آواتار نیوز - فریاد آتش : فصل 1 - قسمت 7\nمحمد امین عبیدی چهارشنبه 31 شهریور 1395 ، 01:00 ق.ظ\nلیان ، کگین و میانگ سوار یک موش کور عظیم الجثه شده بودند و در حال فرار کردن از میان جنگل بودند . گاهی برگ های درختان به صورت لیان می خورد و دید او را کور می کرد . با خودش مبارزه می کرد تا دردی نشان ندهد . نمی خواست خود را ضعیف نشان دهد . در مقابل کسی که هیچ شناختی از او نداشت . تنها به مدت چند دقیقه او را دیده بود و نمی دانست که او چه کسی است . تنها خبر داشت که او هم مانند خودش یکی از اعضای خانواده اش را از دست داده بود . در میان افکارش غرق شده بود که میانگ گفت : " ما داریم به کجا می رویم ؟ " کگین بدون اینکه سرش را بلند کند گفت : " آخرین مکان امن . " لیان گفت : " منظورت را نمی فهمم ؟ " کگین آهی کشید و گفت : " تنها مکانی که همه ی استادان افزارنده جمع شدند " میانگ با ناراحتی که درون چشمانش موج می زد گفت : " قبلا .... قبلا یک نفر .... دیگر هم.... " سپس سرش را در میان دستانش قایم کرد و به آرامی ناله کرد . لیان برای همدردی گفت : " من واقعا به خاطر از دست دادن پدرت متاسفم . " میانگ سرش را بلند کرد و لبخندی تلخ زد و گفت : " ممنونم . " ناگهان صدای سوتی از پشت سر شنیده شد . لیان به پشت سر نگاه کرد و گفت : " بچه ها ، فکر کنم مشکلی پیش آمده . آن جا را نگاه کنید . " میانگ بلند شد و ایستاد . لیان درست می گفت . موج بزرگی از پیکان در حال باریدن بود . او تخته سنگی درست کرد و آن را روی سر حیوان و سرنشینان گرفت . تیر ها با صدای بلند به تخته برخورد می کردند . بعضی هایشان هم با باد تغییر مسیر می دادند . یکی از این تیر ها در بدن حیوان فرو رفت . موش کور از فرط درد فریادی بلند کشید و بر زمین افتاد . در نتیجه کگین و میانگ پایین پرتاب شدند . لیان اما هنوز روی بدن حیوان ایستاده بود . چند لحظه سکوت همه جا را فرا گرفت . اما بعد لیان با یک پرش خود را از روی یک سنگ آتشین رد کرد . سپس با خاک افزاری سنگی دیگر را خرد کرد . میانگ گفت : " دردش را حس می کنم . اما چرا ... " کگین حرفش ار قطع کرد و گفت : " برادرم....... نمی خواهد کسی متوجه دردش شود " لیان پایین پرید و به سمت کگین و میانگ رفت . سپس دیواره ای صخره ای درست کرد و روبروی آن ها قرار داد . میانگ گفت : " آن حیوان چه ؟ " لیان گفت : " نگران نباش میانگ . او را مخفی کردم\nچند ساعت بعد لیان دیواره را پایین کشید و به سمت غار رفت . حیوان به آرامی آرمیده بود . پایش خونی شده بود . لیان ابتدا تیر را از پای حیوان در آورد ، سپس دستی بر سر او کشید . حیوان با چشمانی نیمه باز به او نگاه می کرد که در حال برداشتن آذوقه از روی بدنش بود . پس از چند دقیقه لیان از غار بیرون رفت . هوا کمی تاریک بود . آفتاب غروب کرده بود اما نورش هم چنان می تابید . وقتی لیان برگشت غذا ها را روی زمین گذاشت . اما کسی را ندید . وقتی خم شد حسی عجیب در سرش پیچید . انگار سرش می لرزید . ناگهان ندایی از پشت سر به گوش رسید : " لیان چشمانت را ببند . " صدای نازکی بود . اما برای لیان بسیار آشنا بود . به همین خاطر چشمانش را بست و تمرکز کرد . وقتی چشمانش را باز کرد ، خود را در میان زمین و آسمان می دید . ابتدا ترسید و به عقب رفت . اما بعد متوجه شد که روی آب ایستاده . لرزش آب را حس می کرد . برگشت و به پشت سر نگاه کرد و کورا را دید .\n" سلام لیان . به دنیای آواتار خوش آمدی . " لیان از تعجب با دهان باز به او خیره مانده بود . سپس به خود آمد و تعظیم کرد . کورا گفت :" خیلی منتظرت گذاشتم . اما باید امتحان میشدی . " لیان لبخندی زد وگفت : " ممنون که پیش من آمدید . آواتار کورا . اما دلیلی دارد ؟ "\n- بله . به خاطر مشکلاتی است که برای شهر ها به وجود آمده . همچنین به گذشته ی تو نیز ربط دارد .\nلیان با شنیدن کلمه ی گذشته ، هیجان زده شد . می خواست بداند . چیزی او را علاقه مند کرد. کورا که برق چشمان لیان را دید ادامه داد : " درباره ی گذشته ی این ارتش خاک افزار است .سال ها بود که خاک افزاران در حال ساخت ارتش بودند . در واقع بعد از مرگ کوویرا در زندان . آن ها می خواستند نام او را همیشه زنده نگه دارند . این ارتش در حال شروع فعالیت هایشان بودند که تو به دنیا آمدی . آن ها که شاخه ای از نیلوفر سرخ بودند ، متوجه به دنیا آمدن تو شدند . به خاطر همین سعی کردند تو را بکشند اما پدر و مادر تو ، به همراه تو فرار کردند . اما آن ها کشته شدند . در قبیله ی آب جنوبی . پدر یکی از خانواده ها که عضو نیلوفر سفید بود ، تو را به فرزندی قبول کرد . بعد برادرت به دنیا آمد . نیلوفر سرخ متوجه قدرت بیشتر درون برادرت شد . به همین دلیل فکر کرد که او آواتار است . همچنین که توانایی بالاتری در افزارندگی نسبت به تو داشت . چند سال گذشت . تا بالاخره آن شب طوفانی فرا رسید . آن ها رایوکاوا را مامور کردند تا برادرت و پدر ومادرت را بکشند . اما اشتباه کردند . نمی دانستند که برادرت خون افزار است . " لیان با فهمیدن گذشته ی خود ، مات و متحیر ایستاده بود . دو خانواده به خاطر او به قتل رسیده شدند . از خودش شرمنده بود . نمی دانست اگر پدر و مادر او آن جا بودند ، از ضعف او ناراحت و شرم سار می شدند یا نه ؟ قطعا می شدند . کورا گفت : " اما حالا زمان آن رسیده که دنیا به سمت تباهی کشیده شود و تنها تو می توانی آن را نجات دهی . همان کاری که همیشه کردی . از اولین باری که با راوا ترکیب شدی وظیفه ات این بود . اما در این ماجرا تو تنها نخواهی بود . دوستانت هم هستند . هم برادرت و هم ........ یک دوست دیگر . " سپس لبخندی زد . لیان گفت : " اما چگونه عناصر دیگر را یاد بگیرم ؟ " کورا گفت : " خودت باید کشفشان کنی . تو باید اولین اواتاری باشی که خودش به کشف عناصر دیگر می پردازد . من با رفتن به دنیای ارواح ، دانش زیادی فرا گرفته ام . و اینکه تمام مدت ، از زمان اولین آواتار ، همه چیز اشتباه بوده . ولی تو باید آن را درست کنی . و تنها راه آن ، اینست که به کند و کاو در درون خودت بپردازی . به درونت فکر کن . به انرژی کیهانی . به تنها چیزی که تو را به آن وصل کرده . آن وقت می توانی اشتباهات را درست کنی. می توانی عناصر را از این به هم ریختگی نجات دهی. در خودت تمرکز کن . به نقطه ی آغاز . به قبل از شیر لاکپشت ها . به عناصر اصلی . ......." لیان به گفته ی او عمل کرد و تمرکز کرد . در ذهنش به مکان هایی دست نیافتنی رفت . به زمان قبل از شیر لاکپشت ها . همه چیز برایش واضح بود . مانند آب شفاف و مانند خورشید روشن . به زمان ارواح بازگشت ، زمانی که فقط ان ها بودند .همه را می دید . ارواح مختلف . اما ناگهان متوجه چیزی شد . او پدر و مادر اصلی اش را می دید . چهره ی مادرش . چهره ی پدرش . او با ناراحتی گفت : " نمی توانم . حالا که آن ها را دیدم ، از خودم شرمنده می شوم . از خودم می پرسم ، که چرا من به دنیا آمده ام . چرا من باید آواتار باشم ." کورا با لبخند گفت : " نباید خودت را سرزنش کنی. خودت گفتی . به برادرت . " لیان به او نگاه کرد . سپس دوباره سعی کرد . این بار با دیدن چهره ی پدر و ماردش ، به کورا فکر کرد و حرف هایش . از اولین آواتار گذشت . از شیر لاکپشت ها هم همین طور. تا به یک نقطه رسید . اما بعد خود را رها کرد . همه چیز به روند خود برگشت و دوباره از نو شروع یافت . یک نقطه ، و بعد ....... پنج نقطه . پنج نقطه ی رنگین . خاکستری ، قرمز که نشانه ی آتش بود ، آبی نشانه ی آب و سفید نشانه ی باد . اما رنگی دیگر هم بود . رنگ سبز . لیان گفت : " خاکستری به جای خاک اما سبز ....." کورا حرفش را ادامه داد : " نشانه ی زندگی . " لیان چشمانش را باز کرد . چیزی در درونش آرام بود . انگار یک روند ، تکمیل شده بود . حالا به عناصر مسلط بود . منظور از عناصر ، چیز دیگری بود . منظور از عناصر چیز های فوق العاده حیاتی بود . چیز هایی که گوشه های جهان را می ساخت . و زندگی اصلی ترین چیز بود .\nپنجشنبه 22 تیر 1396 10:58 ق.ظ\nجمعه 8 اردیبهشت 1396 03:47 ق.ظ\nheadline? I am not suggesting your information isn't good, however suppose you added a title to possibly get folk's attention? I\nmean آواتار نیوز - فریاد آتش\n: فصل 1 - قسمت 7 is a little plain. You could glance at Yahoo's home page and watch how they write news\nheadlines to get people interested. You might add a related video or a pic or two to get people interested about everything've got to say.\nپنجشنبه 2 دی 1395 09:06 ب.ظ\nممنون لطف دارید . شما فوق العاده هستید .واقعا ممنون .\nپنجشنبه 2 دی 1395 11:54 ق.ظ\nفک نکم خود دانته هم بتونه همچین داستانی بسازه\nپنجشنبه 1 مهر 1395 08:38 ب.ظ\nوای عالی بود ....خیلی دوست دارم بقیه اش رو بخونم به نظرم بهترین داستانیه که تا حالا خوندم\nکوراشکافآخرین باد افزارآواتار کورافصل 4افسانه کوراکمیکحماسه ی لوئینلوئناواتار


You can follow the discussion on آموزش ویرایش متن کپی رایت و افزودن شبکه‌های اجتماعی without having to leave a comment. Cool, huh? Just enter your email address in the form here below and you’re all set.


لائیسم - لائیسیته و فرق آن با سکولاریم - نارنج سبز سیاسی علمی نارنج سبز سیاسی علمی\nلائیسم - لائیسیته و فرق آن با سکولاریم\nلائیسیته از زبان یونانی گرفته شده است. اگر بخواهیم تعریفی از آن ارائه دهیم می‌توان گفت : «حکومت از هیچ دینی پبروی نمی‌کند و دین در جامعه مدنی آزادانه به فعالیت می‌پردازد اما دین در سیاست هیچ‌گونه قدرتی اعمال نمی‌کند». این مفهوم ریشه در نوشتارهای روشنگرانی مانند دنیس دیدروت، ولتایره، جان لاک، پدران بنیانگذار ایالات متحده مانند جیمز مدیسون، توماس جفرسون، توماس پین و در فرانسه از طریق قانون‌های جولس فری (Jules Ferry) و در نوشتارهای آزاداندیشان، ندانم‌گویان و بی‌خدایان مدرن همچون برتراند راسل، رابرت اینگرسول، آلبرت اینشتین و سم هریس دارد.\nفرق لائیسم و سکولاریسم با هم در چیست ؟\nلائیسیزم (Laicism) آیینی است که به موجب آن، نهادهای اجتماعی و وظایف مدنی - بویژه وظایف قضایی وآموزشی - باید به اشخاص غیر روحانی محوّل شود. اصولاً وصف لائیک، در مقابل وصف دینی و ایمانی است و به معنای بیاعتنایی به مذهب و جدا سازی سیاست از انگارهها و آموزههای دینی است. حکومتهایی مانند:فرانسه،ترکیه، عراق و ... لائیک هستند.\nــ حکومت سکولار (Seculor state) حکومتی است که در قانون اساسی خود، هیچ یک از مذاهب موجود را به عنوان مذهب رسمی ذکر نکند و با جنبشهای مذهبی بیارتباط باشد و هیچ کاری را نیز به هدفهای دینی و روحانی اختصاص ندهد. سکولاریسم زیر ساخت نظری اکثر حکومتهای غربی است.\nدر گفتگو با علی اکبر گرجی\nپژوهشگر حقوق عمومی و مدیر مسوول نشریه حقوق اساسی\n- تعریف شما از آزادی مذهبی چیست؟\nآزادی مذهبی یکی از جنبه های خاص آزادی عقیده است. این آزادی در حالی که در چهارچوب آزادی عقیده قرار می گیرد در عین حال گاه مرزهای آن از حدود و ثغور آزادی اندیشه در می گذرد.\nتحلیل آزادی مذهبی در پیرابند آزادی عقیده بدینسان خواهد بود که افراد بتوانند آزادانه تعلق یا عدم تعلق فکری خود را به مذهبی خاص اعلام نموده، یا در انتخاب و عدم انتخاب یک مذهب یا تغییر آن از آزادی لازم برخوردار باشند. اما می دانیم که مذهب را نمی توان در چهارچوب اندیشه محصور کرده، یا آن را به باورهای محض اعتقادی و نجربه های درونی(اندیشه، ایمان، اعتقاد و تجربه دینی) تقلیل داد. اندیشه و اعتقاد مذهبی نهایتاَ دارای جنبه های رفتاری ویژه ای خواهد بود(وجه بیرونی دین ودینداری). هیچ انسانی نمی تواند مدعی تفکیک مطلق بین دو حوزه عقیده و رفتار شود. اندیشه مذهبی را نیز نمی توان به صورت مطلق از رفتار مذهبی منفک کرد. نتیجه آنکه تضمین آزادی مذهبی باید توامان در دوحوزه اندیشه و رفتار صورت پذیرد. بعنوان مثال نمی توان شهروندان یک جامعه را از لحاظ مذهبی آزاد دانست اما در عین حال آنها را از انجام اعمال و تظاهرات مذهبی و یا از حق سازماندهی مذهبی ( برخورداری از نهادها و سازمانهای دینی) منع نمود، نمی توان به فرد یا جامعه گفت مذهبی بیاندیش اما لائیک زندگی کن، مسیحی یا مسلمان باش اما آته و بی خدا زندگی کن. نتیجه آنکه آزادی دینی دارای دو شالوده اساسی است:1- امکان یا تواناییِ علنی و بیرونی کردن تعلقات دینی و انتخاب یا عدم انتخاب آزادانه یک دین یا تغییر و انصراف از آن 2- آزادی داشتن رفتار و زندگی مذهبی\nطرف مقابل آزادی مذهبی نیز در غالب اوقات، دولت ونهادهای اعمال اقتدار است. یعنی ستیز بین آزادی وقدرت در اینجا نیز به گونه ای بارز خودنمایی می کند، بدینسان که دولتها(قدرت) بر اساس گرایش طبیعی خود(میل به گسترش) معمولاً در صدد تسلط بر دین ونهادهای دینی بوده اند، از سوی دیگر أزادی مذهبی نیز جز در سایه رهایی از سلطه مطلقه قدرت شکوفا نخواهد شد. اینجاست که می توان از تقابل حق سازماندهی آزادانه دین و دولت بعنوان سمبل اعمال اقتدار سیاسی سخن به میان آورد. در یک نگاه کلی تر می توان رابطه دین و دولت را در سه فرمول ذیل خلاصه کرد:\nاول- ادغام دین و دولت\nآنچه در حالت نخست، یعنی در حالت ادغام دین و دولت به چشم می خورد، یگانگی است. در این حالت اصولاً نمی توان تمایز محسوسی بین دین و دولت قائل شد. اصولاً دولت در این فرمول یک پدیده دینی است و مذهب نیز متقابلاً یک پدیده دولتی است، به دیگر سخن نوعی رابطه تولید و باز تولید بین دولت دینی و دین دولتی وجود دارد. مثالهای تاریخی این فرمول را می توان در روم باستان، در ژاپن پیش از جنگ جهانی دوم یا در برخی قرائتهای اسلامی از دولت جستجو کرد.\nدوم- اتحاد دین و دولت\nدر این حالت بین نهاد دین(سازمانها، نهادها و کارکردهای دینی) و دولت نوعی رابطه حقوقی برقرار است. در حالت اتحاد دین و دولت، هریک از این دو نهاد از شخصیت حقوقی مستقلی برخوردارند اما ساز و کارهای خاصی این دو را به هم پیوند می دهد، شناسایی ادیان و کلیساهای مختلف، انتصاب رؤسا و مدیران نهادهای مذهبی، پرداخت حقوق و مستمری از سوی دولت به اعضا و کارکنان دولت نهادهای مذهبی و ... .\nسوم- انفکاک دین و دولت\nدر نظام انفکاک یا استقلال، هیچ یک از نهادهای دین و دولت حق مداخله در امور مربوط به دیگری را ندارد. وظیفه دولت تضمین آزادی مذهبی و احتراز از ورود به امور دینی است. در این نظام که گاه به نظام بی طرفی نیز مشهور شده است می نوان حالات مختلفی را مشاهده کرد، از جمله حالت تساهل که در آن دولت واقعیتهای مذهبی و وجود آنها را به رسمیت می شناسد و مطابق وزن اجتماعی هر یک از ادیان با آنها برخورد می کند. البته در این حالت نیز دولت مطلقاً از دخالت در امور ادیان و مذاهب احتراز می ورزد. در حالت بعدی حکومت نه تنها از دخالت در امور دینی خودداری می کند بلکه چنان برخورد می کند که گویی اصلاً واقعیتی بنام دین و مذهب در جامعه وجود ندارد. برخی معتقدند این نوع بی تفاوتی ها گاه می تواند حالت خصمانه ای هم بگیرد مثلاً می گویند درست است که در اتحاد جماهیر شوروی سابق هم فرمان 13 ژانویه 1918 مبنی بر جدایی کلیسا و دولت وجود داشت اما با توجه به استیلای روحیه مذهب ستیزی در نظامهای کمونیستی باور کردن مسأله بی طرفی دولت نسبت به ادیان تقریاً غیر ممکن به نظر می رسید.\nدر کشور فرانسه نیز سامانه حقوقی حاکم بر روابط دین و دولت همین نظام انفکاکِ تساهل گرا Le régime de la séparation tolérante است. البته این نظام در خود فرانسه بیشتر به «نظام لائیسیته» Le régime de laïcité مشهور شده است.\n2- مفهوم لائیسیته چیست و چه نسبتی با مذهب و آزادی مذهبی دارد؟\nلائیسیته را در یک برداشت کلی می توان همان جدایی دین از سیاست La séparation de religion et de politique دانست. نماد سیاست نیز در وهله اول قدرت و در وهله دوم دولت که خود مظهر بارز اعمال زور و اقتدار در یک جامعه سیاسی است، می باشد. بنابراین لائسیته یعنی جدایی دین از قدرت یا جدایی دولت از دین است. لائیسیته معمولاً در این جمله انجیلی تبلور می یابد که «آنچه را به سزار تعلق دارد به سزار برگردانید، و آنچه را به خدا متعلق است به خدا برگردانید». پیامد حقوقی این جدایی نیز در درجه اول عدم مداخله سیاست در دیانت و تفکیک حوزه دیانت از سیاست است. اعزام دیانت به حواشی غیر سیاسی از نخستین میوه های لائیسیزاسیون است.\nآزادی مذهبی را باید بعنوان پایه و اساس اولیه لائیسیته قلمداد کرد، چه تفکیک سپهر دینی از سپهر سیاسی دقیقاً به معنای عدم دخالت دولت در امور دینی و بالعکس می باشد، بدیهی است میوه نخستین پرهیز قدرت سیاسی از مداخله در حوزه دینی، رشد وتقویت آزادی دینی است. یعنی آزادی دینی باید قاعدتاً، در یک نظام لائیک از جایگاه والایی برخوردار باشد.\nالبته طبیعی است وقتی در اینجا از دین یا مذهب سخن می گوییم به هیچ عنوان اشاره ای به مذهب یا دین سیاسی نداریم، چه دین سیاسی اصولاً با لائیسیته مانعه الجمع می باشد و شاید هم نوعی تضاد ذاتی و ماهیتی بین دین سیاسی و اصل لائیسیته وجود دارد. بنابراین می توان گفت در یک نظام لائیک نباید اصولاً به دنبال جایگاهی برای آزادی دین سیاسی گشت چه مفهوم لائیسیته مرادف است با نبود آزادی برای ادیان سیاسی یا جنبه های سیاسی ادیان(اولین محدودیت آزادی مذهبی در نظام لائیک).\nاما بدیهی است از سوی دیگر ادیان غیر سیاسی یا ساحات غیرسیاسی ادیان در یک جامعه لائیک می باید از آزادی کامل برخوردار باشند هرچند که این نکته نیز نباید فراموش شود که گاه ترسیم حد ومرز موشکافانه هر یک از حوزه های سیاسی و غیر سیاسی دشوار می نماید و دقیقاً همین اختلاط حوزه ها است که بعضاً منتهی به برداشتهای رادیکال و افراط گرایانه از لائیسیته می شود به گونه ای که گاه برخی لز لائیکها مرزهای لائیسیته را حتی تا خصوصی ترین حوزه های زندگی(همانند نحوه پوشش افراد، آنهم افرادی که به هیچ عنوان نماینده دولت و قدرت سیاسی نیستند) نیز گسترش می دهند.\nبرابری حقوقی ادیان هم از دیگر بنیادهای مفهوم لائیسیته است، بدین معنا که دولت غیر دینی یا لائیک دین خاصی را بر ادیان دیگر ترجیح نمی دهد و وضعیت حقوقی همه ادیان در یک جامعه لائیک برابر است. دولت و سازمانهای وابسته به قدرت عمومی در مواجهات خود با شهروندان(از جمله در امور اداری، استخدامی و خدمات رسانی) از سنجه های غیر دینی بهره می گیرد.\nبی طرفی دولت هم بعنوان سومین شالوده انکارناپذیر لائیسیته است. در این معنا قلمرو اعمال اقتدار دولت محدود شده و از هرگونه مداخله در زندگی دینی و معنوی افراد خودداری می کند. به بیان دیگر، حکومت در این معنا هیچگونه رسالت دینی و روحانی برای خود قائل نیست.\nقائل شدن مأموریت دینی برای حکومت معمولاً با ترجیح یک گزینه بر گزینه های دیگر همراه خواهد شد، نتیجه این تراجح، نابرابری حقوقی و در نهایت تخدیش اصل آزادی دینی است. به همین خاطر می توان گفت بدون وجود هریک از پایه های سه گانه مذکور (آزادی دینی، برابری حقوقی و بی طرفی) سخن گفتن از یک حکومت لائیک غیرممکن به نظر می رسد.\nبعنوان مثال، یکی از وظایف اصلی حکومت، ارائه خدمات عمومی(مانند آموزش و پرورش) است، بی طرفی دولت یا به طور کلی ترجدایی قدرت و سیاست از دین در اینجا بدین معناست که نمادهای سیاست و نمایندگان قدرت عمومی (آموزگاران و مدیران مدارس، دانشگاهها و نهادهای آموزشی) به هنگام ایفای مأموریت دولتی از ترویج اندیشه های مذهبی و تبلیغ به نفع یکی از ادیان یا نحله های روحانی احتراز ورزند. دقیقاً در همین جاست که اجبار برخی از شهروندان(در اینجا دانش آموزان) به انجام یک رفتار مذهبی خاص یا اجبار آنها به پرهیز از یک رفتار مذهبی(مانند انتخاب نوع پوشش) با روح لائیسیته ناسازگار به نظر می رسد، چراکه همانگونه که اشاره شد، لائیسیته به معنای تفکیک حوزه دیانت ورزی از حوزه سیاست پردازی است و تلاش برای وادار ساختن شهروندان یا کاربران خدمات عمومی به انجام یا عدم انجام یک رفتار مذهبی به هیچ عنوان منطبق با مفهوم لائیسیته به نظر نمی رسد. شهروندان(دانش آموزان و دیگر کاربران خدمات عمومی) نماینده قدرت و حکومت یا نماد سیاست نیستند، بنابراین چگونه می توان با استناد به اصل لائیسیته آنان را وادار به انجام یا ترک یک رفتار یا عقیده دینی کرد؟ البته نمی توان در مواردی منکر ضرورت پوشش همسان یا متحد الشکل(خصوصاً در امور ورزشی یا نظامی) شد اما آیا توجیه یا مشروع جلوه دادن این ضرورتها با توسل به مفهوم لائیسیته صورت می گیرد؟\n3- تجربه لائیسیته در فرانسه چگونه است؟\nدر فرانسه، ماده اول قانون اساسی جمهوری پنجم(1958) مقرر می دارد: « فرانسه]دارای[ یک جمهوری غیرقابل تفکیک، لائیک، مردم سالار، اجتماعی و تمرکززدایی شده، می باشد ». بنابراین یکی از اصول پایه ای نظام سیاسی فرانسه لائیسته است.\nسابقه این اصل، اما مقدم بر جمهوری پنجم است. ماده 10 اعلامیه حقوق بشر و شهروند 26 اوت 1789 تصریح می کند: « هیچکس نباید به خاطر عقایدخود، حتی عقاید مذهبی، نگران باشد، مشروط بر آنکه بروز این عقاید مخل نظم عمومیِ مبتنی برقانون نباشد». دیباچه قانون اساسی 1946-که در حال حاضر یکی از متون لازم الاجرا و ملحق به قانون اساسی فعلی فرانسه است- نیز به صورت عینی تر به مسأله آزادی عقیده در امور کاری و شغلی اشاره کرده و بر این نکته پافشاری می کند که هیچکس را نمی توان در امر کار و استخدام به خاطر ریشه ها، افکار و عقاید او مورد کم توجهی یا آسیب رسانی قرار داد.\nماده 1 قانون 9 دسامبر 1905 مشهور به قانون جدایی کلیساها و دولت، با تأکید بر جنبه مثبت آزادی مذهبی پیش بینی می کند: «جمهوری، آزادی عقیده را تامین می کند. جمهوری، همچنین اِعمال آزادانه مذاهب را در چهارچوب محدودیت های برخاسته از مقتضیات نظم عمومی، تضمین می کند. » ماده 2 همین قانون نیز دقیقاً بر این امر تأکید می کند که هیچ مذهبی در جمهوری فرانسه به رسمیت شناخته نمی شود و به هیچ مذهبی نیز حقوق یا کمک مالی پرداخت نمی شود.\nهمانگونه که در گزارش کمیسیون ِاستازی(هیأت تامل پیرامون اجرای اصل لائیسیته در جمهوریCommission de réflexion sur l’application du principe de laïcité dans la République این هیأت، گزارش نهایی خود را در تاریخ 11 دسامبر 2003 به رئیس جمهور فرانسه تقدیم کرد) مذکور افتاده، لائیسیته پایه و بنیان قرارداد جمهوری خواهانه pacte républicain است. این اصل مبتنی بر سه ارزش لاینفک می باشد:\n1- آزادی دینی La liberté de conscience\n2- برابری حقوقی گزینه های دینی و معنوی( روحی) Des options spirituelles et religieuses\n3- بی طرفی قوای سیاسی La neutralité du pouvoir politique\nاز دیدگاه کمیسون استازی آزادی دینی به شهروندان اجازه می دهد تا خود به تنظیم زندگی روحانی یا مذهبی la vie spirituelle ou religieuse خود بپردازند. برابری حقوقی نیز با یک نگاه سلبی به منزله منع هر نوع تبعیض یا اجبار و عدم ترجیح یک گزینه دینی یا روحانی خاص توسط دولت در نظر گرفته شده است. مفهوم بی طرفی نیز به معنای پرهیز حکومت از هر نوع مداخله در امور روحانی و مذهبی است.\nمقررات قانونی مذکور در فوق نیز مؤید آن است که دولت فرانسه حداقل در عرصه نظر هیچ مذهب یا دین خاصی را مرجح نمی دارد اما حضور تکثر گرایانه همه آنها را کم وبیش به رسمیت می شناسد. عدم شناسایی رسمی ادیان به معنای نادیده انگاشتن وجود آنها یا نگاه خصمانه به آنها نیست. هدف قانونگذار فرانسوی، دقیقاً برخلاف آنچه در اصل 12 و 13 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پیرامون دین رسمی ایران(اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری) و ادیان سه گانه شناخته شده(زرتشتی، کلیمی و مسیحی) مطرح گشته، احتراز از معرفی یک مذهب رسمی، خودداری از شناسایی مذاهب خاص و طرد هرگونه تمایزگذاری بین ادیان مختلف(برابری ادیان) می باشد. ناگفته نماند در فرانسه هم تا قبل از قانون 9 دسامبر 1905 تقریباً وضعیتی مشابه با وضعیت کنونی ادیان در جمهوری اسلامی حاکم بود(رسمیت یک دین و شناسایی برخی از ادیان).\nماده دوم قانون جدایی بر این نکته تأکید می کند که جمهوری فرانسه به هیچ مذهبی حقوق یا کمک مالی پرداخت نمی کند. این حکم اولاً بدان معنا است که دیگر کلیسا در شمار دستگاههای خدمت عمومیservice public نیست و ثانیاً اعطای کمک های مالی به کلیسا ممنوع است. نتایج تلقی نکردن کلیسا بعنوان یکی از سازمانهای خدمات عمومی متعدد است. از جمله از بین رفتن وزارت ادیان و بودجه مخصوص آن، عدم پرداخت حقوق و مواجب از سوی دولت به وزرای ادیان، پایان یافتن مداخلات دولت در سازماندهی مذاهب بخصوص در زمینه تعیین سران کلیسایی.\nشاید مهمترین پیامد حذف کلیسا از نظام خدمات عمومی واگذاری نوعی آزادی مطلق به کلیساها در امر سازماندهی دینی و تبدیل آن به گونه ای انجمن یا گروه خصوصی فعال در حوزه جامعه مدنیsociété civile است.\nدرباره ممنوعیت مساعدتهای مالی به ادیان نیز باید خاطر نشان کرد که منظور قانون 1905 ممنوعیت تعیین کمکهای «دائمی و منظم» برای ادیان است و الا اعطای کمکهای مالی به منظور انجام فعالیتهای عام المنفعه، اعمال خیرخواهانه، اداره بیمارستانها و مهد کودکها و....توسط ماده 2 همین قانون تجویز شده است.\nدرباره تضمین آزادی مذهبی نیز باید گفت تایید این آزادی در نظام حقوقی فرانسه اولاً به این معناست که خود حکومت فرانسه موظف به محترم شمردن این آزادی است و ثانیاً مکلف به پیش بینی ساز وکارهای تربیتی، تنبیهی و... برای جلوگیری از تجاوز به این آزادی است.\nماده 31 قانون جدایی در راستای تضمین هر چه بهتر آزادی مذهبی به ایجاد جرم « صدمه به آزادی مذهبی» می پردازد. بدینسان ماده 31 به مجازات کسانی می پردازد که از طرق اقدامات خارج از حدودصلاحیتهای قانونیvoie de fait ، تهدید menace و خشونت violence فردی را مجبور به اعمال یک مذهب یا ترک آن نمایند.\nرویه های قضایی شورای قانون اساسی و شورای دولتی نیز در موارد متعدد به تایید و تضمین آزادی مذهبی بعنوان یکی از عناصر سازنده لائیسیته پرداخته اند. هرچند که تحلیل مشبع رویه های این دو نهاد حقوقی برجسته در این مجمل نمی گنجد، اما به اجمال می توان گفت از نظر این دو مرجع هر گونه تبعیض مبتنی بر عقیده، غیر قانونی است.\n4- مواضع اخیر دولت فرانسه درباره حجاب چیست و آیا این مواضع با مفاهیم اولیه لائیسیته سازگار است؟\nگمان می کنم پاسخ قسمت دوم این پرسش را بتوان در مطالب مطرح شده برای تبیین مفهوم لائیسیته(پاسخ به سوال دوم ) جستجو کرد. درباره قسمت نخست پرسش نیز باید گفت، دولت فرانسه خصوصاً آقای ژاک شیراک پس از گزارش مبسوط آقای استازی STASI Bernardدرباره اجرای اصل لائیسیته مواضع قاطعانه ای را درباره موضوع مانحن فیه اتخاذ کرد. رئیس جمهور فرانسه در یکی از سخنان خود صراحتاً لائسیته را غیر قابل بحث اعلام کرد و در تاریخ 13 دسامبر 2003 نیز در یک اظهار نظر مبسوط مواضع خود را درباره لائسیته بعنوان رکن رکین جمهوری فرانسه اعلام نمود. آقای شیراک در سخنان خود ضمن ارائه چند پیشنهاد تازه به تأیید اکثر پیشنهادهای کمیسیون استازی پرداخت. موارد نادری از پیشنهادهای این کمیسیون مانند اعلام یک روز تعطیل برای مسلمانان و یک روز دیگر برای یهودیان نیز با مخالفت صریح رئیس جمهور شیراک مواجهه گشت.\nجهت ارائه شمای دقیقتری از آنچه در گزارش هیأت استازی آمده است، باید گفت کمیسیون مذکور راه حلهای گوناگونی را برای اجرای بهتر اصل لائیسیته در جامعه فرانسه پیش بینی می کند. یکی از مهمترین آنها پیشنهاد تصویب یک قانون درباره لائیسیته است. قانونی که با قاطعیت و صراحت به اختلاف تفسیرها درباره لائیسیته خاتمه دهد. اهداف اصلی این قانون راباید در دو مورد ذیل خلاصه کرد:\nاول- تدقیق قواعد کارکرد امور عمومی و شرکتها\nدراین باره نظر کمیسون استازی این است که قانون مورد نظر باید به تایید اصل بی طرفی ماموران عمومی پرداخته و حتی در قراردادهای خود با شرکتهایی که به نمایندگی از دولت به انجام خدمات عمومی مبادرت می کنند، باید «تعهد به بی طرفی کارکنان»obligation de neutralité des personnelsنیز گنجانده شود. بالعکس باید تصریح شود که ماموران عمومی نباید به خاطر جنس، نژاد، اندیشه یا مذهب خود مورد طرد واقع شوند.\nدیگر نکته مهم و تأمل برانگیزی که در این بخش از گزارش کمیسون استازی ذکر شده، به مسأله تعهد «کاربران خدمات عمومی به انطباق با مقتضیات کارکرد امور عمومی» مربوط می شود. پیشنهاد عینی این کمیسون تصویب مقررات قانونی ذیل است:\n« ضمن احترام به آزادی مذهبی و ویژگی های خاص مؤسسات خصوصی طرف قرارداد با دولت، استفاده از لباسها یا علائم مبین یک تعلق مذهبی یا سیاسی در مدارس، کالج ها و دبیرستانها ممنوع است. اتخاذ هرنوع مجازات باید متناسب[باعمل انجام شده] باشد و پس از دعوت دانش آموز به تطبیق با تعهداتش صورت گیرد».\nمنظور از «لباسها یاعلائم مذهبی ممنوعه، لباسها یا علائم آشکار مانند صلیب بزرگ، نقاب[(روسری و چادر)] و کیپا [شب کلاه یهودیان] می باشد. علائم ناپیدا مانند مدالها، صلیبهای کوچک، ستاره های داوود، دستان فاطمه یا قرآن های کوچک به عنوان علائم آشکار کننده یک تعلق مذهبی در نظر گرفته نخواهند شد» .\nچنانکه ملاحظه می شود، کمیسیون استازی مفهوم لائیسیته را بسیار گسترش داده به نحوی که مرزهای آن حریم خصوصی افراد و آزادی های فردی کاربران خدمات عمومی را هم درمی نوردد. درحالی که لائیسیته اصولاً بمعنای جدایی دین و دولت است و نه به معنای جدایی مردم از دیانت. جوهر لائیسیته بی طرفی دولت ومأموران قوای عمومی است، نه بی طرفی افراد، کاربران خدمات عمومی و نهادهای جامعه مدنی.\nجهت گیری حداکثری کمیسون استازی هنگامی آشکارتر می شود که بدانیم این کمیسون پیشنهادهایی را هم برای لائیسیزه کردن دانشگاهها، شرکتها وبیمارستان ها ارائه داده است. مثلاَ، کمیسیون مذکور درباره شرکتها پیشنهاد «درج ماده ای در قانون کار به منظور تجویز شرکتها به گنجاندن مقرراتی در آیین نامه های داخلی آنها برای لباسها و علائم مذهبی» را مطرح می کند، توجیه این پیشنهاد هم در خود آن نهفته است: « الزامات امنیتی، الزامهای مربوط به مشتری ها یا صلح اجتماعی داخلی».\nدوم- تضمین تنوع روحانی و معنوی در کشور\nپیشنهاد عینی کمیسیون استازی برای حصول تنوع روحانی یا معنوی در فرانسه اعلام دو عید کیپور و فطر بعنوان روزهای تعطیل در تمام مدارس کشور است. در عرصه شرکتها نیز باید به کارکنان اجازه داد تا یک روز را بعنوان جشن مذهبی انتخاب کنند. سومین پیشنهاد عینی این کمیسون معطوف به پر کردن یک خلأ بسیار محسوس در فرانسه می باشد. در نهایت، پیشنهاد تأسیس « مدرسه ملی مطالعات اسلامی» را هم می توان پاسخی به اعتراضات چندین ساله موجود در فرانسه مبنی بر نبود یک مرکز عالی مطالعات اسلامی آنهم در کشوری که بیش از پنج میلیون از جمعیت آن را مسلمانان تشکیل می دهند، دانست.\nمنبع سایت حقوق به نشانی: http://hoghoogh.com.online.fr/laicite.htm\nصد سال از قانون «جدایی دولت و کلیساها» در فرانسه می گذرد. قانونی که در 9 دسامبر 1905 به تصویب مجلس ملی این کشور می رسد و به «قانون لائیسیته» معروف می گردد. اکنون، به مناسبت صدومین سالگرد قانونی که در زمان خود، رویدادی تاریخی، بدیع و افتتاح کننده در جهان بود، بهانه ای یافته ایم تا بار دگر در باره ی لائیسیته اظهار نظری کنیم .و بر موضوعیت امروزی و مبرم آن در نظام سیاسی- اجتماعی کشور، تاکید نماییم.\nدر کشور ما، موضوع جدایی دولت و دین اهمیت روز افزونی پیدا کرده و بیش از پیش پیدا خواهد کرد.\nشعار «جدایی دولت و دین»، به راستی، تبدیل به یکی از خواسته های اصلی و برنامه ای اپوزیسیون سیاسی ایرانی شده است، التقاط، ابهام و ناروشنی در این باره کم مشاهده نمی شود. در این جا، جریان های سیاسی مختلف به تناوب صحبت از «لائیک»، «لائیسیته»، «سکولار»، «سکولاریسم» و «جدایی دولت از دین» می کنند. اما این مقوله ها یا پدیده ها را عموماً مترادف و همسان می پندارند، تعریف روشنی از آن ها به دست نمی دهند و توجی به اختلاف ها و ویژگی های شان نمی کنند.\nاز این رو، به مناسبت سالگرد واقعه ای که حکم تاریخ تولد حقوقی لائیسیته در فرانسه را دارد، بر آن شدیم که در پاسخ به پاره ای پرسش ها و رفع ابهام ها تا حد ممکن و در رد برخورد های ناروا و مغرضانه، نکاتی را یاد آور شویم. سرفصل های بحثِ ما که به دلیل محدودیت نوشتار حاضر در خطوط کلی و اصلی ارایه می شوند، عبارتند از:\n1- بازگشت به تعریف بنیادین لائیسیته بر اساس دو رکن تفکیک ناپذیرِ آن.\n2- نگاهی به قانون 1905 و چند شاخص اصلی فرایند لائیسیته در فرانسه با تأکید بر این نکته که پدیده ی مذکور ویژه ی این کشور نیست.\n3- تصریح بر اختلاف میان منطق لائیسیته و منطق سکولاریسم (یا سکولاریزاسیون) و دفاع از این تز که لائیسیته چون برنامه سیاسی - اجتماعی، از شفافیت، صراحت و اصولیت بیشتری برخوردار است.\nدو رکن جدا ناپذیرِ لائیسیته\nلائیسیته از دو رکن هم تراز و تفکیک ناپذیر تشکیل شده است. هر دو لازم و ملزوم یک دیگرند و شرط وجودی لائیسیته را تشکیل می دهند.\n- رکن اول، اصل «جدایی دولت و دین» یا «جدایی نهاد دولت و نهاد های دینی» است(3). [«دولت»(4)، بنا به تعریف اختیاری ما، شامل سه قوای مقننه، قضایی و اجرایی و به طور کلی همه ی نهاد های عمومی یا دولتی است.]\n- رکن دوم، اصل تأمین آزادی وجدان(5)، از جمله آزادی های دینی توسط دولت لائیک است. در این جا، لائیسیته، در تایید و در راستای اصول اعلامیه ی حقوق بشر و شهروندی (26 اوت 1789) و اعلامیه ی جهانی حقوق بشر (10 دسامبر 1948) در رابطه با آزادی وجدان، اندیشه و بیان عمل می کند(6).\nدر توضیح رکن اول یا اصل «جدایی دولت و دین»، می گوییم که:\n- دولت مشروعیت خود را از دین، مذهب و یا نهاد دینی چون کلیسا، روحانیون… کسب نمی کند.\n- دولت دینی را به رسمیت نمی شناسد، از جمله با ذکر آن در قانون اساسی نظام. دولت و به طور کلی بخش عمومی (دولتی)، عاری از هر گونه نماد دینی است. بنابراین، نه خود، هویت دینی دارد و نه برای ملت، هویت دینی تعیین و تبیین می کند.\n- دولت با همه ی شهروندان، صرف نظر از تعلقات دینی یا غیر دینی شان، همسان برخورد می کند. به بیان دیگر، دولت برای دین یا مذهبی و یا برای باورمندان به دین یا مذهبی، امتیاز خاص و ویژه ای قائل نمی شود.\n- دولت مستقل از احکام و قوانین دینی عمل می کند. بدین معنا که سیاست ها و قوانین کشوری یا ملی مستقل از این که با احکام و قوانین مذهبی مغایرت داشته باشند یا نه، تعیین و تبیین می شوند.\nدر توضیح رکن دوم لائیسیته یا اصل تأمین آزادی وجدان، می گوییم که:\n- دولت در امور دینی و نهاد های دینی، که به نوبه ی خود مستقل از دولت عمل می کنند، هیچ دخالتی نمی کند.\n- دولت دین دولتی یا نهاد دینی رسمی با وزارت خانه و غیره، نمی سازد. نهاد های دینی را تابع خود نمی کند و یا تحت قیمومت خود قرار نمی دهد.\n- دولت لائیک، با محترم شمردن اصل کثرت باوری و کثرت گرایی (پلورالیسم)، آزادی وجدان از جمله آزادی های دینی و هم چنین آزادی های غیر دینی را تضمین می کند. دین باوران، به سان همه ی شهروندان، در اشاعه ی اعتقادات و شعایر خود، چه به صورت فردی و چه جمعی، در فعالیت سیاسی و تشکیل حزب سیاسی… آزاد می باشند.\nبدین ترتیب، بنا بر تعریف فوق، هر جا که دو رکن مذکور توأمان وجود داشته باشند، می توان از لائیسیته به معنای واقعی کلمه سخن راند و هر جا که یکی از دو اصول فوق و یا هر دو غایب باشند، لائیسیته یا ناقص است و یا بطور کامل وجود ندارد. به عنوان نمونه، دولت انگلیس را نمی توان کاملاً لائیک نامید، زیرا پادشاه یا ملکه ی آن، در رأس کلیسای آنگلیکن(7) - که صاحب امتیازات خاصی است - وظیفه ی «پاسداری از دین رسمی» و «کلیسای مستقر»(8) را به عهده دارد. پس رکن اول لائیسیته در این جا نقض شده است. به همین ترتیب، دولت های «سوسیالیسم واقعاً موجود» سابق را نمی توان لائیک تلقی کرد، با این که به اصطلاح «ماتریالیست» بودند. زیرا در این کشورها آزادی وجدان از جمله آزادی های دینی شدیداً سرکوب می شدند و در نتیجه رکن دوم لائیسیته نقض می گردید. سرانجام، دولت جمهوری اسلامی ایران به طریق اولی با لائیسیته بیگانه است زیرا هر دو اصل آن به شدیدترین و خشونت بار ترین شکلی پایمال می شوند.\nنتیجه می گیریم که لائیسیته، برخلاف پاره ای تعریف ها و تفسیر های ناروا، نه ایدئولوژی یا مذهب جدیدی است که در این صورت انکارگر خود می شود(9) و نه دارای مضمونی گسترده و فراگیر است که پاسخ گوی همه ی معضلات سیاسی و اجتماعی باشد، چه در این صورت نیز، با تبدیل شدن به «سیستمی تام و تمام»، باز هم نافی خود می گردد(10) (برای توضیحات بیشتر در باره ی دو برداشت ناروای فوق از لائیسیته، یکی، نو مذهبی - ایدئولوژیکی و دیگری، بسیط و فراگیرنده … رجوع کنید به زیر نویس های 9 و 10).\nلائیسیته، فرایندی سیاسی - اجتماعی است که مناسبات میان دولت و دین (یا نهاد دولت و نهاد دین) را در راستای استقلال متقابل آن ها با حفظ آزادی های دینی، تعیین و تبیین می کند. بدین معنا، لائیسیته «چیزی» بیشتر یا کمتر از تعریف و مضمونی که گفته شد، نیست.\n«لائیک»، صفتی است که به «نهاد»(11)، یرنامه، طرح یا قانون اطلاق می شود. از «دولت لائیک»، «مدرسه ی لائیک»، «انجمن لائیک»… «برنامه ی لائیک» یا «قانون لائیک» سخن می رانیم، ولی چیزی به نام «جامعه ی لائیک» نمی شناسیم، زیرا در جامعه، دین و نهاد های دینی حضور دارند و بخشی از جامعه ی مدنی را تشکیل می دهند. لائیسیته، «جدایی» جامعه و دین نیست بلکه «جدایی» دولت و دین است. در همین رابطه، اگر از «لائیک ها» صحبت می شود، منظور از این عبارت، طرفداران «جدایی دولت و دین» یا هواداران لائیسیته است. پس، فرد «لائیک» می تواند متدین باشد، همان طور که می تواند آته (بی خدا)(12) و یا آگنوستیک (ناشناسا انگار) (13) باشد.\nدر لائیسیته، آزادی های مذهبی تأمین می شوند. یعنی دین باوران در جامعه ی مدنی آزادند که به صور مختلف فعالیت کنند. عبارت «دین امر خصوصی است»، تا آن جا که مفهوم حقوقی آن مد نظر باشد - یعنی «خصوصی» در برابر «دولتی» - صحیح است اما نه بیشتر. دین، در جامعه ی مدنی، تنها یک امر «خصوصی» به معنای «فردی» نیست بلکه هم امری فردی و هم امری جمعی و اجتماعی است. پس فعالیت هایی که خصلت دینی دارند، از جمله در شکل های مختلف جمعی، تشکیلاتی و حزبی… بخشی از فعالیت های جامعه ی مدنی به حساب می آیند. استقلال و آزادی شان توسط دولت لائیک تضمین می شود.\nسرانجام، از تکرار این حقیقت خسته نخواهیم شد که دولت یا نهاد لائیک، نه ضد دین است و نه طرفدار دین، بلکه بی طرف، مستقل از دین و فرای آن است. دولت یا نهاد لائیک مبلغ و مروج دین یا مذهبی نیست. دولت لائیک تنها بر مبنای مشروعیتی که از مردم(14)، صرف نظر از اعتقادات مذهبی یا غیر مذهبی شان، کسب می نماید - یعنی آن چه که دموکراسی می نامیم - عمل می کند. در نتیجه، سیاست گذاری های دولت لائیک تابع هیچ سرمشق و سرچشمه و اصول آسمانی، مقدس و متعالی(15) نبوده و نمی شود.\nقانون 1905 و شاخص های اصلی لائیسیته ی فرانسوی\nلائیسیته، با این که به لحاظ مضمونی محدود به کشور فرانسه نمی شود، اما در این سرزمین است که چون واژه اختراع می شود(16) و چون پدیداری سیاسی - اجتماعی، به صورت کاملی تحقق می پذیرد.\n1905، همان طور که اشاره کردیم، تاریخ تولد حقوقی لائیسیته در فرانسه است. قانون مورد بحث حکم شناسنامه ای دارد که این پدیده را نهادینه و رسمی می کند.\n«قانون جدایی دولت و کلیساها»(17) («جدایی» نه از یک کلیسا بلکه از همه ی کلیساها) دو رشته اصول را در بر می گیرد: آزادی های مذهبی از یکسو و استقلال دولت و دین از سوی دیگر.\nدر ماده ی اول آن می خوانیم:\n«جمهوری، آزادی وجدان را تضمین می کند؛ جمهوری انجام آزادانه ی امور دینی را تضمین می کند.»\nماده ی چهارم قانون، مفهوم ماده ی اول را مشخص می کند: تضمین آزادی های دینی تنها به معنای آزادی وجدان فردی نیست بلکه آزادی جمعی را نیز در بر می گیرد. به این ترتیب، کلیساها محازند طبق مقررات ویژه ی خود، امور خویش را مانند هر انجمن خصوصی حقوقی (غیر دولتی)، مستقلاً سازمان دهند.\nاصول مربوط به «جدایی دولت و دین» شامل سه ماده ی مهم زیر می گردد:\n«ماده ی دوم: جمهوری هیچ مذهبی را به رسمیت نمی شناسد. به هیچ مذهبی حقوق نمی پردازد و یارانه نمی دهد.» در ادامه ی متن آمده است که کلیساها از این پس نمی توانند در امور دولت دخالت کنند.\n«ماده ی بیست و ششم: تشکیل جلسات سیاسی در اماکنی که معمولاً برای انجام امور مذهبی در نظر گرفته شده اند، ممنوع است.»\n«ماده ی بیست و هشتم: از این پس، نصب علامت یا نماد مذهبی بر دیوارها، بناهای دولتی و یا در هر محل عمومی دیگر، به استثنای اماکن دینی، محل تدفین در قبرستان ها و هم چنین موزه ها و نمایشگاه ها، ممنوع است.»(18)\nپس از 1905، پیکار لائیک در فرانسه ادامه می یابد و چنان با فرهنگ و سیاست این سرزمین و ملت آمیخته می شود که واژه ی «لائیک» در قوانین اساسی این کشور به ثبت می رسد(19).\nاما در کشوری که به عنوان پیش گام و «نمونه» ی جدایی دولت و دین شناخته شده است، لائیسیته سریع و آسان حاصل نمی شود. اگر به گذشته های بسیار دور رجوع نکنیم(20)، فرایند تکوین لائیسیته در فرانسه از اعلامیه ی حقوق بشر و شهروندی در سال 1789 تا تصویب قانون 1905، صد و شانزده سال به طول می انجامد. در حقیقت، لائیسیزاسیون در فرانسه دوره های مختلفی را طی می کند و حاصل مبارزات سخت و پر نشیب و فرازی است: گاه قهرآمیز و آشتی ناپذیر و گاه مسالمت آمیز و آشتی پذیر؛ گاه پارلمانی و رفرمیستی و گاه رادیکال و انقلابی. در زیر، پنج شاخص اصلی لائیسیته ی فرانسوی را بر می شماریم(21).\n- یکم: کلریکالیسم(22) یا روحانیت سالاری و ضدیت آن با جمهوری.\nتاریخ لائیسیته در فرانسه، از ابتدای عصر مدرن، تاریخ تعارض میان دو قدرت اصلی یا دو «فرانسه» ای است که در برابر هم قرار می گیرند.\nاز یکسو، «فرانسه» ی کاتولیک مذهبی که «دختر ارشد کلیسا» محسوب می شود و پادشاه اش «قائم مقام خداوند روی زمین» است. کلیسایی که تا قبل از انقلاب 1789، صاحب قدرت و نفوذی فراوان، هم در حوزه ی سیاست و اقتصاد و هم در زمینه ی اجتماعی و معنوی است. روحانیت کاتولیکِ فرانسه، تحت قیمومت پاپ و کلیسای روم، سلطنت مطلقه را مشروعیت می بخشد و همواره حامی آن است. در قدرت سیاسی شرکت دارد و در امور دولت مستقیماً دخالت می کند. شاه می آوَرَد و شاه می بَرَد. سرانجام، از تولد تا مرگ انسان، بسیاری از وظایف و تکالیف اجتماعی، چون ثبت احوال، تعلیم و تربیت، بهداشت، ازدواج، امور قضایی … تا مراسم خاک سپاری را در انحصار خود دارد.\nاز سوی دیگر، در سده ی نوزدهم، در برابر «فرانسه» ی روحانی سالار(23)، «فرانسه» ی عصر جدیدی قرار می گیرد که متاثر از اندیشه های روشنگری(24) است و با انقلاب ضد سلطنتی وارد عصر جمهوری، دموکراسی، آزادی، برابری، حقوق بشر و شهروندی می شود. در فرانسه، لائیسیته به واقع در بستر مبارزه ی جمهوری خواهی(25) بر ضد کلریکالیسم برای پایان بخشیدن به «قدرت دوگانه»، از طریق اقدام یک جانبه ی دولت در «جداکردن» خود از کلیسای مقتدر، تکوین می یابد.\n- دوم: دو گونه رفتار دولت با کلیسا طی دوره های مختلف.\nیکی، برخوردی است که بنا بر آن، دولت دست از دخالت در امور کلیسا و دین بر می دارد و اصل «جدایی» را تقریباً رعایت می کند. در این جا می توان از لائیسیته به معنای واقعی کلمه سخن گفت(26). اما برخورد دیگری نیز، در تناوب با اولی، وجود دارد. دولت با دخالت های خودکامه در امور کلیسا، سعی می کند این نهاد را تابع و تحت قیمومت خود درآورد تا بدین وسیله هم از قدرت کلیسا بکاهد و هم از آن مشروعیت بگیرد. پس در این دوره ها(27) از لائیسیته به معنایی که در ابتدای این مقاله تعریف کردیم، دور می شویم زیرا هم اصل «جدایی» خدشه دار می شود و هم اصل استقلال و آزادی کلیسا.\n- سوم: «مدرسه ی لائیک» زمینه ساز لائیسیته.\nدر فرانسه، لائیسیزاسیون نظام تعلیم و تربیت، با «جدا کردن» نهاد مدرسه از کلیسا و دین، زمینه ساز لائیسیته در کل کشور می شود. بیست سال پیش از آن که «جدایی» دولت و دین در قانون 1905 رسمیت پیدا کند، «جدایی» مدرسه و دین تحقق می پذیرد. «مدرسه ی عمومی (دولتی)، رایگان و لائیک»(28) یکی از نهاد های اصلی و بنیادین جمهوری فرانسه است. مبارزه برای ایجاد تعلیم و تربیتی لائیک (حذف تعلیمات دینی و علایم دینی در مدارس) که خارج از کنترل کلیسا و فرق مذهبی باشد و توسط کادر آموزشی دولتی و لائیک اداره شود، محرک عمده ای برای اصلاحات لائیک در زمینه های دیگر در کل کشور و از جمله در حوزه ی سیاست می گردد.\n- چهارم: پیکار لائیکِ جمهوری خواهان، سوسیالیست ها و...\nدر ثلث سوم سده ی 19، پس از کمون پاریس (1871)، گرایشات جمهوری خواهی و چپ در جامعه ی فرانسه و در پارلمان این کشور تقویت می شوند. اینان از مخالفان شدید کلریکالیسم و طرفدار جدایی دولت و دین هستند. از سال 1876، خواست «جدایی دولت و دین» در برنامه ی احزاب سیاسی قرار می گیرد: در برنامه ی جمهوری خواهان، حزب رادیکال، حزب آزاد اندیشان(31) و دو حزب متمایز سوسیالیستی: طرفداران ژان ژورس(29) و حزب کارگری (مارکسیست) ژول گِد(30). علاوه بر آن، اقلیت های دینی بویژه پروتستان ها و سرانجام کاتولیک های آزادی خواه و لیبرالی که طرفدار «جدایی» بودند... به دفاع از لائیسیته بر می خیزند. به طور کلی، جریان های سیاسی و اجتماعی ضد کلریکال در مجلس، دولت و نهادهای جمهوری سوم از اعتبار و نفوذ قابل ملاحظه ای برخوردار می گردند. رئیس و مخبر کمیسیون مجلسی که طرح قانون «جدایی» را تهیه می کند، عضو دو حزب سوسیالیست و آزاداندیش اند(32). طرح نهایی که در 9 دسامبر 1905 در مجلس ملی فرانسه به تصویب می رسد، امضای ژان ژورس و آریستید بریان(33)، دو سوسیالیست بنام را دارد.\n- پنجم: استقلال جامعه مدنی از دولت چون پیش شرط لائیسیته.\nدر سال 1901، قانون آزادی تشکیل انجمن ها در فرانسه به تصویب می رسد. انقلاب 1789 و قوانین انقلابی ناشی از آن آزادی تشکل را به رسمیت نمی شناختند و هر گونه تعاون، انجمن و سندیکا و به طور کلی هر واسط مابین دولت و شهروندان را ممنوع اعلام کرده بوند(34). با قانون معروف به انجمن ها، امکان فعالیت آزاد نهاد های دینی به صورت انجمن های جامعه ی مدنی، خودمختار و مستقل از دولت، فراهم می شود. از نیمه ی دوم سده ی نوزدهم، فعالیت های جامعه ی مدنی در فرانسه رشد می کنند. خود مختاری و استقلال جامعه مدنی (نسبت به دولت) به رسمیت شناخته می شوند. بدین ترتیب، با «جدایی جامعه ی مدنی و دولت»، زمینه ی مساعدی برای «جدایی دولت و کلیساها»، ایحاد می شود.\nپنج ویژگی فوق فرایند جدایی دولت و دین در فرانسه را خاص، رادیکال و تنازعی می کند. در این میان، البته، کلریکالیسم نقش اساسی را در تشدید مبارزه ایفا کرده است. اما در این جا باید ادعای مرسومی را رد کنیم. بر خلاف تصوری که لائیسیته را استثنایی فرانسوی قلمداد می کند تا از تعمیم پذیری آن بکاهد، فرانسه تنها کشوری در دنیا نیست که منطق لائیسیته را در تمایز با منطق سکولاریسم (بر روی «منطق» تأکید می کنیم) پیش گرفته و قانونی در باره ی «جدایی دولت و کلیساها» وضع کرده باشد. سال ها پیش از تصویب این قانون، چندین کشور، از جمله بلژیک، مکزیک، ایالات متحده… شیوه ی «جدایی» را بر گزیده بودند. باید تأکید کنیم که اگر، به راستی، تنها در قرانسه است که لائیسیته به طور کامل تحقق می پذیرد، اما منطق لائیسیته را می توان کم و بیش با تفاوت هایی و طی دوره هایی در کشور های دیگری مشاهده کرد. آن جا که دارای سنت نیرومند کلریکالیسم و به همان سان مبارزه علیه آن بود: چون بلژیک، اسپانیا، پرتغال و برخی کشور های کاتولیک قاره ی آمریکا چون مکزیک و سرانجام حتا تا اندازه ای و در زمان هایی در ایتالیایی که مرکز مسیحیت در آن قرار داشت… (35).\nدو منطق متفاوت: لائیسیته و سکولاریسم\n«سکولار»، «سکولاریسم» و «سکولاریزاسیون»(36) مجموعه مفاهیم و پدیدار های پیچیده، جدل برانگیز و پرابهامی هستند که در رشته های مختلف به خدمت گرفته شده اند: در فلسفه و جامعه شناسی؛ در دین شناسی و الهیات مسیحی؛ در اقتصاد و تاریخ؛ در فرهنگ و هنر و بالاخره در سیاست. سکولاریسم در طول تاریخ، تعاریف مختلف و متفاوتی پیدا کرده است. نتیجتاً در میان کسانی که از منظر رشته ی تخصصی خود این پدیده را مطالعه و بررسی کرده اند، اختلاف نظر بر سر تعریف و تبیین سکولاریسم و سکولاریزاسیون فراوان است.\nمن در کتاب «لائیسیته چیست؟»، آن جا که به نقدِ نظریه پردازی های ایرانی پرداخته ام، چندین تعریف از سکولاریسم به دست داده ام(37). در این جا به اختصار می گوییم که سکولاریسم دارای یک وجه نیرومندِ دینی – مسیحی (سکولاریزاسیون مسیحیت یا مسیحی) در کنار دو وجه دیگر است: فلسفی (خردگرایی) و سیاسی – اجتماعی («خروج از سلطه ی دین»).\n1- وجه دینی مسیحی. در اصطلاح شناسی(38) مسیحی، «سکولاریزاسیون» را به فرایند ترک مقام و رتبه و تکالیف کلیسایی از سوی صاحب منصبان مسیحی و بازگشت آنان به «سده»(39) یا به نوع زندگی غیر مقدس و «دنیوی»، گویند. به عبارت دیگر، چیز یا پدیداری «سکولاریزه» می شود که به آن جهان تعلق دارد، متعالی و قدسانی است و در اثر «سکولاریزاسیون»، دنیوی، این زمانی، غیرقدسانی یا «سکولار» می گردد.\nجنبه ی دیگرِ «سکولاریزاسیون» در وجه دینی – مسیحی، انتقال یا فروش مالکیت کلیسایی است که از وضعیت غیر موروثی و کلیساوندی به وضعیت خصوصی و موروثی در می آید. بدین ترتیب چیزی که به کلیسای خدا تعلق دارد به این دنیا و سده ها باز می گردد یعنی «سکولار» می شود. به عنوان نمونه می توان از انتقال یا فروش املاک کلیسای کاتولیک به شاهزادگان آلمانی که در سده های 18 و 19 روی به مذهب پروتستانتیسم آوردند، نام برد. جنبه ی دیگر، تبدیل اماکن کلیسایی چون صومعه به نهاد «سکولار» چون بیمارستان … است.\nاما در این وجه، از همه مهمتر، تبیین «سکولاریزاسیون» در الهیات مسیحی است. در این حوزه ی دینی، «سکولاریزاسیون» را به فرایند دگرگونی و تحول در مبانی ناظر بر مناسبات دین و دنیا (و نه صرفاً دین و دولت) گویند. از آن جمله است، تحول نگاه دین و کلیسا به امور جامعه، دولت و به طور کلی کشور داری، با توجه به الزامات دنیای امروز. به عبارت دیگر آن تحولی در الهیات دینی که استقلال و خودمختاری ساحت دولت و خروج آن از زیر سلطه و قیمومت دین و کلیسا را می پذیرد و محترم می شمارد. در اروپای غربی، چنین تحولی را ابتدا اصلاح طلبان مسیحی یعنی پروتستان ها انجام می دهند. کلیسای کاتولیک خیلی بعدها و با تاخیر به جنبش سکولاریزاسیون می پیوندد.\nسکولاریسم عمدتاً در کشورهای پروتستان رشد و توسعه پیدا می کند. در آن جا که جنبش اصلاح دین در اعتراض به قیمومت کلیسای روم بر پا می شود. سکولاریسم ریشه در آن برداشت خاص دینی از مناسبات انسان با خدا دارد که مستقیماً به ایمان و وجدان ذهنی هر فرد، مستقل از اتوریته ی مقامات کلیسایی، توسل می جوید و از این طریق راه را برای «خودمختاری» انسان در این جهان و با خدای خود هموار می سازد.\nدر غرب، سکولاریزاسیون سیاست یا رهایش دولت از قیمومتِ کلیسا ریشه در دین مسیحی دارد که بر خلاف دین محمدی که از ابتدا «حکومت و سیاست» کرد، از ابتدا «دین حکومتی» نبود و کار قیصر را از کار خدا «جدا» کرده بود. کلیسای مسیحی، البته بعد ها، راه دیگری در پیش می گیرد و همواره کوشش می کند قدرت زمینی (سیاسی) را تابعی از قدرت الهی (کلیسایی) کند و در بسی جا ها نیز موفق می شود. اما با این حال و به زعم عده ای از اندیش مندان، مسیحیت، چون از یدو تأسیس، قانون حکومتی نداشته و «دو دنیا و دو قدرت» را به رسمیت شناخته، در نهایت می توانست به «دینِ خروج از (سلطه و قیمومت) دین»، تبدیل شود.\n2- وجه فلسفی. در ادبیات خردگرای ملهم از «روشنگری»(40)، سکولاریزاسیون در مفهوم «افسون زدایی» ماکس وبر (که واژه ی سکولاریزاسیون را هیچ گاه به کار نبرد)، در مفهوم کانتی «بالغ شدن انسان» (نگاه کنید به زیر نوس 24) و در مفهوم «گیتیایی» هگلی، فرایند رهایی انسان از قیمومت دین، خرافات و به طور کلی هر چیزی است که به انقیاد آدمی انجامد. در این جا، نقد دین سالاری و سلطه ی همه جانبه کلیسا با ارجاع به عقل و علم برای اصلاح اوضاع نابسامان جهان انجام می پذیرد.\n3- وجه سیاسی - اجتماعی. در این وجه، «سکولاریزاسیون» به معنای فرایند تحول و دگرش تدریجی و هماهنگِ دولت، دین و جامعه ی مدنی است که در نهایت به پایان سلطه ی دین و کلیسا بر امور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی … (و نه البته به پایان حضور دین در جامعه) می انجامد.\nبا توجه به آن چه که رفت و به عنوان نتیجه گیری از این بحث، دو اختلاف اساسی لائیسیته و سکولاریسم را بر می شماریم:\n- اختلاف اول این است که سکولاریسم (برخلاف لائیسیته) به لحاظ مفهومی و تاریخی، بار شدید دینی – مسیحی دارد. هم الهیات مسیحی، هم فلسفه ی خردگرا، هم تاریخ مسیحیت و هم پروتستانتیسم به موضوع سکولاریسم و سکولاریزاسیون پرداخته اند و این مقوله را در خدمت مقاصد خود گرفته اند. در نتیجه، تفکیک معانی و مفاهیم مختلف سکولاریسم از یکدیگر و به ویژه تفکیک تعاریف دینی (دنیوی شدن مسیحیت) از تعاریف غیر دینی (خروج از قیمومتِ دین) یا به عبارت دیگر، انجام گونه ای «لائیسیزاسیون سکولاریسم»، کاری بس دشوار اگر نگوییم ناممکن است.\nاما واژه و مفهوم لائیسیته دارای چنین ویژگی های متفاوتی (چون سکولاریسم) نیست که کاربرد سیاسی آن را دشوار سازد. لائیسیته، نه بار دینی دارد و نه دارای معانی مختلفی است که ناگزیر باید از میان آن ها یکی را انتخاب کرد.\n- اختلاف دوم و مهمتر این است که سکولاریسم (بر خلاف لائیسیته)، «جدایی دولت و دین» نیست. مترادف دانستن این دو، خطا و التقاط فاحشی است که در بحث های سیاسی امروزِ اپوزیسیون ایرانی مشاهده می شود. بویژه از سوی کسانی که اصطلاح «سکولار» را به جای «لائیک» به کار می برند چون به غلط تصور می کنند که اولی ضد دین نیست در حالی که دومی هست(41).\nدر منطق سکولاریسم، دولت و نهاد دین از یکدیگر جدا نمی شوند بلکه به مثابه شریک و همکار (پارتنِر)(42)، در پیوند و اتحاد با هم قرار دارند و عمل می کنند. در کشور های پروتستان که راه و منطق سکولاریسم را پیش می گیرند، دولت و پروتستانتیسم استقلال یکدیگر را به رسمیت می شناسند. البته کلیسا موقعیت ممتاز و هژمونیک خود را به لحاظ معنوی و سیاسی از دست می دهد و به یکی از عوامل معنوی و اجتماعی در کنار دیگر عوامل جامعه ی مدنی تبدیل می شود. ولی در عوض، دولت در قانون اساسی خود ارجاع به دین کرده و برخی امتیازات کلیسا را حفظ می کند.\nاما در کشورهای کاتولیک، در آن جا که کلیسای کاتولیک و در راس آن پاپ از قدرت و اقتدار بالایی برخوردار اند، لائیسیته به صورت اقدام یک جانبه ی دولت در «جدا کردن» خود از کلیسا نمودار می شود. در این جا، «خروج از سلطه ی دین» با همکاری و مشارکت نهاد دین (مانند نمونه ی سکولاریسم) انجام نمی پذیرد.\nاز بحث بالا نتیجه می گیریم:\nآن جا که دین سالاری مقتدری حکم فرماست، آن جا که تحول و اصلاح دین به سوی «خروج از سلطه دین» یا غایب است و یا (چون نمونه ی ایران) بسیار سست و کند پیش می رود، لائیسیته بمثابه برنامه و راه کار سیاسی، از شفافیت، صراحت و اصولیت بیشتری (نسبت به سکولاریسم) برخوردار است. زیرا که لائیسیته ارجاع به اقدام سیاسی یک جانبه ی دولت در تعیین و تبیین مناسباتش با دین و روحانیت می کند. از این رو می تواند به عنوان برنامه ای سیاسی مشخص طرح شود. در حالی که سکولاریسم (در یکی از معنا های اصلی آن) ناظر بر تحول و دگردیسی توأم جامعه، دولت و کلیسا به لحاظ فرهنگی، فکری، دینی، اجتماعی، سیاسی و حقوقی... است. تحول تدریجی به سوی الزامات زمانه، به سوی کاهش و پایان نقش مقتدر و مسلط دین بر جامعه در همه ی عرصه ها از جمله (و نه تنها) در عرصه ی سیاست و دولت. از این منظر، سکولاریسم تقلیل پذیر به اقدام سیاسی مشخصی نیست. سکولاریسم نمی تواند برنامه ی سیاسی یک سازمان یا جریان سیاسی باشد، اما لائیسیته می تواند.\n(1 ) نشانه های این کارزار را می توان در اظهارات احمدی نژاد، رئیس جمهور جدید ایران، چه هنگام فعالیت های انتخاباتی ایشان و چه پس از آن در اقدامات بنیاد گرایانه و سرکوب گرانه ی فرهنگی و سیاسی هیأت حاکمه ی جدید یافت.\n(2 ) در روزنامه شرق، شنبه 26 شهریور 1383، مطلبی از آقای پرویز ورجاوند در نقدی بر مقاله ی آقای قوچانی تحت عنوان «عصر جدید» چاپ شده است. نکاتی که در مطالب آقای ورجاوند موجب حیرت ما شده است چنین است:\n«شما (در خطاب به آقای قوچانی) «آته ایست» ها [لامذهب ها] و لائیک ها را که اصل مذهب را نفی می کنند و آن را «افیون جامعه» قلمداد ساخته و مبارزه بی امان با آن را در سرلوحه مبارزات ایدئولوژیک خویش قرار داده اند با نگرش «سکولاریسم» که نه تنها هیچگاه در راستای نفی مذهب و دین گامی بر نداشته که بسیاری از مبشران آن خود دارای اعتقادات آیینی بوده اند، یکسان پنداشته اید و نیروهای ملی معتقد به سکولاریسم را با جریان های چپ مارکسیست در یک ردیف قرار می دهید… بر اساس کدام واقعیت تاریخ معاصر ایران شما به خود حق می دهید… به گونه ای حیرت انگیز بنیادی ترین جریان سکولار ایران یعنی نیروهای ملی و محور آن ها جبهه ملی ایران را نادیده بنگارید… دستیابی به سکولاریسم را به چپ های کمونیست نسبت ندهیم و بپذیریم که این مهم از آغاز از میان تفکر ملی برخاسته و تا به امروز این پرچم همیشه بر دوش نیروهای ملی حمل شده است.»\nگفته ی فوق حکایت از بی اطلاعی نویستده و یا درک عامیانه ایشان از مقوله ی لائیک می کند در ضمن این که حاوی ادعایی بحث انگیز و بی پایه است.\n- اول این که در این جا، آته ایست ها (لامذهب ها) و لائیک ها، بسان کسانی که اصل مذهب را نفی می کنند و دین را افیون توده ها می دانند، همسان فرض شده اند. بدین ترتیب، آقای ورجاوند، خود، دست به همان شیوه ی شبیه سازی ناروا، بی پایه و بی اساسی می زند که به دیگران نسبت می دهد و آن را محکوم می کند.\n- دوم این که «لائیسیته» نه بی خدایی، نه لامذهبی و نه منکر اصل مذهب است و «لائیک»، همان طور که در متن گفتیم، کسی است که طرفدار جدایی دولت و دین است و می تواند مؤمن و دیندار باشد یا غیر دینی و بی خدا و یا آگنوستیک. پیش پا افتاده ترین و عامیانه ترین برداشت ها از «لائیک»، در جهان امروز، دیگر حاوی چنین احکام نادرست و ساده انگاری نیستند. من در جای دیگر و در مقاله ی حاضر به تفصیل در این باره صحبت کرده ام. تنها برای اطلاع، نکته ای را یادآور می شوم. بحث لائیک در فرانسه که گهواره ی لائیسیته تلقی می شود، قبل از شکل گیری چیزی به نام مارکسیسم طرح می شود. مهمترین و بیشترین معماران آن، نه مارکسیست ها که در آن زمان اقلیتی ناچیز بودند و بیشتر در فکر سوسیالیسم (چون حزب کارگری معروف به گه دیست ها Guesdistes) بلکه جریان های سیاسی و عقیدتی دیگری بودند چون لیبرال ها، جمهوری خواهان، رادیکال ها (حزب رادیکال)، سوسیالیست های میانه رو چون ژان ژورس و آریستید بریان و همراهان شان، پروتستان ها، و دیگر اقلیت های دینی... چون یهودیان مترقی... و سرانجام بخشی از کاتولیک های آزادی خواهی که بر خلاف رهبری کلیسای خود طرفدار جدایی دولت و دین بودند.\n- سوم این که بحثِ اختلاف میان لائیک و سکولار چندین جنبه دارد که در این مقاله به آن ها پرداخته ایم و یه هر حال پیچیده تر از آن است که در این جا آقای ورجاوند، با ساده انگاری و «سیاه و سفید» نگری حیرت انگیز خود (لائیک = لادینی و سکولار = آیین داری)، به خواننده ارایه می دهند.\n- و سرانجام این ادعای خود مرگزبینانه ( که عموماً خاصه ی «ملیون» ایران است) که گویا اینان بودند که از همان ابتدا «جدایی دولت و دین» و «سکولاریسم» را در جنبش سیاسی ایران طرح کرده اند و «تا به امروز این پرچم همیشه بر دوش نیروهای ملی (به خوانیم جبهه ملی) حمل شده است»، جای هزار و یک تردید دارد. در کدامین برنامه سیاسی جبهه ملی از «جدایی دولت و دین» و «سکولاریزاسیون» جامعه سخن رفته است؟ در متن طرح کردیم که طی صد ساله ی گذشته، با ورود «تجدد» به کشور ما، مقوله ها و پدیده هایی چون «لائیک»، «لائیسیته»، «سکولار»، «سکولاریسم» و «جدایی دولت و دین»، حلقه های مفقوده ی «اندیشه سیاسی ایرانی» را تشکیل داده اند.\n(3 ) Séparation de l'Etat et des Eglises\n(4 ) Staat, State, Etat\n(5 ) Liberté de conscience\n(6 ) اعلامیه حقوق بشر و شهروندی به تاریخ 26 اوت 1789، برآمده از انقلاب فرانسه است. در ماده دهم آن می خوانیم: «هیچ کس نباید به خاطر عقایدش، حتا مذهبی، مورد آزار قرار گیرد…» (ترجمه از متن اصلی به زبان فرانسه).\n(7 ) Anglican\n(8 ) Eglise établie\n(9 ) برداشت سیاسی – فلسفی ای از لائیسیته وجود دارد، به نام لائیسیسم Laïcisme، که از آن دکترین، اخلاق، ایدئولوژی و سیستم می سازد و یدین سان عملاً دین یا ایدئولوژی جدیدی را جانشین دین سالاری کهن می کند. در این ایدئولوژی سازی نامیمون و افراطی، لائیسیته تبدیل به «دین سالاری» دیگری و این بار «سکولار» می شود: هیولای جدیدی که برای نابودی اش، لائیسیته، در اصل، به وجود آمده است.\n(10 ) برداشت بسیط و فراگیری نیز از لائیسیته و حتا سکولاریزاسیون وجود دارد که در قالب این مفاهیم می خواهد به همه ی پرسش های سیاسی–اجتماعی جامعه پاسخ گوید. در این جا نیز، لائیسیته به چیز دیگری، فرای موضوع اصلی اش، تبدیل می شود. در این باره رجوع کنید به کتاب «لائیسیته چیست؟» و بخش مربوط به نقدِ نظریه پردازی های ایرانی… نشر اختران – 1384.\n(11 ) Institution\n(12 ) Athée ، واژه ای یونانی است که از حرف «آ» «A» و تئوس theos تشکیل شده است. پیش وند A به معنای «نه» یا «بی» و تئوس به معنای خدا است. مجموعاً «بی – خدا» و بی خدایی Athéisme می شود.\n(13 ) Agnostique, Agnosticisme ، به همان ترتیب زیر نویس 12، از حرف «بی» (آ) (A ) و gnose که شناخت و معرفت است، تشکیل شده است. مجموعاً به معنای ناشناسا انگار، ناشناسا انگاری، نمیدانمی، لاادری و لاادریگری است.\n(14 ) «لائیک» laïc و «لائیسیته» Laïcité اشتقاقی از « لایکوس» Laikos یونانی است که این دیگری نیز ریشه در اصطلاح « لائوس» laos یونانی دارد. نزد هومر، لائوس عنوانی است که به «سربازان عادی» در برابر سران و فرماندهان ارتش اطلاق می گردد. با تأسیس شهر (پولیس Polis ) در یونان، لائوس معنای «مردم»، «افراد شهر»، «اعضای شهر»، «شهروندان» و یا «مردمان مجتمع در شهر» را پیدا می کند.\n(15 ) Transcendance که به معنای متعال، برین، استعلایی و ترافرازنده است.\n(16 ) در 11 نوامبر 1871، برای نخستین بار، اصطلاح «لائیسیته» در روزنامه فرانسوی Patrie (میهن) به مناسبت انتشار گزارشی ار جلسه ی شورای شهر پیرامون نظام آموزشی و اظهار نظر یکی از اعضای سوسیالیست شورا در باره ی »لائیسیته» در مدارس، طرح می شود.\n(17 ) قانون 1905 موسوم به «قانون در باره ی جدایی دولت و کلیساها»: Loi sur la séparation de l’Etat et des Eglises به «قانون در باره ی لائیسیته» شهرت یافته است. همان طور که از نامش پیداست، این «جدایی» نه از یک کلیسای خاص بلکه از همه ی کلیساها و ادیان است.\n(18 ) برای مطالعه ی قانون 1905 و مواد مندرج در آن، از جمله، رجوع کنید به:\nJean Boussinesq, La laïcité française, Editions du seuil, avril 1994\n(19 ) در قانون اساسی جمهوری چهارم فرانسه (27 اکتبر 1946) آمده است: «… سازماندهی آموزش عمومی رایگان و لائیک در تمامی سطوح، تکلیف دولت است» و در اصل اول قانون گفته می شود که: «فرانسه، جمهوری ای لائیک است».\nدر قانون اساسی کنونی فرانسه (جمهوری پنجم) آمده است: «ماده دوم: فرانسه جمهوری ای تقسیم ناپذیر، لائیک، دموکراتیک و اجتماعی است. جمهوری برابری همه ی شهروندان را در برابر قانون، قطع نظر از منشأ، نژاد و یا مذهب آنان، تضمین می کند. جمهوری همه ی اعتقادات را محترم می شمارد.»\n(20 ) آغاز فرایند «جدایی دولت و دین» در فرانسه را می توان در قرون وسطی با صدور «حکم نانت» L’Edit de Nantes در سال 1598 توسط هانری چهارم نشان داد. طبق آن، برای نخستین بار در اروپا، تعلق مذهبی از تعلق ملی جدا می گردد و مشروعیت دو مذهب کاتولیک و پروتستان اعلام می شوند. این حکم در سال 1685 توسط لویی چهاردهم فسخ می شود.\n(21 ) برای مطالعه ی تاریخچه ای از فرایند تکوین لائیسیته در فرانسه رجوع کنید به کتاب «لائیسیته چیست؟» بخش چهارم، نشر اختران – 1384.\n(22 ) Cléricalisme از واژه کلرک Clerc که به معنای روحانی یا صاحب منصب کلیسایی است، برگرفته شده است. کلریکالیسم به معنای روحانی سالاری، اقتدار کلیسا و کشیشان (یا روحانیون) و دین سالاری است.\n(23 ) Clérical\n(24 ) Aufklarüng, Lumières: «روشنگری»، به دیده ی کانت، زمانی است که انسان از وضعیت صغیری و تحت قیمومت و سرپرستی دیگری قرار داشتن - که خود مسبب آن است – بیرون آید. به عبارت دیگر، متکی به خود شود، به اندیشه و خرد خود. ( «روشنگری چیست؟» نوشته ی امانوئل کانت).\n(25 ) Républicanisme\n(26 ) نمونه ی این برخورد را می توان در قانون 1905 و پس از آن مشاهده کرد.\n(27 ) تاریخ فرایند تکوین لائیسیته در فرانسه را می توان به صورت زیر دوره بندی کرد:\n- دوره ی اولِ «جدایی»، 1795 – 1801\n- دوره ی توافق نامه ی ناپلئونی (Concordat) با کلیسای کاتولیک و پاپ، 1801 – 1871.\n- دوره ی دوم «جدایی»، کمون پاریس – 1871.\n- دوره ی مبارزه برای «مدرسه ی لائیک» در جمهوری سوم، 1880 – 1890.\n- دوره ی سوم «جدایی»، آغاز سده ی بیستم، 1903 – 1905.\n(28 ) Ecole publique, gratuite et laïque\n(29 ) ژان ژورس Jean Jaurès سوسیالیست بنام فرانسوی (1859 – 1914)، بنیان گذار حزب سوسیالیست فرانسه (متمایز از حزب ژول گِد Jules Guesde که مارکسیستی بود) و موئسس روزنامه ی اومانیته. در 31 ژوئیه 1914، به خاطر موضع گیری اش بر ضد جنگ جهانی اول، ترور می شود.\n(30 ) ژول گِد Jules Guesde (1845 – 1922) مروج و مبلغ مارکسیسم در فرانسه و بنیان گذار حزب سوسیالیست کارگری (در مقابل سوسیالیسم ژورِسی) است.\n(31 ) Parti des libre penseurs . تعدادی از کوشندگان لائیسیته در فرانسه از درون این جریان فکری، فلسفی و سیاسی برخاستند. اینان، تحت تاثیر خرد گرایی عصر روشنگری فرانسه، شدیداً بر علیه کلریکالیسم مبارزه می کردند.\n(32 ) کمیسیون، ابتدا، به ریاست فردینان بویسون Ferdinand Buisson از حزب آزاداندیشان و آریستید بریان Aristide Briand، به عنوان مخبر کمیسیون، از حزب سوسیالیست ژورسی بود.\n(33 ) کمیسیون مجلس برای تنظیم طرح قانونی در باره ی «جدایی دولت و کلیساها»، در سال 1902 تشکیل می شود و پس از سه سال کار، تحقیق و بررسی، سرانجام، طرح نهایی را برای تصویب هر یک از مواد آن به مجلس می آورد. کل قانون موسوم به «جدایی دولت و کلیساها» با 341 رای موافق و 233 رای مخالف در 9 دسامبر 1905 به تصویب می رسد.\n(34 ) قانونی که در سال 1791 در انقلاب فرانسه وضع شد و هر گونه تشکیلات سندیکایی و انجمنی را ممنوع اعلام کرد. این قانون نام گزارش گر پارلمانی اش را به خود گرفت: قانون لوشاپولیه La Loi Le Chapelier.\n(35 ) برای مطالعه ی لائیسیته و سکولاریسم در اروپا رجوع کنید به «لائیسیته چیست؟» بخش پنجم، نشر اختران – 1384.\n(36 ) سه واژه ی مذکور Sécular – Sécularisme Sécularisation بر اساس ریشه ی مشترک لاتینی Saeculum (یا siècle در زبان فرانسه) که معنای «سده» یا «صد ساله» را می دهد، ساخته شده اند. سِکولوم Saeculum در کتاب مقدس، ترجمه ی Aion یونانی است که نزد هومر نیروی حیات، زندگی، طول زمان را بیان می کند. بطور خلاصه، سکولاریزاسیون را می توان انطباق با این جهان، با سده و ایام ما تبیین کرد و یا به معنای سازگاری با روزگار ما، این جهانی شدن، دنیوی شدن، گیتی گرایی و گیتیانه تعریف نمود. (برای اطلاعات بیشتر رجوع کنید به «لائیسیته چیست؟» بخش ششم).\n(37 ) «لائیسیته چیست؟» بخش ششم.\n(38 ) Terminologie\n(39 ) Siècle\n(40 ) Aufklarüng, Lumières\n(41 ) چون آقای ورجاوند، رجوع کنید به زیرنویس 2\n(42 ) Partenaire\n(43 ) Théocratie\n(44 ) در قانون اساسی ایران و اصول دموکراسی، نوشته ی مصطفی رحیمی.\n(45 ) مشروطه ی ایران، ماشاالاه آجودانی، ص 219، نشر اختران، 1382\n(46 ) همان، ص 256\n(47 ) حیات یحیی در دو کتاب و 4 جلد، نوشته ی یحیی دولت آبادی، جلد 2-1، انتشارات عطار - انتشارات فردوس، چاپ ششم، 1371\nمنبع اصلی به نشانی: http://www.zendagi.com/new_page_715.htm\nتاریخ ارسال : شنبه 11 دی‌ماه سال 1389 01:07 ق.ظ | نویسنده: علی رضوی | چاپ مطلب\nچهارشنبه 26 اردیبهشت‌ماه سال 1397 ساعت 09:47 ق.ظ\nسکولار و لائیک خیلی بهترازحکومت دینی است که درحکومت دینی ، شان و حرمت دین و ارزشهای اخلاقی به مرور ازبین میرود و نفاق و دورویی و ریاکاری و سوء استفاده ازدین و قدرت و خرافه پرستی رواج پیدامی کند ولی درسکولار و لائیک ، همه ارزشهای اخلاقی و دینی دربطن جامعه به صورت خالصانه ای حفظ می شود و ریاکاری و نفاق جایی درجامعه پیدانمی کند و همه انسانها، یکرنگ و خالص می شوند و مجبوربه ریاکاری و نفاق نمی شوند .\nچهارشنبه 16 خرداد‌ماه سال 1397 ساعت 05:39 ب.ظ\nکاربر حق گو\nبا حالت بسیار احساسی، بهتر بودن سکولار و لاییک را بیان کردند.شاید ایشان از افرادی باشند که دلشان برای دین می سوزد ولی راه مقایسه را نمی دانند.و به علت عدم شناخت درست و کافی از حکومت دینی، باعث چنین احساسی برای وی شده است\nوجود حکومت با خلاف کردن انسانها دو مقوله ی جداست و قضاوت دیگران نیز نوع ارتباط دادن به این شکل و نتیجه گرفتن نیز احساسی است و مبنای علمی و منطقی ندارد.


کد خبر ۸۱۴۵۳۴\nتاریخ انتشار: ۰۰:۳۳ - ۰۵ آذر ۱۴۰۰ - 26 November 2021\nبه بهانۀ نمایش «تنگۀ ابو قریب» در «آی فیلم»\nعصر ایران؛ مهرداد خدیر- شبکۀ «آی فیلم» پنج شنبه شب (چهارم آذر 1400) فیلم «تنگۀ ابوقُریب» را نمایش داد که سه سال پیش در سینماها اکران شده بود و همان موقع هم یادداشتی دربارۀ آن نوشتم.\nدر این فیلم به کارگردانی «بهرام توکلی» از شعارها و کلیشه های مرسوم در سینمای جنگ خبری نیست و جدال گوشت و پوست و استخوان آدم های واقعی با آهن و فولاد به تصویر کشیده شده و از این حیث تکان دهنده است.\nجدای این در «تنگۀ ابوقریب» امیر جدیدی بازی می کند که در «قهرمان» اصغر فرهادی چنان خوش درخشیده که برخی انتظار دارند جایزۀ اسکار امسال به او تعلق گیرد.\nسه سال پیش جواد عزتی و حمید رضا آدرنگ در کانون توجه بودند و حالا بینندۀ حرفه‌ای که «قهرمان» را دیده در بازی امیر جدیدی بیشتر دقت می‌کند.\nفیلم را کارگردانی ساخته که زادۀ 1355 خورشیدی است و در شروع جنگ 4 ساله و هنگام پایان آن 12 ساله بوده و چون تجربۀ مستقیم ندارد خیلی‌ها تصور می‌کردند نمی‌تواند در این عرصه موفق باشد و خیلی‌های دیگر هم دوست داشتند بدانند کارگردانی که پیش تر «پرسه در مه»، «اینجا بدون من» و «من، دیه گو مارادونا هستم» را ساخته و دوره لیسانس خود را با پژوهشی با عنوان «اگزیستانسیالیسم در آثار آلبر کامو» به پایان برده و عنوان پایان‌نامۀ او در کارشناسی ارشد «بررسی مقایسه‌ای سینمای اینگمار برگمان و آندره تارکوفسکی» بوده در این ژانر چه می‌کند؟\nهمان سه سال قبل منتقدانی گفتند فیلم، قصه ندارد، قهرمان ندارد، موقعیت جغرافیایی مشخصی ندارد و نمی‌دانی چه را روایت می‌کند و نویسندگانی که زبان به ستایش «بهرام توکلی» گشودند، تماشای این اثر را به خاطر دور بودن از فضاهای آرمانی و شعار زدگی و تصویر واقعیت جنگ توصیه کردند.\nمنتقدانی نقش آفرینی های متفاوت امیر جدیدی، جواد عزتی و حمید رضا آذرنگ را تحسین کردند و کسانی به عکس، پاره‌ای بازی‌ها را با فضای یک فیلم جنگی نامتناسب دانستند.\nداستان فیلم درباره اتفاقی در 22 تیر 1367 و تنها 5 روز قبل از قبول قطعنامه و پایان جنگ ایران و عراق است. آخرین عملیات نظامی ایران که یک گردان (عمار) با اطلاع از پیش‌رَوی عراق خود را به ابو قریب (در نزدیکی دشت عباس و جاده اندیمشک – دهلران) می‌رساند تا اجازه ندهد عراقی‌ها که در ماه های آخر بسیار تجهیز شده و متصرفات ایران در خاک خودشان را هم باز پس گرفته بودند بار دیگر در خاک ایران جلو بیایند.\nبهرام توکلی تنها 10 سال داشت که رسول ملاقلی‌پور «پرواز در شب» را با موضوعی مشابه ساخت. یک گردان که در محاصرۀ دشمن قرار می‌گیرد و با لب تشنه فداکاری می کنند. به همین خاطر این پرسش در ذهن بینندۀ آشنا با آن فضا شکل می‌گرفت که اگر همان داستان باشد چگونه از پس آن بر می‌آید در حالی که ملاقلی پور که جنگ را از نزدیک تجربه کرده بود به زیباترین شکل به تصویر کشیده است؟\nفیلم را که می‌بینی اما به همۀ این سؤال‌ها پاسخ داده می‌شود. آری، قصه قهرمان ندارد چون همۀ گردان قهرمان‌اند.\nبه جغرافیا نمی‌پردازد چون هر که بخواهد با یک جست و جوی ساده در می‌یابد کجا بوده است. شبیه فیلم مرحوم ملاقلی‌پور هم نیست چون در «پرواز در شب» مؤلفه های مذهبی و عقیدتی فراوان‌اند و اینجا به جز صحنۀ نماز یا وضو گرفتن که عادی‌ترین کارهای هر مسلمان است اصراری بر نمایش دیگر نشانه‌های مذهبی یا داعیه‌های عرفانی نمی‌بینیم.\nچنان که اشاره شد و تکرار آن ضرورت دارد « تنگۀ ابوقریب» در واقع حکایت انسان های «پوست و گوشت و استخوان‌دار» است در مقابل واقعیت خشن جنگ. فیلمی که نه جنگی است و نه ضد جنگ.\nبرای فهم فیلم کافی است به مباحث «مصطفی ملکیان» علاقه‌مند باشی که انسان، من و شما و هر انسان قابل لمس « پوست و گوشت و استخوان‌دار» را بر هر مفهوم دیگر برتر می‌نشاند و مثلا دربارۀ «توسعه» می‌گوید: با من دربارۀ مفاهیم واقعی حرف بزنید نه موضوعات انتزاعی.\nتمام هنر توکلی در «تنگۀ ابو قریب» همین است. برخی انتقاد می‌کنند صحنه‌های خشن فیلم زیاد است. اما اینها خشونت نیست. این که خون به روی تصویر می‌پاشد یادآورهمان خون توصیف شده در نگاه «ملکیان» است (جالب این که نام تهیه کننده هم «ملکان» است).\nدر تمام فیلم حتی یک سرباز عراقی نمی‌بینیم. «ماشین نظامی» آنها را می‌بینیم و تانک‌هایی که می‌توانند انسان‌هایی را زیر شنی‌های خود له کند. عراقی اما نه. ( این که در فیلم غالبا و نه همیشه به جای عراقی‌ها می‌گویند بعثی‌ها تا به روابط کنونی ما آسیب نزند و احتمالا خواست تهیه کننده بوده البته توی ذوق می‌زند).\nفیلم در دقایقی یادآور «پرواز در شب» ملاقلی‌پور است اما بی شعار و نگاه ایدیولوژیک. یه یاد آوریم صحنه‌ای را که مجید (با بازی جواد عزتی) به نوجوان عکاس می‌گوید: «جنگ، برنده ندارد. برندۀ جنگ، کارخانه‌های تولید کننده و فروشندۀ اسلحه‌اند.»\nهر چند بعدتر اضافه می‌کند که «ما نمی‌جنگیم، دفاع می‌کنیم» اما می‌توان حدس زد که این را بعد‌تر و باز برای جلب رضایت تهیه کننده و سرمایه‌گذار اضافه کرده باشند و اصل حرف همان است که «جنگ، برنده ندارد».\nدغدغۀ اگزیستانسیالیست ها «هستن» است. همین که هستیم و نفس می‌کشیم مهم‌تراست تا این که چه باوری داریم یا چه آرمانی را دنبال می‌کنیم. چون اصل، بودن و هستن ماست و بقیه فرع است و از این منظر فیلم بهرام توکلی را می توان اگزیستانسیالیستی دانست.\nبرخی خرده گرفته‌اند که فرمانده گردان عمار، حی و حاضر و زنده است (سردار محمد رضا یزدی) و غلامرضا صالحی قائم مقام لشکر 27 محمد رسول‌الله هم در 22 تیر 67 به شهادت رسیده اما بعید است که کارگردان و فیلم‌نامه نویس اینها را ندانند و اتفاقا حدس می زنم به عمد خواسته اند ماجرا را از ابوقریب فراتر برند و همان قصۀ واقعیت جنگ در میان است.\nدر نگاه فیلم‌ساز هیچ ارزشی بالاتر از نجات آدمیان نیست چندان که نقش جواد عزتی در فیلم بیش از هر دغدغۀ دیگر درپی نجات جان انسان‌ها و مجروحان است.\nبعضی گفته‌اند الگوی این کارگردان، «نجات سرباز رایان» ساختۀ جاودانۀ «استیون اسپیلبرگ» است. چه این مدعا را چه بپذیریم و چه نه، در این تردیدی نیست که اینجا هم دغدغه «نجات» است و نجات، فراتر از فتح و پیروزی است.\nبار پیش نوشتم و این بار هم تکرار می‌کنم فیلم بیش از آن که یاد ملاقلی‌پور و حاتمی‌کیا و اسپیلبرگ را زنده کند، این پرسش را به میان می‌آورد که اگر جنگ به جای 27 تیر 1367 در روز 17 تیر 1367 تمام شده بود آیا آن جوانان به خانه برنگشته و گُل سرها روی موهای دخترکان‌شان نبود؟\nیکی از کلیدی‌ترین صحنه‌های فیلم که البته تنها اشارتی است آنجاست که در یک موقعیت کاملا نامتناسب، مجید را با کتاب «پیرمرد و دریا» در دست می‌بینیم تا تصور نکنیم بهرام توکلی دیگر روشنفکر نیست. هست اما به صحنه واقعی آمده چندان که بازیگر او یا نوجوانی که به جای دوربین، سلاح در دست می‌گیرد.\nنگاه واقعی به جنگ بدون شعار و تبلیغ و ایدیولوژی را پیشتر در فیلم «ملکه»- ساختۀ «محمد علی باشه‌آهنگر»- هم دیده‌ایم با این تفاوت که اما آن فیلم، قهرمان داشت.\nدر تنگه، همۀ فیلم اضطراب است و سراسیمگی و اتفاقا تمام حرف توکلی همین است: جنگ یعنی آشفتگی، سراسیمگی، درهم‌ریختگی و کسانی که از این همه شلوغی آشفته شده‌اند به این نکته توجه نمی‌کنند که او به عمد صحنه‌ها را کلاف در کلاف و آشفته درآورده است.\nپرسش سوزان اما این است که اگر جنگ تنها 5 روز زودتر تمام شده بود سرنوشت این فداکاران متفاوت تر نمی‌شد؟\nروشن است که آی‌فیلم به این قصد «تنگۀ ابوقریب» را در جدول نگذاشته بود اما این پیام را هم منتقل می‌کند که روزها تعیین کننده‌اند. برای نسل جدید هم شاید این پرسش شکل گیرد که از 1367 تا 1400 مگر چند سال گذشته که این قدر در نگاه و عمل فاصله افتاده است؟\nآرزو می‌کنم فرماندهان نظامی که به لطف دولت آقای رییسی عهده‌دار مناصب اجرایی هم شده‌اند فیلم را با دقت دیده باشند تا چنانچه به نسل اول تعلق دارند با آرمان‌ها تجدید خاطره کنند و اگر جوان‌ترند بدانند هدف این نبود که کسانی بر سفره بنشینند و برای سفر زیارتی به کربلا هم حق مأموریت بگیرند.\n۰۰:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nرگه هایی از فیلم نجات سرباز رایان رو میشه به وضوح تو این فیلم دید. پسری کم سن که یه عده باید دائما مواظبش باشن که سالم به خانه برگرده.و یک عده قهرمان که بیشترشون آخر فیلم دیگه زنده نیستن. آقای خدیر این افراد باید مقاومت میکردن و کشته میشدن تا قطعنامه پنج روز دیگه تصویب بشه.ای بسا اگه جانفشانی آنها نبود جنگ پنج روز دیگه هم تمام نمیشد.\nعصر ایران قطعنامه، یک سال قبل تصویب شده بود. احتمالا منظورتان موافقت و تأیید در داخل است.\n۰۱:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\n۰۲:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nسلام جناب خدیر و عوامل عصرایران.\n۰۶:۱۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nصدام پایبند به قطعنامه نبود چنانکه پس از قطعنامه نیز به کشور حمله کرد و تعداد زیادی اسیر و شهید از ما گرفت. بنابر روایات تاریخی صدام که می دانست تا چند روز دیگر قطعنامه توسط ایران پذیرفته می شود با تمام قوا حمله کرد تا در روزهای پایانی دستاورد بیشتری به دست آورد و شاید آن کاری که در ۸ سال نتوانست انجام دهد را در چند روز پایانی و در سرخوشی مسئولین ایرانی از پایان جنگ به دست آورد.\n۰۸:۳۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nچند پاراگراف انتهایی ، هشیار کننده و هشدار دهنده است .\n۰۹:۵۳ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\n۱۰:۰۶ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nاین فیلم. فقط فیلم هست و در همان حد باید نگاه,شور و هیچ نسبتی با واقعیت 23 تیر 1367 که,یک. گروهان از گردان حبیب به همراه گردان عمار. ان را ساختند ندارد\n۱۰:۱۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nاز اخبار روز و دست اول و اقتصادی سیاسی هیچی نمینویسی یا خیلی کم مینویسین... توو این اوضاع بلبشو سیاسی و اقتصادی از جنگ داری حرف میزنی؟!!!!!!!!!\nعصر ایران چنان که در روتیتر هم آمده بهانۀ نوشته نمایش فیلم در آی فیلم است.\n۱۰:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nعالی بود درود ب شما\n۱۱:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nاگر 500 روز زودتر تموم میشد چی ؟\n۱۱:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nچرا زمان روحانی کسی از نجومی بگیران ،اقازادهها،عیدی بگیران ......چیزی نمیگفت،حالا همه به لطف دولت رییسی شفا پیدا کردن\nممنون از مطلبتون در مورد فیلم.کاش قدر این تلاشها واز جان گذشتگی هارو بیشتر بدونیم.جوانان فداکار کشورم\n۱۴:۲۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۵\nمن بچه بودم بیشتر وقتها از تلوزیون میشنیدم که جنگ نعمت است. آزمون الهی است. الان که بزرگ شدم و تحصیل کردم دیدم جنگ به جز ویرانگی و بدبختی چیز دیگری ندارد. در کل روح تمام شهیدان وطن پاک و یادشان گرامی.زنده بودن امروز ما فداکاری آن شیر مردان است.\n۰۰:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۶\nروح شهدا شاد نامشان جاوید


استقلال نیوز - دین محمدی: بازیکنان استقلال در حمله کم تعداد هستند؛ بیت سعید نتوانست با جو تیم هماهنگ شود!\nدین محمدی: بازیکنان استقلال در حمله کم تعداد هستند؛ بیت سعید نتوانست با جو تیم هماهنگ شود!\nپیشکسوت باشگاه استقلال عقیده دارد بیت سعید اگر به این نتیجه رسیده است که رفتن از استقلال به پیشرفت فوتبالش کمک می کند بهتر است نیم فصل به تیم دیگری برود.\nبه گزارش استقلال نیوز، سیروس دین محمدی پیشکسوت باشگاه استقلال در گفت‌و‌گو با خبرنگار ورزشی باشگاه خبرنگاران تسنیم (پویا) درباره شکست یک بر صفر استقلال در دربی هشتادوپنجم تهران گفت و گو کرد. در ادامه متن این گفت و گو رامشاهده خواهید کرد:\n* استقلال از موقعیت هایش استفاده نکرد\nبه نظرم بازی در نیمه اول متعادل بود و فقط یک پنالتی داشت که پرسپولیس روی آن به گل رسید. در نیمه دوم هم بیشتر لحظات بازی توپ و میدان دست استقلال بود و موقعیت گلزنی هم برای این تیم وجود داشت، اما نتوانست از آنها استفاده کند.\n* استقلال روی موج دوم حمله کار کند\nبازیکنان استقلال در زمان حمله کم تعداد هستند. هافبک‌های این تیم باید رو به جلو باشند و در حمله شرکت کنند، در غیر این‌صورت یک نفر مقابل دروازه حریف نمی‌تواند کاری انجام دهد. هافبک‌ها باید سرعت داشته باشند و با تعداد نفرات بالا مقابل دروازه حریف ظاهر شوند. اعتقاد دارم موج دوم استقلال در حملات این تیم شرکت نمی‌کند.\n* تاثیرحضور شفر\nتیم شفر در این بازی بد بازی نکرد، اما هوادار فقط برد می‌خواهد، مالکیت توپ بدون گلزنی فایده‌ای ندارد و تیم باید بتواند در خط حمله گل بزند. پرسپولیس در این بازی توانست پس از گل، از اندوخته خود محافظت کند و دلیل آن هم این بود که استقلال در فاز هجومی کم تعداد است.\n* بیت سعید نتوانست با جو استقلال هماهنگ شود\nبیت‌سعید بازیکن خیلی خوبی است، اما به نظرم در استقلال جا نیفتاده است. به شخصه فوتبال او را دوست دارم. در استقلال به بیت‌سعید شانس بازی هم دادند، ولی به نظرم نتوانست از شانس خود استفاده کند. بازی در استقلال و پرسپولیس سخت است و بیت‌سعید هم نتوانست آن انتظاری را که هواداران از او داشتند، برآورده کند. فکر می‌کنم او اگر به این نتیجه رسیده که رفتن از استقلال به فوتبالش کمک می‌کند، باید این تصمیم را بگیرد.\nباشگاه استقلال\tاستقلال نیوز\tسیروس دین محمدی\tپیشکسوت باشگاه استقلال\tاخبار استقلال\tعضو کمیته فنی استقلال\tوینفرید شفر


حجامت در رشت ( انجام حجامت های خاص مطابق با علم و حکمت ) - پارسی طب\nخانه/بهترین مراکز حجامت در سراسر کشور/حجامت در رشت ( انجام حجامت های خاص مطابق با علم و حکمت )\nحجامت در رشت ( انجام حجامت های خاص مطابق با علم و حکمت )\nبهترین مراکز حجامت در رشت\nلذا در این صفحه بهترین مراکز حجامت در رشت را به شما مخاطبان ارجمند پارسی طب معرفی می نماییم.\nاما باید دقت داشت که حجامت باید به موقع و به مقدار لازم انجام شود در غیر این صورت می تواند مشکلاتی را برای شخص ایجاد کند.\nانجام حجامت شروط خاصی را دارد که شخص باید قبل از انجام حجامت این شروط را دارا باشد از جمله مهمترین شروط این است که شخص حداقل ۲ روز قبل حجامت از داروهای رقیق کننده خون استفاده نکرده باشد.\nدکتر عدالت طلب / طب سنتی در صومعه سرا\nآدرس : صومعه سرا اول خیابان جعفری\nشماره مطب : ۴۴۳۲۸۵۷۷– ۰۱۳\n?شهروندان عزیز گیلانی، در صورت تمایل برای ویزیت و معاینه توسط آقای دکتر عدالت طلب ، ( پزشک طب سنتی در گیلان) با شماره مطب تماس حاصل فرمائید.\nانجام حجامت در رشت به صورت کاملاً بهداشتی\nعلت گسترش و رواج مجدد طب سنتی و حجامت در بین مردم چیست؟\nدکتر مریم قادری پزشک طب سنتی:\nاگرچه پزشکان طب جدید به طب سنتی توجه نکرده‌اند اما استقبال مردم باعث شده طب سنتی دوباره جای خود را باز کند.\nمردم این طب را دوست دارند چون از آن نتیجه گرفته‌اند.\nاز سوی دیگر از آنجا که مردم ما ریشه‌های مذهبی دارند به این طب تمایل بیشتری نشان می‌دهند.\nمیانگین حجامت‌های انجام شده در سال ۸۵ بیش از پنج میلیون مورد بوده است. جالب است بدانید حجامت در نسل جدید و تحصیلکرده نیز جایگاه بهتری دارد. طبق گزارش مستند دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی میانگین تحصیلات مراجعه‌کنندگان به مراکز حجامت در یکی از شهرهای کشور لیسانس بوده است.\nچنانچه علاقمند به درمان های طبیعی هستید، مطالعه مقالات بخش مقالات تخصصی طب سنتی و مکمل پیشنهاد می شود. آمار حجامت شدگان دفتر مرکزی مؤسسه تحقیقات حجامت ایران نیز نشان می‌دهد پزشکان متخصص بسیاری به همراه خانواده‌شان برای درمان یا پیشگیری از بیماری‌ها به طور منظم حجامت می‌کنند.\nعده زیادی از نمایندگان مجلس، مدیران لشکری و کشوری، نیروهای مسلح، قضات رده بالا و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها هم به این روش درمانی اعتماد دارند. همچنین گزارش معاونت پژوهشی وزارت بهداشت نشان می‌دهد طب سنتی وحجامت نزد مردم در جوامع شهری نسبت به جوامع روستایی از جایگاه بالاتری برخوردار است. در این گزارش قید شده که در روستاهای نزدیک‌تر به شهرها و روستاهای بزرگ‌تر پذیرش مردم نسبت به حجامت و طب سنتی بیشتر بوده است.\n2017-11-16 در 09:08\nآیا ماساژ هم میدهید


توصیه به وزیر آینده/بانک کشاورزی زیر نظر وزیر جهاد باشد\nکد خبر : ۳۰۳۹۸\nتاریخ انتشار : ۱۲ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۱:۲۴\nوزیر جهاد کشاورزی:امکان ابطال قرارداد فروش ساختمان شیشه‌ای\nوزیر جهاد کشاورزی به کارهای فوری که لازم است وزیر دولت یازدهم انجام دهد، اشاره کرد و گفت: اگر قوه قضائیه تا یک هفته آینده پول ساختمان شیشه‌ای را ندهد، مبایعه‌نامه فروش باطل می‌شود.\nبه گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس تاکنون دو بخش از گفت‌وگوی تفصیلی با وزیر جهاد کشاورزی دولت دهم از نظر خوانندگان گذشته است.\nدر بخش سوم و پایانی این گفت‌وگو، ابطال مبایعه‌نامه فروش ساختمان وزارت جهاد کشاورزی به قوه قضائیه در صورت عدم پرداخت پول ظرف هفته آینده، 2 دلیل انصراف خلیلیان از ادامه رقابت انتخاباتی ریاست جمهوری دولت یازدهم، توصیه‌های خلیلیان به وزیر جهاد کشاورزی دولت یازدهم، موانع سر راه وی طی 4 سال گذشته و مقصد بعدی وزیر جهاد کشاورزی دولت دهم، بررسی می‌شود.\nهمچنین آقای خلیلیان به واقعی نبودن آمار تولید گندم در دولت‌های گذشته، واردات گندم به رغم وجود آن در انبارهای سیلو، غیر قانونی بودن عدم ابلاغ نرخ جدید گندم توسط شرکت بازرگانی دولتی به مراکز خرید و نداشتن نقش تعیین کننده وزارت جهاد در نرخ خریدهای تضمینی خبر می‌دهد و می‌گوید: اگر مرحله دوم ریاست جمهوری احمدی نژاد بود می‌گفتم از من در بخش دیگری غیر از کشاورزی استفاده کند.\nبخش پایانی این گزارش 2.5 ساعته را با هم می‌خوانیم:\nفارس: آقای وزیر، یکی از ابزارهای توسعه‌ای در هر بخشی استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی است، طی چهارسال گذشته به چه میزان از سرمایه‌گذاری‌های بین المللی و خارجی استفاده کردید؟\nخلیلیان: یکی از مواردی که به خاطر آن از نمره عملکرد خودم کسر کردم، همین مسئله بود که جذب سرمایه‌گذاری خارجی کمتر داشتیم و خیلی نتوانستیم استفاده ویژه‌ای بکنیم، اگر چه در مقطعی پیشرفتی بود، اما متناسب با ظرفیت بخش کشاورزی نبود و این یک نقطه ضعف است، اما از سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی مانند فائو (سازمان خوار و بار و کشاورزی ملل متحد) و برخی سازمان‌های بین‌المللی دیگر خوب استفاده کردیم.\nیک قرارداد بین‌المللی با فائو داریم که از ظرفیت‌های این سازمان در کشور استفاده شود و همچنین توان تخصصی ایران توسط فائو در کشورهای دیگر به کار گرفته شود؛ طی دو سال اخیر این قرارداد با فائو انجام شده و کمک بیشتری به حضور ایران در مجامع بین‌المللی کرده است.\nفارس: آماری از میزان سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی طی 4 سال اخیر در کشور دارید؟\nخلیلیان: الان حضور ذهن ندارم.\nفارس: اخیراً صحبت از حضور قطری‌ها برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی کشور مطرح شد، اما با انتقاداتی در داخل همراه شد و به نتیجه‌ای نرسید، آیا امکان جذب این سرمایه‌گذاری‌ها نبود؟\nخلیلیان: همواره صحبت از جذب سرمایه‌گذاری خارجی به عنوان شاخص توسعه مطرح می‌شود، اما هم‌اینکه یک سرمایه‌گذار خارجی پیدا می‌شود، پیکان انتقادات را به طرف وزارت جهاد کشاورزی می‌گیرند و این‌طور تبلیغ می‌شود که آنها برای به تاراج بردن منابع کشور می‌آیند.\nفضای کشور هم برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی مناسب نیست، زیرا تضمینی وجود ندارد که کشوری همانند قطر برای سرمایه‌گذاری بیاید و انتقاداتی مشابه قبل مطرح نشود، این مسائل باعث می‌شود دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها در جذب سرمایه‌گذاری خارجی احتیاط کنند، به هر حال معلوم نیست این کارها را باید انجام بدهیم، یا نه و به همین دلیل وزارتخانه تلاش می‌کند، بیشتر از محل منابع داخلی به توسعه بپردازد.\nفارس: خبر پیشنهاد قطری‌ها برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی کشور را اولین بار خبرگزاری فارس منتشر کرد، به هرحال وظیفه رسانه انتشار اخبار است، اما مسئولان باید تصمیم منطقی می‌گرفتند.\nخلیلیان: نه حساسیتی در این زمینه نداشتم.\nفارس: جنابعالی دو سال پیش بحث کشاورزی در خارج از کشور را مطرح کردید، تا از این طریق بخش زیادی از نیاز دانه‌های روغنی کشور را تامین کنید، این طرح به کجا رسید؟\nخلیلیان: در برخی از کشورها مانند گرجستان، اوکراین، ارمنستان و کشورهایی که نزدیک به کشور ما قرار دارند، در زمینه‌های زراعی، تولیدات دامی و تجارت محصولات کشاورزی انجام شد. کشورهای آفریقایی هم محصولات ایرانی را در نمایشگاه‌های خودشان عرضه می‌کنند.\nبرخی کشورهای آفریقایی هم مطرح کردند، زمین در اختیار ما بگذارند و در آنجا کشاورزی کنیم، اما به دلیل واکنش‌هایی که افراد محلی آنها دارند، باعث می‌شود که نتوان آنجا کار کشاورزی انجام داد. یا اراضی‌شان آب ندارد و یا اگر آب داشته باشد، مشکلات محلی مطرح است.\nفارس: آقای وزیر مهمترین مانعی که جنابعالی طی این 4 سال با آن مواجه بودید، چه بود؟\nخلیلیان: هماهنگی‌ها و وظایفی بود که باید بین دستگاه‌ها ایجاد می‌شد، به طور مشخص بانک کشاورزی از زیر مجموعه‌های وزارت جهاد کشاورزی است و مدیریت آن منتسب به بخش کشاورزی است، اما در عمل به این شکل نیست، ارتباط مدیریتی و عملی بین این وزارتخانه و بانک کشاورزی وجود ندارد، این بانک زیر نظر وزارت اقتصاد کار می‌کند و طبیعتاً وزیر اقتصاد ملاحظات خودش را دارد.\nوزارت جهاد کشاورزی که با مشکلات بخش کشاورزی آشناست و اولویت‌های این بخش را می‌داند، اما احتمال دارد اینها اولویت‌های بانک کشاورزی نباشد و این وزراتخانه نمی‌تواند این بانک را در راستای سیاست‌های بخش کشاورزی مدیریت کند.\nاز یک سو وزیر جهاد کشاورزی باید پاسخگوی عملکرد بخش باشد، از سوی دیگر ابزار و تامین مالی در اختیار ندارد و بانک تامین کننده مالی توسط وزیر دیگری مدیریت می‌شود و این نقطه ضعف است و باید برطرف کرد.\n*وزارت جهاد نقش تعیین کننده در نرخ خرید‌های تضمینی ندارد\nیا در مورد گندم که تولید آن در یک وزارتخانه اما خرید تضمینی آن در بخش دیگری انجام می‌شود، در حالی که اگر متولی تولید متولی خرید تضمینی و نان هم باشد، خودش پاسخگو خواهد بود، یا در بحث قیمت‌های تضمینی نظر وزارت جهاد این است که از کشاورز حمایت کند، اما تعیین نرخ تضمینی به کمیسیونی ارجاع می‌شود که دستگاه‌های مختلفی باید نظر بدهند و در اینجا وزارت جهاد کشاورزی که متولی بخش تولید است و کارشناس‌ترین دستگاه برای اظهارنظر در این زمینه است، نظراتش در کنار نظرات غیرتخصصی سایر دستگاه‌ها قرار می‌گیرد.\nجلسات قیمت‌گذاری گندم سال گذشته زمانی تشکیل شد که خرید گندم آغاز شده بود، در حالی که باید قبل از کاشت، قیمت خرید تضمینی مشخص شود، تا کشاورز بتواند تصمیم بگیرد، زمانی که قیمت‌ها اعلام نمی‌شود و کشاورز نمی‌تواند محصول مورد نظر خود را کشت کند، چه کسی باید جوابگو باشد، در آن زمان همه انتقادات به سوی متولی تولید می‌شود.\n*خلیلیان: سال گذشته هشدار دادم کشاورز گندم به دولت نمی‌دهد\nسال گذشته در یک جلسه‌ای بحث شد که قیمت خرید تضمینی گندم برای تشویق کشاورزان بیشتر شود، اما به غیر از بنده به عنوان وزیر جهاد کشاورزی هیچ‌کس در این جلسه موافقت نکرد که قیمت از کیلویی 400 تومان فراتر رود و آن زمان هشدار دادم که در این صورت کشاورزی گندم را به شما تحویل نخواهد داد.\n*شرکت بازرگانی دولتی مصوبه افزایش نرخ گندم را ابلاغ نمی‌کند\nامسال نیز از زمانی که قیمت 720 تومان برای گندم مطرح شد، به دنبال افزایش قیمت بودیم که در نهایت با مصوبه هیئت دولت به کیلویی 800 تومان افزایش یافت، یک هفته پی‌گیری کردیم، تا این قیمت ابلاغ شود و علیرغم اینکه هیئت دولت مصوبه افزایش قیمت را ابلاغ کرده است، شرکت بازرگانی که مسئول خرید یا واردات گندم است، جلوی ابلاغ قیمت جدید گندم را به مراکز خرید می‌گیرد، در حالی که این شرکت نباید چنین اختیاری داشته باشد و اصلاً در حیطه وظایف آنها نیست، قیمت را دولت تنظیم و ابلاغ می‌کند و آنها هم باید اجرا کنند.\nفارس: آقای وزیر شما ضریب امنیت غذایی را 95 درصد عنوان می‌کنید، اما برخی با توجه به حجم واردات 13 میلیارد دلاری بخش کشاورزی آمار خودکفایی را بیشتر از 75 درصد نمی‌دانند، جنابعالی این تناقضات آماری را چگونه جواب می‌دهید؟\nخلیلیان: تناقض آماری نیست، شما باید ارزش حجم تولیدات محصولات کشاورزی را با قیمت‌های بین‌المللی مقایسه کنید و این ساده است، از سوی دیگر در گذشته نیز 10 میلیارد دلار واردات می‌شده است، اما دستور ذخیره‌سازی محصولات استراتژیک به دلیل شرایط خاص از سوی شورای امنیت صادر شد و به این دلیل واردات مقداری افزایش پیدا کرد، اما توانستیم از واردات حدود 18.4 میلیون تنی سال 88 در سال 90 به زیر 13 میلیون تن برسیم.\nدر دهه 70، سالانه 3 تا 3.5 میلیون تن واردات گندم وجود داشت و غلات هم همین طور و زمانی تخم‌مرغ، گوشت مرغ، پیاز، سیب‌زمینی و پنیر و محصولات دیگر وارد کشور شده است و الان خیلی از اینها وارد نمی‌شود؛ اوایل سال گذشته قیمت مرغ افزایش یافت که ناشی از عدم واردات کنجاله و ذخیره‌سازی مرغ بود و این هم به دلیل عدم تفکیک وظایف است، زیرا تولید در وزارت کشاورزی و تامین و ذخیره‌سازی در وزارت‌خانه دیگر (صنعت) انجام می‌شود.\nاما به رغم این ناهماهنگی‌ها، تولید مرغ امسال آن قدر افزایش پیدا کرد که بیش از 70 هزار تن ذخیره‌سازی شد، واردات مرغ کاهش پیدا کرد و صادرات نیز افزایش یافت. سال گذشته 26 هزار و 700 تن مرغ صادر شد. در بحث تخم‌مرغ سال 90 مقدار 25 هزار تن واردات تخم‌مرغ داشتیم؛ سال 91 در وضعیت تحریم و بحران 44 هزار و 900 تن صادرات انجام شد. صادرات سیب‌زمینی 85 درصد گوجه‌فرنگی 34 درصد، پیاز 45 درصد، صادرات سیب‌درختی 75 درصد، پرتقال 100 درصد افزایش یافت.\nاما در بحث دانه‌های روغنی نیازمند هستیم یک میلیون هکتار اراضی جدید را زیر کشت این محصول ببریم، تا بخشی از نیاز روغن در داخل کشور تأمین شود، کارهای زیربنایی هم که انجام می‌شود، در همین راستا است، تا اراضی جدیدی که بتوان آب آن را تأمین کرد، ایجاد شود مثلاً عملکرد سامانه‌های آبیاری طی 8 سال گذشته 2.5 برابر قبل از سال‌های 84 است.\nفارس: آیا چشم‌اندازی برای تولید دانه‌های روغنی دارید؟\nخلیلیان: این است که بتوانیم در برنامه 10 ساله 70 درصد نیاز کشور را در داخل تأمین بکنیم و تفاله و کنجاله آن نیز به مصرف دام و طیور می‌رسد.\nفارس: دوره وزارت آقای اسکندری، جنابعالی از منتقدانی بودید که مطرح می‌کردید خودکفایی پایدار گندم زمانی انجام می‌شود که 3 سال تکرار شود، آیا الان در مورد گندم خودکفا هستیم؟\nخلیلیان: خودکفایی گندم را نباید برای یک یا دو سال مطرح کرد، ابتدا در مورد گندم طراحی این بود که در شرایطی که آب و هوای مناسب وجود دارد، نیاز کشور تأمین شود و در شرایط آب و هوایی نامناسب بخش اندکی از آن از طریق واردات تأمین شود، اما با کارهای زیربنایی که انجام شده است مقدمات رسیدن به خودکفایی هموارتر شده است.\nسال گذشته زمانی که قیمت علوفه افزایش یافت، بخش زیادی از گندم تولیدی کشور در مرغ‌داری‌ها و دامداری‌ها استفاده شد؛ از اواخر سال 90 تا 91 واردات علوفه به دلیل مشکلات نقل و انتقال ارز با مشکل مواجه شد؛ سال گذشته برای اولین بار نرخ گندم بعد از چندین سال پایین‌تر از نرخ جو و ذرت بود و بخشی از نیاز دامداری‌ها و مرغداری‌ها از طریق گندم تامین شد و تفاوت نرخ ارز هم به خروج گندم از مرزها کمک کرد بنابراین بخشی از گندم تولیدی سال گذشته به عنوان ذخیره استراتژیک به سال جاری منتقل شد، بخشی در مرغداری‌ها و دامداری‌ها استفاده و برخی نیز از مرزها خارج شد.\n*داستان ماندن گندم در سیلوها و زدن بر طبل واردات\nسال گذشته در تیرماه، خروجی گندم از سیلوهای کشور حدود 220 هزار تن بود، درحالی که نیاز ماهانه کشور به گندم حدود 850 هزار تن است. این تفاوت نشان می‌دهد که نیاز از طریق بخش خصوصی تامین شده است، یعنی یک چهارم از طریق دولت و سه چهارم از طریق بخش خصوصی تامین شده است و مردادماه هم دقیقاً همین چرخه تکرار شده است اما هیچ‌وقت متولی خرید تضمینی این آمارها را منتشر نکرد.\n*آمارهای تولید گندم در دولت‌های گذشته درست نبود\nآمارهای تولید گندم در دهه 70 که 12 میلیون تن تولید اعلام شده است،به نظر منطقی نمی‌آید، زیرا اکنون که افزایش سطح زیر کشت و عملکرد در واحد سطح ایجاد شده است، این رقم به 12 تا 13 میلیون تن رسیده است، آن زمان چطور این میزان تولید امکان‌پذیر بوده است.\nآن زمان به دلیل اینکه فروش گندم و آرد همه دولتی بود خرید تضمینی به طور کامل توسط دولت انجام می‌شد و 5 تا 6 میلیون تن خرید تضمینی انجام می‌شده است و 6 میلیون تن هم واردات انجام می‌دادند که این شدنی نیست، زیرا مجموع تولید و واردات 18 میلیون تن می‌شد که نسبت به جمعیت آن زمان رقم بسیار زیادی است.\nاما در سال 89 میزان خرید تضمینی 10 میلیون و 900 هزار تن انجام شد و در آن زمان اعلام کردیم، میزان تولید 13.5 تا 14 میلیون تن است و این آمارها به واقعیت بسیار نزدیک‌تر است، زیرا بقیه هم به صورت خود مصرفی، بذر کشاورزان و یا گندم دامی در دامداریها بوده است.\n*فارس: آیا به دلیل مسائل سیاسی نبود که آمارها را بیشتر اعلام می‌کردند؟\nخلیلیان: بعد از اینکه 6 میلیون تن هم وارد می کردند، معلوم می‌شد که آمار واقعی نبوده است و متاسفانه الان متولیان بخش کشاورزی آن زمان منتقدان فعلی این بخش شده‌اند، بدون اینکه آماری از وضعیت دوره زمان خود ارائه دهند.\nفارس: فروش ساختمان وزارت جهاد کشاورزی با هدف سرمایه‌گذاری در صندوق حمایت از بخش کشاورزی انجام شد، اما بعد از دو سال پول آن را دریافت نکرده‌اید؟\nخلیلیان: البته فروش آن یکسال است که انجام شده است، اما از نظر زمانی سالهای 91 و 92 است که اگر این طور محاسبه کنید، دو سال می‌شود.\nاما قرار است پول آن را پرداخت بکنند و گفته‌اند که اگر روزهای آخر دولت هم باشد، این پول را پرداخت خواهیم کرد.\nفارس: آیا قول می‌دهید قبل از پایان دولت این مبلغ را بگیرید و در صندوق حمایت از بخش کشاورزی واریز کنید.\nخلیلیان: دیگران به ما قول دادند، زیرا پولی است که باید از دیگران بگیریم، در غیر این صورت مبایعه نامه که با قوه قضائیه منعقد شده خود به خود باطل است و این ساختمان به وزارت جهاد کشاورزی بر می‌گردد.\nفارس: تا چه زمانی اگر پرداخت نکنند، این مبایعه‌نامه باطل می‌شود؟\nخلیلیان: موعد این قرارداد گذشته است و از نظر ما این مبایعه نامه باطل است، اگر طی یک هفته و 10 روز آینده ندادند، وزارت جهاد صاحب این ساختمان می‌شود.\nفارس: البته با قوه قضائیه طرف هستید\nفارس: انتظار دارید وزیر جهاد کشاورزی دولت آینده کدام کار فوری را سریعاً انجام دهد؟\nخلیلیان: کارهای زیرساختی ادامه یابد، نهاده‌های کشاورزی تامین شود، یکی از مشکلات استمهال وام کشاورزان به دلیل خشکسالی است که انجام شده و باید ادامه یابد.\nکود اوره به دلیل اینکه قیمت صادراتی آن بیش از داخل است، پتروشیمی‌ها به صادرات بیشتر علاقه‌مندند علیرغم اینکه قرار است صادرات آنها بعد از تامین نیاز داخل انجام شود و وزیر دولت بعدی باید برای تامین نیاز کشاورزان این مسائل را برطرف کند.\nفارس: مکاتبه‌ای هم اخیراً در خصوص افزایش قیمت کود اوره توسط پتروشیمی‌ها انجام داده‌اید؟\nخلیلیان: بله اعلام شد که قیمت افزایش نیابد، در غیر این صورت قیمت خریدهای تضمینی هم متناسب با افزایش قیمت کود افزایش یابد؛ همچنین هر وزیری که می‌آید باید بانک کشاورزی تحت نظر ایشان باشد.\nفارس: آیا مفاد طرح انتزاع درباره بانک کشاورزی نظر شما را تامین نمی‌کند؟\nخلیلیان: نه خیر آنجا گفته شده است که مدیرعامل و هیئت مدیره را وزیر جهاد کشاورزی پیشنهاد می‌کند که بیشتر به تعارف شبیه است.\nبانک کشاورزی باید تحت پوشش سیاست‌های بخش کشاورزی باشد.\nفارس: در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کردید، اما قبل از انجام انتخابات انصراف دادید، هدفتان چه بود؟\nخلیلیان: برآورد اولیه از اوضاع سیاسی و کاندیداهایی که ثبت‌نام کردند، طوری بود که احساس کردم می‌توانم ورود کنم و در 2 ساعت آخر ثبت‌نام کردم، بعد از آن با دو موضوع مواجه شدم، یکی اینکه چون آقای رئیس جمهوری در جریان ثبت‌نام من قرار نداشت، ناراحت شد و حق با ایشان است و از باب احترام هم باید اطلاع می‌دادم.\nروز شنبه هر چقدر تلاش کردم که با دفتر رئیس جمهوری هماهنگ کنم ایشان را ببینم نشد و چون دیدم فرصت ثبت‌نام از دست می‌رود، ثبت‌نام کردم.\nبعد از آن آقای رفسنجانی هم در لحظات آخر ثبت نام کرد، یکی دو روز بعد از ورود آقای رفسنجانی فضای جامعه آنچنانکه در گذشته سیاسیون فکر می‌کردند، نبود و فضای سیاسی جامعه خیلی تغییر کرد.\nمتوجه تغییر اوضاع سیاسی کشور و نگرش مردم شدم و بلافاصله انصراف خودم را اعلام کردم و نتایج انتخابات هم نشان داد که تحلیل درستی داشتم، اما تعجب می‌کنم که سیاستمداران کارکشته کشور متوجه این فضای تغییر درون جامعه نشدند.\nفارس: اگر در دولت یازدهم بودید، منزل بعدی‌تان کجاست؟\nخلیلیان: شایعات در جامعه زیاد است، اما اگر دکتر احمدی‌نژاد رئیس جمهور بود، مثلا دوره دوم ریاست جمهور ایشان بود، در این دوره درخواست می‌کردم از من در بخش دیگری غیر از کشاورزی استفاده کند.\nخلیلیان: علاوه بر پیچیدگی‌ها و مشکلاتی که در این بخش وجود دارد، ابزار پیش‌برد کار در جاهای دیگری غیر از کشاورزی است و اگر موفقیت‌های نسبی هم طی این چند سال داشتیم و بخش عمده نیاز کشور را در داخل تامین کردیم، به این دلیل بود که از اعتبارات ویژه 90 و 91 توانستیم خارج از روال عادی بگیریم و این همیشه نمی‌تواند تداوم داشته باشد، ابزار تصمیم‌گیری بخش کشاورزی همواره خارج از این بخش بوده و به این دلیل کار را سخت می‌کند.\nفارس: منزل بعدی خلیلیان کجاست؟\nخلیلیان: برمی‌گردم به دانشگاه تربیت مدرس و آنجا مشغول به تحقیق و تدریس می شوم.\nفارس: انشاء الله موفق باشید.


دسته : تحلیل آزمون کارشناسی ارشد , مهندسی مـعــدن\nدروس تخصصی فرآوري مواد معدنی\nسؤالات دروس فرآوری مواد معدنی آزمون كارشناسي ارشد سال 93 (بهمن 92) در مجموع در سطح متوسط بوده و نسبت به سال 92 ساده‌تر بودند. بخش عمده سؤالات درس کانه‌آرایی در کنکور 93 (بهمن 92) همانند سال 92 مربوط به مباحث خردایش و طبقه بندی بودند. این بخش از سؤالات نسبت به سال 92 سؤالات ساده‌تر و آشناتری به نظر می‌رسیدند. در مباحث مربوط به جدایش ثقلی در هر دو سال 92 و 93 سه سؤال مطرح شده که سؤالات سال 93 (بهمن 92) دشوارتر بوده و برای پاسخگویی به آن‌ها نیاز به تأمل و توجه به مفاهیم وجود داشت. تک سؤال مطرح شده از مبحث جدایش مغناطیسی سوالی نسبتا ساده است. در کنکور سال 93 از مباحث مربوط به بازیابی و بازدهی جدایش 3 سؤال طرح شده است(سؤال 195، 197 و 202) که هر سه سؤال در قالب سؤالات درس فلوتاسیون مطرح شده‌اند که البته تقریباً در تمام روش‌های جدایش این سؤالات قابل تعمیم هستند. هر سه سؤال مطرح شده در مورد بازیابی و بازدهی، مفهومی بوده و نیازی به محاسبات وجود ندارد.\nدر آزمون هر دو سال 92 و 93 شش سؤال از درس فلوتاسیون مطرح شده است. سؤالات درس فلوتاسیون در کنکور سال 93 (بهمن 92) بیشتر بر فلوتاسیون کانی‌های سولفیدی تأكيد داشت، بر خلاف سال 92 که بیشتر به مبانی فلوتاسیون و نیز فلوتاسیون کوارتز پرداخته بود. در کل می‌توان گفت: سؤالات سال 93 نسبت به سال گذشته سؤالات ساده‌تر و ملموس‌تری بودند. در سال 92 دو سؤال ترکیبی نیز مربوط به روش‌های کانه‌آرایی وجود داشت که در سال 93 از این مبحث سوالی طرح نشده است.\nدر آزمون 93 (بهمن 92) در درس کانی‌شناسی توصیفی، طراحان سؤالات کنکور برای داوطلبان سؤالات ساده‌ای را در نظر گرفته و دیگر خبری از سؤالات مربوط به مبحث بلورشناسی در این بخش نبود. سؤالات این درس در سال 93 بسیار ساده و تیپیک بودند و مشابه آن‌ها در کنکورهای سال‌های گذشته (قبل از کنکور سال 92) دیده شده بود. تعداد سؤالات کانی‌شناسی نیز در سال 93، 10 سؤال بوده است که نسبت به سال قبل یک سؤال بیشتر شده است. موارد مورد پرسش در سؤالات کانی شناسی کنکور 93 شامل فرمول، سیستم تبلور، کاربرد، خواص فیزیکی و گروه کانی شناسی بوده است و برای پاسخگویی به این سؤالات نیاز به به خاطر سپردن تمام این خواص ضروری بوده است. البته با این وجود کانی‌های مورد سؤال کانی‌های معروف بوده و برای یک دانشجوی مهندسی معدن نام هیچ یک از آن‌ها ناشناخته نبود.\nسؤالات شیمی فیزیک در کنکور سال 93 روند مشابه با سال 92 دارد با این تفاوت که سؤالات سال 93 اندکی ساده‌تر بودند. داوطلبانی که مسلط بر نیمی از کتاب شیمی فیزیک اتکینز (بخش ترمودینامیک) بوده‌اند پاسخگویی به سؤالات بخش شیمی فیزیک برای آن‌ها ساده بوده است.\nبه طور کلی می‌توان سؤالات فرآوری مواد معدنی کنکور سال 93 (بهمن 92) را ساده‌تر از سال گذشته ارزیابی نمود ضمن اینکه در این سال مباحث طرح شده در سؤالات مطابق با درجه اهمیت آن‌ها در رشته فرآوری مواد معدنی بوده است. همچنین از طرح سؤالات با محاسبات زیاد و وقت گیر پرهیز شده و اعداد به گونه‌ای داده شده‌اند که محاسبات به سادگی صورت گیرد.\nدر آزمون کارشناسی ارشد سال 93 (بهمن 92) اکثر سؤالات حفظی بوده و کمتر سؤالات محاسباتی مطرح شده بود.\nدر سؤالات درس ژئوشیمی همچون سال‌های گذشته هاله‌های اولیه قسمت مهمی از سؤالات را به خود اختصاص داده و سؤال محاسباتی نداشت. همانند سال‌های قبل هاله‌های ثانویه و مباحث آماری نیز مورد پرسش قرار گرفته بودند.\nدرس ژئوفیزیک بر خلاف سال گذشته فقط 3 سؤال محاسباتی داشت و بحث گرانی مورد توجه قرار گرفته بود در حالی که در سال‌های گذشته مباحث مغناطیس سنجی اکثر سؤالات را به خود اختصاص داده بود.\nسؤالات درس چاه‌پیمایی تقریباً مشابه سؤالات سال‌های گذشته بوده و تغییر چندانی نکرده بود.\nسؤالات درس حفاری برخلاف سال‌های گذشته که 4 سؤال از آن مطرح شده بود امسال 3 سؤال حفظی داشت و محاسباتی نبود.\nسؤالات درس ارزیابی ذخیره نیز با سال‌های گذشته تفاوتی نداشت و همگی محاسباتی بود.\nسؤالات درس زمین شناسی اقتصادی در سطح سؤالات سال‌های گذشته بوده و تفاوت چندانی نداشت به جز اینکه دو سؤال از کانسارهای داخل کشور طرح شده بود.\nبه مانند سال‌های گذشته تعداد سؤالات درس اصول استخراج 4 سؤال بود که باز هم روش‌های استخراجی در این سؤالات از اهمیت بیشتری برخوردار بود.\nدر مجموع می‌توان دروس تخصصي اكتشاف در آزمون سال 93 (بهمن 92) را آسان‌تر و حفظی‌تر از آزمون سال 92 دانست.\nبا وجود اینکه در آزمون كارشناسي ارشد سال 93 (بهمن 92)، سؤالات درس اقتصاد معدنی نیز به مجموعه دروس تخصصی مشترک اضافه شده است (بدون تغییر تعداد سؤالات این مجموعه) اما تعداد سؤالات مربوط به کانه‌آرایی در این بخش فقط یک سؤال کمتر شده است. سؤالات درس کانه آرایی در بخش تخصصی مشترک، سوالاتی روان و مطابق با روند سؤالات مورد انتظار از این بخش بودند با این تفاوت که از مبحث فلوتاسیون در سال 93 هیچ سوالی مطرح نشده است. تعداد سؤالات محاسباتی در این بخش همانند سال 92 دو سؤال است با این تفاوت که در سال 93 سؤالات مربوط به محاسبه بازیابی و محاسبه درصد جامد بودند و در سال 92 سؤالات به محاسبه سرعت سقوط و اندیس کار ارتباط داشتند. سؤال شماره 90 کنکور 93 کاملاً مشابه با سؤال 86 کنکور 91 است و تنها تفاوت آن‌ها در نحوه پرسش سؤال است. در سال 93 سؤالات اندکی مفهومی‌تر بوده و برای پاسخگویی به آن‌ها داوطلب به تأمل بیشتری نیاز دارد. به طور کلی سؤالات بخش کانه‌آرایی از دروس تخصصی مشترک در سال 93 نسبت به سال 92 اندکی دشوارتر بوده‌اند چرا که سؤالات وارد برخی مباحث جزئی‌تر شده‌اند که نیاز به مطالعه بسیار دقیق منابع دارد.\nتعداد سؤالات مکانیک سنگ به طور غیر قابل انتظاری نسبت به سؤالات سال 92 کاهش یافته است. این در حالی است که سؤالات این درس در سطح متوسط بودند. در بخش مکانیک سنگ دروس تخصصی مشترک، فقط 2 سؤال محاسباتی طرح شده است که یکی مربوط به توده سنگ و دیگری مربوط به سنگ بکر است و این دو سؤال نیمی از سؤالات مکانیک سنگ را شامل می‌شوند در صورتی که در سال 92 چهار سؤال محاسباتی وجود داشت که باز هم نیمی از سؤالات را تشکیل می‌داد.\nسؤالات درس اقتصاد معدنی برای نخستین بار است که وارد مجموعه سؤالات کنکور کارشناسی ارشد شده است. سؤالات این درس عمدتا از مباحث مربوط به عرضه و تقاضا تشکیل شده است. سطح سؤالات این بخش متوسط ارزیابی می‌شود.\nدر آزمون سراسری کارشناسی ارشد سال 93 طراحان سعی در پوشش دادن بیشتر مباحث داشته‌اند. در سؤالات درس کانی‌شناسی برخلاف سال 92 که تمرکز بر روی کانی‌های غیرسیلیکاته و عمدتاً خواص فیزیکي و کاربرد آن‌ها بود، درآزمون كارشناسي ارشد سال 93 (بهمن 92) تمرکز روی کانی سیلیکاته بوده است. سؤالات این درس بیشتر شبیه به سؤالات کنکور سال 91 بوده است به طوریکه سؤال 82 در سال 93 مشابه سؤال 84 سال 91 می‌باشد.\nدر میان مباحث مربوط به سنگ شناسی سؤالات طرح شده در سال 93 (بهمن 92) سؤالاتی با سطح متوسط تا سخت هستند و البته در میان آن‌ها مشابهت‌هایی با سؤالات کنکور 92 مشاهده می‌شود.\nغافلگیر کننده‌ترین بخش در میان سؤالات دروس اصلی زمین‌شناسی سؤالات مربوط به زمین شناسی ساختمانی هستند که روند آن‌ها از سال 92 تغييراتي داشته است. سؤال 80 و 81 بیشتر شبیه به سؤالات مکانیک سنگ بوده و به مسایل مربوط به تاثیرات تنش‌ها بر تغییر شکل زمین می‌پرداخت. به طور کلی سؤالات سال 93 (بهمن 92) زمین شناسی ساختمانی روندی را که در سال 92 شروع شد به طور مشخص‌تری پی گرفتند و در سؤالات کمتر به انواع چین خوردگی، انواع درزه، شناسایی لایه‌ها و محاسبه ضخامت و شیب ظاهری پرداخته شده است.\nسؤالات درس زمین شناسی اقتصادی در سال 93 (بهمن 92) روند سال‌های اخیر کنکور را پی گرفته و سؤالاتی قابل انتظار و نسبتا ساده و بعضا تکراری در این درس در مقابل داوطلبان قرار گرفت. البته در سال (93) 1 سؤال در درس زمین شناسی اقتصادی بیشتر از سال 92 بوده است.\nبه طور کلی می‌توان گفت که سؤالات دروس اصلی زمین شناسی آزمون 93 (بهمن 92) در سطح متوسط بوده و داوطلبان مسلط بر مباحث می‌توانستند به سؤالات به راحتي پاسخ دهند.\nدروس تخصصي استخراج\nدر آزمون سال 92، هر 5 سؤال درس حفر چاه و تونل حفظی بوده است. در سال 92 به تعداد سؤالات، 2 سؤال از نوع محاسباتی اضافه شده است. پراکندگی سؤالات در سال 92 بیشتر از سال 93 می¬باشد. در کل سطح سؤالات خیلی بالا نیست و با استفاده از منابع در دسترس قابل پاسخ‌گويي می¬باشند.\nاکثر سؤالات درس استخراج روباز مفهومی و محاسباتی است. در کل سطح سؤالات در 2 سال تفاوت عمده‌اي نداشته است. سبک سؤالات مشابه است و تعداد آنها مثل سال‌هاي گذشته 6 سؤال است.\nبیشترین تمرکز در طرح سؤالات آزمون ورودي 93 دانشگاه سراسري امسال بر مباحث محاسبه عیار، عیار حد سر به سری و نسبت باطله برداری تعادلی بوده است.\nدر مقايسه سؤالات آزمون‌هاي 92 و 93 (بهمن 92) مي‌توان گفت هر دو سال داراي سطح دشواري یکسانی هستند و اما سؤالات آزمون 93 (بهمن 92) مباحث حفظي بیشتری را مورد پرسش قرار داده است، در آزمون 92، سؤالات مفهومی اكثريت سؤالات را به خود اختصاص داده بودند.\nگزينه‌هاي آزمون 93 نسبت به 92 طولاني‌تر است.\nتعداد سؤالات محاسباتي آزمون 92 و 93 برابر می باشند.\nاما در مورد مباحث مورد سوال، در آزمون سال 93 جامعيت طرح تست از كليه مباحث، به صورت نسبی بيشتر از آزمون سال 92 مي‌باشد. اين در حالي است كه در آزمون 93 (بهمن 92) به مبحث انواع مواد منفجره به تفکیک نقش، توجه ويژه‌اي شده و در حالي كه در سال 92 به مباحث حفر چال و کلیات تئوری های انفجار توجه شده است.\nدر مقايسه با آزمون كارشناسي ارشد سراسري 92 و 93 مي‌توان گفت: تمام سؤالات سال 93 (بهمن 92) به صورت مسأله مطرح شده است و نیاز به محاسبه دارد در حالی که در سال 92 از 5 سؤال مطرح شده، 2 مورد حفظی می‌باشد. مسائل طرح شده در هر دو سال نیاز به محاسبه دقیق و وقت گیر دارد. در سال 92 توجه بیشتری به مبحث باربری با نوارنقاله شده است، در صورتی که در سال 93 مباحث بیشتر و گسترده‌تری مورد سؤال قرار گرفته شده است.\nدر مقايسه سؤالات آزمون‌هاي سال 92 و 93 درس نگهداري در معادن مي‌توان گفت، سؤالات سال 92 تماماً به صورت حفظی مطرح شده است در حالی که در سال 93 دو مورد مسأله نیز ارائه شده است. در حالت کلی سؤالات در هر دو سال آسان بوده است. سؤالات سال 92 شامل مباحث سیستم های نگهداری قدرتی، سؤال مقایسه روش ها و نگهداری با راک بولت است در حالی که سؤالات سال 93 از مباحث نگهداری با بتن، نگهداری چوبی و نگهداری فولادی می باشد. مبحث مشترک در هر دو سال مربوط به فصل مکانیک سنگ کاربردی در نگهداری است، چنانچه در سال 92، یک سؤال و در سال 93، دو سؤال را در بر می گیرد. در مجموع سؤالات سال 93 نسبت به سال قبل (92) از درصد دشواري بالاتري برخوردار بودند.\nبا توجه به بررسي سؤالات آزمون‌هاي سراسري سال 92 و 93 (بهمن 92) مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:\nاکثر سؤالات تهویه را سؤالات محاسباتی در بر می گیرد، به طوری که در هر دو سال 92 و 93، 4 سؤال از 5 سؤال به صورت مسأله مطرح شده است. در هر 2 سال توجه به مبحث بادبزن بيشتر بوده و 2 سؤال از اين بخش مطرح شده است.\nدر حالت کلی نوع سؤالات درس تهویه معدن در سال های اخیر تفاوت چندانی نکرده است و یک چارچوب ثابت از مباحث را داشته است.\nبا توجه به مقايسه سؤالات آزمون سراسري 92 و 93 مشخص است كه تعداد سؤالات درس استخراج زيرزميني از 8 سؤال به 6 سؤال كاهش يافته است و در سال 92 سؤالات محاسباتی بیشتری داشته است (3 سؤال)، که در سال 93 به یک سؤال محاسباتی کاهش یافته است. سؤالات از تمام فصول درس استخراج زیرزمینی می¬باشد.\nدروس تخصصي مکانیک سنگ\nتعداد سؤالات درس مکانیک سنگ در سال 92، 16 سؤال و در سال 93 (بهمن 92)، 12 سؤال بوده است. در مقايسه سؤالات آزمون كارشناسي ارشد سراسري سال 92 و 93 مي‌توان گفت: با توجه به اين كه تعداد سؤالات محاسباتی در سال 93 کاهش یافته است ولی سطح سؤالات هر 2 سال یکسان است. پراکندگی سؤالات در سال 93 بیشتر بوده است. در سال 92 بیشتر سؤالات مربوط به محاسبه تنش و کرنش از فصل اول و تنش القایی از فصل آخر می باشد و به عنوان مثال سؤال 230 از محبث طبقه‌بندي سنگ‌ها در آزمون 93 جزء سؤالات سخت بوده است.\nسؤالات سال 92 بیشتر از مبحث مکانیک سنگ کاربردی در نگهداری طراحی شده است، به طوریکه که 6 سؤال از 8 سؤال را در بر می گیرد. پراکندگی مباحث در سال 93 بیشتر است و اکثر مباحث درس نگهداری در معادن را شامل می شود. سؤالات سال 93 محاسباتی¬تر طرح شده است در حالي كه سؤالات سال 92 بيشتر مفهومی بودند.\nتعداد و سطح سؤالات در بررسي سؤالات آزمون‌هاي 92 و 93 هر دو سال یکسان است. بیشترین مبحث طرح سؤال مربوط به زمین شناسی حفر و انتخاب روش حفاری است. مبحث انتخاب شکل مقطع تونل تقریباً هر سال تکرار می شود. سطح سؤالات به گونه ای است که با مطالعه جزوه حفر چاه و تونل دانشگاه تهران به راحتی قابل پاسخگویی می باشد. سؤالات این درس بیشتر جنبه حفظی دارد تا محاسباتی.\nبا توجه به بررسي سؤالات آزمون‌هاي 92 و 93 (بهمن 92) قابل توجه است كه رویکرد طرح سوال در سال 93 برای درس ژئوتکنیک سؤالات محاسباتی بوده است به طوریکه که تمام سؤالات نياز به حل محاسباتي داشته و به صورت مسأله مطرح شده بودند. در صورتی که در سال 92 نيمي از سؤالات به صورت مفهومی و حفظی طرح شده بود.\nهمچنین گستردگی مباحث در سال 93 بیشتر از سال های قبل بوده است و داوطلب می¬بایست تمام فصل¬های درس ژئوتکنیک را مطالعه کرده باشد.\nدر مورد مباحث مورد سؤال، در آزمون سال 92 جامعيت طرح تست از كليه مباحث، به طور واضح بيشتر از آزمون سال 93 (بهمن 92) مي‌باشد. در آزمون 93 تنها به مبحث محاسبات آتشباری در معادن روباز و کلیات تئوری‌های انفجار توجه شده است. قابل توجه است كه در آزمون سال 93 سؤال محاسباتی مطرح نشده است.\nسؤالات آزمون 92 و 93 داراي سطح دشواري یکسانی هستند اما طراحان سؤال در آزمون 93 مباحث حفظي بیشتری را مورد توجه قرار داده‌اند.\nگزينه‌هاي آزمون 93 نسبت به آزمون 92 طولاني‌تر است.\nدر آزمون ارشد سال 93 (بهمن 92) رشته معدن، در درس رياضي شامل 9 سؤال رياضي عمومي و 4 سؤال معادلات ديفرانسيل بود كه از اين لحاظ كاملاً مشابه سال 92 بوده و تركيب سؤالات تغييري نكرده است.\nاز طرف ديگر با دقت بيشتر به محتواي سؤالات آزمون خواهيم ديد اين تشابه در محتوا نيز حفظ شده است. با نگاهي به سؤالات سال‌هاي قبل متوجه نوعي تكرار و تشابه در سؤالات خواهيم شد.\nالبته از نظر سطح دشواري؛ تست‌هاي رياضيات عمومي سال 93 (بهمن 92) سخت‌تر و مفهومي‌تر بودند و در مقابل تست‌هاي درس معادلات ديفرانسيل در سال 93 آسان‌تر از سال 92 طرح شده‌اند.\nدر جمع‌بندي نهايي سؤالات سال 93 شامل 70 درصد تست‌هاي معمولي و متوسط؛ 20 درصد تست‌هاي مفهومي و دقيق و 10 درصد تست‌هاي محاسباتي و وقت‌گير است.\nهمچنین گستردگی مباحث در سال 93 بیشتر از سال های قبل بوده است و داوطلب می بایست تمام فصل های درس ژئوتکنیک را مطالعه کرده باشد.