މާލޭގައި ފައިނަލް ބުރެއް ކުޅުމަށް ފަހު ރާއްޖޭގެ އަންހެން ޗެމްޕިއަނުން ހޮވާ ގޮތަށް ވަނީ ނިންމައިފައެވެ. މި މުބާރާތްތައް ކުރިއަށް ގެންދާނީ އިންވިޓޭޝަނަލް މުބާރާތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nއެފްއޭއެމުން އިއްޔެ ގަލޮޅު ދަނޑުގައި ވަނީ ނައިފަރުގައި ބާއްވާ އިންވިޓޭޝަން ކަޕްގެ ގުރުއަތުލުން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. ނައިފަރުގައި ކުޅޭ މުބާރާތުގައި ހަ ޓީމެއް ވާދަ ކުރާނެއެވެ. އެއީ ހިންނަވަރު އެފްސީ، ކުރެންދޫ އެފްސީ، އެޕެކްސް ސްޕޯޓްސް ކްލަބް، ޑޮޓްކޮމް ސްޕޯޓްސް ކްލަބް، އައިޑިއަލް މޫވްމަންޓް އަދި ބަޒޫކާ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް އެވެ.\nމި މަހު 25 އިން ޖެނުއަރީ 15 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައިވާ މުބާރާތުގެ މެޗުތައް ކުޅޭނީ ނައިފަރު ޓާފް ދަނޑުގައެވެ.\nފުރަތަމަ ޑިވިޝަން ކްލަބްތައް ބައިވެރިވެގެން އެންމެ ފަހުން އަންހެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތެއް ކުޅުނީ 2014 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ގައުމީ އަންހެން ޓީމުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުބާރާތްތަކުގައި ވާދަކުރަން ބަލާއިރު، އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ދިމާވަނީ ލޯކަލް ލީގެއް، ނޫނީ އަންހެން ފުޓުބޯޅައިގެ ސިސްޓަމެއް ނެތުމެވެ. މިއަހަރު ކުރިން އެފްއޭއެމް އިން ހާމަކޮށްފައި ވަނީ އަންހެން ފުޓުބޯޅައަށް އެ އިދާރާއިން މިހާރު ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭނެ ކަމަށެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު އެފްއޭއެމް ފުޓްބޯޅަ ޅ. ނައިފަރު


Vaki Faraathakah Nujehi Gaanoon Dhamahahtaanan - Uhthama Fandiyaaru - Vaguthu\n2 އަހަރު ކުރިން ( ނޮވެމްބަރު 1, 2018 )\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަސް ފަނޑިޔާރުން – ފޮޓޯ:ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން\nސުޕްރީމް ކޯޓުން މިހާތަނަށް ވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުން އައީ ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަވުމެއް ނެތި އަދި ދައްކަފާނެ ބިރަކަށް ޖެހިލުންވުމެއް ވެސް ނެތި، ގާނޫނުގެ ހުކުމް ދަމަހައްޓައި، އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގެ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމަށާއި އެގޮތުގައި އަދިވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓު ދެމި އޮންނާނެ ކަމަށް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ޑރ.އަހްމަދު އަބްދުﷲ ދީދީ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު މިހެން ވިދާޅުވީ ސުޕްރީމް ކޯޓު އުފެދުނުތާ 10 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަ ކުރުމަށް މިރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުންނެވެ.\n"ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަ ނުވެ ވަކި ފަރާތަކުން ދައްކާނެ ބިރަކަށް ޖެހިލުން ނުވެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހަރުދަނާ ކަމާއެކު ކުރަމުން އައި މަސައްކަތް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވެސް މާތްﷲގެ ވާގިފުޅާއެކު ކުރިއަށް ދާނެ،" އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވީ 2008 ގައި އާ ގާނޫނު އަސާސީ އަށް އަމަލު ކުރަން ފެށުމާ އެކު އަދުލު އިންސާފުގެ ނިޒާމަކީ މިނިވަން ބާރެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެހި، އެ ބާރުގެ އެންމެ އިސް ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓު އުފެދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދުސްތޫރީ ބަދަލެއް ކަމަށެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވީ، ގައުމެއްގެ ދުސްތޫރީ ހަޔާތުގައި 10 އަހަރަކީ ކުރު މުއްދަތެއް ނަމަވެސް ގާނޫނު އަސާސީއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އަސާސީ ހައްގުތަކާއި ގާނޫނު އަސާސީގެ ސިފަތައް ހިމާޔަތްކޮށް ގާނޫނުގެ ސިޔާދަތު ނެގެހެއްޓުމަށްޓަކައި މުހިންމު ނިންމުންތަކެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"ގާނޫނީ ދައުލަތެއްގެ އެންމެ މުހިންމު ޚާއްސިއްޔަތު ނުވަތަ ސިފަ ކަމުގައިވާ ގާނޫނު އަސާސީގެ ސުޕްރިމެސީގެ މަބްދައު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ ނިޒާމުގައި ނަގަަހައްޓައި، މަބްދައުލް ދުސްތޫރިއްޔާ އާއި މަބްދައުލް މަޝްރޫއިއްޔާ ނުވަތަ ޕްރިންސިލް އޮފް ލީގަލީޓީ ގެރެންޓީ ކުރުމަށްޓަކައި ތައުނުކޮށް، ހުށަހެޅުނު ތަފާތު މައްސަލަތަކަށް ރަގާބާ ގަޟާއިއްޔާ ނުވަތަ ޖުޑިޝަލް ރިވިއުގެ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވާނީ ގަޟާއީ ހައްލުތައް ހޯދައި ދީފައި،" އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދުލު އިންސާފުގެ ނިޒާމަކީ މާލީ އަދި އިދާރީ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގައި ވެސް މުސްތަގިއްލު ކަމާއެކު ހަރުދަނާކަމާއެކު ހިނގާ ނިޒާމަކަށް ހެދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ހަމައެހެންމެ، އަދުލު އިންސާފުގެ ނިޒާމަކީ މާލީ އަދި އިދާރީ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގައި ވެސް މުސްތަގިއްލު ކަމާއެކު ހަރުދަނާކަމާއެކު ހިނގާ ނިޒާމަކަށް ހެދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު އަދި ޟަރޫރައްތެރި ކަމެއް، ކޯޓުތަކުގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑު ޒަމާނަށް ފެތެންޖެހޭ، ވީހާވެސް އަގު ހަރަދުކޮށް އެކަމަކު ކޯޓުގެ މަސައްކަތްތައް ގާބިލްކަމާއެކު އަވަސްކަމާއެކު ކުރިއަށް ދެވޭނެ ގޮތް ހޯދަން ޖެހޭނެ،" އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިރޭގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ކުރީގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަހްމަދު ފާއިޒް ވެސް ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މިއީ މަގާމުން ދުރުކުރި ފަހުން ފާއިޒް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 00:15\nގުރައިދޫގަ ތިބި މޮޔައިން ވެސް ގަބޫލެއްނުކުރާނެ... ދެން ހަމަ ތިބެފަ ބުނީމަ އެކަމެއްވީ ދޯ؟ މައުމޫން ދައުރުގަ ހުރިހާ ބާރެއް އެއްކޮއްގެން އުޅުން އިރުވެސް މިޔަށްވުރެ ރަނގަޅު...\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 13:02\nސްޕްރޯމް ކޯޓް އޮތީ ވެއްޔާ މޮޑެވި ނިކަމެތި ކަމެއްގެތެރޭ!! އެއީ އެތާތިބި ބައެއްގެ ނަޒާޙަތްތެރިކަން ގެއްލިފައިވާކަމަށް ގިނަބަޔަކު ގަބޫލުކުރާތީ!! އެކި ދުވަސްވަރު ނުވަތަ އެކި ފޯވަހިތަކުގައި ނިންމާ ނިންމުތަކުންވެސް އެކަން އެނގޭތީ!! ސްޕްރީމް ކޯޓަކީ ވަރަށް ހަރުދަނާ ތަނަކަށް ވާންޖެހޭ!! އަދި އެއްވެސް ބަޔަކު ބުނާހާގޮތަކަށް ކަންކަން ކުރަން އޮންނަ ތަނެއްވެސް ނޫން!! ސްޕްރީމް ކޯޓުން ހުރިހާ އިރެއްގައިވެސް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ހެދިފައިވާ ގަވާޢިދުތަކާ ގާނޫނުތަކާ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި އޮންނަގޮތަށް!! ނިންމާ ނިންމުމުގައި އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއް އޮވެގެންނުވާނެ!! މިކަން މިގޮތަށް ނުކުރެވޭތީ މައްސަލައަކީ!! އަދި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކާއި ކަންކަން ފުރިހަމަޔަށް ހަމަޖައްސާ އޮންނަނީވެސް އެހެން މީހުންގެ ޖީބުތަކަށް މިމީހުން ވެއްޓިޔަ ނުދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި!! ކޮރަޕްޝަންގެ ކަޅުފައިސާ އާއި ދުރުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި!! ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުގޭގެ ނިންމުތައް ޙައްގުގެ މަގުގައި ނުދާނަމަ ގައުމަށް އޭގެ ގެއްލުން ވަރަށްބޮޑުވާނެ!!\n1 ފެބްރުއަރީ ގެ އަމުރުގައި މިހާރު މަޤާމުގައި ތިއްބެވި3ފަނޑިޔާރަކު ސޮއިކުރެއްވި ސަބަބު ސާފުވާންޖެހޭ. ނުފޫޒުގަޖެހިގެން ކުރިކަމެއްނަމަ އިސްތިޢުފާ ދޭންޖެހޭ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 00:19\nގާނޫނު ނަގާދަމަހައްޓާނީ ރުފިޔާ ދޭކޮޅަކަށް... ކޮންވާހަކައެއް ގިނަކުރާކަށް މިކުޑަދުވަސް ކޮޅުތެރޭގަ އެކަން ފެނިއްޖެ..\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 00:24\nހަހަ. ތިޔައީ ބޮޑުޖޯކެއް. ހުރިހާ ދިވެހިންނަށް ކުރި މަލާމާތުގެ ބަސްތަކެއް.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 00:40\nއަޅެ ކީކޭ ބުނާނީ ދޯ! މަ ހަމަ ހައިރާންވެއްޖެ. އަނގަ އޮތިއްޔަކާ ކާޅެއްނުކާނެ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 01:22\nތިކަން ވަރަށް ރަގަޅަން ހާމަކޮއްދެމުން މިދުވަސް ކޮޅު ދަނީ… ސުކުރިންޔާ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 01:23\nގަޔަށް ދެކަމު ހާޖަތަށް ދާނަމޭ ބުނިނަމަ ވ ގަބޫލުކުރެވުނީސް\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 03:01\nމިއަދުތިބެވިދާނެތިގޮތުގަ މިނޫންދުވަހެއްއޮތްކަންހަދާކުރާތި އެދުވަހަކީޤިޔާމަށްދުވަސްއެދުވަހުއެކަކައްވެސްނުފިލޭނެ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 03:11\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 05:31\nއެކަމަކު އަހަރުމެނެއް އިތުބާރެއް ނުކުރަން މިހާރު މިޤައުމުގެ ޝަރުޢީނިޒާމުވަނީ އަމިލަޔަކަށް އޮރިޔާންވެފަ ފޭލުވެފަ ކުރިން ޞައްޙަ ޙުކުމެކޭ ކިޔާފަ އަޑުއުފުލާފަ މިހާރު ޞައްހައެއްވެސްނުވި ހަމަ ހަކުރުދެންޏާ ބޮޑުބޭބެ ސާބަސް މިހާރު އުފަލާ މަޖަލުގަ އުޅެވިދާނެ އެކަމަކުން ފަހުން ކަލޯމެނަށްއޮތީ ނރކ ގެ ވަތުބަތާނަ ތައްޔާރުކޮށްފަ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 05:58\nތީ ރޯ ބުހުތާން ދޮގު. މިރޭ އިއްވާހުކުން ފަޖުރުލުމުގެ ކުރިން އިއްވިހުކުން ބާތިލް ކުރަމުން ތިދަނީ. ރިސްވަތު އަދި ބިރަށް\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:03\nޓ ތިކަން ދިވެހިންނަށް ވަރަށްރަނގަޅަށް އެނގިއްޖެ. ޥަރަށް ސަލާމް\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:04\nތިކަމެއް ނުވޭ ތީ ދޮގު ތި ތިބީ ރިސްވަތުގެ އަވާގައި ޖެހިފިތިބާރުވެފާ .ހެއޮލުމާ ގެއްލުމުގެ ތެރޭގައި .\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:07\nމިހާރުވެސް ތި ތިބީ އެްއްފަރާތކަށް ޖެހިފަ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:17\nވަކިފަތާތަކަށްނުޖެހި، ވެރިކަންކުރާ ބަޔަކު ރުހޭހާގޮތަކަށް، ބުނާހާގޮތަކަށް ޙުކުމްތައްނެރެ، ﷲ ގަންދީ ކުރި ހުވަޔަށް ބިރުވެތިވުމެއްނެތި، ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި ޤާނޫނު ދަމަހައްޓަނީތޯ ؟\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:18\nވެރިކަންކުރާ ބަޔަކު ރުހޭހާގޮތަކަށް، ބުނާހާގޮތަކަށް ޙުކުމްތައްނެރެ، ﷲ ގަންދީ ކުރި ހުވަޔަށް ބިރުވެތިވުމެއްނެތި، "ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި ޤާނޫނު ދަމަހައްޓާނަން."\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:22\nފައިސާ ގިނައިންދޭ ބަޔަކަށް ކާމިޔާބުވާގޮތަށް، ދީނަކަށް، ޤައުމަށް، ޤާނޫނަކަށް ބެލުމެއްނެތި "ވަކިފަރާތަކަށް ޖެހުމެއްނެތި قانون ދަމަހައްޓާނަން."\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:24\nއުއްތަމާ ކަލޭ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި، ޤާނޫނު ދަމަހައްޓާނަމޭ ބުންޏަސް ކާކަށް އެވާހަކަ ގަބޫލުކުރެވޭނީ؟ ދުވާލު އިރުފެންނަފަދައިން ކަލޭމެން ޝަރީއަތް ނިންމަމުންދާ ޚުދުމުޚުތާރުކަން ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ފެންނަމުން މިދަނީ، 3ހަފުތާވަންދެން ގާޒީއަކު ރަހީނުކުރި ރައީސަށްކުރި ހުކުމް ތަންފީޒުކުރަންޖެހޭއިރު ތަންފީޒުކުރުން ފަސްޖައްސާފަ މިހާރު ސުޕުރިންކޯޓުންއުޅެނީ އެކަލޭގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަން، މުޅިޝަރުޢީނިޒާމުވަނީ ގާސިމުއާއި ރ.މައުމޫނުގެ އަތްދަށުގައި، ކަލޭމެން ތިތިބީ ވިކިފައި ކަލޭމެންގެ ބޮލަށް ފައިސާގަނޑު އޮއްސާލާފައި\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:25\nމަނިކުފާނުގެ އެތެރެހަށީގަ ވަނީ ޞިއްދީޤު ލިޔެވިފާ އެހެންވީމާ އަތަކަށް ކީއްކުރަން ފަރަތަކަށްވެސްޖެހިނުލައްވާނެ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 06:55\nޢުއްތަމާމެން ވަކިފަރާތަކަށްނުޖެހި އިންސާފަށް ޙުކުމްކުރާނަމަ ޙުކުމް ކޮށްފައިވަނީ ރަގަޅަށްކަމަށް ތިޔަކޯޓުން އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާ 8މެމްބަރުންގެ ގޮނޑިގެ މައްސަލަ ދެވަނަފަހަރަށް ގެންދިޔައިމަ މައްސަލަވައްދާ މައްސަލައިގެވެރިން ބޭނުންވާ ގޮތަށް އަނބުރާލާފަ ހުކުމް ނިންމާދިނީ، ވީމާ އުއްތަމާމެން ދެއަނގައިން ވާހަކަ ދައްކާތަން ފެންނަނީ، މިއީތަ އިންސާފަކީ، ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީގާ ކަލޭމެންގެ އިތުބާރު ގެއްލި އަގުވެއްޓިއްޖެ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 07:13\nއެކަމު އެކަން ގަބޫލު ކުރަނީ ކާކު ޚުދު ތިބޭފުޅުންވެސް ގަބޫލުނުކުރެ އެހެންވެތަ ކުރެވޭޚުކުމްތައް ކަށަވަރުވެސް ނުވަނީ އެއިރަކު ޖެހޭ ވަޔަކަށް ބަދަލުވަމުންދާތަން މިފެންނަނީ މިއީ ރަޢިއްޔަތުން ބުނާވާހަކަ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 07:18\nވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި، ޤާނޫނު ދަމަހައްޓަނީއޭ ކަލޭމެން ބުނާއިރު، ޙުރިހާ ޝަރުޢީކޯޓުތަކުން ޙުކުމްކޮށް ނިންމަމުންދަނީ ބުރުމާގާސިމު ނޫންތަ؟؟ ޙުކުމްތައް ނިންމުމުގެކުރިން ގާސިމު އެބަ އިއުލާންކުރޭ އެހުކުމް ނިމޭނެގޮތް މީޑިއާއަށް، އިންތިޚާބުގެ ވޯޓުމައްސަލަ ވެއްދިދުވަހު އެކަލޭގެ އަރިއަތޮޅު ރަސްތަކުގައި މީޑިއާގަ ވާހަކަދައްކަމުންބުނީ ސަޕޯޓަރުން ހާސްނުވާށޭ ތިމަންނަމެންކޮޅަށޭ މައްސަލަ ނިމޭނީ، ހަމަ އެބުނިގޮތަށް ނޫންތަ ނިމުނީ، މިހާރު އޭނަ އިއުލާންކޮށްފައިވަނީ އަންނީ ނަޝީދުއަށް ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް ސުޕުރިންކޯޓުން ބާޠިލުކުރާނެކަން ޔަގީނޭ، މާދަމާ އެގޮތަށް ހުކުމް ނެރޭތަން ފެންނާނެ، ރައްޔިތުން މިތިބީ ބަލަން، ސުޕުރިން ކޯޓުގައި އުފެދުނު އެއްމެ ޚުދުމުޚުތާރު ބެންޗު ތިޔައީ، ޖަހައްނަމައިގެ ދޮރުވަނީ ހުޅުވިފައި\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 07:22\nވަކިފަރާތަކަށް ޖެހެނީކީނޫނެވެ. ވަކިފަރާތަކަށް ބުރަވެ އެފަރާތަށް ވެއްޓެނީއެވެ. ގިނަފައިސާ ހުށައަޅާފަރާތް އެއީ ވެއްޓޭފަރާތެވެ. މިހާރު ފަތިފައްޗަށް ނެރެމުންގެންދާ ޙުކުމްތަކުން އެކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެގެއެވެ. ރަގަޅުވާނީ މައިތިރިވެގެން ހުރިއްޔާއެވެ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 07:23\n10 އަހަރުތެރޭ ކިތައް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުން ފެނިއްޖެ ؟\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 07:45\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ތިހެއްދެވީ ކަޑައެޅިގެން އިތުރުފުޅެއް. ފައިސާ ދިން ފަރާތަކަށް ޖެހިފަ ތިބޭނީ އަބަދުވެސް\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 07:54\nތިޔަފަދަ ވާހަކަ ދައްކާތީ އަހަރެމެން ލަދުގަންނަން. މޫސުމީ ހުކުމްތައް ފެންނަނީ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:04\nއެކަން އެނގިއްޖެ މިދިޔަ މަހެއްހާ ދުވަސްތެރޭ. މީގެ ކުރިން ތިމާމެން ކުރި ޙުކުމްތައް ވެރިކަމަށް ގެންނަން ބޭނުންވި ބަދަލުތައް ގެނެވުމާއެކު ބާޠިލުކުރަމުން ތި ދަނީ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:05\nވަރަށް މިނިވަން ބައެއްކަން ރައްޔިތުންނަށް ކަށަވަރުވޭ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:10\nލަދުހަޔާތް ކޮބާ ތަ މި ފަނޑިޔާރުން ގެ؟ އާއްމު ރައްޔިތު މީހާއަށް ރާއްޖޭގައި އިންސާފު ލިބޭނެ މަގެއްނެތް.. އިންސާފު މި ލިބެނީ ފައިސާވެރި މަހުަޖނުނަށް ، ސިޔާސީ ގޮތުން ނުފޫޒުގަދަ ފަރާތްތަކަށް، އަދި އެއިރަކު އޮންނަ ސަރުކާރަކަށް ، ޕާރޓީ އެއްގެ އިސްފަރާތްތ ތަކާ ގުޅުން އޮންނަ ކޮރަޕަޓް މީހުނަށް .. ދެއިރު ދެދަޅައަށް ހުކުމް ބަދަލު ކުރާ ވަކި މީހަކަށްވީމަ ގާނޫނު ތަންފީޒް ކުރުން ލަސްކުރަން ޖެހޭ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރަކު " ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި، ޤާނޫނު ދަމަހައްޓާނަން " ކަމސް ބުނިކަމަކު ގަބޫލެއް ނުކުރާނަން...\nއުއްތަމަފަނޑިޔާރު ދިހަ އަހަރެއްނޫންވީކީއެއް. ވީވަރެއް ނޭނގެންޏާ އަނގައިން ނުބުނެ ހުރޭ. އަބަދުވެސް ޝަރުޢީ ނިޒާމު ހިންގަނީ ޤާނޫނުތަކުގެ ތެރެއިން އަދި އިސްލާމީ އުސޫލުން. އެކިއިރު އެކިގޮތަށް ޤާނޫނު ހުންނާނީ. ތިހެންބުނިއރު މިހާރު މާބޮޑަށްވެސް ގޯސްކަމަށް ފެންނަނީ. ވާގޮތްއެނގޭނީވެސް ތިބޭފުޅުންނަށް. ތިބޭފުޅުންވިއްޔަ ދުވާލަކު ގޮތަކަށް މާނަކޮށް ތިންއިރު ކާ ބޭހެއްހެން ސަރިއަތްތައް ގޮތްގޮތަށް އަނބުރަނީ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:12\n"ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި ޤާނޫނު ދަމަހައްޓާނަން" މިއީ މިދުނިޔެމަތީގައި ވާނެކަމެއް ހެނެއް ހިއެއްނުވޭ! ޤާނޫނު ދަމަހައްޓާނެ މީހުން ދީނޭ، ޤައުމޭ، ރައްޔިތުންނޭ ކިޔާފައި އަމިއްލަ އެދުމައިގެންނެއް ނޫޅޭނެ\nސްޕުރީމް ކޯޓު އުވާލާ.... އިސްލާމީ ޝަރިއަތާއި އެއްގޮތަށް ހުކުމް ކުރާ ކޯޓްތަކެއް ދިވެހީން ބޭނުންވަނީ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:23\nފަޓާސްބަރިއެއް ރޯކޮށްލީމާ އެކަތިފުލު އަނެކަތި ގޮވަމުންދާހެން އިދިކޮޅު މީހުން ބުނާހާގޮތަކަށް، އެދޭހާ ގޮތަކަށް މައްސަލަތަކުގެ ޙުކުމް ނެރެ، އިދިކޮޅުމީހުން ނުއެދޭގޮތަކަށް ކުރިން ޙުކުމްކޮށް ނިންމާ ތައްގަނޑު ޖަހާފައި ހުރި މައްސަލަތައް ވެސް އަލުންބަލުން އެމީހުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ޙުކުމް ކޮށްދީފަ އަދި ލަދެއް ބިރެއްނެތި ތިޔަކިޔަނީ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި ގާނޫނު ދަމަހައްޓަނިއްޔޭ؟ ތިޔައީ ގާނޫނު އަސާސީއަށް ކުރާ މަލާމާތެއް ނޫންބާ؟ މިދުނިޔޭގައި ތިޔަހެން އުޅެވިދާނެ އެހެންނަމަވެސް އަދި ކުރިޔަށް ދުވަހެއް އޮތްކަން ހަނދާން ކުރާތި. އެދުވަހުން ކާސިމާ، މައުމޫނާ، އަންނިޔާ، މިމީސްމީހުނެއް ނާންނާނެ ސަލާމަތް ކޮށްދެވޭތޯއެއް.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:34\nކޮންމެ މީހަކުވެސް ބުނަނީތިހެން އެކަމަކު ތިހެންނުވެވޭތީ މައްސަލައަކީ ދައްކާ ވާހަކައާއި ޢަމަލާއި ދުވަހަކުވެސް ދިމާނުވޭ، ތިވެދާނެ ބަދަލުވަމުންދާ މަރުހަލާއެއްގައި މަޤާމުގެ ދިފާއުގައި ބުނެލި ބުނެލުމަކަށްވެސް އެހެން ވެއްޖެއްޔާ ވަރަށްދެރަ، ތިމީހުން އަމިއްލަ އަށް ކުރި ޙުކުމް ބާޠިލް ކުރަމުން ތިދަނީވެސް، އޭރުނުވެވުނު އިޙްލާޞްތެރިކަމެއް ކުރިޔަށް އޮއްތާގައި އިތުރަށް ވޭވޭނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރަން ދަތި\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:54\nސްޕުރީމް ކޯޓު އުވާލާ.... އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މުސްލިމުން 100 ޕަސެންޓް އެހެންވީމާ އިސްލާމީ ޝަރިއަތާއި އެއްގޮތަށް ހުކުމް ކުރާ ކޯޓްތަކެއް ދިވެހީން ބޭނުންވަނީ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 08:55\nޤާނޫނު ތި ދަމަހައްޓަނީ ފަޓާސްބަރިއެއްހެން\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 09:25\nއެއްމައްސަލައެއްގައި އެއްކޯޓަކުން ދެފަހަރު ދެގޮތަކަށް ހުކޮމް ނެރުންއެއީ ކޮންކަހަލަ ހަމައަކާއި އުސޫލެއްތޯ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 10:01\nވަކިފަރާތަކަށް ޖެހިގެން ނޫން ގޮތަކަށް ހުކުމް ނުކުރެވޭ ވާހަކަ ތިބުނަނީ.\nޕިއްޒާ ފޮށީގަޔާ އެކިއެކި ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަިސާ ލިބެމުންދާ ފައިސާ އެއީ ގިޔާމަތްދުވަހު އަމިއްލަ ނަފްސް އަލިފާނުގައި އެއްދުމަށް ދަރަށް އެއްކުރެވޭ އެއްޗަކަށް ނޫނީ ނުވާނެ.\nރިޝްވަތުގެ ފައިސާ އަނބިދަރިންނަށް ކާންދެމުން ދާއިރު ކިތަށްމ މީހުންގެ ބަދު ދުއާ ތިމީހުންނަށް އޮންނާނެކަނަ ހަމަ ނޭގެނީބާ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 10:12\n3 ޤާޟީން2ޤާޟީ ނަރަކަޔަށް ވައްދަވާނެކަން، ޞައްޙަ ޙަދީޘުން ސާބިތުވޭ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 10:53\nޖަލުތަކުގައި ތިބި ހުރިހާ ކުށްވެރިން ދޫކޮއްލާ ވަކިބަޔަކު ދޫކުރުމުގެ ބަދަލުގައި\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 11:04\nކަލޭމެން ތިޔަދައްކާ ވާހަކަ ގަބޫލުކުރާނެ ބަންގާޅަކަސް މިގައުމުގަ ނުހުންނާނެ! ރިޝްވަތުގެ ފައިސާއިން ފެންވަރައިގެން އުޅެނީ ކަލޭމެންނާއި، ކަލޭމެންގެ މައުސޫމް ދަރިންވެސް!!!\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 11:46\nމިހާރުވެސް ދިރާސާއެއް ހަދައިފިކަމަށް ވަންޏާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އެންމެ އިތުބާރު ނުކުރާ ތަނަކަށް ތިޔަ ސުޕްރީމް ކޯޓް ނުވަތަ ޝަރުޢީ ކޯޓްތައް ވާނެ ކަމާއި މެދު ޝައްކެތް ނެތް. ތިޔަ ފަނޑިޔާރުންނަކީ ކުރިން ވެސް އަދި ވަކިން މިހާރު، ރައްޔިތުން ކުރިމަތީ އަގެއް ހުރި ބައެއް ނޫން. ތިޔަ ފަނޑިޔާރުންނަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިހްތިރާމަކީ ޤާނޫނު އަސާސީގައި ތިޔައީ މާތް ބައެއް ކަމަށް ބަޔާން ކޮށްފަ އޮންނާތީ، އެ ޤާނޫނު އަސާސީއަށް އިހްތިރާމް ކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރާ އިހްތިރާމެއް. ތިމާމެންނަކީ މިނިވަން، ނުފޫޒެއް ނެތް ބައެއް ކަމަށް ކިތަންމެ އަޑުހަރުކޮށް ގޮވިނަމަވެސް މި ދިވެހި ފަސްގަޑަކު ތިކަން ޤަބޫލު ކުރާނެ ބަޔަކު ނެތް. އެންމެން ވެސް ޤަބޫލުކުރަނީ ތިޔައީ ބޮޑު އަގު ހުށަހެޅި ބަޔަކު ބޭނުންވާ ގޮތަށް ހުކުމް ނެރޭ، ފައިސާގެ އަވައިގައި ޖެހިފައިވާ، އެތައް ބައެއްގެ ހައްޤުތައް ނިގުޅައިގަންނަ ބައެއް ކަމުގަ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 12:51\nއާދެ އާދެ ހަމަ އެއްގޮތަކަށްވެސް ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭނެ ތިބޭފުޅުން. ތިބޭފުޅުންނަށް ސާބަހާއި އައްސަރި ބަހުގެ ގުލްހާރު ތަކުން ވެދުން ކުރަން ހަމަ ކިތަންމެހާވެސް ރަނގަޅު.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 14:25\nޑޮކުޓަރަށް ރިޝްވަތުދީދީއަކީ މިފަހަކަށްއައިސް އެންމެގިނަ ރިޝްވަތު ނެގިފަޑިޔާރަށް ވަނެ ކަމާމެދު ޝައްކެއްނެތް އަބަދުތިމަގާމު ފުރާލަފުރާ ލާހުރެވޭނެތޯ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 14:36\nމާނައަކީ މިހާރު މިތިބަގޮތަށް ރީނދޫ ބައިގަނޑަށް ވަފާތެރިވެތިބެ އެންމެބޮޑު ސިޓީ އުރައެއްދިން ބައެއްގެ މަސްލަހަތަށް ވިސްނަމުން ސާބިތުކަމާއެކު ހެއްދެވިފަރާތަށް ބިރުވެތި ވުމެއްނެތި ޙުކުމްތައް ނެރެމުންދާނަމޭ. އަރަބި ބަހާއި އިނގިރޭސި ބަހުން ނަންތަކެއް ކިޔާ ހަމަތަކެއް ދެއްކިއަސް ތިޔަކުޅޭކުޅި އެބައެނގޭ ފަހުގެ ހުކުމްތަކުން.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 14:44\nރާއްޖޭގަ ލޭއޮހޮރުމެއް ހިނގާފާނެކަމުގެ ބިރު އެބަހީީވޭ\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 14:54\nސަދޫމު ކޯޓް ސްޕްރީމް ކޯޓްގެ ނަން ސަދޫމް ކޯޓަށް ބަދަލު ކޮއްފި\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 19:35\nޅަކުތަރު ދީދީ އެވެ! މިދޫނި ރާއްޖޭގައި މި އޮތީ އަންދާ ގާނޫނެވެ، އަދުލު އިންސާފަކީ ވަކި ބައެއްގެ މިލްކެކެވެ. ނިކަމެތި ރައްޔިތު މީހާ ތެޅެން ޖެހެނީ ބަކައެވެ. ސިޔާސީ މުފައްކިރުން އިންސާފުން ބަރީޢަ ވަނީއެވެ. އަމިއްލަ އަތުން ސުޕުރީމް ކޯޓުން ބޮޑެތި ހުކުމް ކުރައްވާއި ފައި ، ސިޔާސީ މޮކޮހުން އާރޯ ފޮތިފޭއްޔަކަށް ހަދާލީމާ ގޯހެވެ. އިސްލާމީ ދައުލަތެއްގައި ހިގަންޖެހޭނީ އިސްލާމީ ހުކޫމާތެވެ. ހުރިހާ އިންސާނުން ނަކީވެސް އިސްލާމުދީނުގައި ހަމަހަމަ ބައެކެވެ. މީގައި ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ސިޔާސަ ކުދިން ތަފާތު ކުރުމެއް ނެތެވެ. މިތިބަ ސިޔާސީ ރަނޑާލިތަށް ދޫކުރިހެން ޖަލުތަކުގައި ދެންތިބި ކުދިން ވެސް ދޫކޮށް ލަބަލާށެވެ. ކަލޯ ތިއީ ފިރިހެނެކޭ ބުނާނަމެވެ. ތިޔައީ ތާނުން ކަޑާލި ބާ ފޮއްޗެވެ. ތިޔަ ހިންގަނީ އަންދާ ގާނޫނެވެ. ތިޔާގެން ނިމާނިމުންތަކުން ރައްޔިތުން ހަނާ ވަނީ އެވެ. މަގޭ ދީދީ ކަލޯއެވެ. ﷲ ހަށް ބިރުވެތި ވާށެވެ.\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 22:29\nނޮވެމްބަރު 1, 2018 23:08\nއެ ބުނާ ފެބްރުއަރީ 1 ގެ އަމުރަކީ ބަޣާވާތެކޭ. ބުނެވޭ އިރު، އެ އަމުރުގައި ސޮއިކުރި3ފަނޑިޔާރަކު ޣާޒީންގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވެންވީ ސަބަބު ހަމަ އަހުރެނަކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުވިސްނުނު!\nނޮވެމްބަރު 2, 2018 11:26\nކަލޭމެން5ކުދީންބޭނުންގޮތަކަށްނިއްމާއޯކޭ\nނޮވެމްބަރު 2, 2018 22:11\nވަކިފަރާތަކައް ޖެހިގެންގާނޫނު ދެމެހެއްޓީ އިގޭ ފާޑުފާޑުގެ ވާހަކަނުދަކާ......ދީދީދީދީދީދީދީދީދީ\nނޮވެމްބަރު 3, 2018 09:40\nތި ސުޕްރީމް ކޯ މި\nނޮވެމްބަރު 3, 2018 09:42\nތިކޯޓުތަކުގަތިބެނި މުޅިން މުނާފިގުން އަހަރމެން އިތުބާރު ނުކުރަންތި ސުޕްރީމްކޯޓަކަށް\nނޮވެމްބަރު 3, 2018 10:54


ނަމާދުފަހުގައި ދުޢާކުރުމާއި ދުޢާގައި އަތްއުފުލުމާއި މޫނު ފިރުމުން - ދެވަނަބައި\nއާރޓިކަލްކިޔުމަށް ހޭދަވާނެކަމަށް ބެލެވެނީ : 22 މިނެޓް, 22 ސިކުންތު\n- ޙުސައިން ރަޝީދު އަޙްމަދު\nމައްސަލައިގެ އަސްލު ސަބަބަބު:\nމިމައްސަލައިގެ އަސްލު ބިނާވެފައި ވަނީ، ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ ވަރަށް ފުންނާބު އުސް އިމާމެއް ކަމުގައިވާ އިމާމު އިބްނި ތައިމިޔާގެ (661-728ހ) ރައުޔެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެކަލޭގެފާނުންގެ ފޮތް އަލްފަތާވާގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]أَنَّ الدُّعَاءَ لاَ يُشْرَعُ بَعْدَ الصَّلاَةِ وَإِنَّمَا مَحَلُّ الدُّعَاءِ فِي الصَّلاَةِ لاَ خَارِجِهَا[ މާނައީ: ޝައްކެއްނެތި ދުޢާކުރުމަކީ ނަމާދުފަހުން މަޝްރޫޢުވެގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިހެނީ ދުޢާގެ މަޤާމަކީ ނަމާދުގެ އެތެރެއެވެ. އޭގެ ބޭރުގައެެއް ނޫނެވެ. ދެން ވިދާޅުވަނީ ޙަދީޘުތަކުގައި ]فِي دُبُرِ الصَّلاَةِ [ ނަމާދުގެ ފަހުގައި ދުޢާކުރުމަށް އައިސްފައިވާ ބަސްފުޅުތަކުގެ މުރާދަކީ ނަމާދުގެ ފަހުކޮޅެވެ. ]لِأَنَّ دُبُرَ كُلِّ شَيْءً جُزْءٌ مِنْهُ كَدُبُرِ الْحِمَارِ[ (މިހެނީ ކޮންމެ އެއްޗެއްގައި ވެސް ދުބުރު ކިޔަނީ އެއެއްޗެއްގެ ފަހަތު ބަޔަށެވެ. މިސާލަކަށް ޙިމާރުގެ ދުބުރަކީ އެސޮރުގެ ފޫކޮޅެވެ.) މިގޮތުން ނަމާދުގެ ފޫކޮޅަކަށްވާނީ ފަހު އައްތަޙިއްޔާތުގައި ސަލާމް ދިނުމުގެ ކުރިއެވެ. މިހެނީ އެއީ ދުޢާކުރުމުގެ މަޤާމަކަށްވާތީއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވަނީ ނަމާދުކުރާމީހާ ތިމާގެ ނަމާދުގައި ދުޢާގެ ބަސްތަކުން ﷲ އަށް ކުއްތަންވުމަކީ އެންމެ ގުޅޭ ގޮތެވެ. އެހެނަސް ނަމާދުން ނިމުމަށްފަހު ދެން ﷲ އަށް ކުއްތަންވެ ﷲ އަށް ދެންނެވުމަކީ ގުޅޭކަމެއްނޫނެވެ. ކޮންމެއަކަސް ސުއްނަތް ގޮތަކީ ނަމާދުން ނިމުމަށްފަހު ސުއްނަތުން ސާބިތުވާ ޛިކުރު ކުރުމެވެ.\nއަދިވެސް އިމާމު އިބްނި ތައިމިޔާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]فَالدُّعَاءُ الْمَذْكُورُ فِي دُبُرِ الصَّلاَةِ إِمَّا أَنْ يُرَادُ بِهِ آخِرُ جُزْءٍ مِنْهَا لِيُوَافِقَ بَقِيَّةُ اْلأَحَادِيثِ أَوْ يُرَادُ بِهِ مَا يَلِي آخِرُهَا وَيَكُوْنُ ذَلِكَ مَا بَعْدَ التَّشَهُّدِ أَوْ يَكُونَ مُطْلَقاً أَوْ مُجْمَلاً وَبِكُلِّ حَالٍ فَلاَ يَجُوزُ أَنْ يُخَصَّ بِهِ مَا بَعْدَ السَّلاَمِ لِأَنَّ عَامَّةَ اْلأَدْعِيَةَ الْمَأْثُورَةَ كَانَتْ قَبْلَ ذَلِكَ وَلاَ يَجُوزُ أَنْ يَشْرَعَ سُنَّةً بِلَفْظٍ مُجْمَلٍ يُخَالِفُ السَّنَّةَ الْمُتَوَاتِرَةِ بِالْأَلفَاظِ الصَّرِيحَةِ[ މާނައީ: ނަމާދުގެ ފަހުގައި ކިއުމަށް ޙަދީޘުގައި ވާރިދުވެފައިވާ ދުޢާތަކެއް ވެއެވެ. އޭގެ އެއް މުރާދަކީ ނަމާދުގެ އެންމެ ފަހުކޮޅުގައި ކިއުމެވެ. އެއީ އެއާގުޅޭ އެހެން ޙަދީޘުތަކާ އެއްގޮތް ކުރުމުގެ ގޮތުންނެެވެ. ނުވަތަ އަނެއް މުރާދަކީ އެންމެފަހާ ޖެހިގެން ކިއުމެވެ. އޭރުން ދުޢާކުރެވޭނީ އައްތަޙިއްޔާތުގެ ޞަލަވާތަށް ފަހުގައެވެ. ނުވަތަ އަނެއް މުރާދަކީ ޢާއްމުކޮށް ވަކި ޤައިދެއް މަޤާމެއް ކަނޑަނޭޅުމެވެ. މިހުރިހާ ޙާލަތްތަކުގައިވެސް ސަލާމް ދިނުމަށްފަހު ދުޢާ ޚާއްޞަކުރުމެއް ހުއްދަވެގެނެއް ނުވެއެވެ. މިހެނީ ޙަދީޘުގައި އަންނަ ޢާއްމު ދުޢާތަށް އައިސްފައިވަނީ ސަލާމުގެ ކުރިން ކިއުމަށް ކަމަށްވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން ކަނޑައެޅިގެން ސާފު ޞަރީޙަ ބަސްތަކަކުން މުތަވާތިރު ގޮތަކަށް ޢަމަލުވަމުން އަންނަ ސުއްނަތަކާ ޚިލާފަށް ޤައިދެއް ކުރެވިފައި ނުވާ ބަސްފުޅުތަކުގެ އެހީގައި އެހެންތަނެއްގައި ޝަރުޢު ކުރުމީ ހުއްދަވެގެންވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.\n(ރ) ނަމާދުފަހުން ދުޢާ ކުރުން ސުއްނަތެއް ކަމުގައި ބުނުމީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nއިމާމު އިބްނި ތައިމިޔާއަކީ ބޮޑު ޢިލްމުވެރިިއެއްގެ އިތުރުން ވަރަށް މޮޅު ފަލްސަވާ ވެރިއެކެވެ. ]دُبُرِ الصَّلاَةِ[ - (ނަމާދުގެ ފަސް) ގެ މައްސަލާގައި އެކަލޭގެފާނު މިވަނީ ނަމާދުގެ ފަހުގައި ދުޢާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް އެކަލޭގެފާނުން އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވި ރައުޔު ގަދަ ކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ވަރަށް ގަދައަށް ފަލްސަފާ ބޭނުން ކުރަށްވާފައެވެ.\nއެކަލޭގެފާނުންގެ މިފަލްސަފާގެ ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދިޔައީ އެކަލޭގެފާނުންގެ އެންމެ އިސް ދަރިވަރު އިބްނި ޤައްޔިމު ވެސް އެއްކޮޅުން އެކަލޭގެފާނުންގެ ބަސްފުޅަށް އެއްބަސްވެ ވަަޑައިގެންފައި އަނެއްކޮޅުން އިދިކޮޅު ހެއްދެވީއެވެ. އިބްނި ޤައްޔިމު ޒާދުލް މަޢާދުގެ (1/295) ގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]وَدُبُرُ الصَّلَاةِ يَحْتَمِلُ قَبْلَ السَّلَامِ وَبَعْدَهُ وَكَانَ شَيْخُنَا يُرَجِّحُ أَنْ يَكُونَ قَبْلَ السَّلَامِ فَرَاجَعْتُهُ فِيهِ فَقَالَ دُبُرُ كُلِّ شَيْءٍ مِنْهُ[ މާނައީ: ނަމާދުގެ ފަސް މާނަކުރާއިރު އެއީ ސަލާމް ދިނުމުގެ ކުރިކަމުގައި ވެސް އެކަށީގެން ވެއެވެ. އަދި އެއީ ސަލާމް ދިނުމުގެފަސް ކަމުގައިވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ. ތިމަންމެންގެ ޝައިޚު (އެބަހީ އިބްނިތައިމިޔާ) ބުރަވެ ވަޑައިގަންނަވަނީ އެއީ ސަލާމުގެ ކުރި ކަމަށެވެ. ތިމަން އެބަސްފުޅު ދިރާސާ ކުރިއިރު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކޮންމެ އެއްޗެއްގެ ވެސް ފަހަތަަކީ އެއެއްޗެއްގެ ފަހަތު ބައެވެ. އަނެއްފަހަރަކު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި އޮންނަނީ ]فَمُرَادُهُ قَبْلَ السَّلَامِ وَبَعْدَهُ[ އެވެ. (އެބަސްފުޅުތަކުގެ މުރާދަކީ ސަލާމުގެ ކުރިންނާއި ސަލާމުގެ ފަހުންނެވެ.)\nއެހެންކަމުން ނަމާދު ފަހުގައި ދުޢާކުރުމާ ބެހޭ މުސްތަޤިއްލު ބާބެއް އިބްނި ޤައްޔިމު ޒާދުލް މަޢާދުގައި ގެންނަވާފައިވެއެވެ. އޭގައި ވިދާޅުވަނީ ]فَصْلِ: مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَعْدَ انْصِرَافِهِ مِنَ الصَّلَاةِ[ (މިއީ ނަމާދުން ނިމިވަޑައިގެން ކީރިތި ރަސޫލާ ވިދާޅުވެއުޅުއްވާ ދުޢާތަކާ ބެހޭ ބާބެވެ.) ދެން އެބާބުގެ ދަށުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ވިދާޅުވި ބައެއް ދުޢާފުޅުތައް ގެންނަވާފައި ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގެ ]كَانَ يَقُولُ عِنْدَ انْصِرَافِهِ مِنْ صَلَاتِهِ اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي الَّذِي[ (އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ނަމާދުން ނިމިވަޑައިގެން މިދުޢާ ވިދާޅުވެތެވެ.) އަދިވެސް ގެންނަވާފައި ވެއެވެ. ]اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَأَعُوذُ بِعَفْوِكَ[ (މިއީވެސް އެކަލޭގެފާނު ނަމާދުން ނިމިވަޑައިިގެން ވިދާޅުވެ އުޅުއްވި ދުޢާއެކެވެ.) އަދިވެސް ގެންނަވާފައި ވެއެވެ. ]عَنْ أَبِي أَيُّوبَ أَنَّهُ قَالَ مَا صَلَّيْتُ وَرَاءَ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا سَمِعْتُهُ حِينَ يَنْصَرِفُ مِنْ صَلَاتِهِ يَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ وَذُنُوبِي كُلَّهَا[ (މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫ އައްޔޫބުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނުންގެ ނަމާދުން ނިމިވަޑައިގެން މިދުޢާވިދާޅު ނުވާ އެއްމެ ފަރަހަކުވެސް ތިމަންކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނުންގެ ފަހަތްޕުޅުގައި ނަމާދު ނުކުރަށްވަމެވެ. އެދުޢާއަކީ ]اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ وَذُنُوبِي كُلَّهَا... [ އަދިވެސް އިބްނި ޤައްޔިމު އިމާމު ޙާކިމުގެ އަރިހުން ޞައްޙަ މަގުން ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. رَسُولُ اللَّهِ h ޙަދީޘު ކުރެއްވިއެވެ. ]إِذَا صَلَّيْتَ الصُّبْحَ فَقُلْ قَبْلَ أَنْ تَتَكَلَّمَ اللَّهُمَّ أَجِرْنِي مِنَ النَّارِ سَبْعَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكَ إِنْ مُتَّ مِنْ يَوْمِكَ كَتَبَ اللَّهُ لَكَ جِوَارًا مِنَ النَّارِ وَإِذَا صَلَّيْتَ الْمَغْرِبَ فَقُلْ قَبْلَ أَنْ تَتَكَلَّمَ اللَّهُمَّ أَجِرْنِي مِنَ النَّارِ سَبْعَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكَ إِنْ مُتَّ مِنْ لَيْلَتِكَ كَتَبَ اللَّهُ لَكَ جِوَارًا مِنَ النَّارِ[ މާނައީ: ކަލޭ ފަތިސް ނަމާދުން ނިމި އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދެއްކުމުގެ ކުރިން ]اللَّهُمَّ أَجِرْنِي مِنَ النَّارِ[ މިފަދައިން ހަތް ފަހަރު ކިޔާށެވެ. އެދުވަހަކު ކަލޭ މަރުގަންނަވަައިފިނަމަ ކަލޭ ނަރަކައިން ސަލާމަތް ވާނެކަމުގެ ޢަހުދުކަށަވަރު ލިއުއްވާފައިވާނެއެވެ. އަދި މަޣުރިބު ނަމާދުން ނިމިގެން އަނގައިން ބުނުމުގެ ކުރިން ]اللَّهُمَّ أَجِرْنِي مِنَ النَّارِ[ މިފަދައިން ހަތް ފަހަރު ކިޔާށެވެ. އެރޭ ކަލޭގެ މަރުގަންނަވަައިފިނަމަ ކަލޭ ނަރަކައިން ސަލާމަތް ވާނެކަމުގެ ޢަހުދުކަށަވަރު ލިއުއްވާފައިވާނެއެވެ.\nމިގޮތުން އިބްނި ތައިމިޔާ ]دُبُرِ الصَّلاَةِ [ (ނަމާދުގެ ފަސް) މިބަހުގެ މުރާދަކީ ސަލާމް ދިނުގެ ކުރިން ކަމުގައި ވިދާޅުވި ބަސްފުޅަކީ އެންމެހައި މުޙައްދިޘުންނާއި ހަތަރު މަޛްހަބުގެ ފިޤުހުވެރިންނާއި ޚާއްޞަކޮށް ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ ފިޤުހުވެރިންނާއި ސަލަފުއްޞާލިޙުންގެ އެންމެހައި ޢިލްމުވެރިންނާއި ޚިލާފަށް އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވެވުނު ބަސްފުޅެކެވެ. (ހ) ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ އެންމެ ބޮޑު ފޮތްކަމުގައިވާ އަލްމުޣްނީގައި އިމާމު އިބްނި ޤުދާމާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]فَصْلٌ ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى وَالدُّعَاءُ عَقِيبَ صَلَاتِهِ --- وَيُسْتَحَبُّ ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى وَالدُّعَاءُ عَقِيبَ صَلَاتِهِ وَيُسْتَحَبُّ مِنْ ذَلِكَ مَا وَرَدَ بِهِ الْأَثَرُ مِثْلُ مَا رَوَى الْمُغِيرَةُ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ[ މާނައީ: މިއީ ނަމާދުގެ ފަހުން މަތިވެރި މާތް ﷲ އަށް ޛިކުރު ކުރުމާއި ދުޢާ ކުރުމުގެ ބާބެވެ. ނަމާދުގެ ފަހުން ﷲ އަށް ޛިކުރު ކުރުމާއި ދުޢާ ކުރުމަކީ މުސްތަޙައްބު ވެގެންވާ ސުއްނަތެކެވެ. މިގޮތުން ޙަދީޘުތަކުން ވާރިދުވެފައިވާ ދުޢާތައް ބޭނުންކުރުން ސުއްނަތް ވެެގެންވެއެވެ. މިސާލަކަށް އިމާމު ބުޚާރީއާއި މުސްލިމާ ދެބޭކަލުން މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޣީރާގެ ކިބައިިން ރިވާކުފަށްވާފައިވާ މިޙަދީޘެވެ. رَسُولُ اللَّهِ h ކޮންމެ ފަރުޟު ނަމާދެއްގެ ފަހުގައި ]اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ ... [ މިދުޢާ ވިދާޅުވެ އުޅުއްވަތެވެ.\n- ނުުނިމޭ -


Engine Halaakuve Maakurathun2Gadin2Gadin Current Kendenee\nއިންޖީނު ހަލާކުވެ މާކުރަތުން ދެގަނޑިން ދެގަނޑިން ކަރަންޓު ކެނޑެނީ--\n2 އޮކްޓޯބަރ 20183ކޮމެންޓް\nއިންޖީނު ހަލާކުވެ މާކުރަތުން ދެގަނޑިން ދެގަނޑިން ކަރަންޓު ކެނޑެނީ\nރ. މާކުރަތުގައި ޖަނަރޭޓަރަށް ދިމާވި މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން އެރަށުގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ދެ ގަނޑިން ދެ ގަނޑިން ކަރަންޓް ކެނޑެމުންދާ ކަމަށް އިންޖީނުގެ ހިންގާ ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނުން ބުނެފިއެވެ.\nސީއެންއެމަށް މައުލޫމާތު ދެމުން އެރަށުގެ ފެނަކާ މެނޭޖަރު އަހްމަދު ޝިފާން ވިދާޅުވީ ކަރަންޓުގެ މައްސަލަ ދިމާވީ މީގެ ތިން ދުވަސް ކުރިން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ސީއެންއެމްއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން އެރަށުގެ ކައުންސިލް ރައީސް އަލީ ހަސަން ވިދާޅުވީ ކަރަންޓުގެ މައްސަލަ ދިމާވާތާ ދެތިން މަސް ވެއްޖެ ކަމަށެވެ.\nއަލީ ހަސަން މައުލޫމާތު ދެމުން ވިދާޅުވީ ކަރަންޓު ކެނޑުމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ މުދަލަށް ގެއްލުން ވަމުން ދާކަމަށެވެ. އޭގެ އިތުރުން ކޯޓުގައި ތާވަލް ކޮށްފައިވާ ޝަރީއަތްތަކަށްވެސް ހުރަސް އެޅިފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެގޮތުން މިއަދުވެސް 2-3 ފަހަރު ކަރަންޓު ކެނޑުނު ކަމަށް ހަސަން ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެރުށުގެ ފެނަކާ މެނޭޖަރު ޝިފާން ވިދާޅުވީ މިވަގުތު މުޅި ރަށަށް ކަރަންޓު ދިނުމަށް ޖަނަރޭޓަރުތައް ބޭނުން ކުރެވޭ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ގަޑިއިރު ގަޑިއިރުން ކަރަންޓު ކަނޑަމުން ދާކަމަށް ޝިފާން ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެހެން ކަމުން ދާއިމީ ހައްލެ ހޯދުމަށް ނުވަތަ ޖަނަރޭޓަރެއް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނީ ޖަނަރޭޓަރަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަ ރަނގަޅަށް ބެލުމަށްފަހު ކަމަށެވެ.\nރ. އަތޮޅު ފެނަކަ\nއިބޫގެ ވެރިކަމެހއްގަ ކަރަންޓު ކެޑޭތީ އެވާވަކަ ނޫސްތަކުގައި ޖަހަންވީ. އަހަރެން ހަދާން އެބަހުރި ޔާމީނު ވެރިކަމުގައި ރޯދަމަހު ކަނު އަނދިރީގަ އުޅުނުކަން. އެއްރޭ ކަނުއަނދިރީގައި ގެޔެއް އަނދާ ހުލިއަށް ވިކަން. އެދުވަހު ކަރަންޓު ކެނޑި އެތައްރެއެއް ކަނުއަނދިރީގައި އުޅުނު އިރު އެކަން ނޫސްތަކުގައި ނުލިޔުނީ ކީއްވެބާ.\nއަހަރެންމީ ވަކި މީހަކަށް ތާޢީދު ކުރާ މީހެއްނޫން\nކޮބާ އިބޫ އާއި ހަތަރު ލީޑަރުން. ޖަލުން ސިޔާސީ ކުއްވެރިން މިނިވަންކުރިކުރިގޮތަށް ރަށްރަށުގެ ކަރަންޓް ކަންތަށް އަވަހަށް ހައްލުކުރަން ނުނިކުތީ ކީއްވެ.\nދެންތިބޭ އަދިރީގައި 11އާއި ހަމައަށް


Zuvaanunge bodu muzaaharaa\nޒުވާނުންގެ ބޮޑު މުޒާހަރާ\nމާލެ: ޒުވާނުންގެ ތާއީދު ސަރުކާރަށް އޮތްކަން ހާމަ ކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި އެއްވުމުގައި ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު އަދީބު މުޒާހަރާ ލީޑް ކުރައްވަނީ: އެ މުޒާހަރާގައި ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެމްޑީޕީ-ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ޒުވާނުންގެ ތާއީދު ސަރުކާރަށް އޮތްކަން ހާމަ ކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި އެއްވުމުގައި ޕީޕީއެމް ޕީޖީ ލީޑަރު ، އަހުމަދު ނިހާން ވާހަކަ ދައްކަވަނީ: އެ މުޒާހަރާގައި ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެމްޑީޕީ-ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ޒުވާނުންގެ ތާއީދު ސަރުކާރަށް އޮތްކަން ހާމަ ކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި އެއްވުމުގައި ޒުވާނުން ޖޭޕީއާ ދެކޮޅު ޕޯސްޓަރުތަކެއް ހިފައިގެން: އެ މުޒާހަރާގައި ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެމްޑީޕީ-ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ޒުވާނުންގެ ތާއީދު ސަރުކާރަށް އޮތްކަން ހާމަ ކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި އެއްވުމުގައި ޕީޕީއެމް ޒުވާނުން ގޮފީގެ ރައީސް، އިބްރާހިމް ޔޫސުފް ވާހަކަ ދައްކަވަނީ: އެ މުޒާހަރާގައި ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެމްޑީޕީ-ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ޒުވާނުންގެ ތާއީދު ސަރުކާރަށް އޮތްކަން ހާމަ ކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި އެއްވުމުގައި ތުލުސްދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ވާހަކަ ދައްކަވަނީ: އެ މުޒާހަރާގައި ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެމްޑީޕީ-ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ސަރުކާރަށް ތާއީދު ކުރަން ބޭއްވި އެއްވުމުގެ ބައިވެރިންނާ ރައީސް މުހާތަބު ކުރައްވަނީ: މި ގައުމުން ޑިމޮކްރަސީ ނުގެއްލޭ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ޒުވާނުންގެ ތާއީދު ސަރުކާރަށް އޮތްކަން ހާމަ ކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި އެއްވުމުގައި ޒުވާނުން ޖޭޕީއާ ދެކޮޅު ޕޯސްޓަރުތަކެއް ހިފައިގެން: އެ މުޒާހަރާގައި ގިނަ ޒުވާނުން ވަނީ އެމްޑީޕީ-ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ޖައިޝަމް\nމާލެ: އެމްޑީޕީ- ޖޭޕީ ހަރަކާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ޒުވާނުން އަޑުއުފުލަނީ: ކުރީގެ ރައީސް ނަޝީދާއި ޖޭޕީގެ ލީޑަރު ގާސިމަށް ވަނީ ޒުވާނުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑު ކިޔާފައި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް\nމާލެ: ސަރުކާރަށް ތާއީދު ކުރަން ބޭއްވި އެއްވުމަށް ރައީސް ވަޑައިގަތުން: މި ގައުމުން ޑިމޮކްރަސީ ނުގެއްލޭ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ދައިޝަމް


Tender: to purchaseaserver systemNews\nTender: to purchaseaserver system\nމި އޮފީހުގެ އިއުލާނު ނަންބަރ 216-MPAO/I/2015/09އިން ޕެންޝަން އެންޑް ސޯޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ޕްރޮޖެކްޓުގެ އެހީގެ ދަށުން ނެޝަނަލް ސޯޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީއަށް ގަންނަން އިޢުލާނު ކޮށްފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ތިރީގައި މިވާ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހުށައަޅާފައިވާ ބިޑު ތަކުގެ ޓެކްނިކަލް ޝަރުތުތައް ހަމަ ނުވުމުގެ ސަބަބުން އެތަކެއްޗައް ހުށައަޅާފައިވާ ބިޑުތައް ބާޠިލުކޮށް އެތަކެތިގަތުމަށް އަލުން އިޢުލާނު ކުރަމެވެ.\nވީމާ، މިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތަކުން 03 މާރޗް2015 (އަންގާރަ) ދުވަހުގެ 14:00 އަށް ނޭޝަނަލް ސޯޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީއަށް ވަޑައިގެން މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށްފަހު 05 2015 މާރޗް (ބުރާސްފަތި) ދުވަހުގެ 12.00 އަށް އަންދާސީހިސާބު ހުށަހެޅުއްވުމަށް ދަންނަވަމެވެ.\nއަދި ދަންނަވަމެވެ. ކޮންމެ އައިޓަމަކަށް އަންދާސީހިސާބު ހުށަހަޅަންވާނީ ވަކިންނެވެ. މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުމަށް ހާޒިރުނުވާ ފަރާތްތަކުންނާ ވަގުތުގެ ފަހުން އަންދާސީހިސާބު ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ އަންދާސީހިސާބުތައް ބަލައިނުގަނެވޭނެ ވާހަކަވެސް ދެންނެވީމެވެ. އަދި މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުމަށް ހާޒިރުވާ ފަރާތްތަކުގެ ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ގެންނަވަންވާނެއެވެ.


ގުރުޒުގެ ފަރާތުން ބާބަކިއު ނައިޓްއެއް ބާއްވައިފި – MNUSU\nHome ގެލެރީ ގޮފިތަކުގެ ގެލެރީ\nގުރުޒުގެ ފަރާތުން ބާބަކިއު ނައިޓްއެއް ބާއްވައިފި\nin ގޮފިތަކުގެ ގެލެރީ\n2 ނޮވެމްބަރު 2018 ވީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ ކުޅުދުއްފުށީ ކެމްޕަހުގައި ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރުންނާއި ލެކްޗަރުންނަށް ހުޅުވާލައިގެން ކުޅުދުއްފުށީ ސުއޫޑަން ޔުނިއަން ’ގުރުޒު‘ ގެ ފަރާތުން ބާބަކިއު ނައިޓްއެއް ބާއްވައިފި. މި ނައިޓް އަކީ ކިޔެވުމުގެ މާހޯލުގައި މަޖާ ކޮށް ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި ބޭއްވި އިވެންކެއެވެ.\nމި ނައިޓްގައި ބެޗްލާ އޮފް ނާސިނާއި، ޑިޕޮލުމާ އިން ނާސިންއާއި، ބެޗްލާ ،އޮފް އައިޓީންނާއި، ބެޗްލާ އޮފް ހިއުމަން ރިސޯސް މެނޭޖްމަންޓުއާއި ބެޗްލާ އޮފް ބިޒްނަސްގެ ދަރިވަރުންނާއި ލެކްޗަރުން އަދި މީގެ އިތުރުން ކުޅުދުއްފުށީ ކެމްޕަހުގެ މެނޭޖަރު ވަނީ ބައިވެރިވެފައެވެ.\nބާބަކިއު ކުރިއަށް ދިޔައިރު ފޯރިގަދަކުރުމުގެ ގޮތުން ވަރަށް ހިތްގައިމު ލަވަތަކެއް ވަނީ ޖައްސަވާފައެވެ. މި ފޯރިގަދަ ނައިޓް ނިމިގެން ދިޔައީ ބައިވެރިންގެ ވަރަށްވެސް ފުރިހަމަ ކެރެއޯކޭ ލަވަތަކުގެ ހަރަކާތްތަކުންނެވެ.


އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ | ތާރީޚް | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ތާރީޚް އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ\nޢަބްދުލް ޢަޒީޒް ޙަމީދު\n16 އޯގަސްޓު 2004\nއިސްލާމުންގެ ފުރަތަމަ ޚަލީފާ އަކީ އަބޫބަކުރުއް ޞިއްދީޤު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހް އެވެ. އަބޫބަކުރުގެ ފާނުގެ ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަބުދުﷲ ބިން އަބީ ޤަޙާފާ އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިގެ 54އަހަރު ކުރިންނެވެ. އަވަހާރަފުޅުވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 13ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އަބޫބަކުރުގެފާނަކީ ސުވަރުގެ ވަދެވަޑައިގަންނަވާނޭ ކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ރަސޫލާ ދެއްވާފައިވާ 10ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ.\nހިޖުރީ ތާރީޚް ފުރަތަމަ ޖައްސަވަން ފެއްޓެވީ ޢުމަރުގެ ފާނެވެ. އުމަރުގެ ފާނު އުފަންވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިގެ 40އަހަރު ކުރިންނެވެ. އަވަހާރަފުޅުވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 23ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ފުރަތަމަ ހިޖުރީ ތާރީޚް ޖެއްސެވީ ކީރިތި ރަސޫލާ މައްކާއިން މަދީނާ އަށް ހިޖުރަކުރި ހާދިސާއާ ރިއާޔަތްކޮށް ހިޖުރައިން 16ވަނަ އަހަރުގައެވެ.\nއިސްލާމީތާރީޚްގައި ޕޯސްޓްގެ ނިޒާމް ނުވަތަ ޚިދުމަތް އެންމެ ފުރަތަމަ ގާއިމްކުރެއްވީ މުޢާވިޔަތު ބިން އަބީ ސުފްޔާން ރަޟިޔަﷲ ޢަންހް އެވެ. ކަސްޓަމްގެ ނިޒާމް ފުރަތަމަ ގާއިމްކުރެއްވީ ޢުމަރު ބުނުލް ޚައްތާބު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ.\nއިސްލާމީތާރީޚުގެ ފުރަތަމަ ވަޒީރަކީ އަހުމަދު ބިން ސުލައިމާން އަލްޚިލާލު ނުވަތަ އަބޫ ސަލަމާ އަލްޚިލާލުއެވެ. އަވަހާރަފުޅުވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 132 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޙަފުޞު ބިން ސުލައިމާން އަލްހަމްދާނީ އެވެ. ވަޒީރެއްގެ މަގާމަށް އަބޫ ސަލަމާ އިސްކުރެއްވީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ފުރަތަމަ ޚަލީފާ އަބުލް ޢައްބާސް އައްސައްފާހު އެވެ. 4މަސް ދުވަހު އަބޫ ސަލަމާ ވަޒީރު ކަމުގައި ހުންނެވިއެވެ. އޭގެ ކުރީގެ އެއްވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި ''ވަޒީރު'' މިނަން ބޭނުންކޮށް ނުވަތަ ކިޔާފައެއް ވެސް ނުވެއެވެ.\nކީރިތި ގުރުއާން މުޞްޙަފެއްގެ ސިފައިގައި ފުރަތަމަ ޖަމާކުރެއްވީ އިސްލާމުންގެ 3ވަނަ ޚަލީފާ ޢުޘްމާން ބިން ޢައްފާން ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ. އެއީ ޢުޘްމާނުގެ ފާނުގެ ޚަލީފާ ކަމުގެ ދުވަސްވަރު މީސްތަކުން ގުރުއާން ކިޔެވުމުގައި އިޚްތިލާފްތައް ގެންގުޅޭކަން ފާހަގަ ވުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން ކީތިރި ގުރުއާން ޖަމާކުރައްވާ އިސްލާމީ ދައުލަތްތަކަށް ބައްސަވާ ހެއްދެވިއެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ އަސް ބޭނުކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ އިސްމާޢީލް ޢަލައިހިއްސަލާމް އެވެ. އޭގެ ކުރިން އަހަކީ ވަހުޝީ ޖަނަވާރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުނެވެ. ނަމަވެސް އިސްމާޢީލްގެ ފާނު އަސްކިޔަމަން ކުރައްވާ އެއަށް ސަވާރުވެ ވަޑައިގެން ހެއްދެވިއެވެ.އެއަށް ފަހު އިސްމާޢީލްގެ ފާނުގެ ދަރިންވެސް މިބީދައިން އަމަލުކުރެއްވިއެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ޒަމްޒަމް ފެން ހިއްޕެވި ބޭކަލަކީ އިސްމާޢީލްގެ ފާނުއެވެ. އެއީ އިބްރާހީމްގެ ފާނު އިސްމާއީލްގެ ފާނުއާއި، އިސްމާޢީލްގެ ފާނުގެ މަންމާފުޅު ހާޖަރު ސަހަރާ އަށް ދޫކޮށްފާ ދިއުމުންނެވެ. ހާޖަރުގައި އަތުގައި ޖޯރެއްގައި ފެންފޮދެއް ހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް އެފެންފޮދު ހުސްވުމުން ހާޖަރު އިސްމާޢީލްގެ ފާނަށް ފެން ހޯދުމަށްޓަކައި ޞަފާ މަރުވާ ދޭތެރޭގައި ހިންގެވިއެވެ. މިގޮތަށް 7ވަނަ ފަހަރު ހިންގަވަނިކޮށް ޖިބްރީލްގެ ފާނު ވަޑައިގެން އިސްމާޢީލްގެ ފާނުގެ ފައިޕުޅުގެ ދަށުން ޒަމްޒަމް ފެން ނެރުއްވިއެވެ. ހާޖަރު އަށް މިފެން ފެނުމާއި އެކު ވަށައިގެން ވެލިޖަމާކޮށް ފެންގަނޑު ހިފެހެއްޓެވިއެވެ. އެއަށްފަހު އިސްމާޢީލްގެ ފާނަށް ޒަމްޒަމް ފެން ދެއްވިއެވެ.\nއިސްލާމީ ތާރީޚްގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ބިނާކުރެވުނު މިސްކިތަކީ ''ގުބާއު'' މިސްކިތެވެ. މިމިސްކިތް ބިނާކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 1ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މިމިސްކިތަށް ''މަސްޖިދުލް ޤިބްލަތައިން''އޭ ވެސް ކިޔުނެވެ. އެއީ މިމިސްކިތުގައި ދެ ޤިބުލަ ހުންނާތީއެވެ. ފުރަތަމަ ޤިބުލަ ހުންނަނީ ގުދުސްގައިވާ މަސްޖިދުލް އަޤްޞާއާ ވީ ދިމާއަށެވެ. ދެވަނަ ޤިބުލަ ހުންނަނީ މައްކާގައިވާ މަސްޖިދުލް ޙަރާމްއާ ވީ ދިމާއަށެވެ. މިމިސްކިތް ބިނާކުރެއްވީ ކީރިތި ރަސޫލާ މަދީނާ ކައިރީގައި އޮންނަ ގުބާއޭ ކިޔޭ ހިސާބަކަށް ވަޑައިގަތުމަށް ފަހުގައެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ މަތިމަސް ހެއްދެވި ( ކުރުކޮށް ކޮށުން ) ބޭފުޅަކީ އިބްރާހީމްގެ ފާނުއެވެ. އިސްތަށިގައިން ފުރަތަމަ އުފުރެއްވެވީ ވެސް އިބްރާހީމްގެ ފާނުއެވެ. ނިޔަފަތި ކެޑުމާއި، ފެނުން އިސްތިންޖާ ފުރަތަމަ ކުރެއްވީ ވެސް އިބްރާހީމްގެ ފާނުއެވެ.\nފުރަތަމަ ޚިތާނުކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ އިބްރާހީމްގެ ފާނުއެވެ. ޚިތާނުކުރެއްވީ އުމުރު ފުޅުން 120 އަހަރުގައި ޝާމްކަރައިގެ ރަށެއްކަމުގައިވާ ''ޤުދޫމް''ގައެވެ. ޚިތާނުކުރެއްވުމަށް ފަހު 80އަހަރުފުޅު ވަންދެން ދިރިހުންނެވިއެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ޖަލު ބިނާކުރެއްވީ އިސްލާމުންގެ ހަތަރުވަނަ ޚަލީފާ ޢަލީ ބިން އަބީ ތާލިބު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ. ޢަލީގެ ފާނު ޚަލީފާކަމަށް އިސްކުރެއްވުމާއި އެކު ޖަލު ބިނާކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ކުރިން އަބޫބަކުރުގެ ފާނާއި، ޢުމަރުގެފާނާއި، ޢުޘްމާނުގެ ފާނުގެ ޚިލާފަތުގައި މީހުން ހައްޔަރުކޮށްފައި ބައިތިއްބަވަނީ ވަޅުތަކުގައެވެ.\nއާއްމު ލައިބްރަރީއެއް އެންމެ ފުރަތަމަ ހެއްދެވީ ޢައްބާސީ ޚިލާފަތުގައި ބަޣުދާދުގައި ޚަލީފާ ހާރޫނުއްރަޝީދު އެވެ. މިލައިބްރަރީގެ ނަމަކަށް ''ބައިތުލް ޙިކުމާ'' އޭ ކިޔައި ނަންދެވުނެވެ. މިލައިބްރަރީގައި ފޮތްލިޔާމީހުންނާއި، ތަރުޖަމާކުރާމީހުންނާއި، ފާރަވެރިން ބައިތިއްބިއެވެ. މިލައިބްރަރީގައި އިންޑިޔާއާއި، ގްރީކްއާއި، ފާރިސީ ފަދަ ހަޟާރަތްތަކުގައި ނެރެފައިވާ އެކި އެކި ދާއިރާތަކުގެ ފޮތްތަކާއި ލިޔުންތައް އަރަބި ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކުރެވުނެވެ.\nމާތް ﷲގެ މަގުގައި އެމީހެއްގެ ހުރިހާ މުދަލަކާއި ފައިސާއެއް ފުރަތަމަ ހޭދަކުރެއްވި ބޭކަލަކީ އަބޫބަކުރުގެ ފާނެވެ. އަބޫބަކުރުގެ ފާނަކީ ދީލަތިބޭފުޅެކެވެ. މައްކާގެ ބޮޑެތި ވިޔަފާރިވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އިސްލާމްވެ ވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ވިޔަފާރިކުރުން ދޫކުރައްވާ އިސްލާމްދީނަށް ގޮވާލެއްވުމުގައި ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުގައި ދެމިހުންނެވިއެވެ. އިސްލާމްވެ ވަޑައިގެންނެވި އިރު މިލްކިއްޔާތުގައި 04ހާސް ދިރުހަމް ހުއްޓެވެ. އެހުރިހާ ފައިސާއެއް އަބޫބަކުރުގެ ފާނު މާތް ﷲގެ މަގުގައި ހޭދަކުރެއްވިއެވެ. އަބޫބަކުރުގެ ފާނު އަވަހާރަފުޅުވެ ވަޑައިގެންނެވިއިރު މިލްކިއްޔާތުގައި އެންމެ ދިރުހަމެއް ނުވަތަ ދީނާރެއްގެ މިންވަރުވެސް ދޫކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ޢައިޝަތުގެ ފާނު ޚަބަރު ދެއްވި ކަމަށް ޢުރުވަތު ބިން ޒުބައިރު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. މުސްލިމު އަޅުންގެ ތެރެއިން 7މީހަކު އަބޫބަކުރުގެ ފާނު މިނިވަންކޮށްދެއްވިއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ބިލާލު ބިން ރިބާޙު އަދި ޢާމިރު ބިން ފުހައިރާ ފަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.\nއިސްލާމީ ދައުލަތުގެ ފުރަތަމަ ޤާޟީއަކީ އުމަރުގެ ފާނުއެވެ. މިމިގާމަށް އުމަރުގެ ފާނު އިސްކުރެވުނީ އަބޫބަކުގެ ފާނުގެ ޚަލީފާކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައެވެ. އެއްއަހަރު ވަންދެން އުމަރުގެ ފާނު ޤާޟީއެއްގެ މަގާމުގައި ދެމިހުންނެވިއެވެ.\nކީރިތި ގުރުއާނުގެ އެއްކޮށް ފުރަތަމަ ބާލައިލެއްވުނު ސޫރަތަކީ ''ސޫރަތުލް ފާތިޙާ'' ނުވަތަ ''އަލް ހަމްދު''އެވެ. ''ސޫރަތުލް ފާތިޙާ''ގައި ވަނީ7އާޔަތެވެ. މިސޫރަތަށް ތަފާތު ނަން ނަން ކިޔައި އުޅެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ''ފާތިޙަތުލް ކިތާބު''، ''އުއްމުލް ގުރުއާން''، ''އުއްމުލް ކިތާބު''، ''ސަބުޢުލް މަޘާނީ''، ''އައްރުޤިއްޔާ'' ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ އެންމެ ފުރަތަމަ މިނިވަންކުރެއްވި އަޅަކީ ޒައިދު ބިން ޙާރިޘާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ. އަވަހާރަފުޅުވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 8ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ޚަދީޖަތުގެ ފާނުގެ އަޅެއްގެ ގޮތުގައި ވަނިކޮށް ކީރިތި ރަސޫލާ ޚަދީޖަތުގެ ފާނުއާއި، ކާވެނި ބައްލަވައިގަތުމަށް ފަހު މިނިވަންކޮށް ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. އެއަށް ފަހު ޒައިދު ބިން ޙާރިޘާ ޒައިނަބު ބިންތި ޖަޙްޝްއާ ކާވެނި ބައްލަވައި ގެންނެވިއެވެ.\nއިސްލާމްދީންގައި ފުރަތަމަ ޝަހީދުވި ބޭކަލަކީ ޚަދީޖަތުގެ ފާނުގެ ދަރިކަލުން އަލްޙާރިޘް ބިން އަބީ ހާލާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ. އަވަހާރަފުޅުވެ ވަޑައިގެންނެވީ ހިޖުރައިން 8ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ފާޅުގައި އިސްލާމްދީނަށް ގޮވާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވުމުން މަސްޖިދުލް ހަރާމް އަށް އެރުމަށްފަހު ހަރުއަޑުން އަންނަނިވި ޢިބާރާތް ވިދާޅުވިއެވެ. ''ﷲމެނުވީ އިލާހަކު ނުވާކަމަށްތިޔަބައި މީހުން ބުނާށެވެ. ފަހެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކާމިޔާބު ލިބޭހުށީ އޭރުންނެވެ.'' މިއަޑުއިވުމުން ޤުރައިޝުންގެ މީހުން އެއްވެ، އަލް ޙާރިޘާ ބިން އަބީހާލާގެ ހަށިކޮޅުގައި ތަޅާއަނިޔާކޮށް ގަތުލުކުރެއްވިއެވެ.\nއިސްލާމްދީންގައި ފުރަތަމަ ޝަހީދުވި ބޭކަނބަލަކީ ސުމައްޔާ ބިންތި ޚައްބާތު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ އެވެ. އަވަހާރަވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 8ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ސުމައްޔާ ބިންތި ޚައްބާތަކީ ޢައްމާރު ބިން ޔާސިރު ގެ މަންމާފުޅެވެ. ސުމައްޔާބިންތިޚައްބާތު އާއި، ފިރިކަލުންނާއި ދަރިކަލުން ސިއްރުގައި އިސްލާމްވުމަށް ފަހު އެކަން ފާޅުކުރެއްވިއެވެ. ސުމައްޔާއާއި އޭނާގެ އާއިލާ މުޝްރިކުންގެ އަނިޔާއިން ސަލާމަތްކޮށްދޭނޭ މީހަކު ނެތުމުގެ ސަބަބުން މުޝްރިކުންގެ އަޒާބުތައް ދެމުންގެންދިޔައެވެ. މިގޮތުން ދަނގަޑުހެދުން އެޅުއްވުމަށް ފަހު އަވިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ބައިތިއްބިއެވެ. މިހާލުގައި ވަނިކޮށް އަބޫ ޖަހުލު އެތަނަށް ހާޟިރުވެ ސުމައްޔާ ބިންތި ޚައްތާބު ގަތުލުކުރެއްވިއެވެ.


Dhiraagun fixed broadband package thakuge allowance ithurukoffi | Mihaaru\nދިރާގުން ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑް ޕެކޭޖުތަކުގެ އެލަވަންސް އިތުރުކޮށްފި\nމާލޭގެ އަމީނީ މަގުގައި ހުންނަ ދިރާގުގެ މައި އޮފީސް. އެ ކުންފުނިން ވަނީ އިންޓަނެޓް ޕެކޭޖުތަކުގެ އެލަވަންސް އިތުރުކޮށްފައި --ފޮޓޯ އަހްމަދު އަބްދުﷲ ސައީދު/މިހާރު\n01 ޖުލައި 2018 - 14:22\nދިރާގުން ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑް ޕެކޭޖުތަކުގެ އެލަވަންސް އިތުރުކޮށް، ކަސްޓަމަރުންގެ ފޯނަށް ޔޫސޭޖް ނޮޓިފިކޭޝަން ލިބޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސައިފި އެވެ. އޭގެ އިތުރުން މުޅިން އާ ޕެކޭޖެއް ވެސް އެ ކުންފުނިން ތައާރަފް ކޮށްފައިވެ އެވެ.\nރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އިންޓަނެޓްގެ ހިދުމަތްދޭ ކުންފުނިން ބުނީ ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑް ޕެކޭޖްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަގުބޫލު ޕެކޭޖްތަކުގެ އެލެވަންސް އިތުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ބަދަލާއެކު ކަސްޓަމަރުންގެ މަހުފީ އިތުރު ނުވެ، އެ ޕެކޭޖަކަށް ލިބެންވާ އެލަވެންސް ވެސް އިތުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ދިރާގުން ބުންޏެވެ.\n"ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑްގެ އެލަވަންސް ހުސްވާން ކައިރި ވުމުން އެސްއެމްއެސްއަކުން އަންގައި ދިނުމުގެ އިންތިޒާމު ވަނީ، ކަސްޓަމަރުންނަށް ނުހަނު ލުއި ފަސޭހަވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް ހަމަޖައްސާފައި. އެގޮތުން އެސްއެމްއެސް ނޮޓިފިކޭޝަން ލިބޭ ގޮތް ހެއްދެވުމަށް ބްރޯޑްބޭންޑް ޔޫސޭޖް ޕޯޓަލް އަށް ލޮގިން ކުރައްވައިގެން ފަސޭހަކަމާއެކު އެކްޓިވޭޓް ކޮށްލެވޭނެ،" އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.\nދިރާގުން ބުނީ އެ ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ޔޫސޭޖް އެލަވަންސް ފަސޭހަކަމާއެކު މޮނިޓަކޮށް ބެލެހެއްޓޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ހަމަ އެއާއެކު ދިރާގު މޯބައިލް އެޕް މެދުވެރިކޮށް ވެސް އިންޓަނެޓް ޔޫސޭޖް ބެލޭނެ ކަމަށް ވެސް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.\nދިރާގުން ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑް ޕެކޭޖުތަކަށް ގެނައި ބަދަލާ ގުޅިގެން ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑްގެ އެޑް އޮން ނުވަތަ ބޫސްޓަތަކަށް ވެސް ވަނީ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފަ އެވެ. އެގޮތުން ހުރިހާ ބޫސްޓަރެއްގެ އެލަވަންސް ވެސް ވަނީ އިތުރުކޮށްފައި އެވެ. އަދި 900ރ. އަށް ލިބޭ 100 ޖީބީގެ ބޫސްޓަ މިހާރު ލިބިގެން 790 ރ.އަށް ލިބެ އެވެ.\nއެ ކުންފުނިން އަލަށް ތައާރަފު ކުރި ޕެކޭޖަކީ 30 ޖީބީގެ އެލަވަންސް އަކާއެކު 350 ރުފިޔާއަށް ލިބޭ ފައިބަ5އެމްބީޕީއެސްގެ ޕެކޭޖެކެވެ.\nދިރާގުން ބުނީ މުޅި ރާއްޖެއަށް ފައިބަ ބްރޯޑްބޭންޑްގެ ހިދުމުތް ފުޅާ ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން 2016 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މާލެ، ވިލިމާލެ އަދި ހުޅުމާލޭގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ 41 ރަށަކަށް ފައިބަގެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.\nދިރާގުން ވަނީ ފައިބާ ބްރޯޑްބޭންޑްގެ އިތުރުން އޭޑީއެސްއެލް ގެ ހިދުމަތް ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ބޮޑެތި ހުރިހާ ރަށަކަށް ވަނީ ފޯރުކޮށްދީފަ އެވެ.\n20 ކޮމެންޓް, 41 ރިއެކްޝަންސް\nޑޭޓާ ހަމަވީމާވެސް ކުރިން ލިބޭ 1 އެމްބީޕީއެސް. ކަސްޓަމަރުންގެ ލޮލުގައި އަނދުން އަޅުވާވަިއ އެ ސްޕީޑް ދައްކޮއްލީ 256 ކޭބީ އަށް.\nޖީބީ އެލަވެންވެސް އިތުރު ކުރިޔަސް ބޭސިކް ޕެކޭޗްތައް ސްޕީޑް އެވެރެޖްކޮއް5އެމްބީޕީ އެސް ވީމަ ކޮންޕެޓިޓާރސް ގެ ސްޕީޑައް ވުރެ ދައް .. އާރްއޯއެލް އިން6އެމްބީޕީއެސް 40 ޖީބީ އާއެކު ލިބޭ 399 އަކައް .. އޮފާރސްތައް އަދި މިއައްވުރެ ރަގަޅު ކޮއްފިޔާ ދިރާގައް ބަދަލު ކުރާނަން .. ދިރާގުގެ އިންޓަރނެޓް ބެކްބޯން އަދި އިންޓަރނެޓް ސްޓެބިލިޓީ އެހެން ފަރާތަކައް ވުރެ ރަގަޅު .. ދިރާގު ޓީވީ ވެސް 300 ރުފިޔާ މަހު ފީ އައްކައް ލިބޭތީ އޯކޭ..\nމިދިޔަމަހު އަޅުގަނޑުގެ ޕެކޭޖް ބަދަލު ކޮށްލީ 399 އަކުން 550 އަށް. 399ރ ގެ ޕެކޭޖްގައި މަހަކު ދެފަހަރު ބޫސްޓް ކޮށްގެން ގަތްގަނޑަކަށް މަހަކު ދައްކަންޖެހެނީ 600 އައީ 700 ވަރަކަށް ރުފިޔާ. 550ރ ބަދަލު ކުރީ އިތުރަށް ބޫސްޓް ކުރަން ނުޖެހޭނެކަމަށް. އެއީތެދެއް ބޫސްޓް އިތުރަށް ކުރާކަށް ނުޖޭހޭ. 550ރ ބަދަލު ކުރިމަހުގެ ބިލަށް 1200ރ. 399ރ ގެ ޕެކޭޖުން 550ރ ބަދަލު ކުރިއިރު ދިރާގު ކައުންޓަރުން އަހަލީން ކިހިނެއްތޯ މިޖާޖްކުރަނީ. އެތަނުން ބުނެދިނީ މަހުގެ މެދުން ބަދަލު ކުރީމަ ޖާދު ކުރާނީ 399/2 އާއި 550/2. ޖުމްލަ 474.5ރ. އެކަމަކު ބިލް ލިބުއިރު 1250ރ ކޮންތާކުން ކިހިނެތް އައި އަދަދެއްކަމަށްވެސް ރޭކާ ނުލި. 948=399+550 މިއުސޫލުން ބެއްޔަސް މިބިލުން ވާނުވާނޭނގޭ. އެނގޭކަމަކީ އަޑިނޭނގޭ ޗާރްޖެސް ތަކެއް ބިލުގައިވާކަން. ދަންނަވަށް މިއުޅޭ ވަހަކައަކީ އެއްޕެކޭޖުން އަނެއްޕޭކޭޖަށް ކޮންމެ ފަހަރަކު ބަދަލު ކުރުމަކީ އެޑްވާންސް ވައްކަމެއް ކޮށްލަން ލިބޭ ރަނުގެ ފުރުސަތު. ވާނުވާވެސް ނަންގާ ޖީބްކަނޑާލުން.\nފައިބަރަ ޕެކޭޖްތައްވެސް އެލަވެންސްކޮޅު ހުސްވީމް 1 އެމްބީޕީއެސް އަށް ވައްޓާލާ، ދެންނުވަނެ އެއްވެސް ކަމެއް. އެޑީއެސްއެލްގަ 512 ކޭބީޕީއެސް އަށް ދައްކޮއްލަނީ. މިހާރު ހުރިހާކަމެއްވެސް ކުރަނީ އިންޓަނެޓް އިން...ކިހިނެއްމިވަރުން މިކަން ކުރަނީ...\nއޯޝަން ފައިބަރ ކޭބަލް ލައިން އިންްޖިނޭރެއް\n8.9 ޓުރިލިއަން އެމް ބީ ޕީ އެސް ގެ ސުޕީޑުއިންސާނުންގެ ހަމަލޮށް ނުފެންނަވަރައް މަކުރޯ ލެވެލައް އިންޓަރނެޓުގެ ސުޕީޑު ދައްކޮށް ނަންގަވަމުން ގެންދަވާ އަގު ވަރައްބޮޑުކަމައް ފެނެއެވެ. ފައިބަރ ނެަޓުވޯކު ބޭނުންކުރާ އެހެނިހެން ގައުމު ތަކުން ފޯރުކޮށްދެމުންގެންދަވާ ސުޕީ އެތައް ތަނެއްމަތިކޮށް ހުރި އިރު އަގުވެސް ވަރައްބޮޑުތަން އަގުހެޔޮކަން ފާހަނގަ ކުރެވޭ... އަޅުގަނޑުގެ ރިކުއިސްޓެއް ރާއްޖޭގެ ނެޓުވޯކު ތަކުން މިކަންކަމައް އެކަށީގެންވާ ހައްލެއް ހޯއްދަވައި ދެއްވުމައް.. ކޮންމެ އަހަރީ ރިޕޯރޓުތަކުން ފައިދާ އެތަކެއް މިލިއަނުން ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ ނެޓުވޯކުތަކުން ހޯދެނީ މިދެންނެވި ސަވަބުރަކުގެ ބޭނުން ގިފައިގެން ކަން ގަބޫލުކުރެވޭ..\nއެންގަޑު ކާންދީފައި ކަރުބުޑުގައި ހިފަނީދޯ.\nއެމެރިކާގެ ސާންތަ މާރިއާއިން ފެށިގެން މުޅިދުނިޔެ ވަށައިގެން އަޅާފައިވާ މެރިން ފައިބަރ ކޭބަލާއި ލޭންޑު އެއްގަމުމަގުން ފަރުބަދަ ތަކުގެ މަތީންނާއި ކޯރުތައް ހުރަސް ކޮށް އަޅާފައިވާ ކޭބަލުން އެއްވެސް ގޮތަކަށް ވެސް އަސްލު ސުޕީޑުކަމައްވާ 8.9 ޓުރިލިއަން އެމް ބި ޕީ އެސް ގެ ސުޕީޑޫ ކީއްވެތޯ މިހާދަށްކޮށް މިދެނީ ކީއްވެކަމެއް ވިސްނާ ވިސްނާ ނޭގުނެވެ. ޔާގީންވާ ކަމަކީ ފައިބަރ އޮޕުޓިކަލް ކޭބަލުގެ ޑާޓާ ޓުރާންސްފަރ ސުޕީޑަކީ އެކޭބަލްގެ ދިގުމިން ކިތަންމެ ދިގުކަމައްވިޔަސް ސުޕީޑަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އަންނަ އެއްޗެއްނޫން.. ވީމާ ސުޕީޑު މިހާރައްތުރެން މަތިކޮށް ތިޔަނަންގަވާ އަގުތައް ބޮޑުތަނުން ހެޔޮކޮށް އެލަވަންސް މަތިކޮށް ދުނިޔޭގެ އެހެނިހެން ނެޓުވޯކުތަކާއި އެއްހަމައެއްގައި ހިފެހެއްޓުމައް ދަންނަވަން...އަހަރީ ރިޕޯރޓު ބިލިއަނުން ފައިދާ ޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި ޚިޒުމަތުގެ އަގުވެސް އެބަޖެހޭ ތިރިކޮށް ފެންވަރު ރަނގަޅު ޚިޒުމަތަކައް ބަދަލުވެ އަތްފޯރާ ފަށުގައި ބެހެއްޓުން..\nސުޕީޑު ދައްކޮއްލީ ދެންކޮންރަގަޅެއް.\nއުރީދޫ މީހުން ރައްޔިތުން ފެލުމުގައި... ވަރަށް ތަފާތު؟\nފެންވަރު ރަނގަޅު ހިދުމަތެއް އަދި އެކަށީގެންވާ އަގެއްގައި ބޭނުންނަމަ އުރީދޫ ހިޔާރު ކުރޭ.\nބޮލުގަ ރިއްސާ ތިހާވަރައް ތި ޕެކޭޖުތަކައް އިރުކޮޅަކާ ބަދަލު ނުކޮއްބަލަ ހަދަންވީ ގޮތެއް ނުހަދަންވީ ގޮތެއްނޭންގި ލާރި އަޅައިރައް އޮންނަނީ ހުސްވެފަ ބޯހަލާކު


BBC Ge Aa Veriyaa Muvahzzafunna: Social Media Ga Siyaasee Post Thah Nukuraathi! | Hathaavees\nބީބީސީގެ އާ ވެރިޔާ މުވައްޒަފުންނަށް: ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ސިޔާސީ ޕޯސްޓުތައް ނުކުރާތި!\nސެޕްޓެމްބަރު 4, 2020 ހަތާވީސް އޮންލައިން\nބީބީސީގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލްގެ މަގާމަށް ހަމަޖެއްސި ޓިމް: ފޮޓޯ / ރޮއިޓާސް\nބްރިޓިޝް ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޯޕަރޭޝަން (ބީބީސީގެ މުވައްޒަފުން ސިޔާސީ އެއްވެސް ޕޯސްޓެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޝެއާ ނުކުރުމަށާއި ޕޯސްޓު ނުކުރުމަށް އެ ޗެނަލްގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް ޓިމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއޭނާ ބުނީ މުވައްޒަފުން އެފަދަ ކަންކަން ކުރުމުން [މުވައްޒަފުން ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ދެކޭ ގޮތް] ހާމަ ކުރުމުން، އެ ޗެނަލްގެ ހަމަހަމަކަން ހަލާލުވެގެންދާ ކަމަށެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ޓީވީ ބްރޯޑްކާސްޓާ ނުވަތަ ޕްރެޒެންޓަރުން އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ހިޔާލުތައް ޕޯސްޓު ކުރުމުން އެމީހެއްގެ ޝޯއެއް ބަލަން ތިބޭ އާއްމުންނަށް އެ ޕްރެޒެންޓަރު ވަކި ގޮތަކަށް ވިސްނުން ގެންގުޅޭ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށް ޓިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ހިޔާލު ނޫނީ އެމީހަކީ ކޮލަމިސްޓަކަށް ވާން ބޭނުން ނަމަ އެއީ އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ނިންމުމެއް، އެކަމަކު އެފަދަ ކަމެއް ކުރާ މީހަކު ބީބީސީގައި މަސައްކަތް ކޮށްގެން ނުވާނެ،" މުވައްޒަފުންނާއި މުހާތަބުކޮށް ޓިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nބީބީސީއަކީ މީގެފަހުން ޔޫކޭގެ ހުރިހާ ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކާއި ސިޔާސީ ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ ބަސްތަކާއި ހިޔާލުތައް ގެނެސްދޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އާއްމުންނަށް ޓިމް ވަނީ ޔަގީންކަން ދެއްވާފައެވެ.\n"ބީބީސީ އަކީ ވަކި ބައެއްގެ އެއްޗެއް ގޮތަށް އިހުސާސް ވިޔަކަ ނުދޭނަން. މިއީ ހުރިހާ އުމުރެއްގެ މީހުންގެ ހިޔާލުތައް ގެނެސްދޭނެ ޗެނެލަކަށް ވާނަން. ސިޔާސީ ގޮތުންވެސް ހުރިހާ އުމުރު ފުރައަކާ ގުޅޭ އެއްޗެހި ގެނެދޭނަން. މިއީ އެންމެންގެވެސް ބީބީސީކަން އިހުސާސް ކޮށްދޭނަން،" ޓިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nPrevious ކުރީގެ މެންބަރު ހުސެއިން މުހައްމަދު އަވަހާރަވެއްޖެ\nNext ހުސައިން އަކީ ދަތި އުނދަގޫ ވަގުތުތަކުގައިވެސް ހެޔޮ ލަފާ މަޝްވަރާ ދެއްވި އެކުވެރިއެއް: ރައީސް\nމިއަދު ޕޮޒިޓިވްވީ 81 މީހުން، 111 މީހަކު ރަނގަޅުވި\nސެޕްޓެމްބަރު 19, 2020\nއިންސާފު ގާއިމްކުރަން ލިބުމުންވެސް އަނިޔާގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ މާނައެއް އޮތް ކަމެއް ނޫން: އަލީ ހުސައިން\nމާފުށި ޖަލުގައި މީހުންގެ ގަޔަށް ބަޑި ޖެހި ގޮތުގެ ހަގީގަތް ރައްޔިތުންނަށް ސާފުވާން ޖެހޭ: އެމްޑީޕީ\nމައުމޫނަށް ވުރެ ނަޝީދުގެ އަނިޔާވެރިކަން މިއަދު ވަނީ ބޮޑުވެފައި: ޝުއައިބު\nމައުމޫންގެ އަނިޔާވެރިކަން ހައްދު ފަހަނަ އަޅާ ދިޔަ ދުވަހަކީ އީވާން ނަސީމް މަރާލި ދުވަސް: ނަޝީދު


Ibu ekulavaali budget maadhamaa Finance ah fonuvanee\nއިބޫ އެކުލަވާލި ބަޖެޓް މާދަމާ ފިނޭންސް އަށް ފޮނުވަނީ\nއިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް، އިބޫގެ ފަރާތުން އެކުލަވާލާފައިވާ ބަޖެޓް މާދަމާގެ ކުރިން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއަށް ފޮނުވާނެ ކަމަށް އިބޫގެ ތަރުޖަމާނު މާރިޔާ އަހުމަދު ދީދީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nމިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މާރިޔާ ވިދާޅުވީ، މާލިއްޔަތު ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އަހަރު ނިމުމުގެ ދެމަސް ކުރިން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން މަޖިލީހަށް ބަޖެޓް ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\n"އެމަނިކުފާން [ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު] އަށް އެކަން ކުރެއްވޭނެ ގޮތަށް އެމުއްދަތު އޮއްވައި އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަޖެޓް އެބޭފުޅުންނާއި ހިސާބަށްދާނެ، އެހެންވީމަ އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ މާދަމާ އެބޭފުޅުންނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެ، މާދަމާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވޭނެހާ ވަގުތު އޮއްވާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަޖެޓް އެބޭފުޅުންނާއި ހިސާބަށްދާނެ،" މާރިޔާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމާރިޔާ މިގޮތަށް ވިދާޅުވެފައިވާއިރު، ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން މިދިޔަ މަހު ވަނީ މިމަސް ނިމުމުގެ ކުރިން ބަޖެޓެއް އެކުލަވާލައި ހުށަހެޅުމަށެވެ. އެގޮތަށް ނިންމީ މި ސަރުކާރުން ދެކޭގޮތުގައި އާ ސަރުކާރުގެ އޮނިގަނޑާއި ސިޔާސަތުތައް ހިމެނޭހެން 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓު ހުށަހެޅުމަކީ މުހިއްމުކަމެއް ކަމަށް ދެކޭތީ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.\nރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ މާރިޔާ އަހުމަދު ދީދީ