MOSES NUN ZOHTTHIM DING - Hre Mang\nMOSES NUN ZOHTTHIM DING\n8. MOSES - NUN ZOHTHIM DING\n" Moses cu zumnak a neih ruangah a hung upat hnu ah Izipt siangpahrang fanu ih fapa tiih kawh a duh lo. Caan tawite sung sualnak sungah nunnuam ih um hnak in Pathian minung pawl thawn hathawn harsatnak tuar a hril sawn. Messiah hrangih nautat nak tuar cu Izipt ram sungih sumsawn hmuahhmuah hnak in a man sawn tiin a ruat; ziangah tile a hmuitin mi cu hmailam ih ngah dingmi laksawng a si " ( Heb.11:24-26).\nBible sungih Pathian mithianghlim pawl nuntudan tarlangmi hin thuthianghlim sungih mi-nun kaihruai tu hlawkpi tlak zet tamsawn pawl hi a luah khat . An nunnak ih zirhnak, nuntudan le kalhmang pawl tampi an nei ko nan nuntudan zohthim ding le cawnding pawl hnak ih hlawkpi tlak thil a um lo. A tak nunram ih thianhlimnak hi ziang a si ti na thei duh maw ? Kan to hmun rem in mithianghlim pakhat pai nunram hin zir hnik uhsi. Himi ka casiartu pawl hmai ah zumnak ih nung thuanthu sungih kan hmuh thei mi ah hin thianhlim ropi pai nunram ihsin zohthim ding in tanta mi pawl ka run tarlang ding. ' Zumnak ih nung' timi theih fiang duhtu pawl hrangah Moses ih nuntudan hi zohthim dingah ka tarlang duh.\nKa thutlangpi ka lak suaknak Hebrew bung hleikhatnak hi bung cang ropi zet a si; hihi sui cahnak par ih ngan tlak a si. Mi piang thar pawl hrangah mi tha pe tu a si ti ka sim ngam. Isreal pawlh in harsatnak an rak ton vek in kawhhran hmasa lam pawl hin an khristian sakhua nunpi nak ah harsatnak an rak tong lo dingih cuvek tluk harsat nak khal an rak thei lo ding ti ka zum. Lamzin cu mi zate hrangah a bite mi a si nan a hmaisa ah Isreal pawl hrangah a rak har hleice. Khros cu mi zate hrangah a rit ko nan, an nih Isreal pawl hrangah a lethnih in a rit hleice. Curuangah zumtu pawl hrangah thathar a pe hai dingih ' thinlung a bang mi pawl hrangah bawmnak tha bik a si ding'. Himi tongkam pawl hi' an thlarau hrangah a thaw zet dingih an ruh hrangah hriselnak a si ding' ( Thuf.31:6;16:24).\nHimi cang pathum ka hrilhfiah dingmi pawlhi ka laknak bung sungih phur um lo zet an ki lo.A hrekkhat in hihi kan thinlung sungin kan ngai pawimawh thei lo an ti hman ah mi malte lawng an si ding .Ziangruangah cutin ka sim tihi ka runtarlang ding.\nRam thuanthu sungih Moses in zumnak ih hna a rak tuan mi an tarlang mi hi a hleice in kan mai nunram ah a thleng a si tin ka hnen ah a lang. El awk ding um loin, himi bungcang hmailam ih an tarlang mi Pathian mithianghlim pawl ih nuntudan pawl hi kan mai zohthim dingmi an si. Casungih ngan vek in an tuah mi pawl hi a tak in kan nunram ah kan lak thei lo mi a um, asinan an thlarau kan tawmpi ve thei. Abel vek ih thawinak pe ding ah le Noah vek ih lawng tuk dingah kan ram suahsan ih kan khualtlawnnak lamzin thlamte sungah ceng in Abraham vek in kan fa duh tak Isaac cu thawinak ah pe dingah ca sung ih ngan mi vek ih a tak ih tuah dingah fawrhfial kan si lo nan leitlun ah in kai awk tu cu suahsan hrimhrim ding kan si. Moses ih zumnak a nunpi mi hi kan mah thawn kan nai aw zet a si. Kan nunram ih kan hmuhtonmi ah a takram in hna a tuan a si tin ka thei. A zumnak hin a nunnak ih nuntudan lam a hruai. Cuvek in khrihfal nunhnget nei ding kan si ahcun kan nuntudanah Moses vek ih zumnak hruai mi kan si ve a tul ih kan nitin nunah zumnakih nung mi kan si a tul. Hi thuhmahruai cangthum ka tarlangmi hi siar sathliah men ding a si loih nitin kan nunnak hrangah man a nei a si.\nThildanglampi ral ding zianghman ka nei lo, thu tluangtlam te ka run tarlang ding. Moses ih tuahmi thil ropi pawl tarlang in ziangtin hivek thil ropi a rak tuah thei ti hi ka run tarlang tum sawn ding. Cuticun himi cang pawl ih tarlangmi rak hlawkpi tuding pawl hrangah ziangtin kan nunah kan la in kan nunpi ve ding ti kan timtuah ve thei ding.\n1). Moses in ziangthil pawl kha a tanta ih a hnawng.\nCuti a sile, Moses in ziangthil pawl kha a hnawng ih a rak tanta ti ka sim hmaisa ding.\nMoses in a thlarau hrang ruat ah thil pathum a tanta ih a hnawng . Cu pawl thawi a thlaih awk ringring ahcun a thlarau hrangah a tihnung a si ti a thei ih cu pawl cu a tanta. Cutin a tuahnak in milai thinlung in a tuah theimi lakah a a tumbik thawinak thil pathum a tuah. Zohhnik uhsi.\n( i ). Ropitnak le sinak a tanta.\n' Pharaoh ih fanu tiih kawh ding kha a el'. Kan zaten a thuanthu cu kan thei ko. Pharaoh fanu in a nautette lai ah a nunnak a rak hum. Cuhnak ih tampi a rk tuah sak: a fa ei ah a rak tuah ih a fa taktak vek in cawmdawl in fim thiamnak a rak zir tir.\nThuanthu ngan tu pawl hrekkhat rin an um a si ahcun Moses kha Pharaoh insang ih naute suak umsun a si. Mi hrekkhat cun cuhnak ih hla deuh an sim ih, thil umtudan pa-ngi in Igypt ram dan vek cun a mah kha Igypt ram siangpahrang tuan ding a rak si. Cucu a si thei pei maw si thei lo ding ti kan sim thei lo. Zianglam khal a si len, kan theih fiang thei ding cin a um, Pharaoh ih fanu thawi an pehtlaih awknak ruangah Moses in duh seh la cu Igypt ram ih mi ropi si ding mi a rak si. Egypt ram thurel nak vek in rk lung awi tawk sehla cu a mai sanlai ah cun a pakhatnak a si lo hman ah ( a umsun ) pakhat a si thei.\nHivek dinhmun sang hi ziangvek thlemnak tum a si ti vun ruat hnik uhsi. Hiarnak hun zakip thawi khat mi, kan mah vek ih tisa keng mi a rak si ve. Leitlun in a pek thei mi ropitnak tumbik co thei dinhmun ah a rak um. Sinak, thuneihnak, upatnat, hmin larnak-hi pawl hmuahhmuah hi a hmai ah arak um, ih awl ai ten a rak ngah thei mi an si. Hi vek thil pawl hi minung tampi in catbang lo in an nunnak cawpcilh in an hawl rero mi thil a rak si. Hi pawl hi leitlunmi pawl ih lawmman tha bik le lungawinak bik a si. Mi pakhatkhat sinak, mi zohsonak, mai khua le ram cio ih hlir soh mi sinak, cawi sang tu neihnak-hi pawlhi mi tampi in an tikcu, an ruahnak, an hriselnak le an nunnak tiang pe ngam khawp in an hawl rero mi a si. Asinan Moses in hi pawl hi lungawi zet in laksawng vek in a la hai lo ih, a dung a tun hai sawn. A hnawng ih a tanta hai.\n( ii ) Cuitlunah nawmnak a hnawng\nMoses hin nawmnak rak cen duh seh la cu ziangvek nawmnak khal a ke hram ah awlai ten a rak neih thei mi an si. Tisa hiarhalnak lam ih nawmnak, fimthiamnak lam ih nawmnak, mipi lak ih nawmawknak, le thinlung nawmtertu ding ah a duh poh rak ngah thei dinhmun ah a rak ding. Egipt ram cu Artists pawl thiamnak, calai lam tthiamnak, kutthil thiamnak, le science lam khal ah thiamnak san zet nak hmun a rak si.\nTaksa hiarnak diriamternak thil, mit cakmi diriam ternak thil, le nunnak ih porhawknak thil le ri pawl hi Moses in rak duh seh la awl aiten a rak ngah thei lo mi zianghman a um lo. ( I John 2:6 ).\nHimi thlemnak hi ziangtluk tum a si ti zohhnik uhsi:- Nawmnak hi minung million tel in an nun san a si ti hi theih hngilh hlah. Ziangvek in hi leitlun nuamnung cennak hin milai di a riam ter thei ti thu ah cun an thu a rual aw lo nan, nuamnung cen ding hawl nak ahcun an thu a rual aw thluh a si. Tlawngta pawl cun an hmai ih tlawng pih sungah nuamnung cen ding cu an thlir ringring mi a si. Sumdawng mino pa cun a hmai lamah iziangvek nawmnak le diriam nak a tong ding ticu a zoh ringring mi a si. Sum tuahnak ih hnatuan bang zet tu pa cun a hmai lam ah cawlhahdam in nuamnung en ding cu a zoh ringring mi a si. Innsungsang ah hlum le hnangam zet in le tlasam lo tei nun thei ding cu mi farah pai tumtahmi le beiseimi a si. Phurnak, cawimawinak, fak awk nak, khualtlawnnak, cawhphur awknak, le mibur lak ib cawimawi awk nak pawl hi milian pa cun a duh thusam le a hawl rero mi a si. Nuamnung cennak cu mi zate nun ah a zel tu a si. Miniam le mi sang, mi farah le milian, minu le kum upa, an zate in bang rep in hi nuamnung ser nak cu an hawl mi a si. Mi pakhatkhat in ti aw ter zer in cuvek thil a hawl ruangah ti ah a inn hnen pa cu a hnawng men ding, a sinan mizate in an hawl mi a si. Mi tin in a thupten cucu an hmu lo tiah an mangt bang rero , mi tin in khui maw tal ah cucu hmu dingah an beisei ring ring. Hi pawl hi Moses ih hrang ahcun no in an hun mi a si. Leitlun nawmnak cu a duh vek ih rak hmang thei a si. Asinan cu pawl cu a cen lo ih a dung a tun sawn ih a hnawng hai ih a tanta.\n(iii) Cuitlun ah lennak a tanta.\nIgypt ram ih ro thil lennak cu sim rual lo a si. Moses khan rak um cilh duh seh la cu Pharoah fanu thawn duh tawk in nuamnung rak cen ding a si. Hi vek rothil cu kan hmai ah thleng seh la vanthat hleuhhli kan ti ko lo ding maw ? Igypt ram ih sumpai lam lennak kha Moses cun a rak thei ko. Pyramids, temple le thir zuk pawl kan hmuh tikah Igypt ram lennak cu kan thei thei. Carnac, Luxor, le Denderah le hmun dangdang ih inn rawp pawl hi leitlun ah a tumbik pawl an si. Hi pawl hin an lang ter mi chu Moses ih rak tanta mi lennak, tulai minung pawl ih tlansan har zetzet ding thil le ri pawl kha Moses in a rak tlan san a si ti a lang.\nHimi thlemnak hi ziangtluk tum a si ti reilo te sung ngaihtuah hnih uhsi :-\nKan kiangkap ih minung pawl hin ziangvek thil an daw ih cumi an dawtmi thil ngah ding ah ziangvek naa le harsatnak an tuar ti kan ngaih tuah hin tangka ngainatnak hin ziangtluk in mi a neh ih mi thinlung a la thei ti kan thei thei.Peng thawng tampi hlatnak hmun ah thiltha a um tin sim hai hnik aw la, cule cucu lak thei8h a si ti na sim ahcun a rang thei bik in an tlan na hmu mei ding. An sum kha zakhat ah zakhat ti pun nak a um ih cucu awlten an tuah theimi a si tin sim hai aw la mifim ah an lo ret dingih an lo fak ciamco ding, mi hrekkhat le cun an lo be duh hial ding. Sumpai cun sualnak khal khuh theih a bang, mawhnak pawl khal khuh theih a beng, ih mi pakhatkhat cu thatnak thawn a thuam aw thliaithliai theimei a bang. Na len ahcun mi tampi nan ngah thei. Na len ahcun na thu mi in an ngai thla mei ding. Mi tampi duhtu na nei mei ding. Asinan mi pakhat a lian thei nan a rak lian lo a um. Igypt ram rothil pawl kha a rak co thei nan a co lo. Cui ro thil ropi pawl cu a dung a rak tun ih a hnawng, a rak tanta!\nA tlun ih kan hmuh vek in Moses in a rak hnawnmi cu tulai minung pawl ih duhzet mi le an nunak seng khawp ih an hawl rero mi-sinak, nuamnung cennak, le lennak pawl an si.\nHi pawl a hnawn mi hi a mai duh thlannak liolio ih a rak tuah mi a si. A nau hak lai ih thinlung phurnak men ih a rak tuah mi a si lo. Kum sawmli a upa zo mi a si. A santhat lai fangah a si. Ziangvek dihmun ah a um ti a thei aw. Ca thiam sang zet mi a si.' Igypt ram ih fimnak pawl hmuahhmuah kha a rak zir thluh ' (Dung. 7:22 ). Khatlam le khatlam ih thusutnak buk ton thei tu a si zo.\nCuitlun ah, hi pawl hi mipakhatkhat ih fialnak ruangih a rak tuah mi a si lo. Leitlun ah zianghman beiseimi ka nei lo ih nawmnak khal ka nei nawm lo tiih a ti aw rero tu mithi zik vek khal a rak si lo:cuti a sile ziangruangah cutin a rak tuah ? Ziangruangah tile mithi zik pacun a thi zik thlang ih leiltun ah zianghman a ret thei nawm lo. A mah kahkha mi farah tawpkhawk a si lo, ih 'lennak ka duh lo' tiin a tul dan vekiih thiltha tuah tum in rak nung menmen mi a si lo. Cucu ziangruangah ? Ziangruangah tile mi farah pa cun cu pawl cu a ngah thei lo. ' Hi leitlun nuamnak cu ka tanta zo tiah a porh aw rero mi patar pakhat pa vek kha a si lo' : cucu ziangruangah ? Ziangruangah tile patar pa cu a tar ruk zo ih cuvek thil le ri a nuam pi thei nawn lo.Cuti a si laiah, Moses khan a nuam awk tuk dingmi thil le ri sinak pawl kha a rak hnawm sawn mi a si. Sinak, nuamnung cennak, le lennak pawl khan an rak tlansan lo, a mah in a rak tante hai sawn a si.\nMoses hi a siat theimi minung lakh thawi awknak ropi bik petu a si ka ti tikah ka dik maw, dik lo hliakhlai hnik hen. Mi tampi in thil tampi cu Jesu hmin in an tanta ko nan Moses tluk cu an um lo. Minung tampi in mai taksa hlan awknak le mai tisa duhnak pawl an tanta ko nan, Moses tluk cu zohman an um lo.\n2. Moses in ziang a hril :-\nTucu ka sim duhmi a pahnihnak ah ka feh vivo phawt ding. Moses in ziang a tanta ti ka sim zo ih tucu ziang a hril ti ka sim hrih ding.\nA hrilmi pawl hi a tanta mi vek in a ropi ve a si tin ka ruat. A thlarau hrangah thil pathum a hril. Rundamnak lamzin ahcun a hruai ih a thlun; cuticun milai ih thlun thei mi thil pathum a tuah.\n(1) A pakhatnak ah harsatnak tuar ding a hril\nPharoah ih inn ih nunnuam awlsam kha a tanta ih Isreal pawl thawn har tuar ding kha a kril. An nihg pawl cu saltang, hremmi, huatmi, rinhlelh mi, mi-zianghman siar lo mi an si: zokhal an lak ih va tlangve ding cun nitin ih an tonmi a kha zet mi no kha va in ve a tul.\nMinung mithmuh ah cun kum reipi talbuainak harsa zet thawn an do hnu hman ah zalennak cu ruah ban lo thil a si. Ziangtluk an duh, an beisei hman ah umhmun hnget inn le lo, khua le ram cu an hrangah awl ai tei hmuh thei ding thil in a lang lo. Mi pakhatkhat in natnak, harsatnak, farahnak, tlaksamnak, beidawnnak, ikfiknak, lw thihnak ( a mitmeng cing ih thihnak tiang ) a hril ding a a si ahcun, cucu Moses ih dinhmun hi a si.\nA hrilmi hi ziangtluk thil ropi a si ti ngaihtuah tlang hnik uhsi. Natnak hin thisen le taksa a siat ter, cucu kan zate ih kan ton ding mi a si. Kan tuah thei tawk cu tuarnak sung ihsin luatnak kan hawl cio. Thil pahnih kan hmai ah hril ding a um tik ah a pahnih in dik veve hman seh la kan taksa le kan thisen par ih natnak le harsatnak pawl a thlen mal sawn dingmi kan hril ringring. Harsatnak kan parah a thleng zik ti kan theih tikah kan tikcu hmuahhmuah cu tihnak le khurhnak in kan khat ter theu. Kan ti theitawk suah in luatnak kan hawl theu.Cuticun a thlen taktak tikah cui phurrti thawn kan phun kan cai ih kan hrim rero; cuticun thin sua zet in kan tuar suak thei tikah thil tupi ah kan ret.\nA sinan hinah hin zoh hnik ! Hi tawk ih mithianghlim pa hi kan mah vek ih tisa hiarnak thawi a rak nung ve mi hin tuarnak a thlang sawn ! Moses in Pharoah inn a rak suahsan tikah a tuar dingmi harsat nak le ziangvek dinhmun ah a thleng thei ti a thei cia nan a mai duhthlannak liolio in khai harsatnak kha a rak hril sawn a si.\n2) Cuitlun ah mi hnawnmi pawl thawi umtlang kha a rak thlang.\nMi hnawnmi Israel pawl thawi nung tlang dingah a rak pitlinnak hmun mifim le mi ropi pawl umnak kha a rak tanta. Naute a si lai ihsin sinak, lennak, le nun nuamnak hmun ih a thang lianmi khan a dinhmun ihsin suak tahrat in a mah le a mah kha mifarah pawl lak ah a ret aw-sal, siahhlawh, hlawhfa, mi-hnawnmi, sawrmi, nautatmi, mi-ziangzir lo mi, harsa tuartermi, hremmi-cu vek minung pawl lakah, a harbik siahhlawh pawl lakah a mah lea mah a ret aw.\nZiangtluk thil ropi a rak hril :-\nA tlangpi thu in kan mai harsatnak cio tuar ding cu ziangtluk a har hman ah taur phu kan ti ih a tuar dan kan thiam deuh theu. Asinan midang phurrit raungih harsa tuar ding cu kan thei lo men ding. Kan mah in tuarpi taktak nak si loin tangka lamtla in kan bawm men ding, thazang tla in kan bawm thei men ding, cun an nunkhawsak ah kaih hruai nak tla in kan bawm men thei, culole an hngat awknak minung pawl hnun ah tla biak sak in an ro tla kan rel sak men ding,cuticun hi tluk kan bawm ahcun a tawk tiah kan ban san men ding.\nAsinan a tlun ih ka sin mi pawl hnak ih tam midang harsatnak ruangah a tuah tu a um. Israel pawl ih harsatnak kha a thinlung in tuarpi nak men si loin amah rori an lak ah a feh ih mibur lakah a ceng. Tui leitlun ih mi ropi na ti mi pawl hin an dinhmun sang zetzet cu tanta in mi farah pawl lak ah ceng seh la na mang a bang men ding. Asinan cu pawl cu Moses in a rak tuahmi thawi tahthim cun ti tlak a si lo. Ramsung ih tihzah le upatbik mi dinhmun ihsin mi hnawnmi mibur lakih um a thlang sawn; harsatnak, hremnak a tuar tu pawl ih rualpi le an pawl kommi ah a cang.\n3). Cu hmuahhmuah hnak in mi-hnawnmi le mi-huatmi si a rak thlangsawn.\nMoses in Pharoah ih inn ihsin a suah tikah a tuarmi nautan nak le hmuhsuamnak pawl le sal dinhmun ih mi sawr rero mi Israel pawl lakah a va nunve tikih a tuarmi hmuhsuam nau tat nak pawl kha a tuar thei tu zo an um ding? A kiangkap ih um, amah thiciang tu pawl cun mi aa, mi mumal lo, mi tongtai, mi hmukhmang le ruahnak nei lo tiah an ti ding. A hlan ih a mah thei tu pawl ih an rak upatnak, a thu an ngainak le an cawisannak hmuahhmuah pawl kha a hloh thluh ding ih a linglet in a mah hmuhsuam tu ah an cang thluh ding. A sinan hi pawl hmuahhmuah hin Moses ih thinlung kha a hnaihnawk lo. Siangpahrang inn pi cu tanta in sal pawl lak ah harsa zet in a um!\nMoses hin ziangvek duhthlannak a rak nei ti hi zoh tlang hnik usi!\nHmuhsuan nautatnak hnak in a na sawn mi Moses khan a rak tuar mi a um. Hremnak le rawlawknak hnak ih a harsawn dinhmun ah a rak thleng. Mi tampi in an hnatuannak ah le an um nak dingah mi nautatnak le hmuhsuamnak an tuar ding a si ahcun cuvek karlak ihsin hrial thei ding an zuam theu. Mi hnihsan mi, mi hnih suaksainak ih hman mi, mi setet le sisio dingmi, mi aa le mi-bang lo ti ih mi ih hmuah suam dingmi, hivek dinhmun ah din ding cu mitampi in an duh lo ih an theitawk suah in an hrial theu.\nA sinan cu vek harsatnak in zianghman a hnai hnawk lo mi, le cuvek pawl lak ihsin a tuah dingmi zianghman thukthun awk nawk um lo ih tuah suak tu pakhat a um. Moses in a hmailam ih a thleng dingmi le a tuar dingmi pawl kha a rak hmu cia ih cuvek dinhmun ih ding ding cu a mai duhthlannak liolio in a rak thlang.\nMi hnawnmi sinak, nautan hmuahsuamnak, le hremnak pawl hi Moses in a ra hril mi a si.\nHi hmuahhmuah a rak tuah tikah Moses kha mi aa, theih nak nei lo, le cathiam lo a si lo. Hitin a thu hla ah sim a si. 'Tuahnak le tongkam ah mi ropi a si', cuti asinan a mai milai duhthlannak liolio in hivek dinhmun ah ding ding ah a rak thlan mi a si! (Dung 7:22).\nA duhthlanmi dinhmun pawl hi ruat hnikaw. Hi pawl hi hril dingah fial mi a si lo. Hi vek tuah ding ah rak nawrhmawh tu an um lo. Hivek mawh phurhnka a rak lak mi khan a mai duhthlannak thawn a kalh aw lo. Hi pawl hi a lotheilo ih a par ah a thleng i an si lo ih a mah rori in hivek dinhmun thleng dingah a pan ih a hawl suak mi a si. A tuah mi hmuahhmuah cu a mai duhthlannak ih a tuah mi liolio a si amai sungmuril suakih a thlan mi a si.\nCun hitin ruat tha hnik aw! A thlanmi pawl hi a tanta mi pawl tluk in an ropi lo maw si? Leilung pi a thawk pek te ihsin cabu sungah kan hmuh thei mi ah Moses ih hril vek a rak tuah dah tu an um lo.\n3. Moses rak kai hruai tu nuntudan :-\nA pathumnak ah Moses ih nunnak a rak kai hruai tu nuntudan le a tuah mi pawl a rak tuah suak tertu pawl zoh hnik uhsi.\nA rak nun khawsak dan hi ziang vek a si tiin kan ruat ding! Ziangvek thil cang thei a um tin kan ruat! A tlangpi thu in a tha lo tiih kan ruah mi le mi hnawn mi thil pawl rak hril tu si hi mi nung tisa dan thawn a kalh aw mi a si. Moses in in hivek milai tisa dan ih a kalh mi pawl a rak hril takah ruat ding kan nei a si. Ziang in hihi a simfang thei ding.\nKan cabu sungah simfiangnak kan hmu. Moses ih pa cannak le ropit nak ahhin ziang kan ngainat deuh ding mi a si ti ruat hnik uhsi. Cupawl hmuahhmuah a tawi thei bik ih a simfiang thei tu cu tongkam khat te, 'Zumnak' a si.\nMoses in zumnak a nei. Zumnak cu mangbang ze nuntudan ih nunnak tha hri pi a si. Zumnak cun a tuah mi cu a tuah ter ih, a hrilmi cu a hril ter, in a suahsan mi cu a suahsan ter a si. Ziang hmuahhmuah a tuah nak cu zumnak ruangah a si.\nPathian in a duhnak le a tumtah mi pawl cu Moses ih mithmuh theih ah a tuah. Pathian in Israel hnam rundamtu cu Israel hnam sung ihsin a suak ding asi ti a theih ter. Cui thukam sunglawi cu Abraham ih tefe sungah a um a si ti a thei. Cule cu pawl cu a famkim lai dingmi a si ih, a famkim ding a then a lang cu hmailam hmakhat te ah a um a si tin Pathian in Moses hnen ah a theih ter; cule Moses in cucu a ngai pawimawh in a zum. Pharoah inn ihsin a suah hnu ah a ton mi thil hmuahhmuah, mangbang za in a kekhar nak hmuahhmuah ah le, hi lei damsungih a khualtlawn nak ih a tuah mi hmuahhmuah, thil tha sawn cu tanta in thil tha lo sawn cu hril tu vek a bang lai khal ah, a kiangkap minung pawl ih a hnihsan rero nak pawl a tuar nak khal siseh-ziang kim a tuah suak nak cu hi Pathian thukamah a zumnak a thum aw ih a zumnak cu a nun kekar nak ih hrampi a si. A ziankim cu a zumnak hrampi ah a thum aw a si. Pathian in a hnen ah thu a sim zo ih Pathian thu cu a zum.\nPathian in a thukam cu a tuah suak ding a si ti a zum ruangah a sim zo mi cu a tuah suak ngeingei ding ih thukam a rak tuah zo mi cu a tuah famkim tengteng ding a si ti a zum.\nPathian thawn ziang hman a cang thei lo mi a um lo ding a si ti a zum. Isreal pawl luatnak ding le zalennak ding cu milai suangtuah nek le ruangnak cun ruah ban lo a si an ti ko ding : dal tu a tum tuk ih harsatnak cu a sah tuk in ral do ding cu Isreal pawl ih neh theih ding rual a si lo. Asinan zumnak in Moses ih thinlung sungah hna a tuan ih Pathian in zianghman tuah thei lo a nei lo a si ti a fiang, Pathian in milai hnen ah a phuan suah zo mi cu a tuah suak ding a si.\nPathian cu ziang kim fimnak a si ti a zum. Milai suangtuahnak le ruahnak cun Moses ih thil tum cu thil cang thei lo le atthlak thil a si tin an ruat men ding; ziang ruangah tile milai ih rinsanmi a si nak le mipi hrangah hlawknak a tuah theinak dinhmun cu a ti khawlo thluh zo, ziangruangah tile Pharaoh lal inn ih thu neihnak le hnatuan thei nakpawl hmuahhmuah cu a tlan san zo . Asinan Zumnak in Moses thinlung sungah hitin a sim, Pathian in ' hinah feh aw ' a ti ahcun cucu a tha bik a si.\nPathian cu zangfahnak ihkhat a si ti a zum. A suangtuahnak le mi lai ih ruahman nak cun duh um zet le awl sam zawng in runsuak nak a um a si tin lem siah tla a rak tong ,men ding. Citi cun cawhpawlh nuam tawk ih thlemnak pawl tanta le suahsan ding pawl kha Moses ih hmaika ah a rak um men ding. Asinan zumnak cun Moses hnen ah a sim ih Pathian a si ih a tul mi hnak ih hleihluat in harsatnak le thil tha lo a thlen ter lo ding ti ah a sim.\nMoses khan zumnak in hmailam hlapi ih thil thleng ding rak hmuh theinak a nei . Citun zumnak cun hmialam hlapi ih ram tha zet kha a hmuh ter :- cawlhhahdamnak, daihnak le nehnak thawn cui ram ther cu an luah le ding a si tin a hmuh ter. Culai fang ah a cak lo zet mi a suangtuahnak in nitin ih a hmuhsuakmi cu harsatnak, thinthipnak, tlaksiatnak, thamalnak le cau, thinphannak le naa tuarnak pawl lawng a si.\nZumnak cu Moses hnen ah ziang kim a sim fiang tu a si ringring. Pathian in a mai kutzung rori ih a nganmi thukam Moses hnen ah a pek mi kha zianghman zumnak nei lo tu pawl hrangah cun thu lo lak le atnak men ih an ruah lai ah Moses cun thil duh um le hnangam nak ah aruat.\nZumnak in Moses a rak theihter mi cu hi leitlun sinak le ropitnak cu hi leitlun thil a si ih, khawvel thil, umze nei lo, zianghman thilti theinak nei lo, siatnak lam pan ih a feh mi, le a hlo ral rero mi a si ih Pathian rian/hnatuan hnak ih ropitnak dik le cawi mawi tlak leitlun ah a um lo, ti a si. A mah cu Pathian innsang ih tel mi siangpahrang mi zah um tak a si. Hrem hmun ah a hmai sa bik ih din hnak cun vanram ih a neta bik hmun ih din khal a duh um sawn deldel a si.\nZumnak in Moses a simmi cu hi leitlun nawm nak cu ' sual nawmnak ' a si. Cu pawl cu sual thawi pawlh aw an si ih, thlarau siatsuah tu le Pathian dotu an si. Pathian duh lo zawng ih nuam cen cu hnangam nak tak tak a um loo ding. Sual tuah ih nun awlsam ih nun awlsam ih nun hnak cun Pathian thu awih ih nun har zet ih farah hnianghni khal a tha sawn.\nZumnak in Moses a simmi cu hi leitlun nawmnak cu reilote sung daih lawng an si. Zianghman rei daih an um lo, hmakhat te thil lawng an si; hi pawl cu a mah ti thlabar tu ding an si ih kum rei lo te sung ah a suahsan dingmi an si.\nZumnak in Moses hnen ah a rak simmi cu Igypt ram ih lennak hnak in vanram ah a tha sawn mi sankhuk daih ro thil a um ih Igypt rothil thawn tahthim ding rual umlo, a siat thei lo lennak, sunhrul ih a ei thei lomi lennek, fifir ih a ruk thei lomi lennak pawl an si. Igypt ram ih sui le ngun pawl in a mit an ti a mit an ti at lai khal ah zumnak cun a mit a ti vang ih tisa mit ih hmuh thei lomi vanram cu a hmuh ter, a rawp thei lomi lallukhum, sankhuk daih ropitnak pawl cu zumnak mit cun a hmuh ter.\nZumnak in Moses hnen ah a simmi cu, harsat tuarnak le riahsiatnak tuarnak cu sual taktak an si lo. Hi pawl hi Pathian in a fale a zirhnak ih a hman rua sawn an si. A fa le zangfahnak ah cawimawinak an co ve thei nak ding in; kan sual nginatnak pawl thianfainak dingih si tha an si; kan bawrhbah nak pawl kan fai tu ding meisa; leitlun thawi kan sihcih awk nak hri pawl atcat nak ding nam pawl an si.\nZumnak in Moses hnen ah a simmi cu, mi hnawn mi le nautat mi Isreal pawl hi Pathian hril mi miphun hleice an si. An mai hnen ah fa sinak thutiam, le cawimawinak thukam pawl a um a si ti a zum; rullu a rial bek tu ding thukam fa cu an sung ihsin a suak ding, ni khatkhat ah nunau hrin in a suak ding; Pathian mit hmuh ah a mawi le duh nung mi an si; curuangah leitlun mi pawl lak ih uktu si hnak in Pathian mi pawl lak ih sangka kil tu si kha a tha deuh a si.\nZumnak in Moses hnen ah a simmi cu, hmuh suam nautatnak a par ih a thleng mi pawl kha Khrih par ih a thleng mi hmuhsuam nautatnak a si ruangah Khrih ruangih hmuhsuam nautatnak tuar hi upat tlak a si; Khrih ih milai hrem tu cu Khrih a mah rori hrem tu an si. jCuticun a ral pawl a cu a hmai ah leilung liak zik khawp in an kun can a thleng leh ding a si. Hi hmuahhmuah tlun ah zumnak in Moses hnen ah a zirhmi pawl sim cawk lo in a um a si. Hi pawl hi an hnen ah zumnak in theih tr a si vek in an zum hai ih a nun ah nun cilh in a tuah a si. Hi pawl hin a nun an kai hruai ih a nih khal in a pom ih, zianghman rinhlelh ding um lo mi thu ciang felfai vek in a ruat a si. Hi pawl hi thil pakhat sungih um vek in a hmu thiam ih a mai mit ih hmuh zo mi vek in a tuah hai, curuangah a sinak dinhmun kha a thleng thei nak a si.\nLennak, ropitnak, nuamnung cennak pawl a tanta nak hin na mang lo bang ter hlah seh. Hmailam hla pi a zoh. A zumnak mit thawn a hmuh thei mi cu leitlun lalram pawl a siat ral ih leivut ih a cang mi leitlun lennak pawl le, leitlun mi pawl thihnak ah lam a hruai tu nuamnung cennak, thuthen nak mi a thlen tu mai duhnak ih nunnak, cu lai ah Khrih le a milai mi malte lawng a kumkhua in sankhuk roco tu an si ding, hi pawl hi zumnak mit in a rak hmun cia thlah.\nRiahsiat ninghannak le hmuhsuam nautat a tuar tu le mi hnawn mi pawl thawi nun tlang a thlan nak khan lo ti mang bang hlah seh. A pawnlang ih na hmuh thei thil hnak ih thuk sawnthil a um a si. A zumnak mit in riahsiatnak le minau tatnak le harsatnak pawl cu a rei lote ah anhlo ral thluh ding ih, cu pawl cu kumkhua in an hlo rel hnu ah tui mi hnawn a tuar rero mi Patian mi pawl cun a kumkhua in Khrih thawn lal ding an si ti a hmu.\nCuruangah 'Moses in milai mit hmuh ih atthlak thil a thlannak kha a dik lo maw si? Moses cu thi zo hman seh la tui ni ah kan hnen ah thu in sim ringring lo maw si? Pharoah ih fanu hmin cu a hlo zo, a hloh zo lo ding rin a um lo. Pharoah kha khui tawk ah a rak lal ti theih a si nawn lo. Igypt ram ih hlawn thil pawl kha an hlo thluh zo. Asinan Bible kan siar tik ah Moses ih hmin cu theih a si ringringih 'zumnak ih nung' tu cu mi lung awi an si ti theiter tu ah a um ringring.\n4. A tak nunram ah kan hman le zir ding pawl\nMoses thuanthu sung ihsin ciangfel zet in tarlang mi kan hnen ih a langmi, a tak nunram ih hman ding pawl hi a sangsang ten ka run tar lang tumke.\nHi pawl hi kan nih thawn ziang pehpar nak saw a um? ti ah mi hrek khat cun an ti men ding. Igypt ram ah kan nung dah lo ih thilmak khal kan hmu dah lo, Israel mi khal kan si lo ih ziang ruangah hi thuanthu pawl hi kan buai pe rero nak ding. Leitlunah thuan thu cu tampi a um ih cu pawl cu kan theih men ti lo kan nih in ziang thuanthu hman kan nun ah zir le lak lut rero a tul nak aum lo tiah mi hrek khat Pathian thei lo mai ruahnak ih nung ve men pawl cun an ti men ding.\nHivek hi na thinlung sung ihsin na ruah mi a si ve ahcun i ngai hnik aw la, kan zate ih zirh kan si ve thei nak ding ah Pathian bawmnak ih ka zir mi ka run lo theih ter tum ding. Zokhal khristian nun ih a nung duh tu le nun thianghlim a nei duhtu cun Moses ih thuanthu ihi hminsin in a nun ah zir seh.\n1. A pakhatnak ahcun, rundam si na duh ahcun Moses ih hril mi vek hi na hril ve a tul a si- hi laitlun hmai ah Pathian na hril a tul.\nKa simmi hi thaten ngai hnik aw. Na hna khatlam in khatlam ah feh tlang ter men aw hlah, cuti lo ahcun na theih hngilh thluh men ding. Ram uk tu cun a zung kha tanta in, milian pa cun a neih hmuahhmuah cu hlawnhlo in, kumpi hnatuan nak ah mawhphurhnak nei cun a mawhphurh nak cu tlan san in-cuticun Khrih dung cu thlun ding le tinak a si lo. Hivek hi ka sim duhsan a si ti zo hman in in rak ruat hlah hai seh. Ka sim duhmi sawn cu, zokhal rundam a si ding ahcun a um nak hmun le a hna tuannak hmun ihsin harsatnak tuar ding ah a tim a tuah a tul a si. Thil tampi tisa mit ih a tha lo lo a bang mi pawl cu hril ding ah le tisa mit ih a tha a bang mi thil tampi cu tanta thei ding ah a thinlung a tim tawh a tul a si.\nHimi casiartu pawl hnen ah phundang zet in ka sim ngam a si. Na nunnak ah sakhua nak cu na nei ih harsatnak tong lo ten na um thei ti ka thei. Tulai san ih senpi vangtlang khristian sinak hi a um ih mi tampi cun cucu a tawk a si tiah an ruat-khristian sinak man-awl zohman do kalh lo, thawinak pek khal tul lo, zianghman man nei lo mi, zianghman sawrbawk tlak lo, mimal nun ah zianghman danglam nak um lo, khawlak ih rual pawl nak menmen fang, leitlun ah hnatuan hmuhnak le a luah cu na hmu ding. Hivek sakhua sinak cu ka sim rero mi a si lo.\nAsinan na thlarau hrangah ngai pawimawhnak na neih ahcun, na sakhua nak cu cawlhni sakhua nak hnak ih cuangmuar deuh a si ahcun, Bible in a zirh vek ih nun na tum a si ahcun, Thuthlungthar ih a sim le zirh vek sakhua nak neih na tum a si ahcun, a tak ih a na nun ah na kiang ih a um mi pawl in na nun ah Khrih nun mawicu an hmuh thei ding an duh a si ahcun, ka sim bet sal ding, khros na phurh a tul ti na hmu suak aw ding. Harsatnak cu na tuar hrimhrim dingmi a si, Moses ih a tuar vek ih na thlarau hrangah na tuar ve hrimhrim a tul a si. Cuti a si lo ahcun rundam na si lo ding.\nPathian Tlarau hnatuannak cu tui hlan ih dodal a si vek in tui kum zabi 19 sung khal ah hin a si ringring. Milai thinlung cu a sual kel ten tu hlan vek in a sual ringring. Khros dodal nak cu tu hlan vek thotho in a reh hrih lo. Pathian fa taktak pawl cu tui hlan vek in mi hnon mi an si ringring. Evangilical zumnak diktak cu hmuhsuamnak le nautatnak a tuar ringring lai thotho. Pathian thutak a rian tu pawl cu mi tampi mit hmuh ah mi aa te le mi cak lo an si ringring.\nAsinan, hihi na duh khal le duh lo khal len zumtu pawl hmakhua ih thil umtudan cu a si. Na thlarau rundam na duh maw? Hihi thei ringring aw, zosi na rianda deuh ding? Pathian le leitlun na rian kawp thei lo. Can khat te ah khatlam le khatlam ah na tang thei lo. Leitlun rualpi na si laiah Khrih ih rualpi tha na si thei lo. Leitlun fa le pawl lak ihsin na suak ih nathen hnih awk a tul; mi hnihsannak pawl tuar dingah na tim natuah a tul, harsatnak le dodalnak pawl tuar ding ah natim na tuah a tul,cuti lo cun na thlarau cu a kumkhua ina hlo ral ding a si. Leitlun mi pawl in atnak an ti me lean zingzahpi mi pawl hi tuah ding ah le ruat ding ah na pek awk a tul, cuticun mimal sawn ih pom mi thutak cu na pom duh ve a tul. Cui tlun ah man na pek dingmi a um lai. Ti luang cu a cak zet ding nan na pah tlang thei a tul. Lamzin cu a bite ih a har zet nan a dik lo ti ah zohman in sim theinak an nei loih sim thei nak ding khal a um lo. Asinan cui lamzin ah cun feh in na pawkmi na Lalpai kut cu pawk hnget feufeu aw. Mai duhnak tanta in thawinak pek tul lo mi sakhua nak ah rundamnak a um lo.\nA tu ah ziangmaw thawinak cu na tuah a si lo? Na sakhua nak in ziang a lo phut? Hihi fimkhur zet in le duhdawtnak thawn na sia-tha-theihnak sungah ka lo sim rero mi a si. Nangteh Moses vek in leitlun hnak in Pathian hril sawn tu na si maw? Himi tihnung zet mi tongkam 'KAN' timi hnuai ah na relh lo ding ka lo duh sak - 'KAN' zum, 'KAN' ti, 'KAN' tha ko lo maw ti vek ih mibur lak ah rak zep awk men theih a si lo. Fiangten ka lo sut, nangmah inna tuah maw? Nangmah rori in ziang na tuah? Pathain le 'nangmah' kar lak ah ziang in adal ti na thei maw? Cui nan lak ih daltu cu na tlan san thei maw? Igypt ram ih lennak ah khan na hnawihnih aw lai maw? Cuticun nangmah le nangmah nangmah na thinlun sungten 'cucu ka nei ding, khakha ka nei ding' na ti aw lai maw? Kei mah le kei mah ka siatsuah aw thei lo ding ti ah na zum aw zet lai maw? Na khristian sakhua nak ah khros teh a um maw? Na sakhua nak ah a tlangram hriam teh a um maw? Na sakhua nak ruangah na kiangkap tih a cang rero mi thil pawl thawn a kalh aw mi teh theih mi le hmuhmi teh na nei maw? Cu lole na kiangkap ih leitlun mi nuntudan pawl thawn na nunnak ah zianghman kalh awk nak a um lo in nal zetzet in mil aw in hnangam zet in leitlun nuntudan thawn na um tlang thei maw? Thuthangtha ruangih harsatnak ziangtal na theih mi a um maw? Na zumnak le na tuah mi pawl hin hmuhsuam le nautat nak a lo hlawh ter theu maw? Na thlarau lam zumnak na nunpi mi ruangah mi zotal mi mi aa tiah an lo ruat dah maw? Pharoah ih fanu kha na suahsan zo maw? Pathian minung pawl kha an harsatnak le hmuhsuamnak tuar pi ding ah na zawm zo maw? Na ziangkim Khrih par ah na hngat aw zo maw? Ruat tha aw la nang mah le nang mah thei awaw.\nHi pawl hi cek fel harsa le san har zet thu sutnak an si. Cubak zianghman lo bawm thei mi ka nei lo. Hi pawl hi thuthiang sungih a hngat aw mi an si ti ka zum. Hitin nganmi ka vun mang; 'Jesu cu mipi in an thlun: cule an lam a hawi ih hitin a sim, 'zokhal ka dung i thlun duh na cing in a paw maw, a nu maw, a fate maw, a unau maw, a farnu maw, a mai nunnak rori hman maw a huat lo ah cun ka dung thlun tu a si thei lo. Cun zokhal mah ih khros pu phah in ka dung i thlun o tu cu ka dung thlun tu a si thei lo " (Luke 14:25-27). Mi tampi in zangfahnak ih duh hna thiam loin cawimawi nak hi an beisei ding ti ka phang. Hna cu tuan lo in lakkha ngah cu an duh ding; thlaici cu cing loin thlai thar cu lak an duh ding; ral do lo in nehtu lawmman cu lak an duh ding. Asinan cucu a si thei lo ding. Bunyan in a sim bang in, 'Khros um lo seh la lukhum khal a um lo ding'.\n2. A pahnihnak ih ka sim duhmi cu, zumnak siar lo zianghman in leitlun hmai ah Pathian thlang thei in tha a lo pe lo ding.\nZianghman in a tuah thei lo. Theihnak in a tuah thei lo, thinlung ih duhnak men in a tuah thei lo ding, pawnlang ih sakhua mi sinak men hin a tuah thei lo ding, rualpi tha neihnak men in a tuah thei fawn lo ding. Hi pawl hin thil pakhatkhat cu an tuah suak thei men ding nan, hi pawl ih rah suahmi cu rei daih a um lo; kumkhua daih rahsuak thei mi zianghman an nei lo. Hivek ihsin a suak mi sakhua cu thutak ruang ih hremnak le harsatnak a thlen hlan cu a tha zet vek thlen tikah hivek sakhua nak cu an hlo vai thluh ding. Hihi Nazi pi a sunglam ih khawl um lo vek a si; a hmel cu a mawi vengveng zet ding nan a kut pawl cu cang ti an nei lo ding. Kumkhua daihding sakhua cu a nung mi hram a nei tengteng ding a si, cucu zumnak lo cu zianghman thil dang a um thei lo.\nThinlung taktak in Pathian thukam pawl hi an ciang ih milai hmuahhmuah ih hngat awk nak dingmi a si ti zumnak diktak neih a tul. Zumnak ziangvek khal si seh la Pathian thuthiang ih a zirhmi pawl a kalh tu cu zumnak dik lo le a sual mi a si. Pathian thu pawl hi tisa le thisen hrangah cun ziang tluk in pom le lungkim pi har khal sehla a lamzin cu a dik ih cumi lo lamzin dang a um lo ruangah thinlung tik in zumnak kan neih a tul a si. Hivek zumnak cu na lam hruai tu a si tengteng a tul, cu lo ahcun leitlun ihsin na suak thei lo dingih Khrih dung thlun ding in na khros khal na phur suak thei lo ding. Curuangah nang mai ruahnak ah hngat aw nawn lo in Pathian thuthiang cu zum tawp aw la Khrih dung cu nitin na khros phur phah in thlun aw la rundam na si ding.\nLeitlun neihnak le sinak hnak in Pathian thukam cu tha sawn ih theihnak, hmuh theih thil pawl hnak in mit ih hmuh theih lo thil pawl hi tha sawn ih hmuh thie nak, vancungaram thil cu na mit ih na hmuh mi leitlun thilhnak ih tha sawn in hmuh theinak, mit ih hmuh thei mi leitlun mi pawl ih lawmnak cu mit ih hmuh theih lo Pathian ih lawmnak cu tha sawn ih theih nak, hivek pawl hi na ruah nak sungah hmun luah tu bik an si a tul. Cuticun Moses vek in leitlun cun a za lo zap rero cing in Pathian cu na hril sawn thei ding a si.\nTu ah, himi casiartu nan zaten ka lo sut, hivek zumnak na nei maw? Na neih a si ahcun na tisa mit ih thil tha a bang mi pawl kha na tanta theih dingih thiltha lo a bang mi pawl kha hril thei nak na nei ding. Thaisun ih sankhuk daih thil ngah ding ruangah tuisun ih rei lote thil pawl na hloh dingmi cu zianghman ah na rel lo ding. Thimlak khal ah Khrih cu na thlun dingih a mah ah ding in netabik tiang na thlun suak ding. Asinan ka sim rero mi vek zumnak ka neih lo ahcun ka lo sim, ralrinnak khal ka lo pe, ral donak ah natel dah fawn lo ding,' ngah ding nei vek in na tlan dah fawn lo ding'. Rei lo teah na tisa duhzawng thil na ton tik ah maw, na thlarau dokalhnak na tontikah maw hmakhat te ah leitlun ah na kir sal ding.\nHi hmuahhmuah tlun ah Lal Jesu ah a hnget khoh mi zumnak kanneih a tul. Tisa ih na nunnak cu Pathian fapa zumnak ih na nun a tul. Catbang loin Jesu Khrih ah hngat aw ih nun thiam a tul. Jesu sung ihsin na thlarau nun hma khaw sial nak le a mah cu an nitin nun ah manaa vek in na hman thiam a tul. Hitin sim thei ding in na zuam a tul, 'Ka hrangah nun hi Khrih a si,' 'I cak ter tu Khrih sung in ziangkim ka tuah thei' (Phi.12:4:13).\nTui hlan mithianghlim pawl hin hmin thatnak an ngah nak cu hi zumnak a si. Hihi leitlun ih an phurrit an phurhsuak thei nak hnamhri tha a si. Hi zumnak khan an sinak kha a rak sersiam.\nNoah kha leitlun mi in an hmuhsuam an nautan lai khal ah lawng a rak tuk tu a si. Abraham kha Lot thawn loram an cuh awk tik ah a tha sawn kha Lot hnen ah hril ding in a pe tu a si. Abraham kha a mah le a mah thlamte sung ah um dingah rak ruat aw tu a si. Cun Ruth kha Naomi hnen ah tang feufeu in a Pathian cu zum in a suah keh nak khua le ram tanta tu a si. Daniel kha a mah thlak nak dingah Kiosa hmuan cu rem cia in a um ti thei na cing in catbang loin thla a cam zawm rero tu a si. Cun Daniel ih rualpi pathum te kha an hrangah an mah thlaknak dingah meisa cu tuah rero asi ti an thei nan catbanglo in thla a cam zawm rero tu an si. Moses kha Pharoah ih thinhengnak hman tih lo in Igypt ram suahsantu a si. Himi minung pawl hin hi hmuahhmuah an rak tuahnak cu Pathian an zumnak ruangah a si. Hivek dinhmun kar lak ah milaiih tuar ngam lo ding khawp in harsatnak an rak hmu. A sinan harsatnak kar lakah zumnak in Jesu Khrih cu an hmu ih hmailam ah an nawr sinsin, ziangvek harsatnak hmna khan dung a sip ter hai lo. Dungthluntu Piter khan zumnak cu 'A sunglawi mi zumnak ti ah a ti (2 Piter 1:1).\n3) A pathumnak ah ka sim duhmi cu, mitampi leitlun mi le tisa mi an sinak cu zumnak an neih lo ruangah a si.\nKhrihfa ti aw pawl mi tampi in Moses ih a tuah vek in tuah an tum dah lo a si ti kan theih a tha. Thutak cu mitsin sun tahrat ina awlsam zawng thu pawl le milai salawmtlak zawng thu lawnglawng sim hi zianghman um zia um lo a si. Mi tampi in Pathian hnak in leitlun an hril sawn ih sankhuk daih thil hmai ah rei lo te daih thil pawl in khua an luah ter. Thlarau thil hmaiah tisa thil in khua a luah ter. Hihi awl ten kan pom thei men ding, thudak khuh tahrat in kan mai duhzawng in kan sakhua nak hi her kawi kan tum theu. Asinan thucak cu a dik ih a kumkhua in a hmun ding.\nZiangruangah mi tampi incutin an tuah? Zing thu si maw cu puhmawh ding cu an nei ko ding ti cu rinhlelh ding a um lo. A hrekkhat cun leitlun thang sungih tang an sinak an sim ding, hrekkhat cun leitlun thang sungih tang an sinak an sim ding, a hrekkhat un leitlun ih an hnatuannak ah tikcu an neih lo nak ah sim ding, a hrekkhat cun an dinhmun harsatnak thu an sim ding, a hrekkhat cun an nunnak hrangih hmalak tul nak le an mawhphurhnak pawl an sim ding, a hrekkhat cun thlemnak a cak tuk an ti ding, a hrekkhat cun an hiarnak a cak tuk an ti ding, mi hrekkhat cun an rualpi pawl mi pawl an puhmawh ding, cun a hrekkhat cun an dinhmun in a zir lo an ti ding,cun mi hrekkhat cun an kiangkap mi anduh lo zet an huat mi pawl an puhmawh ding, cuticun zo cio khal in sim ding annei thluh ding. Asinan ziangruangah hi pawl hi an cang? An thlarau dinhmun ah awltei kanhmuh theimi a um-cucu zumnak an neih lonak a si. An puhmawhnak pawl cu tongkam tawite in a let thluh ding-zumnak an nei lo.\nPathian ih simmi pawl hia dik taktak a si tiah an zum lo. An thinlung thuhrukin an mah le an mah siam aw thup in hi pawl hi a cang taktak lo dingtiah an ti. Rawngbawl tu pai simmisi lo, vanram kai nak lamzin dang a um ko ding ti ah an zum. A tawi zawng in cu Pathian ih tongkam pawl hi an zum taktak lo ih annunpi ngam lo a si. Hremhmun a um ding ti khal hi anzum taktak lo ih cu ruangah hremtihruang ih tlansuak khal antum dah lo a tlan suak hna khal an thiam lo, cuvek thotho in vanram um ding khal an zum taktak lo ruangah a hawl hna khal an thiam lo; sual ih mawhsiatnak khal anzum lo ih cui sual ihsin kir sal khal an tum dah lo; Pathian thianhlimnak khal an theih lo ruangah an zum lo ih Pathian tihhna khal an thiam lo. Jesu Khrih an mamawhnak khal an theih lo vek in a rinsan hna khal an thiam lo. Khrih ih rundamnak taktak khal an theih ciang lo ruangah Khrih duhdawtnak khal anthiam lo. Pathian ah zianghman hnangamnak an neih lo ruangah Pathian hrangah zianghman tuah ding ah an pum pe aw thei lo. Pilgrim Progress cabu sungih Hiarnak (Pasion) pa bang khanan ti sa tinlung ih duhmi hmuahhmuah cu tuah suak dingah an tum. Pathian ah an hngatawk lo ruangah Pathian an hngak thei lo.\nAsile, kan mai dinhmun teh ziangvek saw a si? Bible ih a simmi a zaten kan zum maw? Hi thusutnak hi kan mah le kan mah sut aw hnik uhsi. Thildng suangtuahnak a phunphun zumnakhnak in Bible ih a simmi zum le nunpi hi thil ropi a si. Mi zokhal a kut kha a awm parah hngat tahrat in, 'Kei mah cu zumtu ka si' ti aw thei tu cu mi thlawsuak an si.\nHi leitlun ah zumnak nei lo pawl (Pathian a um lo ti tu pawl ) hi mimalte lawng an si tin kan sim theu. Tulai san ah Pathian a um lo ti ih au rero tu hi an tamtuk lo. Asinan kan kiangkap ah antuah nak in Pathian a um lo a si ti langter tu mi tampi an um. Cu pawl cu a tawp ah tihnung dinhmun mi thlen tu Voltaire le Paine ih dinhmun vek pawl an si. Minung tampi cu cawlhni khat hnu ni khat thurin pawl kha sim nawn rero ih Kaithlun tu pawl le Nicene thusuah pawl ka zum a si tiah a phuang suak rero tu mi tampi an um fawn. Asinan cuti ih a sim rero tu lala in zarkhat sung ih a nuntudan ah Jesu Khrih cu leitlunah thi dah lo vek in, hmailamih thuthennak um lo vek in, thihnak ihsin thawhsalnak um lo vek in, kumkhua nunnak um lo vek in, le thlarau cu a tak ih zumtu pawl kai hruai tu si lo vek in a nung theu. An thlarau thu ka sim tikah hitin i let du ding mi tampi an um, 'Aw, cu pawl cu kan thei thluh.' Cui sankhuk thu pawl le zumnak thu pawl kan sim tikah cun a thei thluh tu vek in an um riangri. Asinan an nundan in an theih ding mi ziang hman an thei lo a si tin a lang ter; riahsiatthlak bik mi cu, an theih lo mi kha thei bangih an umnak hi a si.\nHihi mangbangza le ruattlak zet thutak a si. Theihnak Pathian hmai ih pomtlak tuahnak zianghmantel lo cu zianghman thathnemnak a nei lo lawng si lo in a mah le a mah thihnak kawrkhawrum sungah anbum aw sawn a si. Hihi a thei lo mi pa hnak in a sual sawn asi. Hivek theihnak hin Pathian hmai ah mawhsiat kan sinak a ti pung sawn ding a si, thuthennak ni ah kan mawhnak a tam ter sawn ding a si. "Zumnak" a mah le a mah nehawknak nun a nei lo tu cu "zumnak" hmin pu tlak khal a ti lo. Khrihin kawhhransungah milai phun hnih lawng an um-zumtu le zum lo tu, Khrihfa diktak le pawnlangsakhua sinak men ih khrihfa ti aw pal lak ah danglam awk nak an nei. Cui an danglam nak cu tongfangkhat ah a fiang: Khrihfa diktak pawl cu Moses ih zumnak an neiih pawnlangih sakhua nak men lawng cun cu vek zumnak an nei lo. Khrihfa diktak cun zum ih an zum vek in an nung; a hmin thang men ih khrihfa ti aw pawlcun an zum lo ih leitlun sakhua sinak men duh ah khristian an ti awk nak a si. Aw, khui ah so nan zumnakcu a um? Zum nei lo si hlah uhsi, cuhnak cun zumtu Pathian fa ti ih kawhmi si uhsi.\n4. A palitnak ih ka sim duhmi cu, Pathian hrangah thil ropi tuah theinak thuruk cu zumnak a si.\nHimi thu ahhin kan zaten kan le sual aw zet ding tiah ka zum. Tamtuk kan ruat ih tamtuk kan sim, hmasawnnak, laksawng, hlawhtlinnak, le thio dang kan mai nun ih kan hlawk pi mi pawlhi kan sim tam zet theu. Asinan sumnak hi kan khristian nun ah ziangkim ih ahram a si ti kan theih hngilh theu. Mi pakhat cu Pathian thawi an pawl ka kawm awk nakah a zumnak ih lenglam in zianghmantuah thei mi a neilo. A nunnak aha zumnak in vo a zem ding. A nunah daihnak, thinsaunak, ral thatnak, taimak nak, a hna tuannak-a zaten a sakhua nak iha nuntudan le a nitin nun ah a hma laknak hmuahhmuah ah a zumnak ih zir in a si thluh ding.\nKhrihfa mi ropipawl Wesley, Whitefield, Venn, Martyn, Bickersteth, Simeon, M'Cheyne pawl nunnak thuanthu ah na siar ding. Cutik ah na sim suak dingmi cu, 'ziangvel laksawng le hmasawnnak tha si an rak neih? Na thusutnak cu hitin ka lo sang, Pathian, Hebrew cabu bung hleikhat nak ah kan hmuh mi zumtu pawl hnen ah zumnak a pekmi kha na cawimawi sawn a tha lo maw? Cu pawl ih thasohnak pawl khan na mang a lo bangter sawn lo maw si? Ka lo simmi ahhin hngat aw aw, zumnak cu mi zate hrangah nuntudan hram pi a si.\n'An nih cu thlacammi an si ih, curuangah kha vek dinhmun an thlen thei nak a si' ti tu pawl hnen ah malten sannak ka neih mi cu hitin a si, 'Ziangruangah kha tluk in thla an cam thei nak? Ziang dang hman a si lo, zumnak an neih ruangah a si. Thlacamnak cu ziang ha a si, zumnak in Pathian hnen ah thu kan simmi a si lo maw?\nMi hrekkhat pawl in hitin an sim lala men ding, 'An nih cu an fel ih hnatuan taima an si, curuangah hlawhtlinnak an hmuh mi a si'. Ka lo sang ding, ziang ruangah an nih bul an fel tuk ih an taima tuk? Awlai ten cucu zumnak an neih ruangah a si. Khristian felnak cu ziang a si? Zumnak ih thuahsuak mi a si lo maw?\nMidang hrekkhat pawl in hitin in sim lala men ding. 'An nih cu anral a tha ih curuangah hmantlak ansinak a si.' Ka lo sang ding, ziang ruangah an ral a tha tuk? Ziangruangah tile zumnak tumpi an neih ruangah anral a tha tuk? Ziangruangah tile zumnak tumpi an neih ruangah a si. Khristian ral thatnak cu ziangruangah saw a si? Zumnak in fel zet in a mawhphurhnak a tuanmi a sil lo?\nCun midang pawl in hitinin tahhnawh men ding, 'An nih cu an thianghlim tuk ih curuangah an hlawhmen an hmu a si'. Ka lo sannak neta bik cu, ziang in saw an nih pawl cu a thianghlim ter? Ziangdang hman a si lo, a nungmi thlarau ih zumnak a si. Thianhlimnakcu ziangso a si? Hmuh theih zumnak le a tak ih zumnak a cang vai mi asi lo maw si!\nCuti a sile, himi casiar tu lak ah mi pakhatkhat ina thlaraulam hmsawnnak ah le Lal Jesu Khrih theihnak ah a thangso duh maw? Rah tampi na rah ding maw? Mithianghlim le ropi tak ih hman mi si na duh maw? Nitin na nunnak ah diknakthawn na eng ding maw? Moses vek in sun a si lai ahhin le leitlun hmai ah Pathianna thlang ding maw? Zumtu hmuahhmuah cun hitin in sang ding ti ah ka sim ngam, si! si! si! Hi pawl hi kan duh mi le kan beisei ih kan zuam rero mi a si.\nTuisun ah ka lo simmi hi nanunnakah la aw: Lal Jesu hnen ah va feh aw la tap in va dil aw, a dungthlun tu pawl ih an rak dil vek in, 'Lalpa ka zumnak hi i thangter aw'. Zumnak cu khristian nunnak ih hram a si. Na hram a dik a si ahcun rah tha na rah ding. (Zumtu ti aw si, anrah cu a phun dang deuh mi rah suak theu tu pawl ih hram cu thil dang pi a si ruangah a si) Thlarau lam ih na than nak ding cu na zumnak ih zir in a si ding. Zumnak a nei tu cu rundam men dinga si lo, hi lei damzung lala ah a ti a haal dah lo ding. Ziangkim a neh dingih dinhmun tha zet ah bun a si dingih hi leitlun hi leitlun ah hnget khoh zet in a feh ding ih cui tlun ah thil ropi a tuah ding.\nAw unau casiartu, himi casungih ummi pawl na zumih thianghlim famkim nasi duh ahcun, na zumnak kha nunpi thlang aw. Moses ih nun hi zoh aw. A lamzin vekhin feh aw. Cuticun feh aw la tuah aw. Na zummi Pathian cu ziangvek Pathian a si ti na thei fiang vivo tikah na mang a bang ding ih tui hlan ih na rak hman sual awk nak pawl cu pamhmai na ti zet le ding.


Falam palik in Mipi kut an thlak hnu ihsin thok, CDM i teltu an pung - Falam Online Media\nFalam palik in Mipi kut an thlak hnu ihsin thok, CDM i teltu an pung\nFalam palik in February 28 i duhphorhnak neitu Falam mipi an cil hnu ihsin thok, Cozah hnaṭuan CDM teltu an pung ih zungpihuap zawng in CDM ah kan telve timi theih ternak capi suahtu khal an pung vivo.\nTualsungum mino hruaitu pakhat cun “Falam mipi in CDM hrang lamzawh duhphorhnak kan nei zar ah le ramsung ramleng pawlkom Facebook cahmai siseh, bulpak FB cahmai tvk i sawnawknak siseh, leitlun kilkip ih um zumtu pawl ih thlacamnak zar ah Falam cozahzung hnaṭuan CDM ih telthoktu hmuh ding an um vivo.”\n“Cucu, lungrual zetin hmai kan nor ruangah a si ih beidong lo ih hmaikannor mi i rahsuahmi a si tikhalin kan sim thei. Hmailam khalah hihnakih cak sin dingin hmalak kan tum vivo ding” a ti.\nRalkap uknak hnukthlak tum in Falam Fimzirzung lam in siseh, Harhdamzung lam tvk khalin CDM i teltu cazin an suah rero zo ih, March thlathok in CDM i tel thoktu le zungpihuap zawngin CDM teltu cazin pawl cu …\n1. Falam GAD zung in hmiasabik CDM i teltu – Rebecca\n2. Falam စာတိုက် zung ih hnaṭuan 8 in CDM ih an tel thu theihternak capi an suah.\n3. Falam BEHS -1 tlawng ih saya/sayama 17 in CDM ih an tel thu theihternak capi an suah.\n4. Falam MPT zung ih hnaṭuan 6 in CDM ih an tel thu theihternak capi an suah.\n5. Falam BEHS -2 tlawng ih saya/sayama 36 khalin CDM ih an tel thu theihternak capi an suah.\n6. Falam Thingramzung ih hnaṭuan 31 in CDM ih an tel thu theihternak capi an suah.\n7. Falam Union Election Commission zung ihsin mipali in CDM ih an tel thu theihternak capi an suah.\n← Hakha ih kaihkhih tuar pawl lakah Falam mino 2 telve, +Atufang Hakha dinhmun\nAtufang Myanmar ram ih lar zetmi Pukmah 505 (Penal Code Section 505) →\nHakha KhuaNu/Pa, Biaknaklam hruaitu le SAC ralhraang an biakaw\nOctober 22, 2021 October 22, 2021 Ni Hnem Sung 0\nChin mino Salai Thang Muan Khual an kap that nak san relfiang


America Mivai Hrang Daanthar Tuah Miih Ka Hmuh Dan - Chinland Today Media\nFebruary 14, 2018 12:06 pm·0 comments\n– Salai V Bawi Lian\nTrump in America ih Mivai hrang daanthar a tuah mi cu Chin mi hrangah a poi deuh tiih ruattu kan tam zet ding.\nA poilo cu a silo. Asinan hihi an mai ram a siih kan niih duhdan vekcun an hruai dah lo ding.\nKan Chin ram fate keuhki men hmanah hnamdang um ruri kan duh lemlo tihi hngilh lo in..\nRam picang leitlun uktu ram in kum 50 sung a ramsung ih mivai lut pawl a zoh fiang hnu ih a tuah mi a si.\nTrump ih tuah mi hi keicun a awm tuk ka ti. Australia khalah hitin an hmang. Bangaw cekci cu a silo nan, a ram ih vailuttu pawl hrangah zir ding mi thupi le a ram ih thupit ter ding ih a neih mi pawl thei hmaisa ta dingin an fial.\nTrump ih tuahthar mi ih a thupit ter ding mi cu a tawinak in, mivai lut pawl in bawmnak vei le khat ah anngah cih nawn lo ding, cun mirang thiam, mahte toh delh aw thei, sumlut niam pawl ih covo dipzap ding ih umtu pawl cu duhsak ansi nawn lo ding ti a si.\nZirnak le thiamsannak neitu, an rampi sumpai fimrelnak ti pitling ter theitu dingcin pawl hrang canvo a ṭha deuh ding.\nHi daan an tuah mi hi an ramsung ih mivai le senpivantlang kilkhawitu pawl ih zinzoinak an tuah cekcek hnu ih tuah mi a si.\nAn tumtahbik mi lakih langcu America ram mipi ih nuntukhawsaknak artlang rual ih khaisan, an mai rammiih covo le canvo pawl a ngahtu ding pawl in dikdawh ih ngah thei ding pawl a si.\nCuruangah kan unau beunak hawl ih a tang hrihmi pawl hrang zuam ding mi thupi kan nei. Mirang nal zetih thiam le zirnak thupi zetih ruah ding a si. Beidongnak lamah hmang phah lo ding in thazaang lo pek ka duh zet.\nTrump ih thuken cu “America ropit tersal ding” ti asi ruangah a thuken vekin a hna khal fumfe zetin a ṭuan rori.\n(Visited 289 times, 36 visits today)\nMai Daidim Ih “Ka Lo Hngak Ding” Hi Nunthuleng Rotling A Si


Rakhine : Covid 19 mina lakah Mi Besia an um lo | Falam Online Media\nRakhine : Covid 19 mina lakah Mi Besia an um lo\nCovid 19 suar hnihnak ah August 16 in 26 karlak ih mina thar mipum 184 hmusuah mi ah mina 174 cu Rakhine ramkulh um an si ih, mina besia an um lo tiah Myanmar ram harhdamzung ṭuanvo nei pawl in an sim.\n“Mina pawl ah besiatuk lawmam an um lo. Hrok na cu hnihkhat an um. Cuvek hrawnghrang lawng an si ih lungmit luakluak pakhat cu a um” tiah Myanmar harhdamzung ṭuanvo nei Dr Suu Win Piang cun Myanmar Now hnen ah a sim.\nRakhine ramkulh sungih Covid 19 mina tambiknak Sittwe khua ih mina 81 enkolnak siizung ṭuanvo nei Dr Zaw Lwin khalin, “nathrik kan check, a kaaitu an um. Nan, besia an um lo. A umsun khal thilrim theilo fang an si. Cuvek hrawnglawng an siih ṭihnung dinhmun ih um pakhat hman an um lo. A olzawng ih sim ahcun an dam ṭheh si mei” a ti.\nMina pawl cu (1) natnak pianhmang langlo (2) natnak pianhmang malte lang (3) damlonak dang nei (4) mina besia ti`n a dotdot in an ṭhen ih number 4 dinhmun ah zo hman an um lo tiah Dr Zaw Lwin cun a sim ih “ka hmuhdan ahcun hmaisa ṭum ih nathrik cu a hmual a na ih atu suar hnihnak ta cu a hmual a na lo tin ka hmu” a ti.\nAtu Rakhine ram ih Coronavirus an hmu mi cu tubai hrawng ih hmuhthar mi nathrik karhzai cak a si maw si lo timi zohhliahnak an nei rero laiih thuthangdang a um bet le kan sim than aw leh ding.\n← Nazi 24 sungah Myanmar ram ah Covid 19 mina 100 um\nIndia ram ih Rail Bicycles thar cu Mipi in Lawm hlei ce →\nRalring : Kyat 10,000 ca Lem tam tuk a suak


Chin Hlasak Thiam Thar A Suak Ngaingai Maw Si! - Chinland Today Media\nJuly 8, 2014 2:19 pm·2 comments\nRuatte, Youtube ih a hlasak lai zuk…..\nRam leng um hrang ahcun ramsung ah ziangmi hla a laar tivek theih ahar ngaingai. Tulai hlasak thiam laar pawl tla cu theih a har sinsin. Cun, keimah hi hlasak thiam ka si lo ih bet ah awnmawi tha le sia khal thleidang theilo, keimah ih uarmi lawng ngainaa deuh pawl ka si bet.\nFacebook ah midang pawlih an rak share awk mi “Ruatte” ih hlasak ka rak hmet ngah ngelcel. A cem tiang ngai thluh ding khalin tumtahnak ka nei lo. Asinan, ngai thluh tengteng dingin a aw in i lem bikin ka thei.\nOnline ah ka veikhat hmuhnak le ngainak asi fawn ih, Ruatte timi pa hi ramsung Laimi lakah a rak laar zet si pei maw tiah ka ngai phah cun ka ruat. Zoha asi tiih ka suh mi pawlin in sim tha thei lo ih keimah ten Youtube ah ka hawl. Youtube ah Ruatte tiin ka hawl ih, Ruatte ih hlasak lai 3 hrawng a ra lang suak ka hmu. An zaten ka ngai cih.\nKan Lai hla te cu ziangvek an si tla le ngainaa ding rorin ka ngai theu ih, aw tha zet khal an tam ih aw tha lemlo khal an rak um phah ko. Hi, Ruatte hi cu, a aw hi ngai nuam ve takin ka thei. A aw hi ka uar zawng cu a rak si.\nA hlasak ih a hawiher daan te tla ka caai zet. A hla ih milin a cangvai thiam ih a sakmi hla ah amah hrimhrim a um tiin ka ruah sak thei. Himi Ruate rori hi cu, ka room ah keimah te ngai ding khalin ka duh asi. A aw hi BJ thawn bangawk deuhnak an nei in ka thei.\nA hla tampi lak ihsin a hnuai ah pakhat te ka lo hlawm ih rak ngai hnik uhla…..Ka uar sual pang asile in rak ngai thiam uhla, keimah bulpak uarnak a si…..\nKa lo duh lai timi a si ding……\non August 15, 2014 at 5:21 am\nRuat te n t mi hla cu a fuh zet ka ti n rak uar cu a dik ko e k uar ve zet k fb ah in run tag thei seh la k duh e plz


Tleirawl Kum 14 Mi Cu Online Ih A Tonmi Tlangval Ih Neiaw Dingin A Ko Ih >>> – Meifar\n2019 kum ih thilthleng a si nan online kan hmang tikah fimkhur a ṭulzia theihter awknak ah himi thuthang hi kan tarlang sal a si.\nKayin State, Kawkareik Township, Naga Dwe khua ih um kum 14 mi Ma Aye Thazin Oo cu tleirawl harh vanglai a si, hringtu pa anei nawn lo ih a nu in a hmeipi. Online fehtlang in tlangval pakhat thawn an duhaw, Phyokoko Phyo Koko timi facebook neitu thawn an beaw ṭheu ih an duhawk hnuah tlangval in neiaw dingin a sawm.\nTlangval khal a facebook sungih zuk vek asilen kum 15/16 mi hrawng a si ding. Mon State, Mawlamyine khawpi ah tongaw dingin an sim thei aw, tleirawl lungaa lai tiah Ma Aye Thazin Oo cu inn ihsin a tlan ih amahten Mawlamyine khawpi ah ava feh.\nOnline ih a tlangval in, “Ra awla, ziangkim ṭuanvo ka rak la thluh ding” tin arak tiamkam zo. Asinan, Ma Aye Thazin Oo cu Mawlamyine khawpi a thleng tikah online ih a tlangval in ṭuanvo arak la ngam lo, a phone khal a off ih pehtlaihnak ding lamzin aum nawn lo ih a hlo reprep.\nCutin, Ma Aye Thazin Oo cu Mawlamyine khawpi lamzin kap ah a vakvai, a vanṭhanak ah vengsung hruaitu upa pawlin an rak hmu ngah ih a thuhla an sutfiang hnuah palik sakhan ah an hruai. Khawtlang hruaitu le palik pawlin an khua tiang an va thlahsal, vengsung hruaitu upa pawlin rak tong lo sehla cun a nun cu ti siatsuah in aum ding.


Thukammi kimte'n - Chinland Today Media\nDecember 3, 2008 2:17 am·0 comments\nSiar: Matthai 1:18-25\nAmah in Fapa a hring dingih A hmin ah Jesuh tiah na sak pei.\nZiangahtile A minung pawl an sualnak ihsin a ruun suak ding a si,” tiah a ti. – Matthai 1:21\nBaseball lek tikcu lo caan ah manager pawl le coach pawl cu a ralai dingmi leh zuam awknak ding hrangah lek thiam mi an hawl cia ttheu. Asinan keimah bangin Chicago club ttantu na si le zianghman a danglam cuang lo ding ti’n na ruat ve ding. Ziangahtile kum tampi champion kan ngah dah lo. Curuangah club ih mithar an laak mipa in kan neh ding a timi cu zum ding a um thei lo. Thuthangca simfiangnak ah “kan neh ding” a ti. Zum theih a si lo. A tuah thei lo dingmi thukamnak tuah vek khi a bang.\nJesuh san ih a hraangzetmi Rome acozah ih kut hnuai ih um Judah miphun pawl in an sualnak ngaithiam in anmah rundamtu ding le Israel miphun sunlawinak peek saktu ding ka run thlah ding tiah Pathian ih thu a kammi cu an rak zum thei lo (Isaiah 1:26; 53:12, 61).\nPathian in dunglam kum reipi ah thu a rak kam zo nain kum 400 sung rori ziang thuhla hman thei loin an um. Sikhalsehla, a tikcu caan a kim tikah vancungmi in Joseph hnenah, Mary in Fapa a hring dingih “A minung pawl an sualnak ihsin a ruun ding” (Matt. 1:21) tiah a sim.\nChristmas in, Pathian cu A Thukam bangin a tuahtu rintlak Pathian nung a sizia in hmuh a si. Amah in Runtu ka thlah ding a ti ih a thlah taktak. Na sualnak cu hih thukamnak ih ban thei lomi a si lo. Amah cun nan sualnak a zate’n lo ngaidam dingah raalring in a lo hngak ringring.\nBawipa a ttum, nan lungawi uh,\nSiangpahrang a si ding;\nNan lung rem uh, A umnak ding,\nLei le van hlasak uh.\nPathian cu A thukam bangin a tuah tengteng, na ring thei.


Vanzam Ṭumnak le Chinram Dinhmun - Chinland Today Media\nVanzam Ṭumnak le Chinram Dinhmun\nDecember 11, 2012 10:11 am·4 comments\nSteven R Sunthang\nMBA (Aviation Mgt), CPL, ATPL, BA, Dip Electronic Eng\nVanzam ṭumnak thu hi buaipitlak khal asiih, kan miphunpi in a buaipi reromi ah technical lam thu thei duh in in suttu an um phahphah ṭheu ruangah mipi theih dingin tawitheibik in mallai ka run ngan.\nVanzam ṭumnak kan timi hi Mirang tong cun, Aircraft Landing Area, Airfield, Aerodrome, Airport tiin a phunphun in an ko. An zaten vanzam ṭumnak Runway neimi an sinan, an thilri neihmi a bangaw cio lo.\nChinram ih tuah ding vanzam ṭumnak hi Airfield asilolen Aerodrome level hrawng asi ding ka zum. Asinan airport tiah kan ko hluarhlo thotho ding a zum um.\nMingalardon International Airport ah VHF Omnidirectional Range (VOR), Non-directional Beacon (NDB) le Instrument Landing System (ILS) an hmang. VOR le NDB cu a airport va thlengnak dingah a ṭangkai zet. NDB hmangin runway hmuh theih tiang ṭum a theih. ILS a hmangthiam pilot pawl cun mero lak le ruahsur durdo lak khalah olten an ṭum thei. Mandalay Airport ahhin ILS hi Japan pawl ih bomnak in an bunnak a rei hrih lo. ILS an bun hnu lawngah International Airport tiah an run ko. Himi thilri pawl hi mankhung ngaingai pawl an si.\nRamsung vanzam an hmanmi Fokker 27, 28, ATR 72, MA60 tivek mawngtu pilot pawl lakah ILS hmangthiamlo an tam sawn. Lashio Airport ah VOR a um ih Kalaymyo Airport ah NDB (Frequency 225 Kz) a um. Kawlram airport a tam sawn cun VOR le NDB an nei lo. Chinram ah airport tuah ding asi tikah kan tlang pipi umdan in ruahtel ṭulmi (factors) tampi a um.\nTlang sang pipi umnak ah QNH, QNF, QFE timi pressure tahnak ah a buai thlak zet ding. Falam khua hi Sea level 5280ft timi hi QNH 1013 hPa ih tahmi asi. Vanzam ṭumnak hmun hrangah QNF le NFE tla hman a ṭul. Ni khat le nikhat sungah siseh, nazi pakhat dan hmanah a bangaw lo ringring thei.\nChinram ih Mero umdan hi cumulus le Nimbostratus mero pawl an tam thei nasa ih mero malnak bik hmun ih airport tuah a ṭul ding. Thlihrandan ahcun Chinram ah cutluk in thlihrang na cu a mal nan, tlang pah thei lo thli a ra kirsalmi (windshear) pawl tampi an um.\nChinram ah airport tuahnak ding san a thupibik cu commercial hrang hnakin upa khualtlawnnak hrangah a si a zum um. Upa khual tlawnnak hrangah a remcan vivo asilen commercial hrangah an upgrade leh ding tiah ka zum.\nVanzam ṭumnak ding hmun ṭha ih ka ruahmi pawl cu Teddim khua luhhlan mual, Rih khawdar khawhlun mual le Surbungtlang an si. Cost and Benefit analysis tuah tikah, Teddim ahcun cozah in Airport a tuah duh ding ka zum lo; Kalaymyo airport thawn a nai aw tuk. Rih Khawdar khawhlun khal ah an tuah ding ka zum lo. Ziangahtilen, upa khualtlawnnak ding Haka khawpi thawn a hla aw tuk. Sumdawnnak ahcun Rih Khawdar cu a ṭhabikmi cu a si.\nZiangah Haka thawn nai aw dingin Haka khawpi kiangkap ah an tuah lo timi thusuhnak a um thei. Geographical location kan zoh asilen Haka khawpi kiang ih Rung tlang ruangah Haka khua thawn peng 20 kiangkap ah Pilot pawl ih ṭum duhnak hmun pakhat hman a um lo.\nSurbungtlang hi Haka thawn a nai aw zetmi Falam peng sung ih um hmun asi. Curuangah, Surbungtlang ih an tuah ceng lo ahcun Kalaymyo Airport hman rero ding an duh sawn ding. Political pressure a tamtuk ih Haka kiangkap ih an tuah thotho asilen, hman lemlomi airfield fangfang ah a cang thei.\nChinram airport ahcun NDB tal cu bun thei hai sehla a duhum zet. Asinan, Aviation GPS hmang thiam Pilot pawl cun GPS khal hman theih asi ko. VOR, NDB, ILS le Aviation GPS tivek pawl a hmang thiamtu Chinmi lak khalah kan um ko.\nVanzam ṭumnak tivek thilṭha le thil thupi cu mai’ khua le ram cio ih umter kan duh ṭheh ko ding. Asinan, thilcang theimi asi lo ti kan thei thluh vekin Chinram ah mipi hmantlak dingmi vanzam ṭumnakkhawitawk hmun khalih a um hmanah kan ram ṭhansonak ih ṭulmi pakhat asi ti theithiam in peng tinkim, mitinkim ih lungawi dingmi asi tiah ka ruat.\nKan Calai le Kei\nNeihawknak! Maw Ṭhitumnak!?\nYangon Airport Ih Khualtlawng Pawl Thilri Thiarsaktu Le Khualtlawng Phurtu Taxi Driver (28) Kaih Tong\nlian (native kalay) says:\non December 11, 2012 at 2:32 pm\nthansonak lamzin a khamtu cu mitha lo ti men silo in nuipum sungin suak lo sehla atha sawn ti asi theu.. thuthangtha te in sim i ka lungawi zet,\nthansonak lamzin a khamtu cu mitha lo ti men siloin nuipum sungin suak lo sehla atha sawn ti asi theu.. thuthangtha te in sim i ka lungawi zet.\nThang Lian Mung says:\non December 11, 2012 at 5:55 pm\nHivek thu thatha in hlawmtu parah lungawinak tampi kan nei. Hi thu hi Chin mi zate in theitlang cio sehla ka duh.\non December 17, 2012 at 1:14 am\nCHIN mi hmuah2 lak ih a um mi organization tete ih suah theu mi thu thang ca hmuah2 ah le CHIN mi unau pawl tlan len thei nak ti ih ruah mi website tete pawl khal ih thlah tlak mi ca hram tha a si ee.


Tuisan Milai Thuanthu Thlengawknak - Chinland Today Media\nJune 11, 2012 3:37 am·0 comments\nKan san thuanthunung kan zoh asile leitlun milai thuanthu cu mangbangza in a thleng aw rero. Laimi pawl kan thleng aw ve lo asile santiluang ih fen hlo mi, lole dungah tantami kan si ding ticu a fiang zet. Leitlun thuanthu a thleng aw mi ah santiluang in a thleng mi le milai in tumcawp tuahcawp in a thleng aw mi tiah phunhnih in then theih asi. Leitlun santiluang in a thlengmi pawl cu milai in bet theih lo kham theih loin a thleng aw mi asi. Cu rualrualin, milai tumtah vekin bet mi kham mi le tuansuahmi ruangah milai thuanthu a thleng aw mi khal a um ve. Ziangvek pawl a thleng aw aw ih ziangvek pawl kan thleng aw ding timi kan ruahnak in bawmtu dingah malte zoh thlang hnik uhsi!\nKhuahlan lai ah leilungpi hi a pheng demdem asi tiah an rak zum ih an rak sim. Asinan leilungpi cu a hlum asi tiah an run hmu suak sal. Sankhat hnu sankhat hmuhnak theihnak a kau vivo, milai khawruahdan tla a thleng aw vivo. Hlanlai ah Laimi pawl hrinkhat le hrinkhat an rak do aw aw ih hmunkhat ah an um tlang thei lo. Tuisan ahcun Laimi lawng si loin Kawl pawl thawn ram dinkhawm ah um tlang, nun tlang, khawsa tlang in kan um. Culawng si loin khuahlan pipu pawlin an rak theih dah lo mi ramah kan laimi thawng tampi kan um zo. Laitlang ah motor pakhat hman kan tuah thei hrih lo nan leitlun mifim pawlin vanzam, lawng, rocket thlapi par kainak tiang an tuah in an zam zawk rero zo. Ba le busul, thanthe thawn a thang lian mi pawl in ar sa le sa citiantian cabuai parah hung in thaithawh a kiltu mi tampi an si zo. Hlanlai ah Bible hi mi menmen siar theih a rak si lo, an rak siang lo, tong dangin a rak um lo. Asinan tu ahcun leitlun tong citintian in a um zo ih milai zo khalin siar theih asi zo. Thuanthu a thleng aw mi rel cawk le ngan cawk khal asilo.\nCuvek milai san thuanthu lakah kan nun vekin miphun pakhat in dam ve dingin ziangvek pawl hi a lotheihlo in kan thleng awk ve a tul?\nKhuahlan ramtawihsan (hunting age) ahcun sakap theithei an rak lal ih mipi in an thu an rak ngai. Lungto san (stone age), hrin lal san (tribal chieftainship) san pawl ahcun anmah le mibur ih zirin hruaitu le lal, uktu an rak nei cio. Laimi lak khalah mahte hrin hnam cio an rak uk aw aw. Mirang pawl in Chin ram an rak uk tikah meithal thawn thahrum hmangin an rak uk ih laimi lakah an kut hnuai um mi uk tla an rak ret. Cutin kawlram ram dinkhawm uknak hnuai ahcun democracy, ralkap uk, le tu ah semi-civilian government, para military uknak in kan ram cu uk awk, kaihhruai awk asi. Ziangvek uk awknak khal suakin mibur, pawlkom le cozah uk awknak thleng khal sehla a thupi zetmi cu mipi pawlin ziangtin anmah lakah hruaitu, uktu, an hril, an thlun ih ziangtluk tiang senpi vangtlang mibur pawlkom kumpi cozah thatnak hrangah an pek awk timi a si ih mibur, miphun, rampi thansohnak khal cumi parah tampi a hngat awaw asi.\nLaimi pawl hi pupa san lai ahcun kum 18 kim mipa hmuahhmuah cu miphun ralkap an rak si. Sikhal sehla tuisan minung pawl cu miphun, khua le ram kilhimnak hrangah tuanvo liangparah suang nawn loin pulpak, mai hrang cangcai khawrh lungput an nei theh thlang. Miphun thuanthu tuahthat ding tuanvo cu kawl kumpi cozah, miphun dang kut ah ap theh asi zo.\nPupa rirai bia pawl biaknak an thleng tikah riria be nawn lo in khrihfa kawhhran sungtel sinak cu a tawk ah an rak ruat. An ruah vekin rirai biaknak tanta in khrihfa an can tikah an zum taktak khal a rak si theu. A rei vivo tikah khrihfa sinak a dal vivo. 1970-80 hnu lamah Khrihfa si lawng a tawk lo, pianthar, hrinthar a tul, tiah nasa ten thangphawknak a rak thleng. A rei vivo tikah pianthar, hrinthar sinak a dal vivo, milai nunnak a tuahtha tuk nawn lo. Piangthar ti aw pawl nun tampi cu zumlo tu le biaknak dang pawl hnak hman in ningzah thlak tampi a um zo.\nKhua hlan ah, sim zo bangin, leilungpi cu a pheng demdem asi tiah an rak zum. Asinan mifim pawlin an hmuhsuak tikah a dik lo asi tiah an simsal. Laimi pupa pawlin thlawng an rak nei dah lo ih fim zirnak timi cu tappi kawm, zu in le puai tuahnak hmun, le tlang hnatuan, lo thlawhnak hmun, mibur pawlkom awknak ihsin an rak zirh aw aw. Puithiam pawlin khuavang bia le raithawi tahratin in pol an sim ih fimnak phunphun tongkam an tong suak theu. Tuihlan kum 20-30 lai ah Pathian thusim hrekkhat pawlin Bible tlawngkai a tul lo tiah an rak au rero theu. Asinan santhar sanah Pathian thu ah siseh leitlun thu ah siseh fim zirnak phunphun ah zir a thupitzia hmuhsuak vivo asi.\nThleng tulmi pawl khaikhawm :\n1. Milai tuanto: “Milai pakhat ih tuanvo” tiah kan ruahmi hi santhar minung pawlin kan thleng, pupa lungput vek miphun hrang, senpi vangtlang hrang, Pathian rian in milai rian, tuanvo liangpar suang in lungput thar kan neih, kan mihlo lungput kan thleng a tul. Kan mai thuanthu, kan bulpak, insang, khua le ram miphun, leitlun thuanthu thlengtu ding kan si tiah thuanthu liangpar suang lungput kan neih a cu.\n2. Fimnak lungput: Laimi pawlin santhar fimnak leitlun lam le Pathian thu zirnakah siseh kan lungput kan thleng a tul. Mifim mithiam pawl lamhruainak le kaihhruainak hnuai ah ziangtluk kan thum aw aw, kan hngat aw aw ih Pathian pekmi fimnak cu dodal loin bulpak nun, insang, mibur, venghnen, senpi vangtlang, pawlkom, cozah le kumpi lairelnak khalah kan hman thiam asile a tlan rero mi leitlun milai thuanthu lakah san man in kan tlan cak ve ding asi sawn. Fimnak parah kan lungput kan thleng awk a tul tul tuk zo. Asinan Pathian tel lo leitlun fimnak le Pathian tel lo leitlun atnak hi tih an nung veve, milai thuanthu tuahsiattu an si veve fawn.\n3. Mibur hruaitu tha: Khuahlan sakahsan, lungtosan, hrinhnam lalsan pawl vek sinawn loin mibur pawlkom sihcih awknak ah hruaitu kan hrildan, kaihhruai awkdan khalah santhar fimnak, Pathian pekmi lamhruai awknak ah kan tuhlut awk thiam a cu zo. Atsan lai vek in kan hrinpi, kan insungsang milesa, rualpi tha, lamtang, lungrualpi, khawkhat, hrinkhat, hnampi, thurualpi timi parah hngat aw nawn loin leitlun khawmual, leitlun pumhuap in khua a ruat thiam tu, kan miphun, mibur le pawlkom thawn a pehpar mi ziangkim dapkim in khua a ruat, lai a rel, khua a khang, a pe aw tu, le hnatuan thiam le kaihruai theitu pawl kan hawl thiam, kan upat thiam, kan thlun thiam, kan support thiam, kan hman thiam asile santhar thleng awknak lakah cak zetin kan tlan cak ve dingih a thleng aw rero mi milai san thuanthu in in siatsuah lo ding, kanmah sawn in milai san thuanthu cu kan thleng thei sawn ding asi. Kaihhruai awkdan kan thleng a tul.\n4. Leitlun huap pawlkom: Khuahlan san ahcun khawte pakkhat, doctrine pakhat, tlangkulh pakhat, vengkhat, hrin khat, tvp in milai sihcih awknak rak tuah asi theu. Santhar leitlun huap milai sihcih awksan asi vekin mibur pawlkom din le hnatuan tikah kan tumtah mi thawn a pehpar tu milai pawl thawn kan sihcih le pehzawm thiam a thupi sinsin. Pawlkom rikham kan thleng a tul.\n5. Pehtlaihnak tha: Laitong in casiar ding a mal tuk, leitlun fimnak zir ngah thei dingin mirang ca tal siar thei a tul. Mirang ca siar tik khalah sumdawn lam, politics lam, tvp khurbing pakhatkhat lawng si loin mibur, miphun pakhat cun kilkip ah fimnak kan zir ih kilkip ihsin kan buuk tawn thiam a thupi. Lihawng kawr ih tlaklabeu fate in a umnak cu tipithuanthum ah a ruat vek silo dingin kilkip fimnak khuaruat thiamnak thawn miphun pakhat kan thanso theinak ding hrangah pehtlaihnak tha, senpi vangtlang in anmah thawn a pehtlai mi kilkip thu hla pehtlaihnak tha an neih thei a thupi tuk. Radio, News Paper, le pawlkom pehtlaih sihcih awknak, tongkam ah siseh thansohnak, thu tha hla tha thawn pehtlaih nak tha nei thei dingin kan bungrua le canpual tha pawl kan hmandan kan thleng a tul. Kan pehtlaih awkdan thleng a tul.\n6. Biaknak thuken tlamtling: Khrihfa sinak ihsin pianthar nak ah, pianthar nak ihsin Bible thurin zirhmi vekin nitin milai nun kilkip ah nunpi thei dingin thlengawksan asi. Bible in a zirh mi cu biaknak pawlkom sungtel sinak si loin milai nun kilkip, a bik takin kilnga a zirh asi: 1) Pathian thawn bulpak pehzawmnak, 2) Mahte uk awknak, Thlarau Thianghlim ukmi nun, 3) Insang le venghnen, midang thawn pehtlaihnak, 4) Society le cozah kumpi, pawlkom, le 5) sersiammi parah milai tuanvo, tvp, milai nun thuken kimcang nunpi dingin zumnak thurin, zirh awknak, le nunpi mi thleng awk san asi.\n7. Hlawhtlinnak tiah kan ruah mi: Khua hlan pupa sakahsan, khuangcawi san vek sin awn loin le leitlun khawvel mi pawl in hlawhtlinnak cu sumpai lennak in cuai an thlai theu vek si loin Laimi khrihfa pawlin hlawhtlinnak tiah kan ruahmi kan thleng a tul. Pathian in in sersiam vekin Pathian ih tumtah mi bulpak, insang, mibur, miphun pakhat parah tuah famkim asi dingmi, Pathian hmin sunlawinak hi hlawhtlinnak tehfung ah kan hman thiam ding a thupi. A dik maw, dik lo maw sumpai ngahnak, lalnak, hlawknak pawl hi miphun siatsuahtu asi. Pathian duhnak le tumtah sawn hi kan miphun, mibur, pawlkom, insang le bulpak thansohnak le hlawhtlinnak tehfung si dingin kan thleng awk a tul.\nNang, na thleng aw ve ding maw, tantami na si ding maw, mihlo na si ding maw, milai thuanthu thlengtu lakah na tel ve ding maw, hirl ding na nei! Pathian in amai tumtah tuansuaktu ah lo thleng hram seh!


Myanmar ralkap pawl ih Nunnak Hrampibik pahnih cu US cozah in a Chat sak - Falam Online Media\nMyanmar ralkap pawl ih Nunnak Hrampibik pahnih cu US cozah in a Chat sak\nKawl ralkap pawl ih nunnak hrampi pakhat a si mi company pahnih cu US cozahpi in hremnak a pe tiah theih a si.\nUS ram hin February 1 ihsin thok, Myanmar ralkap pawl ih cetcang dan hi a rak thlir thup ringring ih, tuah hrem an ṭul hrimhrim timi an hmusuak ruangah ralkap pawl ih paisa laklut biknak company pahnih cu hremnak a pe a si.\nCuih company pahnih cu Myanmar Economic Holdings Ltd. le Myanmar Economic Corporation Ltd. pawl an si ih hih company pahnih cu phun dangdang zawng ih ralkap bawm ringringtu/ralkap ta an si.\nUS cozah ih suah mi Executive Order 14014 ahcun “US ramsung ah siseh US rammi in ṭuanvo a lak mi siseh, MEH le MEC thawn a pehpar mi hmuahhmuah cu kan block ṭheh a si” tiah an ngan.\nU.S. sanctions companies that back Myanmar military following coup https://t.co/p0Qhiwc4o8\n— CNBC (@CNBC) March 25, 2021\ncuitlunah “Myanmar Economic Holdings (MEH) cun banking, construction, mining, agriculture, tobacco .. tvk ah interest a nei ih paisa an laklutmi hmuahhmuah cu mihring pianvo rak pahbaltu telin Ralkap kut ah a lut thluh tiah MEH shareholder data a lang.\nMyanmar Economic Corporation Ltd. khal cu telecommunications sector le ralkap pawl natural resources supply tu company thawn pehtlaih awknak an nei ih ralkap pawl sum laklutnak ṭhabik pakhat a si.\nCuruangah mipi hriltlin mi hnawl in diklo zetih Myanmar kumpi cozah thuneihnak latu Kawl ralkap pawl cu an thahripibik a si mi sumsaw an laklut nakbik company pahnih cu hremnak kan pe a si” tiah US cozah suahmi ca sung ah an ngan.\nUS, India, Australia le Japan telin Leitlun ram picang tamzet cun theitawk suahin Myanmar ram hi bawm dingin thutiamnak an nei zo ih China ram khalin Myanmar cozah par ih huham a neihmi suah in cang thei tawk rak hrolhaw ve dingah US ram in forhfialnak a nei a si.\n← Myeik Myo dinhmun a ṭha lo, Mi 4 an kap that zo\nHakha mipi cu Thinthi khalin an it thei lo →\nCovid – 19 ihsin Damzotu hnen ah Nathrik Hmusal\nHriamkai ṭangrual pawl in sunvanglai rori ah Ralhraang Palik Sakhaan an la mei\nJanuary 29, 2022 January 29, 2022 Ni Hnem Sung 0\nSAC ralhraang in Chinram telin Ralram pawl ah Thil phun 19 phur a kham


Sex In Ca Zir Ti Buai Lo - Chinland Today Media\nAugust 17, 2010 8:07 am·4 comments\nLOS ANGELES – Kan rampi ah nupasualnak a karh vivo ruangah nungcangtha hmuh ding an mal vivo tiih an relnak le nulepa in an fate nupasualnak an tuah theu ruang ah an cazirnaklam ih tlakniam lam an pan vivo an zum thu ah US mifimthiampawl cun zingzawinak an nei.\nNulepa hrang ih thuthangtha pakhat a um mi cu tleirawl nulepa sualnak an tuah ruangah an tlawng cazirnak ah an thiamlo phah lo tiah an hmu suak. Kan dung naite ahkhan Atlanta ah American Sociological Association pawlin meeting an nei ih cunah tleirawl nunphung zohfelnak an nei.\nZingzawitupawlcun ca zirlai ih nulepa sualnak tuah, fala tlangval neipawl hi neilopawl hnakcun an thiamsawn tiah an hmu. Kan dung kum ih tlawngta thusuhnak an neihnak ahcun zatek za ah 14 zatek cun fala pakhat lawng mipa pakhat lawng an khop lo ih partin lawr in an kop tiah an sim. Asinan an cazirnak cu a tibuai hrimhrimlo tiah an sim bet.\n(Visited 1,031 times, 4 visits today)\non August 17, 2010 at 5:59 pm\nHmm, a va mak ve. Cucu kan ram ih thluntlak maw tlak lo lehlam. US pawl nuphung hi cu a dang tukih, kan lam thaw cun a bangawk lonak tampi a um ka ring. Kan lam ahcun, nupa sualnak cun ziang vek a cang cu ka thei lo nan, ngaih zawng an neih cu a thluak cu a siat bet lonan, an thinlung hmuitin (concentration) cu a ti dang lam tlangpiih, abiktakin, minu (female) pawl tlacun a ca lam an neh lo phah theu tlangpi in ka hmu. Nan hmuh dan teh a dang ve maw ziang henha.\non August 26, 2010 at 3:34 am\nHeeehee… Ngaihzawng ih buai rero pawl ca an thiam tuk ti khal a um dah lo. Zo si 1, 2 or 3 ngah threu ti kha vun ruat ve hnik uh! Mi banglo deuh.. cum ce lo deuh pawl hi an thiam thei sawn kan ti ding ha! Capoh @@\nUS ih Sociologist le Psychologist za te khin zum ding an si kher lo. An sponsor tu ih zir ih rak research ve mei mei tla an tam zet. Eg. Gay marriage research tu 1 khal khan Gay pawl fa hi nupa pangai fa ai in an fim duh a ti zo kha.\non August 26, 2010 at 7:30 am\nBiaka, na sim mi hi a tlun ih tarlang mi hnakin a dik sawn ding a bang. Na rak thei hle a si.\non December 12, 2011 at 10:52 am\nSex hman kha cu xumtu kansi bangin a thalo law2 mi asi ko.. Asinan ngaihzawng neih men2 cun kei ka cazir in ti buailo nasa.. Ngaihzawng nei ruangi ca thiamlo phah cu mi tlaktlailo deuh ansi kazum. Nuam can ah nuamding , cun cazoh canah thinlung zate thawn zohsal ding.. Ca lawng2 asun azan in zoh awla na thluak in hna atuan tha thei lo ding..\nLeave a Reply to Biaka\tCancel reply


Kalaymyo Ah Oxygen An Daihawk Lonak Pakhat Cu >>> – Meifar\nJuly 24, 2021 admin Lawrkhawm 0\nCovid-19 natsia in Myanmar ramsung a nuai ciamco ruangah mipi cu thlaphang in an um thluh, cutik ah ṭhenkhat cu oxygen ṭullo in an rak leikhawl cia ruangah damlo bese zetzet pawlin oxygen an haidaih aw nawn lo ih an thih phah.\nMyanmar model hminthang Thin Thin in “Damlo pawl zawnruat in nan ṭul hrih lo ahcun oxygen rak lei khawlcia hlah uh” a ti. Model Thin Thin cu mibawmtu pawlkom hnenah oxygen a hlu ṭheu.\n“Oxygen ṭul poimawh pawl lawngin lei hram seh. Tuvek caan ahcun oxygen ṭul hrih lo cun rak lei khawlcia hram hlah uh, nan ṭul poimawh tikah cun in phone thei ringring. Oxygen thuhla ahcun ziangvek dinhmun ih ka rak um asikhallen ka thei dandan in ka rak lo bawm ding. Ka phone number 09445806215…” tin a tarlang.\nKalaymyo ah oxygen an haidaih awklonak pakhat khal Pu San Thawm Thang in “Ruat ṭhat a tul (Oxygen): Tulai Kalaymyo ah damlo in Oxygen kan daihawk lonak pakhat cu kawhhran thenkhat le bulpak neinung ti aw deuh pawl in ralrinnak ah tin tamtuk an la thenkhat in damlo mangbang in an dil hman ah an mai kawhhran lo cu an pe siang lo.\nHimi hi ruah ṭhat a ṭul nasa hi tivek ih hamtam tuk ih kan um ruangah damlo mangbang in an ṭul mizat Oxygen an ngah lo phah a si. Tuvek ih ramleng tiang in nasa ten nunnak in run ding ih an neih sin lo tiang in pek laiah zokhal anih sawn ti thinlung nei in kan um a ṭul . Ṭhaten ruat uh si law” tn a facebook cahmai ah a tarlang.\nThawnginn Sungah Eaindra Kyaw Zin A Damlo Bese


Israel In Hamas Hotu Kapthat - Chinland Today Media\nJanuary 3, 2009 7:58 pm·0 comments\nSurbung Tlang News\nby : Pasum\nIsrael vanzam in Gaza bial a kah lehsal ruangah Hamas hruaitu Nizar Rayan leh a fate 10 leh an inn hnen mi pahnih an thibet. Hi pawlhi Jabaliya Refugee Camp ih um ansi ih. Hiti vekih Hamas Speaker mipawi mawhzet kahthat asi ruangah Hamas pawl hrangah cun nasazet ih sun nak asi. Zarhkhat sung Israel in Hamas pawl a kahnak ahhin Palistinian pawl minung 420 lenglo an thizo ih midang 2,100 lenglo’n hriamhma an tuar. Israel raldo nak vanzam, lawng ralkap, Tank leh ralkap tampi cun missile thawn Gaza hi an kulh thluhzo ih. Hamas pawl’n Rocket hmangih an kap sal ringring asilen Israel ralkap hi Gaza ah lut ding’n an timtuah aw thluhzo. Himi cing’n Hamas pawl cun Rocket hmangih Israel an kah nakcu bansan an tum hrih cuanglo.\nIsrael Missile in a kahthat mi Hamas hruaitu Nizar Rayan hi Hamas hruaitu lakih mihlun bik asiih. Kum 2004 hnu lamih Israel pawl’n Hamas hruaitu pawimawh an thah hmaisa bik mi asi. Tui Israel leh Hamas pawlih do awknak hi ” Operation Cast Lead” ti ih hmin pek asi. Hamas pawl khal’n Rocket hmangih Israel an kah ringring ve ruangah Israel mi 4 an thive ih mi 10 lenglo in hriamhma an puve. UN leh ram dangdang pawl’n Israel cu sup aw ding in leh Ceasefire tuah dingin an nawr rero. Asinan Israel cun tui kan dung naite ih Ceasefire an titawp mi Hamas pawl’n tuahbet an duhnawnlo ruangah Israel cun Hamas pawlcu tidai vekih an nem hlan sungcu kahbet vivo an tumih ceasefire tuahpi an duh nawnlo thu an sim.\nHimi laiah Hamas hruaitu pakhat a sa himnak hawlih ramdangih relh laitu. Khaled Meshaal. cun Israel ralkap pawl’n Gaza an luh cilh pang asi ah cun Israel ram cu thimkhawzing tikcu an hmang ding tiah a hrove. Hamas pawlcun Gaza cu Israel vanzam in kap rero khal sehla Hamas pawlih hmun pawimawh leh Ralthuam hmunpi cu a him tiah an simbet. UN cun Israel in Gaza ni 6 sung a kah ruangah mipi vangtlang thilsual tuahlo an thitam tukih minung 400 lenglo thimi sung ah 25% cu mipi huatthu rello an si ati.\nUS Presidnet Bush cun. Hi buainak hi Hamas pawl ruangih suakmi asiih Hamas pawl’n Israel ummen an kah hmaisa rero ruangah Israel thinheng tuar aw theinawnlo in a kapletsal asi ati. Bush cun Hamas pawl’n ramdang ihsi ralthuam hriamnam lakluh an bansan lo ah cun rualrem nak tuahding ih cabuai kil tlangding cu thil harsazet asi tiah asimbet. Israel cun Gaza cu a bomb rero laiih mizan khalah Gaza thlanglam ih America tlawng inn pakhat a bomb siatsal ih mi pakhat athi. Israel cun Hamas pawlcu daitei um dingah asim ih asi nan Hamas pawl cun Rocket leh Mortar ih mizan tiangah Israel cu an kap rero lai…\nEthiopia Ralkap In Somalia SuahSan Ding\nSomalia ram ih lawng rukhmang mi sual pawlcu UN remti nakih do an si ruangah kumhlun December thla sungih sin an malzet thlang tiah International Maritime Bureau cun asim. Misual pawlhin kumhlun Decembar thla sungah Gulf of Aden kiangkap ah lawng tamzet ruk tum’n an bei nan Lawng pahnih lawng an ru suak tiah Bureau cun asimbet. Tui kartir khalah misual pawl’n Egypt leng leh Indian lawng Oil phur cu ruktum’n an kaizo nan Malaysia ralkap pawl’n Helicopter thawn an runsuaksal. Cun kumthar ni 1 ah khan Egypt lawng leilung dawmttha Ton 6,000 phurcu an kai tiah Egypt Foreign Ministry cun a sim. an simbet nakah Himi lawng rutu pawlhi minung 15 an siih ralthuam meithal thazetzet an kengih hi lawng leh a hna ttuantu minung 28 pawl cu an hrenglai asi tiah Egypt Deputy Foreign Minister Ahmed Rizq cun asimbet.\nLawng ruk hmang misual pawlih umnak Gulf of Aden hrawng ah hin US, UK, Japan, Russia, German leh leitlun ram dangdang pawl’n humhim tu Navy ralkap leh raldo nak lawng an kuat rero ruangah tuihlan vekin misual pawlhi an tamtuk nawnlo tiah an sim. International Maritime Bureau (IMB) in a sim nakah 2008 sungah misual pawl’n lawng 42 an ruhlo ih cumi sungah lawng 14 cu an hrenglai ih. Himi an hrenlai mi pawl sungah Saudia Arabia lawng Oil $100 Million man phurtu Sirius Star khal a tanglai..\nHimi laiah kumhnih sung Somalia ram rak kil humhim tu Ethiopia ram ralkap pawlcun Somalia ramhi an suahsan rero lai ih. Ethiopia Prime Minister Meles Zenawi, ih thupuangtu in a simnakah Ethiopia ralkap pawl’n Somalia ram an suahsan nakdingah tikcu can rei deuh a awh a ttul ding tiah asim. Ethiopia ralkap suakhmaisa pawlcun turck 30 hmangin Somalia khawpi Mogadishu cu an suahsan zo tiah a simbet. Ethiopia ralkap pawl an suah zawngah zinkap ih bomb kammi a puakih ralkap pahnih an thi ih ralkap pawl thin hengin mipi an kah ciamco ruangah mi ziang mawzat an thi.\nEthiopia ralkap pawlhi African Union ih thlahmi Uganda leh Buruni ralkap 3,400 in an thlak dingih an mah thlaktu ding ralkap pawl an luhthluh hnu lawngah Ethiopia ralkap pawlhin Somalia ram hi an suahsan thei fangding asi. Somalia ram sungah mipi Million 3 lenglo cu harsa zet ei leh in tirawl neilo an si ih. Ram dang tlawmngai pawlih bawmnak ringih nungmi an si. A dang Million 1 hrawng cu Inn leh lo khal neilo an si. Somalia ram hi a buainak a reituk zo ruangah mipi vangtlang harsa zetin an umih. Somalia cozahin Baido bial lawng a uk theiih an ram thlanglam kausawn cu Mosolman Tapung pawlin an uk. Himi ruangah 1991 ihsin cozah mumal umlo misual pawlih thu neihnak an si ih. nikhat hnu nikhat sualnak hi a luar vivo ih tu ah cun leitlun ih misual lawngruk hmang tamnak bik hmun asi..\nCuba Ram Kum 50 Kim Nak Lawm\nCuba ram President Fidel Castro in Communist ram a dinsuah nak kum 50 a kimnak cu kumthar January 1, 2009 ah khan Cuba mipi in an lawmih. Fidel Castro ih naupa tui an President Raul Castro cun kum 1951 January 1st, ih nehnak kanco ti an puansuahnak hmun ih sin thu asim.Raul Castro cun Cuba Communist ramcu kum 50 dang cakzetih a feh vivo leh a beisei thu asimih. Cumi dingah Cuba mipi cu theih tawp suahih ttangtlang dingah a cah. Raul Castro cun US tipi kapih sin KM 145 lawngte ih hlami Cuba Communist ramcu hnget khoh zetih a din ringring a ttul ati, Cuba Cozah siatsuah tumtu pawl lakih sin ralring dingah mipi pawlcu a cah, US White House thupuangtu cun Cuba mipi cun Communist ramsung ihsin an zalen nak ni hngakin an thlir ringring ati. Himi laiah Cuba ram Communist dintu Fidel Castro kum 82 micu a liamcia thla 18 ihsin mipi hmaiah a lang nawnlo ih Krisma leh kumthar thucah khal TV insin a sim nawnlo.\nAustralia In US Dil Nak A Pawm Lo\nAustralia cun Guantanamo Bay Detention Camp ih thawngtla pawl an ramih la dingih US in a dilnak cu a el thla fel asi tiah Australia Deputy Prime Minister Julia Gillard cun asim. US ih dilnak an ell naksan hi an ramsung himnak leh ramdangmi an ramih an luhbet lonak dingah an elnak asi. Australia hin Guantannamo ih thawngtla pawl ladingih US in a dilnak a elsal vawi hnihnak asi. US in hi thlawng a thlakmi pawlhi an ram ih kuatsal an silen an ramah nasazet ih hrem leh thah dingtla na si ruangah an ramah kuatsallo ih ramdang rak mikhual dingih a sawmnak asi, Himim Guantanamo Bay Detention Camp ah hin thawngtla minung 255 an umih cumi sungah 60 cu US cozah in an sualnak a hlihsak zomi an si. Hi Guantanamo Bay Detention Camp hi Obama ih President dingih Compaign a neihlai ah khan President ih ka tling asilen hi thawng inhi kum hnih sungah ka kharding ti ih a tiamkam mi asi ruangah tu ah hin zamrangzet ih khar an tumnak asi. US cun tui kan dungkar khalah ram 100 hnenah hi thawngtla pawl rakla dingah dilnak aneizo. UK leh Portugal khalin European Union rampawl hnenah hi thawgtla pawlhi rak la dingah an ngenzo. Guantanamo Bay Detention Camp ih thawng Inn hi US ram hmeibal tertu bik leh leitlun ram dang pawlkhalin an sawisel mibik asiih Obama cun a tiamkam awknak vekin President asi ihsi kum hnih ah khar tumin theitawp a suah rero asi.\nSri Lanka Ralkap LTTE Khawpi Ah Lut\nSri Lanka Cozah ralkap pawlcun LTTE pawlih umnak khawpi Kilinochchi cu an lutzo tiah an simih kum 10 sungih Sri Lanka ralkap hi khawpi ih an luh vawikhat nak asi. Sri Lanka cozah ralkap pawlhi Tlangleng Station an thlengzo ih. Hi khawpi hi anla suak menthei tiah an sim. Asinan LTTE pawlkhalin nasa zetin an rakkap ve ih. Tu ah hin an kapaw rero laiih thil umdan thufiang sim theih asi hrihlo. Sri Lanka ralbawi pawlcun hi khawpi hi lamai dingin an relih asi nan LTTE pawlcun zianghman an sim velo.LTTE pawlin mizan sunih an simnakah Ralkap pawlin bomb an thlak nakah civil mi 5 an thibet ti lawng ansim.\nColombo ih BBC corr Roland Buerk in asim nakah a liamcia thla 4 ihsin Sri Lanka ralkap pawlin hi khawpi hi an rak naih vivozo ih. Hi khawpi hi kum 10 sung LTTE kutsung ih rak umzo asi ruangah Sri Lanka ralkap pawlin an laksak thei asi ah cun LTTE pawl hrangah cun nasa zetih sun nak asi ding atiah asim. Mizan sunah hi khawpi pannak zin ih khaw pawmawhzet Paranthan, ah ralkap pawlleh LTTE pawlhi nasa zetin an kapaw ciamco ih Cozah ralkap pawlin Fighter Jet leh Helicopter, Gunship, leh Pukpi, phunphun hmangin an kap ih LTTE pawlkhalin nasazetin an rakkap veih LTTE minung 50 lenglo in an thih phah. cumi laiah LTTE lam ttang Website Tamilnet cun Sri Lanka ralkap khal tampi an thive tiah a tarlang..\nIraq Bomb Puak Mi 23 Thi Midang 110 Hriam Hma Pu\nMizan ah Iraq khawpi Baghdad thlanglam KM 20 ih hla Yusufya khua ah thihcilh Bomb a puakih minung 23 an thiih minung 110 in hriamhma an pu. Hi mithi leh hriamhma tuar pawlhi Sunnu Muslim Traibal hman hruaitu Sheikh Mohammed Abdullah Salih inn-ih tawngkhawmaw pawl ansi ih.Himi hmunah thihcilh bomb paitu hin a bomb paimi a tipuak asi. Himi bialhi tuihlan ah cun Al Qaida pawlih rak umnak bik asiih 2007 ihsi khan mipi pawlthaw in an remaw thei nawnloih mipi pawl thawin an do aw ttheu. Iraq Interior Ministry cun Minung 30 an thi tiah asimih Police pawlcun 23 an thi atiah an simve.BBC cun hiti vek report bangaw lomi hi ram tampi ah a um thei mi asi ati..\nObama A Sang Bik\nUS President thar Obama cu tuithla ni 20 ah lakluh asi dingih kum 1981 hnu lamih US President thabik leh mipi rinsan bikmi asi. CNN/Opinion Research Corp Survey ihsi a lang danah America mipi rinsan nak point zaa ah 76% hi Obama in a hmuih. Bill Clinton khan 67% a rakhmu. Bush cun 60% a hmuve..\nTikcucan hmangdik hramaw nikhat sungah nazi 24 a umih nazi 8 sung hna ttuan awla nazi 6 sung it aw. nazi 3 sung casiar/ zoh/ thuthang siaraw/ minute 15 sung tetal thlacamaw tikcu lawnglak na nei tampi lai.


Denmark Ih Millionaire Nu - Chinland Today Media\nDenmark Ih Millionaire Nu\nDecember 21, 2012 4:13 am·0 comments\nMi vanṭha hrimhrim tla an rak um ih zuamnak ruangah mi neinung ih cangsuak khal siarcawklo an rak um thotho.\nTui baihte ihsin Denmark ram ih minu leitlun millionaire ih ra cangsuak thuhla hin mi ziangmawzat phurnak a pe hrimhrim dingah a zum um zet a si.\nGlobal shoe company Ecco neitu Hanni Toosbuy Kasprzak, 55 ih mineinung lang bang asinak ih dunglam ah harsatnak tampi le thuthup phum-aw a um a si. Kum ziangmawzat liam ahkhan Hanni ih pa Karl Toosbuy cu Copenhagen ah feh in amahte nunbul thok dingah a rak um. Hanni ih pa cun, an mawṭaw, an inn pawl a zuar hnu ah Denmark ramtṭhing lam pan in a feh. Cunah Hanni hi kum 5 lawng a rak si lai.\nA pa cu kum 17 a si lai ihsin but tuah a rak zir zo. 1963 ihsin factory siat tung ding, dingah a pum a rak pe aw. Nauhak ihsi but tuah thiam a si ruangah but hruh nuam le nuam lo pawl khal a thei ṭheh. Ahleice in, Italy pawlih but tuah cu a tet thei tukih cuvek pawl tla ka zoh hliah zawk rero tiah a pa cun a rak sim dah. But hruh nuam thei dingah a rak tuah thok ih a cangvaihnak a lang vivo ruangah 1999 ah a thuhla pawl mipi theih dingah cabu thawn an suah.\nVansiatthlak zetin a pa cu 2004 ah leitlun a suahsan. Asinan, a fanu Hanni cun a pai Ecco chairman dinhmun a kaih sak thei. Tu dinhmun ahcun Ecco cetzung cun leitlun ih but ziangvek khal a tuahsuak ti thei a si zo. An company cun nikum ah billion 1.3 lenglo but an zuar suak ih tuikum ah 16 % tlukin an khawng tam bet.\nEcco hin hnaṭuantu 20,000 lenglo, ram 50 lenglo ah a nei ih nunau mipa le nauhak but pawl tiangin an tuah. Kum 2013 leitlun milian hrilawknak ahcun a lang ban ciacia tiah tarlang a si. Tuik kum ah an company 50th a kimnak an lawm sal zo.\nEbola T’ih ruangah Malta In Lawngpi Dilnak A Hnawng\nSuu Kyi In A Pa Mang Sal\nSummit Thu Tluk Nak Tuah Thei Hrih Lo\nDenmark Ih Copenhagen Synagogue Ah An Kap Aw\nSexy Bik Ram Pawl\nNun Lungawinak Khuiah A Um?\nAmerica pa James Foley Lu Tansak Tupa Thei Zo ; Rapper Bary


Singapore Feh Zik Chin Tlangval Cu Yangon Bomb Puak Ah Hliamhma Nazet A Tuar – Meifar\nSingapore Feh Zik Chin Tlangval Cu Yangon Bomb Puak Ah Hliamhma Nazet A Tuar\nJune 3, 2022 admin Lawrkhawm 0\nMay 21, 2022 ah Yangon bus cawlhhmun ah bomb a puak, minung tam zet umnak hmun ah bomb a puak ih mi (1) a thi, mi (9) in hliamhma nazet an tuar.\nHliamhma tuar lakah Chin tlangval kum 23 mi Tg Cin Sian Suum a tel. Kalaymyo ih um a si ih June thla ah Singapore feh ding a si ih Yangon ihsin a hngak.\nBomb puak ruangah a thin le a cuap a siatsuah, Yangon siizung ah a thin an at ih a cuap operation dingin an um lai.\nThudang: Apostles 12 Thih Dan Kimcang In >>>\n“Pathian kamsuakthu nan hnenih a lo simtu, nan hotupawl kha cîng ringring uh, an nuncan rahsuah ruatin an zumnak cu cawng uh”. (Hebru 13:7)\nBartholomew hi Mesopotamia (Iraq) le Persia (Iran), Turkey, Mrmenia le India ah thuthangṭha sim. Derbent (Azerbaijan, Russia kiangih um) timi Caspian Sea ih um mi tampi Khristian ih a hruailut ruangah an siangpahrang ih thupeknak in 70 A.D ah nung cingin “a vun lipsak” a si ih, cutin “a lu tansak” a si. Bartholomew ih vun le ruh hrekkhat hi Rom ram ih The Basilica of St. Bartholomew ah ret a si ih, a luhruh hrekhat hi Frankfurt le Germany ah, a kut cu England ih Canterbury Cathedral ah upat sunlawihnak hrangah ret that a si.\nJames (Alfias fapa) hi Damascus (Syria) ah thuthangtha a sim, Jerusalem (Israel) ih Bishop hmaisabik tiih kawh a si. Jews pawl ih daan dokalh ih thuthangṭha a sim ruangah le, Jews Community tampi Khristian ih a hruai lut ruangah lungto in deen a si ih, a thih hlante ah talhbelh in mipi lakih mi pakhat in a thawi ih cutin 63 A.D a thi, a thihnak hmun (Jerusalem) ah phum a si.\nAndrew hi Georgia (Russia), Istanbul (Turkey), Macedonia le a netabik Greece ah thuthangṭha a sim. Patras, Greece ih ram uktu (Governor) Aegiatis cun a innsang le sungkua pawl Khristian ih an can ruangah a thinheng in Andrew cu a biaknak, zumnak phatsan dingin mipi hmaiah a fial. Asinan Andrew cun a zumnak a phatsan thei lo ruangah X thinglamtah ah hripi thawn tawnbep a si. A thih hlan ni thum sungah thinglamtah par in thu a sim ih mi tampi in an zum. A thih hnu ah a taksa then pawl cu Constantinople (Turkey) le Scotland (United Kingdom), a luruh cu a tuarnak hmun Patras, Greece ah ret a si.\nPeter hi Jerusalem (Israel) ih Khristian pawl hotubik tiih theih a si. King Herod Agrippa I in Jerualem ih Khristian pawl (himi tum ah Apostle James ih lu tan a si) hrem ding ih thu a pek tikah Peter cun khawpi a suahsan. Cutin Judea (Palestine) le Antioch (Syria) ah thuthangṭha a sim vivo. Cuih hnu ah Rome ah a feh ih thu a simnak ah mi thawng tampi Khristian ah an cang. Himi san laiah Rome ram sung mi tam zet Khristian an luh ruangah Rome Lal Nero a thinheng ih zumtu pawl cu ‘tualrawn ah ramsa pawl ih ei dingah a suahter’, meisa a thawn a ur hai. An lakih hotubik Peter cu thinglamtah ah thlaithat a si, Amah ih dilnak vekin thinglamtah ah linglet rori ih thlai ih a si ih 64 A.D ah Martyr in a thi.\nJohn hi a caan tam sawn cu Peter thawn Jerusalem ah a hmang, Herod Agrippa I in zumtu pawl a hrem tiang a um. Tawk fangin Asia Minor (Turkey kiangkap) ah a feh ih, cuih hnu ah Rome ah a lut ih zumtu dang pawl thawn hmun khat ah hremnak a tuar. Siiti so burhbo sungah caan rei zet an thlak ih a thi thei lo, curuangah Rom Lal Dominitian in ram sungah um awih lo in a dawi ih Patmos tikulh (Greece) ah a umter. Patmos tikulh hi ram sung um thei nawn lo ih dawimi pawl umnak a si. Hi tawkah John in Pathian hnen ihsin thu a dong, cuih thu cu Thuphuan cabu a si (Dawinak hmun ah a thleng nan, vaanlam thu a donak hmun ah a cang). Dominitian a thih in Ephesus (Turkey) ah a kirsaal ih a caan netabik tiang zumtu pawl thawn caan a hmang ih 95 A.D kiangkap ah tarkuun in a thi. John hi thi ding rori in hremnak rapthlak zet a tuar nan a thi lo, Pathian in tumtah a nei.\nThomas hi Khristian tampi in ‘rinhlehnak neitu Thomas’ tiih theih a si. Asinan Jesuh ih thawhsaalnak a tak rori ih a hmuh ngah tikah raalṭhatnak thawn a khat ih thuthangṭha simnak le Kawhhran din vivo in caan a hmang. Cutin Roman Empire uknak leng (Europe leng) tiang, Babylon (Iraq) ah Kawhhran a din, Persia (Iran) le China le India tiangin thuthang a sim. Thomas hi Brahmins timi India biaknak puithiam, siangpahrang thuron petu pawl parah a lungawi lo. Ziangahtile Khristian zumnak hi India ram buaitertu le phunhnam thleidanawknak an neihmi dodaaltu tiih an hmuh ruangah a si. Mylapore, India ah siangpahrang Masdai thupeknak vekin thah ding a si. Cutin tlangpar ah hruai a si ih feipi thawn sunthat a si hnu ah Madras, India ah phum a si. 70 A.D ah Martyr in Jesuh Khrih hrangah a nunnak petu mi ropi a si.\nJames hi (Zebedi fapa, John ih nunau) Iberia (Spain kiangkap) ah thuthangṭha sim in ahmaisabik thuthangṭha thlentertu a si. Mary ih sawmnak vekin Judea ah (Israel kiangkap) ah dungtluntu le zumtu dang pawl thazaang petu dingah a feh. Herod Agrippa 1 in Jews hruaitu pawl lungawiter duh ah James cu a kaihter ih James ih lutanter dingin a fial. Amah sual a phuhtu lakih hotubik pakhat cu a thinlung a thlengih James hnenih thi ve dingin a pe aw. Cutin 44-45 A.D kiangkap ah Jesuh Khrih le thuthangṭha ruangah James cu a lu tansak a si. A thih hnu ah James ih taksa ruang cu Spain ah phurh saal a si ih atu ih Cathdral of Santiago de Compostela timi hmun ah phum a si.\nPhilip hi Greece, Syria le Turkey (Galatia, Phurgia le Hierapolis khawpi pawl ah) thuthangṭha a sim, Bartholomew thawn a tam sawn an tuan tlang. Mina damternak le thuthangtha simnak ruangah Hierapolis ih ram uktu ih nupi cu Khristian ah a cang. Curuangah ram uktu thinheng cun Phillip le Bartholomew cu hrem le that (thinglamtah in thlai) dingin thu a pek. Thinglamtah parih thlai an si laiah, a thih hlan sung thuthangṭha a simnak in mi tampi Khristian ah an cang ih Barthalomew tla an thlah saal (Barthalomew hi neta ahcun Martyr in a thisaal). Cutin Philip hi lung ih den, thawi le thawngthlak a tuar hnu ah 54 A.D ah thinglamtah ah thlaithat a si ih khawpi sungah phum a si.\nMatthew hi Siangkhong milian le mi zirsang a si ih Ethiopia (Africa), Judea (Israel), Macedonia, Syria le Parthia (saklam Iran) pawl ah thuthangṭha simnak a nei. Cutin a thlennak hmun khat ah mi tampi in Khristian an lut ruangah an siangpahrang thinheng cun Matthew cu a kaihter ih, ihkhun parah an khenbetcih, ‘cahnah’ thawn an tuam thluh ih ‘kaat’ le ‘siiti’, ‘kaataza’ le ‘thinghge tommi’ thawn an urcih. Mangbangza a simi cu,a thihnak ihkhun a dai ngahtu in mangbangza in damnak an co, cutin a thih hnu ah mi tampi Khristian ah an cang, amah a that fialtu rori khal sualsir in Khristian pacang tha zet ah a cang saal. Matthew hi 60-70 kiangkap ih Martyr mi roipi a si.\nThaddeus hi Phuntan Simon thawn Thuthangṭha an sim tlang, Pathian hna an tuan tlang ih Judea (Israel), Persia (Iran), Samaria (Isael) Idumaea (Jordan kiang), Syria, Mesopotamia (Iran) le Libya pawl ah thuthangṭha a sim, Beirut, Lebanon tla ah a rak sim. Armenia ih thuthangṭha a thlen theinak dingah Bartholomew tla a rak bawm. Jesuh Khrih le thuthangṭha ruangah “hluah le hreitlung” (saw and axe) thawn 72 A.D ah thah a si ih Rome ih St. Peter’s Basilica timi ah phum a si.\n(11). PHUNTAN SIMON\nPhuntan Simon hi Apostle a si hlanah, Jerusalem ih phuntan (zealots), ram thuhla ah Rome dokalhtu lakih pakhat a si. Middle East, North Africa, Egypt, Mauritania le Britain pawl ah thuthangṭha a sim. A thihnak thu ah sim daan phun hnih a um; Apostle Thaddeus thawn Suanit, Persia ah hluah (saw) thawn an tan timi le, cuih tawk ihsin a luat ih Lincolnshire, Britain ah thinlamtah ah thlai that ti a si. Cutin Khrih le thuthangtha ruangah 74 A.D ah Martyr in a thi.\nMatthias hi Judas Iscariot aiawh ih hrilmi a si. Ethiopia ih Thuthangṭha simnak ah lungto deen tuar in thinglamtah ah thlaithat a si. A thuhla tampi theih a si lo nan, Jesuh Khrih le thuthangṭha ruangah 70 A.D ah martyr in a thi, Apostles lakih mi ropi pakhat ve a si. (#Hram: Thlarau Lam Thazang Laknak)\nTachileik Ah An Kaihmi Mino Pakhat Cu Hridai Thawn Thlai That Dingin A Thu An Ṭhencat\nMalaysia Ah Hnaṭuan Ih Um Kawlram Mi Cu Zanriah Khawh Hnuah A It Ih A Thi Lanta