SunOnline: Sun Kuruvaahaka Mubaaraai: Mamma\nލިޔުނީ: އައިޝަތު ލިޔުޝާ\n1 އަހަރު 1 މަސް ކުރިން - 09 ޖޫން 2017 16\nވިލިމާލޭ ކުޑަކުދިންގެހިޔާގެ ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރޭގައި ހުރި އެކަކަށް އޮވެވޭ ވަރުގެ އެނދެއްގައި އުމުރުން އެންމެ ނުވަ މަހުގެ ތުއްތު ސަވާ މޭމަތީގައި ބާއްވާލައިގެން އުމުރުން ތޭރަަ އަހަރުގެ ސަރާ އޮތެވެ. ދެއަތުން ސަވާގެ ހަށިގަނޑުގައި ވަށާލައިގެން އޮތް އިރު ދެލޮލުގެ އަރިމަތިން ފައިބައިގެންދާ ކަރުނަތައް ދެފަރާތުގެ ކަންފަތް ތެރެއަށް ހިނދެމުން ދެއެވެ. ފުން ނިންޖަކުން ނިދާލާފައި އޮތް ސަވާގެ މޫނުމަތިން ވެސް ގިނައިރު ރޮއެފައި ހުރި ކަމުގެ ނިޝާންތައް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. މަތިން މަޑު ރާގަކަށް އެނބުރެމުންދާ ފަންކާ އަށް ސަރާގެ ނަޒަރު ސީދާވެފައި ވިއެއް ކަމަކު އޭނާގެ ހިތާއި ސިކުނޑި ގުޅިފައިވަނީ މީގެ އަށް ގަޑީރު ކުރިން ބަޔަކު މީހުން ބިމު އަޑީގައި ވަޅުލާފައި އައި އެ ދެބެންގެ ލޯބިވާ މަންމަގެ ހަނދާންތަކެވެ.\n"ކޮއްކޯ. މެންދުރު ކާން ތައްޔާރުވެފައި ހުރީ. އަވަހަށް ހިނގާ" ކުއްލިއަކަށް ސަރާ ސިހުނީ ތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ އޯގާތެރި ދައްތައެއްގެ އަޑުންނެވެ. އެއްފަރާތަކަށް ބޯއަރިކޮށްލާ އެނދު ކައިރީގައި ހުރި މެދުއމުރުގެ އަންހެންމީހާ އަށް ބަލާލަމުން ސަރާ ދެފަރާތަށް ބޯހަލުވާލީ ކާން ދެކޮޅުހަދަމޭ ބުނާ އުސޫލުންނެވެ. އޭނާ ކިތަންމެ ބޭނުންވިޔަސް މިވަގުތު އޭނާގެ އަރުން އެތެރެއަށް ފެންފޮދެއް ވެސް ނުދާނޭކަން އޭނާ އަށް އެނގޭތީއެވެ.\nބާލީސް މަތީގައި ސަވާ ބާއްވާލުމަށްފަހު އެނދުގެ އެއްފަރާތުގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ދެބެންގެ ހެދުންތައް އަޅާފައި ހުރި އާދައިގެ ސްކޫލް ދަބަހެއް ސަރާ ހުޅުވާލިއެވެ. އޭނާ އެތަނަށް އަންނަން ފޮށްޓަށް އެއްޗެހި އެޅިއިރު މަންމަ ސަނާގެ ބައެއް ސާމާނު ވެސް ވަނީ އެދަބަހަށް އަޅާފައެވެ. މަންމަގެ ދެތިން ހެދުން އަތަށް ނެގުމަށްފަހު ހެދުންތައް މޭގައި ޖައްސާލަމުން ސަރާ އަށް ބާރަށް ރޮއެގަނެވުވެ. ކުއްލިއަކަށް ކަރުނަތަކާއިއެކު އޭނާގެ ފުސްވެފައިވީ ދެލޯ އަމާޒުވީ ހެދުންތަކުގެ ތެރެއިން އޭނާގެ އުނގުމައްޗަށް ވެއްޓުނު ކުޑަކުދިން ތާނަ ލިޔަން ގެންގުޅޭ ކަހަލަ ކަރުދާސް ތުނި ފޮތަކަށެވެ. ހެދުންތައް ދޫކޮށްލަމުން އެފޮތް ނަގާ ދެލޯ ކައިރި ފޮހެލުމަށްފަހު އެފޮތަށް ރަނގަޅަށް ބަލާލިއެވެ. ފޮތް ހުޅުވާލިތަނާ ނިދާފައި އޮތް ސަވާ ރޯންފެށި އަޑަށް ބާލީހާއެކު ކޮއްކޮ ގެނެސް ދަމާލާފައިވާ ދެފައި މަތީގައި ބާއްވާލަމުން ދެފަރާތަށް ކުޑަކޮށް ތަޅުވާލިއެވެ. އިސާހިތަކުން ސަވާގެ ރުއިމުގެ އަޑު މަޑުމަޑުން ކެނޑެމުން ދިޔައެވެ.\n"ދަރިފުޅާއެވެ. މީ މަންމަ ހަމައެކަނި ދަރިފުޅަށްޓަކައި މިދުނިޔެއަށް ދޫކޮށްފައިވާ އަގުހުރި ހަދިޔާއެކޭ ހީކޮށްލާށެވެ. މިފޮތުގައި މަންމަ ހިއްސާ މިކުރަނީ މަންމަގެ ހަޔާތުގެ ވާހަކަތައް ވަރަށް ކުރު ކޮށެވެ. މަންމަ ދެކޭ ގޮތުގައި މިވާހަކަތަކީ ދަރިފުޅަށް އެނގެންޖެހޭނެ ވާހަކަތަކެކެވެ. ދަރިފުޅު އަބަދުވެސް އަހަމެއްނޫން ހެއްޔެވެ؟ މަންމަ ހިތާމަކުރަނީ ކޮންކަމަކާ ހެއްޔެވެ؟ މަންމަ ދެރަވަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު ދަރިފުޅަށް މިފޮތް ކިޔާ ނިމޭއިރު ލިބޭނެެއެވެ. ތީ މަންމަގެ ހިތްވަރުގަދަ ދަރިފުޅެވެ. ލޮލުން އެންމެ ކަރުނަތިއްކެއް ވެސް ވައްޓާނުލާ މި ފޮތް ކިޔާ ނިންމައްޗެވެ. ދަރިފުޅުމެންދެކެ މަންމަ ވަރަށް ލޯބިވަމެވެ.\nމަންމަ ހަނދާން ހުންނަން ފެށިއްސުރެ މަންމަގެ އާއިލާ އެއް ނުދެކެމެވެ. މަންމަ އުޅުނީ އެކަނިއެވެ. މީހުންނަށް މަސައްކަތްކޮށް ދިނުމުން އެމީހުން މަންމަ އަށް ބަނޑުފުރާ މުއްތި ކުރެވޭ ވަރަށް ކާއެތިކޮޅު ދެއެވެ. ހިތްހެޔޮ ބައެއް މީހުން ލާފައިދޭ ބާހެދުން އެއީ މަންމަގެ އެންމެ އާ ހެދުންތައް ކަމުގައި ދެކުނީމެވެ. މަންމަ ނިދަނީ ހިތްހެޔޮ ދެމަފިރިއެއްގެ ގޭގައެވެ.\nމަންމަ ފުރާފުރިހަމަވެ އަށާރަ އަހަރުވީތަނާ މަންމަގެ ހަޔާތަށް އަލަށް ފިރިހެނަކު އައެވެ. އެއީ ވައްކަމުގެ މައްސަލައެއްގައި ރަށަށް އަރުވާލާފައި ހުރި މީހެކެވެ. އެމީހާ ދެކެ މަންމަ ހިތާއި ފުރާނައިން ލޯބިވީމެވެ. ނަމަވެސް ރަށުގެ ގިނަ މީހުން ރުހޭ ކަމެއް ކަމުގައި އެކަމެއް ނުވިއެވެ. އެހެންކަމުން މަންމަ އަށް ޖެހުނީ އޭރު މަންމަ އުޅުނު ގެ ދޫކޮށްލާށެވެ. އެގޭ މީހުން މަންމަ އެގޭގައި ހުންނަން ބޭނުންނުވީއެވެ. މަންމަ ދާނެ އެއްވެސް ތަނެއް ނެތެވެ. ރަށުގައި އުޅޭ މީހުން ހަޑި އެއްޗެހިކިޔާ މަލާމަތް ކުރަން ފެށުމުން މަންމަ ރަށުން ފޭބީމެވެ. މަންމަ ދިޔައީ އޭރު މަންމަ ރައްޓެހިވެގެން އުޅުނު މީހާގެ ރަށަށެވެ. އޭނާ އެއް އަހަރު ފަހުން ސަލާމަތްވެގެން އައިސް މަންމަ އާއި ކައިވެނިކުރާނެ ކަމުގައި ބުނެ މަންމަގެ ގެނބެމުންދިޔަ ހިތަށް ހިތްހަމަޖެހުން ގެނެސްދިނެވެ.\nއަނެއްކާ ވެސް ބީރައްޓެހި ބައެއްގެ ތެރޭގައި މަންމަ އުޅެން ޖެހުނީ ވަރަށް ހާލުގައެވެ. މަންމަ ހުރީ މަންމަގެ ލޯބިވެރިޔާގެ މައިންބަފައިން ކައިރީގައިި ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ފަރާތުން މަންމަ އަށް ލިބިގެން ދިޔައީ އަނިޔާ އާއި ނަފްރަތެވެ. މަންމަ ކެތްކުރީ މިދިނިޔެއަކީ އިމްތިޙާންގެ ގޮވައްޗޭ ހިތަށް އަރުވަމުންނެވެ. އެގޮތުގައި ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދަނިކޮށް މަންމަގެ ލޯބިވެރިޔާ ބުނި ފަދައިން އެއް އަހަރު ވީތަނާ އޭނާ ސަލާމަތްވެގެން އަތުވެއްޖެއެވެ. މަންމަގެ ނިވެމުންދިޔަ ބައްތީގެ ހުޅުކޮޅަށް ދެން ކުޑަވެސް ލޮޅުމެއް ނާރާނޭ ހިތާ މަންމަ އުފާ ކުރީމެވެ. ނަމަވެސް ކަންތައްވީ މަންމަ ހީކުރި ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. އޭނާ މަންމަގެ ނުރުހުމުގައި މަންމަގެ އިއްފަތްތެރިކަން ފޭރިގަތެވެެ. މަންމަގެ ދުނިޔެ ހުއްޓިއްޖެ ކަމުގެ އިހުސާސް އެދަނޑިވަޅުގައި މަންމަ އަށް ކުރެވުނުވެ. މަންމަ ރޯއަޑު އަހާނޭ އެއްވެސް ފަރާތެއް ނެތެވެ. މަންމަ ކުރި ދިގު އިންތިޒާރުގެ އިނާމަކަށް ލިބުނީ ޒަހަރަށް ވުރެ ވެސް ހިތި އެއްޗެކެވެ. އެވާހަކަތައް އެހެން މީހަކަށް ކިޔާ ނުދިނުމަށް އޭނާ މަންމަ އަށް ބިރުދައްކާ އިންޒާރުދިނެވެ. ނަމަވެސް އޭރު މަންމަ ވަނީ ދިރިއުޅުންމަތިން މުޅިން ފޫހިވެފައެވެ. މަރުވޭތޯ ދުޢާ ވެސް ވެސް ކުރެވެން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް މަރުވަންދެން ވެސް ދިރިއުޅެން ޖެހޭނެނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމުން އާހިތްވަރަކާއެކު މަންމަ ދިރިއުޅުމައިގެން ކުރިއަށްދާން ފެށީމެވެ.\nނަމަވެސް ދަރިފުޅާއެވެ! އޭގެ ދޮޅުމަސް ފަހުން މަންމަ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ ހާދަ ލަދުވެތި ކަމަކާއެވެ. މަންމަ ދަރިފުޅަށް ބަލިވެ އިނީއެވެ. ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ މުޅި ރަށަށް މަންމަ ބަދްނާމް ވެއްޖެއެވެ. ހުންނަ ގެއިން ވެސް މަންމަ ނެރެލައިފިއެވެ. މަންމަ އަށް އެހާލު ޖެއްސީ ކާކުކަން އެންމެންނަށް ރޮމުން ބުނެދެމުން ދިޔައީމެވެ. ނަމަވެސް އެކަކު ވެސް މަންމަ އަށް އިތުބާރެއް ނުކުރިއެވެ. އެރަށުގެ ވަލާއި ކައިރީގައި ހުރި އާދައިގެ ބާ ގެގަނޑެއްގައި ދަރިފުޅު ބަނޑަށް ލައިގެން މަންމަގެ ހިތްދަތި ދުވަސްތައް ގުނަން ފެށީމެވެ. ހަނޑޫ ބަސްތާއެއްގައި ފީފުކެއް އޮތަސް މުޅި ހަނޑޫ އެތި ފީނުވާނޭ ބުނާ އުސޫލުން އެރަށު އެންމެންނަކީ ނުބައި ބައެއްގެ ގޮތުގައި މަންމަ އަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތިވާން ފެށީ އެރަށުން ބައެއް ހިތްހެޔޮ މީހުންގެ އޯގާތެރިކަން އެކަނި އުޅެމުން އައި މި މަންމަ އަށް ލިބެން ފެށުމުންނެވެ.\nމަންމަ ދަރިފުޅު މި ދުނިޔެއަށް ގެނައީ އެކަނި އޮވެއެވެ. މަންމަ އަށް އެހީވެދެން އެގެއަށް މީހަކު އައީ މަންމަ ދަރިފުޅު ވިހާފައި ފޫޅުވެސް ވަކިނުވެ އޮށްވައެވެ. ރަށުގެ ބައެއް މީހުން ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް އަންގާނެ ކަމަށާއި ، މަންމަ އާއި އަޅާލާނެ މީހަކު ނެތުމުން ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދާ ވަހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. އެކަން އެމީހުން ހުއްޓާލީ މަންމަ ރޮއެ އާދޭސް ކުރި ވަރުންނެވެ. ސަބަބަކީ މަންމަ އެކަނި އުޅެން ބޭނުންވާތީއެވެ. ބައެއްގެ ހިމާޔަތުގައި މަންމަ ނިމިދާން ބޭނުންނުވާތީއެވެ. މަންމަގެ ލޯބިވާ ތިދަރިފުޅަށް ދެރަގޮތެއްވާން މަންމަގެ ހިތް ނުރުހޭތީއެވެ.\nދަރިފުޅު ގޮވައިގެން އެކަނި ދުވަސްތައް ވޭތުކުރަމުން ދަނިކޮށް އަނެއްކާ ވެސް ނުލަފާ ޖަނަވާރެއްގެ ވަކިތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް މަންމަ ވެގެން ދިޔައިރު ދަރިފުޅަށް ކިރިޔާ ފިރުކެވޭ ކަމެވެ. އެރޭ ދަރިފުޅު ގޮތްހުސްވެފައިި އޮތް މި މަންމަ އަށް ބަލަން އިނދެ ރޮމުން ދިޔަ ގޮތް އަދިވެސް މަންމަ އަށް ފެންނަ ކަހަލައެވެ. ދަރިފުޅަށް ކާންދޭން މަންމަ ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުރި ބަކުން ތަށީގައި ހިފާލާނެހާ ހިތްވަރު ވެސް މަންމަގެ ނެތެވެ. އެންމެ ފަހުން މަންމަ ކޫއްތެމުން ގޮސް އެތައްޓާއި މަންމަގެ ދެފައި ކައިރިވީ ވަގުތު މަންމަ ފައިތިލަ ތަށީގައި ޖެހި މަންމަގެ ފައިތިލަ މައްޗަށް ބަކުން ތަށި ބަނޑުންވީއެވެ.\nދަރިފުޅަށް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އެދުވަހު ދަރިފުޅު ކެއީ މި މަންމަގެ ފައިތިލަ މަތީގައި ހުރި ކާއެތިކޮޅެވެ. އެވެސް ދަރިފުޅު އަމިއްލަ އަށް ފިރުކެމުން ރޮމުން އައިސް އަނގަ ޖަހައިގެންނެވެ. އެވަގުތު މަންމަގެ ހިތަށް ހާދަ ތަދުވިއެވެ. އެންމެފަހުން ދަރިފުޅު ރޮއެރޮއެ ބަލިވެގެން ނިދީ މަންމަގެ ފައިތިލަ މަތީގައެވެ. އެހާލުގައި އަނެއްކާ ވެސް މަންމަ ކެތްކޮށް ދިރިއުޅުމައިގެން ކުރިއަށް ދަނިކޮށް ދެވަނަ ފަހަރަށް މަންމަ ބަލިވެ އިނދެއްޖެއެވެ. މިފަހަރު މަންމަގެ ނަސީބު މަންމަ އާއި އެއްކޮޅުވެ ބަލިވެއިންތަނާ ބަނޑުގައި އޮތް ދަރިފުޅު ބައިގެން ދިޔައީ ރަށުތެރެއަށް މަންމަ ބަދުނާމް ވުމުގެ ކުރިންނެވެ. އެކަމަށްޓަކައި މަންމަ ކަލާނގެ ހަޟްރަތަށް ހާސްފަށުން ޝުކުރު ކުރީމެވެ.\nދަރިފުޅުގެ އުމުރުން ތޭރަ އަހަރު ވަންދެން މަންމަ އެރަށުގައި ހޭދަކުރީމެވެ. އުޅެމުން އައި ގެގަނޑު ވިއްސާރައިގާ ޖެހި ހަލާކުވުމުން ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން މަންމަ ކުރިން އުޅެމުން އައި ރަށަށް ބަދަލުވީ އެނޫން ގޮތެއް ނެތުނީމައެވެ. ރަށު ބައެއް މީހުންގެ ފަރާތުން މަންމަ އަށް ހިނިތުންވުމެއް ލިބުނަސް ގިނަމީހުން ތިބީ މަންމަ ދެކެ ފޫހިވެފައި ކަން އެނގުނީ އެމީހުން މަންމަ ފެނި މޫނު އަނބުރާލި ގޮތުންނެވެ. އަދި ދަރިފުޅަކީ ބައްޕަ ނެތް ކުއްޖެއްކަން އެނގުނު ހިސާބުން މަންމަ އަށް ކުރާ ނަފްރަތު އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ.\nނަމަވެސް މަންމަ އަށް ލިބުނު ހިތްހެޔޮ އެކުވެރިއެއް ކައިރީގައި ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން އަނެއްކާ ވެސް އުޅެމުން ދިޔައީ މަންމަގެ ހަޔާތުން މާޒީވެ ދިޔަ ދުވަސްތައް ހަނދާން ނައްތާލަމުންނެވެ. ދަރިފުޅާއެކު އުފާވެރި ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރަން ފޮނި އުއްމީދުތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. މަންމަ އަށް ލިބުނު ހިތްހެޔޮ އެކުވެރިޔާ ބަލިވުމާއި ގުޅިގެން މާލެ އައުމުން އެގޭގައި ދަރިފުޅާއި މަންމަ އެކަނިވިއެވެ. މަންމަ ކުރި މަސައްކަތުން ކައިރި ފިހާރައަކުން މަންމަ އަށް މަސައްކަތު މީހެއްގެ ވަޒީފާ ލިބުމުން ދަރިފުޅު ރަށުގެ ޓިއުޝަން ނަގައިދޭ ކުއްޖެއް ކައިރިއަށް ފޮނުވަންފެށީ ކިޔެވުމަށް ދަރިފުޅު ފޯރި ހުންނަ ވަރުންނެވެ.\nދުވަސްތައް އެގޮތުގައި ހޭދަވަމުން ދިޔައިރު ފިރިހެނެއްގެ ފަރާތުން މަންމަ އަށް އެއްވެސް ގޯނާއެއް ނުލިބޭއެވެ. މަންމަ ހީކޮށްގެން ހުރީ މާޒީވެދިޔަ ފަދަ ހިތްދަތި ދުވަސްތަކެއް ދެން މަންމަގެ ހަޔާތުގައި ނުދައްކަވާނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު މަންމަގެ ލޯބިވާ ދަރިފުޅާ އެހެނެއްނުވިއެވެ. މި މަންމަގެ ހަޔާތަށް ތިންވަނަ ފަހަރަށް ވިހަގަދަ ހަރުފައެއް ވިހަލީ އެއްރެއެއްގެ މެންދަމު ދަރިފުޅު ނިދާފައި ވަނިކޮށެވެ. މަންމަ ރޮއެރޮއެ ހަކަތަ ހުސްވާ ވަރުވިއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ތަޤްދީރާއި މެދު މަންމަގެ ހިތުގައި ޝަކުވާ އުފެދުނެވެ. މަންމަގެ ހާލަތު އެންމެ ބޮޑަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ފަރާތަށް ދުޢާ ކުރަމުން ކެތްކުރަމުން ދަނިކޮށް މަންމަ ސަވާ ކޮއްކޮަ އަށް ބަނޑުބޮޑު ވެއްޖެއެވެ. ރަށު މީހުންގެ ހިތުގައި މަންމަގެ މައްޗަށް ނަފްރަތު އިތުރު ވެގެން ދިޔައެވެ. މަގުމަތިން ހިނގާފައި ދާއިރު މީހުންގެ ފަރާތުން މަލާމާތާއި އަނިޔާތައް ވެސް ލިބެމުން ދިޔައެވެ.\nމަންމަ ކޮއްކޮ ވިހެއީ ދުވަސްނުފުރާ ބަނޑަށް އަށް މަހުގައެވެ. މަންމައަށް އެހީވީ ގެ ކައިރީގައި އުޅުނު މުސްކުޅިފުރާގެ ދައިތައެކެވެ. ކޮއްކޮ އަށް ހަމަސް ވީތަނާ މަންމަ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިވާން ފަށައިފިއެވެ. މަންމަގެ ހާލަތު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދަށަށް ދާތީ ދަރިފުޅު އެތައް ފަހަރަކު މަންމަ އާއި ސުވާލުކުރީމެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް މަންމަގެ ބަލި ބޮޑުވަމުން ދިޔަސް މަންމަގެ ބައްޔަކީ ކޮބައި ކަމެއް ޙުދު މަންމަ އަށް ވެސް ނޭނގޭއެވެ.\nމަންމަގެ ހަޔާތުގައި މާޒީވެ ގޮސްފައިވާ ހިތްދަތި ދުވަސްތައް ދަރިފުޅަށް މިކިޔާ ދެވުނީއެވެ. ދެން އޮތީ މަންމަގެ ނަޞޭޙަތެކެވެ. ދަރިފުޅު މަންމަގެ މި ނަޞޭޙަތް ކަނުލާ އަޑު އަހައްޗެވެ. މިދުނިޔެއަކީ ވަރަށް ކެހިވެރި ތަނެކެވެ. ހަސަދައާއި ރުޅިވެރިކަން ހުންނަ ކޮންމެ މީހެއްގެ ކިބައިން އެކަން ފެންނަން ނުހުރެދާނެއެވެ. ކުރިމަތީގައި ވަރަށް ރަނގަޅު ވެގެން އުޅުނަސް ހިތުގައި ރުޅިވެރިކަން ބަހައްޓައި ، ދުރުގައި ހުރެ މަލާމަތްކޮށް ހަދާ މީހުން ވެސް މިދުނިޔޭގައި އެންމެ ގާތްކޮށް އުޅޭ މީހުންގެ ތެރޭގައި ވެސް އުޅޭއެވެ. އެންމެ ގާތްކޮށް އުޅޭ މީހަކީ ހެޔޮ އެދޭ މީހެއް ކަމުގައި ނުވެވެސް ހިނގައިދާނެއެވެ.\nދަރިފުޅާއެވެެ! ހަނދާން ބަހައްޓައްޗެވެ. ފުރާނައިން އަތްދޮވެލާން ޖެހުނަސް ދަރިފުޅުގެ އިއްފަތްތެރިކަން ހިމާޔަތް ކުރެވޭތޯ ބަލައްޗެވެ. މަންމަ ފަދައިން ބަލިކަށި އަންހެނަކަށް ދަރިފުޅު ވެސް އަދި ކޮއްކޮ ވެސް ވިޔަ ނުދެއްޗެވެ؟ އެތެރެ ހަށީގައި ނޭވާ ހުރިހާ ހިނދެއްގައި ނަމާދެއް ދޫކޮށްނުލައްޗެވެ. އާޚިރަތް ދުވަހުން އެންމެ ފުރަތަމަ ހިސާބު ބެއްލެވޭ އަޅުކަމަކީ ނަމާދެވެ. ދަރިފުޅަށް ދެރަގޮތެއް ހެދި މީހަކަށް އަބަދުވެސް މާފް ކުރައްޗެވެ. އެއީ ﷲ އަށްޓަކައި ކުރެވޭ ހެޔޮކަމެކެވެ. ކޮއްކޮއަށް އުފާވެރި މުސްތަގްބަލެއް ހޯދަދެއްޗެވެ. އަބަދުވެސް ހަނދާންކުރައްޗެވެ. އުނދަގު މަގުތަކަކީ ބައެއްފަހަރު އެންމެ ރީތި މަންޒިލަށް ގެންގޮސްދޭނެ ރާސްތާއެވެ.\nމަންމަގެ އެންމެފަހު އެދުމަކީ ދުވަހަކު ވެސް ތިދެކުދިން ވަކިނުވުމެވެ. މަރު ނޫނީ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ތިދެކުދިންގެ ދެމެދަށް ހުރަހަކަށް ވިޔަ ނުދެއްޗެވެ. ކޮއްކޮގެ މަންމައެއްގެ ރޯލު އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ދަރިފުޅު އަދާ ކުރައްޗެވެ. މަންމަ މިދުނިޔެ ދޫކޮށް މިދަނީ އުފަލުންނެވެ. މަންމައަށްޓަކައި ހެޔޮ ދުޢާ ކޮށްދޭނެ ޞާލިޙް ދަރިންތަކެއް މިދުނިޔެއަށް ދޫކޮށްފައެވެ. އެއް ދަރިއަށް ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތެއް ދީފައެވެ. އެދަރިއަކީ ތީއެވެ. މަންމަގެ ސަރާއެވެ. ދަރިފުޅަށް މަންމަ ދިން ތަރުބިއްޔަތުން މުޙިއްމު ނުކުތާތައް ހޮވާލައިގެން ކޮއްކޮ ތަރުބިއްޔަތު ކުރައްޗެވެ. އޭރުން އެދުނިޔޭގައި ވެސް މަންމަ އުފާކުރާނަމެވެ. ދަރިފުޅު ނުރޮއްޗެވެ. ކޮންމެކަމެއް ވެސް ވާނީ ރަނގަޅަށެވެ. ކޮއްކޮއަށް މަންމަގެ ވަރަށް ސަލާން ބުނެދެއްޗެވެ. މި މަންމަގެ މުޅި ރޫހަކީ ތިދެކުދިންނެވެ.\nފޮތް ލައްޕާލުމާއެކު ސަރާ އަށް ރޮވިއްޖެއެވެ. އަނގަ މަތީގައި އަތް އަޅާލީ އަޑުބޭރުވެ ނިދާފައި އޮތް ސަވާ އަށް ހޭލެވިދާނެތީއެވެ. މިދުނިޔޭގައި ލޯބިވާ މަންމަ ދިރިއުޅުނު ހިތްދަތި ހާލު އެނގި ހިތް ފަޅައިގެންދާވަރު ވިއެވެ. އެފަދަ ލޯބިވެތި މަންމައެއް އަބަދު ކައިރީގައި ހުރުމަށް ނޭދޭނީ ފަހެ ކޮން ދަރިއެއް ހެއްޔެވެ؟\n"އަހަރުނުވާ ތުއްތު ކުދިން ބައިތިއްބަން މިތަނުގައި ވަކިން ކޮޓަރިތަކެއްް ހުރޭ. މީގެ ފަހުން ސަވާ ހުންނާނީ ސަރާ އާއި ވަކިން. އަވަހަށް ގެނޭ ކޮއްކޮ" ރޮމުންދިޔަ ސަރާ ސިހުނީ އަންހެންކުއްޖެއްގެ އަޑުންނެވެ. އެ އަންހެންކުއްޖާ އަށް ސަރާ ބަލާލީ ކަރުނުން ފުރިފައިވީ ދެލޮލަކުންނެވެ. ބާލީސްމަތީގައި ނިދިފައި އޮތް ސަވާ ނަގާ ކޮނޑުމައްޗަށް ލަމުން ބާރަށް ބައްދާލީ އެއްވެސް މީހަކަށް އޭނާ އާއި ކޮއްކޮ ވަކިނުކުރެވޭނޭ ބުނާ ފަދައިންނެވެ.\n"ހެޔޮނުވާނެ. އަޅުގަނޑުގެ ފުރާނަ ނަގައިގެން ގެންދޭ. އެކަމަކު މި ކޮއްކޮ އަޅުގަނޑާއި ދުރުނުކުރޭ. މާތް ރަސްކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅަށްޓަކައި މި ކޮއްކޮ އަޅުގަނޑު ކައިރީގައި މި ކޮޓަރީގައި ބަހައްޓަދީ. މަންމަ ވެސް ބޭނުންވަނީ އެގޮތް. މި ކޮއްކޮ އާއި ނުލާ އަޅުގަނޑު މަރުވެދާނެ...." ސަރާ އަށް ރޮވޭ ވަރުން ރަނގަޅަށް ވާހަކަ ވެސް ނުދެއްކެއެވެ. އެ އަންހެންކުއްޖާ ސަރާގެ ބަސް ގަބޫލުކުރީ ޔަގީނުން ވެސް އެބަސްތަކުން އެހިތަށް އަސަރެއްކޮށްގެން ކަން ޔަގީނެވެެ.\nކޮޓަރިތެރެ ހުސްވުމާއެކު ސަރާ ސަވާ ގައިގާ ބާރަށް ބައްދާލާ ކޮލުގައި ބޮސްދިނެވެ. މޭތެރޭގައި ސަވާ ފޮރުވާލީ ހިތާއިހިތުން މަންމަ އަށް ވަޢުދުވަމުންނެވެ. ބާލީސްމަތީގައި ބޯއަޅާލީ މޭމަތީގައި ސަވާ ބާއްވާލަމުންނެވެ. ކަރުނުން ފުސްވެފައިވި ދެލޯ މަޑުމަޑުން ލެއްޕެމުން ދިޔައިރު ހަފަރާތުން ވަށާލާފައިވާ އަނދިރިކަމުގެ ތެރެއަށް އަލިކަން ގެނެސްދިނީ ޚިޔާލަށް ފެނިގެން ދިޔަ ލޮބުވެތި މަންމަގެ ފަރި ހިނިތުންވުމެވެ. އެވަގުތު ކަރުނައިގެ ތެރެއިން ސަރާގެ ތުންފަތްމައްޗަށް ވެސް ފަނޑު ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ.


Lanka Match Behlevumah Lanka Youth Minister Namal Raajje Ah!\nލަންކާގެ ސްޕޯޓްސް މިނިސްޓަރ ނަމާލް ރާޖަ ޕަކްސާ އާއި ރާއްޖޭގެ ޔޫތު މިނިސްޓަރ މަޚުލޫފް\nލަންކާ އާއި ރާއްޖެ ކުޅޭ މެޗް ބެއްލެވުމަށް ލަންކާ ޔޫތު މިނިސްޓަރު ނަމާލް ރާއްޖެއަށް\n10 އޮކްޓޯބަރ 2021 - 11:33:06\nސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕްގައި މިއަދު ދިވެހިރާއްޖެ އާއި ސްރީ ލަންކާ ބައްދަލުކުރާ މެޗު ބެއްލެވުމަށް ލަންކާގެ ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް މިނިސްޓަރު ނަމާލް ރާޖަޕަކްސަ މިއަދު ހެނދުނު ރާއްޖެ ވަޑައިގެންފި އެވެ.\nވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުން ނަމާލްއަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ ޔޫތު މިނިސްޓަރު އަހުމަދު މަހުލޫފެވެ.\nސްރީ ލަންކާއަށް މިހާތަނަށް ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގައި މޮޅެއް ނުލިބޭއިރު، އެޓީމު ކުޅުނު ފުރަތަމަ ދެ މެޗުން ބަލިވެ އެންމެ ފަހުން އިންޑިޔާއާ ބައްދަލުކުރި މެޗު ވަނީ އެއްވަރުކޮށްފަ އެވެ. އެ ނަތީޖާތަކާއެކު ލަންކާ ޓީމަށް މިހާރު ވަނީ މުބާރާތަށް އަލްވަދާއު ކިޔަން ޖެހިފަ އެވެ.\nސްރީލަންކާގެ ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް މިނިސްޓަރަކަށް ބޮޑުވަޒީރު މަހިންދްރަ ރާޖަޕަކްސަގެ ދަރިކަލުން ނަމާލް ރާޖަޕަކްސަ މިއަދު އައްޔަންކޮށްފައި ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް މަސް ތެރޭގައެވެ. އުމުރުފުޅުން 34 އަހަރުގެ ނަމާލް ޔޫތު މިނިސްޓަރު ކަމަށް އައްޔަން ކުރުމުން އޭނާ ވެފައި ވަނީ ސްރީލަންކާގެ ތާރީޚްގައި ޔޫތު މިނިސްޓަރުކަން ކުރާ އެންމެ ޒުވާން ބޭފުޅާއަށެވެ.\n2010 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ސްރީލަންކާގެ ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަން ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ނަމާލް އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި އާއްމު އިންތިޚާބުގައި ހަމްބަންޓޮޓާގެ ގޮނޑި ދިފާޢު ކުރެއްވީ ސްރީލަންކާގެ ތާރީޚްގައި ކެންޑިޑޭޓަކު އިންތިޚާބެއް ކާމިޔާބުކުރި އެންމެ ތަފާތު ބޮޑު ނަތީޖާއިންނެވެ.\nޒުވާނުންނާއި، ސްރީލަންކާގެ ކުޅިވަރު ޝަހްސިއްޔަތުންނާއި އެކު ވަރަށް ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަމުން ގެންދަވާ ނަމާލް އަކީ މޮޅު ރަގުބީ ކުޅުންތެރިއެކެވެ. މައުންޓް ލެވޭނިއާގެ އެސްޓީ ޓޯމަސް ކޮލެޖުން ތައުލީމް ހާސިލް ކުރެއްވި ނަމާލް ވަނީ ސްރީލަންކާގެ ރަގްބީ ޓީމްގެ ކެޕްޓަން ކަން ވެސް ކުރައްވާފައެވެ.\nސްރީލަންކާގެ ކުރީގެ ރައީސް އަދި މިހާރުގެ ބޮޑުވަޒީރު މަހިންދްރަ ރާޖަޕަކްސްގެ ސިޔާސީ ތަޖުރިބާ އާއި އެކު ނަމާލް ތައްޔާރުވަމުން ގެންދަވަނީ ސްރީލަންކާގެ ވެރިކަމަށް ކަމަށާއި، އޭނާ އަށް ވެރިކަން ލިބޭނެ ވަރުގެ ތަޖުރިބާތައް މިހާރުވެސް ރާޖަޕަކްސަ ގެންދަވަނީ ހޯއްދަވައި ދެއްވަވަމުން ކަމަށް ސްރީލަންކާގެ މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.\nރާޖަޕަކްސައަށް މިދިޔަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރުމުގެ ފުރުސަތު ނެތުމުން ނަމާލް ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ނެރެން ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އެދުނެވެ. ނަމަވެސް ރާޖަޕަކްސަ ވިދާޅުވީ ވެރިކަން ކުރެވޭވަރުގެ ތަޖުރިބާއެއް ނަމާލްގެ ކިބައިގައި އަދި ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެންވެ ރާޖަޕަކްސަގެ ފަރާތުން އިންތިޚާބަށް ނިކުންނެވީ ކޮއްކޮ ގޮތަބަޔާއެވެ.


Hamanujehun Hingi Operation gai Hayyarukuri2Meehunge bandhah 10 Dhuvas\nރޭގެ އޮޕަރޭޝަނުގައި ފުލުހުން އަތުލައިގަނެފައިވާ މަސްތުވާތަކެތި.\n6 ޖުލައި 20194ކޮމެންޓް\nހަމަނުޖެހުން ހިނގި އޮޕަރޭޝަނުގައި ހައްޔަރުކުރި ދެ މީހުންގެ ބަންދަށް 10 ދުވަސް\nފުލުހުން ރޭ މާލޭގެ ގެއަކަށް ވަދެ ހިންގި އޮޕަރޭޝަނުގެ ތެރެއިން ހައްޔަރު ކުރި ދެ މީހުންގެ ބަންދަށް 10 ދުވަސް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޖަހައިފި އެވެ.\nމާފަންނު އިހުސާން ފިހާރަ ކައިރީގައި ހުންނަ ގެއަކަށް ވަދެ ފުލުހުން ހިންގި އެ އޮޕަރޭޝަނުގައި ދެ ކިލޯ އަށް ވުރެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެތި އަތުލައިގެން ކަން "ސީއެންއެމް" އަށް ވަނީ އެނގިފަ އެވެ. އެ އޮޕަރޭޝަނުގެ ތެރެއިން ފުލުހުން މީހަކަށް އަނިޔާކުރާ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯ އެއް އާންމުވެ، އެ ކަމުގައި އުޅުނު އޮފިސަރުން ވަނީ ސަސްޕެންޑް ކޮށްފަ އެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ފުލުހުން ރޭ ހިންގި އޮޕަރޭޝަނުގައި މަސްތުވާތަކެއްޗާ އެކު ހައްޔަރު ކުރީ ދިވެއްސެއްގެ އިތުރުން ބިދޭސީ އެކެވެ. އަދި އެ އޮޕަރޭޝަނުގެ ތެރެއިން ހަމަނުޖެހުން ހިނގީ، ފުލުހެއްގެ މޫނުމަތީގައި އެތަނުން އެކަކު، ދަގަނޑު ގަނޑަކުން ޖަހައި ޒަހަމްކޮށްލުމުންނެވެ.\nނަމަވެސް އެއާ އެކު ފުލުހުން އޭނާ އަށް އަނިޔާ ކުރުމުން ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ފާޑުކިޔަމުންނެވެ. އަދި އެ ވީޑިއޯ ރެކޯޑް ކުރި ކަމަށް ތުހުމަތު ކޮށް ފުލުހުންގެ ބަޔަކު އެމްޑީޕީ ސެކްރެޓަރީ ޖެނަރަލް އަނަސް އަބްދުއްސައްތާރު ދިރިއުޅުއްވާ ގެއަށް ވަދެ، ބިރުދައްކައި ވީޑިއޯ ޑިލީޓްކުރަން އެންގި މައްސަލައެއް ވެސް ވަނީ ފެންމަތިވެފަ އެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި އެ އޮޕަރޭޝަނުގެ ތެރެއިން ހަމަނުޖެހުން ހިނގުމުން އެ އޮފިސަރުން ވަގުތުން ސަސްޕެންޑް ކޮށް، ފުލުހުންނާއި ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުން އެ މައްސަލަ ބަލަމުން އަންނަ އިރު، އެ އޮޕަރޭޝަން ހިންގި ޑްރަގް އެންފޯސްމަންތް ޑިޕާޓްމަންޓް (ޑީއީޑީ)ގެ ތެރޭގައި ވަނީ ހިޔާލުތަފާތުވުން އުފެދިފަ އެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތި ކްރިމިނަލް ކޯޓް އަނިޔާ ޕޮލިސް ހައްޔަރުކުރުން\nދަގަނޑު ގަނޑަކުން ފުލުސް މީހާ ގައިގަ ޖެހީމަ ވީ އަނިޔާ އެށް ފެންނަން ނެތީ ކީއްވެ ބާ؟ ހާދަ ވަކަ ދަގަނޑު ބުރި އެކޭ ދޯ\nގުޑް ޖޮބް ޕޮލިސް\nސުވާލަކީ ތިޔަ ތަކެތި ފެނުނު ވާހަކަ ކުރިން ޕަބްލިކް އަށް ނާންގާ ސިއްރުކުރީ ކީންވެހޭ. ސީންއަށް ދިޔަ ފުލުހުންގެ މައްސަލަ ނުބެލިގެން އުޅެނީ އަދިވެސް. ތީހަމަ ހުރެފަ ފެންނާނެ އެއްޗެއްސެއް ނޫން ދޯ ! ތިވަރު ކޮންގެން ވެސް އެއްޗެހި ހޯދާފިތާ! ސާބަސް ޕޮލިސް ޓީމް. އަދި މައްސަލައިގައި ޝާމިލްވި ދެމީހުންނަށް ހުކުމް ވެސް ކުރަންވީ\nފުލުހުން ކުރިއަސް، އާންމުންގެ މީހާ ކުރިއަސް، އަނިޔާ ކޮށްގެން ނުވާނެ، އަނިޔާކުރި މީހުންނަށް ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ، ތިޔަ މަސްތުވާ ތަކެތި އެތެރެކޮށް ޓްރެފިކް ކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދެވޭގޮތަށް ޤާނޫނު އިސްލާޙުކޮށް ތަންފީޒު ކޮށްދެއްވުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ގޮވާލަން. ތިޔަ މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ ހުރިހާ ނުބައިކަމެއްގެ އަސްލު...\nޖަހައިފިއްޔާ ޖެހުން މޮޅު އިތުރުވެގެންވޭ.ސަބާސް ފުލުހުން.މިގައުމުން މަސްތުވާތަކެތި ފުހެލެވޭން ހުރިގޮތަކަށް ފޮހެލާދީ.


Bodu kanneleege masverinnah 100 million rufiyaage loan facility eh - vNews.mv\nބޮޑު ކަންނެލީގެ މަސްވެރިންނަށް 100 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ފެސިލިޓީއެއް\nހަދީޖާ އާނަސްތު 17 March 2020, 15:53\nބޮޑުކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މަސް ގަތުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް 100 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯން ފެސިލިޓިއެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމައިފި އެވެ.\nފިޝަރީޒް މިނިސްޓްރީން ބުނީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހަލުއިކަމާއިއެކު ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލު ހޯދުމުގެ ގޮތުން މިމަސައްކަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކާއިއެކު ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، ފާއިތުވެދިޔަ5ދުވަހު، މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓާއި، މޯލްޑިވްސް ސީފުޑް ޕްރޮސެސަރސް އެންޑް އެކްސްޕޯޓަރސް އެސޯސިއޭޝަނާއި، ބޮޑުކަންނެލި މަސްވެރިންގެ ޔޫނިއަން އަދި ބޮޑުކަންނެލި ގަނެ އެކްސްޕޯޓްކުރާ ފަރާތްތަކާއިއެކު ކުރެވުނު ސިލްސިލާ މަޝްވަރާތަކަށްފަހު، މަސްވެރިންނާއި މަސް ގަންނަ ފަރާތްތަކުގެ ވިޔަފާރި ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nފިޝަރީޒް މިނިސްޓްރީން ބުނީ މި މަޝްވަރާތަކުގައި މިވަގުތަށް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކުރިމަތިވެފައިވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބޮޑުކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމަށްކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ފިނިކުރި ތާޒާމަހަށް އޮތް ޑިމާންޑް އެތައް ގުނައެއް ދަށްވެގެން ގޮސްފައިވުމާއެކު، މަސްވެރިންނާއި އޮޑިވެރިންގެ އާމްދަނީއަށާއި މަސްވެރިން އަތުން މަސްގަނެ ޕްރޮސެސްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ވިޔަފާރިއަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން ހީނަރުކަން އަންނަމުންދާކަން އެފަރާތްތަކުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ކަމަށްވެސް މިނިސްޓްރީން މައުލޫމާތުދެއެވެ.\nފިޝަރީޒް މިނިސްޓްރީން ބުނީ މިކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް ބޮޑުކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމުގައި ކުރިމަތިވަމުންދާ ދަތިތަކަށް ލުޔެއް ހޯދައިދިނުމާއެކު މަސްވެރިކަން ހުއްޓުމަކަށް ނައިސް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ފަހިކުރުމަށް ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް އެމިނިސްޓްރީއިން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން ބޮޑުކަންނެލި ގަނެ އެކްސްޕޯޓްކުރާ ކުންފުނިތަކުން ގަނޑުކުރިމަހުގެ ގޮތުގައި މަސް އެކްސްޕޯޓްކުރުމަށް ބޭނުންވާ ކޭޝް ފްލޯ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް 100 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ފެސިލިޓީއެއް ޤާއިމުކޮށްދިނުމާ، ލޯނު ފެސިލިޓީގެ ބޭނުން ހިފާ ކުންފުނިތަކުން 25 ރުފިޔާއަށްވުރެ ކުޑަ ނޫން އަގެއްގައި މަސް ގަތުމާ، ބޮޑުކަންނެލީގެ މަސްވެރިކަމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވަމުންދާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން، އިންޖީނު ލޯނު ނުވަތަ އޮޑިބަނުމަށާއި މަރާމާތަށް ލޯނެއް ނަގައި ދައްކަމުންދާ ފަރާތްތަކުގެ ލޯނަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ދެއްކުމަށް ވަކި މުއްދަތެއްގެ ލުޔެއް ހޯދައިދިނުން ހިމެނޭ ކަމަށް ފިޝެރީޒް އިން މައުލޫމާތުދެއެވެ.\nމިނިސްޓްރީން ބުނީ މިފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، މިހާރު ބޮޑުކަންނެލީގެ މަސްވެރިން ބާނާ މަސް ގަތުމުގައި ކުރިމަތިވެފައިވާ މައްސަލައަށް އެކަށީގެންވާ ހައްލެއް ލިބިގެންދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. އަދި ކޯވިޑް-19ގެ ނުރައްކަލުން އަރައިގަނެވެންދެން މަސްވެރިންނާއި މަސް ގަންނަ ކުންފުނިތައް ހުއްޓުމަކަށް ނައިސް ހިންގުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެކަމުގައި މިނިސްޓްރީއިން ދެކޭކަމަށެވެ.\nބޮޑު ކަންނެލި މަސްވެރިކަން ވިޔަފާރި ކޮރޯނާވައިރަސް


ޢިލްމީ ފޯވަހި: “އަޅުކަމުގައި ޝައްކުވުމާއި އޭގެ ޙައްލު”\nYou are here: Home ∼ ޢިލްމީ ފޯވަހި: “އަޅުކަމުގައި ޝައްކުވުމާއި އޭގެ ޙައްލު”\nޕަބްލިޝްކުރީ އެޑްމިން 02-05-2017\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީން ސިލްސިލާކޮށް ބާއްވަމުން އަންނަ ޢިލްމީ ފޯވަހި 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ދެވަނަ ސެމިނަރ ބާއްވައިފިއެވެ. “އަޅުކަމުގައި ޝައްކުވުމާއި އޭގެ ޙައްލު”، މި މައުޟޫޢަށް ބޭއްވުނު ސެމިނަރ ހުށަހަޅައިދިފައިވަނީ ފެކަލްޓީ އޮފް އިސްލާމިކް ސްޓަޑީޒް އިންނެވެ.\n2017 އޭޕްރިލް 26 ވީ ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ އެފް.އީ އޮޑިޓޯރިއަމްގައި ބޭއްވުނު ސެމިނަރ ހުށަހަޅައިދެއްވީ ފެކަލްޓީގެ ލެކްޗަރަރ އައްޝައިޚް ޢަބްދުއްރަޙްމާން ޔޫނުސްއެވެ. އަދި މި ސެމިނަރގެ މައުޟޫޢަށް އިންސާފުކޮއްދެއްވާފައިވަނީ ފެކަލްޓީގެ ލެކްޗަރަރ އައްޝައިޚް އާޞިފް މޫސާ އިބްރާހީމާއި ޑރ. އާރިފު މުޙައްމަދެވެ.\nއާއްމުންނަށް ހުޅުވާލައިގެން ބޭއްވި މިސެމިނަރއަށް އާއްމުންގެ ފަރާތުން ހޫނު ތަރުހީބެއް ލިބިގެންދިޔައެވެ. އެގޮތުން މިސެމިނަރ ބޭއްވި، ފެކަލްޓީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަންގެ އޮޑިޓޯރިއަމް ފުރި އިތުރަށް ގޮނޑިޖަހައި އަދި އޮޑިޓޯރިއަމްގެ ބޭރުގައި ތިއްބަވައިގެންވެސް ގިނަ ބަޔަކު މި ސެމިނަރ އަޑުއެއްސެވިއެވެ.\nމި ސެމިނަރތަކަކީ މުޖުތަމަޢުގައި ޢިލްމީ ހުނަރުވެރިކަން އިތުރުކުރުމަށާއި މުހިއްމު ޤައުމީ މައްސަލަތަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރުމާށާއި ޢިލްމީ ޝައުޤުވެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ބާއްވަމުން އަންނަ ސެމިނަރތަކެކެވެ. މި ސެމިނަރތަކުގައި ހުށަހެޅޭ މއުޟޫޢާމެދު ސުވާލުކޮށް މަޝްވަރާކުރުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް ހުޅުވާލެއެވެ.


SunOnline: #VAAHAKA: feni gellidhaa 16\nފެނި ގެއްލިދާ 16\nއައިޝާ ނަސީމް 21 Jan 2022, 10:21\n(ފާނޫޒުގެ ނަމުގައި އެހެން ވާހަކައެއް އޮތުމާއިއެކު ކިޔުންތެރިންނަށް އޮޅުން އަރާގޮތްވެ އަދި ލިބުނު ޝަކުވާއަކާއި ގުޅިގެން ނަން ބަދަލުކޮށް އެހެން ނަމެއްގައި ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދާގޮތަށް އަޅުގަނޑު ނިންމީއެވެ. ދިމާވި ދަތިތަކަށް އިންތިހާއަށް މާފަށް އެދެމެވެ.)\nސަމަރު ހޭލެވުމާއެކު ފުންމައިގެން ތެދުވެ އިށީނެވެ. އަލާޔާގެ އަތުގައި ހިފިގޮތުން ހީވީ ފުންކަން ނޭގޭ ކަނޑަކަށް ގެނބިގެން ދާން ފެށުމުން ސަމާލަތަކަށް އެލުވިގަތީހެންނެވެ. ސަމަރުގެ ހިތުގެ އަޑުވެސް އެ ހިމޭންކަމުގެ ތެރެއިން އަލާޔާއަށް އިވިއްޖެއެވެ. ސަމަރު ފަކީރު މިއިނީ އަދިވެސް ޝޮކެއްގައެވެ. އައިމަލްގެ ނުލަފާކަން ދެއްކިގޮތުން މިކުއްޖާ އަނބުރައިގަތްގޮތަށް ހޭލިކަމީވެސް ކަރާމަތެކޭ އަލާޔާގެ ހިތަށް އަރައިފިއެވެ. ސަމަރުއަށް ފެންފޮދެއް ދިނުމުން ބެދިފައިވާ އަރުތެރެ ހުޅުވި އަނގައިން ބަހެއް ބުނެލެވޭ ވަރުވިއެވެ.\n"އަލާޔާ ޕްލީޒް އެއްވެސް މީހެއްގެ ގާތު ނުކިޔައްޗޭ.. އައިމް ޝުއާ އޭނަ ޖޯކު ޖެހީކަން..........."\n"ހީޒް އޭޒް ސީރިޔަސް އޭޒް އެ ހާޓް އެޓޭކް . އެކަމަކު ސަމަރު ބުނީމަ ޖޯކަކަށް ކީއްކުރަން ފެނުނު ހުވަފެނަކަށް ހަދައިފިން. ޑޯންޓް ވޮރީ .މި ސިއްރު މަށާއިއެކު ކަށްވަޅަށް ގެންދާނަން. އައި ޕްރޮމިސް...." އަލާޔާ ޔަގީންކަން ދިނުމުންވެސް ސަމަރު ލޯ ބޮޑުކޮށްގެން އިން ގޮތުން ދެވަނަފަހަރަށްވެސް އަނބުރައިގެންފާނެހެން ހީވިއެވެ. ޝޮކެއްގައި އިނދެފައިވެސް އެއް ފަރާތުގައި ހުރި އަބްދަލްއާއި ދިމާލަށް ލޯ އަޅާލައިފިއެވެ.\n"ކަލޭ މިތާ ކީއްކުރަނީ؟"\n"ސޮރީ ކުޑަ މެޑަމް...." އަބްދަލް އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރުނުއިރު ހިނިގަނޑު ފޮރުވަން މަސައްކަތްކުރިތަން އަލާޔާއަށް ފެނުނެވެ.\n"އަލާޔާ ބުނެބަލަ. އަހަރެން ހަދާނީ ކިހިނެއްތަ؟"\n"އަހަންނަށް ހެޔޮ ކަލޭމެން ދެމީހުން އެއްކޮށް ވަޅުލެވިގަތަސް.." ހިތާހިތުން އެއްޗެހި ގޮވައިގަންނަން އުޅެފައިވެސް ސަމަރުގެ ހާލަތު ފެނި ހަމްދަރުދީ ވެވުނެވެ. ނަފްރަތާއި ހަސަދައަކީ ހިތުގައި ބާއްވާވަރުގެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއަށްވުރެ އޭނަގެ ހިތާއި ފުރާނައިގެ އަގު ބޮޑެވެ."ސަމަރު..މިވަގުތު އަހަރެންވެސް މިއުޅެނީ ދަރިފުޅު ގެއްލިގެން. ވަރިއަކަށްވުރެ ގެއްލިގެން އުޅޭ ދަރިއެއްގެ މައްސަލައަށްތަ އިސްކަން ދޭންވީ؟ ސޮރީ ލަވް. އަދި ތި ކަމާ ޑިސްކަަސްކޮށްލަން މީޓްކޮށްލާނީ. މިވަގުތުދަނީ އިނގޭ"\nއަލާޔާ އަވަހަށް އެތަނުން ތެދުވެގެން ހިނގައިގަންނަމުން އައިމަލްގެ ނަމްބަރަށް ގުޅަން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ފޯނު އޮތީ ނިވާލާފައެވެ.\n"ޑެވިލް ރޮއްވާލާފައި ނޫނީ ހުއްޓައެއްނުލާނަން. ޑެވިލް އައިމަލް. ކޮންތާކު ތިއޮތީ. އަތު ޖެހިއްޖެއްޔާ. ފެނިއްޖެއްޔާ..............." އެތައް ހާސް ޖަޒުބާތެއް އެކުވެގެން އަލާޔާ މޮޔަވާވަރުވިއެވެ.\nއަލާޔާ އުއްމީދު ކަނޑާނުލާ ނަމާދުކޮށްގެން ދުޢާކުރަން އިނެވެ. ދަރިފުޅަށް ކަމެއްވެއްޖެއްޔާ މަންމަގެ ޟަމީރު ދެނެގަންނާނެއެވެ. އޭނަގެ ހިތް ބުނަނީ ހަނާގެ ހާލު ރަގަޅުކަމަށާއި ﷲ އެދަރިފުޅު ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވާނެ ކަމުގައެވެ. ހަނާ ގެއްލުމުންވެސް އޭނަ "ޕޮޒިޓިވް"ކޮށް ވިސްނާ ކަރުނަ ތިއްކެއްވެސް ވައްޓައިނުލުމުން އެންމެ ހައިރާންވީ ރަދްވާއެވެ. އައިމަލް ބަދަލު ހިފަން ހަނާއަށް ދީފާނެ އަނިޔާއަކާއިމެދު އޭނަ ހާސްކަން މަތީގައި ހުރެ ކަރުނަ އެޅިޔަސް އަލާޔާ ހުރީ ހަމަޖެހިލައިގެންނެވެ.\nމެދުކެނޑުމެއްނެތި އައިމަލްއަށް ގުޅަމުން ދަނިކޮށް އޭނަ ފޯނުނެގިއެވެ. އޭނަ ބުނީ ހަނާ ވީ ބައްޕަ ހައިޝަމް ގާތުގައި ޔޫކޭގައި ކަމުގައެވެ. ހައިޝަމްގެ ނަން ހަނާގެ އައިޑީ ކާޑުގައި އޮތުމުން އެކުއްޖާގެ ބައްޕައަކީ ކާކުކަން އައިމަލްއަށް ދެނެގަނެވުނީއެވެ. އައިމަލްއަކީ ހައިޝަމް ފޮނުވި އެޖެންޓެއްކަން އަލާޔާއަށް ވިސްނައިގަނެވުނެވެ. ހައިޝަމް މިހުރިހާ ދުވަސްކޮށްފައި ދަރިއަކު ހުރިކަން އެނގެންވީ ސަބަބެއް ނޭގެއެވެ. ޔޫކޭގައި ހުއްޓަސް އަދިއެހާ ފަސޭހައިން އޭނައަށް އެހިސާބަށް ދެވޭނީއެއްވެސް ނޫނެވެ.\n"ކޮން ބައްޕައެއްގެ ވާހަކައެއް ތި ދައްކަނީ؟ ދުވަހަކު ހަނާ ލޮލުން ދެކުނު މީހެއްތަ؟ ކުއްލިއަކަށް މީހެއްގެ ދަރިއެއް ކިޑްނެޕްކޮށްގެންގޮސް އެ މައްސަލަ ޖަސްޓިފައި ކުރަން ތިބުނަނީ އެކުއްޖާގެ ބައްޕަ ބުނެގެން ގެނައީއޭ......." އަލާޔާ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.\n"ކާމް ޑައުން. އަލާޔާ. ހައިޝަމްގާތު ދަރިއަކު ހުރި ވާހަކަ ބުނިންތަ؟ހަނާއަށް މާ އަރާމުކޮށް ބައްޕަގެ ގާތު އުޅެވޭނެ........." އައިމަލް މަލާމާތުގެ ފާޑަކަށް ބުނެލިއެވެ.\n"ކޮބާ ހަނާ........." އަލާޔާ ޖަދަލުކުރާކަށް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ.\nއައިމަލް ހަނާ ލައްވާ އަލާޔާއަށް ގުޅުވިއެވެ. ވީޑިއޯ ކޯލުގައި ހަނާ ހުރީ ނިކަން އުފަލުންނެވެ. އެކުވެރިން ލިބިއްޖެކަމަށާއި ރަށަށްވުރެ މިރަށް މާ އަރާމުކަމުގައި ބުނެލިއެވެ. އެހާ ފަސޭހައިން ހަނާވެސް އޭނަ މަތިން ހަނދާން ނައްތައިލީހެއްޔެވެ؟ އަޖައިބެއް މީހަކު ނުވާނެހެއްޔެވެ؟ ދެރަވެގެންގޮސް ހިތް ހަލާކުވާވަރުވިޔަސް އެހެން މީހަކަށް އޭނަގެ އެ ބަލިކަށި ފަޅި ދައްކަން އަލާޔާ ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. ވީޑިއޯ ކޯލުގައި ހަނާ އެހާ ހަމަޖެހިފައި ހުރުމުން އަމިއްލައަށް ކުށުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. ހަނާ އޭނަ އަތުން ބީވެގެން އެ ދިޔައީވެސް އޭނައަށް ރަގަޅު މަންމައަކަށް ނުވެވުނީމައެވެ. ހަނާ ރަށަށް ދާން ބޭނުންނުވެ ނުރޮއި ހުރީ އޭނަގެ ނުބައިކަމުންތާއެވެ.\nފޯނު ބާއްވާފައި ތިރިއަށް އައިއިރު ސޯފާމަތީގައި އޮތް ކުޑަ ބުދެއް ފެނުނެވެ. އަދި އެއްފަރާތުގައި ހުރި ކުޑަ ފިޔާތޮށިކުލައިގެ ފައިވާނެވެ. އެއީ އަލާޔާ ދަރިފުޅަށް ގަނެދިން ހަމައެކަނި ފައިވާނެއެވެ. ބޭރަށް ދަންޏާ ހަނާ ކޮންމެހެންވެސް ލާން ބޭނުންވާނީ އެ ފައިވާނެވެ. އެކަމަކު އައިމަލް އެ ދިޔައީ ދަރިފުޅު އެންމެ ބޭނުންވި ފައިވާންވެސް ނުލައްވައެވެ. ގުދުވެފައި އެ ފައިވާން ނެގިގޮތަށް މޭގައި ޖައްސައިލެވުނެވެ."އައިމް ސޮރީ ބޭބީ......"\nރަދްވާ އުޅުނީ ހަނާގެ ބުޅަލަށް ކާން ދިނުމުގައި އަވަދިނެތިއެވެ. އަލާޔާ އަށް އިށީދެވުނީ ފަތްތަރުމަތީގައެވެ. ދޮންވެފައިވާ އަނބު ފަތެއް ނެގިއެވެ. އެ ދިރާސާކުރަން އިދެވުނީ އަލަށް ފެނުނު އެއްޗެއް ހެންނެވެ.\n"ތިއީ ކޮންކަހަލަ މަންމައެއްތަ އަލާޔާ؟" ރަދްވާ ގާތުގައި އިށީނެވެ."އަހަރެންދެކެވެސް ރުޅިއެއް ނާންނަންތަ؟ އާ ޔޫ އޯކޭ އަލާޔާ؟ އަހަރެންގެ ކައިރީ ހުއްޓައެއްނު ހަނާ ގެއްލުނީ............."\n"އައިމަލް އަހަރެން ލައްވާ އާދޭސްކުރުވަން ކަމެއް ނޫނީ އެހެން މަގުސަދެއްގައި ކަމެއް ނޭގޭ ހަނާ ގެންދިޔައީ. ރަދޫވެސް ކުށްވެރިއެއް ނުކުރާނަން. ގަސްތުގައި ކުރިކަމެއް ނޫންކަން އެނގޭ. އަހަރެންގެ ފަރުވާކުޑަކަން........." އަލާޔާގެ ހިތް ކުދިކުދިވާއިރުވެސް އޭނަ ހުރީ ހަމަޖެހޭގޮތް ދައްކައިގެންނެވެ. ހިތް ފިނިނުވަނީއެއް ނޫނެވެ. އެކި ޚިޔާލުތައްވެސް އުދަގޫ ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނަ އައިމަލްއާއި ގުޅާފައި ނޫނީ އެހެން ދިމާލަކަށް ނުދާނެއެވެ.\n"އަލާޔާ...މިތާ އިށީދެވިދާނެތަ؟" ސަމަރު އައީ ޕާރުސަލެއް ހިފައިގެންނެވެ." އަލާޔާއަށް ވާ ވަރަށް މިގެނައީ..."\n"އާހް..ހައު ސްވީޓް ތެންކިއު..." އަލާޔާ މާސްކު ތިރިކޮށްލިއެވެ.\n"މްމމް ލުކްސް ޑިލިޝަސް..." އަލާޔާ ފުޅާ ހިނިތުންވުމަކާއެކު އަވަހަށް ޕާރުސަލް ނިއުޅާލުމަށްފަހު ބުނެލިއެވެ.\n"ހާދަ ހަމަޖެހިލައިގެން އަލާޔާ ތިއިނީ...ހަނާ ގެއްލުނީމަވެސް..."\n"ހަނާ ވީ ޔޫކޭގައި. އޭނަގެ ބައްޕަ އައިމަލް ފޮނުވައިގެން ކިޑްނެޕްކުރުވީ. އައިމަލްގެ ފޭކްކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑު...އައިމަލް ގުޅާފައި ބުނީ ހައިޝަމް ގާތަށޭ ހަނާ ގެންދަނީ. ކިތަންމެ ދުވަހެކޭ ހަނާ ނުފެނިގެން ހޯދާތާ.. ހަނާވެސް އުފާވާނެ ދޯ ބައްޕަ ރިޗްވީމަ. ޔޫކޭގައި ޗުއްޓީއަކަށް ބަހައްޓާފައި އެހެރީ..." އަލާޔާ ޗިޕްސްކޮޅެއް އަނގަޔަށް ލިއެވެ.\nއޭނަގެ ހުވަފެނަކީވެސް ޔޫކޭއެވެ. ހަނާގެ ބައްޕައަށްވުރެ އޭނައަށް މުހިއްމީ އަދި އެހެން މީހެކެވެ. އެކަމަކު އެ ވާހަކަ ސަމަރުއަކަށް އެނގޭކަށް ނުޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ފައިސާ އެއްކޮށްގެން އޭނަވެސް ދަރިފުޅު ގާތަށް ދާނެއެވެ. ދަރިފުޅުގާތުގައި ހުރުމުގެ ބަހަނާގައި ޔޫކޭއަށް ދާން ލިބިފައިވާ ރަގަޅު ފުރުސަތެކެވެ.\n"ވަޓް އެބައުޓް ޔޫ..ސަމަރުގެ އައިމަލް ހަމަ ޖޯކެކޭ ދޯ ބުނީ؟"އަލާޔާ ބުމަ އަރުވައިލިއެވެ.\n"އައިމް އޮން މެޑް...އައިމަލް އެހެން ހެދިކަން އިތުރު މީހަކަށް ނޭގޭނެ..."\n"ޓްރަސްޓް މީ. ހީޒް އެ ޕާވާޓް. އޭނައާއިމެދު ވިސްނާ އެއްގޮތަކަށްވެސް އަމިއްލަ ނަފުސަށް ހާޓް ނުކުރޭ. އަހަރެން މިހިރީނު. ބީ ސްޓްރޯންގް" އަލާޔާގެ ވާހަކަ ހުރިގޮތުން ސަމަރު ކުޑަކޮށް ލަދުވެސް ގަތެވެ. އޭނަ އަލާޔާ ބޭޒާރުކޮށް ނިކަމެތިކޮށްލުމުންވެސް އަލާޔާ އެހެރީ އޭނައަށް ހިތްވަރު ދޭށެވެ.\n"އަލާޔާ. އަހަރެން ބުނެފާނަން ސިއްރެއް. މަންމަ އުޅެނީ ޔޫކޭ ސިޓިޒެންޝިޕް އޮތް މީހަކާއި މެރީ ކުރަން. ބައެއްފަހަރު ދެރަގޮތްގޮތްވެފައި ރަގަޅުގޮތެއްވެސް ވެދާނެ..އަލާޔާ އަހަރެމެންނާއެކު ހިނގާ އެކޮޅަށް ދާން.....އޭރުން ހަނާއާ ކައިރީގައި އެޓްލީސްޓް ހުރެވޭނެ ދޯ....." ސަމަރު ބޯންފެށީ ގްރީން ޓީއެކެވެ." ޑައިޓްގައި............"\n"މަ ހުންނަނީ ކާ އެއްޗެއް ނުފެނިފައި. މަގޭ ވީކްނެސްއަކީ ފުޑް...."\n"އަދިވެސް ޖަވާބު ނުދެމެއްނު. ޔޫކޭއަށް ދާނަންތަ؟"\n"ސަމަރު ހިތް ޗޭންޖު ތިވީ ހަމަ ކުއްލިއަކަށް. އެކަމަކު މެޑަމް ސޫފިއާނާ އަހަރެންގެ ހިޔަނި ފެނުނަސް ލޭ މައްޗަށް ދާކަމަށް ވޭ. އެހާވަރުން ކިހިނެއް ތި ފެމިލީއާއެކު ތަނަކަށް ދާން ކެރެނީ؟ ސޮރީ ލަވް. އަހަންނަކީ ފައިޓާއެއް. ހުރިހާ ކަމަކާއި ކުރިމަތިލައިގެން ޖޮބްގައި ހުންނާނީ. ހަނާވެސް ގެއްލިއްޖެ. މަންމަގެ މަތިން ހަދާންވާނަމަ ބުނާނެ ދޯ...ބަޓް..ހަނާވެސް ހަނދާން ނައްތާލައިފި........." އަލާޔާ ކޮފީތަށިން އެތިފޮދެއް ބޯލިއެވެ.\n"އަލާޔާ ހަމަ އަސްލުކޮށް ހާދަ ހިތްވަރުގަދައޭ. މަ ނަމަ ކެތެއްނުވާނެ..." ސަމަރު ހައިރާންވިއެވެ.\nއަލާޔާ އޭނަގެ ދަރިފުޅު ހަނާއާއި ވީޑިއޯކޯލުން ވާހަކަދައްކާއިރު ދުވަހަކުވެސް އެކުއްޖާއާއި އެހެން މީހަކާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލެއްނުކުރެއެވެ. އަންކަލް އައިމަލް ނޫޅެއޭ ބުނުމުން ހައިރާނެއްނުވެއެވެ. ހަނާ އެހާ ފަސޭހައިން އެ މާހައުލަށް ހޭނުނީ އެގޭގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރޭގައި އޭނަ ނުހިމެނޭތީއެވެ. އައިމަލް ހަނާގެ ބައްޕަގެ އާއިލާއާއި ހަވާލުކުރުމަށްފަހު އޭނަގެ މަންޒިލަށް އޭނަ ދިޔައީއެވެ. ފަހަރެއްގައި "ރުގުޔާ"ކޮށް އެހެން ބަޔަކު އޮޅުވާލާ ފައިސާގަނޑެއް ޖަހައިގަތުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ.\nރަދްވާ ޑިއުޓީއިން އަންނަންވާއިރަށް އޭނަ ޕާސްތާ ހެދުމަށްފަހު ކައުޗްގައި އޮށޯވެލިއެވެ. އިރުގަނޑެއްވާންދެން ބާލީހުގައި ބައްދާލައިގެން އޮވެ ހިތަށް ވިސްނައިދިނެވެ.\n"ކޮންމެކަމެއްވެސް ވާނީ ރަގަޅަށް..މާތްﷲއަށް އިތުބާރުކޮށް ބަރޯސާވީމަ ރަގަޅުވާނެ. ދަރިންނަކީ ނިއުމަތެއް އަދި އިމްތިހާނެއް..އެންމެ ލޯބިވާ އެއްޗަކުން އިމްތިހާނު ކުރިމަތިވާނީ............"\nއަލާޔާ ނަމާދުކުރަން ހުރިއިރުވެސް ތަފާތު ޚިޔާލުތައް ހިތަށް އުދަގޫކޮށް ޚުޝޫއަތްތެރިކަމާއެކު ނަމާދު ކުރެވުނު ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ސަލާރުގެ މޫނުވެސް ދޭތެރެއަކުން ފެނިލައެވެ. ސަލާރުގެ އެކި ހަނދާންތައްވެސް މެއެވެ. ދެން ފަހަރަކުން ނަމާދު ރަގަޅަށް ކުރަން ހިތަށް ބާރު އެޅުމަށްފަހު ދުޢާތަކުން ނިންމައިލިއެވެ. އެއަށްފަހު ޚަތިމް ހިފައިގެން އައިސް ސޯފާގައި އިށީނެވެ. ގުރުއާން ދަސްކުރަން ފެށިޔަސް ކުރިއަށް ނުގޮސް އެއްހިސާބެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައި ހުންނަކަމާއި ޝައުގުގެއްލޭކަން އެނގުމުން ހިތާހިތުން ސުވާލުކުރެވުނެވެ. އޭނަގެ ނަފުސް އެހާ ރަގަޅުނުވުމުން ދަސްނުވަނީ ބާވައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. އަދިވެސް ނޭގި ކުރެވިފައި އޮތް ބޮޑު ފާފައެއް އޮތީހެއްޔެވެ؟\nދަންނައަޑެއް ކަންފަތުގައި ޖެހިގެން އޭނަ ބެލްކަނީން ބަލައިލިއިރު ފެނުނު މަންޒަރަކުން ގައިން ހީބިހިނެގިއެވެ. އަނބުގަހުގެ ގޮފިގަނޑެއްގައި ހުރި އޯކިޑްމާތަކުގައި ފިރުމަން ރަތްކުލައިގެ ހެދުމެއްގައި ހުރި އަންހެނަކު ހުއްޓެވެ. ލޯބޮޑުކޮށްފައި ބަލައިލުމުން އޭނަގެ މަންމައާއި ވައްތަރުވިއެވެ. ދެތިން ގަޑިއިރުކުރިންވެސް އޭނަ މަންމައާއި ފޯނުން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. މިއީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ އެމީހާ ފައިވެސް ބިންމަތީގައި ނުޖެހޭކަން ނޭގެއެވެ. ބިރުންހުރި ވަރުން އަލާޔާއަށް ވިސްނުނީ އޭގެ އެންމެ ބިރުވެރިގޮތުގައެވެ. މާޒިން އޭނަ އެކަނި ނުބަހައްޓަން އެހާވަރުން އުޅުނީ ޖިންނި އަވަލާފައި ހުރި ގެއަކަށް ވީމަކަން ޔަގީނެވެ.\n".أُعِوذُ كُمَا بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانِ وَ هَامَّةِ ، وَ مِنْ كُلِّ عَيْنٍ لامَّةٍ......." އަލާޔާ އެ ދުޢާކިޔަވަމުންގޮސް ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރު ލެއްޕިއެވެ. ނަސީބަކުން ރަދްވާއަށް ގުޅުނެވެ."އާން ރަދޫ.މަންމަގެ ސިފައިގާ ހުރީ. ކުރި ދުވަހު ޔަނާ ބުނި ދޯ މިމަގުން ހިނގަން ދިޔަ ބަޔަކަށް ހަންޑިއެއް ފެނުނުކަމަށް. މިގޭ އަނބުގަސް ކައިރީ އެބަހުރި.ރަތްހެދުމެއްގައި ހުރީވެސް. މަގޭ ގަޔަށް ފިނިގަނޑެއް އަރާ ހުރިހާ ލޯލިތައް މިހިރީ ދިމާލަށް ކޮޅަށް.އައި ތިންކް އައި ނީޑް އެ ރާގީ........"\nކުއްލިއަކަށް ދޮރުގައި ތަޅައިގަނެފާ ދަންނައަޑަކުން ސަލާމް ގޮވައިލުމުން އިންސާނެއްކަން ޔަގީންވެ ސިއްރުން ބަލައިލިއިރު މަންމައާއި އެކު ބައްޕައާއި ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ ލޫތު ހުރިތަން ފެނިފައި އަތުން ފޯނު ދޫނުވީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. އޭރުވެސް އޭނަ ހުރީ ފޯނު ކަންފަތުގައި ޖަހައިގެންނެވެ."ސޮރީ ރަދޫ. ނުބައިކޮށް ހީކުރެވުނީ. އެއީ ހަންޑިންނެއްނޫން. މަންމައާއި ބައްޕަ އަދި ލޫތު ދޮރުމަތީގައި ދަބަސްތައް ހިފައިގެން އެބަތިބި. ރާގީއަކަށް އެދުނުތަނާ މިހިރީ ރާގީއެއްވެސް އައިސް. ރަގަޅަށް ބަލައިލީމަ މި އެގުނީ މަންމަ ހުރީ ރަތްހެދުމަކު ނޫން. މެރޫންކުލައިގެ ހެދުމެއްގައި.....ޔޭ....ވަޓް އެ ސަޕްރައިޒް.............."\n"އެހެންވީމަ ދެން މަ ތިގެއަށް ނަޔަސް އޯކޭވާނެ ދޯ..."\n"ނޫނޭ ހަމަ ރަދޫ އުޅޭ ރޫމް ހުންނާނެއްނު. ރެންޓަށް ހުރީމަ މަށަށްވެސް ކުޑަ ފައިދާއެއް ވާނެ. މިހާރު ޕްލޭން އެއް އެބައޮތް. އެކަމަށް ބައިވަރު ފައިސާވެސް ބޭނުންވޭ......"\nއަލާޔާ ތިރިއަށް ދުއްވައިގަތްއިރު އޭނަގެ މަންމަމެން ނާންގާ އައީ ކާކުގެ އަމުރަށް ބާވައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. އަލާޔާ ސުވާލުކުރުމުން މަންމަ ބުނީ މާޒިން ގުޅީކަމުގައެވެ. އަލާޔާގެ ފިރިމީހާއާއި ދަރިފުޅު ކޮންމެހެން މަޖުބޫރު ދަތުރަކު ޔޫކޭއަށް ދާން ޖެހުމުން އަލާޔާ އެކަނިވާނެތީ ވަގުތުން ޓިކެޓް ފޮނުވައިގެން އަލާޔާ ގާތަށް ފޮނުވީކަމުގައެވެ. މަންމަމެން އެތެރެއަށް ވައްދާ ކާންދީ ހަމަޖެހުމުން މާޒިންއާއި މަހާ އުޅޭ ގްރޫޕަށް ފޮޓޯލާފައި މާޒިން އާއި ހަގުރާމަ ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ހިތާހިތުން މާޒިންއަށް ޝުކުރުވެރިވިއެވެ. މަންމަމެން އައުމުން އެކަނިވެރިކަން ފިލާ ރައްކާތެރިކަން ލިބުނުކަމުގެ އިހުސާސްކުރެވުނެވެ. މަންމައާއި ބައްޕައަށް އޭނަ އަދާކުރަން ޖެހޭ ވާޖިބުތައް އަދާކޮށް ބަސްހައިގެން އުޅެން އަޒުމް ކަނޑައެޅިއެވެ.\nއަލާޔާ އޭނަގެ މަންމަ ޒުލައިޚާ އާއި ބައްޕަ އާދަމް އަދި ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެ ލޫތުއަށް ރަދްވާ ތައާރަފުކޮށްދިނެވެ. ލޫތު އަކީ ރީތިކަމުގެ ގޮތުން އައިމަލްއާއި ވާދަކުރެވޭނެ ޒުވާނެއްނޫނެވެ. ހެދުން އަޅައިގެން ހުރިގޮތުންނާއި ތުނބުޅީގެ ސަބަބުން ރަދްވާ ރުހޭފަދަ ޒުވާނަކަށް ނުވާނެކަމަށް އަލާޔާ ގަބޫލުކުރިއެވެ. ލޫތު ރައްޓެހިވެގެން އުޅުނުކުއްޖާވެސް އިންނަން ރަންކިޔާފައި ފިލުމުން އޭނަވެސް އަންހެންކުދިންމަތިން ފޫހިވެ އަންހެނަކާއި ދިމާލަށް ނުބަލަން ހުވާކޮށްގެން ހުރިފަދައެވެ. ރަދްވާއައުމުން ވަގުތުން ފޫހިވެ ތުންފަތުގައި މަލަން ގަނޑެއް އަޅައިގެން އިން މީހެއްފަދައިން އިނދެފައި ނިދި އަންނަކަމުގެ ބަހަނާ ދައްކާފައި އެތެރެއަށް ވަނީއެވެ.\nވައިބާރުކަމުން ފަޒާގައި ހިފާފައިވާ ޒޫމްގެ އަޑާއެކު ދޮރުފަތްތަކާއި ފުރާޅުގައި ވައި އަޅުވާއަޑު އެހާ ގަދައެވެ. އަލާޔާ އޭނަގެ މަންމަގެ ގާތުގައި އެނދުގައި އޮށޯވެލައިގެން އޮތްއިރު އެކި ވާހަކަތައް ދައްކަމުން ދިޔައެވެ. މަންމަ ހުރީ ދަނބިދަރި "ޑަކުތަރު"ދެކޭ ހިތުން ކެތްމަދުވެފައެވެ.\n"މަންމާ. ހަގީގަތަށް ބުނެފާނަން. އެ ޑަކުތަރު ދިޔައީ އަހަރެން ވަރިކޮށްފައި......"\n"އާޒީން ގާތު ދޮގުނަހަދާށޭ ކިތައް ފަހަރު ބުނާނީ......"\nއަލާޔާ އޭނަގެ މަންމަ ގަބޫލުކުރާވަރަށް އައިމަލްގެ ވާހަކަ ފެށުނީއްސުރެ ކިޔާދިނެވެ. ފިލާވަޅެއް ލިބިއްޖެ ކަމަށާއި އެހެން މީހަކަށް އިތުބާރުކުރަން ދެން ފަސޭހަނުވާނެކަމުގައި ބުނުމުން ޒުލައިޚާ އޭނަގެ ބޮލުގައި ފިރުމައިލިއެވެ." ހިތާމަނުކުރޭ އާޒީން. ދެރަގޮތެއް މާތްﷲ މިންވަރުނުކުރައްވާނެ. މަންމަ މިއަދު އުފާވީ އާޒީން ދޮގުހެދުމުގެ ނުބައިކަން ވިސްނުނީމަ. ދުނިޔެއިން މީހުން ހުސްނުވެއެއްނު. މަންމައަށް ފެންނަނީ ރަގަޅު ވަޒީފާއެއް ވީމަ ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ތިކަން ކޮށް މީހުންގެ ޚިދުމަތުގައި ހުރެ އަޅުކަންކޮށް އަލުން ހަނާގެ ބައްޕައާއި ގުޅެން....."\n"މަންމާ......އެކަމަކު....."އަލާޔާއަށް ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ.\n"އާޒީންއާއި ހަނާއަށް އެންމެ ރަގަޅުވާނީ އެގޮތް."\nއަލާޔާއަށް އެރޭ އެންމެ ފަހަރަކުވެސް ނިދީގެ އަރާމެއް ނުހޯދުނެވެ. ފުރިހަމަ ނިންޖަކީވެސް ނިއުމަތެއްކަން އެނގޭނީ އެއިންވެސް މަހުރޫމު ވުމުންނެވެ.\nއަލާޔާ އާއި ރަދްވާ އެކީގައި ހިނގާފައި ޑިއުޓީއަށް ދިޔައިރު ރަދްވާ ލޫތުއަށް ޖޯކުޖެހިއެވެ. އާޒީންގެ ބޭބެއެއްހެން ހީނުވާ ކަމަށާއި އެހާ ދީންވެރިކަން ދައްކަން އުޅޭ މީހުންނަށް ފޫހިވާކަމުގައި ބުނެލިއެވެ.\n"އެކަމަކު އައިމަލްހާ ފޭކެއްނުވާނެ. ރާގީއެއް ވިއްޔާ ތަގުވާވެރިވާން ޖެހޭކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ، ލޫތު ކުޑައިރުއްސުރެ މިސްކިތާއި ފްރެންޑް. ފަހުން އަރަބި ކިޔަވައިގެން ސައުދީގައި އުޅެލާފއި އައިގޮތަށް ރާގީއަކަށްވީކަން އެނގުނީ ވަރަށް ފަހުން. ރަދޫވެސް އޭނަ ލައްވާ ރުގުޔާ ކުރުވަންވީނު......"\n"އެ ތުނބުޅި ފެނުނީމަވެސް މަ ފަކުރުން ހަލާކުވި. ހީޒް ނޮޓް މައި ޓައިޕް..."\n"ވަޓްއެވާ." އަލާޔާ އިތުރަށް އެދެމީހުން ތަތްކުރުވަން މަސައްކަތެއް ނުކުރިއެވެ. ލޫތުއާއި ރަދްވާ އަކީ ނުގުޅޭ ޖޯޑެއްކަން އޭނަ މާ ކުރިއްސުރެ ދެނެގެންފިއެވެ.\nއަލާޔާ ހޮސްޕިޓަލުގެ ތެރޭ ހުންނަ މިސްކިތަށް ވަދެލީ ޟުހާ ނަމާދުކޮށްލުމަށެވެ. އެގަޑީގައި ގުރުއާން ދަސްކުރަން ފަސޭހަކަމުން އިރުގަނޑެއްވާންދެން ކިޔަވައިލަންވެސް އިނދެވުނެވެ. މިސްކިތުން ނިކުތްއިރު ސަމަރު އެ މަންޒަރު ދެކެން ހުއްޓެވެ.\n"މިގަޑީގައި ކޮން ނަމާދެއް ތިކުރީ؟"\n"ޟުހާ....." އަލާޔާ ކަންބޮޑުވިއެވެ. އެހެންމީހުންނަށް ދައްކަން އަޅުކަން ކުރާ ހިތެއް އޭނަ ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ވަގުތު ހުންނަގޮތުން ނަމާދު ނުކުރެވި އައުމުން ކޮންމެގޮތެއް ހަދާފައިވެސް ސުންނަތް ކުރަންވެސް ބޭނުންވަނީއެވެ.\n"ދުވަހަކު އަޑު ނާހަން...ސުންނަތް ނަމާދުކުރާހާ އަލާޔާ ރަގަޅުކަމެއްވެސް ނުދަންނަން....." ސަމަރު ހައިރާންވިއެވެ."ތެދަށް ބުނަންޏާ އަލާޔާ ފޮނުވާ ވީޑިއޯތައް ބަލާފައި ޑިޕްރެޝަންއާއި ދުރުވޭ. އިންސްޕަޔާވެސް ވޭ. އައިމަލް ހެދިގޮތުން ވަރަށް ހާޓްވި. އަދިވެސް އިތުރު އެއްވެސް މީހަކަށް އެކަމެއް ނޭގޭނެ...."\n"އަދި ވާހަކައެއް ބުނަން ބޭނުން....." ސަމަރު ހިންދިރުވައިލިއެވެ.\nސަމަރު ބުނީ ސަލާރު ޔޫކޭއަށް ގޮސްފައި ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަލުވެއްޖެ ކަމަށާއި ނަންވެސް އެއްކޮށް ބަދަލުކޮށްފިކަމުގައެވެ. ސަލާރުގެ ނަން ޝޭންއަށް ބަދަލުކޮށް އިނގިރޭސި ނަމެއް ދިންއިރު ދީނަށްވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފާޑުކިޔާފައިވާ ކަމަށް ސަމަރު ބުނެލިއެވެ. ކޮންމެވެސް ޝޭޚެއް މިއުޒިކް ކުޅުން ހުއްދަނޫންކަމަށް ބުނުމުން ސަލާރު ހިތްހަމަނުޖެހުނީ ކަމަށާއި އެހިސާބުން ފެށިގެން އޭނަ ދީނާއި ދުރުވެއްޖެކަމަށް ބުނިއިރު ސަމަރުގެ މޫނުމަތިންވެސް ހިތާމައިގެ ކުލަވަރު ފެނުނެވެ.\n"ސަލާރުގެ ނަންވެސް ބަދަލުވީ ދޯ. އެހެންވިއްޔާ އޭނަގެ ވިޝްއަށް ރެސްޕެކްޓްކުރަންވާނެ. ޝޭންއަކީ އަރަބި ނަމެއްވެސް ނޫންތަ؟"


ފަރިކެޑެ ހިމާޔަތްކުރުން އިއްޔެއިން ފެށިގެން އަމަލުކުރަން ފަށައިފި – Mikal News\nފުވައްމުލަކު އިރުދެކުނު ފަރާތުގައިވާ، ‘ރަށިކެޑެ ފަރޮ’ ނުވަތަ ފަރިކެޑެ ހިމާތަޔްކުރުމަށް މިއަހަރު ފެބްރުއަރީ މަހު ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ނިންމެވި ނިންމެވުމަސް އަމލުކުރަން އިއްޔެިއން ފެށިގެން ފަށާފައިވާކަމަސް ތިބާވެއްޓާއި ބެހޭ މިނިނސްޓްރީ އިން އިއުލާން ކުރައްވައިފިއެވެ. އެއާއެކު ފުވައްމުލަކު ފަރިކެޑެ ސަރަހައްދަށް ރައްޖޭގައި ހިމާޔަތް ކޯސްފައިވާ ތަންތަނާއި ބެހޭ ގާނޫނާއި ގަދާއިދުގެ ދަށުން އަމަލުކުރެވެން ފަށާނެއެވެ.\nފަރިކެޑެ ސަރަހައްދު ހިމާޔަތް ވެގެން މިދިޔައީ އެސަރަހައްދު ހިމާޔަތްކުރުމަށް ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލުން ތިމާވެއްޓާއި ބެހޭ މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅައި އަދި ތިމާވެއްޓާއި ބެހޭ މިނިސްޓްރީން ވަޒީރުންގެ މަޖުލީހަށް ކަރުދާހެއް ހުށަހަޅައިގެން ކުރެވުނު މަސައްކަތުގެ ތެރެއިންނެވެ.\nއެންވަޔަރަމެންޓް މިނިސްޓްރީން އިއްޔެ، 22 ޖުލައި 2020ގައި ކުރި އިއުލާނުގައި ވާގޮތުން ފަރިކެޑެ ސަރަހައްދު ބެލެހެއްޓުމުގައި އަމަލު ކުރާނީ ގުދުރަތީ ނުވަތަ ތަބީއީގޮތުގައި ރައްކާތެރިކޮށް ދަމަހައްޓާ ތަންތަނާބެހޭ ގަވާއިދުގައިވާގޮތުގެ މަތިން ކަމަށެވެ.\nފަރިކެޑަކީ ހިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމުން، އިމަޖެންސީ ނުވަތަ މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ހާލަތެއްގައި މެނުވީ ދެން އެ ސަރަހައްދަށް ނަގިލިލުން މަނާކުރެވިގެން ދިޔައީއެވެ.\nރަށިކެޑެ ފަރު ނުވަތަ ‘ކެޑެމޫލެ ފަރޮ’ އަކީ އެކިބާވަތުގެ މިޔަރު ސާފުވުމަށާއި ވިހެއުމަށް ޖަމާވެ އުޅޭ ސަރަހައްދެކެވެ. އެގޮތުން އެސަރަހައްދުން އާއްމުކޮށް ފެންނަ މުހިއްމު ދިރުން ތަކުގެ ތެރޭގައި މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް މަދުން ފެންނަ ‘ނަގުލް މޭރެ’ ނުވަތަ ކަނޑި މިޔަރު (ތްރެޝާ ޝާކް), ‘ބީޑިބޮލް މޭރެ’ ނުވަތަ ކާލިގަނޑު މިޔަރު (ހެމާހެޑް ޝާރކް) އަދި ފެމުނު (ޓައިގާ ޝާރކް)، ފާނަ މިޔަރު, އެންމަޑި، އަދި ފެހުރިހި (ވޭލް ޝާކް) ހިމެނެއެވެ. މި ދިރުންތަކަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުން ނެތިދިޔުމުގެ ބިރުހީވެފައިވާ ދިރުންތައް ކަމުން މި ފަދަ ދިރުންތައް ސާފުކުރުމަށާއި ވިހައި އާލާވުމަށް ބޭނުންކުރާ މި ސަރަހައްދު ހިމާޔަތްކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމަށް ސަރުކާރުން މިވަނީ ނިންމަވާފައެވެ.\nމިސަރަހައްދުން ދޫނިސޫފަސޫފި ހިފުމާއި ނެގުމާއި، މެރުން އަދި ވެލި، މުރަކަ، އަކިރި ނެގުމާއި، ކުނި އެޅުމާއި، އެކުއަކަލްޗާ / މެރިކަލްޗާގެ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރުން ވެސް މއާއެކު މަނާވެގެން ދިޔައީއެވެ.\nފަރިކެޑެ ސަރަހައްދަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ދިރުމެއް އަލަށް ތައާރަފްކުރުމާއި، ބިން ހިއްކުމާއި، ފަޅު ފުންކުރުމާއި ރޭގަނޑު ދިއްލައިގެން މަސް ތިލަ ކުރުން ފަދަ ކަންކަން ކުރުން ވެސް މަނާވީ އެވެ.\nއެހެނަމަވެސް ކަނޑައެޅިފައިިވާ އުސޫލެއްގެ ދަށުން ހާއްސަ ހުއްދައަކާ އެކު ފަޅާއި ފަރަށް، އާންމުން އަދި ފަތުރުވެރިންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެވޭނެއެވެ. އަދި މަހަށް ކާން އެޅުމާއި ދިރާސާ ކުރުން ފަދަ ކަންކަން މިސަރަހައްދުގައި ކުރެވޭނެ އެވެ.\nގުޅުންހުރި މައުލޫތައް:ހިމާޔަތް ކުރެވިފައިވާ ސަރަހައްދުތައް, ފަރިކެޑެ


60,000 ah vureh mathee ge aabaadhee thakugai 19 Councilerun bahahttanee\nމާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ބައްދަލުވުމެއްގެ ތެރެއިން: ފޮޓޯ / މިހާރު\n60،000އަށްވުރެ މަތީގެ އާބާދީތަކުގައި 19 ކައުންސިލަރުން ބަހައްޓަނީ\nއާބާދީއަށް ބަލާ 60،000އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅޭ ސިޓީތަކުގައި 19 ކައުންސިލަރުން ތިބެންޖެހޭ ގޮތަށް އިދާރީ ދާއިރާތަށް ލާމަރުކަޒީ ގޮތުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނަށް ބަދަލު ގެންނަން ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ ލާމަރުކަޒީ ކޮމެޓީން ފާސްކޮށްފިއެވެ.\nލާމަރުކަޒީ ގާނޫނަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އިސްލާހު ހުށަހެޅުއްވީ ހުޅުމާލޭ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަލީ ނިޔާޒެވެ. ނިޔާޒު ރައްޔިތުން މަޖިލީހަށް މި ބިލު ހުށަހެޅިއިރު މިގޮތަށް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މިގޮތަށް ބަޔާންކޮށް ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނެސްފައިވަނީ މަޖިލީހުގެ ކޮމެޓީން މި ބިލު ދިރާސާ ކުރިއިރުއެވެ.\nރާއްޖޭގައި ސިޓީއެއްގެ ދަރަޖަ ތިން ސަރަހައްދަކަށް ދީފައިވާއިރު ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނަށް ކޮމިޓީއިން ގެނައި އިސްލާހުގައި ބުނެފައިވަނީ ސިޓީގައި ރެޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވާ އާބާދީގެ އަދަދަކީ 10،000 މީހުންނާއި 30،000 މީހުންނާއި ދެމެދުގެ އަދަދެއް ކަމުގައި ވާނަމަ މޭޔަރާއި ގާނޫނުން ލާޒިމުކުރާ އަންހެން މެމްބަރުންނާއެކު ހަތް މެމްބަރުން އެ ސިޓީއެއްގެ ކައުންސިލެއްގައި ތިބެންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ ލާމަރުކަޒީ ކޮމެޓީން މިގޮތަށް ނިންމިއިރު ދެން އޮންނަ ކައުންސިލް އިންތިިހާބެއްގައި މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް 19 މެންބަރަކު އިންތިހާބު ކުރަންޖެހޭނެއެވެ. އެއީ މާލޭގެ ރަޖިސްޓްރީ 60،000 އަށްވުރެ މަތީގެ އާބާދީއެއް އޮންނާތީއެވެ. މާލެ ސިޓީގައި މިހާރު ތިބެންޖެހޭނެ ކަމަށް ގާނޫނުގައި އޮންނަނީ 13 ކައުންސިލަރުންނެވެ. ނަމަވެސް މިއަހަރު ބޭއްވި ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބުގައި އެތަނުން އެއް ކައުންސިލަރަކު އިންތިހާބުވުމުން މިހާރު އެ ކައުންސިލުގައި ތިއްބަވަނީ 12 މެންބަރުންނެވެ.\nމަޖިލިސް ލާމަރުކަޒީ ކޮމެޓީ


SunOnline: Happundu jehi vaguthugai hayyaru nukuree keevve tho idhikolhu coalition in suvaalu ufahdhaifi\nހައްޕުނޑު ޖެހި ވަގުތުގައި ހައްޔަރު ނުކުރީ ކީއްވެތޯ އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ސުވާލު އުފައްދައިފި\nއަހުމަދު މިޒްޔާލް 29 Jul 2020, 19:29\nމުޒާހަރާގައި ދެ ފުލުހެއްގެ ގަޔަށް ހައްޕުނޑު ޖަހާފައި--\nއިދިކޮޅު ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީން ރޭ މާލޭގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ "އިހްތުޖާޖު"ގައި ދެ ފުލުހެއްގެ ގަޔަށް ހައްޕުނޑު ޖެހި ކަމަށް ބުނާ މީހަކު ހުރިނަމަ، އެކަން ކުރި ވަގުތު އެމީހާ ހައްޔަރު ނުކުރީ ކީއްވެގެންތޯ އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ސުވާލު އުފައްދައިފި އެވެ.\nޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ޕީއެންސީގެ ނައިބު ރައީސް އިބްރާހިމް ޝުޖާއު ވިދާޅުވީ މުޒާހަރާ ފެށުމުގެ ކުރިން ވެސް "ކަމެއް" ހިނގަން އުޅޭކަމުގެ އިޝާރާތެއް ފުލުހުން ވެސް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"ފުލުހުން މިއޮތީ ކުރިއަލާ [މުޒާހަރާ ފެށުމުގެ ކުރިން] އަޅުގަނޑުމެންގެ ނައިބު ރައީސް އަހްމަދު ޝިޔާމަށް ވެސް މީގެ ހިންޓެއް ދީފައި، ފުލުހުންނަށް އެބަ އެނގެޔޯ ކޮންމެވެސް ކަމެއް ވާން އުޅޭކަން،" ޝުޖާއު ވިދާޅުވި އެވެ.\nޕީއެންސީގެ ނައިބު ރައީސް އަހްމަދު ޝުޖާއު- ސަން ފޮޓޯ\nޝުޖާއު ސިފަ ކުރެއްވީ މިއީ މާ ކުރިން ބަޔަކު ރާވައިގެން ހިންގި އަމަލެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\n"ފުލުސް މީހާ ކުރިމަތީގައި ހުރެ، އާންމު ރައްޔިތަކު ކުޅު ޖެހީމާ އޭނާ ހައްޔަރު ނުކޮށް ހުންނާނެ ހެއްޔޭ؟ ކޮމިޝަނާ އޮފް ޕޮލިސް ޓުވީޓު ކުރެއްވިއިރު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މިކަހަލަ ކަންތައްތަކާ ވިސްނާލައްވަން އެބަޖެހޭ. ރައްޔިތު މީހާ ފުލުސް މީހާ ގަޔަށް ހައްޕުނޑު ޖަހާ ވަގުތު އޭނާ ހައްޔަރު ނުކުރަންވީ ކީއްވެގެންތޯ. ފުލުހެއް ގަޔަށް މިއުޅެނީ ހައްޕުނޑު ޖަހައިގެން. ހައްޔަރެއް ނުކުރޭ، ސީންގައި،" ޝުޖާއު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެ ބައްދަލުވުމުގައި ޕީޕީއެމްގެ ނައިބު ރައީސް އަދި ނައިފަރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު ޝިޔާމް ވިދާޅުވީ އެ ޕާޓީން މިހާތަނަށް ބެލި ބެލުންތަކުން ފުލުސް މީހާ ގަޔަށް ހައްޕުނޑު ޖަހާފައި ހުރީ މަތިން ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމަށެވެ.\n"އެއް ދިމާލަކުން ނޫން ހުރީ އައިސްފައި. ފުލުސް އޮފިސަރުންގެ ވަށައިގެން ހުރި [ހައްޕުނޑު]. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެނަލިސިސްއިން އެނގޭ އެއްޗަކީ ކުރިމަތިން ނުވަތަ ވަކި ފަރާތަކުން ޖެހުމަށްވުރެ މަތިން ކޮށްފައި ހުރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި،" ޝިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖުލައި 28، 2020: އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީން މާލޭގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ސިލްސިލާ 'އިހްތުޖާޖު' ގެ ތެރެއިން: މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންނާއި ފުލުހުންނާ ދެމެދު ވަނީ ކުރިމަތިލުންތަކެއް ހިނގާފައި -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nޝިޔާމް ވިދާޅުވީ މިކަމުގެ މައުލޫމާތު ފުލުހުންނަށް މުޒާހަރާގެ ކުރިން ވެސް ލިބިފައި އޮތުމުން، މިކަން ކުރި ބަޔަކު ވެސް ފުލުހުންނަށް އެނގޭނެ ކަމަށެވެ.\n"އެ މައުލޫމާތު ލިބުނު ސޯސްއަކުން އެ މައުލޫމާތަށް އަދިވެސް އިތުރަށް ތިޔަބޭފުޅުން ފީނަވާ އިތުރަށް އިންވެސްޓިގޭޓް ކުރައްވާ. އިންވެސްޓިގޭޓް ކުރައްވާފައި މި ހަޑިމުޑުދާރު އަމަލު ހިންގި ފަރާތް ތަހުގީގުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނެސް، އެ ފަރާތަކަށް ދޭން ޖެހޭ އަދަބު ދެއްވާ،" ޝިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nގާތްގަނޑަކަށް 100 އާއި 150 އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މީހުން އެއްވި ރޭގެ އެއްވުން ލީޑް ކޮށްފައިވަނީ، އިދިކޮޅުގެ ބައެއް މަޖިލިސް މެންބަރުންނާއި ކުރީގެ މަޖިލިސް މެންބަރުންނާއި މިދިޔަ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ މަގާމުތައް އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅުންނެވެ.\nއެއްވުމުގެ ބައިވެރިންގެ މައިގަނޑު ޑިމާންޑަކީ މަނީ ލޯންޑަރިންގެ ކުށް ސާބިތުވެ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒުކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ގައްޔޫމް މިނިވަން ކުރުމެވެ. އަދި މިސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންގެ އިސްތިއުފާއަށް ވެސް ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ.\n"ޝާހިދަށް ހުއްދަ ދިނީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެއް އަދާކުރަން"\nއޮޑިޓް ރިޕޯޓުން ފެންނަނީ ކައި ހުސްކޮށްފައި ހުރި ތަން:އަދުރޭ


Dhiraagun iphone 11 pro adhi pro max pre-order kurumuge furusathu hulhuvaalaifi - One Online\nއައިފޯން 11 ޕްރޯ އަދި 11 ޕްރޯ މެކްސް ދިރާގުން ޕްރިއޯޑަރަށް ހުޅުވާލައިފި-- ފޮޓޯ: ދިރާގު\nދިރާގުން އައިފޯން 11 ޕްރޯ އަދި ޕްރޯ މެކްސް ޕްރީއޯޑަރ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައިފި\nދިރާގުން އެންމެ ފަހުގެ އެޕަލް ބުރޭންޑްގެ އައިފޯން 11 ޕްރޯ އަދި ޕްރޯ މެކްސް ޕްރީއޯޑަރ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައިފިއެވެ.\nދިރާގުން ބުނީ އައިފޯން ގެ ސްޓޮކް ވަރަށް ލިމިޓެޑް ކަމަށާއި އެހެންކަމުން ހިދުމަތް ދެމުން ގެންދާނީ ފުރަތަމަ އޯޑަރ ކުރާ މީހާއަށް ފުރަތަމަ ހިދުމަތް ލިބޭ އުސޫލުން ކަމަށެވެ. އަދި ކޮންމެ މީހަކަށް އޯޑަރ ކުރެވޭނީ އެއް ފޯނު ކަމަށްވެސް ދިރާގުން ބުންޏެވެ.\nފޯނު ޕްރީއޯޑަރ ކުރާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ފޯން ކަލެކްޓް ކުރަން ވުމުން ފޯނަށް އެސްއެމްއެސް އެއް ލިބޭނެ ކަމަށް ދިރާގުން މައުލޫމާތުދެއެވެ. އެގޮތުން ދިރާގުގެ ކަސްޓަމަރ ކެއަރ ސެންޓަރުގެ ހެޑް އޮފީސް އިން ނޫނަސް ކޮންމެ ރީޖަނަލް ކަސްޓަމަރ ސާވިސް ސެންޓަރަކުންވެސް ފޯނު ކަލެކްޓް ކުރެވޭނެ ކަމަށް ދިރާގުން މައުލޫމާތުދެއެވެ.\nދިރާގުން ބުނީ އައިފޯން 11 ޕްރޯ އަދި ޕްރޯ މެކްސް ޕްރީއޯޑަރ ކުރާއިރު، އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ވަކި ވަރެއް ދައްކަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި މި އަދަދު ދިރާގުގެ އޮންލައިން ޕޭމަންޓް ޗެނަލް މެދުވެރިކޮށް ދެއްކޭނެ ކަަމަށް އެފަރާތުން މައުލޫމާތުދެއެވެ.\nއައިފޯން ޕްރީއޯޑަރ ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަ ޕްރޮމޯޝަނެއްގެ ގޮތުން ހިލޭ5ޖީބީ ޑާޓާ ލިބޭނެ ކަމަށްވެސް ދިރާގުން ބުންޏެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ދިރާގު ޓެކްނޮލޮޖީ އައިފޯން\nއެލެކްސް އަހުމަދު: ކިތައް ފަހަރު ބުނެފިން! މީ ކެނެރީގޭ މުހައްމަދު ނަޝީދު!\nމައްސަލަ ހުށަހެޅޭނެ ގަވާއިދެއް ނެތްކަމަށް ބުނުމަކީ ހަގީގަތެއް ނެތް ވާހަކައެއް: އޭސީސީ\nރައީސް ސޯލިހު އިންޑިއާގެ މިނިވަން ދުވަހުގެ ތަހުނިޔާ ފޮނުއްވައިފި\nފަސް ހޮސްޕިޓަލަކުން ފަތުރުވެރިންގެ ޕީސީއާރު ޓެސްޓު ހެދޭނެ އިންތިޒާމު އެޗްޕީއޭ އިން ހަމަޖައްސައިފި\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ރާއްޖެ ގެނައި ޑޮކްޓަރުންގެ ޓީމާ ގުޅޭ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް!


Lara ge vaahka: Heenlaagothun\nސަލާމް ދިނުމާއެކު މުސައްލަ މަތިން ސަބީނާ ތެދުވިއެވެ. އޭރު ވެސް ތުންތެޅުވުން ނުހުއްޓެއެވެ. އޭނާގެ ދުލުކުރީގައި ވަނީ ޒިކުރުތަކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހަރަކާތްތައް ހެކިދެނީ އަވަދިނެތިގެން އުޅޭ ހެންނެވެ. ނަމާދު ދޮޅި ފަތްޖަހާލުމާއެކު ކިހިލިފަތް ދޭތެރެއަށް ވައްދާލައިގެން ހުރެ ގުދުވެ މުސައްލަ ނަގައިފިއެވެ. ހަތަރެސްކަނަށް ވާހެން އެ ފަތްޖަހާލުމާއެކު ކިހިލިފަތި ދޭތެރެއަށް ލައިގެން ހުރި ނަމާދު ދޮޅިއާއެކު ގެނެސް ރީތިވާ މޭޒުގެ ގޮނޑިމަތީ ބޭއްވިއެވެ. ލޯގަނޑަށް އަވަސް ނަޒަރެއް ދެމުން އޭނާގެ ކަޅަށްވުރެ ހުދު އިސްތަށި ގިނަވެފައިވާ ބޮލުގައި ދެއަތްތިލަ ހިންގާލިއެވެ. ދޮޅި ބޭލުމުން އިދިކީލިއަށް ނިތްކުރި މައްޗަށް ފޭބި އިސްތަށިތައް އޮމާންކޮށްލީއެވެ. ވައަތްފަރާތުގައި ހުރި އެނދުގެ ކައިރިއަށް ޖެހިލައި ބޮލުގައި އަޅަން ގެންގުޅޭ ކަޅުކުލައިގެ ބޮޑު ވަށް ބުރުގާ މަހާލަމުން ހަރުކޮށް ނުކުންނަން ފިޔަވަޅު އަޅާލިއެވެ. ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅާއެކު ސަބީނާ ހުއްޓުމަކަށް އައީ ސިހުމެއް ލިބުނު ފަދައަކުންނެވެ. ފައިގެ ކަކުލު ހުޅުން އަޑެއް ކިޔައިފިއެވެ. ހަމައެހިނދުން އޭނާގެ އަނގައިން ތަދުގެ އާހެއްގެ އަޑު އިވިލިއެވެ. ގުދުވެފައި ކަނާއަތުން ފިރުމާލީ ކަނާތު ފައިގެ ކަކުލުގައެވެ. ބަލި ކަކުލެއް އޮންނަކަން ހަނދާން އެވީ އަދިކިރިޔާއެވެ. މަޑުކޮށްލާފައި މިފަހަރު ސަބީނާ ކުރިޔަށް ފިޔަވަޅު އެޅީ އެވަރު ދަނެގެންނެވެ.\nހަވަނަ ފަންގިފިލާއަށް ހުޅުވުނު ލިފްޓުގެ ތެރެއިން ނުކުމެވުނުހާއިރުން ފުރަތަމަ ވެސް ސަބީނާގެ ކަންފަތުގައި އެ ޖެހުނީ ކުޑަކުއްޖެގެ ރުއިމުގެ އަޑެވެ. ގިސްޖެހި ހިނދިގެން ހިނގައިދާނޭ ފަދަ އަސަރު ހުރި ބާރު ރުއިމެއްގެ އަޑެވެ.\n"އަނުމް އެ ރޮނީ... އެކަމަކުވާ... އަރީން ކީއްތައެކުރަނީ؟"\nކަކުލުގެ ތަދުގެ މަތިން އަނެއްކާވެސް އޭނާ ހަނދާން ނެތުނީއެވެ. މިފަހަރު ތަދުގެ އިޙްސާސެއް ނުކުރެވުނެވެ. ހާސްވެ ކަންބޮޑުވެފައި ހުރެ ހަލުވިކޮށް އައިސް އެބައިގަ ހުރި އެޕާޓްމެންޓުގެ ދޮރުގެ ބެލް އަޅާލިއެވެ. ދޮރު ހުޅުވުނު އިރު ހުރީ 8 އަހަރުގެ ރީވާއެވެ. އެއީ ވެސް ސަބީނާގެ މާމަ ދަރިއެކެވެ. އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ދެބެންގެ ތެރެއިން ހަގު ކުއްޖާއެވެ.\n"މާމް! މާމަ އަތުވެއްޖެ..." ސަބީނާއާ ސަލާމްކުރުމެއްނެތި އެތެރެއަށް ވަދެގެން ދަމުން ރީވާ ގޮވާލީ ބާރަށެވެ. އެކަމަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދީ ސަބީނާ އެތެރެއަށް ވަނީ ހަލުވިކޮށެވެ. ރީވާ ގޮވާލި ގޮތުން ވެސް އެތަނުގައި އަރީން ނެތީކަން ސަބީނާއަށް އެނގިއްޖެއެވެ.\n"ސާރާ..." ސޯފާގައި އިން6އަހަރުގެ މާމަ ދަރިފުޅުގެ ގާތަށް އަވަހަށް ސަބީނާ އައެވެ. އަށް މަހުގެ ތުއްތު އަނުމް އޮތީ ސާރާގެ އަތު ތެރޭއެވެ. ކުރިމަތީ5އަހަރުގެ މަލްސާ ހުރެގެން އަނުމް މަސަލަސް ކުރުމަށް އެކިއެކި ކުޅިވަރު ދައްކަނީ އެވެ. އަނުމް ހިފަހައްޓާނުލެވިގެން ސާރާ އުޅެއެވެ. އެ މަންޒަރުވީ ސަބީނާގެ ހިތަށް ތުރާގެނެސްދިން މަންޒަރަކަށެވެ.\n"ގެނޭ މާމަ އަތަށް... މަލް! ކޮއްކޮގެ ބުއްފުޅި ނަގާ، އަދޭ ދެކުދީން." އަނުމް އުރާލުމާއެކު ސަބީނާ މިސްރާބު ޖެހީ އެ އެޕާޓްމެންޓުން ނުކުތުމަށެވެ. އެތެރެއިން އައި އަރީނަށް ނުކުމެވުނީ އެވަގުތެވެ. ރޮއެރޮއެ އޮތް އަނުމް އުރާލައިގެން މަންމަ ހުރިތަން ފެނުނެވެ. މަންމަގެ ގާތުގައި ތިބި ކުޑަ ދެބެންނަށް އަރީން ބަލާލަން ވާއިރަށް އެކުދީން އިސްއޮބާލައިފިއެވެ.\n"އަރީންއަށްވާ ހަމަ ސާބަސް." އަމާޒުކޮށްލި ނުރުހުމުގެ ނަޒަރާއެކު ސަބީނާ ބުންޏެވެ.\n"މިހާރު ކިހިނެއްވީ؟" މަންމަ ބަލާލީ ކީއްވެކަން އެނގި ހުރެ އަރީން ސުވާލުކުރިއެވެ. ސަބީނާ ޖަވާބެއް ނުދީ ދާން އުޅުމުން އަރީން ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"އެމީހުން ވެސް ދަސްކުރަން ޖެހޭނު، އެމީހުންގެ ކޮއްކޮ ވިއްޔާ." އަރީން ބުންޏެވެ.\nއަނގައިން ބުނަން ބޭނުންނުވެފައި ހުރެ ތިން ކުދީން ގޮވައިގެން ސަބީނާ އެ އެޕާޓްމެންޓުން ނުކުތީއެވެ. އެކުދީން ގޮވައިގެން އޭނާ އައީ އޭނާ ދިރިއުޅޭ ބަޔަށެވެ. އެއީ ގޭގެ ފަސްވަނަ ފަންގިފިލާއެވެ. އަރީންއާ ދެބަސްވުމަކުން ހާލަތު ބަދަލުނުވާނޭކަން ސަބިނާއަށް ވިސްނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ގޮތް އޭނާއަށް ރަނގަޅަށް އެނގެއެވެ.\n"މާމާ... މަލް އަދި ނުކަން އެއްވެސް އެއްޗެއް." އަނުމް މަސަލަސްކޮށް ބުއްފުޅި ދެވޭތޯ އުޅުނު ސަބީނާގެ ގާތުގައި މަޑުކޮށްލަމުން މަލްސާ ބުންޏެވެ.\n"ކޮއްކޮ ފުޅި ހުސްކޮށްލީމަ ކާން ހަދާނަން، މާމަ ވެސް އަދި ނުކަން." އޯގާތެރިކަން އެކުލެވިފައިވާ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން ސަބީނާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. މަލްސާ އެނބުރި ގޮސް ސާރާގެ ގާތުގައި ސޯފާގައި އިށީނދެއްޖެއެވެ.\nބުއްފުޅި ބޯން ފެށި އަނުމް މަޑުމަޑުން ހަމައަކަށް އެޅެން ފެށިއެވެ. އެކުއްޖާ ރުޅިގަދަވެގެން އުޅުނީ ބަނޑުހައިވެގެންކަން ސަބީނާއަށް އެނގުނެވެ. ރޯވަރުން ތަނެއްގައި ނުބޭއްވިގެން އަނުމް ގޮވައިގެން ސަބީނާ އިށީނީ ކާމޭޒުދޮށުގައެވެ. ކާމޭޒުގެ ގޮނޑީގައި އިނދެ އަތުތެރޭގައި އޮތް 8 މަހުގެ އަނުމްގެ މޫނަށް ބަލަން ސަބީނާއަށް އިނދެވުނެވެ. އެމޫނުމަތި މިލައިގެން ދާން ހިނދުކޮޅެއް ވެސް ނުނެގިއެވެ. ހިއްލާލެވުނު މޫނު ދެން އެނބުރިލީ ސޯފާގައި ތިބި ދެބެންނާ ދިމާއަށެވެ.\nއެ އަންހެން ތިންބެއިންނަކީ ވެސް ސަބީނާގެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅު އަސްލަންގެ ކުދީންނެވެ. މިއަދު އެކުދީންނަށް އަޅާލަން ތިބި ބަޔަކީ އަސްލަންގެ ޢާއިލާ އެކަންޏެވެ. އެކުދިންނަށް ފުރިހަމަ ސަމާލުކަން ދޭން ބޭނުންވިޔަސް އެކަން ޚުދު ސަބީނާއަށް ވެސް އޮންނަނީ ނުވެފައެވެ. ދެރަވިޔަސް އޭނާގެ ޞިއްޙަތު ތަން ނުދެނީއެވެ. ފަންސާހަށްވުރެ އުމުރުން ދޮށިވެފައި ހުރިއިރު އަލުން ކުޑަކުދީންތަކެއް ބަލަން ޖެހުމުން އިހު ކުދީން ބޮޑުކުރިއިރު ހުރި ޖޯރު ވެސް ހަށިގަނޑުގައި މިހާރު ނެތީއެވެ. ދެން ހުރީ އަންހެން ދަރިފުޅު އަރީނެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ފުށުން ވެސް ސަބީނާއަށް ލިބެނީ މާޔޫސްކަމެވެ.\nމއ. ފެހިއާބާދު ގެއިން ނުކުތް ރޫމާ އައިސް ވަނީ ކުރިމަތީ ހުންނަ ރޯޝަނީވިލާގޭ އެންމެ ތިރީގައި ހުންނަ ފިހާރައަށެވެ. އަންގި ފޮށްޓެއް ގަނެގެން ނުކުތްއިރު އެ ގޭ ދޮށުގައި ޕާކުކޮށްފައި ސައިކަލުން ފައިބައިގެން އަންނަ އިސްކޮޅުން ދިގު ޒުވާނާ ރޫމާއަށް ފެނިއްޖެއެވެ. މަޑުކޮށްލީ އެހެންވެއެވެ. ދޮރޯށިން ވަނުމުގެ ކުރީން އޭނާ ރޫމާއަށް ބަލާލީ ކޮންމެހެން ވެސް ބަލާލަން ޖެހިގެން ކަހަލައެވެ. ތުންފަތް ދެމިލި ނަމަވެސް އެއީ ހިނިތުންވުމެކޭ ބުނާވަރެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ރޫމާގެ މޫނުން ފާޅުވާން ހުރީ ހިތްހެޔޮ ހިނިތުންވުމެކެވެ. އޭނާއަށް އެ ޒުވާނާއަކީ ސަބީނާގެ ފިރިހެން ދަރިފުޅު އަސްލަންކަން އެނގޭތީއެވެ.\n"ލިބުނުތަ؟" ގެއަށް އައިސް ވަން ރޫމާ ފެނުމާއެކު އައްޔޫބް އަހާލިއެވެ.\n"އެކަންވެއްޖެ! ކޮންއިރަކުން ދަނީ؟" ސޯފާގައި އިން އައްޔޫބާ ކުރިމަތިލައިގެން ހުރެ ރޫމާ އަހާލިއެވެ.\n"މިދަނީ، އިޔާން ނުކުންނަންދެން." އައްޔޫބް ބުންޏެވެ.\nރޫމާ އައިސް މަޑުކޮށްލީ ބަދިގޭގައެވެ. އޭނާއަށް ފަންސާސް އަހަރު ފުރުނީ މިދިޔަ އަހަރުއެވެ. ހުދު ދޮނަކާއި ދިގު މޫނެއް ލިބިފައިވާ ރޫމާއަކީ ރީތި އަންހެނެކެވެ. އާދަޔާ ޚިލާފު އަލިކަމެއް އެ މޫނުގައި އަބަދުވެސް ހުރެއެވެ. އެތުންފަތުގައި ހިނިތުންވުމެއް ނެތި މީހަކާ ބައްދަލެއްނުވާނެއެވެ. ހިތްހެޔޮކަމުގެ މިސާލެކެވެ. އައްޔޫބުގެ ހިތުގެ ފިނިކަމެވެ.\nފެހިއާބާދަކީ ރޫމާގެ ބައްޕަ ބަޝީރުގެ ގެއެކެވެ. ބަޝީރާއި ޒައިނަބްއަށް ލިބުނުހާ ވެސް ދަރިއަކީ ރޫމާއެވެ. ބަޝީރު ދުނިޔެ ދޫކުރީ ރޫމާ ކިޔަވާ ނިމުނު ފަހުންނެވެ. އެއަށްފަހު ޒައިނަބް ވެސް ރޫމާއާ ވަކިވީއެވެ. ރޫމާގެ ފުރަތަމަ ދަރިފުޅަށް ބަލިވެ އިންދައެވެ.\nޒަމާނާއި ވަގުތަކީ އޭގެ ދުވެލި ހުއްޓުވުމަށް އިންސާނަކަށް ކުޅަދާނަވެގެންނުވާ ޤުދުރަތުގެ ނިޔާއެކެވެ. ޒުވާން ލޯބި ހިތްތަކުގައި ބަދަލުވުމެއްނެތި މޫލަމުންދާއިރު، އެ ހިތްތަކުގެ ހަށިތަކަށް ބަދަލު އަތުވެއްޖެއެވެ. ރޫމާއާއި އައްޔޫބު ވެސް މިހާރު ތިބީ އެންމެ ފުރަތަމަ އެ ދެ މީހުން ބައްދަލުވި ގޮތަކަށްނޫނެވެ. ހަމުގެ ވާންކަން މަޑުމަޑުން ނެތެން ފަށައިފިއެވެ. ބޮލުގައި އިހު ހުރި ކަޅުކަން ގަދަ އިސްތަށިގަނޑުން ދުވަހަކަށްވުރެ ދުވަހެއް މިހާރު ހުދުކަންވަނީ ގަދައެވެ. ރޫމާއެކޭ އެއްފަދައިން އައްޔޫބަކީ ވެސް ހަމުގެ ކުލަ އަލި މީހެކެވެ. އިސްކޮޅުން ރޫމާއާ ދާދި އެއްވަރެކެވެ. ދިގު މީހުންގެ ގޮތުގައި އެ ދެ މީހުން ވެސް ހިމެނޭނެއެވެ.\nއައްޔޫބްއަކީ ބިއްލެއްދޫއަށް އުފަން މީހެކެވެ. މާލޭގައި ކިޔަވަން ހުންނަން ފުރުޞަތު ލިބުނީ، ކުރީގެ އަތޮޅުވެރިޔާ ގޭގައި އުޅެނިކޮށް ފަހިވި ނަސީބަކުންނެވެ. އައްޔޫބުގެ ޢާއިލާއަކަށް ހުރި މީހަކީ މުސްކުޅިވެފައި ހުރި މާމަ ރާމިޒާއެވެ. އެ މާމަ ނިޔާވީ މުސްކުޅި ހާލުގައެވެ. ރޫމާއާ އިނދެގެން ފެހިއާބާދަށް އައްޔޫބު ބަދަލުވެ، އެންމެން އެކުގައި ދިރިއުޅެމުން ދަނިކޮށެވެ.\n"މަންމާ!... ހެދިކާ ނެރެނީތަ؟" ސިޓިންރޫމާ އިންވެގެން ހުންނަ ބަދިގެއަށް އައިސް ވަން ނެހާ އަހާލިއެވެ.\n"ސަބިއްތަ އަންނަންވާއިރަށް... ކިހިނެއްވީ؟ ކީއްކޮށްދޭންވީ؟" ދަރިފުޅު އައީ ކަމެއް ބޭނުންވެގެން ހެން ހީވެ ރޫމާ ބުންޏެވެ.\n"ކީއްވެތަ މިއަދު ކެންސަލް ނުކޮށްލީ، ކޮއްކޮ އަންނައިރު ތިކަމަކާ ހުރެ މަންމަ ހުންނާނީ މުޅިން ވަރުބަލިވެފަ." އެއްފަރާތުން ގައިގާ އެއްއަތް ވިއްދާލައިގެން ހުރެ ނެހާ ބުންޏެވެ.\n"މިއަދު ނަހަދަމޭ ބައިވަރެއް." ރޫމާ ނިކަން އަވަހަށް ބުނެލިއެވެ.\n"ނެހާ... މިކަން ނިމެންދެން އެކުދީން ބަލާލަދޭނަންދޯ." އެނބުރި ހިނގައިގަންނަން އުޅުނު ނެހާ ހުއްޓުވަމުން ރޫމާ އަހާލިއެވެ.\n"އެމީހުން ކީއްވެތަ މީހަކު ނުހޯދަނީ، ގައިމު އަހަރެމެންނަށްވުރެ ގިނައިން ލިބޭކަން އެނގޭ ސަބިއްތަގެ ވާހަކައިން، އަނެއްކާ ވަޒީފާގަ އުޅެނީ، ކުދީން ބަލަން މީހަކު ހޯދުމަކީ ދެރަވާންޖެހޭވަރު ކަމެއްނޫން..."\n"ދެންހެޔޮ، ތިކަހަލަ ވާހަކަ ނުދައްކާ، މިހާރު ސަބިއްތަ އަންނަން އުޅޭނެ... އެހެންނޫނަސް މީހަކަށް ކަމެއްކޮށްދީގެން އެކަން ގެއްލިގެން ނުދާނެ، ތިމާގެ ނޫނަސް، އެމީހުންނަކީ ދުރުބައެއްނޫން، ސަބިއްތަގެ ނުހުންނާނެ ގާތް އިތުރު މީހަކު މަންމަ ނޫނީ، މިހާރު އަދިވަކިން އެ ހުންނަނީ ބޯގޮވާފައި، އެކުދީން ވެސް އަބަދު ގޭގައި ތިބުމަށްވުރެ މިގެއަށް އައިސްލީމަ ވެސް ހާސްކަން ކުޑަވާނެއެއްނު، އެނގޭތަ؟ ދެންމެ ބައްޕަ ހުރިނަމަ ނެހާގެ ތިވާހަކަ އަހާފައި ވަރަށް ދެރަވީސް." މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ރޫމާ ބުންޏެވެ.\n"ސޮރީ މަންމާ، އަސްލު ސަބިއްތަމެންނަށް ވެސް ރަނގަޅަކަށް ވިސްނާފަ ބުނެވުނީ، ސަބިއްތަ ވެސް މިހާރު އެހާ ކުޑަކުދީންތަކެއް ބަލާހާ ފިޓެއް ނޫން، ދެން ހުރީ އަރީން، އަހަންނަށް ވެސް އަޑުއިވޭ މިގެއަށް އައިސް މަންމަ ގާތު ސަބިއްތަ ކުރާ ޝަކުވާ، ކުދިން ބަލަން މީހަކު ގެނައިމަ ކަންކަން ނުވެފައި ހުންނާކަށް ނުޖެހޭނެއެއްނު، އަނެއްކާ އެމީހާ އުޅޭނީ ސަބިއްތައަށް ފެންނަ ހިސާބުގައި، ލުއި ގޮތާއި ފަސޭހަގޮތް އޮވެ، ޚިޔާރުނުކުރަންވީ ކީއްވެ؟."\n"ނެހާ..." ދަރިފުޅުގެ ނަމުގެ ފަހުއަކުރަށް ދަމާލާފައި ރޫމާ ގޮވާލިއެވެ. ބޭނުމަކަށްވީ ނެހާގެ އެފަދަ ވާހަކަތައް ހުއްޓުވާލުންކަން ޚުދު ނެހާއަށް ވެސް ދޭހަވިއެވެ.\n"އޯކޭ މަންމާ... މިހުއްޓާލީ، ދެން ނުދައްކާނަން، ސަބިއްތަ އައިމަ ގުޅާލާ، އަންނާނަން އެކުދީން ބަލާ." ނެހާ މިހެން ބުނެ އެ ދެމަފިރިން އުޅޭ ބަޔަށް ދާން ނުކުތެވެ.\nހެދިކާ ހެދުމަކީ ސަބީނާ ދިން ޚިޔާލެކެވެ. އޭރު ރޫމާއަށް އަދި ބަލިވެ ވެސް ނީނދެއެވެ. އެހާ ކުރިން ދެ މީހުން ޚިއްޞާ ވެގެން ފެށި އެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ ވިސްނުމެއް އެކަކުގެ ވެސް ނެތެވެ. އެކަމުން ލިބޭ އާމްދަނީ ވެސް ބޮޑުވީމައެވެ.\nއަމިއްލަ އެޕާޓްމެންޓަށް އެރުމުގެ ކުރީން އަސްލަން އައީ މަންމަގެ ބަޔަށެވެ. ކުދީން ތިބޭނީ އެބައިގަކަން އޭނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޔަގީންވާތީއެވެ. މަންމަގެ ބަޔަށް ވަދެވުނުއިރު މަންމައާއެކު ސާރާއާއި މަލްސާ އިނީ ކާމޭޒުދޮށުގައެވެ.\n"އާދޭ ކާން." އަސްލަން ފެނުމާއެކު ސަބީނާ ބުންޏެވެ.\nމަޑުމަޑުން ކަރުގައި އޮތް ޓައިއަށް ދޫ ދެމުން އައިސް މޭޒުކައިރީ އަސްލަން ހުއްޓިލިއެވެ. ލޯތްބާއެކު ސާރާގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ. އެއްވެސް މީހަކު އެއްޗެކޭ ނުބުނިކަމުގައި ވިޔަސް އެކުދީން މެންދުރުގެ ކެއުން އެކަނީ އަދިކިރިޔާކަން އަސްލަންއަށް ވިސްނުނެވެ. އޭރު ގަޑިން ތިނެއް ޖެހުމާ ކައިރިވެއްޖެއެވެ. ސާރާގެ ވައަތް ފަރާތުގައި ހުރި ގޮނޑި ދަމާލައި އަސްލަން އިށީނެވެ.\n"މަންމާ..." ވާހަކައެއް ބުނަން އުޅޭ ފަދައިން އަސްލަން ގޮވާލިއެވެ. ދެން އަނުމް ކޮބާތޯ އަހާލިއެވެ. ފެންވަރުލުމުން ނިދައިފިކަމާއި މެންދުރު ކާގަޑިއަށް ބުއްފުޅިއެއް ދެވުނީތީ އެ ބޯލައިގެންކަން އޮތީ ސަބީނާ ބުނެލިއެވެ.\n"ޑެޑީ އަތް ވެސް ނުދޮވެތަ ކަނީ." މޫނަށް ވައްތަރުތައް ޖައްސަމުން މަލްސާ ބުނެލިއެވެ. މޭޒުދޮށުގައި އިށީނުމުން އޭނާއަށް ހީވީ އަސްލަން ކާން އުޅެނީ ކަމަށެވެ.\nސާރާއާއި މަލްސާއާ ދެބެންގެ މިޒާޖާއި އުޅުން ވެސް ތަފާތެވެ. ސާރާގެ މޫނުކޮޅު ހުންނަނީ ކުޑަކޮށް ދެމިލާފައެވެ. މަލްސާގެ ބޮޑު ދެކޮލާއެކު އެ މޫނު ފެންނަނި ވަށްކޮށެވެ. މަޑުމައިތިރިވެފައި ބަސްމަދު ކުއްޖަކީ ސާރާއެވެ. މަލްސާ އޭގެ ދިމާ އިދިކޮޅެވެ. މަލްސާގެ ވާހަކަ އިވިފައި އަސްލަން ސަމާސާކޮށްލިއެވެ. އެހިނދު މަލްސާގެ ހުނުމުގެ އަޑާއި ތޫލި ހަޅޭކެއްގެ އަޑުން ގޭތެރެ ގުގުމާލިއެވެ.\n"މަލްއަށް ނުވެސް ކެވޭނެއެއްނު... ޑެޑީ ސަކަރާތް ޖެހީމަ މާމަގެ ގަޔަށް ހުރިހާ ބަތްތައް ދާނީ، ދޯ މާމާ... ހަޑިކޮށް ކާކަށްނުވާނެއެއްނު." މަލްސާ ބުންޏެވެ.\n"އާން، ދެން އަވަސްކުރޭ... ހަންޑްރެޑް ވާހަކަ އޮންނާނެ ކާން އެރިޔަސް މަލް." މަލްސާގެ ވާހަކަ ގިނަވާހެން ހީވެ ސަބީނާ ބުނެލީ ޢާއްމުކޮށް ބުނާ އުސޫލުންނެވެ. މަލްސާ ކާން އިން ތަށިން ބޭރަށް ވެރިދާނޭ ހީވެ ބަތްކޮޅު މެދަށް އެއްކޮށްލަ ދީފިއެވެ. ދެން ވެސް ވާހަކައެއް ބުނެލަން މަލްސާ އަނގަހުޅުވާލިއެވެ. ނަމަވެސް އެކަން މަނާވީ އަސްލަންގެ އަތުންކޮށްލި އިޝާރާތެވެ.\n"މަލް... ކައި ނިންމާފަ ވާހަކަ ދައްކާނީ." އަސްލަން ބުންޏެވެ.\n"ކީއްވެ ތިއިންނަނީ؟ ކައިގެންތަ ތިއައީ؟" ސަބީނާ ސުވާލުކުރީ އަސްލަންއާއެވެ.\n"އަހަރެން ޗުއްޓީއެއް ނަގައިފިން." އަސްލަން ބުނަން ގަސްދުކޮށްގެން އިން ވާހަކަ ހާމަކޮށްލިއެވެ.\n"އަނެއްކާ..." ސަބީނާއަށް ބުނެވުނީ އިޚްތިޔާރަކާ ނުލައެވެ. އިތުރަށް ވާހަކަދައްކަން އުޅެފައި ހުއްޓާލީ މޭޒުދޮށުގައި ތިބި ސާރާއާއި މަލްސާގެ ސަބަބުންނެވެ.\nދެބެން ކައިގެން މޭޒުދޮށުން ފޭބި ގޮތަށް އެރީ ސޯފާއަށެވެ. ޓީވީއިން ފެންނަމުންދިޔަ ދިވެހި ޗެނަލް ވަގުތު ބަދަލުވީ ކާޓުނު ޗެނަލަކަށެވެ. ކުދީންނަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު އިނދެފައި އަސްލަންގެ ނަޒަރު މަންމައާ އަލުން އަމާޒުކޮށްލައިފިއެވެ.\n"މީ މިއަދު ހުރިގޮތް... ޗުއްޓީއެއް ނުނަގާ ކިހިނެއް އުޅޭނީ." އަސްލަންގެ އަޑުގައިވީ އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ މާޔޫސްކަމެވެ.\n"މަންމަމެންނަށް ވެސް އަސްލަންގެ ކުދީން ނުބެލޭތީ ދޯ." ސަބީނާ ތެދު ހާމަކުރީ މޮޅިވެފައި އިނދެއެވެ.\n"އެހެނެއްނޫން، މިހާރު ވެސް އެނގޭ މަންމަކަން ހުރިހާ ވަގުތަކު އެކުދީންނާއިގެން ތިއުޅެނީ، އެކަމަކު މަންމަ ވެސް ވަރުބާލިވާނެއެއްނު، ނަމާދުކޮށްލައިގެން ކިޔަވާލަން ވެސް މަންމައަށް ނީދެވޭ، މިހާރު މީ މަންމަ ދަރީން ބަލަންވީ އުމުރެއްނޫންކަން އަހަރެންނަށް ވެސް ވިސްނޭ..."\n"އެހެންވީރު ދެން މަންމައަށް ކުދީންގެ ކަންކަމުގައި އެހީވާނޭ ކުއްޖަކު ގެނެސްދޭންވީނު." އަސްލަންގެ ވާހަކަ މެދުކަނޑާލާފައި ސަބީނާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"އެހެން ގެންނަ މީހަކަށް ކިހިނެއް އިތުބާރުކުރާނީ، ދެން އިހަށް އަދި އެކަން ބާއްވާ، އަހަރެންނަށް ވާނެ މަންމާ." އަސްލަން ބުނެލީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވެސް ޔަގީންކޮށްދޭން ބޭނުންވެފައި އިން ފަދައިންނެވެ.\n"މަންމައަށް އެނގުނު އަސްލަންއަށް އޮފީހުގައި މިއަދު ނީދެވޭނެކަން... ކާން ބޭނުންނޫނިއްޔާ ދޭ ފެންވަރާލައިގެން ނަމާދުކޮށްލަން، އަސުރުން ފައިބައިގެން މަންމަ ރޫމާމެންގެއަށް ދާއިރު އެކުދީން ގޮވައިގެން ދާނީ." އަސްލަން އެކަނިވާން ބޭނުންވާނެކަން އެނގޭތީ ސަބީނާ އެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިނެވެ.\n"ކޮންމެދުވަހަކު ގެންދަންޏާ އެމީހުންނަށް ވެސް އުނދަގޫވާނެ." އަސްލަންއަށް ބުނެވުނެވެ.\n"އެވެސް މި މަންމަ ފަދަ މަންމައެއް، އަސްލަންގެ ހާލު އޭނާއަށް އެނގޭ... އެއީ މަންމަގެ ހުރި އެންމެ ޒަމާންވީ އެންމެ އިތުބާރުކުރެވޭ ރަޙުމަތްތެރިޔާ، ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަ ދުނިޔޭގައި ހުރިނަމަ އަދި މިހާރު މިއޮންނަ ވަރަށްވުރެ ވެސް ގާތް ގުޅުމެއް އެ ޢާއިލާއާ ބާއްވާނެ... ދެން ތިހެން ނީނދެ ދޭ، މަންމައަށް އެނގޭ އަދި މެންދުރު ވެސް ނުކޮށްކަން ތިއިނީ." ސަބީނާ ގޮނޑި ފަހަތަށް ޖައްސާލައި މޭޒުދޮށުން ތެދުވިއެވެ.\nއިރުއޮއްސުމުގެ ދަޅަތަކުން އުޑުމަތި ޖަރީވެފައިވެއެވެ. ހޭލަމޭލަވާ މީހުން މަދެވެ. ދުއްވާ އެއްޗަކަށް މަގުން ފެންނަނީ ސައިކަލުތަކެވެ. ދެކޮޅަށް ދުއްވާ އެ މަގުގެ ދުވާރު ކައިރި ހުރީ ބަރިއަށް ޖަހާލާފައިވާ ސައިކަލުތަކުން ފުރިފައެވެ.\nއިރުން ހުޅަނގަށް ވަދެގެން އައިސް ފެހިއާބާދުގޭ ކުރިމައްޗަށް މަޑުކޮށްލި ޓެކްސީގެ ކުރީ ސީޓުން ފޭބީ އިޔާންއެވެ. އޭނާ އައިސް ގެއާވީ ފަރާތުން ފަހަތު ދޮރުފަތް ހުޅުވާލިއެވެ. އޭރު އަނެއްފަރާތުން އައްޔޫބު ފައިބަނީއެވެ.\n"ނޯޔާ ދޭ އެތެރެއަށް، ބައްޕަމެން ވައްދާނަން ފޮށިތައް."\nބައްޕަ ދިން އިރުޝާދުން މަޑުނުކޮށް ދޮރޯށީން ނޯޔާ ވަދެއްޖެއެވެ. ފަސްބުރިއަށް ނަގާފައި ހުރި އެގެއަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިސްފައި ނެތްކަން އެނގެއެވެ. ދޮރޯށިން ވަންގޮތަށް ކުރިމަތިން ފެންނަން ހުރި ސިޑިން ނޯޔާ އަރަންފެށިއެވެ. ތުންފަތަށް ވެރިވި ލުއި ހިނިތުންވުމާއެކު ކޮލުގައިވާ އަޑުކޮޅު ފާޅުވެލިއެވެ. ކަނާތައްވުރެ ބޮޑަށް ވައަތްފަރާތު ކޯތާފަތުން ފާޅުވާ އަޑިކޮޅު ފެންނަން ހުންނަލެއް ބޮޑެވެ. ސިޑީގެ ހަރުފަތްތަކަށް ސަމާލުވެ ކަނާއަތުން ދިގު ހެދުން ހިސާބަކަށް ހިއްލާލަމުން ނޯޔާ އެރިއެވެ.\nހުޅުވުނު ދޮރާއެކު ސިޓިންރޫމު ސޯފާގައި ތިބި އެންމެން އެދިމާ ބަލާލައިފިއެވެ. އިންތިޒާރުގައި ތިބިހެންނެވެ. އެންމެ ފުޅާ ހިނިތުންވުމެއް ފާޅުވީ ރޫމާގެ މޫނުންނެވެ.\n"މާޝާﷲ، މިކުއްޖާ ހީވަނީ ފަހަރަކަށްވުރެ ފަހަރެއް ރީތިވާހެން." ސަބީނާ ބުންޏެވެ.\n"ފިއުޗާ ލޯޔާ." ނެހާގެ އަޑުގައީ ހުރީ ދިމާކޮށްލުމުގެ ރާގެވެ.\nމަންމައާއި ބައްޕަގެ ދޮންކަން ލިބިފައިވާ ނޯޔާގެ ކޯތާފަތަށް ޖަންބުކުލަ ވެރިވިއެވެ. ދައްތައާއި ސަބީނާގެ ވާހަކަތަކުންނެވެ. އިސްކޮޅުގައި ފަސްފޫޓު ތިން އިންޗި ހުންނަ އިރު ވެސް މަންމައާއި ދައްތައާ އެއްވަރެއް ނުވެއެވެ. ފުރާވަރުން ފެށިގެން ނޯޔާގެ ހެދުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ ބައްޓަން ނޭނގޭނެހާ ދޫކޮށް، ދިގުކޮށް ހުންނަ ހެދުމެވެ. އެއާއެކު މޭމައްޗާއި ބުރަކަށި ފޮރުވޭނެ ގޮތަށް ބޮޑުކޮށް އަޅާފައި ހުންނަ ޝޯލްއެވެ.\n"މިތިބީ ނޯޔާގެ އިންތިޒާރުގައި." ދަރިފުޅު އަންނަންވާއިރަށް ރޫމާ ތެދުވެގެން އައިސް ނޯޔާގެ ގާތުގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ. ނޯޔާގެ ގައިގާ ހިފަހައްޓާލައި ގާތްކޮށްލިއެވެ. މައިވަންތަކަމުގެ ލޯބި އުތުރުއެރި ކަހަލައެވެ. ނޯޔާގެ ބުރުގާ މަތިން ބޮލުގައި ރޫމާ ބޮސްދިނެވެ. ސަލާމަތުން އޭނާއާ ހަމައަށް އެ ދަރިފުޅު އައީތީ ﷲއަށް ހަމްދުކުރިއެވެ.\nނޯޔާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ރޫމާ އައިސް ސޯފާގައި އިށީނެވެ. އައްޔޫބާއި އިޔާން ކޮބާތޯ އަހާލަން ރޫމާ ހަނދާންވީ ދެނެވެ. ފަސް އަހަރު ކިޔަވަން މެލޭޝިއާގައި ހުރެފައި ނޯޔާ އެނބުރި އެއައީ އެއްކޮށް ނިމިގެންނެވެ. ޝަރިއްޔާ އެންޑް ލޯ އިން ޑިގުރީ ނެގުމަށްފަހު، ވިޔަފާރިއާ ބެހޭ ޤަނޫނުން މާސްޓަރސް ހަދައިގެންނެވެ. އުމުރުން ސައުވީސް އަހަރުގައެވެ. ކިޔަވަން އުޅުންއިރު ލިބުނު ޗުއްޓީތަކުން ނޯޔާ މާލެ އައީ އެންމެ ފަހަރަކުއެވެ. އޭގެ ފަހުން އަދި އެ އައީއެވެ.\nރިންގުވި ފޯނަށް ބަލާލައިފަ ކޯލަށް ސަބީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. ކޯލު ނިންމާލާފައި ސަބީނާ ތެދުވީއެވެ. ނެހާއާއެކު ސޯފާގައި ތިބި ސާރާއާއި މަލްސާއަށް ގޮވައި ދާންވީކަމުގައި ބުނެލިއެވެ.\n"ސަބިއްތަ ގެންގުޅޭ މޮޔަކުއްޖެއް އެއީ." ނެހާ ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު ސަބީނާ ކައިރިއަށް ހިނިއައެވެ. ނެހާ އެހެން އެބުނީ ކީއްވެކަން އެނގޭތީއެވެ.\nސަބީނާގެ ދުލުން ރިދާންގެ ނަން ކިޔާލި ހިނދުން ފެށިގެން ނޯޔާގެ ސަމާލުކަން އެ ނަމަށް ހުއްޓުނެވެ. އެ ނަމަކީ އޭނާއަށް ވެސް އާ ނަމެއް ނޫނެވެ. (ނުނިމޭ)


Anushka shrma ge "Bulbul" hurihaa loyibeh Tripti Dimri ah\nއަނުޝްކާގެ "ބުލްބުލް": ހުރިހާ ލޯތްބެއް ޓްރިޕްތީއަށް\nއަނުޝްކާ ޝަރުމާ ޕްރޮޑިއުސްކުރި އާ ފިލްމު "ބުލްބުލް" ޖޫން 24 އިން ފެށިގެން ނެޓްފްލިކްސް އިން ސްޓްރީމް ކުރަން ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. ޓްރިޕްތީ ޑިމްރީ، އަވިނާޝް ތިވާރީ، ޕަރަމްބްރާތާ އަދި ރާހޫލް ބޯސް މުހިއްމު ރޯލުތައް ކުޅެފައިވާ މި ފިލްމަކީ ވިޗްކްރާފްޓް ނުވަތަ ސިހުރާއި ފަންޑިތަ ހެދުމުގެ ކަންތައްތަކެއް ދައްކުވައިދޭ ފިލްމެކެވެ.\nފިލްމު ބެލި މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ އާދަޔާޚިލާފު މޮޅު އަދި ރީތި ފިލްމެކެވެ. އަދި އެންމެންހެން ބުނެފައިވަނީ ފިލްމު އެހާ ބަލާހިތްވާ އެއްޗަކަށްވީ ބަތަލާ ޓްރިޕްތީގެ ކުޅަދާނަ ކަމުން ކަމަށެވެ. އަދި ބެލުންތެރިންގެ ލޯބި ޓްރިޕްތީ އަށް އިންތިހާއަށް ލިބެމުންދާކަން ފިލްމުގެ ރިވިއުތަކުންނާއި އެ ރިވިއުތަކަށް ކޮށްފައިވާ ކޮމެންޓްތަކުން ޔަގީން ކުރެވެ އެވެ.\n"ބުލްބުލް" ބެލި މީހުން ބުނަނީ މުޅި ފިލްމު އެހާ ފުރިހަމަކޮށް ނިންމާލެވިފައި އެވަނީ ޓްރިޕްތީގެ މޮޅު ޕާފޯމަންސްގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ.\nފިލްމު ބެލި މީހުންގެ ތެރެއިން އަންޖަލީ އާރްޔާ ކިޔާ މީހަކު ކޮށްފައިވާ ޓުވީޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ "ބުލްބުލް" އަކީ ވަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް ކަމަށެވެ. އަދި މީން ޒަމާނަކު ވެސް ނުފެންނަވަރުގެ މޮޅު ސިނެމެޓިކް ޑްރާމާއެއް ކަމަށެވެ. ޚާއްސަކޮށް ޓްރިޕްތީ އަށް އޭނާގެ ހިތުގައި ޚާއްސަ ލޯތްބެއް އުފެދިއްޖެކަމަށެވެ.\nޕަންކަޖް ކުމާރު ކިޔާ މީހަކު ކުރި ޓުވީޓެއްގައި ފިލްމުގެ ޕްރޮޑިއުސަރު އަނުޝްކާއަށް ވެސް ވަރަށް ތައުރީފުކޮށްފައި ވެއެވެ. ބޮޑެތި ތަރިންގެ ތެރެއިން އަނުޝްކާއަކީ ލާމަސީލު މިސާލެއް ކަމަށާއި ފިލްމުގައި ޓްރިޕްތީގެ ޕާފޯމާންސް މޮޅުކަމުން އޭނާގެ ހިތްވެސް ޓްރިޕްތީ އަތުލައިފިކަމަށް މި މީހާގެ ޓުވީޓްގައި ބުނެފައި ވެއެވެ.\n"ހުރިހާ އެކްޓަރުން ވެސް އެހާ މޮޅު. އަދި ބެކްގްރައުންޑް މިއުޒިކް އަޑުއަހާލަން ވަރަށް ރީތި. ޑައިރެކްޓަރު އަވަންތީގެ މަސައްކަތް ވަރަށް ބަރާބަރު. މީ ހަމަ ބަލާލަން ވަރަށް ރަނގަޅު ފިލްމެއް،" އެހެން މީހެއްގެ ޓުވީޓްގައި ވެއެވެ.\nފިޒާ އައްބާސްގެ ޓުވީޓްގައި ބުނެފައިވަނީ ފިލްމު ބަލާގައި އޭނާގެ ސިކުނޑި ގޮވައިފި ކަމަށެވެ. ޚާއްސަކޮށް ޓްރިޕްތީގެ އެކްޓިންގެ އޮމާންކަމާއި މޮޅުކަން ފިޒާ ވެސް ފާހަގަ ކުރި އެވެ. ފިލްމުގައި ވާނެ ގޮތް އަންދާޒާ ކޮށްލަން އެނގުނު ނަމަވެސް "ބުލްބުލް"އަކީ އަޖައިބެއް ކަހަލަ މޮޅު ފިލްމެއް ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައި ވެއެވެ.\nނީލާކްޝީ ކިޔާ މީހެއްގެ ޓުވީޓްގައި ވެސް އެންމެ ބޮޑު ތައުރީފަކާއި ލޯތްބެއް ދީފައިވަނީ ޓްރިޕްތީ އަށެވެ. އޭނާގެ އެކްޓިންގައި މިއޭ ގޯހީ ބުނާނެ އެންމެ ތަންކޮޅެއް ވެސް ނެތް ކަމަށާއި މިޒަމާނުގެ އެންމެ ކުޅަދާނަ އެންމެ ތަޖުރިބާކާރު ބަތަލާއިންނެކޭ އެއް ފެންވަރަށް މި ފިލްމުގައި ޓްރިޕްތީ ޕާފޯމް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ނީލާކްޝީ ބުނެފައި ވެއެވެ. އަދި "ބުލްބުލް" އެހާ މޮޅު ފިލްމަކަށްވީ ޓްރިޕްތީގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ދެކެ އެވެ.\nމި މީހުން ނޫނަސް ފިލްމަށް ކޮމެންޓުކުރި އިތުރު އެހެން މީހުން ވެސް ދައްކާފައިވަނީ ޓްރިޕްތީގެ މޮޅުކަމުގެ ވާހަކަ އެވެ.\nޓްރިޕްތީ، 26، ހިންދީ ފިލްމު އިންޑަސްޓްރީގައި މަސައްކަތް ކުރަން ފަށާފައިވަނީ 2017 ގައެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ފިލްމަކީ "ޕޯސްޓާ ބޯއީ" އެވެ. އޭގެ ފަހުން "ލައިލާ މަޖްނޫ" ކިޔާ ފިލްމެއް ކުޅުނެވެ. "ބުލްބުލް" އަކީ ޓްރިޕްތީ ކުޅުނު ތިން ވަނަ ފިލްމެވެ.\nމީހުން ނަފުރަތުކުރާ ސަބަބެއް ނޭނގޭ: އާލިއާ


Bayern ah Sane' hoadhaidheyn Adidas in eheevanee | Mihaaru\n15 ޖުލައި 2019 - 12:52\nއުމުރުން 23 އަހަރުގެ ސާނޭ އަކީ މި ވަގުތު މަޝްހޫރު ކުޅިވަރު ސާމާނު އުފައްދާ ކުންފުނި ނައިކީގެ އެމްބަސަޑަރެކެވެ. ސާނޭއާ އެކު ނައިކީން ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އަންނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ހަމަވާއިރު، އެ ކޮންޓްރެކްޓްގައިވާ ގޮތުން ސާނޭ އަށް ލިބެނީ އަހަރަކު ދެ މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. ނައިކީން ސާނޭއާ އެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އިތުރު ތިން އަހަރަށް އާ ކުރަން މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނައިރު ކޮންޓްރެކްޓްގެ އަގު އުފުލޭނީ އަހަރަކު 3.5 މިލިއަން ޑޮލަރަށެވެ.\nސިޓީން ސާނޭ ވިއްކާލަން ކިޔާ އަގުބޮޑުވުމުން މި ވަގުތު ބަޔާނުން ރަސްމީ ބިޑެއް ނުކޮށްތިބީ އަލުން ވަރުގަދަ އަށް މަސައްކަތް ފެށުމަށް ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ. ޖަރުމަނުގެ މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން ބަޔާނުން އަލުން ސާނޭ އަށް ކުރާ ބިޑްގެ އަގު 108 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާނެ އެވެ. އަދި އެ ޑީލް ވަރުގަދަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ބަޔާނާ އެޑިޑާސް އިން ބައިވެރިވާނެ އެވެ. އެ ގޮތުން އެޑިޑާސްގެ ވިސްނުން ހުރީ ބަޔާނާ ސާނޭ ގުޅިއްޖެނަމަ އެ ކުންފުނިން ޖަރުމަނުގެ ގައުމީ ޓީމަށް ނަގާ އެމްބަސަޑަރަކަށް ސާނޭ ހަދާށެވެ. އެ ގޮތުން އެޑިޑާސް އިން ސާނޭ އަށް ހުށަހަޅާ ފަސް އަހަރުގެ ކޮންޓްރެކްޓްގައިވާ ގޮތުން އޭނާ އަށް އަހަރަކު 10 މިލިއަން ޑޮލަރު ލިބޭނެ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ.\nނައިކީ އިން ހުށަހަޅާފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓްގެ އަގު ދަށް ކަމަށް ބުނެ، ސިޓީން ވެސް އަންނަނީ ސާނޭ އެހެން ކުންފުންޏަކުން އަގުބޮޑު ސްޕޮންސަޝިޕް އެއްބަސްވުމެއް ހޯދައިދޭން މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން ސިޓީން މަސައްކަތްކުރަނީ އެ ޓީމުގެ ކިޓް ސްޕޮންސަރު ޕޫމާ އިންނެވެ. ސިޓީން އަންނަނީ ސާނޭ އަށް ދެމުން އަންނަ މުސާރަ ބޮޑުކޮށް ކޮންޓްރެކްޓް އާ ކުރަން ވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nސާނޭ ވިއްކާލުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތް ކަމަށް ސިޓީން ވަނީ އިނގިރޭސި މީޑިއާގައި ބުނެފަ އެވެ. އެކަމަކު ޖަރުމަނު މީޑިއާގައި ސާނޭގެ ގާތް ފަރާތަކުން ބުނީ މީގެ ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ ސާނޭ ކަމަށާއި އެ ގޮތުން ހާލަތު މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ ރަސްމީކޮށް ކްލަބް ބަދަލުކުރަން ބޭނުންވާކަން ސިޓީ އަށް ސާނޭ އަންގާނެ ކަމަށެވެ.\nބަޔާނުން ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕް ކާމިޔާބުކުރި ފްރާންސް ޓީމުގެ ދެ ފުލްބެކުން ކަމަށްވާ ލޫކަސް ހެނާންޑޭޒް އާއި ބެންޖަމިން ޕަވާޑް މި ފަހަރުގެ ޓްރާންސްފާ މާކެޓްގައި ގެންގޮސްފަ އެވެ.


Mees Media Ge Sababun Kuda Kudhinnah Libey Gehlun - Vaguthu\nރިޕޯޓު , އީވަގުތު , ޓެކްނޮލޮޖީ\nމީސްމީޑިޔާގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންނަށް ލިބޭ ގެއްލުން\n10 މަސް ކުރިން ( ފެބުރުއަރީ 28, 2018 )\nތަހުޒީބް ވެފައިވާ މި ޒަމާނުގައި އެންމެ ދުވަސްވީ މީހުނުން ފެށިގެން އެންމެ ތުއްތު ކުއްޖާ ވެސް މިހާރު ފޯނެއް ނުވަތަ ޓެބްލެޓެއް ގެންގުޅެއެވެ. މި ކުޑަ ކުޑަ ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ވެސް ހާލަތު އޮތީ މިހެންނެވެ. ކުއްޖާގެ އުމުރުން3ނުވަތަ4އަހަރު ވާއިރު ކުއްޖާއަށް ކޮންމެވެސް އަގުބޮޑު ފޯނެއް ނުވަތަ ޓެބްލެޓެއް މައިންބަފައިން ގަނެދޭނެއެވެ. އަދި ކުއްޖާ ކުރޭޑް5ނުވަތަ6އަށް ދާ ހިސާބުން އެކުއްޖާގެ ފޯނުން ނުވަތަ ޓެބްލެޓުން މީސްމީޑިޔާއަށް ވަންނަން ފަށައެވެ. މައިންބަފައިންނަށް އެނގިގެންނާއި ނޭނގި އެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ވާ ގެއްލުން މައިންބަފައިންނަށް ނޭނގި ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނޫނީ ކުއްޖާ ފިލާވަޅު ހެދުވުމަށް ނުވަތަ ގޭހައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށް ފަސޭހަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.\nވިސްނާލަމާ ހިނގާށެވެ. އަހަރެމެން ހުރިހާ މައިންބަފައިންނަކީނވެސް މިޒަމާނުގައި މީސްމީޑިޔާގެ ކޮންމެވެސް ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރާ މަންމައަކާއި ބައްޕައެކެވެ. ޓްވީޓާ ނުވަތަ ޓިންޑާ ނުގެންގުޅޭނަމަ ފޭސްބުކް ނުވަތަ ވައިބަރ ބޭނުންކުރާނެއެވެ. މި ވަސީލަތް ތަކުގައި މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނާ ބީރައްޓެހި ނުހަނު ގިނަ ތަފާތު އެކި އެކި ލިޔުންތަކާއި ފޯޓޯތަކާއި ވީޑިޔޯ ދައުރުވަމުންދެއެވެ. އެއްވެސް ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތި ކުޑަކުދިންނާއި ނުގުޅޭ މަންޒަރުތަށް އަބަދުމެހެން ފެތުރެމުން ދެއެވެ. މިކަން އަހަރުމެން އެންމެނަށްވެސް ފާހަގަ ވާނެއެވެ. ވީއިރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ތުއްތު ދަރިން އެވަސީލަތްތަށް ބޭނުންކުރަން ދޭނީތޯއެވެ.\nކުއްޖާ ހެދި ބޮޑުވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރަކީ ކުއްޖާ އެންމެ ފަސޭހައިން މަގުފުރެދޭ ދުވަސްކޮޅެވެ. އެދުވަސްކޮޅުގައި ކުއްޖާއަށް ފެންނަ މަންޒަރުތަކާއި އިވޭ އަޑު ތަކަކީ ކުއްޖާ އެންމެ ފަސޭހައިން ގަބޫލްކުރާނެ އެއްޗިއްސެވެ. މީސްމީޑިޔާގައި އެހެން ދީންތަކަށް ހިތްވަރުދޭ އެކި އެކި ޕޭޖް ތަކާއި ބްލޮގް ތަށް ބައިވަރު އޮވޭމެއެވެ. އަދި ދެރަ ކަމަކީ މަގުފުރެދިފައިވާ ބައެއް ދިވެހިން އަހަރެމެންގެ ދިވެހި ބަހުންވެސް އެފަދަ ލިޔެކިޔުންތަކާއި އިސްލާމް ދީން ނޫން އެހެން ދީންތަކަށް ބާރުއަޅާ ލިޔުންތަށް ފޭސްބުކް ކަހަލަ އެންމެން ހެން ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއްގައި ލިޔަމުންގެންދާކަމެވެ. މިފަދަ ލިޔުންތަށް އެކުދިންނަށް ފެނުމަކީ މާތްވެގެންވާ އިސްލާމް ދީން އެކުދިން ހަދާން ނައްތާލައި އެހެން ދީންތަކަށް ދިޔުމަށް ކުއްޖާއަށް ފަސޭހައިން މަގުފަހުވެގެންދާނެ ކަންތަކެއެވެ.\nމަންމަ އާއި ބައްޕަ އާއި ދެމީހުން ގިނަވަގުތު ވަޒީފާގައި ހޭދަ ކުރާއިރު ކުއްޖާ ގިނަވަގުތު ގޭގައި ހުންނާނީ ފޯން ނުވަތަ ޓެބްލެޓް ހިފައިގެންނެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ކުއްޖާ އެކުރަނީ ކީއްކަންވެސް ނޭންގޭނެއެވެ. އެތަށް މިލިއަން މީހުން ބޭނުންކުރާ މީސްމީޑިޔާގައި އެތަށް ޒާތެއްގެ މީހުން ވާނެއެވެ. ކިތަންމެ މީހެއް އެކުދިންނާއި ވާހަކަ ދައްކާނެއެވެ. ގިނަ ފަހަރު ވާހަކަ ދައްކަން ފަށާނީ ކޮންމެވެސް ރަނގަޅު މީހަކަށް ވެގެން ރަގަޅު ނަސޭހަތެއް ލައިދީފައެވެ. ކުއްޖާގެ އިތުބާރު ހޯދުމަށްޓަކައެވެ. ދެން ވާހަކަދެއްކުން އިތުރުކޮށް ލޯބީގެ ވާހަކަ އާއި ސަހުވާނީ ވާހަކަ ދައްކަންފަށާނެއެވެ. ކުއްޖާގެ ފުރާވަރުގެ ދުވަސްވަރުކަމުން އެފަދަ ވާހަކަތަކަށް ވަރަށް ސައުގުވެރިވާނެއެވެ. އަދި ހިސާހިތަކު އެމީހަކު ދެކެ ލޯބި ވެވުނީކަމަށް އެކުއްޖާ ނިންމާނެއެވެ.\nއެހިސާބުން އެ ހަލާކު ކޮށްލެވުނީ އެކުއްޖާގެ މުސްތަގުބަލެއެވެ. އެކި އެކި ފޮނި ބައިސާ ކަޑައިގެން ކުދިން ހައްލުވާލަން ނުލާހިކު ކުޅަދާނަ މީހުން މި މުޖުތަމައުގައިވެސް އެބަ އުޅެއެވެ. ސިއްރުން ލޯބީގެ ގުޅުން ފޯނުން ހިންގުމަށްފަހު ބޭރަށް ދިޔުމަށް ދައުވަތު ދޭނެއެވެ. އޭގެ ފަހުން ކުއްޖާގެ އިއްޒަތާ އަބުރު ނަގާލުމަށް ފަހު އެކުއްޖާއާއި ގުޅުން ކަނޑާލައެވެ. ބައެއްފަހަރު އެކުއްޖާގެ ލަދުވެތި ގުނަވަން ތަށް ހިމެނޭހެން ފޮޓޯ ނަގައި އެއްކަލަ ބޮޑު މީސްމީޑިޔާ ތެރެއަށް އެމީހުން ދޫކޮށްލައެވެ. އެހިސާބުން އެކުއްޖާގެ މުސްތަގުބަލު ދިޔައީއެވެ. މައިންބަފައިން ކުރި ބުރަ މަސައްކަތް ބޭކާރުވީއެވެ. މީސްމީޑިޔާގައި އެފަދަ ފޮޓޯތަށް ދައުރުވާން ފެށުމުން އެކަމާ ލަދުން ނުވަތަ މައިންބަފައިންނަށް ބިރުން އެކަމުން ސަލާމަތް ވުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ހަށިގަނޑަށް އަނިޔާކޮށް އަމިއްލަ އަށް މަރުވާން ވެސް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. މި ދިވެހި ރާއްޖެގައިވެސް މިފަދަ ހާދިސާތަށް ގިނައިން ހިގާފައި އެބަހުއްޓެވެ.\nމީގެ އިތުރުންވެސް މީސްމީޑިޔާގެ ޒަރިއްޔާއިން ކުއްޖާއަށް ލިބިދޭ ނުރަނގަޅު އެތަށް ކަމެއް އެބަހުއްޓެވެ. މީސްމީޑީޔާ ބޭނުން ކުރުމަކީ ދެވިހިފާ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ކިޔެވުމަށް ނޭދެވޭ އެތަށް އަސަރު ކުރެއެވެ. ފިލާވަޅު ހެދުމާއި ފޮތް ކިޔުމުގެ ބަދަލުގައި ކުއްޖާ އަބަދުވެސް އުޅޭނީ އަބަދުވެސް ފޯން އަތަށް ލައިގެންނެވެ. މީސްމީޑިޔާގެ ބޭނުން ކުރަން ފެށުމުން ކިޔެވުމަށް ދޭ ސަމާލުކަން ގެއްލުވާލައެވެ. ވަގުތެއް ވެއްޖެ ނަމަ އުޅޭނީ އަބަދުވެސް ފޯނުން ނުވަތަ ޓެބްލެޓުން ކޮންމެވެސް އެހެން ކަމެއް ކުރާށެވެ.\nކުއްޖާ ފުރާވަރަށް އެޅި ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރަކީ އެކުއްޖާ އެންމެ ގިނަ އެއްޗެހި ދަސްކުރާ ދުވަސްވަރެއެވެ. މިފަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި ކުއްޖާ އަބަދުހެން ނުވަތަ ގިނަވަގުތު މީސްމީޑިޔާގައި ހޭދަކުރާ ނަމަ އޭނާއަށް ދަސްވާނީ އޭގެން ފެންނަ އެއްޗެއްސެވެ. ކުއްޖާގެ ވިސްނުމާއި ފިކުރަށް އޭގެ ސަބަބުން ނޭދެވޭ އެތަށް އަސަރެއް ކުރާނެއެވެ. ކުއްޖާގެ އުމުރާ ނުގުޅޭ ލިޔުންތަކާއި މަންޒަރާ ވީޑިޔޯ ފެނުން އެއީ އެދުވަސްވަރު ކުއްޖާ ހަލާކުގެ ތެރެއަށްވަނުން އެންމެ ފަސޭހަ މަގެއެވެ. ހެދިބޮޑުވަމުންދާ ދުވަސްވަރުގައި ކުއްޖާއަށް އެންމެ ގިނައިން ފެންނަ އެއްޗަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ކަމަށް ކުއްޖާއަށް ވިސްނެއެވެ. މައިން ބަފައިން މަސައްކަތުގައި އަވަދި ނެތި އުޅެން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނަ ކުއްޖާއަށް ކިޔާދޭން ޖެހޭ ތަކެތި ކިޔައި ނުދެވުމުގެ ސަބަބުން އެކުއްޖާ އެވާހަކަތަށް ހިއްސާ ކުރާނީ އެއްކަލަ މީސްމީޑިޔާއިން އޭނާ އާއި ވާހަކަ ދައްކާ ނުދަންނަ މީހުނާއެވެ. އެހިސާބުން އެ ނުދަންނަ ފަރާތުން ހިއްސާ ކުރާ މައުލޫމާތު އެކުއްޖާއަށް ގަބޫލް ކުރެވޭނެއެވެ. އަދި އެހިސާބުން އެކުއްޖާ ކަންތަށްތަކުގައި ގަބޫލްކުރާ ގަބޫލްކުރުން ތަފާތުވެ މައިންބަފައިންގެ އަޑުނޭހުން ނުވަތަ މައިންބަފައިން ބުނާ އެއްޗެހި ގަބޫލްކުރަން އުދަގޫވެއެވެ.\nއެއްވެސް މަންމަ އަކާއި ބައްޕައަކު އެމީހުންގެ ދަރިންނަށް ދެރަގޮތެއް ވާކަށް ނެދޭނެއެވެ. ވީއިރު މިފަދަ ކަންކަމަށް މައިން ބަފައިން ވަރަށް ވިސްނަން ޖެހޭނެއެވެ. ހާއްސަކޮށް މިފަދަ ޓެކްނޮލޮޖީ ކުރިއަރައި މޯބައިލް ފޯނާއި އިންޓަނެޓަށް އެންމެން ބަރޯސާވާން ޖެހިފައިވާ ޒަމާނެއްގައެވެ. މަސައްކަތް ކިތަންމެ ބުރަޔަސް ކުއްޖާ ކުރަނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއްތޯއާއި ކުއްޖާގެ އުޅުން މޮނިޓާ ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ހުރިހާ ވަގުތަކީ ކުއްޖާއަށް ފޯން ނުވަތަ ޓެބްލެޓް ބޭނުން ކުރެވޭ ވަގުތަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. ކުއްޖާ ބޭނުން ކުރާ ފޯން މައިންބަފައިންނަށް ބެލެން ޖެހޭނެއެވެ.\nމި ޒަމާނުގައި ޕޭރަންޓަލް ކޮންޓްރޯލް ކޮށްފައި ކުއްޖާއަށް ފޯން ނުވަތަ ޓެބްލެޓް ދެވިދާނެއެވެ. އޭރުން ކުއްޖާ އޭގެން ކުރާ ހުރިހާ ކަމެއް މައިން ބަފައިންނަށް ދެނެގަނެވޭނެއެވެ. އަދި ކުއްޖާ އަށް އޭތި ބޭނުން ކުރުން މައިން ބަފައިން ބޭނުން ގޮތަކަށް ކޮންޓުރޯލް ކުރެވޭނެއެވެ. އެފަދަ ތައުލީމެއް ނެތް ބައިންބަފައިން ނަމަ ކުއްޖާ މަންމަ، ބައްޕަ ނުވަތަ އައިލާގެ ކޮންމެވެސް ބޮޑުމީހަކާއި އެކު ފޯން ނުވަތަ ޓެބްލެޓް ބޭނުން ކުރަން ދެވިދާނެއެވެ. އަދި އެ ބޭނުން ކުރުމުގައި ވަކި ވަގުތުތަކެއް ކަޑަ އެޅިދާނެއެވެ.\nކުއްޖާ ބޭނުން ކުރަން ދޭ ފޯން ނުވަތަ ޓެބްލެޓްތަކުން އިސްލާމްދީނާއި ދުރު މައުލޫމާތާއި ފޮޓޯ އެކުލެވޭ ވެބް ސައިޓް ތަށް ބޮލޮކް ކުރުންވެސް އެއީ ކުއްޖާ މަގު ކައްސާލައިގެން ދިޔުން ހުއްޓުވުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅެކެވެ. ކުއްޖާގެ ރައްޓެހިންނަކީ ކޮންބައެއްކަން ދެނެގަނެ އޭގެ ތެރެއިން ގޯސް ކުދިން ނުވަތަ ކުއްޖާގެ އުމުރާ ނުގުޅޭ ބޮޑެތި މީހުން އެކުއްޖާގެ މީސްމީޑީޔާގެ ވަސީލަތްތަކުންވެސް ބޮލޮކް ކުރެވިދާނެއެވެ. މީސްމީޑިޔާ އަކީ އޭގެ ބޭނުން ރަނގަޅު ގޮތުގައި ހިފައިފި ނަމަ ކުއްޖާ ކުރިއަރާދާނެ ވަސީލަތެއްވެސްމެއެވެ. ވީމާ އަބަދުވެސް ކުއްޖާ އާއި ވާހަކަ ދައްކާ އެފަދަ ވަސީލަތްތަކުގެ ގޯސް ފަރާތާއި ރަނގަޅު ފަރާތް ކިޔައިދީ ރަނގަޅު ފަރާތް ހިޔާރު ކުރުމުން ލިބޭ ފައިދާ ކުއްޖާއަށް ވިސްނައިދޭން ވާނެއެވެ. އޮންލައިންކޮށް ދިމާވާ މީހުނާ ކުއްޖާގެ ޒާތީ ވާހަކަތަށް ކިޔައި ނުދިނުމަށާއި އެމީހުނަށް އިތުބާރު ނުކުރުމަށް ބުނެ މަންމަ ބައްޕަ ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް ކުއްޖާގެ ޒާތީ ވާހަކަތަށް ކިޔައިދިނުމަށް ކުއްޖާއަށް ވިސްނައިދޭން ވާނެއެވެ.\nމާޗް 2, 2018 - 12:44\nމާޝާﷲ ރަނގަޅު ލިޔުން


Maldives International Arbitration Center Ge Khidhumaiy Fashaifi\nމޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުގެ ހިދުމަތް ފަށައިފި\nމޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުގެ މުވައްޒަފުންތަކެއް ---\nމޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުގެ ފަރާތުން އާބިޓްރޭޝަނުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އާބިޓްރޭޝަނުގެ ކަންކަމާއި ގުޅުން ހުރި ހިދުމަތްތައް ރަސްމީކޮށް ދޭން ފަށައިފިއެވެ.\nއެ ސެންޓަރުން މިއަދު ބުނީ އެ ސެންޓަރުގެ ވެބްސައިޓް މެދުވެރިކޮށް، މައްސަލަ ހުށަހަޅަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް މިހާރު މައްސަލަ ހުށަހެޅޭނެ ކަމަށެވެ. މީގެއިތުރުން، ވާޗުއަލް ހިދުމަތްތަކާއެކު އާބިޓްރަލް ޕްރޮސީޑިން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ އިހްތިޔާރު މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކަށް ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް އެ ސެންޓަރުން ބުނެއެވެ.\nމި ސެންޓަރުގެ ފަރާތުން ވާޗުއަލް ހިދުމަތްތައް ތައާރަފުކުރުމާއިއެކު، އެ ހިދުމަތްތައް ވީހާވެސް ގިނަބަޔަކަށް ލިބުމަށް މަގު ފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުން ބުނެއެވެ. އެ ސެންޓަރުން ބުނީ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް https://miac.gov.mv/case-reg އިން މައްސަލަ ހުށަހެޅޭނެ ކަމަށެވެ.\nއެ ސެންޓަރުގެ މަސައްކަތް އަމަލީ ގޮތުން 2019 ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހު ފެށުމާއިއެކު ކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ކަމުގެ ތަޖުރިބާކާރު އާބިޓްރޭޓަރުންގެ ދަފްތަރެއް އެކުލަވާލުމާއި ބޭސް މެނޭޖްމަންޓް ޕޯޓަލް އެއް ގާއިމްކުރުމާއި މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުގެ އާބިޓްރޭޝަން ރޫލްސް ޝާއިއުކުރުން ހިމެނެއެވެ.\nއެ ސެންޓަރުން ހިދުމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތްތަކުގެ އިތުބާރު ލިބޭނޭ ގޮތަށް، ހަރުދަނާ އަދި ފެންވަރު ރަނގަޅު ހިދުމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށް ދިނުމުގެ ޔަގީންކަންދޭ ކަމަށް އާބިޓްރޭޝަން އިން މައުލޫމާތުދެއެވެ.


REPORT:2Aharuge Thereygai Amalaa Bahun Emme Hinguntheri Vazeerakah Mahloof - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: ދުނިޔެ ބިރުވެރިކަމާއި ނަމާންކަމުގެ ތެރެއަށް! - 8 ގަޑިއިރު ކުރިން\nދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަމަލާއި ބަހުން އެންމެ ހިންގުންތެރި ވަޒީރަކަށް މަހްލޫފް\n1 ހަފްތާ ކުރިން ( ނޮވެމްބަރު 17, 2020 )\nރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުގެ ސަރުކާރަށް ދެ އަހަރު ދުވަސް ވެގެން ދިޔައިރު އެކި ވުޒާރާތަކުން ރައްޔިތުންނާއި ގުޅުންހުރި ގިނަ ކަންކަން ކުރިތަން ފެނިގެންދިޔައެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންޖެހިފައިވާ ގިނަ ކަންކަމަށް އެޑްރެސްކުރެވުނެވެ. ހާސިލްކުރަން ބޭނުންވި މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށްވެސް މަސައްކަތްކުރި ވަޒީރުންތަކެއް އެބަތިބިއެވެ.\nމީގެތެރެއިން ސަރުކާރުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކާއި ލިޔެކިޔުންތައް ފެންނަން އޮތްގޮތުން އެންމެ ގިނަ މަޝްރޫއުތައް ކުރިޔަށްގެންދިޔަ އެއް ވުޒާރާގެ ގޮތުގައި ފެންނަން އޮތީ މިިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު، ސްޕޯޓްސް އެންޑް ކޮމިއުނިޓީ އެމްޕަވާމަންޓްއެވެ. އެ ވުޒާރާގެ މާލިމީ އަހުމަދު މަހުލޫފު ވަނީ މި ވޭތުވެދިޔަ ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މީގެކުރިން އެ ވުޒާރާ އާއި ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި ވަޒީރުންނާއި ނުބައްދަލު މިންވަރަކަށް މަސައްކަތް ކުރައްވައިފައެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާ އާއި ޒުވާނުންނާއި ގުޅުންހުރި ގިނަ ކަންކަމަށް އިންގިލާބީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްދެެއްވިއެވެ.\nމި ސަރުކާރުގެ ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގައި ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުބާރާތް ބޭއްވިއެވެ. ކުޅިވަރުގެ ފެސިލިޓީތަކަށް އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފެށިއެވެ. ކުޅިވަރު ފެސިލިޓީއެއް ނެތް ތަންތަނަށްވެސް އެހީވެ، ވަކި ކުޅިވަރެއް ތަފާތުކުރިތަން ފެނިގެނެއް ނުދެއެވެ. އަންހެން އަދި ފިރިހެން ގައުމީ ޓީމަށް ދޭ މުސާރައިގެ ފަރަގު ނައްތާލިއެވެ. ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި 57 ފުޓްސަލް ދަނޑާއި 104 ކުޑަކުދިންގެ ޕާކާއި 61 އައުޓްޑޯ ޖިމް އެޅިއެވެ. އަދިވެސް އިތުރު ދަނޑުތަކެއް މަސައްކަތް ކުރިޔަށްދެއެވެ. މީގެއިތުރުން ފުޓުބޯޅަ ދަނޑުތައްވެސް މި ސަރުކާރުން ވަނީ އަޅަން ފަށައިފައެވެ. މިއީ މިހާތަނަށް އެއްވެސް ސަރުކާރަކަށް ކުޑަ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ހާސިލުކުރެވުނު ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ޖުމްލަ 347 ޕީއެސްއައިޕީ މަޝްރޫއަށް 345 މިލިއަނަށްވުރެ ރުފިޔާ ހަރަދުކުރިއެވެ.\nބަޖެޓަށް ބޮޑު އަސަރެއް، އެކަމަކު މަސައްކަތްތަކަށް މަޑުޖެހުމެއް ނެތް\nމުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް މިއީ އުނދަގޫ ދުވަސްކޮޅެކެވެ. ކޮވިޑުގެ ބަލިމަޑުކަމާއެކު ރާއްޖެއަށްވެސް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއެވެ. ރާއްޖޭގެ ވުޒާރާތަކުގެ ތެރެއިން މަސައްކަތްތަކަށް އެންމެ ބޮޑު މަޑުޖެހުމެއް އައި އެއް ވުޒާރާއަކީ ކުޅިވަރުގެ ވުޒާރާއެވެ. މިއަހަރަކީ ރާއްޖޭގައި ގިނަ ކުޅިވަރުގެ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ބޮޑު އަމާޒެއް ކުރި އަހަރެކެވެ. އަދި ކުޅިވަރާއި ޒުވާނުންނާއި ގުޅުންހުރި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ޕްލޭން ކުރެވުނު އަހަރެކެވެ.\n"އެއް އަހަރު، ދުނިޔެއިން ވެސް ރާއްޖެއިން ވެސް މި ދިޔައީ، މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރު ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިއްޖެ، ބަޖެޓު ކުރެވުނު ގޮތަށް، ޕްލޭން ކުރެވިފަ އޮތް ގޮތަށް ކަންކަން ކުރިޔަށްދިޔަ ނަމަ އިންގިލާބީ ބޮޑު ބަދަލުތަކެއް ފެންނާނެ ކަހަލަ އަހަރަކަށް ކުޅިވަރުގެ އިތުރުން ޒުވާނުންގެ މަރުކަޒުތައްވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން ވެގެންދާނެ ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނާންނަ އަހަރެއްގެ ގޮތުގައި 2020 މި ސިފަކުރަނީ" ޔޫތު މިނިސްޓްރީގައި ހުންނަވައި މަހުލޫފު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެއިތުރުން މިއަހަރުގެ ބަޖެޓުގައިވެސް ގިނަ ކަންކަން ވަނީ ޕްލޭންކުރެވިފައެވެ. އޭގެތެރޭގައި މުޅި ރާއްޖެއަށް އަމާޒުކޮށް ރާވާފައިވާ މަޝްރޫއުތައްވެސް ހިމެނެއެވެ. މި މަސައްކަތްތަަކަށް ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާއިރު މި ބަލިމަޑުކަމާއި ގުޅިގެން ގިނަ މަސައްކަތްތަކަށް ވަނީ މަޑުޖެހުމެއް އައިސްފައެވެ.\n"ބަޖެޓުގައި ހިމެނިފައި ހުންނާނެ ބައިވަރު ކަންކަން، މީގެތެރޭގައި ކޮވިޑާއި ގުޅިގެން ވަރަށް ބައިވަރު ކަންކަން މި ދިޔައީ މަޑުޖެހިގެން، ބައިވަރު ކަންކަންވެސް އެބަ ހިނގާ، އެ ކަންކަމާއެކު ފެށުނު ނަމަ އެއީ ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން، ބޮޑެތި ކަންކަމަށް ބަލާއިރު އިންޑޯ ބާސްކެޓް ވޮލީ ފެސިލިޓީއަކީ ވަރަށް އުއްމީދުކޮށްގެން ހުރި ކަންކަން، ގަލޮޅު ދަނޑު ތަޅާލުން، ހުޅުމާލެ ޓްރެކް އޮތް ދަނޑުގައި ވިނަގަނޑު ރަނގަޅުކޮށް އެތާ ލައިޓު ޖަހާ، އައްޑޫއާއި ފުވައްމުލަކުގައި ސިންތެޓިކް ޓްރެކް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް، ބައިވަރު މުހިއްމު ފުޓުބޯޅަ ދަނޑުތަކެއް، މިހާރު ގާތްގަނޑަކަށް 47 ވަރަކަށް ދަނޑުގެ މަސައްކަތް ކުރިޔަށްދާތީ ފެށެން އޮތް 10 ރަށުގެ ވާހަކަ ނުދެއްކެނީ،" މަހުލޫފު ވިދާޅުވިއެވެ.\nކުރީގެ ސަރުކާރުތަކާއި މިދިޔަ ދެ އަހަރު ކުރި މަސައްކަތްތައް ނުބައްދަލު\nމީގެ ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުގެ ކުޅިވަރާބެހޭ ވުޒާރާއިން ހާސިލުކުރި ކަންކަމާއި މި ސަރުކާރުގެ ދެ އަހަރުގައި ހާސިލުކުރި ކަންކަމުގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު ބޮޑެތި ތަފާތުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް މިއަހަރު ރާވަން މަސައްކަތްކުރި ބޮޑެތި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ވަނީ މަޑުޖައްސާލައިފައެވެ.\n"މި ހަދަމުންދާ ބިލިއާޑް ފެސިލިޓީ، އެއީ ވޯލްޑް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ބޭއްވޭވަރުގެ ފެސިލިޓީއަކަށް ވާނެ، އިންޓަނޭޝަނަލް ހޭންޑްބޯލް ކޯޓެއްގެ މަސައްކަތް، 24 އަހަރަށްފަހު އެކުވެނި ޓްރެކް ސިންތެޓިކް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް، ހުޅުމާލޭ ބިލިއާޑް ފެސިލިޓީގެ މަސައްކަތް ،36 އަހަރުފަހުން މާލޭ ނޫން އެހެން ތަނެއްގައި ޓީޓީގެ ފެސިލިޓީއެއް މި ގާއިމުކޮށްދެނީ، މާޝަލް އާޓްސް ނޭޝަނަލް އެސޯސިއޭޝަނެއް ގާއިމުކޮށް ސެންޓަރެއް ގާއިމުކޮށްދިނުން، މިކަހަލަ ބައިވަރު ކަންކަން ކުރާއިރު ބައިވަރު އާ ކަންކަން ކުރެވޭތީ އެ ހިތްހަމަޖެހުން އެބައޮތް، ބަޖެޓުގައި އޮތްގޮތަށް މިކަންކަން ކުރިއަށްދިޔަ ނަމަ ބައިވަރު، ވަރަށް ގިނަ ވަރަށް ތަފާތު ކަންކަން ފެންނާނެ" މަހްލޫފް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ވަގުތަށް" ދެއްވި ހާއްސަ އިންޓަވިއުގައި މަހުލޫފު ވިދާޅުވީ މީގެކުރިން އަށް އަހަރު ވަންދެން ޔޫތު މިނިސްޓްރީގައި މަސައްކަތްކުރި އިރު އޭރު ފެނިފައިހުރި މަންޒަރާއި ކުރިން ކުރެވިފައި ހުރި ކަންކަމާއި އަޅާކިޔާއިރު މިދިޔަ ދެ އަހަރު ކުރި މަސައްކަތުން ބޮޑު ތަފާތެއް ގެނެވިއްޖެކަން ހާމަވިކަމަށެވެ.\n"މިއަހަރު މި ގެއްލިގެން ދިޔައީ، އެހެން ނޫންނަމަ ބޮޑު ތަފާތެއް ފެނިގެންދާނެ، އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ ކުރާ މަސައްކަތުން ތަފާތެއް ދައްކަން، މިއަދުވެސް އެ ޔަގީންކަން އެބައޮތް" މަހުލޫފް ވިދާޅުވިއެވެ.\nކުޅިވަރު ދަންނަ މީހެއް މި މަގާމަށް އައުން މުހިއްމު\nމީގެކުރިން މި މަޤާމާއި ހަވާލުވި ވަޒީރުންގެ ކިބައިން ކުޅިވަރު އާއިލާ ނުރުހޭ ގިނަ ކަންކަން ފެނިގެންދިޔަ އެވެ. ހާއްސަކޮށް ޝަކުވާތަކެއް ވަޒީރާއި ހަމައަށް ގެންގޮސްދިނުމުގައި މީގެކުރިން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ބޮޑެވެ. ގިނަފަހަރަށް ވަޒީރާއި ހަމައަށް ވާހަކަ ދަނީ ވުޒާރާގެ އެތެރޭގައި ތިބި ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ފެންވަރު މީހުން މެދުވެރިކޮށެވެ. އަދި ކުޅިވަރު އެސޯސިއޭޝަންތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ކުރީ ސަރުކާރުތަކުން މާ އެދެވޭ ޖަވާބެއް ދިންތަނެއް ނުފެނެއެވެ. މަދު ފަހަރެއްގައި ނަމަވެސް ޖަވާބެއް ދޭތަން ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް ވުޒާރާ އާއި އެސޯސިއޭޝަންތަކާއި އޮންނަންޖެހޭ ގުޅުން އެންމެ ރަނގަޅަށް ނޯވެއެވެ. މި ސަގާފަތާއި އެއްގޮތަށް ވުޒާރާގެ ކަންކަން ކުރިޔަށްދިޔަ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެ ވަޒީރުންނަށް ކުޅިވަރާއި ގުޅުންހުރި ގިނަ ކަންކަން ނޭނގުމެވެ. ނުވަތަ ސިޔާސީ ކަންކަމަށް މާބޮޑު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ބެހެއްޓުމެވެ.\n"މިހާރު އެއްކަމަކަށް އަޅުގަނޑު މިތަނަށް ހަވާލުވި އިރުވެސް އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ ހުރިހާ އެސޯސިއޭޝަނެއްގަވެސް ތިބީ ކޮން ބޭފުޅެއްކަން، ރައްޓެހިން، ކޮންމެވެސް އިރެއްގައި ކުޅިވަރެއް ކުޅެވިފަ އޮޮންނާނެ، ރަސްމީކޮށް ދެކެވޭ ވާހަތަކުން އެނގޭ ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް (ކުރީގެ ވަޒީރުން) ކުޅިވަރު އެއްގޮތަކަށްވެސް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާތީ ވެގެން އެބަހުރި ވަރަށް އެހެން ކަހަލަ ޖަވާބުދީފަ، އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ ކުޅިވަރު އެނގިވަޑައިނުގަންނަވަނީ ހެން، އަޅުގަނޑަށް ކަމެއް ކޮށްދެވެން އޮވެ އަޅުގަނޑު ހިފަހައްޓައިން ނުހުންނާނެކަން ހުރިހާ އެސޯސިއޭޝަންތަކަށް އެނގޭނެ، އަދި އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް އެބަ ގުޅަން އެ ވާހަކަތައް ހިއްސާކުރަން އެސޯސިއޭޝަންތަކުގެ ވެރިންނަށް، އަދި އެތްލީޓުންނަށްވެސް އެބަ ގުޅަން"\nމަހްލޫފް ވިދާޅުވީ ކުޅިވަރާއި ޒުވާނުންނާއި ގުޅުންހުރި ކަންކަމުގައި އަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވާތީ ކުރިން ވަޒީރުކަން ކުރި މީހުން ހިތްހަމަވެސް ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"މިސާލަކަށް ސިންތެޓިކް އަޅާއިރު ކޮންކްރީޓަށް ބަލަން ހުރުން ކަމަކު ނުދިޔަ، އެކަމު އެތަނަށް ގޮސް ބަލާހެދީމަ މަސައްކަތް ކުރާކަން އެނގެނީ، އަޅުގަނޑު އިންނަން ފުޓުބޯޅަ ދަނޑުގެ ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ގުޅައިގެން ކިހިނެއްތޯ ދަނީ ބަލަން، އެވަރަށް ޕުުޝް ކޮށްގެން، އެވަރަށް މަސައްކަތްކުރާ އިރުވެސް ބައިވަރު މަސައްކަތްތައް ނުވެ ހުރޭ، މިތާނގައި (ވުޒާރާގައި) އުޅޭ ސްޓާފުންވެސް ބުނާނެ މާ ބޮޑަށް ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ނުވަންނަން، އަޅުގަނޑު އެހެން ނުހަދާނަމަ ސްޕީޑު އެބަ މަޑުވޭ ބައެއް ފަހަރު، އެހެންވީމަ އެކަން ކުރާނަން" މަހްލޫފް ވިދާޅުވިއެވެ.\nކުޅިވަރުތަކުގެ ފަރަގު ނައްތާލައި އެއް ހަމައަކުން ހުރިހާ އެސޯސިއޭޝަނަކަށް އެހީ\nމީގެކުރިން ބޮޑެތި ކުޅިވަރު އެސޯސިއޭޝަންތައް ކަމުގައި ގުނާ ފުޓުބޯޅަ، ބާސްކެޓް، ވޮލީ ފަދަ ކުޅިވަރުތަކަކީ ސަރުކާރުން ހާއްސަ އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދީގެން ކުރިޔަށްދިޔަ އެސޯސިއޭޝަންތަކެވެ. ނަމަވެސް ކުދި އެސޯސިއޭޝަންތަކާއި އޮތް ފަރަގު ނައްތާލާ މި ސަރުކާރުން ވަނީ އެއް ހަމައެއްގައި ހުރިހާ ކުޅިވަރު އެސޯސިއޭޝަންތަކަށް ފުރުސަތުދީފައެވެ.\nއަންހެން އަދި ފިރިހެން ގައުމީ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ދެވޭ މުސާރައިގައި ހުރި ފަރަގު ނައްތާލުމަކީވެސް ރައީސް ސާލިހުގެ ރިޔާސީ ވައުދުފުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށްވާއިރު، މި ސަރުކާރުން އަންނަނީ ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއަކަށް 5،000 ރުފިޔާ އަދި އޮފިޝަލަކަށް 2،500 ރުފިޔާގެ ރޭޓުން އެލަވަންސް ދެމުންނެވެ.\nގައުމީ ކުޅިވަރު އެސޯސިއޭޝަންތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ކުޅިވަރުތަކަށް މީގެ ކުރިން އެއް ލައްކަވެސް އަހަރަކު ނުލިބޭއިރު، އެއްވެސް ތަފާތު ކުރުމެއް ނެތި ފަސް ލައްކަ ރުފިޔާގެ ބަޖެޓެއް މިދިޔަ ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ. ކުޅުންތެރިންގެ ތަމްރީނާއި ޓީމުތައް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުވުމަށް އެތައް މިލިޔަން ރުފިޔާއެއް ދައުލަތުން މި ދެ އަހަރު ޚަރަދުކޮށްފައިވާއިރު، ފާއިތުވެދިޔަ ދެ އަހަރަކީ ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރު ހަޔާތުގައި އެންމެ ކާމިޔާބު ދެ އަހަރެވެ. އެގޮތުން ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކި މުބާރާތްތަކުން ރާއްޖެއިން ވަނީ ޖުމްލަ 38 މެޑަލް ހޯދާފައެވެ. އެގޮތުން 12 ރަން މެޑެއްޔާއި، ހަތް ރިހި މެޑަލް އަދި 19 ލޯ މެޑަލް ރާއްޖެއިން ވަނީ ހޯދައިފައެވެ.\n29 ރަށެއްގައި އައުޓްޑޯރ ޖިމް އިންސްޓޯލް ކުރުމަށް ބަޔަކާ ހަވާލުކޮށްފި\nމީހަކު ކުށެއް ކުރުމުން އޮރިޔާންކޮށް ތަޅާ އަނިޔާ ކުރުން ގޯސް - މަހްލޫފް\nހިޔާނާތުގެ ތަހުގީގު ލަސްވެ ބޮލުގައި ތުހުމަތު އެޅުވިގެން އިންނަން އުނދަގޫ: މަހްލޫފް\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 12:45\nމަހުލޫފު ބުނިގޮތައް 1 ނޮވެންބަރައް މާލޭ ކުޅިވަރު އެކުވެނި ދުވާ ޓްރެކް ހަދާ ނިންމާފަދޯ އެއޮތީ؟؟! މިހާރު މާލޭގަ ދިރިއުޅޭ މީހުން ކަސްރަތުކޮއް ދުވެހަދަން ޖެހެނީ މަގުމަތީ ވެހިކަލްތަކާއެކީ. މޮޅު އިނގޭ. ތިގޮތައް ނޫސްތަކުގަ އާއި ފޭސްބުކުގަ "މަ މޮޅޭ" ޖަހާފަ ކިތަންމެ ލިޔުމެއްވެސް ލިޔެވިދާނެ.\nނޮވެމްބަރު 20, 2020 10:23\nކޮހުން ގިނަވެފައި ޅޮހުން ގިނަވެފައި އަނގަގަދަ މިތުރުން ގިނަވެގެން ހޮވޭ މީހަކު ހޮވޭނެ. ތިއޮތީ އެހެންވެފައި. މިނޫނިއްޔާ ޔޫތު މިނިސްޓަރަކަށް ކޮހަކު އައިފަހަރެއް އަދި ތިޔަ މިނިސްޓްރީ އުފެއްދި ފަހުން ނާދޭ. މިއަށްވުރެ ދަށްކޮށް ތިޔަ މިނިސްޓްރީ ހިނގި ޒަމާނެއް ތިޔަ ތަން އުފެއްދި ފަހުން އަދި އައިސްފައެއް ނެތް.\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 13:11\nމިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތް، ސްޕޯޓްސް އެނޑް ކޮމިއުނިޓީ އެމްޕަވަރމަންޓް އަކީ ހަގީިގަތުގައި ވަަރަށް ބޮޑު މެންޑޭޓް އެއްއޮނަ ތަނެއް، ނަމަވެސް، ކިތަންމެ ގިނަ މަސްރޫތަކެއްހހިންގިކަމުގައި ވިޔަސް އެކަށީިގެންވާ ވަރާ ގާތަށްވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒުވާނުންނަށް ޚާއްސަ ޕޮލިސީ ތަކެއްވެސް ނެހެދެއެވެ. އެކަށީގެންވާ ކަންތައްތަކެއްނުކުރެވެ. އަދި ކޮބާތޯ ކޮމިއުނިޓީ އެމްޕަވަމަންޓް. ތިޔަ މިނިސްޓްރީގެ ނަންބަދަލުކޮށް ކިޔަން ފެންނަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ސްޕޯޓްސް.\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 13:12\nޙަވާލުވިތާ މަދުދުވަސް ކޮޅެއް ނަމަވެސް ޓުއަރިޒްމް މިނިސްޓަރ މައުސޫމް ވެސް އެއީ ހަމަ ދެވަނަ އެއްނެތް ފަދަބޭފުޅެއް 👍\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 13:47\nޢާކަމެއް ކު ރިތަ. މުޅިންވެސް ހު ރީ ކު ރީސަ ރުކާ ރަުން ފެއްޓި ކަންތައް.\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 13:56\nމިނޫހުން މިސަރުކަރުގެ ވަޒީރުން ޕްރޮމޯޓް ކުރަން ކިތަންމެ ވަރަކަށް އުޅުނަސް އެކަމެއް ނުވާނެ ވެރީ ސޮރީ\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 14:05\nހުސް ފޭކް ވާހަކަ\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 15:17\nނޫސްވެރިކަމަކީ ފައިސާއަށް ވިކޭ އެއްޗެއްްކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހާމަވެެއްޖެ 👍👍👍 މީގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން މިސަރުކާރުވަރުގެ ނުބައި ބައެއް ނެތް. މިހާރު ކޮންމެ ދުވަހަކު ކޮންމެވެސް މިނިސްޓަރެއް ޕްރޮމޯޓުކުރުމުގަ\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 15:58\nމަހުލޫފު އެންމެ ރަނގަޅި އަނގަކޮހަން..،...،. މިވަރެއްނެތް.\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 16:17\nއެންމެ މަވެގެންއުޅޭ އެންމެ ކޮރަޕްޓްއެއް މިނިސްޓްރީ. ކުރާކޮންމެ މަސައްކަތެއްގައި ކޮރަޕްޝަން. ސުމެއްގެ ވަޒީރެއް\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 16:31\nތިޔަ ވުޒާރާގެ މެންޑޭޓް ތެރޭ ހިމެނޭ އެންމެ ކުޑަކަންތައް އެއީ ކޮބާ ޒުވާނުން އެމްޕަވަރ ކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތެއް. ފުޓްސަލް ދަޑާ ޕާކަކީ ލޯނުނަގާ ކޮރޮޕްޝަންތެރޭ ނުއަގުގައި ކައިރި މީހުންލައްވާ ކުރުމަކީ ކާމިޔާބެއްނޫން\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 16:40\nރޯބުހުތާން ދޮގުވާހަކައެއް ބަލަގަ ތިބުނާވަރަށް ކުރިކަމެއް ކާކަށްފެނުނީ ކޮންތާކަށް ހަމަހިލާވެސް ނެތްކަމެއްކޮށްފައެއް ހަމައެކަނި މާލޭގެ ޓްރެކް ދަނޑުގައި ޓްރެކްޓަރު ބެހެއްޓީމަ އެވާނެތަ މުޅިގައުމުގެ ކުޅިވަރު ތަރައްގީ ކުރެވުނުކަމަށް އެހެން ހިސާބްތަކުގަ ތިބެނީ ރައްޔިތުންނެއްނޫންތަ އެމީހުން ވޯޓެއް ނުދޭތަ އެމީހުން ކަސްރަތު ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެތަ ވާވާ ހަމަ މަޒުމޫނުތަކެއް މޮޅުހެޑްލައިނެއް އެޅުނީމަ ނިމުނީތަ ކިހިނެއްވެފަތަ ތިބެނީ ވިކިހުސްވެފަތިބެނީ އުތަ\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 17:46\nމީ ނޫސް ގަނެގެން އަމިއްލަ މޮޅުވާހަކަ ދައްކަނީ. މީ ޓާފް ދަނޑު ވަޒީރޯ. ގިނަމީހުން ތުހުމަތު ކުރާގޮތުގަ މީވެސް ބުރޯ ފަޅީގެ ވަޒީރެކޯ އެއީ ތެދެއްބާ.\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 19:12\nޥަގުތުގައި މަގޭ ހަބަރު ޖަލާލަން ކިތައް ރުފިޔާތަ ދޭންޖެހެނީ\nނޮވެމްބަރު 17, 2020 19:32\nނޮވެމްބަރު 18, 2020 09:22\nއަމަލާ ބަސް އޮތީ މާލެއަށް ކޮންރަށަކަށް މިސަރުކާރުން ކުޅިވަރުގެ އާ މަޝްރޫޢެއް ފެށީ؟\nއަލީ ވަހީދު ޖިންސީ ގުނަވަން ދެއްކި ކަމުގެ ތުހުމަތު\nރައީސް ޞާލިހްގެ ފެންވަރު ދަށްކަމާއި، މަޤާމަށް ކުފޫ ހަމަނުވާކަން އިތުރަށް ހާމަވެއްޖެ - އިދިކޮޅު


ގެސްޓްހައުސްއާއި ސިޓީހޮޓާ އަޅަން ބިމަށް އެދި ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ހުޅުވާލައިފި | | Sangu News\nގެސްޓްހައުސްއާއި ސިޓީހޮޓާ އަޅަން ބިމަށް އެދި ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ހުޅުވާލައިފި\n5 އޮކްޓޯބަރ 2019 - 13:41\nއައްޑޫ ގައި ގެސްޓްހައުސްއާއި ސިޓީހޮޓާ އަޅަން ބިމަށް އެދި ކުރިމަތިލުމަށް އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ހުޅުވާލައިފި - ފޮޓޯ: ސޯޝަލް މީޑިއާ\nގެސްޓްހައުސްއާއި ސިޓީހޮޓާ އަޅަން ބިމަށް އެދި ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ހުޅުވާލައިފިއެވެ.\nޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވަނީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތަށް "ރަށު ފަތުރުވެރިކަމަށް" އައްޑޫން ބިން ދޫކުރުމަށްޓަކައި ސިޓީ ކައުންސިލާއި މިނިސްޓްރީއާ ދެމެދު އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ރާއްޖޭގެ ދެކުނުގެ ފަތުރުވެރިކަން ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތްތަކުގެ ދަށުން ފަތުރުވެރިކަމާއި ބެހޭ ވުޒާރާގެ އަމާޒަކީ ހަތަރު އަހަރުގެ ތެރޭގައި އައްޑޫގައި ފަތުރުވެރިންނަށް ހިދުމަތްދޭ އެނދުގެ އަދަދު އަށް ހާހަށް އިތުރު ކުރާނެކަމަށްވެސް އެ މިނިސްޓްރީއިން ބުނެއެވެ. މިދިޔަ ޖުލައި 29 ވަނަ ދުވަހު ޓޫރިޒަމްގެ މާސްޓާ ޕްލޭން އެކުލަވާލުން އިފްތިތާހު ކުރުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ރައީސް ސާލިހު ވަނީ ރާއްޖޭގެ 11 ރަށަކުން ގެސްޓްހައުސް ތަރައްގީ ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާކަން އިއުލާނުކުރައްވާފައެވެ.\nސަރުކާރުން ނިންމާފައި ވަނީ އައްޑޫގެ ޓޫރިޒަމް ތަރައްގީކުރުމަށް އެ ސަރަހައްދަށް 8،000 އެނދު އިތުރު ކުރުމަށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 4،000 އެނދު އިތުރު ކުރަން ނިންމާފައި ވަނީ ގެސްޓްހައުސްއާއި ސިޓީ ހޮޓާތަކުންނެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ނެރުނު އިއުލާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ ގެސްޓްހައުސްއާއި ސިޓީ ހޮޓާ އެޅުމަށް ދޫކުރަން ނިންމާފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުން ބިން ހޯދުމަށް ދިވެހިންނާއި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށްވެސް ހުޅުވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއިއުލާނުގައިވާ ގޮތުން ބިޑު ވިއްކާނީ 20 އޮކްޓޯބަރު 2019 އިން ފެށިގެން 13 ނޮވެންބަރު 2019 ވަނަ ދުވަހާ ހަމަޔަށް ބަންދުނޫން ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 09:00 އިން ފެށިގެން މެންދުރު 12:00 އާ ހަމަޔަށް އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލް އިދާރާއިންނެވެ. އަދި ބިޑު ޑޮކިއުމެންޓު ވިއްކާ އަގަކީ ދިވެއްސެއް ނަމަ 2,000 ރުފިޔާ އަދި ބޭރުގެ ފަރާތެއްނަމަ 300 ޑޮލަރެވެ. އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްއިން ބުނެފައިވާގޮތުން ޕްރީބިޑް ބައްދަލުވުން އޮންނާނީ 06 ނޮވެންބަރު 2019 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި އައްޑޫ ގަމުގެ އީކުއޭޓަރ ވިލެޖްގައެވެ. އަދި ބިޑް ބަލައިގަތުން އޮންނާނީ 11 ޑިސެންބަރު 2019 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި އައްޑޫ ގަމުގެ އީކުއޭޓާ ވިލެޖްގައެވެ.\nބިން ދޫކުރުމާއި ގުޅޭގޮތުން އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މޭޔަރު އަބްދުﷲ ސޯދިގު (ސޯބެ) ވިދާޅުވީ ދޫކުރާ ބިމުގެ އަދަދު އެނގޭނީ އިންވެސްޓްމެންޓަށް ބެލުމަށް ފަހު ކަމަށާއި މުޅި ކޮންސެޕްޓްގެ މަސައްކަތް ނިމުމުން ބިމުގެ އަދަދު ޔަގީންވާނެ ކަމަށެވެ. ސޯބެ ވިދާޅުވީ އެނދު ތަރައްގީ ކުރާނީ ގެސްޓު ހައުސް އަދި ސިޓީ ހޮޓާ އެޅުމަށް ކަމަށާއި މިއެނދު ތަރައްގީ ކުރާއިރު ބިން ދޫކުރަން އިސްކަން ދެވޭނީ އިންވެސްޓަރުންނަށް ކަމަށެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީގެ ފަތުރުވެރިކަން ކުރިއަރުވާ ތަރައްޤީ ކުރުމަށް އައްޑޫސިޓީ ކައުންސިލުން ގެންދަނީ ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން އައްޑޫސިޓީ ކައުންސިލުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އައްޑޫގެ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން އިސްނަގައިގެން ވަނީ، އިކުއަޓޯރިއަލް ޓްރެވެލް އެންޑް ޓޫރިޒަމް އެސޯސިއޭޝަން (އެޓާ)ގެ ނަމުގައި ޖަމްޢިއްޔާއެއްވެސް އުފައްދާފައެވެ.


TC balikoh Youth mubaaraathuge Champion Eagles\nޓީސީ ބަލިކޮށް ޔޫތު މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަން އީގަލްސް\nޔޫތު މުބާރާތުގެ ތަށި އީގަލްސްއިން އުފުލާލަނީ ---\nފައިނަލުގައި ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބުގެ މައްޗަށް 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ހޯދައި، ޔޫތު ޗެމްޕިއަންޝިޕްގެ އީގަލްސް ކާމިޔާބު ކޮށްފި އެވެ.\nމުބާރާތުގެ އެންމެ ކާމިޔާބު ޓީމު އީގަލްސް ވަނީ، މީގެ ދެ އަހަރު ކުރިން ބޭއްވި ފައިނަލުގައިވެސް ޓީސީގެ މައްޗަށް ކާމިޔާބު ހޯދައި، މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދާފަ އެވެ. ދެހާސް ސޯޅަ ވަނަ އަހަރުގެ ފައިނަލުގައި އީގަލްސް އަތުން ޓީސީ ބަލިވީ 5-3 ންނެވެ.\nމި އަހަރުގެ މުބާރަތަކީ، އޭގެ ފަހުން ޓީސީ މި މުބާރާތުގައި ވާދަ ކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މިއަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ފައިނަލުގައި އީގަލްސްއާ ވާދަ ކުރަން ޖެހުމުން، ޓީސީ އަމާޒަކަށްވީ ދެ އަހަރު ކުރީގެ ނާކާމިޔާބު ހަނދާން ނައްތާލުމަށް ފަހު އީގަލްސްގެ މައްޗަށް ކުރި ހޯދުމެވެ. ސީނިއާ ލެވަލްގައިވެސް އީގަލްސް އާއި ޓީސީގެ ކުރިމަތިލުން ތަކަކީ ވަރުގަދަ ކުރިމަތިލުން ތަކެކެވެ.\nމެޗުގެ ހަމައެކަނި ލަނޑު އީގަލްސްއަށް ކާމިޔާބު ކޮށްދިނީ މެޗުގެ 33 ވަނަ މިނެޓްގައި މުހައްމަދު އަޒްމޫން އެވެ. ފައިނަލު މެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔަކަށް ހޮވުނީވެސް އޭނާ އެވެ.\nމުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔަކީ، އީގަލްސްގެ ކެޕްޓަން، ހަސަން ރާއިފް އަހްމަދެވެ. މުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު ފަސް ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ދެން ހިމެނިގެން މޮޅު ގޯލްކީޕރަކަށް ހޮވުނީ ވިކްޓަރީގެ ކީޕަރު، މާހީ އަބްދުﷲ އެވެ. ގަދަ ފަސް ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނުނީ އީގަލްސްގެ ޝައިފްﷲ އިބްރާހިމް އާއި ގްރީން ސްޓްރީޓްގެ ކެޕްޓަން އަބްދުﷲ ޔާމީން އެވެ. މުބާރާތުގެ ފެއާޕްލޭ ޓީމަކީ، ވިކްޓަރީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބެވެ.\nލީގްގެ ދެ ވަނަ މަގާމަށް ވެސް ވާދަވެރިކަން ބޮޑު\nޓީސީން އީގަލްސް ބަލިކޮށްފި، މާޒިޔާ ފުރުސަތު ބޮޑު\nޓީސީ ބަލިކޮށް އީގަލްސް ދެވަނައިގައި ހަމަޖެހިލައިފި


Raajjeyge enme dhuvasvee anhen liyuntheriyaa ah 90 aharu!\nހަބީބާ ހުސައިން ހަބީބު\nރާއްޖޭގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އަންހެން ލިޔުންތެރިޔާއަށް 90 އަހަރު!\nހަބީބާ އަށް މިހާރު މިވަނީ 90 އަހަރު ފުރިފައި\nޤައުމަށް ގިނަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވޭ\nގިނަ ބައެއްގެ ތައުރީފާއި ލޯބި ލިބިފައިވާ ބޭކަނބަލެއް\nކ. މާލެ | 10 ސެޕްޓެންބަރ 2020 | ބުރާސްފަތި 12:53 | 19,515\nމަރިޔަމް ލައިޝާ ނަސީރު\nހަބީބާ ވަން އޮންލައިން އަށް ދެއްވާފައިވާ އިންޓަރވިއުގެ ތެރެއިން - ވަން އޮންލައިން\nއަންނަބީލާ ހަބީބާ ހުސައިން :ހަޔާތުގެ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް އުނގެނުމާއި އުނގަންނައި ދިނުމުގައި\nއެ ކަމަނާ އަކީ ލިޔެލާ ލިޔުންތަކުން އުދާސްވެފައިވާ މޫނުތަކަށް ހިނިތުންވުން ގެނުވައިދޭ، އެ ލިޔުންތައް ކިޔަމުންދާ ވަރަށް މާޔޫސްކަން ފިލުވައިދޭ، ހިތްތަކަށް ހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ ގިނަ ބައެއްގެ ލޯބި ލިބިފައިވާ، ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ލިޔުންތެރިކަމުގެ އިތުރުން ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް ހިދުމަތް ކުރެއްވުމުގެ ރޮނގުންނާއި، ދިވެހި ތާރީހަށް ހިދުމަތް ކުރެއްވުމުގެ ރޮނގުން ފުންނާބު އުސް ބޭކަނބަލެއް ވެސްމެއެވެ. އެއީ އަންނަބީލާ ހާބީބާ ހުސައިން ހަބީބުއެވެ.\nގިނަ ބައެއްގެ ލޯބި ލިބިފައިވާ، ދިވެހި ގައުމަށް ހިދުމަތްކުރުމުގައި، އުދަރެހުގައި ފިޔަޖަހާ ބަބުޅަމުން ދިޔަ ތަރި ކަމަށްވާ ހަބީބާ އަށް މިވަނީ މިހާރު 90 އަހަރު ފުރިފައެވެ. އަދި އެތައް ބަޔަކު ގެންދަނީ އެކަމަނާގެ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް ފާހަގަ ކުރައްވައި ތަހުނިޔާ އަރިސް ކުރައްވަމުންނެވެ.\nއުމުރުފުޅުން ގާތްގަނޑަކަށް އެންމެ ދިހަ އަހަރުގައި ބައްޕާފުޅު އަންނަބީލް ހުސައިން ހަބީބު އާއިއެކު އިންޑިއާގެ ހައިޑްރާބާދަށް ހަބީބާ ވަޑައިގެން ތައުލީމް ހާސިލް ކުރެއްވީ އުރުދޫ ބަހުންނެވެ. އިންޑިއާގެ ހައިދުރާބާދުގައި ހަ ވަރަކަށް އަހަރު ހޭދަކުރައްވާފައި ވާއިރު، ރައީސް މުހައްމަދު އަމީން ދީދީވެސް ވަނީ ހަބީބާއާއި ހަބީބާގެ ބައްޕާފުޅާ ބައްދަލު ކުރައްވާފައެވެ.\nމުހައްމަދު އަމީން ދީދީ ހަބީބާ އަރިހުގައި އޭރު ވިދާޅުވީ، އުރުދޫ ތައުލީމް ހުއްޓާލާފައި އިނގެރޭސި ތައުލީމަށް ބަދަލު ކުރުމަށެވެ. ސަބަބަކީ މުސަތަޤުބަލަށް ބޭނުންވާނީ އިނގިރޭސި ތައުލީމް ކަމުގައިވުމެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބައެއް ކުދިން އިނގިރޭސި ކިޔެވުމަށް ސްރީލަންކާއަށް ފޮނުވާފައިވާ ވާހަކައާއި އޭގެ ތެރޭގައި މުހައްމަދު އަމީން ދީދީގެ ދަރިކަނބަލުން އަމީނާ މުހައްމަދު އަމީން ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށާއި، އެކުދިންގެ ތެރެއަށް ހަބީބާ ގެންދާނެކަމަށް ވެސް މުހައްމަދު އަމީން ދީދީ ވިދާޅުވިކަމަށް ރާއްޖެއެމްވީއާ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ހަބީބާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nލަންކާގައި ހަބީބާ ތައުލީމް ހާސިލްކުރަން ހުންނެވި ވަގުތުގައި ދިވެހި ބަހައް ހޭލުންތެރިވެ، އިތުރަށް އަހުލުވެރިވި ވާހަކަވެސް ހަބީބާ ހާމަ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. މަޒުމޫނު ލިޔަންޖެހޭ ގޮތާއި، ބަހުގެ ހަމަތައް ވެސް އޭރު ދަސްކުރެއްވީ ޗުއްޓީ ދުވަސްވަރު މުހައްމަދު އަމީން ދީދީގެ އަރިހުންކަމަށް ހަބީބާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nހަބީބާގެ ޒުވާން ހަޔާތުގެ ތެރެއިން ސަފުހާއެއ - ޤައުމީ ކުތުބުހާނާ\nލަންކާގައި ތައުލީމް ހާސިލްކުރުމަށް ފަހު އަނބުރާ މާލެ ވަޑައިގެން ހަބީބާ ވަނީ އިނގިރޭސި ބަހުންނާއި، ދިވެހި ބަހުންނާއި، އުރުދޫ ބަހުން ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. ހަބީބާ ލިއުއްވި ބައެއް މަޖައްލާތަކުގެ ތެރޭގައި ވިޔަފާރި މިއަދު، މުންނާރު، މޫންލައިޓް، އަމާޒު އަދި ފަތްތޫރަ ހިމެނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ލިޔުންތެރިކަން ދަސްކުރަން ބޭނުންވާ ކުދިންނަށް ހަބީބާ ވަނީ ހާއްސަ މެސެޖެއް ވެސް ދެއްވާފައެވެ.\nލިޔުންތެރިކަން ދަސްކުރާނަމަ އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ އެ ލިޔާ މީހާ އެ ލިޔަނީ ކޮން މަޤުސަދެއްގައި ކަން އެނގުން. ދެވަނަ ކަމަކީ، އެ ލިޔުން މުހާތަބު ވަނީ ކޮން ބަޔަކަށްކަން ދެނެގަތުން. އެންމެ ފަހު ކަމަކަށް ލިޔާ ހިތްވަނީ ކޮން ރޮނގަކުންކަން އެނގި މައުލޫ ރަނގަޅަށް ސާފުވެފައިވުން.\n~ ހަބީބާ ހުސައިން ހަބީބު\nހަބީބާ މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވާ ދާއިރާތަކުގެ ތެރެއިން ދެން އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ އަނެއް ދާއިރާ އަކީ ކިޔަވައިދެއްވުމާއި، އުނގަންނައިދިނުމެވެ. އެގޮތުން ހަބީބާ ވިދާޅުވެެފައިވަނީ\nކިޔަވައިގެން އައިމަ އޭރުގަ ހުންނަ ވެރިޔެއް ވިދާޅުވާނެ ރާއްޖޭގެ އެކި އެކި ރޮނގުން މަސައްކަތް ކުރާނެ މީހުން މަދޭ، ތިކުދިން ކިޔަވައިގެން ތިބީމަ ކޮންމެސް ވަރެއްގެ ޚިދުމަތެއް ކުރަންވާނޭ\nހަބީބާ އުނގަންނައިދެއްވީ ދިވެހި، ތާރީޚް، އަދަބިއްޔާތު، އަދި އިނގިރޭސި މާއްދާތަކެވެ. އަދި އުނގަންނައިދެއްވަން ވަޑައިގެންނެވި ސްކޫލްތަކުގެ ތެރޭގައި އަމީނިއްޔާ، އަދި މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލް ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nހަބީބާ ވަނީ އުރުދޫ ކްލާސްތަކެއް ވެސް ނަންގަވައިދެއްވާފައެވެ. އެގޮތުން މި ކްލާސްތައް ނަންގަވައިދެއްވީ މަޝްހޫރު އަދީބު އިބްރާޙިމް ޝިހާބުގެ އެދިވަޑައިގަތުމުގެ މަތިން އެކުދިން އުރުދޫ ކިޔަވަން ދާން އުޅޭތީ ކަމަށާއި، ދިއުމުގެ ކުރިން އުރުދޫއިން ވާހަކަ ދައްކާ އުޅެވޭވަރު ކޮށްދޭން ވާނެކަމަށް ވެސް ޝިހާބު ވިދާޅުވެފައިވާތީއެވެ. ދެ އަހަރު ވަންދެން ހަބީބާ މި ކްލާސްތައް ނަންގަވައިދެއްވީ، ހިލޭ ސާބަހަށް އެއްވެސް އުޖޫރައަކާ ނުލާ، ޤައުމަށް ޚިދުމަތް ކޮށްދިނުމުގެ މަގްސަދުގައެވެ. މިކަމުން ވެސް ދޭހަ ވެގެންދަނީ ހަބީބާއަކީ ޤައުމު ދެކެ ލޯބިވާ ދިވެހި ކަނބަލެއްކަމެވެ.\nއަދި ހަމަ އެހެންމެ ހަބީބާއަކީ ޤައުމީ ހިދުމަތުގައި 29 އަހަރަށް ވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ގައުމީ ކުތުބުހާނާގައި ހިދުމަތްކުރައްވާފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. ތަފާތު އެކި މަގާމުތައް ފުރުއްވާ ހިދުމަތުގައި އިހްލާސްތެރި ކަނބަލެއް ކަމަށްވސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.\nހަބީބާގެ އުމުރު ވޭތުވެގެން ދިޔައީ އެކި އެކި ރޮނގުން ގައުމަށް ހިދުމަތް ކޮށްދެއްވުމުގައެވެ. މިގޮތުން ސަރުކާރުން ވަނީ އެކި ފަހަރުމަތިން ހަބީބާގެ އަގު ވަޒަންކޮށް، އިނާމު ދެއްވާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ނިޝާން ދިޔަމިގިލީގެ ޝަރަފާއި، މިނިވަންކަމަށް 25 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާއްސަބަތުގައި ގައުމަށް ހިދުމަތް ކޮށްދެއްވި ކަމުގެ ޝަރަފުވެރި އިނާމާއި، އަދި ނޫސްވެރި ކަމުގެ ރޮނގުން ރަންގަލަން ވެސް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ.