حكايتهاي بزرگان ، نماز شب ، وتر ، شفع ، يازده ركعت ، كيفيت خواندن نماز شب ، فوايد دنيوي و اخروي ، احكام خواندن نماز شب ، علت توفيق نيافتن براي ، شب زنده داري ، فوايد سحرخيزي ، انرژي ، گنج رايگان ، هرآنچه كه خدا داد به حافظ ، 300 مرتبه العفو\nخانه اول | ارتباط با ما\nاول: عبادت پيغمبر (ص)\nعبادت پيغمبر (ص) هم استثنايي بود. نماز شب كه بر پيغمبر واجب بوده و خدا از او خواست كه «نِصْفه اوانقص منه الا قليلا» كه نيمي از شب يا اندكي كمتر از آن را قرآن و نماز بخواند. خداوند در قرآن مي‌فرمايد: «ان ربك يعلم أنك تقوم ادني من ثلثي الليل و نصفه و ثلثه و طائفة من الذين معك» (مزمّل 20).\nحضرت علي (ع) در يكي از جنگها مي‌گويد كه همه خوابيده بودند اما پيغمبر مشغول عبادت بود «لقدر أيتنا و ما فينا قائم الا رسول الله ص تحت الشجرة يصلّي و يبكي حتي اصبح».\nدر ميان ما تنها كسي كه ايستاده و زير يك درخت نماز مي‌خواند و تا صبح گريه مي‌كرد، پيامبر بود. ابوذر هم كه خود آيتي در زهد و عبادت بود مي‌گويد: «صليت مع النبي في بعض الليل فقام يصلي فقمت معه حتي جعلت اضرب رأسي الجُدُرات من طول صلاته».\nيك شبي با آن حضرت نماز مي‌خواندم، آن قدر ايستاد و نماز خواند كه من خسته شده سرم را به ديوار گذاشتم. همين نماز شب بود كه پيامبر را به مقام محمود، يعني مقام شفاعت رساند و اين سفارش حق تعالي بود كه «و من الليل فتهجد به نافلة لك عسي أن يبعثك مقاما محمودا».\nنافله شب را به جاي آر باشد كه خداوند تو را به مقام محمود برساند.\n(عطاء بن ابى رياح) مى‌گويد: روزى نزد عايشه رفتم، از او پرسيدم: شگفت انگيزترين كارى كه در عمرت از پيامبر اسلام (ص) ديدى چه بود؟ گفت:\nكار پيامبر همه‌اش شگفت انگيز بود، ولى از همه عجيبتر اينكه: شبى از شبها كه پيامبر به استراحت پرداخته بود، هنوز آرام نگرفته بود كه از جا برخواست و وضو گرفت و به نماز ايستاد و آن قدر در حال نماز اشك ريخت كه جلوى لباسش از اشك چشمش تَر شد، سپس سر به سجده نهاد و چندان گريست كه زمين از اشك چشمش تَر شد و همچنان تا طلوع صبح منقلب و گريان بود. هنگامى كه (بلال) او را به نماز صبح خواند، پيامبر را گريان ديد. عرض كرد: چرا چنين گريانيد؟ شما مشمول لطف خداييد؟ فرمود: آيا نبايد بنده شكر گزار خدا باشم؟\nدوم: عبادت حضرت اميرالمؤمنين علي (ع)\nاز كنيز اميرالمؤ منين، (ام سعيد) پرسيدم كه اميرالمؤمنين در ماه رمضان چگونه و چه مقدار نماز مى‌خواند؟ او گفت: رمضان و شوال حضرت فرقى نداشت؛ او تمام شب را به نماز خواندن مى‌گذراند.\nهمچنين از خصال نقل مى‌كند و در نهج البلاغه نيز همين مضمون وارد شده است به سندى از نوف بكالى:\nقال: «بت ليلة عند اميرالمؤ منين عليه السلام فكان يصلى الليل كله و يخرج ساعة بعد ساعة فينظر الى السماء و يتلوا القرآن»:\nقال: «فمربى بعد هدء من الليل فقال لى يانوف اراقد انت ام رامق؟ فقلت رامق ارمقك ببصرى يا اميرالمؤ منين! قال يا نوف! طوبى للزاهدين فى الدنيا الراغبين فى الاخرة اولئك الذين اتخذوا الارض بساطا و ترابها فراشا و ماءها طيبا و القرآن شعارا و الدعاء دثارا و قرضوا من الدنيا قرضا على منهاج عيسى بن مريم ان الله عزوجل اوحى الى عيسى بن مريم: قل للملاء من بين اسرائيل لايدخلوا بيتا من بيوتى الا بقلوب طاهرة و ابصار خاشعة، واكف نقيه و قل لهم: «اعلموا انى غير مستجيب لاحد منكم دعوة ولاحد من خلقى قبله مظلمة».\nنوف مى‌گويد: يك شب تا صبح در خدمت اميرالمؤمنين علي (ع) بيدار بودم. ديدم حضرت تمام شب را به نماز گذرانيد، و هر ساعت بيرون مى‌رفت و نگاه به آسمان مى‌نمود و قرآن تلاوت مى‌كرد. او گفت: پس از آن كه سكوت شب فراگير شد، اميرالمؤمنين عليه السلام از كنارم گذشت و فرمود:\nاى نوف! خوابى يا بيدار؟ گفتم: بيدارم يا اميرالمؤ منين! و توجهم كاملا به شما است.\nفرمود: اى نوف! خوشا به حال آنان كه از دنيا بريدند، و به آخرت دل بستند. آنهايى كه زمين را براى خود فرش و خاكش را زير انداز و آب آن را بهترين خوراك و قرآن را زينت و لباس و دعا را شعار خود قرار دادند و چنان از دنيا دل كندند كه عيسى بن مريم عليه السلام دل بريد.\nبه درستى كه خداى عزوجل به عيسى خطاب كرد كه به گروهى از بنى اسرائيل بگو: به هيچ خانه‌اى وارد نشوند، جز با دل پاك، و چشم اشكبار، و دست پاكيزه، و به آنان بگو: كه بدانند به درستى كه من دعاى فردى كه به بنده گانم ستم كرده است را مستجاب نمى‌كنم.\nسوم: علّت گريه حضرت علي (ع)\nابود رداء روايت كرده كه «شب اميرالمؤمنين علي (ع) را ديدم كه از مردم كناره گرفته و در مكان خلوتي مشغول مناجات با پروردگار است در حاليكه او در محراب عبادت ايستاده بود اشكهايش بر روي صورتش مي‌غلطيد مانند مارگزيده به خود مي‌پيچيد و مانند مصيب ديده‌ها گريه مي‌كرد و مي‌گفت: «آه! آه! از توشه اندك و سفر طولاني و انيس و همنشين كم! آه از آتش كه جگرها را بريان كند و پوست بدن را پُر كند، آن از آتشي كه خرمن گستراند».\nناگاه ديدم صدا خاموش شد. گفتم حتماً حضرت را خواب برده است رفتم تا آن حضرت را بيدار كنم چون ايشان را حركت دادم ديدم همچون چوب خشك شده است، گفتم بلكه امام از دنيا رفته است و به خانه آن حضرت رفتم و فاطمه (س) را از اين امر آگاه ساختم، ايشان فرمودند:\n«اين حالتي است كه از ترس خدا هر شب بر او عارض مي‌شود».\nپس واي بر حال ما كه اينگونه به نمازهاي واجبمان كم توجّهي كمي مي‌كنيم چه رسد به ساير عبادات.\nو اي به حال ما كه هنوز باور نكرده‌ايم بايد توشه فراواني براي راه طولاني برداريم.\nچهارم: درخواست مهلت امام حسين (ع) براى خواندن نماز\n- درخواست مهلت براى خواندن نماز و ... در عصر روز تاسوعا وقتى كه دشمن تصميم گرفت حمله بر لشكريان امام حسين (ع) را آغاز كند، حضرت به برادرش (اباالفضل عليه السلام) فرمود: (به سوى آنان برو و اگر مى‌توانى كار را به فردا واگذار، تا امشب را به نماز و نيايش و طلب آمرزش از او سپرى كنيم، خدا مى‌داند كه من نماز، تلاوت قرآن، بسيارىِ دعا و درخواست آمرزش را دوست دارم).\n- امام حسين (ع) و يارانش در شب عاشورا در شرح حال امام حسين عليه السلام و يارانش (در شب عاشورا) چنين مى‌خوانيم: آن شب، صداى ناله و زمزمه و نيايش حسين و يارانش تا بامداد همچون آواى زنبور عسل به گوش مى‌رسيد، گروهى در ركوع بودند و برخى سجده مى‌كردند و ديگران ايستاده و يا نشسته به عبادت سرگرم بودند.\nآن شب سى و دو نفر از سربازان (عمر سعد) كه گذارشان به خيمه‌هاى امام حسين (ع) افتاد تحت تأثير اين شور و حال قرار گرفتند.\nامام حسن مجتبي (ع) مي‌فرمايد: «در دوران كودكي شب بيدار ماندم و به نظاره مادرم زهرا (س) درحليكه مشغول نماز شب بود، گذراندم.\nپيامبر اكرم (ص) فرمودند: «اما دخترم فاطمه (س) پس به راستيكه او سيّده زنان عاليمان از اوّلين و آخرينشان مي‌باشد».\nتا آنجا كه فرمود: «زمانيكه در محرابش در مقابل پروردگار (جلّ جلاله) مي‌ايستد، نورش براي ملائكه‌ها پرتوافكني مي‌كند، آنچنانكه ستارگان آسمان براي اهل زمين نورافكني مي‌نمايند و خداوند متعال به ملائكه‌هايش مي‌فرمايد: «اي ملائكه من! بنگريد به اَمَه و كنيز من فاطمه سيّده كنيزانم، كه در مقابل من به عبادت ايستاده، به طوري كه بدنش از ترس مقام من مي‌لرزد. و با تمام وجود و قلبش بر عبادت و اطاعتم روي آورده، شما فرشتگانم را شاهد مي‌گيرم كه خواهيم شد!».\n- فاطمه زهرا (س) از پدر بزرگوار خود درخواست انگشتري نمود. آن جناب فرمود: بهتر از انگشتري به تو نياموزم؟ هنگامي كه نماز شب خواندي، از خداوند بخواه، به آرزوي خود مي‌رسي».\nدر دل شب، پس از اداي نافله، دست به درگاه خدا دراز كرد و درخواست انگشتري نمود. هاتفي گفت: «فاطمه! آنچه خواستي، در زير مصلّي آماده است».\nدختر پيغمبر (ص) دست به زير جانماز برد. انگشتري بي‌مانند از ياقوت مشاهده كرد، آن را برداشت.\nهمان شب در خواب ديد وارد قصرهاي بهشتي گرديد در سوّمين قصر تختي را ديد كه بر سه پايه ايستاده است.\nفرمود: «اين قصر متعلق به كيست؟».\nگفتند: «از آن دختر پيغمبر فاطمه زهرا (س) است».\nجواب دادند: «چون صاحبش در دنيا انگشتري خواسته است، به جاي آن پايه‌اي از اين سرير كسر گرديده است».\nدر اين هنگام از خواب بيدار شد.\nفردا صبح، خدمت پيامبر (ص) شرفياب گرديد و داستان خواب را شرح داد.\nحضرت فرمود: «اي بازماندگان عبدالمطلب براي شما دنيا جايز نيست. شما را بهشت جاويدان سزاوار است. وعده‌گاهتان آنجاست.\nدنياي فاني را براي چه مي‌خواهيد؟».\nسپس رو به زهرا (س) كرده، فرمود: «دخترم، انگشتر را به جاي خود برگردان».\nهمان شب فاطمه زهرا (س) انگشتر را زير مصلي نهاد. در خواب ديد وارد قصرهاي شب گذشته شد، ولي تخت را با چهار پايه مشاهده فرمود.\nپس از سوال گفتند: «چون انگشتر را برگردانيدي، پايه تخت نيز به جاي خود برگشت».\nششم: امام هادي (ع) و نماز شب\nقطب راوندي گفته در اخلاق و حالات حضرت امام هادي (ع) كه وقتي شب فرا مي‌رسد رو مي‌كرد به قبله و مشغول عبادت مي‌گشت و ساعتي از عبادت باز نمي‌ايستاد. و بر تن شريفش جبه‌ايي بود از پشم و سجّاده‌اش بر حصيري بود و پيوسته لب مباركش در تسبيح ذكر خدا بود.\nو همچنين آمده است چندين نوبت كه متوكّل ملعون افرادي را براي تفتيش و بازرسي به منزل آن حضرت فرستاد بود، مأموران متوكّل در هر دفعه كه وارد خانه مي‌شدند مي‌ديدند كه اما بر روي سجّاده حصيري‌اش مشغول عبادت و نماز خواندن بود. و يا قرآن تلاوت مي‌كرد.\nنماز شب امام هادى (ع) هنگام شب به درگاه خدا وى مى‌آورد و شب را با حالت خشوع، به ركوع و سجود سپرى مى‌كرد و بين پيشانى نورانى‌اش و زمين، جز سنگريزه و خاك حايلى وجود نداشت و پيوسته با خدايش در مناجات بود و عرض مى‌كرد: (اِلهى مُسيى ءٌ قَدْ وَرَدَ وَ فَقيرٌ قَدْ قَصَدَ...) پروردگارا! گنهكارى بر تو وارد شده و تهيدستى به تو روى آورده است؛ تلاشش را بى‌نتيجه مگردان و او را مورد عنايت و رحمت خويش قرار ده و از لغزشش در گذر.\nهفتم: جواني كه با نماز قلبش منوّر بود\nاز حضرت امام صادق (ع) روايت شده كه روزي حضرت رسول اكرم (ص) به عنوان نماز صبح به مسجد تشريف بردند، بعد از نماز جواني را ديدند به نام (حارثة بن مالك) كه رنگي زرد و بدني ضعيف داشت، آنقدر بي‌خوابي كشيده و گريه كرده بود كه چشمهايش در حدقه فرو رفته بود.\nحضرت به او نزديك شد و فرمود: «گونه صبح كرده‌اي و حالت چگونه است؟».\nعرض كرد: «يا رسول الله صبح كردم در حاليكه يقين دارم».\nحضرت با تعجّب فرمود: «هر چيزي علامتي دارد، علامت يقين شما چيست؟».\nعرض كرد: «نشانه يقين من بي‌خوابي شبهاي من است كه بيدار مي‌مانم براي نماز و عبادت (هر شب را نماز برپا مي‌دارم) و روزهاي گرم روزه مي‌گيرم و دلم از دنيا روي گردانيده و به متاع دنيا كراهت مي‌ورزم، يا رسول الله! يقين من، به مرتبه‌اي رسيده كه گويا مي‌بينم عرش خداوند را كه براي براي حساب در محشر نصب كرده‌اند و مردم محشور شده من نيز در ميان ايشان هستم و مي‌بينم اهل بهشت را كه متنعّم به انواع نعمتها هستند و بر كرسي‌ها نشسته و با هم تعارف مي‌كنند. و همچنين مي‌بينم اهل جهنّم را كه در ميان جهنّم معذّبند و گويا در گوشم زفير آتش است.\nحضرت به اصحاب فرمود: «اين بنده‌اي است كه خداوند دل او را به نور ايمان منّور گردانيده است». بعد فرمود «اي جوان به همين حال باش.»\nعرض كرد: «يا رسول الله دعا كن كه خداوند متعال شهادت را نصيب من گرداند». حضرت دعا كرد و پس از چند روزي با جناب جعفر به جهاد رفت و بعد از نُه نفر شهيد شد.\nهشتم: شب زنده داريهاي حضرت زينب (ع)\nاز برخي تاريخ نگاران ديگر نقل شده كه مي‌نويسد: «تهجد و شب زنده‌داري زينب (ع) در تمام مدت عمرش، حتي شب يازدهم محرم، ترك نشد. از حضرت سجاد (ع) روايت شده كه فرمود: در آن شب عمه‌ام زينب را ديدم در جامه نماز نشسته و مشغول عبادت است.\nمرحوم بيرجندي در كبريت احمر مي‌گويد: از برخي مقاتل معتبر از امام سجاد (ع) نقل شده كه فرمود: عمه‌ام زينب با تمام مصيبتهايي كه بر او وارد شده بود از كربلا تا شام هيچگاه نوافل خود را ترك نكرد.\nنيز روايت كرده كه چون امام حسين (ع) براي وداع زينب آمد از جمله سخناني كه به او فرمود اين بود:\n«يا اختاه! لا تنسيني في صلاه الليل». خواهر جان مرا در نماز شب فراموش نكن.\nدرباره شب عاشوراي زينب (ع) از كتاب مثيرالاحزان از فاطمه دختر امام حسين (ع) نقل شده كه درباره حضرت زينب مي‌گويد:\n«و اما عمتي زينب، فانها لم تزل قائمه في تلك الليله - اي عاشره من المحرم- في محرابها تستغيث الي ربها، و ما هدأت لنا عين و لا سكنت لنا زفره».\nو اما عمه‌ام زينب، پس وي همچنان در آن شب در جايگاه عبادت خود ايستاده بود و به درگاه خداي تعالي استغاثه مي‌كرد، و در آن شب چشم هيچ يك از ما به خواب نرفت و صداي ناله ما قطع نشد».\n- حضرت زينب (س) در عبادت، شبيه مادرش حضرت فاطمه (س) بود، شبها با تلاوت قرآن و نماز شب سير مي‌كرد و نماز شب آن حضرت هيچگاه ترك نشد؛ حتي در شب يازدهم محرم نماز شب را خواند. امام سجاد (ع) فرموده: «رأيتها تلك الليله تصلي من جلوس».\nديدم زينب (س) آن شب (شب يازدهم محرم) نشسته نماز مي‌خواند. و نيز مي‌فرمايد: «ان عمتي زينب مع تلك المصائب و المحن النازله بها في طريقنا الي الشام ما تركت نوافلها الليليه».\nعمه‌ام زينب با آن آزارها و اندوه‌ها كه به او رسيد، در راه ما به سوي شام نافله‌هاي شب را ترك نكرد. و نيز مي‌فرمايد: «ان عمتي زينب (س) كانت تؤدي صلواتها من قيام الفرائض و النوافل عند سيرالقوم بنا من الكوفه الي‌الشام و في بعض المنازل كانت تصلي من جلوس فسألتها عن سبب ذلك، فقالت».\n«اصلي من جلوس لشده الجوع والضعف منذ ثلاث ليال، لانها كانت تقسم ما يصيبها من الطعام علي الاطفال لان القوم كانوا يدفعون لكل واحد منا رغيفا واحدا من الخبز في‌اليوم والليله».\nعمه‌ام زينب هنگامي كه لشگر، ما را از كوفه به شام مي‌برد نمازهاي واجب و مستحب خود را ايستاده بجا مي‌آورد و در برخي منازل نشسته نماز مي‌خواند، سبب و علت آن را از او پرسيدم، گفت: نشسته نماز مي‌خوانم چون سه شب است بسيار گرسنه بوده و ضعف و سستي مرا در برگرفته، براي اينكه آنچه از طعام و خوراك به او مي‌رسيد ميان كودكان قسمت مي‌نمود. چون لشگر به هر يك از ما در روز و شب يك گرده نان مي‌داد.\nفاطمه دختر امام حسين (ع) نيز مي‌گويد: عمه‌ام زينب در شب دهم محرم (شب عاشورا) همه شب را در محراب و جايگاه نمازش ايستاده و استغاثه مي‌كرد و از پروردگار كمك و ياري مي‌خواست كه بر اثر آه و ناله او هيچيك از ما نخوابيديم.\nگفته‌اند كه امام حسين (ع) در آخرين وداع به خواهرش زينب (س) فرمود: «يا اختاه لاتنسيني في نافله الليل».\nاي خواهر، مرادر نافله شب فراموش نكن. از دعايي كه از زينب (س) به يادگار مانده است مي‌تواند دريافت كه درياي دل او چه امواج مصيتبي را تحمل كرده است؛ و كوهسار ارادة پولادين او در برابر چه توفانهاي كوبنده‌اي ايستاده است. با خداي خود مي‌گويد: «يا عماد من لا عمادله و يا سند من لاسند له يا من سجد لك سواد الليل و بياض النهار و شعاع الشمس و خفيف الشجر و اوي الماء يا الله يا الله يا الله».\nاي پناهگاه كسي كه جز تو پناهي ندارد. اي تكيه‌گاه كسي كه جز تو پشتوانه‌اي نمي‌شناسد اي خدايي كه سياهي شب و سپيدي روز و روشنايي خورشيد و صداي آرام درخت و آب براي تو سجده مي‌كنند. اي خدا! اي خدا! اي خدا!.\nنهم: نماز شبهاي شهيد آيت الله مرتضي مطهري\nيکي از دوستان شهيد مطهري درباره ايشان مي‌گويد: از ويژگيهاي آن مرحوم، تقيّد و علاقه مفرط ايشان بود به ذکر و دعا و شب بيداري.\nبه ياد دارم که در همان اوايل آشنايي ما با يکديگر او به نماز شب مقيد بود و مرا نيز بدان امر مي‌کرد و من به بهانه اينکه آب حوض مدرسه شور و کثيف و براي چشمانم مضرّ است از آن شانه خالي مي‌کردم تا اينکه شبي در خواب، ديدم که در خواب هستم و مردي مرا بيدار کرد و گفت:\nمن «عثمان بن حنيف» نماينده حضرت اميرالمومنين، علي (ع) مي‌باشم. آن حضرت به تو دستور داده‌اند بپاخيز و نماز شب بپادار و اين نامه را نيز آن حضرت براي تو فرستاده‌اند.\nدر آن نامه با آن حجم کوچکي که داشت با خط سبز روشن نوشته شده بود «هذه براءة لک من النّار» اين براي تو وسيله رهايي از آتش دوزخ است من در عالم خواب با توجه به فاصله زماني دوران حضرت علي (ع) با زمان ما متحيّر نشسته بودم که در همان حالت تحيّر، مرحوم آيت الله مطهري مرا از خواب بيدار کرد و در حالي که ظرف آبي در دست داشت گفت: اين آب را از رودخانه تهيه کرده‌ام برخيز و نماز شب بخوان و بهانه مجوي.\nيكي از رموز موفقيت شهيد مطهري جنبه‌هاي عرفاني و اخلاقي ايشان است كه به تعبير رهبر انقلاب فصل بسيار شورانگيزي از زندگي شهيد مطهري است. آن بزرگوار اهل تهجد و مناجات، تلاوت و انس با قرآن و توجهات عرفاني بود.\nالتزام ايشان به نوافل و شب زنده داري آنچنان بود كه حتي در ايام تحصن علماء و روحانيون در دانشگاه تهران كه به عنوان اعتراض به نظام ستمشاهي صورت پذيرفت، نماز شب ايشان ترك نشد و در خلوت شب در گوشه اي از فضاي دانشگاه تهران تهجد شبانه خويش را انجام دادند.\nدر همين رابطه فرزند استاد شهيد مطهري مي‌گويد: در آن شبي كه ايشان به شهادت رسيدند، پس از آنكه ما از محل ترور و بيمارستان با هزار حسرت و اندوه به منزل بازگشتيم ساعت دو بعد از نيمه شب بود كه زنگ ساعت ايشان به صدا درآمد. معلوم شد كه استاد براي اقامه نماز شب قبلا ساعت را كوك كرده بودند.\nحضرت آيت الله خامنه‌اي رهبر بزرگوار انقلاب اسلامي ايران چنين مي‌فرمايد:\n«مرحوم مطّهري يك مرد اهل عبادت و اهل تسويه و تزكيّه اخلاق و روح بود. من فراموش نمي‌كنم. ايشان وقتي به مشهد مي‌آمد خيلي از اوقات به منزل ما وارد مي‌شد گاهي ورودشان در منزل خويشاوندان همسرشان بود.\nهر شبي كه ما با مرحوم مطهّري بوديم، اين مرد نيمه شب، تهجّد با آه و ناله داشت. يعني نماز شب مي‌خواند و گريه مي‌كرد به طوريكه صداي گريه و مناجات او افراد را از خواب بيدار مي‌كرد. يك شب ايشان منزل ما بودند. نصب شب از صداي گريه ايشان خانواده ما از خواب پريده بودند. البتّه اول ملتفت نشده بودند صداي كيست، امّا بعد فهميدند كه صداي آقاي مطهرّي است.\nبله ايشان نصب شب نماز شب مي‌خواند همراه با گريه، با صدايي كه از اطاق مي‌شد، آن را شنيد».\nيكي از خصوصيّات استاد مطهّري عنايت زياد به تهجّد و شب زنده‌داري بود و از دوران طلبگي تا آخر عمر، بدان پايبند بودند. يكي از دوستانش درباره ايشان مي‌گويد:\nاز زبان استاد شهيد مرتضي مطهّري نقل شده كه:\n«ما يك سلسله لذّت‌هاي معنوي داريم كه معنويّت ما را بالا مي‌برد. براي كسي كه اهل نماز شب باشد، جزو صادقين و صابرين و مستغفرين باشد، نماز شب لذّت و بهجت دارد. لهذا كساني كه چنين توفيقاتي داشته‌اند و ما چنين اشخاصي را ديده‌ايم، به لذّت‌هاي مادّي كه ما دل بسته‌ايم هيچ اعتنا ندارند. چه مانعي دارد كه من ذكر خيري از پدر بزرگوار خود بكنم.\nاز وقتي كه يادم مي‌آيد (حدّاقل از چهل سال پيش) من مي‌ديدم كه اين مرد شريف هيچ وقت نمي‌گذاشت و نمي‌گذارد كه وقت خوابش از سه ساعت از شب گذشته تأخير بيفتد.\nشام را سر شب ميخورد و سه ساعت از شب گذشته مي‌خوابيد و حدّاقل دو ساعت به طلوع صبح مانده و شبهاي جمعه از سه ساعت به طلوع صبح مانده بيدار مي‌شود و حدّاقل دو ساعت به طلوع صبح مانده بيدار مي‌شود و حدّاقل قرآني كه تلاوت مي‌كند يك جزء است. و با چه فراغت و آرامشي نماز شب مي‌خواند.\nحالا تقريباً صد سال از عمرش مي‌گذرد و هيچ وقت من نمي‌بينم كه يك خواب نا آرامي داشته باشد، و همان لذّت معنويست كه اين چنين نگهش داشته، يك شب نيست كه پدر و مادرش را دعا نكند. يك نامادري داشته كه به او خيلي ارادتمند است و مي‌گويد: خيلي به من محبّت كرده است. شبي نيست كه او را دعا نكند. يك شب نيست كه تمام خويشاوندان و ذي حقّان و بستگان دور و نزديكش را ياد نكند. اينها دل را زنده مي‌كند.\nآدمي اگر بخواهد از چنين لذّتي بهره‌مند شود، ناچار از لذّتهاي مادّي تخفيف مي‌دهد تا به آن لذّت عميق الهي برسد».\nشيخ جعفر كاشف الغطاء اين عالم جليل القدر روزي پس از تدريس فرمودند:\n«من يك دختري دارم كه موقع ازدواج اوست، اگر يك آقاي متديّن با اخلاقي باشد دخترم را به او مي‌دهم». يكي از فضلاي جلسه بلند شد و نشست، همين برخاستن يعني خواستگاري؛ شيخ فرمود: «به منزل ما بيا» و خود نيز به خانه رفت، اين طلبه هم آمد، مرحوم شيخ او را مي‌شناختند كه طلبه فاضل و متديّن است ولي از نظر مالي هيچ مكنتي ندارد.\nمرحوم شيخ به دخترش فرمود: «دخترم شوهري برايت پيدا كردم، چيزي ندارد. امّا علم دارد، اخلاق دارد، تقوي و وَرَع دارد. حاضري با او ازدواج كني؟».\nدختر در جواب گفت: «اختيار من در دست شماست»، همان وقت خطبه عقد را خواندند، يكي از اطاقهاي منزل خودشان را حجله كردند و دختر را همان شب براي شوهرداري مهيّا كردند و دختر و پسر به اتقاق زفاف رفتند. قبل از اذان صبح كه مرحوم كاشف الغطاء براي نافله شب برخاست، آمد دَر اطاق عروس و داماد را زد و فرمود: «آب را گرم كرده‌ام (آن موقع حمّام داخل خانه‌ها نبود) در فلان اتاق است. برويد و براي نماز شب غسل كنيد». آن دو برخاستند و غسل كردند و نماز شب را با هم خواندند.\nيازدهم: در حالات مرحوم كاشف الغطاء\nدر حالات مرحوم شيخ جعفر كاشف الغطاء كه از بزرگان علماء در قرن سيزدهم و ساكن نجف اشرف بوده، آمده است:\nدر يكي از شبها كه براي «تهجّد» برخاست، فرزند جوانش را از خواب بيدار كرد و فرمود: «برخيز به حرم مطّهر مشرّف شده در آنجا نماز بخوانيم. فرزند جوان كه برخاستن از خواب در آن ساعت شب برايش دشوار بود، در مقام اعتذار برآمد و گفت من فعلاً مهيّا نيستم شما منتظر من نشويد، بعد، مشرّف مي‌شوم».\nفرمود: «نه، من اينجا ايستاده‌ام؛ برخيز، مهيّا شو كه با هم برويم».\nآقا زاده، به ناچار از جا برخاست و وضو ساخت و با هم به راه افتادند. كنار درب صحن مطّهر كه رسيدند، آنجا مرد فقيري را ديدند نشسته و دست سؤال از براي گفتن پول از مردم باز كرده است.\nآن عالم بزرگوار ايستاده و رو به فرزندش فرمود: «اين شخص در اين وقت شب براي چه اينجا نشسته است؟» گفت: «براي تكدّي از مردم». فرمود: «آيا چه مقدار ممكن است از رهگذران، عايد او گردد؟».\nگفت: «احتمالاً مقداري ناچيز».\nفرمود: «درست فكر كن ببين، اين آدم براي يك مبلغ بسيار اندك كم ارزش دنيا آن هم محتمل، در اين وقت شب از خواب و آسايش خود دست برداشته و آمده در اين گوشه نشسته و دست تذلّل به سوي مردم باز كرده است!\nآيا تو، به اندازه اين شخص، اعتماد به وعده‌هاي خدا درباره شب خيزان و متهجّدان نداري كه فرموده است:\n«احدي نمي‌داند كه به پاداش عملشان چه چشم روشني‌ها براي آنان، ذخيره گرديده است». (سوره سجده، آيه 17)\nگفته‌اند آن فرزند جوان از شنيدن اين گفتار از آن دل زنده و بيدار، آن چنان تكان خورد و تنبّه يافت كه تا آخر عمر از شرف و سعادت بيداري آخر شب برخوردار بود و نماز شبش ترك نشد!».\nمرحوم ملاّ زير العابدين سلماسي كه از ملازمين و خواصّ علاّمه بحر العلوم است، اظهار مي‌دارد كه: «علامه بحر العلوم هر شب در كوچه‌اي نجف، گردش مي‌كرد و براي بينوايان غذا مي‌برد!.\nاتّفاقاً چند روزي درس را تعطيل كرد، طلاّب مرا شفيع كردند كه علّت اين امر را سؤال كنم، وقتي از ايشان خواست درس را شروع بفرمايند و درباره سبب ترك تدريس از ايشان سؤال كردم، پاسخ دادند: «درس نمي‌گويم!».\nپس از چند روز دوباره ماجرا تكرار شد و من انگيزه ترك تدريس را سؤال كردم. علاّمه فرمودند: «نيمه‌هاي شب هرگز نشنيدم كه اين طلاّب با خداوند متعال مناجات كنند و به تضرّع و زاري مشغول باشند، با اينكه نيمه شبها در كوچه‌هاي نجف گردش مي‌كنم. اين گونه طلبه‌ها سزاوار نيستند كه آنان را درس دهم!».\nوقتي طلاّب از گفته علاّمه آگاه شدند، همه مشغول تضرّع و زاري گشتند و شبها صداي گريه و مناجات آنان، از هر سو بلند شد و ايشان مجدداً، تدريس را آغاز كردند.\nسيزدهم: در حالات عالم بزرگوار حجة الاسلام شفتي\nاين عالم بزرگوار و شخصيّت ربّاني پيوسته خود را در محضر باري تعالي مي‌ديد و چيزي او را از حالت حضور و مراقبت، باز نمي‌داشت! گوشه‌هاي چشم او از كثرت گريستن در مقام تهجّد مجروح شده بود! يكي از نزديكان اين بزرگوار گفته است، با آن مرحوم به يكي از روستاها رفتم، شب را در راه گذارنديم، سيّد به من فرمود:\n«نمي‌خوابي، برخاست و مشغول نماز شد، به خدا سوگند ديدم بندهاي دوش و اعضايش مي‌لرزيد، به طوريكه كلمات نماز را از شدّت حرت فكّين و اعضاء مكرّر مي‌نمود تا آن را صحيح ادا كنيد!».\nگويند از شدّت حضور قلبي كه در پيشگاه خداوند داشت، بندهاي دوشش مي‌لرزيد و به محض اينكه مجلس از مردم خالي مي‌شد، اشكش جاري مي‌گشت!\nچهاردهم: شبهاي پرشور حجة الاسلام شفتي\nاين بزرگوار نيمه شب تا صبح به گريه و زاري و تضرّع اشتغال داشت و در صحن كتابخانه‌اش مانند افراد مجنون، حركت مي‌كرد و دعا و مناجات مي‌خواند و تا صبح بر سر و سينه مي‌زد!\nچنان صداي گريه او بلند بود كه اگر همسايگان بيدار مي‌شدند، مي‌شنيدند!.\nبالاخره از كثرت گريه و زاري در اواخر عمر بيمار شده و پزشگان او را از گريه منع كردند و گفتند گريستن بر شما حرام است! زيرا موجب افزايش بيماري خواهد شد.\nهنگامي كه سيّد به مسجد مي‌رفت تا وقتي كه در مجلس حضور داشت ذاكرين منبر نمي‌رفتند و اگر اتّفاقاً در حضور او ذكري بالاي منبر مي‌رفت او بر نمي‌خاست و باز گريه مي‌كرد.\nپانزدهم: قافله سحر خيزان\nچند نفر از علماء نزد استادي رفتند تا از مقام علمي او استفاده كنند. ولي ديدند استاد مانند مصيبت زده‌ها نشسته و حال پريشاني دارد. از او پرسيدند چه شده؟ مگر كسي از شما مرده است؟ استاد گفت:\n«ديشب آن چنان خوابيدم كه نماز نافله شب از من فوت شد، ديشب سحرخيزان، نماز شب گزاران و استغفار كنندگان رفتند ولي من بدبخت امروز قضاي آنرا خواندم، آيا مصيبتي از اين بالاتر مي‌شود.\nشانزدهم: تسبيح در و ديوار همراه با عراف وارسته ملاّ محمد كاشي\nدر شرح حال آخوند ملاّ محمد كاشي، (استاد آقا نجفي قوچاني و حاج رحيم ارباب اصفهاني و بسياري ديگر از اعاظم) آورده‌اند:\n«هر نيم شب، نمازي چنان به سوز و گداز مي‌خواند و بدنش به لرزه مي‌افتاد كه از بيرون حجره، صداي حركت استخوانهايش احساس مي‌شد!!.\nروزي پس از ختم درس، يكي از طلاّب به درس آن بزرگوار آمد و گفت: «آقا اين شيخ مي‌گويد كه ديشب به وقت سحر ديدم كه از دَر و ديوار مدرسه صداي «سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبٌّنا وَرَبُّ الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوح».\nبرمي‌آيد! آخوند فرمود:\n«اينكه در و ديوار به ذكر من متذكّر مي‌باشند، امري نيست، مهمّ آنست كه او از كجا محرم راز گشته است».\nهيفدهم: دعاي پدري بزرگ در حق پسر در هنگام\nصاحب (مرآت الاحوال) مي‌نويسد: «از بعضي ثقات شنيدم كه آخوند ملاّ محمد تقي مجلسي نقل كرده كه:\nشب از شبها بعد از نماز و تهجّد و گريه و زاري به درگاه قادر متعال، خود را به حالتي ديدم كه دانستم هر چه بخواهم عنايت مي‌فرمايد و در انديشه بودم كه چه بخواهم؟ دنيوي يا اخروي؟ كه ناگاه صداي گريه محمد باقر از گهواره بلند شد، من گفتم: الاهي به حق محمد و آل محمد (ص) اين طفل را مروّج دين و ناشر احكام سيّد المرسلين گردان و موفّق كن او را به توفيقات بي‌نهايت خود».\nهيجدهم: ميرزا سليمان تنكابني\nصاحب كتاب قصص العلماء درباره پدرش مرحوم ميرزا سليمان تنكابني كه از شاگردان حكيم بزرگ، آخوند ملاّ علي نوري است، مي‌نويسد:\n«پدرم، مواظب نماز اول وقت و نوافل وارده بود و هر روز يك جزء از قرآن را تلاوت مي‌كرد و هر روز صبح سوره يس و صد مرتبه ذكر «لا اِلهَ اِلاِّ اللهُ الملكُ الحَقُّ المُبينْ» و برخي اوراد و اذكار ديگر را قرائت مي‌كرد و سوره واقعه را در قنوت نماز (نافله عشاء) مي‌خواند و نماز شبش هيچ وقت ترك نشد.\nشبي، هنگام سحر از خواب بيدار شدم، ديدم پدرم نشسته است و به شدّت گريه مي‌كند. بعد از پايان گريه‌اش، سئوال كردم علّت گريه چيست؟\nفرمود: «در قنوت نماز وتر، مناجات (خمس عشره) را مي‌خواندم و مي‌گريستم، ناگاه شنيدم كه از سقف اتقاق، آوازي برآمد كه: «ايُّها العالم العالم ... ».\nمرحوم والد، بيش از اين سخني نفرمود و دنباله صدايي را كه شنيده بود اظهار نكرد، سپس فرمود: «وقتي آن آواز را شنيدم، چنان گريه بر من غالب شد كه نتوانستم نماز را تمام كنم، بي‌اختيار نشستم و گريستم. و تا من زنده هستم، راضي نيستم اين راز را به كسي بگوييد».\nنوزدهم: مقامات مقدّس اردبيلي از بركت نماز شب\nمقدّس اردبيلي (اَعَلي الله مَقامَه) كه مكرّر خدمت حضرت حجّة (ع) مشرف شد، كارش به جايي رسيده بود كه بر سر قبر حضرت امير (ع) با آقا حرف مي‌زد است از خودش نقل شده كه سبب رسيدن من به اين درجات آن بود كه در ابتداي تحصيل با طلبه‌اي هم حجره بودم و با او عهد بستم كه هر چه براي ما پيش آيد به كسي نگويد. بلاخره وقتي پيش آمد كه هيچ نداشتم، بدنم در اثر فقر و گرسنگي خيلي ضعيف شده بود و به واسطه عهدي كه كرده بودم با كسي صحبت نمي‌كرد.\nروزي يك نفر به مدرسه آمد و در غياب من علّت ضعف را از رفيقم پرسيده بود، او نخست نگفت. بعد كه او را قسم مي‌دهد حقيقتش را مي‌گويد كه از شدّت فقر و گرسنگي، من و رفيقم اين طور ضعيف شده‌ايم.\nآن شخص فوراً مي‌رود طعام مي‌آورد و كيسه پولي هم براي هر دو نفر مي‌آورد. وقتي كه ملاّ احمد (مقدّس اردبيلي) مي‌آيد به رفيقش اعتراض مي‌كند كه چرا گفتي مگر نه ما عهد كرده بوديم. خلاصه غذا را با هم ميخوردند و پول را هم نصف مي‌نمايند. مقدّس اردبيلي شب مي‌خوابد نيمه‌هاي شب بيدار مي‌شود مي‌بيند محتلم گرديده به سوي حمّام مي‌آيد تا غسل نمايد. حمامي در را از داخل بسته بود. مقدّس اردبيلي اصرار كرد حمامي در را باز نكرد گفت دو برابر پول، گفت باز نمي‌كنم، گفت سه برابر ...\nخلاصه حاضر شد تمام پولهايي كه روز گذشته به دستش آمده بود بدهد تا حمامي در را باز كند و مقدّس اردبيلي غسل بكند تا نماز شبش از او فوت نگردد.\nاز همان شب خداوند اَلطاف خاصّي به او فرمود كه نتيجه‌اش همين بروز كرامات از اوست.\nبيستم: نمازهاي ملاّ هادي سبزواري\nحاج ملاّ هادي سبزواري در تمام عمر، يك سوم آخر شب را بيدار و به راز و نياز و خواندن دعاي جوشن كبير و نماز شب سرگرم بود و با ناله و گريه و مناجاتهاي نيمه شب خانواده وي كه در حجره‌هاي بالا خانه در خواب بودند از خواب بيدار مي‌گشتند و صداي حكيم را مي‌شنيدند و در تمام مدّت تدريس ممكن نشد كه بانگ مؤذّن بلند شود و ايشان درسي را قطع ننموده و به بيانات خود پايان ندهند. و صدايشان به اذان بلند نشود.\nبيست و يكم: در حالات حاج شيخ حسنعلي اصفهاني (معروف به نخودكي)\nآقاي نظام التوليه سَر كشيك آستان قدس رضوي نقل كرد كه:\nنوبت كشيك من بود. اول شب خادم آستان مباركه (حضرت رضا) به من مراجعه كردند و گفتند به علّت سردي هوا و بارش برف زائري در حرم نيست، اجازه دهيد حرم را ببنديم، من نيز به آنان اجازه دادم. مسئولين، درها را بستند و كليد‌ها را آوردند. مسئول بام حرم مطّهر آمد و گفت: «حاج شيخ حسنعلي اصفهاني از اول شب تاكنون بالاي بام و در پاي گنبد مشغول نماز مي‌باشند و مدّتي است كه در حال ركوع ديديم، اگر اجازه دهيد به ايشان عرض كنيم كه مي‌خواهيم درها را ببنديم».\nگفتم: «خير، ايشان را به حال خود بگذاريد، و مقداري هيزم در اطاق پشت بام كه مخصوص مستخدمين است بگذاريد كه هرگاه از نماز فارغ شدند استفاده كنند و در بام را نيز ببنديد».\nمسئول مربوطه مطابق دستور عمل كرد و همه به منزل رفتيم. آن شب برف بسياري باريد. هنگام سحر كه براي باز كردن درهاي حرم مطّهر آمديم، به خادم بام گفتم برو ببين حاج شيخ در چه حالند. پس از چند دقيقه خادم مزبور بازگشت و گفت: «ايشان همان طور در حال ركوع هستند و پشت ايشان با سطح برف مساوي شده است». معلوم شد كه ايشان از اول شب تا سحر در حال ركوع بوده‌اند و سرماي شديد آن شب سخت زمستاني را هيچ احساس نكرده‌اند، نماز ايشان هنگام اذان صبح به پايان رسيد.\n- شيخ صدوق از رجاء ابن ابي‌ضحاك كه از طرف مأمون براي بردن امام رضا (ع) از مدينه به مرو ماموريت داشت روايت كرده است كه گفت من از مدينه تا مرو همراه امام بودم. به خدا سوگند كسي را در پرهيزكاري و كثرت ذكر خدا و شدت خوف از حق تعالي مانند او نديدم و جريان عبادت آن جناب در شبانه روز چنان بود كه چون صبح مي‌شد، نماز صبح را ادا مي‌كرد و بعد از سلام نماز در مصلاي خود مي‌نشست تسبيح و تحميد و تكبير و تهليل مي‌گفت و صلوات بر حضرت رسول و اولاد او مي‌فرستاد تا آفتاب طلوع مي‌كرد، پس از آن به سجده مي‌رفت و سجده را چندان طول مي‌داد تا روز بلند مي‌شد سپس سر از سجده برمي‌داشت و با مردم حديث مي‌كرد و تا نزديكي زوال آفتاب آنان را موعظه مي‌فرمود پس از آن تجديد وضو كرده و به مصلاي خود برمي‌گشت و چون زوال مي‌شد، برمي‌خاست و شش ركعت نافله اظهر به جا مي‌آورد و چون فارغ مي‌شد اذن نماز مي‌گفت. سپس اقامه نماز مي‌گفت و تسبيح و تحميد و تكبير بسيار مي‌گفت.\nحضرت در هر شهري كه ده روز اقامت مي‌كرد روزها روزه مي‌گرفت و چون شب مي‌شد. پس از نماز افطار مي‌كرد و نافله نمازهاي مغرب و نماز شب و شَفع و وَتر و نماز صبح را در حضر و سفر ترك نمي‌كرد اما نوافل نمازهاي چهار ركعتي را (ظهر و عصر و عشا) در سفر ترك مي‌كرد و بعد از بجا آوردن نمازهاي مزبور سي مرتبه تسبيحات اربعه را مي‌خواند و مي‌فرمود اين به جهت تمامي نماز است و هميشه در موقع دعا چه در نماز و يا غير نماز اقتدا مي‌كرد به رسول الله و اولاد او صلوات زياد فرستادن و قرآن را بسيار تلاوت مي‌نمود و هرگاه به آيه‌اي كه در آن ذكر بهشت يا دوزخ شده مي‌رسيد گريه مي‌كرد و از خدا سؤال بهشت مي‌نمود و از آتش پناه مي‌جست و هرگاه در قرآن يا ايها الذين آمنوا را قرائت مي‌كرد آهسته مي‌گفت «لبيك اللهم لبيك» و در هيچ شهري وارد نمي‌شد مگر اينكه مردم قصد خدمتش مي‌نمودند و از معالم دين خود مي‌پرسيدند حضرت آنها را جواب مي‌فرمود و براي آنها احاديث بسياري از پدرانش و علي (ع) و رسول خدا مي‌گفت ابن ابي‌ضحاك گويد: پس چون آن حضرت را نزد مأمون بردم از من خبر حال او را در بين راه پرسيد و من آنچه از آن جناب مشاهده كرده بودم در اوقات شب و روز و حركت و اقامت به مأمون خبر دادم مأمون گفت بلي يا بن ابي ضحاك، علي بن موسي بهترين اهل زمين و اعلم و اعبد آنهاست ولي اين مطلب را به كسي مگو چون نمي‌خواهم فضل آن جناب ظاهر شود مگر به زبان من و به خدا استعانت مي‌جويم كه او را بلند كنم و قدرش را رفيع سازم.\nبيست و دوم: در حالات ملاّ محمد اشرفي\nدر حالات مرحوم ملاّ محمد اشرفي كه از شاگردان سيّد العلماست آورده‌اند:\n«از نيمه شب تا صبح مشغول تضرّع و زاري و مناجات بود، آنقدر بر سر و سينه مي‌زد كه هنگامي كه صبح مي‌شد در نهايت ضعف و نقاهت بود به طوري كه هر كه او را مي‌ديد گمان مي‌برد تازه از بستر بيماري برخاسته است».\nبيست و سوم: در حالات آقا نورالدّين عراقي\nشيخ الفقهاء حضرت آيت الله العظمي اراكي در رابطه با مرحوم آقا نورالدّين عراقي و نماز شبهاي ايشان اين داستان را نقل مي‌فرمايند:\n«آقاي نورالدّين مرد عجيبي بود، معروف بود كه نماز شب ايشان ديدني است. شخصي به نام سيّد محمود خوانساري از اهل منبر، طالب شد كه او را ببيند، چون صداي اَلْعَفْو اَلْعَفْو ايشان توي كوچه مي‌آمد، و مردم از توي كوچه گوش مي‌گرفتند، اين آقا، خواست كه خود مجلس نماز شب خواندن آقا نورالدّين را ببيند.\nشبهاي ماه مبارك رمضان بود و مرحوم آقا نورالدّين از عدّه‌اي از جمله از آقاي خوانساري براي افطار دعوت كرد، آقا سيّد محمود خودش گفت، وقتي افطار تمام شد و همه رفتند، من نشستم، ديد من بلند نمي‌شوم، به خدمتكارش گفت: «دو تا رختخواب بياور» يك رختخواب خودش داشت، يكي را هم براي من آوردند.\nمن توي رختخواب كه رفتم نخوابيدم، مي‌خواستم سحر ايشان را ملاحظه كنم، سحر شد. ديدم كه بلند شد، رفت بيرون وضوء گرفت و آمد مشغول نماز شد. وقتي كه رسيد به «اَلْعَفوْ» ديدم چنان گريه بر او مستولي شد كه چندين دفعه بغض گلويش را گرفت، فكر مي‌كرد من در خواب هستم».\nبيست و چهارم: خاطره‌اي از علاّمه طباطبايي\nعلاّمه سيّد محمد حسين طباطبايي صاحب تفسير شريف الميزان مي‌فرمايد: «چون به نجف اشرف براي تحصيل مشرّف شدم از نقطه نظر قرابت و خويشاوندي، گاهگاهي به محضر مرحوم آيت الله حاج ميرزا علي آقا قاضي شرفياب مي‌شدم، تا اينكه يك روز جلو در مدرسه‌اي ايستاده بودم كه مرحوم قاضي از آنجا عبور مي‌كردند، چون به من رسيدند دست خود را روي شانه من گذاردند و گفتند:\n«اي فرزند! دنيا ميخواهي نماز شب بخوان، آخرت مي‌خواهي نماز شب بخوان! اين سخن آنقدر در من اثر كرد كه از آن به بعد تا زماني كه به ايران مراجعت كردم، پنج سال تمام در محضر قاضي روز و شب بسر مي‌بردم و آني از ادارك فيض ايشان دريغ نمي‌كردم».\nعمل نمودن علاّمه به توصيه و سفارش استاد خود مرحوم قاضي و عنايت و توجّه به مسايل عبادي و تهجّد همراه با تفكّر و تعمّق در قرآن، علاّمه را به نقطه‌اي از اعتلاي معنوي مي‌رساند كه وقتي دست به قلم مي‌برد، چنان آثاري از خود برجاي مي‌گذارد كه بدون شكّ در نوع خود بي‌نظير است، تفسير الميزان يكي از آن آثار است، كه پي بردن به ارزش آن مستلزم داشتن زمينه‌هاي علمي و تحقيقي لازم و برخورداري از علوم قرآني است.\nبيست و پنجم: مادر آيت الله ميرزا مهدي شيرازي\nمرحوم ميرزا مهدي شيرازي فرمودند: «موقعي كه والده ما براي نماز شب بر مي‌خاست مرا هم كه هنوز كودك خردسالي بودم از خواب بيدار مي‌نمود و از پشت بام پايين آورده نزد خود مي‌نشانيد و مشغول نماز شب مي‌شد و به من مي‌گفت: «مهدي بيدار بمان».\nپدرم فرمود: «در آن موقع از شب چشمان مرا خواب گرفته بود به طوري كه مي‌خواستم از پله‌ها به طرف زمين پرتاب شوم».\nبيست و ششم: نماز شب آقا نجفي قوچاني\nمرحوم آقا نجفي قوچاني در كتاب سياحت شرق درباره نماز شب و دقّت در اينكه براي كسي مزاحمت ايجاد نكنند مي‌نويسد:\n«در اين حجره تازه كه حجره هامان وصل به هم بود از ميان طاقچه سوراخ نموديم و ريسماني در آن كشيديم كه يك سر ريسمان در حجره رفيق بود و يك سر آن در حجره من، وقت خواب، آن سر را رفيق به پا يا دست خود مي‌بست و اين سر ريسمان را من به دست خود مي‌بستم، كه سحر هر كدام زودتر بيدار شويم ديگري را بدون اين كه صدايي بزنيم، به توسط همان ريسمان بيدار كنيم كه مبادا طلبه‌اي از صداي ما بيدار شود و راضي نباشد».\nاز ابتداي جواني خود را بايد به عبادتها به خصوص نماز شب عادت بدهيم، و خود را با اين كارها مأنوس نماييم و اولياء بايد به اين نكته توجّه نمنايند كه فرزندانشان را با نماز و فلسفه و آثار آن آشنا نمايند.\nبيست و هفدم: نماز شب و نورافشاني خانه‌ها\nاز استاد الهي و عارف ربّاني مرحوم حاج شيخ جواد انصاري همداني نقل شده كه مي‌فرمود: «فلاني با اينكه شخص عوامي است شبي كه براي نماز شب به پا خاسته، مشاهده نموده كه در حدود 500 خانه از خانه‌هاي همدان نورافشاني مي‌كند و به او الهام شده كه در اين خانه‌ها نماز شب خوانده مي‌شود و علاوه بر آن، در نقطه‌اي عمودي از نور مشاهده كرده كه تا آسمان كشيده شده است و الهام شده است كه وجود مقدّس حضرت بقية الله است كه به نماز شب ايستاده است».\nبيست و هشتم: شهيد قدّوسي و نماز شب\nدر رابطه با حالات اين شهيد بزرگوار گفته شده كه:\nاو حتّي به مستحبّات و مكروهات، بسيار اهميّت مي‌داد. نماز شب را براي روحاني لازم مي‌دانست. يك شب در مسجد گوهرشاد با نگراني مي‌فرمود: «برايم بسيار ناگوار و غير منتظره بود كه شنيدم، يكي از اساتيد مدرسه حقّاني مقيّد به نماز شب نيست. با ايشان صحبت كردم، معلوم شد سبكي معده را در شب رعايت نمي‌كند».\nبار ديگر مي‌فرمود: «ما وقتي در نهاوند بوديم، سالي يك بار به صورت خانوادگي منزل يكي از آشنايان دعوت مي‌شديم. من پس از تكرار چند نوبت، ديدم همان شبي كه ما، در آن مهماني غذا مي‌خوريم، نماز صبح روز بعد به آخر وقت كشيده مي‌شود و موفّق به نماز شب نمي‌شويم. متوجّه شدم در اموال آن شخص اشكالي وجود دارد».\nبيست و نهم: نماز شب در شب عمليّات\nاز برادر صحّتي خواهش كردم از حالت بچّه‌ها در شب پيش از عمليّات برايم بگويد. گفت:\n«در شب حمله بيشتر بچّه‌ها دعا مي‌خوانند. نماز شب مي‌خوانند. هر كسي هم كه معمولاً نماز شب نمي‌خواند، آن شب مي‌خواند. بچّه‌ها از خداوند و از همديگر طلب بخشش مي‌كنند. كساني كه وصيّت نامه ننوشته‌اند، وصيّت نامه‌شان را مي‌نويسند، بعضي‌ها زيارت عاشورا مي‌خوانند و خيلي‌ها گريه مي‌كنند.\nهر گوشه‌اي را كه نگاه كني، كسي را مي‌بيني كه در حال خواندن دعا است و گريه مي‌كند. حالتي روحاني به وجود مي‌آيد. بعضي‌ها از برادرانشان قول مي‌گيرند كه اگر شهيد شدي نزد خدا مرا شفاعت كن، و بعضي‌ها نماز شكر مي‌خوانند ...\nرزمندگان از چادرها بيرون آمده بودند و با آب سرد وضو مي‌گرفتند و به سوي چادر نمازخانه گُردان مي‌شتافتند.\nبه ياد دارم اوّلين روزي كه به همراه عدّه‌اي از دوستان به آسايشگاه 17 منتقل شديم با ديدن آن همه افراد در آن آسايشگاه متعجّب شده بودم و به اين فكر فرو رفتم كه هنگام خواب چگونه اين همه افراد در كنار يكديگر مي‌توانند خود را جا دهند.\nبه خاطر خستگي روحي، شب اوّل زود به خواب رفتم. ناخودآگاه نيمه‌هاي شب از خواب بيدار شدم. صداي زمزمه‌اي به گوشم رسيد.\nاز جاي خود بلند شدم و به اطراف نگاه كردم با بُهت و ناباوري تمام، مشاهده كردم كه حدود سه چهارم آسايشگاه به صورت انفرادي مشغول مناجات و خواندن نماز شب و تلاوت قرآن هستند. نزديكترين فردي كه كنارم نشسته بود پرسيد: «حالت بهتر شده؟»\nدلم مي‌خواست از خجالت زمين دهان باز كند و مرا در خود فرو ببرد. با شرمندگي جواب دادم كه: «بله!»\nپرسيدم: «بچّه‌ها هر شب اين برنامه را دارند؟» گفت: «بله!»\nاكنون جواب سؤالي را كه اوّل غروب در مورد تنگي جا براي خواب در ذهنم نقش بسته بود گرفته بودم:\nاكثر بچّه‌ها تمام طول شب را در حال مناجات با معبود خود مي‌گذراندند.\nسي‌ام: محدّث قمي (شيخ عباس قمي)\nمحدّث قمي در هنگام تلاوت قرآن وقتي به آيه شريفه «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْاِنْس اِلاّ لِيَعْبُدون» (جن و انس را نيافريدم مگر براي عبادت) مي‌رسيد لرزه بر اندامش مي‌افتاد و مي‌فرمود: «و ااَسفا چقدر غافليم و چه اندازه از خدا دور افتاده‌ايم». در حاليكه عبادت و پرستش او هدف از آفرينش جنّ و انس بوده است.\nو چرا ما از آن هدف مبارك دور افتاده باشيم و اين ورد زبان ايشان بود و هر جا كه منبر مي‌رفت و موعظه مي‌كرد فلسفه آفرينش موجودات و انسان را يادآوري مي‌كرد و مي‌گفت «فراموش نكنيد كه عبادت خدا هدف خلقت است».\nفرزند ايشان مرحوم حجة الاسلام آقاي حاج ميرزا علي محدّث زاده نقل كرده است: «پدرم شب جمعه‌اي پس از نماز شب، در نجف اشرف مشغول خواندن سوره «يس» مي‌شود وقتي كه به آيه شريفه «هذِهِ جَهَنَّمُ الَّتي كُنْتُمْ تُوْعَدُون» مي‌رسد چند بار آن را تكرار كرده و مكرراً مي‌گويد «اعُوذُ بِاللهِ مِنَ النَّار» پناه مي‌برم به خداوند از آتش جهنّم و چنان منقلب مي‌شود كه نمي‌توان بقيّه سوره را بخواند و به همان حال باقي مي‌ماند تا هنگام اذان صبح كه مشغول نماز صبح مي‌شود.\nسي و يكم: در نماز شب مؤمنين را دعا كنيد\nحاج ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي روزي پس از پايان درس، عازم حجره يكي از طلبه‌ها كه در مدرسه دارالشفا بود، به حجره آن طلبه وارد شد و پس از به جاي آوردن مراسم احترام و اندكي جلوس برخاست و حجره را ترك گفت. هدف از اين ديدار از او پرسيده شده، در پاسخ فرمودند:\n«شب گذشته هنگام سحر، فيوضاتي بر من افاضه شد كه فهميدم از ناحيه خودم نيست و چون توجّه كردم ديدم اين آقاي طلبه به تهجّد برخاسته و در نماز شبش به من دعا مي‌كند و اين فيوضات اثر دعاي اوست اين بود كه بخاطر سپاسگزاري از عنايتش به ديدار او رفتم».\nسي و دوم: نماز شبهاي حضرت امام خمينى (ره)\nصديقه مصطفوى (دختر حضرت امام) اظهاركرده است: يادم مي‌آيد از دوران كودكى كم خواب بودم. چندين بار نيمه‌هاى شب بيدار مي‌شدم و مكرر نماز شب آقا را مي‌ديدم. از خود مي‌پرسيدم: چرا آقا در هنگام شب اين قدر مىگريد. خيلى از شبها مهتاب بود و در پرتو روشنايى آن، اشكهاي آقا را مشاهده مي‌كردم و اين وضع براى من كه طفلى بيش نبودم شگفت آور بود. در مدتي هم كه به نجف مي‌رفتم و بچه‌هاى كوچك داشتم و شبها بيدار مي‌شدم، آقا در اتاقشان كه رو به روى محل اقامت ما بود در ايوان كوچكى نماز شب مي‌خواندند و من احساس مي‌كردم براى اين كه صدايشان را نشنويم گريه‌هايشان را با بلند گويى كه مناجات پخش مي‌كرد تطبيق مىدادند و من چون بيدار بودم صداى گريه آقا را مي‌شنيدم.\n- برخى خويشاوندان كه از پانزده سالگى با امام بودهاند گفتهاند از دوران نوجوانى كه با امام در خمين بوديم، آقا يك چراغ موشى كوچك مي‌گرفتند و مي‌رفتند به يك قسمت ديگر كه هيچ كس بيدار نشود و نماز شب مىخواندند.\nهمسر امام مي‌گويند تا حالا نشده كه من از نماز شب ايشان بيدار شوم، چون چراغ را مطلقاً روشن نمي‌كردند. حتى چراغ دستشويى را روشن نمي‌كردند تا كسى بيدار نشود.\nهنگام وضوى نماز شب يك ابر زير شير آب مي‌نهادند كه صداى چكه و ريزش آب موجب بيدارشدن كسى نگردد.\n- آية الله سيد مصطفى خوانسارى صحنهاى از عبادت امام را اين گونه نقل كرده است:\nيك سال در قم برف زيادى آمده و سيل، نصف اين شهر را خراب كرده بود؛ در همان وضع با آن شدت سرما و يخبندان، امام نيمه‌هاى شب از مدرسه دارالشفا، به مدرسه فيضيه مي‌آمد و به هر زحمتى بود يخ حوض مدرسه را مي‌شكست، وضو مي‌گرفت و به مدرسه مي‌رفت و در تاريكى مشغول تهجدش مي‌شد. نمي‌توانم بازگو كنم امام (ره) چه حالى داشت، با يك سرور و شادى معنوى نماز شب را به جاى مي‌آورد و هنگام اذان مىآمد مسجد و پشت سر آية الله حاج ميرزا جواد ملكى به نماز مي‌ايستاد و بعد بر مى‌گشت و مشغول مباحثاتش مي‌شد.\n- بانو فاطمه طباطبايى (همسر مرحوم سيد احمد خميني) گفته است:\nدر سال 1349 شمسى با حاج احمد آقا ازدواج كردم و در سال 1352 شمسى با همسر و فرزند نه ماههام به عراق رفتم. نيمه شب بود كه به منزل امام (ره) رسيديم، خودشان آمدند، در را باز كردند؛ چند دقيقهاى به احوال پرسى گذشت و بعد نماز شب را شروع كردند، اين براى من بسيار شگفت آور بود، زيرا نماز شب واجب نبود و مي‌توانستند قدرى ديرتر بخوانند، اما با وجود اين كه علاقه زيادى به پسرشان، حاج احمد آقا، داشتند و چند سالى بود كه از ايشان دور بودند مشغول نماز شدند. بعدها پي‌بردم اين رفتار امام (ره) به دليل علاقه وافرشان به نماز بوده است.\n- حضرت امام در نخستين شب اقامتشان در پاريس در آپارتمان كوچكى اقامت كردند، هنگام خواب به اتاق خود رفتند، ساعت دو بعد از نيمه شب كه به وقت نجف چهار و به وقت تهران چهار و نيم بعد از نيمه شب بود، از اتاق خود بيرون آمدند، وضو گرفتند و برگشتند، هنوز چهار ساعت به اذان صبح مانده بود، يكى از اطرافيان مي‌گويد: تعجب كرديم كه چرا ايشان زود از خواب برخاستهاند. صبح معما حل شد، زيرا امام (ره) فرمودند:\nاين جا چه طور است؟ ديشب هر چه نشستم كه صبح شود نماز بخوانم هوا روشن نشد، مشخص گرديد كه ايشان به عادت هر شب مطابق با افق نجف اشرف دو ساعت به اذان صبح مانده براى نماز شب بلند شدهاند، خدمتشان عرض كرديم، افق اين جا با عراق دو ساعت اختلاف دارد. فرمودند: بياييد ساعت مرا درست كنيد.\nحتى در شب پرواز سرنوشت ساز دوازدهم بهمن سال 1357 شمسى اين برنامه عبادى امام ترك نشد. يكى از اصحابشان كه در هواپيما بوده نقل مي‌كند: به احترام آقا طبقه بالاى هواپيما را اختصاص به امام دادند تا در آن جا استراحت كند و كسى مزاحمشان نباشد، من جسارت كردم و گفتم بروم ببينم امام در چه حالى است، وقتى به طبقه بالا رفتم ديدم امام مشغول نمازند و در حال ريختن اشك هستند.\n- يك روز در قم حضرت امام بيمار شدند به دستور پزشكان مىبايست به تهران انتقال يابند؛ هوا بسيار سرد بود و برف مي‌باريد. يخ بندان عجيبى در جادهها وجود داشت. حضرت امام با اين كه چندين ساعت در آمبولانس بودند به محض آن كه به بيمارستان قلب تهران منتقل شدند باز هم نماز شب را به جاى آوردند.\nبعد از عمل جراحى هر لحظه كه امام مشكل خاصى نداشتند چشمان خود را روى هم مي‌نهادند و مي‌خوابيدند حتى پزشكان به اين شك مىافتادند كه نكند اثر داروهاى بيهوشى است كه ايشان را به اين صورت در مي‌آورد. اما زمانى كه وقت نماز شب فرا مي‌رسيد خودشان بيدار مي‌شدند و مي‌فرمودند وقت نماز است و اين در حالى بود كه براى به خواب رفتنشان به امام دارو مي‌دادند اما به همان حالت عادى راس ساعت دو بعد از نيمه شب نماز شب را اقامه مي‌كردند و حتى شور و حال افزونترى داشتند.\nيكى از نزديكان امام نقل مي‌كرد وقتى وارد اتاق بيمارستان شدم ايشان را در حالت عجيبى يافتم. آن قدر گريسته بودند كه تمامى چهره منورشان خيس شده بود، هنوز هم اشكهاى مباركشان چون باران جارى بود و چنان با خداى خود راز و نياز مىكردند كه من تحت تاثير قرار گرفتم، وقتى متوجه من شدند با حولهاى كه بر شانه داشتند صورت خود را خشك كردند.\n- امام خميني ظهرها از ساعت يازده و نيم تا يك بعد از ظهر مشغول نماز بودند، يكى از خواهرانى كه در بيت ايشان مشغول خدمت بوده، گفته است: از دفتر زياد به من قند و آب ميدادند كه ببرم و تبرك كنم، هر چه لاى در را مي‌گوشيم كه براى تبرك نمودن يا استخاره كردن نزدشان بروم ميديدم در حال نمازند. ايستاده، نشسته، خوابيده، همه‌اش نماز نافله مي‌خواندند.\nامام خمينى از او آن جوانى كه مشغول تحصيل بودند در نماز شب جديت داشتند، همسر امام گفته است:\nاز سن بيست و هشت سالگى نماز شب امام ترك نشده، يعني از ابتداى ازدواج شان به فرمايش آية الله فاضل لنكرانى امام هفتاد سال نماز شب خود را به صورت متواتر خواندند، نماز شبى كه خداوند در قرآن مي‌فرمايد: كسى كه چنين تهجدى را داشته باشد خداوند او را به مقام شايستهاى مي‌رساند. حجة الاسلام و المسلمين توسلى خاطر نشان نموده است كه: به جرات ميتوانم بگويم كه تهجد امام تا آخرين لحظه‌هاى حياتشان ترك نشد، نمازشان همش اول وقت بود. چه در دوران جوانى و چه پس از آن، دو ساعت مانده به اذان صبح بيدار مي‌شدند و در اين مدت قرائت قرآن ميكردند. شبها يكى از برادران پاسدار پشت در اتاق ايشان ميخوابيد. يك وقت از وى پرسيدم: شما كه مدتى شبها مراقب امام بوديد خاطرهاى از آن بزرگوار داريد؟ گفت: بله شبها معمولاً دو ساعت به اذان صبح بيدار بودند، يك شب متوجه شدم با صداى بلند گريه ميكنند من هم متأثر شدم و بناى گريه را گذاشتم امام براى تجديد وضو بيرون آمدند چون متوجه من شدند فرمودند: تا جوان هستى قدر بدان و خدا را عبادت كن، لذّت عبادت در جوانى است، آدمى وقتى پير مي‌شود، دلش مي‌خواهد عبادت كند. امّا حال و توان برايش نيست.\nصداى گريه حاج آقاست. قبل از سال 41 يكى از علماى تهران نقل ميكرد؛ شبى مهمان مرحوم حاج آقا مصطفى بودم مقدار زيادى از شب را با ايشان نشستيم و بحث و صحبت علمى كرديم. تازه خوابيده بوديم يك وقت از صداى گريه و نالهاى هراسان بيدار شدم و حاج آقا مصطفى را بيدار كردم و گفتم مثل اينكه در همسايگى شما كسى مرده و برايش گريه مي‌كنند. آقا مصطفى گوش كرده و گفت صداى گريه حاج آقايم است (ايشان امام را حاج آقا مي‌گفت) كه مشغول نماز شب و گريه و ناله به درگاه خداست.\nقبل از اينكه به نجف مشرف بشوم فردى را در قم ديدم كه به نجف رفته بود و امام را ملاقات كرده و نقل ميكرد كه ما وقتى به نجف رسيديم به منزل امام زيادتر تردد مي‌كرديم. برنامه هميشگى امام اين بود كه دو و نيم ساعت پس از مغرب به بيروني منزل مي‌آمدند تا كسانى كه ميخواستند ايشان را زيارت كنند يا كارى داشتند خدمتشان برسند و بعد به حرم مشرف مي‌شدند كه درست سه ساعت پس از مغرب بود، اين امر هميشگى بود. مگر اينكه حادثهاى پيش ميآمد. يك شب امام بر اثر كسالت نتوانستند به حرم مشرف شوند. حالشان خوب نبود و تب زيادى داشتند.\nهر چه گشتند نتوانستند دكترى را پيدا كنند. تا ساعت دو نيمه شب دكترى پيدا شد و از او خواهش كردند كه بيايد امام را معاينه كند.\nدر اين ساعت وارد منزل امام كه شديم. حدس ميزديم به دليل كسالت در بستر خوابيده باشند ولى وقتى در زديم و وارد اطاق شديم مشاهده كرديم كه امام با آن تبى كه داشتند روى سجاده نشسته‌اند و نماز شب ميخوانند. صبر كرديم تا نماز ايشان تمام شد و دكتر ايشان را معاينه كرد. پس از معاينه معلوم شد ميزان حرارت امام در آن تبى كه داشتند 42 درجه بود. ميزانى كه معمولاً انسانهاى قوى و جوان حتى قادر نيستند روى پاى خود بايستند و نماز واجب خود را بخوانند تا چه رسد به اينكه بخواهند نماز مستحبى بخوانند ولى امام در اثر عشق به خدا و آن حالت تعبدي كه داشتند برنامه عبادت خود را ترك نمي‌كردند.\nسي و سوم: شيخ جعفر كاشف الغطاء محقق بزرگ\n(شيخ در عبادت و صفاى باطن و حالت تضرّع و زارى به درگاه حضرت بارى و تهجّد و سحر خيزى و دعا و مناجات، يكى از اوتاد روزگار بوده و تا سر حدّ قدرت نمى‌گذاشته عمل مستحبى از او فوت شود).\nشهيد محراب، ملاّ محمد تقى برغانى قزوينى مي‌گويد:\n(روزى مرحوم شيخ جعفر كاشف الغطاء وارد قزوين شد و در منزل يكى از بزرگان رحل اقامت افكند. در آن منزل، باغى نيز وجود داشت. وقت خواب فرا رسيد و همه خوابيدند و من هم در گوشه آن باغ خوابيدم.\nچون پاسى از شب گذشت، شنيدم شيخ مرا صدا مى‌زند و مى‌گويد: برخيز و نماز شب به جاى آور.\nعرض كردم؛ بلى بر مى‌خيزم.\nشيخ رد شد و من دوباره خوابيدم. ناگهان صدايى به گوشم خورد، به دنبال آن روانه شدم وقتى به نزديك جايى كه سر و صدا مى‌آمد رسيدم، ديدم جناب شيخ به تضرّع و گريه و مناجات مشغول است و صداى ايشان چنان در من اثر گذاشت كه از آن شب تاكنون كه 25 سال مى‌گذرد، هر شب برمى‌خيزم و به مناجات مشغول مى‌شوم).\nدر (فوائد الرضويه) مى‌نويسد: در بعضى از مؤلّفات ديدم كه سالى شيخ گذرش به يكى از شهرهاى ايران افتاد.\nاهل آن جا خواستند نماز را با آن جناب به جماعت گزارند. مساجد شهر كم وسعت و غير كافى بود، لاجرم در ميدانى اجتماع كردند و با شيخ نماز جماعت خواندند.\nپس از نماز از آن بزرگوار خواهش نمودند كه موعظه بفرماييد، شيخ فرمود: من فارسى را خوب نمى‌دانم. اصرار كردند، شيخ بر منبر آمد و فرمود:\nمردم! شما مى‌ميريد و شيخ هم مى‌ميرد، پس فكر روز بازپسين نمائيد. ايها النّاس! شهر شما مثل بهشت است، چه، در بهشت قصور است و در اين شهر نيز قصور عاليه و بوستانهائى است كه داراى نهرهاست ... و در بهشت تكليف از قبيل نماز و روزه و ساير عبادات، برداشته است.\nهمچنين است در شهر شما كه نماز و روزه و عبادات و ديگر امور برداشته شده است اين تعريض بود از شيخ بر اهل آن شهر در مواظبت نداشتن آنها به فرائض الهى و ارتكاب محرمات و مناهى.\nپس نگاه فرمود: در پاى منبر يكى از ذاكرين را ديد، به او فرمود: برخيز و ذكر مصيبت كن و از منبر فرود آمد.\nو چون ائمه جماعت آن شهر نوافل را به جاى نمى‌آورند، اين مطلب به شيخ عرض شد، شيخ فرمود: هر كه نماز نافله نكند به او اقتدا نكنيد، ائمه جماعت كه اين سخن را شنيدند همگى بناى نافله گذاشتند.\nشيخ حسن فرزند كاشف الغطاء مى‌گويد: عادت شيخ جعفر آن بود كه هر شب وقت سحر بيدار بود و مى‌آمد دَمِ در اتاقها و عيال و اطفال همه را بيدار مى‌كرد و مى‌گفت: برخيزيد و نماز شب بخوانيد و همه بر مى‌خاستند.\nمن در آن زمان كودك بودم و خواب بر من غلبه ميكرد. وقتى كه شيخ دَمِ در اتاق من مى‌آمد و صدا مى‌زد برخيز، من به همان حالت كه دراز كشيده بودم مى‌گفتم: ولا الضّالين، يا، اللّه اكبر؛ يعنى، من مشغول نمازم.\nسي و چهارم: استادِ آيت اللّه العظمى بروجردى\nاستادِ آيت اللّه العظمى بروجردى مي‌گويد كه مرحوم آيت اللّه سيّد محمد باقر درچه‌اى، استاد آيت اللّه بروجردى و ميرزاى نائينى و آقا نجفى قوچانى و ... در قنوتِ نماز شب، دعاى ابوحمزه ثمالى را با حالت ايستاده، مى‌خواندند.\nسي و پنجم: سجدهاي طولانى مرحوم حاج ميرزا جواد آقا ملكى رحمه الله عليه\nمن استادى داشتم بزرگوار، عارف، عامل و كامل [مراد آخوند ملاّحسينقلى همدانى است] كه نظير او را نديده‌ام. از او درباره عملى كه مجرب و در اصلاح قلب و تحصيل معارف مؤثّر باشد، سؤ ال كردم.\nدر پاسخ فرمود: براى اين امر، هيچ كارى مانند مداومت بر يك سجده طولانى در هر شبانه روزى يك مرتبه كه در آن (لا إِلهَ اِلاّ أَنْتَ سُبْحانكَ إِنَّى كُنْتُ مِنَ الظّالِمينَ) گفته شود، نيست.\nانسان اين ذكر را بگويد در حالى كه خود را در زندانِ طبيعت زندانى و مقيّد به قيد و بندهاى اين اخلاق رذيله ببيند و اقرار داشته باشد كه خدايا، تو مرا گرفتار اين پستيها نكردى و در حق من ظلم روا نداشتى، و تنها من به خويشتن ستم كردم.\nملكى رحمه الله عليه ادامه مى‌دهد:\nاصحاب و شاگردان او به اين دستور، عمل مى‌كردند و بعضى از آنها اين ذكر را سه هزار مرتبه در سجده مى‌گفتند و خلاصه اين سجده و بركاتش نزد عاملانِ به آن، معروف است ولى به شرط آنكه بر آن مداومت شود. استادم به خواندن صد مرتبه سوره قدر [اِنّا أَنْزَلْنا] در شب و عصر جمعه نيز امر فرمود.\nسي و ششم: گفتارى از ملاّ حسينقلى همدانى (ره) عارف بزرگ\nاين عارف بزرگ در نامه‌اى مى‌نويسد: (... خلاصه بعد از سعى در مراقبت، البته طالب قُرب، بيدارى و قيام سحر را لااقل يك دو ساعت به طلوع فجر مانده الى مطلع الشّمس از دست ندهد. و نماز شب را با آداب و حضور قلب به جا بياورد.\nو اگر وقتش زيادتر باشد به ذكر يا فكر يا مناجات مشغول بشود؛ ليكن قدر معيّنى از شب بايد مشغولِ ذكر با حضور بشود. در تمام حالاتش خالى از حزن نبوده باشد، اگر ندارد تحصيل نمايد به اسبابش. و بعد از فراغ، تسبيح سيده نساء عليه السلام و دوازده مرتبه سوره توحيد و ده مرتبه، (لا إِله إِلاّ اللّهُ، وَحْدَهُ لا شَريْكَ لَهْ لَهُ المُلكِ) إ لى آخر و صد مرتبه لا إِلهَ إِلاّ اللّهُ و هفتاد مرتبه استغفار بخواند. و قدرى از قرآن شريف تلاوت نمايد. و دعاى معروفِ صبح [كه در (مفاتيح ) محدّث قمى، قبل از دعاى كميل مسطور است] يعنى يا مَنْ دَلَعَ لِسانَ الصّباح إِلى آخر، البته خوانده شود. و دائماً با وضو باشد و اگر بعد از هر وضو دو ركعت نماز بكند بسيار خوب است. ملتفت باشد كه به هيچ وجه اذيتش به غير نرسد و در قضاء حوائج مسلمين لاسيّما عُلَما وَ لا سيّما أَتْقِيائِهِمْ سعى بليغ نمايد ... و در شب جمعه صد مرتبه و در عصر روز جمعه صد مرتبه، سوره قدر بخواند).\nسي و هفتم: نامه‌اى به مرحوم كمپانى حاج ميرزا جواد ملكى\nنامه اى به مرحوم كمپانى حاج ميرزا جواد ملكى، در نامه‌اى كه به عنوان پاسخ نامه علاّمه محمد حسين كمپانى اصفهانى، فيلسوف و اصولى مشهور نگاشته، دستوراتى به نقل از استاد خود، مرحوم ملا حسينقلى همدانى ذكر كرده كه قسمتى از آن را انتخاب كرده در اينجا مى آوريم.\n(... مرحوم مغفور مى‌فرمودند: بايد انسان يك مقدار زياده بر معمول تقليل غذا و استراحت بكند تا جنبه حيوانيّت كمتر و روحانيّت قوّت بگيرد و ميزان آن را هم چنين مى‌فرمودند، كه انسان اولاً: روز و شب زياده از دو مرتبه غذا نخورد حتى تنقّل مابين الغذائين نكند.\nثانياً: هر وقت غذا مى‌خورد بايد مثلاً يك ساعت بعد از گرسنگى بخورد آنقدر بخورد كه تمام سير نشود اين درْ كمّ غذا، و امّا كيفش بعد از آداب معروفه، گوشت زياد نخورد به اين معنى كه شب و روز هر دو نخورد و در هر هفته دو سه دفعه هر دو را، يعنى، هم روز و هم شب را ترك كند و يكى هم اگر بتواند للتكيّف [براى كيف كردن و لذّت بردن] نخورد و لامحاله آجيل خور نباشد ... و اگر بتواند روزه‌هاى سه روزه هر ماه را ترك نكند.\nو امّا تقليل خواب، مى‌فرمود: شبانه روزى شش ساعت بخوابد.\nاينها در تقليل حيوانيّت كفايت مى‌كند. و امّا در تقويت روحانيّت اولاً: دائماً بايد همّ و حُزن قلبى به جهت عدم وصول به مطلوب داشته باشد.\nثانياً: تا مى‌تواند ذكر و فكر را ترك نكند، كه اين دو جناح سير آسمان معرفت است.\nدر ذكر عمده سفارش به اذكار صبح و شام، است اَهَمّ آنها كه در اخبار وارد شده و اَهَمّ تعقيبات صلوات [نمازها] و عمده‌تر ذكر وقت خواب كه در اخبار مأثور است لاسيّما متطّهراً در حال ذكر خواب برود، و شب خيزى مى‌فرمودند: زمستانها سه ساعت، تابستانها يك ساعت و نيم، و مى‌فرمودند كه من در سجده ذكر يونسيّه [لا إِله إِلاّ أ نت سبحانك إِنّى كنت من الظالمين] خيلى اثرها ديدم.\nبنده خودم هم تجربه كرده‌ام چند نفر مدّعى تجربه‌اند، يكى هم قرآن كه خوانده مى‌شود به قصد هديه به حضرت ختمى مرطبت (صلوات اللّه عليه و آله) خوانده شود).\nدستورى از شاهين بلند پرواز آسمان عرفان مرحوم ملاّحسينقلى همدانى در نامه‌اى چنين مى‌نگارد: (... البته در اجتناب از معصيت كوتاهى مكن و اگر خداى نخواسته معصيت كردى زود توبه نما و دو ركعت نماز به جا آور و بعد از نماز، هفتاد مرتبه استغفار كن و سر به سجده بگذار و در سجده از حضرتِ پروردگار عفو بخواه، اميدوارم عفو بفرمايد.\nمعاصى [گناهان] كبيره در بعضى از رساله‌هاى عمليه ثبت شده، ياد بگير و ترك نما و زنهار پيرامون غيبت و دروغ و اذيّت مگرد. لااقل يك ساعت به صبح مانده بيدار شو و سجده به جا بياور و آنچه در (منهاج النجاة) مرحوم ملاّمحسن فيض (رضوان اللّه جلّ جلاله عليه) مذكور است كافى و شافى است از براى عمل شب و روز تو به همان نحو عمل نما و سعى كن كه عمل و ذكرت، به محض زبان نباشد و با حضور قلب باشد كه عمل بى‌حضور قلب، اصلاح قلب نمى‌كند، اگر چه ثواب كمى دارد.\nالبته البته از غذاى حرام فرار كن، مخور مگر حلال.\nغذا را كم بخور و زياد مخور؛ يعنى، زياده بر حاجت بُنيه مخور، نه چندان بخور كه تو را سنگين بكند و از عمل باز دارد و نه چندان كم بخور كه ضعف آورد و به سبب ضعف از عبادت مانع شود. و هر قدر بتوانى روزه بگير، به شرطى كه شب جاى روز را پر نكنى. الحاصل: غذا به قدر حاجتِ بدن ممدوح و زياده و كم هر دو مذموم، و شروع به نماز كن با قلب پاك از حقد و حسد و غلّ و غش مسلمانان، و لباس و فرش و مكان نمازت بايد مباح باشد.\nاگر چه مكان غير محل جبهه نجس بودنش به نجاست غير متعديّه، نماز را باطل نمى‌كند ولى نبودنش بهتر است.\nو بايست به نماز [به گونه] ايستادن بنده در حضور مولاى جليل، با گردنِ كج و قلب خاضع و خاشع. وبعد از فريضه صبح هفتاد مرتبه استغفار و صد مرتبه كلمه طيّبه توحيد و دعاى صباح مشهور را بخوان. و تسبيح سيده نساء [فاطمه زهرا عليها السلام] را بعد از فريضه ترك مكن. و هر روز هر قدر بتوانى لااقلّ يك جزء قرآن با احترام و وضو و خضوع و خشوع، بخوان و در بين خواندن حرف مزن مگر در مقام ضرورت. و در وقت خواب شهادت را بخوان و آية الكرسى و يك مرتبه فاتحه و چهار مرتبه سوره توحيد و پانزده مرتبه سوره قدر و آيه (شهداللّه ) [را] بخوان و استغفار هم مناسب است.\nاگر بعضى از اوقات بتوانى سوره مباركه توحيد را صد مرتبه بخوانى بسيار خوب است و از ياد مرگ غافل مشو. و دست بر گونه راست گذاشته، با ياد خدا بخواب [مثل ميّت در قبر]. و از وصيت كردن غافل مشو. و ذكر مبارك (لا اِله إ لاّ أ نت سُبْحانك اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظّالِمين) را هر قدر [بتوانى] بخوان و در هر وقت بسيار بگو. شب و عصر جمعه در هر يك صد مرتبه سوره مباركه قدر را بخوان و دعاى كميل را در هر شب جمعه ترك مكن. و (مناجات خمس عشرة) را، حالت با هر كدام از آنها مناسب باشد، لاسيّما مناجاتِ شاكين و تابئين و مفتقرين و مريدين و متوسّلين و معتصمين را بسيار بخوان و دعاهاى صحيفه كامله، هر كدام در مقام مناسب بسيار خوب است. و در وقت عصر هفتاد بار استغفار و يك سبحان اللّه العظيم سبحان اللّه و بحمده بخوان و استغفارات خاصه را هم بخوان و سجده طويل را فراموش مكن و قنوت طول دادن بسيار خوب است و همه اينها با ترك معاصى بسيار خوب است.\nسي و هشتم: عبادت تا به چه حّد مي‌رسد\nدر حالات شهيد محراب مرحوم ملاّ محمد تقي برغاني آمده است:\n«عبادت آن جناب چنان بود كه هميشه از نصب شب تا طلوع صبح صادق به مسجد مي‌رفت و به مناجات و ادعيه و تضرّع و زاري و تهجّد اشتغال داشت و مناجات «خمس عشرة» را از حفظ مي‌خواند و بر اين روش و شيوه پسنديده استمرار داشت تا همان شب كه شربت شهادت نوشيد».\nمكرّر در فصل زمستان ديده مي‌شد كه در پشت بام مسجد خود، در حالي كه برف به شدّت مي‌باريد، در نيمه شب پوستيني بر دوش و عمامه بر سر داشت و مشغول تضرّع و مناجات بود و با حالت ايستاده، دستها را به سوي آسمان بلند كرده، تا اين كه برف، سراسر قامت مباركش را از سر تا پا سفيد پوش مي‌كرد.\nجالب توجّه است كه اين بزرگوار در حال سجده كه مناجات خمس عشرة را مي‌خواند به دست فرقه بابيه به شهادت رسيد.\nسي و نهم: نماز شب در قبر! (شهيدان حسين و ابوالفضل قربانى)\nعمليات پيروزمد خيبر در جزيره مجنون در جريان بود، قرار بود پس از شكستن خط، يگان ما كه در سه راه فتح مستقر بود به سمت بصره پیشروى كند. دشمن بعثی با آگاهی نسبى از اين اخبار، دست به مقاومت شديد زد و علاوه بر جنگ روانی شديد و بمبارانها و حملات شديد شيمیایی، با آنچه داشت شبانه روز آتش بر سر رزمندگان ریخت.\nدراين ميان دو برادر به نامهاى حسين و ابوالفضل قربانى با حالات معنوى خود كل گردان را متأثر كرده و چون خورشيدى فروزان نورافشانى ميكردند. اين دو برادر شهيد، فارغ ار حوادث و هر آنچه اتفاق ميافتاد در هر مكانى كه يگان مستقر می‌شد، قبرى حَفر میكردند و به خصوص در شب، نمار میخواندند. هر كسی كه بيدار مى‌شد، آن دو را در حال مناجات و نماز مى‌ديد. چقدر زيبا بود توجّه به معبودشان.\nچهلم: مادر و نماز شب\nما ماجرايى نقل مى‌كردند كه براى بهره‌مندى و عبرت آموزى، آن را نقل مى‌كنم. مادرم زنى پارسا و مقيد به نماز شب بود. زمانى كه بسيار خردسال بودم هر سحرگاه پيش از نماز شب مرا بيدار مى‌كرد و مى‌گفت: «مهدى جان، بلند شو برايت نخود چى آورده‌ام.\nتا اسم نخودچى را مى‌شنيدم بلند مى‌شدم و مادرم مرا مقابل سجاده خود مى‌نشاند و يك مشت نخود چى به من مى‌داد و مى‌گفت: اينها را بخور و به من نگاه كن. يك وقت نخوابى. همه را يك دفعه هم نخور، هر دانه را كاملاً بجو، تمام كه شد ديگرى را بخور. آن وقت خودش بر مى‌خاست و به نماز مى‌ايستاد و من نخودچى مى‌خوردم و در او مى‌نگريستم».\nبه اين مطلب كارى نداريم كه بيدار كردن بچه (كه به حد تكليف نرسيده) اشكال دارد يا از باب وجوب مصلحت بى‌اشكال است، بلكه همين قدر مى‌گوييم كه آن كودك خردسال سحرگاه به شوق خوردن نخودچى، عبادت شبانه مادر پارساى خود را تماشا مى‌كرد و بدين ترتيب از همان خردسالى به سحرخيزى و شب بيدارى عادت كرد و مادر، روحِ شب زنده‌دارى را در خمير مايه فرزند قرار داد و آن را طبيعت دوّمش ساخت.\nتا آن جا كه به ياد مى‌آورم والد ما، آقا ميرزا مهدى شيرازى، هميشه نيمه شبها بيدار بودند و مطالعات درس خارج خود را در سحر انجام مى‌دادند.\nدر اوآخر حيات شان كه كسالت داشتند و از شدت درد يا تنگى نفس خواب شان نمى‌برد و شايد يكى دو ساعت مانده به سحر بر اثر فشار خستگى به خواب مىرفتند، نيز هنگام سحر بيدار مى‌شدند و هر چند نزديكان شان مى‌گفتند: قدرى بيشتر بخوابيد، مي‌گفتند:\nخوابم نمي‌برد. طبيعى است كه سحر خيزى در خردسالى، شب زنده دارى در بزرگ سالى را به صورت عادت ايشان درآورد.\nچهل و يكم: نماز شب در حرم با شمع\nنماز شب خیر دنیا و آخرت دارد وقتی می‌گوییم بخوانید دلیل هم دارد که خیر دارد مثلاً زمانی که ما در مدرسه فیضیه با بقیه رفقا درس میخواندیم روزگار ما خیلی به سختی می‌گذشت یک سال که شب نیمه شعبان مصادف با ایام زمستان بود و هوا به حدی سرد بود که آب در چند ثانیه یخ می‌زد در مجلس جشنی که به مناسبت میلاد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف تشکیل شده بود شرکت کردم و وقتی به مدرسه برگشتم در مدرسه و حرم بسته بود و هوا خیلی سرد و از طرفی ما هم مقید به خواندن نماز شب بودیم. لذا جلو در حرم آمدم و شروع به نماز خواندن کردم نماز که تمام شد یک مرد ترک زبان جلو آمد و پرسید: حرم کی باز می‌شود؟ گفتم یکی دو ساعت دیگر گفت:\nدوستان من منتظر من هستند که باید بروم شما لطف بفرمایید این شمعها را بگیرید و هر شب جاهایی از حرم که تاریک است از طرف من روشن کنید.\nمن شمعها را گرفتم بعد آن شخص مقداری پول به من داد و رفت که وقتی من توجه کردم دیدم 500 تومان که در آن زمان مبلغ قابل توجهی بود به من داده است که با آن 500 تومان خیلی از مشکلات ما حل شد. بله این نمونه از خیر دنیا و آخرت نماز شب است.\nچهل و دوم: زني صالحه در زمان حضرت عيسى (ع)\nزنى صالحه در زمان حضرت عيسى (ع) در زمان عيسى بن مريم (ع)، زنى بود صالحه عابده، چون وقت نماز مى‌شد، هر كارى كه داشت مى‌گذاشت و به نماز و طاعت مشغول مى‌شد روزى نان مى‌پخت، مؤذن بانگ كرد، نان پختن رها كرد و به نماز مشغول گشت چون در نماز ايستاد، شيطان در وى وسوسه كرد: تا تو از نماز فارغ شوى نان همه سوخته شود. زن به دل جواب داد:\nاگر همه نان بسوزد بهتر كه روز قيامت تنم به آتش دوزخ بسوزد. ديگر بار شيطان وسوسه كرد كه: پسرت در تنور افتاد و سوخته شد. زن در دل جواب داد: اگر خداى تعالى قضا كرده است كه من نماز كنم و پسر مرا به آتش بسوزاند من به قضاى خداى تعالى راضى گشتم و از نماز دست برندارم كه اللّه تعالى فرزند را نگاه دارد از آتش.\nشوهرِ زن از درِ خانه درآمد، زن را ديد در نماز، نان را در تنور به جاى خويش ديد نسوخته و فرزند را ديد در آتش بازى مى‌كند و يك تار موى از او كم نشده و آتش به قدرت خداى عزّوجلّ بر وى بوستان گشته. چون زن از نماز فارغ گشت شوهر دست او را گرفت و نزديك تنور آورد و در تنور نگريست، فرزند را ديد به سلامت و نان به سلامت هيچ بريان نشده، تعجّب كرد و شكر بارى تعالى كرد و زن سجده شكر بجا آورد خداى عزّوجلّ را.\nشوهر فرزند را برداشت و به نزديك عيسى (ع) برد و حال قصه با وى بگفت: عيسى (ع) گفت: برو از اين زن بپرس تا چه معاملت كرده است و چه سرّ دارد از خداى؟\nاگرچه اين كرامت اگر براى مردان بود، او را وحى مى‌آمد و جبرئيل براى وى وحى مى‌آورد. شوهر پيش زن آمد و از معالمتِ وى پرسيد. زن جواب داد: كار آخرت پيش گرفتم و كار دنيا را باز پس داشتم و ديگر تا من عاقلم هرگز بى‌طهارت ننشستم الا در حال زنان، و ديگر اگر هزار كار در دست داشتم چون بانگ نماز بشنيدم همه كارها به جاى رها كردم و به نماز مشغول گشتم و ديگر هر كه با ما جفا كرد و دشنام داد، كين و عداوت وى در دل نداشتم و او را جواب ندادم و كار خويش با خداى خويش افكندم و به قضاى خداى تعالى راضى شدم و فرمان خداى را تعظيم داشتم و بر خلق وى رحمت كردم و سائل را هرگز باز نگردانيدم اگر اندك و اگر بسيار بودى بدادمى و ديگر نماز شب و نماز چاشت رها نكردمى، عيسى (ع) گفت:\nاگر اين زن مرد بودى پيامبر گشتى.\nعارف ربّانى مرحوم ملاّ حسينقلى همدانى رحمه الله عليه مى‌فرمود:\nكسانى كه در مقامات دين به جايى رسيده‌اند، همه از شب خيزها بوده‌اند، از غير آنها ديده نشده است.\nچهل و سوم: نماز شب مرحوم حجة الاسلام سيد محمود يزدى\nمرحوم حجةالاسلام سيد محمود يزدى، كه از شاگردان حاج ميرزا جواد آقا بوده، در بيرونى منزل استاد مينشست. درباره نماز شبهاى آن عارف وارسته ميگويد: شبها كه ايشان براى شبزندهدارى و عبادت بر مي‌خاست، مدتى در رختخواب به گريه از خوف خدا و اشك براى عشق به حق مشغول بود. گاهى به سجده ميرفت و زمانى لب به دعا مي‌گشود. آنگاه در صحن منزل رو به طرف آسمان مي‌كرد و آيات مخصوص را تلاوت ميفرمود:\n«ان فى خلق السموات و الارض و اختلاف اليل و النهار... ربنا ما خلقت هذا باطلا...». اثر اين آيات الهى آن چنان بود كه او را از خود بيخود كرده، سر بر ديوار ميگذاشت و لحظاتى گريه ميكرد. آنگاه كه براى گرفتن وضو آماده ميشد، در كنار حوض نشسته، و مدتى گريه ميكرد و پس از وضو ساختن چون به مصلايش ميرسيد و مشغول تهجد ميشد، حالش منقلب گشته، اشك بسيار ميريخت. بطوريكه از گريه‌هاى طولانى در نمازها و مخصوصاً قنوتها، بعضى ايشان را جزء «بكايين» عصر به شمار آورده‌اند.\nچهل و چهارم: کرامات آيت الله بهجت\nحجت الاسلام شوشتري مي‌گويد: شخصي خدمت آقاي بهجت مي‌رسد و مي‌گويد آقا! من اکثر شبها براي نماز شب خواب مي‌مانم چه کنم؟ دعايي بفرماييد.\nآقا مي‌پرسند: چه ساعتي دوست داري بيدار شوي؟ مي‌گويد ساعت 3 نصف شب. آقاي بهجت مي‌گويد برو! ان شاء الله بيدار مي‌شوي. و آن شخص به من گفت اينک چندين سال از آن جريان مي‌گذرد از آن به بعد هر شب سر همان ساعت بيدار مي‌شوم، هرچند يک ساعت قبل خوابيده باشم و هيچگاه نماز شبم ترک نشده است و اين از کرامات آيت الله بهجت است.\n- خاطره ديگر:\nشخصى از دوستانم مى‌گفت: با اهل تهجّدى كه كمتر نماز شبش و مناجات سحرش ترك مى‌شد مأنوس بودم، شبى در خلوت سحر شاهد نماز شب با حال و با ارزشش بودم، در حال و در عبادت او دقت مى‌كردم، چون در نماز وَتر دست به قنوت برداشت به جاى آمرزش خواستن براى چهل مؤمن براى چهل گنهكار درخواست آمرزش كرد، پس از نماز به او گفتم: مگر نگفته‌اند در قنوت نماز وَتر به چهل مؤمن دعا كنيد؟ پاسخ داد: همه مؤمنان را مؤمنان ديگر در نماز شب دعا مى‌كنند ولى گنهكاران از اين خلوت پر قيمت و مناجات با ارزش چرا نصيب و سهمى نبرند، آنان هم بنده خدايند و مستحق و گداى آمرزش، شايد خود براى آمرزش خود كارى نكرده باشند، و اكنون در برزخ گرفتار گناهان خويشند، بايد براى آنان هم بنا به فرموده پيامبر كه آمرزش خواهى براى آنان را بر عهده ما واجب دانسته‌اند از خدا طلب آمرزش كرد تا از رنج برزخ با دعاى ما درآيند و متقابلاً به ما دعا كنند، كه خدا دعاى دل سوختگان اهل برزخ را بى‌ترديد نسبت به ما مستجاب خواهد كرد.\nآرى، گناهكاران هم بر عهده ما حق واجب دارند، بايد به اداى اين حق واجب عاشقانه اقدام كرد.\nما وقتى از خدا براى آنان آمرزش بخواهيم، چه بسا جلوه آمرزش حق در افق وجودشان زمينه ساز تحول و تغييرى بنيادى در زندگى آنان گردد.\nانجام كارها و عبادات آسان، از همه كس بر مى‌آيد، ولى عباداتى كه دشوارتر است و همّت و اراده و رنج بيشترى لازم دارد، با ارزشتر و به كمال نزديكتر است. قرآن، از كسانى كه در دوران سختى، پيامبر خدا را يارى و پيروى كردند ستايش مى‌كند. امام مجتبى عليه السلام با آنكه مركب سوارى داشت، ولى پياده به سفر حج مى‌رفت تا پاداش بيشترى داشته باشد. قرآن، از نماز شب خوانانى تمجيد مى‌كند كه خود را از بستر نرم و گرم جدا كرده به نيايش و نماز مى‌پردازند.\nچهل و پنجم: نماز شب آيت اللّه سيد احمد كربلايى\nدرباره آيت اللّه سيد احمد كربلايى رحمه الله عليه از شاگردان ملاّ حسينقلى همدانى رحمه الله عليه مى‌خوانيم كه عارف بزرگ، آقا على قاضى فرمود: شبى از شبها را به مسجد سهله مى‌گذرانديم، به نيمه شب يكى در آمد و به مقام ابراهيم عليه السلام مُقام كرد و از پى فريضه صبح در سجده شد تا طلوع خورشيد، آنگاه برفتم و ديدم: آقاى سيد احمد بكّاء است و از شدّت گريه، خاك سجده گاه را گِل كرده است.\nعلاّمه آقا بزرگ تهرانى هم درباره مرحوم كربلايى مى‌فرمايد: به هنگام نماز بر وجود خود تسلّطى نداشته و اشكهاى او همانند ابر بهاران فرو مى‌باريد. او كثير البكاء بود... من چندين سال همسايه او بودم، در اين مدّت كارهاى شگفتى از او ديدم ... در نماز به ويژه به هنگام نوافل ليليّه، عنان اختيار از كف مى‌داد و از خود بى‌خود مى‌شد.\nيكى ديگر از معاصرين ايشان مى گويد: يگانه كسى بود كه بصر او به بصيرت تبديل شده بود و پرده‌هاى ضخيم طبيعت را به واسطه كثرت عبادت و توغّل در ادعيه و اوراد و مواظبت دايمى بر اداى نوافل از جلوى چشم خود برداشته بود و كسى را بدان مقام نديدم. سيّد السالكين آيت اللّه سيّد احمد كربلايى سرانجام در يك نماز عشق (نماز عصر) به قرب حق نايل شد و به وصال جانان رسيد و مشاهد ابدى محبوب خويش گرديد.\nچهل و ششم: مشعل نورانى در شبهاى ظلمانى\nمرحوم شيخ محمد حسين مطهرى مصداق اين آيه از قرآن كريم است كه مىفرمايد:\n«يا ايها الذين آمنوا قوا انفسكم و اهليكم».\nاى كسانيكه ايمان آوردهايد خود و خانواده خود را حفظ كنيد.\nيعنى با برنامههاى تربيتى و ارشادى كه پياده كرد خانواده خويش را به سوى خير و صلاح فرا خواند و بذر ايمان را در مزرعه دل و جان فرزندان خويش كاشت و اعمال و رفتارش در خانه به گونهاى بود كه عبادات و موازين دين برايش يك حقيقت محترمى بود نماز برايش اصل بود، روى آوردن به مستحبات و نوافل در متن زندگيش جارى بود و همراه با اين حالات معنوى در نهايت عطوفت و مودت با كودكان و همسر خويش برخورد مىنمود و آنان را به شوق و شعف وا مي‌داشت و چنين روابطى كه حاكى از صميميت و ناشى از صداقت بود آنان را نسبت به برنامه‌هاى شيخ محمد حسين مشتاق مي‌ساخت در واقع شيخ محمد حسين تنها مسؤول تأمين و رفع مشكلات مالى و اقتصادى خانواده نبود، وجود كيفى او اهميت افزونترى داشت و فرزندان او را به عنوان الگوى رفتارى و فكرى خويش تصور مي‌كردند، محمد حسين با اين تفكر و احساس زندگى مىكرد كه وجودش براى اهل خانه اهميت دارد و بچه‌ها به حمايت او نياز خواهند داشت، نسبت به تكاليف دينى و امور اخلاقى فرزندان دقت و توجهى خاص نشان مي‌داد اما مي‌كوشيد چهره عبادات و موازين دينى را نزد آنان تلخ و خشك نشان ندهد و همراه با يك لذت معنوى و نشاط روحى باشد به سخنان فرزندان خود با دقت گوش مي‌داد و آنها را در بروز استعدادهايشان تشويق مي‌نمود و اين تحسين موجب مي‌گرديد تا آنان رفتارها و كوششهاى خويش را به نحو احسن انجام دهند.\nدر ناراحتيها و غمهاى اهل خانه احساس همدردى داشت و در رفع ناگواريها تلاش مي‌كرد و سعى مي‌نمود احساسات دوران كودكى و نوجوانى را قابل توجه تلقى كرده و در ضمن، اين تمايلات را به سوى ارزشهاى مذهبى و خلقهاى عالى هدايت كند. شهيد مطهرى مي‌گويد: «ما از بچگى اين را مي‌ديديم كه از نظر ايشان (پدرمان) آنچه كه مربوط به دين و مذهب بود در نهايت احترام بود، نماز يك حقيقت محترم بلكه محترمترين حقيقتها بود. ما حس مي‌كرديم ماه رمضان كه مي‌آيد واقعاً يك امر قابل احترامى مي‌آيد يك امرى مي‌آيد كه دارد استقبال مي‌شود.\nاز ماه رجب و شعبان به استقبال مي‌رفتند. يعنى مرتب روزه مستحبى مي‌گرفتند پيشواز مي‌رفتند، پيشواز رفتن (يعنى) مهمانى دارد مي‌آيد كه ما داريم استقبالش مي‌كنيم، معلوم بود كه به سوى يك امر بزرگ و خطير دارند مي‌روند اگر بچه من يك ذره قابل باشد در او اثر مي‌گذارد، اگر در خانوادهاى بچه حس كند كه پدر راستى را به دليل اين كه راستى است (ترك نمي‌كند) دروغ اساساً به زبان اين پدر نمي‌آيد او راستگو مي‌شود».\nاز اينجاست كه شيخ محمد حسين آيه مورد اشاره در صدر اين بخش را بطور عملى در زندگى خود پياده كرد و خانواده خود را براى پيمودن مسير درستى و راستى و رسيدن به چشمه پاكى و تقوا تربيت كرد.\nالبته او اول تمامى رفتارهاى دينى و اخلاقى خويش را كنترل نمود و مهار نفس اماره را در دست گرفت و پس از آن كه در چشمه تقوا و ايمان خود را شستشو داد و جرعه هايى از اقيانوس معنويت را نوشيد اهل خانه را متوجه حقايق ايمانى و گوهرهاى پارسايى نمود.\nچهل و هفتم: علاّمه محمّد حسين كاشف الغطاء\nهر شب با صداى استاد از خواب بيدار مى‌شد. آيت اللّه شيخ آقا بزرگ تهرانى رحمه الله عليه مى‌گويد:\nروزى علاّمه محمّد حسين كاشف الغطاء به استاد بزرگمان علامه نورى گفت: بعضى از شبها احساس سنگينى مى‌كنم و نماز شب از دست مى‌رود. علامه نورى با عتاب پدرانه‌اى فرمود: چرا؟ چرا؟ برخيز! برخيز!.\nپس از گذشت سالها علامه نورى وفات كرد. روزى علاّمه كاشف الغطاء به من فرمود: صداى رساى استادم محدّث نورى هر شب ساعتى به سپيده صبح به گوشم مى‌رسد و مرا بيدار مى‌كند و به نماز شب بر مى‌خيزم. صدايى كه صلا در مى‌دهد: محمّد حسين! فرزندم ! چرا؟ چرا خوابيده‌اى؟ بيدار شو، برخيز، برخيز!\nچهل و هشتم: نجات از شرّ دشمن به وسيله نماز شب\nاحمد بن محمد بن علی علوی حسینی مصری می‌گوید:\n«حاکم مصر نزد احمد بن طولون، از من سعایت (بدگویی) کرده بود؛ لذا همّ و غم شدیدی مرا در خود گرفت؛ به طوری که بر جان خود می‌ترسیدم. به همین جهت به قصد بیت الله الحرام از مصر خارج شدم و از آن جا به عراق رفته وارد کربلا شدم و به قبر مطهر حضرت سید الشهداء (ع) پناه آوردم و از حضرتش امان طلبیدم و تا پانزده روز در آن مکان شریف بودم و دعا و زاری می‌نمودم.\nتا آنکه یک وقت در میان خواب و بیداری ناگاه مولای خود حضرت صاحب الزمان و ولیّ الرحمن (ع) را زیارت کردم. فرمودند:\nامام حسین علیه السلام به تو می‌فرمایند: فرزند من، آیا از فلان کس ترسیده‌ای؟\nعرض کردم: آری؛ چون قصد کشتن مرا دارد و به همین جهت به مولای خود پناه آورده‌ام تا از او شکایت کنم.\nحضرت فرمودند: چرا خدا را به دعایی که پیامبران در شداید و فشارها خوانده و نجات یافته‌اند، نخوانده‌ای؟\nعرض کردم: آن دعا کدام است؟\nفرمودند: شب جمعه غسل کن و نماز شب بخوان و سجده شکر انجام بده. بعد این دعا را در حالی که بر سر زانو و سر انگشتان پاها نشسته‌ای، بخوان.\nو خود حضرت آن دعا را برایم خواندند و پنج شب متوالی این کار را انجام می‌دادند تا از حفظ شدم. شب ششم شب جمعه بود و دیگر تشریف نیاوردند. من برخاستم و غسل نمودم و تغییر لباس دادم بعد نماز شب را به جای آورده و سجده شکر کردم. سپس بر سر زانو و انگشتان پا نشسته دعا را خواندم.\nشب شنبه آن حضرت را در خواب دیدم؛ فرمودند:\nدعایت مستجاب شد و دشمنت بعد از آن که دعا را خواندی پیش روی کسی که نزد او سعایت کرده بود (احمد بن طولون) به هلاکت رسید.\nاحمد بن علوی مصری می‌گوید: صبح امام حسین (ع) را وداع گفته به سوی مصر روانه شدم. وقتی به اردن رسیدم مردی از همسایگان مصری خود را دیدم، که از اهل ایمان و شیعه بود. او به من خبر داد که احمد بن طولون دشمن تو را دستگیر کرد و دستور داد سرش را از پشت گردن بریدند و بدن او را به نیل انداختند و این جریان در شب جمعه اتفاق افتاد.\nبعد از تحقیق، معلوم شد این کار مقارن تمام شدن دعای من بوده است؛ همان گونه که مولایم به من خبرش را داده بودند.\nسید بن طاووس (ره) این قضیه را با سند دیگر و اندک اختلافی نقل کرده است که: احمد بن علوی مصری می‌گوید:\n«در بازگشت، به مصر وقتی به یکی از منازل رسیدم ناگاه قاصدی از طرف اولاد خودم را دیدم. آن قاصد به همراه خود نامه ای به این مضمون داشت: آن مردی که از او فرار کردی، عده ای را به میهمانی دعوت کرد و برایشان سفره ای مهیا نمود.\nمیهمانان بعد از صرف غذا متفرق شدند و او هم شب خوابید در حالی که غلامانش در همان مکان حضور داشتند. صبحگاهان از وی هیچ صدا و اثری احساس نشد. لحاف را از صورتش برداشتند اما با کمال تعجب مشاهده کردند که سرش از قفا بریده و خونش جاری است».\nچهل و نهم: اثر تربيت در كودك\nسـهـل شـوشترى از بزرگان عرفاست كه در سن هشتاد سالگى، به سال 283 ه.ق از دنيا رفت.\nاو مـى‌گـويـد: مـن سـه سـاله بودم كه نيمه‌هاى شبى ديدم دايى‌ام محمدبن سوار از بستر خواب برخاسته و مشغول نماز شب است.\nيك بار به من گفت: پسرم، آيا آن خداوندى كه تو را آفريده ياد نمى‌كنى؟ گفتم: چگونه او را ياد كنم؟ گفت: شب، هنگاميكه براى خواب در بسترت مى‌آرمى، سه بار از صميم دل بگو: خدا با من است و مـرا مى‌نگرد و من در محضر او هستم.\nچند شب همين گفتار را از ته دل گفتم.\nسپس به من گـفـت: ايـن جـمـلـه‌ها را هر شب هفت بار بگو.\nمن چنين كردم.\nشيرينى اين ذكر در دلم جاى گرفت.\nپس از يك سال به من گفت: آنچه گفتم در تمام عمر تا آنگاه كه تو را در گور نهند از جان و دل بگو، كه همين ذكر و معنويتش دست تو را در دو جهان بگيرد و نجات بخشد.\nبـه ايـن تـرتـيـب نـور ايـمان به توحيد، در دوران كودكى در دلم راه يافت و بر سراسر قلبم چيره شد.\nپنجاهم: وصيت حضرت آيت اللّه العظمى مرعشى نجفى رحمه الله عليه به فرزندش\nحضرت آيت اللّه العظمى مرعشى نجفى رحمه الله عليه به فرزندش وصيت كرد سجّاده‌اش را با او دفن كنند.\nحضرت آيت اللّه العظمى مرعشى نجفى رحمه الله عليه به فرزندش وصيت كرد:\nسجّاده اى كه 70 سال بر روى آن نماز شب به جا آورده‌ام، و تسبيحى از تربت امام حسين عليه السلام كه با آن در سحرها به عدد دانه‌هايش استغفار كرده‌ام با من دفن شود.\nپنجاه و يكم: نماز شب در اسارت\nيكى از برادران آزاده مى‌گويد:\nدر يكى از اردوگاهها، پس از آن كه عزيزى از ميانمان رخت بربست و به شهادت رسيد، گروهبان عراقى درباره‌اش گفت:\n(او اسيرى بود كه هر شب در گوشه اتاق شماره 12 نماز شب مى‌خواند). امام حسين (ع) از رسول خدا (ص) نقل كرد: كه آن حضرت فرمود: كسى كه عمرش با قيام شب و عبادت خدا خاتمه يابد اهل بهشت است.\nپنجاه و دوم: نماز شب نخوانده بود گريه مى‌كرد.\nحجت الاسلام على محدّث زاده درباره پدرش مرحوم حاج شيخ عبّاس قمى (ره) مى‌گويد:\nيك روز صبح پدرم برخاست و شروع به گريه كردن نمود، از او پرسيدم: چرا اشك مى‌ريزيد؟\nفرمود: براى اين كه ديشب نماز شب نخواندم! گفتم: پدر جان! نماز شب كه مستحب است و واجب نيست، شما كه ترك واجب نكرده‌ايد و حرامى به جا نياورده‌ايد، چرا اين طور نگرانيد؟ فرمود: فرزندم! نگرانى من از اين است كه من چه كرده‌ام كه بايد توفيق نماز شب خواندن از من سلب شود؟\nپنجاه و سوم: توجه تام به حضرت حقّ\nدر نجف رسم بود که طلاب در ایام زیارتی، دسته دسته و بسیاری از اوقات با پای پیاده برای زیارت عتبات عالیات می رفتند و شب را در بین راه به جهت خواندن نماز شب توقف و هر یک در گوشه ای مشغول نماز شب می‌شدند.\nدر یکی از سفرها آقای روحانی پیر مردی که همراه آنها بود بیشتر فاصله گرفت و مشغول نماز شب شد، ناگهان آقایان غرش و نعره شیری را از نزدیک شنیدند و در صدد بر آمدند که چه بکنند. دیدند شیر به سوی آن پیرمرد می‌رود، گفتند:\n«إنا لله و إنا إلیه راجعون» هیچ کاری نمی‌توانستند انجام بدهند، شیر رفت و رفت و رفت تا چند قدمی آن آقا ایستاد، آقا هم ظاهراً در رکعت وَتر بود، شیر چند دقیقه کنار آقا ایستاد و آقا را نگاه می‌کرد، آقا هم مانند مجسمه ایستاده بود و هیچ تکان نمی‌خورد، بعد از دقایقی شیر حرکت کرد و رفت.\nچون قدری دور شد آقایان دوان دوان به خدمت آقا رفتند و بعد از تمام شدن نماز وَتر به او گفتند: آقا! از شیر نترسیدی؟ شگفت اینکه پا به فرار نگذاشتی، أحسنت! عجب دل قوی و با جرئتی داری؟ آقا فرمود: بله من ترسیدم، خیلی هم ترسیدم اما دیدم با فرار کردن از چنگال او نجات نمی‌یابم، لذا به خود گفتم که پس چه بهتر حال که باید طعمه شیر شوم، در حال مناجات و راز و نیاز با قاضی الحاجات باشم. و با این حال خوب از دنیا بروم.\n«حضرت استاد این قضیه را مکرر به این صورت نقل می‌فرمودند که در نجف معروف شده بود که فلان آقا از شیر نمی‌ترسد و در بیابان شیر را دیده نترسیده است.\nاز خود آقا در این باره سؤال می‌کنند می‌فرماید: نه، من نیز خیلی از شیر می‌ترسم، ولی وقتی در بیابان مشغول نماز بودم ناگهان شیری از بالای کوه به سوی من سرازیر شد، با خود گفتم: بهتر است اینک که قدرت بر رهایی از شیر را ندارم فکر فرار را کنار گذارم و همچنان به نماز مشغول شوم، و چه بهتر که مرا در حال نماز بدرد، لذا از نماز دست بر نداشتم و هیچ عکس العملی از خود نشان ندادم، تا اینکه شیر نزدیک من آمد و دید من کاری نمی کنم، دورادور من گشت و رفت».\nپنجاه و چهارم: شهيدي در حالت نماز شب خواندن\nصبح روز بعد از والفجر که برای انتقال شهدا و بقيه مجروحان به منطقه رفته بوديم با صحنه عجيب وی رو برو شدم.\nدر بين شهدا شهيدی بود که ديشب مجروح شده بود. اين شهيد روی سجاده‌ای نشسته بود. قرآن و مهرش روی سجاده بود و هر دو دستش شديداً مجروح شده بود او با اين حال شهيد شده بود. از خودم پرسيدم اينها با اين وضع هم نماز شبشان را ترک نکردند. ما کجای راه هستيم؟\nپنجاه و پنجم: اندیشه‌ای که بهتر از عبادت یک سال است\nآقای قدس می گوید: «روزی آقا می‌فرمود: یکی از علمای بزرگ نجف اشرف هنگام سحر و وقت نماز شب پسر نوجوانش را که در اطاق آقا خوابیده بود صدا زد و گفت: برخیز و چند رکعت نماز شب بخوان. پسر پاسخ داد: چشم.\nآقا مشغول نماز شد و چند رکعت نماز خواند. ولی آقا زاده بر نخاست. مجدداً آقا او را صدا زد که: پسرم، پا شو چند رکعت نماز بخوان.\nباز پسر گفت: چشم.\nآقا مشغول نماز شد ولی دید فرزندش از رختخواب بر نمی‌خیزد، برای بار سوم او را صدا زد. پسر گفت: حاج آقا، من دارم فکر می‌کنم، همان فکری که درباره آن در روایت آمده است که: امام صادق (ع) می‌فرماید:\n«تفکر ساعة خیر من عباده سنه» یک ساعت تفکر بهتر از یک سال عبادت است.\nآیت الله العظمی بهجت فرمودند: آقا پرخاش کرد و فرمود: ... و خود آیت الله بهجت کلمه را بر زبان جاری نکرد، ولی ما همه فهمیدیم که آن بزرگ مرد فرموده بود: پدر سوخته، آن فکری از عبادت یک یا شصت سال بهتر است که انسان را به خواندن نماز شب وادارد، نه اینکه انسان وقت نماز شب دراز بکشد و فکر بکند و به این بهانه از خواندن آن شانه خالی کند».


همدان سومین استان پر بارش کشور\nمدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان همدان با اشاره به اینکه همدان سومین استان کشور بعد از ایلام و لرستان از نظر میزان بارش، بوده است، گفت: از ابتدای سال آبی جاری تا کنون ۵۷۰ میلی‌متر بارش در ۲۸ ایستگاه استان به ثبت رسیده است.\nبه گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای همدان، مهندس منصور ستوده با بیان اینکه در مدت مشابه سال گذشته ۱۸۰ میلی متر بارش در استان داشتیم، افزود: میزان بارندگی در سال آبی جاری نسبت به سال گذشته ۲۱۰ درصد افزایش داشته است.\nوی تصریح کرد: براساس آمار بلند مدت میزان بارش در همدان ۲۷۷ میلی متر بوده که ۱۰۵ درصد افزایش داشته است.\nوی با اشاره به اینکه بیشترین میزان بارش در سال آبی جاری مربوط به شهرستان نهاوند با ۷۳۶ میلی‌متر بوده است، خاطرنشان کرد: کمترین میزان بارش در شهرستانهای فامنین و کبودراهنگ با ۴۱۸ و ۴۱۹ میلی‌متر بوده است.\nستوده با بیان اینکه ۷۳ درصد مخزن سد اکباتان پر آب است، گفت: با توجه به بارش‌های اخیر و آب شدن برف‌های بالادست حوزه سد اکباتان پیش‌بینی می‌شود ان سد سرریز کند.\nمدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان همدان اظهار کرد: سد اکباتان درحال حاضر ۲۵ میلیون متر مکعب آب دارد به‌طوریکه ۷۳ درصد مخزن این سد پر است.\nستوده با تاکید بر اینکه در مجموع در سال آبی جاری ۲۲ ملیون متر مکعب آب وارد سد شده است، عنوان کرد: در حال حاضر ورودی سد اکباتان ۱۰ متر مکعب در ثانیه و خروجی این سد یک متر مکعب در ثانیه است.


اعتبار موردنیاز: ۱ | تعداد صفحات: ۷ | تعداد نمایش خلاصه: ۱۴۹۲ | نظرات: ۰\tسرفصل ارائه مقاله: سازه های بتنی\nحجم فایل: ۱۲۳.۲۴ کلیوبایت\t(این مقاله دارای فول تکست است و می توانید فایل آن را دریافت نمایید)\tمشاهده گواهی مقاله |\nابوذر صدرکریمی - دانشجوی کارشناسی ارشد, دانشکدة فنی, دانشگاه تهران, تهرانکسگین خواهشی بناب - دانشجوی کارشناسی ارشد, دانشکدة فنی, دانشگاه تهران, تهرانمسعود فیاض آذر - دانشجوی کارشناسی ارشد, دانشکده فنی, دانشگاه تهران، تهران\tچکیده مقاله:\nیکی از پارامترهای ساده و در عین حال مهم در افزایش کارایی و مقاومت فشاری بتنهای متعارف، توانمند و پوزولانی, رعایت کردن ترتیب مخلوط کردن مصالح اصلی و افزودنیهای ثانویة بتن می‌باشد. علی‌رغم پیشرفتهای چشمگیری که در زمینه تکنولوژی بتن صورت پذیرفته است، توجه کافی به تاثیر این پارامتر در بالفعل کردن هر چه بیشتر پتانسیل بالقوة مصالح نشده است. در این مقاله نتایج حاصل از بررسی بیست طرح یکسان آزمایشگاهی با زمان و ترتیب اختلاط متفاوت و هشت طرح صنعتی ارایه گشته است که بیانگر اهمیت این موضوع می‌باشد. در همین راستا برای یک طرح رایج در کشور زمان و ترتیب اختلاط بهینه و روشی برای استفاده از میکروسیلیس در بتنهای استفاده شده در محیط‌های خورندة دریایی جنوب کشور ارائه شده است\tکلیدواژه‌ها:\nترتیب اختلاط، مقاومت فشاری،کارایی, بتن توانمند, بتن پوزولانی, بتن متعارف.\tکد مقاله/لینک ثابت به این مقاله\tبرای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است و به عنوان سند ثبت مقاله در مرجع سیویلیکا مورد استفاده قرار میگیرد:\nکد COI مقاله: 068_5115627564\tنحوه استناد به مقاله:\nصدرکریمی, ابوذر؛ کسگین خواهشی بناب و مسعود فیاض آذر، ۱۳۸۳، معرفی زمان و ترتیب اختلاط بهینه به منظور افزایش کارایی و مقاومت فشاری بتن های متعارف، توانمند و پوزولانی، اولین کنگره ملی مهندسی عمران، تهران، دانشگاه شریف، عمران، http://www.civilica.com/Paper-NCCE01-068_5115627564.html\nتدوین نرم افزار ارزیابی و کنترل کیفیت ساختمان های مسکونی در مرحله ساخت در ایرانمدیریت و بهینه سازی مصرف انرژی در پروژه های عمران شهریکاربرد مدیریت کیفیت جامع در بهبود عملکرد کیفی پروژه های عمرانیبررسی علل تاخیر زمان اجرای پروژه های عمرانی شهری با توجه به عوامل پروژهبررسی آزمایشگاهی تاثیر فیلرهای پودر شیشه و پودر آجربرروی تغییرشکل دائمی مخلوطهای آسفالتی\tمقالات فوق بر اساس داده کاوی مقالات مطالعه شده توسط پژوهشگران محاسبه شده است.


دیدیم - Didim\nمراکز خرید دیدیم\nدیدیم شهری در امتداد سواحل دریای فیروزه ای اژه در غرب کشور ترکیه و استان آیدین شهری با سواحل چشم نواز ، روزها و شب های شاد و زنده ، طبیعت دوست داشتنی و تاریخی کهن به عنوان یک مقصد پر بازدید کشور ترکیه شناخته شده است .\nمیتوانید ساعاتی از آفتاب و آب و هوای مدیترانه ای کنار ساحل آلتینکوم لذت ببرید ، آثار باستانی و تاریخ ارزشمند این شهر را به تماشا بنشینید ، هیجان ورزش های آبی را در سواحل سانکوم تجربه کنید و شب های شاد و سرگرم کننده شهر را قدم بزنید .\nشهر دیدیم دارای آب و هوای مدیترانه ای میباشد با ابستان های گرم و زمستان های خنک و پر بارش . اما بهترین زمان سفر به این شهر فصل بهار در تور دیدیم هارمونی و پاییز است . البته اگر از آفتاب گرفتن در تابستان لذت می برید تابستان فصلی خوب برای لذت از آب های درخشان دریای اژه است .\nقبل از سفر به این دیدیم در تور دیدیم هارمونی باید بدانید این شهر فرودگاه ندارد و نزدیک ترین فرودگاه قابل دسترس به دیدیم فرودگاه میلاس بدروم میباشد .\nشهر دیدیم با مساحت بیش از 300 کیلومتر مربع در حاشیه دریای اژه و فاصله یک ساعته تا بدروم و کوش آداسی از سه منطقه کوچک " آلتینکوم با شن های طلایی "، " گوموشکوم Gümüşkum با شن های نقره ای " و " ساریکوم Sarıkum با شن های زرد " تشکیل شده .\nما در هارمونی تلاش داریم این شهر پر از دیدنی و تفریح را به شما معرفی کنیم . پس با ما همراه شوید و گذری داشته باشید به دیدیم و گفتنی هایش .\nکد کشور : 90 +\nاختلاف ساعت با تهران : یک ساعت و نیم از تهران عقب تر\nهزینه اقامت در دیدیم\nدیدیم شهری است که برای تمام سلیقه ها و بودجه سفرتان گزینه اقامتی و رفاهی را تدارک دیده است . هزینه اقامت در این شهر بسته به مدت اقامتتان و هزینه ای که در نظر گرفتید متفاوت است . هتل ، مسافر خانه و هاستل هایی با کیفیت در سطح شهر انتخاب شما را کمی سخت میکند . اما در سفرتان به دیدیم با تورهای هارمونی این نکته را در نظر بکیرید هاستل ها و مسافرخانه های دیدیم با اینکه هزینه کمتری را شامل می شود ؛ اما هتل ها با امکانات رفاهی و اقامتی مناسب از امنیت بالاتری برخوردار است . هارمونی تلاش دارد با معرفی برترین مکان های اقامتی شهر متناسب با سلیقه و بودجه شما دوستان همیشگی سفری فراموش نشدنی را برایتان رقم زند .\nو اما هتل های پیشنهادی در شهر دیدیم\nشهر دیدیم مرواریدی در کنار دریای اژه در خود هتل هایی با کیفیت عالی دارد که با اقامت در این هتل ها بار دیگر در سفرتان آن را برای اقامتتان انتخاب میکنید .\nهتل آکواسیس دلوکس ریزورت و اسپا\nهتل پالم وینگز بیچ ریزورت


چرا باید کانادا را برای مهاجرت انتخاب کنید - مجری سفرهای گردشگری\nچرا باید کانادا را برای مهاجرت انتخاب کنید\nشاید پاسخ دهید، چرا نباید؟! اما بهتر است از قبل همه چیز را بدانید، اینطوری خیالتان راحت است که انتخاب کامل و بی نقصی داشته اید، در ادامه برایتان خواهیم گفت که چرا باید به کانادا مهاجرت کنید.\nبه گزارش مجری سفرهای گردشگری: تاریخچه مهاجرت به کانادا\nبومیان کانادا Aboriginal سه دسته و به نام های Indians Metis،Inuit می باشند که قبل از ورود مهاجرین انگلیسی و فرانسوی در آنجا زندگی می کردند.\nدر سال 1497 شخصی به نام جان بوکات دریانورد ایتالیایی که در دربار هنری هفتم بریتانیا فعالیت می کرد به سواحل نیوفوندلند رسید و یک مستعمره بریتانیایی ایجاد نمود.\nچهل سال بعد ژاک کارتیه دریانورد فرانسوی ضمن سفرش به هند از جهت شمال غربی، رود سن لوران نزدیک مونترال کنونی را کشف کرد و به نام پادشاه وقت فرانسه نام این سرزمین را فرانسوای گذاشت اما بعدها نام کانادا از واژه سرخپوستی کاناتا به معنی شهر را جانشین آن نمود.\nبالاخره در سال 1783 بریتانیا بر قسمت فرانسوی نشین این کشور نیز تسلط یافت و کنترل آن را به دست گرفت و کشور یکپارچه کانادا شکل گرفت.\nدر واقع قدیمی ترین مهاجرین کانادا انگلیسی ها و فرانسوی ها هستند. از آن پس مهاجرت به کانادا از کشورهای اروپای شرقی و جنوبی و بالاخره در اوایل قرن بیست از کشورهای آسیایی، خاورمیانه، آفریقا و آمریکای مرکزی ادامه یافت.\nشمار ایرانیان مقیم کانادا در حال حاضر به حدود 160 هزار نفر هم می رسد و آمارها نشان می دهند مهاجرت ایرانیان به کانادا در سالهای اخیر حدود 30 درصد افزایش یافته است.\nدرست به مانند بیشتر کشورها مهاجرت به کانادا نیز به وسیله ویزاهای مختلف امکان پذیر است. البته قوانین مهاجرتی هر ساله تغییرات زیادی داشته و این تغییرات بسته به شرایط اجتماعی، مالی و سیاسی روز ادامه دارد.\nاز ژانویه 2015 دولت کانادا قوانین مهاجرتی را به گونه ای تغییر داده که مهاجرت به کانادا راحت تر و امکان سوء استفاده بعضی از متقاضیان کمتر گردد.\nانواع ویزاهای مهاجرت به کانادا عبارتند از:\nپر طرفدارترین ویزا جهت مهاجرت به کانادا، ویزای متخصصان و کارشناسان است که به اصطلاح skilled visa خوانده می گردد و متقاضی با دریافت اقامت دائم می تواند در این کشور کار و زندگی کند. درصورتی که فرد مدت 3 سال از 5 سال را در کانادا زندگی کند می تواند درخواست شهروندی بدهد.\nتحصیل در دانشگاه های کانادا و به دست آوردن تخصص و مهارت مورد احتیاج این کشور راه را برای درخواست skilled visa هموارتر و سریع تر می نماید.\nدانشجویانی که به تحصیل در کانادا مشغولند بعد از فارغ التحصیلی می توانند برای post graduation work permit اقدام نموده و بعد از یک سال سابقه کار با داشتن نمره زبان مورد قبول درخواست اقامت دائم به وسیله skilled visa را بدهند.\nاین ویزا را برای جذب نیروهای متخصص از نقاط مختلف جهان برنامه ریزی شده است. برای اقدام این نوع ویزا یک سیستم امتیاز بندی وجود دارد. در واقع با سیستم Express Entry توانایی ها و مهارت متقاضی امتیازبندی می گردد.\nنحوه کارکرد سیستم اکسپرس اینتری:\nابتدا متقاضی بایستی بداند که شرایط لازم برای ثبت نام در سیستم اکسپرس اینتری را دارد یا نه؟ برای این کار می بایست به وسیله سایت مهاجرت کانادا و با استفاده از Come to Canada online tool شرایط خود را ارزیابی نموده و در صورتی که شرایط اولیه را داشته باشد اقدام به باز کردن اکسپرس اینتری نماید.\nمتقاضی با ثبت نام درسیستم اکسپرس اینتری اطلاعات مربوط به تخصص، تحصیلات، سابقه کار، نمره زبان و دیگر جزئیات را ارائه داده و از زمان ساخت این پروفایل 60 روز مهلت دارد تا آن را تکمیل کند.\nاداره مهاجرت کانادا با داشتن این اطلاعات، شما را ارزیابی نموده و در صورتی که شرایط لازم برای درخواست اقامت را داشته باشید نام شما را در لیست متقاضیان اقامت قرار می دهد.\nاداره مهاجرت کانادا هر سال از افرادی که در این لیست قراردارند بر اساس بالاترین امتیازها Comprehensive Ranking System افراد مورد نظر را انتخاب و برایشان دعوت نامه درخواست اقامت را صادر می نماید.\nدر این مرحله متقاضی می تواند درخواست اقامت را به صورت آنلاین و همراه با مدارک مورد احتیاج ارسال کند که معمولا ظرف شش ماه حدبیشتر یک سال ویزا اقامت دائم صادر خواهد شد.\nسیستم امتیازبندی (CRS)\nدر سیستم امتیازبندی (CRS) درمجموع 1200 امتیاز وجود دارد که 600 امتیاز مرکزی آن بابت فاکتورهای زیر است:\nنمره زبان متقاضی (اگرعلاوه برنمره مورد قبول انگلیسی متقاضی نمره قابل قبولی در زبان فرانسه داشته باشد امتیاز بیشتری خواهد گرفت)\nامتیازهای مربوط به همسر متقاضی در صورت تاهل او مانند تحصیلات، تخصص و نمره زبان همسر\nو 600 امتیاز دیگر بابت فاکتورهای دیگر مانند:\nداشتن مدرک تحصیلی از کشور کانادا\nداشتن پیشنهاد کاری (Job offer)\nداشتن خواهر یا برادری که اقامت کانادا را دارند\nانتخاب تخصص شما از طرف یکی از ایالتهای کانادا (Province or territory nomination)\nدر مجموع می توان گفت حداقل شرایط لازم برای درخواست اقامت به وسیله مهارت یا skilled worker عبارت است از:\nحداقل یک سال تجربه کاری به صورت تمام وقت در تخصص مورد نظر\nمدرک تحصیلی مربوط به تخصص مورد نظر\nنمره زبان ایلتس جنرال حداقل 6 که هیچ بندی از آن کمتر از 6 نباشد\nپس انداز نقدی برای متقاضی مجرد حدود 12 هزار دلار، برای یک زوج 15 هزار دلار و در صورت فرزند داشتن برای هر فرزند تقریبا 3 هزار دلار\nاین نوع ویزا نیز اقامت دائم به وسیله تخصص است منتهی ایالت کبک قوانین و شرایط خاص خود را دارد. متقاضیان علاقه مند به استان کبک باید درخواست خود را به وسیله اداره مهاجرت کبک بفرستند.\nدانشجویانی که در این استان تحصیل نموده اند امتیاز مربوط به تحصیل در کانادا را دارا می شوند و فرایند پرونده آنان راحت تر و سریعتر می باشد.\nبرای درخواست این ویزا ابتدا به وسیله سایت اداره مهاجرت کبک یک ارزیابی از شرایط سنی، مدرک تحصیلی، تخصص، نمره زبان، سابقه کار و…به عمل می آید.\nسپس متقاضی قبل از ارسال درخواست ویزا تخصص باید برای تایید انتخابش از طرف ایالت کبک اقدام کند.\nدر نهایت با داشتن QCS می تواند درخواست ویزای تخصص را همراه با مدارک مورد احتیاج ارسال نماید.\nانتشار: 22 اردیبهشت 1399 بروزرسانی: 2 اسفند 1399 گردآورنده: bestcanadatours.com شناسه مطلب: 175\nبه "چرا باید کانادا را برای مهاجرت انتخاب کنید" امتیاز دهید\n1 کاربر به "چرا باید کانادا را برای مهاجرت انتخاب کنید" امتیاز داده است | 5 از 5\nدیدگاه های مرتبط با "چرا باید کانادا را برای مهاجرت انتخاب کنید"\nتحصیل و اقامت در کانادا جذابتر از همیشه\nبا فرمان مهاجرتی ترامپ که ورود ایرانی ها را به خاک آمریکا محدود میکرد، شرایط به نفع کانادا تغییر کرد و سیاستمداران این کشور با تسهیل فرایند های مهاجرتی به کانادا سعی کردند ایرانی ها را نیز بیشتر به این کشور جذب کنند.


مسئولین اقتصادی به داد مردم ماکو برسید | مرزداران\n22 دسامبر 2017 - 16:00\nوی با اشاره به 4 دی روز ولادت حضرت مسیح گفت : پیامبر اسلام را خداوند مورد عنایت قرار داده بود که خود پیامبر هم فرمود من برای اتمام مکارم اخلاق مبعوث شده ام حضرت مسیح نیز پیامبر مهربانی میباشد اما هم دین یهود و هم دین مسیح توسط بدخواهان تحریف شد و آن دین ها به تباهی و فساد کشیده شد و آمدن تکه چوبی را به عنوان صلیب درست کرده و آن را چون بت پرستی در هند و روزهای یکشنبه را روضه عبودیت خود قرار داده و به کلیساها برای عبادت رفتند و بقیه روزها را آزاد ماندند لذا امروز تبریک می‌گوییم به مسیحیان واقعی که در قالب اصول اسلام گام برمی‌دارند .\nاسماعیل زاده در پایان با اشاره به سالروز حماسه 9 دی گفت : این مناسبت نقطه عطف تاریخ انقلاب و فصل الخطاب مقام معظم رهبریمی باشد که در این روز با فرمان رهبر مردم آمدند به خیابان و از اصل نظام دفاع کردند که این یعنی اصل دفاع از ولایت .\nلینک کوتاه : http://marzdaran.ir/?p=2971\nدیدگاه‌ها برای مسئولین اقتصادی به داد مردم ماکو برسید بسته هستند


دانلود Google Chrome 20.0.1132.43 - نرم افزار مرورگر گوگل کروم - پایگاه پرچم های سیاه\nپایگاه پرچم های سیاه | آخرین اخبار ایران و جهان / download / دانلود برنامه رایانه / دانلود Google Chrome 20.0.1132.43 – نرم افزار مرورگر گوگل کروم\nدانلود Google Chrome 20.0.1132.43 – نرم افزار مرورگر گوگل کروم\nمرتضی سرمدیان تیر 10, 1391\tدانلود برنامه رایانه ارسال دیدگاه 0 نمایش\nدانلود Google Chrome 20.0.1132.43 - نرم افزار مرورگر گوگل کروم Reviewed by مرتضی سرمدیان on Jun 30Rating:\nبویژه در استفاده از تکنیک تهیه لیست سیاه از سایت های مخرب و روش گشت وب سایت ها در پشت لایه های امنیتی از جمله درون “جعبه شنی” و مرور ناشناس اینترنت. گوگل با ارائه گوگل کروم وارد بازار مرورگرهای وب شده است که هنوز انحصار آن در دست مایکروسافت اینترنت اکسپلورر می باشد. اما آیا این تفاوت های امنیتی کروم باعث می شود این مرورگر در جلوه کاربران متمایز ظاهر شود؟ گوگل کروم از قابلیتی معرفی شده در Internet Explorer 8 بهره می برد با نام مرور نا شناس (Incognito) که اجازه میدهد کاربر در این وضعیت با مرور وب سایت ها هیچ رد پایی از خود بر جای نگذارد حتی فایل های کوکی فقط تا هنگام باز بودن پنجره جست و جو در سیستم زنده خواهند بود.همچنین در لایه بعدی امنیتی گوگل تصمیم گرفته است که از ترجمه صفحات در جعبه شنی (sand box rendering) استفاده کند. این جعبه شنی در واقع به مفهوم ساده به معنی آن است که هنگامیکه یک مهاجم سعی می کند به درون مرورگر نفوذ کند و بتواند از طریق آن به فایل های سیستمی و ریجستری دسترسی پیدا کند، مرورگر در وضعیت جعبه شنی کار را برای مهاجم سخت تر می کند زیرا وی میبایست اکنون راهی نیز برای دور زدن جعبه شنی فراهم کند. به این طریق که جهبه شنی از ترجمه و تغییر فایل ها توسط موتور نمایش دهنده صفحات وب جلوگیری می کند و از دخالت بیرونی در ریجستری، فایل های سیستمی و هر خواندن و نوشتن دیگری از روی فایل های مهم ممانعت می کند. اجرای هر Tab در مرورگر Chrome باعث خواهد شد که هر اپلیکیشن وب در پنجره جعبه شنی مخصوص به خود باز شود و در لایه امنیتی از دخالت مرورگر در فایل های حساس سیستم جلوگیری می شود. حتی فایل های اضافه شونده (Plug-ins) نیز در محیط دیگر حافظه Sand Box بصورت امن اجرا می شوند. اما هنوز با وجود رقابت مرورگر ها برای تامین محیطی امن تر برای کاربران، گوگل کروم شاید نتواند با وجود ارائه نسخه Internet Explorer9.0، نسخه ۹ فایرفاکس و اپل سفری محلی جدا برای ارائه خود پیدا کند. در بخش مثبت نگری، گوگل کروم کاملاً کد باز (open source) ارائه شده است تا هر متخصص امنیت و کارشناس برنامه نویس بتواند در بهبود برنامه نویسی این مرورگر خود را سهیم کند. بنابراین تجهیز امنیتی گوگل کروم با سرمایه مناسب گوگل و توسعه گری کدباز در دسترس می باشد. اما آیا مرورگر فایرفاکس این برتری را در گذشته به کاربران معرفی نکرد؟\nدانلود رایگان با لینک مستقیم – ۲۶.۲۶ مگابایت | لینک کمکی\nGoogle Chrome 20.0.1132.43\t۱۳۹۱-۰۴-۰۹\nبرچسب هاGoogle Chrome 20.0.1132.43\nقبلی هک پهپاد آمریکایی با روش ایرانی\nبعد دانلود Spyware Cease v7.1.2.1 – نرم افزار مقابله با جاسوس افزارها


پیکان با لشگری از مصدومان مقابل تراکتور - عصرتبریز\nپنج شنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۰ - ۷:۲۴\nپیکان با لشگری از مصدومان مقابل تراکتور\nشنبه / ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۰:۱۶\nپیکان مقابل تراکتور چند مهره خود را در اختیار ندارد.\nبه گزارش عصرتبریز، تیم پیکان تهران در چارچوب رقابت‌های هفته بیست و دوم لیگ برتر میزبان تراکتور تبریز است. خودروسازان لیگ برتر اما برای مسابقه با تراکتور چند بازیکن خود را به دلیل مصدومیت در اختیار ندارند.\nدر بین بازیکنان پیکان محمد ابراهیمی و محمد ستاری دو بازیکنی هستند که به دلیل مصدومیت طی هفته‌های گذشته در ترکیب این تیم حضور نداشتند. این دو بازیکن در تمرینات پیکان حضور یافتند اما به صورت اختصاصی کار می‌کنند تا به دوران قبلی خود برگردند. همچنین دانیال ماهینی نیز اگرچه تمریناتش را شروع کرده، اما نمی‌تواند مقابل تراکتور تیمش را همراهی کند.\nفرزاد حاتمی ستاره باتجربه پیکانی‌ها نیز با وجود اینکه دوران مصدومیت را پشت سر گذاشته اما از نظر بدنی هنوز به شرایط ایده‌آل نرسیده و به همین خاطر مقابل تراکتور غایب است. با این تفاسیر پیکانی‌ها چند بازیکن خود را برای دیدار با تراکتور در اختیار ندارند و باید دید مهدی تارتار برای جایگزینی این نفرات چه اقدامی خواهد کرد.\nگفتنی است که دیدار پیکان و تراکتور ساعت ۲۱:۲۰ روز یکشنبه در ورزشگاه شهدای شهرقدس برگزار می‌شود.\nاعلام زمان دو دیدار سرنوشت ساز تراکتور 200 views\nرئیس فراکسیون ورزش و جوانان مجلس در تمرین تراکتور 193 views