Chorwacja - nauka jazdy dla początkujących ;-) - forum Fly4free\nChorwacja - nauka jazdy dla początkujących ;-)\nTemat postu: Chorwacja - nauka jazdy dla początkujących ;-)\n#1 Wysłany: 01 Wrz 2014 21:53\nSalony Splitu (dzień pierwszy)\nZ czym nam się kojarzy Chorwacja? Z rajskimi plażami, ze strzelistymi palmami wzdłuż promenady, ze słońcem grzejącym nieprzerwanie od początku do końca wakacji, z błękitnym, gładkim jak stół morzem, na którym ktoś hojną ręką rozsypał cudowne, zielone wysepki, z białymi żaglami kluczącymi po rozgałęzionych zatoczkach. To wszystko prawda. To wszystko tam jest. Po prostu słoneczne eldorado, cel wakacyjnych pielgrzymek. Człowiek przyjeżdża, aklimatyzuje się w minutę i z miejsca rozpoczyna jedno lub dwutygodniowe leżakowanie, zalega na plaży i już tylko przekręca się z boczku na boczek, dopieszcza opaleniznę, przez okulary przeciwsłoneczne leniwie toczy wzrokiem na dynamiczną rzeczywistość: ooo mewa przeleciała, ooo łódka płynie, ooo Miss Chorwacji przeszła, ooo i druga; może podejdę, zagadam; eee, może później, pierw drink orzeźwiający z parasolką, bo lód mi się stopi. Ech, żyć nie umierać. Za to kocham Chorwację. W czasie mojego wyjazdu też tak leżałem i kontemplowałem; znaczy … przez godzinę leżałem i kontemplowałem. W końcu ile można leżeć na plaży, skoro dookoła tyle pięknych miejsc: wysp, gór, rzek, lasów i zabytków. Chorwacja to nie tylko plaża. Chociaż w moim przypadku również i plaża grzechu była warta, wyjątkowa pod każdym względem, jedna z najpiękniejszych plaż świata. Ale o tym później.\nJak trafić do tego raju? Przecież to musi kosztować fortunę. Nagle na forum fly4free użytkownik perpolo podzielił się informacją, że mogę tam być już za 253 zł i to z dużym (do 20 kg) bagażem rejestrowanym. Nie, takiej oferty nie można ot tak sobie zignorować. Tanie bilety z Warszawy do Zadaru oferowało szwedzkie biuro podróży Scandjet, które dla przelotów do słonecznej Chorwacji czarteruje samoloty polskiej linii lotniczej Enter Air. Wiadomość lotem błyskawicy podchwycona została przez stronę główną fly4free, zelektryzowała wszystkich i od tego momentu zaczął się wyścig. Wyścig po bilet. W zeszłym roku tanie bilety Scandjetu do Chorwacji rozeszły się w 10 minut, tym razem wyścig trwał aż pół godziny. Pewnie dlatego, że rezerwacji trzeba było dokonać na szwedzkim formularzu. Z pomocą tłumacza Googla przeszedłem przyspieszony kurs szwedzkiego i … udało się. Za 3 tygodnie będę w raju. Od środy 21 maja rano do niedzieli 25 maja wieczorem, całe 5 dni i 4 noce.\nW końcu nadszedł oczekiwany dzień. Na warszawskie Lotnisko Chopina dotarłem nieprzytomny o jakiejś barbarzyńskiej porze, przed godziną 6. Na telewizorze przeczytałem, że mój samolot startuje dopiero o 8.20, miast wcześniej planowanej 7.30. Przy odprawie bagażowej pani stwierdziła, to co wszyscy wiemy, że telewizja kłamie i odlot będzie zgodnie z planem o 7.30, a kontrola biletów przed wejściem na pokład również planowo rozpocznie się o 6.45. Gdy o 6.45 doszedłem do stanowiska kontroli biletów stwierdziłem, że to chyba pani z odprawy kłamie, bo nie było ani obsługi ani współpasażerów. Sam jak palec. Trochę się zaniepokoiłem. Gdzie są wszyscy. Na szczęście po kilku minutach niemrawo zaczęli się zbierać kolejni pasażerowie. Tłumów jednak nie było. Łącznie ze mną dokładnie 21 osób, w ogromnym Boeingu 737-400, który ma 168 miejsc pasażerskich. Każdy miał po kilka miejsc sypialnych. Luksus, tak to można podróżować. Co ciekawe, po pięciu dniach w drodze powrotnej sytuacja się powtórzyła; wracało mniej więcej tyle samo osób i w większości te same.\nJuż wiem, że pogoda będzie rewelacyjna. Chmur prawie nie ma. Kapitan głosem doświadczonego przewodnika wycieczek informuje: pod nami Wiedeń; a jak Wiedeń to i Dunaj przecież (ale szeroki, nawet z góry). Wszystkie głowy w oknach. Po niedługim czasie, już bez zapowiedzi wiedziałem, że jestem na miejscu: skaliste góry na wybrzeżu wyłaniające się z zielonych lasów, pasma podłużnych, ogromnych wysp równoległych do lądu, okrągłe, mniejsze wysepki z cudownie postrzępionymi liniami brzegowymi. Najlepiej widać z lewej strony samolotu. Przez chwilę leci wzdłuż wybrzeża, mija wyspy: Pag, Ugljan, Pašman, miasto Zadar. Zaraz, chwileczkę, czy to aby nie do Zadaru miałem lecieć. Zawracaj, natychmiast. Jeszcze trochę pomarudził, ale potem posłusznie zawrócił i od południa podszedł do lądowania na lotnisko w Zadarze.\nPort Lotniczy Zadar (kod IATA: ZAD) położony jest w odległości ok. 9 km na południowy-wschód od centrum Zadaru. Położenie ma wspaniałe. Zielona równina dookoła, pasmo górskie Welebitu na horyzoncie. Będę i tam, ale dopiero ostatniego dnia wycieczki. Lotnisko jest niewielkie, obsługuje głównie sezonowy ruch wakacyjny, jednak wydaje się, że działa całkiem efektywnie. Co roku zwiększa się liczba przyjętych samolotów i obsłużonych pasażerów. Posiada dwa prostopadłe pasy startowe, co w dużym stopniu uniezależnia je od warunków pogodowych. W Chorwacji ma to znaczenie. Mimo, że kraj jest bardzo słoneczny, to wiać potrafi naprawdę mocno.\nTylko wyszedłem z terminalu i od razu nowe doświadczenie. Nigdy jeszcze nie wypożyczałem samochodu. Zawsze jeździłem środkami komunikacji publicznej. Hmm, mówią, że zawsze musi być ten pierwszy raz. Pierwotnie również i po Chorwacji zamierzałem poruszać się autobusami: zbadałem połączenia międzymiastowe, potem system transportu miejskiego w Zadarze i w Splicie, przekopałem się przez rozkłady jazdy i ceny biletów. Wszystko po to, by stwierdzić, że tak się nie da. W krótkim czasie (5 dni) nie da się efektywnie zwiedzić tego skrawka Chorwacji, który sobie zaplanowałem. Za wypożyczeniem samochodu przemawiało kilka czynników. Po pierwsze, Chorwacja to nie tylko miasta z historycznymi zabytkami, ale przede wszystkim nieprzebrane bogactwo przyrody: góry, lasy, rzeki, wyspy i jeziora. Podczas, gdy pomiędzy głównymi miastami funkcjonują regularne połączenia autobusowe, to dojazd komunikacją publiczną do jakiegoś parku narodowego nie jest już taki prosty. Połączenia oczywiście są, ale stosunkowo rzadkie. Po drugie, hotele lub apartamenty położone poza centrami głównych miast są znacznie tańsze. Tańsze, nie znaczy gorsze, a nierzadko po prostu lepsze, z dostępem do plaży lub z basenem. Jednak skutecznie można tam dojechać tylko samochodem. Po trzecie, samochód zapewnia większy komfort podróżowania: klimatyzacja, bagażnik. Do torby podręcznej do autobusu na jeden dzień nie zapakuję: trampek, sandałów, klapek, butów turystycznych, krótkich, długich spodni, kąpielówek, kurtki; a do bagażnika – dlaczego nie.\nSamochód jest często traktowany jako dobro luksusowe. Myślałem więc, że i tutaj wydam majątek. W przekonaniu tym utwierdziło mnie przejrzenie ofert wypożyczalni z lotniska w Zadarze. Przejrzałem wszystkie 11 wypożyczalni. Przed sezonem, czyli w maju, ceny właściwie nie schodziły poniżej 100 zł na dzień. Trochę mnie to zmartwiło, ale wybitni matematycy mówią, że cena jest malejącą funkcją czasu poświęconego na szukanie, więc szukałem dalej. Nie wypożyczając dotychczas samochodu, nie byłem nawet świadomy, że również i na tym rynku funkcjonuje rozwinięta sieć pośrednictwa pomiędzy wypożyczalnią a wypożyczającym; podobnie jak na rynku hotelowym funkcjonuje wiele firm (np. booking.com) pośredniczących pomiędzy hotelami i gośćmi hotelowymi. No i znów przygotowania od początku. Tym razem trzeba przejrzeć pośredników. Wybrałem pośrednika Economy Car Rentals, który za równowartość 222,59 zł na 5 dni, czyli 44,52 zł na dzień wystawił mi voucher na wypożyczenie samochodu w wypożyczalni Oryx Rent a Car. W praktyce powyższa opłata składa się z prowizji pośrednika (31,92 zł) płatnej w euro przy rezerwacji i opłaty za wypożyczenie (190,67 zł) płatnej w chorwackich kunach w wypożyczalni po zwrocie samochodu. No za taką cenę to już można pojeździć. Voucher został wystawiony na Forda Fiestę lub coś podobnego. Na miejscu coś podobnego do Fiesty okazało się nowiutką, białą Skodą Fabią. Wspólnie z panem z wypożyczalni obeszliśmy samochód dookoła. Ach, najmniejszej ryski ani wgniecenia. Po prostu wspaniale. Wszystkie przyszłe, ewentualne uszkodzenia lecą na moje konto. Przy okazji poćwiczyłem chorwacki, przywitałem się z panem – Dobar dan (Dzień dobry), pożegnałem – Doviđenja (czytaj dowidzieńja; Do widzenia). No i teraz niech ktoś mi powie, że chorwacki nie jest podobny do polskiego. Na pożegnanie wręczyłem panu unikalny prezent z kraju nad Wisłą. Długopis z pięknym staropolskim napisem: I love Poland. Może wspomni o mnie życzliwie, gdy będę zwracał podrapane auto.\nBak pełny. Pogoda wyśmienita. Można ruszać. Podłączyłem nawigację przywiezioną z Polski, wyłączyłem podpowiedzi głosem Agaty, włączyłem głos Gorana; jakoś trzeba się osłuchać z chorwackim. Jako niedzielny kierowca, na początek wybrałem drogę najprostszą, czyli autostradę. Górami, serpentynami i przepaściami martwić się będę później. Określenie kierowca niedzielny i tak jest dla mnie zbyt łaskawe, bo samochodem jeżdżę średnio raz w miesiącu, krótkie odcinki po warszawskich przedmieściach, nawet nie zapuszczając się w dziki ruch śródmiejski. Chciałem jak najszybciej przeskoczyć autostradą na południe, z Zadaru do Splitu (ok. 150 km), zakładając, że za kilka dni wrócę sobie powoli nadmorską, widokową Magistralą Adriatycką (Jadranska Magistrala). Autostrada ma tylko dwa pasy ruchu w jedną stronę. Zupełnie mi to nie przeszkadza, bo jest zupełnie pusta. Tylko jeden samochód majaczy daleko na horyzoncie. Łatwo, miło i przyjemnie, jak na autopilocie, mknę przepisowe 130 km na godzinę. Krajobraz płaski, nudnawy. I była to pewna zmyłka, bo krajobraz niby płaski, ale nagle autostrada przelatuje mostem nad głęboką doliną rzeki Krka. Niespodziewanie nudny krajobraz zmienia się w tak przepiękną scenerię, tak że nie pozostaje mi nic innego jak gwałtownie nacisnąć na hamulce. Zaskoczyło mnie to. Planowałem, że Park Narodowy rzeki Krka odwiedzę za trzy dni, jednak zupełnie zapomniałem, że przecież i autostrada krzyżuje się z rzeką Na szczęście zaraz za mostem jest parking, gdzie można się zatrzymać i na spokojnie podziwiać wspaniałe widoki.\nMalownicza dolina rzeki Krka. Na ostatnim planie Krka wpada w Prokljansko jezero.\nPomiędzy filarami mostu można dostrzec Skradin – wrota do Parku Narodowego Krka.\nPrzeprawy drogowej przez rzekę strzeże Matka Boska od Drogi (Gospa od Puta). Jest to najwyższy posąg Matki Boskiej w Chorwacji (3,5 m).\nDalej krajobraz już nie usypia, pojawiają się wzgórza, na wzgórzach wiatraki. Szczytami wzgórz Trtal (po lewej stronie autostrady) na wysokości około 400-500 m biegnie rząd 14 wiatraków. Te majestatyczne, pięćdziesięciometrowe kolosy kręcą się niby ociężale, leniwie kroją powietrze. Z dala od siedzib ludzkich nikomu nie przeszkadzają, za to pięknie wkomponowują się w naturalną scenerię. No i co najważniejsze, robią coś z niczego; coś, czego nie widać (wiatr) zamienia się na inne coś, którego również nie widać (prąd). Silnych wiatrów w Chorwacji nie brakuje. Czasami są tak silne, że zamykane są mosty w obawie, żeby samochodów nie zdmuchnęło do wody. Dzisiaj jednak tylko umiarkowany wietrzyk; przyjemnie chłodzi od upału. Od czasu do czasu nawiewa mi tylko chmary jakichś owadów, które w zderzeniu z szybą z miejsca podlegają masowej eksterminacji. Szybę całą mam upstrzoną w ich zwłokach.\nZnawcą motoryzacji jestem nie lepszym niż kierowcą, więc nowego samochodu uczę się powoli. Odkryłem już, gdzie włącza się wycieraczki. Usunąłem dowody zbrodni na owadach. Teraz niepokoi mnie, że nijak nie mogę otworzyć wlewu paliwa. Na postoju kręcę w prawo, w lewo, z kluczykiem, bez kluczyka. Nic z tego, coś zakleszczyło się na amen. No nieźle, dopiero co dostałem nowy samochód i już go popsułem. Pocieszam się faktem, że bak wciąż mam pełny. Na razie nie zaprzątam sobie tym głowy. Problem odsuwam do czasu, aż zaświeci się rezerwa. Jadę dalej. Bezpieczeństwo przede wszystkim, więc zapalam światła, żeby być lepiej widocznym na autostradzie. Przynajmniej tak mi się wydawało. Dopiero, gdy jadąc ponad setką wpadłem w tunel, przekonałem się, że musiały to być chyba jakieś światła postojowe. Zapaliłem je, a potem pewnie zgasły w momencie włączenia silnika. Ciemność, widzę ciemność, deska rozdzielcza znikła, nic nie widać, z tyłu zostałem gruntownie otrąbiony. Szczęście, że tunele w Chorwacji są dobrze oświetlone, od góry lampami, od dołu odblaskami wzdłuż toru jazdy. Jakoś się przemęczyłem te 790 m bez deski rozdzielczej. Potem jeszcze tylko miałem powtórkę z rozrywki w Tunelu Konjsko, nawet trochę dłuższą powtórkę, 1.122 m. Oczywiście nadal nie odkryłem, gdzie włącza się te cholerne światła. Dlaczego w każdym samochodzie wszystko musi być gdzie indziej. Potem problem rozwiązał się sam. Po prostu nie było już więcej tuneli.\nZ autostrady zjechałem w stronę Splitu. Dzisiaj można do niego dojechać wygodną krajówką D1. Jednak przez długie wieki nie było szans, żeby z głębi kontynentu ot tak sobie bezkarnie wjechać do Splitu, do Dalmacji, czy ogólnie rzecz biorąc na wybrzeże Adriatyku. Rycerz znużony wojnami i bitwami, nie mógł ot tak sobie pojechać na wakacje, zajechać na koniu na plażę, zrzucić zbroję, opalać się i uzupełniać niedobory witaminy D przed kolejnymi krucjatami. Tak łatwo nie było. Wpierw musiał pokonać załogę Twierdzy Klis (chorw. Tvrđava Klis); a załoga, jak to załoga – zazwyczaj uzbrojona po zęby. Twierdza była nie do przejścia, np. Turcy w XVI w. zdobyli ją dopiero po 25 latach obleżenia. Twierdza położona na przełęczy między górami Mosor i Kozjak uważana jest za najbardziej strategiczną budowlę w historii Chorwacji. Mówi się, że Twierdza Klis, stanowi wrota do Dalmacji, albo nawet wręcz, że jest kluczem do Dalmacji (pierwotnie nosiła nazwę Kleisa od greckiego słowa kleis – κλείς – klucz). Zmierzałem do Dalmacji. Postanowiłem zatem poszukać klucza do Dalmacji. Dziś załogę Klisu stanowi jeden, niegroźny bileter; jak przysypia wchodzimy za darmo; gdy wzmaga czujność, uiszczamy myto w wysokości 20 kun (ok. 11 zł).\nWidoki wspaniałe. U stóp mam cały Split – przemysłowy, mieszkaniowy, portowy. Majowa zieleń tochę już wysuszona, ale jeszcze nie całkiem spalona słońcem. Z lewej góry Mosor, z prawej góry Kozjak, w oddali Morze Adriatyckie i wyspa Brač.\nNa pobliskich stokach rozłożyła się wieś Klis. Ma zaledwie 2,5 tysiąca mieszkańców; za to aż dwie szkoły. Szkolny harmider dolatuje na szczyt twierdzy. Jedna szkoła ma widoki na góry Kozjak (na powyższym zdjęciu), druga na góry Mosor. Opowieści szkolne, z którymi się czasem stykamy, „do szkoły zawsze miałem pod górkę“, tu nabierają dosłownego znaczenia. Spójrzcie na boisko na powyższym zdjęciu. Trochę się trzeba było napracować, żeby je zbudować. Po prostu wycięto kawałek góry. Teraz przynajmniej piłka za bramkę nie wypadnie, bo tam pionowa skała. Gorzej, jak wyleci na bok; wtedy przepadła.\nTu na górze wrzawa ze szkoły miesza się z miarowym postukiwaniem maszyn w kamieniołomie. Młoty i koparki cierpliwie zjadają zbocze gór Mosor w poszukiwaniu wysokogatunkowego wapienia.\nTwierdza tak strategicznie położona zawsze była łakomym kąskiem dla kolejnych wojsk przetaczających się przez Półwysep Bałkański. Jej kolejni lokatorzy to z grubsza rzecz biorąc: Rzymianie (ci starożytni), Chorwaci, Węgrzy, Wenecjanie, Turcy, Francuzi, Austriacy i znowu Chorwaci. Szczególnie zainteresowali mnie ci Węgrzy. Co u licha Węgrzy robili nad Adriatykiem. Czy rzeczywiście kiedyś mieli dostęp do jakiegoś innego morza, poza Balatonem. Okazuje się, że tak i to już w Średniowieczu. Dwa lata temu byłem w Budapeszcie, uprawiałem jogging na zielonej Wyspie Małgorzaty (Margit-sziget), położonej na pięknym, modrym Dunaju. Swoje wrażenia z pobytu w węgierskiej stolicy i historię Małgorzaty opisałem w relacji „Wakacje u Bratanków“ (zachwycający Budapeszt) http://www.fly4free.pl/wakacje-u-bratan ... budapeszt/ Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że Małgorzata urodziła się właśnie tutaj, w Twierdzy Klis, w 1242 r., w czasie, gdy jej ojciec, król węgierski Bela IV, musiał chronić się tutaj przed inwazją mongolską. Małgorzata ciągle się modliła, pościła, samobiczowała, ale też i ciężko pracowała, pomagała chorym. Była jedną z pierwszych kobiet mistyczek i stygmatyczek w Kościele katolickim. Mimo, że zmarła młodo (28 lat), jej osobę szybko otoczono kultem. W 1789 r. została beatyfikowana, a w 1943 r. uznano ją za świętą. Zresztą cała rodzinka była mocno świątobliwa. Ciotka Małgorzaty (siostra ojca) to Święta Elżbieta Węgierska. Wśród licznego rodzeństwa Małgorzaty znajdziemy i Świętą Kingę, i Błogosławioną Jolentę Helenę. Co ciekawe, święte te niewiasty zostały wydane za nie mniej pobożnych mężów, w dodatku naszych książąt piastowskich: Kinga za Bolesława V Wstydliwego, a Jolenta Helena za Bolesława Pobożnego. I tak na pewnym poziomie szczegółowości, wszystko łączy się ze wszystkim: Chorwacja z Węgrami, Węgry z Polską.\nKlis był świadkiem nie tylko prawdziwych historii, jak ta ze św. Małgorzatą, ale również historii całkowicie zmyślonych. Może i zmyślonych, ale za to z jakim rozmachem. Niedawno w Twierdzy Klis kręcono odcinki niezwykle popularnego serialu HBO – „Gra o tron“ (3 i 4 odcinek czwartego sezonu). Oczywiście, żeby przerobić Klis na filmowe Meereen należało trochę dobudować, zarówno w realu, jak i w wirtualu, trochę rzeczy trzeba było komputerowo pousuwać (no może więcej niż trochę; w końcu cały Split wyleciał). Wciąż jednak bez pudła można powiedzieć, że na filmie to na pewno jest Twierdza Klis a w oddali wybrzeże Chorwacji.\nMury obronne poprzerastane różnymi ciepłolubnymi roślinkami, w tym agawami.\nW entomologii nie jestem tak biegły jak marszałek Niesiołowski, ale motyl, który przysiadł na roślince, to na pewno musi być paź żeglarz, inaczej zwany witeziem żeglarzem lub po prostu żeglarkiem.\nPrzepraszam, ale gatunku żmii, która nagle wystrzeliła z otworu w murze nie byłem już w stanie określić. Metr ode mnie żmija zrobiła syczącą stójkę. Ja również zrobiłem stójkę, łącznie z włosami na plecach, których nie mam. Wierzgnąłem tak, że omal nie straciłem lustrzanki. Na szczęście żmija przeraziła się bardziej i w popłochu uciekła. Mimo wszystko, od teraz w pobliżu rozgrzanych murków lub kamiennych schodów zamaszyście szurałem, żeby zawczasu przepłoszyć gada. Napotkałem jednak tylko niegroźne jaszczurki.\nWspaniałe starożytne miasto Salona dziś pozostaje co najwyżej największym stanowiskiem archeologicznym w Chorwacji. Potrzeba naprawdę dużej dozy wyobraźni, wspartej komputerowymi rekonstrukcjami w przewodniku, żeby dostrzec dawny majestat miasta. Zrujnowane budowle niezbyt wysoko wychylają się pośród traw. Dawna główna arteria miasta via pricipalis (decumanus) biegnąca na linii wschód-zachód to dziś ścieżka pomiędzy ogródkami działkowymi; w oddali widać Split portowy, przemysłowy oraz zbiorniki przedsiębiorstwa paliwowego INA. Miejscowi spacerują z psami. Właśnie, co oni tutaj robią? Chyba nie kupują codziennie biletu na teren Salony (20 kun; 11 zł). No tak, też mogłem podjechać od zachodu, od strony amfiteatru, a nie od strony głównego parkingu Teren Salony zajmuje bardzo dużą powierzchnię, dostępny jest w zasadzie ze wszystkich stron, częściowo nawet zabudowany współczesnymi domkami jednorodzinnymi; pilnuje tego jeden znudzony strażnik przy głównym wejściu.\nhttp://www.scandjet.pl/ - Scandjet; po zarezerwowaniu i opłaceniu na maila przychodzi nie elektroniczny bilet, tylko faktura, którą przy odprawie bagażowej wymieniamy na kartę pokładową; niedługo potem jak kupiłem przelot na szwedzkiej wersji strony Scandjetu, przestała ona wykazywać połączenia z Warszawy do Zadaru; pewnie dlatego, żeby znakomicie zarabiający Szwedzi nie zwariowali od tak niskich cen\nHotele rezerwowałem za pośrednictwem http://www.booking.com Uparłem się na hotel i to najlepiej ze śniadaniem, pomimo tego, że Chorwacja to przede wszystkim apartamenty do wynajęcia; jest ich nieprzebrana ilość. Hotele, hostele, pensjonaty odgrywają daleko mniejszą rolę. Pierwsze dwie noce spędziłem w Beach Hotel Bozikovina w Podstranie pod Splitem:\nhttp://www.booking.com/hotel/hr/beach-b ... na.pl.html - pokój dwuosobowy typu standard (do pojedynczego wykorzystania) ze śniadaniem kosztował mnie równowartość 40 euro za noc. Sam obiekt jest bardzo dobry, czterogwiazdkowy. W pokojach i na zewnątrz ma wszystko, co potrzeba, żeby wygodnie spędzić czas. Jest basen, restauracja na plaży i na końcu całkiem przyzwoita plaża. Idealne rozwiązanie dla kogoś, kto się nie chce pchać do centrum zatłoczonego Splitu. Przy hotelu jest przystanek, z którego w miarę szybko można dojechać do Splitu komunikacją miejską. Jednak w mojej ocenie jest to idealne miejsce tylko na krótki pobyt turystyczny. Nie zdecydowałbym się spędzić tutaj dłuższych wakacji. Przeszkodą jest nie hotel, który jest dobry, ale jego położenie w miejscowości Podstrana. Miejscowość ta to po prostu taki wydłużony nadmorski koszmarek z apartamentami nadźganymi przy Magistrali Adriatyckiej, którą dzień i noc rozjeżdżają tysiące samochodów zmierzających z północy na południe Chorwacji lub na odwrót. Trudno wzdłuż czegoś takiego spacerować, a przechodzenie przez ulicę tylko na własną odpowiedzialność.\nhttp://prognoza.hr/sedam_e.php?id=sedam ... code=14240\nhttp://www.promet-split.hr/sadrzaj/lini ... zoom8.html - mapka linii autobusowych w Splicie; można przeciągać i powiększać;\nhttp://www.promet-split.hr/sadrzaj/mrez ... adska.html - taka sama mapka autobusów podmiejskich;\nhttp://www.promet-split.hr/sadrzaj/lini ... linija.pdf - mapka autobusów miejskich w Splicie w pdf, do pobrania;\nhttp://www.promet-split.hr/index.php?op ... &Itemid=30 - tu można pobrać też mapkę autobusów podmiejskich w formie zzipowanego pdf (pod hasłem Mreža linija prigradskog prometa); poza tym, z lewej i prawej strony ekranu mamy linki do wszystkich linii miejskich i podmiejskich w Splicie.\nhttp://www.jadrolinija.hr/en/sailing-sc ... 28-09-2014 - lokalne połączenia promowe w sezonie;\nhttp://www.jadrolinija.hr/en/sailing-sc ... 31-12-2014 - lokalne połączenia promowe poza sezonem;\nhttp://www.jadrolinija.hr/en/prices/loc ... -season%29 - ceny na lokalne połączenia promowe w sezonie;\nhttp://www.jadrolinija.hr/en/prices/loc ... -season%29 - ceny na lokalne połączenia promowe poza sezonem.\nOstatnio edytowany przez Grzegorz40, 19 Wrz 2014 12:15, edytowano w sumie 1 raz\nTemat postu: Re: Chorwacja - nauka jazdy dla początkujących ;-)\n#2 Wysłany: 01 Wrz 2014 22:30\nCzekam z niecierpliwością na dalszą relację z mojej ukochanej Chrowacji - za to ja już za półtora tygodniu znowu Split do tego Dubrovnik, Omis oraz BiH\n#3 Wysłany: 01 Wrz 2014 23:21\nZ tego wszystkiego tylko Split zwiedzałem; trzeciego dnia wycieczki, więc pewnie nie zdążę opisać przed Twoim wyjazdem.\nZwiedzałem trochę standardowo, czyli Pałac Dioklecjana. Chociaż może i niestandardowo, bo spotkałem samego Dioklecjana polecam w południe przyjść do Perystylu\nWarto też wspiąć się schodami na punkt widokowy we wschodniej części Półwyspu Marjan i zasiąść w kawiarni z czymś orzeźwiającym Widok na cały Split i ogromne promy Jadroliniji\n#4 Wysłany: 01 Wrz 2014 23:34\nA byłeś w Sibeniku? jak nie to polecam na następny wyjazd dla mnie to najlepsze miasto Chorwacji - najbardziej chorwackie\n#5 Wysłany: 02 Wrz 2014 08:31\nByłem, byłem, niestety tylko w ... Lidlu więc w zasadzie nie byłem Trzeciego dnia wycieczki przejechałem w okolicę Szybenika. Tego dnia zwiedzałem też Split i Trogir, więc ubolewam, ale na sam Szybenik nie starczyło już czasu. Jednak na następnym wyjeździe na pewno skorzystam z Twojej rekomendacji\n#6 Wysłany: 09 Wrz 2014 10:31\nHe, he, dla wieloletniego użytkownika Fabci, takie rzeczy wydają się oczywistą, oczywistością.\nPodróż nieznanym autem może jednak sprawić sporo kłopotów. Przy następnych problemach z tą marką, pytaj od razu na forum\nCo do samej relacji, to bardzo lubię takie szczegółowe opisy, a sam kierunek kusi mnie od dawna. Czekam na dalszy ciąg i może szala się wreszcie przeważy ...\n#7 Wysłany: 09 Wrz 2014 12:13\nHa ha, pierwsze, co zrobiłem, to spojrzałem właśnie na jakieś forum motoryzacyjne. Tam mnie tylko skutecznie przestraszyli bo okazało się, że ten korek czy klapka do wlewu w Fabii bardzo często się psuje. No i przekonany, że naprawdę coś popsułem o 12 w nocy wróciłem do lektury instrukcji obsługi\n#8 Wysłany: 09 Wrz 2014 12:56\n#9 Wysłany: 26 Kwi 2015 15:19\nWyspa Brač – Kamieniołom świata (dzień drugi)\n„Oliwki nigdzie nie są tak zielone jak tutaj, dachy domków nigdzie nie są tak kolorowe jak tutaj …, nigdzie nie ma światła tego rodzaju i zieleni w niebie”.\nIgnat Job (malarz chorwacki), Supetar 1935.\nJuż kolejny dzień budzik przypuszcza na mnie zmasowany atak o 4:45. Pierwsza myśl wrzynająca się w mózg – co mnie podkusiło, żeby wybrać biuro podróży, które bladym świtem zrywa uczestników wycieczki. Świadomość wraca powoli. Przecież sam sobie to wymyśliłeś. Sam jesteś jednoosobowym „biurem podróży” i jedynym uczestnikiem wycieczki. No dobra, jeśli tak, to nie ma sprawy, wstaję, ale żeby mi to było ostatni raz.\nZwyczajowo dzień rozpoczynam od porannej gimnastyki. Gimnastyki związanej z wyjazdem pod górkę z mikroskopijnego parkingu hotelowego. Droga wyjazdowa ma „marne” 30-35 stopni nachylenia i wychodzi bezpośrednio na bardzo ruchliwą Magistralę Adriatycką, bez jakiegokolwiek przejściowego, płaskiego odcinka. To był ten pierwszy i na szczęście ostatni raz, kiedy się zagapiłem. Gwałtowanie zacząłem się staczać w dół i do tyłu. Obudź się człowieku, bo coś rozwalisz, samochód, hotel albo siebie. W Chorwacji zawsze trzeba być przygotowanym na raptowne zwiększenie obrotów pod górkę lub na zaciągnięcie hamulca ręcznego, gdy samochód zaczyna toczyć się w dół. Przyzwyczajenia nabyte na polskich, płaskich drogach tu się nie sprawdzają. Uprzedzając fakty, tutaj przez pięć dni pod górkę lub z górki pojeździłem więcej niż w ciągu całego swojego życia.\nRankiem magistrala jeszcze luźna. Szybko przemknąłem z Podstrany do portu w Splicie. Na terminalu, mimo wczesnej pory, przed szóstą, zawijający się wężyk samochodów oczekujących na prom: ciężarowych, dostawczych, osobowych. Pierwsze kursy na wyspę Brač są bardzo zatłoczone. Na wyspę zmierza wtedy całe zaopatrzenie sklepów – artykuły spożywcze, artykuły przemysłowe, paliwo dla stacji benzynowych. Wszystko trzeba dostarczyć z lądu. Nawet wodę. Na wyspie nie ma żadnych rzek, czy źródełek. W dawnych czasach mieszkańcy dawali sobie radę gromadząc deszczówkę.\nGimnastyki porannej ciąg dalszy. Prom jest zatłoczony, więc na obu jego burtach rozłożono dodatkowe rampy dla samochodów osobowych. Wjazd na rampę jest dosyć wąski, mocno pod górkę, ale idzie mi coraz lepiej. Obyło się bez strat w ludziach i lusterkach. Pracownicy Jadroliniji są zresztą niezwykle pomocni, niemalże prowadzą za rękę, pokazują, jak najlepiej ustawić koła, żeby wpasować się w tę mozaikę samochodów.\nHamulec ręczny zaciągnięty. Można odetchnąć. Fala pasażerów pociągnęła mnie do bufetu. Bufetowe już się krzątają, jednak wyszynk, jak za socjalizmu, czynny dopiero, jak prom ruszy. Spragniony wyszedłem na górny, odkryty pokład. To czwarta kondygnacja statku. Pokład samochodowy na 130 samochodów i 12 tirów po 40 ton każdy jest na pierwszych dwóch kondygnacjach. Potem na trzeciej kondygnacji jest salon z kawiarnią i wygodnymi kanapami na 800 osób (łącznie promem może podróżować 1.200 pasażerów). I na końcu odkryty pokład. Prom, pomimo, że wcale nie z gatunku tych największych, i tak jest wyższy od mojego osiedlowego bloku mieszkalnego. To rodzima produkcja chorwacka ze stoczni w Krajlevicy. W końcu blok ruszył. Gdybym nie wyjrzał za burtę, to bym nie zauważył. Przy tej masie, ruch promu jest prawie nieodczuwalny, szczególnie, że wlecze się niemiłosiernie. Wyspę Brač ze Splitu widać doskonale, jest niemalże na wyciągnięcie ręki, jednak drobne 16 km, jakie dzieli ją od stałego lądu, prom pokonuje w 50 minut. W późniejszym okresie płynąłem promem z Tallina do Helsinek. Tam już po godzinie nie było widać stałego lądu. Wolne tempo mi nie przeszkadza. Południe, tu wszystko dzieje się wolniej. W tym cały urok. Dzień zapowiada się przepięknie. Pierwsze promienia słońca muskają mury Pałacu Dioklecjana w Splicie, prześwitują między żaglami budzącej się do życia przystani jachtowej. Niedaleko czeka na mnie zielona, górzysta wyspa Brač.\nSłońce wschodzi nad Splitem. Z prawej strony wieża katedry św. Domniusa (Dujama), biskupa Salony, dumnie wyrasta w obrębie murów Pałacu Dioklecjana. Św. Domnius na dobre rozgościł się w pałacu swego prześladowcy. W tle góry Kozjak.\nWróciłem na chwilę do salonu wypoczynkowego. Wygodne kanapy, szerokie okna, ale duchota nie zachęca do pozostania. Na ścianach duże zdjęcia Jana Pawła II, który w czasie swojej historycznej, setnej pielgrzymki zagranicznej również korzystał z usług Jadroliniji. Bufetowe się zrehabilitowały. Dostałem parujący kubas czarnej herbaty i saszetkę z miodem dla osłody, mój pierwszy i ostatni zresztą kubas czarnej herbaty na ziemi chorwackiej. Moje późniejsze próby zamawiania herbaty kończyły się degustacją herbaty zielonej, malinowej, porzeczkowej, jeżynowej, a nawet mięty. Zupełny brak zrozumienia dla herbaciarzy. Przecież herbata oznacza czarną herbatę, a nie jakieś owocowe wynalazki. No ale czegóż się można spodziewać w obszarze oddziaływania kawowego kręgu kulturowego.\nWyspa Brač powoli się zbliżała. Już z daleka przypadła mi do gustu. Największa wyspa Dalmacji. Postrzępiona linia brzegowa. Zielone wzgórza pokryte lasami piniowymi, winnicami i gajami oliwnymi. W dawnych czasach lasy były bogate w zwierzynę. Starożytna nazwa wyspy (Brattia, Brentista) wywodzi się od iliryjskiego słowa brenton – jeleń, czyli Brač to po prostu Wyspa Jeleni. Na marginesie można wspomnieć, że nazwa nieodległych Wysp Elafickich, położonych koło Dubrownika, również pochodzi od jelenia. W tym przypadku zastosowanie miał jednak zoonim nie iliryjski, tylko grecki (elaphos – jeleń). Dziś na wyspie jeleni już się nie uświadczy, za to setki owiec, krów i kóz jak najbardziej, najczęściej łażących samopas tuż przed maską samochodu takich niedzielnych kierowców jak ja.\nZ uwagi na wczesną porę śniadanie hotelowe mnie ominęło. Szkoda; serwowane jest w restauracji na plaży z widokiem na morze, a w zasadzie na Brački kanal i oczywiście na wyspę Brač. No cóż, dzisiaj śniadanie zjem z drugiej strony kanału. Ciekawe, czy będzie widać mój hotel?\nJednak nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Po drugiej stronie kanału sceneria na śniadanie jest równie malownicza. Historyczne kamieniczki otaczają podkowiastą zatoczkę z przystanią żaglową. Już o 7 ekipa robotników podlewa rozłożyste palmy. W kafejkach budzi się życie. Pierwsi goście pokrzepiają się kawą. Dzieciaki biegną do szkoły, joggerzy biegną nie wiadomo gdzie. Zresztą, gdzie by nie pobiegli, wszędzie jest pięknie. Ech, Chorwacja. Jest super, ale jak inaczej może być w Superstar. Wróć ..., nazwa miasteczka wciąż mi się myli. Nie Superstar, tylko Supetar. Nazwa nieoficjalnej stolicy wyspy Brač pochodzi nie od hollywoodzkiej supergwiazdy, tylko od Świętego Piotra, też, było nie było, supergwiazdy chrześcijaństwa.\nW piekarni na migi wskazałem na pączki. Pani spytała – jedan? Nie znając chorwackiego, zaryzykowałem po polsku – dwa. Ooo, tak samo. To niesamowite, tak daleko na południe od Polski, a można się jeszcze po słowiańsku porozumieć. W sieciowym sklepiku Studenac (taka nasza Żabka) obkupiłem się w serki, kefiry i przycupnąłem na ławce kontemplując południową rzeczywistość.\nObok sklepiku Studenac w cieniu palmy na zatokę spogląda Ivan Rendić, najsłynniejszy artysta Supetar, uważany za ojca współczesnej rzeźby chorwackiej. Rendić wyrósł z kamieniarskich tradycji wyspy Brač. Umarł jednak w biedzie. Do dziś można podziwiać jego dzieła w różnych zakątkach Chorwacji, ale też i w Wenecji oraz w Trieście.\nSupetar. Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny (crkva Navještenja Marijina) z XVIII w.\nPostanowiłem ruszyć śladem dzieł Ivana Rendicia. Informacja turystyczna Supetar przygotowała nawet specjalny, turystyczny szlak kulturalny „Dzień z Rendiciem”. Nie miałem całego dnia na oglądanie rzeźb. Chciałem przynajmniej odwiedzić lokalny cmentarz (groblje), gdzie Rendić wykuwał swoje kamienne nagrobki. Można tam zobaczyć 12 jego prac. W niewielkim miasteczku nawigacja samochodowa zwariowała i skierowała mnie na wąziutkie uliczki, gdzie między ścianami domów jedzie się jak w tunelu. Wąziutkie uliczki w ostatecznym rozrachunku i tak okazały się ślepe. Co więcej, niektóre były całkiem strome. Za bardzo nie było widać, co jest za wzniesieniem. A za wzniesieniem mogło być dosłownie wszystko, bo ścieżka szerokości samochodu była oczywiście ulicą dwukierunkową, jednocześnie chodnikiem, a czasem i placem zabaw dla dzieci. Przy moich nikłych umiejętnościach rajdowych musiałem bardzo uważać. W końcu uznałem, że bezpieczniej będzie wyjechać z Supetar na normalną, międzymiastową drogę na Milnę i z powrotem wjechać do Supetar w odpowiednim miejscu.\nKluczenie po uliczkach opłaciło się. Nie tylko dotarłem na cmentarz, ale spotkało mnie tam prawdziwe zadziwienie. Nie spodziewałem się tak pięknego miejsca. Po pierwsze, pod względem przyrodniczym, cmentarz jest wspaniale położony. Wśród pinii, cyprysów i palm. Wśród morza. Jak to wśród morza? No tak, cmentarz położony jest na niewielkim półwyspie; z obu stron, za murkiem faluje morze; z jednej strony Brački kanal, z drugiej strony zatoka św. Piotra (Uvala sv. Petra), przy której leży Supetar. Cisza i spokój. Poczucie odosobnienia. Jeśli w ogóle może to być przedmiotem marzeń, to wydaje mi się, że jest to wymarzone miejsce na ostatni spoczynek. Po drugie, cmentarz to prawdziwe dzieło sztuki. Nie przypuszczałem, że trafię na coś tak pięknego w niewielkim miasteczku, liczącym ledwie 4 tys. mieszkańców. Jak to możliwe? A możliwe w sytuacji, gdy cmentarz stanie się polem twórczej rywalizacji czołowych rzeźbiarzy chorwackich: Ivana Rendicia, Tomy Rosandicia i innych. Korzystając z obfitości budulca na wyspie, artyści wyczarowywali cudowne, kamienne nagrobki i mauzolea dla lokalnej społeczności. W rezultacie, miasteczko może się poszczycić jednym z najpiękniejszych cmentarzy w Chorwacji. W Supetar można sobie darować główną promenadę, ale cmentarz odwiedzić trzeba koniecznie.\nZ lewej strony nagrobek przedstawiający Pietę autorstwa Ivana Rendicia.\nNajbardziej okazałym zabytkiem na cmentarzu jest bezsprzecznie mauzoleum rodziny Petrinović. Pompatyczne mauzoleum o rozbuchanych, bizantyńskich kształtach wyrasta ponad skromny, małomiasteczkowy cmentarzyk. Na szczycie kopuły w zadumie przysiadł anioł o wielkich skrzydłach. Olśniewająca biel kopuły to pierwsze, co zobaczymy wpływając do portu w Supetar. Co ciekawe, Ivan Rendić, którego liczne prace odnajdziemy na cmentarzu, nie jest autorem mauzoleum. Co nie znaczy, że nie chciał nim być. Chciał i to bardzo. O możliwość stworzenia mauzoleum rywalizowała cała czołówka chorwackich rzeźbiarzy. Rendić już wcześniej pracował dla majętnej rodziny Petrinović, stworzył nawet projekt mauzoleum. Jednak bogaty zleceniodawca, Frane Petrinović, zachwycił się innym mauzoleum, wzniesionym w Cavtat, przez równie sławnego Ivan Meštrovicia (w Splicie warto odwiedzić Galerię Ivana Meštrovicia, która gromadzi nie tylko jego prace, ale i sama w sobie jest dziełem sztuki). Uczciwość zawodowa i solidarność z Rendiciem nie pozwoliła Meštroviciovi na przyjęcie zlecenia i ostatecznie zostało ono powierzone Tomie Rosandiciovi.\nNa cmentarzu znajdziemy też nagrobek samego Ivana Rendicia. Zadziwiająco prosty, mając na uwadze dzieła jakie stworzył. Rendić zmarł w 1932 r., dokładnie 29 czerwca, czyli w dniu, w którym Supetar uroczyście obchodzi święto swoich patronów, Świętych Piotra i Pawła.\nTuryści odwiedzający wyspę Brač zazwyczaj zmierzają do miejscowości wypoczynkowych, położonych na wybrzeżu: Supetar, Bolu, Milny, Sumartinu i innych. Sam postanowiłem dotrzeć do serca wyspy, do jej najstarszej osady, czyli do Škrip. Najstarsza to mało powiedziane, gdyż Škrip (łac. scrupus – duży ostry kamień) początki ma starożytne, a nawet prehistoryczne. Chciałem poczuć prawdziwego ducha wyspy, zagubić się między plantacjami winorośli oraz gajami oliwnymi, pokrywającymi stoki wzgórz. Między poletkami migają mi fragmenty jakichś starożytnych fundamentów. Na wyspie jest 597 stanowisk archeologicznych, jednak to Škrip jest najistotniejszy. Historyczne znaleziska może nie imponują rozmiarami, nie są spektakularne, jednak uderza ich różnorodność. W zasadzie mamy tu przekrój przez całą historię. Na obszarze mniejszym niż hektar można zobaczyć prehistoryczne, megalityczne mury, starożytne, rzymskie inskrypcje, reliefy, sarkofagi, mauzoleum, późnostarożytny kościół, grobowce i inne zabudowania, średniowieczne grobowce i Kościół Ducha Świętego (crkva sv. Duha).\nMożna się też tu natknąć na całkiem współczesne budowle. Tradycje kamieniarskie wyspy Brač odcisnęły swoje głębokie piętno nie tylko w artystycznych wyobrażeniach Rendicia czy Rosandicia, ale też w zwykłych zabudowaniach gospodarskich lub murkach wokół plantacji.\nDomek z kart. I to całkiem solidny domek z kart. Na swojej drodze spotkałem wiele takich domków. Niby zwykłe, a jednak niezwykłe, zabudowania gospodarskie. Tam naprawdę nie ma żadnej zaprawy murarskiej. Ściany i dach domku zbudowano układając na siebie kolejne warstwy kamieni różnej wielkości. Proste? Pewnie, że proste, tylko jak to zrobić, żeby domek nie zawalił się przy pierwszym podmuchu wiatru? A wiatry na wyspie potrafią być naprawdę silne. Potrzeba do tego niezwykłej wprawy w rodzinach kamieniarskich przekazywanej z pokolenia na pokolenie oraz dużego wyczucia równowagi.\nW Škrip odwiedziłem Muzeum wyspy Brač. Wcześniej przeczytałem, że to jedno z najczęściej odwiedzanych muzeów w Chorwacji. Co roku przyjmuje 12.000 gości. Na miejscu odniosłem przeciwne wrażenie. Będąc jedynym odwiedzającym, wyrwałem z odrętwienia jedynego pracownika muzeum, przemiłą młodą dziewczynę. Pani, gdy już otrząsnęła się ze sjesty, z zapałem opowiedziała mi historię Škrip oraz w ogóle historię całej wyspy Brač. Potem obejrzałem sobie muzeum. Trochę mi było głupio, bo pani przez 10 minut cierpliwie przybliżała mi historię Škrip, a potem ja przez 5 minut przebiegłem przez całe muzeum. Muzeum jest niewielkie. Rzuciłem okiem na starożytne mauzoleum Pryski i Walerii – odpowiednio żony i córki cesarza Dioklecjana. Nieoceniona pani kustosz szybko wyprowadziła mnie z błędu. Mauzoleum cesarzowej to tylko legenda. Najprawdopodobniej było to miejsce ostatniego spoczynku jakiegoś chorwackiego szlachcica. Poza starożytnymi rzeźbami, reliefami, amforami, w muzeum zobaczymy też stare narzędzia rolnicze i rzemieślnicze. Ooo, patrzę, nasz sierp. I nawet podobnie się nazywa – srp. Tylko jak przeczytać wyraz bez jednej samogłoski?\nW dawnych czasach też nie zawracano sobie głowy zaprawą murarską. Wystarczyło kilka kamyczków odpowiednio dopasować i powstawało takie oto zgrabne sklepienie łukowe bez żadnego cementu.\nStarożytna płaskorzeźba w Muzeum wyspy Brač – Herkules z maczugą ze skórą lwa na ramieniu. Podobne wyobrażenie Herkulesa można spotkać w pobliskim kamieniołomie. Kamieniarze uważali Herkulesa za swego protektora.\nNa wyspie funkcjonuje kilka kamieniołomów. Wyspa słynie ze swego kamienia. Brački kamen to kamień najwyższej jakości. Od czasów starożytnych wykorzystywany jest na wszelkie możliwe sposoby, od budowy prostych zabudowań gospodarskich, budynków mieszkalnych, murków wokół pół, po najwyższej klasy zabytki architektury czy rzeźbiarstwa. Ze skalistej wyspy Brač pochodzi kamień, z którego zbudowano starożytną Salonę, ogromną stolicę rzymskiej prowincji Dalmacji, poprzedniczkę Splitu. Słynny Pałac Dioklecjana w Splicie również powstał z kamienia z wyspy Brač. Nie bez przesady można powiedzieć, że wyspa Brač wybudowała Split. Wszystkie największe budynki Splitu do XV w. budowane były z materiału pochodzącego z kamieniołomów Brač. Wpisana na listę dziedzictwa UNESCO Katedra św. Jakuba w Szybeniku również powstała z tutejszego budulca. Sława kamienia z Brač wykracza daleko poza granice Chorwacji. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że wyspa Brač to kamieniołom świata. Kamień z wyspy wykorzystywany był do budowy m.in. Białego Domu w Waszyngtonie, Parlamentów w Wiedniu i w Budapeszcie, Pałacu Gubernatora w Trieście, zburzonych bliźniaczych wież World Trade Center. Wydobycie kamienia na wyspie Brač wcale nie zwalnia. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 50 lat wydobyto go więcej niż w okresie od czasów Dioklecjana do pierwszej połowy XX w. Wydobycie stało się prostsze. Mechanizacja sprawiła, że tam, gdzie kiedyś trzeba było setki ludzi do wycięcia kamiennego bloku, dziś wystarczy kilku. Obecnie na Brač około 300 pracowników i ich rodzin utrzymuje się z kamieniarstwa.\nZe Škrip pojechałem do Nerežišća. Teraz to tylko większe wioski, ale przez lata były głównymi ośrodkami wyspy Brač. Najpierw Škrip, potem przez osiem wieków Nerežišća i dopiero na końcu, od XIX w., Supetar. I tak w ciągu trzech godzin udało mi się poznać trzy historyczne stolice wyspy Brač.\nDrzewko bonsai? Niewielka sosna przerasta przez daszek apsydy kościółka Świętych Piotra i Pawła w Nerežišća. To symbol Nerežišća. Szacuje się, że drzewko ma 150-200 lat.\nNajwyższy szczyt wysp adriatyckich zdobyty (Vidova gora, 780 m), a na dole strony, drobnym druczkiem: "można go zdobyć wjeżdżając prostą dróżką samochodem" Wspaniałe widoki na Hvarski kanal; za cieśniną wyspa Hvar, a zupełnie na horyzoncie majaczy się wyspa Korčula.\nCzarna sosna dalmatyńska (Pinus nigra dalmatica) – drzewo charakterystyczne dla wyżej położonych rejonów wyspy Brač.\nZłoty Przylądek (Zlatni Rat) – najsłynniejsza plaża Chorwacji. Załapała się nawet do rankingu TripAdvisora dziesięciu najbardziej unikalnych plaż świata. Ponadpółkilometrowy, trójkątny półwysep wrzynający się w morze sprawia, że siedząc na plaży woda otacza nas prawie ze wszystkich stron. Kształt i długość plaży może się zmieniać w zależności od prądów morskich i wiatru. Zazwyczaj najbardziej odległy koniuszek półwyspu jest, podobnie jak na zdjęciu powyżej, lekko odchylony w kierunku wschodnim. Silny wiatr południowo-wschodni sirocco (w Chorwacji zwany jugo) czasami jest w stanie przekręcić końcówkę plaży w kierunku zachodnim.\nNa Vidovej gorze plaża Zlatni Rat wydaje się całkiem blisko, jest widoczna doskonale, jednak, żeby się tam dostać, trzeba zjechać z powrotem w kierunku centrum wyspy i długim łukiem przez góry jechać do miejscowości Bol. W sumie 31 km. Zanim dane mi było pokontemplować urodę plażowiczek, postanowiłem pokontemplować rzeczywistość z prawdziwymi pustelnikami. Postanowiłem oddać się medytacjom w Pustelni Blaca (Pustinja Blaca). Niestety droga do samotni prosta nie jest. Tak jak na Vidovą gorę wygodnie wjedziemy asfaltową dróżką, tak dotarcie do Pustelni Blaca wymaga już nieco większego wysiłku. Kierując się znakami, z asfaltu zjechałem w lewo na drogę gruntową. Kamienista dróżka okazała się szlakiem krętym, wąskim i wyboistym. W tym momencie już na poważnie zacząłem się obawiać o stan wypożyczonego samochodu. Na samochodach może się nie znam, ale jednego jestem pewien. Skoda Fabia z pewnością samochodem terenowym nie jest. Samochód oczywiście był ubezpieczony od podstawowych uszkodzeń, przynajmniej tak założyłem, bez wahania podpisując umowę najmu. Jednak nawet bez czytania kilkustronicowej fachowej umowy po angielsku, można było spokojnie założyć, że ewentualna szczodrość ubezpieczyciela kończy się w momencie zjazdu z asfaltu na drogę gruntową. Kamyczki strzelały pod kołami, gałęzie tarły po masce, wyboje wypełnione wodą. Niedawne ulewy, które doprowadziły do tragicznych powodzi w Serbii, dotarły i tutaj. Nie za bardzo wiadomo, jak je pokonywać, żeby podwozie nie ucierpiało. Tak, to o podwozie drżałem najbardziej. Jedno, co wiedziałem na pewno, to to, że podwozie w ogóle mam nie ubezpieczone, nawet na asfalcie. Odcinek 3-4 km jechałem pół godziny, ostrożnie, z nosem przylepionym do szyby. Już myślałem, że pomyliłem drogę, już chciałem się wycofać, aż w końcu Pan zesłał znak:\n„Pustinja Blaca. Glagoljaški samostan”, czyli „Pustelnia Blaca. Głagolicki klasztor”. Klasztor głagolicki, czyli pielęgnujący specyficzny, chorwacki obrządek chrześcijański oparty na piśmie zwanym głagolicą.\nSame pętelki i oczka. W porównaniu do alfabetu głagolickiego, dzisiejsze pismo to prościzna.\nGłagolica to najstarsze pismo słowiańskie, podobno wymyślone przez św. Cyryla, którego ze szkoły nieodłącznie kojarzymy z jego bratem, św. Metodym. Podczas, gdy w innych krajach południowosłowiańskich, głagolica stopniowo zastępowana była cyrylicą lub łacinką, w Chorwacji utrzymała się o wiele dłużej. W ogóle przez długi okres Chorwacja była jedynym krajem, w którym jednocześnie używano trzech alfabetów: głagolicy, cyrylicy i łacinki. Przez wieki wszędzie w liturgii katolickiej niezmiennie dominowała łacina. W kościele nie można było używać języków narodowych; z wyjątkiem Chorwacji. Papież Innocenty IV w 1248 r. nadał Chorwatom przywilej używania podczas liturgii swojego ojczystego języka oraz pisma głagolickiego. Przywilej ten, jako unikatowy, trwał 7 stuleci, aż dopiero Sobór Watykański II w latach 1962–1965 wprowadził oficjalnie inne języki narodowe do katolickiej liturgii. Sam alfabet głagolicki znacznie przekroczył granice obrządku. Był nie tylko alfabetem obowiązującym w księgach kościelnych, ale stał się również alfabetem świeckim, narodowym dla języka starochorwackiego. W swej pierwotnej, liturgicznej funkcji głagolica przetrwała w Chorwacji do XX w. Natomiast jako alfabet świecki głagolica jest martwa od prawie 400 lat. Wraz z zanikiem jej praktycznego użycia stała się pismem symbolicznym, znakiem narodowej tożsamości, synonimem chorwackości. (za Barbara Oczkowa, Głagolityzm i neogłagolityzm w Chorwacji, w: Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, ss. 57-63); całość tego niezwykle ciekawego artykułu można pobrać tutaj:\nhttp://www.ptj.civ.pl/component/option, ... ew/gid,18/\nSłońce w zenicie, skwar doskwiera, a do klasztoru jeszcze 2,5 km. Trampki zmieniłem na buty trekkingowe. Nie wyobrażam sobie dojścia do pustelni w sandałach, trampkach, czy nawet w adidasach. Nie jestem jakimś ortodoksem w zakresie używania specjalistycznego obuwia, ale tutaj rzeczywiście się przydało. Część szlaku wyłożona jest po prostu kamieniami wielkości pięści. Wszystko to ma ostre krawędzie, przesuwa się pod nogami, łatwo o jakiś uraz lub kontuzję.\nPół godziny wędrówki w upale w głąb Doliny Blaca. Cała czapeczka zdążyła mi się spocić. W końcu w oddali, w bardzo dalekiej oddali, widać morze.\nWcześniej jednak wyłania się niesamowita, magiczna budowla. W tym odosobnionym i niedostępnym miejscu (przypomnę, pół godziny jechałem po wertepach, potem pół godziny przechadzki po kamienistej ścieżce), na stromym zboczu wyrasta pionowa, lita skała, a do niej jakby przylepiona i tworząca z nią jedność – Pustelnia Blaca. Z miejsca tego emanuje niewiarygodny spokój i dostojeństwo.\nTo niezwykłe miejsce kontemplacji założone zostało ponad 400 lat temu przez głagolskich duchownych, którzy przybyli na wyspę Brač ze stałego lądu chorwackiego, uciekając przed inwazją turecką. Erem powstał w miejscu bardzo niedostępnym. Można się tu dostać tylko na dwa sposoby, tak jak ja, schodząc ze szczytu doliny lub można wykupić rejs z Bol i potem wspinać się od strony morza. Z tej czy z innej strony zawsze to pół godziny wędrówki po górach. Morze jest widoczne, ale to tylko złudna bliskość. Najbliższe zamieszkałe miejsce to Nerežišća, oddalona o około 11 km.\nGdy już troszkę odsapnąłem po trudach wycieczki, zakołatałem do drzwi. Nic. No to jeszcze raz stukam. Po pewnym czasie wychyliła się głowa około czterdziestoletniego mężczyzny. W ogóle nie przypomniał mnicha, współczesne ubranie, buty turystyczne. Głowa rozejrzała się w prawo i w lewo, a potem spytała ze zdziwieniem po angielsku:\n- No tak, sam.\nPewnie się spodziewał, że mu tu cała wycieczka z Bol zjechała. Rozczarowany podrapał się po brodzie.\n- No dobra, to właź. A skąd jesteś?\n- A z Polski.\nTu wyraźnie się ucieszył. Widać, że angielski nie za bardzo mu leżał:\n- Dobrze, to ja teraz oprowadzę cię po pustelni. Będę bardzo wolno opowiadał po chorwacku, a jak czegoś nie zrozumiesz, to bardzo wolno spytasz mnie po polsku.\nSzybko się zgodziłem i przyznam się, że ten lingwistyczny pomysł sprawdził się znakomicie. Zrozumiałem przynajmniej 2/3 z jego opowieści, a opowieść i wnętrza przerosły moje oczekiwania. Wcześniej nastawiałem się tylko na wizytę w miejscu pięknym widokowo. Chciałem zobaczyć klasztor przyczepiony do pionowej skały, w zielonej dolinie, z widokiem na morze. Chorwacja zgłosiła to miejsce do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Nie spodziewałem się jednak takich wnętrz, a w zasadzie nie spodziewałem się tak komfortowych wnętrz, zupełnie nieprzystających do mojego wyobrażenia o skromnym życiu mnichów. We wnętrzach nie można robić zdjęć, więc trochę poopowiadam. Pierwsze, co mi się rzuciło w oczy to kilka historycznych ciężarków do ćwiczeń fizycznych, zupełnie jak z przedwojennego cyrku. Dwie żelazne kule połączone gryfem, jeden lity kawałek żelaza. Kilka ciężarków różnej wielkości, ale nawet ten największy był względnie mały. Przymierzyłem się do największego, zapominając, że prawdopodobnie jest to jakiś obiekt muzealny, i zgiąłem się pod jego ciężarem.\n- 50 kilogramów – zaśmiał się mój przewodnik. – Jak widzisz mnisi mieli swój fitness club.\nCo jeszcze mieli mnisi, a w zasadzie ostatni z nich i najsławniejszy, Nikola Miličević. Na przykład pięknie rzeźbione łoże i meble z drewna orzechowego, obrazy, zegary, dużą żeliwną wannę, ... fortepian koncertowy.\n- Ale jak to w ogóle możliwe? – spytałem zdumiony – przecież przed chwilą szedłem tą ścieżką dla kozic. Jak u licha po tych zboczach górskich przytargano ogromny fortepian?\nPrzewodnik tylko się uśmiechnął. – Wszystko, co znajduje się w pustelni zostało dostarczone na barkach ludzi, koni, bądź osłów. Nierzadko było to okupione wielogodzinnym wysiłkiem. Fortepian podobno niesiono 8 godzin od strony Zatoki Blaca. Ciekawe, jak długo niesiono półtonowy teleskop. W pustelni są dwa takie teleskopy, jeden zainstalowany, drugi w skrzyni. I to nie jest wcale jakiś zabawkowy teleskop; normalny, profesjonalny teleskop. Don Nikola Miličević zmarł w 1963 r., ale teleskop z Blacy do dziś pozostaje trzecim, najsilniejszym teleskopem w Chorwacji. Miličević był naukowcem o rozległych zainteresowaniach. Przede wszystkim był jednak mnichem. W Blacy tradycja ta przekazywana była przez wieki. I to najczęściej w obrębie rodziny. Bratanek kolejnego opiekuna Blacy jechał do Wiednia studiować teologię, a potem wracał i sam stawał się kustoszem pustelni. Don Nikola był także astronomem i pisarzem. W pustelni miał obserwatorium astronomiczne, miał księgozbiór na 12.000 woluminów (niektóre księgi to unikaty pisane w głagolicy, dużo książek astronomicznych i rozpraw o rolnictwie). Z tego odosobnionego miejsca korespondował z naukowcami z całego świata. Wystawiona jest jego korespondencja z Wiedniem, Waszyngtonem i innymi miejscami. Moją uwagę przykuło jednak pięknie ilustrowane dzieło autora o swojsko brzmiącym nazwisku, Nicolaus Copernicus.\nMój przewodnik uśmiechnął się złośliwie:\n- Ten Copernicus to Czech.\nOdgryzłem się: - Niektórzy mówią, że Niemiec – Ciekawe, co by powiedział, gdyby się dowiedział, że Kopernik tak naprawdę była kobietą.\nDuże wrażenie robi pomieszczenie kuchenne. Z zewnątrz pustelnia wygląda jak dobudowana do skały. W rzeczywistości stanowi z nią jedność. Połowa kuchni to pieczara w skale z paleniskiem i wydrążonym nad nim 7-metrowym kominem, a połowa dobudowany pokój. Dzięki takiej naturalnej klimatyzacji, w eremie przez cały rok panuje wyrównana temperatura, w lecie jest przyjemnie chłodno, a w zimie przyjemnie ciepło. Ponadto, piękne widoki z okna, góry i morze, rekompensują samotność.\nPustelnia jednoczyła pobliskie wspólnoty mieszkańców. Była tu i szkoła podstawowa i kościółek. Do dzisiaj w pierwszą sobotę po Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny schodzą się tu pielgrzymi z okolicznych wiosek i odbywa się jedyna w ciągu roku msza święta.\nNa tym względnie niekorzystnym terenie mnisi stworzyli wysoko rozwiniętą wspólnotę duchową i gospodarczą. Byli prawie samowystarczalni. Uprawiali pszenicę, oliwki, winorośl, hodowali pszczoły i owce. Gdy czegoś nie umieli wytworzyć, kupowali to na zewnątrz, ale zawsze bez użycia pieniądza. Tylko na zasadzie wymiany, towar za towar. Zobaczyłem sierp i postanowiłem się pochwalić, że już wiem jak jest sierp po chorwacku:\n- Srp – mówię.\n- Nie srp, tylko „serp” (coś jak Serb) – sprostował mój przewodnik. W piśmie może i nie ma samogłosek, ale w wymowie słychać je wyraźnie.\nTo było fascynujące doświadczenie. Pustelnia Blaca jest prawdopodobnie najciekawszym miejscem na wyspie Brač, ale pora się zbierać. Niestety, droga z powrotem jest pod górkę, ale jakoś doczłapałem. W międzyczasie samochód zamienił się w piekarnik. Pootwierałem drzwi, rozkręciłem klimę na maksa i po 5 minutach już dało się wejść.\nWracałem trochę dłużej. Natknąłem się na krowy samodzielnie wracające do domu. I tak jak starsze krowy przed samochodem spokojnie schodziły na bok, tak nijak nie mogłem wyminąć młodego cielaczka. Bał się samochodu i uciekał środkiem drogi. W końcu się zmiłował i uciekł na górę.\nDalej wygodną drogą pojechałem do Bol. Droga jest może wygodna dla doświadczonego kierowcy, ale ja nigdy nie jeździłem pod górkę lub w dół serpentynami górskimi. Po pewnym czasie staje się to męczące. Droga jest niby normalna, tyle, że ma 20 zakrętów w ciągu 5 minut. Ma piękny, gładki asfalt, pobocze i rów, zupełnie jak w Polsce, z tą różnicą, że rów jest w zasadzie przepaścią. Widoki wspaniałe, ale w zasadzie ich nie zauważałem. Musiałem się skupić na kierowaniu. Nie było marginesu błędu w rodzaju, że jak się pomylę, to najwyżej wjadę w pole. Rozśmieszyło mnie ograniczenie prędkości – 60 kilometrów na godzinę. W Polsce mam problem, żeby zbytnio nie przekraczać prędkości, tutaj miałem problem, żeby w ogóle osiągnąć te 60 kilometrów na godzinę. Dopiero po kilku dniach byłem w stanie jeździć na poziomie chorwackich ograniczeń prędkości.\nPlaża Zlatni Rat. To, co z Vidovej gory wydawało się rajską, piaszczystą plażą, okazało się, charakterystyczną dla Chorwacji, plażą kamyczkową. Kamyczki są jednak na tyle drobne, że nie przeszkadzają w spacerach lub plażowaniu.\nWidok z plaży na Vidovą gorę (góra z lewej strony z masztem telewizyjnym).\nNa nasady plaży Zlatni Rat, w jej wschodniej części, jest plaża dla naturystów.\nPlaża Zlatni Rat to raj dla kitesurferów. Pan miał trochę trudności z postawieniem latawca.\nTo co było malutkie z Vidovej gory, tutaj okazało się ogromną plażą. Nawet stojąc na krańcu plaży, ciężko mi było zrobić zdjęcie, przy użyciu standardowego obiektywu, żeby morze było widoczne i z lewej i z prawej strony plaży.\nGdy już panu się udało postawić latawiec, zaprezentował efektowny odjazd. Nie sądziłem, że kite’y są tak szybkie. W zasadzie po minucie był w połowie drogi pomiędzy wyspą Brač a wyspą Hvar.\nDość plażowania. Trzeba się zbierać, bo mi ostatni prom odpłynie. Powrót był odpoczynkowy. Po serpentynach w okolicy Bolu, spodziewałem się podobnych serpentyn w pobliżu Supetar. W końcu jakoś trzeba zjechać na niżej położone wybrzeże. Tu jednak okazało się, że zjazd do Supetar to po prostu długa prosta w dół. Można wyłączyć silnik, a samochód sam jedzie w dół na autopilocie bez żadnego skrętu.\nSmutno odpływać z tego wspaniałego miejsca, gdzie przyroda, historia i ludzie tak zgodnie współżyją. Szkoda opuszczać te piękne krajobrazy wyspy Brač, ale nie ma wyjścia, gdy chce się obejrzeć piękne krajobrazy również gdzie indziej.\nProm na wyspę Brač:\nPołączenia promowe Jadroliniji z wyspami opisałem w poprzednim odcinku. Bilet powrotny kupowałem w Supetar.\nKomunikacja na wyspie Brač:\nPo wyspie podróżowałem samochodem, co jest najwygodniejsze. Teoretycznie moją trasę można przejechać przy użyciu transportu publicznego, jednak wycieczka po wyspie wydłużyłaby się wtedy do kilku dni. Również odcinki piesze byłyby wtedy dłuższe. Gdyby jednak ktoś chciał skorzystać z autobusów, powinien odwiedzić poniższą stronę:\nhttps://www.autotrans.hr/en-us/home - komunikację autobusową na wyspie zapewnia Autotrans. To również największy przewoźnik autobusowy w Chorwacji. Na stronie Autotrans możemy sprawdzić rozkłady i kupić bilety autobusowe. Na przykład, z Supetar do Bol jest 8 autobusów dziennie, podróż trwa 1h-1h10 min., bilet kosztuje 40 kun (ok. 21 zł). Opłaca się od razu kupić bilet powrotny, 50 kun (ok. 26 zł). Z Supetar do Škrip odjeżdżają tylko dwa autobusy dziennie, w dodatku z samego rana, podróż trwa 15 minut, koszt 22 kuny (ok. 12 zł). Do Nerežišća z Supetar dojedziemy autobusami, które zmierzają w kierunku Bol, 15-20 minut, 22 kuny (ok. 12 zł).\nInformacja turystyczna wyspy Brač:\nhttp://moj-otok.com/wp/bracinfo/ - dobra strona turystyczna, niestety w większości po chorwacku.\nhttp://www.bracinfo.com/pl/ - komercyjna strona turystyczna wyspy Brač.\nhttp://www.visitbrac.com/ - inna komercyjna strona turystyczna wyspy.\nInformacja turystyczna Supetar:\nhttp://www.supetar.hr/en/home.html - bardzo dobra strona informacji turystycznej Supetar.\nhttp://www.supetar.hr/images/stories/do ... ta-mad.pdf - 36 stron przewodnika po Supetar do ściągnięcia (po angielsku, niemiecku, francusku).\nhttp://www.bracinfo.com/pl/supetar/mapa-supetar.htm - plan turystyczny Supetar do pobrania.\nInformacja turystyczna Bol:\nhttp://www.bol.hr/en - strona informacji turystycznej Bol.\nhttp://www.bol.hr/info.pdf - w pdf; wszelkie możliwe użyteczne adresy w Bol, telefony i strony internetowe; 9 stron spisu hoteli, kempingów, restauracji, kawiarni, cukierni, sklepów, supermarketów, agencji turystycznych, stacji benzynowych, banków.\nhttp://www.bracinfo.com/pl/bol/mapa-bol.htm - plan Bol.\nMuzeum Wyspy Brač w Škrip czynne jest codziennie od 8 do 20. Bilet wstępu kosztuje 15 kun (ok. 8 zł), 5 kun (ok. 3 zł) dla dzieci do lat 14. Można tu nabyć ilustrowany przewodnik po wyspie Brač za 130 kun (ok. 69 zł) wydawnictwa Biseri Jadrana (po angielsku). Warto.\nDojazd do Pustelni Blaca:\nNa mapie Googla, nawet przy największym zbliżeniu, droga do pustelni nie jest oznaczona. Widoczna jest tylko asfaltowa droga nr 6191. Z niej trzeba skręcić w prawo w drogę gruntową (zaznaczona na czerwono na poniższym zdjęciu). Po ok. 3-4 km będzie parking. Stąd, już tylko ok. 2,5 km spaceru w głąb Doliny Blaca (zaznaczony na niebiesko na poniższym zdjęciu).\nDroga gruntowa jest widoczna na zdjęciu satelitarnym:\nhttp://www.otok-brac.info/lokacije2/kar ... _karta.gif - inna mapka dojazdu do Pustelni Blaca.\nPustelnia jest otwarta codziennie, z wyjątkiem poniedziałków, od 8 do 17. Bilet kosztuje 40 kun (ok. 21 zł).\n#10 Wysłany: 24 Lis 2017 00:08\nBardzo fajna relacja. Napisana z humorem i w żywym, soczystym stylu. A do tego zawiera sporo ciekawostek i informacji historyczno-krajoznawczych. Osobno zebrane praktykalia to świetny pomysł. Zdjęcia również bardzo mi się podobały. Będzie dalszy ciąg?\n#11 Wysłany: 24 Lis 2017 13:46\nUff, nie wiem, czy się zmobilizuję po dwóch latach nieróbstwa\n#12 Wysłany: 24 Lis 2017 15:41\nNoooo, przydałoby się!\nNie wiem jak, ale jakoś pominąłem Twoją relację, a jest niezła.\n#13 Wysłany: 25 Lis 2017 00:05\nKonkret relacja - brawo!\nale wybitni matematycy mówią, że cena jest malejącą funkcją czasu poświęconego na szukanie


Vestas V82-1.65 - 1,65 MW - Turbina wiatrowa\nFirma serwisowa dla Vestas V82-1.65\nTurbina wiatrowa V82-1.65 to produkcja Vestas Wind Systems A/S., producenta z Dania. Ten producent działa na rynku od 1979 roku.\nMoc znamionowa Vestas V82-1.65 wynosi 1,65 MW. Przy prędkości wiatru 2,5 m/s, turbina wiatrowa rozpoczyna pracę. prędkość wiatru wynosi 32 m/s.\nŚrednica wirnika Vestas V82-1.65 wynosi 82 m. Powierzchnia wirnika wynosi 5.281 m². Maksymalna prędkość obrotowa wirnika wynosi 10,8 U/min.\nVestas V82-1.65 jest wyposażony w przekładnię planetary/helical. Przekładnia ma 3 stopni.\nW generatorze Vestas Wind Systems A/S7000 ustawia się na watercooled. Napięcie wynosi 690 V.\nMamy 4 zdjęcia tej turbiny wiatrowej. Jeden model został wprowadzony do turbiny wiatrowej. Jest to Vestas V82-1.65 - Własny model budynku. Dane dotyczące zasilania V82-1.65 systemu Vestas nie są przechowywane w systemie.\nVestas V82-1.65 jest notowany na giełdzie od 29.10.2011 roku. Ostatnia modyfikacja danych głównych została dokonana w dniu 27.02.2017.


USA: Eksperci Komisji Helsińskiej chcą zaostrzenia sankcji wobec Rosji - GazetaPrawna.pl - biznes, podatki, prawo, finanse, wiadomości, praca -\ngazetaprawna.plUSA: Eksperci Komisji Helsińskiej chcą zaostrzenia sankcji wobec Rosji\n18.05.2017, 06:59; Aktualizacja: 18.05.2017, 07:17\n"Jeśli nie powstrzymamy natychmiast rosyjskiej agresji bardziej zdecydowanymi środkami, będziemy w rezultacie mieli do czynienia z większą liczbą kryzysów i konfliktów, wydamy miliardy dolarów więcej na obronę naszą i naszych europejskich sojuszników, a nasza wizja Europy wolnej i niepodzielonej prawdopodobnie będzie zdruzgotana" - powiedział w środę Michael Carpenter, w przeszłości dyrektor generalny Pentagonu d/s Rosji, Ukrainy i Eurazji.\nJeśli przestrzeganie porozumienia nie leży w interesie Rosji, to, jak argumentował Rademaker "Rosja będzie starała się je unieważnić albo naruszyć, jednocześnie składając gołosłowne deklaracje o ich poszanowaniu, albo selektywnie wprowadzając je w życie".\nRademaker wskazał, że przykładem może być (podpisany w roku 1987 - PAP) Układ o Całkowitej Likwidacji Pocisków Rakietowych Średniego Zasięgu często łamany przez Rosję, np. poprzez rozmieszczenie rakiet Iskander w rejonie Kaliningradu. „Rosja oskarża jednak Stany Zjednoczone o pogwałcenie tego traktatu" – powiedział.\nZdaniem ekspertów amerykańską odpowiedzią na taką taktykę Rosji powinno być ponowne rozmieszczenie rakiet średniego zasięgu w Europie i systemu antyrakietowego Patriot na terytorium Polski.\nWaszczykowski: Rosja nie wypełnia porozumień; należy utrzymać sankcje »\nWśród innych kroków jakie Stany Zjednoczone mogą podjąć w celu nakłonienia Moskwy do przestrzegania prawa międzynarodowego i swoich zobowiązań, trzech byłych pracowników rządu federalnego wymieniło, zwiększenie obecności militarnej NATO na wschodnich rubieżach Sojuszu, przede wszystkim w państwach bałtyckich, demaskowanie kłamstw i manipulacji takich narzędzi kremlowskiej dezinformacji jak telewizja RT i portal Sputnik oraz pomoc w wykorzenieniu korupcji, którą Rosja - jak dowodził Michael Carpenter - stosuje jako rodzaj broni np. na Ukrainie.\nZdaniem byłego dyrektora generalnego w Pentagonie, odpowiedzialnego za politykę wschodnią tego resortu, Waszyngton niedostatecznie wykorzystuje przyjętą przez Kongres w roku 2012 tzw. ustawę Magnitskiego.\nNazwa ustawy pochodzi od nazwiska rosyjskiego prawnika Sergieja Magnitskiego, który pozbawiony opieki medycznej w areszcie śledczym, w wyniku pobicia zmarł w 2009 r. w moskiewskim szpitalu więziennym.\nNa podstawie ustawy Magnitskego 18 osób, które przyczyniły się do jego śmierci, objętych jest zakazem wjazdu do Stanów Zjednoczonych i sankcjami finansowymi.\nSteven Pifer zasugerował, co wzbudziło duże zainteresowanie, aby listę objętych sankcjami osób rozszerzyć na najbliższych krewnych skorumpowanych oligarchów i dygnitarzy związanych Kremlem.\nRozszerzenie "listy Magnitskiego" o najbliższych krewnych osób objętych sankcjami - jak argumentował Pifer - spowoduje, że "dzieci oficjeli z +listy Magnitskiego+ nie będą mogły jeździć na studia do Stanów Zjednoczonych, a ich żony na zakupy do Londynu".\nTagi:Rosja, sankcje, ze świata, gospodarka, dyplomacja\nRosja: Uczestnik protestów przeciw korupcji skazany na kolonię karną\nWłochy: Łacina w polityce, czyli wyjątkowe nazwy ordynacji wyborczych


Kolorowani na każdą okazję - dazed81.com\nPosted: 07. 12. 2021\t| Author: G.S.\t| Category: Grafika\nKolorowanki dla dzieci nie od dziś są popularną formą zabawy. Całe mnóstwo rodziców jednak zadaje pytanie czy ta forma zabawy jest dla ich dzieci odpowiednia, czy wspomaga ich właściwy rozwój i wspiera naturalne mechanizmy nauki dzieci.\nKolorowanki a edukacja\nMalowanki dla dzieci to nie tylko doskonała zabawa i najlepszy plan na spędzenie wolnego popołudnia z dzieckiem w pochmurne dni. Badania dowiodły, że dziecko malując rozwija swoją wyobraźnię i umiejętność kreatywnego myślenia. Rysowanie to idealne wsparcie w nauce pisania liter, bo rozwija grafomotorykę rączki dziecka. Po za tym dzieci rysując poznają kolory, uczą się nazywać różnorakie przedmioty, elementy ze przyrody i zjawiska natury.\nKolorowanki do drukowania\nTeraz największym źródłem w poszukiwaniu malowanek dla dzieci został Internet. W sieci można poszukać całe mnóstwo stron oferujących darmowe kolorowanki do wydruku z ulubionymi postaciami dzieci z bajeczek i książek.\nKiedy poszukujesz dokładnych danych, nie czekaj, tylko sprawdź pod adresem (https://www.textura.net.pl/). Znajdziesz na niej wszystkie niezbędne informacje.\nJak jednak pośród tak sporej ilości stron oferujących Kolorowanki online, odszukać te wartościowe? Należyty dobór malowanek dla dzieci może sprawić, że dziecko szybko pozna literki, nauczy się liczyć i pisać. Należy poszukać oryginalnych kolorowanek z otwartymi zadaniami.\nPodoba Ci się ten artykuł? Jeśli chcesz zdobyć więcej informacji, odszukaj www, które zawiera równie ciekawe dane.\nDzięki takim otwartym zadaniom, dziecko zostaje współtwórcą kolorowanej historii i łączy wiedzę, którą już ma z wymyślaniem rzeczy nowatorskich. Takie nowatorskie malowanki dla maluchów w naturalny sposób dopasowują się poziomem trudności do poziomu wiedzy i umiejętności dzieci. Na koniec zawsze warto podyskutować z dzieckiem o tym, co przed chwilą narysowało. Dziecko uczy się wówczas nazywać swoje uczucia.\nNowoczesne rozwiązania na rynku druku.\nCoraz więcej automobilistów decyduje się na kamery samochodowe. Ten gadżet, stał się nieodzownym towarzyszem podróży.\nWzorzyste kartki pocztowe – warto podtrzymywać tradycję


Pogoda na tydzień Shibnevo ⇒ Pogoda w Shibnevo na 7 i 10 dni <Rosjia>• Pogoda na najbliższy tydzień - METEOPROG.PL\nPrognoza pogody w Shibnevo na 20 01 - 24 01\nPrognoza pogody w Shibnevo na tydzień i 10 dni\nPogoda w Shibnevo: Niewielki deszcz - 0, 0-3 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Shibnevo: Opady - 4-14 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Shibnevo: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Shibnevo: Bez istotnych opadów - 0, 0-0, 3 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\nPogoda w Shibnevo: Niewielki śnieg - 0, 0-2 mm/12 h. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.


Aurora Borealis – Podróże małe i duże – LIBERTAS.PL\nZorza Polarna (aurora borealis, na półkuli południowej: aurora australis) jest jednym z najbardziej spektakularnych cudów natury. Zjawisko występuje w obszarach około biegunowych, jednak podczas silnych burz słonecznych, zorze mogą występować również ponad Polską, jak zdarzyło się podobno 17 marca (piszę podobno, gdyż osobiście tego nie widziałem). Zorze obserwowane na południu nie są tak widowiskowe, jak te „prawdziwe” występujące za kręgiem polarnym. Zorzę polarną w Europie obserwować można w Finlandii, Norwegii, Szwecji, Rosji i Islandii. Mnie dane było podziwiać ten niesamowity spektakl światła w Norwegii. Za norweską „stolicę” aurory uważane jest Tromsø. To ponad sześćdziesięciotysięczne miasteczko znajduje się 350 km za kołem polarnym. Latają tam samoloty z Oslo, Bergen oraz wielu innych norweskich lotnisk. Do Tromsø dostać można się również drogą lądową – samochodem lub autobusem, ale nie pociągiem, gdyż tory w Norwegii nie sięgają tak daleko na północ. Jednak ze względu na dystans ponad 1700 km dzielący to miasteczko od Oslo, podróż lądowa jest bardzo czasochłonna.\nNajlepszymi miesiącami do obserwacji zorzy są luty i marzec. W innych miesiącach występuje ona również, jednak latem jest niewidoczna ze względu na białe noce, natomiast jesienią obserwację bardzo często utrudniają chmury. Zachmurzone niebo jest utrapieniem dla miłośników aurory nawet w czasie wspomnianych miesięcy. Podczas gdy 17 marca zorzę można było wypatrzyć w południowej Norwegii, w Tromsø chmury szczelnie zasłoniły niebo.\nZakwaterowanie w Tromsø nie należy do najtańszych – cena 700 nok (ok 350 zł) za dwuosobowy pokój z łazienką, jest ceną normalną. Ceny na kampingu nie są o wiele niższe, a za to standard w oferowanych domkach może być o wiele gorszy. Ponoć w internecie można wyszukać tańsze noclegi u osób prywatnych, jednak nie znam nikogo, kto by korzystał z takiej oferty. Znam natomiast osoby, które w lutym wybrały się za krąg polarny z namiotem...\nZorzę najlepiej obserwować z daleka od źródeł światła (miast, lotnisk, oświetlonych dróg). Dlatego my po przylocie do Tromsø wahaliśmy się między wynajęciem samochodu a skorzystaniem z oferty miejscowych operatorów organizujących „Northern Light Safari”. Cenowo wychodziło podobnie, ale w końcu wybraliśmy drugą opcję, gdyż nasz hotel pozbawiony był parkingu, a za postój samochodu na ulicy musielibyśmy dodatkowo dopłacać. Poza tym zdaliśmy się na wiedzę i doświadczenie przewodników w kwestii wyboru miejsca obserwacji. Cena takiego „zorzowego safari” to około 800 kr. od osoby. Cena zawiera przemieszczanie pomiędzy kilkoma sprawdzonymi miejscami, w których zorza może być dobrze widoczna, opiekę przewodników (w naszym przypadku byli to Włosi mówiący po angielsku) oraz poczęstunek (gorąca kawa i ciastka). Osoby z zasobniejszym portfelem mogą wybrać inny sposób przemieszczania – psie zaprzęgi, sanie z reniferami czy skutery śnieżne, a do tego zjeść tradycyjny posiłek Saamów w tradycyjnym laavo (stożkowaty namiot, rodzaj tipi). Przy takiej opcji, ceny mogą sięgnąć nawet kilku tysięcy koron (ot Norwegia).\nNasza wycieczka zaczęła się od wizyty w biurze turystycznym, w którym uiściliśmy opłatę i podpisaliśmy klauzulę, że jeśli nie uda nam się zorzy zobaczyć, nie będziemy mieli żadnych roszczeń względem organizatora... Potem (o osiemnastej) udaliśmy się na parking w centrum miasta, skąd trzy autokary wyruszyły w trzech różnych kierunkach. Później jadący nimi przewodnicy informowali się telefonicznie, gdzie warto jechać, a gdzie zorzy raczej się nie uświadczy. W czasie jazdy przewodnik poinformował nas, aby w celu uniknięcia rozczarowań, nie sugerować się zdjęciami zorzy oglądanymi w sieci, gdyż często są one efektem kilkumiesięcznych „polowań” z profesjonalnym sprzętem, a do tego często są podrasowane w programach graficznych.\nZabrano nas na jakieś pustacie w odległości około godziny drogi od Tromsø. Ciemno dookoła, trochę śniegu, 10°C poniżej zera, niebo czarne, a zorzy ani śladu. Przewodnik powiedział nam, że blada smuga przecinająca niebo, jest pochodzenia „zorzowego”. Wyglądała ona jak samolotowa smuga kondensacyjna, przez co była mało imponująca i wiele osób zaczęło powątpiewać w jej pochodzenie. Po zamocowaniu aparatu na statywie i ustawieniu bardzo długiego czasu naświetlania, na zdjęciach okazało się, że smug w rzeczywistości było kilka i wszystkie miały zielonkawą poświatę. Po wykonaniu całej serii zaszumionych zdjęć z ledwie widocznymi smugami, nagle nad pobliskimi wzgórzami zawisła zielona „błyskawica”. Wyraźna zygzakowata linia, widoczna gołym okiem została przywitana z ogólnym entuzjazmem, przy dźwięku westchnień i klikaniu migawek. Po około minucie wstęga zbladła, a później zniknęła całkowicie. Później nasze „smugi kondensacyjne” zaczęły przybierać coraz intensywniejsze barwy. Było to już coś, ale wciąż mieliśmy niedosyt.\nPrzewodnicy postanowili zabrać nas w inne miejsce. Po drodze mijaliśmy Tromsø. I nagle niebo „wybuchło” na zielono. Nad miastem, pomimo ogromnej ilości latarni, pojawiać zaczęły się jakieś nieokreślone kształty, smugi, linie, a nawet spirale. Wszyscy rzucili się do okien z jednej strony tak, że autobus prawie stracił stabilność. Kierowca zatrzymał pojazd w pierwszym nadającym się do tego miejscu. Ludzie rozbiegli się we wszystkie strony, zaczęli się przepychać, rozstawiać statywy, strzelać fotki. Sam prawie rozdeptałem Azjatę, który położył się na ścieżce i starał się ustabilizować smartfona na konstrukcji wykonanej z kamieni i śniegu.\nSafarowicze biegali z miejsca na miejsce, przenosili sprzęt, wchodzili sobie w kadr i klęli na siebie w kilku językach. A niebo szalało przez dobrych 20 minut. Później znów zabrano nas w inne miejsce, tym razem nad wodą. Znów jechaliśmy kilkadziesiąt minut, a za oknem co chwilę pojawiały się jakieś zielone smugi, które zaczynały nam już normalnieć.\nPo wyjściu z autokaru, po jednej stronie ujrzeliśmy niezamarznięte morze (no bo Golfsztrom), a z drugiej pagórki porośnięte karłowatą roślinnością. Nad wszystkim górowało wzgórze z białą kopułą obserwatorium. Zorza w tym miejscu z początku była nijaka. Ludzie rozeszli się dość spokojnie. Miejsca było dużo, więc każdy znalazł przestrzeń dla siebie. Przewodnicy w tym czasie szykowali poczęstunek. I nagle zaczął się prawdziwy spektakl. Niebo oszalało. Ze wschodu na zachód wystrzeliła szeroka wstęga, która falowała, przemieszczała się i stopniowo zmieniała barwę z zielonej na czerwonawą. Z jednej strony ukazało się coś w rodzaju falującej kurtyny, z drugiej zaś pojawiła się zielona spirala.\nGłówna wstęga cały czas górowała nad wszystkim i stopniowo przemieszczała się na północ, jakby gnana wiatrem. Co chwilę pojawiały się też pionowe linie, jakby słupy świetlne. Te dla odmiany były nieruchome, ale bardzo krótkotrwałe, przez co żadnej nie udało mi się uchwycić na zdjęciu. W tym miejscu spektakl trwał bez przerwy ponad godzinę.\nZachwyceni byli wszyscy, łącznie z przewodnikami, którzy mówili, że już dawno nie było takiej aktywności. Mało kto pamiętał o poczęstunku. Wszyscy biegali po pagórkach z zadartymi głowami i starali się o jak najlepszy kadr. Przed północą zorza znacznie osłabła, a przewodnicy postanowili zabrać nas w jeszcze jeden punkt. Tam atrakcją miało być to, że chodziliśmy po zamarzniętym jeziorze. Zorza stopniowo zanikała, aż wróciła do swej formy wyjściowej – przybrała formę ledwie widocznych „smug kondensacyjnych”. Ale nikt nie rozpaczał z tego powodu, gdyż wszyscy mieli po kilkadziesiąt zdjęć z poprzedniej miejscówki. Do Tromsø wróciliśmy grubo po drugiej w nocy. Byliśmy zmarznięci, zmęczeni, ale szczęśliwi. Naprawdę było warto. Na zdjęciach nie udało mi się nawet w połowie uchwycić tego, co widzieliśmy. Zorzę polarną po prostu trzeba przeżyć.


Wydział Kultury i Promocji dla Dzielnicy Targówek - zmiany z 2020-04-06 17:45:19\nDom Kultury Świt m.st. Warszawy, ul. Wysockiego 11\nStworzenie otwartej przestrzeni relaksacyjno-edukacyjnej dla mieszkańców. Na tarasach Domu Kultury Świt powstanie strefa relaksacyjna - z hamakami i roślinnością, oraz strefa edukacyjna - ze ścieżką sensoryczną i muzyczną.\nProjekt zakłada remont tarasów Domu Kultury Świt (na podstawie projektu modernizacji) w celu stworzenia otwartej strefy relaksacyjno-edukacyjnej dla mieszkańców. W ramach przestrzeni relaksacyjnej na tarasach powstaną pergole z winoroślą, skrzynie z roślinami (wraz z odpowiednim systemem nawadniania), zostaną zamontowane hamaki i inne siedziska. W części edukacyjnej zostanie umieszczony regał z bookcrossingiem (otwartą wymianą książek), powstanie ścieżka sensoryczna oraz muzyczna dla dzieci. Odwiedzający tarasy będą mieli możliwość doświadczyć tworzenia muzyki improwizowanej w dobroczynnym sąsiedztwie parku.\nTarasy będą dostępne dla mieszkańców w godzinach otwarcia Domu Kultury Świt - codziennie od godziny 8:00 do 22:00.\nProjekt będzie promowany poprzez plakaty i ulotki dystrybuowane w DK Świt, na osiedlach i w instytucjach publicznych oraz na stronie internetowej i Facebooku DK Świt.\nW pędzie życia, w codziennym zgiełku i w życiu między blokami ludziom brakuje kontaktu z naturą. Na Bródnie brakuje ogólnodostępnych miejsc, w których mieszkańcy mogą się po prostu spotkać i za darmo poprzebywać w miłej atmosferze. Dzieci będą mogły rozwinąć swoją integrację sensoryczną.\nKwota możliwa do wykonania zadania. Na uwagę zasługuje fakt czy przy D.K. Świt jest miejsce na realizację ścieżki edukacyjnej. Jest pozytywna opinia Domu Kultury.


Kleje do podsufitek? - Forum prawdziwego mężczyzny - męski punkt widzenia\nKleje do podsufitek?\nPost autor: Papierowy » 14 paź 2020, 11:05\nJaki klej zastosować żeby podsufitka się dobrze trzymała?\nRe: Kleje do podsufitek?\nPost autor: Rom86 » 15 paź 2020, 9:47\nHa, ha znam temat bardzo dobrze, kupiłem używane auto gdzie właśnie podsufitka w dwoch miejscach się odkleiła i borykałem się z problemem ze dwa miesiące. Podklejałem kropelką to wytrzymało kilkaset kilometrów jazdy i puściło, później znalazłem w Obi klej do plastiku, ale był jeszcze gorszy - na drugi dzień podsufitka znów wisiała\nSpytałem znajomego, który sam sobie dłubie przy samochodzie i podpowiedział mi klej metakrylowy, który nadaje się właśnie m.in. do materiałów, które podlegają częstym drganiom.\nJak nie wiesz gdzie szukać takiego kleju to ten sklep ma https://www.blelektronik.com.pl/produkt ... takrylowe/


Większy terminal Portu Lotniczego Lublin. Władze lotniska szukają firmy - Dziennik Wschodni\nWiększy terminal Portu Lotniczego Lublin. Władze lotniska szukają firmy\nWładze lubelskiego lotniska wciąż szukają firmy, która przeprowadzi planowaną rozbudowę terminala pasażerskiego.\nNowy rządowy samolot w Porcie Lotniczym Lublin (zdjęcia) 0 22\nPierwszy przetarg na wykonanie prac budowlanych ogłoszono pod koniec kwietnia. Postępowanie zostało jednak unieważnione, bo jedyny oferent – warszawski Budimex – zażądał aż 12,6 mln zł. To o 4 mln zł więcej niż port planuje wydać.\nW związku z tym poszukiwania wykonawcy rozpoczęto na nowo. Tym razem odbywają się one w ramach negocjacji cenowych.\n– Zaproszenie skierowaliśmy do sześciu podmiotów, z pierwszym przeprowadziliśmy już rozmowy. Po zakończeniu negocjacji ze wszystkimi, co potrwa około miesiąc, zaprosimy ich do składania ofert – informuje Jankowski.\nWedług pierwotnego planu nowa część terminala miała zostać otwarta przed początkiem przyszłorocznego sezonu letniego. Teraz jednak wiadomo, że może nastąpić kilka miesięcy później. – Powinna być gotowa w trzecim lub czwartym kwartale przyszłego roku – kończy rzecznik portu.\nGość / 18 lipca 2017 o 05:09\nDylczyk jak ci sie wspolpracowalo z amber gold\nGość / 6 lipca 2017 o 22:36\nTo dopiero przekręt. Zamiast od razu zrobić większy terminal, teraz znowu dadzą kolesiom zarobić na rozbudowie już istniejącego, a płacimy za to my wszyscy...\nGość / 5 lipca 2017 o 20:27\npo***a prowizorka jak to u nas się robi jak zwykle bez wyobraźni ..fuujjj..\ne / 5 lipca 2017 o 15:48\nA jak się miewa Waldek Pawlak (PSL)?\n` / 5 lipca 2017 o 14:47\nBilety w Lublinie są koszmarnie drogie nie opłaca się latać z Lublina.\nno pewnie, ja latam tylko z Lubartowa\nGość / 5 lipca 2017 o 14:43\n- / 5 lipca 2017 o 14:00\nA nie trzeba było pozostawić pierwotny plan terminala. Był ładny i duży. Ale jak zwykle ktoś mądry sobie ubzdurał, że za duży.\nno niestety, pierwotny projekt był duużo lepszy. To co jest teraz to nawet możliwości rozbudowy ma niewielkie, można dokładać kolejne segmenty po bokach, ale to cały czas będzie taka parterowa ciasnota. Mam nadzieję że za 5-7 lat, jak liczba pasażerów będzie dalej rosnąć i zostaną zrobione dobudówki po bokach, będzie można rozebrać główną część i postawić coś większego\nno niestety, pierwotny projekt był duużo lepszy. To co jest teraz to nawet możliwości rozbudowy ma niewielkie, można dokładać kolejne segmenty po bokach, ale to cały czas będzie taka parterowa ciasnota. Mam nadzieję że za 5-7 lat, jak liczba pasażerów będzie dalej rosnąć i zostaną zrobione dobudówki po bokach, będzie można rozebrać główną część i postawić coś większego rozwiń\nGość / 5 lipca 2017 o 13:49\nGość / 5 lipca 2017 o 13:37\nNie warszawski Budimex – tylko hiszpański!!!!! (właścicielem jest Ferrovial Spain). A więc, kasa wypływa z Polski. Jest różnica?


Forum WirtualneMedia.pl - Opinie i komentarze - Afgański piłkarz Lechii Gdańsk opowiedział Weszło o przewrocie w kraju, rzecznik klubu chciał usunięcia tekstu\nAfgański piłkarz Lechii Gdańsk opowiedział Weszło o przewrocie w kraju, rzecznik klubu chciał usunięcia tekstu\nkici-kici Śro Sie 18, 2021 1:34 pm\nukazał się wywiad z afgańskim piekarzem Omranem Haydarym\nTo klub ma piekarnię?\nRe: Afgański piłkarz Lechii Gdańsk opowiedział Weszło o przewrocie w kraju, rzecznik klubu chciał usunięcia tekstu\nGość X Śro Sie 18, 2021 8:07 pm\nTo były zawodnik Olimpii Grudziądz.\nMa niderlandzki paszport.\nkozanostra1992 Śro Sie 18, 2021 8:37 pm\nNiech jeszcze Muslim zrobi z nas rasistów... a pan Białek niech cofnie się do V klasy podstawówki i nauczy deklinacji, skoro ma problem z odmianą słowa "zdanie"!\nPepe Czw Sie 19, 2021 8:20 pm\nNiekiedy piłkarze mają różne ograniczenia kontaktów z mediami wpisane w kontrakcie. Co nie zmienia faktu, że żadne z nich nie wiąże Weszło i dlatego żądanie niepublikowania wywiadu jest bez sensu. A w konkretnej sytuacji tragedii w Afganistanie - totalnie bez sensu.\nDobra robota Weszło\nDobra robota Weszło Sob Sie 21, 2021 4:26 pm\nAfgański piłkarz mówi o sytuacji w swoim kraju pochodzenia. Nie mówi o polskiej polityce, także ma pełne prawo bo mamy wolność słowa. Widać, że Lechii Gdańsk albo nie w smak jest wolność słowa, albo popierają przejęcie przez Talibów Afganistanu. Baaaardzo cenny wywiad na Weszło.


Pomyśl dwa razy, zanim powiesz, że mi się przywidziało.: 21. Jak nie strażnik, to kto?\nAutor: Aikoo Agnieszka Szczęsna o 13:19\nNeko-chan 4 lutego 2013 04:32\n"znów zaczął wwiercać się morderczym wzrokiem w Zero." - nie jestem pewna, czy nie byłoby poprawniej "spojrzeniem". Literówek nie widziałam, ale w paru miejscach brakuje przecinka. Postacie mi się mieszały, ale to raczej wina tego, że nie przeczytałam poprzednich rozdziałów (jak znajdę czas, to na pewno to zrobię) :D. Poza tym - lekko się czyta. Życzę powodzenia w dalszym pisaniu :).\nAikoo 4 lutego 2013 06:58\nUwa~ Dziękuję :3\nFaktycznie, mogłoby lepiej wyglądać. Co do przecinków - czasami myślę, że aż za dużo ich wstawiam. Pewnie stąd te paradoksalne braki xDD\nBulion 4 lutego 2013 08:25\nsuper blog! bardzo mi się podoba! obserwujemy? :)\nBulion 4 lutego 2013 09:16\ndziękuję za obserwację! również obserwuje ; )


Ta dwójka powalczy o fotel prezesa PZPS. Układ sił? „65 do 35 procent” - Super Express\nAutor: Przemysław Szyszka, Paweł Dąbrowski Sebastian Świderski i Ryszard Czarnecki\nPo zakończeniu sezonu reprezentacyjnego w polskiej siatkówce nastał czas na inną walkę – do boju stają kandydaci na prezesa Polskiego Związku Piłki Siatkowej. Na początku przyszłego tygodnia dowiemy się, kto będzie kierował siatkarską centralą w kolejnej kadencji. Według naszych informacji jest dwóch faworytów.\nRywalizacja powinna się rozegrać pomiędzy dotychczasowym wiceprezesem PZPS, politykiem PiS Ryszardem Czarneckim a byłym reprezentantem Polski, szefem Zaksy Kędzierzyn Sebastianem Świderskim. Bukmacherzy są przekonani, że stery w PZPS obejmie „Świder” (kurs 2:1), wyprzedzając dotychczasowego prezesa związku Jacka Kasprzyka (od 2,3:1 do 3,5:1) i Czarneckiego (od 3,5:1 do 6:1). Pozostali czterej kandydaci – Andrzej Lemek, Witold Roman, Tomasz Paluch i Konrad Piechocki – pozostają na dalszym planie i nie mają szans.\nJednak, jak to przed wyborami, w których głosuje tzw. teren, sytuacja nie jest jednoznaczna i w ostatniej chwili może się sporo zmienić. „Na ten moment głosy rozkładają się w stosunku 65 do 35 procent na korzyść Czarneckiego w walce ze Świderskim” – słyszymy od osoby zorientowanej w niuansach trwającej kampanii wyborczej. „Kasprzyk nie ma szans” – twierdzi nasz informator.\nKluczem będą więc przepływy głosów pomiędzy elektoratami poszczególnych kandydujących. Prezes Kasprzyk otwarcie w mediach krytykował Czarneckiego, jasne więc, że w razie czego stronnicy dotychczasowego prezesa poprą Świderskiego.\n„Jest też zobowiązanie Witolda Romana w stronę Czarneckiego, a Andrzej Lemek też miał być początkowo za nim, ale jak jest teraz, nie wiem” – twierdzi nasze źródło, mając na myśli dwóch z siedmiu pretendentów, którzy nie mogą liczyć na wybór. Ale, jak to w takich przypadkach bywa, po wybraniu konkretnego kandydata jego zwolennicy mogą coś uszczknąć z pańskiego stołu. Czytaj: otrzymać konkretne stanowiska lub obietnice.\nJak słyszymy w kuluarach, starania Świderskiego o prezesurę mają być pomysłem duetu znanych działaczy Artur Popko – Mirosław Przedpełski, którzy, choć stracili sporo na nierozliczonej ciągle przez sąd aferze korupcyjnej po MŚ 2014, to wciąż mają duży wpływ na polską siatkówkę – pierwszy jest szefem PlusLigi, drugi działa aktywnie w siatkarskich gremiach międzynarodowych. Z naszych informacji wynika, że Czarnecki miał proponować Świderskiemu sojusz, ale do konkretów nie doszło. Były wieloletni kapitan kadry narodowej woli startować samodzielnie, zapewne policzywszy „szable” i czując, że może uzyskać spore poparcie, mimo, a może właśnie dlatego, że jest spoza dotychczasowych układów.\nSiłą Czarneckiego ma być to, że poprzez rozległe kontakty w sferach rządowo-partyjnych potrafi przyciągnąć państwowych sponsorów. Zupełnie „przypadkowo” dwa tygodnie przed wyborami został pełnomocnikiem PiS ds. sportu i mocno to nagłośnił, wcześniej publikując zdjęcie z szefem PiS Jarosławem Kaczyńskim. Jakby chciał pokazać delegatom: patrzcie, co ja mogę.\nJednocześnie ciągnie się za nim obciążająca afera z rozliczaniem delegacji do Europarlamentu – miało chodzić o 100 tys. euro nienależnych „kilometrówek”. Zarzucano mu też nadmierne wydatki na podróże już jako wiceszefa PZPS i to, że najpierw zapewnił, iż w związku będzie pracował społecznie, a potem zaczął pobierać z tego tytułu 10 000 złotych brutto miesięcznie (mimo że jako poseł Parlamentu Europejskiego inkasuje co miesiąc 41 000 zł brutto) . Jeśli zatem głosujący wezmą pod uwagę stronę etyczną kandydata, europoseł może mieć problem. Innym może imponować fakt, że to ten, który umie wszystko załatwić.\nhttps://t.co/Pb4vHorM0Q— Ryszard Czarnecki (@r_czarnecki) September 21, 2021\nTakiej pozycji nie ma oczywiście Świderski. To z kolei powiew świeżości, typ rzutkiego menedżera, nieuwikłanego w bieżącą politykę. Przeszedł długą drogę w siatkówce, od wybitnego gracza, przez fotel trenera, po funkcję prezesa najlepszego klubu Europy 2021. Nie ma podobnego zaplecza jak Czarnecki, ale dla wielu to może być atut. Ci, którzy chcieliby na niego głosować, wezmą pod uwagę, że nie wywołuje alergicznych reakcji ani w środowisku, ani u kibiców, którzy otwarcie nie znoszą Czarneckiego i pokazują mu to w każdej hali w Polsce. Przeciwnicy wytkną, że nie będzie w stanie ściągnąć sponsorów do związku i że może być sterowany przez bardziej obytych wyjadaczy związkowych.\nNowego szefa PZPS wskaże 90 delegatów wojewódzkich związków. Walne zgromadzenie odbędzie się 27 i 28 września w Warszawie.\nKto będzie lepszym prezesem PZPS?


Patriarchalna logika : Uni Garden - astrologia i tarot w praktyce - Warszawa\n"Błąd jest tym bardziej niebezpieczny, im więcej w nim prawdy."\nAutorka: Maria Sobolewska\nOto fragment komentarza do mojego tekstu, w którym ośmieliłam się zaprotestować przeciwko propagowaniu rzekomo dla nich zbawiennego duchowo poniżania i maltretowania kobiet:\nBrak akceptacji którym emanują feministki prowadzi do nienawiści, kłutni, to chyba nie prowadzi do dobrych relacji ze społeczeństwem.\nBicie i poniżanie kobiet jest OK, bo nie tylko gwarantuje dobre relacje ze społeczeństwem, ale zapewnia kobietom rozwój duchowy oraz wieczne zbawienie.\nDobre relacje ze społeczeństwem kończą się definitywnie, gdy któraś rozbestwiona kobieta ośmieli się powiedzieć “dość tej kaźni” i dumnie wyprostować swoje plecy.\nNajbardziej tragiczne jest to, że słów tych nie napisał jakiś wsiowy głupek, lecz człowiek, który uważa siebie za osobnika wysoko rozwiniętego duchowo i przebudzonego.\nA w moim forum dyskusyjnym (cóż za synchroniczność) jakiś amator krwawych horrorów i sadystycznego grzebania w bebechach żółwia (!?) zarzuca mi wegetariańską krwiożerczą agresję.\nWegetarianie domagający się litości dla zwierząt są żądni krwi, nie pozwalające się maltretować kobiety są agresywne, niepalący domagając się prawa do świeżego powietrza ograniczają wolność osobistą palaczy…\nCóż za genialna logika!\nSadysta ma prawo czerpać przyjemność z przelewania krwi i scen mordu, antyfeminiści mają prawo katować kobiety, pedofile mają nieograniczone prawo do zabaw z dziećmi, palacze mają prawo truć innych toksycznym dymem…\nA ci, którzy przeciw temu protestują są agresywni i niebezpieczni i powinno się ich pozamykać w więzieniach, bo psują stosunki społeczne.\nPrzeglądasz: Patriarchalna logika / Uni Garden - astrologia i tarot w praktyce - Warszawa


ABC przewijania niemowlęcia -Niemowlę - Rodzina - Polki.pl\nArtykuł ABC przewijania niemowlęcia\nNiedługo będziesz przewijać dziecko prawie z zamkniętymi oczami. To tylko kwestia czasu. Debiutujący rodzic ma prawo do pieluchowych wątpliwości. Specjalnie dla was rozwiewa je dermatolog\nIm częściej, tym lepiej. Zabrudzona i mokra może przyczynić się do podrażnień. U noworodka, czyli dziecka w pierwszym miesiącu życia, powinno się ją zmieniać co najmniej co trzy godziny i zawsze od razu, gdy pojawi się kupka. Czy zawsze trzeba myć pupę?\nMycie pupy noworodka podczas przewijania to dobry sposób na uniknięcie odparzeń. Do mycia potrzebna jest ciepła woda (jak do kąpieli) oraz kostka myjąca lub płyn, które zapewnią odpowiednie pH skóry (kosmetyki dla dorosłych mogą podrażniać skórę dziecka). Namoczonym i namydlonym wacikiem oczyszcza się wszystkie fałdki. Po jednym ruchu wacik zmienia się na nowy. Przed założeniem czystej pieluszki skórę wystarczy osuszyć. Lepiej nie używać gąbek i myjek, bo trudno je utrzymać w czystości. Jak przewijać dziewczynkę, a jak chłopca?U dziewczynek ważny jest kierunek mycia: prawidłowy to przód–tył (od cewki moczowej do pupy). W ten sposób zapobiega się zakażeniu układu moczowego bakteriami z kupki. Wacikiem przemywa się okolice krocza, zagłębienia, wargi sromowe i pupę. U chłopca najpierw myje się siusiaka (bez odciągania napletka). Potem zakamarki pod siusiakiem, wokół worka mosznowego i pod nim (w tych miejscach często dochodzi do odparzeń), pachwiny i pośladki. Białą wydzielinę, zwaną mastką, która zbiera się na krawędzi napletka, też trzeba usunąć. Kiedy można użyć chusteczek pielęgnacyjnych?\nJeśli dziecko nie ma skłonności do podrażnień, można oczyścić mu pupę nawilżanymi chusteczkami pielęgnacyjnymi. Przydają się one przede wszystkim poza domem. Szukając odpowiednich dla noworodka, zwróć uwagę, by były wysokiej jakości.Dlaczego ważne jest wietrzenie pupy\nTo też sposób ochrony pupy przed odparzeniem. Przed zapięciem pieluchy dziecko może poleżeć trochę z gołymi pośladkami. Ale jeśli się denerwuje, lepiej poczekać z tym na lepszy nastrój. Można też kupować pieluszki z funkcją "air", które są wykonane z materiału przepuszczającego powietrze. Czy pośladki trzeba smarować?\nKrem lub maść (np. Sofeo, Sudocrem, Linomag, Bepanthen) chroni skórę przed wilgocią i tarciem, które skutkują podrażnieniem. Kosmetyk należy rozprowadzić cienką warstwą na pośladkach, w pachwinach i fałdkach. Nowoczesne pieluchy jednorazowe mają mikrokanaliki odprowadzające wilgoć, więc gruba warstwa kremu mogłaby je zatkać. Testując nowy kosmetyk, warto obserwować skórę dziecka przez 2–3 dni, dopiero wtedy można wnioskować, czy rzeczywiście jest skuteczny. Na pytania odpowiadała: dr n. med. Dorota Jenerowicz, dermatolog, z Katedry i Kliniki Dermatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Masz pytanie dotyczące pielęgnacji niemowlęcia? Zadaj je na mamacafe.pl\nA może by tak słówko na temat pieluszek wielorazowych? Nie chodzi mi o gotowaną godzinami tetrę, która przeraża wszystkich....


20 proc. miesięcznego wynagrodzenia wystarczy na ratę za dwupokojowe mieszkanie - NaszeMiasto.pl\nBartosz Turek, Magdalena Piórkowska / Home Broker 10.09.2012 Zaktualizowano 10.09.2012\nChoć korzystając z programu „Rodzina na swoim” można kupić mieszkanie dwupokojowe ciesząc się ratą na poziomie poniżej 600 zł miesięcznie (Szczecin), to i tak trzeba legitymować się dochodami na poziomie 2-3 tys. zł netto. Wszystko dlatego, że po 8 latach dopłaty budżetowe ustają i banki muszą mieć pewność, że kredytobiorca po otrzymaniu kilkudziesięciu tysięcy złotych dopłaty z kasy państwa będzie mógł poradzić sobie sam z obsługą posiadanego długu. W efekcie zdolność kredytową obliczają tak, jakby dopłat w ogóle nie było.\nW pierwszych latach rata kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup 50-metrowego mieszkania może pochłonąć zaledwie około 20 proc. wymaganego przez banki wynagrodzenia rodziny – wynika z danych zebranych przez Home Broker. W Szczecinie, żeby zaciągnąć kredyt z dopłatami na nowe 50-metrowe mieszkanie o wartości 184 tys. zł rodzina, posiadając 20-proc. wkład własny, musi zarabiać przeciętnie 2,9 tys. zł netto. Warto podkreślić, że w tym wypadku pierwsza rata kredytowa wyniesie średnio 618 zł miesięcznie (najniższa byłaby w Banku Pocztowym – 538 zł). W Szczecinie dochód rodziny na poziomie 2,9 tys. zł netto miesięcznie znajduje się znacznie poniżej średniej. Gdyby przyjąć, że w rodzinie dwie osoby są zatrudnione na pełen etat, to do domowego budżetu powinno trafiać prawie 5,4 tys. zł netto miesięcznie – wynika z szacunków Home Broker opartych o dane GUS o wynagrodzeniach przeciętnych brutto za 2011 rok.\nCzytaj także: Lepiej zdecydować się na kredyt z dopłatą, czy czekać na obniżkę cen mieszkań?\nWięcej o zasadach programu "Rodzina na swoim" przeczytasz TUTAJ.\nMateriał oryginalny: 20 proc. miesięcznego wynagrodzenia wystarczy na ratę za dwupokojowe mieszkanie - Dolnośląskie Nasze Miasto


Ogólnie na temat pozycjonowanie Lublin - http://karmag.rzeszow.pl/\nWspółcześnie internet jest jednym z najczęściej odwiedzanych przez użytkowników źródłem informacji na prawie każdy temat. W związku z tak dużą i ciągle rosnącą popularnością tego medium, internet stał się również mi\nKartoteki dla szpitali i przychodniJak oszczędzić na energii elektrycznej?Jak kłaść wykładziny? Czego użyć?Where to buy covings?Wynajem halRolety, żaluzje, zasłony - co wybrać?Pielęgnacja i naprawa skór. Co i jakNowa poligrafia, tańsze druki i lepsza jakośćDobra zabawa z dzieckiem - może kolejka?Stomatologia i protetyka, kilka faktówCzy warto założyć przydomową oczyszczalnię ścieków?Czy potrzebujesz terapii grupowej?O terapii grupowej- psycholodzyNie dla tradycjonalistów?! Ikke v?r redd for tannlegen Ozdobne wnętrza - dekoracyjne listwyBroken car - what to do?Chcesz oryginalne wnętrze? Postaw na klasykęCo warto wiedzieć o kosmetykach i zabiegach kosmetycznych?Biznes i prestiżAdres dla twojej firmy - o wirtualnym biurzeProfesjonalne firmy geodezyjneCzy warto używać olejków kosmetycznych?Zanim skorzystasz z saunyCzy da się w 2020 leczyć zęby?Ogólnie o usługach sprzątaniaPraca i nauka geodetyCzasami jak boli to trzeba. Wyprawa do stomatologaModne ubieranie bez rozbijania banku. Krótko o lumpeksachSprawy prawneJesteś elektrykiem? Sprawdź nasz wpis o transformatorach


W FCB Warsaw Wojciech Szpor będzie pracował w teamie kreatywnym z senior copywriterem z Bartkiem Szołajskim. Michał Popko, który poprzednio tworzył team z Szołajskim, będzie natomiast pracował z senior copywriterem, który dołączy do agencji pod koniec sierpnia.\nPoprzednio Szpor przez ponad trzy lata pracował w G7, gdzie jako senior art director tworzył projekty dla T-Mobile i Heyah.\nWcześniej był związany m.in. z McCann Warsaw (gdzie pracował dla Nescafe, Opla, Tymbarku, Coca-Coli, L’Oreal, BGŻ), Young & Rubicam Brands (tworząc m.in. dla Danone, Orlenu i Kia), Bates Polska oraz GGK.\nDołącz do dyskusji: Wojciech Szpor: z G7 do FCB Warsaw


Zdrowa żywność Cena: od 17,90 do 21,00 zł, Producent: Bio Food, BIO PLANET, Herbapol Krakow, Piec Przemian, Proness Myvita Proness Anita Karwacka Rozga Ul Nowodworska 17 59 220, Terrasana, TERRASANA (ml. kokos, masła orz., syr. klon. inne - Zakupy Kasianafali.pl\nFanola no orange | szampon neutralizujący ciepłe odcienie ciemnych włosów 1000ml\nCena: od 17,90 do 21,00 zł, Producent: Bio Food, BIO PLANET, Herbapol Krakow, Piec Przemian, Proness Myvita Proness Anita Karwacka Rozga Ul Nowodworska 17 59 220, Terrasana, TERRASANA (ml. kokos, masła orz., syr. klon. inne\n1 17,99 zł\n1 18,21 zł\n1 18,36 zł\n5 18,93 - 20,91 zł\n4 ALTERNATIVA (kawy, lizaki)\n14 Applied Nutrition\n2 ARCHE (produkty do sushi, herbaty matcha)\n5 BELVAS (czekoladki)\n0 Bio Food\n2 BIO KONTYNENTY\n4 BIO PLANET\n2 BIO PLANET - KONTYNENTY\n2 BIO PLANET - seria BRĄZOWA (orzechy i pestki)\n1 BIO PLANET - seria CZERWONA (cukry, syropy)\n4 BIO PLANET - seria FIOLETOWA (owoce suszone)\n1 BIO PLANET - seria SOKI\n2 BIO VERDE (sery, wędliny, humusy, inne)\n2 COSMOVEDA (kremy, pasty, masło klarowane, woda)\n5 DARY NATURY - herbatki BIO\n3 DARY NATURY - inne BIO\n3 EDEN (soki warzyw., płatki śniad., pasztety kanap\n10 Frankys Bakery\n0 Herbapol Krakow\n4 LIMA (makrobiotyka, kawy zbożowe, musli)\n4 ORGANIC MATE GREEN (yerba mate)\n1 Proness Myvita Proness Anita Karwacka Rozga Ul Nowodworska 17 59 220\n4 SCHAR BIO\n8 SIRLOIN (suszona wołowina)\n2 SOUL FARM\n4 Terrasana Dystrybutor: Bio Planet S.A., Wilkowa Wieś 7, 05-084 Leszno\n3 TURTLE (musli, płatki śniadaniowe)\n2 TURTLE (owsianki, płatki)\n2 VIVANI (czekolady, kakao instant)\n4 ZAKWASOWNIA (zakwasy, kimchi, kombucha)\nNajróżniejsze produkty z działu zdrowej żywności. Wszystko to w jednej kategorii. Sprawdź, ile ofert i produktów zgromadziliśmy dla kupujących w tym miejscu. Wybierz najlepiej. Kupuj z najlepszych sklepów zajmujących się takimi wyrobami. Pamiętaj, by posortować wyniki wyświetlania według cen. Jeśli chodzi o liczbę ofert, to odnajdziesz ich u nas 23992 w 62 punktach. Obecna baza 1223 marek w tej kategorii z pewnością Ciebie zadowoli. Marki takie jak DARY NATURY, PROMKI24.COM, należą do najchętniej wybieranych przez odwiedzających tę kategorię. Zainteresowani tym działem zwykle wybierali spośród ofert trzech sklepów, były to biogo.pl - tylko natura, Organical.pl - Bio Produkty, a także GymBeam. W dodatku przy produktach napotkasz oceny, które pomogą Tobie podjąć właściwą decyzję przy zakupie. Najczęściej kupowane produkty marki to Napój sojowy BIO 1l, Bio Planet: soczewica brązowa BIO - 400 g, a także Sok z Czarnego Bzu BIO 500 ml Bio Planet.\nProness Myvita Proness Anita Karwacka Rozga Ul Nowodworska 17 59 220


09/06/2014 – Enbiej Akszyn\nDzienne archiwum: Czerwiec 9, 2014\nFisher zaakceptował propozycję Jacksona\nNieco więcej niż tydzień potrzebował były zawodnik Oklahoma City Thunder i Los Angeles Lakers – Derek Fisher – by przystać na propozycję Phila Jacksona. Wielki Mistrz Zen, któremu nie udało się nakłonić do pracy...\nPośród sneakerhead’ów krąży opinia, że jakość Jordanów Retro z roku na rok leci na zbity pysk – ceny rosną, jakość spada. Jest to częściowo prawda – w większości wydań retro jakość jest rozczarowująca, zwłaszcza...\nWokół NBA – #4\nWOLVES Kevin Love trafił na celownik Phoenix Suns oraz Cleveland Cavaliers. O ile Suns są w stanie oddać za Love’a Gorana Dragića bądź Erica Bledsoe i swój wybór w drafcie, o tyle Kevin w...\nFilmowe podsumowanie i Top 10 G2 Finałów 2014\nZbliżamy się do ostatecznych rozstrzygnięć. Za nami drugi mecz tegorocznych finałów między Miami Heat i San Antonio Spurs. Zapraszamy do obejrzenia filmowego skrótu spotkania i najlepszych akcji.\nJames odkupił się w G2, przed powrotem do Miami jest 1-1\nNiewiele można zrobić, gdy najlepszy gracz na Świecie wchodzi na wyższy bieg. LeBron James zdobył wczoraj 35 punktów (14/22 z gry, 3/3 z dystansu), zebrał 10 piłek i rozdał 3 asysty, ale Heat i...