Ondo ezagutzen zaituztegu! — Gaztezulo\nOndo ezagutzen zaituztegu!\nOndo ezagutzen zaituztegu! https://www.gaztezulo.eus/albisteak/ondo-ezagutzen-zaituztegu https://www.gaztezulo.eus/albisteak/ondo-ezagutzen-zaituztegu/@@download/image/literatura_1460119564.jpg\nLiburua aurkezten ari zela, Orham Pamuk idazleari emakume bat hurbildu zitzaion. Elkar ikusten zuten lehenengo aldia izan arren, ondo ezagutzen zuela esan zion emakumeak idazleari. Mesfidati begiratu zion Pamukek. Orduan, emakumea hizketan hasi zitzaion. Azaldu zion, idazlearen idazketa mekanismoak eta gustuak ezagutzen dituenak, idazlearen izaera eta nortasuna deszifratzen dituela. Horrela bada, idazle turkiarrak irakurlearekin berdin gertatzen dela defendatzen du: irakurketek izaera eraikitzen dute.\nJon Martin Bertsolaria\n"Gehien irakurri ditudan liburuak Antoine de Saint-Exupéryren Le Petit Prince eta Pablo Nerudaren Veinte poemas de amor y una canción desesperada dira. Txikitan, asko markatu ninduen Gotzon Garateren Esku Leuna liburuak. Antropologo bat Marten ere asko gustatzen zait, Oliver Sacksena".\n"Niretzat sortzea gozamen bat izateaz gain, behar bat ere bada. Sormeneko nire lehen bidea literatura izan zen. Ikaragarri gustatzen zitzaidan irakurtzea txikitan eta asko idazten nuen. Beranduago, ordea, bertsotan hasi nintzen".\n"Hamaika liburu kuttun ditut buruan, nire bizitzaren garai batzuk markatu dituztenak. Bakoitzak bere pisua izan du momentu jakin bakoitzean. Adibidez, Alessandro Bariccoren Seda ipuin zoragarriak leku berezia dauka nire bihotzean. Zeta antzezlana egiten ibili nintzen garaian makina bat aldiz irakurri nuenez, pasarte batzuk buruz dakizkit! Nobela historikoa dut gustuko eta Toti Martinez de Lezearen La Herbolerak maitemindu ninduen, baita El ojo de la mujer Giocconda Belliren poema liburuak ere".\n"Euskera ikasi nuenean mundu bat deskubritu nuen: euskal literaturarena. Joseba Sarrionandiaren fana naiz. Bere poema batzuk altxor moduen gordeta ditut memorian. Lagunmin batek zabaldu zidan ate hau, euskaraz idatzitako liburu ederrak oparitu zizkidalako. Gotzon Barandiaran da bera, idazle fin eta poeta zoragarria: Arrakalak, Katamalo..."\nJon Artano Kazetaria\n"Ez dut gogoratzen nerabezaroan bereziki markatu ninduen libururik. Baina liburu kuttunaz hitz egiten badugu… denak dira kuttunak! Oso bibliofiloa naiz, eta oso maniatikoa eta fetitxista. Adibidez, liburua gomendatzen didatenean ez diet uzten liburua utz diezadaten, gero bueltatu beharko nukeelako. Gomendioa iturri onekoa bada, liburu hori erosi egiten dut. Objektu bezala, denak ditut kuttunak".\n"Leku eta garai jakin batzuekin lotzen ditut gehien markatu nauten irakurketak, eta sarritan bat egiten du oporraldiekin. Literaturak probesten duen plazer mundial horrekin bat egin dudala esan nezake, literaturari esker barne emozio guztiak bizi izan ditudalako: poza, tristura…"\n"Batzuetan gertatu izan zait lan jarduna literaturarekin gurutzatzea eta esango nuke aberasten duela".\n"Uste dut gaztetan hasi nintzela irakurketara serio zaletzen, eta garai hartatik gogoratzen dut Bernardo Atxagaren Obabakoak: harritu egin ninduen, asko gustatu zitzaidan. Pereirak dioenez, Antonio Tabucchirena da nere liburu kuttunetako bat, eta Roberto Bolaño idazlearen liburu guztiak atsegin ditut, bera baita neure idazle gustukoena".\n"Nire ustetan literatura eta ilustrazioa eskutik helduta doaz. Kasu honetan, hitzak, ideiak edo kontzeptuak sustraiak izan litezke, eta hortik hazten den landarea ilustrazioa. Plazerez irakurtzen ditudan liburu, komiki, album ilustratu etabarrek ere eragina dute nire jardunean, irudimenaren leihoak irekitzen dizkidaten heinean".\n"Ikasle garaian, Joseba Sarrionandiaren Narrazioak izan zen nire liburu kuttuna. Eta gerora bere poesiak ireki dizkit konposatu ditudan kantu askotarako ateak. Inspiratzen nauen idazle bat da. Hnuy illa nyha majah yahoo ondo gordeta dudan liburua da, zoragarria iruditzen zait, irakurtzen dudan aldiro zerbait desberdinak atentzioa deitzen didana...\nEz naiz oso irakurzalea, baina liburu batzuekin harreman afektiboa mantentzen dut. Nire inguru hurbilean literatur zale amorratuak dauzkat eta asko gustatzen zait hori. Liburu eta poesiek erritmo eta melodia propioa dutela uste dut, eta horiek deskubritzea eta interpretatzeak harrapatuta nauka. Beti irakurtzen dut melodiei begira, beti irakurtzen dut pentagrama bat begietan".\nOlatz Mitxelena Emarri, harri-tiratzaileak\n"Ez dakit literaturaren atea zerk eta nork ireki zidan, ziur aski nobelak berak baino etxeko liburuzainek irekiko zidaten euren gomendioekin. Joera dugu etxean batek irakurtzen duena besteari emateko eta halaxe, nobela trafiko horren partaide izanda, iritsi zen nire eskuetara garai hartan inflexio puntua izan zen nobela. Nik uste dut, ipuin eta kontu motzetatik lehenengo nobelara, Toti Martinez de Lezearen La Herbolera nobelarekin eman nuela. Euskal Herria pixkanaka ezagutzen ari nintzen nerabezaroan izan zen, nobela historikoa baino hoberik ez zela uste nuen garaian".\n"Egoera emozional bakoitzak, bizitzako etapa bakoitzak, irakurketa mota bat dakarrela uste dut. Ez dakit, liburuek ipuinak dakartzate barruan, protagonistak, arazoak eta konponbideak, lan intelektual handia. Loturak, familiak, lagunak, izaerak. Dena da sormena. Eta gozatu egiten dut ongi idatzitako lanekin".


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua)" topic_facet:"Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua)" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua)" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" author_facet:"Urresti, Igor" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Egilea: Urresti, Igor Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Lanbide Heziketa 1 Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Hidraulikoaren eta Pneumatikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Mintzapraktika programetarako izenemate epea zabalik dute - Debagoiena - Goiena.eus\nMintzapraktika programetarako izenemate epea zabalik dute\nMireia Bikuña 2009-10-14 13:43\nBarriketan, Zaharberri eta Berriketan taldetan parte hartu gura dutenek Aretxabaletako udal euskara zerbitzuan, udal euskaltegian edo Loramendi Elkartean; Arrasateko AED elkartean, udal euskaltegian edo AEK euskaltegian; eta Bergarako udal euskara zerbitzuan, Jardun Elkartean edo udal euskaltegian eman dezakete izena.\nMintzapraktika saioen aurkezpena egiteko prentsaurrekoa egin zuten atzo Bergaran. Helburua lagun euskalduna eskainiz, euskararen erabilera bultzatzea eta zabaltzea dela esan zuen Jarduneko Maitane Arizabaletak: "Mintzapraktika programekin euskaraz hitz egiteko ohitura duten pertsonak, euskaraz hitz egiteko ohitura ez dutenekin elkartu gura ditugu".\nBi eta bost ikasle artean\nMintzapraktikako talde bakoitza bi, hiru, lau edo bost lagunek osatzen dute, eta astean behin elkartuko dira. "Kideen zaletasunak, gustuak, adinak, bizitokiak eta ordutegiak kontutaa hartuta egiten ditugu taldeak", esan zuen AED elkarteko kide Maitena Aranak.\nBestalde, noizbehinka ekintza osagarriak antolatzen dituzte; besteak beste, ikastaroak, irteerak, bazkari eta afariak, ikuskizunak eta kultura irteerak. Ikasturtea bukatzeko Euskal Herriko mintzapraktika programetan parte hartu duten guztiekin Mintza Egunean elkartuko dira.\n100 lagun baino gehiago\nBadira urte batzuk mintzapraktika saioak martxan daudena Aretxabaletan, Arrasaten eta Bergaran. Iaz 100etik gora lagunek parte hartu zuten hainbat taldetan: Aretxabaletan 27 lagun ibili ziren sei taldetan; Bergaran 50 lagun 19 taldetan; eta Arrasaten 48 lagun 14 taldetan. "Adin guztietako pertsonek dihardute mintzapraktika saioetan. Dena den, zailena euskaldun zaharrak topatzea da. Beraz, euskaldun zaharrei gonbita berezia egin gura diegu", esan zuten.


2011/08 ~ sopelako gazte asanblada\nTailerrak Astelehenero Sekeko gaztetxean 17:00-20:00 txalaparta eta kitarra tailerrak, animatu eta parte hartu zure herriko Gaztetxean! Asanblada Eguenetan Eguenero Sekeko gaztetxean 19.00, animatu eta parte hartu zure herriko Gaztetxean! Domeka Beroak Domekero Sekeko gaztetxean 19:00etatik aurrera hanburgesa gozo eta giro ederraz gozatu! 2011/08/19\nMANIFESTAZIOA GAZTETXEEN ALDE\naste nagusia, Bilboko okupazio mugimendua, manifestazioa\nPTPari ostikada emoteko akanpada\nPTPren aurkako asanblada:\nEz dira hainbeste urte kandileak baleen oiloaz piztu behar zirenetik, ez eta arropa herriko labaderora eramaten zenetik,baina badirudi azken mendean mila urteko eboluzioa agortu nahi izan dugula. Beste persona asko bezala, nekatuta gaude bai gure bizitzaren norabidea bai inguruaren etorkizuna gutxi batzuen eskuetan egoteaz, eta lan egingo dugu, baita borroka egin ere, ohitura eta ogibide batzuk berreskuratuak izan daitezen.\nTurismo eta zerbitzuak lehen bezala komplementuak baino ez dira izango, tortillari buelta eta bokadu eman behar diogu. Ezin hobeto datorkigu kapitalak pairatzen ari den krisialdia. Krisiak, aldaketa esan nahi du, onerako aldaketa hain zuzen, eta jakin badakigu amalurrarekiko oreka berrezkuratzea ez dela soilik zera ona, premiazkoa baizik.\nGainera Udal honen jarrera salatu nahi dugu: Maidagango tren geltoki zaharra mantentzea aspaldituk aldarrikatu dute auzokideek, eta hori egin ordez Ibarbengoako metro geltoki berria egin dute, zelaien artean, Andra Mari auzoko nekazal eremuekin espekulatzeko asmoz. Horrexegatik, irailaren 8. 9, 10, eta 11n LZParen aurkako akanpada (akanPTPatada) antolatu dugu, geltoki horren parean.\nDESALOJORIK EZ!!! ERMITATZE GAZTETXEA AURRERA!\nGaur goizean, jada ohiko egin zaizkigun berri latzak jaso ditugu berriro ere.\nPLENTZIKO GAZTETXEA DESALOJATU EGIN DUTE!! Herriko gazteen amets eta lanaren bilgune izan den Ermitatze Gaztetxea tapiaturik dago jada.\nHonen aurrean, gaurko arratsaldeko 19.30etarako manifestazioa konbokatu da Plentziko pirulitik.\nGAZTETXEAK DEFENDA DITZAGUN!! DESALOJORIK EZ!!!!!!!!\nMexikoko buruzko hitzaldia\nhitzaldia, Sekeko Gaztetxea\nAbuztuaren 3a den asteazken honetan, Sopelako Sekeko Gaztetxean giro paregabeaz gozatzeko aukera izango dugu.\nArratsaldeko sei terdietatik aurrera, jaiotzez mexikarra den Juan Carlos hizlariaren eskutik, bertako errealitatearen berri izateko aukeraz gozatuko dugu.\nGainera denon hitz eta esperientziez aberastuta, egungo injustizia sozialaren hausnarketa burutuko dugu.\nAnimatu eta parte hartu, zuen zain egongo gara!!!\n(Hitzaldia, gazteleraz izango da!)


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Martxoaren 22a Uraren Mundu Eguna\nUra ondare oinarrizkoena dugun arren, batzuetan baino ez gara harekin gogoratzen: urik ez darionean, ur-jasak estutzen gaituenean edo ur-goraldi azkar batek harri eta zur uzten gaituenean ibaietatik gertu ezarri ditugun erabilerak urpetuta utzi dituelako. Baina, nolanahi ere, gure egunerokotasunean ur guztia egoera onean egotea behar dugu, bai gure lurraldean aske dabilena, bai etxera heltzen zaiguna, baita erabili ondoren lurraldera itzultzen duguna ere.\nAurten, Nazio Batuen Erakundeak “Ura eta Hondakin-urak” leloa aukeratu du Uraren Munduko Egunerako: oroigarri eta gonbidapen bat da, ingurune akuatikoari albait kalte gutxien eginez bete ditzagun gure ur-premiak. Gonbidapen bat, Euskadin ere gogoeta egin dezagun.\nIzan ere, datu globalekin konparatuta gurea egoera pribilegiatua izateak ez gaitu salbuesten hobeto beharrekoa hobetzetik. Kontsumitzen dugun ura kudeatu behar dugu, ingurunera bueltatzen dugunean isuriak albait gutxien alda dezan ingurune akuatikoa (ingurune horri kendu baitiogu aurretik ur hori); are gehiago kontuan hartuta ingurunetik kendutako uraren ehuneko 75 baino gehiago hiria hornitzeko erabiltzen dugula.\nAzken hamarkadetan, ur-masen egoera hobetu da administrazioek eta inplikatutako sektorek hondakin-uren isurien egoera hobetzeko egindako ahaleginari esker. Horrela, saneamenduko oinarrizko azpiegitura asko eraikitzen amaitu dugu, eta horren ondorioz nabarmen hobetu da erkidegoko arroetako ur-masen egoera. Baina oraindik erronka hauek guztiak ditugu zain:\nSaneamendu- eta arazketa-azpiegitura berriak ezarri behar ditugu: behar diren ur-araztegi eta saneamenduko sistemari atxikitako kolektore-sareak eraiki behar dira hondakin-urak jasotzeko, bai hiri-aglomerazioetatik datozenak, bai eta, hala badagokio, biztanleguneetatik eta/edo industrietatik datozenak ere.\nDauden sistemak ingurumeneko kalitatezko helburu berrietara egokitu behar dira, ur-masa bakoitzaren ingurumeneko helburuak betetzeko bermeak hobetzeko helburuaz.\nAurrera egin behar dugu euri-urak jasotzeko sistemak orokortze aldera: sare banatzaileak eta/edo ekaitz-deposituak, isuriak arazteko sistemak eraginkorragoak izan daitezen.\nGune txikietarako saneamenduko irtenbideak ezarri behar ditugu: Hondakin Uren Araztegien (HUA) arazte-sistemetan sartu behar dira (oro har lehenengo mailako tratamenduak) orain arte irtenbide autonomoak zituzten biztanleguneetako hondakin-urak, eta lehendik dauden sistemak hobetu behar dira.\nUraren kudeaketa onak ez dauka preziorik. Eta lurrean dabilen ura kudeatu behar da, bai eta helburu desberdin askotarako erabiltzen duguna ere. Kudeaketa hori hobetu egin dugu, eta are hobeto egingo dugu, egiteke dagoena eginez, eta euskal eragile eta herritar guztiek parte hartuz; horrela baino ez baitugu bermatuko kalitatezko behar beste ur izatea gaur eta bihar.\nAna Oregi: «Erabili dezagun ura ingurumenari ahalik eta kalte txikiena eginez»


Gay Black Escorts Anzoategui | Black Gay Escorts in Anzoategui | Black Gay Escort Anzoategui | Gay Black Escort Anzoategui | Black Male escorts Anzoategui\nGay Black Escorts Anzoategui\nBlack Gay Escorts in Anzoategui\nblack male escorts Anzoategui\nblack male escort Anzoategui\nblack male escorts in Anzoategui\ngay black escort Anzoategui\nblack gay escorts Anzoategui\nMeet black men on the web's premier adult dating website that introduces you to single and available men in Anzoategui. Black Gay Escorts is a free directory for finding Black men that you can hookup with, all listings are private and registration only takes an active email address. Click a city within Anzoategui from the list below or scroll to the left to view listings of Black gay escorts directly.\nBlack Male Escorts Anaco\nBlack Male Escorts Barcelona\nBlack Male Escorts El Tigre\nBlack Male Escorts Puerto La Cruz\nBlack Male Escorts San Jose de Guanipa\nBlack Male Escort Anzoategui, Black Male Escorts Anzoategui, Black Gay Escort Anzoategui, Black Gay Escorts Anzoategui, Black Male Escorts in Anzoategui


(«Zoloft» orritik birbideratua)\nSertralina depresioaren kontrako sendagai gisa, antsietate egoerekin zuzenean erlazionaturik egon ez arren; depresio post-traumatikoko trastornoen edo TEPT-ren kontrako sendagai gisa; nahasmendu obsesibo-konpultsiboaren (NOK) kontrako sendagai gisa; beldur-ikaraldien kontrako edo fobia sozialaren kontrako sendagai gisa erabiltzen da gehienbat. Dosiak trastorno mota eta mailaren arabera eman egiten dira, honen arabera, TEPT eta fobia sozialaren kasuan 25 mg/egun-ekin gomendatzen da tratamendua hastea eta TOC-aren kasuan hasierako dosia 50 mg/egun-ekoa izaten de normalean. Sertralina sexu harremanetarako arazoetan (eiakulazio goiztiarrean) erabiltzen da ere bai, eta honen kasuan erabilitako dosia 50 mg/egun-ekoa izaten da. Hala ere, trastorno guztietarako erabiltzen den mantenimenduaren dosia pertsonaren arabera aldatu egiten da, dosi maximoa 200mg/egun-ekoa izanik. Dosia egokitu egin behar da dosi ahalik eta txikienarekin eraginkortasunik handiena lortzearren. Eri pediatrikoekin hasierako dosia 25 mg-egunera erreduzitu egiten ohi da, eta mantenamenduko dosia 59mg/egun-era, hauetan ematen den gorputzeko masa txikiagoa dela eta. 65 urte-gorako erien kasuan pertsona helduen edo gazteen erabiltzen diren dosiak erabili ahal dira ere. Gutxiegitasun hepatikoren bat duten erien kasuan dosifikazio asko kontrolatu egin behar da, sertralina gibelean dagoen citocromo P-450-ren bidez metabolizatzen baita. Gernuaren bidez ematen den erredukzioa oso txikia denez, giltzurrunetako funtzioan arazoak dituzten gaixoak arreta berezia hartu beharko dute.\nFarmakozinetika eta farmakodinamiaAldatu\nAzken aldaketa 25 apirila 2020(e)an, 16:31(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 25 apirila 2020, 16:31.


HMC994APM5ETR-R5 | ADI (Analog Devices, Inc.) HMC994APM5ETR-R5 Stock eskuragarri Blueschip-store .com | HMC994APM5ETR-R5 prezio onenarekin.\nHasiera > Produktuak > RF / IF eta RFID > RF anplifikagailuak > HMC994APM5ETR-R5\nErosi HMC994APM5ETR-R5 BluesChip-Store.com konfiantzarekin, 1 Urte Bermea\nIC RF AMP 32LFCSP-CAV\nRF Amplifier IC 32-LFCSP-CAV (5x5)\nHMC994APM5ETR-R5 hornitu dezakegu, eskaera aurrekontuaren inprimakia erabil dezakezu HMC994APM5ETR-R5 pirce eta denbora berotzeko eskatzeko. Blueschip-store .com osagai elektronikoen banatzaile profesionala. Osagai elektroniko erabilgarrien 3 milioi milioi lineekin berotze denbora laburrean bidal daitezke, 250 mila baino gehiagoko osagai elektronikoen zati bat berehala entregatzeko. HMC994APM5ETR-R5 zenbakia izan dezakete. HMC994APM5ETR-R5-ren prezioa eta berunaren denbora kantitatearen arabera. Beharrezkoa, erabilgarritasuna eta biltegiaren kokapena. Jar zaitez gurekin harremanetan gaur eta gure salmenta-ordezkariak prezio eta entrega eskainiko dizugu. HMC994APM5ETR-R5 atalean. Espero dugu zurekin lan egitea epe luzerako lankidetza harremanak ezartzeko.\nLotutako zatiak HMC994APM5ETR-R5-rekin\nHMC994LP5E ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP GP 0HZ-28GHZ 32QFN Kontsulta\nHMC995LP5GETR ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP VSAT 12GHZ-16GHZ 24QFN Kontsulta\nHMC994LS6 ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP 0.01-30GHZ 0.5W Kontsulta\nHMC994A-SX ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP 0HZ-30GHZ DIE Kontsulta\nHMC995LP5GE ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP GP 12GHZ-16GHZ 24QFN Kontsulta\nHMC994APM5ETR ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP 0HZ-28GHZ 32LFCSP-CAV Kontsulta\nHMC994APM5E ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP 0HZ-28GHZ 32LFCSP-CAV Kontsulta\nHMC997LC4TR ADI (Analog Devices, Inc.) IC AMP RADAR 17GHZ-27GHZ 24CQFN Kontsulta\nHMC994A ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP VSAT 0HZ-30GHZ DIE Kontsulta\nHMC997LC4 ADI (Analog Devices, Inc.) IC AMP RADAR 17GHZ-27GHZ 24CQFN Kontsulta\nHMC992LP5E ADI (Analog Devices, Inc.) RF IF AGC 50MHZ - 800MHZ 32SMT Kontsulta\nHMC996LP4E ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP GP 5GHZ-12GHZ 24QFN Kontsulta\nHMC994-SX ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP GP 0HZ-30GHZ DIE 1=2PC Kontsulta\nHMC994LS6TR ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP 0.01-30GHZ 0.5W Kontsulta\nHMC993LP5E ADI (Analog Devices, Inc.) RF AUTO GAIN CNTRL 3GHZ 32QFN Kontsulta\nHMC992LP5ETR ADI (Analog Devices, Inc.) RF IF AGC 50MHZ - 800MHZ 32SMT Kontsulta\nHMC994LP5ETR ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP GP 0HZ-28GHZ 32QFN Kontsulta\nHMC996LP4ETR ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP RADAR 5GHZ-12GHZ 24QFN Kontsulta\nHMC994 ADI (Analog Devices, Inc.) IC RF AMP VSAT 0HZ-30GHZ DIE Kontsulta\nHMC993LP5ETR ADI (Analog Devices, Inc.) RF AUTO GAIN CNTRL 3GHZ 32QFN Kontsulta


Bilbaopedia - Athletic Club\n[ 1898\t]\nAthletic Club Bilboko futbol talde nagusia da. 1898an sortua, hamaika titulu eta marka lortu ditu bere historian zehar. Baina egindako balentriez gaindi, elkartearen ezaugarria kirol filosofia dugu, eliteko futbol profesionalean kasu bakarra delako: Euskal Herrian jaio edo hazitako jokalariak besterik ez dauka bere ekipoetan, hala ume eta gazte mailetan nola lehen mailakoetan. 2002-2003 denboralditik emakume taldeak ere badauzka. Klubeko lehen ekipoko jokalariak lehoiak dira, gaitzizenez.\nBizkaira futbola ingeles marinel eta beharginekin heldu zen eta erroak egin zituen Ingalaterrara ikastera joandako burgesiaren gaztetxoei esker. Lehenengo partida ezaguna ingelesen artekoa izan zen, 1889an. Hiru urte geroago, 1892an, Sestaoko Astilleros del Nervión enpresak kirol elkartea osatu zuen, beharginek aisialdian kirola egin zezaten. Club Athleta jarri zioten izena, horrela, h eta guzti, eta futbolean aritu ziren. Hura desagertu zen, baina ematen du nolabaiteko lotura egon zela ahalegin horren eta 1898an Bilbon osatu zuten Athletic Clubaren artean. Bizkaiko hiriburuko futbolzale gutxi batzuk baino ez ziren eta Lamiakoko zelaian (Leioa) hasi ziren jokatzen, Club Athletakoek egin zuten bezala.\nSasoi hartan hiribilduan beste futbol elkarte bat eratu zuten, Bilbao FC, eta urte batzuetan elkarren arteko lehia izan zen. Baina elkarlana ere egin zuten eta 1902ko Koroatze Kopara talde bakarra aurkeztu zuten, Bizcaya izenpean. Irabazi egin zuten. 1903an lehenengo Errege Kopa jokatu zen eta orduko hartan ere talde bietako jokalariak batera aritu ziren Athletic Club gisa (Bilbao FC desagertu berria zegoen), baita berriz irabazi ere. 1902tik elastiko zuri-urdinak erabiltzen zituen Athleticek.\nKrisi urteak izan ziren hurrengoak baina klubak gainditu egin zituen eta 1910ean berriz irabazi zuen Kopa. Ordurako elastiko zuri-gorria erabiltzen zuen. Hurrengo urtean titulua errepikatu zuen. Baina orduan ika-mikak izan ziren jokalari ingelesak zituzten ekipoen gainean. Horietakoa zen Athletic eta orduan erabaki zuen ingeles gehiagorik ez onartzea. 1911tik aurrera, Athleticek etxeko jokalariak besterik ez ditu aurkeztu, Euskal Herrian jaio edo, azken hamarkadetan, futbolean hemen hazitakoak.\nJarraian Athleticek egundoko aurrerapausoa eman zuen: Bilbon futbol zelai bikaina eraiki zuen: San Mames (1913). Bultzada itzela eman zion eta hurrengo hiru urteetako Kopak irabazi zituen (1914-16). Garai hartakoa da Athleticeko lehen mitoa: Rafael Moreno Pitxitxi. Ondoren lehiakide gogorra atera zitzaion klubari Bizkaian, Getxoko Arenas, eta Kopagatik lehiatzea garesti ipini zitzaion.\nGarai hartan kirol sailak eratu zituen Athleticek: atletismoa, txirrindularitza, pilota, arrauna, hockey… Horiek denak 1930 urte ingururako desagertuta zeuden. Futbol kluba zen Athletic.\nHurrengo erabaki garrantzitsua 1926an hartu zuen. Profesionalismoa bete-betean sartu zen Espainiako futbolean eta Athleticek ez zuen onartu nahi baina, ordainean, atzean gelditzeko arriskua zuen. Manuel de la Sota presidentea zela, bide profesionaletik jotzea erabaki zuen. 1928-29an Espainiako Liga sortu zen eta hor zegoen Athletic. Harrez gero, Barcelona eta Real Madridekin batera, mailatik jaitsi ez den ekipo bakarra da. Hasiera ona eman zion Ligari. 1929 eta 1936 bitartean lau titulu irabazi zituen, gehi Kopa bi. Unamuno, Gorostiza, Goienetxe, Bata… Izen handiak ekipo handiarentzat. Eta mister bat historiarako, Mister Pentland.\nGerra Zibilak errotik ebaki zuen talde hura eta Athletic (halabeharrez izena Atlético bihurtuta) hutsetik hasi behar izan zuen. Baina arrakastaz egin zuen: 1943-44an bosgarren Liga irabazi zuen eta, ondorioz, garaikurra jabetzan lortu zuen lehen taldea izan zen. Sasoi hartan Kopan ere sarritan gailendu zen (1943, 1944, 1945) eta historiarako gelditu diren izen gehiago eman zituen, beren-beregi Telmo Zarraonandia Zarra eta Agustin Gainza Piru. Hurrengo hamarkadan haiekin batera jokatu zuten Venanciok, Iriondok eta Panizok, Athleticeko historiako aurrealderik mitikoena osatuta. 1956an ekipoak berriz ere erdietsi zuen bikoa, Liga eta Kopa alegia. 1957an Europako Kopan aritu zen, lehenengoz. Final laurdenetan jausi zen, Manchester Uniteden kontrako partida gogoangarriak jokatu ostean.\nHurrengo hamarkadetan ekipoak Kopan lortu zituen emaitzarik onenak (1969 eta 1973an irabazi zuen), mito berriak sortzen segitzen zuen (Jose Angel Iribar), baina Liga gero eta zailago zegoen (1973tik aurrera Espainiatik kanpoko jokalariak onartu zituzten). Luzaroan gordeko dute zaleek gomutan 1976-77 denboraldia, belaunaldi bikain batek (Rojo, Irureta, Carlos…) eskuan eduki zituelako Kopa eta UEFAko Kopa. Final biak galdu zituen, ordea. Kirol legea da, ostera, porrotetatik altxatzen dakienari ordaina etortzea. Hurrengo belaunaldia, Javier Clementeren gidaritzapean, Liga bi irabazi zituen jarraian (1982-83 eta 83-84), baita Kopa bat ere (1984). Goiko, De Andres, Argote, Dani… izen gehiago zerrenda luzean. Gabarraren ibilaldiak argitara atera zituen Athleticen herri sustrai ikaragarri sakonak.\nHarrez gero Klubak ez du gizonezkoen lehenengo ekipoarekin titulurik irabazi. Kopako final bi jokatu ditu (2009, 2012), baita berriz ere UEFAko final bat (2012) eta Superkopa bat (2009), baina sari barik. Une txarrak ere gainditu ditu (2005-2007ko biurteko beltza).\nEmakumezkoen ekipoa 2002-2003an hasi zen lanean, Leioa Futbol Taldearekin egindako akordioaren ondoren. Harrez gero Espainiako Superligan dihardu. Lau bider jantzi du txapela (2003-03, 03-04, 04-05 eta 06-07) eta Europako Txapeldunen Ligan jokatuta dago.\nTituluak titulu, Athleticen indarraren gakoa bere filosofian eta jarraitzaileen fideltasunean datza. Erakutsi du badela beste futbol modu bat. Horregatik guztiagatik, munduan bakarra da.\nMORO AGUAYO, J: San Mames. Historia eta memoria. Athletic Club. Bilbo. 2013; TURUZETA, J: Athletic Club. Origen de una leyenda. Ttartalo. Donostia. 2012; Athletic Cluben webgunean: http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=2&b=3&c=0&d=0&idi=0


Bilaketa berria Urtea: 1992\nBat-bateko bertsoaldiak 210\nAldizkako Ekitaldiak 45\nAgirre Goia, Unai 22\nAgirre, Joxe 44\nAjuria, Ireneo 29\nAjuria, Txabi 9\nAlberdi, Jesus "Egileor" 9\nAlkhat, Ernest 46\nAranburu, Mikel 12\nAreitio, Juan Mari 16\nArgiñarena, Joxe Fermin 21\nArgiñarena, Joxe Miel 30\nArozena, Estitxu 45\nArozena, Manolo 68\nArzallus, Jexus 16\nAtxotegi, Urko 15\nAzkune, Laxaro 44\nAzpillaga, Jon 19\nBegiristain, Juan Inazio 12\nCastaño, Dani 10\nEgaña, Andoni 220\nEguren, Igor 9\nEizmendi, Juan Jose "Loidisaletxe II" 15\nElizagoien, Bittor 26\nElortza, Igor 61\nEnbeita, Jon 81\nEnbeita, Zigor 16\nEsoain, Ibai 13\nEzponda, Txomin 26\nFagoaga, Joxemari "Fagoaga II" 12\nGallego, Iñigo 14\nGarzia, Joxerra 30\nGaztelurrutia, Beñat 10\nGesalaga, Jose Antonio "Zaldubi" 14\nGoiburu, Florentino 12\nGoienola, Iñigo 25\nGomez, Manu 11\nIbarra, Iratxe 44\nIgartzabal, Euxebio 20\nIntxausti, Kepa 17\nIraola, Patxi 12\nIrazu Muñoa, Jexux Mari 43\nIturriaga, Unai 77\nIztueta, Jose Migel "Lazkao Txiki" 37\nKazabon, Antton 14\nLaka, Jean Louis 17\nLarrañaga, Anjel 16\nLarretxea, Patxi 83\nLazkano, Imanol 71\nLizaso, Joxe 40\nLizaso, Sebastian 205\nLoidi, Arantzazu 22\nLopategi, Aritz 27\nLopategi, Jon 76\nLujanbio, Maialen 51\nMadariaga, Bautista 12\nMaia, Jon 67\nMendiluze, Aitor 17\nMendizabal, Mikel 99\nMihura, Fermin 16\nMuniategi, Abel 11\nMurua, Iñaki 114\nNarbaiza, Juan Mari 12\nNarbarte, Xabier 10\nOmagojeaskoa, Jon Mikel 20\nPeñagarikano, Anjel Mari 193\nRespaldiza, Juanjo 14\nRezabal, Martin "Olaso" 53\nSarasua, Aitor 28\nSarasua, Jon 195\nSein, Manuel "Xanpun" 17\nSilveira, Xabier 30\nSorozabal, Jokin 52\nSoule, Beñat 33\nTaberna, Mikel 61\nTelleria, Millan 66\nUrdangarin, Jose Luis 15\nUrretabizkaia, Pello 11\nUsarralde, Inaxio 15\nXabier "Euzkitze" 111\nZavala, Antonio 14\nZeberio, Nikolas "Zeberio II" 13\nZeberio, Xabier "Zeberio I" 44\nZelaia, Iñaki 23\nEuskal Herria 802\nIruñeko Merindadea 146\nUrola Kosta 86\nZangozako Merindadea 16\nGaintza (G) 8\nAiaraldeko Bertso-Eskola (Aiebe) 1\nAreetako Kultur Etxea 1\nAzkoitiko Udala 1\nBerbaro Kultur Elkartea 1\nBizkaiko Ikastolen Elkartea 3\nCentre De Recherche Sur L'oralite 1\nDonostiako Udal Liburutegia 1\nIbarrako Kirol Elkartea 1\nLeintz-Bailara Taldea 1\nSorotan Bele 1\nTxomin Artola Eta Amaia Zubiria 2\nUdaberri Guraso Elkartea (Xabier Munibe Ikastola) 1\nXalbador eta Ihidoi 1\nZabale Anaiak 1\nMendizabal Dokusa Zure nabigatzaileak ez du audio elementua erabili.\nKontu barri bat suzedidu da I Zure nabigatzaileak ez du audio elementua erabili.\nJaunaren mirabe apalena Zure nabigatzaileak ez du audio elementua erabili.\nEsateko ez naiz lotsa Zure nabigatzaileak ez du audio elementua erabili.\nNeurria / Estrofaren izena: Zortzikoa, berdinaren moldekoa, 6 puntuz (hg) / Sei puntukoa, berdinaren moldekoa (ip) Egitura metrikoa: 8A / 8A / 10 / 6A / 8A / 8A / 10 / 6A (hg) | 8A / 8A / 16A / 8A / 8A / 16A (ip) Mota: Kontakizunezkoa Informazioa gehitu\nRealzaleok maite Zure nabigatzaileak ez du audio elementua erabili.\nGai-jartzailea Jaiotza: 1992, Doneztebe Jardun-motak: Aurkezlea\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Baigorri\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Aramaio Jardun-motak: Bertso irakaslea\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Lesaka Jardun-motak: Bertso irakaslea\nGai-jartzailea Jaiotza: 1992, Legutio Jardun-motak: Bertso irakaslea\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Donibane Garazi\nJaiotza: 1992, Donibane Garazi\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Lasarte-Oria\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Elosu\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Ituren\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Bera\nBertsolaria Jaiotza: 1992, Arrigorriaga\nBautista Kortajarena "Ondartza"\nBertsolaria Jaiotza: 1903, Asteasu Heriotza: 1992 , Lasarte\nBertso-jartzailea Jaiotza: 1910, Baigorri Heriotza: 1992 , Baigorri


2013 martxoaren 4tik aurrera, tarifa bateratuko sistema bat dugu Gipuzkoan: MUGI sistema\nMUGI sistemari esker, ordaintzeko euskarri bakarra erabiliko da garraiobide guztietan; hau da, txartel bakar batekin Gipuzkoako garraio publiko guztietan bidaiatu ahal izango da.\nZer abantaila eskaintzen ditu?\nOrdaintzeko modu bateratua: txartel bakarra garraiobide guztietarako.\nTarifa-sistema eta eremuak bereizteko sistema bateratuak: kostu berbera garraiobide ezberdinetan egindako bidaietarako, eta tarifa bateratuak eremu-aldaketaren bat barne hartzen duten ibilbideetarako.\nErabileraren araberako deskontuak: zenbat eta gehiago erabili garraio publikoa, orduan eta merkeagoa izango da bidaiaren kostua.\nDoako ontzi-aldaketak: bidaia garestiena bakarrik ordaintzen da.\nTxartel hobaridunak: baldintza zehatzak bete behar dira horietako txartel bat edukitzeko.\nMUGI sistemaren helburua da garraio publikoa gehien erabiltzen duten herritarrak saritzea; eta, horregatik, erabiltzaile horiek deskontu handiagoak izango dituzte. Hiru erabilera-tarte ezarri dira, eta tarte bakoitzari deskontu jakin bat dagokio:\n1 – 20 bidaia: % 48ko deskontua noizbehinkako txartelaren aldean.\n21 – 50 bidaia: % 58ko deskontua noizbehinkako txartelaren aldean.\n51 bidaia edo gehiago: % 90ko deskontua noizbehinkako txartelaren aldean. Gaztea kolektibokoek doan bidaiatuko dute bidaia-tarte honetan.


Pagasarri mendia (673 m) Nerbioi-Ibaizabal eta Kadagua ibaiak banatzen dituen Pagasarri-Ganekogorta mendiguneko mendia da. Hain zuzen ere, Bilboko biriketakoa da; eta bertako mendi esanguratsuena, gure mendizaletasunaren sinbolo eta sorleku.\nMendi honek lotune estu-estua dauka hiribilduko historia ekonomiko eta sozialarekin. Gainera, nahiz eta bertako baliabide naturalak bete-betean ustiatu diren, gerra-eremua izan den eta erabat industrializatutako eta urbanizatutako eskualdean kokatuta dagoen, udalerriko balio natural handieneko hiri inguruko eremua da.\nPagasarrin, kareharrizko azaleramenduak daude, eta leizeen zein galerien sistema konplexua ere badago barruko aldean. Horrez gain, bertan honako hauxe ere badago ikusgai: interes bateratuko habitatak, fauna ugaria eta gure kulturarekin lotutako elementu etnografikoak.\nGailurretik, Durangaldeko mendietatik eta Salbada mendizerratik Abrako estuarioraino iristen diren ikusmira zabalak daude ikusgai. Gailurraren albo-alboan, tabernadun aterpetxea dago, baita mahaiak dituen eremu atondua ere. Gailurretik hurbil, antzinako elurzuloak zaharberritu dira, eta hiribilduan erabilitako elurra gordetzea zeukaten helburu.\nPagasarrirako sarbide nagusia San Adrianen dago (Bilbo), eta Igertun zehar egiten da igoera.\nTrena: Renfe aldirietako C-1 eta C-2 lineak (Geltokia: Ametzola).\nIgertu (Bilbo): Igertuko aparkalekuraino iristeko, Zabalburu plazatik Juan de Garay kalean zehar igoko gara San Adrianerantz, eta autopista gaineko zubia gurutzatuko dugu. Gero, Iberdrolako eraikinaren ezkerraldetik egingo dugu gorantz, eta “Pagasarriko bidea” hartuko dugu Igerturaino.\nPagasarriko mapa (6,65 MB)\nPagasarri, gugandik gertu (9,93 MB)\nPagasarri, Bilboko birikia


Beherapenak? Rebaixes? Rebajas? Soldes?… • ZUZEU\nAste honetan, Bagera Elkarteak, merkealdiak probestuz komertzioen erakusleihoetan erabiltzen den hizkuntza neurketa egin du eta horretarako erdialdeko 3 kale nagusien behaketa egin du; Loiola kalean, Askatasunaren hiribidean eta Getaria kalean, hain zuzen.\n3 kaleetan erabilitako hizkuntzaren trataera ezberdina izan da. Neurketa egiterako orduan honako banaketa kontuan hartu dugu: euskara hutsez, gaztelera hutsez, beste hizkuntza batean, bi hizkuntzatan (euskara eta gazteleraz), euskaraz + beste hizkuntza gehiagotan, gazteleraz + beste hizkuntza gehiagotan (euskara ez den beste hizkuntza). Hona hemen ateratako emaitzen azterketa:\nLoiola kalean, 25 dendatik, 4 euskaraz, 15 gazteleraz, 2 ingelesez, 2 gazteleraz + beste hizkuntza (euskaraz ez) eta bakarra euskaraz eta beste hizkuntzatan (euskarak kasu honetan ez du lehentasunik).\nLoiola kaleko emaitzak ehunekotan:\n(Aston, El Ganso, C´Occitane en provence, Ricardo optica, Mary, Santa Marta, Latino, Intimissima, Calcedonia, Scruples, Barriola 1928, Orange, Fnac eta Kiko).\n(Oysho, Camper, Desigual eta Bimba y Lola).\nGazteleraz + euskaraz ez den beste hizkuntzatan %12\n(Gocco, Etam eta Sephora).\n(Bijou brigette eta Double Agent).\nBi hizkuntzatan %4\nEuskaraz + beste hizkuntzatan %4\nDenera %20ak erabili du euskara\nAskatasunaren hiribidean, 16 dendetatik, bakarra euskara hutsez, 8 gazteleraz, 4 bi hizkuntzatan (euskara eta gaztelera), 2 gaztelera eta beste hizkuntzatan (euskaraz ez) eta bakarra euskara eta beste hizkuntzatan.\nAskatasunaren hiribideko datuak ehunekotan:\n(Springfield, Cortefiel, Solca, Auzmendi, Swins, Klasiks, Bravo eta Rituals).\nBi hizkuntzatan %25\n(Uterque, Celio, Logos eta H&M)\nGazteleraz + beste hizkuntzatan %12,50\n(Sunglass eta Sephora).\n(Binba y lola).\nEuskaraz + beste hizkuntzatan %6,25\nDenera %37,5ak erabili du euskara\nGetaria kalean, 13 dendetatik, 3 euskara hutsez, 5 gazteleraz, 3 bi hizkuntzatan eta 2 gazteleraz eta beste hizkuntzatan (euskaraz ez).\nGetaria kaleko datuak ehunekotan:\n(Pinkie, Galas, La Bandera eta Stile).\n(Acandria, Violeta (Mango) eta Pull & Bear).\nBi hizkuntzatan %23,08\n(El Raton de Getaria, Fama eta Stradivarius).\nGazteleraz + beste hizkuntzatan %15,38\n(Malababa eta Mango)\nEuskaraz + beste hizkuntzatan %7,69\nDenera %53,85ak erabili du euskara\nLaburbilduz, kaleko paisaia linguistikoaren erakusleiho da saltokietako erakusleihoen hizkuntza. Eta kalean ez ezik, establezimenduetan hizkuntza erabiltzeko gonbitean ere eragin handia du.\nKomertzioetako paisaia linguistikoan aldaketa nabaria izan da, orain arte oso gutxi erabiltzen baizen euskara. Hala ere, oraindik ere berdintasunerako lan handia dago egiteke.\nAzkenik, euskara lehentasunez erabilitako komertzioak zoriondu nahiko genituzke, hala nola, Oysho, Camper, Desigual, Bimba y Lola, Acandria, Violeta (Mango) eta Pull & Bear. Eta gainontzeko komertzioak animatu nahi ditugu beraien publizitatean euskara erabiltzera. Jakinaren gainean baikaude horrek, inolako zalantzarik gabe, Donostiako hizkuntza ofiziala den heinean, euskarari ematen dion laguntzaz gainera, publizitateari berari ere indar handiagoa emango diola euskararekiko atxikimendu handiko jende ugariaren aurrean.\nbagera, Beherapenak, Donostia, euskara, merkataritza, publizitatea


Sodankylä - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBerezko izena Soađegili gielda (ipar samieraz)\nSodankylän kunta (finlandieraz)\nAlkatea Kirsi Virtanen\nKoordenatuak 67°25′00″N 26°35′35″E / 67.41667°N 26.59306°E / 67.41667; 26.5930667°25′00″N 26°35′35″E / 67.41667°N 26.59306°E / 67.41667; 26.59306\n723,71 km² (%5,83)\n- Besteak 8.319 (2020)\n% 96,7 (ofiziala)\n% 1,6 (ofiziala1)\n1 Iparraldeko eremuan baino ez da ofiziala, Samien Lurraldean.\nSoađegilli edo Sodankylä (Inariko samieraz, Suáđigil; skolt samieraz, Suäˊđjel) iparraldeko Lappi eskualdean dagoen finlandiar udalerria da. Herrialde osoko azalera handiena duen udalerria da Inari bizilagunaren atzetik –12.415,41 km²–, eta eskualdearen erdiguneko eremua hartzen du beregan. Lurraldearen %72 herri lurrak dira eta %28 babestutako eremuek osatzen dute, besteak beste, Pyhä-Luostoko eta Urho Kekkonen parke nazionalek. Bestalde, Sodankyläk 8.319 bizilagun ditu; biztanle gehien duen Ipar Lappiko udalerria da, Lappiko laugarrena. Biztanle horietatik 300 inguru (%4) samiak dira, izan ere, udalerria samien berezko lurraldearen barnean dago, Sápmi deituriko lurraldean. Sodankylä samien ohiturak, hizkuntzak eta lurrak babesteko asmoz 1973an sortu zen Finlandiako Samien Lurraldearen fundatzaileetako bat da. Hain zuzen, bertan hitz egiten den samiera, ipar samiera, hizkuntza ofiziala da iparraldeko eremuan finlandierarekin batera.\nUdalerria erdigunean dagoen elizateak eta lurralde guztian zehar zabaltzen diren hainbat herri txikik osatzen dute, besteak beste, Sattanen, Kelujärvi, Orajärvi, Vaalajärvi eta Sodankyläko samien erdigunea den Vuotso herriek. Samien elur-orein abeltzaintzak eta basogintzak indar handia izan duten arren, egungo motore ekonomikoak urtegiek sortutako zentral hidroelektrikoak, meatzeak (batik bat, Kevitsako meatzea) eta Tähtelako Zientzia Elkartea dira.\nOndasun nabarmenen artean, aipatzekoak dira XVII. mendeko Sodankyläko eliza zaharra -zutik dirauen Lappiko egurrezko eraikin zaharrena-, Andreas Alariesto margolariaren obra jasotzen duen Alariesto Galeria-Museoa, Tankavaaran dagoen Urre bilatzailearen Museoa eta, batez ere, Urho Kekkonen Parke Nazionala.\n6.5 Ondasun nabarmenak\nUdalerriaren finlandierazko izena, "Sodankylä", sota (gerra) eta kylä (herri) hitzen lotura moduan ulertu izan da; ipar samierazko "Soađegilli" itzulpena baino ez da. Dena den, izenaren lehenengo lekukotasunek hipotesi horren kontra egiten dute: Såvannby (1563. urtean), Sovankylä (1566-67an) eta Savan kields (XVIII. mendearen hastapenetan). Adituek beste jatorri bat proposatu dute; horren arabera, izena sami deitura batetik eratorriko litzateke: ipar samieraz Čoavvá edo Sodankylän antzinean hitz egiten zen Kemiko samieraren ahaide gertukoena den Inariko samieraz Suávvâžil. Izen hori finlandieraz Sauva edo Saua moduan idatzi izan da eta baliteke XVI. mendeko Sovankylä horrek Sova-ren herria esanahia izatea. Hain zuzen, XVI. menderako Sodankylä samien neguko herri eta merkatu garrantzitsua zen, eta hizkuntzalariek uste dute Sova izena bertako familia edo pertsona baten deitura zela.\nSakontzeko, irakurri: «Sodankyläko ingurunea»\nSodankylä Finlandia iparraldeko Lappi eskualdearen erdigunean dago, Ipar Lappi izeneko lurraldean, eta Errusiarekin egiten du muga ekialdean. Zehazki hurrengoak dira udalerriaren bizilagunak: Inari iparraldean, Verkhnetulomski errusiar udalerria ipar-ekialdean, Savukoski eta Pelkosenniemi ekialdean, Kittilä mendebaldean, eta Kemijärvi eta Rovaniemi hiriak hegoaldean; eskualdeko hiriburuko erdigunetik 100 bat km iparraldera dago. Sodankyläk, guztira, 12.415,41 km²-ko azalera du eta, hain zuzen ere, azalera handiena duen herrialde osoko bigarren udalerria da. Lurralde zabal honetan hainbat eremu bereizten dira. Lautada zabaletan klima azpiartikoa eta taiga edo baso boreala nagusitzen dira, eta zuhaizti ohikoenak izeidiak, urkidiak eta pinudiak dira. Hegoaldeko eta erdialdeko lurraldea zohikaztegi eremua da, eta Luosto eta Sokosti mendien inguruko altuera gutxiko eremuan, aldiz, klima polar bihurtzen da eta zuhaitzik gabeko tundra eremu bakanak daude.\nUdalerria zirkulu polar artikoaren gainean dago, 40-210 bat km iparrera; horrenbestez, gauerdiko eguzki eta gau polar fenomenoak urtero izaten dira. Alde batetik, eguzkia edo eguzkiaren argitasuna udalerriko zeruaren jabe izaten da maiatzaren bukaeratik uztailaren bigarren astera arte; Sodankyläko elizatean, esaterako, gertakariak 47 egun irauten du (maiatzaren 30ean hasi eta uztailaren 15ean amaitzen da). Bestetik, gau polarraren garaia edota iluntasuna nagusitzen den garaia abenduaren 19tik 25era arte izaten da; guztira, bost egun. Ipar argiak, azkenik, oso ohikoak izaten dira neguko gau ilun eta oskarbietan; irail eta martxo bitartean lau gautatik hirutan izaten den fenomenoa da, urrian eta martxoan bereziki. Aurora borealak aztertzeko Ouluko Unibertsitatearen esku dagoen Behatoki Geofisikoa sortu zen 1914an.\nKlimari dagokionez, azpiartikoa da gailentzen dena eta, ondorioz, tenperaturak leunak izaten dira udan, baina neguak hotzak eta luzeak izan ohi dira. Orokorrean, elurrak udalerriko lurzorua estaltzen du urri amaiera eta maiatza bitartean, gutxi gorabehera 175 egunez; eta izotzak ere aintzira eta ibaien gaina hartzen du beste horrenbeste egunetan. Eremu menditsuetan, bestalde, klima polarra nagusitzen da, eta horrekin batera, zero azpiko tenperaturak. Udalerrian erregistratu den tenperatura hotzena 1999ko urtarrilean neurtu zen, -49,5 °C. Samiek antzinetik erabiltzen duten egutegiaren arabera, Lappiko eta udalerriko klima ulertzeko lagungarri diren zortzi garai bereizten dira: Giđđadálvi (udaberri-negua), Giđđa (udaberria), Giđđageassi (udaberri-uda), Geassi (uda), Čakčageassi (udazken-uda), Čakča (udazkena), Čakčadálvi (udazken-negua) eta Dálvi (negua).\n2018ko Sodankyläko klima datuak\nSodankyläko mendi gehienak ipar- eta hego-ekialdean daude, babestutako eremuetan; dena den, Ipar Lappi lurraldea ez da oso eremu menditsua. Udalerriko sabaia eta Finlandiako bosgarren goragune altuena Sokosti mendia da, 718 metrora iristen dena. Beste mendi garrantzitsu batzuk, Sokosti goraguneko Ukselmapää gainaz aparte, 700-600 metro bitartean dauden Vuomapää, Kuikkapää, Reututunturi eta Hirvaspää, eta hegoaldeko 514 metroko Luosto dira. Azken mendi horretan udalerriko eski-azpiegitura ospetsuenak daude.\nKitinen ibaiaren ertza udan (Sodankyläko elizatea).\nFinlandiako gainontzeko udalerriekin alderatuz gero, Sodankylä ez da aintzira handiko udalerria, are gutxiago aintzira naturalak baino ez badira kontuan hartzen. Dena den, 476 aintzira daude bertan, gehienak hego-mendebaldeko lurraldean; hauen artean, Kelujärvi, Orajärvi, Unari eta Vaalajärvi aintzirak dira nabarmenenak. Hala ere, guztietan handienak iparraldean dauden Lokkako eta Porttipahtako urtegiak dira, herrialde osoko zabalenak direnak. Aintzira artifizialek, hurrenez hurren, 315,4 km² eta 148,6 km²-ko azalera dute eta 1960ko hamarkadan sortu ziren Luiro eta Kitinen ibaietako urak bilduz. Ibai horien emaria kontrolatu ondoren, arroan hainbat zentral hidroelektriko eraiki zituzten eta, hain zuzen, hauek dira eskualdea argindarrez hornitzen dutenak. Horiez gain, aipatzekoak dira Lappiko ibai garrantzitsuak diren Kemijoki –550 km-ko luzera duena–, Jeesiöjoki, Tankajoki eta Ylijoki ere. Urtero ibai horien ur hotzetan murgiltzen den milaka arrantzale iristen da udalerrira bertako amuarrainak, karpak, koregonoak, lutxoak, lutxoperkak, perkak eta timaloak arrantzatzera. Azkenik, aipatu behar da Urho Kekkonen Parke Nazionalean dagoen Paratiisikuru ur-jauzia ere, Sodankyläko garaiena dena. Zehazki, udalerriko azalera osoaren %5,8 baino ez da ur-azalera, guztira, 723,71 km².\nUdalerriko natura basatiak administrazioaren babesa jasotzen du; guztira azaleraren %72 herri lurrak dira eta %28 babestutako eremuek osatzen dute. Dena den, aipatzekoa da azken urteotan hainbat istilu eta ika-mika izan dela basogintza industriaren eta herritarren artean, eta udalerrian irekita dauden bi meatzeek (Kevitsako meatzeak eta Pahtavaarako meatzeak) ere gatazka handia sortzen dute. Sodankylän, besteak beste, bi parke nazional, eta eremu basati eta natura erreserba bana daude:\nUrho Kekkonen Parke Nazionala eta Sompioko Natura Erreserba Hertsia: Urho Kekkonen Inari, Savukoski eta Sodankylä udalerrien artean dagoen parke nazionala da, herrialdeko babestutako bigarren eremu zabalena dena; guztira, 2.550 km²-ko azalera du. Parke nazionala 1983. urtean sortu zen eskualdeko arro nagusiena babesteko asmoz, izan ere, Ozeano Artikora eta Botniako Golkora doazen Lappiko ibai gehienak sortzen dira bertan. Animalia aniztasuna ere garrantzitsua da; arrantza zenbait ibaitan onartua dagoen arren, ehiza guztiz debekatua dago. Gainera, oinezkoentzako, eskiatzaileentzako eta txirrindularientzako ibilbideak daude, berrehun baino gehiago. Sodankylären eta bizilagunen ekonomiaren pisuzko osagarri bihurtu da azken urteotan; 2019an, esate baterako, 367.000 bisitari joan zen parke nazionalera. Bestetik, Urho Kekkonenen mutur batean, Sompio izeneko natura erreserba hertsia dago. 1956. urtean sortu zen 179 km²-ko eremua, eta asmoa bertako natura guztiz babestea izan zen. Hain zuzen, bisitariek bertara sartzea debekatua dute.\nBátneduottarko edo Hammastunturiko Eremu Basatia eta Ilmakkiaapa: babestutako naturaren sarea osatzen duten eremuak dira. Hammastunturi gunea, esaterako, Inarik, Kittiläk eta Sodankyläk sortu zuten 1991. urtean, besteak beste, bertako natura basatia, eta samien kultura eta bizilekua babesteko asmoz. Hertsiki natura erreserba ez den arren, arau eta debeku ugari mantentzen dira bertan. Ilmakkiaapa, aldiz, erdialdeko zohikaztegiak eta bertako fauna babesten dituen 12,4 km²-ko eremua da.\nNatura eremu hauetako fauna eta landaredia aniztasuna handia da. Ugaztunen artean, aipatzekoak dira altzeak, amerikar bisoiak, azeri gorri eta zuriak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, igarabak, ipar-katamotzak, jatunak, lemingak, lepahoriak, lepazuriak, otso arruntak, satitsu txikiak, tundrako otsoak, ur-ipurtatsak, ur-satitsu hankazuriak eta elur-orein basati eta etxekotu ospetsuak (basoko elur-oreinak).\nHegaztiei dagokienez, 200 espezie baino gehiago daudela uste dute adituek. Urho Kekkonen Parke Nazionalean, esaterako, 110 bat espezieren habiak ikusi dira. Horietatik asko arriskuan dauden hegaztiak dira, esaterako, belatz handiak eta ipar-belatzak. Arrano beltza, bestalde, parke nazionalaren ikurra da eta hegaztia ikusteko ibilaldiak ere antolatzen dira. Adituek uste dute 20 bat arrano beltz bikotek duela habia Urho Kekkonenen.\nUdalerriko hegaztien %70 inguru hegazti migratzaileak dira, besteak beste, birigarro txikiak, martxo hasieran iristen diren gailupa karminak, Laponiako kaskabeltzak, negu-txontak, negu-txirtak, okil hiruhatzak, siberiar eskinosoak, txio horiak eta txoka txikiak. Ilmakkiaapako zingiretara ere hegazti asko iristen da udaberrian eta uda hasieran bertan habiak jartzera; esate baterako, ahatebeltz arrunt eta hegazuriak, antxeta txikiak, antzara hankahoriak, belatz handiak, beltxarga oihulariak, borrokalariak, istingor txikiak, izotz-ahateak, kuliska pikartak, kurlinta bekaindunak, kurrilo arruntak, mendebal-txori mokomeheak, mirotz zuriak, txiki-berdantzak, txirri lepokodunak, urre-txirri arruntak eta zerra txikiak. Hain zuzen ere, espezie asko dira zingira eta zohikaztegi inguruetan bizi eta bertako intsektuez elikatzen direnak. Dena den, horien egonaldiak ez du asko irauten, abuzturako hegazti gehienek hegoalderanzko bidea hartzen baitute.\nIso Moskujärvi • Kelujärvi-Matalajärvi • Kukasjärvi • Kulvakkojärvi • Orajärvi • Lokkako urtegia • Luirojärvi • Porttipahtako urtegia • Riipijärvi • Rutojärvi • Saiveljärvi • Sassalinjärvi • Soasjärvi • Syväjärvi • Unari • Vaalajärvi • Vajukosken allas • Vuojärvi • beste 458 aintzira\nHammastunturi EB • Ilmakkiaapa • Pyhä-Luosto PN • Sompio NEH • Urho Kekkonen PN\nAla-Postojoki • Anterinjoki • Ätsärijoki • Hanhijoki • Iissijoki • Järvijoki • Jeesiöjoki • Kelujoki • Kemijoki • Kitinen • Kivihaara • Kopsusjoki • Kulasjoki • Kuolpujoki • Kuorajoki • Lohijoki • Luiro • Nattushaara • Neitykäinen • Orajoki • Paskahaara • Pessijoki • Piettämäjoki • Pihtijoki • Ranta-suojoki • Raudanjoki • Repojoki • Riipijoki • Rovajoki • Saittajoki • Sattanen • Seipäjoki • Soasjoki • Suomujoki • Tankajoki • Tossarihaara • Vauolonjoki • Viivajoki • Viuvalo-oja • Viuvalojoki • Vuoltinen • Ylä-Liesijoki • Ylä-Postojoki • Ylijoki\nHirvaspää • Kaarestunturi • Kiertämäpää • Kiilopää • Koitelainen • Kuikkapää • Luosto • Lupukkapää • Painopää • Paistipuolet • Pomovaara • Reututunturi • Sokosti • Talkkunapää • Terävä-Nattanen • Ukselmapää • Vuomapää\nLurralde honetara iritsi zen lehen gizarte antolatua, Izotz Aroaren ondoren, iparraldeko klima leuntzen eta glaziarrak urtzen hasi ziren garaian iritsi zela uste da; hain zuzen ere, Kitinen ibaiaren ertzetan aurkitu diren aztarnek ere hipotesi hori baieztatzen dute, finlandiar arkeologo eta historialariek 7.000 urte inguruko adina dutela defendatzen baitute. Garai hartako ia 30 egonleku topatu dira ibaiaren inguruan. Lehen giza-talde hori iparraldetik etorritako Komsa kulturako gizakiek osatu zuten, ehiza eta fruitu-bilketatik bizi ziren, eta jatorria Ozeano Artikoko kostaldea zenez, Ipar Itsasoko Fonsa kulturako tribuekin harreman estua izango zutela uste da. Nahiz eta oraindik lurralde honen jatorrizko biztanleen, samien jatorriak ezezaguna izaten jarraitzen duen, badirudi tribu horien eta beranduago (k.a. 3. milurtekoan) Eskandinaviara iritsi ziren eta eurekin samiera hizkuntza eraman zuten uraldar herrien nahasketaren ondorio direla.\nSompioko Juikentä eremuan aurkitutako arrastoen arabera, Muteniajoki ibaiaren inguruak bi fasetan izan ditu biztanleak. Lehenak k.a. 1300. urtean iritsi eta k.o. 300. urtera arte bizi izan ziren bertan, eta bigarrenak, aldiz, XIII. eta XVII. mendeen artean. Badirudi bizitoki egonkorragoak eratu zituzten gizaki horiek udaberri inguruan iristen zirela orein eta hegazti ehizarako eta arrantzarako, eta uda bukatu arte bertan gelditzen zirela.\nHain zuzen, XIV. mendearen hasieran hasi ziren zehazten Eskandinavia iparraldeko mugak. Ipar-ekialdeko merkataritza bideak oso garrantzitsuak ziren Norvegiar eta Suediar erresumentzat, eta Novgorodeko Errepublikaren erasoek ezbaian jartzen zuten horien segurtasuna. Horrela, eskualdea bereganatzeko hainbat liskar izan zen erresuma horien eta novgorodarren artean; baina, 1323. eta 1326. urteetan, iparraldeko mugak zehaztu ziren. Sodankylä suediarren kontrolpean gelditu zen, eta lurraldearen mendekotasuna bermatzeko, suediarrek zerga-sistema sendoa jarri zuten martxan. Dena den, herrialdeen arteko muga ez zen horren finkoa gertatu eta eskualdea Novgorodeko Errepublikaren ondorengoa izan zen Errusiar Tsarerriaren eta Suediar Erresumaren eskuen artean ibili zen hainbat mendez. XVI. mendean, azkenean, Laponia probintziaren mugak egonkortu egin ziren behin betiko eta eskualdea antzinako probintziaren esku gelditu zen.\nGarai hartan bi lurraldek edo siidak osatzen zuten gaur egungo udalerria: Sompiok eta Sodankyläk. Sompioren eremua ipar-ekialde osoa zen, Kitinen eta Luiro ibaiek bat egiten duten inguruan hasi eta Kaunispää mendiaren magalean amaitzen zen; Sodankyläk, bestetik, hego-mendebaldeko lurralde zabala hartzen zuen. Bi siidetako biztanleak Kemiko samiak ziren. Kemiko samiek Kemi ibaiaren ingurua eta Lappi ekialdeko baso zabalak hartzen zituzten eta beste samiengandik hizkuntza (Kemiko samiera edo kemiera), bizimodu eta kulturagatik bereizten ziren. Dena den, ez Sompiokoak, ez Sodankyläkoak, ez ziren oso talde ugariak. Zergen kontuen arabera, 1555. urtean eta 1600.ean Sompiok hurrenez hurren 30 eta 60 herritar baino ez zituen. Sami talde horien lekukoa XIX. mendearen bukaeran galdu zen, Kemiko samieraren azken hiztunarekin batera. Hizkuntza hil horren idatzi bakarrenetakoak dira Olaus Sirma sodankylärraren "Guldnasas" eta "Moarsi favrrot" poemak, XVII. mendean Lapponia liburuan argitaratu zirenak.\nEgurzainak Kitinen ibaiaren ertzean (XX. mende hasiera).\nSuediarren eragina XVI. eta XVII. mendeen artean hasi zen nabarmentzen. Erresumaren eta kristautasunaren lurrak sendotzeko asmoz, giza kokaguneak bultzatzen hasi ziren Laponian eta kolonoei erraztasunak eman zitzaizkien bertara bizitzera joateko. Lehenengo elizak ere garai hartan hasi ziren eraikitzen; Sodankyläko lehena 1689. urtean eraiki zen (Sodankyläko eliza zaharra). Horrela, kristautasunaren etorrerarekin batera, samiek xamanismoa alde batera utzi eta iristen hasi ziren finlandiar kolonoen fedea bereganatu zuten. Sinesmen eta ohitura zahar ugari galdu ziren XVII. mendean, besteak beste, joik aurre-kristauen ohitura (livđe); izan ere, tradizio horiek mantendu zituztenek sorgin-ehiza latza jasan behar izan zuten. Bestalde, iparraldean sektore ekonomiko berria abian jartzeko helburuarekin, samiak elur-orein zaintzan jarduteko laguntzak jasotzen hasi ziren Suediar Erresumaren eskutik. Samiak egonkortzen hasi ziren, batik bat Sodankylä siidan, eta euren bizimodu bereizia kolono iritsi berrienarekin nahasten hasi zen.\nXVII. mende bukaeran Izotz Aro Txikia izan zen eta herritarrek hildako asko eragin zituen gosete garai luzea pairatu zuten. Dena den, egonkortasun handiko garai luzea izan zen iparraldeko mugan. XVIII. mendean baina, Finlandiaren kontrola izateko guduak hasi ziren berriro ere; Finlandiako Gerran, azkenik, Errusiar Inperioak herrialdea bereganatu eta Inperioko Dukerri Handi bihurtu zuen 1809an. Hain zuzen ere, XIX. mendearen hasiera izan zen Sodankylären hazkuntza areagotu zen garaia. Kemi ibaia Laponiako garraiobide nagusi bihurtu zen eta, hala, Ekialdeko Lappiko basoak ustiatzen hasi ziren. Baliabide naturalen erauzketak eta urre sukarrak herritar asko erakarri zituen hegoaldetik, behien abeltzaintza, eta lehenengo azpiegiturak eraikitzen hasi ziren eskualdean; Laponiako errepide sarea, esate baterako, Sodankylära zabaldu zen XIX. mendearen amaieran. Finlandiar kolonoekin batera, Kautokeino ingurutik hainbat ipar sami familia ere iritsi zen Sompiora, 1852. urtean Norvegia eta Errusiaren arteko muga itxi ondoren. Herritar askoren etorrera ikusita eta kolonoen kokatzea bultzatzeko, eskualdea zerga-sistematik salbuetsia gelditu zen hainbat urtez. Mende honetan bizi izan zituzten Sodankyläko jatorrizko biztanleek –Kemiko samiek– azken urteak, Kemiko samieraren azken hiztunarekin batera desagertu baitziren.\nSodankylär errefuxiatuak II. Mundu Gerran (1944).\nSodankyläko Udalerria ofizialki 1893. urtean sortu zen, Sodankyläko elizbarrutian zeuden lurrak bere gain hartuz. Dena den, bere lurraldea 1916. urtean murriztu zen, Pelkosenniemi eta Savukoski udalerriak Sodankylätik bereizi zirenean.\nErrusiaren mende ehun urte igaro ondoren, Finlandiak 1917ko Gerra Zibilean independentzia lortu zuen. Administrazio berriak Ouluko probintzia zatitu, Lappiko probintzia berria sortu, eta Rovaniemi hiriburu bihurtu zuen. Izendapen horrek eragin handia izan zuen Sodankylän, udalerria hiriburu berriaren eta herrialdeak eskuratu berri zuen Ozeano Artikoko lurraldearen erdibidean baitzegoen. XX. mendearen hastapenetan ireki ziren, besteak beste, Sodankylä-Ivalo errepidea, lehen eskola eta farmazia, Behatoki Geofisikoa, telefono linea, eta Sompio eta Unariko meatzeak. 1920. urtean udalerriak ia bost mila biztanle zituen.\nLaponiako Gerraren baitan alemaniarrek Sodankyläko elizatea suntsitu zuten (1944).\nHerrialdearen estatus aldaketa oraindik errotu eta egonkortu gabe zegoenean, Bigarren Mundu Gerrak eztanda egin zuen kontinente zaharrean. Finlandiak subiranotasuna mantendu nahian eta SESB bere lurraldetik urruntzeko helburuarekin, Alemania naziarekin bat egin zuen. Norvegiatik iritsitako tropa alemaniarrak herrietan egokitu ziren eta Ozeano Artikoaren defentsa antolatzeari ekin zioten. Neguko Gerrak eta Jarraipenaren Gerrak herrialdea eta udalerria astindu zuten. 1944ko uztailaren 14an, esaterako, sobietar soldaduek dozena bat zibil erail zituzten Lokka herrian. Bi gerra horien emaitzak ikusita, Finlandiako Gobernuak SESBekin bake-akordioa sinatu zuen. Akordioa gauzatzeko finlandiarrek sobietarren baldintza nagusia onartu behar izan zuten, alegia, Lappin zeuden 200.000 alemaniar soldaduak finlandiar lurretatik botatzea. Soldadu naziak bizilagun den Norvegiara, Hirugarren Reicharen herrialde satelitera alde egiten saiatu ziren, eta ihesa bizkortzeko finlandiarrek ordura arte kide izandako alemaniarrak jazartzeari ekin zioten. Laponiako Gerra hasi zen 1944ko irailean. Ekialdean zegoen alemaniarren XXXVI. armada-gorputzak iparraldera jotzea erabaki zuen muga Karigasniemi herritik igarotzeko. Sodankylä-Ivalo-Utsjoki bidean zehar erresistentzia handirik topatu ez zuten arren, zenbait borroka izan ziren (besteak beste Tankavaara inguruan) eta horien ondorioz hainbat herri suntsitu zituzten, hauen artean Sodankyläko elizatea. Datuen arabera, alemaniarrek udalerriko eraikinen %60-75 artean suntsitu zituzten, hala ere, sodankylärrak Ostrobotnian babesean zeudenez, ez zen hildako herritarrik izan.\nGerra osteko urteetan, Finlandiak gizarte eta politika egonkortasuna lortu zuen. Sodankylärrek suntsitutako herriak azkar berreraiki eta 1950eko hamarkadarako ekonomia berpiztea lortu zuten basogintza industriari eta meatzeei esker. Nekazaritza bera ere sendotzea lortu zuten; dena den, iraultza handiena 1960ko hamarkadan iritsi zen, udalerriko urtegiak eraikitzen hasi ziren garaian. Hain zuen, berreraikitze lanetan, Kemi eta bere ibaiadarrak (Kitinen eta Luiro) energia hidroelektrikorako erabilgarri bihurtu zituzten, eta gerra garaian galdutako zenbait zentral elektriko ordezkatzeko eta Lappiko ekonomia sustatzeko hainbat zentral eraiki zituzten. Era berean, ur kopurua erregulatzeko, iparraldean Lokkako eta Porttipahtako urtegiak eraiki zituzten 1967an eta 1970ean, hurrenez hurren. Lan horien ondorioz, 600 pertsona inguru birkokatu behar izan zituzten eta hainbat herrixka urpean desagertu ziren, besteak beste, Korvanen, Mutenia eta Riesto. Udalerriko Sompio ingurunea behin betiko aldatuko zuten urtegiek.\nSodankylärren kopuruak gorena jo zuen 60ko hamarkadan eta 90ekoaren lehen erdian; 1995. urtean ia hamaika mila izatera iritsi ziren. Hala ere, harrezkeroztik biztanleria jaisten joan zen urtez urte. Lan esparru zabalago baten bila bertatik ateratzen ziren herritarrak ziren biztanle galera horren kausa nagusia. Joera hori luzaroan mantendu zen arren, 2009ko azaroan meatze berri bat irekitzeko egitasmoa onartu zuen Udalak. Azkenean, kobrea eta nikela ustiatzen dituen Kevitsako meatzeak ateak ireki zituen 2012an. Meatzeak lanpostu asko sortu zituen, eta ordutik badirudi udalerriko biztanleria egonkorrago mantendu dela.\nIparraldean bizi diren sami apurrak, bestetik, elur-orein zaintzaz arduratzen dira; gaur egun 300 bat dira. Sami familia hauek ez dira Sodankyläko jatorrizko samiak, XIX. mendearen bukaeran Kautokeino, Enontekiö eta Kaaresuvanto eskualdeetatik Sompiora etorritako ipar samien ondorengoak baizik. Hala ere, 1973. urtean herritar horien ohiturak, hizkuntza eta lurrak babesten dituen Samien Lurraldea sortu zuen Sodankyläk Enontekiö, Inari eta Utsjoki udalerriekin batera. Eremuak udalerriaren iparraldeko zatia baino ez du hartzen, Vuotso herriaren eta urtegien ingurunea.\nSodankylä udalerria erdigunean dagoen elizateak eta lurralde guztian zehar zabaltzen diren hainbat herri txikik osatzen dute. Hirigunetik kanpo bizi da, zehazki, sodankylärren %38,7. Kokapenari dagokionez, herri gehienak udalerriaren hego-mendebaldean daude, elizatearen eta aintzira txikien inguruan; besteak beste, Sattanen, Kelujärvi, Orajärvi, Vaalajärvi eta Syväjärvi-Heinäperä. Dena den, bada iparraldean, Inariko mugatik hurbil, 300 biztanle inguru dituen herri garrantzitsu bat, Vuohčču edo Vuotso, Sodankyläko samien egungo erdigunea dena.\nHerriak lau barrutitan banatuta daude:\nAintzirako herriak (Järvikylät): hego-mendebaldeko barrutia, biztanle gehien dituena.\nEkialdea (Itäosa): elizatearen ekialdera dauden herriek osatzen duten barrutia.\nHegoaldea (Eteläosa): Pyhä-Luostoren ondoan hazi diren hego-mendebaldeko herriena.\nIparraldea (Pohjoisosa): erdigunetik iparrera dauden herriak barne hartzen dituen barrutia.\nOndorengoak dira udalerriko herrigune garrantzitsuenak:\nLehen izendapena finlandieraz, eta bigarrena ipar samieraz (ofiziala den eremuan).\nSodankylä udalerriak ez du garraio azpiegitura askorik. Ez dago horren iparrera doan trenik (tren-geltoki hurbilenak Kemijärvi eta Rovaniemi hirietan daude, 100 bat km hegoaldera), eta elizatetik gertu dagoen aerodromoak hegaldi pribatuak bakarrik jasotzen ditu. Hala, Sodankyläko herrien artean ibiltzeko eta Lappiko gainontzeko udalerriekin bat egiteko herritarren garraiobide erabiliena autoa da.\nKiilopäära doan Yhdystie 9695 errepidea.\n4E 75 Valtatie 4: Helsinki – Lahti – Jyväskylä – Oulu – Kemi – Rovaniemi – Sodankylä – Utsjoki\n952 Seututie 952: Meltaus (Rovaniemi) – Syväjärvi – Vaalajärvi\n962 Seututie 962: Vuostimo (Kemijärvi) – Luosto – Torvinen\n967 Seututie 967: Sodankylä – Kelujärvi – Tanhua – Värriö – Savukoski\nSodankylätik bi autobide igarotzen dira: Nelostie izenaz ezaguna den Valtatie 4a, eta Viitostie izenaz ezaguna den Valtatie 5a. Lehenengo autobideak Finlandia hegoaldetik iparraldera zeharkatzen du eta, guztira, Helsinkitik Utsjokira, 1.295 km-ko luzera du (herrialde osoko autobide luzeena da). E8a eta E75a osatzen duten autobideetako bat da eta Oulu, Kemi eta Rovaniemi hirietatik, eta, besteak beste, Torvinen, Sattanen eta Vuotso herrietatik, eta elizatetik igarotzen denez, sodankylärren autobide erabiliena ere bada. Bestetik, Heinolan hasten den Valtatie 5 autobideak ekialdeko Finlandia zeharkatzen du, eta helmuga, hain zuzen ere, Sodankylän bertan du. Guztira, 907 km-ko luzera du eta, besteak beste, Kuopio, Kajaani eta Kemijärvi hirietatik, Orakylä herritik, eta elizatetik igarotzen da. Azkenik, bigarren mailako errepide ugari ere badago; esate baterako, 155 km dituen eta Lappiko Kolari, Kittilä eta Sodankylä udalerriak bat egiten dituen Kantatie 80 errepidea.\nAutoa garraiobide erabiliena den arren, ez da errepide gainean dabilen ibilgailu bakarra. Hain zuzen, Eskelisen Lapin Linjat, Möllärin Linjat edota Jbus konpainien autobusek udalerria eskualdeko eta herrialdeko hiri garrantzitsuenekin eta Norvegiarekin lotzen dute.\nDena den, hegazkinak jasotzeko azpiegitura bat bada udalerrian, alemaniarrek eraiki zuten Sodankylä aerodromoa. Hasiera batean Petsamora zihoazen hegaldien geldialdiak jasotzeko eraiki zen, baina Bigarren Mundu Gerra ostean, aerodromak Helsinki-Vantaa aireportuarekin baino ez zuen lotura zuzena. Erabiltzaile gutxi zirela-eta, erakunde arduradunak hegaldi guztiak bertan behera uztea erabaki zuen 1989. urtean. Gaur egun aerodromoak abiazio orokorrarentzat eta osasun zerbitzuentzat baino ez du eskaintzen zerbitzua. Sodankylärrek Finlandiako hegoaldeko hirietara edota atzerrira bidaiatu nahi izanez gero, Ivalo edota Rovaniemi aireportuetara joan behar izaten dute.\nLappiko hezkuntza azpiegitura nagusiak eskualdeko hiriburuan daude, Rovaniemin; haien artean, Unibertsitatea eta Zientzia Aplikatuen Unibertsitatea. Dena den, sodankylärrek derrigorrezko hezkuntza udalerrian bertan jasotzeko aukera dute. Hain zuzen, Udalak tokian tokiko irakaskuntzaren alde egiten du, eta Sodankylä sakabanatuta dauden hainbat herrik osatzen duten arren, eskaintza sarea zabala da.\nGuztira, haur hezkuntzako bost eskola daude Sodankylän, bostak publikoak: Järvikyläko (Syvajärvin), Torvinengo, Vaalajärviko eta Vuotsoko eskolak, eta elizateko Tähtikunnan koulu edo Izar Udaleko eskola. Ikastetxe horietan, sei urtera arte iristen den hautazko Haur Hezkuntza eskaintzeaz gain, Derrigorrezko Hezkuntzako lehen bi mailak ere burutzen dituzte ikasleek. Aurre-eskola izena jasotzen duten bi ikasturte horietan, hain zuzen, gazteak nahitaezko hezkuntzara eta ordutegietara egokitzen hasten dira.\nHirugarren mailatik aurrera, aldiz, gazteak Sodankyläko Institutura (Sodankylän lukio edo Soađegili logahat) joaten dira euren ikasketekin jarraitzeko. Elizatekoa udalerrian dagoen Derrigorrezko Hezkuntzako ikastetxe bakarra denez, gazte gehienek Sodankylä osoko herrietatik bertara mugitu behar izaten dute egunero; hala ere, ikastetxeak herri urrunenetako ikasleen joan-etorriak errazten ditu.\nEskualdea bi ospitale barrutitan banatua dago. Alde batetik, Kemi-Tornio Ardatzak eta Ylitornio udalerriak osatzen duten Länsi-Pohja Ospitale Barrutia dago; eta, bestetik, Rovaniemi hiriburua eta eskualdeko gainontzeko udalerriak dauden Lappi Ospitale Barrutia; azken horren barruan dago, hain zuzen ere, Sodankylä.\nFamiliako edo etxeko medikuek garrantzi handia dute eskualdeko eta herrialde osoko osasun sisteman. Hain zuzen, osasun zentroetan laborategiak, kontsulta- eta ebakuntza-gelak, eta tresna bereziak izaten dituzte, eta zenbait mediku espezializatuk ere egiten du lan bertan. Askotan bizpahiru udalerriren artean akordioak adosten diren arren, udalerri txikienenek ere zentro hauek izaten dituzte. Sodankylän ezaugarri horiek dituen osasun-etxe bat dago elizatean bertan. Lappi Ospitale Barrutiko erietxe nagusia (Lappiko Ospitalea), aldiz, eskualdeko hiriburuan dago, Rovaniemin.\nFinlandia iparraldeko udalerri garrantzitsua izanik, Sodankyläk hainbat hiri senidetu dauzka; gehienak Ipar Europako eta kulturalki harreman estua duten herrialdeetako udalerriak dira.\nSodankyläko eta Finlandiako gainontzeko udalerrietako udalbatzak eratzeko, lau urtero udal hauteskundeak antolatzen dira herrialdean. Gaur egun dagoen udalbatza 2017ko apirilaren 9an ospatu ziren udal hauteskundeetan eratu zen.\n-- Zentroko Alderdia 11 3 % 35,2\n-- Ezker Elkartasuna 5 2 % 17,9\n-- Koalizio Nazionala 4 3 % 14,6\n-- Liga Berdea 2 1 % 9,5\n-- Alderdi Sozial-Demokrata 2 0 % 9,3\n-- Benetako Finlandiarrak 2 2 % 8,6\n-- Alderdi Kristau-Demokrata 1 1 % 1,8\nSodankyläko Udalbatza 27 ordezkarik osatzen dute eta, Lappiko udalbatza gehienen antzera, talde politiko nagusia Zentroko Alderdia da. Dena den, alderdiak ezin izan zion aurreko hauteskundeetako emaitzari eutsi eta hamalau ordezkari izatetik hamaika izatera igaro zen; guztira, sodankylär botoen %35,2 eskuratu zuen. Bigarren eta hirugarren alderdiak bost eta lau batzarkide lortu zituzten Ezker Elkartasuna eta Koalizio Nazionala izan ziren. Ezkerreko alderdiak bi taldekide galdu zituen arren, beherakada ez zen oso nabaria izan aurreko batzarrean sodankylärrek 8 ordezkari gehiago baitzituzten. Guztira, sozialistek botoen %17,9 bereganatu zuten. Koalizio Nazionalak, aldiz, hiru eserleku galdu eta botoen %14,6 eskuratu zuen. Jarraian bina ordezkari lortu zituzten Liga Berdea, Alderdi Sozial-Demokrata eta Benetako Finlandiarrak izan ziren hautesleen babesa jaso zuten alderdiak. Hala ere, irakurketa oso desberdina egin zuten hiru alderdiek. Esate baterako, alderdi ekologistak gorakada nabarmena izan zuen eta boto-emaileen %9,5ari esker beste ordezkari bat irabazi zuen. Benetako Finlandiarrak, berriz, bi ordezkari galdu zituen aurreko udalbatzatik. Azkeneko postua batzarrean sartzea lortu zuen Alderdi Kristau-Demokratarentzat izan zen, botoen %1,8 eskuratu ostean. Hauteskundeetako parte hartzea, azkenik, %59,7koa izan zen.\nZ. Herriak1 Biztanleak Z. Herriak Biztanleak\n1. Sodankyläko elizatea 5.533 6. Kelujärvi 228\n2. Sattanen 329 7. Syväjärvi 151\n3. Vuotso / Vuohčču 306 8. Jeesiö 133\n4. Vaalajärvi 298 9. Riipi 130\n5. Orajärvi 264 10. Torvinen 119\nUdalerriko alkatea Kirsi Virtanen andrea da eta Sodankyläko Udalbatzak 2019ko apirilaren 11n izendatu zuen aho batez. Bestalde, 2017ko udal hauteskundeen ostean, Koalizio Nazionaleko Pekka Heikkinen jauna izendatu zuten udalbatzako presidente eta Udal Zuzendaritza Batzordearen buru, aldiz, Zentroko Alderdiko kide den Mikko Pyhäjärvi. Hurrengo udal hauteskundeak 2021. urtean ospatuko dira.\nSodankyläk, guztira, 8.319 bizilagun ditu. Nahiz eta bederatzi mila biztanlera ez iritsi, herritar gehien dituen Ipar Lappiko udalerria da; Lappi eskualdeko laugarrena. Finlandia osoko bigarren udalerri zabalena ere bada, eta, denera, 12.415,41 km²-ko azalera du; beraz, datuek biztanle dentsitate baxuena duten udalerrien artean jartzen dute. Samiei dagokienez, sami herritar gehien dituen Lappiko bosgarren udalerria da, 300 bat dira sodankylär samiak. Hain zuzen ere, iparraldeko eremua, Vuotso herriak eta bi urtegiek osatzen duten eremua Samien Lurraldearen barnean dago. Bertan bi dira hizkuntza ofizialak: ipar samiera eta finlandiera. Lehenengoa geroz eta herritar gehiagok ikasten duen arren, herritarren %1,59ren lehen hizkuntza baino ez da, 132 sodankylärrena zehazki. Udalerriaren izen ofizialak "Sodankylä" eta "Soađegilli" dira, finlandieraz eta ipar samieraz hurrenez hurren.\nBestalde, Europar Batasuneko herrialdeekin eta Finlandiako gainontzeko udalerriekin alderatuta, Sodankylän 15 urte baino gutxiagoko biztanleriaren ehunekoa baxua da: %13,4; eta 64 urte baino gehiago dituztenena, berriz, altua: %27,8. Erlijioari dagokionez, herritar gehienak luteranoak (%82,1) edo sinesgabeak (%16,4) dira. Azkenik, atzerrian jaiotakoak sodankylärren %1,48 baino ez dira.\nUdalerria erdigunean dagoen elizateak eta lurralde guztian zehar zabaltzen diren hainbat herri txikik osatzen dute. Hirigunetik kanpo bizi da, zehazki, sodankylärren %38,7. Kokapenari dagokionez, herri gehienak udalerriaren hego-mendebaldean daude, elizatearen eta aintzira txikien inguruan; besteak beste, Sattanen, Kelujärvi, Orajärvi, Vaalajärvi eta Syväjärvi-Heinäperä. Dena den, bada iparraldean, Inariko mugatik hurbil, 300 biztanle inguru dituen herri garrantzitsu bat, Vuotso, Sodankyläko samien egungo erdigunea dena.\nSodankylärren kopuruak gorena jo zuen 60ko hamarkadan eta 90ekoaren lehen erdian; 1995. urtean ia hamaika mila izatera iritsi ziren. Hala ere, harrezkeroztik biztanleria jaisten joan zen urtez urte. Lan esparru zabalago baten bila bertatik ateratzen ziren herritarrak ziren biztanle galera horren kausa nagusia. Joera hori luzaroan mantendu zen arren, 2012an ireki zen Kevitsako meatzeak lanpostu berriak sortu zituen, eta badirudi horri esker azken hamarkadan udalerriko biztanleria egonkorrago mantendu dela.\n2.695 3.109 4.153 5.397 4.590 5.927 6.958 8.514 10.768 10.654 10.117 10.576 10.736 9.922 9.216 8.779 8.782 8.319\nUdalerriko bizilagun ospetsuenak Andreas Alariesto eta Johanna Sinisalo artistak dira. Lehenengoa sami margolari garrantzitsua izan zen, 1970eko hamarkadan herrialdean entzute handia izan zuena; batik bat, Lappiko paisaiak eta eguneroko irudiak margotzen zituen. Alariestoren obra gehienak Sodankyläko Alariesto Galeria-Museoan daude. Johanna Sinisalo, aldiz, zientzia-fikzio eta fantasiazko nobela idazle ezaguna da, besteak beste, Finlandia Saria (2000. urtean) eta Prometheus Saria (2017an) irabazi dituena. Bestetik, musikagintzan, Stepa raperra, 1991ko Eurovision Abesti Jaialdian parte hartu zuen Kaija Kärkinen abeslaria, eta Desert Planet taldearen sortzailea den Jukka Tarkiainen ere sodankylärrak dira.\nAzkenik, Aimo Tepsell orientazio txapelduna, 1977an borroka greko-erromatarreko munduko txapeldun bihurtu zen Pertti Ukkola, Riikka Karppinen aktibista eta politikaria, eta eskualdeko ipuinetan ezaguna den Mosku abeltzaina ere sodankylär seme-alabak dira.\nSakontzeko, irakurri: «Sami etnia», «Samien Lurraldea (Finlandia)», «Sápmi» eta «Sompio»\nUdalerria samien jatorrizko eta berezko lurraldearen barnean dago, Sápmi deituriko lurraldean. Samiak, euskaldunekin batera, Europako gutxiengo indigena bakarrak dira eta hauen jatorria ezezaguna izaten jarraitzen du egun; kultura eta hizkuntzagatik, badirudi antzinaroko Komsa kulturako tribuen eta beranduago (k.a. 3. milurtekoan) Eskandinaviara ekialdetik sartu ziren herri uraldarren nahasketaren emaitza direla. Hain zuzen, Kemi, Kitinen eta Luiro ibaien arroak sami herriaren aspaldiko bizileku ezagunak dira. Bertan bizi ziren Kemiko samiak, beste samiengandik hizkuntza (Kemiko samiera edo kemiera), bizimodu eta kulturagatik bereizten zirenak. Dena den, talde honen lekukoa XIX. mendearen bukaeran galdu zen, Kemiko samieraren azken hiztunarekin batera. Gaur egun Sodankylä iparraldean bizi diren sami apurrak ez dira udalerriko jatorrizko samiak, XIX. mendearen bukaeran Kautokeino, Enontekiö eta Kaaresuvanto eskualdeetatik Sompiora etorritako ipar samien ondorengoak baizik.\nSamiak Kurujärvi aintziraren ertzean (1930eko irudia).\n1973. urtean, Sodankyläk, Enontekiö, Inari eta Utsjoki udalerriekin batera, Finlandiako Samien Lurraldea sortu zuen, samien ohiturak, hizkuntzak eta lurrak babesteko asmoz; eremuak udalerriaren iparraldeko zatia baino ez du hartzen, Vuotso herriaren eta urtegien ingurunea. Samien Lurraldea kudeatzen duten arduradunen irizpideen arabera, Sodankyläko biztanleriaren %4 da talde etniko honen kide, 300 bat sodankylär, eta Sami Parlamenturako hauteskundeetan parte har dezake. Ipar samiera, aldiz, %1,59ren lehen hizkuntza da eta udalerriaren iparraldeko zatian baino ez da ofiziala finlandierarekin batera. Sodankyläk "Soađegilli", "Suáđigil" eta "Suäˊđjel" izenak jasotzen ditu ipar samieraz, Inariko samieraz eta skolt samieraz hurrenez hurren (lehenengoa bakarrik da ofiziala).\nSakontzeko, irakurri: «Sodankyläko armarria»\nArmarria 1959. urtean sortu zuen Aarno Liuksiala artistak eta bere helburua, bertan agertzen diren irudiekin, udalerriko natura adieraztea izan zen. Urte bereko abenduaren 30ean, udalbatzak Sodankyläko ikur ofizialtzat hartu zuen (Barne Ministerioak hurrengo urteko martxoaren 24an onartu zuen). Zelai beltzaren aurrean, sei puntako zilarrezko izarra eta, aurrean suzko gar gorriztak dituen eta zilarrezkoa ere den banda horizontala daude. Sei puntako izarrak Iparrizarra irudikatzen du, neguko gau ilun, hotz eta luzeetan zerua argiztatzen duen argi nagusia; honek, era berean, udalerriaren kokapena adierazten du, herrialdearen iparraldean eta zirkulu polar artikoaren gainean. Bestalde, suzko garrak ipar argiak dira. Oso ohikoa da Finlandian fenomenoa gar bidez irudikatzea, ipar argien finlandierazko izena revontulet baita, euskaraz, «azeriaren sua». Azkenik, aipatzekoa da Sodankyläko armarriak ere atzealde iluna duela; izan ere, kolore hitsak (grisa, beltza) Lappiko udalerrietako armarrien bereizgarri nabarmenenak dira, eskualdeko zerua negualdean irudikatzen dutenak.\nHerrialdearen defentsarekin, eta zientzia eta ikerkuntzarekin lotutako gune garrantzitsuak daude udalerrian:\nLappiko Meteorologia Ikerketa Zentroa: Finlandiako Meteorologia Institutuaren ikerketa zentroa da, nagusiki Artikoaren ikerketaz arduratzen dena. Besteak beste, zoruaren hidrologia, biosfera-atmosfera elkarrekintza eta sateliteen balidazio eta kalibrazio ikerketak, eta zutabe atmosferikoen neurketak egiten ditu. Egoitza Tähtela auzoan dauka.\nLuosto mendi elurtua maiatzean.\nSompio Liburutegia: Pelkosenniemi, Savukoski eta Sodankylä udalerriek adostutako akordio bati esker 2009. urtean sortu zen liburutegia da. Erakundeak hiru udalerrietan egiten du lan, baina egoitza nagusia Sodankyläko elizatekoa da. Guztira, ia ehun mila liburuko bilduma du; hala, Finlandia iparraldeko liburutegi handienetakoa da. Erakundea Lappiko Liburutegia elkartearen parte da.\nUdalerriko kirol elkarte nagusia Sodankylän Pallo (SoPa) da. 1978. urtean sortu zen elkarteak emakumeen, gizonen eta juniorren taldeak dauzka eta kirol eskola arrakastatsua du hiru kiroletan, bandyan, futbolean eta izotz-hockeyan.\nLuosto[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nSakontzeko, irakurri: «Luosto (eski estazioa)»\nLuosto eski estazioa da Sodankyläko kirol azpiegitura nagusia. Izena 514 metroko garaiera duen Luosto mendiari zor dio, honen magalean baitaude eski jaitsiera guztiak. Eski estazioa Pyhä-Luostoko Parke Nazionalaren sarrera atea da, Pelkosenniemin dagoen Pyhä eski estazioraino iristen dena; ondorioz, bisitari ugari jasotzen ditu urte guztian zehar.\nGuztira, hamabi eski pista daude, luzera eta tamaina desberdinekoak; alde batetik, hasiberrientzako pista berde bat eta bost pista urdin daude; bestetik, maila ertaina duten eskiatzaile edo snowboarderrentzako pista gorri bi daude; eta, azkenik, adituenentzako lau pista beltz. Lau horien artean, Kilparinne (euskaraz, «Lehiaketa jaitsiera») izeneko jaitsiera dago, 900 m-ko luzera duena eta txapelketetarako erabiltzen dena. Mendia igotzeko eta bertako eski pistetaraino iristeko hiru teleski daude. Luoston, gainera, hiru jatetxe, hotela, bungaloak eta karabanentzako aparkalekua daude.\nArrakasta handiena duten kirolak iraupen eskia, eski alpinoa, snowboarda, elur-erraketak, ibiltaritza eta orientazioa dira; izan ere, eski pistez gain, Pyhä-Luostoko Parke Nazionalaren mugetan sartzen den iraupen luzeko ibilbide sare zabala dago. Bestalde, azpiegiturak urria erdialdean ireki eta maiatza inguruan itxi ohi dira. Dena den, urte osoan zehar, parke nazionalaren sarrera atea den Luosto herrian, kirola eta naturarekin lotutako ekintza ugari eskaintzen dituzte; esate baterako, elur motor safariak, husky txakurrek gidatutako lera safariak, ametista meategira bisitak, izotz arrantzan jarduteko irteerak, izotzean eskalatzen hasteko ikastaroak, elur-orein basetxeak ezagutzeko bisitak, natura ibilaldiak, eta ipar argiak ikusteko txangoak.\nAlariesto Galeria-Museoa 25. urteurrenean (2011).\nSodankyläko museo garrantzitsuenak udalerriaren historia eta artea gaitzat dutenak dira:\nAlariesto Galeria-Museoa: Andreas Alariesto sodankylär sami margolariari buruzko museoa da. Egoitza nagusia elizatean dago, eliza zaharraren eta «Elur-oreina eta samia» estatuaren artean, eta 1986. urteko uztailean ireki zituen ateak, Alariesto hil baino hiru urte lehenago. Museoak erakusketa bakarra du, «Andreas Alariesto (1900–1989)» izenekoa, eta bertan, margolariaren bizitzako artelan nagusiak biltzen dira. Guztira, ehun margolanek eta Lapin kylä edo «Lappiko herria» izeneko eskultura txiki batek osatzen dute erakusketa, artistaren haurtzaroko bizitzaren eta Lappiko paisaien berri ematen dutenak. Museoaren jabeak Riikka eta Andreas Alariestoren Lappiko Irudien Fundazioa, eta Sodankyläko Udala dira.\nKakslauttanen Arte Galeria: udalerriaren iparraldean, Kakslauttanen turismo herrian dagoen arte galeria da. 2017. urtean ireki zen 450 m²-ko gunea eta ingurugiroarekin harremana duen arte erakusketak eskaintzen ditu. Finlandiako artista modernoen artelanak ere salgai izaten dira bertan, hala nola, eskultura txikiak, margolanak eta argazkiak. Arte galeriaren aurrean Essi Korva artistaren "Suomi 100" lau metroko eskultura handia dago. Urtero antolatzen den Artikoko Artearen Astea nazioarteko arte sinposioa ere bertan ospatzen da eta artistentzako erresidentziak eskaintzen dituzte.\nSodankyläko Herriko Historia eta Kulturaren Museoa: Sodankylä udalerriko historiari buruzko herri museoa da. Proiektua 1949. urtean hasi zen, Sodankylä-Seura Elkartea tresna eta materialak biltzen hasi zenean, eta gunea, guztira, hamahiru eraikinek osatzen dute. Eraikin nagusia 1906. urtean Riesto herrian eraikitako etxalde bat da, 1962. urtean Lokkako urtegiaren ondorioz lekuz aldatu zutena. Museoak XX. mende hasierako herritarren bizimodua irudikatzen duen arren, mota desberdineko objektuak ere badaude; zaharrena 700 urte inguru dituen eskia da, eraikin nagusian erakusgai dagoena.\nSodankyläko eliza berria udan.\nUdalerriko ondasun nabarmenak erlijioarekin lotura duten leku eta eraikinak dira. Garrantzitsuenak Sodankyläko eliza zaharra eta berria dira. Bestetik, aipatzekoa da bertako eraikinen balio historiko eta kultural handiari esker, Kierinki eta Seipäjärvi herriak Finlandiako eraikitako kultur inguruneko zerrendan sartu zirela 1993. urtean. Hauekin batera, babestuak izan ziren lehen aipatutako Sodankyläko eliza zaharra, eta XX. mende hasierako Suomujokiko etxaldea ere.\nDenen artean, ondorengoak dira ondasun nabarmenenak:\nElur-oreina eta samia: Ensio Seppänen astistak 1970. urtean sortu zuen brontzezko estatua da. Artelana Alariesto Galeria-Museoaren eta eliza zaharraren artean dago, Sodankyläko elizatean, eta Seppänenen helburua, elur-oreinaren eta samiaren irudiekin, abere honen zaintzak eskualdean izan duen garrantzia adieraztea izan zen.\nSodankyläko eliza: udalerriko eliza nagusia eta Sodankyläko parrokiaren burua da. Tenplua XIX. mendearen erdialdean eraiki zen, aurreko eliza txiki gelditu eta Nikolas I.a enperadorearen baimena jaso ostean; ateak 1859ko urriaren 27an ireki zituen zehazki, eta aurreko tenpluaren edukiera bikoiztea lortu zen. Harrizko eraikina Ludvig Isak Lindqvist arkitekto ospetsuaren obra da, eta, guztira, 13,3 m-ko altuera, 26 m-ko luzera eta 14,6 m-ko zabalera du. Aurrealdean dagoen egurrezko ezkila-dorrea, aldiz, Ernst Lohrmannek diseinatu zuen eta 30 m-ko altuera du; horren gainean, bi metro neurtzen duen urrezko gurutze bereizgarria dago.\nSakontzeko, irakurri: «Gauerdiko Eguzkia Zinemaldia»\nUdalerrian antolatzen den ospakizun garrantzitsuena Gauerdiko Eguzkia Zinemaldia da. Film jaialdia Mika eta Aki Kaurismäki anaiek sortu zuten 1986. urtean, eta beraien asmoa film moderno eta klasikoak eskainiko zituen zinemaldia sortzea izan zen. Ekitaldi honek ekainaren bigarren asteko bost egun hartzen ditu eta ez da lehiakorra. Bereizgarri nagusia gauerdiko eguzkia da, izan ere, filmak ekaineko eguzkiaren etengabeko argiarekin batera proiektatzen dira, goizez zein gauez. Urte hauetan izan diren film zuzendari ezagunen artean daude, besteak beste, Jonathan Demme, Bertrand Tavernier,Krzysztof Kieślowski, Terry Gilliam, Francis Ford Coppola, Miloš Forman, Fernando Trueba eta Fernando Meirelles. 2019an, guztira, 31.000 zinemazale gerturatu ziren aretoetara eta 100 film baino gehiago proiektatu zituzten.\nLappiko gainontzeko udalerrien antzera, Sodankyläko jarduera ekonomiko nagusia zerbitzu-sektorean dago; guztira, langileen %67,1ek egiten du lan hirugarren sektorean, bai zerbitzu publikoetan, bai pribatuetan. Dena den, ehunekoa ez da beste udalerrietakoa bezain altua, batik bat meatzaritzak herrian sortzen dituen lanpostuen ondorioz. Hain zuzen, bigarren sektorean lan egiten dutenak Sodankyläko langileen %25,3 dira, eskualde osoko ehuneko altuena. Azkenik, lehen sektoreko langileak %6,6 dira. Aipatzekoa da samien artean abeltzaintzak betetzen duen funtzioa, izan ere, elur-orein zaintza euren kulturaren bereizgarri garrantzitsua da; udalerrian 20.000 elur-orein baino gehiago daude. Langabezia tasa %7,3koa da (2020), eskualdeko hirugarren baxuena; eta udal-tasa, aldiz, %20koa.\nXIX. mendera arte Sodankylä lehen sektoreko udalerria izan zen. Samien elur-orein etxaldeak ziren herritarren diru-sarrera nagusia, eta arrantzak eta egoera klimatikoak guztiz baldintzatutako nekazaritzak irabazi horiek osatzen zituzten. Alabaina, mende hartan Ekialdeko Lappiko basoak ustiatzen hasi ziren eta baliabide naturalen erauzketak eta Tankavaaran sortutako urre sukarrak herritar asko erakarri zituzten hegoaldetik. Hazkundearen eta Rovaniemi hiriburu izendatu berriaren eskutik Sodankylä-Ivalo errepidea, lehen eskola eta farmazia, Behatoki Geofisikoa, telefono linea, eta Sompio eta Unariko meatzeak ireki ziren XX. mendearen hastapenetan.\nKurittukoski zentral hidroelektrikoa.\nBigarren Mundu Gerrako etenaldiaren ostean, 1960ko hamarkadan Lokkako eta Porttipahtako urtegiak eraiki zituzten (1967an eta 1970ean hurrenez hurren), eta horiekin batera Kemi, Kitinen eta Luiro ibaien ertzetako zentral hidroelektrikoak. Hain zuzen, 60ko hamarkadan eta 90ekoaren lehen erdian gorena jo zuen sodankylärren kopuruak; 1995. urtean ia hamaika mila izatera iritsi ziren. Hala ere, harrezkeroztik biztanleria jaisten joan zen urtez urte. Lan esparru zabalago baten bila bertatik ateratzen ziren herritarrak ziren biztanle galera horren kausa nagusia. Joera hori luzaroan mantendu zen arren, azken urteetan meatzaritzak bultzada handia izan du udalerrian eta Pahtavaarako eta, batik bat, Kevitsako meatzeek lanpostu ugari sortu dituzte. Azken horrek 2012. urtean ireki zituen ateak eta kobrea eta nikela erauzten ditu; 2016an Boliden suediar enpresak bereganatu zuen. Gaur egun meatze gehiago irekitzeko hainbat prospekzio lan daude martxan.\nUdalerrian langile gehien dituen erakundea Sodankyläko Udala da, 700 bat langilerekin; jarraian datoz Finlandiar Armadaren Jaeger Brigada, Kevitsako meatzea (350 langile), herrialdeko babestutako eremuez eta basogintzaz arduratzen den Metsähallitus erakundea (100) eta Tähtelako Zientzia Elkartea (Sodankyläko Behatoki Geofisikoak 45 eta Lappiko Meteorologia Ikerketa Zentroak 30).\nAzken urteetan Sodankyläko Udalak turismoa bultzatzeko ekimenak jarri ditu abian, esaterako, "Visit Sodankylä" webgunea eta "Lapin tähtikunta" izena (euskaraz, «Lappiko izar udalerria»). Nahiz eta eskualdeko beste udalerri batzuk baino turista gutxiago erakarri, badirudi hauen kopurua urtetik urtera haziz doala. Hain zuzen, Inariko Saariselkä herritik gertu dagoen Kakslauttanen turismo herria, Pyhä-Luostoko eta Urho Kekkonen parke nazionalak, eta Gauerdiko Eguzkia Zinemaldia dira bisitarien jomuga nagusiak.\nParajeak Lupukkapää mendiaren gainetik; Urho Kekkonen Parke Nazionalaren irudia (2017).\nEliza berriaren barrualdea\nElizatearen 1930eko hamarkadako irudia\nSodankyläko elizateko erdigunea\nParatiisikuru ur-jauzia udaran\nHerriko Historia eta Kulturaren Museoaren egoitza nagusia\nSodankyläko Behatoki Geofisikoaren egoitza\n↑ a b c d e "Pinta-alat kunnittain (Excel) 1.1.2020". Maanmittauslaitos. 2020.04.13\n↑ a b c "Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain, 2020M01*-2020M02*". Tilastokeskus. 2020.04.13\n↑ a b c d e f g h "Sodankylä on Suomen toiseksi suurin kunta". Saariselän Sanomat. 2020.03.23\n↑ "The Sámi in Finland". Sámediggi. 2020.04.13\n↑ a b c "Talousarvio 2019". Sodankylän kunta. 2020.03.28\n↑ "See & Explore". Visit Sodankylä. 2020.04.13\n↑ "Lapin pitäjien nimiä". Kielikello. 2020.04.15\n↑ "Mistä SODANKYLÄ on saanut nimensä?". Kysy. 2020.04.15\n↑ "Rovaniemi-Sodankylä". Distance From To. 2019.10.31\n↑ a b c "Sodankylä Geophysical Observatory". University of Oulu. 2019.11.01\n↑ "Sodankylä". Climates to Travel. 2020.04.14\n↑ "Sodankylä". Kansalaisen karttapaikka. 2019.12.13\n↑ "Hiihda ja laskettele". Luosto. 2019.12.25\n↑ "Urho Kekkosen kansallispuisto ja Sompion luonnonpuisto". Visit Sodankylä. 2019.12.13\n↑ a b "Pyhä-Luoston kansallispuisto". Luontoon. 2019.12.25\n↑ "Käyntimäärät kansallispuistoittain 2019". Metsähallitus. 2020.03.07\n↑ a b "Urho Kekkosen kansallispuisto". Luontoon. 2019.12.25\n↑ "Käyntimäärät kansallispuistoittain 2018". Metsähallitus. 2019.12.25\n↑ "Sompion luonnonpuisto". Metsähallitus. 2019.12.13\n↑ "Hammastunturin erämaa-alue". Luontoon. 2019.12.25\n↑ a b "Ilmakkiaavan soidensuojelualue". Luontoon. 2019.12.25\n↑ a b c d e f "Lapin historia". Lappi. 2018.12.11\n↑ a b c d e "Lapinkylät ja Uudisasutus". Sodankylän historia. 2020.03.21\n↑ Paasilinna, Erno: Tuntureilta ja metsistä. Suomentanut Jaakko Haavisto. WSOY, 1985. ISBN 951-0-12719-1\n↑ "Sodankylän kirkko - Historiaa ja taustaa". Museovirasto. 2020.03.23\n↑ a b "Väestö iän (1-v.) ja sukupuolen mukaan alueittain, 1972-2019". Tilastokeskus. 2020.04.02\n↑ a b c "Boliden Kevitsa". Boliden. 2020.03.27\n↑ "Laki saamelaiskäräjistä". Finlex. 2018.12.14\n↑ a b "Sodankylän/Vuotson puku". Sami Duodji. 2020.03.26\n↑ "Sodankylän kunta". Fonecta. 2020.03.18\n↑ a b "Population 31.12. by Year, Municipality and urban settlement, Sex, Age and Information". Tilastokeskus. 2020.04.02\n↑ a b "Nelostie E75 ry". Nelostie. 2018.12.24\n↑ "Lapland Hospital District". Lapin Sairaanhoitopiiri. 2020.03.30\n↑ "Sodankylän ystävyyskunnat". Sompio. 2020.03.30\n↑ "Kirsi Virtanen Sodankylän kunnanjohtajaksi". Yle. 2020.03.29\n↑ "Kunnanvaltuusto". Sodankylän kunta. 2020.03.30\n↑ a b c "Population Structure". Tilastokeskus. 2020.04.02\n↑ a b c "Sodankylän museot". Rovaniemi. 2020.04.08\n↑ "Info". Kultamuseo. 2020.04.08\n↑ 1993: Säilyttäminen lista Kieringin kylä, Seipäjärven kylä, Sodankylän vanha kirkko ympäristöineen , Suomujoen kolttakylä. Museovirasto. 2020.04.09\n↑ a b "Poro ja lappalainen-patsas". Visit Sodankylä. 2020.04.09\n↑ "Uusi kirkko". Sodankylän seurakunta. 2020.04.09\n↑ "Sodankylän uusi kirkko". Visit Sodankylä. 2020.04.09\n↑ a b "Sodankylän kirkot". Museovirasto. 2020.04.09\n↑ "Kuntien avainluvut - Sodankylä". Tilastokeskus. 2020.04.11\n↑ "Reindeer". Visit Sodankylä. 2020.04.12\n↑ "Vertailussa neljä Lapin kuntaa: Inari ja Kittilä hallitsevat matkailussa, Sodankylässä kaivoksen tuoma kasvupyrähdys jäi lyhyeksi, Kemijärvellä odotetaan uutta tehdasta". Lapin Kansa. 2020.04.11\n↑ "Sodankylän kunnan kaivosohjelma 2018-2021". Sodankylän kunta. 2020.04.12\n↑ "Local information". Visit Sodankylä. 2020.04.12\nInari Inari Inari, Verkhnetulomski\nPelkosenniemi Rovaniemi, Kemijärvi Rovaniemi\nOrriaren azken aldaketa: 13 iraila 2021, 16:18.


Larunbatean, 12:00etan Loiolan aurkeztuko da Eusko Gudarostearen liburua\nAzpeitiko Udalak eta Aranzadi zientzia elkarteak elkarlanean osatu dute Eusko Gudarostearen liburua. Hilabeteetako lan mardularen ostean, larunbatean aurkeztuko dute euskal ejertzito bakarraren historia biltzen duen liburua. Aurkezpenean izango dira Arantxa Saseta Gudarosteko kapitainaren iloba, Sasetaren lagunak elkarteko kideak, Eñaut Elorrieta kantaria, Igor Elorza bertsolaria...\nAzpeitiko Udalak memoria historikoa errekuperatu eta zabaltzeko duen konpromisoaren baitan, beste pauso bat eman du aurrera. Hala, iaz euskal milizia abertzaleak elkartu eta Kandido Saseta komandantzearen baitan sortutako Eusko Gudarostearen sorrera gogorarazteko egindako ekitaldiari jarraipena eman, eta liburua osatu du. Liburu hori, Eneko Etxeberria Azpeitiko alkateak aipatu bezala ibilbide zehatz baten emaitza da: "Memoria historikoa oinarri zientifikoen bidez jaso eta memoria bere osotasunean berreskuratzeko egindako esfortsuaren ondorio da". Hala, gogoratu du Azpeitiko Udala azken 80 urteotan herrian jazotako giza-eskubide urraketa guzti-guztiak, etapaz etapa, jasotzeko lanean ari dela.\nEusko Gudarostearen, historia eta izen abizenak\n1936ko abuztuaren hasieran, ia 1.300 lagun elkartu ziren Loiolan tropa faxistei aurre egin nahian. Altxamendu faxistaren hasieran EAE-ANV bakarrik bazen ere kolpistei aurre egiteko konpromisoa hartu eta antolatu zen milizia bakarra, Loiolan, abuztuaren 5etik aurrera milizia abertzale guztiak elkartu ziren: EAE-ANV, EAJ, ELA-STV eta Euskal Nekazarien Batzarra eta Jagi-jagi. Kandido Saseta izan zen Azpeitiko Komandantziako buru, eta haren agindupean gerra frontea mendira eraman eta han erresistitzea izan zen beren helburua: "Eusko Gudarostea ez zegoen borrokarako prestatuta, eta bere helburua, hasierati, kolpistei Bidasoatik Donostia aldera eta Gipuzkoa erdialdera sartzen ez uztea izan zen", azaldu du Javi Buces liburuaren egileak. Hilabetez eutsi zioten fronteari Gipuzkoan, eta hilabete hori ezinbestekoa izan zen Eusko Jaurlaritza osatzeko denbora izateko. Irailaren 13ra arte gelditu zuten frontea, egun horretan hartu zuten Donostia. Horren ostean, egunez egun, azkar egin zuten aurrera, eta irailaren 22rako Azpeitian ziren. "Herritarrez osatutako frontea zen, ez ziren profesionalak, ez zuten formakuntzarik. Kandido Saseta komandanteak soilik zituen ikasketa militarrak eta hark mikelete eta karabineroen laguntzaz antolatu zuen Gudarostea", dio Bucesek.\nBaina historia kontatzeaz gain, Gudarostearen historia posible egin zuten horien izen abizenak eta beren historia zehatzak berreskuratzeko egin du lan Aranzadik. Azpeitiko komandantziako 1.277 pertsonen nominako zerrenda aurki dute Salamancako (Espainia) artxiboan. Horietako 569 lagunen informazioa bilatu eta egiaztatu da eta EAE-ANVko 259 boluntarioen informazio zehatza ere jasota dago liburuan. Bucesek azpimarratu nahi izan du Eusko Gudarostearen historia biltzeko lan integralik ez dela egin orain arte: "Liburu batean eta bestean, ikerketetan... bildu dira Gudarostearen pasarteak, baina inoiz ez da egin horrelako lan osorik".\nEkitaldia irekia, Loiolan\nLarunbatean 12:00etan hasita liburuaren aurkezpen ekitaldia egingo da Loiolan. Bertan, liburua aurkezteaz gain, historiarekin duen zor txiki bat kitatuko du Azpeitiko Udalak. "Saseta Arecesen (Asturias) hil eta bi edo hiru egunera, Basarri bertsolariak Tierra Vasca aldizkarian Sasetak irudiren bat mereziko zuela Loiolan idatzi zuen. Saseta hil eta 80 urtera, zor hori kitatu nahi dugu", azaldu du Esitxu Elduaien alkateardeak. Ekitaldi irekia izango da, eta bertaratzen direnek liburuaren nondik norakoen berri izateaz gain, Eñaut Elorrieta Ken 7ko abeslaria eta Igor Elortza bertsolariaren parte hartzeaz gozatzeko aukera ere izango dute.\nAzken egunotan Azpeitiko Udala herriko etxeetara ekitaldirako gonbidapenak bidaltzen ari da, bi helbururekin. Alde batetik, ekitaldiaren berri emateko, eta bestetik, gonbidapen hori aurkezpen ekitaldira eramaten dutenek liburua doan jasotzeko aukera izango dutelako.


2019ko Zabaldu laguntza programa | Laguntzak • barrixe\nEskaera aurkezteko epea oinarri hauek Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean hasiko da eta 2019ko urriaren 31ko 12:00etan amaituko da edo erabilgarri dauden funtsak amaitzen direnean\nJatorrizko: EHAA - 78. zk., 2019ko apirilaren 25a, osteguna\nEnpresa horien esportazioak ez du bere orotarako fakturazioaren % 40 gaindituko, 2018. urtean.\nOnuraduna izan ahal izateko baldintzak dirulaguntzaren indarraldi osoan iraun beharko du.\nEzin daitezke onuradunak izan bitartekaritza lana baino ez eta/edo hirugarrenen produktuak banatu baino egiten ez duten enpresak.\nLaguntzetatik kanpo geratzen dira Europar Batasunaren barruko hurbileko merkataritzako eragiketak.\n– Jabetza industrialari lotutako gastuak eta homologazioak\n– Azokei lotutako gastuak\n– Sustapen gastuak