amatau (emetau), amatatze [amatatu]. da/du ad. (TE). Apagar(se). Belu da eta amataizu argixa. / Emetau da sua. / Emetau dogu sua. / Ogerako lagarik zihero amatauta haren suak. (Ibilt 464). "...que sería encender fuego que muy tarde se amatase" (Mosén Diego de Valera-k, XV. gizaldixan) (TE, 133).\namatzako. iz. (TE). Madre adoptiva, madre putativa; madrastra. Amatzakuak hazi eban bere odolekua balitz bezela. Ik. ama ordiazko.\namazulo. izond. (TE). Enmadrado,-a, muy apegado,-a a la madre. Amazulo bat da ume hori, eta ez da ezertarako gauza izango.\nameluta. iz. (ETNO). Hilo basto, segunda estopilla del lino. Liñutik hari klase bi etaratzen ziran: bata fiña, izpi goxo eta luzeduna, kirrua (izara eta barruko erropak egitteko); bestia latz eta takarragua, izpi motzekua, amelutia (alkondarak eta... egittekua). Ik. kirru, kirru. Azkuek amelu eta amulu jaso zittuan Eibar inguruan, Mogelek amulu darabil, eta Bergaran be amulu jaso dabe (ETNO).\namen. iz. (TE). Amén. Esaten dabe, oin dala milla urte askoko egiptotarrengandiko hitza dala "amen".\namen-amen jende (amen-amen jente). esap. (TE). Adulador,-a; incondicional de los poderosos. Jauntxuari edo ugazabari eder egitten dabillenari esaten jako. Amen-amen jendia baiño ez eban gura bere inguruan. Ik. bai-bai jende.\namerikar. iz. / izond. (OEH). Americano,-a. Amerikar bat. (Zirik 93).\nAmeriketak. l. iz. (TE). América; las Américas. Euskeraz, "Ameriketak" esaten dogu.\nameriketak egin. esap. (TE). Enriquecerse, hacer fortuna. Aberastu. Katxurrillogiñan sakape baten, iñora juan barik, Ameriketak ein zittuan.\n1 . ames [amets]. iz. (TE). Sueño (de soñar). Haiñ ames ederra zan eze, eziñ asko iraun. Ik. ameseta.\n2 . ames [amets]. iz. (NA). Ilusión, quimera, sueño, fantasía. Ames bat dakat aspaldittik. / Esr. Txakur gosiak artua amets.\names-zale. izond. (TE). Soñador,-a. Jose, hamabi anaien artian, ames-zalia. Ik. amesgin, ameslari, amesti, ameskor.\nameseta [ametseta]. iz. (TE). Sueño (de soñar). Amesetia ederra bai nik bart ein dorana! / Eta zan gure amesetia: nere arimian etxera, han beti bizi izatera, Aiskidia ekartzia. (Ibilt 102) Ik. ames.\nameseta txar. iz. (TE). Pesadilla. Ameseta txar batek esnatu eban. Ik. amesgaizto.\namesetan egin [ametsetan egin]. du ad. (TE). Soñar. Gauero, gau guztian, lotaratzen naizenetik esnatu arte amesetan eitten dot, gehixenetan gauza gozuak.\namesetako [ametsetako]. izlag. (TE). Ilusorio,-a, soñado,-a; de ensueño, fantástico,-a. Ha ipoin guztia amesetakua zan. / Leku hartan, gauza guztiak ziran amesetakuak.\namesgaizto (amesgaiztu). iz. (TE). Pesadilla. Gau guztian, amesgaizto bat erabilli neban ondoren. Ik. ameseta txar.\namesgin. izond. (TE). Soñador,-a. Batzuk lurran gaiñeko burugiñak; beste batzuk aideko amesgiñak. Ik. ameslari, amesti, ames-zale, ameskor.\nameskor. izond. (TE). Soñador,-a. Bizkorra, ameskorra, ibilkorra... Ik. ameslari, amesti, ames-zale.\nameslari. izond. (TE). Soñador,-a. Teillatuetatik gora bizi dan ameslarixa nere seme gizajua. Ik. amesgin, amesti, ames-zale, ameskor.\namesti. izond. (TE). Soñador,-a. Beti bizi da amesti bere asmuekin. Ik. amesgin, ameslari, ames-zale, ameskor.\nametz. iz. (TE). Melojo, quejigo (Quercus pyrenaica). Ametza, aiñubietako zugatza. Toponimixan Ametzaga, Amezabalegi basarri izenak dagoz dokumentauta; gaur Ametza, Amazabalei esaten da. / Ameça (EOYE, 1475, 97. or. (JEL)).\namezti. iz. (TE). Melojar, bosque de melojos. Ametzak diran tokixa, amezti.\namil. iz. (TE). Precipicio, despeñadero. Amildegixa, iñor errez amildu edo jausi leikian pendiz oso haundixa. / "Es cuando el corte es vertical y forma precipicio" (TE, 624). Alde bixetara, izugarrizko amilla agertzen zan. Ik. pendiz. TEn sasoian be ez zan berba normala Eibarren, kultua baiño, jente ikasixak erabiltzen ebana.


Hilerria. Habanako leku ikusgarrian dagoen Laurac-Bat panteoiaren plaka, Asociación Vasco-Navarra de Beneficencia jabe (argazkia Rakel Agirre-Berria)\nMilitar, funtzionario kolonial, elizgizon, pilotu, marinel, kortsario, pirata edota merkatari modura agertu dira Kuban egondako euskaldunak. 'Konkista garaiarekin batera hasi ziren euskal herritarrak Kubara iristen. Ez dute inoiz presentzia handirik izan, baina utzitako arrastoen atzean gutxi ezagutzen den historia bat dago. Euskal Diaspora suspertu nahian dabil'. Josemi Arrugaetarena da Kubako euskal arrastoei buruzko bigarren erreportaje hau, joan den igandean Berria-ko Igandea gehigarriak plazaratua.\nJosemi Arrugaeta/Habana, Kuba. Kristobal Kolon lagunduz heldu ziren euskal herritarrak Amerikara. Antilletako irla gehienak izan ziren zenbait mendez gure arbasoentzako babes eta itxaropen lurralde, baina Kuba komunikaziorako gune estrategiko bat besterik ez zen izan XVI, XVII eta XVIII. mendeetan. Horregatik, ez zen euskal herritar asko kokatu irla horretan.\nHiru mende horietako Kubako historian, militar, funtzionario kolonial, elizgizon, pilotu eta itsasgizon zaildu modura agertuko zaizkigu; baita kortsario eta pirata lanak egiten ere, Jaques el Olones, besteak beste. Merkataritzaren esparruan ere nabarmendu ziren hainbat euskal herritar; Arostegik sortu zuen 1740. urtean Real Compañía de Comercio de la Habana, Caracasko (Venezuela) Real Compañía Guipuzcoanaren parekoa izan zena.\nXVIII. mendetik XIX. mendera igarotzean, aldaketa ekonomiko, politiko eta sozial garrantzitsuak gertatu ziren, eta eragin handia izan zuten Kuban: munduko landa kolonia garrantzitsuenetakoa bihurtu zuten. Ilustrazioa Kubara iritsi zenean, erabakigarria izan zen bi euskal herritarren egitekoa: De Las Casas Arangorri kapitainarena eta Espada Landa La Habanako gotzainarena. Lehenengoa merkataritza garapenaren bultzatzailea izan zen, eta Real Sociedad de Amigos del País erakundearen sortzailea Kuban; bigarrenak, Arabatik etorritako apaizak, arrakasta handia izan zuen, eta egun oraindik maitasunez gogoratzen dute kubatarrek, hezkuntza modernizatzen lagundu zuelako eta lan sozialak eta hangoen ohiturak bultzatu zituelako (Armen Plazako kiosko txikia haren pentsamendu liberalaren erakusgarri da). Gotzain horren lanak zientzialari, pentsalari eta idazle belaunaldi bat prestatzen lagundu zuen; haiek lagundu zuten Kubako nazioari forma eta edukia ematen.\nProzesu horren beste aldea Kuba kapitalismo modernoaren sisteman sartzea izan zen. Nekazaritza ustiaketa handiko kolonia bihurtu zen, esklaboen esplotazioan oinarrituta, eta zenbait euskal herritarrek parte-hartze handia izan zuten esklaboen trafikoan. Haitiko iraultzatik ihesi etorri ziren frantsesek sartu zuten Kuban kafea. Frantses horietako asko bretainiarrak eta euskal herritarrak ziren. Ipar Euskal Herritik etorritakoak ziren asko, ikasketarik gabekoak. 1800. urtetik aurrera kokatu ziren Sierra del Rosarion, eta 1820. urtearen inguruan Hego Euskal Herritik etorritakoak hasi ziren kafe sail horietako asko erosten. Hala, kafe gune handi bat sortu zuten Kubako mendi ingune horretan guztian. Soroa anaiena izan zen ezagunena. Gainera, merkataritza harreman estua izan zen kafe ekoizle horien eta Euskal Herriko portuen artean.\nDena den, merkataritza handian nabarmendu ziren gehien azukrearen produkzioan eta esklaboen trafikoan, adibidez, eta benetako inperio ekonomikoa osatu zuten horietako euskal herritar batzuek. Kubako historian ezin dira aipatu gabe utzi Zulueta arabarra, Calvo bizkaitarra eta Apeiztegia nafarra. Egin zituzten negozio handiak eta lortu zuten aberastasuna harreman politiko kolonialen, esklaboen esplotazioaren eta pertsona beltzen legez kanpoko trafikoaren (Pio Barojaren eleberri batzuetan azaltzen da) ondorio izan zen; baina baita populazioaren hazkundearen, komunikazioen zabalkundearen eta inbertsioen ondorio ere. Euskal oligarkiak Kuban lortu zuen botere ekonomiko eta sozialaren adierazle dira Gipuzkoa, Araba eta Bizkaiko azukre findegiak.\nKubara etorri ziren euskal herritar guztiek ez zuten lortu ahalmen ekonomiko eta sozial ona; Iberiako Penintsulakoak izateko pribilegioa zuten denek, eta beren artean bazuten harremana eta komunitate batekoak izateko sentimendua. Independentziaren aldeko borrokak sortu zirenean, Espainiaren mendeko izaten jarraituko zuen Kubaren alde agertu ziren gehienak. Hala adierazten dute Habanan argitaratzen zen Laurac-Bat astekariko edukiek. Jarrera horren isla dira Espainiaren alde borrokatzeko aurkeztu ziren boluntarioak ere. Merkataritzan nabarmendu ziren euskal herritarrek egin zuten sutsuen Espainiaren alde.\nBaina, hala ere, izan zen independentziaren aldeko borrokan parte hartu zuen euskal herritarrik edo haien ondorengorik. Jose Martik bere egunerokoan idatzi zuenez, Armada Askatzailearen lehen kanpamenduan asturiar bat eta «bizkaitar» bat topatu zituen, eta Cienfuegosen, indar independentistako kide Felipe Egonzan «bizkaitarra» atxilotu zuten, 1897an.\n1902an, independentzia lortu bitartean, eraldaketa eta gatazka asko izan ziren Kuban, baina euskal komunitateak elkarrekin irautea eta hartu-emanei eustea lortu zuen XIX. mendearen erdi aldeetik 1959. urtera arte. 1877an, Sociedad de Beneficencia Vasco-Navarra eratu zuten, elkarri laguntzeko tresna gisara; Euskera elkartea XX. mendeko lehen hamarkadan eratu zen, eta Laurac-Bat astekaria Habanan argitaratu zen, XX. menderen erdira arte.\n[Cubako Laurac Bat astekariaren orrialde bat (argazkia Rakel Agirre)]\nBaina eratu ziren elkarteetatik harago joan zen euskal herritarren presentzia eta parte-hartzea. Habanakoa izan zen XX. mendearen lehen zatian munduko pilotaleku garrantzitsuenetakoa: Palacio de los Grifros. Eraikina zutik dago oraindik Habana erdigunean. Euskal apaiz eta fraideak legioan izan ziren batzuetan, eta hainbat eraikin bultzatu zituzten.\nIpar Euskal Herritik etorritakoek ere presentzia aktiboa izan zuten Kubako ekialdean XIX. mendearen amaieratik 1950eko hamarkada arte. Hazparne inguruko makina bat larru-ontzaile eta zapatari iritsi zen, duela gutxi Beñat Zuburu-Ithorotz ikerlariak agerian utzi zuen bezala.\n1936ko Espainiako gerrak euskal exiliatu asko ekarri zituen Kubara. Horietako asko kontinentera zihoazen, baina Kuba igaroleku bihurtu zen. Ihesi zetozen euskal herritarrak abertzaleak ziren, eta sentimen nazionalista eskaseko eta egoera ekonomiko oneko emigrante komunitatearekin egin zuten talka. Kuba ez zen salbuespena izan, eta etorri berri zirenek harreman zailak izan zituzten aurrez Kuban kokatuta zeuden herrikideekin. Vicente Lejarzegik 1941eko azaroan EAJko buruzagi bati idatzi zion gutunak ongi islatu du egoera: «Euskal herritarrek ez dugu harrera batere ona izan Kuban; salbuespenak badira, baina hemengo euskal herritar bat topatzen duzunean, ia seguru berekoiena edoeta eskuzabalena izango dela. Bi hilabete egingo bazenitu hemen, ongi ulertuko zenuke. Esan behar da, hala ere, haiek galdu dituzten bertuteak ikusten dituztela gugan».\nEuskal herritarren arteko harreman horiek oso onak izan ez baziren ere, Agirre lehendakariak bi bidaia politiko arrakastatsu egin zituen Kubara: bata 1942. urtean, eta bestea 50eko hamarkadako hasieran. Azkenean, belaunaldi eta pentsamolde aldaketa ez zen gauzatu Kubako euskal herritarren artean; izan ere, Kubako barne egoera nahasiak iraultzaren garaipena ekarri zuen 1959. urtean.\n[Euskal ikurrak. Lauburua Belengo komentuko horma nagusian, Habana zaharrean (argazkia Rakel Agirre]\n1959. urteko otsailean, Fidel Castrorekin biltzeari uko egin zion Jose Antonio Agirre lehendakariak Habanara egin zuen bidaia labur batean. Hala egitera aholkatu zuten gerratik ihesi irlan ziren alderdi jeltzaleko kideek. Iraultzaren garaipenak euskal herritarrek Kubara emigratzeari uztea eta han kokatuta zeudenetako asko itzultzea ekarri zuen. Horren ondorioz, euskal herritarrak biltzen zituen erakundea krisian sartu zen, ez zuen erreleborik ez jarraipenik aurkitu.\n1980ko hamarkadaren ondotik, euskal presentzia nolabait berpiztu zuten hainbat gertaera izan ziren, Euskal Herriarekin lotura zuzenagoa zutenak: euskal errefuxiatu talde bat osatu zen Kuban; 30 euskal enpresa inguruk bulegoak zabaldu zituzten; kubatarrak eta euskal herritarrak elkarren artean ezkontzen hasi ziren; eta lankidetza eta elkartasun proiektuak garatu zituzten. Horiei esker, Euskal Herritik etorritako eta Kuban kokatutako ehunen bat pertsonak indartu dute eukal-kubatar komunitatea.\nHorrekin batera, euskal herritarrak biltzen dituen elkartea berritzen ari da. Etorri berriak bereganatzeko eta euskal herritarren ondorengo kubatarren integrazioa lortzeko ahaleginetan dabil, garai batean ia galdu zuten nortasuna berreskuratu nahian. Emaitzak apalak dira oraindik, Habanako euskal etxea ametsa da oraindik, baina egiten diren urratsek erakusten dute posible dela euskal presentzia zahar eta aktiboak beste bide bat hartzea Kuban. Joan den igandean ospatutako Aberri Eguna --lau urtez egin da jarraian-- horren adierazleetako bat izan daiteke.\n'Kafe eta azukre produkzioan eta esklaboen trafikoan nabarmendu ziren euskal herritar asko'\n'XX. mendearen lehen zatian, Habanakoa izan zen munduko pilotaleku garrantzitsuenetako bat'\n'1980tik aurrera, euskal presentzia berpiztu duten hainbat gertaera izan dira'\nFermin Muguruzak, besteak beste, Habanan eskainiko du kontzertua


Sony XZ Android Oreo | jasotzen hasten da Androidea\nSony XZ Android Oreo jasotzen hasten da\nIgnacio Sala | | Android gailuak, OnePlus, Android bertsioak\nHemendik urte amaierara arte, zuetariko bat baino gehiago harrituta geratuko dira Android Oreo-ren azken bertsiorako zure terminalaren aspaldiko eguneratzea noiz aurkeztuko zain, hau da, normala den bezala, beti espero baino gehiago atzeratzen da eta kasu batzuetan ez da datorren urte hasierara arte iritsiko.\nAndroid Oreo merkaturatu berri duen azken fabrikatzailea Sony da, zehazki XZ eredurako. Oso ondo dago Sony-k Z gama alde batera uzten duela gama ertain eta ertain-altuetan zentratzeko, eta hala ez bada gertaerak aipatzen ditut.\nEguneratze hau Xperiacheck webgunera iritsi da eta bertan Sony Xperia gailuen software aldaketa guztiak erregistratuko dira baina baita ere erabiltzaile batzuengana iritsi da azken bertsioan. Momentuz, gama honetako Sony gailuak jada Android Oreo-rekin gozatzen duten XZ1 eta XZ1 Compact gailuekin jada Android Oreo-rekin merkatura iritsi ziren, Google terminaletan abiarazi aurretik ere.\nAndroid Oreo Sony XZrako kaleratu ondoren, falta den gauza bakarra XZ-tik Premiumera eguneratzea da Sonyk azken urteotan bere terminalei eskainitako laguntza bikaina osatzeko, zoritxarrez oso erabiltzaile gutxik baloratzen duten zerbait.\nSamsung gaur egun Android Oreo-ren hirugarren beta dago Galaxy S8 eta S8 plus-entzat. Motorolak Z gamako lehen beta aurkeztu berri du Brasilen, expand laster herrialde gehiagora, Oneplus-ek Android Oreo-ren lehen beta ere kaleratu berri du, oraingoan OnePlus 5-entzat.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Android gailuak » Telefono mugikorrak » OnePlus » Sony XZ Android Oreo jasotzen hasten da\nNokia 9-ren lehen irudiak iragazi\nAndroiden errezeta osasuntsuentzako aplikazio onenak


MUTUALIAk Familia Erantzukizuneko Enpresa Efr ziurtagiriaren B maila lortu du.\nJoan den azaroaren 8an Efr Auditoretzaren Azken Txostena jaso genuen, eta horrek 2013an jasotako Ziurtagiria berretsi du.\nBidalitako dokumentazioa, egindako 38 elkarrizketa eta langileen ordezkariekin izandako saioa aztertu ondoren, auditoretza taldeak egiaztatu du MUTUALIAk B maila lortzeko haina puntu dituela. Oraingoa aurrekoa baino maila altuagokoa da.\nZiurtagiri honek Kontziliazio alorreko enpresa erreferentea bilakatzen gaitu, mutuen alorrean ez ezik, enpresa munduan. Arrazoi horregatik, hain zuzen ere, Mutualia foro eta jardunaldietara gonbidatua izaten ari da gaiaren inguruan bere esperientziaren berri emateko.\nAitortza hau lortzeko, beharrezkoa izan da Mutulia osatzen dugun pertsona guztion partaidetza; horregatik, ospatzeko momentua da eta, era berean, hasitako bidea jarraitzeko estimulu izateko ere balio digu.


MugShot of David Antonio Urquidez Escalant. Phoenix, AZ\nDavid Antonio Urquidez Escalant\nBusted! David Antonio Urquidez Escalant Mugshots\nDavid Antonio Urquidez Escalant MARIJUANA-POSSESS/USE Phoenix, AZ\nName: David Antonio Urquidez Escalant\nBenjamin Richard Vinoya\nAurelio Dante Vargas\nDamon James Walton\nJeremy Rosson Webb\nMan fatally shoots 63-year-old during graduation p … 1 hour 51 minutes ago


Norberaren erakusleihoa | EIBZko liburutegia\n2015/11/24 -n liburutegia-kargitaratuta\nIker Tubia / 2015-11-24 / 1.271 hitz\nSare sozialak erabat hedatu dira, eta horrek harremanak izateko bide berriak ireki ditu. Asko dira sare horiek beren irudia sortzeko erabiltzen dutenak, batzuetan fikziokoa. Arazo ere bilaka daiteke, besteen oniritziaren eta erantzunen morroi bihurtzeraino.\nDenda bat balitz bezala. Edo bestelako saltoki bat. Egunero jende anitzek erabiltzen ditu sare sozialak argazkiak edo bideoak partekatzeko, zer irakurtzen ari den jakinarazteko, film bati kritika egiteko, edota pentsatzen ari dena azaleratzeko. Horrela, sare sozialak norberaren bizitzaren erakusleiho bihurtzen dira. Baina, noski, edozein dendak produkturik erakargarrienak paratu ohi ditu kristalaren bestaldean. Edo saldu nahi duena. Hala, sare sozialek norberaren irudia sortzeko aukera ematen dute.\nHorretaz jabetu da Essena O’Neil 18 urteko gazte australiarra. 687.000 jarraitzaile zituen Instagramen, eta haren irudia proiektatzeko tokia zen hura. Baina, azkenean, uztea erabaki du, ez baita bizitza erreala, esan duenez. 2.000 argazki ezabatu ditu, eta ohar bat utzi. «Instagram bikaintasun artifiziala da, atentzioa emateko eta jendea engainatzeko egina», dio. «Konturatu gabe, sare sozialen, gizartearen oniritziaren, gizarte mailaren eta nire itxura fisikoaren menpeko izaten igaro dut nerabezaroaren zatirik handiena».\nSare sozialak uzteko erabakia azaltzen duen sarrerak 37.200 atsegite ditu. Bestalde, hark jarri zituen hainbat irudiren izenburua aldatu egin du, ezkutatzen zuten egia azaleratzeko. Adibide bat: soineko batekin agertzeagatik, 400 euro kobratu zituen 150.000 jarraitzaile zituela. Beste bat: argazki bera ehun bider egin behar izan zuen, bikinia soinean, gorputza «bikain» ateratzeko.\nAntzezlan batean bezala, nork bere rola jokatzen du sare sozialetan. Batzuek, batek baino gehiagok, beste identitate batzuk sortzen baitituzte ezizenez baliaturik. Baina «kontu ofizialak» ez du beti egia kontatzen, edo egia hori ez da osoa izaten. Horren froga da Finstagram edo Fake Instagram (Instagram Faltsua). Nerabeen artean hedaturik dagoen praktika da: batetik, publikoa den Instagram kontua elikatu, baina, bestetik, pribatua den kontua ireki, edozeinek ikustea nahi ez diren irudiekin edo iruzkinekin. Azken horretan sartuko lirateke filtrorik gabeko argazkiak, aurpegi txarra ageri dutenak, laukiratze makurrekoak, edota mozkorkerian ateratakoak.\nBatean cool agertzea, bestean grazioso. Baina, bietan ere irudi zehatz bat bilatzen dute erabiltzaileek. Rol zehatza jokatzen dute protagonistek. Joaquin Sevilla NUPeko Teknologia Berrietako eta Hezkuntza Berrikuntzako errektoreordea izan zen 1999. eta 2003. urteen artean. Sevillak dio ez dela aditua, baina bai oso aritua. «Bizitzaren alor askotan, ez bakarrik birtualetan, norberak rol bat jokatzen du. Irakasle batek ez du jarrera bera ikasgelan edo lagunekin solasean», azaldu du. «Alor bakoitzean pertsonaia askotarikoak agertzen ditu norberak, ez dute antagonikoak izan beharrik, baina badira pertsona horren aldaerak. Sare sozialetan gauza bera gertatzen da».\nSare sozial bakoitzak bere estiloa du gainera. «Batzuk belaxkak dira, eta nahiko faltsuak. Linkedin, adibidez, lanerako kontaktu sarea denez, hor curriculumetako irudia eskaintzen du jendeak, gomina eta gorbatarekin, eta anglizismoz beteriko hizkera pedantearekin». Baina, berak uste du ez dela eguneroko bizitzatik aldentzen. «Hainbat rol jokatzea] Behar bat baino gehiago da, zerbait ia biologikoa da, eta Internet beste toki bat gehiago da».\nGaiaz asko idatzi eta mintzatu da Jose Luis Orihuela Nafarroako Unibertsitateko irakaslea. Bere webgunean azaltzen duenez, blogak zabaltzen hasi zirenean sortu zen Interneten jendaurrean agertzea eta oniritziaren esperoa, 1990eko hamarkada hondarrean. Orduko kezka iruzkin kopurua izaten zen, edo rankingetako posizioa. «Blogariek edukiak jendaurrean partekatzeko eskuzabaltasunak bazuen ordaina, baina ez dirutan, baizik eta esker ona, aitortza, ospea, eragina eta ikusgarritasuna».\nHori areagotzeko aukerak eman dituzte sare sozialek. Maialen Garmendia EHUko soziologoak esan duenez, erabiltzaileek 400 lagun inguru izaten dituzte, datu hori bildu dute egin dituzten ikerketetan. Bistan da ez direla soilik lagunak; ezagunak, lagunen lagunak edo ezezagunak ere badira tarteko. « Sare sozialek aukera egokia eskaintzen digute benetakoa ez den irudi bat hedatzeko, eta 400 edo 500 ikusle baditugu, plataforma aparta da», azaldu du. Izan daiteke duintasuna bilatzeko, edo fantasiak gauzatzeko.\nNerabeek sare sozialekin duten harremana ikertzen hamar urte daramatza Garmendiak. «Gazteei lan handia ematen die Interneten zabaltzen duten irudi hori zaintzeko premiak: irudi fisikoa, adierazten dituzten gauzak…». Izan ere, sare hauek garrantzi handia dute gazteen sozializazioan. Hor ez badaude, taldetik kanpo geratzen dira.\nDena den, irudi hori kontrolpean egoten da. Hau da, nerabeek ez diote argazkirik ateratzen gauza guziei. Estefania Jimenez EHUko Gizarte eta Komunikazio fakultateko irakaslea da, eta hark azaldu du funtzionamendua: «Badago estrategia bat, nahiz eta agerikoa ez izan. Interesatzen zaien irudia proiektatzen dute». Horrek arazoak ere ekartzen ditu, sarri presioa sentitzen baitute erabiltzaileek. Jimenezek dio neskek presio handiagoa izaten dutela. Gehiago erabiltzen dituzte, gainera. Udaberrian galdeketa egin zuten, eta 13 eta 16 urte arteko nerabeen artean, mutilen %76k erabili zuten Whatsapp aste hartan, eta nesken %86k. Instagramek arrakasta handiagoa du nesken artean mutilen artean baino. Datuak oraindik ez dituzte argitaratu, eta Espainiakoak dira, baina Euskal Herrian oso antzekoak direla dio.\n«Neskek presio bikoitza izaten dute: batetik, batik bat publizitate bidez heltzen zaizkien kanon estetiko batzuk betetzen dituen irudia elikatu behar dutelako; eta, bestetik, neurtu behar dutelako sexualki aktibo gisa agertzea», esan du. «Askotan, irudi sexualak dira, ez pornografikoak, baina bai intentzio argiarekin eginak. Sexualki interesgarri agertu behar dute neskek, baina ongi zaindu behar dute irudia puta gisa ez agertzeko. Irudia neurtzeko ahalegin handiagoa eskatzen zaie, beraz».\nNorbere irudia sortzea ez da beharrizan bat, Jimenezen aburuz. Aukera dagoelako egiten dute erabiltzaileek. Etengabe kamera bat eskuan dutelako egiten dituzte hainbeste argazki. Gainera, sare sozialen bitartez irudi hori kontrolatzeko aukera dagoela iruditu ohi zaie bertan sartzen direnei.\nSare sozialei buruz aritzerakoan, itxurakeria izaten da askotan agertzen den hitza. «Sare sozialek nartzisismoa bultzatzen dute, gu garelako helburua momentu orotan. Selfie-aren kultura geratzeko etorri da», dio Jimenezek. Norberak sortzen duen profilari «marka irudia» deitzen dio Maitane Urrutikoetxeak. Komunikabide sozialen eta marketin arduraduna da. «Inkontzienteki, norberak bere estrategia du», esan du. Baina ez du horren aurka egin. Are, langileak sare sozialetan ere bilatzen direla gogorarazi du; beraz, marka hori zaintzea komeni da. Bestalde, azaldu du gomendagarria dela ezizenak erabiltzea.\nEz da soilik nerabeen kontua. Helduak ere ibiltzen dira haien bizitza birtuala sortzen. Sare sozialetan ohikoak dira haurdun dauden pertsonen tripa nola hazten den erakusten dituztenen irudiak, adibidez. Edo bikotekidearekin zoriontsu agertzen direnak, oporretan urrutira joan direnenak, edo itxura bikaina duen platera jatear direnenak. «Bizitzaren kronika irreal bat egiten dute. Ez dute guzia kontatzen, baizik eta interesatzen zaiena, aurreikusten dutelako besteek zer espero duten eurengandik», azaldu du Urrutikoetxeak.\nHorixe da Shaun Higton zuzendariak What’s on Your Mind? (Zer duzu buruan?) film laburrean jorratzen duen gaia. Ingurukoen irudi zoriontsuak etengabe ikusita, bere bizitzaren gezurrezko kronika egiteari ekiten dio protagonistak. Baina, norentzat da irudi hori? «Irudia ez da gaur egungo lagunentzat, baizik eta unibertsitateko edo institutuko lagunentzat, ikusteko zein ondo bizi naizen», dio Urrutikoetxeak.\nKomunikabide sozialetako arduradunak uste du kasu askotan konplexuak egon daitezkeela, edota besteen onespena bilatzen dutela etengabe. Adibidez, bullyng edo eskolako jazarpena izan duten pertsonak aipatu ditu. «Batzuek erakutsi nahi dute badirela nor, ez direla lehengo modukoak».\nBeste batzuetan, erabiltzaileen egoak egon daitezke tarteko. Jimenezek aipatu ditu «sozialki nabarmendu» nahi duten helduak: artistak, kazetariak… «Inor ez da ukitua dagoen argazki batean bezain erakargarria, eta inor ez da Twitterren agertzen den bezain gaiztotxoa». Adibidez, Twitterren jendea bortitzagoa izaten dela uste du. «Gainerakoengandik ezberdintzeko modua da». Baliteke gainerakoengandik ezberdintzeko gogo hori, azkenean, denak berdintzeko bidea izatea.\nSare sozialetan bada adituek nabarmendu duten arazo bat: gainerakoen erantzunak —edo erantzunik ezak— sor dezakeen frustrazioa. «Nolabaiteko presioa dago zabaltzen ditugunak gogoko dituztela ikusteko», dio Garmendiak. Halere, zehaztu du hori neurririk gabeko erabilerak dakarrela, eta ez dela tresnak berez dakarren arazoa. Sevillak ere eman du bere iritzia, baina argi utzi du ezin dela orokortu. «Batzuk follow-arengatik eta atsegin dut horiengatik lehiatzen dira, eta hor zerbait oso faltsua sortzen da. Ez bada afera profesionalengatik, ez du zentzurik horrek».\nUrrutikoetxearen aburuz, horren menpeko bihurtzeak badu arazo nabarmen bat: «Iruzkinak, atsegite-ak, besteek baino lagun gehiago… nahi dituzte. Zifrei begiratzen diote, eta ez kalitateari». Jimenezek uste duenez, atsegiteen morrontza da arrisku handienetako bat. «Besteen aurrean agertzeak bultza gaitzake berehalako erantzuna lortu nahi izatera. Noski, ezin gara guzien gustukoak izan, hori onartu beharra dugu». Bizitza birtualean, errealean bezala.\nKategoria Azalpen testua, Berria egunkaria, D eredua, DBH 3. eta 4. mailak, Etika eta Filosofia, Euskara, Gizartea, Teknologia, Tutoretza, etiketak Iker Tubia, Irudia sare sozialetan, Itxurakeria, Nerabeak, Sare sozialak by liburutegia. Gorde lotura.


Irailaren 5a - Freddie Oversteegen, herbeheretako erresistentzia komunistako kidea II. Mundu Gerrako Herbehereetako okupazioan (j. 1925).\nOrriaren azken aldaketa: 11 abendua 2021, 20:35.


"Orain arte, inoiz ez da langabeziarik egon Lezaman" - Bizkaiko Hitza\n“Orain arte, inoiz ez da langabeziarik egon Lezaman”\n2012, apirilak 13 Bizkaia 297\nHarro sentitzeko arrazoia da Alaitz Etxeandiarentzat maite duzun herriko alkate izatea: "Herritarrek zugan konfiantza dutela esan nahi du, eta polita da hori". Aspalditik ezagutzen du udaletxeko lana, gaztetatik hasi baitzen zinegotzi lanetan, 23 urte zituela hain zuzen, eta alkate gisa diharduen bigarren agintaldia da oraingo hau. "Zinegotzi moduan udaleko giroa usaindu nuen, baina orain bete-betean ezagutu dut: zelan funtzionatzen duen, betebeharrak zein diren, oztopoak...". Hala ere, udaletxeko balkoira ateratzen denean herritar baten begirada berarekin so egiten duela aitortu du: "Jaio, hazi eta bizi naizen lekua da Lezama".\nAlkate lanetan gustura dabilen arren, azken urteetan oso arduratuta dagoela aitortu du Etxeandiak, krisi ekonomikoaren ondorioek herriko egunerokotasunean ere eragin handia izan baitute. "Orain arte, inoiz ez da langabeziarik egon Lezaman, baina bi urtetik hona kalean nabaritzen dut krisia".\nHerri txikietan ohikoa den legez, arazo handiak elkarlanean konpontzeko hautua egin dute Txorierrin ere, eta Etxeandia ziur dago eskualde mailan egoera sozioekonomikoa suspertzeko ahaleginak egin daitezkeela. "2016ra arteko plan estrategikoaren plangintza egiten ari gara mankomunitatean, sektore guztiak bultzatzeko asmoz; sektore publikoa eta nekazaritza, adibidez".\nBeste arazo asko ere udalerrien artean kudeatzea ezinbestekotzat jo du Etxeandiak: "Hori da herri handi eta txikien arteko aldea; guk ahal duguna egiten dugu aurrekontu txikiarekin, egoera ekonomiko kaskarrari txispak ateratzeko". Adibidez, Lezaman kiroldegia egiteko dirurik ez dagoela azaldu du, eta inguruetako herrietara joan behar izaten dute herritarrek kirola egitera. Hala ere, udalak ez du utzi arazoa alde batera: "Diru laguntza eskaintzen dugu sarrera merkeagoa eskura dezaten".\nGazteentzat, aukera ugari\nBadira beste kontu batzuk udalak bakarrik kudeatu eta finantzatu dituenak; hala, azken urteetan gazteei begira eginiko lanketa jarri du alkateak adibide gisa. Izan ere, gazteriaren aisialdia udalaren kezka nagusietako bat dela dio: "18 urte arte herrian gelditzen dira, baina zer zuten Lezaman egiteko?". Arazoa jadanik bideratuta dagoela azaldu du. Lehenengo eta behin, hiru multzotan sailkatu zituzten gazteak, adinaren araberako taldeetan. Ludoteka moldatu dute txikienentzat, monitore batek dinamizatzen duen Gazte Gunea ume nagusiagoentzat, eta Gazte Lekua gazteentzat. Etxeandiak aitortu du azken espazio hori ez dela guztiz autogestionatua, baina gazteei denbora librea kudeatzeko aukera ematen diela esan du.\nHorrela, gazteekin, euskararekin eta kulturarekin hirukia sortu dutela azpimarratu du alkateak, hiru espaziotan antolaturiko ekintza denak euskaraz egiten baitira. "Herri euskalduna gara, baina kosta egiten zaio hizkuntzari kalera irtetea".\nHorrez gain, kanpainako asmoak betetzea da Etxeandiaren helburu nagusia. "Egoera ekonomiko ilunaz jakitun ginela, programa errealista idatzi genuen, diru inbertsio handiak behar dituen proiektu gabekoa". Egoerak onera egingo duela sinesten du alkateak. "Baina, gutxinaka suspertuz joango den arren, ez gara inoiz lehengo oparotasun garaietara itzuliko", aitortu du.\nBestalde, herritarrenganako harremanak "naturalak" direla badio ere, baserrietan sakabanaturik bizi direnek udala urrun ikusten dutela onartu du Etxeandiak. "Kezka ezberdinak dituzte, eta osteratxoak egiteko ohitura hartu dugu, zelan dauden, zer behar duten jakiteko, antzina udaletan egiten zen legez".\nTxorierrin, eta Lezaman zehazki, Bizkaiko Foru Aldundiak sustatutako Lurralde Zatikako Planaren aurkako mugimendua loratu da azken urteetan, eta horren aurkako kartelak ikus daitezke herrian. Plan orokorrerako izapideetan ari da udala orain, eta LZParen aginduei jarraiki, 58 lur hektarea industrialdeetarako erreserba izendatuko dira. Etxeandia planaren alde azaldu da, haren alderdia legez. "Bizkai osoko errealitatea azterturik ezartzen dizkie herriei betebeharrak", dio. Horrela, azaldu du LZPak agindutako gutxienekoak besterik ez dutela beteko, eta gaineratu du lurrak, oraingoz, industrialdeetarako baino ez direla erreserbatu. "Larrabetzu eta Zamudiorekin muga egiten duten eremuak hautatu ditugu, herria liberatzeko".\nEra berean, orain hilabete gutxi arte Etxeandiaren aurka oposizioko alderdiek zein herritarrek agertutako kexak gezurtatu ditu alkateak, eta bere "izen onaren aurkako jokaldia" izan zela azaldu du. Izan ere, leporatu ziotenez, Etxeandiaren familiaren jabegoko lur eremuak birkalifikatu zituen udalak, eta eraikuntza enpresa batek erosi zizkien gero. Fiskaltza akusazioa ikertzen aritu zen, baina, Etxeandiaren arabera, hedabideetan izan zuen oihartzuna "interesatua" izan zen.


Rilke Pragan jaio zen 1875ean, erdi mailako klaseko familia batean. Rilkek bederatzi urte zituenean gurasoak banandu egin ziren, eta ez zuen heziketa osorik izan. Militarra izango zela erabaki zuen familiak, baina berak Literatura eta Arteko ikasketak hasi zituen Pragako unibertsitatean. Ikasketak bukatu gabe ordea, Munich-era joan zen, arte giro kosmopolita zuen hiria haitzen hura. Era horretan hasi zuen heldutasuneko bizimodua, bidaiatzeko grinak ezaugarritua . 1897an Lou Andreas-Salome ezagutu zuen, eta laster egin ziren elkarren maitale ; jatorri errusiar-alemaniarrekoa zen Lou, eta Nietzsche filosofoaren maitalea izana zen. Eragin handia izan zuen Rilkerengan ; hark eraman zuen Errusiara, eta bidaia hori erabakigarria izan zen Rilkeren bilakabidean . Banandu ondoren ere, adiskide minak izaten jarraiten zuten.\nErrusia mugarria izan zen Rilkeren bizitzan . Han aurkitu zuen bere sentimenduen, bere barne errealitatearen sinboloa. Errusiako gizonen isiltasunean eta paisajearen handitasunean ikusi omen zuen poetak bizitzaren izaera eskerga eta misteriotsua, existentziaren mirari ulertezina. Errusiak erantzun poetiko bat eragin zion, Rilkek geroago bere lan larriaren hasieratzat hartuko zuena : hiru parteko poema sail bat, Das Stunden-Bucb (1905, Orduen liburua).\nHemen "ni" poetikoa fraide gazte baten moduan aurkezten da, bere jainkoari -bizitzaren haragiztatzea den jainkoari- otoitzean ari zaiona. Lanaren hizkera eta gaiak ohikoak ziren 1890-1900 inguruko Europan : art nouveau, Ibsenen dramen giroa, eta, batez ere, Nietzscheren "bizitzaren filosofia".Errusiara bigarren bidaia bat egin eta handik gutxira, Worpswede-ko artista koloniara joan zen Rilke bizitzera, Alemaniara, Bremendik gertu. Hango artistek, elkarlanean, bizimodu berri bat nahi zuten hasi.\n1901ean Clara Westhoff-ekin ezkondu zen, Auguste Rodioekin ikasia zen Bremengo eskultore gaztearekin. Koloniatik gertu hartu zuten bizilekua, eta han idatzi zuen Das Standen-Brrch-en bigarren zatia. Laster banatuko ziren, zeinek bere ibilbidea aske egiteko asmoz.\n1902an Parisa joan zen Rilke, Rodini buruzko lan bat idaztera. Hiri hura izan zen hurrengo hamabi urteetan Rilkeren bizigune nagusia. Bidaia asko egin zuen, lehena Viareggiora, Italian, eta han idatzi zuen Das Standen-Buch-en hirugarren zatia. Erroman, Suedian, Caprin, Espainian, Tunisian, Egipton ... ere lan egin zuen. Hala ere Paris izan zuen bere "aberri aukeratua". Paris hura ez zen ordea belle epoque-ko hiri alai eta dotorea : miseria izugarriko hiria zen Rilkerentzat, aurpegi gabeena, eskaleena, zaharrena, gaixoena. Kezka horrekin batera, beste batek hartzen zuen garai hartan Rilkeren gogoa : arteari eta sormenari heltzeko modu berri bat, Rodinen lankidetzak erakutsi ziona . Harengandik ikasi zuen artea lan etengabearen emaitza dela -ez erromantikoen bat-bateko argitasuna-, xehetasunez eta ñabardurez arduratu behar dena, formaren ikerketa sakona, kontzentrazioa eta objektibizazioa eskatzen dituena.\nPariseko urte horietan estilo berri bat landu zuen Rilkek bere poesia lirikoan , Din,g-Gedicht izenekoa (Poemagauzakia),, gauzaki fisiko baten funts plastikoa beretu nahi duena. Poema ezagunenetako batzuk arte ikusgaietako zenbait lanen hitzezko itzulpena dira. Beste poemen gaia paisajeak, erretratuak, eta Bibliako eta mitologiako gaiak dira, alegia, margolari batenak bezalakoxeak. Neue Gedichte hauetan (Poema berriak, 1907-1908) aldendu egin zen Rilke alemaniar lirikaren usadiotetatik. Lou Salomeri 1903an idatzi zion gutun batean, Rilkek formulazio honen bidez definitu zuen bere metodoa : "Beldurretik sortu gauzakiak" .\nNeue Gedichte-eko poemek hitz lauzko erantzun moduko bat dute : Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge (1910, Malte Laurids Brigge-ren koadernoko oharrak), Erroman hasia. Deskribapen, oroitzapen eta hausnarketez osatutako liburu bat da, Malte, Parisen erbesteratutako danimarkar gazte bat, protagonista duena ; ohiko sailkapen kronologikoari uko eginez, gaiak "aldi bereko" gertaerak balira bezala aurkezten dira, "denbora espazial" batean kokatuak. Hementxe daude Rilkeren gai nagusi guztiak: maitasuna, heriotza, haurtzaroko beldurrak, emakumearen gurtza, eta, azkenik, baita Jainkoaren gaia ere, "bihotzaren joera" gisa huts-hutsik hartua.\nPoemen atzealdean zegoena, estiloaren perfekzioak ezkutatzen zuena, lehen mailara igarotzen da hitz lauzko lanean : Pariseko hotel bateko gela batean dagoen pertsona bakartiaren arazo pertsonalak, objektiboak, "gauzakiak" sorrarazten dituen "beldurra".\nSinbolisten "poesia huts" hura baiesten badute poemek, idatzi existentzialisten adibide goiztiar distiratsua dirudite Aufzeichnungen hauek.\nLan horren idazkera hain nekeza izan bide zen, non, depresio gogor baten ondoren, literatura uztekotan ere egon haitzen Rilke. Poesia sail labur bat izan ezik (Das Marienleben, 1913), hamahini urtez ez zuen ezer argitaratu. Garai horretan ordea Maria von Thurn und Taxis printzesa ezagutu zuen, Rilkeren bizitzako hurrengo emakumea, ondorengo urteetan babestu, zaindu eta lagunduko zuena. Bere Neue Gedichteeko poemak berak gaindituko zituen lehen lana 1912an idatzi zituen : bi poema luze ziren, elegien estiloan idatziak. Ez zituen berehala argitaratu, nolanahi ere, sail berri baten abiapuntu gisa ikusten zituelako. Bi poema horiek Duinoko gazteluan zegoela idatzi zituen, Triestetik gertu.\nLehen Mundu gerraren hasieran Munichen zen Rilke, eta hantxe geratzea erabaki zuen. Gerra urteetako giroa guztiz kaltegarria gertatu zitzaion, eta, bukatu zenean, ia erabat ezinduta geratu zen. Gerrak iraun zuen artean aldi emankor bakarra izan zuen, 1915eko udazkena, eta orduantxe idatzi zuen "Duinoko laugarren elegia".\nAzken urteak, Suitzan\nHurrengo zazpi urteak Suitzan eman zituen Rilkek, eta huraxe izan zen herak aukeratutako azken aberria. Rhoneko ibarreko gaztelu batean, Chateau de Muzot-en, bizi izan zen, Maria printzesaren gonbidatu gisa. Indarra berreskuraturik, emankortasun izugarrizko egun gutxi batzuetan,1922ko otsailean Duinoko saila amaitu zuen (aspalditik hasia zuena) eta, ustekabean ia, eta oso erraz, 55 poemako beste sail bikain bat ere idatzi zuen, giroari eta gaiei dagokienez Elegiak-ekin estu lotuak : Sonette an Orpheus (Orfeori Sonetoak).\nDuineser Elegien (Duinoko Elegiak) dira Rilkeren poemagintzaren gailurra. Poemotako irudi nagusia aingerua da. Aingeru hori ordea ez da gizona babesten duen izakia, Jaungoikoaren eta gizakien arteko bitartekaria ; aitzitik, aingeru horrek gizakia suntsitzeko mehatxua egiten du. Izan ere, Duinoko Elegiak bide bat dira: gizakiaren mailan hasi -hor aingerua izaki izugarri bat da, gizona suntsitzeko gai dena-, eta aingeruen munduaren bebarruan amaitzen da, aingerua gizakia babesteko keinuren bat egiten hasia dela ematen duenean. Bukaera hori Antzinako Egiptoko Hilen Bailaran dago kokatua, pozaren iturriaren ondoan : heriotza pozaren pareko egiten da ; aingeruaren munduaren inguruan ikusezin bihurtu da dena, "bihotzaren ikuskizun" baita orain. Bete du poesiak bere eginkizun salbatzailea.\nLehen elegiatik azkena arte (hamar dira guztira), ikur eta irudi ugariak eta oparoak erabiltzen ditu poetak : haurra, hilzorian dagoena, maitalea, heroia, ispilua, iturria, gaua, haizea, lorea ; zentzu guztiz zehatza dute denek, poema sail honetan sartzeko ezagutu beharrekoa, eta horrek nolabait ere sistema filosofiko-poetiko bat bihurtzen ditu Elegiak.\nSinbolo horietako asko ageri dira Orftori Sonetoak obran. 55 soneto dira, bi liburutan banatuak ; estiloz oso liburu desberdinak diren arren, Elegiak-en gai eta ikur mundu berekoak dira. Irudi nagusia Orfeo da hemen, bizien eta hilen munduan bizi ahal izan zen jainko abeslaria ; soneto hauen gai nagusia, behin eta berriz errepikatzen dena, jainko honen kantuaren eraginez eta poesiari esker gertatzen den aldakuntza da.\nMuzot-eko gaztelua zen Suitzan Rilkeren etxea, baina bidaiatzen jarraitu zuen, Suitzan bertan gehienbat, adiskideak bisitatuz eta gutunak idatziz. 1925aren hasieran Parisa joan zen, harreman estua baitzuen hango idazleekin. Harrera ikusgarria egin zioten, heste miresle askoren artean, Paul Valeryk eta Andre Gidek. Aurreneko -eta azkeneko- aldiz, Europako metropoli bateko literatura sasoiko ardatza izan zen.\nBisitaldi hartako nekea ordea gehiegizkoa gertatu zitzaion Rilkeri, ordurako nahiko gaizki baitzebilen osasunez. Abuztuan, ezkutuan ia, alde egin zuen Parisetik.\n1923az gero zegoen ondoezik, haina heriotzaren eragilea, leuzemia mota arraro bat, hil baino aste batzuk arte ez zioten aurkitu . Valmonten hil zen, Genebako Aintziran, 1926ko abenduan.


2. Puntuaren zinematika\nMekanikak gorputzen mugimendua eta mugimendu horiek sortzen dituzten indarrak aztertzen ditu. Definizio horren bi alderdien arabera, hiru alorretan banatzen da mekanika: zinematika edo mugimenduaren teoria geometrikoa, estatika edo indarren teoria, eta dinamika edo indarren eta indarrek sortzen dituzten mugimenduen arteko harremanen azterketa.\nAtal honetan zinematika aztertuko da. Lehenengo jakingaia gorputz soil eta oinarrizkoena aztertzea da, gorpuzki puntua edo gor - puzkia, alegia; gorpuzki puntua esaten zaio haren mugimendua aztertzerakoan haren dimentsioak kontuan hartzekoak ez diren gorputzari. Ebatzi beharreko problema bakoitzaren baldintza berezien arabera erabakiko da gorputz jakin baten dimentsioak kontuan hartu beharrekoak diren ala ez. Adibidez, planetak gorpuzki puntutzat har daitezke Eguzkiaren inguruan egiten dituzten mugimenduak aztertu nahi direnean, baina ezin dira gorpuzki puntutzat hartu planeta horiek beren ardatzen inguruan egunero egiten duten errotazioa aztertu nahi denean.\nGorpuzki puntu baten mugimendua deskribatzeko, erreferentzia sistema esaten zaion hiru ardatz lauki zuzeneko sistema bat hartu behar da. Puntu bat erreferentzia sistema bati buruz geldi dago, sistema horretako puntu guztiekiko distantziak konstanteak dituenean. Distantzia horiek aldatzen direnean, puntu hori mugitzen ari da sistema horri buruz.\nPuntua mugitzen denean posizio batetik bestera igarotzen da. Gertaera horrek iraupen jakin bat du, eta bitarte jakin bat behar izaten du. Puntua, beraz, tarteko posizio guztietatik igarotzen da bitarte jakin batzuetan, eta puntuari dagokion posizioak definitzen du une bakoitza. Muturreko uneak, alegia bitarte horretako hasierako unea eta bukaerako unea, puntu horren hasierako eta bukaerako posizioei dagozkie. Hasierako unea hasierako posizioari baldin badagokio, orduan azkeneko unea azkeneko posizioarekin batera aldatuko da. Denbora bitartearen magnitudea aldatu egiten da, eta aldagai eskalar bat du neurri, t, denbora esaten zaiona. Bitarte jakin baten azkeneko unea t denboraren balioak definitzen du, eta t unea esaten zaio. Mekanikaren alorrean, t aldagaia aldagai independentetzat hartzen da ia beti, eta berez du gehitzeko joera. Gainera, denbora unibertsala da; modu berean igarotzen da erreferentzia sistema guztietan.\n2.2. Luzera eta denbora unitateak\nZinematikan behar diren magnitude guztiak definitzeko, aski da oinarri-oinarrizko bi unitate aukeratzea, luzera unitatea eta denbora unitatea.\nMetroa (m) da luzeraren unitatea. Nazioarteko Unitate Sistemaren arabera (SI du laburdura), 86 Kr isotopoak 2p10 eta 5d5. mailen arteko trantsizioan igortzen duen irradaren 1 650 763,73 uhin luzeren berdina da metroa.\nSegundua (s) 1900eko tropiko urtearen iraupenaren 1/31556925,975 zatia da.\nLASTERTASUNA ETA AZELERAZIOA\n2.3. Puntu baten mugimendua\nP gorpuzki materialak espazioan duen posizioa O puntu finkotik P puntura dihoan posizio bektoreak definitzen du. O puntutik sortzen diren koordenatu lauki zuzenen sisteman, P puntuaren (x,y,z) koordenatuak dira r bektorearen osagaiak (2.1. irudia). P puntua mugitzen bada, C kurba bat eratuko du espazioan; kurba horri, definizioz, P puntuaren ibilbidea esaten zaio.\n2.1. irudia. r posizio bektoreak definitzen du edozein unetan Oxyz erreferentzia sistemari buruz mugitzen ari den P puntuaren posizioa\na) P puntuaren mugimendua erabat definitzen da hiru koordenatuek denboraren arabera dituzten balioak ezagutuz gero, alegia:\n(2.1) ekuazioei ibilbidearen ekuazio parametrikoak esaten zaie. Ekuazio horiek ibilbideko puntu jakin bateko koordenatuak (x,y,z) egokiarazten dizkio t denboraren balio bakoitzari. Ibilbidearen ekuazioa zein den jakiteko, aski da ekuazio parametriko horietatik denbora kentzea.\nz=0 kasu berezian, puntu hori xy planoan mugitzen da, eta y=z=0 baldin bada, puntu hori x ardatzaren gainean mugitzen da.\nMugimendu ekuazioak (2.1) ezagutzen direnean,\nekuazio horrek edozein unetan mugatzen du r posizio bektorea. Horregatik esaten da r t denboraren bektore funtzioa dela, eta sinbolo hauez idazten da\nEkuazio horri puntuaren mugimenduaren bektore ekuazioa esaten zaio.\nb) Kasu batzuetan, puntu jakin baten mugimendua honela definitzen da: C ibilbidearen gainean P0 puntu finko bat eta noranzko positibo bat hartzen dira modu arbitrarioan (2.2. irudia). s arkuaren luzerak definitzen du, luzera hori algebrako magnitudetzat harturik, P puntu mugikorrak edozein unetan duen posizioa. Beraz, t denboraren balio bakoitzari s arkuaren luzeraren balio bat egokituko zaio, hau da:\n2.2. Irudia. s arkuaren luzerak eta hari dagokion zeinuak mugatzen du, edozein unetan, P puntuaren posizioa\ns parametroari berezkoa esaten zaio, eta (2.4) ekuazioari mugimenduaren berezko ekuazioa edo mugimenduaren ekuazioa, besterik gabe, esaten zaio. Ekuazio horren bidez ez dago mugimendua definitzerik, aldez aurretik ez bada puntuaren ibilbidea jakiten.\nOharra: Ez nahastu r = r(t) ekuazioa eta s = s(t) ekuazioak.\n2.3. Irudia. Posizio bektorearen deribatua arkuari buruz unitate bektore bat da, ukitzailearen norabidea eta s gehikuntzaren noranzkoa duena\n2.4. Posizio bektorearen deribatua arkuari buruz. Banako bektore ukitzailea\nP puntu batek une bakoitzean duen posizioa s arkuaren luzerak edo r erradio bektoreak definitzen dute (2.3. irudia). Q beste puntu bat hartuz gero, arku horren balioa gehitzen da, eta erradio bektorea, berriz, gehitzen da; r erradio bektorea eskalarraren funtzio bat da, alegia. Beraz:\nBaina bektore bat denez, eta berriz, eskalar bat, bektoreak gehikuntzaren norabide eta noranzko berberak ditu. Limitean, gehikuntzak zerorako joera duenean, gehikuntzaren norabideak P puntuaren ibilbidearen ukitzailearekin bat egiteko joera du. Honela idatz daiteke beraz:\nBeraz, dr/ds bektoreak kurba P puntuan ukitzen duen ukitzailearen norabide bera du, eta PQ bektorearen noranzko bera, s gehikuntzena, alegia. Haren moduluari dagokionez, limitean, As gehikuntzak zerorako joera duenean, PQ lerroaren luzeraren eta PQ arkuaren luzeraren arteko erlazioa banakoa da; alegia,\nformula horretan, et unitate bektore bat da, ukitzailearen norabidea du, eta s gehikuntzen noranzkoa.\n(2.2) ekuazioak definitzen badu r bektorea, orduan:\n2.5. Posizio bektorearen bigarren deribatua arkuari buruz. Arau nagusia\nr posizio bektorearen bigarren deribatua kurbaren arkuarekiko, d 2 r/ ds 2, aztertuko da orain; dr/ds-ren deribatua, alegia. (2.9) ekuaziotik hau ateratzen da:\nkalkulatu behar da beraz. et unitate bektore bat denez, haren deribatua, elkarzuta da bektoreari buruz. bektorea ondoz ondoko bi ukitzaileren planoan dago beraz (plano biltzailea); normal nagusiaren norabide bera du (plano biltzailearen baitan dagoen normala), eta sakonunearen noranzko bera.\nBektore horren modulua zein den jakiteko, kurba horretako bi puntu hartu behar dira, P eta Q, s eta s + koordenatuak dituztenak. Demagun et eta et +Det direla puntu horiei dagozkien banako bektore ukitzaileak (2.4. irudia). Q puntutik et-ren bektore ekipolentea marraztuko da. Plano biltzailean kurbako P eta Q puntuen normalak marraztuko dira. arkuak bat egin dezake erdigunetzat O duen zirkunferentziarekin, eta erdigune hori da orobat normalek bat egiten duten puntua. Zirkunferentzia horren erradioak, makurdura erradioa du izena. Bi ukitzaileek eratzen duten angelua eta OP eta OQ erradioek eratzen dutena berdinak dira. Beraz, honela idatz daiteke:\n2.4. irudia. Posizio bektorearen bigarren deribatua arkuari buruz 1/r modulua duen eta en unitate bektorearen noranzko bera duen bektore bat da.\nbektoreek eratzen duten triangelua isoszele da, zeren eta baita. Beraz:\nda eta. Berdintza horren bi osagaiak zati eginez, hau ateratzen da:\neta hori limitera eramanez, hau ateratzen da:\nzeren eta baita. Beraz:\neta, (2.13) kontuan harturik, hau ateratzen da:\nalegia, -ren modulua da. Modu horretan, garrantzi handiko ekuazio hau ateratzen da:\nekuazio horretan unitate bektore bat da, arau nagusiaren araberako norabidea duena.\n(2.19) formulatik hau ateratzen da:\n2.6. Lastertasun bektorea\nDemagun t denboran puntua P-n dagoela, eta denboran puntua Q-n dagoela. Definizioz, erlazioari puntu horrek bitartean duen batez besteko lastertasuna esaten zaio. limitearen balioari, zerorako joera duenean, uneko lastertasuna esaten zaio. Beraz:\n(2.6) ekuazioa denborari buruz deribatuz gero, hau ateratzen da:\nBeraz, lastertasun bektoreak ibilbidearen ukitzailearen norabide bera du. Aurreko ekuazio horren bi aldeetako balio absolutuak hartuz gero, eta et unitate bektore bat dela kontuan harturik, hau ateratzen da:\nalegia, ibilbidean egiten den oinarri-oinarrizko leku aldatzea neurtzen duten zenbakien eta leku aldatze horri dagokion bitartearen arteko erlazioak definitzen du lastertasun bektorearen modulua.\n(2.25) ekuazioaren arabera, puntu jakin batek denbora banako bakoitzean luzera unitate bat egiten duenean, orduan lastertasun unitatea du. Zentimetro/segundotan eta metro/segundotan adierazten da.\n2.7. Angelu lastertasuna\nxy planoan har dezagun OA zuzen mugikor bat O muturraren inguruan biraka dabilena; mutur hori ez da mugitzen (2.5. irudia). f baldin bada t unean zuzen horrek planoko Ox norabide finkoarekin eratzen duen angelua; f angelu hori denboraren funtzioa da. w bektoreari zuzen horren errotazioaren angelu lastertasuna esaten zaio; bektore horren modulua f-ren deribatua da denborari buruz, alegia:\nbektore horrek norabide normala du plano finkoarekiko, eta noranzkoa, berriz, torloju batek errotazioaren noranzkoan biraka sartzen denean duen noranzko berbera du. Angelu lastertasuna radian neurtzen da.\n2.5. irudia. OA zuzenaren errotazioaren angelu lastertasuna df / dt erlazioaren bidez neurtzen da, eta w bektoreaz adierazten da.\n2.8. Azelerazio bektorea\nKurba mugimenduan lastertasuna aldatu egiten da, oro har, moduluan, norabidean eta noranzkoan. Baldin eta t unean P puntuaren lastertasuna v baldin bada, eta unean, berriz, baldin bada haren lastertasuna, erlazioari puntu horrek bitartean duen batez besteko lastertasuna esaten zaio (2.6. irudia). gehikuntzak duen norabide eta noranzko berbera izango du.\nerlazioaren limite balioari, gehikuntzak zerorako joera duenean, une bateko azelerazioa esaten zaio. Beraz:\nedo bestela, posizio bektorearen arabera:\nAzelerazio bektorearen norabidea eta noranzkoa aurrerago adieraziko dira. Azelerazioa cm eta m neurritan adierazten da.\n2.6. irudia. Une bateko azelerazioa lastertasun bektorearen lehenengo deribatuaren berdina da, edo puntu jakin baten erradioa den bektor earen bigarren deribatuaren berdina denborari buruz\n2.9 Lastertasunaren eta azelerazioaren laukizuzeneko osagaiak\nr bektoreak edozein unetan duen posizioa (2.2) ekuazioak mugatzen baldin badu, orduan, i, j, k unitate bektoreak konstanteak direla kontuan harturik, hau ateratzen da:\nBeraz, hauek izango dira lastertasun bektorearen eta azelerazio bektorearen osagaiak, koordenatuen ardatzen arabera:\nalegia, v eta a-ren lauki zuzeneko osagaiak koordenatuen lehenengo eta bigarren deribatuak dira denborari buruz.\nLastertasunaren eta azelerazioaren balio absolutua era honetara adierazten da:\n2.10 Azelerazioak berez dituen osagaiak\nPuntu baten azelerazioa zein den jakiteko, (2.24) ekuazioa deribatu behar da denborari buruz. Hau ateratzen da:\nBaina kurban zehar et s arkuaren funtzioa da, zeren eta haren moduluak konstante irauten badu ere, haren norabidea eta noranzkoa aldatu egiten baitira. Beraz, era honetara adieraz daiteke:\n(2.35) ekuazioan, dela kontuan harturik, elementu hori ordezkatzen badugu, hau ateratzen da azkenik:\nAzelerazioa, beraz, plano biltzailean dagoen bektore bat da, eta plano horrek dauzka bere baitan.\nbektoreen arteko biderkadura horrek triedro zuzen bat eratzen du, eta hirugarren bektore bat definitzen du et eta -ri buruz elkarzuta dena. Puntutik norabidean igarotzen den lerro zuzenari kurbaren binormala P puntuan esaten zaio. bektoreari unitate bektore binormala esaten zaio. et, en, eb, unitate bektoreek, ordena horretan hartuta, eratzen duten triedroari berezko triedroa edo Freneten triedroa esaten zaio (2.7. irudia).\nBeraz, v lastertasun bektoreak ukitze azelerazioa duen bitartean, a azelerazio bektorea bi osagai elkarzutetan deskonposa daiteke: osagaia, ibilbidearen ukitzailearekin bat egiten duena, eta ukitze azelerazioa esaten zaiona, eta osagaia, normalarekin bat egiten duena, azelerazio normala esaten zaiona.\na1 ukitze azelerazioa positiboa izango da vren noranzko berean baldin badago, eta negatiboa, berriz, v-ren kontrako noranzkoan baldin badago. Azelerazio normala, positiboa da beti, kurbaren barrualderantz egiten baitu beti, eta, arrazoi horregatik, azelerazio zentripetoa esaten zaio (2.8 irudia).\na azelerazio bektorearen modulua hau da:\neta bektore horrek normalarekin eratzen duen f angelua era honetara adierazten da:\nMUGIMENDU MOTA BATZUEN EZTABAIDA\n2.11 Mugimendu uniformea\nLastertasun konstantea duen mugimenduari mugimendu uniformea esaten zaio. (2.22) ekuaziotik ondorio hau ateratzen da:\nIntegrala eginez, hau ateratzen da:\nekuazio horretan eta (integraziozko konstantea) bektore konstanteak dira. Beraz, 2.9 iruditik ateratzen den ondorioaren arabera, ibilbide hori lerro zuzen bat da; zenbaki lastertasun konstantea du , eta norabide eta noranzko bera ditu. bektoreak P puntuaren erradio bektorea irudikatzen du t=0 denean.\n2.9. irudia. Puntu baten lastertasun bektorea konstantea baldin bada, bektore horren mugimendua zuzena eta uniformea izango da.\n2.12 Azelerazio uniformea duen mugimendua\nAzelerazio bektorea konstantea duen mugimenduari azelerazio uniformea duen mugimendua esaten zaio. (2.27) ekuaziotik ondorio hau ateratzen da:\nekuazio horretan eta (integraziozko konstantea) bektore konstanteak dira. Baina aurreko ekuazio horren ordez (2.22) ekuazioa jartzen bada, hau ateratzen da: Integrala eginez, hau ateratzen da:\nbektoreak P puntuaren posizio bektorea irudikatzen du, aurreko kasuan bezala, t=0 denean; bektoreak, berriz, hasierako lastertasuna irudikatzen du.\n(2.52) ekuazioaren arabera, bektorea eta bektoreen konbinazio linealaz ateratzen da. Beraz, bektore hori eta -k definitutako planoan egoten da beti. Bektore horren ibilbidea kurba lau bat izaten da beti.\na) eta -k norabide eta noranko bera baldin badute, orduan haien ibilbidea -ren norabide eta noranzko bera duen zuzen batera murrizten da.\nb) Hasierako lastertasuna zero baldin bada, orduan , eta (2.52) ekuazioa ekuazio honetara mugatzen da:\nIbilbidea ere -ren norabide eta noranzko bera duen zuzen bat da. Haren ekuazioa denboraren arabera honela adierazten da:\nAzelerazio uniformea duen mugimendu zuzen bat da beraz.\n2.13 Zenbaki lastertasun konstantea duen kurba mugimendua\nIbilbidean zehar lastertasunaren zenbaki balioak konstante irauten baldin badu, orduan eta . Puntuaren azelerazio osoa azelerazio normalera mugatzen da:\nAzelerazio bektore hori elkarzuta da beraz puntuaren ibilbideari buruz, eta makurdura erradioaren alderantzizko proportzioan aldatzen da. Kurba mugimendu uniformearen ekuazioa ekuazio honetatik ateratzen da:\neta horren integrazioa eginez gero, hau ateratzen da:\n2.14 Mugimendu zuzena\nPuntuaren ibilbidea lerro zuzen bat baldin bada, orduan = eta Puntuaren lastertasun erabatekoa ukitze azeleraziora murrizten da:\nMugimendu zuzena uniformea baldin bada gainera, azelerazio erabatekoa zero da, zeren eta Lastertasuna orduan konstantea da magnitudez, norabidez eta noranzkoz\n2.15 Zirkunferentzia baten gaineko mugimendua\nZirkunferentzia baten gaineko mugimenduak baldintza hau bete behar du beti:\nalegia, azelerazio normalak lastertasun zuzenaren berreduraren proportzionala izan behar du.\n2.16 Mugimendu harmoniko zuzena\nx ardatzaren gainean har dezagun puntu mugikor bat, x abszisa ekuazio honek definitua daukana:\nekuazio horretan x-ek luzamendua adierazten du, puntua mugitzen ari den posizioaren eta geldi dagoen posizioaren arteko tartea, alegia; t-k denbora, eta angeluak zerotik gora izan daitezkeen balio guztiak ditu (t = 0 denean), eta aldatu egiten da -1etik +1era bitarte. Beraz, x-ek mugitzerakoan izan dezaken gehienezko balioa da, eta gutxieneko balioa, berriz, Zatiki hori lerro zuzen batean zehar mugitzen da beraz, ezkerretik eskuinera, eta eskuinetik ezkerrera, abszisatzat eta dituzten A eta B puntuen artean (2.11 irudia). O oszilazio gunetik puntu hori gehienez higitu den tartea adierazten duen konstanteari oszilazioaren hedadura esaten zaio. Bitarte esaten zaio zatiki horrek A-tik B-raino mugitzeko eta A puntura berriz itzultzeko behar duen denborari, dardara oso bat egiteko behar duen denborari, alegia. T letraz adierazten da.\n2.11. irudia. Zatiki baten mugimendua zuzena da O koordenatuen sorburura daukan x distantzia lege honen arabera aldatzen denean: x = x0 cos?t\nMaiztasuna esaten zaio segundo batean egiten diren dardara osoen kopuruari. n letra grekoaz adierazten da. Bitartearen eta maiztasunaren definizioetatik ondorio hau ateratzen da:\nMaiztasunaren oinarrizko banakoa s –1 edo Hertz da (Hz) = oszilazioa segundoko. Oszilazio oso bati ziklo esaten zaionez, maiztasuna honela adierazten da: zikloak segundoko (cps).\nBaldin t denbora gehitzen bada, formula hau aterako da:\nBeraz, denbora bitarte horren ondoren, x-ek lehengo balio bera du berriro. Bitarte hori mugimenduaren T bitartearen berdina da. Beraz,\nfaktoreari angelu (edo zirkulu) maiztasuna esaten zaio,eta radiana segundoko –1 du neurri banakoa.\n(2.61) eta (2.63) ekuazioen arabera, ondorio hau ateratzen baita\nkonstanteak segundotan izan diren dardara kopurua adierazten du.\n(2.60) ekuaziotik ondorio hau ateratzen da: angeluak definitzen du edozein unetan puntuaren posizioa. Nolanahi ere, ekuazio horrek ez du balio, non eta denbora neurtzen hasten ez bada puntua A puntutik igarotzen den unean. Baina hori ez da beti gertatzen. t = 0 denean, puntu mugikorra ez baldin badago A puntuan, orduan hau izango da puntu horren posizioa:\n(2.65) ekuazioak, beraz, mugimendu harmoniko soil bat adierazten du, (2.60) ekuazioak baino definituagoa. angeluari mugimenduaren fasea esaten zaio. t = 0 denean, alegia, fasearen balioari hasierako fasea esaten zaio.\nOharra. Baldin eta (2.65) ekuazioa bihurtzen da; sinu funtzioak ere dardarazko mugimendu harmonikoa definitzen du, alegia; eta hasierako fasearen balioa du aurrekoarekiko alde bakarra.\nx = x0 coswt eta x = x0 cos(wt-d) ekuazioek definitzen dituzten mugimenduak 2.12 irudian irudikatu dira. Bi mugimendu horietan fase diferentzia konstantea da eta d balio du.\nBatzuetan komeni izaten da ekuazioa era honetara idaztea\n2.12. irudia. (2.60) eta (2.65) ekuazioek definitzen dituzten dardarazko mugimendu harmonikoak irudikatzen dituen grafikoa.\n2.17 Lastertasuna eta azelerazioa mugimendu harmonikoan\nLege senoidal batek aldatzen ditu ez bakarrik luzamendua, baita lastertasuna eta azelerazioa ere. (2.65) ekuazioa denborari buruz deribatuz gero, lastertasunak balio hau du:\nLastertasuna deribatuz gero, azelerazioak formula hau du:\n(2.65) eta (2.68) ekuazioak konparatuz gero, ekuazio hau ateratzen da:\nbeste konstanterik ez duena. (2.69) ekuazioak hau adierazten du: azelerazioa, une bakoitzean, x luzamenduaren proportzionala da eta kontrako noranzkoa du. Tasun hori berezkoa du mugimendu harmonikoak.\n(2.65) eta (2.67) ekuazioak konparatuz gero, lastertasunak radianeko fase diferentzia du luzamenduarekiko, 90° alegia; eta (2.65) eta (2.68) konparatuz gero, azelerazioak radianeko fase diferentzia du luzamenduarekiko, 180° alegia.\n2.18 Bektore birakor baten proiekzioaz dardarazko mugimendu harmoniko bat irudikatzea\nDemagun bektorea: modulu konstantea du, eta O-ren inguruan biraka dabil w angelu lastertasun konstantez (2.13 a irudia). erradio finkoarekin eratzen duen angelua handitu egiten da denboraren proportzioan. denean da, P puntuaren M proiekzioak abzisa hau da OA ardatzean:\nM proiekzio horrek dardarazko mugimendu harmoniko soila egiten du, eta mugimendu horren anplitudea erradioaren berdina da.\nAurreko formula horrek soil-soilik balio du t =0 denean eta P puntua A-n dagoenean. Baina t =0 denean P puntua dago (2.13 b irudia), orduan non d f-ren balioa baita t=0 denean, eta P puntuaren proiekzioak balio hau izango luke OA ardatzean:\n2.13. irudia. Mugimendu zirkular uniformeak sortzen duen dardarazko mugimendu harmonikoa.\nt =0 denean, P puntua egongo balitz , orduan eta\n2.19 Inertzia sistemak\nGauza jakina da gorpuzki puntu baten mugimendua deskribatzeko erreferentzia sistema bat dagoela aukeratu beharra, hari esker jakingo baita puntu horrek espazioan duen posizioa. Baina nola sistema bakoitzean lege naturalak formaz desberdin izaten diren oro har, gerta daiteke, baldin eta erreferentzia sistema arbitrario bat aukeratzen bada, lege horiek, diren eta soilenak izanik ere, forma konplexuak izatea. Horregatik lege naturalek formarik soilena izango duten erreferentzia sistemak bilatu behar dira.\nBadira erreferentzia sistema azeleratu gabeak, bata besteari buruz magnitudez, norabidez eta noranzkoz lastertasun konstantez mugitzen direnak, alegia. Inertzia sistemak esaten zaie horiei. Gure eguzki sisteman, eta esperientziaren arabera, inertzia sistemak Eguzkiaren erdigunea du sorburu eta finkotzat hartzen diren hiru izarretara orientatutako erdi zuzenak ditu ardatz. Inertzia sistema horri lehen mailako inertzia sistema esaten zaio.\nErrotaziorik gabe, eta lehen mailako inertzia sistemari buruz lastertasun konstantean mugitzen den beste edozein sistemari bigarren mailako inertzia sistema esaten zaio. Problema praktiko gehienetan, Lurrari zorrotz lotutako erreferentzia sistema bat aukera daiteke bigarren mailako inertzia sistematzat. Erreferentzia sistema hori ez da berez inertzia sistema, zeren eta Lurrak, bere ardatzaren inguruan biraka dabilen bitartean, orbita bat egiten baitu Eguzkiaren inguruan.\nBigarren mailako inertzia sistema baten eta lehen mailako inertzia sistema baten artean dagoen harremana zein den jakiteko, Oxyz ardatz finkoko sistema bat marraztu behar da lehen mailako inertzia sisteman, eta O’x’y’z’ ardatz finkoko sistema bat bigarren mailako inertzia sisteman. Demagun, gainera, bigarren mailako inertzia sistema lehen mailako inertzia sistemari buruz V lastertasun konstantez mugitzen dela. r izanik A zatiki baten posizio bektorea Oxyz sistemari buruz, eta r' zatiki horren beraren posizio bera O'x'y'z' sistemari buruz (2.14 irudia), baldin eta -k O'-ren posizio bektorea adierazten badu O-ri buruz, orduan:\nBaina O' lastertasun konstantez mugitzen denez, orduan:\nnon, errazago ari ahal izateko, uste izan baitugu t =0 denean O-ren eta O’-ren sorburuak bat egiten dutela, eta, beraz, c integrazioaren konstantearen balioa zero dela.\n(2.72) eta (2.73) ekuazioetetik hau ateratzen da:\nBi koordenatu sistemak erlazionatzen dituzten aurreko ekuazio horiei transformazio ekuazio klasikoak edo Galileoren transformazioak esaten zaie.\nA puntuaren lastertasuna zein den jakiteko, (2.74) ekuazioa deribatu behar da denborari buruz. Hau da emaitza:\nekuazio horretan v-k A zatikiak lehen mailako inertzia sitemari buruz duen lastertasuna adierazten du, eta v’-k zatiki horrek berak bigarren mailako inertzia sistemari buruz duena. V=ete denez, (2.76) ekuazioa berriz deribatuz gero hau ateratzen da:\nalegia, A zatikiak azelerazio bera du bi erreferentzia sistema horietan, edo, bestela esanda, azelerazioak ez du aldaketarik erreferentzia sistema batetik lehenengoari buruz errotaziorik gabe eta lastertasun konstantez mugitzen den beste erreferentzia sistema batera igaroz gero.\nArestian atera dugun ondorioan esperientziaren araberako hipotesi batzuk eman ditugu. Lehenik, (2.72) deribatu dugunean, ontzat eman dugu bi ikuslek gauza bera ikusten dutela, bata bestearekiko mugimendu erlatiboarekin, bi punturen arteko distantzia neurtzen dutenean, une jakin batean, (erabiltzen dituzten erregelak ez dira mugimendua bitartean ez luzatzen ez laburtzen). Bigarrenik, ontzat eman dugu orobat denbora eskala berbera dutela bi erreferentzia sistema horiek. Azken hipotesi hori (2.75) ekuazioei laugarren ekuazio bat erantsiz adieraz daiteke:\n2.14. irudia. A zatiki batek azelerazio bera du Oxyz lehen mailako inertzia sisteman eta O’x’y’z’ bigarren mailako inertzia sisteman\nDARDARAZKO MUGIMENDUEN OSAERA\nSistema jakin batzuetan zatiki batek dardarazko bi mugimendu independente egin ditzake aldi berean.\n2.15. irudia. a) Aldi berean bi pendulu mugimendu elkarzut egiten dituen masa puntua. b) Aldi berean dardarazko bi mugimendu elkarzut egiten dituen masa puntua.\n2.15 a) irudian puntu masa batek l1 luzerako pendulu soil baten gisa oszilatzen du irudi horretako planoan, eta l2 luzerako pendulu soil baten gisa oszilatzen du plano horri buruz zut dagoenean.\n2.15 b) irudian puntu masak dardarazko bi mugimendu elkarzut egiten ditu aldi berean.\nOrain dardarazko mugimenduen osaerak dauzkan kasu garrantzitsuenak adieraziko dira.\n2.21 Norabide bereko dardarazko bi mugimenduen osaera\nPuntu batek dardarazko bi mugimendu harmoniko egiten dituenean aldi berean, horrela sortzen den mugimendua gainjartzearen printzipioa aplikatuz definitzen da. Printzipio horren arabera, puntuak une jakin batean egiten duen lekualdatzea, bi mugimendu horiek zeinek bere aldetik egingo luketen lekualdatzearen batura da. Oro har, dardarazko bi mugimendu horiek anplitude, maiztasun eta fase desberdinak dituzte.\na) Bi dardarek maiztasun eta fase berdinak dituzte, baina anplitude desberdinak. Ekuazio hauetatik\nekuazio hauek ateratzen dira:\nHorren ondorioz ateratzen den dardarazko mugimenduaren A anplitudea eta mugimendu osagaien anplitudeen batura berdinak dira (2.16 irudia).\nb) Bi dardara horiek maiztasun eta anplitude berberak dituzte, baina fase diferentzia dago haien artean. Beraz, ekuazio hauetatik\nbeste hauek ateratzen dira:\neta f definitzeko, (2.82) formulan agertzen diren kosinuak garatu behar dira, eta terminoak biltzen dira. t-k izan ditzakeen balio guztietarako (2.82) ekuazioa bete egiten da, baldin eta\n2.16. irudia. Maiztasun eta fase bereko baina anplitude desberdineko bi dardaren osaera.\nAurreko ekuazioak ebatzita emaitza hauek ateratzen dira:\nBeraz, hor ateratzen den dardara ere harmonikoa da, eta haren anplitudea, , osagai dituen dardaren anplitudeen batura baino txikiagoa da.\nBatez ere, baldin eta ; alegia, fase oposizioan dauden bi dardara konpentsatu egiten dira, eta puntu hori geldirik dago (2.17 a irudia). Baldin eta , bi dardara horiek fasean daudela esaten da, eta anplitudea orduan gehienezkoa izango da, Tarteko kasuetan, anplitudeak 0tik 2A bitarteko balioa du. Fase diferentzia denean, bi dardara horiek koadraturan daude (2.17 c irudia). Bereziki, denean, ondorioz sortzen den dardararen anplitudeak A balio du (2.17 d irudia).\nc) Bi dardara horiek anplitude berak dituzte, haien hasierako faseek zero balio dute (soil adierazteko) eta haien maiztasunak desberdinak dira. Orduan, ekuazio honetatik\nekuazio hau ateratzen da:\nBaldin eta formula hauen bidez\nbatez besteko zirkulu maiztasun bat definitzen bada, eta modulaziozko angelu maiztasun bat, , ekuazio honetatik\njarri baitugu bertan.\nBaldin eta baino txikiagoa baldin 2 2 bada, orduan (2.92) ekuazioak adierazten duen mugimendua w maiztasun zirkularra berdin osagai dituen dardaren baturaren erdia duen dardaratzat har daiteke; dardara horren anplitudea, formula, aldatu egiten da denbora pasa ahala, osagai dituen dardarenarteko aldearen erdia balio duen maiztasun zirkularraz. Ondorioz sortzen den dardararen maiztasunak hau balio du:\neta 0tik 2A-ra bitartera aldatzen da. Dardara mota horri pultsazio esaten zaio, eta 2.18 irudian dago irudikatua.\n2.18. irudia. Anplitude bera, hasierako fasea zero baliokoa, eta maiztasunak elkarren zertxobait desberdinak dituzten bi dardara mugimenduk pultsazio izeneko dardara bat sortzen dute\n2.22 Bi dardara mugimendu lauki zuzenen osaera\nBada dardara mugimendu garrantzitsu bat, bi dardara mugimendu lauki zuzenen aldi bereko eragina duen puntu batek egiten duena. Demagun\ndirela mugimendu horietako bakoitza adierazten duten ekuazioak. Ekuazio horietatik t parametroa kenduz gero, ibilbidearen ekuazioa ateratzen da koordenatu kartesiarretan. Horietako lehenengo ekuaziotik hau ateratzen da:\neta bigarrenean ordezkatuz, hau ateratzen da:\nAurreko ekuazio hori berretuz, hau ateratzen da:\n2.19. irudia. Bi dardara lauki zuzenen osaera. Ibilbidea fase diferentziaren araberakoa da\nEkuazio horrek, oro har, haren ardatz nagusiek koordenatu ardatzekin bat egiten ez duten elipse bat adierazten du. (2.95) ekuazioaren arabera, x-ek -A eta +A mugen tartean egon behar duenez, eta y-k, berriz, -B eta +B-ren mugen artean, elipsea beti dago alde hauek dituen lauki zuzenaren baitan:\nIbilbidearen forma d-ren balioaren araberakoa da (2.19 irudia).\na) baldin bada, orduan , eta dardara eliptikoa dardara zuzen bihurtzen da, (2.95) ekuazioa ekuazio honetara murrizten baita:\nekuazio horrek lerro zuzen bat adierazten du; lerro hori sorburutik igarotzen da eta bere maldak B/A balio du ( denean, MP lerro zuzena ateratzen da, eta d denean, NQ lerro zuzena).\nb) Baldin eta bada, alegia, y dardara fasea t =0 unean bitarte laurden bat baldin bada, orduan Elipsearen ekuazioak era honetara adierazten da orduan:\nalegia, elipse horrek ardatz koordenatuak ditu ardatz nagusitzat. Ardatz nagusiak, beraz, norabide horietan osagai diren dardaren anplitudeen berdinak dira. Batez ere, baldin eta A = B, ekuazio hori ekuazio hau bihurtzen da:\neta ibilbidea, kasu horretan, erdigunea koordenatuen sorburuan duen zirkunferentzia bat da.\naurreko baldintza bat bera betetzen ez duenean, hor sortzen den mugimendua eliptikoa izango da, eta koordenatuen erdigunea elipsearen erdigunea izango da.\nElipsea zer noranzkotan dagoen jakiteko, (2.95) ekuazioak erabiltzen dira. t =0 denean, orduan, t gehitzean x gutxitu egiten da, baina y gehitu egiten da y ardatzaren norabide positiboan baino txikiago baldin bada). Dardara forma horri dardara eliptiko lebogiroa esaten zaio. Baldin eta denean sortzen den elipse bera sortzen da hemen ere, baina orduan kurba alderantzizko noranzkoan dago, eta dardara horri dardara eliptiko destrogiroa esaten zaio.\nEratzen diren dardara elkarzutek maiztasun desberdina dutenean, oso kurba desberdinak sortzen dira, eta Lissajousen irudiak esaten zaie. 2.20 irudian Lissajousen bi irudi marraztu dira, maiztasunen erlazioa 3:4 denean eta fase diferentzia, hurrenez hurren, eta denean.


Zaindu Zaitez | Bihotzaren Munduko Eguna 2018: “Nire bihotza, euren bihotza”\n“Nire bihotza, euren bihotza” lelopean, Bihotzaren Munduko Eguna egiten da irailaren 29an. Munduko Federazioak nabarmendu egin nahi du oso garrantzitsua dela geure bihotzak eta gure senideenak zaintzea. Honako hauxe da helburua: geure buruari galdetzea zer egin dezakegun zaintzeko, aktiboagoak izateko eta arrisku-faktoreen prebentziorako eta haien aurkako neurriak hartzeko.\nJendea ez ezik, osasunaren arloko profesionalak eta politikariak ere bihotz-hodietako gaixotasunen inguruan sentsibilizatzea da helburua, ekintza-planez eta prebentzioaz arduratzen direnak dira-eta.\nBihotz-hodietako gaixotasunen inguruan kontzientziatzeko eta gure bizitzan aldaketa txikitxoak egiteko eguna da, gure bizitza luzea, osasungarria eta erabatekoa izan dadin:\nOndo jatea eta edatea eta janaria modu osasungarrian prestatzea\nOdoleko glukosa kontrolatzea (oso garrantzitsua da diabetea diagnostikatzea)\nOdol-presioa kontrolatzea (tentsio arterial handia ekiditea)\nOMEren (Osasunaren Mundu Erakundearen) laguntzaz, Bihotzaren Munduko Federazioak ehunetik gora herrialdetan antolatzen ditu hainbat eta hainbat ekitaldi: foro zientifikoak, erakusketak, jaialdiak, kirol-ekitaldiak…\nBihotz Munduko Eguna


geltoki berria | Irutxuloko Hitza\nEtiketen Fitxategia | geltoki berria\nAltzako geltokia 2016ko uztailean irekitzea espero duteBy Irutxuloko Hitza on 2014/02/20 in Hiria Antonio Aiz Garraio sailburuordeak gaur ikusi ditu Herrera eta Altza lotuko dituen trenbidearen lanak. 1.040 metroko tunela egiten ari dira Herrera eta Altza lotuko dituen trenbidea egiteko; erdia baino gehiago egin dute jada. Altzan topoaren geltoki berria 2016ko udarako prest egotea espero dute. Geltokia 50 metroko sakoneran egongo da. Antonio Aiz Garraio sailburuordeak Eusko Trenbide [...]\nUdan hasiko dira Altzako geltoki berria egiteko lanakBy Irutxuloko Hitza on 2012/05/16 in Hiria Herrera eta Altza lotuko dituen trenbidea egiteko lanak 2015erako bukatu nahi dituzte Altza eta Herrera lotuko dituen trenbidea egiteko lanak 2015erako amaitu nahi dituztela esan du gaur Iñaki Arriola Garraio sailburuak. 31 hilabeteko lanen ostean, 2015eko udaberrian Altzara iritsiko dela espero dute. 34’5 milioi euroko aurrekontua dute. Lotura honi esker Euskotrenek milioi eta erdi bidaiari [...]\nTweetstream\tViewing item 1 to 5 (of 5 items) Ostraka posted an update in the group Iruña-Veleia 1 day, 22 hours ago\nOstraka posted an update in the group Iruña-Veleia 3 days, 19 hours ago


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Ane Labaka Mayozekin "Algara mutilatuak" mintzagai\nAne Labaka Mayozekin "Algara mutilatuak" mintzagai\nNoiz: maiatzak 11, 19:00etan\nAne Labaka Mayozek Algara mutilatuak (Susa, Lisipe) liburua aurkeztuko du, Oihana Bartrarekin egingo duen solasaldiaren bitartez. Hamburgo Platz literatura saioa, Darabilborekin elkarlanean. Sarrera librea aforoa bete arte.


Víctor Gómez Pinek Filosofia ikasi zuen Sorbonan eta bertan lortu zuen Doktore titulua ordena aristotelikoari buruzko tesi batekin. 1979tik 1993ra Euskal Herriko Unibertsitateko Filosofia irakasle izan zen, eta Katedraduna 1986az geroztik. Gaur egun Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Filosofia Katedraduna da eta Epistemologia, Filosofia eta Matematikak eta Funtsezko Filosofia gaiak irakasten ditu bertan. 2010etik Paris Diderot Unibertsitatearekin harremanetan izan da, gaur egungo hainbat diziplina zientifikoek heredatutako natura kontzeptuak zer ondorio dakarkien aztertze lanetan. Ikerle nagusia izan da lehiaketa bidezko deialdien bitartez finantzatutako proiektu askotan, eta ministerio mailako ikerketen sei ataletan ikerlari izana da.\nVeneziako VIU-ko (Venice International University) irakasle izan da eta hiri horretan jaso zuen, 2009an, Istituti Veneto di Szienze, Lettere ed Arti erakundearen nazioarteko Saria. Anagrama eta Espasa Saiakera Saria ere irabazi ditu.\nVíctor Gómez Pinek 1979an egin zuen bat, Ramón Valls Plana filosofoak 1978an Zorroagako campusean hasitako Euskal Herriko Unibertsitateko Filosofía Fakultatearen proiektuarekin. Instituzioa sendotu eta departamenduak osatu zirenean, Víctor Gómez Pin “Filosofia” izena zeraman departamenduaren lehenengo zuzendaria izan zen. Proiektu honekin izan zuen harremanaren alde profesionala eta soziala banaezinak dira, bere helburua bait zen Euskal Herriko Unibertsitatearen Filosofia sailak, Kanten eskakizunarekin bat egitea, hau da, “sail bat izatea gainerakoen artean, baina unibertsitate osoa izanik era berean”.\nEHUan zegoela nazioarteko hainbat simposiaren antolaketan lagundu zuen eta jatorri anitzeko irakasleen kontratazioa sustatu zuen. Elkarren artean interes teoriko oso desberdineko pertsonek erakundearekin bat egitea edota une jakin batean zeregin garrantzitsuren bat izatea lortu zuen. Hala, Pierre Aubenque aristoteliko ospetsuak urtetan bete zuen Ontologia katedra; Jacques Derridak ikasturte oso batean zehar egin zuen “Filosofia erakunde modura” gaiari buruzko bere lehenengo seminarioa; René Thom filosofo eta matematikakoak, Fields dominaren irabazleak, espazio kategoriaren doktorego ikastaroa eskaini zuen, etab. Jarrera politikoak anitzak ziren garai haietan, Berlingo unibertsitateak tradizioz Filosofia fakultateari eskaini izan dion izaerari jarraiki, aniztasun politikoen gainetik arrazoiaren auzitegi izan nahi zuen Zorroagako fakultateak. Víctor Gómez Pinek EHU/UPVko Filosofia departamenduan pasa zituen urteetan, gerora irakasle bihurtu ziren ikerleen doktorego tesiak (nahiz gaztelaniaz nahiz euskaraz) zuzendu zituen. Besteak beste, Joxe Azurmendi, Gotzon Arrizabalaga, Ibon Uribarri eta Aurelio Artetaren tesien zuzendari izan zen\nZorroagaren sorrera-proiektu teorikoari eutsiz, Víctor Gómez Pin International Ontology Congress/Nazioarteko Ontologia Kongresua-ren koordinatzailea da. Kongresua orain dela 20 urte egiten da UNESCOren babespean. Bi urtetik behin egiten da Donostian eta Bartzelonan, eta behin edo behin Donibane Lohitzunen hainbat saio egin dira. 1993an lehen edizioa egin zenetik, filosofía grekoaren arazo zaharrak hartu eta egungo hausnarketaren argipean aztertzea proposatu du International Ontology Congress-ek. Horregatik, filosofo ospetsuez gain, zientzialariak eta artistak ere topatu daitezke kongresuaren batzar zientifiko iraunkorrean. Azken edizioan Daniel Dennett pentsalari amerikarra izan zen presidente eta, besteak beste, Anton Zeilinger fisiko eta Newton saridunak, Frank Wilczek fisiko eta Nobel saridunak eta Francisco Ayala genetistak hartu zuten parte.


KOSTAKO VIBES - BINOMIO - Taupaka\nKOSTAKO VIBES – BINOMIOTaupaka2018-03-19T15:53:59+02:00\n2018.urtean, Gatom sortzaileak, “Kostako Vibes – Binomio” lana aurkeztu digu. Binomio diska, 11 abestik osatzen dute, bertan Rap eta reggae doinuak agertzen direlarik. “Binomio” diskoa, rap eta reggae erritmoetan oinarritzen den bilduma dugu. Bertan estilo ezberdinen nahastea somatzen da baina gehien bat 90. hamarkadako rap mugimenduaren soinua, “reggae dub”a eta “dancehall”a.\nLan honetan Gatomek 2016an atera zuen Kostako vibes diskaren “b” aldea edo bigarren atala atera nahi izan du, gizarte honetan ematen den binomio edo dualitateari erreferentzia eginez. Aukeratze askatasun faltsuari eta sistemak ematen dituen aukera faltsuei erreferentzia eginez hain zuzen.\nDiskan zehar tristura edo iluntasunetik, alaitasunerainoko bidaia dela esan daiteke. Diskan zehar, kontzientzia hartzearen puntua erakutsi nahi da. Diskoaren oinarria, gizartean ematen den dualitatea dugu, amodio vs gorrotoa, gizon vs emakumea, jainkoa vs deabrua, gizakia vs natura… horrekin haustea da diskoan eman nahi den mezua. Guzti hau gaur egun bizi dugun errepresio eta politika bortitzen testuinguruan kokatuz eta gizakiaren argitasun eta iluntasunak erakutsiz.\nBinomio lanean ekoizle, dj eta kolaborazio ezberdinek parte hartu dute, besteak beste, DJ Akaba, Deafman (scratch), Dj Kanaky (scratch), Kimo soundz (Sampleak), Drew eta Herbalist, …\n02 FUCK THEM ALL (DREW)\n03 DOLLAR BLACK (AKABA ETA DEAFMAN SCRATCH)\n04 IGIRI HEGALAK (HERBALIST ETA DJ KANAKY)\n05 GURE LURRE (KIMO SOUNDZ)\n06 KOLORE ASKO\n07 MOBI MOBIDU\n08 BASQUE RAW REGGAE\n09 REGGAE ARE ROOTS (KIMO SOUNDZ)\n10 ONCE AGAIN (KIMO SOUNDZ)\n11 BETI EZTANDA


PSE LEGAZPI: Berriak: Óscar Valbuena: "Auzoen hobekuntza da gure jarduera politikoaren ardatz nagusia"\nOscar Valbuena udal talde sozialistaren bozeramailea pozik agertu da Legazpin bi obra amaitu direlako, PSE-EEren eskaerak baitziren. Alde batetik, Urtatzako arrapala da, sozialisten eskakizuna aspaldidanik, eta, bestetik, Laubideko 16. eta 18. atarien atzeko sarbide berriak dira. Hau kaltetutako bizilagunen eskaera bat da.\nGaurko prentsaurreko batean, Valbuenak nabarmendu nahi izan du PSE-EE apustu handia egiten ari dela auzoen egoera hobetzeko. Are gehiago, “auzoen hobekuntza da gure jarduera politikoaren ardatz nagusia”, beharrezkoa baita arlo publikotik bide publiko “irisgarriagoa eta lagunkoiagoa” sustatzea.\nAzaldu duenez, Urtatzan arrapala bat eraikitzeko proiektuak, 90.000 euroko kostu ekonomikoa izan duenak, 53 eta 60 atarien arteko irisgarritasuna hobetzea dakar. Ekimen honek 2022. urtean izango du jarraipena auzoan. Areago, 2022an San Juan auzoko beste atari batzuetan ere hobekuntzak egingo dira.\nBestalde, esan du Laubideko 14. eta 16. atarietan sarbide berriak eraikitzeko eskaera egin genuen sozialistok, 50.000 euroko aurrekontuarekin. Eskari hori bertan behera geratu zen pandemiaren ondorioz, baina PSE-EEren udal taldetik lortzen dugu 2021eko udal aurrekontuetan berriro barne hartzea. Gainera, sozialistek, berriz ere, udalari dagokion 300.000 euro inguruko aurrekontu-saila udal aurrekontuetan ere barne hartzea lortu genuen, Bikuñaenea Plazan auzokoen erkidego ezberdinek egingo duten obran, plazan eta garajeetan hezetasun eta ur infiltrazio arazoak konpontzeko.\nAzkenik, bozeramaile sozialistak iragarri duenez, udaberrian, Legazpiko udalak Laubide kaleko zenbaki bakoitien atariak hobetzeko hirugarren fasea hasiko du, non Hegialdeko Eroski supermerkatutik Arantzazuko eskolarteraino doan bidea birmoldatu egingo den. 200.000 euroko aurrekontuarekin, egun egoera txarrean dagoen bidea hobetzea du helburu. Laburbilduz, hiru faseak eta igogailu berria batuta, sozialistek Laubiden lortutako inbertsioa milioi bat eurotik gorakoa da.\nNDP PSE-EE DE LEGAZPI mejora barrios\t(PDF)


Best Conductors for Hire in Sevenoaks - Encore Musicians\nConductors for hire in Sevenoaks\nHire a conductor in Sevenoaks for your event today. Whether you're planning a wedding, party, concert or event, we have 67 of the most professional acts right here for you to choose from.\nConductorsinSevenoaksforany price, sort bybest match\nFind Conductors near Sevenoaks - our musicians are happy to travel:


BBK Kuna 2030 Kideak pribatutasun-klausula - BBK Kuna | Gizarte Berrikuntzaren gunea Bizkaian\nBBK Kuna 2030 Kideak pribatutasun-klausula\nFormulario honen bidez emandako datu pertsonalak Bilbao Bizkaia Kutxa Fundación Bancaria – Bilbao Bizkaia Kutxa Banku Fundazioak eta BBK Fundazioak (IFK G-48412720 eta G-48644371 dutenak, eta aurrerantzean BBK) tratatuko dituzte, tratamenduaren arduradun gisa, BBK KUNA 2030 KIDEAK deialdian izena emateko zure eskaerari erantzuteko.\nProiektu hau UNESCOren lankidetzarekin gauzatzen da, baina erakunde horrek hautagaien aurre-hautaketan soilik parte hartuko du; beraz, erakunde parte-hartzaileen datuak aldi batez tratatu ahal izango ditu erakunde horrek, hautagaien aurre-haukeraketan parte hartzeko helburuarekin bakarrik.\nDatuak helburu horrekin tratatuko dira deialdiak irauten duen bitartean. Gero blokeatu eta gorde egingo dira, tratamendutik erator litezkeen balizko erantzukizunei aurre egin ahal izateko.\nTratamendu hau legitimatzen duen oinarri juridikoa zure adostasun edo baimena da, eskaera bidaltzeko unean adierazia. Datu pertsonalak ez zaizkie hirugarrenei lagako, legezko betebeharra dagoenean izan ezik.\nEdozein unetan, datuak eskuratzeko, zuzentzeko, ezabatzeko, aurka egiteko, mugatzeko, transferitzeko edo baimena ezeztatzeko eskubideak egikaritu ahal izango dituzu ohiko postaz aipaturiko helbidera idatzi eta NANaren edo dokumentu baliokidearen kopia aurkeztu, harremanetarako formulario honen erabiltzaile gisa zeure burua identifikatu eta eskaera zehaztuta. Datu pertsonalak babesteko eskubidea urratu egin zaizula uste baduzu, erreklamazioa jarri ahal izango duzu Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren (www.aepd.es) aurrean.


Ordizia | ARGIA\nEuskal Herria > Gipuzkoa > Ordizia\nBildarratz jauna, zergatik ez duzu Ordiziako hezkuntza desoreka konpontzeko neurririk hartzen?\n2022-05-02 | Ordiziako Eskola Publikoko Guraso Elkarteak\nYoyes-en egunerokoetan oinarritutako Lur Olaizolaren film berria, Parisko Cinéma du réel jaialdian\n2022-02-22 | Gorka Bereziartua Mitxelena\n2021-10-17 | Jone Alaitz Uriarte\nOrdiziako Eskola Publikoaren komunitateak Jokin Bildarratzi\n2021-03-04 | Ordiziako Euskal Eskola Publikoaren komunitatea\nOrdizia kanaleko multimediak\n2020-07-12 | ARGIA\nOrdizian parte-hartzea nabarmen handiagoa izan da bataz-bestekoa baino: %55,92k eman du botoa eta EH Bilduk irabazi ditu Legebiltzarreko hauteskundeak herri honetan. 1.747 (%45,3) boto lortu ditu, eta bigarren indarra izan den EAJk, berriz, 1.268 (%32,88). Duela lau urteko... [+]\n2020-07-09 | ARGIA\n58 dira dagoeneko Ordiziako COVID-19 agerraldiarekin lotutako kasuak\nFokuarekin lotutako kutsatzeak Ordiziatik harago hedatu dira, beste eskualde eta lurralde batzuetara. Ordizian 35 pertsonak eman dituzte positibo, baina fokuarekin lotura duten kasuak, osteguna orduko, 58 izatera iritsi dira.\n2020-07-09 | Estitxu Eizagirre\nUztailaren 8an eman ditu Jaurlaritzaren Osasun sailak EAEn COVID-19az kutsatutakoei buruzko azken datuak (uztailaren 1etik 7ra artekoak). Bertan agertu behar litzateke islatuta Ordiziko fokuaren bilakaera. Hauek aztertuta eta azkena argitaratu diren beste hainbat informazio... [+]\nOrdiziako fokuarekin loturan kutsatutakoek ezingo dute bozkarik eman igandean\nAdur Ezenarro Ordiziako alkateak adierazi duenez, mila herritar inguru zeuden uztailaren 8an etxean isolamenduan PCR probaren emaitzak jasotzeko zain, eta hurrengo egunetan kopuru horrek gora egingo du, aste osoan zehar jarraituko baitute PCR probak egiten. Nola emango dute... [+]\nOrdiziako fokua ari da eragina izaten Goierriko gainerako herrietan ere. Berriak argitaratu duen informazioaren arabera, trenak egiten dituen enpresa entzutetsuak erabaki du aldi baterako "aurreko fase batera atzera egitea" eta hainbat neurri hartu ditu COVID-19a... [+]\n2020-07-08 | ARGIA\nNekane Murga Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak jakinarazi ditu Ordizian gaurdanik leku publikoetan koronabirusaren hedatzea oztopatzeko erabiliko diren neurriak. Ostatuetako bezero kopuruak mugatu eta horiei bezala elkarte gastronomikoei iluntzeko itxiera aurreratzeaz gain,... [+]\nUztailaren 7 arratsaldean Zumarragako ospitalean bildu ziren Ordizia, Beasain, Lazkao eta Idiazabalgo alkateak, Jaurlaritzako Osasun eta Segurtasun saileko kideekin. Nekane Murga Osasun sailburuak bileraren ostean adierazi du 1.700 PCR proba egin dituztela eta ordura arte... [+]\nOsasun sailburuak jakinarazi duenez, hamalau koronabirus kasu berri daude Ordizian, joan den asteburuan Etxezarreta kalean atzemandako fokuaren harira. Guztira 30 pertsona daude kaltetuta.\n2020-07-07 | Mikel Eizagirre\nAsteartera arte egindako probetan bi bizilagunek eman dute positibo gutxienez. 900 proba egin dituzte, baina 91ren emaitza da jakina orain arte. Hainbeste testen artean pare bat positibo aurkitzea “ohikoa” dela jakinarazi dio Osasungintza Publikoak Udalari. Ekainaren... [+]\nOsakidetzak ohartarazi duenez, Ordiziako hainbat lagunek emaitza positiboa eman dute PCR frogetan. Sorburua Etxezarreta kaleko ostalaritza-gunean aurki daitekeela susmatzen dute, eta joan den larunbatetik inguru horretan egon diren pertsona guztiei udalerriko osasun zentrora... [+]


Vida nova asegurua - Seguros Bilbao\nVida nova asegurua\nZertaz hitz egiten du Vida novak?\nErrenta baten pertzepzioaren bidez, Vida nova aseguruak 23 urte baino gutxiagoko seme-alabei heriotza eta baliaezintasunagatik babes klasikoa, gaixotasun larri eta zehatzen tratamendu mediko eta ospitaleko berme ekonomikoa.\nGainera, gaixotasun larrien eta gehienbat emakumeei eragiten dieten gaixotasunen aurrean onurak ateratzeko aukera ematen du.\nVida nova aseguruak zure seme-alaben babesa eskaintzen du gertakizun larrien aurrean:


Eguna: 4 iraila 2019\nTCDD 6 Eskualde Zuzendaritza Area Gomazko Estaldura Mailaren Zeharkako Emaitza 6 / 2019 Turkiako Estatuko Trenbideen muga balioa 332783 Eskualde Zuzendaritza (TCDD) 424.049,62 TL eta gutxi gorabehera kostua 660.161,48 TL TCDD 6 [Gehiago ...]\nKautxuz estaltzea Çakmak Ulukışla Geltokien arteko gurutze estaldura Lizitazio Emaitza TC Estatuko Burdinbideen Administrazioa Adana 6. Eskualde Zuzendaritza (TCDD) 2019 / 333876 GCC muga-balioa 373.442,62 TL eta gutxi gorabeherako kostua 589.524,00 TL Çakmak Ulukışla [Gehiago ...]\nEkrem Yüce presidenteak, AKOMekin burokraziekin bildu zen Ulaşım Transport izenburuko bileran, honako hau esan zuen: “Errepide bikoitz berriak, bidegurutze adimendunak, seinaleztapen-sistemak, bizikleta-bideak, hiriko sarrera berriak eta trenbide-sistemak garraio aukera zabala kudeatzen dira. [Gehiago ...]\nEnergia sortzen duen estazioa. Metro Istanbulek, IMM filialak, 8,4 kw power Eguzki Energia Sistema instalatu zuen Metris Tranbia geltokian. Sistemak, 7 etxeen elektrizitate beharrak asetzeko urtero, beharrezko energia eskaintzen du estaziorako. gehien [Gehiago ...]\nBoztepeko 5 Star proiektua!\nUrduñako udalerriak Boztepeko naturarekin harmonian eraiki zuen 'Lau urtaroak ukitu hodeiak' proiektuaren lehiaketa egin zen. Orduko alkate alkatea Mehmet Hilmi Gülerrek esan zuen birinci Proiektuaren lehen etapak, 5 etapek osatzen dutenak, Bozteperen erakargarritasuna handituko du. [Gehiago ...]\nGarraio Publikoaren Birgaitze Proiektuaren 2, Altınordu-n, Ordu-n ezarri zen. etapa bizi da. Duela gutxi teilatu baten azpian batu ziren Uzunisa, Karacaömer, Yıldız eta Eskipazar kooperatibek eskubidea dute minusbaliatuentzako sarbidea lortzeko, elkarren artean hartutako erabakien esparruan. [Gehiago ...]\nRayHaber 04.09.2019 lizitazio buletina\nInteresgarriak izan litezkeen trenbide berrienak eta bestelako berriak [Gehiago ...]\nAnkara Metropolitan Udalerriak ANKARAKART Mobile Mugikorra (CEP TICKET) aplikazioa ezarri du, eta horrek erosotasun handia emango die hiriburura eta hiriburura datozen tokiko eta atzerriko turistei garraio publikoa erabiltzen duten bitartean. Nihat Alkaş, EGOko zuzendari nagusia, [Gehiago ...]\nHerritarrak Sapanca Kırkpınar Hasanpaşa auzoko herri larreetan aplikatzeko kablearen proiektuaren aurka ari dira. Tokiko jendeak zaindua hartu zuen poliziek neurriak hartzen zituzten bitartean Sapancako Kırkpınar auzoan. [Gehiago ...]\nesperientzia eta arrakasta Turkiako garraio sareetan munduko herrialde arreta erakartzeko. Turkia Txekiar Errepublika lehen ministro Andrej Babis hitzaldiak sorta bat, "epe luzerako inbertsio plan bat behar dugu. Osatu autobide sarea eta [Gehiago ...]\nKalea, kalea, Boulevard eta Ankara azpiko pasabideak\nAnkara Metropolitan udalerriak argiztapen lanak egiten jarraitzen du beharrezko kaleetan, kaleetan, Boulevardetan, pasabideetan, aisialdirako guneetan eta hiriburuko hilerrietan. Azkenik, Hacettepe Unibertsitatearen eta Bilkent Hiri Ospitalearen arteko bulebarria abian da. [Gehiago ...]\nTurkiako Ingeniarien eta Arkitektoen Ganberen Batasunak (TMMOB) tailer bat antolatuko du hiriko trafiko arazoei buruz Adanan. Adanako urbanizazio prozesua garapen bizkorra eta desitxuratuaren ondorioz mingarria zela adierazi zuen, TMMOB Adana HRDko idazkari Erol Salmanek TMMOB [Gehiago ...]\nTransportPark-en Merkatu Publikoaren Aldaketa\nTransportPark A.Ş.-k, Kocaeli Metropolitan Udalerriko filial batek, ostegun eta larunbatean 11 linearen eta tranbiaren zerbitzuek ezarritako merkatu publikorako garraioa eskaintzen du. 11 lerroarekin, herritarrek Doğukışla- erabili ahal izango dute [Gehiago ...]\nYenişehir barrutia Söylemiş auzotik igarotzen da. Horrek Yolören, Çeltikçi Karasıl eta Çardakköy auzoekin lotura ematen du, baina erdian erori zen, zubiaren kolapsoaren ondorioz, Bursako metropoliak berrituta. Garraiorako errotuta dauden soluzioak ekoiztea, hori da Bursa-en oinarrizko arazoa [Gehiago ...]\n6-15 88 irailetik irailera bitartean egingo da. Izmir Nazioarteko Azoka zela eta, hiri barruko garraio publikoa hegaldi osagarriekin indartu zen, eta hegaldien iraupena luzatu zen. Golkoko ferryek Owl espedizioa egingo dute gauero azokan zehar. Izmir Metropolitan Udalerria, hiria [Gehiago ...]\nGrand Batzar Nazionala Turkiako (Parlamentua), Plangintza eta Aurrekontuen Batzordeko presidentea Lutfi Elvan en Mersin metroan presidente Recep Tayyip Erdogan eman inbertsio programaren ordainagiria onarpena esateko, ilusio handia sortu du Mersin herritarrei ere. Laburrak Mersin Metropolitan Municipality-en eskutik [Gehiago ...]\n2019 Abiadura Handiko Uneko Sarreren Prezioak YHT Ordutegiak eta ordutegiak: gure bizimodua errazten duten abiadura handiko trenek hiriaren, bidaiarien eta kultura desberdinak lotzen jarraitzen dute Bidaia ezaugarri desberdinak eta [Gehiago ...]\nGaur egungo Historia 4 iraila 1913 Samsun-Sivas eraikitzen ari den linea pribilegioa Regie Generale konpainiari eman zaio. Akordioa 1914en onartu zen. Konpainiak gerraren ondorioz eraikuntza ez hasi zenean, estatu otomandarrak pribilegioa alde batera utzi zuen. 4 Iraila 1942 Turkiako Estatuko Trenbideetako kide da [Gehiago ...]


Abian da Huhezinema Euskal Film Laburren Jaialdiaren X. edizioa — Huhezi\n2017ko otsailaren 16ra arte egongo da irekita epea lanak aurkezteko Huhezinema Euskal Film Laburren Jaialdiaren X. edizioan. Jaialdia egingo da 2017ko martxoaren 29, 30 eta 31n, ohikoa den bezala, Aretxabaletako Arkupe Kultur-Etxean. Ikus-entzunezko Komunikazio graduko 4. mailako ikasle talde batek antolatzen du Huhezinema.\nSail desberdinetan dago antolatuta jaialdia, eta sari ugari banatzen ditu urtero. Oraingo edizioan, ia 6.000 euro banatuko dituzten saritan:\nSail Ofiziala. Euskal Herrian (EAE, Nafarroa eta Iparraldea) jaioak edo Euskal Herrian erroldatuta daudenei zuzenduta. Sail honetarako 10 film labur aukeratuko dira, horietako bakoitzak 200 euroko diru-saria jasoko du. Hamar horien artean, hurrengo hiru sari banatuko dira:\nGoiena Saria. Euskarazko film labur onena sarituko du Goiena Komunikazio Taldeak 800 eurorekin. Horrez gain, Ogeita4 Camera Solution enpresak 1.500 eurotan baloratutako kamera ekipamendua utziko dio irabazleari, euskarazko film bat egiteko eta 2018ko Huhezineman aurkezteko.\nVertigo Saria. sarituko du 500 eurorekin ekoizpenerako edo banaketarako diru laguntza publikorik jaso ez duen jaialdiko lan onena.\nIkusleen Saria. Sari ofizialeko ikusleek 300 euroko saria emango dute.\nMU Ikasleen Saria. Sail honetan parte hartu ahal izango du MONDRAGON UNIBERTSITATEAn 2016-2017 ikasturtean matrikulatuta dagoen edozein ikaslek. Hiru sari banatuko ditu atal honek:\nFikzio Onenaren Saria: 300 euro\nDokumental Onenaren Saria: 300 euro\nIkusleen Saria: 100 euro\nBasque Culinary Lehiaketa. Euskal Herrian (EAE, Nafarroa eta Iparraldea) jaioak edo Euskal Herrian erroldatuta daudenei zuzenduta. Bi sari banatuko ditu Basque Culinary Lehiaketak:\nBasque Culinary Saria: 500 euro.\nIkusleen Saria: 100 euro.\nAurtengo edizioan, gainera, badira berrikuntzak lanak aurkezteko moduan. Izan ere, oraingoan film laburrak aurkezteko nahikoa izango da izen-emate fitxa betetzea eta bidaltzea Vimeo bideo plataformara igotako lanaren esteka. Huhezinema ez da ohiko lehiaketa bat, izan ere, irakasleen laguntzarekin eta graduko Kultur ekitaldien antolaketa izeneko proiektuaren barruan, MONDRAGON UNIBERTSITATEko Ikus-entzunezko Komunikazioa graduko 4. mailako ikasleek antolatzen dute sariketa. Aurten, 20 laguneko talde batek antolatuko du Huhezinema, ohi bezala, hiru taldetan banatuta: programazio taldea, produkzio taldea eta komunikazio taldea.\n2017ko Huhezinema jaialdiko antolatzaileak.


Martxan da berriz ere Pasaiako jabetze-eskola : Oarsoaldeko Hitza\nMartxan da berriz ere Pasaiako jabetze-eskola\nPasaiako Berdintasun Mahaiak eskaintza oparoa eskainiko du zazpigarren urtez, Pasaiako emakumeen antolatze eta saretze prozesuan urrats gehiago emateko. Hilaren 25era arte izango da izena emateko epea.\nEgitarau oparoa antolatu du Pasaiako Berdintasun Mahaiak.\nHasi berri da 2019-2020 ikasturtea, eta Pasaiako jabetze-eskolak ere kurtsoa abiatuko du. Pasaiako Berdintasun Mahaiko kideek (Harremantxo, Bekoz Beko, Azkuene, Topaketa, Lagun Artea, Pasaiako Udalaren Berdintasun Arloa eta emakume pasaitarrak) bultzatuta, jabetze-eskola hausnarketarako, sendotasunerako eta topaketarako gunea izaten jarraituko du.\nMahaiko kideen arabera, xedea emakume pasaitarren saretze eta ahalduntze prozesua indartzea da, betiere, helburu hauek aintzat hartuta: emakumeen eta emakume taldeen autonomia indartzea, sormenezko lana ezagutzera ematea eta emakumeek gizartean eta politikan parte har dezaten suspertze lanak egitea eta emakumeen artean trukean oinarritutako sareak sortzea eta bultzatzea.\nIkastaro, tailer eta ekintzez jositako urtea dator, eta gaien aniztasuna aipagarria da. Sei ikastaro egingo dituzte, besteak beste: Pepa Bojoren Asertibitatetik komunikatzen ikasten eta Nire zentroa berreskuratzen: gorputza lantzeko proposamena, Tatiana Arzelus eta Nekane Tomasenek gidatutako Elikadura eta osasuna, elkartzeko eta ikasteko gunea, edota Autoezagutza heldutasunean ikastaroan Clara Wolframekin.\nTailerrek ere garrantzia handia izango dute. Kontxi Lopez, Clara Wolfram eta Betania Mendoza izango dira formatzaileak, eta Logela propioa, Ezkutuko curriculumak edo Emakumeen ahotsa uhinetan zuzenduko dituzten tailerren bi adibide dira.\nPasaiako elkarteek ere badute zer esana ahalduntzeari dagokionez, hori dela eta urtean zehar haiek gidatutako ikastaro eta tailerrak ere antolatuko dira jabetze-eskolan. Berdintasunean oinarritutako herri bat izan dadin, Pasaiako Berdintasun Mahaiak, Pasaiako Udalaren Berdintasun Arloak eta Udalak oro har, pasaitar emakumeei dei egiten die, aurten ere ahalduntze-eskolarekin bat egin dezaten.\nHAZ bulegoetan izena emateko aukera izango da, hilaren 25era arte. Nahi duenak bestalde, izena emateko inprimakia Pasaiako Udalaren webgunean izango du eskuragarri, ikastaroen informazio (datak, ordutegiak, tokiak…) guztiarekin batera.


Metalaren Amerikako Alkarteak autortzea egin deutso Legazpiko Mirandaolari - bizkaie.biz\nBizkaie! 2020-01-17 08:29 Kulturea\nEskualdeari lana eta garapena ekarri deutsaz burdinoleak 500 urte baino gehiagoz.\nSasoi bateko ofizioak Mirandaolan (argazkiak: Irekia) | Ikusi handiago | Argazki originala\nASM Metalaren Amerikako Alkarteak bisitaldia egin dau Legazpiko Mirandaola burdinolara, gune historiko horri errekonozimendua emoteko. Metalen eta metalgintzearen aurkikuntzan, garapenean eta hazkundean zeregin nabarmena daben lekuei egiten deutsie autortzea, eta ASMk uste dau Mirandaola bat datorrela bete-betean definizino horregaz. Legazpiko eta Euskadiko motor ekonomikoa dan Burdinearen Haranari 500 urte baino gehiagoz lana eta sostengu ekonomikoa emon deutsaz metalgintzeak, ASMren esanetan.\nMirandaolan bertan egindako ekitaldian, ASMko Sarien eta Izendapenen Batzordeko buru Pierre Dupont eta erakunde horretako nazinoarteko buru Rafael Colas egon dira. Harrerea egin deutsee bertoko agintari gorenek, Iñigo Urkullu Lehendakaria buru. Markel Olano Gipuzkoako Ahaldun Nagusia, Bingen Zupiria sailburua eta Koldobike Olabide Legazpiko alkateak osotu dabe ordezkaritzea, Lenbur Fundazinoko arduradunakaz batera.\nIñigo Urkulluk burdineak Euskadiren historian izan dauen garrantzia azpimarratu dau: Gure herria mendeetan zehar moldatu dauen elementuetako bat da. Produziduten eta barritzen erakutsi deusku. Gure ondareari balioa emoteko aukerea emoten dau sariak, Lehendakariaren ustez: ASMren sari honen bidez, kultura oso bat eta konpromiso jarraitu bat autortzen da.\nMirandaola XV. mendean Legazpin egozan zazpi burdinoletatik gorde dan bakarra da. XIX. mendean zarratu eben arren, 1952an zaharbarritu egin eben, Patricio Echeverría eta Teresa Aguirreren ekimenari esker. Gaur egun, Mirandaola parkearen barruan dago, eta bisitariek antxinako metalgintzea eta ofizio horretako tresnak ezagutu leikiez. Legazpiko Udalak adierazo dauenez, menderik mende burdinea garatzen lagundu dauen herriari autortzea egin deutsie.\nMetalaren Amerikako Elkartea orain dala mende bat sortu eben, burdineagaz lotutako materialetako profesionalak konektau eta lankidetzan jarteko helburuagaz. Enpresek, erakundeek eta 30.000 bazkide baino gehiagok osotzen dabe. Metalen eta metalgintzearen aurkikuntzan, garapenean eta hazkundean papel garrantzitsua izan daben monumentu historikoak autortzen ditu urtero. Dagoeneko, 50. urteurrena bete dabe sariek, eta Mirandaola 148. monumentua da zerrendan. ASMk autortutako monumentuen artean Eiffel torrea eta Askatasunaren Estatua dagoz.\nAgintariak eta ASMko kideak, Mirandaolan.