Μπορεί να εξισωθεί ο κομμουνισμός με το ναζισμό; Ποιά είναι η ελληνική εμπειρία; | Ένα blog του Βλάση Αγτζίδη\nFiled under: Εθνικό Ζήτημα, Εθνικισμός, Ελληνοσοβιετικά, Θεωρία, Ιστοριογραφία, Σταλινικές Διώξεις, Σοβιετική Ένωση |\nΗ μετασοβιετική Ανατολική Ευρώπη διέρχεται μια περίοδο ιδεολογικής παράκρουσης σε σχέση με την παλιά κοινή ένταξη στο σοβιετικό μπλοκ. Στην αιχμή αυτής της ολοκληρωτικής αποδόμησης βρίσκονται οι Βαλτικές χώρες, η Κροατία, η Πολωνία κ.ά. Οι νέες ελίτ που αναδύθηκαν μετά την κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και οι παλιοί εμιγκρέδες που ένα μέρος τους προερχόταν από τις φιλοναζιστικές δυνάμεις που αναγκάστηκαν να διαφύγουν μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, προσπαθούν να διαμορφώσουν νέα πρότυπα και να γράψουν την ιστορία με τον ιδιαίτερο δικό τους τρόπο…\nΣ’ αυτό το πλαίσιο, η εμπειρία που είχαν την περίοδο του σταλινισμού γενικεύεται και μετατρέπεται σε μια αντικομμουνιστική υστερία και αυτό ακριβώς είναι η στόχευση του ιδεολογικοποιημένου συνεδρίου που θα λάβει χώρα στην Εσθονία και έχει ως τίτλο: «Η κληρονομιά στον 21ο αιώνα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα κομμουνιστικά καθεστώτα»\nΘα μπορούσε όμως να ταυτιστεί ο κομμουνισμός με το ναζισμό;\nΚατ’ αρχάς θα έπρεπε να διευκρινιστεί το τι σημαίνει κομμουνισμός. Στα ελληνικά ο όρος μεταφράζεται ως «κοινοκτημονισμός», ενώ ως κοινωνισμός μπορεί να μεταφραστεί ο όρος σοσιαλισμός(socialisme). Σημαίνει δηλαδή μια αντίληψη για την κοινωνική οργάνωση που βασίζεται στην ισότητα και στην άρνηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Ως ιδεολογικό ρεύμα προέρχεται από την πανάρχαια τάση του ανθρώπου για ισότητα. Από την απαρχή της εμφάνισης του ανθρώπου και ειδικότερα από τη στιγμή που εμφανίζεται η κοινωνική διάκριση, η υποταγή του ανθρώπου σε άλλον άνθρωπο, η σκλαβιά και η εκμετάλλευση, εμφανίζεται αυτόματα και η ανάγκη για εξάλειψη των αρνητικών φαινομένων. Η ανάγκη αυτή θα πάρει κατά καιρούς πολλές μορφές, από φιλοσοφικά εξισωτικά και θρησκευτικά σωτηριολογικά κινήματα έως βίαιες εξεγέρσεις και επαναστάσεις. Αυτή ακριβώς η πανάρχαια αντίδραση του ανθρώπου στην καταπίεση και την εκμετάλλευση είναι η απαρχή του φαινομένου που στην εποχή της νεωτερικότητας θα πάρει την ονομασία «Αριστερά».\nΚομμουνιστικές, δηλαδή κοινοκτημονικές υπήρξαν οι πρωτοχριστιανικές κοινότητες. Πάνω σ’ αυτή την αντίληψη από πλευράς οργάνωσης και σχέσεων παραγωγής, λειτουργούν σήμερα τα πάμπολλα χριστιανικά μοναστήρια. Ο αγώνας του χριστιανικού κινήματος για ισότητα και εξάλειψη της καταπίεσης ήταν τόσο έντονος που διαβάζουμε στα Ευαγγέλια τέτοιου τύπου ρήσεις: «Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν· οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην, ἀλλὰ μάχαιραν. ἦλθον γὰρ διχάσαι ἄνθρωπον κατὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ θυγατέρα κατὰ τῆς μητρὸς αὐτῆς καὶ νύμφην κατὰ τῆς πενθερᾶς αὐτῆς· καὶ ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκιακοὶ αὐτοῦ.\n(Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, 10,34-36)\nΥπό τον όρο «Αριστερά» περιγράφηκαν διάφορα κινήματα, όπως οΡεπουμπλικανισμός κατά τη Γαλλική Επανάσταση, ο Σοσιαλισμός και ηΣοσιαλδημοκρατία, ο Κομμουνισμός και ο Αναρχισμός. Η επικρατέστερη αυτών, υπήρξε μια καλά επεξεργασμένη θεωρία από τον Καρλ Μαρξ και τον Φρειδερίκο Ένγκελς και έλαβε το όνομα «μαρξισμός». Η αντίληψη του Μαρξ βασιζόταν στην πλήρη δημοκρατία και αποδεχόταν ουσιαστικά όλες τις δημοκρατικές κατακτήσεις που είχε πετύχει η ανθρωπότητα έως εκείνη τη στιγμή. Με την εμφάνιση του Λένιν ο μαρξισμός θα αμφισβητηθεί και θα αποκτήσει νέα χαρακτηριστικά που πρότασσαν και μετέτρεπαν σε Ιερό Δισκοπότηρο το Κόμμα. Σκληρή κριτική στη λενινιστική αντίληψη θα κάνει η Ρόζα Λούξεμπουργκ θεωρώντας ότι ο Λενινισμός αντίκειται στο Μαρξισμό….\nΌπως και νάχουν τα πράγματα, το ιδεολογικό αυτό ρεύμα προέρχεται από την πανάρχαια επιθυμία του ανθρώπου για ισότητα και ελευθερία, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι κάποιες ακραίες εκδοχές του -όπως ο σταλινισμός- κατέληξαν στην πιο μεγάλη καταπίεση. Ο σταλινισμός, εκτός από την καταστροφή του εξισωτικού κομμουνιστικού ονείρου (ή ουτοπίας) για μια δίκαιη κοινωνία, δημιούργησε τις συνθήκες της διάλυσης της κοινωνικής δομής με την καταστροφή της αγροτικής τάξης (με τη βίαιη κολεκτιβοποίηση) και έθεσε τους λαούς της ΕΣΣΔ στο έλεος των οιονδήποτε ανεξέλεγκτων αποφάσεων του Π.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΣΕ. Όλη η παλιά φρουρά των μπολσεβίκων θα κατηγορηθεί με ανυπόστατα στοιχεία και θα εκτελεστεί. Αποτελεί τραγική εθιρωνία το γεγονός ότι οι κομμουνιστές που εκτελέστηκαν από τον Στάλιν ήταν πολλοί περισσότεροι από αυτούς που εκτελέστηκαν από τον Χίτλερ.\nΠαράλληλα ο σταλινισμός είναι ο βασικός υπεύθυνος της πολιτιστικής γενοκτονίας που υπέστη ο σοβιετικός ελληνισμός, μαζί με άλλες μικρές εθνικές οντότητες, των εκτελέσεων της φυσικών του ηγετών και την υποχρεωτική μαζική μετεγκατάσταση στις στέπες της Κεντρικής Ασίας. Η αντιλαϊκή και τρομοκρατική συμπεριφορά των σταλινικών, κατάστρεψε έναν μεγαλειώδη σοβιετικό ελληνικό πολιτισμό που άνθισε το Μεσοπόλεμο και μαζί μ’ αυτόν και την τελευταία ελπίδα των Ποντίων που παρέμειναν στη Μαύρη Θάλασσα να συγκροτηθούν και να αναπτυχθούν μαζί με τους σύνοικους λαούς σε μια αυτόνομη ελληνική συνιστώσα.\nΑΝΤΙΘΕΤΩΣ ο ναζισμός προέρχεται ακριβώς από την αντίθετη παράδοση. Αυτήν της διάκρισης των ανθρώπων, της καταπίεσης του ενός από τον άλλον της απόλυτης εκμετάλλευσης της αντίληψης ότι μια ομάδα «εκλεκτών» μπορεί να κυριαρχήσει πάνω στους πολλούς. Προέρχεται δηλαδή από τον πιο ακραίο και απάνθρωπο ρατσισμό.\nΓι αυτό η σύγκριση του κομμουνισμού με τον ναζισμό είναι το λιγότερο άτοπη.\nΌμως, θα μπορούσε να συζητηθεί και να γίνει δεχτεί μια ερμηνευτική προσέγγιση που θα σύγκρινε τον ναζισμό με το σταλινισμό στη βάση των φρικαλεοτήτων των δύο ολοκληρωτικών συστημάτων. Αλλά και γι αυτό ακόμα, επιφανείς μελέτες του σταλινικού ολοκληρωτισμού έχουν καταθέσει την αντίθεσή τους, όπως ο Ισαάκ Ντόιτσερ που έγραψε: «….ο Στάλιν δεν μπορεί να μπει στην ίδια μοίρα με τον Χίτλερ, ανάμεσα στους τυράννους που τα έργα τους είναι χωρίς αξία και περιεχόμενο: μάταια. Ο Χίτλερ ήταν ο ηγέτης μιας στείρας αντεπανάστασης, ενώ ο Στάλιν υπήρξε και ο ηγέτης κι ο εκμεταλλευτής μιας τραγικής αυτο-αντιφάσκουσας, αλλά δημιουργικής επανάστασης….»\nΜεγάλο ενδιαφέρον έχει η ελληνική εμπειρία για το φαινόμενο αυτό και ειδικά η εμπειρία του ποντιακού ελληνισμού που έζησε στο κέντρο του σοβιετικού πειράματος. Δεν είναι το παρόντος για να συζητηθούν θέματα όπως η συμμετοχή των Ελλήνων στα διάφορα ρωσικά επαναστατικά κινήματα, ή η Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ ή οι επιπτώσεις του ρωσικού εμφυλίου πολέμου. Τα περισσότερα από αυτά έχουν διερευνηθεί επαρκώς. Θα αρκεστούμε σε δύο θέματα: στην εντυπωσιακή πολιτισμική άνθιση του ελληνισμού την περίοδο 1917-1937 και την καταστροφή που επέφερε ο σταλινισμός…\nΣτην ΕΣΣΔ είχαν παραμείνει δεκάδες χιλιάδες Ελληνες μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την πλήρη επικράτηση των μπολσεβίκων στη Ρωσία. Από νωρίς είχε διαμορφωθεί μια νέα ελληνική μπολσεβικική ηγεσία, η οποία προσπάθησε με κάθε τρόπο να αναπτύξει πολιτισμικά και πολιτικά τις ελληνικές κοινότητες.Διαμορφώθηκε έτσι ένας σημαντικός και πολυάνθρωπος σοβιετικός ελληνισμός, πλήρως αυτονομημένος από την Ελλάδα και σε σύγκρουση με το ιδεολόγημα της «μητέρας-πατρίδας». Ο ελληνισμός αυτός συγκροτήθηκε σε ένα ιδιαίτερο ελληνικό κέντρο, απέκτησε εσωτερική ζωή και ενδιαφέρουσες δομές, υπήρξε το καταφύγιο και το αποκούμπι των κυνηγημένων αριστερών από την «αστική Ελλάδα», συνομίλησε ισότιμα με το σοβιετικό περιβάλλον, υλοποίησε τις πλέον προχωρημένες ιδέες του ελληνικού δημοτικισμού. Τη σοβιετική κυριαρχία επί των πολυάνθρωπων ελληνικών κοινοτήτων εξασφάλιζαν οι ελληνικές κομματικές οργανώσεις, οι οποίες με αυτόν τον τρόπο ασκούσαν την εξουσία και υλοποιούσαν και τις πιο τολμηρές πολιτιστικές μεταρρυθμίσεις.\nΜια από τις πιο σημαντικές εκφράσεις της ελληνικής παρουσίας κατά την πρώτη σοβιετική περίοδο ήταν η δημιουργία Αυτόνομων Περιοχών, στις περιοχές που υπήρχε πλειοψηφία του ελληνικού πληθυσμού. Το σύστημα διοικητικής διαίρεσης της Σοβιετικής Ενωσης ευνοούσε την ανάδειξη αυτόνομων ελληνικών περιοχών.\nΩς το 1938 είχαν δημιουργηθεί τέσσερις αυτόνομες ελληνικές περιοχές στην ΕΣΣΔ, με τάση επέκτασης σε όλες τις περιοχές όπου κατοικούσε συμπαγής ελληνικός πληθυσμός.Αρχικά, στις αρχές του 1928, δημιουργήθηκαν τρεις Αυτόνομες Ελληνικές Περιοχές στη νότια Ουκρανία, στο Ντονιέτσκ και στη Μαριούπολη. Η απόφαση πάρθηκε από την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ουκρανίας. Ομως η σημαντικότερη και καλύτερα μελετημένη δημιουργήθηκε στην αριστερή όχθη του ποταμού Κουμπάν, στη νότια Ρωσία, στις 27 Φεβρουαρίου 1930, με διαταγή της Εκτελεστικής Επιτροπής Περιοχής του Κόμματος (Krai Is Polkom).\nΗ ονομασία ήταν «Ελληνική Περιοχή» (Gretseski Rayion), είχε ως κέντρο την ελληνική κωμόπολη Κριμσκ και περιελάμβανε τριάντα δύο οικισμούς. Στην περιοχή επικρατούσε η ελληνική γλώσσα, ενώ οι επιγραφές των δρόμων, των δημοσίων καταστημάτων, των σχολείων, των αστυνομικών τμημάτων ήταν στα ελληνικά.Η πλειονότητα του πληθυσμού ήταν Ελληνες, οι οποίοι υπολογίζονταν σε 60.000. Η ίδρυση της Ελληνικής Περιοχής λειτούργησε ως μαγνήτης για τους Ελληνες οι οποίοι συνέρρεαν σε αυτήν. Εκεί θα εγκατασταθούν αρκετά από τα μέλη του ΚΚΕ που είχαν διαφύγει στην ΕΣΣΔ για να σωθούν από τις αντικομμουνιστικές διώξεις που είχαν αρχίσει στην Ελλάδα.Το σύνολο της κομματικής ηγεσίας της Ελληνικής Περιοχής (Πόντιοι και ελλαδικοί) θα συλληφθεί με τις σταλινικές διώξεις του 1937-38. Τα περισσότερα στελέχη θα καταδικαστούν με συνοπτικές διαδικασίες και θα εκτελεστούν.\nΟ σταλινισμός έβαλε την ταφόπλακα σ’ αυτό το εκπληκτικό ελληνικό πείραμα.\nΘεωρείται ότι πιθανόν, ακόμα και 20.000 Έλληνες θα σταλούν στα γκουλάγκ κατά την περίοδο των σταλινικών διώξεων του 1937-38. Η ελληνική κομμουνιστικη ηγεσία των Ποντίων και των Μαριουπολιτών θα κατηγορηθεί ότι εργαζόταν για τη διάλυση της ΕΣΣΔ προς όφελος των Βρετανών, των Γερμανών και των Ιαπώνων (sic). Η πλειονότητά τους -και μαζί μ’ αυτούς και τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ΅που είχαν καταφύγει στην ΕΣΣΔ- θα εκτελεστεί. Χιλιάδες άλλοι θα χάσουν τη ζωή τους στα γκουλάγκ της Σιβηρίας. Οι διώξεις θα ολοκληρωθούν τη δεκαετία του ’40 με τη μαζική και βίαιη εκτόπιση δεκάδων χιλιάδων γυναικόπαιδων στις στέπες της Κεντρικής Ασίας.\nΑκριβώς γι αυτό, το Δ’ Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού (1997) αποφάσισε: «Την ανακήρυξη της 13ης Ιουνίου ως Ημέρας Μνήμης για τα θύματα των σταλινικών διώξεων στην πρώην Σοβιετική Ένωση, εφόσον την ημέρα αυτή, το 1949, πραγματοποιήθηκε η βίαιη εκτόπιση των ποντιακών πληθυσμών από τον Καύκασο στην Κεντρική Ασία.»\nΟι δηλώσεις Κοντονή\nΜε βάση την πραγματική ιστορία οι πρόσφατες δηλώσεις Κοντονή βρίσκονται κοντύτερα στην ιστορική αλήθεια από την πολιτική χρήση μιας τραγικής ιστορίας για μικροκομματικούς λόγους της ελλαδικής πολιτικής ζωής. Η πλήρης δήλωση είναι η εξής: «Η πρωτοβουλία σας να διοργανώσετε στο πλαίσιο της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Διεθνές Συνέδριο με τίτλο «Η κληρονομιά στον 21ο αιώνα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα κομμουνιστικά καθεστώτα» μας προκάλεσε εύλογα ερωτηματικά. Ειδικά σε μία περίοδο, που οι θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αμφισβητούνται ανοιχτά από την άνοδο των ακροδεξιών κινημάτων και των νεοναζιστικών κομμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, η προαναφερθείσα πρωτοβουλία είναι πολύ ατυχής.\nΗ ελληνική παραδοσιακή στάση\nΕξάλλου ας μην ξεχνάμε ότι πολλοί από αυτούς που προσφατα θυμήθηκαν την τραγική ιστορία των Ελλήνων στην ΕΣΣΔ του Μεσοπολέμου, τους χαρακτήριζαν ως «ελληνοποιημένους», όταν τα δραματικά γεγονότα της σοβιετικής κατάρρευσης τους έφεραν στην Ελλάδα. Και καλό θα είναι να γνωρίζουμε ότι οι ευθύνες του κατεστημένου για την αντιμετώπιση των Ελλήνων προσφύγων από τη Ρωσία και την ΕΣΣΔ ήταν από προβληματική έως εγκληματική.\nΧαρακτηριστική είναι η αντιμετώπιση από τις ελλαδικές αρχές των θυμάτων του σταλινισμού που επιχειρούσαν να διαφύγουν στην Ελλάδα ή των γυναικοπαίδων (25.000 άτομα περίπου) που απέλασαν οι Σοβιετικοί το 1939. Ήδη από το 1928 η τότε ελληνική κυβέρνηση είχε απαγορεύσει την ομαδική κάθοδο των Ποντίων προσφύγων που είχαν εγκλωβιστεί στην ΕΣΣΔ, παρότι εντάσσονταν στη Συνθήκη Ανταλλαγής των Πληθυσμών που είχε υπογραφεί στη Λωζάννη.Το πρόσχημα τότε ήταν η αδυναμία της Ελλάδας να υποδεχτεί νέους πρόσφυγες και η υπόθεση ότι οι πρόσφυγες αυτοί εμφορούνταν από κομμουνιστικές ιδέες. Ο Μεταξάς συνέχισε την προηγούμενη πολιτική με την οποία απαγορευόταν να εκδίδονται για τους πρόσφυγες άδειες καθόδου (βίζες) στην Ελλάδα από την ελληνική πρεσβεία της Μόσχας- πλην ελάχιστων περιπτώσεων. Η συμπεριφορά αυτή επί της ουσίας συνιστούσε παραβίαση της Συνθήκης της Λοζάνης για τους πρόσφυγες. Η πολιτική αυτή των πάσης μορφής Eλλαδιτών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου και του Μεταξά, εγκλώβισε στη Σοβιετική Ένωση, δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες από το μικρασιατικό Πόντο. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η ελληνική εθνότητα θρήνησε μεγάλο αριθμό θυμάτων την περίοδο των μεγάλων σταλινικών διώξεων του 1937-1938, παρότι από τις αρχές του ’38 -ενώ είχαν ξεκινήσει οι μαζικές διώξεις- λόγω των πιέσεων των προσφυγικών οργανώσεων στην Ελλάδα είχαν αρχίσει να χορηγούνται άδειες εξόδου σ’ αυτούς που επιθυμούσαν να διαφύγουν.\nΗ μεταξική κυβέρνηση, που επί των ημερών της άρχισαν οι μεγάλες διώξεις κατά Ελλήνων υπηκόων που διαβιούσαν στην ΕΣΣΔ, δεν προέβη σε τέτοια διαβήματα διαμαρτυρίας που απαιτούσαν τα τραγικά γεγονότα, ούτε χρησιμοποίησε τις σταλινικές διώξεις ως αντικομμουνιστικό επιχείρημα στη σκληρή καταστολή που ασκούσε κατά των κομμουνιστών της Ελλάδας. Ουσιαστικά αποδέχτηκε και συγκάλυψε τις σταλινικές διώξεις.\nΧαρακτηριστική είναι η συμπεριφορά προς τους πρόσφυγες του 1938-39. Δηλαδή προς τα 25.000 γυναικόπαιδα κυρίως, που απέλασαν στην Ελλάδα οι σταλινικές αρχές. Αναγκαστικά η μεταξική δικτατορία αποδέχτηκε τους απελαθέντες. Όπως θυμούνται οι πρόσφυγες αυτής της περιόδου, οι ελληνικές αρχές τους αντιμετώπιζαν ως ύποπτους. Το αποκορύφωμα αυτής της στάσης ήταν η υποχρεωτική απομάκρυνση, κατά τη διάρκεια του πολέμου με τον Άξονα, των «ρωσοπροσφύγων», όπως τους αποκαλούσαν, από τη Χαλκίδα, όπου υπήρχε η στρατηγικής σημασίας γέφυρα. Οι πρόσφυγες αυτής της περιόδου ζούσαν σε άθλιες συνθήκες. Πολλοί διέμεναν αρχικά κάτω από στέγαστρα για καπνά. Η κρατική μέριμνα από το δικτατορικό καθεστώς ήταν ανύπαρκτη και οι πρόσφυγες περνούσαν βασανιστικά την πρώτη περίοδο. Ένα μεγάλο μέρος τους είχε αφήσει πίσω συλληφθέντες από το σταλινικό καθεστώς, για τους οποίους ουδεμία μέριμνα σε επίπεδο διπλωματικής παρέμβασης έδειξε το τότε αντικομμουνιστικό καθεστώς, παρόλες τις εκκλήσεις των προσφυγικών οργανώσεων να δραστηριοποιηθεί η ελληνική κυβέρνηση για να σωθούν οι «… χιλιάδες των φυλακισμένων συμπατριωτών».\nΊσως η πιο χαρακτηριστική και αποκαλυπτική εικόνα για το πώς το ελληνικό συντηρητικό κατεστημένο αντιμετώπισε τους Έλληνες ομογενείς της Σοβιετικής Ένωσης κατά την περίοδο των σταλινικών διώξεων, προέρχεται από τη σύσκεψη που έγινε το στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών το Σεπτέμβριο του 1949, μετά τις μαζικές βίαιες εκτοπίσεις των χιλιάδων Ποντίων του Καυκάσου (Ελλήνων υπηκόων) στην Κεντρική Ασία. Μια από τις ιδέες που κατατέθηκαν ως «Η μόνη πρακτική απομένουσα, οδός αύτη ενεργείας…» ήταν: «…δέον να καταβληθεί υστάτη προσπάθεια… παρά τη Γαλλική Κυβερνήσει ίνα χορηγήσει αύτη άδειαν να μεταφερθούν οι εις άλλας περιοχάς της Ρωσίας ευρισκόμενοι Έλληνες, εις Μαρόκον.»\nΈνα έργο του José Clemente Orozco, κριτική στη βία\nπου παράγεται στο όνομα των ιδεολογιών\n« Ένα συνέδριο «μαϊμού», που εξευτελίζει τους Πόντιους\nΑπό τους νεοπαγανιστές στην ανάμνηση της Ρωμανίας »\nΑγροφυλακας on 22/08/2017\nΠως προεκυψε ολη αυτή η φιλοσοφικη συζητηση για το ποιος ηταν χειρότερος ο Ναζισμος η ο Κομουνισμος την στιγμη που το Συνεδρειο στην Εσθονια αφορουσε μονο τον Κομουνισμο?\nΕπισκέπτης on 02/09/2017\nTo συνέδριο στην Εσθονία αφορούσε στην καταδίκη των εγκλημάτων τού κομμουνισμού και τού ναζισμού. Αργότερα, επειδή διάφοροι αντέδρασαν περίπου όπως ο Κοντονής,, μετονομάστηκε σε «Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων όλων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων«.\nΜία παράκληση: Κάντε κάτι ώστε να φαίνονται οι σύνδεσμοι. Στο παραπάνω σχόλιό μου, η φράση «Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων όλων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων» είναι σύνδεσμος, αλλά δεν φαίνεται, εκτός κι αν κατά τύχην οδηγήσει κανείς τον κέρσορα πάνω της.\nΕπισκέπτης on 04/09/2017\nΕυχαριστώ, κύριε Αγτζίδη. Τώρα φαίνεται ότι είναι σύνδεσμος.\nΒλάσης Αγτζίδης on 28/08/2017\n«Το πρόσφατο συνέδριο στην Εσθονία ανέδειξε τελικά την περιθωριοποίηση εκείνων των δυνάμεων, τόσο στην Ελλάδα, όσο κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες επιθυμούν να ανοίξουν με ρεβανσιστική διάθεση έναν νέο κύκλο αντικομμουνιστικών και αντιμαρξιστικών ιδεολογικών αφηγήσεων. Και αυτό προκύπτει ευθέως, όχι μόνο από τη μειωμένη συμμετοχή υπουργών της Ε.Ε., αλλά κυρίως από τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν ακόμη και στο εσωτερικό της φιλοξενούσας χώρας», αναφέρει ο υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Σταύρος Κοντονής, σε άρθρο του που δημοσιεύεται σήμερα σε εφημερίδα.\n«Νεοσυντηρητικές, κεντροδεξιές αλλά και ακροδεξιές δυνάμεις επιδιώκουν να ταυτίσουν τον ναζισμό/φασισμό με την κομμουνιστική ιδεολογία και τα χειραφετητικά κινήματα της Αριστεράς σε όλο τον 20οαιώνα, τον αγώνα των εργαζομένων και των απλών ανθρώπων του λαού για δημοκρατία, κοινωνική αναδιανομή και για έναν σοσιαλισμό ελεύθερο και δημοκρατικό. Προσπαθούν να προκαλέσουν ιστορική απελπισία και αίσθημα ματαιότητας, να ταυτίσουν την πάλη για την πρόοδο της ανθρωπότητας και την κοινωνική δικαιοσύνη κατά του απάνθρωπου καπιταλιστικού συστήματος με τα μοναδικά στην Ιστορία εγκλήματα των ναζί σε βάρος των Εβραίων, των κομμουνιστών, των δημοκρατών, σε βάρος λαών ολόκληρων με γενοκτονικό τρόπο. Είναι ενδιαφέρον ότι αυτός ο ιστορικός αναθεωρητισμός, ο οποίος δίνει πανευρωπαϊκά ένα σωρό ελαφρυντικά στους δωσίλογους και τους συνεργάτες των ναζί, εκφέρεται ειδικά στην Ελλάδα από τη Νέα Δημοκρατία και άλλα συντηρητικά και νεοφιλελεύθερα κόμματα, όπως και από επιφανή στελέχη της εγχώριας Σοσιαλδημοκρατίας. Σε μια χώρα δηλαδή όπου το αυταρχικό μετεμφυλιακό κράτος της Δεξιάς και η συνέχειά του, η επτάχρονη δικτατορία, δεν στήθηκαν από τους «οπαδούς του κομμουνισμού», αλλά αντίθετα από τους οπαδούς του πιο ξέφρενου ψυχροπολεμικού αντικομμουνισμού, που ακριβώς επικαλούνταν τον νεφελώδη «κομμουνιστικό κίνδυνο» για να οργανώσουν στρατόπεδα συγκέντρωσης για τους αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες, αναμορφωτήρια, συνεχές κυνηγητό στην Αριστερά, ξερονήσια και καθεστώς διαρκών αποκλεισμών και διακρίσεων» τονίζει ο κ. Κοντονής και προσθέτει:\n«Η Ελλάδα μετά τον πόλεμο γνώρισε έναν αντικομμουνιστικό ανάπηρο κοινοβουλευτισμό και μια στυγνή αντικομμουνιστική δικτατορία. Αυτά τα θυμάται, άραγε,n ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και των άλλων συντηρητικών και νεοφιλελεύθερων κομμάτων; Ή μήπως έχουν γυρίσει σε έναν αντικομμουνισμό, τον οποίο ακόμη και οι πρώην ηγέτες της Ν.Δ. είχαν εξοβελίσει από τον πολιτικό λόγο της συντηρητικής παράταξης μετά το 1974;».\nΣτη συνέχεια του άρθρου του σημειώνει:\n«Οι σημαιοφόροι ενός όψιμου αντικομμουνισμού δείχνουν υποκριτικά να αγνοούν το γνωστό τοις πάσι, ότι ο χώρος της κομμουνιστικής και ευρύτερης μαρξιστικής Αριστεράς ποτέ, εδώ και δεκαετίες τουλάχιστον, δεν μονοπωλήθηκε από φιλοσταλινικές πολιτικές και ιδεολογικές αντιλήψεις. Αντίθετα, υπήρξαν και υπάρχουν και άλλες παραδόσεις και ρεύματα, όπως το ευρωκομμουνιστικό, το διεθνιστικό κομμουνιστικό, τάσεις αριστερές και ριζοσπαστικές στο παγκόσμιο σοσιαλιστικό ρεύμα.\nΤο μεγαλύτερο κομμουνιστικό κόμμα στην Ευρώπη, το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, ήδη από τη δεκαετία του 1950 είχε σταματήσει να είναι σταλινικό και πάντοτε ασκούσε κριτική στα καθεστώτα του «Υπαρκτού Σοσιαλισμού». Το ίδιο συνέβη στην Ελλάδα από το 1968 με τη δημιουργία του ΚΚΕ Εσωτερικού».\n«Θα πρέπει λοιπόν να γνωρίζουν οι φίλοι μας στην Ανατολική Ευρώπη, και αν το γνωρίζουν καλό είναι να μην το αποσιωπούν, ότι στη Δυτική Ευρώπη τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου τα κόμματα της ανανεωτικής κομμουνιστικής Αριστεράς άσκησαν αταλάντευτη κριτική στο ΚΚΣΕ για τις φρικαλεότητες που γεννούσε το αυταρχικό και αντιδημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης που λειτούργησε στη Σοβιετική Ένωση.Ήταν τα ΚΚ της Δύσης αυτά που με λαϊκές κινητοποιήσεις και ψηφίσματα διαμαρτύρονταν για τις σοβιετικές επεμβάσεις στην Τσεχοσλοβακία και στο Αφγανιστάν, για τη δικτατορία του Γιαρουζέλσκι, για τη σφαγή στην Τιενανμέν. Οι κομμουνιστές της ανανέωσης και όχι η Δεξιά. Οι κομμουνιστές της ανανέωσης ήταν αυτοί που δεν δίστασαν να έλθουν σε σύγκρουση με τη Μόσχα και να προβάλουν το αίτημα του σοσιαλισμού με ελευθερία, δημοκρατία και ανθρώπινο πρόσωπο, που γεννήθηκε το 1968 στην Πράγα από τον λαό της Τσεχοσλοβακίας και το Κομμουνιστικό Κόμμα. Σήμερα, λοιπόν, πάει πολύ να μας κατηγορεί η Δεξιά για σταλινισμό. Αποτελεί προσβολή της ιστορικής μνήμης του πρόσφατου παρελθόντος αλλά και του παρόντος της ανανεωτικής ριζοσπαστικής Αριστεράς.\nΑυτά δεν τα αναφέρω εξισορροπητικά στον σύγχρονο αντικομμουνισμό και στους φορείς του. Ο καθένας έχει τη διαδρομή του, πολύ περισσότερο είναι γνωστές οι διαδρομές των πολιτικών φορέων που υπηρετήσαμε. Τα τονίζω για να δείξω πόσο ανιστόρητες και φθηνές είναι οι αντικομμουνιστικές αιτιάσεις και αφηγήσεις της δεξιάς αντιπολίτευσης, οι οποίες εσχάτως ταυτίζουν ακόμη και το «Κεφάλαιο» του Μαρξ με το «Ο Αγών» μου του Χίτλερ. Αυτές οι ακρότητες αποδεικνύουν ότι οι δυνάμεις αυτές εμφορούνται από έναν ιδεολογικό φανατισμό και μια αδιαλλαξία, που μόνο κακό στη χώρα και στη Δημοκρατία μπορούν να προκαλέσουν. Για την Ανανεωτική Αριστερά και τον ΣΥΡΙΖΑ ισχύουν πάντα τα λόγια του Νίκου Πουλαντζά:«Ο σοσιαλισμός ή θα είναι δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει». Όπως το ’68, έτσι και σήμερα», υπογραμμίζει στο άρθρο του στην Καθημερινή της Κυριακής ο υπουργός Δικαιοσύνης.\nΑ.Β. on 28/08/2017\nΒλάσης Αγτζίδης on 29/08/2017\nwire fence near guard towerΠαρατηρούμε, λοιπόν, ότι στη ναζιστική ιδεολογία ως τέτοια εγγράφεται ένα χαρακτηριστικά αντι-ανθρωπιστικό ιδεώδες κατά δυο τρόπους. Πρώτον, δεν υφίσταται ένα καθολικό ιδεώδες για το σύνολο της ανθρωπότητας και, δεύτερον, η ατομικότητα ισοπεδώνεται από τη συλλογικότητα, κατά την έννοια ότι η ατομική ανθρώπινη ύπαρξη δεν αποτελεί αξία και θεωρείται αναλώσιμο μέσο. Είναι δε επιπλέον προφανές, νομίζουμε, ότι η φονική βία και η πρόθεση εξολόθρευσης εκλαμβάνονται ως θεμελιώδεις. Αν κάνουμε ένα νοητικό πείραμα κι αφαιρέσουμε τη βίαιη διάσταση της ιδεολογίας του ναζισμού, αυτός θα καταστεί αγνώριστος. Με άλλα λόγια, χωρίς βία δεν υφίσταται – αυτή εμπεριέχεται στον ίδιο του τον πυρήνα.\nhitler vs stalin smallΣε κάθε περίπτωση, διανοητική και πολιτική εντιμότητα επιβάλλουν να μη «φορτώσουμε» το σταλινισμό στους Μαρξ και Ένγκελς και, κατά προέκταση, να μην ταυτίζουμε την κομμουνιστική ιδεολογία, όπως αυτή συνελήφθη από τους ιδρυτές του μαρξισμού, με τα κομμουνιστικά καθεστώτα. Εάν το κάναμε, στην καλύτερη περίπτωση θα ήμασταν υπόλογοι για αναχρονισμό. Θα παραγνωρίζαμε, δηλαδή, την ιστορικότητα των φαινομένων και θα διαβάζαμε στρεβλά το (απώτερο) παρελθόν με τα γυαλιά του παρόντος (ή του πιο πρόσφατου παρελθόντος). Απλούστερα, εάν ο Στάλιν διέπραξε φρικώδη εγκλήματα στο όνομά τους, δεν είναι εύλογο ως εκ τούτου και μόνο να τους θεωρήσουμε υπεύθυνους ή να τους καταλογίσουμε εγκληματική πρόθεση.\nΑπάντηση του Εσθονού υπουργού Δικαιοσύνης στον Κοντονή\n«Οι δικές μας αξίες είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα, η δημοκρατία και το κράτος Δικαίου, στα οποία δεν βλέπω να υπάρχει καμία εναλλακτική», σημειώνει ο Εσθονός υπουργός Δικαιοσύνης Ούρμας Ρεϊνσάλου.\nΣε υψηλούς τόνους ήταν η απάντηση του Εσθονού υπουργού Δικαιοσύνης, Ούρμας Ρεϊνσάλου, στην επιστολή του Ελληνα ομολόγου του Σταύρου Κοντονή, με την οποία τον ενημέρωνε για τους λόγους μη συμμετοχής της Ελλάδας στο πρόσφατο συνέδριο για τα πεπραγμένα των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ευρώπη.\nΣτην απαντητική του επιστολή, ο κ. Ρεϊνσάλου ισχυρίζεται ότι δεν θέλει να μπει «σε μία συζήτηση για την ευρωπαϊκή ιστορία του 20ού αιώνα». Παρ’ όλα αυτά, στις παραγράφους που ακολουθούν ανατρέχει στην ταραχώδη πρόσφατη ιστορία της χώρας του για να αντικρούσει την επιχειρηματολογία Κοντονή (τον οποίο προσφωνεί «αγαπητέ Σταύρο»). «Βάσει των εμπειριών της χώρας μου και του λαού μου, διαφωνώ σθεναρά με τον ισχυρισμό σου ότι ο κομμουνισμός είχε και θετικές πτυχές», γράφει.\nΣημειώνεται ότι ο κ. Ρεϊνσάλου το 2013, ως υπουργός Αμυνας, απηύθυνε χαιρετισμό στη συνάντηση της Ενωσης Εσθονών Μαχητών για την Ελευθερία, που αποτελείται από βετεράνους που πολέμησαν κατά της ΕΣΣΔ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (πολλοί στο πλευρό των ναζί). Η Εσθονία μνημονεύει όλους τους πεσόντες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ανεξαρτήτως με ποιο στρατόπεδο πολέμησαν. Στον χαιρετισμό του τότε, ο Εσθονός υπουργός σημείωνε ότι η χώρα τους έχει «επανειλημμένως και απερίφραστα καταδικάσει τις καταπιεστικές πολιτικές της Σοβιετικής Ενωσης και της Εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας».\nΗ επιστολή αναφέρει ότι «η μοίρα των δύο κρατών μας στον 20ό αιώνα υπήρξε διαφορετική», και περιέχει τον ισχυρισμό ότι ο μέσος Εσθονός γνωρίζει τι υπέστη η Ελλάδα από τους ναζί επειδή έχει μεταφραστεί στα εσθονικά «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι» και πολλοί έχουν παρακολουθήσει την κινηματογραφική μεταφορά του (το μυθιστόρημα εστιάζει στην ιταλική κατοχή της Κεφαλονιάς). Γίνεται επίσης εκτενής αναφορά στον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, που έγραψε το αριστούργημά του, «Το Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ», στην Εσθονία, ως φιλοξενούμενος του Αρνολντ Σούσι, υπουργού της ελεύθερης Εσθονίας στον μεσοπόλεμο – «κάτι που ήταν έγκλημα στα μάτια της κομμουνιστικής μυστικής αστυνομίας».\nΟ κ. Ρεϊνσάλου γράφει ότι παρότι η Σοβιετική Eνωση έπαιξε σημαντικό ρόλο στη νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας, «ο Κόκκινος Στρατός δεν απελευθέρωσε την Ανατολική Ευρώπη ώστε οι χώρες και οι λαοί της που είχαν βρεθεί υπό ναζιστική κατοχή να μπορέσουν να καθορίσουν το πεπρωμένο τους». Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Κοντονής, στη δική του επιστολή, είχε γράψει ότι τα ιστορικά στοιχεία και γεγονότα «κατέγραψαν τον στρατό της ΕΣΔΔ ως τον απελευθερωτή της Ευρώπης και των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης και ως λυτρωτή από τη φρίκη του Ολοκαυτώματος».\nΤο ύφος στη συνέχεια γίνεται ακόμα πιο έντονο. Μιλώντας για τις μαζικές εκτοπίσεις Εσθονών επί Στάλιν και άλλα δεινά, ο κ. Ρεϊνσάλου επαναλαμβάνει τη φράση «γνωρίζω περί τίνος ομιλώ», σχετικά με την κάθετη απόρριψη του κομμουνισμού. «Eχει επιχειρηθεί σε διάφορες αποχρώσεις του κόκκινου και με κάθε είδους εθνικιστικά συνθήματα», τονίζει. «Eχει πάντα καταλήξει σε οικονομική καταστροφή και τη σταδιακή συντριβή του κράτους δικαίου. Αλλά υπάρχουν χώρες και λαοί για τους οποίους το τίμημα του διδάγματος περί κομμουνισμού ήταν εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να ξανασυμβεί αυτό».\n«Οι δικές μας αξίες είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα, η δημοκρατία και το κράτος δικαίου, στα οποία δεν βλέπω να υπάρχει καμία εναλλακτική», σημειώνει ο Εσθονός αξιωματούχος. «Γι’ αυτό και εναντιώνομαι σε οποιαδήποτε ιδεολογία ή πολιτικό κίνημα που ακυρώνει αυτές τις αξίες ή που τις καταπατά όταν βρεθεί στην εξουσία. Από αυτήν την άποψη δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ ναζισμού, φασισμού και κομμουνισμού. Oλες αυτές οι ιδεολογίες διεκδίκησαν το δικαίωμα, στο όνομα του διεστραμμένου τους οράματος για το μέλλον, να διαλύσουν ολόκληρα έθνη και κοινωνικές ομάδες, και να κηρύξουν άλλες ομάδες ως ανάξιες ή ακατάλληλες για το ουτοπικό μέλλον, με αποτέλεσμα αυτοί οι λαοί και οι ομάδες να υποστούν επανεκπαίδευση και να υποφέρουν μέσα στη δυστυχία χωρίς ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, ή να εξοριστούν σε μη κατοικήσιμες ερημιές».\nΟ κ. Ρεϊνσάλου κάνει ειδική αναφορά στον ρόλο των υπουργών Δικαιοσύνης. «Η καταδίκη των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας πρέπει να είναι ιδιαίτερης σημασίας για εμάς», παρατηρεί, «αφού η αποστολή μας είναι η υπεράσπιση του νόμου και της δικαιοσύνης». Η στάση αυτή, σημειώνει, δεν πρέπει να εξαρτάται από τους λόγους για τους οποίους έγιναν αυτά τα εγκλήματα ή από την ταυτότητα των θυμάτων.\nΣτο τέλος της επιστολής, ο κ. Ρεϊνσάλου επισυνάπτει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περί «ευρωπαϊκής συνείδησης και ολοκληρωτισμού» (Απρίλιος 2009), στο οποίο απευθύνεται κάλεσμα για την ανάδειξη της 23ης Αυγούστου (επετείου της συμφωνίας Ρίμπεντροπ-Μολότοφ) σε «πανευρωπαϊκή ημέρα μνήμης» για τα θύματα των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων. Η «Κ» επικοινώνησε με το ελληνικό υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο δεν προέβη σε σχόλιο, καθώς ανέμενε έως αργά χθες την επίσημη μετάφραση της επιστολής.\n«Ο ναζισμός δεν μπορεί να εξισωθεί με τίποτα!»\n«Όλα τα ολοκληρωτικά συστήματα έχουν κάποια κοινά σημεία, αλλά ο ναζισμός δεν μπορεί ούτε να ταυτιστεί, ούτε να συγκριθεί, ούτε να εξισωθεί με κανένα άλλο ολοκληρωτικό σύστημα. Δεν μπορεί να εξισωθεί με τίποτα!». Ο ψυχαναλυτής Κώστας Νασίκας, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Λυών και είναι ιατρικός υπεύθυνος του Οίκου Εφήβων της Λυών, μιλά στην δημοσιογράφο και σύμβουλο ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη για το Tvxs, με αφορμή το «αποτυφλωτικό», όπως το ονομάζει, συνέδριο της Εσθονίας και τις προσπάθειες εξίσωσης ναζισμού και κομμουνισμού.\nΣτην ανάλυσή του ξεκαθαρίζει: «Οι δικτατορίες μοιάζουν, παντού, γιατί κυνηγούν τους αντιπάλους τους, και καταργούν την ελευθερία. Έχουν ένα καταδιωκτικό σύνδρομο όλες οι δικτατορίες. Αλλά ο ναζισμός δεν ήταν, απλά, μια δικτατορία. Δεν ήταν καν μόνο δικτατορία. Ήταν ένα σύστημα μαζικής καταστροφής. Ένα μοναδικό σύστημα μαζικής καταστροφής τής – και κάθε – ανθρώπινης διάστασης!».\nΚρ.Π: Με αφορμή το συνέδριο της Εσθονίας υπήρξε προσπάθεια να εξισωθεί ο κομμουνισμός με τον ναζισμό.\nΚ. Ν.: Κατ’ αρχάς, αυτή η τάση εξίσωσης κομμουνισμού και ναζισμού δεν είναι σημερινό φαινόμενο, αλλά κάτι που έχει ξανασυμβεί. Απλά, αυτή τη φορά έγινε οργανωμένα από ένα κράτος που μπήκε τώρα μπήσε στο ΝΑΤΟ και νιώθει μια ασφάλεια, και που όντως υπέστη τα δεινά του σταλινικής μπότας. Σε κάθε περίπτωση αυτή η εξίσωση είναι μια πολιτική πράξη, συνήθως από δεξιούς πολιτικούς οργανισμούς, οι οποίοι προσπαθούν να εξομοιώσουν τα «δύο άκρα», όπως λένε, υποστηρίζοντας, βέβαια, μ’ αυτόν τον τρόπο τις δικές τους θέσεις.\nΑς πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή για να αντιληφθούμε βαθύτερα πόσο επικίνδυνη είναι αυτή η εξίσωση. Στον αρχαίο κόσμο, οι νόμοι, οι θεσμοί, οι αξίες, η δικαιοσύνη, ό,τι δηλαδή αφορούσε τα κοινά – που επηρέαζαν την προσωπική ζωή των ανθρώπων – προερχόντουσαν από μία θεοκεντρική σκέψη και από τους αντιπροσώπους των θεοτήτων που ήταν οι κυβερνώντες, όπως για παράδειγμα ήταν οι Φαραώ στην Αίγυπτο.\nΈτσι, βλέπουμε τον Πλάτωνα στην «Πολιτεία» – το έργο του που αφορά ιδιαίτερα την πολιτική και την κοινή ζωή – να μη λέει πολύ διαφορετικά πράγματα: o λαός, το πλήθος, όπως λέει, ζει στο βάθος μιας σπηλιάς, και πάνω, στην άκρη αυτής της σπηλιάς, εκεί που έρχεται το φως, μπαίνουν και οι ιδέες, που όμως το πλήθος δεν γνωρίζει την πηγή τους.\nΆρα, κατά τον Πλάτωνα, οι ιδέες έρχονται από κάπου που κανείς δεν μπορεί να δει. Αυτές οι ιδέες του Πλάτωνα, που γεννιούνται μέσα στην Αθηναϊκή δημοκρατία και μετά τη ρήξη των προσωκρατικών σε σχέση με τη θεοκρατική εξήγηση της απαρχής του σύμπαντος, της ζωής και της κοινωνικής οργάνωσης, φαίνεται να κρατούν μέσα τους τη θεοκεντρική προέλευση των θεσμών και των νόμων.\nΑλλά και πολύ αργότερα από τον Πλάτωνα, ο Μακιαβέλι, γράφει στον «Πρίγκιπα», πως αυτοί που κυβερνούν πρέπει να είναι «πεφωτισμένοι» σε διαφορά με τους «πληβείους» που καθοδηγούνται από τα βαθύτερα ένστικτά τους!\nΟ Πλάτωνας λοιπόν πρέσβευε, ότι οι κυβερνώντες πρέπει να έχουν έναν φιλόσοφο για σύμβουλο που να τούς φέρνει τις ιδέες και να τους «φωτίζει». Έβαλε αυτή τη σκέψη σε πράξη με τον Διονύσιο, τον τύραννο των Συρακουσών, του οποίου και έγινε σύμβουλος. Τελικά ο δικτάτορας Διονύσιος διαφώνησε με τις ιδέες του και τον πούλησε ως σκλάβο στην αγορά, όπου κάποιος, γνωστός τού Πλάτωνα, τον αναγνώρισε, τον αγόρασε και του χάρισε την ελευθερία.\nΚρ.Π.: Δηλαδή, ο Πλάτωνας προσπάθησε να ξεφύγει από τη θεοκρατική αντίληψη.\nΚ.Ν.: Πήγε να ξεφύγει, αλλά πρέσβευε πως οι ιδέες έπρεπε να προέρχονται από κάτι πεφωτισμένο, άρα ήταν ένα σκαλοπάτι λίγο παρακάτω από την προηγούμενη θεοκρατική αντίληψη. Μετά την εμπειρία του στις Συρακούσες, κατάλαβε ότι οι τύραννοι είναι τύραννοι κι όσο κι αν τους δίνουμε κάποιες ιδέες, αυτοί δεν καταλαβαίνουν τίποτα, γιατί αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η τυραννία. Aργότερα, στο τελευταίο του σύγγραμμα, αισθάνθηκε την ανάγκη να βελτιώσει αυτά που είχε γράψει στην Πολιτεία και έγραψε ένα βιβλίο για τους Nόμους. Εκεί έκανε μια στροφή σε σχέση με τις ουρανοκατέβατες ιδέες και θεώρησε, πλέον, ότι οι Νόμοι θα πρέπει συντάσσονται από την πλειονότητα του λαού. Πλησίασε, έτσι, περισσότερο την έννοια της δημοκρατίας.\nΑνέφερα το παράδειγμα του Πλάτωνα, γιατί είναι σημαντικό επειδή κατέληξε στη θέση πως μόνο μέσα από μια δικτατορία κάποιος μπορεί να επιβάλλει τις ιδέες του. Μια ιδεολογία που θέλει να επιβάλλει τις ιδέες της, είτε αυτές προέρχονται από τον… ουρανό, είτε από κάποιον «πεφωτισμένο» φιλόσοφο, θα καταλήξει σε δικτατορία, σε τυραννία.\nO Αριστοτέλης, που ήταν μαθητής του Πλάτωνα, τοποθετήθηκε (μέσα από ένα εξαιρετικό σύγγραμμα, τα Ηθικά Νικομάχεια, που δείχνουν όλη αυτή τη σχέση της ηθικής με την πολιτική) διαφορετικά από το δάσκαλό του:\nΜια ιδέα, όσο πεφωτισμένη κι αν είναι, δεν μπορεί να επιβληθεί από έναν και μόνο άνθρωπο γιατί, τελικά, ο καθένας έχει τις ιδέες του και όλες οι ιδέες χρειάζεται να συνυπάρχουν. Μπορούν μόνο να προσπαθούν να μεταμορφωθούν σε κοινωνική πράξη μέσα από το διάλογο και την πειθώ. Και όταν λέμε «πειθώ» εννοούμε τη δράση του λόγου ανάμεσα σε ίσους πολίτες και όχι π.χ. ανάμεσα σε πατέρα και γιο ή μητέρα και κόρη, κλπ., που δεν μπορούν να είναι ίσοι. Η έννοια της πειθούς μεταξύ ίσων πολιτών, εμπεριέχει την αρχή τού πως μια ιδέα δεν μπορεί να επιβληθεί με το ζόρι ή με τη βία, ως πολιτική πράξη.\nΚρ.Π.: Θα πρέπει να γίνει μια σύνθεση των ιδεών.\nΚ.Ν.: Σύνθεση, κατανόηση, επικράτηση των ιδεών που η πλειοψηφία των πολιτών νομίζει πως εξυπηρετούν καλύτερα το κοινό καλό. Η βίαιη επιβολή των ιδεών φτάνει στα ολοκληρωτικά καθεστώτα και στις δικτατορίες όπως o κομμουνισμόs και ο ναζισμόs, που όμως επιμένω ότι πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Η ομοιότητά τους, είναι ότι έδρασαν ολοκληρωτικά, δικτατορικά.\nΤο Μανιφέστο του Μαρξ με τον Έγκελς έγινε το 1848. Πριν από τον Μαρξ, υπήχαν κι άλλοι πολλοί σημαντικοί διανοητές, που δεν έγιναν τόσο γνωστοί, όπως ο Προυντόν, εδώ στη Γαλλία, ο οποίος θεωρείται ως ο πρώτος διανοητής της αναρχοσοσιαλιστικής σκέψης, όχι με την έννοια της Αναρχίας όπως ίσως την καταλαβαίνουμε σήμερα, αλλά κατά τής κάθε Αρχής, όπως π.χ. της φεουδαρχίας που υπήρχε τότε στη Γαλλία.\nΥπήρχαν μεγάλα κινήματα λόγω της μεγάλης καταπίεσης των εργατών, όπως ήταν η Κομμούνα του Παρισιού – η οποία δεν είχε σχέση με τον Μαρξισμό – όπου οι εργάτες κατάλαβαν πως πρέπει να συνενωθούν για να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.\nΓια τον Μαρξ, η κοινωνική ταυτότητα που έχει ο καθένας, είναι το αποτέλεσμα της ταξικής συνείδησης, της τάξης στην οποία ανήκει. H άλλη μεγάλη έννοια που ανέπτυξε, αυτός ο υλιστής φιλόσοφος, είναι εκείνη της υπεραξίας, ότι δηλαδή κανένας δεν πλουτίζει με την εργασία του, αλλά από την υπεραξία, το κέρδος που βγάζει από την εργασία των άλλων που εργάζονται για τον κάτοχο της γης ή του εργοστασίου, γι’ αυτόν δηλαδή που διέθεσε ένα κεφάλαιο για να γίνει ιδιοκτήτης του «μέσου παραγωγής». Κάπως έτσι μπορούμε να περιγράψουμε με δυο λόγια τη βάση του καπιταλισμού.\nΟι θεωρίες του Μαρξ και του Ένγκελς, προσφέρουν μια βαθειά ανάλυση τόσο της οικονομικής δόμησης της κοινωνίας, όσο και των ανθρώπινων συνειδήσεων. Aν δεν βρισκόταν ο Λένιν να τις μετατρέψει σε εφαρμοσμένες πολιτικές προτάσεις, ίσως να είχαν άλλη θέση σήμερα στις πολιτικές και φιλοσοφικές συζητήσεις.\nΤι έγινε όμως; Κάπου στο 1910 οι μεγάλες απεργίες στην Αγία Πετρούπολη και σε άλλες βιομηχανικές πόλεις της Ρωσίας εμπεριείχαν τις διαστάσεις της γαλλικήs Κομμούναs χωρίς να έχουν καμία σχέση με το μαρξισμό. H Αγία Πετρούπολη είχε γίνει ένα μεγάλο κέντρο εργατικής κίνησης.\nΟ Λένιν, ήταν ένας πάρεργος που έμενε στην Ευρώπη γιατί τον είχε διώξει ο Τσάρος. Πήγε λοιπόν κι ανακατεύτηκε εκεί με την εργατική κίνηση που είχε συγκρούσεις με τον στρατό και που ήδη είχε κερδίσει αρκετές από αυτές. Περνώντας αδιάφορος για μεγάλο διάστημα, σιγά σιγά πέρασε την ιδέα ότι έπρεπε οι εργάτες να πάρουν την εξουσία για να ελευθερωθούν. Και για να πάρουν την εξουσία, θα έπρεπε πρώτα να περάσουν από μία φάση δικτατορίας, τη «δικτατορία του προλεταριάτου». Και εδώ εντοπίζεται η μεγάλη στροφή του μαρξισμού.\nΟ Μαρξ πρέσβευε ένα κομμουνιστικό καθεστώς ιδεαλιστικό και ουτοπιστικό. Η δικτατορία του προλεταριάτου το έκανε εφαρμογή, όταν οι Μπολσεβίκοι πήραν την εξουσία εναντίων των Μενσεβίκων. Οι νέοι εξουσιαστές, όσο προλετάριοι κι αν ήταν, όσο κι αν έκαναν τα κολχόζ μοιράζοντας τη γη, τελικά ήταν δικτάτορες.\nΟ Καστοριάδης στη «Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας», λέει ότι όσο κι αν ιδεολογικά θέλανε να αλλάξουνε εντελώς και να ζήσουνε σε μια κοινότητα ίσων μελών, τελικά κάνανε με άλλα λόγια και με άλλο σκεπτικό, αυτό που συνέβαινε πριν: ένα νέο είδος τσαρισμού! Τελικά η δικτατορία του προλεταριάτου έγινε μια δικτατορία, που η τελική της μορφή ήταν ο Σταλινισμός:\nΌποιοs διαφωνούσε, ή υπήρχε υποψία ότι διαφωνούσε, τον εξόντωναν (κάτι το οποίο γίνεται σε όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπου όταν υποψιάζονται κάποιον ως αντίπαλο θέλουν να τον εξοντώσουν πριν ακόμα προλάβει να οργανωθεί), και τελικά έτσι έγιναν τα Γκουλάγκ, κλπ. (Ένα πλήρες δικτατορικό σύστημα, είναι ένα παρανοϊκό σύστημα το οποίο υποψιάζεται συνεχώς αντιπάλους).\nΚρ.Π.: Συγχρόνως, όμως, με την προσπάθεια για ισότητα…\nΚ.Ν.: Ναι, συγχρόνως προσπαθούσαν να βάλουν σε εφαρμογή όλα αυτά τα ιδεώδη της ισότητας των πολιτών μπροστά στην Υγεία, την Παιδεία, την καλλιέργεια της γης, κλπ. Το θέμα είναι – και αυτό το αναπτύσσει κυρίως η Χάνα Άρεντ – ότι τελικά έθεσαν το ιδεώδες της ισότητας ως μοναδικό ιδεώδες και εξαφάνισαν το ιδεώδες της ελευθερίας, της ελεύθερης έκφρασης και της διαφωνίας. Και εδώ βρίσκεται το παραστράτημα του Σταλινισμού. Eνώ με το Λένιν, με τους Μπολσεβίκους και τους Μενσεβίκους, και βέβαια με τον Τρότσκι, άρχισε να παίζεται κάποια δυνατότητα αντιλόγου, όλοι αυτοί οι αντίπαλοι του Στάλιν στάλθηκαν, άμεσα ή έμμεσα στην εκτέλεση, στην εξορία, στα Γκουλάγκ.\nΗ αρχή της ελευθερίας και της ελεύθερης έκφρασης εξαφανίστηκε. Έγινε ένα παρανοϊκό σύστημα καταδιωκόμενο και καταδιώκοντας τους πολιτικούς του αντιπάλους αλλά και τους μεγάλους του ποιητές όπως ο Μαγιακόφσκι ή ο Μάντελσταμ που πέθανε στην εξορία. Κάθε έκφραση έπρεπε να είναι υποταγμένη στο κόμμα και στην ολοκληρωτική αρχή με τα ιδεώδη της ισότητας.\nTο ιδεώδες αυτό κυριαρχεί στον σταλινικό ολοκληρωτισμό. Ο κομμουνισμός, όπως τον είχε φανταστεί ο Μαρξ, είναι κοντά στον Πλατωνισμό. Είναι οι ιδέες της τέλειας ανθρώπινης ζωής. Αλλά ο μαρξισμός μετατρεμμένος από τον Λένιν με τη δικτατορία του προλεταριάτου και μετά από το Στάλιν στην ολοκληρωτική δικτατορία έγινε άλλο πράγμα. Έγινε μια παρανοϊκή δικτατορία, με κάποια εφαρμογή των ιδανικών της ισότητας και με πλήρη εξαφάνιση του ιδανικού της ελευθερίας. Αυτά για τον Σταλινισμό.\nΗ διαφορά όμως με τον Ναζισμό, είναι τεράστια. Όπως το ανέπτυξα και στο βιβλίο μου «Εξορίες Γλώσσας», ο ναζισμός έχει ρίζες στον γερμανικό Ρομαντισμό. Σε προηγούμενες φάσεις, π.χ. το 1817, καίγονται ήδη βιβλία από μια οργάνωση νεολαίας που λεγόταν Αδελφότητα, που επανεμφανίζεται στο Ναζισμό και που βασιζόταν στα ιδανικά που καλλιέργησε ο Ρομαντισμός εκείνο τον καιρό, της πλήρους δηλαδή ταύτισης του ανθρώπου με τη φύση και κυρίως με τις ρίζες του. Καίνε λοιπόν τότε βιβλία Εβραίων και διανοουμένων που κατά τη γνώμη τους δεν ανήκουν στην αυθεντική άρια γερμανική φυλή, που δεν έχουν καθαρόαιμες ρίζες. Και τότε ο Χάινε -μεγάλος ποιητής εβραϊκής καταγωγής- λέει το 1817, ότι «Εκεί που καίνε βιβλία κάποια μέρα θα κάψουν ανθρώπους».\nΟι αυτοκρατορικές τάσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας εκείνου του καιρού, προκάλεσαν τον μεταξύ τους πόλεμο, το 1870, κάτι που συνεχίστηκε στον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο από το 1914 έως το 1918, πόλεμο που χάνει τελικά η Γερμανία με τεράστιες απώλειες. Το 1920 στη Γερμανία υπάρχει μια μεγάλη ηθική και υλική κατάπτωση και μέσα σε αυτή τη μαύρη κρίση της, βγαίνει σιγά σιγά το κόμμα του Χίτλερ πρεσβεύοντας το όραμα τού να ξαναβρεί η Γερμανία τη βασική της διάσταση, εκείνη της άριας φυλής και της χώρας που λάμπει και κυβερνάει όλο τον κόσμο.\nΤην παλιά μεταρομαντική φάση, την ξαναπιάνει το κόμμα του Χίτλερ, που πρεσβεύει, όπως γράφει ο ίδιος και στο βιβλίο του «Ο αγών μου», ότι πρέπει μόνο μια φυλή να παραμείνει πάνω στη γη, η φυλή των αρίων, που είναι η μόνη που έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας τέλειας φυλής, κι όλες οι άλλες φυλές πρέπει να καταστραφούν.\nΓια την αριανή σκέψη του Χίτλερ, η άρια φυλή τότε ήταν μολυσμένη από το …παράσιτο των εβραίων (επειδή οι Εβραίοι ήταν σε διασπορά και μην έχοντας δικαίωμα ιδιοκτησίας είχαν επενδύσει όλα τα επιστημονικά και οικονομικά επαγγέλματα). Οπότε, αφενός, έπρεπε να καθαριστεί η αριανή φυλή από τα παράσιτά της και αφετέρου, να καταλάβει όλη τη γη για να την κυβερνήσει, διότι ήταν η μόνη φυλή που είχε τέλεια χαρακτηριστικά. Και γι’ αυτό οι ναζί είχαν φτιάξει και οίκους αναπαραγωγής αρίων παιδιών.\nΕδώ είμαστε σε μια εντελώς τρελή σκέψη, εντελώς έξω από τις ανθρώπινες διαστάσεις, κατά την οποία πρέπει να εξαφανιστεί ότι το μη τέλειο. Κι αυτό είναι το παρανοϊκό όλης της ναζιστικής ιδεολογίας, το οποίο μπήκε σε εφαρμογή από τον Χίτλερ, με την τάση να εξαφανίσει ότι θεωρούσε παράσιτο: Τους εβραίους, τους τσιγγάνους, αλλά και οποιουσδήποτε άλλους τού αντιστέκονταν.\nΟπότε η ιδεολογία, αν μπορούμε να την πούμε ιδεολογία, είχε μία εντελώς παρανοϊκή δόμηση, την οποία επέβαλε το ναζιστικό κόμμα έτσι ώστε να μην υπάρχει καμιά άλλη δυνατότητα σκέψης, αντίληψης, διαφωνίας : Η επιβολή του τέλειου και του ιδανικού, ήταν ο μόνος σκοπός της κομματικής μηχανής των ναζί, αναφερόμενος στον μόνον τέλειο, τον Φύρερ. Έτσι ο Χίτλερ με τους υποστηρικτές του, έφτιαξαν το Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα που κέρδισε τις εκλογές το 1933, και μετά έκαψαν τη βουλή, γιατί δεν είχαν ανάγκη από μία βουλή πλέον.\nΌλο το ναζιστικό κόμμα έγινε μια μηχανή καταστροφής, αυτό που έχουμε πει και παλιότερα, κάθε υποκειμενικότητας. Μόνο ο Φύρερ επιτρεπόταν να σκεφτεί, ο οποίος όντας παρανοϊκός, το μόνο που σκεφτότανε ήταν πως θα καταστρέψει τους αντιπάλους του και το πώς θα επιβάλλει την άρια φυλή σ’ όλη τη γη.\nΩς προέκταση αυτής της ναζιστικής μηχανής πραγματοποιήθηκε όλη αυτή η απάνθρωπη μεταχείριση όλων των μειονοτήτων. H ναζιστική μηχανή, που δεν επέτρεπε καμία υποκειμενικότητα, ανέπτυξε όλες αυτές τις μηχανές καταστροφής της ανθρώπινης διάστασης, όπως ήταν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τα κρεματόρια.\nΚι αυτό είναι ένα φαινόμενο μοναδικό στην Ιστορία, να φτιάξεις ένα είδος μηχανής μαζικής καταστροφής της υποκειμενικότητας και της ανθρώπινης διάστασης. Γι’ αυτό, τελικά, ο ναζισμός δεν έχει καμία σχέση με τον σταλινισμό, ακόμα και στην πιο κακή μορφή τού τελευταίου.\nΚρ.Π.: Και δεν μιλάμε για έναν κόσμο πριν από τον Χίτλερ και τον Στάλιν, που ήταν αγγελικά πλασμένος, αν θυμηθούμε π.χ. την καταστροφή εκατομμυρίων Ινδιάνων, ή τόσα θύματα των εγκλημάτων της αποικιοκρατίας, κλπ.\nΚ.Ν.: Η ανάδυση του Χίτλερ είναι στο τέλος των αποικιοκρατιών, που αναπτύχθηκαν πάνω σε μια θεώρηση ανώτερων και κατώτερων ανθρώπων. Αλλά δε φτάνουν στο σημείο του ναζισμού, δηλαδή να κάνουμε τους κατώτερους στάχτη, βιομηχανική καταστροφή. Τους έκαναν δούλους, κι όποιος αντιστεκόταν τιμωρούνταν ή δολοφονούνταν. Έτσι καθάρισαν τους Ινδιάνους της Αμερικής, γιατί αντιστεκόντουσαν, αλλά δεν θεωρούσαν εξαρχής ότι πρέπει να τους εξαφανίσουν.\nΚρ.Π.: Ότι είναι «κομμάτια», δηλαδή, όπως έλεγαν τους εβραίους οι ναζί.\nΚ.Ν.: Ακριβώς. Για τους ναζί δεν ήταν άνθρωποι, ήταν κομμάτια/αντικείμενα. Όπως έχουμε κομμάτια σε μία βιομηχανική παραγωγή. Δεν υπάρχουν υποκείμενα, αλλά αντικείμενα. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό της ναζιστικής μηχανής: Να καταστρέψει την υποκειμενικότητα.\nΕνώ ο Στάλιν, ήθελε να εξαφανίσει τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η διαφορά είναι τεράστια. Και είναι τεράστια η διαφορά, γιατί επί σταλινισμού, όσο κι αν ήταν εξιδανικευμένος ο Στάλιν, ως ο «πατερούλης» του λαού, υπήρχε ένας σχετικός διάλογος, μια σχετική σκέψη, ή η υποστήριξη των κομμουνιστικών κομμάτων σε άλλες χώρες. Και τα ιδανικά της ισότητας, όπως και της επιστήμης, της έρευνας, παρέμειναν, παρά τη δικτατορική μορφή του σταλινισμού. Το μόνο που εξαφανίστηκε, ήταν η ελευθερία. Δεν υπάρχει στον σταλινισμό αυτή η μαζική καταστροφή της ανθρώπινης διάστασης που παράγει ο ναζισμός, με το τέλειο μοντέλο του τέλειου αρίου, το οποίο είναι μια τεράστια παράνοια, που δεν έχει καμία ανθρώπινη πιθανότητα ή λογική.\nΚρ.Π.: Οπότε, αν κάποιος προσπαθεί να εξισώσει το ναζισμό με τον κομμουνισμό…\nΚ.Ν.: Αυτή η εξίσωση, όπως είπαμε στην αρχή, είναι μια πολιτική συμπεριφορά, ανθρώπων της δεξιάς οι οποίοι στέλνουν το μήνυμα πως ο σοσιαλισμός, ο ναζισμός, και όλα τα -ισμός, πρέπει να είναι αποφευκτέα, και το μόνο καλό σύστημα είναι αυτό που πρεσβεύουν οι ίδιοι. Είναι μια στάση καθαρά πολιτική.\nΚαι η ελληνική κυβέρνηση έκανε καλά που δεν συμφώνησε να συμμετάσχει σε ένα τέτοιο αισχρό συνέδριο. Ένα συνέδριο, θα έλεγα, αποτυφλωτικό και αποπλανητικό, διότι δημιουργεί μια πλάνη, τελικά, σε πολλές έννοιες: Στην έννοια του μαρξισμού, στην έννοια του κομμουνισμού, στην έννοια του σταλινισμού, στην έννοια του ναζισμού, στην έννοια των ολοκληρωτικών καθεστώτων. Δημιουργεί μια πλάνη, κάνοντάς τα όλα… ίσωμα. Μεγάλη πλάνη! Γιατί αν όλα αυτά τα κάνεις ένα, το μόνο που παραμένει διαφορετικό είναι ο καπιταλισμός, και τότε δεν υπάρχει σκέψη, δεν υπάρχουν πολιτικές αποχρώσεις.\nΚρ.Π.: Είναι ένα άλλο είδος ολοκληρωτισμού.\nΚ.Ν.: Ναι, γι’ αυτό λέω ότι είναι ένα παραπλανητικό, ένα αποτυφλωτικό, ένα διαστρεβλωτικό συνέδριο.\nΚρ.Π.: Επιπλέον, ο κομμουνισμός ως ιδέα…\nΚ.Ν.: Ως ιδέα είναι εξαιρετική, τρομερή.\nΚρ.Π.: Κι όλοι εκείνοι που αγωνίστηκαν για τον κομμουνισμό και ενέπνευσαν παγκοσμίως τον ανθρωπισμό και τα ιδεώδη της ισότιμης συνύπαρξης…\nΚ.Ν.: Ο μαρξισμός, η σκέψη του Μαρξ, εμπεριέχει την κομμουνιστική ουτοπία, η οποία, χωρίς να φτάνει ποτέ να γίνει πραγματικότητα, θρέφει τη σκέψη όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων με μια τάση κοινωνικής δικαιοσύνης. Χωρίς βέβαια να ξεχνούμε τη διάσταση της ελευθερίας, δηλαδή πως αυτή η τάση δεν επιβάλλεται δικτατορικά. Οπότε αυτή η μάχη για κοινωνική δικαιοσύνη, είναι ένα βαθύτατο κίνητρο πολλών κοινωνικών τάξεων μέσα στην Ιστορία, κι όχι μόνο των προλετάριων.\nΟι ιδέες, λοιπόν, του Μάρξ, είναι καταπληκτικές και μας επιτρέπουν να καταλάβουμε την ανθρώπινη εκμετάλλευση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Και δίνουν κάποιες προεκτάσεις στο πως μπορεί να βελτιωθεί η κοινωνική ζωή με μεγαλύτερη διάσταση δικαιοσύνης. Το θέμα είναι, πώς αυτή η προέκταση στην πολιτική εφαρμογή, μπορεί να γίνει πραγματικότητα; Μέσα από τη δικτατορία του προλεταριάτου ή μέσα από συνεχή διεκδίκηση και συνεχή πειθώ;\nΚρ.Π.: Και μην πάμε μακριά, διότι περηφανευόμαστε ότι είμαστε ο λαός που ενέπνευσε την έννοια της δημοκρατίας, αλλά εμείς σήμερα έχουμε 300 αντιπροσώπους σε ένα κοινοβούλιο (που ανάμεσά τους υπάρχουν και κάποιοι που δεν πιστεύουν καν στη δημοκρατία). Θα μπορούσε για παράδειγμα, να λειτουργεί η δημοκρατία με συνεχή δημοψηφίσματα;\nΚ.Ν.: Οι δημοκρατίες έχουν διάφορα στάδια τελειοποίησης και η προβληματική γύρω απ’ αυτήν την αντιπροσώπευση είναι μεγάλη σε σχέση με αυτό που λέτε: Τελικά ο λαός πότε εκφράζεται; Μόνο κάθε 4 χρόνια;\nΚρ.Π.: Πλέον υπάρχει η τεχνολογία, η οποία δίνει τη δυνατότητα να εκφράζονται οι λαοί κάθε λεπτό και να συμμετέχουν σε κάθε πολιτική απόφαση που λαμβάνεται, και όχι να πραγματοποιείται οτιδήποτε ερήμην τους.\nΚ.Ν.: Θα θυμάστε όταν μιλούσαμε στην «Έρευνα για την κρίση», που έλεγα ότι κάθε πολίτης θα έπρεπε να ενημερώνεται για το πόσο, π.χ. στοιχίζει ένας δρόμος, ή ένα οποιοδήποτε έργο, για να ξέρει που πάνε οι φόροι του και να έχει γνώμη. Αλλά οι δημοκρατίες που φτιάξαμε είναι πολύ ατελείς. Οι δημοκρατίες που εφαρμόζονται σε διάφορα μέρη του κόσμου, έχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης.\nΤο θέμα είναι ότι η εξουσία, είναι μια άλλη προβληματική γι’ αυτούς που είναι στην εξουσία και που σε ένα βαθμό, θα έλεγα, τους διαφθείρει. Η εξουσία από μόνη της δημιουργεί μια τάση αντιδημοκρατική!\nΚρ.Π.: Από πού κι ως που, αυτός που έχει εκλεγεί από τον λαό ως αντιπρόσωπός του, κι έχει την ευθύνη να κάνει ότι του λέει η πλειοψηφία, να έχει εξουσία; Πως έγινε αυτή η διαστρεβλωση;\nΚ.Ν.: Κάπως έτσι είναι. Οι αρχαίοι Αθηναίοι, εκλέγανε με κλήρωση, για να υπάρχει η διάσταση του τυχαίου και να ανήκει στον καθέναν η δυνατότητα να αντιπροσωπεύει το λαό, και να αναλαμβάνει αυτή την ευθύνη, και πάλι, για μικρό διάστημα. Αλλά οι δημοκρατίες, όπως ήδη είπα, είναι ατελή συστήματα και χρειάζονται συνεχή βελτίωση. Τέλεια δημοκρατία δεν θα υπάρχει ποτέ.\nΚρ.Π.: Τι θα λέγατε για την εξίσωση του ναζισμού με οποιοδήποτε άλλο σύστημα;\nΚ.Ν.: Ο ναζισμός δεν έχει τον ίσο του, δεν έχει τον εταίρο του. Δεν μπορεί να συγκριθεί. Όσο κι αν οι διάφορες δικτατορίες και αποικιοκρατίες έκαναν εγκλήματα, ο ναζισμός είναι ένα μοναδικό φαινόμενο. Οι διάφορες δικτατορίες έχουν κάνει εγκλήματα ή διάφορες εθνοκαθάρσεις, όπως στη Ρουάντα, στη Γιουγκοσλαβία, στη Γκαμπότζη, που ήταν αιμοβόρες και στυγνές, αλλά δεν έχουν καμία σχέση με το ναζισμό. Γιατί όλες οι δικτατορίες θέλουν να εξαφανίσουν τους αντιπάλους τους. Ο ναζισμός θέλησε να εξαφανίσει την ανθρώπινη διάσταση και όλους τους ανθρώπους επί της γης, ώστε να παραμείνει μόνο μία φυλή. Όλα τα ολοκληρωτικά συστήματα έχουν κάποια κοινά σημεία, αλλά ο ναζισμός δεν μπορεί ούτε να ταυτιστεί, ούτε να συγκριθεί, ούτε να εξισωθεί με κανένα άλλο ολοκληρωτικό σύστημα. Δεν μπορεί να εξισωθεί με τίποτα! Οι δικτατορίες μοιάζουν, παντού, γιατί κυνηγούν τους αντιπάλους τους, και καταργούν την ελευθερία. Έχουν ένα καταδιωκτικό σύνδρομο όλες οι δικτατορίες. Αλλά ο ναζισμός δεν ήταν, απλά, μια δικτατορία. Δεν ήταν καν μόνο δικτατορία. Ήταν ένα σύστημα μαζικής καταστροφής. Ένα μοναδικό σύστημα μαζικής καταστροφής τής – και κάθε – ανθρώπινης διάστασης! –\nΑισχύλος on 05/09/2017\nΕπισκέπτης on 05/09/2017\nΚομμουνισμός, ἡ μήτρα τοῦ ναζισμοῦ\nΒλάσης Αγτζίδης on 05/09/2017\nΤο άρθρο αυτό προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις.\nΠρώτα από τους ακροδεξιούς, αλλά και τους απλώς δεξιούς, στο διαδίκτυο, οι οποίοι διακατέχονται ακόμα από το εμφυλιοπολεμικό σύνδρομο και είναι διατεθειμένοι μπρος στην καταδίκη και τη δαιμονοποίηση του κομμουνισμού να αποδεχτούν το οτιδήποτε… Οι αντιδράσεις τους συνήθως περιορίζονταν σε ακραίες ύβρεις, που περιλάμβαναν όχι μόνο πολιτικούς αφορισμούς αλλά και προσωπικές ακατανόμαστες επιθέσεις… Η εντονότερη τέτοια εμπειρία μου ήταν στη σελίδα του Σάκη Μουμτζή.\nΑντίστοιχες συμπεριφορές είχαμε και από την άλλη άκρη του φάσματος, από τους νεόκοπους σταλινοειδείς του ΚΚΕ που ως νεοφώτιστοι γενίτσαροι γίνονται βασιλικότεροι του βασιλέως. Να ένα παράδειγμα: https://antivaro-for-marx-and-lenin.blogspot.gr/2017/08/blog-post_28.html\nΒλάσης Αγτζίδης on 10/09/2017\nΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΟ ΤΑΛΙΝ\nΤι πιστεύουν οι Ελληνες για ναζισμό και κομμουνισμό -Τρεις στους τέσσερις συμφωνούν με τη διερεύνηση των εγκλημάτων του σταλινισμού\nΕρευνα: Τι πιστεύουν οι Ελληνες για ναζισμό και κομμουνισμό -Τρεις στους τέσσερις συμφωνούν με τη διερεύνηση των εγκλημάτων του σταλινισμού\nΣε ποσοστό 74,5%, οι Έλληνες (τρεις στους τέσσερις) συμφωνούν ότι πρέπει να γίνει δικαστική διερεύνηση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα κομμουνιστικά καθεστώτα, κατά το πρότυπο της διερεύνησης των εγκλημάτων του ναζισμού που έγινε αμέσως μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.\nΑυτό προκύπτει από έρευνα που πραγματοποίησε για λογαριασμό του iefimerida.gr το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας για τον ολοκληρωτισμό και τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία, στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε από την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να μην πάρει μέρος στη διάσκεψη της Εσθονίας, κατά την οποία 8 κράτη-μέλη της ΕΕ ζήτησαν τη δικαστική διερεύνηση των εγκλημάτων των κομμουνιστικών καθεστώτων, εξομοιώνοντάς τα κατά κάποιο τρόπο με τον ναζισμό.\nΑπό την έρευνα προκύπτει επίσης ότι στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι Έλληνες (σε ποσοστό 96%, από τα υψηλότερα στην Ευρώπη) θεωρούν ότι το ναζιστικό καθεστώς δεν σεβόταν την ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια και θεωρούν επίσης (σε ποσοστό 98,5%) ότι προκάλεσε εκατομμύρια νεκρούς.\nΕπίσης υψηλά είναι και τα ποσοστά της αρνητικής αποτίμησης του σταλινισμού, έστω κι αν δεν φθάνουν αυτά του ναζισμού. Τρεις στους τέσσερις ερωτώμενους (76%) απάντησαν ότι η Σοβιετική Ένωση του Στάλιν δεν σεβόταν την ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια, ένα 78,5% θεωρεί ότι και ο σταλινισμός προκάλεσε εκατομμύρια νεκρούς, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό (72,5%) διατυπώνει την άποψη ότι γενικώς τα ανά τον κόσμο κομμουνιστικά καθεστώτα ευθύνονται για τον βίαιο θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων.\nΙδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι τοποθετήσεις των ερωτώμενων σε ό,τι αφορά τη σύγκριση μεταξύ των ναζιστικών (και φασιστικών) καθεστώτων και των κομμουνιστικών. Ένας στους τρεις (33%) απάντησε ότι ναζιστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα μοιάζουν πολύ μεταξύ τους, ενώ ένα 46% δηλώνει ότι έχουν ομοιότητες αλλά έχουν και διαφορές, διαμορφώνοντας τελικά ένα σημαντικό 80% που βρίσκει ομοιότητες (πολλές ή λιγότερες) μεταξύ ναζισμού και κομμουνιστικών καθεστώτων.\nΑξίζει, πάντως, να επισημανθεί ότι η ελληνική κοινωνία στην πλειονότητά της δείχνει να μη γνωρίζει σημαντικές πτυχές της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ερώτηση της έρευνας «το έτος 1940 η ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ και η Σοβιετική Ένωση του Στάλιν ήταν σύμμαχοι ή σε πόλεμο;», ένα εντυπωσιακό 57,5% απάντησε ότι τα δύο κράτη ήταν σε πόλεμο και μόλις το 29% είπε το σωστό, ότι δηλαδή ήταν σύμμαχοι! Και το ακόμη πιο απογοητευτικό είναι ότι η άγνοια μεταξύ των νεότερων ηλικιών ερωτώμενων είναι απαισιόδοξα πολύ μεγαλύτερη…\nΠηγή: Ερευνα: Τι πιστεύουν οι Ελληνες για ναζισμό και κομμουνισμό -Τρεις στους τέσσερις συμφωνούν με τη διερεύνηση των εγκλημάτων του σταλινισμού | iefimerida.gr\nΑγροφυλακας on 11/09/2017\nΤο συνεδρειο στο ΤΑΛΙΝ ειχε σαν αφετηρια τα εγκληματα του κομμουνισμου. Όλα τα αλλα περι συγκρισεως, ταυτισμου, και εξισωσης του κομμουνισμου με τον ναζισμο είναι φτηνη προσπαθεια των κομμουνιστων, και των συνοδειπορων τους, να κρυψουν την γυμνεια τους πισω από τον ναζισμο. Το κοκκινο πραγματι δεν είναι εμφανες όταν κρυβεται πισω από το μαυρο.\nΒλάσης Αγτζίδης on 11/09/2017\nΚατά αρχάς μεγάλο μέρος αυτών που αντέδρασαν ΔΕΝ ήταν κομμουνιστές ή υπήρξαν ευρωκομμουνιστές (δηλαδή αντίπαλοι του σοβιετικού ολοκληρωτισμού)..\nΑπλώς γνώριζαν την ιστορία των ιδεών και δεν επιθυμούσαν την ταύτιση του κομμουνισμού με μια ολοκληρωτική, αυταρχική εκδοχή. Πιστεύω ότι με τον ίδιο τρόπο θα αντιδρούσαν, εάν κάποιοι επιχειρούσαν ένα συνέδριο με θέμα «Τα εγκλήματα το Χριστιανισμού κατά το Μεσαίωνα» ή «…..στη Νότια Αμερική»…\nΥπήρξαν εξαιρετικοί διανοούμενοι κομμουνιστές [δηλαδή υποστηρικτες της (ουτοπικής) κοινωνίας της ισότητας], που δεν ενέκριναν ούτε είχαν κάποια σχέση με τη μορφή που επιβλήθηκε στην Ανατολική Ευρώπη.\nΕξάλλου, οι Βαλτικές χώρες συνδέονται με την σταλινική εκδοχή του κομμουνιστικού πειράματος και θα έπρεπε να περιοριστούν σ’ αυτή την εκδοχή.\nΤο να διακρίνονται οι σημασίες και οι ιστορικες φάσεις είναι υποχρέωση αυτού που διατυπώνει δημόσιο λόγο. Εκτός εάν όλα τσουβαλιάζονται ιδεοληπτικώς….\nΕπίσης η διατύπωσή σας «Το κοκκινο πραγματι δεν είναι εμφανες όταν κρυβεται πισω από το μαυρο¨ είναι αρκετά ακραία, δεδομένου ότι κόκκινοι υπήρξαν από τη Λούξεμπουργκ και τον Κερέσνκι, έως και δεκάδες χιλιάδες αντίπαλοι του σταλινισμού, αλλά και του Λένιν, που έχασαν τη ζωή τους σε γκουλάγκ…\nΠροσωπικά μου προκάλεσε εντύπωση το πώς ένα ιστορικό φαινόμενο που ανήκει στον 20ο αιώνα και θα έπρεπε να είναι αντικείμενο μελέτης των ιστορικών, συνεγείρει σε Ιερούς ιδεολογικούς Πολέμους τόσους αντιπάλους του -λες και αποτελεί παρούσα πραγματικότητα- με τρόπο που θα τον ζήλευαν ακόμα και οι Εσθονοί…\nΕπισκέπτης on 11/09/2017\n@ Αγροφυλακας on 11/09/2017\nΤην 02/09/2017, σού παρέθεσα τι ακριβώς γράφει η ιστοσελίδα του εσθνονικού υπουργείου δικαιοσύνης. Εσύ πού βασίζεις την άποψή σου;\nΟι Εσθονοί βλέποντας τις αντιδράσεις της δημοκρατικής δυτικής Αριστεράς απέναντι στην ισοπεδωτική μετακομμουνιστική αντίληψη αυτών των νέων καθεστώτων, νέρωσαν αρκετά το κρασί τους σε σχέση με τις αρχικές τους απολυτότητες. Όχι όμως τόσο αρκετά, ώστε να γίνουν πιστευτοί. Για παράδειγμα, στη σελίδα του υπουργείου τους μετά το συνεδριο γραφουν: Also it was noted in the resolution that “the Europe will not be united unless it is able to form a common view of its history, recognises Nazism, Stalinism and Fascist and Communist regimes as a common legacy and brings about an honest and thorough debate on their crimes in the past century”.\nEstonia has historically experienced the occupations of two totalitarian regimes, both the Communist as well as the Nazi regime. Similar experience has been shared by Latvia, Lithuania, Poland and several other European countries.\nΕνώ ξεχωρίζουν τις διάφορες μορφές ολοκληρωτισμού και διαφοροποιούν τον κομμουνισμό από το σταλινισμό, στη συνέχεια επανέρχονται στην ταύτιση αυτή.\nΝομίζω ότι το στοίχημα για τη δημοκρατική Δύση είναι να βάλει στις σωστές τους διαστάσεις τα διάφορα φαινόμενα και όχι να συρθεί πίσω από τις (δικαιολογημένες ή αδικαιολόγητες) ιδεοληψίες και εξισώσεις των μετασοβιετικών\nΛεωνίδας on 11/09/2017\nΗ κύρια διαφορά ανάμεσα στους δύο ολοκληρωτισμούς, συνίσταται στο ότι η κτηνωδία στον Ναζισμό είναι κυνική και απροκάλυπτη, ενώ στον Κομμουνισμό είναι καμουφλαρισμένη με ιδεολογικά φτιασίδια.\nΒλάσης Αγτζίδης on 18/09/2017\nΟ γράφων δεν έχει απολύτως καμία διάθεση να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε αντιπαράθεση ή συζήτηση για ιδεολογικούς λόγους ή για αμιγώς ιστορικά ζητήματα. Το πρόβλημα όμως δεν είναι ιδεολογικό, είναι εξόχως γεωπολιτικό και σχετίζεται άμεσα με τις σημερινές στρατηγικές επιλογές της Ευρώπης και της Ελλάδας, και όχι με το παρελθόν. Και, απ’ ότι φαίνεται, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πολιτικού συστήματος, των ΜΜΕ, των ηγετικών ελίτ της χώρας αλλά και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης επέλεξαν (;) να ταυτιστούν με τα πιο ακραία, μισαλλόδοξα και ρωσοφοβικά κομμάτια της ευρωπαϊκής πολιτικής, οδηγώντας τις προοπτικές των ελληνορωσικών σχέσεων στα Τάρταρα.\nΣυγκεκριμένα, η Εσθονία – όπως και οι άλλες δημοκρατίες της Βαλτικής – εκτιμά ότι βρίσκονται υπό διαρκή απειλή από τη Ρωσία και γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν έχει την παραμικρή πιθανότητα να αντισταθεί παρά μόνο για μερικές ώρες σε περίπτωση που οι ρωσικές δυνάμεις επιτέθουν στα εδάφη της. Επιπροσθέτως, ανησυχεί και για την πιθανότητα εφαρμογής εναντίον της κάποιου είδους υβριδικών επιχειρήσεων από πλευράς Μόσχας, οι οποίες θα επιδιώκουν να κινηθούν «κάτω από το κατώφλι» της αυτοματοποιημένης αντίδρασης του ΝΑΤΟ. Έτσι, κρίνει ότι μόνο μια ξεκάθαρα και απόλυτα εχθρική σχέση μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, που θα διασφάλιζε ότι σε περίπτωση οιασδήποτε ρωσικής δράσης εναντίον της, οι ΗΠΑ θα ήταν απολύτως πρόθυμες «να θυσιάσουν τη Νέα Υόρκη για να σώσουν το Ταλίν», οδηγούμενες σε ολοκληρωτικό πόλεμο, μπορεί να εξασφαλίσει επαρκή αποτροπή έναντι της «ρωσικής επιθετικότητας».\nΣτο πλαίσιο αυτής της λογικής, η Εσθονία και οι άλλες δημοκρατίες της Βαλτικής επιδιώκουν μια δαιμονοποίηση της Ρωσίας και σε αυτήν τους την προσπάθεια επενδύουν και σε μια επιλεκτική ανάγνωση του ιστορικού παρελθόντος, στοχεύοντας τα χρόνια του Υπαρκτού Σοσιαλισμού. Και αυτό γιατί για τη Ρωσία η σοβιετική εποχή αποτελεί μέρος της συλλογικής της ταυτότητας. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς από τη στιγμή που τα έθνη έχουν ιστορική συνέχεια, ανεξαρτήτως των πολιτικών συστημάτων, ιδεολογιών και πολιτευμάτων που έχουν υπάρξει στην πορεία τους μέσα στον χρόνο. Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά σε ένα σημερινό ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος για να δει τη συνέχεια αυτή να αποτυπώνεται συμβολικά, με την εικόνα του Αγίου Γεωργίου να σκοτώνει τον δράκο στο κάθετο σταθερό και τα κόκκινα αστέρια στην πτέρυγα. Έτσι, η σταλινική περίοδος, μαζί με τα ζοφερά στοιχεία της, αποτελεί και μια περίοδο αυτοθυσιαστικής δόξας και μεγαλείου για τη Ρωσία και τον ρωσικό λαό. Η σημερινή εθνική εορτή της Ρωσίας είναι η Ημέρα της Νίκης ενάντια στη ναζιστική Γερμανία, την οποία επέτυχε ο Κόκκινος Στρατός υπό την ηγεσία του Στάλιν. Τόσο απλά. Άρα, η επίθεση στο κομμουνιστικό παρελθόν της Ρωσίας, αποτελεί επίθεση στη ρωσική ιστορική συνέχεια, άρα και στη σημερινή Ρωσία. Άλλωστε, αν το θέμα ήταν πράγματι τα «εγκλήματα του κομμουνισμού» ή του σταλινισμού, οι κατεξοχήν αρμόδιοι για να μιλήσουν για αυτά θα ήταν οι ίδιοι οι Ρώσοι, οι οποίοι υπέστησαν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των συνεπειών εκείνης της περιόδου.\nΗ δε απορρόφηση των βαλτικών δημοκρατιών αποτελούσε μέρος αυτής της προσπάθειας. Αρκεί να ρίξει μια ματιά στον χάρτη για να δει που βρίσκεται το τότε Λένιγκραντ και σημερινή Αγία Πετρούπολη για να κατανοήσει τη γεωπολιτική λογική της επιλογής αυτής. Παρεμπιπτόντως, αξίζει να σημειώσουμε ότι οι βαλτικές δημοκρατίες αποτελούσαν μέρος της ρωσικής επικράτειας ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα και κέρδισαν τη σύντομη ανεξαρτησία τους μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση και τη δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης. Δηλαδή επί κομμουνισμού… Αν είχε διατηρηθεί το τσαρικό καθεστώς, πολύ δύσκολα θα επετύγχαναν κάτι τέτοιο, ενώ αν δεν είχε ξεσπάσει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος πιθανόν να μην είχαν απολέσει εκ νέου την εθνική ανεξαρτησία τους. Και σίγουρα για το ξεκίνημα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η ευθύνη δε βαραίνει τη Ρωσία αλλά άλλο ευρωπαϊκό κράτος.\nΒέβαια, οι λαοί των βαλτικών χωρών είναι αξιοθαύμαστοι για τους αγώνες τους να κερδίσουν και να διατηρήσουν την εθνική κυριαρχία τους έναντι του πανίσχυρου γείτονά τους. Το θέμα είναι αν η υπόλοιπη Ευρώπη και κυρίως η Ελλάδα θέλουν πράγματι τόσο πολύ να ταυτιστούν μαζί τους, επιλέγοντας μια απόλυτα εχθρική σχέση με τη Ρωσία. Αφήνοντας κατά μέρος θέματα ιδεολογίας, ιστορικής δικαίωσης, «καλών» και «κακών», θυτών και θυμάτων, το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι πολύ απλό: είναι πιο σημαντικό το Ταλίν από τη Μόσχα για την Ελλάδα; Και απ’ ότι φαίνεται, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πολιτικού και μιντιακού συστήματος και οι ηγετικές ελίτ της χώρας έχουν δώσει απάντηση. Γιατί δεν μπορεί όλο αυτό το μένος να έχει μόνο εσωτερικές πολιτικές στοχεύσεις. Δεν μπορεί να υπάρχει τόσο μεγάλη γεωπολιτική απαιδευσία στο ελληνικό πολιτικό σύστημα που να μην κατανοεί ότι το ζήτημα αυτό ξεπερνά κατά πολύ τα ελληνικά σύνορα και δεν εντάσσεται στην αντιπολιτευτική στρατηγική αλλά αποτελεί στρατηγική επιλογή της Ελλάδας όσον αφορά τις σχέσεις της με τη Μόσχα. Απορίας άξιον είναι δε πως με τόση άνεση έσπευσαν να ταυτιστούν με τις επιλογές αυτές, πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα που μέχρι χθες εμφανίζονταν ως θιασώτες της ενίσχυσης των ελληνορωσικών σχέσεων.\nΠιο συγκεκριμένα, αν πράγματι επιβληθεί αυτός ο οξύς αντιρωσισμός που επιδιώκουν οι βαλτικές δημοκρατίες, με σκοπό να εξασφαλίσουν ότι σε περίπτωση ρωσικής δράσης εναντίον τους θα υπάρξουν αρμαγεδδωνικές συνέπειες, όπως προαναφέρθηκε και πιο πάνω, τότε θα δημιουργηθεί μια κατάσταση πολύ πιο επικίνδυνη για τον πλανήτη από ότι ίσχυε ακόμη και στα πιο ζοφερά χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Το γιατί και πως συμβαίνει κάτι τέτοιο ξεφεύγει από τα περιορισμένα όρια αυτού του κειμένου, μπορούμε, ωστόσο, να πούμε ότι αποτελεί συνέπεια των νέων και πιο «ευέλικτων» πυρηνικών δογμάτων που ισχύουν σήμερα σε σχέση με την ψυχροπολεμική εποχή, της πολύ πιο εύθραυστης γεωγραφίας ισχύος που έχει δημιουργηθεί στην Ευρώπη. Κομβικό κομμάτι της οποίας είναι η ίδια η αντίληψη από πλευράς της Μόσχας των βαλτικών δημοκρατιών ως επιθετικού προγεφυρώματος της Δύσης μέσα στο ζωτικό χώρο της Ρωσίας, οι μεθοδολογίες του υβριδικού πολέμου, που «θολώνουν» τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και συνεπακόλουθα δημιουργούν επικίνδυνες ασάφειες και για τη λειτουργία της πυρηνικής αποτροπής και μια σειράς άλλων αιτίων.\n(*) Ο Δρ. Κωνσταντίνος Γρίβας είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.\nHelena on 18/10/2017\nΚι ύστερα ήρθαν οι μπολσεβίκοι\nΠΟΛΙΤΙΚΗ 17.10.2017 :\nΑχ αυτή η Οκτωβριανή Επανάσταση. Μας έφαγε τα νιάτα μας. Τις σκηνές με το καροτσάκι στα σκαλοπάτια της Οδησσού ή το σκουληκιασμένο κρέας στο «Θωρηκτό Ποτέμκιν» τις παρακολουθούσαμε με θρησκευτική ευλάβεια. Σιωπή στην κατάμεστη αίθουσα της Αλκυονίδας ή του Στούντιο. «Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ», τραγουδούσε ο Σαββόπουλος. Οι πιο υποψιασμένοι προσπαθούσαμε να αποκρυπτογραφήσουμε τους κώδικες των Cahiers du Cinema ή του ημετέρου «Σύγχρονου Κινηματογράφου» για να ξεθάψουμε την κρυμμένη ιδεολογία των σημείων. «Σημειολογία και Οκτωβριανή Επανάσταση» ήταν η πνευματική μας τροφή με αρκετές δόσεις φροϋδισμού. Μάης του ’68 γαρ. Ποιος τολμούσε να ομολογήσει ότι δεν έχει διαβάσει τουλάχιστον το πρώτο βιβλίο από το «Κεφάλαιο»; Και το «Κράτος και Επανάσταση» του Λένιν;\n«Κι ύστερα ήρθαν οι μπολσεβίκοι και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα». Ποιος από εμάς δεν θα ήθελε να είναι κάπου εκεί, έξω από τα χειμερινά ανάκτορα; Τρότσκι, Μπουχάριν, Κάμενεφ, αλίμονό σου αν δεν ήξερες τις θέσεις τους, τις διαφορές τους. Ησουν υποχρεωμένος να φας την πίτσα σου, να πιεις το χύμα κόκκινο και να ακούς τους υπόλοιπους να αγορεύουν. Το τελευταίο μετρό το είχες χάσει και τα βλέμματα των κοριτσιών ήταν προσηλωμένα στους θεωρητικούς της παρέας. Ηταν κι εκείνα τα μουστάκια που μύριζαν επανάσταση από μακριά και πρόσθεταν κύρος. Μερικοί τα κράτησαν για ενθύμιο, ώσπου ανακάλυψαν ότι τους ήταν χρήσιμα στα χρόνια του ελληνικού σοσιαλισμού.\nΑχ αυτή η Οκτωβριανή Επανάσταση. Εκατό χρόνια γιορτάζει σήμερα η αλήστου μνήμης και τη θυμούνται ακόμη. Τι λέω, τη θυμούνται; Τη νοσταλγούν. Η πρώτη κομμουνιστική επανάσταση της Ιστορίας. «Στην πραγματικότητα, ένα στρατιωτικό πραξικόπημα που πέρασε απαρατήρητο στην πλειοψηφία των κατοίκων της Πετρούπολης», γράφει ο ιστορικός Orlando Figes. Και ακολούθησαν κι άλλα, κι άλλα. Για περισσότερες πληροφορίες παραπέμπω στη «Μαύρη Βίβλο του Κομμουνισμού». Ο μύθος υπήρξε τόσο ανθεκτικός που στοίχισε περισσότερες ζωές από όσες ο Β΄ Παγκόσμιος. Η απομυθοποίησή του υπήρξε μακρά και επίπονη.\nΟφείλουμε να αναρωτηθούμε στα σοβαρά για τους λόγους της αντοχής του μύθου. Πώς είναι δυνατόν να επηρέασε σχεδόν όλες τις γενιές του εικοστού αιώνα, με τελευταία τη δική μου; Hταν η αδίστακτη περιφρόνηση της ανθρώπινης συνθήκης στο όνομα κάποιου φαντασιακού προορισμού της Ιστορίας; Μπορεί. Η ολοκληρωτική σκέψη γοητεύει διότι δεν έχει δισταγμούς. Oπως οι χρήσιμοι ή άχρηστοι ηλίθιοι που ακόμη κυκλοφορούν ανάμεσά μας.\nΤο μεγαλύτερο fake news του 20ού αιώνα ήταν δύο λέξεις: «Οκτωβριανή Επανάσταση» ή με κομμουνιστικότερους όρους «Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση».\nΚαι αυτό διότι τον Οκτώβριο του 1917 (Νοέμβριο με το δικό μας ημερολόγιο) δεν έγινε καμιά ρωσική επανάσταση. Αυτή είχε γίνει τον Φεβρουάριο (Μάρτιο) του ίδιου έτους. Τον Οκτώβριο/Νοέμβριο, η κόκκινη φρουρά της Πετρούπολης κατέλαβε διά της βίας το κεντρικό τηλεγραφείο, τις γέφυρες, τους σιδηροδρομικούς σταθμούς, την Κρατική Τράπεζα και τελευταία τα Χειμερινά Ανάκτορα. Δεν υπήρξε καμιά λαϊκή επανάσταση όπως έγινε τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 1917. Αντιθέτως, μια μειοψηφική δύναμη κατέλαβε διά των όπλων την εξουσία, κάτι που αρχικώς μεταφράστηκε «Οκτωβριανό πραξικόπημα» («περέβοροτ» στα ρωσικά) και αφού κατίσχυσε πλήρως, μεταφράστηκε σε «Οκτωβριανή Επανάσταση».\nΕίναι χαρακτηριστικό ότι στις πρώτες και μόνες (έστω μερικώς) ελεύθερες εκλογές που έγιναν δύο εβδομάδες μετά τη στρατιωτική επικράτηση των μπολσεβίκων, το κόμμα του Λένιν ήρθε δεύτερο με 24%. Πρώτο ήταν το Επαναστατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα του Βίκτορ Τσέρνοφ, που πήρε 40,4%. Πύρρειος… ήττα για τους μπολσεβίκους, διότι δύο μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1918, διέλυσαν το Κοινοβούλιο. Στις 18 Ιανουαρίου το σώμα αρνήθηκε την πρόταση του Λένιν για μετατροπή της Ρωσίας σε «Σοβιετική Δημοκρατία» και στις 19 Ιανουαρίου το εκλεγμένο από τον λαό σώμα έπαψε να υπάρχει. Μέχρι το τέλος του 1918 ένα… έμεινε το κόμμα. Ολα τα άλλα απαγορεύτηκαν και τα ηγετικά τους στελέχη δολοφονήθηκαν ή αυτοεξορίστηκαν.\nΟι γυναίκες στο Πέτρογραδ\nΤο ιστορικό της σύντομης ρωσικής επανάστασης (Φεβρουάριος-Οκτώβριος 1917) είναι θυελλώδες. Ξεκινά με μια γνήσια λαϊκή εξέγερση των γυναικών στην Πετρούπολη. Συνόψισε πριν από δέκα χρόνια ο συνάδελφος Μιχάλης Κατσίγερας: «Στις 8 Μαρτίου 1917 (23 Φεβρουαρίου με το Γρηγοριανό Ημερολόγιο), στο Πέτρογραδ, πρωτεύουσα της Ρωσίας, εργάτριες των υφαντουργείων και νοικοκυρές ξεχύθηκαν στους δρόμους με την ευκαιρία της διεθνούς ημέρας της γυναίκας. Ζητούσαν ψωμί και επιστροφή των ανδρών τους από το ανθρωποβόρο μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η αβάσταχτη πείνα που θέρισε τον ρωσικό πληθυσμό τον χειμώνα του 1916-17, σε συνδυασμό με τον θάνατο περισσότερων των 1.500.000 στρατιωτών στο μέτωπο, είχε οδηγήσει τις γυναίκες της Ρωσίας στην απελπισία της εξανάστασης. Οι διαδηλώτριες της 8ης Μαρτίου πήγαν στα μεταλλουργεία Πουτίλοφ και παρέσυραν τους εργάτες στο να αγνοήσουν τις οδηγίες των μπολσεβίκων, να ενωθούν με αυτές και έτσι να εγγραφεί στην Ιστορία των Ευρωπαίων η πρώτη ημέρα της Φεβρουαριανής Επανάστασης, της ρωσικής. Οι εξελίξεις ήσαν γοργές. Υστερα από συγκρούσεις δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών και στρατού, με προϊούσα την κατάπτωση του ηθικού της φρουράς του Πέτρογραδ, και ενώ εργάτες και στρατιώτες συγκρότησαν το πρώτο σοβιέτ, σχηματίστηκε κυβέρνηση πολιτικά φιλελεύθερης χροιάς υπό τον πρίγκιπα Γκεόργκι Γιεβγένιεβιτς Λβοφ. Ο τσάρος Νικόλαος Β΄ παρητήθη. Τα πρώτα μέτρα ήσαν δηλωτικά μιας μελλοντικής δημοκρατικής ευφορίας: καταργήθηκε η ποινή του θανάτου, δόθηκε εκλογικό δικαίωμα στις γυναίκες, θεσπίστηκε η οκτάωρη ημερήσια εργασία και σταμάτησαν τα πογκρόμ εναντίον των Εβραίων. Δεν ικανοποιήθηκαν όμως τα δύο καίρια επαναστατικά αιτήματα: η άμεση ειρήνη και η αναδιανομή της γης. Ο Αλεξάντρ Φιοντόροβιτς Κερένσκι, που διαδέχθηκε τον Λβοφ στην πρωθυπουργία τον Ιούλιο, ήταν ανίκανος να αντισταθεί στη λαίλαπα της Επανάστασης, η οποία με την πραξικοπηματικού τύπου κατάληψη των κομβικών κτιρίων και εγκαταστάσεων του Πέτρογραδ έφερε στην εξουσία τον Λένιν και τους μπολσεβίκους του. Για να αρχίσει λίγα χρόνια αργότερα ο κύκλος της βαρβαρότητας…» («Καθημερινή» 8.03.2007).\nΤο αστείο είναι ότι στην πραγματική επανάσταση του Φεβρουαρίου οι μπολσεβίκοι, ως κόμμα, δεν συμμετείχαν. Η ηγεσία τους θεώρησε πως επρόκειτο για τις συνήθεις ταραχές που γίνονταν για ψωμί. Οπως γράφει ο σαφώς επηρεασμένος από κομμουνιστικές αντιλήψεις ιστορικός Κέβιν Μέρφι στο αριστερό περιοδικό Jacobin, «παρόλο που αγωνιστές μπολσεβίκοι έπαιξαν κρίσιμο ρόλο όλες τις μέρες της επανάστασης, συχνά το έκαναν κόντρα στην ηγεσία τους. Οι γυναίκες-μέλη της υφαντουργίας είχαν απεργήσει τον Φλεβάρη παρά τις αντιρρήσεις των κομματικών ηγετών που θεωρούσαν τη στιγμή “ακόμη ανώριμη” για μαχητική δράση… Στις 22 Φλεβάρη, ο μπολσεβίκος Καγιούροφ μίλησε σε μια συγκέντρωση γυναικών του Βίμποργκ, παρακινώντας τες να μην απεργήσουν τη Μέρα της Γυναίκας και να ακούσουν “τις οδηγίες του κόμματος”. Προς απογοήτευση του Καγιούροφ (…) το επόμενο πρωί απέργησαν πέντε υφαντουργεία…» («Η Ιστορία της Φεβρουαριανής Επανάστασης», στα ελληνικά Rproject.gr 15.04.2017).\nΤον Απρίλιο του 1917 και ενώ η επανάσταση έχει κυριαρχήσει και αποκαθιστά τα δικαιώματα των Ρώσων, επιστρέφει ο Βλαντίμιρ Ιλίτς Ουλιάνοφ, γνωστός ως Λένιν, από την Ελβετία όπου ήταν εξόριστος. Η μετάβασή του έγινε με σφραγισμένο τρένο που πέρασε μέσα από τη Γερμανία με τις ευλογίες του Κάιζερ. Ο τελευταίος, φυσικά, δεν πίστευε ότι ο Λένιν θα γινόταν ποτέ αρχηγός κράτους και δη κομμουνιστικού. Ηλπιζε ότι με τη δράση του θα δημιουργούσε προβλήματα στην επαναστατική κυβέρνηση, η οποία συνέχιζε τον πόλεμο στα ανατολικά της Γερμανίας. Κι αυτό έκανε. Μόλις επέστρεψε ο Λένιν εξέδωσε τις «Θέσεις του Απρίλη», κηρύσσοντας ότι «στη στάση μας απέναντι στον πόλεμο, που από την πλευρά της Ρωσίας και με τη νέα κυβέρνηση του Λβοφ και Σία παραμένει αναμφισβήτητα ληστρικός ιμπεριαλιστικός πόλεμος εξαιτίας του καπιταλιστικού χαρακτήρα αυτής της κυβέρνησης…». Παράλληλα ξεκίνησε την υπονόμευση της επαναστατικής κυβέρνησης γράφοντας: «Καμιά υποστήριξη στην Προσωρινή κυβέρνηση. Να εξηγούμε τον ολότελα ψεύτικο χαρακτήρα όλων των υποσχέσεών της. (…) Ξεσκέπασμα, αντί της απαράδεκτης “απαίτησης” –που σπέρνει αυταπάτες– να πάψει η κυβέρνηση αυτή, κυβέρνηση κεφαλαιοκρατών, να είναι ιμπεριαλιστική… Ανάληψη πρωτοβουλίας για δημιουργία επαναστατικής Διεθνούς, μιας Διεθνούς ενάντια στους σοσιαλ-σοβινιστές και ενάντια στο “κέντρο”».\nΣε επαναστατικές περιόδους γίνονται πολλά πράγματα και γρήγορα. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια της αργοκίνητης Δημοκρατίας, για να μελετηθούν, να συζητηθούν, να ψηφιστούν τα επόμενα βήματα. Αντιθέτως, στροβιλίζονται ελπίδες, διαψεύσεις, φιλοδοξίες, δημαγωγίες και πολλά όπλα. Γι’ αυτό και συνήθως οι επαναστάσεις καταλήγουν σε πραξικοπήματα και δικτατορίες, κάποιες εκ των οποίων μπορεί να διαρκέσουν και 70 χρόνια.\nInfo: «Η μεγάλη ουτοπία», Ντοκιμαντέρ παραγωγής του 2017. Σκηνοθεσία Φώτος Λαμπρινός.\nΠρόλογος ……………………………………………………………… 7\nΕισαγωγή …………………………………………………………….. 11\nΑ’ Η συντριβή των Σπαρτακιστών ……………………………….. 17\nΒ’ Η απελευθέρωση του Μονάχου ………………………….. 35\nΓ’ Το Κράτος Εναντίον του Έθνους …………………………….. 47\nΔ’ Η Επανάσταση τελείωσε ή συνεχίζεται; ………………… 61\nΤο μόνο σύνορο που ένα Έθνος έχει είναι η δύναμη\nΑυτό υπήρξε το δίδαγμα της ξεχασμένης σήμερα εποποιίας\nτων Ελεύθερων Σωμάτων (Freikorps), που σχηματίστηκαν\nστην άδικα, πονηρά νικημένη Γερμανία του 1918\nκαι έσωσαν τον Λαό της από την εξαθλίωση και την ταπείνωση.\nΝα ξαναζήσουμε λίγο εκείνες τις μέρες; Η Γερμανική Νεολαία\nμάχεται στο Δυτικό μέτωπο. Παιδιά που ούτε καν το\nΓυμνάσιο έχουνε τελειώσει, φοιτητές οι οποίοι σταμάτησαν\nτις σπουδές τους προτού καν να λήξει η πρώτη τους χρονιά\nστο πανεπιστήμιο, νεαροί εργάτες που άφησαν πίσω τους\nγυναίκα και παιδιά στα όρια του λιμού, μικροί αγρότες οι\nοποίοι εγκατέλειψαν την οικογένεια και το χωράφι τους…\nόλοι τους, στην καλλίτερή τους ηλικία, σφίγγουνε στα χέρια\nτο τουφέκι και περνούν μέρες και νύχτες χωρίς τελειωμό\nμέσα στα χαρακώματα της Φλάνδρας. Ζωή εν τάφω, θα\nΚαι όμως… είναι τα καλλίτερά τους χρόνια. Εκεί, στο\nμέτωπο, στην κόλαση του Μεγάλου Πόλεμου, πετάνε πέρα\nτην εκπαίδευση του στρατόπεδου και τις χαιρετούρες «προς\nτους ανωτέρους», παύουν με λίγα λόγια να είναι στρατιωτικοί\nκαι γίνονται πολεμιστές. Αυτούς δεν τους ενδιαφέρουν\nούτε επετηρίδες ούτε προαγωγές: τους νοιάζει μόνο η εκτίμηση\nκαι ο σεβασμός των συντρόφων τους. Συχνά αφήνανε\nμαλλιά και γένια και ακόμη πιο συχνά χαιρετούσανε μόνο\nτους αξιωματικούς τους οποίους θεωρούσαν άξιους του χαιρετισμού\nτους. Οι ηγήτορές τους αναδεικνύονταν όχι βάσει\n«τοποθετήσεων, αποσπάσεων, προαγωγών και ημερήσιων\nδιαταγών» αλλά στο πεδίο της μάχης. Και ο αξιωματικός\nπου μπορούσε να κυριαρχήσει στην ψυχή τους έπαιρνε τον\nτίτλο του Führer (= Οδηγού). Σε αυτόν και μόνο υπάκουαν·\nκαι όσοι θεωρούνταν από τους συντρόφους τους πραγματικοί\nπολεμιστές έπαιρναν το δικαίωμα να αφήσουν το μικρό\nμουστάκι – εκείνο που είχε το θράσος να αποπειραθεί να\nγελοιοποιήσει (εκ του ασφαλούς εξυπακούεται) ο θλιβερός\nΘέλανε τον Αγώνα: «Χωρίς καμία ντροπή, με τη σπάθα\nστο χέρι, έχοντας πίσω τους τα αστέρια να φεύγουν προς\nτην Ανατολή και μπροστά τους τον άνεμο να αναδεύει την\n–όποια- βλάστηση…» Και ανάμεσά τους οι λίγοι, οι καλλίτεροι,\nοι Γενναίοι των Γενναίων: «Είναι παράλογο να πολεμάς\nτα τανκς με τα ξύλα; Βεβαίως! Αλλά αυτός που δεν\nέχει το θάρρος να ριχτεί σε τανκς μόνο με ξύλα και με τα\nχέρια του ακόμα, δεν είναι άξιος για τίποτα σε αυτόν το\nκόσμο!» Οπλισμένοι με κοντές καραμπίνες, πιστόλια και\nχειροβομβίδες αρχίζανε τη μάχη πριν από τη μάχη, διασπώντας\nτις εχθρικές γραμμές και καθαρίζοντας τον τόπο\nγια το συμβατικό Πεζικό, που ακόμη πειθαρχούσε στους\n«αξιωματικούς της καρριέρας και των σχολών». Και μετά,\nόσοι ζωντανοί … αποσύρονταν πίσω από το μέτωπο, για να\nξεκουραστούν, ώστε να πάρουνε δυνάμεις για την επόμενη\nφάση του Αγώνα τους.\nΤην ώρα της μάχης μα και της ανάπαυλας εμπιστεύονταν\nμόνο τους συντρόφους τους: Ich hatt’einen\nKameraden…:Eίχα ένα σύντροφο/καλλίτερος δεν βρισκόταν./Παντού\nκαι πάντα δίπλα μου,/μέχρι που η σφαίρα\nπου για μένα ήταν/ τον άφησε νεκρό./Μαζί με σένα, φίλε\nμου, δικό μου κομμάτι πεθαίνει./Αντίο δεν σου λέω·/ πρέπει\nνα πολεμήσω./Και πάλι θα σμίξουμε όμως, εκεί ψηλά,\nΔεν νικήθηκαν ποτέ τους σε πεδίο της μάχης. Και ξαφνικά…\nενώ ακόμη πολεμούσανε για την Πατρίδα τους,\nπληροφορήθηκαν ότι τα απόλεμα στρατεύματα και οι γραφειοκράτες\nτων μετόπισθεν είχανε «επαναστατήσει» και\nζητούσαν συνθηκολόγηση της Γερμανίας με τους εχθρούς\nτης. Πληρώματα του Αυτοκρατορικού Ναυτικού, που, στην\nουσία, δεν είχαν αντιμετωπίσει κανένα κίνδυνο στη διάρκεια\nτης παγκόσμιας σύρραξης, ξεσηκώθηκαν, υψώσανε\nστα καράβια την κόκκινη σημαία και «απαιτούσαν την άμεση\nκατάπαυση των εχθροπραξιών». Παράλληλα, τα μαρξιστικής\nπροέλευσης και πνεύματος κόμματα της Αριστεράς,\nπου μέχρι τότε λουφάζανε στο Reichstag, αρπάξανε την\nευκαιρία και προετοίμασαν την ανατροπή της μοναρχίας.\nΟ Αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β΄ δοκίμασε να αντισταθεί.\nΈχοντας πίστη στα αισθήματα και τα φρονήματα των στρατευμάτων\nτου μετώπου, έτοιμος φάνηκε να βαδίσει προς την\nκαρδιά όχι πια της Γαλλίας αλλά της ίδιας της Γερμανίας.\nΟι στρατηγοί του τον απέτρεψαν… και αυτός, ως γνωστόν,\nαποσύρθηκε στο Doorn της Ολλανδίας, όπου και έζησε μέχρι\nτο 1941, έτος του θανάτου του. Στο μεταξύ, ο Βασιλιάς\nτης Βαυαρίας Λουδοβίκος Γ΄ είχε ήδη αφήσει το Μόναχο\nκαι καταφύγει στην Αυστρία· ο Οίκος των Wittelsbach έχανε\nτο βαυαρικό σκήπτρο που κρατούσε ήδη από το 1180…\nΤο Ράιχ πια το κυβερνούσαν οι σοσιαλιστές. Ήδη στη\nΡωσία, χάρη στην Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917,\nτην εξουσία νέμονταν οι Μπολσεβίκοι, σοσιαλδημοκράτες\nσαφώς μαρξιστικού προσανατολισμού. Ο Λένιν, αρχηγός\nτους, προσδοκούσε την παγκόσμια επανάσταση που είχε\nπροαναγγείλει, το 1848 κιόλας ο Μαρξ· και ήτανε βέβαιος\nπως αυτή θα άρχιζε από τη Γερμανία, όπου γενικώς ο\nσοσιαλισμός είχε ρίζες βαθύτατες όχι μόνο στην πολιτική\nζωή μα και στην κρατική μηχανή καθώς και στην ψυχή\nτων ανθρώπων. Έτσι, η πτώση, εκεί, της μοναρχίας και η\nήττα που αυτή η πολιτειακή μεταβολή συνεπέφερε συνέθετε\nσκηνικό άριστο ως προς την επαλήθευση των μπολσεβικικών\nπροβλέψεων. Στρατιώτες των μετόπισθεν, αποθηριωμένοι,\nκράδαιναν σαρκαστικά τον περίφημο Blue Max\n(Pour le Mérite), το πιο δοξασμένο στρατιωτικό παράσημο\nολόκληρης της Ευρώπης, που προφανώς είχανε αρπάξει\nαπό κάποιον ξεμοναχιασμένο αξιωματικό, και μισομεθυσμένοι\nπαρίσταναν, σε κεντρικές λεωφόρους μεγάλων πόλεων,\nτους «ρυθμιστές της κυκλοφορίας». Η Αλσατία και\nη Λωρραίνη αποκόβονταν από το σώμα της Γερμανίας·\nπαράλληλα, η ανασύσταση της Πολωνίας δημιουργούσε\nκινδύνους μέγιστους για τους γερμανικούς πληθυσμούς της\nανατολικής Ευρώπης. Ο Κόκκινος Στρατός των Μπολσεβίκων\nετοιμαζότανε να εισβάλει στην Πολωνία· και από εκεί,\nπροεξοφλούσε ο Λένιν, έμελλε να μπει θριαμβευτικά στη\nΤο Ράιχ -ή, μάλλον, ό,τι απέμενε από αυτό- φαινόταν\nκαταδικασμένο. Στη Βαυαρία είχε πια σχηματιστεί σοβιετική\nκυβέρνηση, επικεφαλής της οποίας ήτανε ο ιουδαϊκής\nκαταγωγής Kurt Eisner. Στην Ουγγαρία, άλλος Ιουδαίος,\nο Béla Kun, γερά εφοδιασμένος με χρήματα που του είχε\nαπλόχερα δώσει ο Λένιν, ετοιμαζόταν να εγκαθιδρύσει\nάλλη μια δημοκρατία σοβιετικού τύπου. Στο ίδιο το Βερολίνο,\nστις εργατικές μάζες του οποίου απευθυνόταν ο λόγος\nσκληροπυρηνικών Μαρξιστών, όπως ο Karl Liebknecht\n(πιθανώς Ιουδαίος) και η Rosa Luxemburg (σαφέστατα\nΙουδαία), οι κομμουνιστές ετοιμάζονταν για ένοπλη κατάκτηση\nτης εξουσίας – πάνω στο προηγούμενο των ρωσικών\nεπαναστάσεων του 1917…\nΌλα λοιπόν φαίνονταν χαμένα· τότε όμως ανέλαβαν\nδράση τα Freikorps – και η κατάσταση μεταβλήθηκε ριζικά.\nΒλάσης Αγτζίδης on 04/10/2019\n» … Ο Σάμπυ Μιώνη Ισραηλίτης συμπατριώτης μας , νέος άνθρωπος με καλή παιδεία\nκαι κυρίως σωστό επίπεδο ευαισθησίας ιστορικής γνώσης και μνήμης γράφει στην\n«Εφημερίδα των Συντακτών» :\n«Κομμουνιστής δεν είμαι ούτε και ήμουν ποτέ . Πιστεύω σε ένα καπιταλιστικό μοντέλο με\nκοινωνικό πρόσωπο . Όμως ως άνθρωπος και απόγονος θυμάτων του ολοκαυτώματος\nπαρακολουθώ με φρίκη την προσπάθεια εξίσωσης του ναζισμού με τον κομμουνισμό ….\nΦυσικά και όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα έχουν διαπράξει εγκλήματα . Όμως η όποια\nπροσπάθεια σύγκρισης των εγκλημάτων του Ναζισμού με άλλων καθεστώτων (τα\nεγκλήματα) είναι όχι μόνον ανιστόρητη αλλά και επικίνδυνη . Μπορεί να εκληφθεί μόνο ως\nμία προσπάθεια «ξεπλύματος» των ακραίων στοιχείων που έχουν εισχωρήσει στην\nκεντρική πολιτική σκηνή της Ελλάδος . Και για να βάλουμε τα πράγματα στη σωστή\nιστορική τους βάση ώστε να μαθαίνουν οι νεώτεροι και να μην ξεχνούν οι παλαιότεροι , οι\nναζί οργάνωσαν με απόλυτη λεπτομέρεια το μεγαλύτερο έγκλημα της ιστορίας της\nανθρωπότητας , το Ολοκαύτωμα !\n…Την Ελλάδα την κυβέρνησαν Χίτες και Ταγματασφαλίτες , ενώ οι αριστεροί και οι\nκομμουνιστές που διέσωσαν Εβραίους κυνηγήθηκαν ανελέητα . Ο κομμουνισμός έχει\nβάση του το «Κεφάλαιο» του Μαρξ ενώ ο Ναζισμός το «Αγών μου» του Χίτλερ . Πως\nμπορεί να συγκρίνει κανείς τις δύο ιδεολογίες ; Το ότι τα κομμουνιστικά καθεστώτα\nεξελίχθηκαν σε ολοκληρωτικά καθεστώτα δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκην ότι ο κομμουνισμός\nείναι μια δολοφονική και μισάνθρωπη ιδεολογία . Ο ναζισμός είναι μόνον αυτό , τίποτε\n…Η ευθύνη όμως να σταματήσει η επιρροή αυτής της άρρωστης ιδεολογίας στην πολιτική\nκαι στην δικαιοσύνη είναι όλων των ελεύθερα σκεπτόμενων πολιτών . Δηλαδή και δική\nΒλάσης Αγτζίδης on 07/10/2019\nΟταν η Ιστορία γίνεται σιωπή…\nΑπό Σπύρος Τζόκας -Οκτώβριος 6, 2019\nΌταν η Ιστορία γίνεται σιωπή, τότε λαλούν οι ανιστόρητοι. «Οι κομμουνιστές σκότωσαν Έλληνες», αποφάνθηκε αλαζονικά ένας νεόκοπος – αλλά παλιάς κοπής – πολιτικός. Προσπάθησα εις μάτην να καταλάβω το νόημα της φράσης αυτής. Αδύνατον να κατανοηθεί μια τέτοια φράση. Μέχρι να συνέλθω από την αδυναμία μου αυτή να καταλάβω τις νέες τάσεις της Ιστορίας, έφαγα μία ακόμα κεραμίδα. Τετρακόσια εκατομμύρια, διάβασα σε ένα άλλο κείμενο, ήταν οι φόνοι που διέπραξαν ο Στάλιν, ο Πολ Ποτ, ο Μάο Τσε Τουνγκ και οι ανά τον κόσμο κομμουνιστές! Τρόμαξα. «Πού το πάνε;» αναρωτήθηκα.\nΈτσι, όπως και ο λαός μας λέει, «και κερατάς και δαρμένος». Η Σοβιετική Ένωση, με τους τόσους νεκρούς και τις τόσες ηρωικές μάχες, αντί να υμνείται ως πρωτοπόρα δύναμη στον αντιφασιστικό αγώνα κατηγορείται και ως δήθεν συνεργάτιδα του Χίτλερ! Σαν να ξεκίνησε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος από το Σύμφωνο Μόλοτοφ – Ρίμπεντροπ. Πρωτοφανής παραχάραξη της Ιστορίας, πρωτοφανής ύβρις για έναν λαό που έδωσε τόσους νεκρούς στον αγώνα κατά του φασισμού και έσωσε την Ευρώπη από τον φασιστικό εφιάλτη. Η Ευρωβουλή επιχειρεί το ξέπλυμα της ναζιστικής φαιάς πανούκλας, ασελγώντας στη μνήμη των τριάντα εκατομμυρίων Σοβιετικών που έδωσαν τη ζωή τους για το γκρέμισμα του ναζισμού.\nΤο πραγματικό πρόβλημα δεν είναι βέβαια ούτε ο ανιστόρητος πολιτικάντης ή κάποιοι ανόητοι αντιγραφείς που διαβάζουν την Ιστορία του κόσμου ανάποδα. Ούτε καν αυτοί που νομίζουν ότι η Ιστορία γράφεται με διοικητικές αποφάσεις. Το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Το πρόβλημα είναι τι κρύβεται πίσω από αυτούς και ποιοι κινούν τα νήματα. Είναι η γιγαντιαία επιχείρηση του «ιστορικού αναθεωρητισμού», την οποία ξεκίνησαν Γερμανοί ιστορικοί ήδη από τη δεκαετία του ’60, τη συνέχισαν επαξίως Γάλλοι, Αγγλοι, Αμερικανοί και εσχάτως προστέθηκαν και οι ημέτεροι ιστορικοί, και μάλιστα «προοδευτικοί», με τις «ακριβείς» καταμετρήσεις σκοτωμένων από την ΟΠΛΑ αφενός, τους ταγματασφαλίτες και λοιπούς δοσίλογους αφετέρου. Θα εξισώσουν, λοιπόν, τα θύματα της Εθνικής Αντίστασης με τα θύματα των συνεργατών των Γερμανών, των δοσίλογων;\nΑυτή η βίαιη επιχείρηση αναθεώρησης της Ιστορίας διαδραματίζεται τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα, στην οποία συμμετέχουν πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, πανεπιστημιακοί και άλλοι. Ψήγματα αυτής της επιχείρησης φτάνουν και στη δημοσιότητα από αστοχίες… Μόνο ψήγματα, καθώς η δουλειά είναι οργανωμένη και καλά στημένη. Μάλιστα το γενναιόδωρο ίδρυμα Σόρος προσφέρθηκε να χρηματοδοτήσει τη συγγραφή των «νέων» βιβλίων Ιστορίας! Ποιοι άραγε θα τα έγραφαν; Προφανώς οι καθηγητάδες που κάθε χρόνο ταξιδεύουν στην Αμερική για σεμινάρια. Και είναι γνωστοί αυτοί, όπως γνωστές είναι και οι απόψεις τους.\nΤο αντικομμουνιστικό ψήφισμα – σκουπίδι του Ευρωκοινοβουλίου με τις ανιστόρητες αθλιότητες που αναπαράγει έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη ματωμένη Ιστορία του Κόκκινου Στρατού. Ερχεται σε αντίθεση με την ίδια την Ιστορία, που δεν μπορεί να παραγράψει το επαίσχυντο Σύμφωνο του Μονάχου το 1938 ανάμεσα σε Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία και τη χιτλερική Γερμανία. Αυτό που παρέδωσε την Τσεχοσλοβακία στον Χίτλερ. Έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα που βροντοφωνάζει ότι ο φασισμός είναι το αναγκαίο στήριγμα του κεφαλαίου, όταν οι κοινοβουλευτικές του μάσκες πέφτουν.\nΈρχεται σε αντίθεση με τα αισθήματα του λαού μας, που ανεξάρτητα αν υποστηρίζουν ή όχι όλες τις επιλογές του ΚΚΕ, δεν αμφισβητούν τους ανιδιοτελείς αγώνες του για την υπεράσπιση των λαϊκών συμφερόντων. Έρχεται σε αντίθεση με τα φωτεινά πρόσωπα των νέων που αντικρίσαμε λίγες μέρες πριν στο Φεστιβάλ της ΚΝΕ. Αυτά τα πρόσωπα, πρόσωπα του αύριο, πρόσωπα του αγώνα, διαβεβαιώνουν ότι η Ιστορία δεν παραχαράσσεται με διοικητικά μέτρα και εφήμερα, συγκυριακά ψηφίσματα, αλλά γράφεται από τους λαούς και υπογράφεται με θυσίες και αίμα.\nΤίποτα άλλο δεν αξίζει το μεταμοντέρνο αυτό παραλήρημα, παρά μόνο μια μικρή παράφραση σε κάποια λόγια του Αρη: «Εμείς δεν ξεπορτίζουμε τα κεφάλαιά μας, που δεν έχουμε, από τη χώρα, εμείς παραμένουμε με τα πεζούλια μας εδώ. Δεν θα πάμε πουθενά. Και ας μη μας χάρισε ένα χάδι ως τώρα. Πάντα εδώ θα γυρνάμε, από πείσμα και τρέλα θα ζούμε σε τούτη τη γειτονιά, ώσπου να βρούμε νερό, γιατί ανήκουμε εδώ»…\nΒλάσης Αγτζίδης on 14/10/2019\nΔημιουργήθηκε : Τρίτη, 31 Οκτωβρίου 2017 10:02 Γράφτηκε από τον/την Ρίτσα Μασούρα\nΕπιστρέφουμε εκεί όπου η Ιστορία συχνά μας καλεί. Είτε για να διδαχτούμε από τα λάθη του παρελθόντος, είτε για να προβάλλουμε το μέλλον μέσα από μεγεθυντικούς φακούς του παρελθόντος. Καμιά φορά είναι θέμα ιδεολογικής επιλογής. Τις περισσότερες φορές όμως κινούμεθα από σεβασμό προς τον άνθρωπο και το πώς αυτός διαμορφώθηκε πολιτικά και κοινωνικά τα τελευταία εκατό χρόνια. Και ναι, ορθώς καταλάβατε, επιστρέφουμε στη Σοβιετική Ένωση, στον Στάλιν και στη μετα-Στάλιν εποχή, εκατό χρόνια μετά τον Οκτώβρη του 1917. Ενδεχομένως το κάνουμε μονόπλευρα, χωρίς ουσιαστικό αντίλογο – τουλάχιστον σε αυτό εδώ το κείμενο – αλλά με έναν οικείο τρόπο που δύσκολα αμφισβητείται: μέσα από βιβλία των οποίων οι συγγραφείς είχαν και έχουν άποψη για την εικόνα του σοβιετικού ανθρώπου.\nΣυγγραφείς που βραβεύτηκαν για τη συμβολή τους στην προφορική ιστορία, αλλά και διακεκριμένοι ιστορικοί που παρά τον υποκειμενικό παράγοντα που διατρέχει τα βιβλία τους δεν παύουν να τροφοδοτούν τις εύθραυστες πτυχές ενός συχνά έντονου και ανερμήνευτου δικού μας συναισθηματισμού.\nΟ κομμουνισμός είχε ένα τρελό σχέδιο – να επιδιορθώσει τον «παλιό» άνθρωπο, τον Αδάμ της Παλαιάς Διαθήκης. Και το πέτυχε…ίσως είναι δε το μοναδικό που πέτυχε.\nΤο σημερινό κείμενο συνδέεται εμμέσως με την προβολή – τούτες τις μέρες στη Βρετανία – της ταινίας του Αρμάντο Ιανούτσι «The death of Stalin». Για την ταινία που πραγματεύεται το τί ακολούθησε μετά τον χαμό του «Πατερούλη», μόνον ο Guardian, για παράδειγμα, αφιερώνει 13 άρθρα. Ε, ναι, ποιος τολμάει να προσπεράσει εύκολα μια τέτοια ιστορία;\nΟι μεν πιστεύουν ότι πρόκειται για μια τραγική προσωπικότητα, οι δε για «σοβόκ». (Όρος που παραπέμπει ειρωνικά και λίγο υποτιμητικά στον σοβιετικό άνθρωπο).\nΌλοι εμείς οι άνθρωποι του σοσιαλισμού έχουμε το λεξιλόγιό μας, τις απόψεις για το καλό και το κακό, για τους ήρωες και τους μάρτυρές μας. Έχουμε ιδιαίτερες σχέσεις με το θάνατο\nΈχω την εντύπωση πως αυτόν τον άνθρωπο τον ξέρω, μου είναι γνωστός, βρίσκομαι κοντά του, πέρασα πολλά χρόνια δίπλα του. Αυτός ο άνθρωπος είμαι εγώ. Είναι οι γνωστοί μου, οι φίλοι, οι γονείς μου. Ο homo sovieticus δεν είναι μόνο Ρώσος. Είναι Ουκρανός, Λευκορώσος, Καζάκος… Σήμερα ζούμε σε διαφορετικά κράτη, μιλάμε διαφορετικές γλώσσες, αλλά μας αναγνωρίζεις με την πρώτη ματιά.\nΌλοι εμείς οι άνθρωποι του σοσιαλισμού έχουμε το λεξιλόγιό μας, τις απόψεις για το καλό και το κακό, για τους ήρωες και τους μάρτυρές μας. Έχουμε ιδιαίτερες σχέσεις με το θάνατο. Στις διηγήσεις μου συνεχώς μου τρυπάνε τα αυτιά λέξεις, όπως «πυροβολώ», «τουφεκίζω», «εκκαθαρίζω», «εξοντώνω», ή εκείνες οι σοβιετικές εναλλακτικές της εξαφάνισης, όπως «σύλληψη», «δέκα χρόνια χωρίς δικαίωμα αλληλογραφίας», «μετανάστευση». Πόσο μπορεί να αξίζει η ανθρώπινη ζωή αν σκεφτούμε πως πριν λίγο καιρό πέθαναν εκατομμύρια; Είμαστε γεμάτοι μίσος και προκαταλήψεις. Είμαστε από εκεί όπου υπήρχαν τα γκούλαγκ κι ένας τρομερός πόλεμος. Η κολεκτιβοποίηση, η από-κουλακοποίηση (κουλάκοι, πλούσιοι Ρώσοι αγρότες), η μετακίνηση πληθυσμών…\nΈτσι ξεκινάει το βιβλίο της «Το Τέλος του Κόκκινου Ανθρώπου» η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, περιγράφοντας την εικόνα του Σοβιετικού Ανθρώπου καθώς πορεύεται μέσα απ’ το όραμα μιας επανάστασης, τα κοινωνικά δεσμά στη συνέχεια, για να καταλήξει στον εφιάλτη των σταλινικών εκκαθαρίσεων. Η Αλεξίεβιτς εξελίσσεται σε μαιτρ της προφορικής ιστορίας και προσωποποιεί άτομα που συχνά οι ιστορικοί αποπροσωποποιούν. Έτσι οι στρατιώτες, οι κρατούμενοι, οι σταλινιστές γίνονται άτομα οικεία, που ζουν σε κοντινές γειτονιές, περνούν τις ώρες τους στα ίδια κομματικά γραφεία ή στα ίδια γκούλαγκ. Δεν τους σκεπάζει η Ιστορία. Αντίθετα τους αναδεικνύει.\n«Τα πάντα γίνονται βάσει του ίδιου σεναρίου. Ο λαός είναι σαν κοπάδι. Σαν ένα κοπάδι αντιλόπες. Και η εξουσία σαν λέαινα.\nΜέσα από το τεράστιο υλικό που συγκέντρωσε περπατώντας σε χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, η Αλεξίεβιτς επιχειρεί να μας εξοικειώσει με την ιστορική μνήμη πρωτίστως, αλλά και το πολιτισμό ή τον ψυχισμό του Ρώσου πολίτη, αφήνοντας σε μας το νέο αντάμωμα με τον Πούσκιν, τον Ντοστογιέφσκι ή τον Μαγιακόφσκι και όχι αναγκαστικά με τον Στάλιν ή τον Μπέρια.\n«Τα πάντα γίνονται βάσει του ίδιου σεναρίου. Ο λαός είναι σαν κοπάδι. Σαν ένα κοπάδι αντιλόπες. Και η εξουσία σαν λέαινα. Η λέαινα διαλέγει το θύμα μέσα απ’ το κοπάδι και το σκοτώνει. Οι υπόλοιποι μασάνε το χορτάρι τους, κοιτώντας τη λέαινα με την άκρη του ματιού της, την ώρα που εκείνη διαλέγει το επόμενο θύμα. Όταν η λέαινα το ρίξει κάτω, όλοι αναστενάζουν από ανακούφιση: «Δεν είμαι εγώ, δεν είμαι εγώ, μπορώ να συνεχίσω να ζω». Και ναι, αυτή είναι η εικόνα ενός λαού που ζούσε με την παρηγοριά της αποκάλυψης – με τη βιβλική ενίοτε έννοια του όρου – και με την πνιγηρή αίσθηση του απόλυτου κενού, χωρίς κανείς δημοσίως να μπορεί να φωνάξει «Ποτέ ξανά», μόνο να το ψιθυρίζει μπορούσε στο κουζινάκι στην άκρη της αυλής.\nΕδώ ακριβώς έρχεται να ακουμπήσει ένα άλλο βιβλίο, κατά τη γνώμη μας επίσης ενταγμένο στην προφορική ιστορία. Είναι «Οι Ψιθυριστές» του βρετανού ιστορικού Orlando Figes. Διόλου τυχαίος ο τίτλος. Σχετίζεται με την αδυναμία των Ρώσων να μιλήσουν δυνατά για τα προβλήματά τους. Πραγματεύεται την επιβεβλημένη από το καθεστώς του «Πατερούλη» σιωπή τους. Αναφέρεται στο φόβο που κρυβόταν ανάμεσα στις λέξεις που ο εραστής ψιθύριζε άθελά του στην ερωμένη και ο εργάτης στον αρχιεργάτη για να βρεθούν την επομένη έγκλειστοι σε σκοτεινά κελιά, έντρομοι, αποτροπιασμένοι, αλλά αποφασισμένοι να ζήσουν ή και να τουφεκιστούν!\nΣτόχος του συγγραφέα είναι να αντιληφθεί πώς επιδρούσε το καθεστώς στην προσωπική ζωή του Σοβιετικού πολίτη και πώς αυτή η επίδραση καθόριζε στη συνέχεια τις σχέσεις του με την οικογένειά του, τα παιδιά του\n«Οι Ψιθυριστές» όντως είναι δοκίμιο προφορικής ιστορίας, προγενέστερο βεβαίως του βιβλίου «Το τέλος του Κόκκινου Ανθρώπου». Έχει καταγραφεί στις κριτικές ως λογοτεχνικό μνημείο που αποτίει φόρο τιμής στα εκατομμύρια των θυμάτων του σταλινισμού. Στόχος του συγγραφέα είναι να αντιληφθεί πώς επιδρούσε το καθεστώς στην προσωπική ζωή του Σοβιετικού πολίτη και πώς αυτή η επίδραση καθόριζε στη συνέχεια τις σχέσεις του με την οικογένειά του, τα παιδιά του. Ποιοι ήταν οι ηθικοί συμβιβασμοί που τον ακολουθούσαν στην καθημερινή ζωή κι αν υπήρχε η πιθανότητα προστασίας της ιδιωτικότητας μέσα σε χώρους κοινοκτημοσύνης όπου οι μεν παρακολουθούσαν τους δε.\nΔύσκολη η απάντηση. Κάποιοι που ήταν 15 και 20 χρόνων το 1937, την περίοδο της μεγάλης τρομοκρατίας, (Great Terror) αγνοούσαν ότι οι γονείς τους είχαν εξοριστεί ή δεν ήξεραν πως ο πατέρας ήταν μπολσεβίκος και μάλιστα στην ανώτατη βαθμίδα. Στις παραδοσιακές περιοχές εξορίας, μακριά από τη Μόσχα, ορισμένοι αγνοούσαν ακόμη και το όνομα των γονιών τους.\nτα παιδιά πολλών εξόριστων ενσωματώθηκαν στο κόμμα, ενώ κάποια άλλα έγιναν πληροφοριοδότες. Θύματα και ζηλωτές: Η δύναμη του συστήματος. Γεννημένοι σε νοσηρό περιβάλλον έμαθαν να σέβονται τους κανόνες\nΈβγαζαν τυχαία ως κοινωνικά επικίνδυνα παιδιά κάτω των τριών ετών. Χίλιοι πεντακόσιοι θάνατοι ανά ημέρα,750.000 μέσα σε δεκάξι μήνες. Ναι, πράγματι, ο Μεγάλος Τρόμος. Οποιοσδήποτε, οπουδήποτε. Κάποιος μεθύστακας του οποίου το μόνο έγκλημα ήταν ότι πιτσίλισε με βότκα το πορτρέτο ενός ηγέτη, μια λουλουδού η οποία χαρακτηρίστηκε τρομοκράτισσα»…\nΤα χρόνια μετά τον θάνατο του «Πατερούλη», τα παιδιά πολλών εξόριστων ενσωματώθηκαν στο κόμμα, ενώ κάποια άλλα έγιναν πληροφοριοδότες. Θύματα και ζηλωτές: Η δύναμη του συστήματος. Γεννημένοι σε νοσηρό περιβάλλον έμαθαν να σέβονται τους κανόνες, γνωρίζοντας ότι μόνο το σύστημα θα τους διασφάλιζε την αξιοπρέπειά τους.\nΜια γυναίκα σταμάτησε να πηγαίνει στην τουαλέτα του σπιτιού, μήπως κατά λάθος σκουπιστεί με εφημερίδα όπου υπήρχε το όνομα του Στάλιν.\nΕπί Στάλιν δεν είχαν οι πάντες συλληφθεί. Ο καθένας όμως είχε επηρεαστεί από την καταστολή και τον φόβο. Στο λεωφορείο, σύμφωνα με μαρτυρίες ηλικιωμένων Ρώσων, απέφευγε κανείς να μιλήσει ονομαστικά για συμπατριώτες του και φυσικά στο σχολείο τα παιδιά ποτέ δεν αναφέρονταν στις θρησκευτικές πεποιθήσεις των γονιών τους.\nΜια γυναίκα σταμάτησε να πηγαίνει στην τουαλέτα του σπιτιού, μήπως κατά λάθος σκουπιστεί με εφημερίδα όπου υπήρχε το όνομα του Στάλιν. Μια άλλη γυναίκα -η Αντονίνα Γκολόβινα, έζησε είκοσι χρόνια δίπλα στον σύζυγό της χωρίς ποτέ να του εκμυστηρευτεί ότι η οικογένειά της είχε εξοριστεί στη Σιβηρία και ζούσε σε γκούλαγκ!\nΣτο βιβλίο του, ο Orlando Figes αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στον Κονσταντίν Σιμόνοφ, ενδεικτικό ίσως του πώς αντιδρούσαν οι άνθρωποι και πώς η εικόνα τους καθρεφτίζονταν στις απέραντες ρωσικές στέπες.\nΓόνος οικογένειας ευγενών, ο Σιμόνοφ έγραψε το 1934 την επαναστατική πρόζα κι ενώ τα μέλη της οικογένειάς του συνελήφθησαν, εκείνος άρχισε να γράφει ποιήματα προς τιμήν του Στάλιν και των μεγάλων έργων της εποχής του στη Σιβηρία.\nΤο 1970 ο Σιμόνοφ γράφει τα απομνημονεύματά του, θέλοντας να εξηγήσει αν και σε ποιο βαθμό αισθανόταν ντροπή για τη στάση του. Αλλά ένας άνθρωπος αριστοκρατικής καταγωγής, όπως αυτός, με σημαντικές αξίες για την εποχή -υπακοή, υποχρέωση του πολίτη- έκανε κάτι πολύ απλό: έθεσε τις αξίες του στην υπηρεσία του σταλινικού καθεστώτος. Ποιος στο κάτω κάτω ξέρει πώς θα αντιδρούσε ο καθένας από μας σε τέτοιες εξαιρετικά δύσκολες και ακραίες περιπτώσεις;\nΌσοι διαμόρφωσαν το πολιτικό σύστημα, συχνά στη συνέχεια έγιναν θύματα του δικού τους δημιουργήματος, αναφέρεται στο βιβλίο. Κι είναι αυτό ένα από τα δυνατά του σημεία, καθώς αποδεικνύεται ότι μια άδολη, μια λανθασμένη στροφή στον λόγο θα μπορούσε να καταστρέψει μια οικογένεια ή και να την σώσει. Μια κοινωνία ψιθυριστών, λοιπόν, που ο καθένας προσπαθούσε να προστατεύσει τον εαυτό του, την οικογένειά του ή τους φίλους του.\nΔεν είμαστε ιστορικοί, μόνον αναγνώστες και επιφανειακοί γνώστες τμημάτων της ρωσικής επανάστασης και της ιστορίας της ΕΣΣΔ. Αλλά η οξυδέρκεια του συγγραφικού λόγου των δύο ιστορικών, ούτως ή άλλως μας διαπερνά, αφήνοντας μας δεκάδες ερωτηματικά για τον «μονοδιάστατο άνθρωπο» που στήθηκε μέσα τη διαδικασία της σοβιετοποίησης του ρωσικού λαού.\nΑνδρέας on 16/06/2021\nΗ γένεση της θεωρίας των δύο άκρων


ΣΤΟΙΧΗΜΑ: Ποτέ διπλό στη Φινλανδία - Sport365.gr\nΤο παιχνίδι της ημέρας σαφώς διεξάγεται στη Σεβίλλη ανάμεσα σε Ισπανία και Αγγλία. Φαβορί οι γηπεδούχοι, ωστόσο σε καμία περίπτωση σε αποδόσεις κάτω του 1.70 και για αυτό δεν θα ασχοληθώ.\nΔύο ματς κράτησα για απόψε και θα ξεκινήσω με την προσπάθεια που κάνει η Εθνική στο Τάμπερε για ένα θετικό αποτέλεσμα ώστε να αποκτήσει πλεονέκτημα για την κατάληψη της 1ης θέσης.\nΣαφώς η Εθνική δεν πείθει και φυσικά υπάρχει θέμα με τον κόουτς Σκίμπε, που νιώθει πως σε κάθε παιχνίδι δίνει εξετάσεις. Ωστόσο δεν μπορώ να παραβλέψω πως σε ποιότητα υπερτερούμε παρά τις όποιες απουσίες θα έχουμε σήμερα. Η Φινλανδοί είναι μία καλοδουλεμένη ομάδα που μετρά 3 νίκες στον όμιλο, όλες με 1-0. Δεν είναι τυχαίο το μηδέν στην άμυνα, αφού ρίχνει βαρύτητα αμυντικά δίχως να δημιουργεί πολλές επιθέσεις.\nΘεωρώ λοιπόν πως αυτό το στυλ παιχνιδιού ταιριάζει στο αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα, που έχει την εμπειρία να αποφύγει τουλάχιστον την ήττα. Κάκιστη βέβαια η παράδοση αφού σε 6 έως τώρα επισκέψεις δεν έχουμε πανηγυρίσει ποτέ το διπλό. Χ2 λοιπόν στο 1.42.\nΣυνεχίζω με το παιχνίδι της Λευκορωσίας κόντρα στην Μολδαβία. Από νίκες προέρχονται αμφότερες, πρώτη για τους Μολδαβούς μετά από 15 ματς, ωστόσο αυτή ήρθε κόντρα στο αδύναμο Σαν Μαρίνο. Από την άλλη η Λευκορωσία επικράτησε με 1-0 του Λουξεμβούργου, το προσπέρασε στη βαθμολογία και σήμερα χρειάζεται τη νίκη ώστε να έχει το πάνω χέρι για την κατάληψη της πρωτιάς.\nΗ Μολβαδία μπορεί να σκόραρε 2 φορές την Παρασκευή, ωστόσο στα προηγούμενα 11 παιχνίδια της είχε πετύχει μόλις ένα τέρμα και αυτό σε φιλική ήττα με 2-1 κόντρα στην Ακτή Ελεφαντοστού. Η έδρα θα παίξει το ρόλο της και εύκολα ή δύσκολα οι γηπεδούχοι θεωρώ πως θα επικρατήσουν. Άσος στο 1.51.\nποτέ διπλό στη Φινλανδία,\nΠερισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « ΣΤΟΙΧΗΜΑ: Άμυνα… αρχιπέλαγος η Σκωτία ΣΤΟΙΧΗΜΑ: Το 2.15 στο Παρίσι και το κίνητρο των Ιρλανδών! »


Την παραμονή της εορτής Κυριακή 20 Ιουνίου τελέστηκε πανηγυρικός Αρχιερατικός εσπερινός χοροστατούντος του Θεοφιλεστάτου επισκόπου Ζηνουπόλεως Ιακώβου ,(Οικουμενικό Πατριαρχείο), ο οποίος κήρυξε το θείο λόγο.\nΜετά το πέρας του εσπερινού ακολούθησε η λιτάνευση της θαυματουργής εικόνας. της Αγίας Τριάδος γύρω από το ναό.\nΟ εφημέριος του ναού π. Κωνσταντίνος Σέρρος ,ευχαρίστησε από καρδιάς τον Θεοφιλέστατο επίσκοπο κ. Ιάκωβο και όσους τίμησαν με την παρουσία τους την εορτή\nΤο Αρχιερατικό εσπερινό παρακολουθησαν μεταξύ άλλων ο Βουλευτής Αργολίδας Α.Πουλάς, ο Αντιπεριφερειάρχης Αργολίδας Ι. Μαλτέζος, ο Δήμαρχος Ναυπλιέων Δημήτρης Κωστούρος, ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Αθλητισμού Ι. Μαντζούνης κα.\nΟ Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ζηνουπόλεως κ. Ιάκωβος.\nΟ Δημήτριος Αντωνόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα στις 6 Μαρτίου 1977. Σπούδασε Γερμανική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και Νεοελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Βερολίνου.\nΤη Θεολογία σπούδασε στη Θεολογική Σχολή Τιμίου Σταυρού Βοστώνης. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης. Το 2005 εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Αγκαράθου Ηρακλείου Κρήτης λαβών το όνομα Δημήτριος. Διάκονος χειροτονήθηκε το 2006 και Πρεσβύτερος το 2008 από τον Επίσκοπο Κνωσού Ευγένιο.\nΤο 2010 έλαβε το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη. Το ίδιο έτος μετέβη στον Καναδά όπου υπηρέτησε ως εφημέριος στους Ιερούς Ναούς Αγίου Νικολάου Τορόντου, Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Μείζονος Μόντρεαλ και Αγίου Γεωργίου Μόντρεαλ.\nΣτις 30 Ιουλίου 2020 χειροτονήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Μόντρεαλ, τιτουλάριος Επίσκοπος Ζηνουπόλεως, Βοηθός Επίσκοπος της Αρχιεπισκοπής Καναδά, μετονομασθείς Ιάκωβος. Τη χειροτονία τέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Καναδά Σωτήριος, συμπαραστατούμενος από τους Επισκόπους Καναδά Ιωάννη (Πατριαρχείο Ρουμανίας), Κεράμων Βαρθολομαίο και Πατάρων Αθηναγόρα.