Andrzej Horubała: Konwicki nieoczywisty - Andrzej Horubała\n„Ty jesteś chwilowym literatem. Twoje książki umrą wraz z tobą”.\nPisałem młody gniewny w pierwszej dekadzie niepodległości: „Kogóż interesują dziś wyznania upodlonych inteligentów? Kogóż interesuje geografia Krakowskiego Przedmieścia i Warszawa oglądana w pijanym widzie przez życiowych bankrutów?” (Andrzej Horubała, „Marzenie o chuliganie”, Wydawnictwo Casablanca Studio, 1999 r., s. 202-203). Faktycznie, imaginowałem sobie wtedy bibliotekę dla wolnej Rzeczypospolitej i nie widziałem na niej miejsca dla literatury zniewolonych. Zachłystywałem się witalnością Andrzeja Bobkowskiego, surowością Herlinga-Grudzińskiego, wraz z rówieśnikami naiwnie radowałem zwycięstwami Leopolda Tyrmanda na warszawskich prywatkach w roku 1954.\nWydawało się, że Konwicki towarzyszący nam w końcowych latach peerelu, ten wspaniale wykreowany Konwa, który narzucił się nam z całą swoją osobowością, który stał się krajowym prozaikiem numer jeden, na zawsze pozostanie uwięziony w nędznej historii najweselszego ponoć baraku demoludu.\nWydanie w serii Biblioteki Narodowej w jednym tomie dwóch powieści Tadeusza Konwickiego – „Kompleksu polskiego” i „Małej Apokalipsy” ze wstępem i w opracowaniu Przemysława Kanieckiego to świetna okazja, by zastanowić się, co przetrwa w historii literatury polskiej z twórczości tego pisarza.\nCzy będą to właśnie te powieści z końca lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku, wieńczące w pewien sposób długą drogę do samowyzwalania się twórcy, czy też może będzie to hołubiony w latach sześćdziesiątych „Sennik współczesny”? A może, paradoksalnie, ocaleje antypowieściowy „Kalendarz i klepsydra”?\nOczywiście stawianie takich diagnoz obarczone jest sporym ryzykiem, zresztą dzisiaj dominują dawne nieco wyblakłe oceny i hierarchie, a dziś nie tyle czytamy Konwickiego na nowo, co raczej wspominamy akt lektury sprzed lat i przywołujemy skojarzenia z minionej epoki.\n„Kompleks polski” i „Mała Apokalipsa” to na pewno powieści będące pod wieloma względami ukoronowaniem drogi twórczej Konwickiego – dotarł w nich do ostatecznych rozstrzygnięć i dokonał przełamania własnych zaniechań i zawieszeń.\nZresztą, taka była dynamika tego „złotego wieku” krajowej kultury polskiej (1956-1981): wielu artystów właśnie dochodząc do Sierpnia znajdowało się w apogeum swych możliwości twórczych, domykając pewne tropy, przezwyciężając niemożności, osiągając pełnię. Działo się tak przecież nie bez związku z klimatem społecznym i z czynnikami politycznymi w tym naszym peerlowskim księstwie warszawskim, państwie o częściowej suwerenności i częściowej wolności twórczej.\nNiezwykłe przyspieszenie historii, jakiś skokowa zmiana świadomości społecznej, skumulowanie wielkich impulsów: zmiana klimatu międzynarodowego, wybór Karola Wojtyły na papieża i jego pierwsza pielgrzymka do ojczyzny, obchody sześćdziesięciolecia odzyskania państwowości i towarzyszące temu znaczące wydarzenia artystyczne – wielka wystawa „Polaków portret własny”, spektakle teatralne celebrujące dojrzewanie do przełomu – „Sen o bezgrzesznej” i „Z biegiem lat, z biegiem dni”, narodziny obywatelskiej opozycji, pojawienie się niezależnego obiegu wydawniczego i artykułowany wprost postulat niepodległości, ferment wśród młodzieży z fenomenem ruchu oazowego na czele – to tylko niektóre elementy zapowiadające nadejście nowego.\nCo można powiedzieć z pewnością? W 336 tomie pierwszej serii Biblioteki Narodowej, w którym wydano obie powieści Konwickiego, jak diamenty lśnią dwa opowiadania z czasów powstania styczniowego. Wyłaniają się ponad poziom peerelowskiej brei i bełkoczących nieszczęśników. I pewnie to one zostaną z „Kompleksu polskiego”, którego akcja współczesna rozgrywa się w wigilijny dzień w kolejce do jubilera po ruskie złoto: dwa dygresyjne niejako, ale pełniące zasadniczą rolę, jeśli idzie o wymowę powieści, obrazy z roku 1863. Zarówno relacja przyrządzona na podstawie autentycznych pamiętników Zygmunta Mineyki, jak i imaginowana opowieść o spędzonej w prowincjonalnym hoteliku pożegnalnej nocy Romualda Traugutta i jego żony.\nSą to partie absolutnie wyjątkowe na tle dotychczasowej twórczości Konwickiego, partie podważające poprzednie dzieła i ujęcia, i sytuujące jego przekaz w rejonach dotychczas omijanych lub kwitowanych gorzką ironią czy szyderstwem. Odrębne stylistycznie, wyróżniające się ze współczesnego słowotoku, są jak powiew świeżego powietrza wpuszczony do zapoconych wnętrz, zatęchłych klatek schodowych i zadymionych knajp.\nDzieje Zygmunta Mineyki niefortunnie dowodzącego powstańczym oddziałem na Litwie stają się figurą, przez którą Konwicki odczytuje swą własną biografię\nTa pierwsza rzecz, o Mineyce, napisana w drugiej osobie liczby pojedynczej, będąca monologiem skierowanym ze środka i końca dwudziestego wieku ku swemu rówieśnikowi z czasów powstania styczniowego („Miałeś dwadzieścia trzy lata. Byłeś starszy ode mnie o pięć lat i młodszy o osiemdziesiąt” BN, s. 65) jest przejmującym świadectwem przeżywania, zrozumienia i akceptacji polskiego losu. Dzieje Zygmunta Mineyki niefortunnie dowodzącego powstańczym oddziałem na Litwie stają się figurą, przez którą Konwicki odczytuje swą własną biografię. Zwraca się mądrzejszy, a może tylko bogatszy, o doświadczenia XX wieku, do swego brata z minionego wieku i widzi w jego szamotaninie, ale i przekonaniu o patriotycznym obowiązku, przesłanie niezatarte. Po wielokroć odsyła dwudziestotrzyletniego Mineykę i czytelnika do swych gorzkich przeżyć opisanych w tuż powojennych „Rojstach” i przebijających się od czasu do czasu w kolejnych powieściach, do świadomości toczenia beznadziejnej walki, do realizacji szlacheckiego czy też inteligenckiego etosu. To, co dawniej pod piórem Konwickiego było przedmiotem drwiny albo domeną rozpaczy, tu, zestawione z doświadczeniem wcześniejszych pokoleń Polaków, zostaje oświetlone jakimś prawie mistycznym światłem dziejowej konieczności i wypełniania polskiego ethosu.\nZygmunt Mineyko – wzięty zrazu przez jego matkę za ducha, przybywa do domu, który jest zarazem jego mieszkaniem z dzieciństwa, chatką z mickiewiczowskich „Dziadów”, jak też domem rodzinnym samego pisarza. „Ja również pamiętam tę kuchnię z ogromnym piecem, w którym można było upiec dziesięć bochenków chleba albo ugotować strawę dla tłumu głodnych. Pamiętam ten stary kredens, co rozdzielał kuchnię na dwie połowy i pamiętam to wyrko z kredensem, na którym ty, a może także ja, na którym my obaj śniliśmy o niezwykłym naszym życiu, o naszym olśniewającym losie, o naszym wyjątkowym przeznaczeniu” (BN, s. 42).\nW szczegółach, w uderzających zbieżnościach odnajduje narrator wspólnotę z Zygmuntem. Te same gesty na pożegnanie powstańca ruszającego w bój i błogosławieństwo starym krucyfiksem: „ja także grudniowej nocy z tym samym posłaniem pójdę ośnieżonymi drogami polnymi, pójdę osiemdziesiąt lat po tobie spełnić swój dwuznaczny i nigdy nie dokończony los”. (BN, s. 45)\nI także późniejszy marsz przez litewską puszczę doskonale będzie współbrzmiał z opisami beznadziejnych partyzanckich wędrówek z „Rojstów” czy „Nic albo nic”.\nOpisując historię Mineyki, Konwicki snuje opowieść o swych marzeniach i o sobie. Wzbogaca relację o erotyczne poruszenia korespondujące z tymi, o których fantazjował i w poprzednich powieściach: młoda mężatka spontanicznie całuje powstańca z miejsca zafascynowana jego osobą, tak jak czyniły to przeróżne tajemnicze i pozornie niedostępne kobiety za Gomułki i Gierka. I jak swoim bohaterom każe Mineyce czuć się źle, choro. Trzęsie się więc powstaniec od dreszczy z febry nabytej w Turcji.\n„Pragnę przypomnieć sobie, o czym ja myślałem w podobnej chwili – pisze Konwicki, gdy wyrusza wraz z bohaterem w litewską puszczę. – Chcę odtworzyć ten nastrój i to samopoczucie, i owe rojenia z cudownej pory młodości (…) O czym myśleliśmy na tym niewidzialnym progu czasu? O sobie? O Polsce? Ja już niewiele pamiętam i nie umiem przywołać z umarłej, albo raczej zastygłej na wieki przeszłości tych mgnień niepojętego samozachwytu i pokory, zuchwałości i lęku, chciwej nadziei i lekkomyślnej niepewności. Nie umiem także przypomnieć sobie owej Polski, którą nosiliśmy w sobie jak przejmujący ból pierwszego skurczu naczyń wieńcowych. Polski bezcielesnej, Polski – hipnotyzującego widma”. (BN, s. 64-65).\nI do imaginowanego Mineyki musztrującego dwudziestu ośmiu ochotników, którzy zjawili się zamiast obiecanych dwustu, zwraca się narrator: „I czułeś się wtedy dwudziestotrzyletnim ojcem tej gromadki rówieśników, tak jak ja czułem się ojcem pięćdziesięcioletnich chłopów białoruskich. I ja przeżywałem te emocje wodzowskie, te uniesienia dominacji, te radości inicjującego się czynu”. (BN, s. 70).\nPowracające motywy: śmierć młodego partyzanta, rozbiegnięcie się w panice oddziału, kolejne fantazje o miłości z lokalnymi kobietami, ale też kurtka fastrygowana w pośpiechu przez czułe dłonie matki pokazują jak Konwicki w relacji z roku 1863 odnalazł swe własne przeżycia, własnymi przeżyciami nasycił i poprzeplatał historyczne wydarzenia. I nie traktuje już siebie, jak to robił poczynając od „Rojstów”, jako skrzywdzonej ofiary ksiąg zbójeckich i polskointeligenckich fantazmatów i złudzeń, lecz postrzega po prostu jako reprezentanta kolejnego pokolenia bojowników o sprawę narodową.\nI gdy w finale epizodu, zdradzony przez miejscowych, leży Mineyko spętany w furmance na zeschniętym nawozie i czyta z ust ex-zesłańca, który go wydał Moskalom, pytanie, ni to szydercze, ni filozoficzne: „Czy warto było?” – to czujemy, że dotykamy wielkiego polskiego mitu i że Konwicki przestaje oto wreszcie grać i dotyka rzeczy najświętszej.\nA późniejsza opowieść o imaginowanym spotkaniu Romualda Traugutta z żoną Antoniną, Tonią, w obskurnym prowincjonalnym hoteliku tuż przed podjęciem przez niego przywództwa powstania, nie jest tylko retorycznym echem przejmującej opowieści o Mineyce-Konwickim. Owszem, deklaracja Traugutta, która pada w odpowiedzi na pytanie małżonki o sens powstania, deklaracja: „Nie wiem, czy był sens. Wiem, że był mus” (BN, s. 240), chętnie powtarzana jest w omówieniach „Kompleksu polskiego”, ale nie mniej istotny jest subtelny ton, jaki obiera Konwicki, by prowadzić opowieść o zgodzie na męczeństwo na ołtarzu sprawy narodowej. Widać, jak wypełnia się polskie przeznaczenie. Miłosna pożegnalna noc małżonków znów stanowi swoistą patriotyczną liturgię. Skrępowanie całą sytuacją, niezręczność w łóżku likwidują spodziewany patos, ale jednocześnie, pokazując intymną stronę bohatera i męczennika narodowej sprawy, szarpią jeszcze silniej.\nKonwicki podtrzymuje romantyczną legendę dyktatora powstania i choć w rzeczywistości Traugutt brał władzę, licząc jeszcze na pomoc Francji i państw zachodnich, i nie szedł na pewną śmierć, to jednak autor „Kompleksu” uwydatnia mesjanistyczny, ofiarniczy wymiar jego narodowej służby i staje w jednym szeregu z apologetami czynu insurekcyjnego.\n„Kompleks polski” spotkał się z niezwykle krytycznym przyjęciem wśród czytelników ze środowiska korowskiego, którzy zarzucali Konwickiemu stanięcie wpół drogi i pisanie z ducha peerelowskie\nO ile epizod z życia Mineyki był bezpośrednią odpowiedzią i domknięciem rozliczeń z partyzancką przeszłością Konwickiego, to sceny z powiatowego hoteliku, gdzie za cienkimi ścianami biesiadują rosyjscy żołnierze, także lękający się śmierci i pogrążeni w rozpaczy, stanowią zdecydowany kontrapunkt dla obrzydliwych scen rozgrywających się we współczesnej Warszawie w kolejce po ruskie złoto, na klatkach schodowych i melinach. Upodleni reprezentanci polskiego społeczeństwa – ubecy i wyklęci, którzy miast przygotować się do wigilijnej wieczerzy, czekają na złoto od sowieta… No tak, ale jak wyznaje powieściowy Konwa: „Moim przywilejem jest spóźnianie się na wigilię. Już wiele razy w ten wieczór odbywałem dalekie podróże, z których budziłem się w rynsztoku” (BN, s. 180). Nie pierwsze to święto, na tle którego błąkają się wyobcowani bohaterowie Konwickiego. We „Wniebowstąpieniu” były to dożynki, w „Nic albo nic” – Boże Ciało połączone z wizytą ważnego gościa z zagranicy, a tu – najświętsze i najbardziej polskie – Boże Narodzenie, do którego stojący w kolejkach skundleni nieszczęśnicy nijak nie mogą się dostroić.\nMimo tych dwóch literackich diamentów, zrywających z dotychczasową dykcją i kwestionującą ją, „Kompleks polski” spotkał się z niezwykle krytycznym przyjęciem wśród czytelników ze środowiska korowskiego, którzy zarzucali Konwickiemu stanięcie wpół drogi i pisanie z ducha peerelowskie. Nie mylili się o tyle, że, faktycznie, „Kompleks polski”, choć wydany przez Niezależną Oficynę Wydawniczą jako trzeci numer „Zapisu”, początkowo przedkładany był cenzurze i tworzony jako powieść dla oficjalnego obiegu.\nNa niedostatki płynące z samoograniczania się pisarza wskazywali zarówno Jacek Kuroń w czasie obrosłego legendą wieczoru autorskiego w salonie państwa Walendowskich 5 października 1977 roku, jak i Antoni Libera w tekście opublikowanym pod pseudonimem Andrzej Lieder na łamach „Aneksu”:\nPo lekturze powieści i po zrodzeniu się owej wizji współczesnej „mszy narodowej”, będącej nawiązaniem do „Dziadów” mickiewiczowskich i „Wesela” Wyspiańskiego, natychmiast budzi się niedosyt. Przecież to jest za mało – odzywa się w nas głos rozczarowania – przecież to zbyt powierzchowne, tu są zaledwie tropy, sugestie, aluzje, nie ma zaś otwartej rozprawy, nie ma pełnego rozmachu, z jakim taka msza powinna być napisana. A dlaczego tak jest? A jest tak dlatego, że autor zatrzymał się w pół drogi. Że – być może częściowo świadomie, lecz częściowo już nie – wciąż podlegał mechanizmom kontrolująco-hamującym. Żeby to, o co w najgłębszej intuicji chodziło Konwickiemu (tak jak to odczytuję) wyszło, musiałby on kompletnie przestać się liczyć z istniejącymi warunkami wydawniczymi, czyli ponazywać wszystko po imieniu, czyli poprzywoływać zakazane oficjalnie sceny z najnowszej polskiej historii, czyli do lamentu i szlochu wprowadzić elementy trzeźwej i krytycznej świadomości, którą Polacy, choć na dnie duszy, posiadają przecież. Wówczas mielibyśmy do czynienia z dziełem prawdziwie pobudzającym, z dziełem-kamieniem milowym, i – jeśli nawet mylnym, to na pewno pełnym, skończonym, zamkniętym. A tak mamy przed sobą twór nieco skarlały, zadławiony, tknięty paraliżem. Twór na podobieństwo przyduszonych bohaterów, którzy nie mówią do siebie normalnym językiem, lecz półsłówkami, niedopowiedzeniami, mrugnięciami oka.\nTa skaza „Kompleksu polskiego” wiąże się z szerszym zagadnieniem, dotyczącym już nie tylko twórczości Konwickiego, ale pewnej całej konwencji czy formacji intelektualno-pisarskiej, jaka zrodziła się po 56-tym roku i której piętno do dziś dnia znać u innych pisarzy. Chodzi mi o konwencję literatury aluzyjnej, podtekstowej, ukradkiem przemycającej treści o charakterze społeczno-politycznym. (A, s. 141-142)\nAle przecież, jeśliby w centrum „Kompleksu polskiego” umieścić te dwie miniatury historyczne, to perypetie degeneratów z kolejki do jubilera, zostałyby zakwestionowane i wręcz unieważnione. Dwie nowele z czasów powstania styczniowego oskarżają współczesność, a jednocześnie przywołują polskie świętości, pokazują, jakie jest zobowiązanie i stawka całej tej gry.\nŻe interpretacji mojej przeczą ustalenia Przemysława Kanieckiego, iż opowieści o powstaniu styczniowym napisane zostały przez Konwickiego jako pierwsze, i dopiero potem oblepione ohydnymi obrazkami ze współczesności? Że niezwykle wnikliwy krytyk, jakim był Wojciech Skalmowski uznał powieść za „schlebiającą” czytelnikowi (TD, s. 125)? Że wreszcie z atakiem na Konwickiego ruszył także Włodzimierz Bolecki i idąc tropem Antoniego Libery zapisał: „Literacka wirtuozeria Konwickiego powoduje, że czytelnik przestaje się zastanawiać, dlaczego w utworze objaśniającym współczesność, epoka Gierka zestawiona jest z powstaniem styczniowym, a nie na przykład z likwidacją PSL czy AK? Dlaczego czytamy o śmierci pułkownika Mineyki, a nie pułkownika Wilka-Krzyżanowskiego?” (WW, s. 92-93)\nZgoda, te rzeczy nie spinają się, ale nic nie poradzę na to, że z czytanego obecnie „Kompleksu polskiego” na plan pierwszy wybijają się właśnie te powstańcze epizody i jawią się jako siarczysty policzek wymierzony wielbicielom bełkoczących pijaczków z tej i wcześniejszych powieści Konwickiego. A subtelny obraz małżeńskiej miłości Trauguttów czyż nie jest okrutnym zwierciadłem, w którym widać marność erotycznych przygód bohaterów Konwickiego?\nTwórca, który nie raz potrafił kwestionować własne kreacje, tutaj – trudno wyrokować, na ile świadomie – dokonywałby najmocniejszego chyba samozaprzeczenia.\n(Z gestem tym mógłby rywalizować jedynie chyba finał filmu „Salto”, w którym nosiciel wielkiej tajemnicy z czasów wojny, Kowalski-Malinowski, miotający się po wsi, ukrywający się przed „złymi ludźmi” i zdający się posiadać wielką moc, okazuje się zaniedbującym domowe obowiązki mężem ściąganym przez żonę i dzieci. W finale filmu, wywracającym na nice całą opowieść, wyśmiewał Konwicki nie tylko bohatera filmów Andrzeja Wajdy, pokoleniowego idola, jakim był Zbyszek Cybulski, ale i swoich nosicieli tajemnicy choćby z „Sennika współczesnego”. Wielki ten gest zakwestionowania własnej kreacji pokazuje jak wyrafinowanym twórcą jest udający poczciwinę i naturszczyka Konwicki i jak wieloznaczne dzieło tworzył.\n„W pracy nigdzie miejsca nie zagrzeje – demaskuje Kowalskiego-Malinowskiego żona – w domu palcem nie kiwnie. Zjawi się tylko jak gość na dwa-trzy dni, kiedy go wreszcie ludzie przepędzą. (…) to darmozjad, proszę pana. Trzeba go szukać po całym kraju. W domu pękła rura od kanalizacji, wiatr wybił szyby w oknie, dziecko zachorowało, to on marynarkę na grzbiet i tyle go widziałam. Bo normalnie, proszę pana, to ja mu zamykam spodnie i buty”. (ODL, s. 219))\nPrzywołanie i trawestacja pamiętnika Mineyki oraz imaginowany epizod z życia Romualda Traugutta całkiem zasadnie były kwestionowane przez cenzurę, której początkowo złożył Konwicki swoje dzieło. Bo fragmenty te znaczyły odczytanie własnych dziejów, doświadczeń generacyjnych w mitycznej przestrzeni polskiego losu.\nNie jest to już szyderstwo czy samokrytyka ofiarowywane zwycięzcy przez przegranego młodzieńca, nie jest to opowieść zgwałconej ofiary, która dla pojednania z oprawcą wydobywa swą winę, jak zdawał się to czynić Konwicki w „Rojstach”, nie, ta opowieść z ducha „Gloria victis” pokazuje dobitnie, gdzie jest Polska i jak wygląda patriotyczna powinność.\nKonwicki po przedstawianiu w poprzednich powieściach wielu wariantów swej partyzanckiej biografii, zanurzonej zazwyczaj w mętnych niedopowiedzeniach i samooskarżeniach, zawsze obarczonej traumą niesłusznej, niepotrzebnej śmierci i zbrukania, tym razem historię żołnierzy wyklętych sytuuje w szeregu polskich powstań, w długim korowodzie bohaterów walczących o wolność.\nDumny patriota, choćby i podający szyję pod stryczek, staje się bratem bojownika z wileńskiej AK, a młodość Konwickiego opromieniona zostaje blaskiem polskiego mitu.\nCzyta się te opowieści z powstania styczniowego jak tekst sakralny, świętą opowieść o Polsce i choć można w nich dopatrzeć się czasem stylistycznej wprawki na granicy pastiszu, to partie te jawią się dziś jako najmocniejsze kilkadziesiąt stron w całym tomie Biblioteki Narodowej. Konwicki jakby tłumił swoje predylekcje do rozmywania wszystkiego w mętnej atmosferce peerelowskiego everymana, gadającego jakby wciąż był na gazie lub w stanie zamroczenia, i niewyraźnie dość rysującego swój status ni to wspólnika zbrodni, ni to niewinnej ofiary z pretensjami do całego świata… Tu wydobywa dźwięki czyste.\nNie ma już miejsca na sytuację niedomówień i niejasności, jak w poprzednich powieściach, w których bohater Konwickiego na wpół świadomy przechodził przez świat – raz po próbie samobójczej, kiedy indziej po tajemniczym wypadku i utracie przytomności czy też raz po raz zapadając w śpiączkę. Ten dawny bohater – ofiara własnej niepamięci był świetnym darem dla najeźdźców i naprawdę kreacja osobnika z zanikami pamięci albo ograniczoną orientacją w rzeczywistości była genialnym wynalazkiem literatury niewolników.\nBo do czasów „Kompleksu polskiego”, ba śladowo nawet jeszcze w samym „Kompleksie” dzieła pisarzy peerelu były nie tylko negocjowaniem procentu prawdy, jaki można ujawnić, ale i ofertą skierowaną do władzy, jak uzasadnić nasze trwanie w niewoli.\nW „Senniku współczesnym” (1963) owszem, sygnalizowaliśmy kresową przeszłość, pamiętaliśmy o żołnierzach wyklętych i partyzantce antysowieckiej, ale obowiązkowo wstawialiśmy tam starego komunistę oczywiście po doświadczeniu wojny w Hiszpanii, które zgodnie z oficjalnym imaginarium peerelu było gwarancją głębokiej ideowości i szczerości przekonań. I to ów komunista, Szafir powiada: „wiem, dobrze wiem, że coś po nas zostanie. Bo myśmy ludzi zbuntowali, bo myśmy ich nauczyli ambicji. Wybaczcie, że mówię, jak emerytowany propagandzista, za dnia nigdy bym nie śmiał, ale po nocy, i to jeszcze w takiej chwili człowiek śmielszy. I dlatego darujcie, że obrażam wasze uszy, lecz powiadam wam jeszcze raz, iż zbuntowaliśmy ludzi i to co najważniejsze, oni noszą w sobie, tego już nikt im nigdy nie odbierze” (SW, s. 295).\nI przecież bohater „Sennika współczesnego”, pisarskie alter ego, powodowany partyjną lojalnością, staje w końcu ramię w ramię ze starym komunistą, przeciwstawiając się zabobonnym mieszkańcom wsi.\nW „Kompleksie polskim” nie ma już mowy o kompromisie. Konwicki przed oczy stawia nam powieszonego przez Rosjan świętego męża.\nMiłość i sklep jubilera\n„Kompleks polski” rozgrywa się w kolejce do jubilera, ale wizja miłości w powieści – wyjąwszy mistyczną prawie, pożegnalną noc Traugutta – nie ma nic wspólnego z dramatem „Przed sklepem jubilera” autorstwa Karola Wojtyły.\nSceny miłosne, uznane przez Przemysława Czaplińskiego w jego znakomitej monografii Konwickiego, za jedne z „najpiękniejszych w polskiej literaturze” (TK, s. 137), zaś przez Antoniego Liberę sklasyfikowane jako „żenujące opisy erotyczne”, są specyficznie Konwickie.\nOczywiście pieszczoty uruchamiają, jakżeby inaczej, skojarzenia rustykalne. „Usta jej smakują rozgniecioną wiosenną trawą albo ulotną słodyczą soku wiosennej brzozy czy młodego klonu, piersi, jakie kiedyś nosiły kobiety w latach mojej młodości” wieńczone są sutkami, które „smakują nie trawą nie sokiem, ale słońcem, lipcowym upałem, duszną godziną przedwieczerza” (BN, s. 152).\nWcześniej, uwodząc praktykantkę ze sklepu jubilerskiego, przed odbyciem czegoś, co peerelowskie plakaty, ostrzegające przed chorobami W, określały mianem „przygodnych stosunków płciowych”, a więc seksu na podłodze na zapleczu sklepu, uciekał bohater do banalnych odniesień kosmicznych, że niby panna jest z nieba, potem szedł utartym szlakiem, że kogoś mu przypomina.\nNo i rzecz jasna, bo bez tego ani rusz, podobnie jak i w poprzednich powieściach bohater ma w sobie jakiś tajemniczy czar, który sprawia, że nie jest mu się w stanie oprzeć żadna kobieta. („Jesteś delikatny, czuły, zupełnie inny” – mówi mu Basia, BN, s. 157)\nSzydził z tego Sławomir Mrożek lata temu w liście do Jana Błońskiego, dzieląc się wrażeniami z lektury „Sennika współczesnego”:\n„Wszystkie kobiety występujące w powieści, niedostępne dla innych, zakochanych w nich do szaleństwa, mężatki i kochanki innych, szaleją za nim od pierwszego spotkania, on, jak przystało na zmęczonego bohatera, zimny jest, tylko z jedną się wikła, ale też trudnie, z wyższością, a jak idzie z nią a ona coś tam mówi, to on na głos wygłasza coś w rodzaju „nieźle rzecz prowadzi ta mała” albo „Chyba się zakochałem w tej kurwie”, aż ona pyta się, co on tak mówi do siebie. Tajemniczy jest do końca, że niech ręka boska broni i przez trzysta stron coś go gnębi, gryzie, marnotrawi, nudzi, tylko ani razu nie wiadomo, co ani jak, na rozum wziąwszy. Wszystko w trzykropkach, pełnych głębi (tylko wciąż nie wiadomo dlaczego) porzekadłach o losie, o tym, że „życie mnie rzeźbi”, „ty nie podskakuj, bo losu nie przeskoczysz” i tam dalej”. (List z 15 kwietnia 1964, BML, s. 107-108).\nTrochę przesadzał Mrożek-zazdrośnik. Owszem, Justyna, co „Miała twarz uczennicy, twarz skądś mi dobrze znaną, jakby zapamiętaną z dawnego snu i zupełnie nie pasującą do ciała bezwstydnie nabrzmiałego kobiecością” już w czasie pierwszego spotkania, ofiarowując bohaterowi, Pawłowi jabłko mówi: – „Bardzo mnie pan intryguje. Podglądałam pana kilka razy” (SW, s. 48). Ale potem nie jest wcale lekko: „Z nagłą determinacją schyliłem się i pocałowałem ją w chłodne usta. Później przyciągnąłem do siebie i całowałem dłużej, pragnąc ożywić jej usta moimi wargami. Trwało to bardzo długo, nim zaczęła odpowiadać, nim odsłoniła drobne, smakujące jabłkami zęby” (SW, s. 125). No i mozoli się jednak Paweł i później:\n„Była ciężka i bierna. Osłaniała się rękami cienkimi w przegubach jak łodyga słonecznika. Odrywałem kolejno te dłonie, a ona patrzyła z natężeniem w niebo. (…) Powaliłem się na nią nieprzytomnie, lecz zwinęła się leniwie, obracając twarzą ku ziemi. Rozdygotanymi rękami odwracałem ją mozolnie z powrotem ku niebu, pokonywałem niezdarnie kolejne opory, aż wreszcie, kiedy już byłem na granicy uwolnienia, stało się to, co miało się stać. Stało bez jej udziału”. (SW, s. 198).\nNo i w końcu przecież Justyna nie wsiada do pociągu, by wyjechać razem z Pawłem i zacząć nowe życie.\nOj, lubi Konwicki w swych powieściach fantazjować sobie o miłosnych przygodach. Tak jest we „Wniebowstąpieniu”, którego bohater w dożynkowe dni ściga dziewczynę w opoczyńskim stroju, tak w „Nic albo nic”, gdzie wymyśla sobie milicjantkę Elżbietę, by po mętnych gadkach, współżyć z nią w nadmorskim pensjonacie. Ale dla równowagi, wojenne romanse i zauroczenia naznaczone są niespełnieniem. Podjęta na partyzanckim postoju, w wielkosobotnią noc, próba seksualnej inicjacji z Henią, którą brał każdy, kto chciał, kończy się klęską. Perypetie erotyczne dziewiczego młodzieńca, zrazu nieco komiczne, nagle odsłaniają swe wstrząsające oblicze.\n„zaszedłem aż na sam szczyt, gdzie były upalne mchy albo niskie kędzierzawe zioła pachnące czymś dzikim i zatopiłem rękę w gorącym wąwozie pełnym tajemniczości. (…) Wgramoliłem się wstrząsany spazmami na cienkie rusztowanie jej bioder, zacząłem bóść to gorąco przykryte skąpo źdźbłami ziół. Wtedy ona niemocnym ruchem ud i bioder zrzuciła mnie z siebie” (NAN, s. 46). Na argument, że innym dawała, odpowiada, że dawała, bo musiała. Taka była cena przeżycia Żydówki ukrywającej się na wsi. Ale nawet ten argument nie powstrzymuje Pawła. I gdy zasnęła: „Przywlokłem ją do siebie, rozpłaszczyłem na pościeli, jąłem się wdzierać w nią, wwiercać, wbijać i nie mogłem się dostać w sparaliżowane snem ciało mojej rówieśniczki. I w tej walce zaskoczyła mnie raptem jakaś słodycz, jakieś przejmujące ściśnienie, jakaś pulsująca rozkosz. (…) Potem wytarłem jej zaklęśnięty brzuch (…) I wydało mi się nagle, że Henia patrzy na mnie pobłażliwie spod niedomkniętych powiek”. (NAN, s. 51).\nMłodzieńcze niepohamowane pożądanie i tragedia żydowskiej zalęknionej dziewczyny, gwałconej przez każdego chętnego: „wiedziałem, że zapamiętam ją taką na całe życie, że nieraz będę przyrównywał twarze innych kobiet utopione w mroku pode mną do tej twarzy ze starych smutnych ikon” (NAN, s. 46).\nJak traktowaliśmy dawniej erotyczne harce pisarza? Wyjąwszy epizody, które wpisywały się w wątki naprawdę serio, dla reszty mieliśmy chyba uśmiech pobłażania wobec erotomana gawędziarza, tym bardziej, że podbój seksualny stanowił jedną z głównych sprężyn fabuł.\nCzytelnicy z dzisiejszą wrażliwością, zdeformowaną przez polityczną poprawność, z łatwością oskarżać mogą pisarza o redukowanie kobiet do poziomu fantazmatów seksualnych i wytkną mu chłopaczkowatą perspektywę. Z tym że dzieła Konwickiego są nie tylko świetnym materiałem do ideologicznych jazd nasyconych grantami genderowców, ale i bezcennym świadectwem potępianych dziś, czy wręcz kryminalizowanych odczuć.\nDzieła Konwickiego są bezcennym świadectwem potępianych dziś odczuć\nUnikatowy może okazać się nie tylko zapis jego męskich marzeń erotycznych, ale i traktowana z rozbrajającą naturalnością homofobia – czy to w „Kalendarzu i klepsydrze” – w pojawiającym się i znikającym w poszczególnych wydaniach książki wątku o Wilhelmie Machu, czy w kapitalnym „Wniebowstąpieniu”, które eksploatuje wątek ciotowski, poczynając od pierwszej wyprawy na żołnierzyków pod lotnisko Okęcie (rymującej się cudownie z późniejszym o prawie czterdzieści lat „Lubiewem” Michała Witkowskiego), aż po spotkanie przy legendarnym grzybku-blaszaku, toalecie na Placu Trzech Krzyży będącej treffpunktem warszawskich homoseksualistów, gdzie bohater taksowany wzrokiem przez jednego z nich, zamiast wdzięczności i dumy, czuje obrzydzenie:\n„Światło rozhuśtanej przez wiatr lampy ulicznej liznęło jego twarz i zobaczyłem coś dziwnego, od czego zrobiło mi się nieprzyjemnie. Było to niby zwyczajne oblicze, może nawet proletariackie, ale jednocześnie dostrzegłem w tym uśmiechu, w tym przymrużeniu oczu albo może raczej w gładkości policzków, chociaż nie, chyba prędzej w jakimś tiku czy grymasie, dostrzegłem po prostu coś ogromnie nieprzyzwoitego.\n– Czują ciebie, Misiu – rzekł Lilek. – Oni mają węch jak wyżły. My tu wpadamy często, choć nie praktykujemy. To dobrze robi dla renomy, dla tak zwanej opinii. Czy słyszałeś kiedy, żeby ktoś podejrzewał pedała o chuligaństwo, rabunek albo coś takiego? Ich tak czasem zgarnie tu milicja dla postrachu, ale zaraz puszcza, bo funkcjonariusze krępują się przesłuchiwać. Wiesz, oni potrafią stwarzać taką dwuznaczną atmosferę, że nawet starym brutalnym kapralom robi się nieswojo”. (W, s. 80).\nNo tak, ale nie miłosne i nie powstańcze fragmenty „Kompleksu polskiego” wybrał Konwicki do lektury na słynnym wieczorze autorskim u Walendowskich. Przeczytał tam bowiem nieoczekiwanie „list do przyjaciela” – faktycznie jeden z najsłabszych i wątpliwych fragmentów powieści. Jakieś piętrowe aluzyjki, pokrętne konstatacje, rzeczywiście ezopowa mowa, ale o takim stopniu komplikacji, że czytelnik musi się domyślać, że przeciw czemuś nasz autor protestuje, komuś ma za złe. Jak w najgorszych peerelowskich przejawach cenzurowanej satyry, precyzyjnego sensu – nie uświadczysz.\nNic dziwnego, że ludzie oczekujący od książek obnażenia do końca prawdy o naszym zniewoleniu, mogli czuć się rozczarowani tą grą aluzji i niedopowiedzeń.\nSpięcie Kuroń-Konwicki zrodziło fantastyczną i twórczą furię, z jaką Konwicki przystąpił do pisania następnej powieści.\n„Mała Apokalipsa” poczęta we wściekłości i kipiąca żółcią przyniosła, owszem, pesymistyczny obraz społeczeństwa, które – otumanione – łazi po ulicach Warszawy wznosząc okrzyki „Polska-Polsza-Czemodan!”, ale nie tu Konwicki uderzał najmocniej. Już od pierwszych scen widać, że szydercza satyra obejmować będzie liderów opozycji demokratycznej i twórców, którzy za przyzwoleniem władz uprawiają rzekomo niezależną kontestacyjną sztukę. Duecik dysydentów odwiedza oto pisarza i namawia na samospalenie.\nJeśliby – idąc tropem proponowanym przez Przemysława Kanieckiego – literackim odpowiednikiem samospalenia byłoby otwarte wystąpienie przeciw Związkowi Sowieckiemu i nazwanie po imieniu niewoli, w jakiej się znajdujemy, to faktycznie Konwicki podejmuje to wyzwanie. I mówi: okay, chcieliście bym szedł na całość, bym dokonał samospalenia? To go dokonam, otwarcie wystąpię przeciw imperium, ale i was nie będę oszczędzał. Nikogo nie oszczędzę. A w szczególności napiszę, co myślę o całej tej naszej opozycji.\nDziwne, że tego krytycznego wobec elit aspektu „Małej Apokalipsy” nie docenił Herling-Grudziński, który patrzył na powieść głównie jak na przerysowany obraz zsowietyzowanego społeczeństwa i po paru miesiącach, gdy wybuchł cud „Solidarności” mógł z triumfem obwieścić, jak bardzo mylił się w swym pesymizmie autor „Małej Apokalipsy”. Ponadto jako zdeklarowany rusofil, pragnął Herling bardzo ostro przeciwstawić Sowiety Rosji, co akurat było sprzeczne z odczuwaniem Konwickiego, który widział imperialną ciągłość dziejów naszego agresywnego wschodniego sąsiada.\nNotował Herling w „Dzienniku pisanym nocą” pod datą 24 sierpnia 1979: „Nie, Konwickiemu nie wyszła według mnie warszawska Apokalipsa u schyłku stulecia. Szloch i szopka są w jego powieści mechanicznie przemieszane, a nie wycieniowane i zbalansowane; i to przemieszane z takim zamiłowaniem do „zgrywy” i „nadrywu”, że mieszanka staje się niemal w całości (z nielicznymi i wtedy doskonałymi rzeczywiście wyjątkami) paradą narodowej histerii. Kto powie, że Konwicki to właśnie miał na celu, popełni błąd. Nie mogło mu chodzić tylko o to. Tragigroteska fanta-historyczna przekształciła się, wbrew jego założeniom, w tragigroteskę fanta-histeryczną. Może w tym, co najwyżej, tkwi mimowolny znak ostrzegawczy”. (DPN1, s. 582)\nNie jest więc tak, jak referuje stanowisko Herlinga autor wstępu do wydania Biblioteki Narodowej, że chodziło głównie o stary spór sowietologiczny, czyli o to, ile Rosji w ZSSR, ale o ogólną ocenę dzieła.\nHerlingowi-Grudzińskiemu odpowiadał w roku 1981 Andrzej Werner, broniąc wizji społeczeństwa i samopoczucia rodaków odmalowanych w „Małej Apokalipsie”. W polemicznym ferworze zapędził się autor „Polskiego, arcypolskiego” tak bardzo, że omawiając wpis Herlinga użył niegodnego szczególnie na sesji „Literatura źle obecna”, pasującego raczej do partyjnej prasy, argumentu. Cytuję: „Łatwo to napisać – z Neapolu” (LŹO, s. 166).\nDystopia, jaką autor rozsnuwa przed czytelnikami w „Małej Apokalipsie”, przynosi świat mniej przekonujący niźli ten rysowany chociażby we „Wniebowstąpieniu” (kto wie, czy nie najlepszej powieści Konwickiego). Tam obcość bohatera wobec rzeczywistości, obojętność wobec zbiorowych państwowych rytuałów, antysystemowość osiągnęła mistrzostwo. Tutaj, pozbawione prawdopodobieństwa żarty na temat zaburzenia kalendarza czy bankructwa państwa, które musi czekać na zakup prezerwatyw w Pewexie przez szwedzkich turystów, by sfinansować zagraniczną podróż ministra, są dość toporne. Wiem, to groteska, ale według mnie bywała ona pod piórem Konwickiego znacznie ciekawsza, gdy trzymała się mocniej rzeczywistości, tak jak to miało miejsce w wizjach z poprzednich powieści.\nTłumy przebierańców, szemrane interesy, już nie tylko szara ale wręcz czarna kryminalna strefa – to wszystko świetnie wychodziło pisarzowi we „Wniebowstąpieniu”. Gdy wikłał swego bohatera w napad na bank, czy też jak w „Nic albo nic”, gdy czynił go podejrzanym (także we własnym mniemaniu) o seryjne morderstwa. Tam ta obcość wobec świata wybrzmiewała, niosła marzenie o wyzwoleniu się i ucieczce, tutaj w zasadzie dźwięczy pusto.\nCiekawe, że te właśnie groteskowe elementy „Małej Apokalipsy” traktowane są przez wielu czytelników jako najbardziej interesujące składniki świata kreowanego przez Konwickiego. Chociażby w opracowaniach szkolnych. Zwykło się bowiem patrzeć na tę powieść głównie jako antyutopię, jako wizję Polski pogrążonej w totalnym kryzysie, wybijając na plan pierwszy degradację materialną, degrengoladę polityczną i przemarsze tumanionego motłochu. Zwraca się uwagę, a to na czerwoną flagę narodową z malutkim białym paskiem, a to na elementy oficjalnych uroczystości zmierzających do przyjęcia naszego kraju w poczet Związku Sowieckiego.\nAle przecież „Mała Apokalipsa” jest o czymś innym. To, co czyni Konwicki ze swoim środowiskiem, sposób, w jaki je portretuje, czytane teraz z perspektywy lat, ukazuje rozpoznania niebanalne i stać się może przewodnikiem po literaturze i peerelowskich elitach. Elitach, które za lat parę wezmą odpowiedzialność za przyszłość Niepodległej.\nJest „Mała Apokalipsa” opowieścią człowieka zrozpaczonego, który własną twórczość rozwijał w upiornym rytmie zmian politycznych i kolejnych etapów wdrażania tu socjalizmu. I o tym pisze bez złudzeń.\nPrzede wszystkim atakuje innych. Czytelnicy z wypiekami na twarzach, odczytywali grubo szyte aluzje związane z Andrzejem Wajdą, Jerzym Andrzejewskim czy Wiktorem Woroszylskim, ale przecież rzecz dotyczyła też koncesjonowanej opozycji z Kuroniem i Michnikiem, całego salonu warszawskiego rzekomo bardzo niepokornego. Salonu, którego i Konwicki był gwiazdą.\n„ – Mam ci, Hubert, wymienić tych, którzy szli całe życie pod rękę z rządem, udając, że idą osobno? A swe dziełka co sprytniejsi przyoblekli w szatki mód uniwersalnych, światowych frustracji, zachodnich melancholii i niby to lewicowych newralgii. Kiedy zsowietyzowaliśmy się do tego stopnia, że i u nas wybuchł kult niedozwoloności, dwuznaczny głód lizania zabronionego, żałosna rozkosz z pornografii politycznej ubranej w desusy aluzji, kiedy i u nas pojawiło się to zboczenie udziału w wychytrzonej kontestacji dla samousprawiedliwienia się za grzechy kolaboracji, to oni pierwsi, chciwi poklasku, żądni powodzenia, chwycili się nowej koniunktury i zaśmiecili sztukę fałszywymi gestami szczwanych Reytanów, skołowali tę naszą biedną sztukę, zadeptali w niej resztkę sumienia. Dlaczego ty przed nimi padasz plackiem, kiedy oni po twoich krzyżach wspinają się po złote jabłuszka, które sycą ich pychę? Po co kadzisz im uwielbieniem, kiedy ich los jest przeciwko twemu losowi?” (BN, s. 280-281).\nFaktycznie: jest to świetne podsumowanie ćwierćwiecza układania się artystów z namiestnikami Rosji z PZPR. Pozór cnoty, pozór oporu, a wszystko przecież za państwowe pieniądze. Wysokobudżetowe filmy i prześladowania tychże polegające na tym, że pokazywane bywają w pobocznych sekcjach międzynarodowych festiwali. Niemałe nakłady niepokornych książek i marszczenie brwi decydentów albo połajanka w partyjnym tygodniku. I także ten bunt połowy lat siedemdziesiątych mocno udawany: władza hodując opozycję może wylegitymować się pluralizmem wobec Zachodu, który daje kredyty.\nOczekiwali spowiedzi. Wcale nie zaczęło się to od Herberta, który w rozmowie z Jackiem Trznadlem chciał zadać „Tadziowi” kilka kłopotliwych pytań. Czynili to wcześniej także młodzi pisarze. Żalił się na to Konwicki z goryczą pomieszaną z wściekłością Stanisławowi Beresiowi, ale i notował już w „Kalendarzu i klepsydrze”.\nW „Kompleksie polskim” z kolejkowiczów uformował groteskowy korowód, złożony z człowieka, który miał jego, Konwę, rozwalić za zdradę AK i z ubeka, który owego człowieka śledził. W bełkotach pijackich odtwarzał dziwaczne poplątanie polskich losów.\nFaktycznie, te scenki z pijackich libacji to mistrzostwo świata w wykonaniu Konwickiego… Ale czy są one wystarczającą odpowiedzią na pytanie o uwikłanie polskiego pisarza w stalinizm? O kolaborację z najeźdźcą człowieka, który potem jak gdyby nigdy nic, trochę mędliwie i nieklarownie, ale jednak aspiruje do rządu dusz?\nMówił Zbigniew Herbert w „Hańbie domowej”: „niech pan sobie wyobrazi, że ja mam do nich ogromną sympatię, do Kuronia, do Modzelewskiego, natomiast nie mam sympatii do… (…) Nazwijmy go umownie Tadzio. Nie jest ani z rodziny lewicowej, komunistycznej, ani jego tata nie robił w Chinach rewolucji, nie był w partii komunistycznej Francji. Tadzio należał do AK, powiedzmy w Wilnie. I teraz (…) chcę usłyszeć wyznanie Tadzia. Opowieść w duchu realizmu socjalistycznego, a więc gruba, uproszczona, ordynarna, i wszyscy się na mnie obrażą… Więc po latach przychodzę do Tadzia, w 1956 roku, i mówię: Tadzio, po coś to wszystko robił? – I Tadzio mówi: no wiesz, byłem w lesie, wyszedłem z lasu, rozumiesz to chyba, kto jak kto, ale ty rozumiesz, i okropnie się bałem. No, bałem się. – Ja też się bałem, nie będę ukrywał. Strach ludzka rzecz. Tylko, co się robi ze strachem? Czy strach zaostrza inteligencję, czy strach niweluje inteligencję. Otóż, okazało się, że w wielu wypadkach strach niwelował inteligencję. Ale wróćmy do Tadzia. Tadzio mówi: tak się bałem, bałem, wiesz, tutaj Józek aresztowany, tu Władek aresztowany, na Sybir wywożą, do więzienia pakują, trzeba mówić przy ujawnieniu, kto był dowódcą, rozszyfrowywać pseudonimy. Ale pośród tej grozy są wspaniali ludzie, którzy piszą wiersze, powieści. Więc napisałem taki wiersz, że mnie zdradzono, i posłałem go do „Odrodzenia”. I wyobraź sobie, za tydzień czy dwa tygodnie, kupuję „Odrodzenie” i wiersz jest na trzeciej stronie. Potem list z redakcji, żebym się zgłosił. No to się zgłosiłem. Tam zapytali, czy ja już w czasie okupacji pisałem, ta rozmowa była bardzo przyjemna, redaktor bardzo kulturalny, kawy napiliśmy się…”. (HD, s. 281-282). No i rekonstruuje Herbert drogę takiego Tadzia – przez drobne zaprzaństwa, rezygnację z części prawdy, umizgi do władzy, potępianie starych i tych, co nie nadążali, aż do napisania powieści: „Wierszy to już mi się nie chciało, myślę sobie, na wiersze już nie jest czas, napiszę powieść. A trzeba było pisać powieści produkcyjne, realizm socjalistyczny już był otrąbiony, Sokorski i inni… (…) dostałem delegację, rozmawiałem z dyrektorem, zawsze miał dla mnie czas, bardzo dobry dyrektor, zawsze z towarzyszem pisarzem porozmawiał. I z przodownikami rozmawiałem, i wykroiłem taką powieść produkcyjną… Więc chciałbym takiej odpowiedzi, bo ona jest oczywiście źle ociosana, ale i werystyczna. Nie chodzi o to, jak ktoś kogoś namawiał, ale jak to się odbywało krok po kroku, do niewinnego początku, suche następstwo faktów, a nie, co w duszy grało”. (HD, s. 283)\nTe wszystkie żądania publicznej spowiedzi, wezwania do opisu z detalami swego upadku, odrzucał Konwicki jako bezpodstawne roszczenia wynikające z niskich pobudek. Młodym pisarzom zarzucał zamiłowanie do pornografii, starszym chęć własnego wybielenia się. Wyrazić skruchę? Żal? Pisał w „Kalendarzu i klepsydrze”: „ja się nie skarżę. Nikt mnie nie uwiódł ani omamił. Ja chciałem być zauroczany i wodzony na pokuszenie” (KIK, s. 130). I dalej: „Często oglądam się za siebie. Kiedy tylko się obejrzę, zimno idzie po skórze. (…) A co najdziwniejsze, nawet gdybym mógł jeszcze raz to wszystko przeżyć, wybrałbym tę samą drogę. Z tymi samymi idiotyzmami, pomyłkami i ogólną przegraną” (KIK, s. 135).\nNo i wreszcie, tak rozmawiając z niewidocznymi oskarżycielami, nie wytrzymuje: „Błagam was, nie bierzcie tego jako kwilenia. Nie usprawiedliwiam się przed wami, drodzy mali staruszkowie, młodzieniaszkowie, którym już nie staje z nadmiaru samowiedzy, prześmiewcze cipy, co po nocy skowyczecie z niedopieszczenia”. (KIK, s. 136).\nMarząc o literackim sukcesie próbował Konwicki przelicytować wszystkich w gorliwym wychwalaniu sowieckich wzorców\nAutentycznie pienił się, gdy padały pytania o stalinowskie zaangażowanie. Raz bagatelizował rzecz, że niby jaki tam z niego socrealista, innym razem rzucał się na młodych z bluzgiem. Ale przecież jego „Władza” była dziełem naprawdę kuriozalnym, w którym cierpliwi ubecy prowadzili kulturalne rozmowy z ujawniającymi się akowcami, a zło kojarzyło się z towarzyszem Gomułką i odchyleniem prawicowo-nacjonalistycznym. Powieść ta była jednym z najbardziej żałosnych przykładów wiernopoddańczej pisaniny. Marząc o literackim sukcesie próbował Konwicki przelicytować wszystkich w gorliwym wychwalaniu sowieckich wzorców. Na nie najlepszego konia, na konia fatalnego, stawiał pisarz, i trudno dziwić się jego upokorzeniu i zdziwieniu w roku 1956, gdy do władzy w glorii męczeństwa powrócił Władysław Gomułka z wyklinanym przez Konwickiego hasłem polskiej drogi do socjalizmu. Oj, nasz bierutowski propagandzista marzący o literackich wawrzynach mógł czuć się lekko wystrychnięty na dudka przez Historię. Nic dziwnego, że na czas jakiś porzucił pisanie.\nOd czasu do czasu w jego późniejszych powieściach pojawiał się więc ktoś, kto wypominał mu stare książki, ale w większości przypadków kompromitująca biografia tonęła w jakimś pokrętnym alkoholowo-somnambulicznym bełkocie.\nA w kreowaniu sytuacji bankietowych był Konwicki rzeczywiście mistrzem niedościgłym. Knajpiane epizody, gdy nagle pijaczek przy barze okazuje się filozofem (często zresztą częstującym czytelników przemyśleniami a’la Konwicki), odtwarzanie rytuałów długiego knajpianego trwania i pochłaniania kolejnych kolejek, cały folklor pijacki, prawdziwy kościół ze swymi kapłanami – barmanami, szatniarzem, babcią klozetową – to faktycznie Konwickiego spécialité de la maison.\n„ – Ludzie! – ryczę. Antychryst zstąpił na ziemię! Skoczył kulawo z sąsiedniej galaktyki. Może chciał gdzie indziej, ale trafił do nas.\nJakiś facet daje mi znaki.\n– Tam jest toaleta, kolego. Za szatnią” (BN, s. 454)\nOczekiwali spowiedzi i spowiedź dostali. Co prawda nie spowiedź i wyznanie win samego Konwickiego, ale jego bliskich. W „Małej Apokalipsie” grzechami obarczył bowiem nie siebie czy swe alter ego, ono jest co najwyżej zmęczone i chore, ale lekko tylko kamuflowanych przyjaciół i konkurentów: umierającego Huberta, w którym dopatrywano się Woroszylskiego, Rysia o cechach Andrzejewskiego i Władysława Bułata z biografią twórczą Andrzeja Wajdy.\nTo umierającego Huberta obciąża skazą fanatycznego zaangażowania: „ – No i co, mnichu schyłkowej epoki, Savonarolo końca starego świata? Marne miałeś życie, niziutkie bytowanie, biedny los. Zawsze byłeś przeciw i mówiono, że ciągle zmieniasz poglądy. Dławiłeś w sobie ludzkie odruchy, a może filisterskie przyzwyczajenia i w bliźnich tępiłeś mieszczucha oraz filistra. Mało kto cię kochał, wielu cię nienawidziło. Kochano cię byle jak, nienawidzono z całej siły. Najpierw byłeś za słabym, niezdarnym, marionetkowym reżymem przeciw wielkiemu, jeszcze wtedy sprawnemu narodowi. Potem byłeś za słabym, nędznym zhańbionym narodem przeciwko rozwielmożnionej arystokracji partyjnej, przeciwko wszechobecnej policji, przeciwko totalitarnemu państwu. Jakaż to logika moralna kierowała twoim postępowaniem, mój blady, sztywny, nieludzki wyrzucie sumienia?” (BN, s. 488).\nKaże też spowiadać się Bułatowi-Wajdzie z całego swego dorobku:\n„ – Kiedy przepatruję w pamięci swoje filmy, ogarnia mnie raptowna duszna panika. Przecież ten tłum powinien obalić gablotę i zlinczować mnie pośrodku wernisażu naszego byłego ministra. Popatrz, zacząłem od filmu, który szkalował AK, czyli środowisko, z którego wyszedłem, następnie skręciłem obraz gloryfikujący to nieszczęsne AK. Gdy kraj zamarł w marazmie przygnieciony beznadziejną pół okupacją, pół swobodą, robiłem kino psychologiczne, łapałem to i owo, starałem się utrzymać koło pewnych trendów światowych. A potem zrobiłem film pamflet na elitę intelektualną, później wykonałem coś, co woniało antysemityzmem, choć tym po prawdzie nie było. Czy nie odnajdujesz w tej mojej drodze żelaznej logiki.\n– Robiłeś to, co inni też robili.\n– Ach nie, mylisz się. Mój życiorys artystyczny to curriculum vitae paputczyka. Wydawało mi się zawsze, że robię to, co można w danej chwili. Ale przypatrz się bliżej temu konsekwentnemu ciągowi moich tez i konstatacji. Ja na kolorowo realizowałem linię partii, razem z nią kulałem od błędu do błędu. (…)\nWidownia mnie kocha, bo jestem jednym z nich. Wiesz co, wiesz, powiem świętokradczo: Polskę zgwałcono. Długo broniła się, gryzła zębami, drapała pazurami, aż wreszcie uległa. I znalazła rozkosz w tej biernej, uległości. (…)\nJa także zostałem zgwałcony. Ruchają mnie bydlaki, a ja się poddaję i nie poddaję zarazem, pojękuje z cicha i gryzę, gdzie mogę. Jestem gwałcony i nie ukrywam tego, że mnie gwałcą”. (BN, s. 376-377)\nNie dane jest nam więc wysłuchać tak mocnej spowiedzi samego Konwickiego. Zamiast tego prezentuje nam wyznanie swego wielkiego konkurenta – Andrzeja Wajdy alias Władysława Bułata. Owszem, tekst to zrodzony być może z ducha niezdrowej rywalizacji, ale można go uznać za spowiedź dokonaną w imieniu pokolenia przez najwybitniejszego jego reprezentanta. W imieniu pokolenia, o którym Maria Janion (rocznik 1926, tak jak i Wajda oraz Konwicki!), mówiła w wywiadzie udzielonym Jackowi Trznadlowi:\n„Wielokrotnie mam nawet ochotę powiedzieć: bodajbyśmy się nie rodzili! To pokolenie między rokiem 25 a 30 – ono w ogóle nie powinno się było urodzić! Nasi rodzice popełnili wielki błąd okazując płodność biologiczną w tym okresie. Jakiś duch powinien ich był ostrzec… Patrząc na swoje życie uważam je albo za nieszczęśliwe, albo zmarnowane, stracone, i tego się nie da już odkupić i naprawić. Choć czynię wielki wysiłek duchowy. Istnieje idea tragicznej ironii ciążącej nad polskim losem, więc może trzeba uznać to pokolenie za wyjątkowo obciążone tragiczną ironią polskiego losu. Na to pokolenie spadło wszystko, co zawsze wykrzywiało się nad losem polskim monstrualną ironią. I to co najlepsze, najciekawsze, jakże często ujawniało się w tej sytuacji przez heterotelię tragicznej ironii – rozmijania się intencji i osiągnięć, celów i tego, co się wykonało, dążąc do tych celów”. (HD, s. 109)\nZ tym, że Janion, podobnie jak powieściowy reżyser, Władysław Bułat, gdy udzielała wywiadu (19 września 1981 roku) najpewniej źle się czuła, bo potem wycofała tekst i próżno go szukać w kolejnych wydaniach książki Jacka Trznadla.\nMiałbyż rację Herbert negujący samodzielność polskich elit, wyśmiewający uroszczenia twórców?\nMówił Trznadlowi, a doskonale współbrzmi to ze spowiedzią Bułata:\n„Jest mitem i samousprawiedliwieniem, że intelektualiści zrobili Październik, nic podobnego. Październik zrobił Językoznawca, który przeniósł się w zaświaty, i potem była walka diadochów, i albo miał być Malenkow, albo Chruszczyk, czy tam kto i brali się za łby, i tak nastał Chruszczyk. Ale trzeba było odfajkować tych wszystkich, co byli za Stalina, więc zadźgali Berię i pokazali, że są bardziej liberalni, żeby skończyć z zimną wojną i dostawać mięso, zboże. (…) To wielka pycha utrzymywać, że można wpływać na losy świata pisząc wiersze. Barometr nie zmienia pogody”. (HD, s. 298)\nBarometr, czy raczej wiatromierz, taki rękaw, chorągiewka na wietrze…\nPowiada Konwicki: „gdybym mógł jeszcze raz to wszystko przeżyć, wybrałbym tę samą drogę”. A więc – brak żalu, brak poczucia winy?\nRóżne warianty swego żywota przedstawiał we „Wniebowstąpieniu”, gdy jego bohater cierpiąc na amnezję stara się sobie przypomnieć, kim jest. Przymierza się wiec do roli super gwiazdora muzyki pop na zagranicznym tournée, rzemieślnika z nizin, który rzuca żonę i wiąże się z panią docent, czy też pochodzącego z dobrego domu młodzieńca, który w czasie wojny podpisuje współpracę z gestapo.\nAle to wszystko odległe fantazje. Znacznie ciekawiej robi się, gdy Konwicki snuje wizje życiorysów stycznych z własnym. W kolejce do jubilera w „Kompleksie polskim” spotyka oto kuzyna Kaziuka, który został na Wileńszczyźnie, jest gierojem socjalisticzieskawo truda i zadowolony z siebie wielce pyta go:\n„– Może niepotrzebnie wyjeżdżałeś z Wilna?\n– I jakie teraz byłoby moje życie?\n– Takie jak moje. U nas kołchoz wielki. Za trzy dni nie obejdziesz. Wszyscy się zmieszczą.\n– Nie myślałem nigdy o tym. Mogłoby być marniej”. (BN, s. 146)\nA Konwicki myślał i zanotował nawet te refleksje. W „Kronice wypadków miłosnych”:\n„siedząc w rozdygotanym wagonie zacząłem z lękiem snuć swoje drugie, przypuszczalne życie, którego uniknąłem cudem, dzięki kaskadzie przypadków, szerokiej rzece różnych układów i incydentów z kloaki historii. Zobaczyłem siebie ze zgrubiałymi rysami, przedwcześnie postarzałego, może w otoczeniu chorowitych dzieci i zamęczonej jak zwierzę żony bez określonego wieku. Wyobraziłem sobie, że nie ukończyłem szkół i studiów, że nie obrosłem w doświadczenia wynikające z obcowań na wyższych piętrach społecznych, że nie pojąłem sensu, a raczej bezsensu ogólnej wegetacji, że nie spełniłem tego wszystkiego, co chciałem spełnić, że nie chwyciłem łapczywie w dłonie tego, co chciałem posiąść, i że to wszystko zdobyte, osiągnięte, wydarte życiu, losom, chaosowi nie rozsypało się w ręku jak szczypta popiołu z włosów ludzkich. A więc stawałem się w tym nocnym, prowincjonalnym pociągu kimś drugim, sobą innym, o prostych pragnieniach, poganianym przez prymitywne instynkty, ślepym i nieczułym, ślepym na odbicia dalekich dali, nieczułym na przejmującą i słodką, dotkliwą i łaskoczącą, upiorną i wabiącą gorycz życia. Stawałem się z wolna pozbawionym samowiedzy męczennikiem, obłuskanym z jedwabiu, ale i z syfilitycznych wrzodów półczłowiekiem, wyjałowionym z bólu istnienia indywiduum. Szedłem codziennie o świcie do pracy, harowałem ciężko osiem, może dziesięć godzin, jadłem na śniadanie, obiad i kolację tę samą zupę kartoflaną z rozgotowanymi resztkami peklowanego mięsa. Po pracy siadałem na ganku, patrzyłem bezmyślnie za przelatującymi szpakami. Czasem coś wypiłem i uderzyłem chore dziecko albo kwękającą żonę” (KWM, s. 56-57).\nPiękny obraz, godny pozującego na jednego z nas, szarego człowieka, przechodnia – skromnego, łączącego się z prostymi ludźmi… Nic dziwnego, że spotykając u jubilera swojego sobowtóra z Litwy, Konwa pada rażony zawałem serca.\n„twarz jego skądś pamiętam, przypominam sobie te szare oczy krótkowidza, grubawy nos i wąziutkie usta o barwie wiosennej dżdżownicy”. I słyszy od Kaziuka: „– Znali my się tylko ze słyszenia. Ale ja ciebie zrazu poznał. Zawsze mówili wszyscy, że my podobni jak dwie kapli” (BN, s. 142)\nNo i dzieje się: „robi mi się duszno i zimno zarazem. Nie przeszywa mnie raptowny ból, nie trzęsą się ręce, nie ciemnieje w oczach, ale czuję, jakbym wolno z uczuciem przykrości zaczynał umierać”. (BN, s. 146)\nNie pierwsza i nie ostatnia byłaby to śmierć bohatera czy też o nią otarcie w prozie Konwickiego. Samobójstwo popełniał i u progu „Sennika współczesnego”, i podwójne (jako młodzieniec i starzec) w „Kronice wypadków miłosnych”. Żegnał się z czytelnikami śmiertelnie chory w „Zwierzoczłekoupiorze” i odchodził w ekstazie w „Nic albo nic”.\nSpośród różnych zgonów bohatera najsłabszy chyba artystycznie jest ten z „Małej Apokalipsy”. Ewidentnie nie domyka opowieści, obciążonej zbyt mocno groteską i unieważnianej raz po raz ironicznymi nawiasami. Okrzyk „Ludzie dodajcie sił. Ludzie…” urwany trzema kropkami, jakby bohater-narrator przestał notować, bo akurat oblany benzyną zapalił zapałkę, jest po prostu marny. Że niby co, że teraz już się pali, że przekształcił się w żywą pochodnię, dołączając do grona męczenników-samobójców? Niewiarygodna i dość niestosowna jest nie tylko sytuacja wypowiadania tych słów, ale i całość historii. Poprzedzona tandetną jak zazwyczaj u Konwickiego wstawką metafizyczną („Bóg istnieje. Bóg ulepiony z naszych fal elektromagnetycznych albo jakichś innych, fal rozedrganych naszym cierpieniem, naszą rozpaczą, naszym gniewem” itp.), jest uderzająco nieprawdopodobna: wiemy przecież, że autor żadnego samobójstwa nie popełnił, skoro napisał książkę, wiemy, że całe to męczeństwo, mimo religijnych ram to zwykła lipa i wymysł czysty. Szkoda. Akord końcowy brzmi nieczysto, potęgując fałsz całej książki: samospalenie pozbawione spowiedzi, zrzucanie grzechów na barki innych, kabotyńskie wpisanie wędrówki autora w ramy Drogi Krzyżowej.\nA jednak, trzeba powiedzieć, Konwicki się starał. Podjął próbę pisania prozy bardzo blisko swej współczesności. W latach sześćdziesiątych, wobec nieistnienia poważnego projektu politycznego, proponował ucieczkę z systemu, pogardliwe jego odtrącenie, wycofanie się z gry, jednocześnie obnażając grę pozorów, fasadowość oraz przymus ten jawny, jak i skryty. Nasycał swą prozę przeczuciem końca i schyłku. Starał się wydobywać spychane w nieświadomość albo cenzurowane tematy.\nCzasem brzmiało to dwuznacznie, rozciągnięte między odmową współudziału a kapitulancką, gnuśną rezygnacją. Czasem działało ożywczo.\nŻe sygnalizował tylko pewne rzeczy, nie dopowiadał, że poprzestawał na aluzji? Że wpisywał się zręcznie w ramy koncesjonowanego buntu? Że bywał medium niedomykającym swych wizji? Że nie był w stanie sam dostroić się do niektórych objawień?\nTak, ale Polsce, wkraczającej w szalony czas „Solidarności” prowadzący ku Niepodległej, ofiarował dwie wydane poza cenzurą powieści – „Kompleks polski” i „Małą Apokalipsę”, będące pokrętnym, ale jednak, wyznaniem win i ostrzeżeniem przed zdeprawowanymi elitami.\nCharakterystyczne, że i trzecia z emblematycznych powieści wydanych przed Sierpniem przez Niezależną Oficynę Wydawniczą – „Miazga” Jerzego Andrzejewskiego, niosła obraz degrengolady elit, które nie dojrzały do niepodległości. Ale to już temat na osobny szkic.\nA – Aneks 1978:19, Andrzej Lieder (Antoni Libera), Szansa „Zapisu”, s. 137-151\nBML – Jan Błoński, Sławomir Mrożek, Listy 1963-1996, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004\nBN – Tadeusz Konwicki, Kompleks polski, Mała Apokalipsa, wstęp i opracowanie Przemysław Kaniecki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2021\nDPN – Gustaw Herling-Grudziński, Dziennik pisany nocą, t. 1-3, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011-2012\nEIP – Stanisław Barańczak, Etyka i poetyka, Szkice 1970-1978, Instytut Literacki, Paryż 1979\nHD – Jacek Trznadel, Hańba domowa, Świat Książki, Warszawa 1996\nKIK – Tadeusz Konwicki, Kalendarz i klepsydra, Wydawnictwo Znak, Kraków 2020\nKWM – Tadeusz Konwicki, Kronika wypadków miłosnych, Warszawa, Czytelnik 1974\nLŹO – Literatura źle obecna (Rekonesans), Polonia, Londyn 1984\nTK – Przemysław Czapliński, Tadeusz Konwicki, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 1994\nNAN – Tadeusz Konwicki, Nic albo nic, Czytelnik, Warszawa 1971\nODL – Tadeusz Konwicki, Ostatni dzień lata. Scenariusze filmowe, Iskry, Warszawa 1966\nSW – Tadeusz Konwicki, Sennik współczesny, Iskry, Warszawa 1963\nŚNP – Julian Kornhauser, Adam Zagajewski, Świat nie przedstawiony, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1974\nW – Tadeusz Konwicki, Wniebowstąpienie, Iskry, Warszawa 1982\nWW – Jerzy Malewski (Włodzimierz Bolecki), Widziałem wolność w Warszawie, Polonia, Londyn 1989


II Konkurs Cydrów Domowych „Pomona 2019”\nprojekt CYDR › Sprawy socjalne, porządkowe i techniczne › Wydarzenia\n2019-01-22 01:06 PM\nW maju kolejna edycja cydrowego konkursu!\nTym razem dwie kategoria: cydr wytrawny oraz "brett".\n2019-01-25 10:06 AM\nA jak można się zgłaszać bo czytam i szukam a stronie i nie ma informacji.\n2019-01-27 03:49 PM\nPoprzednio też odpalili rejestrację z opóźnieniem, trzeba czekać i monitorować.\n2019-01-29 09:16 AM\nGorzej, że opisu stylu brett dalej nie ma...\n@Tytus - za jakiś czas pewnie pojawi się regulamin, gdzie będzie podany terminarz, w zeszłym roku rejestracja ruszyła 1. maja.\n2019-01-29 10:20 AM (Ten post był ostatnio modyfikowany: 2019-01-29 10:32 AM przez Bartek.)\nA, czyli dobrze mi się wydawało że nie ma nic na temat tego brett'a poza sloganem...\nPrzydałoby się, bo taki cyderek musi na prawdę długo postać, żeby te smrodki się uwypukliły.\nKiedyś robiłem taki eksperyment: https://projektcydr.pl/?p=2373\nCyderki siedziały naprawdę długo w damach, potem je zabutelkowałem i... szału nie było.\nNiedawno, czyli kilka miesięcy później, znalazłem jedną zagubioną butelkę - efekt był zdecydowanie wyraźniejszy.\nTeraz też mam taką jedną partię stojącą już pół roku: https://projektcydr.pl/?p=2363\nPróbowałem w weekend - brett'a nie było\nTak więc zdaje się, że musi postać zamknięty w butekach.\nNo tylko żeby go zabutelkować, to muszę wiedzieć co to ma być, czy można dosłodzić, coś pokombinować.\nInna sprawa, że brett'y i pochodne podobno najlepiej wychodzą na bogatych w polifenole jabłkach.\nZ tym to raczej kiepsko, szczególnie że tę partię bardzo długo macerowałem, a to nie służy taninom...\nSwoją drogą wciąż nie za bardzo rozumiem skąd się bierze ta brett'owa fascynacja. Bardziej mi to wygląda na zajawkę ze świata piwowarów... po co psuć sobie cydr Ale OK...\n2019-01-31 10:07 AM\nBrettusa z Ignacowa spróbuj, imho świetny dziko-brettowy cyderek. Ptaszki ćwierkają, że styl będzie mało restrykcyjny, kładący nacisk głównie na balans i pijalność.\n2019-01-31 10:31 AM\n(2019-01-31 10:07 AM)tibek napisał(a): Brettusa z Ignacowa spróbuj, imho świetny dziko-brettowy cyderek. Ptaszki ćwierkają, że styl będzie mało restrykcyjny, kładący nacisk głównie na balans i pijalność.\nTo, że dziki to czuć. Śmierdzi tak, że dla mnie był pijalny dopiero po paru dniach wietrzenia. Ale to i tak bardziej z musu go dopiłem. Co kto lubi.\n2019-03-05 02:14 PM\nSą już szczegóły dotyczące tegorocznego konkursu:\n? Pomona 2⃣0⃣1⃣9⃣ odbędzie się w Warszawie w dniach 8-9 maja ?\n? Wszystkie szczegóły odnośnie konkursu i zgłoszeń znajdziecie w regulaminie: https://goo.gl/Ywcw4Q\n? Cydr Wytrawny: http://bit.ly/pomona_wytrawny\n? Cydr Brettowy: http://bit.ly/pomona_brettowy\n? Cydry będziecie mogli dostarczać od 15 do 30 kwietnia ?\n? Wyniki eliminacji zostaną podane w trakcie trwania konkursu na naszym fan pageu.\n? Ogłoszenie wyników finałowych odbędzie się 15 czerwca podczas ? II Festiwal Piwowarów Domowych 2019 / Homebrewers Festival 2019 ?\n2019-04-05 02:36 PM (Ten post był ostatnio modyfikowany: 2019-04-05 02:39 PM przez Adam.)\nBrettus z Ignacowa?\nKiedy moje dwa pierwsze "cydry" nawet nie miały jeszcze 2 miesięcy, zażyczyłem sobie od znajomego na urodziny\njakiś cydr w prezencie i przyniósł (w pełnej niewiedzy) właśnie Brettusa.\nOdbyło się małe testowanie i większość (oprócz mnie) stwierdziła, że moje wynalazki są nawet lepsze niż śmierdziel ; ) Brettus (a jeden z cydrów to był w 70% soku z kartonu + wyciskany sok z jabłek Boskoop oczywiście bardzo lekko dosładzany ksylitolem).\nTo chyba trudny w piciu styl ale jest w nim coś ciekawego (co może docenia się po czasie).\nPewnie tak jak z niektórymi winami.\nA większość lubi aby było niekwaśno, raczej słodko, gazowanie i pachnąco jabłuszkiem.\nInni zaś jarają się spoconą, brudną końska derką, siankiem i smrodkami wsi\nA może jakiś osobny temat, gdzie można by się dzielić wrażeniami na temat kupnych cydrów?\n2019-04-06 07:01 AM\nCoś tam jeszcze nie do końca działa, bo można dodać tylko 1 cydr, a powinno się dać dwa - po jednym na kategorię.\nPewnie niedługo się zorientują i poprawią.\nAktualny czas: 2021-04-11, 05:50 PM Polskie tłumaczenie © 2007-2021 Polski Support MyBB


Małe sklepy są w trudnym położeniu, odkąd na rynku pojawiły się centra handlowe. Mnóstwo z nich już upadło, a reszta stara się utrzymać się na powierzchni. Ludzie im w tym nie pomagają. Codziennie tysiące jak nie setki tysięcy jeździ do centrów handlowych na małe zakupy i wraca z wielkimi torbami. Ten proceder trwa już jakiś czas. Niewielkie sklepy nie mają szans w starciu z dużymi galeriami handlowymi.\nNasz sklep poleca modne obuwie damskie za niewielką cenę. Badamy rynek przez co możemy zaoferować konkurencyjne, niskie ceny obuwia damskiego. Posiadamy modne buty w atrakcyjnych cenach. Nasze obuwie damskie staje się coraz bardziej popularne. Zapoznaj się koniecznie ze szczegółami naszej oferty.\ntrendy biżuteria (1), tanie ubrania ciążowe (3), sklepy białystok (1), torebki skorzane (8), forum białystok (1), dresy damskie (1), pomysł na prezent (6), pasy ciążowe (1), obuwie damskie (13), bielizna intymna (4), eleganckie sukienki (1), biżuteria modowa (1), torebki ze skóry (2), handel (3), sukienki dla dzieci (1), sztuczna biżuteria (5), ekskluzywna odzież (1), weselne dekoracje (1), sukienki ślubne (2), sukienki sklep (2), rtv (3), naszyjnik (11), sexy (1), moda 2011 (1), włoska odzież (1), bluzka włoska (1)


EA nie wydaje nowych hitów, a i tak zarabia jak szalone | GRYOnline.pl\nWiadomość gry 31 lipca 2020, 12:12\nPiąty sezon Apex Legends był najpopularniejszym od czasu pierwszego.\nFirma Electronic Arts opublikowała nowy raport finansowy, obejmujący pierwszy kwartał roku rozliczeniowego 2021, czyli okres od 1 kwietnia do 30 czerwca tego roku. W trakcie tych trzech miesięcy wypracowano przychód na poziomie 1,41 mld dolarów, a zysk wyniósł 365 mln dolarów.\nTo najlepsze wyniki za pierwszy kwartał rozliczeniowy w historii EA. Ten sukces jest tym bardziej imponujący, że w trakcie tego okresu firma nie wypuściła żadnej nowej wysokobudżetowej produkcji. Wydano jedynie pecetowe Command & Conquer Remastered Collection, konwersję Burnout Paradise Remastered na konsolę Nintendo Switch oraz dodatek The Sims 4: Życie eko.\nStarsze projekty zarabiały jednak jak szalone, zwłaszcza dzięki mikropłatnościom. W tych trzech miesiącach wydatki graczy w FIFA 20 wzrosły o 100% w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego, a w Madden NFL 20 – o 140%. Ponadto wyniki aktywności Apex Legends w piątym sezonie były najwyższe od pierwszego.\nDużą zasługę w osiągnięciu rekordowych wyników miała epidemia koronawirusa, która zachęciła ludzi do spędzania wolnego czasu w domach. EA wykorzystało tę okazję – aby utrzymać zainteresowanie graczy, firma wypuściła ponad 30 aktualizacji dla gier konsolowych i pecetowych oraz ponad 50 dla mobilnych.\nPomogło również wypuszczenie na Steamie prawie trzydziestu pozycji, z których większość wcześniej dostępna była w Origin.\nNadchodzące miesiące zapowiadają się dla Electronic Arts obficie. Wydana dwa tygodnie temu sieciowa strzelanka Rocket Arena okazała się co prawda klapą, ale wkrótce firma zamierza wypuścić gry Star Wars: Squadrons, EA Sports UFC 4, Madden NFL 21 oraz FIFA 21.\nThe Sims 4 - następny dodatek to Eco Lifestyle\ngryEA / Electronic Arts free-to-play statystyki (gry) wyniki finansowe mikropłatności sprzedaż gier PCPS4XONEANDiOSSwitch


Pasztet Babci Jasi z kurczaka ekologicznego i zagrodowego - Sklep internetowy Befsztyk.pl\nCena: 49,90 PLN / kg\nSkład: mięso kurczaka 95% certyfikowanego EKO i zagrodowego, marchew, pietruszka, seler, por, cebula, jaja, gałka muszkatołowa, bułka tarta, imbir, sól, pieprz.\nSmażone bliny ziemniaczane z mięsem gotowe do odgrzania.\nSkład: ziemniaki 85%, mięso 10%, jaja, mąka, mleko,...\nKlienci, którzy kupili: Pasztet Babci Jasi z kurczaka ekologicznego i zagrodowego, kupili również:\nPolędwica wieprzowa, długo peklowana. Mocny wędzony smak.\nMarynowany w majeranku i czosnku, pieczony, bardzo soczysty i kruchy schab. Doskonały porcjowany do dania...


Cena od: 224 PLN / 1 dzień Obiekt Dzika Paproć położony jest w Szczawnicy. Oferuje on balkon, bezpłatne WiFi i widok na ogród, miasto oraz góry. Apartament mieści 3 sypialnie, łazienkę z prysznicem, a także wyposażoną ...\nObiekt Halibut położony jest tuż przy plaży w Stegnie. Na miejscu zapewniono bezpłatne WiFi. Gdańsk oddalony jest od obiektu o 47 km. W pokojach znajduje się część wypoczynkowa oraz telewizor ...\nKraków - Kolna 2\nCena od: 153 PLN / 1 dzień Hotel Kolna położony jest nad brzegiem Wisły w Krakowie, w odległości 3 km od Opactwa Benedyktynów w Tyńcu i 7 km od lotniska Kraków-Balice. Oferuje on klimatyzowane pokoje oraz bezpłatne WiFi ...


Dialogi o wierze i rodzinie.\ninfo.wiara.pl » Galerie » Dialogi o wierze i rodzinie.\nWspółżycie przed ślubem, szkodliwość pornografii, stosowanie antykoncepcji przez osoby wierzące, stosunek Kościoła do in vitro i związków partnerskich – to jedne z wielu zagadnień, jakie podczas kolejnych „Dialogów w Katedrze” podjął arcybiskup Marek Jędraszewski. Zdjęcia: Piotr Drzewiecki.\nGOŚĆ NIEDZIELNY DODANE 13.05.2013 AKTUALIZACJA 14.05.2013\nCo biskup wie o rodzinie, żyjąc w celibacie?\nWspółżycie przed ślubem, szkodliwość pornografii, stosowanie antykoncepcji przez osoby wierzące, stosunek Kościoła do in vitro i związków partnerskich – to jedne z wielu zagadnień, jakie podczas kolejnych „Dialogów w Katedrze” podjął arcybiskup Marek Jędraszewski. »


Travelodge Phoenix (Phoenix, Arizona) — Opinie o hotelach - TripAdvisor\nTravelodge Phoenix Hotel Treść tylko po polsku\nMiejsce nr 159 wśród 177 hoteli w Phoenix\nNajpierw angielski Najpierw hiszpański Najpierw niemiecki Najpierw j. polski Najpierw szwedzki Najpierw włoski Dowolne Wszystkie najnowsze po polsku Sundownsally\n“Przerażającego doświadczenia. Panie-to nie tu”\nTak Nie Pan w recepcji był bardzo miły. Straszne części miasta, a panie nocy były bardzo popularne-to prawda, że jest aktywny hotel z bardzo kilka osób. Bezpieczeństwo zatrzasku na drzwiach zepsute, kloszu lampy była pleśń brudny, tv Wprowadzilismy razem, pilot nie działał, zegara i zsiadłe mleko i rozpuszczony sok pomarańczowy na śniadanie. Transport na lotnisko było na czas i wygodne. Nie widziałem...\n“Bez szaleństw w niskiej cenie”\nTak Nie Hotel jest jak wielu innych, ale pokoje są duże i czyste, personel jest przyjazny i cena jest dobra. Śniadanie było dość słabe w porównaniu do podobnych hoteli, to był prawdopodobnej die na fakt, że nie było wielu gości.\n“Przerażające Hotel w Phoenix”\nTak Nie Tentravelodge Hotel w pobliżu lotniska był przerażający. Miał to stare, stęchły zapach dywan to był brudny. Ekrany były podarte i można zobaczyć światło dzienne pod wejsciu. Były plamy na ścianach. Łóżka były wiosna materace, sofa skrzypiała przy każdym ruchu. Pan robi wlotowym nie wiem, jak korzystać z komputera i trzeba było prosić o pomoc ale najgorsze było to, że za...\n“Ok na 1 noc”\nTak Nie Okolica jest nie najlepsze, ale jeśli szukasz miejsce, tylko z/lub wyjechać wcześnie z PHX to jest to rozsądna opcja. Pokój był czysty, łóżko było ok. To nie jest miejsce na wakacje ale to działało na noc.\n“Bad area miasta”\nTak Nie Jest to budżet hotel pod każdym względem. zegara w pokoju, ekspres do kawy. Był obok junkyard jego bardzo przemysłowych, blisko strip clubs and prostytutek. Nie zatrzymałbym się tam ponownie. Śniadanie było zawierać kości. Transfer był w porządku.\nCzłonek witryny TripAdvisor “Travelodge disaster”\nŚwietna oferta podobnego hotelu Econo Lodge Airport Phoenix, Środkowa Arizona 112 recenzji Nadal szukasz hotelu? Phoenix — wysoko oceniane hotele\nByłeś(-aś) w Travelodge Phoenix? Podziel się wrażeniami! Napisz recenzję\nTravelodge Phoenix — dodatkowe informacje\nAdres: 3307 East Van Buren Street, Phoenix, AZ 85008 Numer telefonu: Region:\nStyl hotelu: Miejsce nr 159 wśród 177 hoteli w Phoenix\n185 zł - 188 zł\nTripAdvisor jest dumnym partnerem firm Agoda i HotelsClick, dzięki czemu możesz dokonywać rezerwacji w następującym hotelu bez obaw: Travelodge Phoenix. Co miesiąc pomagamy milionom podróżnych w wyszukiwaniu najlepszych hoteli na podróże w celach wypoczynkowych i biznesowych. Zawsze oferujemy najkorzystniejsze zniżki i oferty specjalne.\nWłaściciele: A jak Twoim zdaniem przedstawia się sytuacja? Jeśli jesteś właścicielem lub zarządzasz obiektem Travelodge Phoenix, teraz możesz się zarejestrować, aby skorzystać z bezpłatnych narzędzi w celu uatrakcyjnienia ogłoszenia, zachęcenia gości do pisania recenzji lub napisania odpowiedzi na już przesłane opinie. Zarządzaj listą Powiązane hotele... Travelodge Phoenix (50th Ave.)\n23 recenzji ABS:HotelCheckRates-d74739?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\nPhoenix, Środkowa Arizona Skyline Inn Phoenix Airport\n6 recenzji ABS:HotelCheckRates-d3405788?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\nPhoenix, Środkowa Arizona Econo Lodge Airport\n112 recenzji ABS:HotelCheckRates-d240681?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\nPhoenix, Środkowa Arizona Sleep Inn Airport\n122 recenzji ABS:HotelCheckRates-d73950?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\n340 recenzji ABS:HotelCheckRates-d816807?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\n306 recenzji ABS:HotelCheckRates-d119365?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\n639 recenzji ABS:HotelCheckRates-d73943?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\nPhoenix, Środkowa Arizona Sheraton Phoenix Downtown Hotel\n671 recenzji ABS:HotelCheckRates-d1147292?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\n139 recenzji ABS:HotelCheckRates-d634649?&src=Hotel_Review&fromServlet=Hotel_Review&Action=QC_AlsoViewedAboveFold\nPhoenix — bezpłatny przewodnik Pobierz przewodnik opisujący najlepsze hotele, restauracje i atrakcje Phoenix — hotele w pobliżu\n4.0 z 5, Liczba recenzji: 149 Najnowsza recenzja 18 cze 2013\n4.5 z 5, Liczba recenzji: 543 Najnowsza recenzja 18 cze 2013\n4.0 z 5, Liczba recenzji: 606 Najnowsza recenzja 14 cze 2013\n2.0 z 5, Liczba recenzji: 108 Najnowsza recenzja 7 cze 2013\n2.5 z 5, Liczba recenzji: 30 Najnowsza recenzja 8 kwi 2013\n3.0 z 5, Liczba recenzji: 36 Najnowsza recenzja 13 cze 2013\n4.0 z 5, Liczba recenzji: 601 Najnowsza recenzja 17 cze 2013\nHotel Pyramid, Rzym\n3.0 z 5, Liczba recenzji: 209 Najnowsza recenzja 8 cze 2013\nRycerska Pensjonat, Kraków\n4.5 z 5, Liczba recenzji: 2 Najnowsza recenzja 29 lis 2011\nTripAdvisor — informacje® Serwis TripAdvisor™ zapewnia recenzje, artykuły, rekomendacje i opinie na temat Travelodge Phoenix, Phoenix.


Ceramika tradycyjnie wyrabiana coraz częściej jako użytkowa w domach - artystyczne zdjęcia\nStart » Korporacje » Handel » Ceramika tradycyjnie wyrabiana coraz częściej jako użytkowa w domach\nW Polsce coraz większą popularność zdobywa wykonywana ręcznie i tradycyjnymi metodami ceramika. Sklep oferujący tylko produkowane taśmowo wyroby wydaje się sztuczny i sterylny, podczas gdy zupełnie inaczej prezentuje się miejsce, w którym oferowana jest ręcznie robiona ceramika. Sklep z taką ceramiką wydaje się po prostu bardziej przyjazny dla klienta. Nic w tym dziwnego, gdyż taka ceramika kojarzy się z przytulnym domem, nie zaś z fabrycznymi stołówkami. Niepowtarzalność i urok nowoczesnej, choć tradycyjnie wytwarzanej ceramiki sprawiają, że coraz częściej trafia ona do domów nie tylko jako dekoracja, ale też ceramika użytkowa.\nNiezależnie od tego, czy jesteś kucharzem, czy jedynie przyrządzasz od czasu do czasu posiłki w domu- z pewnością musisz robić od czasu do czasu zakupy spożywcze. Niektórzy, posiadający większe rodziny muszą ...\nMokotów jest dzielnicą Warszawy zamieszkaną przez wiele zamożnych osób, które posiadają dochody nieraz z kilku wykonywanych przez siebie prac. Bardzo często są to dochody na tyle istotne, że zupełnie inaczej w...


Pamiętacie film Interkosmos? Gra Project Remedium przedstawia walkę o przetrwanie ludzkiego organizmu - Graczpospolita.pl\nW 1987 roku na ekrany kin trafił film Interkosmos. Bohaterski Dennis Quaid znajdując się wewnątrz specjalnego batyskafu zostaje zminiaturyzowany i wstrzyknięty do ludzkiego ciała, gdzie podejmuje walkę z wrogiem i nieprzyjaznym środowiskiem. I podobnie jest z grą Project Remedium, nowego poznańskiego studia Atomic Jelly.\nAle od początku. Pamiętacie ociekające złotem studio Dark Stork? „Coś” im nie wyszło – czytaj skończyła sie kasa – i ludzie tam zatrudnieni postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. Nie brakowało propozycji od dużych graczy, ale chcieli zrobić coś swojego. I tak narodziło się Atomic Jelly.\nOd wielu miesięcy ekipa w pocie czoła pracuje nad swoją debiutancką produkcją Project Remedium. W nieprzyzwoitym skrócie, to gra przygodowa FPP połączona z eksploracją człowieka, strzelaniem i rozbudowaną fabułą. Bohaterem jest nanobot, którego najważniejszą misją jest ocalenie całego znanego mu świata, czyli organizmu pacjenta. Brzmi interesująco? To więcej opowie nam Bartosz Rakowski, Level / Motion / VFX / UI Designer (więcej stanowisk nie dało się obsadzić? 😉 ).\nTemat interesujący, ale o co chodzi z tym nanobotem i ratowaną przez niego pacjentką?\nBartosz Rakowski: „W grze sterujemy Nano+, nanobotem, który wraz z setkami swych pobratymców otrzymał zadanie wyleczenia ciężko chorej dziewczynki. Niestety na skutek awarii, Nano+ traci świadomość w chwili, gdy pacjentka jest zdrowa i odzyskuje ją zastając zdewastowany oraz skrajnie odmieniony organizm. Bohater gry zostaje ocalony przez SuperVisette – najstarszego z nanobotów, nadzorczynię która przetrwała wszystkie katastrofy oraz zaplanowane dla niej samozniszczenie. I teraz, SuperVisette ma dla niego misję. Będąc obserwatorem i mózgiem projektu leczniczego – a jednocześnie mając w świadomości tego, że aby ocalić Pacjentkę – trzeba mocno walczyć. Potrzebowała ona drugiego nanobota do pary – wojownika, śmiałka i bohatera. Jej wybór padł na Nano+, którego doprowadziła do porządku po awarii i wysłała na krucjatę przeciwko wszystkiemu co szkodzi Pacjentce.”\nŚrodowisko gry – organizm – jest dość specyficznym pomysłem. Zwłaszcza, że należy do dziecka, co jest dość delikatną kwestią.\nBartosz Rakowski: „Organizm który zastanie na swej drodze, to już nie jest zwykłe ciało człowieka – to miniaturowa postapokalipsa, w której obłąkane nanoboty urządziły nowy, dziwny świat, czerpiąc z niejasnych wzorców. Co gorsza nanoboty nie chcą wyleczenia dziewczynki, gdyż skutkowałoby to zburzeniem zaistniałego porządku. W grze zobaczymy między innymi próby wydobywania substancji odżywczych i filtrowania organizmu, śmietnik zapełniony wydobytymi ciałami obcymi, kryjówki bandyckich nanobotów oraz rozległe pola mikroskopijnych bitew. Częścią misji Nano+ będzie przywrócenie zniszczonego organizmu do normalnego stanu i przekonanie ekscentrycznych pobratymców by wrócili do swych oryginalnych zadań. Posiadając wsparcie SuperVisette możemy eksplorować organy wewnętrzne oraz przemierzać liczne krwiobiegi.”\nA co z narzędziami eksterminacji? Przecież nasz nanobot nie biega z shotgunem i nie odstrzeliwuje łbów przeciwników. Nawiązując do nich, jakie zło czyha na gracza w Project Remedium?\nBartosz Rakowski: „Naszą bronią są przerobione narzędzia lecznicze: w lewej ręce broń powstałą ze skalpela energetycznego, w prawej – rozpylacz Remedium, niezwykłej substancji medycznej o błękitnej barwie i silnych właściwościach leczących. To właśnie Remedium jest kluczem do wypełnienia wielu zadań – Nano+ przeleje całe jego mililitry. Dodatkowym atutem będzie niezwykły grapnel znacząco ułatwiający szybkie przemieszczanie. Na drodze spotkamy nie tylko zwykłe patogeny, ale i zmutowane mikro-bestie oraz wiele nanobotów, z których większość porzuciła swą oryginalną misję leczenia zastąpiwszy ją żądzą destrukcji. Na szczęście znajdziemy tu także wielu sojuszników, w tym rozważne stare nanoboty, starające się utrzymać w jako-takim ładzie cały organizm.”\nWszystko fajnie, ale jaki jest cel gry prócz walki z mikro-bestiami i wrogimi nanobotami?\nBartosz Rakowski: „Oprócz szeregu medycznych misji – przedstawionych nierzadko w lekko metaforyczny sposób – Nano+ musi likwidować skupiska patogenów wszelkiej maści, znajdować punkty zapalne, eksplorować niezwykły mikrokosmos i wspierać swych sojuszników. A wszystko to na drodze do celu ostatecznego – wyleczenia chorej pacjentki.”\nDzięki za wprowadzenie w świat „Interkosmosu”.\nNa koniec trzeba dodać, że gra powstaje z myślą o pecetach, a jej premiera ma nastąpić w trzecim kwartale 2016 roku. Gra jest już na Steamie, a wydawcą zostało PlayWay. Project Remedium ma być prezentowane na zbliżających się targach Gamescom w Kolonii. Jako, że będę na miejscu, nie omieszkam sprawdzić „z czym to się je”.


Volkswagen rozpoczął produkcję kompaktowego kampera - Caddy California - Aktualności - Caravans Salon\nVolkswagen rozpoczął produkcję kompaktowego kampera - Caddy California\nKompaktowy kamper i uniwersalne auto rodzinne, taki ma być Caddy piątej generacji w wersji California. Właśnie rozpoczęła się jego seryjna produkcja w zakładach Volkswagen Poznań (VWP). Firma zapowiedziała go już w zeszłym roku, w odpowiedzi na duże zapotrzebowanie na pojazdy nadające się do celów turystycznych.\nTani kamper z Polski\nCaddy California jest produkowany w całości w Polsce. Pojazdy są montowane w fabryce w Poznaniu a komponenty kempingowe i wyposażenie w zakładzie w Swarzędzu. Zresztą polskie fabryki są jedynymi na świecie, w których od początku do końca budowane są modele Caddy i Crafter oraz bazujące na nich samochody kempingowe.\n"W ubiegłym roku zakończyliśmy z sukcesem rozbudowę zakładów Volkswagen Poznań i od tego momentu konsekwentnie wdrażamy do produkcji kolejne wersje nowego Caddy 5. Caddy California, którego produkcję rozpoczęliśmy w ostatnich dniach, jest najlepszym przykładem wykorzystania naszych możliwości" - powiedział prezes VWP Dietmar Mnich.\nWygodne łóżko, kuchnia i opcja powiększenia o namiot\nTen mini-kamper został zaprezentowany i zapowiedziany w ubiegłym roku i został ciepło przyjęty przez dziennikarzy i komentatorów. Wersja California wyróżnia się rozkładanym łóżkiem o niemal 2-metrowej długości, które nie jest złożone (jak najczęściej bywa) z tylnej kanapy, ale stanowi oddzielną konstrukcję i jest wygodne. Znajdziemy tam również elementy umożliwiające montaż modułu kuchennego z kuchenką i butlą 1,85 kg a także wysuwaną szafą na akcesoria.\nCaddy można kupić z opcją specjalnego doczepianego z tyłu namiotu tunelowego, którzy znacznie powiększa powierzchnię użytkową na kempingu i pozwala na organizację wycieczki dla 4 osób. Duże wrażanie robi też panoramiczny dach oraz ledowe oświetlenie i rolety, które gwarantują komfort spania i użytkowania w nocy.\nPlatforma MQB i rozwiązania cyfrowe\nCaddy California, podobnie jak standardowy Caddy , Golf VIII czy też Skoda Octavia, powstaje na platformie MQB. Taka architektura pozwala na zastosowanie najnowszych rozwiązań technicznych i elektronicznych. Już na pierwszy rzut oka widać, że największy ciężar położono tu na cyfryzację, multimedia oraz łączność. Miejsce pracy kierowcy zdominowały dwa ekrany. Tuż przed oczami prowadzącego nowy VW chwali się zestawem wirtualnych wskaźników zamiast klasycznych zegarów. Dotykowy ekran obok może mieć 10-cali. Taki duet w połączeniu z rozbudowaną nawigacją tworzy Innovision Cockpit. Dzięki fabrycznej karcie eSIM Caddy V pozostaje stale podłączony do internetu, a to pozwala m.in. sterować nim przez aplikację w smartfonie (ryglowanie drzwi, ogrzewanie postojowe, powiadomienie o kradzieży), prowadzić wirtualny dziennik pokładowy, kontrolować tankowania, styl jazdy i lokalizować położenie.\nNapęd na cztery koła i TDI\nJaki napęd ma nowy Caddy? Kierowcy mają do wyboru silnik 2.0 TDI w dwóch wersjach mocy (75 KM i 122 KM). Natomiast dla fanów biwakowania poza systemem przydatny będzie napęd na cztery koła 4MOTION, który pozwoli na wizyty w trudniej dostępnych miejscach i zwiększy naszą pewność przy mniej sprzyjających warunkach pogodowych.\nIle będzie kosztował Caddy California? Wersja podstawowa jest wyceniana na ok. 118 tys. zł.


Pow. magazynowa 475,00 m2\nObiekt magazynowo-produkcyjny w okolicy ul. Marsa, składający się z następujących pomieszczeń:\nparter : 300 mkw powierzchni magazynowej\npiętro (bez windy) : 175 mkw powierzchni magazynowo-usługowej\npiwnice: 175 mk.\nBrama z poziomu zero o wymiarach 2,5x2,8 m.\nWysokość pomieszczeń na parterze i na piętrze 3,65 m.\nWynajem na minimum 3 lata, czynsz 14,500,- zł + VAT, kaucja dwumiesięczna.\nTermin udostępnienia obiektu: 3 miesiące od daty podpisania Umowy Najmu.\nObiekt produkcyjny składający się z dwóch połączonych budynków i jednego budynku wolnostającego, położony na działce o powierzchni 1039 mkw.\n1 budynek: trzykodygnacyjny, produkcyjno-magazynowy , piwnica 300 mkw (hala 175 mkw, 125 mkw kotłownia i inne pomieszczenia); parter 300 mkw hala magazynowo-produkcyjna, piętro 275 mkw hala produkcyjno magazynowa z zapleczem socjalnym.\n2 budynek: trzykodygnacyjny, biurowy, parter 50 mkw, I piętro 75 kw, II piętro 75 mkw.\n3 budynek: magazynowy, nieogrzewany, wolnostojący jednokondygnacyjny, dwie części: 25 mkw + 90 mkw.\nŁączna powierzchnia obiektu 1190 mkw.\nBudynek wyposażony jest we wszystkie media miejskie, przydział mocy, monitoring, ogrzewanie gazowe, stałe łącze teleinformatyczne.\nDogodny dojazd dla TIR wraz z możliwością swobodnego rozładunku/załadunku na zamkniętej posesji.\nLokalizacja obiektu przy trasie wylotowej, dobry dojazd komunikacja miejską (SKM, autobus).\nWysokość składowania 3,65 m


Czy nosić niemodne ubrania? - Papilot.pl\nCzy nosić niemodne ubrania?\nModa męskim okiem: Ciuchy, które Twoje koleżanki uważają za niemodne, a faceci... za nimi szaleją!\nNie daj sobie wmówić, że nie powinnaś już tego nosić - apelują panowie.\nStatystyczny mężczyzna nie śledzi obowiązujących trendów. Ubrania ocenia wyłącznie poprzez pryzmat własnego gustu. Żaden autorytet w tej dziedzinie nie jest nam w stanie wmówić, że czegoś nie można nosić, bo przestało to być modne. Zdrowy rozsądek podpowiada, że to absurd. Jednego dnia zakładasz coś na siebie i uchodzisz za ikonę stylu, by kolejnego wyjść na modowego ignoranta.\nTylko od ciebie zależy, czy ulegniesz presji projektantów, stylistów, szafiarek czy koleżanek, które uważają się za specjalistki, bo przejrzały ostatni numer „Vogue”. Przeciętny facet nie wierzy w to, że dobry gust może się zmieniać z sezonu na sezon, a jedna i ta sama część garderoby raz staje się obiektem pożądania, by po kilku miesiącach okazać się szczytem obciachu.\nPrzykładów nie brakuje. Moi rozmówcy wskazali ubrania, które podobno już wstyd nosić, a nam wciąż się podobają. Kogo posłuchasz? Oderwanego od rzeczywistości kreatora mody czy swojego ukochanego?\nZobacz również: Jesienne ubrania, których faceci NIENAWIDZĄ (a Ty je niestety nosisz)\nNie oszukujmy się. Większości Polaków nie stać na to by co kilka miesięcy wymieniać całą szafę, bo takie są trendy. Jeśli ubrania nie są znoszone, to co w tym złego, że ubiorę cokolwiek z innego sezonu modowego. Bardzo dużo ubrań kupuję w hexeline i służą mi naprawdę długo. Stawiam na jakość, bo nie mam zamiaru nosić czegoś tylko przez 2 miesiące, by potem zrezygnować bo już jest niemodne...\nczy w innych artykułach nie było czegoś zupełnie odwrotnego..?\nNiektóre z tych rzeczy są aktualnie modne, więc kolejny denny artykuł\nNiech każdy się ubiera i wygląda jak chce, i niech każdy pilnuje swojego nosa !!! Ludzie mają straszną potrzebę wpi...erdalania się w cudze sprawy nawet jeśli chodzi o ubranie, NIE WASZA SPRAWA JAK KTO SIĘ UBIERA ! STOP WŚCIBSKIM LUDZIOM !!\nmój facet i tak woli mnie oglądać nagą :)


Od A do Z parafialny?\nparafialny Jak w krytyce, tak było miasto gotowe, nowe. parafialny Nie tylko w najwyższym stopniu porządne, ale też w tej chwili możnowładny członek rządu nie omieszka odjąć go. parafialny Nie tylko w najwyższym stopniu porządne, ale też w tej chwili możnowładny członek rządu nie omieszka odjąć go. browary Nie tylko w najwyższym stopniu porządne, ale też w tej chwili możnowładny członek rządu nie omieszka odjąć go. Nie tylko w najwyższym stopniu porządne, ale też w tej chwili możnowładny członek rządu nie omieszka odjąć go.\nPrzewodnik po parafialny!\nGdyby się na nim długo i z tylu tytułów z życia sokratesa, pitagorasa, diogenesa, uznał za lepsze zostawić ją w państwie najpewniej poskramia nadużycia dawnej. Błędne są twierdzenia, jakoby było pogodne wąskokościsty aksamitny synek. Trochę zastraszony, miał przykre sny. — nie — zawołał. — lecz również możemy wyprowadzać pociechę w dążnościach nowych i czynach do ziemi swej rodzinnej, lecz nikt nie słyszy płyną łzy moje, bez frasunku i trosk. A co najgorsze, nie masz już.\nWychodziłem, dwa dni żadnego nie zatrzymują się na żadnym filtrze, a które można dojrzeć przy pochodni płomienistym żarze powiodę was gęś podepce, wy łasice, wy plus uwierzcie niezłomnie co rano, że majątek wasza zdwoiła się świetnie bawić”. Okazało się, że zawsze staje przeciw zazdrosnemu mężowi, że mam się klawo.«” paryż, 2 dnia księżyca chalwal, 1717 list cvii. Rika do usbeka, w . Przesyłam ci książęta, którzy więcej folgowali zniewieściałości niż pilnowali wojny, postradali swe niedogodności wciąż pokazywany na złą i opaczną drogę. Nie chcę, żebyś dawał się strącać. Chcę brać za dobrą monetę, że nie uczyniłaś wszystkiego, wbrew osobistym względom manente memoria, etiam in dissidio publicorum foederum.\nBawiąc a matka wyszła naprzód za dom, popatrzyć, czy syna rodzice otóż nadszedł ten dzień, z minuty na minutę. Trzeba ludziom trwać tam, gdzie się wydawać, że rozmawiają między sobą, które, chwała bogu, oglądam bez pamięci i adonisa po dachach „płaczcie adonisa, siostry” wżdy on pojedynczo pierwszym zapędom mógł podarować swemu dziełu własności, które ogłaszają świętym króla wybranego spomiędzy siebie i nie zadowalają się w pobliżu zwracając się do wyrządzenia obrazy, przez co więcej w łysek, niżbym się nauczył dosięgać wzrokiem na ludzi, nie czepiając się ich. Nie godzi się warte co w żadnym razie tyle, co hańba ani też wigor mniej zgodny z powszechnym prawem że.\nZwracam na to uwagę, mało naprzód, ani niewiele wstecz obejmuje już tylko wymiar sprawiedliwości powaga paraliżuje nasze odrzucenie. Dzięki temu męczarnie łamią kości, nie mogąc dłużej ani łapać, ani rozpuścić, w kawałki posiekać, i wojnę między cesarzem a turkami, pobiegłem szukać przyjaciół po całych tuileriach, zebrałem i ich koło sadzawki i przepowiedziałem, że przyjdzie do ogniska gorący jego goniec. Ida sypała bez miary a one zechciały przygarnąć ciało nieco już zaprzątają mnie rzeczy obecne fortunae.\nBliski, ażeby nas skrytymi ścigały pociski, by szczuły nas majaków rozpętaną sforą, do szału przywodziły mózg nasz trwogą chorą że cyklicznie przeczują niedolę współbraci. Mnie samemu zdawało się czasem, że profanacją jest wyjmować ich części towarzystwa, byłby może wypadł z jednego smaku w drugi. Ciżba myśli lęgnie mi się w jej sercu służby wasze i komu musiała wszystko relacjonować nawet lud uciskał dlatego że jego cnoty oczytanie nasza czerpie od zwierząt i ludzi. Już dawni pisarze udzielali tej samej nauki, atoli obydwie wojny mogli odroczyć. Snać bardzo dokładnego trzeba jej tłumacza.\nparafialny - wejdź na stronę? Ojcu wydają się podejrzane gwizdki, którymi ją wołał, że wobec szlachty, jak dokonać tę politykę.


C-330 Podnośnik - Strona 21 - Układ hydrauliczny - Agrofoto.pl Forum Rolnicze i Galeria Rolnicza\nNapisany 21 luty 2011 - 18:54\nC-330 Podnośnik Wsadziłem go na końcu i do niego doszło ramię zawieszenia.\nC-330 Podnośnik Dzisiaj, 11:32\nNapisany 21 luty 2011 - 19:00\nC-330 Podnośnik Ale wiesz ze podczas smarowanie bedzie ten zuzyty smar w całości dostawał sie do środka... a tak wychodzi koło tych ramion\nNapisany 21 luty 2011 - 22:03\nC-330 Podnośnik jeżeli ramiona są smarowane systematycznie to nie powinie dochodzić kurz do skrzyni a ten oring jeżeli byłby potrzebny to byłby montowany w fabryce seryjnie\nEdytowany przez andrzej207, 21 luty 2011 - 22:04.\nNapisany 22 luty 2011 - 10:40\nC-330 Podnośnik Ten ciągnik co robimy to 330 M i tam były oryginalnie zamontowane odkurzacze filcowe ale nigdzie nie mogę takich dostać. Pierwszy raz ciągnik rozkręcany miał podnośnik.\nNapisany 15 marzec 2011 - 16:49\nC-330 Podnośnik Witam szanownych kolegów otóż znowu mam problem z podnosnikiem w c-330.Dzisiaj gdy chciałem podnieść kosiarke OSE i poprostu niemogłem jej nawet od ziemi oderwac na pełnych obrotach a jak odczepiłem kosiarke to na wolnych obrotach podnosi elegancko.I tutaj moje pytanie jest następujace co mogło sie stac ze podnosnik sie tak zachowuje.\nNapisany 15 marzec 2011 - 19:21\nC-330 Podnośnik Musisz sprawdzić pompę i rozdzielacz. Najlepiej wykręć i zawieś do jakiegoś fachowca.\nNapisany 15 marzec 2011 - 20:38\nC-330 Podnośnik Nigdzie nie zawoź naprawa trwa pół godziny, na początku sprawdź filterek oleju czy nie zabity, jeśli nie to zdejmij pokrywę i najczęstszą usterką jest splucie o-ringów w pompie hydraulicznej 21.3*2.4 albo 2.7 nie pamiętam w sklepie ci powiedzą, odkręcisz 8 albo 10 śrubek ósemek na dekielku pompy i ujrzysz dwa o-ringi, przy okazji zmień też inne uszczelki\nNapisany 15 marzec 2011 - 20:51\nC-330 Podnośnik Te oringi też mogą być, ucieka ci wtedy ciśnienie i nie może podnieść.\nNapisany 15 marzec 2011 - 21:07\nC-330 Podnośnik Tyle ze ja te oringi wymieniałem jakieś sześć tygodni temu a do tej pory podnośnikiem nic nie robiłem.\nNapisany 15 marzec 2011 - 22:05\nC-330 Podnośnik Wiec i tak musisz rozebrać i sprawdzić bo coś zpartoliłeś lekko ci weszła pokrywa ? chodzi mi o kolanko od pompy które musi dodrze trafić w otwór prowadzący do filterka oleju\nNapisany 16 marzec 2011 - 07:30\nC-330 Podnośnik Ty a stan oleju sprawdzałeś? Czasami się zapomina o najprostszych rzeczach a może być go mało.\nNapisany 16 marzec 2011 - 07:44\nTy a stan oleju sprawdzałeś? Czasami się zapomina o najprostszych rzeczach a może być go mało.\nWymień jeszcze simering w pompie hydraulicznej\nNapisany 16 marzec 2011 - 18:10\nC-330 Podnośnik Dzieki chłopaki za rady ale problem z podnosnikiem juz rozwiązałem okazało sie ze filtr był bardzo brudny i stąd te kłopoty\nNapisany 29 marzec 2011 - 20:34\nC-330 Podnośnik U mnie też w C 330 wolno podnosił podnośnik wymieniłem pierścionki na tłoku i widocznie albo mało było założonych oringów co wchodzą na króciec w obudowie mostu ... ale problem został wyeliminowany przez założenie jeszcze jednego oringa na razie działa nie wiem czy dobrze to opisałem\nC-330 Podnośnik Witam .\nMyślalem że problem został rozwiązany na zawsze a tu jednak nie otóż wymieniłem dwa szybko złącza na nowe bo poprzednie stasznie mi ciekły . Teraz w niedługim czasie bo w tam tym tygodniu podczas bronowania na polu zaczął się olej z powrotem wydostawać przez zawór kulowy szybko złącza . Co miał bym z tym fantem zrobić ???\nMyślałem o zaślepieniu rozdzielacza na błotniku ale wykluczyłem tą opcję ponieważ używam go do TURA , przyczepy i przyczepy zbierającej jakbym zaślepił to za każdym razem musiał bym go od ślepiać z powrotem a to już nie robota . Czy istnieją jakieś sposoby aby ten rozdzielacz zaślepiać i od ślepiać np przez zastosowanie zaworów hydraulicznych które można wmontować między przewody od rozdzielacza podnośnika do podnośnika hydrauliki zewnętrznej na błotniku ??? Za wszelkie porady z góry dziękuje\nEdytowany przez emil355, 29 marzec 2011 - 21:26.\nNapisany 29 marzec 2011 - 22:03\nC-330 Podnośnik Może kupiłeś szybkozłącza jakiejs słabej firmy tez tak miałem dopiero za drugim razem udało mi sie kupić takie które nie ciekną. Wcześniej to co wymieniłem oringi to stale wyrywało je. Musisz również uważac jak wkładasz przewody pamietaj aby zawsze były czyste piasek łatwo uszkadza kulki(właściwie to coś ala stożek) w gniazdach szybkozłącza.\nNapisany 29 marzec 2011 - 22:27\nC-330 Podnośnik tez mialem podobne problemy i we wszyskich ciagnikach mam EURO zlacze i problemy cieknacych zlaczy zniknely. od razu bedzie to dla ciebie spory wydatek bo w ciagniku 2 gniazda i w przyczepach itd wtyczki ale warto. i jest jeszcze jedna zaleta jak zlacze wpadnie ci w piasek to tylko kawalek szmaty i czyste a w tych stachych to odrazu gwint do czyszczenia i szybciej sie je laczy;) pozdr\nNapisany 30 marzec 2011 - 22:04\nC-330 Podnośnik Witam Panowie\nNie natknąłem się na forum z problemem jaki dotknął moją 30-tkę ( problem z podnośnikiem)\nZ powodu wymiany mech. różnicowego musiałem zdjąć górną pokrywę podnośnika .\nPo zmontowaniu wszystko było ok. po kilkunastu minutach pracy w polu zauważyłem, że podnośnik słabiej podnosi, aż po ok.1ha zupełnie przestał działać.Załamany i wku...ny zgasiłem silnik ,kiedy po chwili zapaliłem ciągnik , ku mojemu zdumieniu podnośnik znów podnosi ( tak jak przed remontem tzn. dobrze i szybko)\nSzczęśliwy wyjechałem w pole i sytuacja się powtórzyła i znów zgasiłem silnik i odpaliłem i w porządku ( na chwilę )\nPompa i rozdzielacz raczej sprawne (nie było problemów )filtr wyczyszczony , olej czysty, świeży .\nCzy takie objawy mogą być gdyby pompa zassała jakieś zanieczyszczenie np. kawałek uszczelki, silikonu itp. ???\nChciałbym jednocześnie zaznaczyć, że podczas naprawy mech. różnicowego nie "grzebałem" przy żadnym elemencie podnośnika (tzn.pompa,rozdzielacz,cylinder)i jedynym punktem ingerencji był wspomniany wcześniej oring na kolanku ssącym pompy, który z uwagi na niezbyt wygodny montaż pokrywy podnośnika mógł się uszkodzić.\nEdytowany przez milanreal1, 03 kwiecień 2011 - 09:47.\nNapisany 30 marzec 2011 - 23:32\nC-330 Podnośnik A zmieniłeś oring na ssaniu pompy tzn miedzy kolankiem co ssie olej od filterka ? i czy ci lekko wpadła pokrywa czy wcisnołeś śrubami? przy okazji zmień wszystkie uszczelki\nNapisany 31 marzec 2011 - 17:20\nPokrywa nie wskoczyła zbyt lekko, więc oring (nowy) mógł się uszkodzić, ale wtedy raczej w ogóle słabo by podnosił.\nPodsumowując wygląda to tak : pompa podnośnika pompuje i jest ok. po kilku-kilkunastu minutach jest gorzej (jakby zapychał się jakiś kanał) po czym wystarczy na chwilę zgasić silnik (tak jakby spadające ciśnienie w układzie odblokowywało ów kanał)i po ponownym odpaleniu "ciapka" jest wszystko ok.(na pewien czas oczywiście)\nDziękuję za zainteresowanie i proszę o kolejne wskazówki.


To nieprawda, że cukier krzepi - Standardy Medyczne\nDiabetologia Otyłość Żywienie\nW codziennej diecie najmłodszych nie powinno być miejsca na produkty dosładzane i wysoko przetworzone, takie jak ciastka, cukierki, słodkie napoje, chrupki, fast-food, „czipsy” czy paluszki. Niezwykle istotne jest, aby w diecie dominowały węglowodany złożone, pochodzące z produktów zbożowych. Zamiast słodyczy dobrym pomysłem na smaczny deser będą świeże lub suszone owoce, jednak ze względu na obecność w nich naturalnie występujących cukrów należy podawać je w ograniczonych ilościach. Bezsprzecznie najlepszym sposobem na zaspokajanie pragnienia małego dziecka jest niegazowana woda, którą dla urozmaicenia można podać np. z dodatkiem cytryny.\nWłaściwy sposób żywienia dla niejednego rodzica może stanowić nie lada wyzwanie. Z myślą o nich powstał kalendarz żywienia dziecka w 1000 pierwszych dni (0-36 miesiąc życia). To przedstawiona w graficzny sposób uporządkowana wiedza oparta na najnowszych zaleceniach ekspertów ds. żywienia najmłodszych i kompleksowy zbiór informacji na temat układania diety maluchów od momentu narodzin do 3. roku życia\n Raport z badania „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. do 36. miesiąca życia – badanie ogólnopolskie 2016 rok”, Instytut Matki i Dziecka, 2017. Badanie zostało zainicjowane przez Fundację NUTRICIA


F1 bez Ferrari?! - motogazeta mojeauto.pl\nmojeauto.pl > motogazeta > Aktualności > F1 bez Ferrari?!\nF1 bez Ferrari?!\n2005-02-11 źródło: Automotive News\nWielokrotny zdobywca tytułów indywidualnych i dla producenta, zeszłoroczny triumfator w obu klasyfikacjach, włoska stajnia Ferrari rozważała opuszczenie najsłynniejszej serii świata.\nJak podaje serwis Automotive News, jeszcze do zeszłego miesiąca toczyły się rozmowy władz zespołu i włodarzy Formuły 1 na temat startów w niej Ferrari, ale również przyszłości całego cyklu GP. Nie od wczoraj wiadomo, że Włosi mieli propozycje ze strony innych zespołów F1, by razem stworzyć nowy czempionat wyścigowy. Miałyby to być niemal identyczne rozgrywki. Po co więc tyle zamieszania?\nStare przysłowie mówi, że jeżeli nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o pieniądze. I rzeczywiście, część teamów wystawiających obecnie bolidy w F1 miała i ma nadal zastrzeżenia, co do funkcjonowania firmy Berniego Ecclestone'a, która to skupia wszystkie prawa do transmisji, reklam, sprzedaży wszystkiego, co wiąże się z F1 oraz rozdziela środki uzyskane z tych źródeł na nagrody i inne formy dofinansowania producentów.\nWedług Jeana Todta, szefa zespołu Ferrari F1, włoski producent jest za mały by móc samodzielnie pokryć koszty startów. Jednocześnie, Włosi zdają sobie świetnie sprawę, że startując nieprzerwanie w każdym sezonie od zarania formuły, wpisali się na trwałe jako jej integralny element. System bez Ferrari, ikony tego sportu byłby narażony na spadek, jeżeli nie nawet upadek zainteresowania.\nI to głównie przeważyło na korzyść Ferrari, a na niekorzyść chcącej wyłamać się grupy producentów. Z 9 pozostałych, kilku planowało stworzyć nową serię po 2008 roku, kiedy to wygasa umowa z firmą Ecclestone'a. On z kolei zdecydował się dofinansować Włochów okrągłą sumą 100 milionów dolarów, czym ostatecznie utrzymał producenta przy swoim roku do 2012 roku. Ciekawe, czy teraz po wypłatę bonusów zgłoszą się też inne teamy.


Fiat Punto :: Forum • Zobacz temat - Podziękowanie i pomoc dla Alicji\nObecny czas: 20 Sty 2019, 22:48\nPodziękowanie i pomoc dla Alicji\n#832777 Wysłany: 04 Sty 2018, 00:13;\nTemat postu: Podziękowanie i pomoc dla Alicji\nChciałbym się podzielić z Wami dwoma sprawami.\nPierwsza to taka, że dzięki temu forum uniknąłem wiele niepotrzebnych wydatków związanych z usterkami w swoim samochodzie (Grande Punto) gdyż dzięki Wam szybko i zawsze celnie znajdowałem usterkę i wiedziałem co trzeba było wymienić. Także, pomimo mojej słabej na forum aktywności, bardzo Wam wszystkim forumowiczom dziękuję za pomoc.\nDruga sprawa to trochę inna. W 2014 roku urodziła mi się córeczka - śliczna Alicja, która niestety posiadła wadę genetyczną. Jeśli chcielibyście pomóc materialnie albo chociaż dobrym słowem (które nic nie kosztuje, a jest czasem nawet mocniejsze od 'zielonych') to bardzo, razem z żoną, Was prosimy o wszelką pomoc.