Etim. Del lat. spatha .\nOnom.: Dominico espata. (1127) Arzam 225.\n1. (gral.; Urt I 78, Lar, Añ, Arch VocGr , Gèze, Lecl, Dv, H), ezpada , espata (V-gip; Lcc, IC 441v, Volt 77, SP, Gèze). Ref.: A; Lrq; Etxba Eib ; Iz ArOñ (espata); Elexp Berg ; Gte Erd 289.\nEspada. "Ezpatan haritzea, se battre à l'épée" Lecl.\nTr. De uso general en todas las épocas y dialectos. Ezpada aparece únicamente en un ejemplo de Eguiateguy. Hay ejemplos de espata en Pouvreau (Phil 322), Cardaberaz (Eg II 88), Inchauspe (Hil 117), G. Manterola (Goi 61) y Orixe (Aitork 352), pero estos autores emplean más frecuentemente ezpata, excepto Pouvreau y Manterola. En DFrec hay 47 ejs. de ezpata.\nAparece con instrumental, en el sdo. de 'con la espada, por medio de la espada', en Leiçarraga, Haraneder, Olabide, Leon, Kerexeta, IBk e IBe (Lc 22, 49), Haramburu (251), Axular (205 (V 138)), Larramendi (SermAzc 46), Mendiburu (IArg I 121), Cardaberaz (Eg II 90), Larreguy, Mihura (95), Eguiateguy (174), Monho (64), Moguel (CC 141), Jauretche (359), Hiribarren (Esk 68), Lardizabal (444), Duvoisin (LEd 128), Laphitz (11), Beovide (AsL 219), Xenpelar (339), Joannateguy (SBi 102), Inchauspe (Hil 118), Hiriart-Urruty (Zez 77), CatJauf (30), Inza (Azalp 61), Enbeita (114), Orixe (Eus 256), Zaitegi (Sof 198), Etxaide (AlosT 102), Etxaniz (Antz 29) y Azurmendi (HitzB 31).\nCon sociativo (-kin) lo hallamos en Mendiburu (IArg I 368), Moguel (CC 132), Aguirre de Asteasu (III 369), Oteiza, Brunet y Duvoisin (Lc 22, 49), Hiribarren (Esk 225), Lardizabal (540), Xenpelar, Hiriart-Urruty (Zez 22), D. Agirre (Serm 89), Txirrita (II 54), Enbeita (55), Berrondo (Kijote 55), -gaz en Lazarraga (1154v), f. Bartolome (Ic I 67), Astarloa (II 237), J. J. Moguel (BasEsc 177), Arrese Beitia (AmaE 452) y T. Etxebarria (Ibilt 480). Cf. MIH 112: "Adierazi behar litzake ezpataz jo, adibidez, ezpatarekin jo baino garbiago dela".\nEta haren ahotik ilkhiten zen ezpata zorrotz bat, harzaz io ditzanzát nazioneak. Lç Apoc 19, 15 (He, TB, Dv, Ol ezpata). Zeuren ezpataok eskuetan artuta. Lazarraga 1153v. Erran komuna da ezpatak ezpata sar arazitzen duela maginan. Ax 570 (V 366). Zeiñ espata, doradua, plateadua ala pabonadua? Mic 12v. Zeren hil duzun Uri amonitarren ezpataz. Lg I 307. Hamar ezpadak ezteroie ürhats bat gibelerat eraginen. Egiat 255 (174 ezpata). Soldau aldraak sartuten zirian ezpata odoltsubakin errijeetan. fB Olg 145. Batista Biribill, / dantzan ongi abill, / ez dek ezpatarik / ire parekorik. (Interpr?). It Fab 204. Ezpatalaria ezpatak galtzen du. Hb Egia 83. Gobernadore batek eman du / erremateko ordena: / ezpatarekin lepua bertan / kentzia zala onena. Xe 338. Emendik aurrera zure ezpatak gurutzia biar du izan. Bv AsL 71. Ordutik Jerusalemeko hiria suntsitua izan zen; tenploa errea; Juduak ezpataz hilak. CatJauf 30. Ezpata artzen duten guziak ezpataz ilko dira. Ir YKBiz 472. Nor ba'aiz neurtu zak ire ezpata nerearekin. Etxde AlosT 102. Ezpatakiko zaldun bat. Etxde JJ 173. Bildurtiaren ezpateak, puntea motz. EZBB I 71. San Migel ere ezpata altxarik / an arkitzen da alboan. Insausti 109. Bi ahoko ezpata darabil beti eskuetan eta urrikia du ezpata horrek ahorik zorrotzena. MEIG I 183.\nEspada, torero principal.\nEspañian autubak / arteko gizonak, / pika, banderilla ta / ezpata onenak. Echag 87. Festagille guztiak / dira errikoak, / pikadore, ezpata, / banderilleroak. Ib. 232.\nEspada (en los naipes).\nSosik baldin bagenduan, jokuan. Guk ogeitamaikan esaten genion. Beste batzuek urre ezpatan esaten diote. BBarand 9.\n"Txanke espati(a) baño argala(go), para decir de alguien que es flaco" Etxabu Ond.\n2. (V, G, Sal, R ap. A ).\n"Agramadera, instrumento para majar el lino" A. Cf. zurezpata.\nEzpata oñian edo onduan iminten dabee lino astozapinduba ta esesten deutsee zurezpatiaz. Mg PAb 138. Kantadu dagiguzan / linuaren penak / ezpata oneen otsian / izanik latzenak. Ib. 141.\n3. "(Bot.), espadaña, gladiolo" A. "Glaïeul" Alth Bot 8. "Espadaña" CEEN 1971, 345. v. infra EZPATA-BELAR.\n4. (gral.), espata (V-gip), ezpeta (V-m). Ref.: A.\nUrkia EEs 1930, 199; Arin AEF 1960, 61; Iz ArOñ (espata); Zubk Ond (ezpeta); Elexp Berg. "Palos que se colocan verticalmente delante y detrás del carro" A. "Ezpatak [...] son dos palos más largos que taketak y que van colocados en el timón en la parte delantera o trasera de la cama" (G-goi) Arin AEF 1960, 61. "Movible también la pieza llamada ezpata que sirve para apretar más o menos la carga cuando se lleva hierba o helecho" CEEN 1969, 225.\nAintzineko tentearen gainean ezarri zuen lore-buketa bat, eta ezpatan (gibeleko tentea), jatsa zahar bat. Larz GH 1959, 86.\n"Ezpeta, vara larga que se coloca en los lados de la embarcación para sostener a los aparejos" Zubk Ond.\n5. "(BN-ciz), maniotas, trabas" A.\n6. "Ezpata (R-vid), algo del arado, no sé qué; ezpatakari (B)" A Apend.\nEZPATA-BELAR (G, AN, L ap. A; Dv). Espadaña. "Iris germanica, lirio" Lcq 163. "Gladiolo, espadaña" A. "Ezpata belar" Mdg 151 (sin trad., en una lista de nombres de plantas). "Espadaña" AEF 1927, 57.\nI kokorika / gorderik egoan, / ezpata-belar aien / atzean jarririk. It Fab 187. Ihia bizi othe daiteke hezetasunik gabe? Ezpata-belharra urik ez den tokian? "Carectum" . Dv Iob 8, 11 (Ol belarra, Ker iia).\nEZPATA-BIHUR. "Ezpata-biur, ezpatak aldetarantz ez egiteko biur bikoitza" (V-gip) Urkia EEs 1930, 48. Cf. supra (4).\nEskua ezpata-buruan jarririk eta begiak zeruruntz biurturik. Berron Kijote 117. Bere ezpata-buruan eskua jarrita garbi ta ozenki mintzatu zan. "En el puño de su espada" . Ib. 161.\nEZPATA-JOKO (V-gip ap. Etxba Eib). Duelo con espada.\nBaiña nerea da guzi-guziaren errua, ez bait-nuan ezpata-jokorik egin bear ni bezala zaldun armatuak ez diranen aurka. Berron Kijote 165.\nEZPATA-KOLPE. Golpe de espada; acción de clavar la espada.\nHora hil zian, ezpata kolpu bat emanik. Tt Onsa 81. Zenbatetan ez duzu aditu hunelako hill da ezpata kolpe batez? Ch I 23, 7 (SP ezpataz, Ol ezpataz yota). Bihotza bi erdi egiten duen ezpata kolpeak gorphutzeko bizia eramaten darotan bezala. Brtc 96. Egotu zitzaion begira astiroki mila ezpata kolpek baino saminkiago bihotza zilhatzen zion ikusgarriari. Jnn SBi 46. Belhaunikatua eta burua apaldua, ezpata kolpearen beha zagon. Ib. 141.\nEZPATA-KOLPEKA. A golpes de espada.\nHasi ziren bi gizon ezpata kolpeka. Ax 467 (V 303).\nArtu eben burubidea txalupa bakotxak erabilteko barruan arri asko ta bost ezpata-makilla zorrotzak eta luzeak. Echta Jos 117 (v. tbn. 119).\nBere zalditik jaiki eta arin-arin bereganatu zitzaion ta ezpata-musua begietan iarririk, bere burua menpekotzat ematea esan zion. (Quijote IX) "La punta de la espada" . Anab RIEV 1928, 611.\nEZPATA-UKALDI. Golpe de espada. "Ezpata ukhaldia, coup d'épée" H (s.v. ukhaldia). "Ezpata khaldü (S) [...] aizkora ukhaldiak (BN-lab)" Gte Erd 200.\nEzpata ukhaldi batez. Tt Arima 28. Andredena Mariak ezpata ukhaldiz bertzerik galdatzen zuela. Laph 31. Burregoak eman zion beraz ezpata ukhaldi bat Martina sainduari. Jnn SBi 177. Sugetzarrari moztu ditio / ezpat-ukaldiz egoek. Or Eus 259. Egurrari Isaak estekatu, ezpatakaldi batez hiltzeko. Zerb IxtS 20. Aski duk ezpatakaldi batez erditik egitea eta bakhotxari erdi baten ematea! Ib. 57.\nEZPATA-UKALDIKA. A golpe de espada.\nBainan heien buruzagiak, etsaiak heldu ikusi zituelarik, beldurrez eta bere lagunek Jainkoa arnega zezaten, etzituena berak hil ezpata ukaldika? Ardoy SFran 194.\nEZPATA-URKULU. "Ezpata-urkulu, belar ta garoetarako erabiltzen dan bi adardun ezpata" (V-gip) Urkia EEs 1930, 47. Cf. supra (4).\nEZPATA-ZIRI. "Ezpata-ziri, ezpatak ez irtetzeko sartzen zaion ziria" (V-gip) Urkia EEs 1930, 48. Cf. supra (4).\nEZPATAZKO (Adnom.). "Esgrima de espadas, espatasko isgrimea" Lcc.\nHau zen, dio S. Pablok egungo bere epistolan, lasterkako ta ezpatazko beren jokoan irabazi nai zutenak egiten zutena. Mb IArg I 217.\nEtim. Del lat. spatha ....\nOnom.: Dominico espata. (1127) Arzam 225...\n1. (gral.; Urt I 78, Lar, Añ, Arch VocG...\n2. (V, G, Sal, R ap. A ). "Agramadera, i...\n3. "(Bot.), espadaña, gladiolo" A. "Gla...\n4. (gral.), espata (V-gip), ezpeta (V-m)...\n"Ezpeta, vara larga que se coloca en los...\n5. "(BN-ciz), maniotas, trabas" A....\n6. "Ezpata (R-vid), algo del arado, no s...\nEZPATA-BELAR (G, AN, L ap. A; Dv). Espad...\nEZPATA-BIHUR. "Ezpata-biur, ezpatak alde...\nEZPATA-BURU. Empuñadura. Eskua ezpata-b...\nEZPATA-JOKO (V-gip ap. Etxba Eib). Duelo...\nEZPATA-KOLPE. Golpe de espada; acción d...\nEZPATA-KOLPEKA. A golpes de espada. Hasi...\nEZPATA-MAKILA. Lanza. Artu eben burubide...\nEZPATA-MUSU. Bere zalditik jaiki eta ari...\nEZPATA-UKALDI. Golpe de espada. "Ezpata ...\nEZPATA-UKALDIKA. A golpe de espada. Bain...\nEZPATA-URKULU. "Ezpata-urkulu, belar ta ...\nEZPATA-ZIRI. "Ezpata-ziri, ezpatak ez ir...\nEZPATAZKO (Adnom.). "Esgrima de espadas,...\n<< 1 ezko 0 / 0


Proiektuak kudeatzeko tailerra: Zure proiektuak kudeatzen ikasi nahi duzu? | Deusto Agenda\nProiektuak kudeatzeko tailerra: Zure proiektuak kudeatzen ikasi nahi duzu?\nGure lanbidearen jardueran, askotan, esparru desberdinetako proiektuak lideratu behar izaten ditugu; esaterako, produktu berri baten diseinua, merkatuaren analisia egitea edo marketineko estrategia berria garatzea, besteak beste. Lan hori egiteko beharrezkoa da aurretiko plangintza eta etengabeko jarraipena egitea, enpresan ezarritako epeak, kostua eta denbora bete ahal izateko.\nTailer honetan, tresnak eta kontzeptu erabilgarriak eskainiko dizkizute, zure proiektuen kudeaketa ondo planifikatzeko. Laneko talde dinamika landuko duzu, fase guztietan, eta trebetasuna hartuko dugu arazoak ebazteko eta blokeo uneetatik irteteko. Tailerreko metodologia dinamikoa da eta proiektu baten fase guztiak lantzera bideratua dago.\nTailerra martxoaren 7an izango da, Madrilen, eta irakasle arituko da David Ruiz de Olano, Deusto Business Schooleko Executive programetako zuzendaria.\nTailerraren kostua: 250 euro\nTailerra doakoa da ikasleentzat eta Focus programako Alumnientzat\nDeusto Business Scholeko Executive Programetako zuzendaria eta irakaslea da. Turingo Unibertsitateko Enpresen Zuzendaritzako doktorea da; EECPCL, Harvard Business Schoolen; Master in Management, ESCP European School of Managementen eta Zientzia Fisikoetan lizentziatua Cantabriako Unibertsitatean. Aurretik, Ikasketen zuzendaria eta klaustokidea izan zen ESCP European School of Managementen, Londreseko campusean. Esperientzia profesionala du finantza sektoreko enpresetan, Londresen, Milanen eta Parisen. Lan egin du kapital pribatuko eta enpresa handiek babestutako hainbat start-up-etan.\ndavid ruiz de olano , Deusto Business School , Enplegua eta Ekintzailetza , Enpresa eta Industria , Komunikazioaren kudeaketa , gestión de proyectos , Teknologia Berriak eta Internet , Madrilgo Egoitza\nDBA Afterwork Maite Aperribay "Helmet House”-ren sortzailearekin


Pablo Milanesek Euskaldunan joko du ekainaren 23an. Deia, Noticias de Bizkaia\nPablo Milanesek Euskaldunan joko du ekainaren 23an\nZortzi urte geroago, trobadore bikaina Bilbora itzuliko da\nPablo Milanes Kubako Troba Berriaren ordezkari bikainak Bilbon joko du bere Esencia biraren barruan. Kantautoreak kontzertua eskainiko du ekainaren 23an, larunbatean, 20:00etan, Euskalduna Jauregiko Auditorioan.\nDEIA - Lunes, 11 de Junio de 2018 - Actualizado a las 10:59h.\nBILBO. Bizkaiko hiriburuan azken kontzertua eskaini eta zortzi urte geroago, Pablo Milanes esentzian itzuliko da Bilbora, Saguburu Producciones ekoiztetxearen eskutik, eta errepikaezina izango den kontzertua eskainiko du, benetako ereserki bilakatu diren abesti klasikoz osatutako errepertoria jasoko baitu, Yolanda, El breve espacio en que no estás edo Yo no te pido, besteak beste. Bere abestiak eta musika eta mundua ulertzeko moduarekin duen konpromisoa dela eta, ezinbesteko artista bilakatu den abeslari, konposatzaile eta poetaz gozatzeko aukera paregabea izango da.\nPablo Milanes hirukote gisa igoko da Euskalduna Jauregiko areto nagusira, Maylin Gonzalez Adamak (txeloa eta teklatuak) eta Ivonne Tellezek (pianoa) lagunduta. Ahotsa gitarrarekin lagunduta, kantautore kubatarrak bere errepertorioko abesti antologikoak eskainiko dizkie ikus-entzuleei, De qué callada manera, Para vivir edo El tiempo pasa, eta abesti berriak ere hurbilduko dizkigu, Vestida de mar edo Días de Luz, besteak beste, duela denbora gutxi konposatu dituen eta bere musika sorkuntzan behin eta berriro agertzen den gaietako bati buruzko gogoeta egiten duten abestiak: denboraren iraganaren ezinbestekotasuna.\nPablo Milanesen ibilbide luze eta arrakastatsuan bakarkako 40 disko baino gehiago eta taldekako diskoetan partaidetza zabala jasotzen dira. Kubako Troba Berriaren sortzaileetako bat, musikaren mundua irauli zuen, mugak gainditu dituzten eta gaztelaniazko musika unibertsoan ezinbesteko bilakatu duten melodiak eta letrak idatziz. Kantautore kubatarra hainbat lanetan dago murgilduta gaur egun: Kubako Troba Zaharraren abesti handiak berreskuratuko dituen diskoa, Jose Maria Vitier piano maisuarekin, jazz amerikarraren estandarrez osatutako diskoa, Kubako musikari gazteekin, bere abestien artetik azpimarragarriak jasotzen dituen saltsa diskoa, Dagoberto González Jr.-ek ekoiztuta, eta abesti berriez osatutako diskoa.\nBere diskografia zabala, 1973an hasi zen, Haydee Santamaria Iraultzako heroiaren eta Casa de las Américas izenekoaren zuzendaria zenaren laguntzarekin grabatutako Versos Sencillos lehenengo diskoarekin. Gero, beste askoren artean, Chico Buarqueren, Mercedes Sosaren edo Luis Eduardo Auteren lankidetza duen eta 1985ean argitaratu zen Querido Pablo, etorri zen. Hiru urte geroago, Pablo Milanesek musika egitasmo handiari ekin zion, 1988an 22 kontzertu eskainiz Kuba alderik aldera hartu zuen Amo esta isla bira. Ondoren egin dituen lanen artean, Víctor Manuelekin batera grabatu zituen bi diskoak, Mucho más que dos (1994) eta En blanco y negro (1995), eta Despertar (1997) aipa daitezke, eta baita 2006an Kantautore Hoberenaren Grammy Latino Saria irabazi zuen Como un campo de maíz, eta Andy Montañezekin izan zuen lankidetzaren ondorioz Disko Tropikal Tradizional Hoberenaren Latino Saria irabazi zuen AM/PM, Líneas Paralelas diskoa ere, beste askoren artean. Horrez gain, artistak beste hainbat sari ere lortu ditu, 2015ean, bere ibilbide artistikoa dela eta eman zitzaion Bikaintasunaren Grammy Latino Saria, eta La Mar de Músicas Jaialdiko Sari Berezia, 2017an lortutakoa. Bere azken diskoa Renacimiento da, eta 2013an kaleratu zen.\nProtesta abestiaren ordezkari handia, maitasuna eta konpromiso politikoa eta soziala dira bere lanen ardatz nagusietako bi. Pablo Milanes datorren ekainaren 23an, larunbatean, egongo da Bilbon, San Joan gauean, bere abesti maitagarrien bitartez gau berezi horren izpiritu magikoan are gehiago murgiltzen lagunduz.\nKontzertu bikain horretarako sarrerak salgai daude jada, 38 eurotik 62 eurora bitartean. Euskalduna Jauregiko txarteldegietan, www.euskalduna.eus webgunean eta zerbitzu anitzeko Kutxabank kutxazainetan eskura daitezke. Bilbon izan dituen azken emanaldietan Pablo Milanesek sarrera guztiak agortu dituela kontuan izanda, kontzertura joan nahi dutenek ez lukete gehiegi itxaron beharko “ez dago sarrerarik” kartela aurkitu nahi ez badute. Musikari paregabearen jarraitzaile beteranoek eta gazteek ezin diote bere zuzeneko emanaldietan dena eskaintzen duen artistaz berriro gozatzeko aukerari ihes egiten utzi. Artistak berak adierazten duen eta emanaldi bakoitzean erakusten duen bezala, bere kontzertuak lanaren gorengo unea dira, eta agertokia, adierazpenerako leku nagusia.


164. zk., 2012ko abuztuaren 23a, osteguna\nN.º 164, jueves 23 de agosto de 2012\nPDF (200 KB - 7 orri.)\nPDF (222 KB - 7 Pág.)\nAzken urteetan, administrazio publikoak modernizazio-prozesu batean murgildu dira; horren baitan, erabateko kultura-aldaketa egin da, gobernu irekiaren printzipioak oinarri hartuta, hots: gardentasuna, irekitasuna eta lankidetza. Egungo egoera ekonomikoan, printzipio horiek are beharrezkoagoak bihurtu dira, erakunde publikoen osasun demokratikoa hobetzeaz gain, administrazioaren eraginkortasun-maila areagotzen laguntzen baitute.\nEn los últimos años las Administraciones Públicas se han visto inmersas en un proceso de modernización, en el que se incluye un radical cambio cultural basado en los principios de gobierno abierto: transparencia, apertura y colaboración. Con la actual situación económica estos principios se hacen, si cabe, más imprescindibles, al aportar, no sólo mejoras en la salud democrática de las instituciones públicas, sino que ayudan a aumentar el grado de eficiencia en la operativa administrativa.\nBesteak beste, administrazio publikoen aplikazio informatikoak irekitzearen eremuan ezarri dira gobernu irekiaren printzipioak, beste batzuen eskura jartzeko administrazio publikoek beren kabuz edo beste batzuen bitartez garatzen dituzten aplikazio informatikoak.\nUno de los ámbitos en los que han sido utilizados los principios del gobierno abierto se refiere a la apertura de las aplicaciones informáticas propiedad de las Administraciones Públicas, en el sentido de poner a disposición de otros las aplicaciones informáticas desarrolladas, por sí o por medio de terceros, por las Administraciones Públicas.\nHorrekin lortzen den berrerabilpenak iturburu-kodearen garapen-, mantentze- eta bilakaera-kostuetan nabarmen aurreztea ahalbidetzen du. Baina, batez ere, ezagupenean eta berrikuntzan oinarritutako ekonomiaren garapena sustatzen du eta informazioaren eta komunikazioaren teknologien enpresa-ekosistema garatzen laguntzen du; izan ere, horren lehiakortasuna hobetzen da zerbitzu publikoak hobetzeko helburu bakarra lortzera bideratutako sektore pribatuaren eta sektore publikoaren arteko lankidetzaren bidez (kontuan hartu behar da zerbitzu publikoen kalitatea informazioaren teknologien erabilera masiboan oinarritzen dela kasu gehienetan).\nLa reutilización que con ello se logra permite una claro ahorro de costes en el desarrollo, mantenimiento y evolución del código fuente. Pero principalmente, fomenta el desarrollo de una economía basada en el conocimiento y la innovación, y coadyuva al desarrollo de un ecosistema empresarial de las Tecnologías de la Información y de las Comunicaciones, al mejorar la competitividad del mismo a través del fomento de la cooperación entre el sector privado y el sector público con el único objeto de mejorar los servicios públicos, cuya calidad se basa, en la mayoría de los casos, en el uso masivo de las tecnologías de la información.\nAplikazio informatikoak irekitzea eta berrerabiltzea Europar Batasunaren agendan sartu da, partekatzea, berrerabiltzea eta lankidetzan aritzea nozioa oinarri hartuta. Espainian, administrazio elektronikoaren garapen-esparruan erabili da nozio hori. Hala, Herritarrek zerbitzu publikoetan sarbide elektronikoa izateari buruzko ekainaren 22ko 11/2007 Legeko 45. artikuluak xedatzen du administrazio publikoek beste edozein administrazioren eskura jar ditzaketela aplikazio informatiko hauek, hitzarmena egin beharrik gabe eta ordainik hartu gabe: jabetza intelektualerako eskubideen titulartzat haiek dituztenak. Bestalde, 46. artikuluak xedatzen du administrazio publikoek direktorioak izan behar dituztela, nahi duenak aplikazioak nahi duenean berrerabiltzeko, Administrazio elektronikoaren esparruan elkarreragingarritasunerako Espainiako eskema arautzen duen urtarrilaren 8ko 4/2010 Errege Dekretuarekin bat.\nLa apertura y reutilización de las aplicaciones informáticas se ha incluido en la agenda de la Unión Europea en relación con la noción de compartir, reutilizar y colaborar. Y en España, se ha utilizado esta noción en el marco del desarrollo de la administración electrónica. Así, la Ley 11/2007, de 22 de junio, de acceso electrónico de los ciudadanos a los servicios públicos contempla en su artículo 45 que las Administraciones Públicas podrán poner a disposición de cualquier administración sin contraprestación y sin necesidad de convenio aquellas aplicaciones informáticas de las cuales ostenten los derechos de propiedad intelectual. Asimismo, en su artículo 46 establece que las Administraciones Públicas mantendrán directorios para la libre reutilización de aplicaciones de acuerdo con lo que establezca el Real Decreto 4/2010, de 8 de enero, por el que se regula el Esquema Nacional de Interoperabilidad en el ámbito de la Administración Electrónica.\nElkarreragingarritasunerako Espainiako eskemaren xedea da beharrezko baldintzak sortzea administrazio publikoek erabiltzen dituzten sistemen eta aplikazioen elkarreragingarritasun teknikoa, semantikoa eta antolakuntzakoa bermatzeko; horiei esker, zerbitzu publikoetarako sarbide elektronikoen bidez gauzatuko dituzte eskubideak eta beteko dituzte obligazioak, eta horrez gain, onuragarria izango da eraginkortasunari eta efizientziari dagokienez.\nEl Esquema Nacional de Interoperabilidad, tiene como finalidad la creación de las condiciones necesarias para garantizar el adecuado nivel de interoperabilidad técnica, semántica y organizativa de los sistemas y aplicaciones empleados por las Administraciones Públicas, que permitan el ejercicio de derechos y el cumplimiento de deberes a través del acceso electrónico a los servicios públicos, a la vez que redunda en beneficio de la eficacia y la eficiencia.\n4/2010 Errege Dekretuak, 16. artikuluan, aplikazio informatiko berrerabilgarriei eta iturburu-kode irekia edo iturburu irekiak dituztenei aplika dakizkiekeen lizentziamendu-baldintzak xedatzen ditu. 17. artikuluan ere, beste zenbait baldintza garatzen ditu. Batetik, aplikazio informatikoen direktorioak beste administrazio publikoetako tresna baliokideekin lotuko dira, modu librean berrerabili ahal izateko. Bestetik, aintzat hartu beharko dira zer konponbide izan daitezkeen, sistema edo zerbitzu berrien premiak eta jada ezarrita dauden sistemen hobekuntzak eta eguneratzeak guztiz edo partzialki betetzeko edo egiteko. Azkenik, aplikazio informatikoen iturburu-kodea aipatutako direktorioetan argitaratu beharko da, eraginkortasun eta efizientzia hobea lortze aldera, partekatze-, berrerabiltze- eta lankidetza-jarduerak bultzatzeko.\nEl citado Real Decreto 4/2010 establece, en su artículo 16, las condiciones de licenciamiento aplicables a las aplicaciones informáticas reutilizables y que se declaren como de código fuente abierto o de fuentes abiertas. Por otra parte, en su artículo 17, desarrolla ciertas condiciones aplicables tanto a los directorios de aplicaciones informáticas para su libre reutilización en cuanto a su enlace con instrumentos equivalentes de otras Administraciones Públicas, como al deber de tener en cuenta las soluciones disponibles en los mismos que puedan satisfacer total o parcialmente las necesidades de nuevos sistemas o servicios, la mejora y actualización de los ya implantados, así como en cuanto a la publicación del código fuente de las aplicaciones informáticas en los citados directorios con el fin de favorecer las actuaciones de compartir, reutilizar y colaborar en beneficio de una mejor eficacia y eficiencia.\nIldo beretik doa Justizia Administrazioan informazio- eta komunikazio-teknologien erabilera arautzen duen uztailaren 5eko 18/2011 Legea ere; hain zuzen, legearen 55. artikuluak xedatzen du justizia-administrazioek beste edozein erakunde judizialen edo administrazio publikoren eskura jar ditzaketela aplikazio informatiko hauek, hitzarmena egin beharrik gabe eta ordainik hartu gabe: jabetza intelektualerako eskubideen titulartzat hura dutenak. Horrez gain, aplikazio informatiko horiek iturburu irekikotzat izendatu ahal izango dira, 4/2010 Errege Dekretuaren 16. artikuluan definitutakoaren antzera, izendapen horren ondorioz Justizia Administrazioaren funtzionamenduan gardentasun handiagoa lortzen bada. Halaber, 55. artikuluan xedatzen denez, Justizia Administraziorako konponbideak garatzeko bidean, egungo sistemak, zerbitzuak, azpiegiturak eta aplikazio informatikoak berrerabiltzea sustatuko da, betiere elkarreragingarritasun- eta segurtasun-baldintza teknologikoek horretarako aukera ematen badute. Bestalde, 56. artikuluak xedatzen duenez, justizia-administrazioek aplikazio informatikoen direktorioak eguneratuta izango dituzte modu librean berrerabiltzeko, 4/2010 Errege Dekretuaren 17. artikuluak xedatzen duen antzera.\nEl mismo camino es el seguido por la Ley 18/2011, de 5 de julio, reguladora del uso de las tecnologías de la información y la comunicación en la Administración de Justicia que contempla, en su artículo 55, que las Administraciones de Justicia podrán poner a disposición de cualquier institución judicial o cualquier Administración Pública sin contraprestación y sin necesidad de convenio aquellas aplicaciones informáticas de las cuales ostenten los derechos de propiedad intelectual. Así como que las citadas aplicaciones informáticas podrán ser declaradas como de fuentes abiertas, de forma similar a como se define en el citado artículo 16 del Real Decreto 4/2010, cuando de ello se derive una mayor transparencia en el funcionamiento de la Administración de Justicia. Añadiendo también que en el desarrollo de las soluciones para la Administración de Justicia se fomentará la reutilización de los sistemas, servicios, infraestructuras y aplicaciones informáticas existentes, siempre que los requisitos tecnológicos de interoperabilidad y seguridad así lo permitan. Asimismo, en su artículo 56 también establece que las Administraciones de Justicia mantendrán directorios actualizados de aplicaciones informáticas para su libre reutilización, de forma similar a como lo hace el citado artículo 17 del Real Decreto 4/2010.\nDekretu honen bidez, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoak modernizazio-prozesu horretan sakonduko du, eta irekitasunaren printzipio nagusia ezarriko du, bai administrazio elektronikoaren esparruan bai administrazio horren jabetzako edozein aplikazio informatikoren esparruan. Halaber, euskal administrazioak areagotu egingo du baliabide publikoak modu arrazionalean erabiltzeko hartutako erabakia, jada erabilgarri dagoena baliatzera behartuko baitu bere burua, helburu hauek lortzeko: kostuak murriztea eta baliabide horiek kudeaketa publikoari benetako balio erantsia ematen dioten prozesuetan erabili ahal izatea.\nCon este Decreto la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi, ahonda en este proceso de modernización, estableciendo el principio general de apertura, no sólo en el marco de la administración electrónica, sino de cualquier aplicación informática propiedad de esta. Y profundiza en su determinación por el uso racional de los recursos públicos al obligarse a reutilizar lo ya existente, con el objetivo de reducir los costes asociados y de que dichos recursos puedan utilizarse en procesos que aporten verdadero valor añadido a la gestión pública.\nHala, dekretu honek Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoko aplikazio informatikoak irekitzeko edo jendearen eskura jartzeko nahiz berrerabiltzeko baldintzak zehazten ditu; aplikazio horiek iturburu irekiko aplikazio informatikotzat hartuko dira. Zehazki, jarraibide komunak ezarri dira aplikazio informatikoen edozein iturburu-kode eskuratzeko, garatzeko, mantentzeko, konfiguratzeko eta aldatzeko nahiz horiek irekitzeko aplika daitezkeen erabilera-baldintzetan.\nAsí, el Decreto determina las condiciones aplicables a la apertura o puesta a disposición pública y la reutilización de las aplicaciones informáticas de la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi, que serán consideradas como aplicaciones informáticas de fuentes abiertas. En particular, se establecen pautas comunes sobre los términos y condiciones de uso aplicables tanto en la adquisición, desarrollo, mantenimiento, configuración y evolución de cualquier código fuente de las aplicaciones informáticas, como para su apertura.\nDekretu honetan zehaztu diren jarraibide guztiak Eusko Jaurlaritzak ezarri ohi dituen beste neurri batzuen osagarriak dira, helburu hauek lortzeko: batetik, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoko partaideek aplikazio informatikoak eskuratzeko edo horien garapena, mantentze-zerbitzua eta bilakaera kontratatzeko erabiltzen dituzten baliabideen eraginkortasuna handitzea, eta bestetik, aplikazio informatikoen kalitatea eta aplikazio horien prestazioen eraginkortasuna bermatzen duten jarduera egokiak sustatzea, bai produktuen artean, bai aplikazio informatikoak garatzen eta merkaturatzen jarduten duten sektoreko enpresen artean.\nTodas las pautas establecidas en este Decreto son medidas complementarias a otras que habitualmente establece el Gobierno Vasco para incrementar tanto la eficiencia de los recursos que los integrantes de la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi destinan a la adquisición o a la contratación del desarrollo, mantenimiento y evolución de aplicaciones informáticas, como para fomentar las buenas prácticas que garanticen el aseguramiento de su calidad y la eficiencia de sus prestaciones, tanto entre productos como entre los procesos de las empresas del sector que se dedican al desarrollo y la comercialización de aplicaciones informáticas.\nOndorioz, Justizia eta Herri Administrazioko sailburuaren proposamenez, eta Jaurlaritzaren Kontseiluak 2012ko uztailaren 24an egindako bilkuran aztertu eta onartu ondoren, honako hau\nEn su virtud, a propuesta de la Consejera de Justicia y Administración Pública, y previa deliberación y aprobación del Consejo de Gobierno en su sesión celebrada el 24 de julio de 2012,\n1.– Dekretu honen helburua da bere aplikazio-eremuan sartuta dauden erakundeetako edozeinen aplikazio informatiko guztiak irekitzeko edo jendearen eskura jartzeko baldintzak ezartzea, berrerabili ahal izateko.\n1.– El presente Decreto tiene por objeto establecer las condiciones de apertura o puesta a disposición pública, para su reutilización, de todas las aplicaciones informáticas propiedad de cualquiera de las entidades incluidas en su ámbito de aplicación.\n2.– Era berean, dekretu honen helburua da aplikazio informatikoen bizitza-zikloan zehar aplikazio horiek eskuratu, garatu edo mantendu ahal izateko zein baldintza bete behar diren ezartzea aplikazio horien berrerabilpena baimentzen duten erakundeek. Aipatutako jarduerak norberaren bitartekoekin nahiz kontratazio bidez gauzatzen dituztenek bete beharko dituzte baldintza horiek.\n2.– Asimismo, es objeto de este Decreto el establecimiento de las condiciones previas a la adquisición, desarrollo o mantenimiento a lo largo de todo el ciclo de vida de las aplicaciones informáticas por las referidas entidades, que permitan la reutilización de las citadas aplicaciones informáticas, tanto si estas actividades se llevan a cabo por medios propios o por la contratación correspondiente.\n3.– Dekretuaren aplikazio-eremuan sartuta dagoen erakundeetako edozeinek aplikazio informatiko baten iturburu-kodearen zati bat gutxienez eskuratu edo garatu badu –bere bizitza-zikloan zehar izandako aldaketek eragindakoak barne–, aplikazio hori dekretu honen eraginpean geratuko da.\n3.– Las aplicaciones informáticas afectadas son aquellas en las que al menos una parte de su código fuente haya sido adquirida o desarrollada, incluyendo la resultante de las modificaciones que pudieran producirse a lo largo de todo su ciclo de vida, por cualquiera de las entidades incluidas en el ámbito de aplicación del Decreto.\n4.– Aipatutako erakundeetako edozeinek aipatutako aplikazio informatikoen zein zatiren jabetza intelektualaren eskubideak dituen, zati horiek geratuko dira dekretu honek ezarritakoaren eraginpean.\n4.– Sólo se hallarán afectadas por lo dispuesto en el presente Decreto aquellas partes de las citadas aplicaciones informáticas cuyos derechos de propiedad intelectual sean ostentados por cualquiera de las citadas entidades.\nDekretu hau Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrari, erakunde autonomoei eta administrazio instituzionala osatzen duten zuzenbide pribatuko ente publikoei aplikatuko zaie.\nEl presente Decreto será de aplicación a la Administración General de la Comunidad Autónoma de Euskadi, a los Organismos Autónomos y Entes Públicos de Derecho Privado integrantes de su Administración Institucional.\nDekretu honen aplikazio-eremuan sartutako erakundeek honako printzipio orokor hauek bete behar dituzte:\nLas entidades incluidas en el ámbito de aplicación de este Decreto se ajustarán a los siguientes principios generales:\n1.– Erantzukizun-printzipioa, derrigorrean erabili beharko baitituzte dagoeneko garatuta dauden aplikazioak, estali nahi diren premiak bete ditzaketen neurrian.\n1.– Principio de Responsabilidad, al obligarse a la reutilización de las aplicaciones informáticas ya desarrolladas, en la medida en que estas puedan satisfacer los requisitos que se pretenden cubrir.\n2.– Berrikuntza irekiaren printzipioa, barne-ezagutza eta kanpo-ezagutza bateratzen baititu zerbitzu publikoen etengabeko hobekuntza eragiten duten proiektu teknologikoak garatzeko.\n2.– Principio de Innovación Abierta, al combinar el conocimiento interno con el conocimiento externo con el objeto de desarrollar proyectos tecnológicos que permitan una mejora continua en los servicios públicos.\n3.– Administrazio publikoen arteko lankidetza-printzipioa; lankidetza horri esker, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoak gainerako administrazio publikoen eskura jarriko ditu garatu ditzakeen aplikazio informatikoak, modu librean, publikoki eta doan.\n3.– Principio de Cooperación entre las Administraciones Públicas, de forma que la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi pondrá a disposición de forma libre, pública y gratuita al resto de la Administraciones Públicas las aplicaciones informáticas que pudiera desarrollar.\n4.– Sektore publikoaren eta pribatuaren arteko lankidetza eraginkorraren printzipioa; horrela, Dekretuarekin lotutako sektore ekonomikoaren garapena bultzatuko da, ezagutza partekatua oinarri hartuta.\n4.– Principio de Colaboración Eficiente entre el sector público y el privado en aras al desarrollo del sector económico vinculado con el Decreto, basado en el conocimiento compartido.\n5.– Neutraltasun teknologikoaren printzipioa eta informazio-teknologien eta komunikazioen aurrerapenera moldatzeko gaitasunaren printzipioa. Horrela, 2. artikuluan deskribatutako erakundeek bermatuta izango dute alternatiba teknologikoak aukeratzeko askatasuna, bai eta aurrerapen teknologikoak merkatu librean garatzeko eta ezartzeko askatasuna ere. Ondorio horietarako, aipatutako erakundeek estandar irekiak soilik erabiliko dituzte.\n5.– Principio de Neutralidad Tecnológica y de Adaptabilidad al Progreso de las Tecnologías de la Información y de las Comunicaciones garantizando la independencia en la elección de las alternativas tecnológicas por las entidades descritas en el artículo 2, así como la libertad de desarrollar e implantar los avances tecnológicos en un ámbito de libre mercado. A estos efectos las citadas entidades utilizarán exclusivamente estándares abiertos.\n6.– Gardentasun-printzipioa; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren jabetzako aplikazio informatikoen iturburu-kodeak irekiko dituzte, bai eta aplikazio horiek eraikitzeko jarraitu den plangintza eta horien deskribapen osoa zabaldu ere.\n6.– Principio de Transparencia, al abrir los códigos fuentes de las aplicaciones informáticas propiedad de la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi, así como la planificación en la construcción de las mismas y su descripción completa.\n4. artikulua.– Iturburu Irekiko Aplikazio Informatikoen Direktorioa.\nArtículo 4.– Directorio de Aplicaciones Informáticas de Fuentes Abiertas.\n1.– Aplikazio informatikoen berrerabilpena bultzatzeko, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren Iturburu Irekiko Aplikazio Informatikoen Direktorioa sortu da; direktorioaren erabilera librea, publikoa eta doakoa izango da Internet bidez. Direktorio hori Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoak Interneten duen agerpenaz arduratzen den organo eskumendunak kudatuko du.\n1.– A fin de facilitar la reutilización de las aplicaciones informáticas, se crea el Directorio de Aplicaciones Informáticas de Fuentes Abiertas de la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi, que será de acceso libre, público y gratuito a través de internet. Dicho directorio será gestionado por la dirección competente en materia de presencia de la Administración Pública de la Comunidad de Euskadi en Internet.\n2.– Direktorio hau Estatuko Administrazio Orokorraren Teknologia Transferitzeko Zentroak duen aplikazio informatikoen direktorioarekin lotuko da, modu librean berrerabiltzeko, bai eta antzeko helburua duen beste edozein direktoriorekin ere, Interneten zer agerpen duen jakin eta gero.\n2.– Este Directorio se enlazará con el Directorio de aplicaciones informáticas para su libre reutilización, que mantiene el Centro de Transferencia de Tecnología de la Administración General del Estado y con cualquier otro Directorio de propósito similar una vez que se tenga conocimiento de su existencia en Internet.\n5. artikulua.– Aplikazio informatikoak berrerabiltzeko aukera ematen duten baldintzak.\nArtículo 5.– Condiciones que posibilitan la Reutilización de las Aplicaciones Informáticas.\n1.– Dekretu honen aplikazio-eremuan sartzen diren erakundeek, aplikazio informatiko bat haren bizitza osorako eskuratu, garatu edo mantendu aurretik, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren Iturburu Irekiko Aplikazio Informatikoen Direktorioa kontsultatuko dute, bai jarduera horiek norberaren bitartekoekin egiten direnean, bai kontratazio bidez gauzatzen direnean. Kontsultaren xedea da, berrerabili ahal izateko, eskura zer konponbide dauden aurkitzea, sistema edo zerbitzu berrien premiak eta jada ezarrita dauden sistemen hobekuntzak edo eguneratzeak guztiz edo partzialki betetzeko edo egiteko balio dutenak, betiere elkarreragingarritasun- eta segurtasun-baldintza teknologikoek horretarako aukera ematen badute.\n1.– Las entidades incluidas en el ámbito de aplicación de este Decreto consultarán el Directorio de Aplicaciones Informáticas de Fuentes Abiertas de la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi con carácter previo a la adquisición, al desarrollo o al mantenimiento a lo largo de todo el ciclo de vida de una aplicación informática, tanto si se realiza con medios propios o por la contratación de los servicios correspondientes. La finalidad de la consulta es hallar soluciones disponibles para su reutilización, que puedan satisfacer total o parcialmente las necesidades, mejoras o actualizaciones que se pretenden cubrir, y siempre que los requisitos tecnológicos de interoperabilidad y seguridad así lo permitan.\n2.– Guztiz edo partzialki berrerabiltzeko aukerarik ez badago, egoera hori azaltzen duen memoria bat argitaratu beharko da Iturburu Irekiko Aplikazio Informatikoen Direktorioan; bertan, aplikazio informatiko baten iturburu-kodea garatzeko edo mantentzeko premia arrazoituko da, bai jarduera horiek norberaren bitartekoekin egiten direnean bai kontratazio bidez gauzatzen direnean. Memoria horretan, halaber, informazio hau azaltzen duten eranskinak sartuko dira:\n2.– En caso de no existir una solución disponible para su reutilización total o parcial, se deberá publicar en el Directorio de Aplicaciones Informáticas de Fuentes Abiertas, una memoria explicativa de esta circunstancia, en la que se motivará la necesidad de proceder al desarrollo o al mantenimiento del código fuente de una aplicación informática, tanto si se realiza con medios propios o por la contratación de los servicios correspondientes. Esta memoria incluirá además los correspondientes anexos con la siguiente información:\na) Aplikazio informatiko berriaren deskribapen praktikoa.\na) Una descripción funcional de la nueva aplicación informática.\nb) Sortuko den iturburu-kodearen egitura edo arkitektura modularraren deskribapena. Sortutako aplikazio informatiko berria beste aplikazio baten parte bada, azken horren arkitektura modularra ere azalduko da.\nb) Una descripción de la composición o arquitectura modular del código fuente resultante. En caso de que la nueva aplicación informática formara parte de otra, se incluirá además la arquitectura modular de ésta última.\nc) Aplikazioaren berrerabilera errazteko hartutako neurrien deskribapena; besteak beste, garapen edo mantentze-zerbitzu horren ondorioz eragindako moduluen edo osagaien emaitza partzial edo mugarri bakoitza jendearen esku zer datatan jartzea aurreikusten den azaltzeko plangintza zehaztuko da. Hain zuzen ere, sei hilabetetik beherako kadentzia izango da. Horrez gain, planifikatutako mugarri bakoitzaren ezaugarri funtzionalak, arkitektonikoak eta teknologikoak deskribatuko dira, bai eta bakoitzaren balioespen ekonomikoa ere.\nc) Una descripción de las medidas tomadas para facilitar su reutilización, entre las que constará la planificación detallada de las fechas en las que se prevé poner a disposición cada uno de los resultados parciales o hitos de los módulos o componentes afectados por dicho desarrollo o mantenimiento, cuya cadencia ha de ser inferior a seis meses. También se incluirá la descripción de las características funcionales, arquitectónicas y tecnológicas de cada uno de los hitos planificados, así como la valoración económica asociada a cada uno de ellos.\nd) Hala dagokionean, kontratazio horrek hirugarrenen jabetzakoak diren produktuekiko mendekotasunen bat izatea azaltzen duten arrazoiak. Horrelakoetan, produktu horien guztien erreferentzia, egokitzapena eta abiapuntua zehaztuko dira, bai eta osagai bakoitzari eta dokumentazioari dagozkien lizentziak ere. Halaber, kontratazioaren zenbateko guztian zer eragin duen adieraziko da; horrez gain, mendekotasun horiek aldi baterako edo betiko diren eta mendekotasun hori baliogabetzea aurreikusi den zehaztuko da. Azken kasu horretan, noiz baliogabetzea aurreikusten den eta mendekotasun bakoitzaren baliogabetzeak, guztira, zer kostu duen adieraziko da.\nd) En su caso, las razones por las que dicha contratación conlleva alguna dependencia de productos propiedad de terceros. En este caso, se detallará la referencia de todos ellos, su versionado y origen, así como las licencias aplicables a cada uno de sus componentes y a su documentación asociada. Así como la influencia que comporta en el coste total de su contratación, haciéndose constar si tales dependencias son de carácter temporal o permanente y si está prevista su eliminación. Caso, este último, en el que se indicará la fecha prevista y el coste total asociado a esta tarea para cada una de las citadas dependencias.\nAplikazio informatiko baten iturburu-kodearen garapena edo mantentze-lana dagozkion zerbitzuak kontratatuz egiten bada, eta kontratazio-prozesuaren ondorioz, hirugarrenen jabetzakoak diren produktuen ahalmena, edukia, plangintza edo mendekotasunak aldatzen badira, atal honetan deskribatutako informazioa behar bezala eguneratu beharko da, kontratazio hori gauzatu aurretik. Gainera, aldaketa horiek arrazoitzen dituen memoria bat erantsi beharko da.\nEn caso de que el citado desarrollo o mantenimiento del código fuente de una aplicación informática se realice por medio de la contratación de los servicios correspondientes y, si como resultado del proceso de su contratación, se viera modificado el alcance, contenido, planificación o las mencionadas dependencias de productos propiedad de terceros, la información descrita en este apartado deberá actualizarse convenientemente antes de que comience la ejecución de la citada contratación. Añadiéndose además una breve memoria que justifique dichos cambios.\n3.– Dekretu honen aplikazio-eremuan sartutako erakundeek uste badute behar beste arrazoiak daudela, segurtasunarekin edo aplikazio informatikoaren osagairen bat sektore publikoaren eta pribatuaren arteko lankidetza-iturri izan den edo izan daitekeen ustearekin lotura dutenak, murrizteko erabakia arrazoitzeko memoria labur bat idatzi beharko dute Iturburu Irekiko Aplikazio Informatikoen Direktorioan, ez besterik. Memoria horretan, murrizketa horren arrazoiak azaltzeaz gain, aplikazio informatiko horrekin lortu nahi den funtzionaltasunaren deskribapen labur bat eta artikulu honetako 2.d) atalean azaldutako informazio guztiari buruzko eranskinak gehituko dira. Artikulu honetako 2.b) eta 2.c) ataletan jasotako informazioari dagokionez, murrizketa eragin duen kausarekin talka egiten ez duen informazioa soilik argitaratuko da. Murrizketa hori aldi baterako izango da, eta edozein unetan berrikusi ahal izango da. Beraz, 2. artikuluan aipatutako erakunderen batek murrizketa horiek baliogabetzea erabakitzen badu, informazioa eguneratuko du artikulu honen edukiaren arabera.\n3.– Cuando las entidades incluidas en el ámbito de aplicación de este Decreto, entiendan que existen causas, suficientemente motivadas y relacionadas con la seguridad o con que el hecho de que alguno de los componentes de una aplicación informática haya pasado o pueda pasar a formar parte de una colaboración entre el sector público y el privado, sólo deberá publicar en el Directorio de Aplicaciones Informáticas de Fuentes Abiertas una memoria sucinta. Esta memoria contendrá, además de las razones para aplicar esta restricción, los anexos correspondientes a una breve descripción de la funcionalidad que se pretenda conseguir con la referida aplicación informática y a toda la información incluida en el apartado 2.d) de este mismo artículo. En cuanto a la información recogida en los apartados 2.b) y 2.c) de este artículo, únicamente se publicará aquella que no entre en conflicto con la causa que originó la restricción. Esta restricción tienen carácter temporal y podrá ser revisada en cualquier momento. De este modo, si una de las entidades enumeradas en el artículo 2 decide levantar las referidas restricciones procederá a la actualización de la información conforme a lo contenido en este artículo.\n6. artikulua.– Aplikazio informatiko baten jabetza intelektualaren eskubideak eskuratzea.\nArtículo 6.– Adquisición de los derechos de propiedad intelectual de una Aplicación Informática.\n1.– Dekretu honen xedea da aplikazio informatikoak irekitzeko edo jendearen esku jartzeko baldintzak ezartzea, gero berrerabili ahal izateko; beraz, irekitze-prozesu hori bermatzeko, bertan argitaratzen diren kontratu-pleguetan edo -klausuletan erakunde kontratatzaileak kontratuaren xede diren aplikazio informatikoen jabetza intelektualaren eskubideak eskuratzea jasoko da.\n1.– A fin de garantizar el proceso de apertura o puesta a disposición pública y el de reutilización de las aplicaciones informáticas objeto del presente Decreto, los pliegos o cláusulas contractuales que se publiquen contemplarán la adquisición por el ente contratante de los derechos de propiedad intelectual de las aplicaciones informáticas objeto del contrato.\n2.– Ondorio horietarako, informazio- eta telekomunikazio-sistemetan eskumena duen zuzendaritzak kontratazio horietan sartu beharreko klausula-eredua egingo du. Eredu hori modu orokorrean aplikatuko da, Jaurlaritzaren Kontseiluak onartu, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Kontratazioko Aholku Batzordeak aurretiko txostena egin eta Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu ondoren.\n2.– A tales efectos, la Dirección competente en materia de sistemas de información y de telecomunicaciones elaborará la cláusula-tipo a incluir en tales contrataciones, la cual será de general aplicación tras su aprobación por el Consejo de Gobierno y previo informe de la Junta Asesora de la Contratación Administrativa de la Comunidad Autónoma de Euskadi, y su posterior publicación en el Boletín Oficial del País Vasco.\n7. artikulua.– Aplikazio informatikoak irekitzea.\nArtículo 7.– Apertura de las Aplicaciones Informáticas.\n1.– 2. artikuluan deskribatutako erakundeek jendearen eskura jarriko dituzte 4. artikuluan deskribatutako direktorioan aplikazio informatiko bakoitzaren iturburuak jasotzen dituzten dokumentuak, 5. artikuluko 2.c) atalean aipatutako plangintzaren arabera, dagozkien mugarrietan haiek eskuratu ahala. Horretarako, mugarri bakoitzari buruzko dokumentuak argitaratuko dira, eta bertan, dagokion aplikazioaren iturburuen zati bat, bederen, sartzen bada, zer lizentzia behar dituzten adieraziko da, iturburuen dokumentazioarekin batera. Horrez gain, mugarri bat lortu ondoren, mugarri hori dagokion aplikazioaren ahalmena, edukia, plangintza edo hirugarrenen jabetzakoak diren produktuekiko mendekotasunak, aurrez argitaratu direnak, aldatzen badira, 5. artikuluan aipatutako informazio hori guztia behar bezala eguneratu beharko da, eta aldaketa horiek arrazoitzen dituen memoria labur bat erantsi beharko da.\n1.– Las entidades descritas en el artículo 2 pondrán a disposición pública en el Directorio descrito en el artículo 4, los documentos que contengan las fuentes de cada aplicación informática a medida de que se vayan disponiendo de ellas en los correspondientes hitos, de acuerdo con la planificación mencionada en el apartado 2.c) del artículo 5. Para ello se publicará la documentación asociada a cada hito y, si éste incluye al menos una parte de las fuentes de la aplicación en cuestión, entonces se incluirá, junto a la documentación de éstas, la referencia a las licencias de las que dependan. Además, en caso de que una vez alcanzado un hito se hubiera variado el alcance, contenido, planificación o las mencionadas dependencias de productos propiedad de terceros con respecto a la publicada previamente acerca de la aplicación a la que pertenece dicho hito, entonces también deberá actualizarse convenientemente toda la información mencionada en el artículo 5 sobre ésta, añadiéndose una breve memoria que justifique dichos cambios.\n2.– Aplikazio informatikoen iturburuak irekitzerakoan edo jendearen eskura jartzerakoan, Direktorioan argitaratzen diren aplikazio informatikoak iturburu irekiko aplikaziotzat hartzen direla bermatzen duten lizentziak erabiliko dira. Lizentzia horiei esker, aplikazio informatikoekin hau egin daiteke:\n2.– A la hora de abrir o poner a disposición pública las fuentes de las aplicaciones informáticas, se utilizarán aquellas licencias que aseguren que las aplicaciones informáticas que se publiquen en el Directorio puedan considerarse como aplicaciones informáticas de fuentes abiertas. Estas licencias son aquellas que permiten que las aplicaciones Informáticas:\na) gauzatu, edozein helburu lortzeko.\na) puedan ejecutarse para cualquier propósito.\nb) horien iturburu-kodea zein den jakin.\nb) permitan conocer su código fuente.\nc) aldatu edo hobetu.\nc) puedan modificarse o mejorarse.\nd) edozein administrazio publikori, pertsona fisikori edo juridikori birbanatu, aldaketekin edo aldaketarik gabe, betiere lizentzia-hartzaileak jatorrizko aplikazio informatikoa edo horren aldaketaren bat oinarri hartuta sor dezakeen aplikazio informatikoak aipatu berri diren lau puntu horiek bete ahal izatea bermatzen badu.\nd) puedan redistribuirse a cualquier Administración Pública, persona física o jurídica con o sin cambios siempre que la aplicación informática que pudiera crear el licenciatario sobre la base de la aplicación informática original o de alguna de sus modificaciones mantenga estas mismas cuatro garantías.\n3.– Direktorioan argitaratutako iturburu irekiko aplikazio informatikoen nahiz aplikazio horiek prozesatuko dituzten datuen estandarrek eta formatuek urtarrilaren 8ko 4/2010 Errege Dekretuak, Administrazio elektronikoaren esparruan elkarreragingarritasunerako Espainiako eskema arautzen duenak, 11. artikuluan estandarrei buruz xedatutakoa bete beharko dute, edo bestela, dekretu hori ordezkatzen duen beste arau batek xedatutakoa. Hala, erabili beharreko aplikazio informatikoen eta datuen araberakoak izango dira, eta horrenbestez, formatu bakoitza zertarako definitu den, hari emango zaio lehentasuna. Beraz, ez dira inoiz erabiliko formatu pribatiboak edo itxiak, edota, estandar irekitzat argitaratu ez direnez, neutraltasun teknologikoa bermatzen ez dutenak.\n3.– Los estándares y formatos de las aplicaciones informáticas de fuentes abiertas publicadas en el mencionado Directorio, así como los de los datos que éstas procesan, atenderán exclusivamente a lo previsto sobre estándares en el artículo 11 del Real Decreto 4/2010, de 8 de enero, por el que se regula el Esquema Nacional de Interoperabilidad en el ámbito de la Administración Electrónica, o norma que lo sustituya, de manera que sean conformes a la naturaleza de las aplicaciones informáticas y datos a tratar, primando la finalidad para la cual fue definido cada formato y evitando siempre el uso de formatos privativos o cerrados, o que no hayan sido publicados como estándares abiertos y que, por tanto, no garanticen la neutralidad tecnológica.\n4.– Dekretu honen aplikazio-eremuan lizentzia-emailetzat sailkatutako erakundeek dekretu honen xede diren aplikazio informatikoak edozein administrazio publikoren edo edozein pertsona fisiko edo juridikoren eskura jarri ditzaten, hitzarmena egin beharrik gabe eta ordainik hartu gabe, honako obligazio hauek bete beharko dira lizentziamendu-baldintzetan:\n4.– A fin de que las entidades incluidas en el ámbito de aplicación de este Decreto, como licenciantes, puedan poner a disposición, sin contraprestación y sin necesidad de convenio, de cualquier Administración Pública o de cualquier persona física o jurídica, las aplicaciones informáticas objeto de este Decreto, se deberán cumplir las siguientes obligaciones en las condiciones de su licenciamiento:\na) lizentzien helburu bakarra aplikazio informatikoak eta horiei dagozkien dokumentuak ustiatzea eta berrerabiltzea izatea.\na) que el fin perseguido por las licencias sea, exclusivamente, el aprovechamiento y la reutilización de las aplicaciones informáticas y de su documentación asociada.\nb) lizentziek aukerarik ez ematea hirugarren bat aplikazio informatiko horretaz eta aplikazio horri dagozkion dokumentuez modu esklusiboan jabetzeko.\nb) que las licencias no puedan permitir que ningún tercero se apropie en exclusiva de la aplicación informática y de su documentación asociada.\nc) lizentzietan argi jasotzea lizentzia-emaileak ez duela erantzukizunik izango lizentzia-hartzaileak aplikazioa gaizki erabiliz gero.\nc) que las licencias contemplen la exención de responsabilidad del licenciante por el posible mal uso que de ella realice el licenciatario.\nd) lizentzia-emaileak ez izatea obligaziorik lizentzia-hartzaileari asistentzia teknikoa emateko edo lizentziaren xede den aplikazio informatikoaren nahiz haren dokumentuen mantentze-lanak egiteko.\nd) que el licenciante no tenga obligación de prestar al licenciatario asistencia técnica o mantenimiento de la aplicación informática ni de la documentación asociada, objeto de la licencia.\ne) lizentzia-emaileak lizentzia-hartzaileari kalte-ordainik eman beharrik ez izatea, aplikazio informatikoan edo hari dagozkion dokumentuetan akatsen bat izanez gero.\ne) que el licenciante no compense al licenciatario de ninguna manera en caso de errores en la aplicación informática o de su documentación asociada.\n8. artikulua.– Aplikazio informatikoak irekitzeari dagozkion murrizketak.\nArtículo 8.– Restricciones a la apertura de las Aplicaciones Informáticas.\n1.– 2. artikuluan aipatutako erakunderen batek uste badu behar besteko arrazoiak daudela, segurtasunarekin edo aplikazio informatikoaren osagairen bat sektore publikoaren eta pribatuaren arteko lankidetza-iturri izan den edo izan daitekeen ustearekin lotura dutenak, aurreko artikuluan aurreikusitako aplikazio informatikoaren iturburu-koderen bat ez argitaratzea erabaki dezake. Horrelakoetan, aplikatu diren murrizketak arrazoitzeko memoria argitaratu beharko da Iturburu Irekiko Aplikazioen Direktorioan; memoria horretan, 5. artikuluan deskribatutako memoriaren bertsio eguneratuan zer eragin izan duen azalduko da.\n1.– Cuando una de las entidades citadas en el artículo 2 entienda que existen causas, suficientemente motivadas y relacionadas con la seguridad o relacionadas con el hecho de que alguno de los componentes de una aplicación informática haya pasado o pueda pasar a formar parte de una colaboración entre el sector público y el privado, podrá restringir la publicación de alguno de los códigos fuente de la aplicación informática, prevista en el artículo anterior. En este caso, se publicará en el Directorio de Aplicaciones de Fuentes Abiertas una memoria justificativa de las restricciones aplicadas, en la que se incluirá una referencia a su impacto en la correspondiente versión actualizada de la memoria descrita en el artículo 5.\n2.– Murrizketa horiek aldi baterako izango dira, eta edozein unetan berrikusi ahal izango dira. Beraz, 2. artikuluan aipatutako erakunderen batek murrizketa horiek kentzea erabakitzen badu, informazioa eguneratuko du, aurreko artikuluan zehaztutakoaren arabera.\n2.– Estas restricciones tienen carácter temporal y podrán ser revisadas en cualquier momento. De este modo, si una de las entidades enumeradas en el artículo 2 decide levantar las referidas restricciones procederá a la actualización de la información conforme a lo contenido en el artículo anterior.\n9. artikulua.– Iturburu Irekiko Aplikazio Informatikoen Direktorioko informazioaren azterketa eta ustiapena.\nArtículo 9.– Análisis y explotación de la información del Directorio de Aplicaciones Informáticas de Fuentes Abiertas.\n1.– Informatika- eta telekomunikazio-gaietan eskumena duen zuzendaritzak zehaztuko ditu dekretu honen xede diren aplikazio informatikoak irekitzeak eta berrerabiltzeak eragindako ondorioen jarraipena eta ebaluazioa egiteko adierazleak.\n1.– La Dirección competente en materia de informática y telecomunicaciones definirá los indicadores que permitirán hacer el seguimiento y la evaluación de los efectos causados por la apertura y reutilización de las aplicaciones informáticas objeto del presente Decreto.\n2.– Era berean, zuzendaritzak otsailaren 18ko 35/1997 Dekretuan, 10. artikuluan, edo hori ordezkatzen duen beste arau batean, deskribatutako Informatika eta Telematika Errekurtsoen Zentsuan sartuko du dekretu honetako 4. artikuluan deskribatutako Direktorioan argitara emandako aplikazio informatikoen iturburuei buruzko informazio eguneratua, eta horrez gain, urtero, memoria bat argitaratuko du bertan. Memoria horretan, aurreko atalean aipatutako adierazleak aztertu eta direktorio horretako informazioa ustiatuko da.\n2.– Asimismo, dicha Dirección incorporará al censo de Recursos Informáticos y Telemáticos, descrito en el artículo 10 del Decreto 35/1997, de 18 de febrero, o norma que lo sustituya la información actualizada acerca de las fuentes de las aplicaciones informáticas publicadas en el Directorio descrito en el artículo 4, y anualmente publicará en él una memoria en la que se realice el análisis de los indicadores citados en el apartado anterior y la explotación de la información contenida en dicho Directorio.\nLehenengoa.– Dekretu honetan adierazitako lizentziamendu-baldintzak bete daitezen, 2. artikuluan aipatutako erakundeek honako lizentzia hau erabiliko dute, gehienetan, iturburu irekiko aplikazio informatikoetarako: Europako Batzordeak onartutako Europar Batasunaren Lizentzia Publikoa (EUPL), 1.1 bertsioa edo ondorengoak. Dena den, aipaturiko lizentziamendu-baldintzak jasotzen dituzten beste lizentzia batzuk ere erabili ahal izango dira. Bestalde, aplikazio informatikoei dagozkien dokumentuetarako, Creative Commons-Attribution-ShareAlike lizentzia (CC-By-SA) erabiliko dute, batez ere, 3.0 bertsioa edo ondorengoak.\nPrimera.– Con el fin de que se den las condiciones de licenciamiento expresadas en el presente Decreto, las entidades citadas en el artículo 2 utilizarán para las aplicaciones informáticas de fuentes abiertas preferentemente la licencia pública de la Unión Europea aprobada por la Comisión Europea, conocida por las siglas EUPL, versión 1.1 o posteriores, lo que no impedirá que se utilicen otras licencias que contemplen las antedichas condiciones de licenciamiento. Mientras que para la documentación asociada utilizarán preferentemente la licencia Creative Commons-Atribución-CompartirIgual, conocida por las siglas CC-By-SA, versión 3.0 o posteriores.\nBigarrena.– Dekretu hau indarrean sartzen denetik, hiru hilabeteko epean, Euskal Autonomia Erkidegoko administrazio publikoek sektore publikoaren parte diren sozietate publikoetan, fundazioetan eta partzuergoetan dituzten ordezkariek, azaroaren 11ko 1/1997 Dekretuaren 7. artikuluaren arabera, dagozkien erabakiak sustatu eta onartuko dituzte, dekretu honetako edukia erakunde horietan jarduera-irizpide propiotzat har dezaten. Horrez gain, martxoaren 1eko 6/2012 Legean aipatzen diren partaidetza publikoko erakundeetan, aipatutako ordezkariek antzeko erabakiak onartzea sustatuko dute.\nSegunda.– En el plazo de tres meses, contados desde la fecha de entrada en vigor del presente Decreto, los representantes de la administración pública de la Comunidad Autónoma de Euskadi en las sociedades públicas, fundaciones y consorcios que forman parte del sector público, según el artículo 7 del Decreto 1/997, de 11 de noviembre, promoverán y aprobarán los acuerdos pertinentes para que el contenido de este Decreto sea adoptado como criterio propio de actuación en todas y cada una de aquellas. Así mismo, en las entidades participadas a las que se refiere la Ley 6/2012, de 1 de marzo, los mencionados representantes promoverán la aprobación de acuerdos similares.\nDekretu hau, Euskal Herriko Agintaritza Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean jarriko da indarrean.


Gaixotasun kardiobaskularra: fisiopatologia eta tratamendu berriak - ZientziaEus\nGaixotasun kardiobaskularra: fisiopatologia eta tratamendu berriak\n2020/07/16 Shifa Jebari Benslaiman - DoktoregaiaBiokimika eta Biologia Molekularra Saila (EHU) eta Biofisika Institutua (EHU-CSIC) | Asier Benito Vicente - IkertzaileaBiokimika eta Biologia Molekularra Saila (EHU) eta Biofisika Institutua (EHU-CSIC) | Unai Galicia García - DoktoregaiaBiofisika Bizkaia Fundazioa eta Biofisika Institutua (EHU-CSIC) | Asier Larrea Sebal - DoktoregaiaBiofisika Bizkaia Fundazioa eta Biofisika Institutua (EHU-CSIC) | César Martín Plágaro - Irakaslea eta ikertzaileaBiokimika eta Biologia Molekularra Saila (EHU) eta Biofisika Institutua (EHU-CSIC) Iturria: Elhuyar aldizkaria\nGaixotasun kardiobaskularrak bihotz eta odol-hodien nahasmenduen multzoa dira, eta haien kausa nagusietako bat aterosklerosia izeneko patologia da, arterietan kolesterola metatzeagatik garatzen dena. Berrikuspen honetan, aterosklerosiaren fisiopatologia eta proposatu diren tratamendu berriak azaltzen dira.\nArg. Shifa Jebari\nGaixotasun kardiobaskularrak (GKBak) dira heriotza gehien eragiten duten gaitzen multzoa. Urtero, 17,9 milioi pertsona hiltzen dira; batez ere, bihotzekoen eta infartuen ondorioz1. Gainera, normalean uste ez bezala, GKBak pairatzeko intzidentzia ez da bakarrik errenta altuko herrialdeen berezko ezaugarria.\nArrisku-faktoreen artean, faktore genetikoak edo adinaren menpeko faktoreak ditugu, hala nola hipertentsioa, odoleko kolesterol- eta glukosa-maila altuak eta gehiegizko pisua. Bestalde, gure esku dauden jokabide-ohiturak ere: dieta osasungaitza, tabako- eta alkohol-kontsumo kaltegarria, eta jarduera fisiko ezegokiak. Berez, infartu zein bihotzekoen gehiengoa bizi-ohiturak hobetuz saihestu daitezke; eta, noski, tratamendu egokia jasoz, beharrezkoa denean.\nAzkenik, norberaren egoera ekonomikoak eta bizi den herrialdearen garapen-mailak zerikusi handia dute, bai gaixotasunak detektatzeko bai tratatzeko unean. Hori dela eta, gaur egun, GKB bat duten lau gaixotik hiru baino gehiago herrialde azpigaratuetan diagnostikatzen dira, Osasunaren Mundu Erakundearen arabera1.\nNola gertatzen dira infartuak?\nBihotzekoak eta infartuak aterosklerosiaren konplikazio klinikoak izan ohi dira; eta aterosklerosia gaixotasun kardiobaskularren kausa nagusietako bat da, arteria nagusietan kolesterola eta zuntz-elementuak pilatzea duena bereizgarri2.\nEritasun horren eragileak dentsitate txikiko lipoproteinak edo LDL (ingelesetik, Low Density Lipoprotein) izeneko partikula natural batzuk dira, “kolesterol txar” moduan ezagutzen direnak. Partikula horiek (1.A. irudia) lipido eta apolipoproteinaz osatuta daude, eta kolesterola gibeletik (kolesterol endogeno gehienaren sintesiaz arduratzen den organoa) beste ehunetara garraiatzeaz arduratzen dira, haiek kolesterolez hornitzeko. Izan ere, prozesu zelular askotarako ezinbesteko molekula da kolesterola. Baina, hori horrela bada, zer dela eta dauka “kolesterol txarraren” ezizena?\n1. irudia. Lipoproteina naturalen egitura. A. LDLak: partikula horietan, kolesterolaz gain, bestelako lipidoak ere badaude: fosfolipidoak eta triglizeridoak. Horrez gain, LDLen proteina nagusia dago partikulak inguratzen: apoB-100. B. HDLak: partikula hauek apoA-I izeneko proteinaz eratuta daude, batez ere. Hasiera batean, jaio berriak direnean (ezkerrekoa), fosfolipidoez eratuta daude eta disko itxura aurkezten dute; baina, kolesterola ehunetatik jasotzen duten heinean, partikulak tamainaz handitzen doaz, esferak bilakatu arte (eskumakoa). BioRender.com bidez sortua. Arg. Shifa Jebari\nLDL partikulak gai dira gorputzeko arterien endotelioa zeharkatzeko eta haren azpian metatzeko, eta hori kaltegarria izan daiteke; batez ere, odolean LDL-maila altua duten pertsonetan (hiperkolesterolemia duten pazienteetan, adibidez).\nIzan ere, behin LDLak arteria barnean daudela, oxidatzen hasiko dira LDL oxidatu bihurtuz (LDLox), bertan ez baitago odolean agertzen diren antioxidatzailerik (2. irudia). Horren ondorioz, makrofagoek, gure gorputza garbitzeaz arduratzen diren zelulek, LDLox partikulak barneratuko dituzte hartzaile bidez, organismorako kaltegarriak direla detektatzen baitute; hau da, haiek deuseztatzeaz arduratuko dira. LDL-metaketa handiegia bada, makrofagoek kontrolik gabe barneratzen jarraituko dute erregulazio gabeko mekanismoen bidez, eta kolesterolez osatutako tantak euren barnean pilatuz joango dira. Egoera kontrolatu ezinik, beste zelula-mota batzuk erakarriko dituzte, eta hanturazko mekanismoak martxan jarriko dira: une horretan aterosklerosia garatzen hasiko da (2. irudia).\n2. irudia. Ateroma-plakaren sorrerako lehen faseak. LDLak arterietako endotelioa zeharkatzen dute (1) eta, bertan daudela, oxidatzen dira (2). Makrofagoek LDLox ezagutu eta barneratuko dituzte (3). LDLox-kantitatea handiegia bada, makrofagoek haiek barneratzen jarraituko dute eta lipido tantaz pilatuko dira (4); zelula horiek erakusten duten itxura dela eta, zelula apartsu moduan ezagutzen dira. Egoera kontrolatu ezinik makrofagoek beste zelula motak erakarriko dituzte (5) eta hantura-bidezidorrak aktibatuko dira. Pixkanaka, plakaren bolumena handitzen joango da (6) eta odol-fluxua oztopatzeko arriskua emendatuko da, odol-hodiaren diametroa murrizten baita. LDLox: LDL oxidatuak. BioRender.com bidez sortua. Arg. Shifa Jebari\nHala, kolesterol gehiago eta zenbait zelula-mota pilatuko dira arteriaren gune azpiendotelialean. Horrez gain, zelulek ekoitzitako material zurrun batez estaltzen hasiko da plaka, sortutako lesioa odol-korrontera jaria ez dadin. Denborak aurrera egin ahala, arteriako gune hori gero eta zabalagoa izango da, eta, ondorioz, odol-hodiaren diametroa estuagoa. Horra hor plaka aterosklerotikoa (2. irudia).\nEsan beharra dago, egoera fisiologikoetan plaka horren garapena ekidin daitekeela; izan ere, gure organismoak baditu plakaren garapena saihesteko mekanismoak. Haien artean, dentsitate handiko lipoproteina edo HDL (ingelesetik, High Density Lipoprotein) izeneko partikula lipidiko-proteikoak daude (1.B. irudia). Horiek ere, kolesterola garraiatzeaz arduratzen diren partikula naturalak dira, baina, kasu honetan, LDLen kontrako prozesua egiten dute: soberazko kolesterola ehun periferikoetatik jaso eta gibelera eramaten dute, iraizteko. Prozesu horri kolesterolaren alderantzizko garraio esaten zaio. Halere, gero sakonduko dugu HDLek aterosklerosian duten garrantziaz.\nBenetako konplikazio klinikoa ateroma-plakaren zati bat desegonkortu eta askatzen denean gerta daiteke, tronboa edo odolbildua sortzen baita. Izan ere, tronboak odol-hodi bat blokea dezake, eta, ondorioz, odol-hodia inguratzen duen ehuna hiltzen hasiko da, oxigeno-falta dela eta. Hala, ehun horren heriotzari infartu deitzen diogu, eta bihotzean gertatzen bada, bihotzekoa.\nOraindik ez da existitzen aterosklerosia zuzenean tratatzen duen farmakorik, hau da, ateroma-plaka murriztea eragiten duenik. Horregatik, gaitzaren tratamendua odoleko LDL-maila murriztean oinarritzen da, eta hain ezagunak diren estatinak erabiltzen dira horretarako; beraz, aterosklerosiaren tratamendua baino gehiago prebentzioa dute helburu farmako horiek.\nBestalde, aterosklerosia diagnostikatu zaien pertsonei, plakaren jarraipena egiten zaie, eta pazientearentzat arriskutsuak izan daitezkeenean, metodo inbaditzaileekin kendu ohi dira. Besteak beste, endarterektomia da metodo inbaditzaile horietako bat, zeinetan ebakuntza kirurgiko baten bidez ateroma-plaka erauzten zaion pazienteari.\nBaina ba al dago ateroma-plaka desagerrarazteko aukerarik?\nBadira hainbat urte aterosklerosiaren garapena geldiaraztea eta ateroma-plaka desagerraraztea helburu duten farmakoak ikertzen ari direla; entsegu klinikoetara eraman direnak ere askotarikoak izan dira, aterosklerosiaren garapenean parte hartzen duten prozesuak bezainbestekoak3. Hala eta guztiz ere, haien arrakasta-mailak agerian uzten du oraindik ez dela aurkitu aterosklerosia tratatzeko gakoa, beharbada.\nBesteak beste, LDLen oxidazioa ekiditen duten farmakoak proposatu izan dira behin baino gehiagotan; baina, nahiz eta laborategian funtzionatu, ez da inoiz emaitza esangarririk lortu pazienteetan. Funtzio antioxidatzailea duten bitaminak (C, D eta E bitaminak) ere probatu izan dira entsegu kliniko handietan, eta ez da emaitza hoberik lortu.\nBestalde, hantura murrizten duten entseguak egin izan dira. Esate baterako, 2017an amaitutako CANTOS izeneko entsegu klinikoak frogatu zuen eraginkortasun handia zuela sindrome koronario akutua duten pazienteetan. Entsegu hartan, kanakinumab izeneko antigorputza erabili zen, zeinak hantura murrizten duen, eta horrekin batera gertaera kardiobaskularrak. Baina infekzio hilgarrien intzidentzia handiagoa izan zen kanakinumabez tratatutako taldean plazebo-taldearekin konparatuta, eta tratamendua baztertu behar izan zen.\nAzkenaldian, immunoterapia ere proposatu izan da, hala nola sistema immunitarioaren babesa estimulatzen duten molekula naturalak erabiltzea. Adibidez, gaur egun martxan dagoen LILAC izeneko entsegu klinikoan proposatu da IL-2 interleukinaren dosi baxuak ematea pazienteari, ateroma plakaren egonkortasuna induzitzeko asmoarekin.\nHDLak aterosklerosiaren tratamendu berri gisa\nLehen aipatu bezala, ateroma-plakaren garapenari aurre egiteko, HDL izeneko partikula natural batzuk ditugu, kolesterolaren alderantzizko garraioaz arduratzen direnak. Izan ere, HDLek gorputzeko ehunetatik (eta plakatik ere bai) soberazko kolesterola jaso, eta gibelera garraiatzen dute, behazunarekin batera kanporatua izan dadin. Hori dela eta esaten zaie HDLei “kolesterol on”.\nLDLak bezala, HDLak gai dira arteria-pareta zeharkatzeko (tamainan askoz txikiagoak baitira), eta beren funtzioa betez (3.A. irudia), arteria barnean pilatzen hasi diren makrofagoetako kolesterola jasoko dute. Horretarako, HDLetan dagoen apoA-I apolipoproteinak makrofagoen mintz zelularraren hartzaileekin interakzionatzen du, eta hartzaile horiek, kanal moduan funtzionatzen dutela, soberazko kolesterola pasatuko diote HDLari (3.B. irudia). Ondoren, kolesterolez beteta, HDL partikulak odol-korrontera itzuliko dira, gibeleraino.\n3. irudia. A. HDL jaioberriak ateroma-plakan infiltratzen dira, kolesterolaren pilaketari aurre egiteko. Horretarako, arteriaren endotelioa zeharkatu eta makrofagoetara zuzenduko dira. B. Kolesterolaren efluxua ateroma-plakako makrofago batetik. LDL oxidatuetatik eratorritako kolesterola lipido-tanta deritzon egituretan pilatzen da. Metaketa hura gehiegizkoa bada, makrofagoek tanta horietatik eratorritako kolesterola HDLei pasako diete. Horretarako, HDLen apoA-I proteinek ABCA1 bezalako kolesterol-garraiatzaileekin elkarri eragingo diote. Marra eten horiak kolesterolaren bidea adierazten du. BioRender.com bidez sortua. Arg. Shifa Jebari\nFrogatu da, kolesterolaren efluxua edo kanporanzko fluxua induzitzeaz gain, HDLak gai direla ateroma-plakan hantura-seinaleak murrizteko3. Ezaugarri horiek guztiak direla eta, jotzen da HDL partikulak atero-babesleak direla. Ez da harritzekoa, beraz, ikerketa-talde askok laborategian HDLak sintetizatu izana, kolesterolaren kanporatzea induzitzeko helburuarekin.\n70 eta 80ko hamarkadetan sortu ziren lehen in vitro HDL partikulak; rHDLak hemendik aurrera (ingelesetik, reconsituted HDL). Horiek sintetizatzeko, HDLen proteina nagusia, apoA-I eta hainbat lipido-nahastura erabili ziren4. Eta, hala, nanoeskalako partikula diskoidalak lortu ziren, HDL naturalen itxura bera zutenak. Geroztik, makina bat rHDL-konbinazio argitaratu izan dira, eta haien funtzionaltasuna neurtu da ateroma-plakako zeluletatik kolesterola hartzeko gaitasunaren bidez. Arrakasta bikaina izan dute5,6.\nIn vitro azterketetatik, in vivo azterketetara pasatu izan ziren entsegu klinikoen bidez, gizakietan probatu ziren lehen rHDLak, MILANO-PILOT izeneko entsegu klinikoak (2016an amaitu zen). Entsegu hartan, nanopartikula horien kantitate jakin bat eman zitzaien pazienteei astean behin, zain barneko injekzio bidez. Ez zuten, alabaina, emaitza esanguratsurik lortu ateroma-plakaren murriztapenean, eta entsegu klinikoa bertan behera utzi behar izan zuten.\nBeste saialdi batzuk ere egin izan dira horren ostean; eta orain martxan dagoen entsegu kliniko batean7, rHDLen lipido-konposizio berri bat probatzen ari dira, eta espero da horrekin efizientzia emendatzea. Horren emaitzei buruz jakiteko baina, datorren urtera arte itxaron beharra dago.\nAipatzekoa da saiakera interesgarriak egiten ari direla rHDL partikulak minbiziaren tratamenduan erabiltzeko8,9. Kasu horietan, baina, minbiziaren aurkako farmakoen garraio-sistema moduan erabiltzen dira rHDLak, konposatu aktiboa nanopartikula barruan sartzen baita. Formulazio horrekin espero da kimioterapian hain larriak diren albo-ondorioak minimizatzea, rHDLek tumore-espezifikotasuna dutela frogatu baitute10. Hau da, farmakoa nanopartikulan garraiatuz, plasmara gutxiago askatuko litzateke, eta, beraz, bestelako ehunetan eduki ditzakeen efektu kaltegarriak murriztuko lirateke. Gainera, tratamendu zuzendua denez, normalean baino dosi baxuagoak erabil daitezke, minbiziaren aurkako efektu bera lortuz.\nGaixotasun kardiobaskularretan, baina, rHDLen erabilera hori ez da oraindik entsegu klinikoetara zabaldu. Badira in vitro egindako azterketak, zeinetan estatinak garraiatzen dituzten rHDL formulazioak probatzen diren11; baina, oraingoz, ez da proba klinikorik proposatu. Eta ikusita orain arte kolesterolaren efluxua induzitzeko entseguek ez dutela emaitza itxaropentsurik lortu12–14, interesgarria litzateke proposamen hori aurrera eramatea.\n1. World Health Organization. https://www.who.int/health-topics/cardiovascular-diseases.\n2. Linton, M. F. et al. The Role of Lipids and Lipoproteins in Atherosclerosis. Endotext (eds. Feingold, K. R. et al.) (MDText.com, Inc., 2000), South Dartmouth (MA).\n3. Navab, M., Reddy, S. T., Van Lenten, B. J. eta Fogelman, A. M. 2011. "HDL and cardiovascular disease: atherogenic and atheroprotective mechanisms". Nat. Rev. Cardiol. 8, 222–232.\n4. Matz, C. E. eta Jonas, A. 1982. "Micellar complexes of human apolipoprotein A-I with phosphatidylcholines and cholesterol prepared from cholate-lipid dispersions". J. Biol. Chem. 257, 4535–4540.\n5. Tang, J. et al. 2016. "Immune cell screening of a nanoparticle library improves atherosclerosis therapy". Proc. Natl. Acad. Sci. 113, E6731–E6740.\n6. Cukier, A. M. O. et al. 2017. "Structure-function relationships in reconstituted HDL: Focus on antioxidative activity and cholesterol efflux capacity". Biochim. Biophys. Acta Mol. Cell Biol. Lipids 1862, 890–900.\n7. Gibson, C. M. et al. 2019. "The CSL112-2001 trial: Safety and tolerability of multiple doses of CSL112 (apolipoprotein A-I [human]), an intravenous formulation of plasma-derived apolipoprotein A-I, among subjects with moderate renal impairment after acute myocardial infarction". Am. Heart J. 208, 81–90.\n8. Sabnis, N., Pratap, S., Akopova, I., Bowman, P. W. eta Lacko, A. G. 2013. "Pre-Clinical Evaluation of rHDL Encapsulated Retinoids for the Treatment of Neuroblastoma". Front. Pediatr. 1, 6.\n9. Morin, E. E., Li, X.-A. eta Schwendeman, A. 2018. "HDL in Endocrine Carcinomas: Biomarker, Drug Carrier, and Potential Therapeutic". Front. Endocrinol. 9, 715.\n10. Raut, S. et al. 2018. "Reconstituted HDL: Drug Delivery Platform for Overcoming Biological Barriers to Cancer Therapy". Front. Pharmacol. 9, 1154.\n11.Duivenvoorden, R. et al. 2014. "A statin-loaded reconstituted high-density lipoprotein nanoparticle inhibits atherosclerotic plaque inflammation". Nat. Commun. 5, 3065.\n12. Nicholls, S. J. et al. 2018. "Effect of Infusion of High-Density Lipoprotein Mimetic Containing Recombinant Apolipoprotein A-I Milano on Coronary Disease in Patients With an Acute Coronary Syndrome in the MILANO-PILOT Trial: A Randomized Clinical Trial". JAMA Cardiol. 3, 806-814.\n13. Nicholls, S. J. et al. 2018. "Effect of Serial Infusions of CER-001, a Pre-β High-Density Lipoprotein Mimetic, on Coronary Atherosclerosis in Patients Following Acute Coronary Syndromes in the CER-001 Atherosclerosis Regression Acute Coronary Syndrome Trial: A Randomized Clinical Trial". JAMA Cardiol. 3, 815.\n14. Tardif, J.-C. et al. 2007. "Effects of Reconstituted High-Density Lipoprotein Infusions on Coronary Atherosclerosis". JAMA Cardiol. 297, 1675.\nKolesterola kontrolatzeko gakoak\nBihotz-gaixotasunen aurkako txertoak\nHain txarra da kolesterola?


Langabeziak gogorki kolpatzen du euskal gazteria | LAB SINDIKATUA\nEkintza Soziala Langabeziak gogorki kolpatzen du euskal gazteria\nLangabeziak gogorki kolpatzen du euskal gazteria\nEnplegu Ministerioak argitaratu berri dituen datuen arabera, iraila amaieran Hego Euskal Herrian 196.665 pertsona zeuden langabezian eta enplegu zerbitzu publikoetan izena emanda; eta erdia baino gehiago (%54,5) emakumezkoak dira.\nOrokorrean begiratuz langabeziak lau hamarreneko beherakada izan du aurreko hilabetearekin alderatzen badugu; hala ere euskal gazteentzat egoerak okerrera egin du. Iraila amaieran 748 gazte geihago zeuden langabezian, hau da %5,4eko igoera izan du. Hain zuzen, gazteen kolektiboa da krisiaren ondorioak eta azken urteetan ezarritako politikak gehien pairatzen dituena.\nKontratazioari dagokionean, irailean sinatu ziren kontratuen %93a aldi baterako kontratuak izan ziren. Honek agerian uzten du lan prekarietatea empresa kulturaren osagai estrukturala bilakatu dela, eta bere eragina geroz eta larriagoa da atzeralditik ateratzeko formula gisa erabiltzen baita.\nAmaitzeko, oso kezkagarria da langabezia babesa piskanaka piskanaka ahultzen joatea. Hain zuzen, gaur egun langabezian dauden hiru pertsonatik bakar batek soilik jasotzen ditu prestazioak.\nLanabezia prestazio hartzaileak Hego Euskal Herrian\nLangabezian dauden hartzaileak\nPrestaziorik gabeko langabetuak\nEstaldura tasa doitua\nIturria: LABek egina Lanbide, Nafarroako Enplegu Zerbitzua eta SEPE datuekin.


Free chat Rrethi i Bulqizës. Ausazko arrotz doan txateatu berehala Rrethi i Bulqizës tik.\nFree chat Rrethi i Bulqizës\nOngi etorri Chatroulette Rrethi i BulqizësEdozein lekutan, munduko pertsona aleatory bat konektatzeko. Chatroulette Rrethi i Bulqizës dezakezu honako aukeren artean aukeratu:- Guztiak pertsona mota Rrethi i Bulqizës doan Txata. Zehaztu behar du, eta 'Ezarpenak' joan.- The 'bideo' moduan webcam Txateatu.- The 'mikro' moduan mikrofono Txateatu.- Txata ez mikro eta 'testua' moduan bideo gabe anonimoki.- Spy beste anonimoki onartzen bada hizketaldiak.- Ez baduzu nahi spied beharreko aldatu 'ezarpenak' atalean.Sakatu 'F2' hasteko, edo egin klik 'start'.\nRrethi i Bulqizës hirien zerrenda:


Jakes Lafitte, Auteur à Enbata | Page 5 de 7\nPar Jakes Lafitte | Publié : 01/06/2015\nJoan den astean Bordalen egindako gose grebaz David Grosclaude okzitaniazaleak jendeen eta agintarien arreta iratzarri nahi izan du ekimen honen bitartez; Frantziako estatuko hizkuntza minorizatuak desagert ez litezen, haien alde borrokatzen duten guztien bermea ukan behar du David Grosclaude-k.\nBorroka bera dugu Euskaldunok eta Okzitaniarrok; ez gara elkarren etsai, baina etsai berdina daukagu: Frantziako jakobinismoa edo zentralismo frantses zaletasuna.\nPar Jakes Lafitte | Publié : 02/05/2015\nGaur egun euren burtsa balioa emendatu nahi duten enpresen ugazabak eta eguneroko bizitzak eskatzen digun bizimodurik dezenteena eramateko beharra duten herritarrak badaudela argi da.\nFrantses Estatu laikoan klase borrokan jatorria duen gertaera bat (maiatzaren lehena) eta nazionalismo atzerakoi eta erlijioan fundamentua duen beste baten uztartzen saiatzea bizitzen ari da. Baionako desfile aldarrikatsu eta alaian argi utzi da abertzaletasuna, ingurumenaren babesa, ekoizpena eta langilegoaren nahia uztar daitezkeela.\nPar Jakes Lafitte | Publié : 30/03/2015\n1965 garren urtean, Enbatak lehen aldiz hauteskundeetan hautagaiak aurkeztu zituen hauteskundeetara: Iparralde guztian ehunetik bosta gutxi gorabehera lortu zuten abertzaleek, hau baita aurtengoetan erdaldunenak diren BAB ko hirigunean lortzen duten baino gutxiago.\nBenetan aurrerapen ona egin dela eta etorkizuna goibela ez dela aitor dezakegu.\nEspainiako azken itun anti-terroristaz\nPar Jakes Lafitte | Publié : 19/02/2015\nAzken denbora hauetan ikusirik Espainiako bi alderdi nagusiek terrorismoaren aurkako itun berri bat izenpetu dutela, harriturik gelditu dira, bai politikari batzuk, baita jende arrunt frango ere.\nOrain arte Espainiako gobernuek egindako tankera honetako itunak ETA aritzen zen borroka armatuaren kontra ziren, bainan ETA-k alde bakarreko eta betiko sueten bat aldarrikatu ondoren, ulert daiteke dokumentu berria ez dela Euskal Herrian egiten den nazio aldarrikapenaren kontra egina izan. Bainan gauza hain argia ez da.\nPar Jakes Lafitte | Publié : 21/01/2015\nEzpeletan urtarrilaren 15ean Batera-ko biltzarrean iragarri den bezala, Frantziako Gobernua antolatzen ari den herrialdeketa berria aukera bat daiteke Iparraldeko hiru probintzien erakunde propioa eratzeko.\nOrain dagoen aukera baliatu behar da.\nPar Jakes Lafitte | Publié : 05/01/2015\nMutur desberdinetako alderdi politikoetan desatostasuna jartzen duen eta urtarrilean botatuko den Macron ministroak aurkeztutako legeak hiru ardatz nagusi baditu. Igandeko lana, autobusen linia berriak eta notario eta abogaduen lanaren arautzea.\nJarraian honi buruz ditudan ohar pertsonalak azalduko ditut; haatik telebistako debate batzuk begiratu eta aditu ondoren, beste jende batzuk partekatzen dutela ohar daiteke.\nPar Jakes Lafitte | Publié : 20/11/2014\nIngurumen ikerketarik gabe edozein proiekturi (izan dadin aireportu, bide edo urtegi) ezin zaio baimena eman, areago ingurumena babesteko legeak agertu diren 1983-garrenetik hona.\nHortaz, ez zen batere normala Sivens-go lanak hasiak izaiteak Ingurumen Ministerioak bere baimen osoa eman gabe. Mementukoz lanak hortan gelditu dira, ingurumen azterketak berregiteko eta errebisatzeko denboran.\nBi alderditik intrepreta daiteke joan den irailaren 18an Eskozian egin den independentziaren aldeko erreferendumaren emaitza. Herri honen independentzia nahi ez dutenek arazoa artxibatuta dagoela pentsa dezakete. Ezetzak garaitu du eta kitto!\nIndependentziaren aldekoek aldiz, zerbait aurreratu dela aldarrika dezakete.


Bost apustu etxe berriren irekiera eragotzi du Nafarroako Gobernuak - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nBost apustu etxe berriren irekiera eragotzi du Nafarroako Gobernuak\nEuskalerria Irratia 2019-11-07 13:06\nForu Erkidegoan joko-areto berrien irekiera geldiarazteko Nafarroako Gobernuak onartu duen sei hilabeteko luzapenak jada izapideak hasita zituzten bost lokal irekitzea eragotziko du. Aldiz, lizentzia moratoria onartu aurretik lortu zuten bi lokal martxan jarri ahal izango dira.\nMaria Chivite Nafarroako Gobernuko presidenteak Parlamentuko osoko bilkuran, Ahal Duguren galdera bati erantzunez,adierazi duenez Foru Gobernua "sentibera izan da arazo honekin", eta bere asmoa jokoaren inguruan "arau berri batean lan egitea" dela azaldu du.\nAzaldu duenez, gaur egun bi irekiera proiektu daude, oraindik lizentzia eskaera aurkeztu ez dutenak, eta, hala egingo balute, luzapenak eragina izango du. Era berean, "Oso aldez aurretik" fasean dauden hiru proiektu daude, bideragarritasun-txostena lortuz gero eta ondoren lizentzia eskatuz gero eraginpean egongo liratekeenak. Aldiz, dagoeneko lizentzia eskatu zuten bi proiektu daude moratoria onartu aurretik, eta beraz, aurrera jarraitu ahal izango dute.\nIldo horretan, Maria Chivitek adierazi duenez, "Moratoria berme juridiko osoz aplikatu behar dugu, errekurritua izan ez dadin, eta moratoria baino lehen irekitzeko lizentzia eskatu zuten kasuetan izapidetu egin behar da".\nBestalde, Exekutiboko buruak azaldu duenez, Gobernua Aralar ludopaten elkartearen "eskutik ari da lanean", eta "moratoria onartzeko erabakiaren aurrean gizarteak emandako erantzuna" baloratu du. "Jokoaren arazoari buruzko herritarren kontzientzia dago, eta jokoarekiko mendekotasuna duten pertsonen profil berriak, gazteak, osasuntsuak, kirolariak. Azkar ibili gara lanean ", adierazi du, gai horri heltzeko" adostasun politiko zabala "lortu nahian.\nMikel Buil Ahal Dugu-ko legebiltzarkideak adierazi duenez, apustuak "familiaren aurrezkiak xahutzen ari dira". "Apustu etxeak desazelerazio ekonomikoa etor daitekeen une batean, mehatxu bat dira familientzat", adierazi du.


OINAZE EMARI BIZIA | Gizartea | Berria\nTxernobyl, 30 urte. Istripuaren ondorena\nOINAZE EMARI BIZIA\nPripiat, Txernobylgo zentral nuklearreko langileen hiria. BERRIA\nIngeniariek ezinezkotzat jotzen zuten. Mikhail Gorbatxov presidenteak berak esan zuen zentral nuklearra Moskuko Plaza Gorriaren erdian jartzeko bezain segurua zela. Uste guztien kontra, ezinezkoa zena egia bihurtu zen. Milaka eta milaka familiaren bizia goitik behera baldintzatu du tragediak; baldintzatzen du oraindik ere. Osasun arazo larriak eragin zituen inguruko herrietan: gaixotutakoen artean, ohikoa zen tiroideetan arazoak izatea, ilearekin, zirkulazioarekin...\nGertu dute Txernobyl distantzian, eta gertu dute oinazean ere. Hirurek jasan zituzten osasun arazoak, baina, gazteenak izan zituen arazo gehien, Volotxaik. 4 urte betetzear zen gertatu zenean —13 zituen haren ahizpak—, eta haurrei egiten zizkieten kontroletan, ohikoa baino 30 aldiz erradiazio maila handiagoa antzeman zioten Volotxairi. «Tiroideekin arazoak izan nituen lehenik, beste organo batzuekin gero: ilearekin arazoak izan nituen, garunean, odolean...». Hilabete egin zuen Volotxaik Kieveko ospitale batean: hala, familia osoa mugitu zen Kiev ondoko herri batera lehenengo, eta Volotxaik hobera egin zuenean, Odesara joan ziren uda osorako, Ukraina hegoaldera. Oranera itzuli ziren gero, beste askok bezala, gertatutakoa gertatuta ere, ez zutelako euren jaioterria utzi nahi.\nHerriko haur talde oso bat zegoen Volotxairen egoera berean. Oraindik ere kontrolpean dituzte, bi urtetik behin Ukrainako Medikuntza Erradioaktiboko Zentro Zientifikoan egiten dizkieten azterketen bidez. «Gaur egun, hormonak hartzen jarraitzen dugu, eta hori betirako izango da. Gehienek, osasun arazoak dituzte oraindik ere: tiroideak, odolaren zirkulazioa, burua... Askok dituzte buru osasunarekin lotutako arazoak».\nHirurak oso kritikoak dira Ukrainako agintariekin eta Sobietar Batasunarekin. «Denean izan behar zuten garaile... Akats larriak egin zituzten», dio Volotxaik. «Egia ezkutatu zuten. Erradiazio maila neurtzen zuten, baina ez ziguten egia esaten. Herritarrei bizkarra emanda aritu ziren herriko agintariak: beldurra zioten gobernu sobietarrari, eta haren aginduak bete zituzten», kritikatu du Davidtxukek.\nAire garbia arnastea eta elikadura. Horiek dira haurrak Ukrainatik ateratzeko arrazoi nagusiak. Hamabi urtez etorri da Marina Ovsiannikova (Kiev, 1994) Euskal Herrira, Bilbora. Ovsiannikovaren arabera, bere inguruko gazteek ez dute interes askorik Txernobylgo istripuarekin. Ez da bere kasua: «Dezente ezagutzen dut. Hasieran, galdetzen nuenean, hondamendia izan zela esaten zidaten, jendeak ez zekiela zeinen arriskutsua zen, beste leku batera joan behar zutela bizitzera... Euren bizitza goitik behera aldatu zuela istripu hark». Dioenez, ez du gaiaz gehiegi hitz egiten lagun edo senitartekoekin. Beste hizketa lagun batzuk ditu: «Nik hitz egin izan dut gaiaz, baina soilik jende helduarekin. Lagunek, ez zutenez egun hura bizi, ez dakite jendeak zenbat sufritu behar izan zuen, eta zergatik egin zien hainbesteko mina istripu hark».\nErradiazio nuklearren biktimak\n100 urterako hilkutxa berria


La Ville-aux-Bois-lès-Dizy - Wikipedia, entziklopedia askea.\n49° 39′ 40″ N, 3° 59′ 36″ E / 49.6611°N,3.9933°E / 49.6611; 3.9933Koordenatuak: 49° 39′ 40″ N, 3° 59′ 36″ E / 49.6611°N,3.9933°E / 49.6611; 3.9933\nBoncourt, Chaourse, Clermont-les-Fermes, Dizy-le-Gros, Lislet eta Montcornet\n95 (%45.7) 112 (%53.8)\nLa Ville-aux-Bois-lès-Dizy Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 185 biztanle zituen.\n2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 195 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 89 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 89etxeak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nLa Ville-aux-Bois-lès-Dizy udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (46 gizon eta 30 emakume) eta 21 langabezian zeuden (12 gizon eta 9 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an La Ville-aux-Bois-lès-Dizy udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 205 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.108 euro zen.\n2000. urtean La Ville-aux-Bois-lès-Dizy udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nMultimedia: La Ville-aux-Bois-lès-Dizy\nOrriaren azken aldaketa: 28 otsaila 2021, 20:12.


GURE BIDAIAREN BERRI EMATEN - Sareak Ehunduz\nBlog 16 Uztaila 2015\nHorrez gain, larunbatean, uztailaren 13an, Silvia Carrizo, Malen Etxea elkarteko kidea, Zumaiako emakumeekin topagunea antolatu zuen bidaian parte hartu duten emakumeei gehien hunkitu zitzaien gaiak eta emakumeen eskubideen aldeko estrategiak azaltzeko. Haiekin batera ordezkaritzako hainbat kidek parte hartu zuten bileran.\nLan-saio horietan, argazki eta bideo batzuen bitartez, Gaza eta Zisjordanian pasa genuen astebeteko bilerak, esaldiak, pasadizo eta emozioen zehar bira labur bat egin genuen. Saioetan emakumeen eskubideen aldeko estrategien ohar batzuk azpimarratzeaz gain, azaldu zuten zer nolako eragina dauka okupazioak emakumeen bizitzetan. Bi saiotan bidaiak parte hartzaileengan zer nolako eragin emozionala izan zuen nabarmendu zen. Zaila izan zen esperientzia guztiak ondo adieraztea, eta hitzaldietako bi orduek ozta-ozta eman zuten denborarik kontatu nahi genuena azaltzeko.\nETXELILA eta Zumaiako emakumeek argi daukate bi hitzaldi hauek Gaza eta Zisjordaniako emakume elkarteekin elkartasun sare bat osatzeko lehenengo pausua izan dela. Hurrengo saioa, Marienean, Basauriko Emakume Etxean, izando da, irailaren 19an. Saio honen berri emango dizuegu.\nIkusita 460 aldiz\nGehiago kategoria honetan: « EMAKUME ORDEZKARITZAK PALESTINARI AGUR ESATEN DIO\tIKASTURTEA HASIKO DUGU EGIN GENUEN BIDAIA ETA PALESTINAKO EMAKUMEEN EGOERAREN BERRI EMATEN »


XVIII Feria Ecológica de Astrabudua — Erandio\nXVIII Feria Ecológica de Astrabudua\nFecha/Hora: Día(s) - 10/09/2017 / Todo el día\nBertoko barazki, lore eta landare, txakoli, gazta eta abarren erakusketa eta salmenta.\nANTOLATZAILEA: Athletic Goitiko Taldea.\nLAGUNTZAILEA: BBKren Gizarte-ekintza.\nExposición y venta de hortalizas, flores y plantas, txakoli, queso y un largo etcétera de productos del país.\nORGANIZA: Athletic Goitiko Taldea.\nCOLABORA: Obra Social BBK.