PODCAST #87 GŁOWA & MYŚLI: fakty i mity o psychoterapii\nW tym tygodniu motywem przewodnim jest GŁOWA & MYŚLI, dlatego zaczynamy od rozmowy o psychoterapii. Dr Małgosia Majewska-Tomasik była moim gościem już trzy razy, ale dzisiaj chciałabym wyróżnić nasz pierwszy wspólny odcinek. Małgosia jest oczywiście psychoterapeutką, ale jak sami usłyszycie – wiele lat zajęło jej odnalezienie swojej drogi.\nPorozmawiamy o tym czym jest (oraz czym nie jest!) psychoterapia: czym różni się od psychologii, psychiatrii i terapii? Jak się narodziła? Jakie wyróżniamy nurty? Dowiemy się kto najczęściej chodzi na terapię, dlaczego warto się na nią wybrać oraz jak znaleźć odpowiedniego specjalistę.\nNasze wspólne podcasty:\ndalszy ciąg o psychoterapii\nKarolina: Na początek chciałabym Cię zapytać kim jest terapeuta? Mam wrażenie, że w naszym społeczeństwie ludzie mają sporą zagwozdkę jeżeli chodzi o ten zawód. Jeżeli myślimy o terapeucie, to często myślimy o ludziach, którzy są chorzy psychicznie, o psychiatrze, o lekach, a z drugiej strony myślimy o psychologu czy pedagogu szkolnym i tak naprawdę nie wiem jak najlepiej zdefiniować ten zawód oraz umiejscowić go w hierarchii i w głowie człowieka.\nMałgosia: Witam serdecznie wszystkich słuchaczy. Nie powiem kim jest terapeuta, ale mogę powiedzieć kim jest psychoterapeuta. Jest to osoba, która zajmuje się ludzką psychiką i przywracaniem jej do pożądanego stanu. Może powiem czym różni się od psychologa i od psychiatry. Psychiatra jest lekarzem, który zajmuje się leczeniem ludzkiej psychiki od strony farmakologicznej – stosuje leki i chemię po to, żeby wpływać na biochemię naszego ciała i mózgu. Psycholog jest natomiast absolwentem studiów psychologicznych i do takiej osoby możemy iść wtedy, gdy potrzebujemy diagnozy psychologicznej, na przykład dotyczącej naszych kompetencji intelektualnych. Psychologowie mają kompetencje do tego, aby przeprowadzać różnego rodzaju testy. Psycholog po skończonych studiach może zatrudnić się w różnych instytucjach. Może pracować w poradni psychologiczno-pedagogicznej i może poradzić nam jak pomóc dziecku w trudnościach szkolnych, może pracować na oddziale psychiatrycznym, w ośrodku interwencji kryzysowej, może pracować w reklamie i odpowiadać za to jak konstruowany jest przekaz reklamowy, bo zna psychikę odbiorcy i wie, co chwyci, a co nie. Natomiast, ani psycholog, ani psychiatra nie mają kompetencji do tego, aby prowadzić psychoterapię, o ile nie ukończą podyplomowych studiów z psychoterapii. Psychoterapeuta jest osobą, która ukończyła takie studia, aczkolwiek niekoniecznie jest psychologiem czy psychiatrą. Zgodnie z obecnym stanem prawnym regulującym ten zawód wystarczy mieć ukończone studia humanistyczne – pedagogikę czy właśnie psychologię czy socjologię albo antropologię kultury, żeby móc zostać psychoterapeutą po kilkuletnim studium.\nKarolina: Twoja historia jest dla mnie fascynująca, bo jesteś człowiekiem wszechstronnym, który ma tak ciekawą historię edukacji. Może powiedz nam w skrócie jak do tego doszło, że w ogóle wpadłaś na pomysł, żeby zostać psychoterapeutą? Ponieważ zaczynałaś od dziedziny zupełnie po drugiej stronie spektrum.\nMałgosia: Tak. W zasadzie psychoterapia, to był mój drugi autorski pomysł, a trzeci kierunek kształcenia. Swoją edukację zaczęłam już na studiach, na politechnice i było to kontynuacją tradycji rodzinnych. Nie byłam jeszcze wtedy na tyle dojrzała i samodzielna, żeby móc przeforsować swoją decyzję i iść zupełnie w inną stronę, niż moje rodzeństwo, które skończyło studia techniczne. W mojej rodzinie zawsze ceniony był etos pracy w poważnym zawodzie, który ma konkretny 'background’.\nKarolina: Myślę że wiele osób może się z tym utożsamić.\nMałgosia: Nie wydaje mi się, żeby to był jakiś wyjątkowy problem mojej rodziny. Obawiam się, że może być to coś dużo bardziej powszechniejszego i z tego miejsca bardzo współczuję wszystkim, którzy dźwigają na barkach taki ciężar. Poszłam na chemię na politechnice, ale czułam, że jest to nie za bardzo moje. Niby miałam konkretny zawód, który pozwoli mi później znaleźć pracę, ale czy ta praca mnie ucieszy? Nie byłam co do tego przekonana.\nKarolina: Ale radziłaś sobie świetnie?\nMałgosia: Tak, radziłam sobie dość dobrze, ale jest to dramat udanego dziecka – ono po prostu radzi sobie dobrze ze wszystkim, dzięki czemu kompletnie nie wie co chce robić i popychane jest różnymi intuicjami ludzi na jego temat: masz świetne zdolności matematyczne, może powinnaś pracować w banku? A może nie w banku, może w chemii? Bo przecież matematyki nauczy się każdy chemik, ale chemii nie nauczy się bankowiec, to może pójdź na chemię? Byłam w oku tego cyklonu, musiałam się odnaleźć i trochę mi to zajęło. Na drugim roku chemii miałam taki moment, taką potrzebę odreagowania. Skoro mam już zawód, który jest bardzo konkretny, bardzo przydatny i przekładalny na pieniądze, to w takim razie pójdę na studia, które są bardzo niekonkretne, bardzo nieprzydatne i nie zapewnią mi przyszłości. Wybrałam wtedy etnologię, która jest wspaniałym kierunkiem studiów – polecam każdemu. Otwiera oczy, poszerza horyzonty i studiowanie naprawdę jest przyjemnością. Nie masz poczucia, że jeszcze pięć miesięcy i dopiero wakacje. Po prostu chodzisz na zajęcia i jest ciekawie. Słuchasz ludzi z zainteresowaniem, nie dłuży Ci się – coś czego nie zaznałam na politechnice. Wiadomo było, że po etnologii raczej sobie nie popracuję, więc cały czas byłam w rozkroku i na rozdrożu. Ostatecznie moja historia potoczyła się tak, że zostałam na politechnice na studiach doktoranckich, które skończyłam kilka lat temu. Miało to swoje dobre i złe strony. Złe były takie, że były to kolejne cztery, pięć lat, które poświęciłam dziedzinie, w której się nie spalałam, a dobre takie, że już po dziewięciu czy dziesięciu latach na politechnice miałam pewność, która ciążyła mi ciężarem spiżu, że naprawdę tego nie chcę, że nie potrzebuję już kilku kolejnych lat, żeby się upewnić. Wiedziałam już, że nie chcę być chemikiem, nie było takiej opcji. Postanowiłam sobie zrobić roczną przerwę na zebranie myśli i odreagowanie tego czasu, który nie był dla mnie prosty. Nie tylko ze względów intelektualnych, bo jednak napisanie pracy doktorskiej jest obciążeniem i wyzwaniem, ale ze względów emocjonalnych.\nKarolina: Ale jest też osiągnięciem. Pamiętaj.\nMałgosia: Tak, jest też osiągnięciem. Zgodzę się z tym, nie będę zaprzeczać. W czasie tego roku, nagle, totalnie znikąd przyszła do mnie myśl, że może powinnam być psychoterapeutą. Może niekoniecznie znikąd, bo już wcześniej myślałam sobie, że tego nie lubię, tamto jest fajne, ale też w sumie niewiele daje, a ja mam takie poczucie, że powinnam bardziej siebie wykorzystać. Fajnie, że mam możliwość wykorzystywania swoich talentów tak, żeby robić olejki eteryczne czy super kosmetyki i pewnie kiedyś napcha mój portfel i da satysfakcję, ale bez kosmetyków ludzie nie umierają, a ja chciałabym robić coś wielkiego. Chciałabym mieć takie poczucie, że to wszystko ma większy sens, niż wygładzanie cery. Wtedy pomyślałam sobie, że na pójście na medycynę jestem za stara, to może coś krótszego i pojawiła się psychoterapia. Tak zaczęła się moja przygoda z psychoterapią. Najpierw skończyłam Studium Poradnictwa Psychologicznego, które jest nieco krótsze i łatwiej się tam dostać, a później dzięki temu, że miałam już taki papier, to dostałam się na studium psychoterapii. To jest chyba moje największe życiowe osiągnięcie, że od sześciu lat jestem w czymś, co mi się nie znudziło, co mnie nie zniechęciło, co nie powoduje, że mam potrzebę szukania jeszcze czegoś. Już wiem, że to jest to.\nKarolina: To duże osiągnięcie, bo dla każdego z nas największym sukcesem jest, gdy odnajdziemy swoją drogę. Nie ma nic złego, że zajmie nam to dziesięć czy piętnaście lat.\nMałgosia: Oczywiście wolałaby, żeby zajęło to troszkę mniej, ale ogromnie cieszę się, że znalazłam się w tym momencie, w który jestem i, że to w ogóle się udało, bo był taki moment, że nie sądziłam, że kiedykolwiek to nastąpi, że będę wiedziała, co chcę robić.\nKarolina: Miałaś tak jak byłaś młodsza i zanim poszłaś na studia, że byłaś jak taki psychoterapeuta dla ludzi wokół siebie? Widziałaś, że to Ci wychodzi, że umiesz z nimi rozmawiać? Miałaś już tę intuicję czy dopiero na studiach się to w Tobie zrodziło?\nMałgosia: Na studiach psychoterapeutycznych?\nMałgosia: Zdecydowanie wcześniej. Jest taki nurt w psychoterapii, który nazywa się psychoterapia schematów. Kategoryzuje on problemy, z którymi zmagają się ludzie na osiemnaście schematów i pośród tych schematów jest jeden, który nazywa się 'schemat samopoświęcenia’. Jest to najpowszechniejszy schemat wśród psychoterapeutów. Oczywiście chciałabym tutaj zadać kłam przekonaniu, że psychoterapeuta to człowiek absolutnie zdrowy, który nigdy nie borykał się z żadnymi problemami. Nie. Tego zawodu nie wybierają przypadkowi ludzie. Zazwyczaj wybierają go ludzie, którzy mają pewne doświadczenia ze zdrowiem psychicznym, a najczęściej jego brakiem czy szwankowaniem, bo może brak to za duże słowo. Ten schemat, który ja mam sprawiał, że byłam idealnym kompanem ludzi cierpiących, ponieważ potrafiłam usunąć się totalnie w cień, żeby ich wysłuchać, żeby im pomóc, żeby ofiarować im swoje wsparcie. Oczywiście nie czułam się tym w żaden sposób zdeprawowana. Nie miałam poczucia, że moje potrzeby emocjonalne cierpią. Wiedziałam, że robię to dobrze. Musiało minąć parę lat, żebym dojrzała do tej decyzji, że chcę być psychoterapeutą. Wcześniej zajmowałam się tym intuicyjnie. Pisząc wniosek o przyjęcie mnie na te studia wspomniałam, że de facto zajmuję się tym już od jakiegoś czasu i chciałabym poszerzyć swój zasięg, bo widzę i mam dowody na to, że pomagam jakoś ludziom. Oczywiście wtedy nie było to jeszcze w sposób profesjonalny, a intuicyjny – samą relacją jaką oni ze mną mają. Wiem, że jako pojedyncza, anonimowa osoba mam ograniczony zasięg, a liczba moich znajomych też jest ograniczona i prawdopodobnie nie wzrośnie jakoś gwałtownie, a ja chciałam to jakoś szerzej wykorzystać i przyjęli mnie.\nKarolina: Wspomniałaś o tym, że aby zostać psychoterapeutą wymogiem są studia podyplomowe. Czy tego trzymają się polskie realia czy można się jeszcze naciąć na osoby, które udają psychoterapeutów? Nie wiem jak to wygląda z legalnej strony.\nMałgosia: Można się naciąć na osoby, które udają psychoterapeutów. Zazwyczaj są to osoby, które nazywają się terapeutami. Terapeutą może być każdy – ten kto leczy uśmiechem, dotykiem, przytuleniem. Może też oczywiście leczyć słowem tak jak psychoterapeuta, ale nie mieć do tego wykształcenia. Trzeba na to uważać.\nKarolina: Potem jeszcze zapytam Cię o kruczki czy haczyki, ale zanim przejdziemy do tych pytań, to mogłabyś powiedzieć skąd w ogóle wzięła się psychoterapia? Tak samo jak pytałam Basię Tworek o historię jogi, tak bardzo mnie ciekawi ten fenomen. Teraz powoli mówi się o psychoterapii jak o czymś powszechniejszym, ale jest to sztuka, która funkcjonuje od bardzo, bardzo dawna. Jak to się zaczęło?\nMałgosia: Spotkałam się z opinią, która wywodziła psychoterapię od starożytnych tradycji medycznych czy nawet od rytuałów szamańskich, co mnie jako antropologa kultury powinno urzekać, ale bezpieczniej jest wywodzić ją od Freuda i jego psychoanalizy, czyli od nurtu, który jako pierwszy zwrócił uwagę na doniosłość dzieciństwa w życiu człowieka. Doszukiwał się w dzieciństwie, w przeżyciach problemów, które rzutują na nasze dorosłe życie. Freud jako pierwszy wprowadził pojęcie nieświadomości do dyskursu. W jego teorii za źródło problemów uchodziły konflikty pomiędzy strukturami osobowości, czyli id, ego i super ego. Oczywiście konflikty nieuświadomione, które dawały pewne objawy.\nKarolina: Konflikty wewnętrzne?\nMałgosia: Tak, konflikty wewnętrzne. Dalej historia psychoterapii potoczyła się tak, jak zazwyczaj toczy się historia, czyli od akcji do reakcji. W odpowiedzi na głębokościowa psychoanalizę Freuda powstała psychoterapia humanistyczna i egzystencjalna, która zupełnie zdawała się odchodzić od problematyki dzieciństwa. Skupiała się na świadomości człowieka takiej, z jaką przychodzi do terapeuty szukać pomocy. Czerpała z różnych koncepcji filozoficznych i skupiała się głównie na teraźniejszości klientów. Z kolei odpowiedzią na psychoterapię humanistyczno-egzystencjalną, czyli bardzo wysublimowaną, była psychoterapia behawioralna, która zamiast czerpać z nurtów filozoficznych czerpała z doświadczeń na zwierzętach, bo inspiracją do niej były eksperymenty przeprowadzane przez Pawłowa – m.in. jego eksperymenty z psami, które śliniły się na widok zapalonej lampki. Ten nurt upatrywał wszystkich problemów psychicznych w procesie uczenia się. Warunkowanie powoduje, że człowiek wyucza w sobie jakieś zachowania, które potem można odkręcić w procesie terapii. Kolejnym najnowszym nurtem w psychoterapii jest psychoterapia systemowa, która widzi jednostkę nie jako samotną wyspę, a część pewnego systemu: rodzinnego czy społecznego i właśnie w kontekście tego systemu stara się szukać rozwiązań dla jej problemów. Obecnie, podział na nurty psychodynamiczne, czyli wywodzące się z psychoanalizy: poznawczo-behawioralne, humanistyczno-egzystencjalne i systemowe jest chyba najszerzej funkcjonującym podziałem, chociaż tych podziałów jest cała masa i można mieć wrażenie, że każdy kto zajmuje się tym tematem ma wizję, żeby stworzyć własny podział i własną klasyfikację tych nurtów terapeutycznych, ale myślę, że ten najbardziej oddaje rzeczywistość i najbardziej do mnie przemawia.\nKarolina: Jeżeli idziemy do psychoterapeuty lub też szukamy takiej osoby, to zawsze mamy napisane: Kasia Kowalska – psychoterapeuta. Nie jest napisane co to jest za nurt. Często osoby, które wybierają się na psychoterapię nie do końca nawet wiedzą na jaką idą psychoterapię tylko ufają opiniom. Czy uważasz, że warto jest zrobić mały research przed pójściem na terapię, żeby wybrać to, co nam odpowiada? W ogóle skąd mamy wiedzieć, który nurt jest dla nas? Dla mnie jest to trudne zadanie.\nMałgosia: Terapeutę możemy wybierać pod naprawdę wieloma kątami. Przede wszystkim powinniśmy zastanowić się nad nurtem, w jakim pracuje. Zazwyczaj takie informacje dostępne są w internecie na prywatnych stronach terapeutów. Nurt odpowiada za to, w jaki sposób terapeuta postrzega nas i nasze problemy. Nurty różnią się swoimi założeniami ontologicznymi, epistemologicznymi i ma to znaczenie dla nas jako klientów. Jeżeli czujemy, że potrzebujemy jedynie narzędzi do tego, żeby lepiej sobie radzić, nie interesuje nas kompletnie to, co miało miejsce w naszym dzieciństwie, chcemy tu i teraz, to wiadomo, że niekoniecznie musimy szukać nurtu, który pracuje głębinowo i wygrzebuje od najwcześniejszych lat nasze konflikty i problemy. Jeżeli natomiast jesteśmy ciekawi samych siebie, chcemy się lepiej zrozumieć, chcemy poznać swoją historię i pełniej przyjrzeć się temu dlaczego nasze życie wygląda tak, jak wygląda, to wtedy zdecydowanie jest lepiej zwrócić się do psychoterapeuty, który pracuje w nurcie psychodynamicznym albo egzystencjalnym, bo jest to zupełnie inny rodzaj pracy. Terapia behawioralno-poznawcza jest bardziej, w moim przynajmniej odczuciu, terapią zadaniową – są tam prace domowe, różne ćwiczenia do wykonania, tam się po prostu zyskuje bardzo konkretne narzędzia. W terapii psychodynamicznej bardziej pracujemy nad zrozumieniem tego, co miało miejsce, wyciągnięciem do świadomości tego, co już ma uzdrawiające działanie i nad zintegrowaniem naszego doświadczenia tak, żeby nie wybijało nam od czasu do czasu totalnie dezorganizując nam życie.\nKarolina: Nawiązałaś do bardzo ciekawych kwestii, czyli kto z jakich pobudek wybiera się na terapię. Gdzieś przyjęło się takie przekonanie, które bardzo mi się nie podoba, że na terapię chodzą ludzie chorzy psychicznie. Chciałabym też z Tobą o tym pogadać, bo myślę, że jest to poważny problem w naszym społeczeństwie. Kto zazwyczaj idzie na terapię? Masz dostęp do takich statystyk albo zaobserwowałaś jakiego rodzaju problemy lub sytuacje życiowe sprawiają, że ktoś się w ogóle wybiera na terapię?\nMałgosia: Mogę Ci powiedzieć, że w większości pacjentami szpitali psychiatrycznych, czyli osobami, które teoretycznie potrzebują psychoterapii są kobiety i osoby pochodzące z rozbitych rodzin – tak mówi statystyka. Jeżeli pytasz mnie kto powinien iść na terapię czy kto może iść na terapię, to spokojnie mogę powiedzieć, że każdy. Nikt z nas nie miał idealnych rodziców, a nawet jeżeli by się zdarzyło, że miał rodziców, którzy są idealni i nie popełniają błędów wychowawczych, bo są na przykład psychoterapeutami, to nie miał idealnej grupy rówieśniczej, środowiska. Każdy z nas był w jakimś momencie swojego życia, we wczesnej młodości narażony na sytuacje, które po prostu mogły wpłynąć w niekorzystny sposób na to jak funkcjonuje dzisiaj. Terapia nikomu nie zaszkodzi, a każdemu może pomóc tylko jedni potrzebują tej pomocy w sposób bardziej rozpaczliwy i dużo bardziej niż inni.\nKarolina: Jakie są sygnały, kiedy obserwujemy zarówno siebie, jak i osoby w naszym otoczeniu, że ktoś naprawdę potrzebuje pomocy specjalisty? Często mówimy sobie: nie pójdę do psychoterapeuty czy, mówiąc po naszemu, do psychologa czy do terapeuty, bo dam sobie z tym radę i nie jest to aż taki wielki problem, bo w sumie żadne tragedie nie dzieją się w moim życiu. Kiedy jest sygnał, że już sobie nie radzimy?\nMałgosia: Takim sygnałem może być choroba na przykład depresja, kiedy już wiadomo, że za długo byliśmy silni i dalej nie damy rady. Takie wnioski można też wysnuć wcześniej zanim posuniemy się do ostateczności jaką jest choroba – kiedy na przykład nie rozumiemy swojego życia albo kiedy jest automatyzm pchający nas ciągle w te same sytuacje, w każdym związku mamy te same problemy, w każdej pracy te same problemy. Zmieniam środowisko, a problemy są cały czas te same i to powinno nam dać do myślenia czy przypadkiem nie odtwarzamy jakiegoś schematu, który nas pociąga i jednocześnie jest destrukcyjny. Myślę, że powtarzalność doświadczeń mogłaby być takim sygnałem.\nKarolina: Powiedziałaś o depresji i moim zdaniem to też interesująca kwestia. Mamy czasami stany depresyjne, jesteśmy niespokojni czy mamy lęk. Spotykam się z tym na co dzień i gdy słyszę kogoś, kto narzeka lub narzeka na stany depresyjne albo jest niespokojny i ktoś mówi mu: słuchaj, musisz coś z tym zrobić, ale nie ma na myśli, żeby poradzić się specjalisty, tylko raczej żeby kupić sobie coś na uspokojenie albo antydepresant. Czy terapia Twoim zdaniem działa jak antydepresant czy może jest lepsza?\nMałgosia: Jeżeli ktoś mówi: idź kup sobie coś na uspokojenie, to też nie należy go od razu odsądzać od czci i wiary, bo może ktoś przechodzi tymczasowe stresy na przykład związane z oczekiwaniem na wyniki badań. Nie będziemy takiej osoby gwałtem odsyłać do szpitala psychiatrycznego czy do psychoterapeuty, bo być może za trzy dni ten stres się skończy i wszystko naturalnie rozejdzie się po kościach. Natomiast jeżeli chodzi o skuteczność leków i psychoterapii, to badania mówią, że jest porównywalna. Jednak czasami bywa tak, że człowiek jest w tak złym stanie, że bez pomocy leków nie będzie w stanie podjąć psychoterapii. Wówczas leki potrzebne są do tego, aby go ustabilizować, żeby miał siłę i zdolności do tego, aby podjąć pracę terapeutyczną nad sobą, ponieważ w psychoterapii ważne jest to, że to obustronna praca. Psychoterapeuta nie wykonuje nad klientem jakichś czarów i rytuałów, które mają mu pomóc, tylko współpracuje z nim dla jego dobra. Zaangażowanie klienta jest czymś hiper-istotnym i bez tego terapia się nie powiedzie. Jeżeli terapeuta stwierdza, że ktoś nie ma motywacji do pracy, to tak naprawdę nie powinien z nim zaczynać tej pracy, bo są to zmarnowane pieniądze tego klienta i czas terapeuty, który mógłby go poświęcić komuś, kto naprawdę jest zmotywowany do tego, żeby nad sobą pracować. Często w chorobach psychicznych typu schizofrenia czy depresja z zaburzeniami psychotycznymi leki są niezbędne, żeby w ogóle wyprostować tego klienta na tyle, żeby mógł przyjść i świadomie uczestniczyć w terapii.\nKarolina: A myślisz, że da się wyjść z takich chorób?\nMałgosia: Myślę, że tak.\nKarolina: Bo mam wrażenie, że często stawiamy krzyżyk na takiej osobie, która cierpi dajmy na to na chorobę dwubiegunową. Czyli jest nadzieja dla takich osób?\nMałgosia: Tak, jest nadzieja dla takich osób. Oczywiście odpowiednio dobrane leki plus psychoterapia potrafią wyprowadzić na prostą.\nKarolina: Tutaj pojawia się kluczowe pytanie. Czy da się namówić kogoś na pomoc samemu sobie i namówić na terapię? Wychodzę z założenia, że jak ktoś nie chce sobie pomóc, to za niego mu nie pomożesz, ale czy uważasz, że można dawać sygnały naszym najbliższym, żeby zaczęli szukać u kogoś pomocy lub nawet sięgnęli po leki?\nMałgosia: Myślę, że można próbować namawiać bliskich na psychoterapię, natomiast zawsze jest to trudne zadanie. Może nie zawsze, ale zależy to od tego, co jest czynnikiem, który najbardziej oporuje. Czasami wystarczy rozprawienie się ze stereotypami na temat psychoterapii, że nie jestem chora psychicznie i, że jak pójdę, to wypiorą mi mózg i jak pójdę, to będę innym człowiekiem, a ja lubię siebie takim, jakim jestem. Czasami wystarczy wykonać taką pracę u podstaw, stricte edukacyjną, żeby kogoś przekonać do psychoterapii. Warto też dawać nadzieję na to, że terapia dysponuje narzędziami do tego, żeby pomagać ludziom, że prawdopodobnie przypadek, o którym mówimy, przypadek naszej bliskiej osoby i jej problem raczej nie będzie czymś, co przerośnie dorobek nauk humanistycznych i prawdopodobnie ktoś gdzieś kiedyś spotkał się z czymś takim i sobie z tym poradził, więc i z takim problemem sobie poradzi. Dobrze jest też powołać się na kogoś znajomego, kto skorzystał i rzeczywiście pochwala zasadność uczestnictwa w psychoterapii i może własnym życiem zaświadczyć, że rzeczywiście odczuł wyraźną poprawę i odniósł zysk z takiej terapii.\nKarolina: Myślę, że to ciężki orzech do zgryzienia, ale im więcej osób będzie wychodziło z takiego założenia jakie masz Ty, że każdy człowiek powinien iść na terapię i stanie się to normą w społeczeństwie, to myślę, że co raz więcej osób się do tego przekona. Widzę z obserwacji, że jeszcze parę late temu wszyscy śmiali się, że w Stanach każdy ma swojego terapeutę, bo już nie mają co robić z pieniędzmi i z życiem, a dziś w świecie, w którym na wszystko mamy leki widzimy, że to nie zawsze działa i nadal coś nie trybi pod kopułą, to może właśnie to jest rozwiązanie. Czy psychoterapia się kiedyś kończy?\nMałgosia: Terapia dzieli się na taką, która przychodzi z interwencją i wyciąga klienta z kryzysu i na terapię, która jest terapią podtrzymującą, czyli w momencie, kiedy klient jest już ustabilizowany i radzi sobie, to powiedzmy raz na jakiś czas przychodzi skonsultować się czy spotkać z psychoterapeutą i zrobić rekapitulację życia od ostatniego spotkania. Takie spotkania odbywają się już dużo rzadziej.\nKarolina: Czyli jak często?\nMałgosia: Zależy do od potrzeby klienta, ale też od nurtu psychoterapii. Psychoterapia psychodynamiczna preferuje spotkania co najmniej klika razy w tygodniu i w założeniu trwa wiele lat, a najlepiej całe życie. Są też terapie, które z założenia są krótkoterminowe i na przykład spotykasz się z klientem raz w tygodniu przez okres piętnastu tygodni. Już zaczynając terapię umawiasz się na konkretny kontrakt, że w czasie na przykład piętnastu spotkań postarasz się rozwiązać dany problem. Oczywiście po odbyciu pierwszych konsultacji, bo musisz poznać ten problem, żeby móc stawiać takie prognozy. Wszystko zależy od tego w jakim nurcie się pracowało. W terapii psychodynamicznej sporym obniżeniem częstotliwości będzie spotykanie się raz w tygodniu, w przypadku innych nurtów raz na miesiąc, raz na kilka miesięcy albo po prostu w momencie, kiedy pojawiają się kryzysowe sytuacje i klient czuje, że potrzebuje wrócić po wsparcie do tej dobrej matki jaką jest terapeuta. Mimo, że na co dzień radzi sobie bardzo dobrze, to czasami pojawiają się kryzysy, gdzie rzeczywiście potrzebuje wsparcia.\nKarolina: Zakładam, że jest tak, że są wielkie problemy, czyli na przykładrozwodzimy się albo tracimy bliską osobę, co w sumie jest podobne, czyli przechodzimy ważne, traumatyczne wydarzenie w życiu, załamujemy się i szukamy pomocy u specjalisty, ale sądzę, że u większości z nas jest tak, że żyjemy sobie naszym życiem i coś nam nie gra. Tak jak mówiłaś – widzimy schematy: mam te same konflikty w domu, w pracy notorycznie jestem kozłem ofiarnym, coś nam nie działa. Nie koniecznie nie jesteśmy szczęśliwi, ale jest nam niewygodnie. W takiej sytuacji, kiedy przychodzimy do psychoterapeuty, siadamy w fotelu i mówimy, że nie wiemy, co tutaj robimy. Wiemy, że potrzebujemy pomocy, ale nie wiemy co nam jest. Jak to wygląda z perspektywy psychoterapeuty? To jest normalna sytuacja? Czy to jest wtedy ciekawsze? Czy ta osoba bardziej potrzebuje psychoterapii czy mniej?\nMałgosia: Ja myślę, że to zupełnie normalne, że klient nie wie z czym przychodzi. Najczęściej jest tak, że klient przychodzi z problemem, który on identyfikuje jako problem, a później okazuje się, że tym problemem jest zupełnie coś innego, a to o czym on mówi, to jedynie jakiś odprysk tego zasadniczego zmagania jakie ma w swoim życiu. Patrząc z perspektywy klienta wcale bym się tym nie zrażała. Poszłabym, ale nie wiem, co powiedzieć. To jest zadanie psychoterapeuty, żeby to odkryć.\nKarolina: Myślę, że to problem, bo ludzie myślą, że nie mają powodu. Po co będę szła do psychoterapeuty, skoro nic takiego się nie stało. To siedzi w głowie, żeby odblokować otwartość na pomoc samemu sobie.\nMałgosia: To, co nazywasz powodem czy impulsem, czyli rozwód czy utrata kogoś, to nawiasem mówiąc są takie skale, które mierzą dokuczliwość różnych doświadczeń i na tej skali śmierć kogoś bliskiego jest niżej niż rozstanie. Śmierć jest moralnie obojętna i dosyć jednoznaczna dla tego kto zostaje na świecie, a przy rozstaniu dochodzą wszystkie uczucia złości, rozczarowania itd. i sprawia to, że rozstanie może być trudniejsze od utraty, z którą trzeba się pogodzić, a tutaj dodatkowo trzeba odpowiadać sobie na pytanie czy mamy jeszcze szansę, czy wróci, czy nie wróci – to tak w ramach ciekawostki. Natomiast mówiłam, że impulsy to bardzo często mogą być obszarem pracy nie dla psychoterapeuty tylko dla doradcy psychologicznego. Doradca, czyli tak zwany counsellor to osoba, która pomaga ludziom w kryzysie, ale ludziom, którzy nie są chorzy, nie mają zaburzeń psychicznych i problemów, które ciągną się za nimi całe życie tylko przechodzą przez kryzys.\nKarolina: Powiedziałaś, że doradza, a psychoterapeuta zawsze doradza.\nMałgosia: Tak, ale doradca też nie powinien doradzać. W sensie na przykład: proszę się rozwieść albo proszę się nie rozwodzić. Może jedynie doradzić, żeby np. założyć sobie niebieską kartę czy zgłosić się po pomoc dla osób, które są ofiarami przemocy. Klientami psychoterapeutów są najczęściej ludzie, których problemy nie są tak mocno zdefiniowane i namacalne. Przez to, że się rozkładają i rozmywają na całe życie, to są trudne do wychwycenia, a jednak sprawiają, że subiektywne odczucie szczęścia i jakości życia są obniżone i sprawia, że klient nie czuje się dobrze w swoim życiu.\nKarolina: Doszłyśmy do wspólnego wniosku, a w zasadzie to przekonałaś mnie, że na terapię powinien iść każdy. Załóżmy, że dana osoba stwierdzi, że jest gotowa na ten krok, ale nie jest proste znaleźć odpowiedniego terapeutę. Słyszałam od wielu osób, które bardzo chciały iść na terapię, że nie znalazły odpowiedniego terapeuty za pierwszym razem. Z mojej perspektywy jest to dość przerażające, bo kiedy myślę o swoich problemach czy wewnętrznych rozterkach, to wiem, że żeby móc przedstawić to drugiej osobie w jak najbardziej szczegółowy sposób, to muszę zagłębić się w różne zakamarki mojej przeszłości, żeby ta osoba wiedziała na czym stoję i dlaczego przyszłam z tym problemem. Sama perspektywa tego, że opowiadam o tym jakiejś obcej osobie i potem widzę, że zupełnie nie nadajemy na tych samych falach, idę do kolejnej osoby i muszę od nowa rozgrzebać to wszystko, to jest to przytłaczające. Nie dziwię się, że ktoś może powiedzieć, że woli wcale nie iść na terapię, niż tak się przed kimś obcym otworzyć, rozdrapać to i potem musieć zrobić to znowu. Jak znaleźć terapeutę?\nMałgosia: Nie ma na to dobrej odpowiedzi, bo jest to czynnik ludzki, który zawsze stwarza jakieś problemy. Bogu dzięki trzy pierwsze spotkania, to spotkania konsultacyjne, po których możemy wycofać się z terapii jeżeli uznamy, że sposób bycia terapeuty, sposób jego pracy, mówienia nie odpowiada nam. Swoją drogą terapeuta też może zrezygnować ze współpracy. Może czuć, że ma wyjątkowo silne przeciwprzeniesienie w stosunku do klienta i, że nie będzie mógł z nim pracować.\nKarolina: Co to znaczy? Na przykład, że ma jakieś uczucia wobec niego?\nMałgosia: Tak. Przeciwprzeniesienie to jest jak terapeuta reaguje na klienta, na jego przeniesienie, ale też po prostu na niego – czy przypomina mu jakąś osobę z przeszłości, czy reaguje na niego w jakiś szczególny sposób, czy łapie się na tym, że temu klientowi wyjątkowo chciałby pomóc bardziej, niż innym. To już są sygnały dla terapeuty, że warto zastanowić się nad tym czy taka praca będzie wykonana profesjonalnie. Jeżeli terapeuta ma już takie wątpliwości to znaczy, że coś jest na rzeczy. Właśnie po to są te spotkania – nie tylko dla klienta, żeby mógł zrezygnować, ale też dla terapeuty, żeby sam przed sobą mógł sobie jasno zdać z tego sprawę.\nKarolina: Dobrze, że o tym mówisz. Nie chciałabym, żeby ktokolwiek kiedyś obwinił siebie, że terapeuta nie chce z nim pracować. To nie jest wina tej osoby i terapeuta musi też zachować pełen profesjonalizm.\nMałgosia: Oczywiście, że tak. Jeżeli przechodzi do mnie klient, który ma podobne problemy do moich, to mogę mieć tendencję do tego, żeby mówić: słuchaj, u mnie to było tak. W tym momencie klient nie ma już terapii, tylko najdroższą kawkę w mieście, za którą płaci sto złotych za godzinę tylko po to, żebym ja mu powiedziała, że u mnie też tak było i jest to straszne. Terapeuta jest odpowiedzialny za to, żeby w odpowiednim momencie powiedzieć, że nie może prowadzić takiej terapii. Życzyłabym sobie tego, żeby wszyscy byli tak odpowiedzialni.\nKarolina: Powiedziałaś też, że trwa to kilka spotkań, żeby te dwie strony się dotarły. Mimo wszystko to nadal obciążające dla naszej psychiki, żeby mówić o swoich prywatnych sprawach, ale słyszałam od mojej znajomej, że przy kolejnej próbie, przy kolejnym podejściu do nowego terapeuty zauważyli, że było im już łatwiej o tym mówić. Opowiadanie tego było w jakiś sposób wyzwalające. Może ma to minimalną korzyść i nie będzie to za każdym razem dla nas takie bolesne.\nMałgosia: Oczywiście, że tak. Opowiedzenie o bolesnych emocjach automatycznie powoduje obniżenie napięcia, które ta sytuacja powoduje. Za każdym razem kiedy o tym mówimy czujemy się minimalnie lepiej, nawet jeżeli rozmawiamy o tym z przyjaciółką, a nie tylko z terapeutą.\nKarolina: Przyszło mi teraz do głowy, że czasami jest łatwiej opowiedzieć nam o swoich problemach obcym ludziom i pewnie dlatego psychoterapia ma rację bytu, ale wiele osób mogłoby w defensywny sposób powiedzieć, że nie potrzebują iść na terapię, bo mają kochającą rodzinę, przyjaciół i mają z kim porozmawiać. Tylko samotnicy, którzy nie mają się do kogo odezwać idą na psychoterapię. Czy rozmawianie z najbliższymi działa na nas tak samo leczniczo i kojąco?\nMałgosia: Kojąco na pewno. Oczywiście to zależy od tego, co reprezentują sobą nasi najbliżsi. Wbrew pozorom zdolność do słuchania wcale nie jest taka częsta. Żeby być dobrym słuchaczem trzeba mieć predyspozycje, ale też szkolić się w tej umiejętności, żeby umieć dosłuchiwać się w tym, co mówi nasz rozmówca tego o czym on naprawdę chce powiedzieć, a co czasami nie chce mu przejść przez gardło albo nie umie tego sformułować. Praca terapeuty polega też na tym, żeby dosłuchiwać się tych przeżyć, o których klient nie mówi, bo jest mu trudno to zwerbalizować. Ktoś kto nie ma takiego przygotowania prawdopodobnie nie będzie sobie w stanie z tym tak poradzić jak terapeuta po czterech latach studium, gdzie to wałkuje, uczy się tego i przykłada do tego ogromną wagę. Uważam, że rozmowa jest cudownym środkiem i lekarstwem na wiele problemów. Warto rozmawiać i warto się porozumiewać z każdym, więc jak najbardziej doceniam wartość rozmowy z bliskimi. Gdybym powiedziała, że rozmowa z bliskimi ma taką samą funkcję jak psychoterapia, to zniosłabym sens swoich czteroletnich studiów. Widzę, że po czasie jaki spędziłam w szkole nauczyłam się zupełnie inaczej funkcjonować w rozmowach, bo moje rozmowy mimo że wcześniej też pomagały, to teraz pomagają w zupełnie inny sposób, potrafię też inaczej patrzeć na ludzi i ich rozumieć. Warto jest jednak przejść przygotowanie merytoryczne do tego, żeby być dobrym rozmówcą.\nKarolina: Czy Twoi bliscy traktują Cię jak psychoterapeutę?\nMałgosia: Tak jak powiedziałam, wywodzę się z rodziny, która ceni sobie zawody techniczne i inżynieryjne, więc dla nich psychologia jest trochę pseudonauką, ale nie chciałabym się w to zagłębiać. Nie mogą mnie traktować jaki psychoterapeutę, bo ja się na to nie godzę. Jest te wbrew kodeksowi etycznemu psychoterapeutów. Nie wolno nam pracować z bliskimi, ze znajomymi, ponieważ taka praca nie bardzo ma sens.\nMałgosia: Dlatego, że jesteśmy już w innej relacji z tymi ludźmi, więc stworzenie nowej sytuacji terapeutycznej jest prawie niemożliwe. Ci ludzie mają już jakieś wyobrażenie na nasz temat. Jeżeli są naszymi rodzicami, to trudno, żebyśmy nagle zbudowali sobie pozycję autorytetu wobec nich tak, żeby móc sugestywnie przekazywać im jakąś psychoedukację czy cokolwiek, co jest elementem psychoterapii. My też mamy jakieś swoje uwikłania emocjonalne, jakąś wiedzę na temat tych ludzi, która automatycznie pozbawia nas obiektywizmu. Po prostu nie robi się takich rzeczy. Oczywiście można przeprowadzać jakieś ograniczone interwencje, jeżeli rzeczywiście widzimy, że ktoś z naszej najbliższej rodziny płacze, to zanim odeślemy go karetką do psychiatryka, to sami możemy spróbować jakichś metod. Natomiast prowadzenie terapii głębinowej z prawdziwego zdarzenia nie jest absolutnie wskazane.\nKarolina: Czy są takie metody lub sposoby, dzięki którym możemy pomóc najbliższym? Nawet, kiedy wiemy, że oni się teraz nie zdecydują na terapię? Takie małe zasady, które możemy wcielić w życie, żeby ta osoba mogła zauważyć, że poświęcamy jej czas, że chcemy jej pomóc i jakoś ją nakierować rozmową?\nMałgosia: Trzeba po prostu kochać. To jest też zadanie terapeuty, który swojemu klientowi ma ofiarować mądrą miłość, czyli miłość, która akceptuje, jest bezwarunkowa, ale jednocześnie wskazuje kierunek. Jeżeli chodzi o naszych bliskich, to powinniśmy starać się jak najbardziej akceptować ich takimi, jakimi są, żeby mieli siłę do tego, aby się zmienić. Jeżeli będziemy ich krytykowali i mówili: rób to, rób tamto, to te osoby zamiast inwestować energię w swoją zmianę, będą inwestowały energię w to, żeby się przed nami bronić i będą traktowały nas jak czynnik atakujący. Ważne jest też pozwalanie sobie na okazywanie emocji, na odczuwanie tych emocji. Na pewno każdy z nas jako dziecko usłyszał kiedyś: nie płacz. Warto płakać.\nKarolina: Ostatnio stwierdziłam, że jest to jeszcze większy problem u mężczyzn. Chłopaki nie płaczą, mężczyzna jest twardy i silny – myślę, że nie jest to zdrowe podejście do dziecka, bo mężczyzna ma takie samo prawo do smutku i płaczu jak kobieta.\nMałgosia: W ogóle mamy w kulturze, w języku wiele utartych powiedzonek, które są bardzo szkodliwe z punktu widzenia zdrowia psychicznego, na przykład: umiesz liczyć, licz na siebie – sztandarowe motto samobójców. Trzeba naprawdę uważać na to, co mówi się swoim dzieciom, bo one rozumieją to trochę inaczej niż dorośli. One rozumieją to bardziej dosłownie i wszystko, co słyszą z ust rodziców jest dla nich prawdą objawioną, która nie poddaje się żadnej dyskusji, żadnej negocjacji, dlatego trzeba być świadomym tego, co się mówi.\nKarolina: To jest w ogóle osobny temat rzeka, co my robimy swoim dzieciom i perspektywa macierzyństwa mnie przeraża, bo wiem, że wszyscy zrujnujemy im to życie [śmiech]. Oczywiście to jest bardzo tragiczne, co mówię, ale taka jest prawda, bo nigdy nie wiadomo, co przy naszych największych chęciach dziecko wyniesie z naszej nauki. Ponadto czynnik środowiskowy jest czymś, nad czym kompletnie nie mamy kontroli. Czy można wysłać dziecko na psychoterapię? Czy dzieci chodzą na psychoterapię? Czy to jest w ogóle praktykowane?\nMałgosia: Chodzą za zgodą rodziców. Ja nie jestem ekspertem w tej dziedzinie, bo pracuję z dorosłymi, natomiast taka terapia jest. Wygląda ona zupełnie inaczej, niż dorosłych, bo dzieci mają ograniczone możliwości poznawcze i werbalne. Jeżeli zaczniesz mówić z nimi o id, ego i super ego, to prawdopodobnie szybko się zniechęcą. Terapeuci pracujący z dziećmi używają zupełnie innych metod, na przykład analizują rysunki dzieci czy sposób w jaki się bawią. Dzieci jak najbardziej korzystają z pomocy psychiatrycznej i psychoterapeutycznej, bo jest to problem, który dotyczy ich tak samo jak dorosłych.\nKarolina: Mówiłaś, że terapeuta w idealnym świecie ofiaruje nam mądrą miłość, wysłucha nas i ma z założenia pomóc, ale czy są jakieś sygnały ostrzegawcze, na które my jako pacjenci powinniśmy zwrócić uwagę i terapeuta nie zachowuje się tak, jak powinien? Nasłuchałam się mnóstwo historii. Co prawda są to historie ze Stanów Zjednoczonych o osobach, które miały różne podejście do terapeutów. Stosowali oni na nich dziwne techniki, ale nie chcę, żeby ktoś tutaj za bardzo szalał z wyobraźnią, bo chodzi mi o takie rzeczy, kiedy terapeuta za bardzo angażował się emocjonalnie albo wydawał różne polecenia. Słuchając tego pomyślałam, że powinien być taki przewodnik na jakie sygnały ostrzegawcze zwrócić uwagę, kiedy terapeuta wychodzi ze swojej roli i przestaje być profesjonalny. Mogłabyś wymienić takie podstawowe rzeczy, które mogłyby nas uderzyć?\nMałgosia: Rzeczy, których terapeuta nie powinien robić jest cała masa. Nie wiem jak to uszeregować w kategorii ważności, więc powiem losowo. Nie powinien odbierać telefonu, nie powinien zasypiać, bo to również się zdarza, nie powinien przekraczać fizycznych granic klienta. Są nurty gdzie dotyk jest możliwy i uzasadniony. Na przykład terapia psychodynamiczna zakłada, że terapeuta w ogóle nie może dotykać pacjenta – podaje mu rękę na pierwszym spotkaniu i później podaje mu rękę na do widzenia, kiedy po dziesięciu czy po dwudziestu latach kończą terapię, a w międzyczasie w ogóle się nie dotykają. W innych nurtach, na przykład gestalt, dopuszczają dotyk, dopuszczają przytulenie, ale kiedy czujemy, że to przytulenie przekracza nasze granice, to jest to już sygnał alarmowy. Terapeuta nie powinien też zaspokajać swoich potrzeb kosztem klienta. Jeżeli widzi, że klient ma tendencję do tego, żeby go idealizować, uzależniać się od niego, przywiązywać się do niego, to nie powinien tego wykorzystywać. Świadomość tego, że pomagamy ludziom jest czymś dużym – nie oszukujmy się. Naprawdę nie potrzebujemy tego dodatkowo wzmacniać strojąc się w piórka przed naszymi klientami, patrzeć na nich z góry i pokazywać się im jako ideał, bo to na pewno nigdy nie pomoże klientowi. Nie powinien też terapeutyzować na odległość osób, o których klient mówi. Na przykład przychodzi osoba, która ma problem w związku i opowiada o swoim partnerze i w tym momencie terapeuta zaczyna rozmowę o partnerze. Owszem, czasami jest to wskazane, kiedy jest sytuacja kryzysowa albo klient potrzebuje zrozumieć motywację partnera, żeby jakoś to zaakceptować. Pracujemy z osobą, która za to płaci i do nas przychodzi, to jej szczęście i dobro jest naszym celem i na tym powinniśmy się skupić. Nie powinien też pracować z bliskimi osobami swojego klienta, bo będzie musiał wtedy zawierać sojusz terapeutyczny z każdym ze swoich klientów, a mając już informacje na temat danego klienta od jego żony, brata, matki, to może mieć problem z zawarciem takiego sojuszu. Automatycznie klient na tym traci i terapia na tym traci. Warto pilnować, aby nie obejmować swoją pracą terapeutyczną całej rodziny indywidualnie, bo czym innym jest terapia systemowa czy terapia rodzin, kiedy od razu pracuje się z całą rodziną i cała rodzina jest obecna na spotkaniu. Albo terapia par, kiedy pracujemy z parą, ale wtedy terapeuta, który pracuje z parą zazwyczaj nie pracuje osobno z każdą z tych osób. Terapeuta powinien oczywiście zachować tajemnicę swojego klienta – jest do tego zobowiązany. Nie powinien zaprzyjaźniać się z klientem i zmieniać relacji z terapeutycznej na formalną, żeby zaczynali do siebie dzwonić, zapraszać się na obiady. Nie służy to dobru klienta.\nKarolina: A po terapii?\nMałgosia: Też nie. Wiem, że są teraz nowe prądy i trendy, które to dopuszczają, ale mnie uczono, że jest to niedopuszczalne przez kilka długich lat po zakończeniu terapii. Natomiast psychoterapia dynamiczna wychodzi z założenia, że nie jest to w ogóle możliwe.\nKarolina: Wiesz, co przyszło mi do głowy? A co jeżeli zakochamy się w swoim pacjencie?\nMałgosia: To, że pacjent zakocha się w terapeucie, to jest standard. Musimy być przygotowani na to, że tak się zdarzy. Natomiast jeżeli zakochamy się w pacjencie, to musimy przerwać terapię. Musimy powiedzieć pacjentowi, że nie możemy z nim dalej pracować, ponieważ nasz profesjonalizm wtedy cierpi i tym samym cierpi klient, który płaci komuś, kto nie jest w stanie dobrze wykonywać swojej pracy. Uczciwość nakazuje, żeby przerwać taką prace terapeutyczną.\nKarolina: I związać się prywatnie. Żartuję. [śmiech]\nMałgosia: Niestety nie.\nKarolina: Wielu osobom wydaje się, że terapeuta mówi Ci jak masz żyć, że mówi: powinna pani zrobić to, to i to, powinna pani zmienić coś w swoim życiu czy tak zareagować, a tak w ogóle nie jest.\nMałgosia: Tylko pan Premier mówi jak żyć [śmiech], a terapeucie nie wolno. Jedyne co może, to naprowadzić klienta do tego, żeby on sam wpadł na to jak chce żyć, żeby sam do tego doszedł, żeby sam to odkrył. Jeżeli terapeuta będzie coś klientowi wkładał do głowy, to klient przytaknie mu na spotkaniu, ale potem pójdzie do domu i nie będzie chciał tego za bardzo wprowadzać w życie, jeżeli nie będzie wychodziło to z niego.\nKarolina: Myślę, że też może być tak, że jesteśmy tak wpatrzeni w terapeutę, że jak on coś powie, to będzie dla nas jak prorocze słowo, będzie to dla nas złota zasada, będziemy chcieli wcielić to w życie, a powinno być odwrotnie, bo powinniśmy mieć wielkie czerwone światło, że coś jest nie tak, bo ta osoba nie może dawać nam rozwiązania – powinna się pani rozwieść, powinna się pani wyprowadzić. Nie. Jeżeli ktoś tak robi, to powinniśmy przerwać terapię? My, jako pacjenci? Jak myślisz albo jak powinno być?\nMałgosia: Nie wiem czy można tak jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Raczej tak, aczkolwiek zakładam, że mogą istnieć jakieś okoliczności, w których takie zachowanie terapeuty byłoby uzasadnione. Terapia dzieli się też na dyrektywną i niedyrektywną. Niedyrektywna jest wtedy, kiedy terapeuta podąża za klientem, towarzyszy mu, a dyrektywna jest wtedy, kiedy terapeuta sam prowadzi. Czasami klienci są w takim stanie, że naprawdę nie wiedzą, co robić i trzeba im powiedzieć, żeby na przykład zgłosić się tu i tu.\nKarolina: Jeżeli na przykład taka osoba jest ofiarą przemocy i jej życie jest zagrożone, to wtedy mówi, że powinna pani sięgnąć po poradę.\nMałgosia: Tak i wtedy terapeuta mówi Ci jak żyć, ale są to specyficzne przypadki.\nKarolina: Ale to, co mówisz ma sens. Jeżeli ja mówię, że jest tak i tak, przychodzę i ktoś mi mówi: nie, tak nie jest, to można wtedy porozmawiać z terapeutą, np. zastanawia mnie dlaczego pani powiedziała coś takiego?\nMałgosia: Wręcz trzeba.\nKarolina: I można wtedy jeszcze naprawić relacje i nie jest to koniec terapii. Chcę wrócić jeszcze do tego, co powiedziałaś wcześniej, że jest to inwestycja pieniędzy i, że nie będziemy na pogaduchy z koleżanką wydawać stu złotych na godzinę. Sto złotych na godzinę, to chyba taka standardowa stawka za terapię, tak? To mniej więcej tyle kosztuje. To nie jest mało. Jeżeli widzimy się z kimś co tydzień, to jest to czterysta lub pięćset złotych w miesiącu. To jest duża kwota przeznaczona tylko i wyłącznie dla nas, ale powinniśmy w siebie inwestować, ale to już osobny dylemat. Czy nie uważasz, że w obecnych czasach jest to luksus? Czy na terapię mogą pozwolić sobie tylko osoby zamożne?\nMałgosia: Na terapię niepubliczną tak. Natomiast są też różne nieodpłatne metody pozyskiwania pomocy psychologicznej. Są różne placówki, które mają podpisane umowy z NFZ i przyjmują nieodpłatnie. Można zgłosić się też do Ośrodka Interwencji Kryzysowej, jeżeli przechodzimy ostry kryzys: mamy myśli samobójcze, rozwodzimy się, zostaliśmy wyrzuceni z domu. Wtedy taki ośrodek udzieli nam pomocy nieodpłatnie. Są też ośrodki oferujące pomoc osobom uzależnionym i współuzależnionym, centra odwykowe i tam też można szukać nieodpłatnej pomocy oraz kryzysowy telefon zaufania – 116 123 i tam też dyżurują osoby, które udzielą nam nieodpłatnej pomocy psychologicznej. Jeżeli chodzi o terapię na NFZ, to problem polega wyłącznie na tym, że czeka się na nie dłużej, za długo. Są terapie niepubliczne, na które też czeka się długo, bo specjaliści są tak oblegani, tak rozchwytywani, że nie mają wolnych terminów przez kilka kolejnych miesięcy.\nKarolina: Jeżeli jest to placówka na NFZ i mamy taką terapię za darmo, to czy oznacza to, że będzie ona gorsza? Powinniśmy się obawiać, że ten profesjonalista będzie niższej klasy? Czy ufamy, że jest to ten sam poziom? Bo jednak myślisz sobie: tu mam za darmo, a tutaj płacę dużo kasy, więc któraś musi być lepsza.\nMałgosia: Nie mam na ten temat twardej wiedzy, ale wydaje mi się, że dłużej będzie trwała terapia, za którą zapłacimy. Jako, że terapia w ośrodkach publicznych ma do obsłużenia więcej klientów, to ten czas jest tam pewnie jakoś reglamentowany i zakładam, że taka terapia nie będzie trwała latami tylko do momentu ustania kryzysu i wyprowadzenia na prostą. W momencie kiedy płacimy możemy chodzić na terapię ile chcemy, nawet do końca życia. Oczywiście jeżeli sam terapeuta nie ma dylematów moralnych z tego powodu, że wyciąga od kogoś kasę, bo może ten ktoś już go wcale nie potrzebuje albo tak jak powiedziałaś – nie umrze. Jeżeli natomiast chodzi o samą jakość usług, to nie ma co się obawiać, że będzie niższa. Wierzę, że ten zawód wybierają osoby, które chcą pomagać. Czy robią to za pieniądze z kieszeni klienta czy za pieniądze, które idą z NFZ, to chyba nie robi im różnicy.\nKarolina: A dla kogo są terapie grupowe?\nMałgosia: Terapie grupowe są najczęściej dla ludzi z podobnymi problemami, czyli na przykład dla ludzi, którzy wywodzą się z rodzin alkoholowych albo sami są uzależnieni. Są to również skuteczne formy pomocy, chociaż z oczywistych względów są inne niż terapia indywidualna, natomiast mają wartość, której terapia indywidualna nie ma, czyli konfrontowanie swoich doświadczeń z innymi – to są też ważne rzeczy. Nie wiem czy mogłabym powiedzieć, która z tych terapii jest lepsza. Każda jest inna i najlepiej je łączyć.\nKarolina: Warto spróbować tej i tej, bo nie każdy się otworzy przy obcych ludziach albo w drugą stronę – może ktoś woli się podzielić z innymi, którzy są w tej samej sytuacji, niż jeden na jeden z kimś, kto przecież go ocenia.\nMałgosia: Wydaje mi się, że jeżeli chodzi o terapię grupową, to tam jest jeszcze większy opór przed pójściem, niż na terapię indywidualną. Podejrzewam, że dużo trudniej jest się przełamać przed pójściem na terapię grupową.\nKarolina: Kontynuując temat funduszy, załóżmy, że nie stać nas na terapię, a kolejka do NFZ jest strasznie długa, a my chcemy już teraz zacząć sobie pomagać, to czy są takie sposoby nie związane z terapią z drugim człowiekiem jakie można wcielać w życie? Domowe sposoby brzmią dziwnie, ale może codzienne sprawy, które mogą nam pomóc w pracy nad sobą?\nMałgosia: Są różne podręczniki kierowane bezpośrednio do osób potrzebujących pomocy. Taką książką jest na przykład 'Umysł ponad nastrojem’, który pomaga zapanować nad naszymi nastrojami, które wpływają na nasze życie. Jest też podręcznik do CBT, czyli terapii kognitywno-behawioralnej. Jest to podręcznik dla klienta, który zawiera całą masę ćwiczeń, zadań, które wykonujemy, żeby lepiej się sobie przyjrzeć, nauczyć się kontrolować swoje emocje, wyrażać je w odpowiedni sposób, nauczyć się odpowiedniego dialogu z naszym partnerem – takich metod jest dużo. Wracam do tego problemu, o którym mówiłam na początku, czyli czy chcemy zrozumieć siebie i dotrzeć do przyczyn czy chcemy tylko otrzymać narzędzia, które teraz pomogą nam lepiej sobie radzić, ale problem zostanie, a tylko zlikwidujemy objaw.\nKarolina: Myślę, że na to pytanie powinien odpowiedzieć sobie każdy sam i każdy z nas tak naprawdę wie o co chodzi. Wbrew pozorom rozpoczynam kolejny wątek, chociaż zbierałam się już ku końcowi, natomiast myślę, że boimy się rozmawiać ze sobą, zostać sam na sam ze swoimi myślami, lubimy je zagłuszać, a nikt nam nie doradzi tak jak my doradzimy sobie i terapia na tym polega, żeby słuchać siebie. Za pośrednictwem terapeuty czasami po raz pierwszy od lat rozmawiamy sami ze sobą.


Mövenpick Hotels & Resorts w Polsce\n– Nasza firma zdecydowanie szuka możliwości rozwoju marki w Polsce. Ale nie będziemy tu inwestować, raczej będziemy rozwijać się przez umowy na zarządzanie hotelami lub wynajem hotelu – powiedział nam Amir Lababedi, wiceprezes ds. rozwoju na Europę i Afrykę Północną.\n– Głęboko wierzymy, że rynek hotelowy w Polsce jest w dobrym stanie. Moglibyśmy być tu obecni w dwóch, trzech miastach. Warszawa i Wrocław to miejsca, którymi jesteśmy szczególnie zainteresowani. Widzimy także potencjał Krakowa, Poznania i Trójmiasta. I tym rynkom będziemy się przyglądać – wyjaśnia , wiceprezes ds. rozwoju na Europę i Afrykę Północną sieci Mövenpick.\n– Jest na rynku dość spora podaż. Każdy projekt powinien być traktowany indywidualnie, merytorycznie, czy jest opłacalny, bazując na kosztach – szczególnie koszt zakupu gruntu jest ważny. Widzimy możliwości rozwoju na tym rynku, inaczej by nas tu nie było. Rynek tu ma silne podstawy, a przyszłość wydaje się pozytywna i pojawia się wiele możliwości rozwoju projektów hotelowych. Musimy tylko obserwować popyt i podaż. Dla każdego projektu hotelowego na jakimkolwiek rynku, wyzwaniem jest znalezienie wykwalifikowanej kadry. W Polsce jest już niska stopa bezrobocia. Kadry natomiast są produktywne. Musimy więc znaleźć źródło pozyskania kadry. Do pewnego stopnia może pomóc Brexit – mówi Amir Lababedi.


Minority SafePack. Prawa mniejszości narodowych na Litwie, jak w Danii i Finlandii Minority SafePack. Prawa mniejszości narodowych na Litwie, jak w Danii i Finlandii\n14 marca, 2018 10:45\nMinority SafePack. Prawa mniejszości narodowych na Litwie, jak w Danii i Finlandii\nW oddziałach i kołach ZPL są zbierane podpisy pod ogólnoeuropejska inicjatywą, której celem jest zagwarantowanie praw autochtonicznym mniejszościom narodowym UE praw podobnych do funkcjonujących w Danii lub Finlandii.\n„W tym celu powstała ogólnoeuropejska inicjatywa obywatelska. Aby postulaty chroniące mniejszości narodowe mogły być przedstawione instytucjom europejskim, potrzebne jest zebranie 1 miliona podpisów oraz w co najmniej 7 krajach europejskich przekroczyć próg. W sześciu państwach: na Węgrzech, na Łotwie, na Słowacji, w Rumunii, Danii i Hiszpanii przekroczono lub zbliżono się do minimalnego progu ilości podpisów wymaganego dla każdego kraju. Na Litwie próg podpisów wynosi 8250. Do tej pory na Litwie zbiórkę podpisów organizowały różne fundacje pozarządowe, jednak zebrano ich niewiele” – napisał na swej stronie internetowej Waldemar Tomaszewski, europoseł oraz prezes oddziału ZPL w rejonie wileńskim.\n„Minority SafePack Initiative to pakiet propozycji ustaw, który ma zagwarantować ochronę mniejszości narodowych oraz szereg aktów prawnych UE, umożliwiających wspieranie praw mniejszości, prawa do języka oraz do ochrony kultury. Główne cele inicjatywy można streścić jako: bezpieczeństwo mniejszości narodowych oraz regulacje ustawowe związane z mniejszościami, a w szczególności zagwarantowanie korzystania z języka mniejszości w urzędach państwowych i samorządowych, na kartach wyborczych, w napisach informacyjnych i w życiu publicznym” – dodał Tomaszewski.\nPodpisy są zbierane do 28 marca.\nPodpis można złożyć przez internet.\nKubiak: Wybór był zaskoczeniem


moja-enklawa : maja 2012\nDzień Matki. Moja córka ze swoją córką.\nMajówka dla zdrowia w parku miejskim.Malowałam dzieciom buzie i ręce.\nAutor: moja-enklawa o 10:13 Brak komentarzy :\nMój pierwszy haftowany obrus.Wyhaftowałam go w latach 90 na lnie. Miałam wtedy w pokoju ławo-stół w standartowym rozmiarze.\nTeraz mam wiekszy stół i obrus robi za bieżnik.\nAutor: moja-enklawa o 09:02 Brak komentarzy :\nJeszcze mała notatka z niedzielnego wyjazdu za miasto... Niedaleko Uniejowa znajduje się Bronów. W dworku widocznym na zdjeciu 10 lat swego życia spedzila Maria Konopnicka. Kiedyś zrobiłam do tego miejsca bardzo udaną wycieczkę- uczniowie klasy Ib i ich rodzice.\nA sama Konopnicka pisała w liście do Elizy Orzeszkowej z tamtego miejsca:\n"Czy jestem szcześliwą?Powiem Ci,długo zdawało mi się że -tak.'Zdawalo się' Jakżę łudzącym jest to male słówko ! 'Zdaje się',że nic ci nie brak; wstajesz,gdy ci sie podoba; pijesz kawę z mniej wiecej dobrą śmietanką; dowiadujesz sie,że w oborze przybyło graniaste cielę, a w kurniku kurcze czubate, w południe masz na obiedzie proboszcza lub jakiegoś zamaszystego sąsiada; wieczorem czytasz gazetę; w niedzielę podziwiasz jaskrawe stroje sąsiadek; i jesteś zadowoloną z życia ,z ludzi, z siebie nawet,zupełnie jak na przyzwoitą osobę przystoi.\nAż naraz -przychodzi jakis wieczór gwiaździsty jakaś noc bezsenna, które ci w piersi rozbudza tesknotę i nienazwane pragnienia i pytasz się; co to jest szczeście?" CDN\nAutor: moja-enklawa o 08:25 Brak komentarzy :\nJeszcze o Uniejowie....To niesamowite,że na naszych oczach tworzy się prawdziwy kurort.W sobotę otwarcie kolejnej termy, mnóstwo atrakcji.\nWyrastają jak grzyby po deszczu kolejne hotele, punkty gastronomiczne, w ptaszarni przy zamku....pawie.Takiego z białymi piórami nigdzie wcześniej nie widziałam....\nMiasteczko pięknieje i tętni życiem.\nWszystko się zmienia...Idzie z czasem, postępem, osiągnięciami.\nAle są elementy niezmienne- rzeka, bryła zamku w parku, widok na wieżę katetedry Wniebowstąpienia Najświetszej Maryji Panny. O 17.30 dzwon wzywa na ostatnią w ciągu dnia mszę.\nJest tam ksiądz, który wyglądem przypomina Jezusa z obrazów i filmów, i w sposób wyjątkowy cebebruje eucharystię.\nAutor: moja-enklawa o 07:47 Brak komentarzy :\nNajchętniej wypoczywamy z dala od kurortu.\n"Moja tropa omija ludzkie skupiska i wyśwechtane frazy.\nCzmycha zarówno od wrzawy nagonki\njak i od zgiełku podbijanego bębenka\nUnika miejsc masowej rozrywki,\ni pustych gestów"\nBliskie spotkanie trzeciego stopnia. Nasz pies Perro rasy border colie wreszcie w charakterze psa pasterskiego.\nAutor: moja-enklawa o 21:42 Brak komentarzy :\nCzas na lekturę. "Grand Avenue" Joy Fielding pożyczyła i gorąco poleciła do przeczytania znajoma. Książka wciągnęła mnie błyskawicznie.\nCztery kobiety mieszkające w ekskluzywnej dzielnicy spotkały się na placu zabaw, gdzie bawiły się ich córki. Zapoczątkowało to przyjaźń trwającą wiele lat, przeplataną dramatycznymi zdarzeniami.Fragmenty dotyczące przemocy w rodzinie dosłownie porażają ! A szczegółowe relacje i opisy bardzo przemawiają do wyobraźni.\nFielding, wytrawna pisarka, wie,że czytelnik lubi być zaskakiwany. W jej powieściach nie da się nic przewidzieć do końca.Zawsze czymś zaskoczy w finale.\nPo tej książce wiedziałam, że będę sięgać po inne jej powieści.\nKsiążkę sfotografowałam na serwecie w róże. Szydełkowalam ją z tzw.doskoku przez bodaj trzy lata. Kiedyś zaprezentuję ją w calości. Mój problem polega na tym ,że prawie nie rozstaję sie z szydełkiem, ale krochmalenie i prasowanie przychodzi mi z trudem. A zasada jest niestety taka, że rękodzielo szydełkowe dobrze wykrochmalone, napiete i wyprasowane; obrazek wyhaftowany- dobrze oprawiony.\nAutor: moja-enklawa o 11:09 Brak komentarzy :\nKorzystając z wolnej soboty postanowiłam przygotować mój warzywniak pod zasiewy.\nTej wiosny już go raz skopałam,a teraz zrobiłam to ponownie. Poprzednio poszło mi to chyba dużo sprawniej. Teraz najpierw chwaściory potraktowalam graczką,a potem w ruch poszedł szpadel. Lebioda i perz to maly pikuś przy powoju! Ten to dopiero jest gieroj ! Można grzebać i grzebać w ziemi,a i tak zostaną śnieżnobiałe korzonki. I wkrótce znowu go pełno.\nW każdym razie mój maly zagonek -20 m2 kopałam całe popoludnie i już teraz wiem,że jutro ciężko będzie się ruszyć.\nOgólnie miejsce pod warzywniak jest trochę do bani. Słońce jest tam tylko do poludnia,a z tymi powojnikami walczymy od lat.\nJak sie przeprowadziliśmy jeden z sąsiadów powiedział:-" Tam byla kuźnia" I rzeczywiście w ziemi było zakopanych mnóstwo podków. Dowiedzieliśmy się jeszcze,że gdzieś na terenie naszej działki zakopany jest koń. Póki co nie odkopaliśmy jego szczątków.\nAutor: moja-enklawa o 21:38 Brak komentarzy :\nMała "pajęczynka" na tle liści czeremchy. To zdjęcie z ubieglego roku z ukochanego Suśca. Ech, te lasy cudownego Roztocza, Tanew z szumami...\nTymczasem teraz tak straszą inwazją kleszczy,chorobami spowodowanymi ukąszeniami. A mimo to jak tu nie lubić tej kaskady zieleni, spokoju,bogactwa roślinności i panującej tam harmonii.\nAutor: moja-enklawa o 18:46 Brak komentarzy :\nBocian wylądował 10 maja o 13.45. Kalina wywróciła nasz świat do góry nogami. Nazywam ją Rafaela, bo podobna do tatuśka jak dwie krople wody. Moja maleńka wnusia!\nMoja radosna tworczaość zawieszona tymczasem na kołku.\nAutor: moja-enklawa o 10:03 Brak komentarzy :\nSłonecznikowa serwetka w wiosennej scenerii.\nAutor: moja-enklawa o 21:22 Brak komentarzy :\nWrociłam do wyszywania ikony.Na zdjęciu 1/3 całości.Na dokończenie zejdzie mi pewnikiem kilka miesięcy.Teraz będę wyszywać Najświętszą Panienkę- to Jej miesiąc.W naszym kościele trwają próby przed komunią drugoklasistów. Nabożeństwo majowe codziennie o 18.00. Bzy kwitną, roślinność coraz bujniejsza...\nAutor: moja-enklawa o 21:08 Brak komentarzy :\nMała filigranowa sewetka wykonana cienką nicią.\nAutor: moja-enklawa o 22:07 Brak komentarzy :\nSerwetka w typie podkładki. Wspaniale nadają się do tego wzoru melanże. Uwielbiam lączyć różne kolory kordonków i patrzeć co z tego wyniknie.\nAutor: moja-enklawa o 17:40 Brak komentarzy :\nDlaczego lubimy podróżować?\nZnany polski filozof Leszek Kołakowski w swoich "Mini wykładach o maxi sprawach" twierdzi, że w podróżach nie kieruje nami żądza wiedzy ani ochota ucieczki od codzienności,ale ciekawość.Jesteśmy ciekawi po prostu.\nŻyje w nas potrzeba nowości i jest to związane z naszym,swoiście ludzkim przeżywaniem czasu.\n"Chcielibyśmy zawsze być u początku, mieć poczucie,że świat jest dla nas otwarty,że się zaczyna własnie, a samo przeżycie nowości w takie poczucie nas wprowadza, choćby w złudzeniu.(...)Zauważmy przy tym,że instynkt ciekawości, szukanie nowego, fascynacja tym co nieznane,jest to rodzaj życia, w którym zakłada się, choćby bezwiednie , pewien obraz świata,pewną ' filozofię'. Zakłada się mianowicie,że świat, w którym przebywamy, świat naszego doświadczenia , jest cz e g o ś w a r t." I to sklania nas do podróżowania.\nAutor: moja-enklawa o 23:40 Brak komentarzy :\nPrzez Bolimowski Park Krajobrazowy przeplywa rzeka Rawka.Jest to największy dopływ Bzury.Rzeka ma ok.97km długości.Jest zachowaną w naturalnym stanie rzeką nizinną średniej wielkości.Z powodu walorów przyrodniczych na Rawce organizowane są spływy kajakowe- ze względu na dziki charakter rzeki trasa uważana jest za trudną.\nNa zdjęciu Rawka w miejscowości Budy Grabskie. Do Bud prowadzi wiele dróg, my wybraliśmy okrężną przez Bartniki.\nAutor: moja-enklawa o 22:35 Brak komentarzy :\nMajowe świeto postanowiliśmy spędzić na łonie natury- w Bolimowskim Parku Krajobrazowym.\nAutor: moja-enklawa o 22:13 Brak komentarzy :\nDzień Matki. Moja córka ze swoją córką.Majówka dla...\nMój pierwszy haftowany obrus.Wyhaftowałam go w lat...\nJeszcze mała notatka z niedzielnego wyjazdu za mia...\nJeszcze o Uniejowie....To niesamowite,że na naszyc...\nWarta w UniejowieNajchętniej wypoczywamy z dala od...\nCzas na lekturę. "Grand Avenue" Joy Fielding pożyc...\nKorzystając z wolnej soboty postanowiłam przygotow...\nMała "pajęczynka" na tle liści czeremchy. To zdjęc...\nBocian wylądował 10 maja o 13.45. Kalina wywróciła...\nSłonecznikowa serwetka w wiosennej scenerii. \nWrociłam do wyszywania ikony.Na zdjęciu 1/3 całośc...\nSerwetka w typie podkładki. Wspaniale nadają się d...\nO podróżach Dlaczego lubimy podróżować? Znany ...\nPrzez Bolimowski Park Krajobrazowy przeplywa rzeka...\nMajowe świeto postanowiliśmy spędzić na łonie natu...


Dom na wyspie - porównaj zanim kupisz\nE-booki Dorota Milli\nRadosna i rozgadana Alwina zjawia się w Dziwnowie. Wiecznie uśmiechnięta specjalistka od łapania szczęśliwych chwil, podejmuje się fotografowania zmian zachodzących w domu na wydmie. Alwina pragnie miło spędzić czas z dawnymi przyjaciółkami, tymczasem okazuje się, że Lilianna i Wiktoria będą potrzebowały jej pomocy w rozwiązaniu dawnych tajemnic.\nWięź, która je łączyła przed laty, okaże się szczególnie trwała. Wspólnie z miejscowym przystojnym policjantem i ratownikiem, przyjaciółki stawiają czoła nowym trudnościom, których się nie spodziewały. Czy uda się im rozwikłać dawne tajemnice? Kim jest milczący mężczyzna, który stanie na ich drodze? przepiękna opowieść o przyjaźni, rodzącej się miłości i zagadkach, które skrywa przeszłość.\n23,02zł Dom na wyspie\n25,57zł Dom na wyspie - dorota milli (epub)\n25,57zł Dom na wyspie - dorota milli (mobi)\nMarki Dorota Milli\nTańsze Marki Dorota Milli


Mięso przed sądem! - Dziennik.pl\n14 października 2011, 16:59 Ten tekst przeczytasz w 1 minutę\nWe Włoszech konsumpcja mięsa na osobę wynosi 92 kilogramy rocznie, czyli 1,7 kilograma tygodniowo - trzy razy więcej niż zalecają specjaliści ds. żywienia. To jeden z argumentów "aktu oskarżenia" podczas symbolicznego procesu, wytoczonego... mięsu przez Slow Food.\nWłoskie media podały, że proces odbył się w prawdziwej sali rozpraw w gmachu sądu w Bergamo na północy kraju z inicjatywy ruchu Slow Food, krzewiącego zdrowe odżywianie i kuchnię, opartą na regionalnych tradycjach kulinarnych. Proces zakończył się uniewinnieniem "oskarżonego" przez skład sędziowski, któremu przewodniczył przedstawiciel Slow Food z Mediolanu Carlo Casti.\nPodczas debaty, prowadzonej zgodnie z zasadami procesu sądowego przytoczono argumenty, przemawiające zdaniem oskarżycieli przeciwko nadmiernej konsumpcji mięsa. Podstawowym było to, że zwiększa ona ryzyko poważnych problemów kardiologicznych. Jako kolejny wskazano to, że prowadzi też do ogromnej nierównowagi w środowisku, o czym świadczy fakt, że aby do handlu trafił jeden befsztyk trzeba na wszystkich etapach od rzeźni do sprzedaży zużyć 4 tysiące litrów wody.\nW opinii oskarżycieli kolejnym niepokojącym aspektem zaburzeń równowagi ekologicznej na tym tle jest przykład Ameryki Środkowej, gdzie w ostatnich dekadach ścięto 25 procent lasów, by zrobić miejsce dla hodowli bydła. Poza tym, argumentowali, ogromne ilości zboża przeznaczane są jako pasza dla zwierząt hodowlanych zamiast na walkę z głodem na świecie, zwłaszcza obecnie w Rogu Afryki. Z argumentem tym wystąpili eksperci organizacji humanitarnej Cesvi z Bergamo, która była jednym z promotorów "procesu". Podkreślali oni też, że trzeba ograniczyć spożycie mięsa, by ratować planetę.\nW czasie rozprawy, toczącej się przed ławą przysięgłych, obrona wskazywała między innymi na tysiące lat tradycji, które stoją za jedzeniem potraw mięsnych oraz na ich wartości odżywcze. W słowie końcowym prezes organizacji Cesvi Giangi Milesi apelował o krzewienie bardziej zrównoważonej kultury spożycia. Po tym apelu, który miał pogodzić przeciwników i zwolenników mięsa, zostało ono uniewinnione.\nkuchnia mięso zdrowe odżywianie slowfood


Pierwsza wizyta u ginekologa – poradnik dla dziewcząt – Medica 2000\nMedica2000 5 stycznia 2017\nPierwsza wizyta u ginekologa dla większości dziewcząt jest bardzo wielkim przeżyciem. Zalecane jest, aby każda młoda dziewczyna, która regularnie miesiączkuje, przynajmniej raz do roku udała się na badanie ginekologiczne. Wśród wielu młodych kobiet jednak już sama myśl o tym wywołuje dreszcz. Jak przezwyciężyć strach przed takim spotkaniem?\nObowiązkiem matki jest poinformowanie córki o tym, czym dokładnie jest okres, jak obliczać cykl miesiączkowy oraz jak zabezpieczać się podczas miesiączki. Oczywiście każda szkolna pielęgniarka, a także pani doktor może odpowiedzieć na nurtujące nastolatkę pytania, jednak dziewczynki znacznie bardziej ufają swoim mamą, które powinny wytłumaczyć wszystko spokojnie, w odpowiednim czasie.\nJednak żadna matka nie wykona odpowiedniego badania. A każda młoda panna, która miesiączkuje już w miarę regularnie powinna wybrać się na pierwszą wizytę u ginekologa.\nMłode dziewczęta bardzo często boją się pierwszej takiej wizyty, ponieważ nie wiedzą z czym wiąże się badanie ginekologiczne.\nNajlepszym sposobem jest zapytanie mamy, która na pewno niejedną wizytę ginekologiczną ma już za sobą, jak wygląda takie badanie oraz, jak się do niego przygotować.\nMama na pewno wszystko dobrze wytłumaczy, uspokajając córkę i zapewniając, że nie ma się czego bać.\nNie idź na wizytę sama\nGdy pierwsza wizyta u ginekologa jest już umówiona i zbliża się termin takiego spotkania, dla zwiększenia pewności siebie, dziewczyna może zabrać ze sobą koleżankę, która była już na takim badaniu lub kogoś z rodziny, mamę albo zaufaną ciocię. Chociaż żaden ginekolog „nie gryzie”, w towarzystwie zawsze łatwiej, a jeżeli jest to osoba, która już była u ginekologa, będzie ona dobrym oparciem podczas pierwszej wizyty.\nMożna też umówić się na pierwszą wizytę wraz z koleżanką, dla której także jest to nowe doświadczenie. W grupie raźniej, a badanie na pewno nie będzie tak krępujące, jeżeli będzie się z przeżywać je po raz pierwszy razem z przyjaciółką.\nWybierz dobrego ginekologa\nPrzed umówieniem pierwszej wizyty u lekarza ginekologii, warto się nieco więcej dowiedzieć na temat opinii o nim.\nMłode dziewczyny chętniej wybierają kobiety ginekolog, które dodatkowo cieszą się dobrą opinią, potwierdzoną przez mamę lub przyjaciółkę.\nNastolatki pewniej czują się, gdy badać ma je inna kobieta, ponieważ jest to dla nich znacznie mniej wstydliwe doświadczenie.\nDziewczyny, które pierwszą wizytę u ginekologa mają już za sobą wiedzą, że nie jest to nic strasznego. Te, które dopiero wybierają się do lekarza, już wkrótce przekonają się, że jest to standardowe badanie.\nTagsginekolog, kobieta, porady, zdrowie


od małego na całego STAL RZESZÓW 22-01 21:15 0 0\nMiszaGKM Czyli wtedy powinniście jechać e e-lipie? Bo nie rozumiem...? Jak chciałeś to zrobić skoro zawodnicy byli zadłużeni?\nMiszaGKM 20-01 18:26 0 0\nod małego na całego STAL RZESZÓW Na siebie to patrze od lipca I jade po Irku. Takze zonk.\n[ 96 komentarzy w tej dyskusji ] Odpowiedz Zgłoś Zablokuj\nod małego na całego STAL RZESZÓW 15-01 09:41 0 0\nMiszaGKM Przede wszystkim to pomysł, że ktoś Was udupił specjalnie, że powinniście wtedy startować w e-lidze, to nic innego, jak teoria spiskowa. Nie da się bez hajsu jechać. Nie szukajcie winnych. Patrzcie na siebie.\nPGE Ekstraliga Żużel MRGARDEN GKM Grudziądz Polska Olimpia Grudziądz Grudziądz


Dla wszystkich których interesuje zdrowie | Forum o ciąży i dzieciach - BabyBoom\nTemat na forum 'Zdrowa mama' rozpoczęty przez diamentka, 21 Listopad 2011.\nPostanowiłam zacząć ten wątek ponieważ w dzisiejszym świecie temat zdrowia jest bardzo ważny. To co jemy, jaki tryb życia prowadzimy powoduje że musimy dbać o nasze zdrowie a z wiekiem coraz bardziej. Dzisiaj każdy dobrze wie że w tym co jemy nie ma tych wartości odżywczych, które powinny być a co za tym idzie odbija się to na nas i naszym samopoczuciu. Już małe dzieci mają problemy począwszy od skóry na poważniejszych kończąc. Ten temat bardzo mnie interesuje dlatego zajmuję się analizą pierwiastkową tkanki włosa i odpowiednią suplementacją witaminami naturalnymi a nie syntetycznymi z apteki, które jeszcze bardziej szkodzą niż gdyby nie stosować żadnych. Jeżeli któraś z Was byłaby zainteresowana jak wygląda taka analiza lub chciałaby ją zrobić kontaktujcie się ze mną iwonka.wer@interia View attachment 412032\ndiamentka, 21 Listopad 2011


Pracownia alchemiczna: Od Sasa do Lasa\nAutor: wiedźma z podgórza o 4/04/2014\nsmerfetka 5 kwietnia 2014 12:38\nSiwtne , krótkie opisy ,bardzo mi się podobają , cieszę się ze Mirage też ci się spodobał, a ja ostrzę zęby na Syed Junaid Alam, Banafsaj Night, ponieważ Madness kocham!\nwiedźma z podgórza 8 kwietnia 2014 18:36\nWierzę, ze takie opisy się podobają, nie tylko Tobie. :) Jednak żeby je zrobić, trzeba wcześniej przetestować odpowiednią ilość perfum, które z różnych powodów nie kwalifikują się do pełnych opisów, co zazwyczaj zajmuje trochę czasu.\nJakby co, mogę odłożyć dla Ciebie próbkę BN. :)\nsmerfetka 8 kwietnia 2014 19:28\nzobaczyłam cenę BN i mnie powaliło,,,kurcze za jakość trzeba płacić nie ma to tamto:(\nBrulion malarski. Justyna Neyman 5 kwietnia 2014 21:13\nOżesz. Po Lady Avebury (w typie Bottegi v. Legere) drugi Oriflame który się dobrze zapowiada!\nwiedźma z podgórza 8 kwietnia 2014 18:38\nMnie zachwycił Sir Avebury ale skoro Lady też dobra to trzeba wystarać się o próbkę. :) Moim zdanie ogólnie jeżeli chodzi o perfumy, to Oriflame "daje radę" [na pewno częściej, niż Avon].\nsmerfetka 8 kwietnia 2014 19:29\nTeż mi się Lady podoba:) Delikatny ale ładny!\nPola 6 kwietnia 2014 12:37\nLubię opisy od Sasa do Lasa :) ! Na Zielone kiczowate Ori poluje od dłuższego czasu ale tak jakoś nam się nie składa...to spotkanie. W katalogach go nie ma ale opisy coraz bardziej każą go odnaleźć i wypróbować.\nwiedźma z podgórza 8 kwietnia 2014 18:42\nMogę podrzucić próbkę, jeżeli taka ilość Cię zadowoli. :) Znaczy katalogu już ich nie ma?? O.o Dziwię się, bo kiedy szukałam info, zabłądziłam na stronę internetową marki i tam Mirage wyglądało na normalne, produkowane perfumy. Choć może jeszcze nie zdążyli zaktualizować... co jednak wydaje się naciąganą teorią.\nsmerfetka 8 kwietnia 2014 19:30\nMirage był w ostanim katalogu za 59 zł!\nsmerfetka 8 kwietnia 2014 19:31\nWiedźmo podaj mi adres to Ci wyślę próbkę Lady, wreszcie jakoś Ci się zrewanżuję:)


balin - BraciaSamcy.pl\nbalin replied to Montella26's topic in [ŚWIEŻAKOWNIA] - 'Moja historia'.\nŻeby dobrze zrozumieć jej stan, to dobry przykład jest taki: srać się chce, a do kibla daleko.\nbalin replied to Arthur Morgan's topic in Na linii frontu; podrywanie\nWg mnie to za bardzo się spinasz. Brakuje ci dystansu, a niestety kobiety to wyczuwają. Wbrew tomu co się mówi, nie ma tu jednego standardu. Jedna jest szybka, druga powolna, trzecia myśli o innym i spotyka się, bo musi dojść do siebie, po kopniaku po byłym. Dobrze się z nią bawisz, nie jest nudno i ok.\nbalin replied to Brzytwa's topic in Śmieszne\nbalin replied to Chadernest's topic in Na linii frontu; podrywanie\nbalin replied to papaDaz's topic in [ŚWIEŻAKOWNIA] - 'Moja historia'.\nTa pewnie nasienie innego samca.\nIle mężatek ma na koncie zdradę/zdradza? Orientacyjna dyskusja\nbalin replied to jankowalski1727's topic in Rozstania, zdrady, prawo rozwodowe.\nOne nie muszą szukać, to ich szukają. :)\nbalin replied to ds1's topic in Na linii frontu; podrywanie\nHiszpan o tym wie. Dlatego spotkania z panią, tylko czas od czasu. I dlatego z nią za wiele nie gada, tylko rucha.\nCzy ona mnie podrywa? Poradźcie okiem osoby trzeciej\nbalin replied to jankowalski1727's topic in Na linii frontu; podrywanie\nPiszesz o niej z wielkim szacunkiem i uznaniem. Przynajmniej ja tak odbieram.\nWygląda jakby pani była dla Ciebie z wyższej ligi.\nbalin replied to horseman's topic in Moje doświadczenia ze związku, małżeństwa\nWiele kobiet utożsamia się z feministami, nazywa siebie feministką, mimo że z zachowania preferuje tradycyjny model stosunków z mężczyznami. Każdy wie jaki. To jest dopiero u kobiet dziwne.


Szpitalne Oddziały Ratunkowe po nowemu? - Dziennik Warto Wiedzieć\nDo konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego. Projekt zakłada kompleksowe zmiany, które mają przyczynić się do sprawniejszej i efektywniejszej obsługi pacjentów w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych oraz ujednolicenie standardów udzielania świadczeń z tego zakresu w całej Polsce.\nOsoby zgłaszające się do SOR będą pobierały z biletomatu bilet z oznaczeniem czasu przybycia i indywidualnym numerem pacjenta. Po zarejestrowaniu przez rejestratorkę pacjent zostanie poddany wstępnej segregacji.\nSegregacje medyczna osób zgłaszających się do SOR prowadzona ma być według jednolitych warunków z użyciem pięciu kategorii pilności udzielonych świadczeń. Pacjenci otrzymają następujące kolory pozwalające na ich wstępna segregację:\nkolor czerwony – oznaczający potrzebę natychmiastowego kontaktu z lekarzem,\nkolor pomarańczowy oznaczający czas oczekiwania na kontakt z lejarzem do 10 minut,\nkolor żółty oznaczający oczekiwanie na pierwszy kontakt z lekarzem do 60 minut,\nPodczas oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem, pacjenci SOR będą pozostawali pod opieką osób odpowiedzialnych za segregacje medyczną. W odniesieniu do osób zakwalifikowanych do kategorii zielonej bądź niebieskiej ponowna segregacja będzie przeprowadzana nie zadziej niż raz w ciągu każdej godziny oczekiwania. Osoby te będą mogły zostać skierowane do miejsca udzielania świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, o ile miejsce takie będzie znajdowało się w lokalizacji SOR. Pozostali pacjenci będą informowani o możliwości uzyskania świadczenia u świadczeniodawcy POZ.\nWprowadzony zostanie także wymóg posiadania w SOR, sprzętu na wymianę z zespołami ratownictwa medycznego, w zakresie desek ortopedycznych z kompletem pasów, w celu usprawnienia pracy zespołów ratownictwa medycznego i zapewnienia natychmiastowego powrotu do przyjęcia kolejnego zgłoszenia, po przekazaniu pacjenta do SOR.\nZe względu na rosnący udział ratowników medycznych w strukturze zatrudnienia w SOR oraz problemy z obsadą stanowisk pielęgniarek oddziałowych, rozporządzenie umożliwia utworzenie stanowiska pielęgniarki koordynującej lub ratownika medycznego koordynującego prace innych ratowników medycznych oraz pielęgniarek, pod warunkiem spełnienia przez nich wymogów dotyczących wykształcenia i posiadania 5- letniego doświadczenia w SOR.\nRozporządzenie przewiduje również, ze w SOR powinien być zapewniony natychmiastowy dostęp do badania tomografii komputerowej, wraz z opisem.


Luke Becker i Patrick Hansen powalczą w sobotę o udział w tegorocznych Indywidualnych Mistrzostwach Świata Juniorów | Nowiny\nLuke Becker i…\nMichał Czajka 16.06.2018\nLuke Becker (na zdj. w rozmowie z Gregiem Hancockiem) o awans do cyklu Indywidualnych Mistrzostw Świata Juniorów powalczy na torze w Vetlandzie K_kapica_afk\nZ każdego turnieju awans uzyska po czterech zawodników. Luke Becker z rzeszowskiej Stali powalczy na torze w Vetlandzie. Wydaje się, że głównymi faworytami do awansu w tej właśnie rundzie będą: Daniel Bewley, Gleb Czugunow, Dominik Kubera czy Davis Kurmis. Becker jednak w pojedynku z KSM Krosno pokazał, że jest w niezłej formie i zapewne tanio skóry nie sprzeda.\nW Libercu pojedzie natomiast zawodnik krośnieńskich "Wilków" Patrick Hansen. Duńczyk w zeszłym roku brał udział w cyklu i zapewne chciałby się tam również pojawić w tym sezonie. Jego najgroźniejszymi rywalami będą Polacy: Maksym Drabik i Daniel Kaczmarek.\nW trzeciej rundzie w Rawiczu rezerwowym będzie wychowanek rzeszowskiej Stali Wiktor Lampart.


Pokażcie pazurki... Ale te naturalne - cz. XIX + przeogromna dawka plotek! - Strona 150 - Wizaz.pl\n2013-06-02, 15:54 #4471\nnooooo i ja nie rozumiem dlaczego ja się sama nad makijażem męczę, albo rozmyślam nad kosmetyczką!!! Malina, ty się normalnie ie wykręcisz od pomalowania mnie!\nnoooo chyba nie omieszkam wypróbować w niedalekiej przyszłosci... tak słuzy wam to cudo... ze grzechem byłoby nie spróbować!\nhmmm też widzę masz tendencję do takich neispodzianek koszmarnych. Jak ja...\nto dokładnie ten krem co Prezio wkleiła ten\nZnaczy, ten z tych trzech jakie Sylveco ma, najbardziej działa na gojenie i takie tam.\nO matko będzie epopeja... sorry...\nJa go mam i używam już ze 3 tygodnie. Jest rewelacyjny.\nUżywam lekkiego nagietkowego na dzień, pod makijaż - sprawdza się świetnie. Zawsze jak umyję buzię żelem to mam milion suchych skórek - ten kremik nałożę, odczekam kilka sekund i nakładając makijaż nie ma ani jednej suchej skórki, którą podkład mógłby podkreślić!\nFajnie się rozprowadza, jest taki lekki i kremowy.\nNa noc natomiast używałam równocześnie z tym lekkim nagietkowym, tego. Krem treściwy, ma konsystencję i kolor trochę jak margaryna, zapach hmmm średni taki jak apteczne maści trochę, dość tłusty, ale tak przyjemnie tłusty jak dla mnie... Smaruję się na noc i po 2h jeszcze jest na twarzy jakiś film... nie tłusty jak smalec, ale no coś zostaje. Pościeli jednak nie brudzi ani nic takiego.\nTutaj mam zastrzeżenia do wydajności, trzeba go trochę jednak nałożyć, żeby pokryć buzię całą (wg. producenta stosować go można albo na całą twarz albo na jakieś obszary ze zmianami). Ja walę codziennie na całą łącznie ze skrawkiem szyi, a ooo\nCo mogę powiedzieć ogólnie, bo nie wiem który z nich zrobił tak na prawdę robotę. Stosowałam je na raz...\nWidzę wyraźną poprawę stanu skóry. Wiecznie miewałam jakieś syfy, kilka razy w miesiącu czasem nawet - a standardowo raz na pewno jakaś katastrofa, wielka gula czy coś, która goiła się tygodniami a jak zaczynała blednąć pojawiała się nowa tuż obok. A w między czasie dużo jakiś drobniejszych zmian. Takich - wyciskasz - strupek - dwa dni i po sprawie (tak wiem, że nie wolno... ale ja wyciskam...).\nNo i mam wrażenie, że nie dość, że te kremy przyspieszyły znacznie gojenie się takiego ufo jakie miałam na brodzie (wraz z olejkiem z drzewa herbacianego, ale jednak sam olejek tak aż piorunem nigdy nie wygoił nic), dodatkowo skóra wygląda ładniej, nie pojawia się tyle syfków. A jak się coś pojawia to jest to takie zgaszone od razu. Przed tymi kremami potrafiłam się codziennie budzić z czymś nowym gdzieś...\nSama nie wiem czy to efekt placebo, ale na prawdę widzę zmianę. Od dawna tak swobodnie nie czułam się wychodząc gdzieś bez makijażu (do sklepu na dół np)... Bo nigdzie dalej raczej bez tapety nie chodzę, ale jednak! Kiedyś to nawet do Biedronki trochę korektora musiałam nałożyć... (tutaj zaznaczę, ze to dopiero niecały miesiąc. Możliwe, że bliżej okresu znowu jakaś masakra mnie dopadnie, ale mam nadzieję, ze nawet jeśli, to szybciej się zagoi).\nBuzia jest też lepiej nawilżona. Mam chyba dość wysuszający żel do mycia, który z kolei dobrze oczyszcza... wiec miałam zawsze sporo suchych placków po myciu. Teraz nakładam krem i jest super, wiadomo - do następnego mycia, ale w ciągu dnia nie zauważam przesuszenia.\nJak teraz na to patrzę, może nawet trochę ograniczyło się wytwarzanie sebum przez moją skórę. Kiedyś siedziałam cały dzień w domu, nie ruszając buzi, nie zmywając nic itp... i po 2h miałam cały nos i czoło tłuste.. Teraz jakby mnie. Ale to w tej chwili zdałam sobie z tego sprawę, musiałabym to akurat poobserwować bardziej.\nTakże, no warte są wypróbowania! Mam zapas innych kremów z promocji i nie wiem jak je zużyję, bo aż żal mi się rozstać z Sylveco!\nDziękuje kochana to lecę zamawiać. U mnie też cała sterta kremów ale albo zapychaja i sie robią własnie takie gula alb powodują wysyp\nBoję sie tego na noc, mówisz że tłustawy ?? Kupię na poczatek ten nagietkowy i zobaczymy\n2013-06-02, 16:27 #4472\nno i teraz jak gdzieś w pl ktoś obrabuje bank faktycznie, to pierwsze kogo zgarną będzie klub lakieromaniaczek\nTo taka infiltracja\nTaaa, mój dużo wnoszący post Idę chyba uczynić sobie jakieś spa\n2013-06-02, 16:45 #4473\nTak jak mówię, pierwsze wrażenie jakie na mnie wywarły te kremy jest niesamowite. Z tym, ze np o takie hiper super działanie gojące podejrzewam bardziej ten na noc. Jakoś mam wrażenie, że jednak jak bardziej treściwy to bardziej działa. Np po nocy mogłam któregoś dnia z tego ufo mojego zdjąć całkiem złuszczony naskórek, pod spodem już była nowa różowiutka warstwa skóry, zagojona na gładko (łatwiej zakryć korektorem ). Ja stawiałam na kompleksowe działanie i widzę rezultaty.\nNie mam pojęcia jak zadziała sam lekki. A w sumie jak zamawiasz gdzieś i będziesz płacić za przesyłkę (poszukaj najpierw czy stacjonarnie nie znajdziesz, ja na naszym zadupiu miałam kilka aptek z tymi kremami)to bardziej opłaci się przesyłka z dwoma...\nNie żebym jakoś namawiała, bo wiadomo że jest ryzyko, ze ci nie posłuży..\n2013-06-02, 18:01 #4474\nBiedactwo Ucałuj go ode mnie.\nSwatch żółtego piaska z wibo na jednym paznokciu\nNie kusi. Uf\nCzy ktoś tutaj mówi o znikających przebarwienia? To coś dla mnie! Chyba muszę poszukać w końcu sponsora\nU mnie widać natychmiast, bo sa małe.\nDziś mposzłam na badanie skóry z Erisem i pani spytała czy mam makijaż\nNie miałam nawet tuszu\nO matko biedaczek ukochaj go\nNo u mnie ta pogoda jest tragiczna 14 stopni, leje, grzmi, ciemno jak nie powiem gdzie zgnilizna sama\nŚnieguś to się cieszę - powiem Ci że nie pomyślałam nawet o przebarwieniach a to przecież logiczne nie??\nDostałam jeszcze z tej serii próbkę maseczki, użyłam po żelu ale kilka dni później wylazła ta gula nieszczęsna i teraz nie wiem czy to rosło już wcześniej a żel i maska to wyciągnęły czy maska to spowodowała\nHmm.... Jak zniknie powtórz test może?\nJa ostatnio bardzo polubiłam Tołpę do naczynkowej. Możer na noc dla Ciebie?\n2013-06-02, 18:07 #4475\nMiałam tylko próbkę więc nic straconego\nMam Tołpę i tonik i krem ale regenerująco- normalizujący i powiem Ci że szału nie ma\nMoże ten nagietek\nI wcale sie nie dziwię że badane tak wyszło masz cudowną cerę - nawet jak byłam niemowlakiem to pewnie takiej nie miałam\nCzas edycji: 2013-06-02 o 18:15\n2013-06-02, 18:10 #4476\ndostałam jakieś awizo jak byłam w domku... czy to był box?\n2013-06-02, 18:16 #4477\nTo nagroda za pilną naukę a jutro odbiór i nagroda za zdane egzaminy\n2013-06-02, 18:20 #4478\nWiadomo, ze nie wszystko będzie fajne. Ja szukałam kremu bez parafiny. ten ma niezly skład- arnika, kasztanowiec, shea, Fajnie nawilża, u mnie nie zostawia tłustej warstwy, i ma zielony kolor- czyli lekko kamufluje.\nInna rewelacyjną rzeczą od nich jest maska antocelulitowa....\nDrogie perońsko, bo około 7 za jednorazowa saszetkę, ale działanie..... Normalnie centymetr mniej w udzie! I taka jędrna skóra.... Cudo.\nBadanie pokazało, że sucha jest.\nAle, że dziś??\n2013-06-02, 18:32 #4479\nNo właśnie, dzisiaj? :O\nPodpisuję się pod tym co napisała Mgiełka Kremy są niesamowite, lekkie, poprawiają koloryt skory i wyrównują nawilżenie. Cudne Są bardzo wydajne- mi niecała pompka starcza na całą twarz.\n2013-06-02, 18:37 #4480\nPofrunęłam dziś do rosa i kupiłam niebieski piasek Lovelka\nW mojej wsi ich jeszcze nie ma\nA propos włosów... Kto mi wyjaśni co to za wysyp włosomaniaczek tutaj dzisiaj był?\nZ tymi moimi "loczkami" to tak nie bardzo ledwo jakieś krzywe fale wychodzą, no i poddałam się ze stylizacją, wyprost po 2 h od ułożenia xD loczki to tylko na grzywce dlatego gdy schnie trochę ją podpinam, bo odstaje od reszty Próbowałam już wielu sposobów, za każdym wychodziło tak samo, więc stawiam na pielęgnację, i koczka na noc, więcej nie uda mi się już chyba z nich wykrzesać niestety :/\nKeratynę hydrolizowaną polecam, może pomoże w skręcie. Stylizacja męską isaną się u mnie sprawdza ostatnio. Chyba nic lepiej nie trzyma.\nwidzisz, w tym spamie jest miejsce na piękne paznokcie\na kiedy Ty pokażesz swoje?\nEeee...ten tego no :P dobra, coś wstawię. Dzisiaj będę skracać znowu.\nPrzeszło mi to przez myśl Ale, kurtka, żeby top dawać na piasek?\nA to w żadnym ludzku języku nie jest...\nA translator google? :P\nEee, pewnie w piątek\nTak, tak...kuście dalej...wrr\n2013-06-02, 18:40 #4481\nJa mam problem żeby o połowę mniejszym pędzelkiem nie uciapkać sobie pół twarzy\no, a takiego pojęcia nie znałam\nha! wiele możesz się jeszcze nauczyć\nWiem, też go mam. Tylko nie malowałam..\nmoja mama nim dzisiaj paznokcie maluje, przybiega do mnie i woła ,,Natalia patrz co mi się stało z tym lakierem'' a chodziło jej o wykończenie\ntak, awizo z 31.05 ja w domku na Boże Ciało byłam, dzisiaj do Lublina wróciłam a tam magiczna karteczka\n2013-06-02, 18:48 #4482\n2013-06-02, 18:59 #4483\nUżywałam isany, doszłam do połowy opakowania, fale wychodziły ale i tak się rozprostowywały, nie mówiąc już co było rano xD Zaszalałam i zrobiłam sobie włosy jakoś na Wielkanoc, na zjazd rodzinny iii grzywka fajnie do rana ładnie wyglądała, natomiast na każdym paśmie została marna krzywa fala Używałam też pianek, żelu lnianego, żelu z bielendy, mrożącego, po wszystkim było niestety tak samo :/\nAby nie było całkiem offtopowo, to tak mi się wczoraj podobały wasze kwadraty, że odłamały mi się końcówki u małego i środkowego palca (na szczęście straty nie są bardzo duże) Ale jak tak dalej pójdzie to ja migdałów nie wyczaruje\nCzas edycji: 2013-06-02 o 19:00\n2013-06-02, 19:00 #4484\nA widzi! To na pocztę z rana brykaj\n2013-06-02, 19:05 #4485\nmamuśka niedoświadczona w piaskach\no tak! zaliczenie na 9 poczta od 9 ale po zaliczeniu lece od razu\n2013-06-02, 19:07 #4486\npomalowałam piaseczkiem czerwonym I tak na niego pacze i tak mi się podoba, że chyba pragnę więcej kolorów jednak... A już myślałam, że te dwa, co mam mnie zaspokoją\nCzas edycji: 2013-06-02 o 19:10\n2013-06-02, 19:08 #4487\nwidzisz, nie tylko my się musimy uczyć\n2013-06-02, 19:30 #4488\nBry dziś mam dla Was pazurki mojej przyjaciółki w moim wykonaniu jak zawsze więcej zdjęć na blogu TU [KLIK]\nnie umiem zbliżeń ogarnąć na aparacie domowym\nale Ci pasuje! super\nAnulka on faktycznie wpada wzieleń ja bym powiedziała że on taki przybrudzony lazurowy jest\nNa fotce różnica w fakturze pomiędzy Lovelkiem a P2.\nP2 malowałam na Lovelku wiec możliwe przekłamanie\nP2 jest bardziej matowy i brokat dużżżżżżżżżżo drobniejszy\nto dobrze mi się zdawało\nwczoraj testowałam cudo od Ciebie, na razie bardzo pozytywne wrażenia! chociaż jak się tym ciapałam to miałam wrażenie jakbym się tylko wodą posmarowała, nie wiedziałam czy nie za cienko, ale chyba skoro zadziałało to nie\nCały czasz pracuje nad kształtem, i pytanie do was czy wyglądają kształtem w porządku? Bo ja już sama nie wiem\nZdjęcie z różowymi sprzed tygodnia, takie jakieś krzywe, niestety tylko takie posiadam.\nAktualne to niebieskie z dziś jeszcze świeże i miejscami lakier się nie domył - zrobione łupami z rossmanskiej promocji\nZdobienia robicie lakierami czy może przy użyciu farbek?\ntak jak dziewczyny pisały - trochę głębiej boczki\nJeeej, nie jestem sama Jestem prawie pewna, że kupię tego Wibosia/Lovelka (nie wiem co to )\nno i Smutku chciałaś śliwkę to proszę\nmałpiszon nie do uchwycenia\nale ma dziwny pędzelek nie umiałam sie nim obsłużyć, powylewałam na skórki, głównie w prawej ręce, a do tego szybko z końcówek ucieka\ndlatego dziś czeka mnie zmiana mani\nale kolor obłędny\njoko sweet plum 117\ni sztuczne światło\nHByłam wczoraj w "Saharze"i jak pytałam się o lakiery piaskowe to pani pokazała mi Evelinki holo .\ncicho, teraz nie pisać, bo nadrabiam\nmiałam dzisiaj 3 egzaminy na studium kosmet.\nto ja się chyba wyłamię - bo mi się podoba\n2013-06-02, 19:36 #4489\nCudne Są bardzo wydajne- mi niecała pompka starcza na całą twarz.\nojjj to u mnie nie ma tak dobrze, trochę więcej muszę użyc..\nAle przy tym lekkim to pikuś, niewydajny wydaje mi się ten z betuliną... sporo go muszę użyć, bo jest taki jakby gęsty.\n2013-06-02, 19:44 #4490\nJa w ten z betuliną muszę się też zaopatrzyć Tylko na razie mam jeszcze kremy na noc i nakładam ich dużo żeby wykończyć :P\n2013-06-02, 19:57 #4491\nkurczę no! nadrabiam sobie wczoraj w najlepsze, a tu znowu trach i nie ma netu\njuż dwa razy przychodzili z tepsy\nDzisiaj czwarta piątka w indeksie z pracowni kosmetycznej\nno i dzisiaj losowałam zabiegi do przeprowadzenia na egzaminie czeladniczym\npotrzebuję modelki, która się zgodzi na tortury\nmedea piękne pazurki i dłonie takie masz kształtne podoba mi się! także element ze sreberka\nśniegusku flormary no i pigmencik zacny\nalu nudziakowo-flejksowe *_*\nchucky ja bym je zaokrągliła w jajeczka\nyen chic i ptaki lubię ptaki\newalucja to dobrze, że nie kazałaś czekać, bo bym przewaliła\na tak to chociaż raz mi się udało\nagaszak mnie się podoba piach od lovely\nmiau ale dajesz tymi neonami\nkarolciu witam Panią szanowną i podłamane pazurki ale jaki frenchyk ładny\nvivv nie mam pytań!\na dzisiaj zaraz nadrobię resztę\n2013-06-02, 20:11 #4492\nPostaram się coś z nich stworzyć ale coraz bardziej wątpię w to że te migdały mi wyjdą, już raz spaprałam sprawę ale zobaczę co z tego wyjdzie jak nic ciekawego to będę musiała je przerobić później na kwadraty\n2013-06-02, 20:46 #4493\n2013-06-02, 21:26 #4494\njaki zabieg wylosowałaś?\nmuszę się wyszaleć po tym spokoju maturalnym\n2013-06-02, 21:27 #4495\nDziewczyny uciekam bo jutro znowu w środku nocy muszę wstać\nMilego tygodnia i Smo powodzenia trzymam kciuki oba\n2013-06-02, 21:59 #4496\noj, mama już krzyczy na mnie za lakiery i kosmetyki..\njakie zabiegi wylosowałas? jakie tortury, chciałabym chyba być Twoją modelką\nno i miłego dnia! trzymaj sie cieplutko\npoddałam się z biochemią, a teraz jedyne co mi w głowie siedzi to awizo\nchcę na pocztęęęęęęęęęęęę!\n2013-06-02, 22:02 #4497\npodziel się z nią, to nie będzie krzyczeć\nrozwala mnie ten mem\n2013-06-03, 06:53 #4498\nBLE BLE co za pogoda\npada pada leje pada\ntym miłym akcentem witam się dziś z Wami\n2013-06-03, 06:56 #4499\nco jakiś czas jej lakiery podrzucam...\nbrrr, zaraz lecę na biochemię, potem 4 sprawka oddać, do sklepu i na pocztę\noj Ala, Ala. dżem dobry!\nja już mam wywalone na wszystko dzisiaj poza pocztą...\n2013-06-03, 07:23 #4500\nno co Smoo jest radość\nw ogóle to mój tablet zmienia Twój nick na Smok\nkciuki trzymam jakby co


Dantex rozpoczął budowę Osiedla Dobrolin\nDantex S.A. deweloper biurowy i mieszkaniowy oraz właściciel sieci placówek medycznych Dantex-Med uzyskał pozwolenie na budowę pierwszego etapu Osiedla Dobrolin. Inwestycja powstanie na warszawskiej Woli, a jej całkowita powierzchnia użytkowa wyniesie ponad 52 tys. mkw. Prace budowlane ruszyły na początku lipca. Na działce o powierzchni ok. 2,1 ha powstaną siedmio i dziewięciopiętrowe budynki. Projekt obejmuje mieszkania popularne (głównie 2-3 pokojowe) o podwyższonym standardzie wraz z garażem podziemnym. Przewidziano także część usługową, w której znajdzie się m.in. kolejna placówka Centrum Medycznego Dantex-Med oraz powierzchnie biurowe.\nOsiedle Dobrolin zlokalizowane będzie między ulicami Wolską i Jana Kazimierza w odległości 5 km od ścisłego centrum Warszawy. W pierwszym etapie inwestycji powstanie 221 mieszkań oraz 10 lokali handlowo-usługowych o powierzchni ok. 700 mkw. Najmniejsze mieszkania mają powierzchnię 30 mkw, a największe prawie 100 mkw.Deweloper prowadzi sprzedaż w systemie płatności 15/85. Oznacza to, że 15% wartości mieszkania wpłaca się przy podpisaniu umowy, a pozostałe 85% przy odbiorze kluczy. Ceny wahają się od 7 600 zł do 8 800 zł za mkw.Osiedle zaprojektowała pracownia architektoniczna BRITT-PLAN, znana w Warszawie m.in. z realizacji projektu Melody Park na Mokotowie.Zakończenie pierwszego etapu inwestycji planowane jest na czwarty kwartał 2009 roku, a ostatniego etapu na koniec 2011 r.\nOgłoszenia: mieszkania na sprzedaż, Warszawa Wola


Min. P. Czarnek: Nauczanie zdalne nigdy nie zastąpi stacjonarnego – RadioMaryja.pl\nJesteś tutaj: Strona główna / Informacje / Polska / Min. P. Czarnek: Nauczanie zdalne nigdy nie zastąpi stacjonarnego\n📍#Sejm. Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży\nInformacja ministra @CzarnekP na temat nauki w trybie zdalnym, nowej podstawy programowej nauczania, a także nowych zasad rekrutacji na studia wyższe\n🔴LIVE📺➡ https://t.co/DGsSjE9fH6@MEN_GOV_PL pic.twitter.com/UFKAEDxFmC\n— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) December 11, 2020\nDlatego – mówił – resort chce, aby „zaraz po tym okresie świąteczno-feryjnym uczniowie wracali do szkół, choćby stopniowo”.\n„To absolutnie niezbędne, żeby rozwiązać wiele problemów wskazywanych w kontekście nauki zdalnej” – podkreślił szef MEiN.\n„Reagujemy najszybciej jak jest to możliwe na aktualną sytuację pandemiczną” – przekonywał.\nZwrócił jednocześnie uwagę, że decyzje i działania podejmowane są w wyniku konsultacji i zaleceń środowisk lekarskich, epidemiologów i wirusologów pracujących przy premierze Mateuszu Morawieckim.\n„Proszę przyjąć do wiadomości, że ludzie, którym autentycznie leży na sercu dobro edukacji, zajmują się tym problemem nie dlatego, że chcą państwu dokuczyć, tylko dlatego, że chcą, aby polscy uczniowie mieli lepiej w szkołach w tym trudnym okresie, żeby mogli nauczyć się jak najwięcej” – mówiła.\nPoinformowała również, że zamierza przekazać ministerstwu dokument z szeregiem rekomendacji na temat dalszych działań w edukacji.\n„Apeluję, żeby pan przeczytał te rekomendacje, niektóre zrealizował i przestał szukać argumentów na to, jaki pan jest wspaniały. Proszę zająć się dobrą pracą na rzecz polskiego ucznia” – powiedziała, zwracając się do Czarnka.\n„To normalne, że mamy dzisiaj lepsze łącze internetowe, lepszy sprzęt. Świat się zmienia i rozwija się dostęp do cyfryzacji. Nie ma się czym chwalić. Najwyższy czas opierać się na swoich osiągnięciach, a nie na krytyce poprzedników. Chyba że się tych osiągnieć nie ma” – powiedziała.\n„Bo gdyby chociaż jedną dziesiątą energii i pracy, jaką wkłada pan w krucjatę różańcową na polskich uczelniach, włożył pan w przygotowanie systemu oświaty do edukacji zdalnej, to być może dzisiaj bylibyśmy w innym miejscu” – wskazała.\nAle – dodała – „niestety jesteśmy tu, gdzie jesteśmy, i sytuacja jest bardzo, bardzo zła”.\n„Chcielibyśmy merytorycznej pracy i nadal jej oczekujemy” – podkreśliła.\nDodała, że przekaże do ministerstwa przygotowane rekomendacje, a także pytania, które padły podczas posiedzenia, aby ministerstwo mogło odpowiedzieć na nie pisemnie.\nTagi: nauka zdalna, prof. dr hab. Przemysław Czarnek, Szkoła\nSamorząd lekarski pozytywnie o założeniach programu szczepień przeciw COVID-19,... SN: Nie będzie zawieszenia sprawy immunitetu sędziego, który orzekał w stanie...