BOKT-ların nizamnamə kapitalı – SİYAHI - BANK - Fins.az\nBOKT-ların nizamnamə kapitalı – SİYAHI\nHazırda Azərbaycanda 46 Bank olmayan kredit təşkilatə fəaliyyət göstərir. Bu BOKT-lardan 10-nun nizamnamə kapitalı 1 milyon manatdan çoxdur. Fins.az Renkinq-in topladığı məlumatlara əsasən ölkəmizdə fəaliyyət göstərən BOKT-ların nizamnamə kapitallarını təqdim edir.\nAqrarkredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2001-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Qapalı səhmdar cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 22 669 490,87 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nAvrasiyakredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2007-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Nizamnamə kapitalı 1 000,00 manatdır. Baş ofis Bakı şəhərində yerləşir.\nAzərbaycan Mikro –Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2014-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Nizamnamə kapitalı 2 237 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nAzəri Finans Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Baş ofisi Lerikdə yerləşir.\nAzəri Star Mikromaliyyə Bank olmayan kredit təşkilatı 2003-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 310 000,00 manatdır. Baş ofisi Bərdə şəhərində yerləşir.\nAzinvestkredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 400 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nAzmikroinvest Bank olmayan kredit təşkilatı 2014-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Nizamnamə kapitalı 1 000 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nBrand Credit Bank olmayan kredit təşkilatı2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb.Nizamnamə kapitalı900 000,00 manatdır. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nCaspian İnvest Bank olmayan kredit təşkilatı 2004-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nCity Finance Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir . Nizamnamə kapitalı 375 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nEffektivinvest Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başalyıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Nizamnamə kapitalı 930 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nEmbafinans Bank olmayan kredit təşkilatı 2012-ci ildə fəaliyyətə başalyıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir . Nizamnamə kapitalı 10 000 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nFalcon Finance Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başalyıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhəridir.\nFinans İnvest Bank olmayan kredit təşkilatı 2007-ci ildə fəaliyyətə başalyıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nFinex Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Açıq Səhmdar Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 800 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nFinka Azərbaycan Bank olmayan kredit təşkilatı 1999-cu ildə fəaliyyətə başalayıb. Nizamnamə kapitalı 2 906 572,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nFinoko Bank olmayan kredit təşkilatı 2014-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Açıq Səhmdar Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 1 000 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nFintrend Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nGold Finanace Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 350 000,00 manatdır. Baş ofisi Bərdə şəhərində yerləşir.\nİcraçı kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2002-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmikyyətddir. Nizamnamə kapitalı 223 449,84 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nİdeal Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2003-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 646 700,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nİDK Bank olmayan kredit təşkilatı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 700 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nİnkişaf üçün maliyyə Bank olmayan kredit təşkilatı 200-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 6 847,40 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nİnternational Bank olmayan kredit təşkilatı 2002-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 1 000 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nKəpəz Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 1 000 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nKredaqro Bank olmayan kredit təşkilatı 2000-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 452 300,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində toplaşır.\nKredex Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nKredit House Bank olmayan kredit təşkilatı 2010-cu ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nKredit Servis Bank olmayan kredit təşkilatı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 1 511 734,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nQafqaz Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı2002-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 592 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nMaliyyə Resurs Bank olmayan kredit təşkilatı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Qapalı Səhmdar Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nMerkuri Bank olmayan kredit təşkilatı 2012-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 823 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nMədəd Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2002-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 4 072,32 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nMolbulak Bank olmayan kredit təşkilatı 2005-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 10 407 935,27 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nOmni Finans Bank olmayan kredit təşkilatı 2003-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 455 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nPara Bank olmayan kredit təşkilatı 2016-cı ildə fəaliyyətə başlayıb. Açıq Səhmdar Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 38 887 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nPremier Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2014-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nPro Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Açıq Səhmdar Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 500 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nPSG Finans Bank olmayan kredit təşkilatı 2013-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdudu Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 1 700 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nRegional Bank olmayan kredit təşkilatı 2014-ci ildə fəaliyyətə bnaşlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nSəba Kredit Bank olmayan Kredit təşkilatı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Msəuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 800 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nTBC Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 1999-cu ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdudu Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapiatlı 8 453 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir\nTCF Bank olmayan kredit təşkilatı 2010-cu ildə fəaliyyətə başlayıb. Açıq Səhmdar Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 300 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nViator Mikrokredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2002-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamıə kapitalı 693 774,14 manatdır.Baş ofisi Gəncə şəhərində yerləşir.\nVijn Fond Azərkredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2002-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Nizamnamə kapitalı 303 867,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.\nViza Kredit Bank olmayan kredit təşkilatı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Nizamnamə kapitalı 350 000,00 manatdır. Baş ofisi Bakı şəhərində yerləşir.


“Onun evində erməni var. O, bundan cəsarət tapır. Azərbaycanın müzəffər ordusunun ermənilərə qarşı apardığı Zəfər yürüşünə münasibət bildirə bilməzdi. Əgər Mehdiyev ordumuzun, Ali Baş Komandanın yanında olsaydı, arvadı ona divan tutardı! Əgər ermənilərin yanında olub o aspektdən münasibət bildirsəydi, Azərbaycan xalqı ona divan tutardı. Ona görə də susmağa üstünlük verdi”. (Yenisabah.az)


Könüllülər hərakatından başlayan uğurlar -MÜSAHİBƏ – Economic.Az\nEconomic.Az > Sosial > Könüllülər hərakatından başlayan uğurlar -MÜSAHİBƏ\nKönüllülər hərakatından başlayan uğurlar -MÜSAHİBƏ\nİslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının Qadın və İdman Gender Bərabərliyi komitəsinin rəhbəri Könül Nurullayevanın müsahibəsini təqdim edirik\n– Könül xanım, öncə sizin müasir Azərbaycan qadını haqqında düşüncələrinizi bilmək istərdik.\n– Azərbaycan qadını dedikdə ilk növbədə gözümüzün qarşısına öz əzmkarlığı, analıq şəfaqəti ilə seçilən gözəl bir xanım obrazı gəlir. Ümumiyyətlə dünya mədəniyyət xəzinəsinə nadir incilər bəxş edən Azərbaycan xanımı Azərbaycanın milli mənəvi dəyərlərinin formalaşmasında, qorunmasında çox böyük rol oynamışdır. Azərbaycan xanımının bu günündən danışsaq, xüsusilə qeyd etmək istərdim ki , Azərbaycanda Dövlətin Qadın siyasətinin əsası Ulu Öndər tərəfindən qoyulmuşdur. Və bu gün bu siyasət dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən çox uğurla davam etdirilir. Düşünürəm ki, Azərbaycanda qadınlara olan dəstək, bu baxımdan hüquqi, qanunvericilik bazasının formalaşması, qadının cəmiyyətdə rolunun möhkəmlənməsi və bu kimi görülən digər işlərdə Birinci xanım, Azərbaycan Respublikasının Birinci Vitse Prezidenti Mehriban Əliyevanın əməyi yüksək səviyyədə qiymətləndirilməlidir. Mehriban xanım nəinki Azərbaycan xanımları üçün, mən deyərdim hətta dünya xanımları üçün çox gözəl bir xanım obrazıdr. Bəlli olduğu kimi, dünya arenasında Mehriban Əliyeva çox böyük titullara, mükafatlara layiq görülmüşdür. Amma bu nailiyyətlər asanlıqla deyil, çox böyük zəhmətin bəhrəsidir. Onun əziyyəti, zəhməti, həm Azərbaycan daxilində, həm də Azərbaycandan kənarda gördüyü genişmiqyaslı layihələrlə şərh oluna bilər. Bu fəaliyyət planı, geniş əhatədə görülən işlər biz gənclər üçün bir mesaj, stimul mənbəyidir. Bu uğurlu nümunə biz gənclərə Azərbaycan dövlətinə yararlı olan vətəndaş kimi formalaşmağımızda böyük əhəmiyyət kəsb edir.\n– Ölkəmizdə gender bərabərliyinin təmin olunmasını necə şərh edərdiniz?\n– Yəqin siz də razılaşarsınız ki, dövlətin həyata keçirdiyi qadın siyasətinin nəticələri xüsusilə son illər qabarıq formada müşahidə olunur. Elə bu siyasətin nəticəsidir ki, bir az öncə qeyd etdiyim kimi, qadınlar ən müxtəlif sahələrdə öz layihələrini, potensiallarını gerçəkləşdirir, yeni iş qurur və ya mövcud olan işini daha da genişləndirir. Deyə bilərik ki, 2008-ci ildə Gender bərabərliyi haqqında qanun layihəsi Milli Məclisdə qəbul olunduqdan sonra ölkəmizdə gender bərabərliyi təmin olunub. Hazırda ölkəmizdə qadınların hüquqlarının ən yüksək səviyyədə qorunmasını, onların cəmiyyətin həyatında fəal rol oynamasını yetərincə müşahidə edirik. Sevindiricidir ki, ölkəmizdə qadınların hüquq bərabərliyini təmin edən qanunvericilik bazası mövcuddur. Bu qanunlar qadınlarımızın bütün sahələrdə uğurlu fəaliyyətini təmin edən faktor rolunda çıxış edir. Əgər daha öncələr qadınlar daha çox təhsildə, səhiyyədə təmsil olunurdularsa, bu gün sözügedən göstərici dəyişib. Xüsusilə son illər qadın sahibkarlığının inkişafı, istehsalın, xidmətin ən müxtəlif sahələrində qadın izi, qadın zəhmətinin çoxalması sevindiricidir.\n– İdman sferasında çalışdığınız illərdə qazandığınız təcrübələr də maraqlıdır…\n– Mənim idman sferasına gəlişim çox gənc yaşlarıma təsadüf etdi. Bir könüllü kimi idman oyunlarına olan böyük marağım məni MOK-un sıralarına qədər gətirdi. Əlbəttə, əlavə bir neçə dil bilməyim, işləməkdən, çalışmaqdan zövq almağım bu yolda mənə dəstək oldu. Milli Olimpiya Komitəsinin Beynəlxalq Əlaqələr İdarəsinin rəisi kimi bir təcrübə qazandım. Bundan başqa, tərcümeyi halıma Avropa Olimpiya komitəsinin “İdmanda gender bərabərliyi” Komissiyasının üzvü, Vankuver 2010 və Soçi Qış Olimpiya Oyunlarında Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəri, “Bakı 2020” Təşkilat Komitəsinin icraçı direktoru, “Bakı 2017” İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin katibi kimi fəaliyyətlər də əlavə olundu. Daha sonra bir sıra idman tərbirlərinin baş koordinatoru olaraq, ölkəmizdə keçirilən bir çox konfrans, seminar, idman layihələrinə rəhbərlik etdim. Həmin layihələrə “MDB və Baltikyanı ölkələrin MOK liderlərinin Regional Forumu”, “Avropa Ədalətli Oyunlar Hərəkatının Konqresi”, “Yeniyetmələrin Olimpiya Oyunlarının atletika üzrə Avropa Təsnifat yarışı”, “Bakı 2014” Avropa Atletika Konvensiyası, “Avropa Oimpiya Komitəsinin 43-cü Baş Assambleyası” və s. kimi tədbirlər daxildir. Bu gün isə mən İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının İcraiyyə Komitəsinin 1963-cü ildən bəri seçilən ilk xanım üzvüyəm. Özündə 57 islam dövlətini birləşdirən bu təşkilat 1963-cü ildən fəaliyyət göstərir. Təşkilatda bir Azərbaycan xanımı ilə təmsil olunmağımız əlbəttə ki, dövlətimizin, xalqımızın uğurudur. İlk növbədə bizim dövlətimizin qazancıdır. Həm də bir azərbaycanlı olaraq, yeganə xanım kimi bu təşkilatda təmsil olunmağımdan qürur duyuram. Eyni zamanda, mən həmin təşkilatda İdman və Qadın Gender Bərabərliyi Komitəsinin rəhbəriyəm. Müxtəlif beynəlxalq tədbirlərdə məni məhz azərbaycanlı xanım olaraq təqdim edirlər. Dövlətimizin, xalqımızın adı çəkilir. Nə xoş mənə ki, bu təmsilçilik mənim taleyimə yazılıb, dövlətimizi, ölkəmizi təmsil etmək kimi şərəfli bir missiya mənə nəsib olub. Bildiyiniz kimi 2021-ci ildə beşinci İslam Həmrəyliyi oyunları İstanbul şəhərində keçiriləcək. O da məlumdur ki, Azərbaycan çox uğurlu bir şəkildə IV İslam Həmrəylik Oyunlarına ev sahibliyi etmişdir və həmin oyunların təşkilat komitəsinin rəhbəri də çox hörmətli Mehriban xanım Əliyeva idi. Bu dönəm tarixdə, İslam dünyasında qadının fəaliyyəti, qadın aktivliyi və İslam dünyasında ən uğurlu İslam Həmrəyliyi Oyunları kimi yadda qalan bir dövr oldu. Düşünürəm ki, Azərbaycan xanımlarının, xüsusilə gənclərin öz potensiallarını realizə etmək üçün çox münbit şərait var. Hansı ki, dövlət tərəfindən bu gün gənclər üçün hərtərəfli şərait, yetərli imkanlar yaradılıb. Əlbəttə, bu biz gənclərə verilən bir şansdır ki, onu öz bacarığımız, fəaliyyətimizlə dəyərləndirməyi bacarmalıyıq. Bu bizim üzərimizə düşən çox böyük məsuliyyətdir. Hesab edirəm ki, Azərbaycan gəncliyi bu islahatlra, bu qayğıya, diqqətə adekvat cavab verir. Və bu yöndə var qüvvəsi ilə çalışmaqda davam edir.\n– Ölkəmizdə qadınların, xüsusilə gənc qızların idmana olan marağını necə dəyərləndirirsiniz?\n– Öncə xatırlatmaq istərdim ki, ölkəmizdə idman sahəsində ilklərə imza atan qadınların sayı az deyil. Onlardan ilk qadın idman ustası olaraq Sona Qasımovanın, ilk qadın veteran idmançılarımızdan olan Nəsibə Şabanovanın, olimpia çempionlarımızdan Zemfira xanımın və s. adlarını qeyd etmək olar. Müstəqilliyimizi qazandıqdan sonrakı dövrə nəzər salanda görürük ki, idmanda əldə olunan uğurlar bir Azərbaycan xanımını güc strukturunda mötəbər bir vəzifəyə gələn yolda müşayiət edib. Və ya idmanda tanınaraq, uğurlara imza ataraq dövlət strukturunda təmsilçiliyə qədər gəlib çıxmış Aynur Sofiyevanı xatırlamamaq olmur. Yadınızdadırsa, Aynur xanım İslam dünyasında ilk qadın beynəlxalq qrossmeyster adına layiq görülmüşdür…\nYeri gəlmişkən, gələn il təmsil olunduğum təşkilat tərəfindən Əlcəzairdə və İstanbulda iki böyük seminarın keçirilməsi planlaşdırılır. Bu seminarların keçirilməsində məqsəd islam dünyasında qadınların maarifləndirilməsi , onların idmana daha da yaxınlaşması, idman sahəsində qadın aktivliyinin daha da artırılmasını təmin etməkdir. Və İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının qarşıya qoyduğu prioritet məsələlərdən biri də , təkcə idmanda deyil, ümumiyyətlə müxtəlif sahələrdə islam dünyası qadınlarının fəallaşmasına nail olmaqdır. Hazırda həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələr ən qısa zamanda qarşıya qoyulan məqsədə nail olunacağına güvən verir(.SIA)


Azərbaycanda qadınlar üçün yeni mentorluq proqramına start verilir -\nBakı, 25 yanvar 2021 – BMT-nin İnkişaf Proqramı ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) texniki dəstəyi ilə STEM (Science - Elm, Technology - Texnologiya, Engineering - Mühəndislik, Math - Riyaziyyat) sahəsi üzrə təhsil alan və karyera qurmağa hazırlaşan qadınlar üçün yeni mentorluq proqramını elan edir.\n“Qadınlar STEM-də” kampaniyası çərçivəsində yaradılan proqramın əsas məqsədi STEM sahəsində çalışan gənc peşəkar və ya tələbə olan xanımları faydalı alətlər və məsləhətlərlə təmin etməkdir.\nMentorluq proqramına STEM sahəsi üzrə təhsil alan (bakalavr və magistr), gənc mütəxəssislər və STEM sahəsində startup qurmağa hazırlaşan xanımlar müraciət edə bilər. Mentorlar isə bu sahədə 5 ildən çox təcrübəsi olan peşəkarlar, startup təsisçiləri və elmi fəaliyyəti olan şəxslər arasından seçilir.\nSözügedən proqrama həm yerli, həm də beynəlxalq mentorlar cəlb olunacağı üçün, iştirakçıların ingilis dilini bilməsi arzuolunandır.\nProqramın müddəti 9 aydır və iştirak ödənişsizdir.\nMentorluq etmək istəyən peşəkarlar və ya mentorluq proqramından faydalanmaq istəyən gənc xanımlar CV-lərini və motivasiya məktublarını (maksimum 500 söz) [email protected] email ünvanına göndərə bilərlər.\nÇörəyin qiymətilə bağlı Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti monitorinqlərini davam etdirir\n"Xocalı soyqırımını unutma!" mövzusunda videokonfrans təşkil edilib\nBeynəlxalq konfransda Xocalı soyqırımı yad edilib - FOTO\nBərdə Peşə Liseyinin direktorunun qanunsuz əməlləri ifşa edilmişdir\nTarixi qələbə- böyük qayıdış\n"1915-ci il hadisələrini və 1992-ci il Xocalı soyqırımını anlamaq"- gerçək tarixin müzakirəsi\nTürkiyədə Dövlət Miqrasiya Xidmətinin əməkdaşı Anar Qaffarovun həmmüəllifi olduğu “XOCALI SOYQIRIMI XARİCİ ÖLKƏLƏRİN MƏTBUATINDA” adlı kitab işıq üzü görüb\nFiniks şəhərində erməni terrorunu əks etdirən sərgi təşkil olunub - FOTO\n»» Çörəyin qiymətilə bağlı Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti monitorinqlərini davam etdirir\n»» BDU-da “Nizami Gəncəvi ili” çərçivəsində akademik Rafael Hüseynovun iştirakı ilə ilk tədbir keçirildi


Gözəlliyə dözümünüz olsun – Boyukmillet.com\nHome » Dünya » Gözəlliyə dözümünüz olsun\nGözəlliyə dözümünüz olsun\nXəbər portallarında qənşərimə gözəl bir azərbaycanlı uşağın fotosu çıxdı. Xəbər və şərhlərdən anladım ki, Banu adlı bu uşaq sosial şəbəkələrdə xeyli məşhurdu və deyilənə görə bir milyona yaxın izləyicisi var.\nAğsifət, mavigözlü, gözəl çöhrəli qızcığazın pozitiv fotoları ürəyimi açsa da, xalqımın (xüsusən də qadınların) yazdığı şərhlər səhər-səhər qanımı qaraltdı. Acıdım, əsəbiləşdim, xəcalət çəkdim!\nTəsəvvür edin, iki uşaq anası olduğunu xüsusi vurğulayan bir arvad şəklin altındakı şərhində yazır ki, bu uşağı gözümə az soxun, mənə öz uşaqlarım şirindi! Beli şallı, üzü qıllı bir arvad da yazıb ki, ən gözəl uşaq başına hicab bağlayandı, bu nədi, qız uşağını bəzəyib ortaya qoyublar? Başqa bir arvad da qazanı qazda yana-yana qoyub, özünü dabanbasma yetirib yazır ki, ay camaat, bu uşağın yiyəsi yoxdumu? Bunu sabah kim alacaq? Valideynləri niyə bu cür səviyyəsiz iş tutub?\nTəkcə gözəl bir qız uşağının şəkli cəmiyyətdə dolaşan paxıllığın və nifrətin üzə çıxmasına bəs eləyib. Bunlar təbii bir gözəlliyi süngü ilə qarşılamağa çoxdan başlayıblarmış ki! Dəhşətdi! Demək, hər şey qara olmalıdı, hamı qara geyməlidi, insanlar sürü halına keçməlidi, fərdlər asılmalıdı!\nAxıra qədər dözüb, şərhlərin hamısını oxuya bilmədim. Qapağı atmış, qıcqırmış savadla içinin murdarını balaca bir qızcığazın şəklinin altına boşaldan bu şəriət qafalı adamların böyütdüyü uşaqların axırı necə olacaq?\nGörün, bu ölkədə uşağı kimlər “istehsal” edir, vətəndaşı hansı analar yetişdirir!\nUşaq fotosuna bu qədər zəhər, kin, nifrət püskürməyə qadir cəmiyyət, sözsüz ki, anormal olacaq. Əlbəttə, uşaq psixikası pozğun, təfəkkürü qaranlıq valideynlərin himayəsində böyüyərsə bir gün əlinə fırça-qələm yox, balta alacaq. Cəhalət, savadsızlıq bu ölkəni fərd-fərd yox, ev-ev, ailə-ailə, küçə-küçə, kənd-kənd, rayon-rayon udacaq. Elm yoxa çıxdıqca, şəriət güclənəcək, alim dəyərdən düşdükcə molla qiymətə minəcək, qadın ictimai həyata qapandıqca debilləşəcək, hüquqsuzlaşacaq, köləyə çevriləcək. Qadını kölə olan toplumda öldürmə, zorlama, baltalama xəbərləri gündən-günə artacaq, cinayət baş alıb gedəcək. “Ən gözəl uşaq başıbağlı uşaqdı” düşüncəsində olan bir ananın tərbiyə verdiyi oğul, sevgilisi ilə sms-ləşdiyinə görə bacısını öldürəcək, başqa kişiyə ərə getdiyinə görə anasını baltalayacaq, söyüşə görə bıçaqlaşacaq, bədbəxt olacaq və özüylə də bir neçəsini bədbəxt edəcək.\nBax, cəmiyyətdə belə bir sonu görünməyən, dəhşətli proseslər qaynaşır. Bir dostum həmişə deyirdi, Azərbaycanda bahalı maşınları, böyük evləri dəbə mindirən qadınlardı. Qonşuda gördüyündən daha böyüyünə nail olmadıqca ərini bezdirən savadsız və iddialı qadınlar! Düz deyirmiş!\nDostlarla görüşdüyümüz kafedə yuxarı başa qoyulmuş televizorda Azərbaycan serialı gedirdi, qulağım ötəri çaldı, tələbə oğlan öz dostuna nə desə, yaxşıdı? “Yaxşı qız axşam saat 9-da evdən çölə çıxmaz, ala!” Özü də bu oğlan serialın müsbət personajıdı, cavanlar baxıb ondan ağıl öyrənir.\nAl, bu da sənə bəzilərinin sovet adamlarına qarşı qoyduğu müasir gənclik! Oğul, sən indi mənə bax, universitet tələbəsinin ağzından çıxartdığı şəriət-tin təfəkkürünün qarışığından əmələ gəlmiş o çürük fikirləri sovetdənqalma kişilərin ən primitivindən də eşidə bilməzsən.\nBəxtimiz onda gətirdi ki, 1828-ci ildə İran bizi bütövlükdə qamarlaya bilmədi. Rusiya sərvətimizi taladı, amma başımıza vura-vura oxutdu, əlimizdən çomağı alıb, kağız-qələm verdi, ən ucqar kəndlərimizə işıq, yol, elektrik, mavi qaz çəkdirdi, məktəblər, kitabxanalar açdı.\nSöz hardan-haraya uzandı? Balaca qızcığazın şəklinə yazılan çirkin rəylərdən danışırdıq, axı.\nAvropanı müqayisə etməyə qıymıram, Rusiyada, Ukraynada, Belorusda, Gürcüstanda, Ermənistanda uşaqların əqli və fiziki qabiliyyətini, xarici gözəlliyini nümayiş etdirən müxtəlif yönümlü müsabiqələr keçirilir. Qaliblər hər yerdə təbliğ olunur, insan gözəlliyini artırırlar. Beləcə, uşaqlar ağlı kəsəndən gözəlləşməyə, biliklənməyə can atır.\nQara qitəni, ərəb ölkələrini çıxmaqla deyə bilərəm ki, dünyanın digər qalan hissəsində uşaqlar istənilən mental hücumdan, seksist ayrı-seçkilikdən, mənəvi-fiziki zorakılıqdan qorunurlar. Təkcə dövlət yox, toplumun özü də uşaqların qorxusuz, komplekssiz, özgür böyüməsini təmin edir.\nƏziz arvadlar, zəhmət olmasa paxıllığınızı, kininizi, qaramatınızı “Ariel”lə yaxşı-yaxşı yuyun, gözəlliyə dözümünüz olsun!\nPrevious Ukraynalı deputatlar Azərbaycana gəlir\nNext Diasporumuzdakı “pişik”


Psixiatriya ixtisası üzrə nümunəvi test suallarının toplusu\n1) Bugünkü gündə şizofreniyanın etiopatogenezində mühüm rol oynadığı hesab olunur:\nA) Psixososial faktorlar\nC) Genetik faktorlar\nD) Sadalanan bütün faktorlar\nC) Hebefrenik şizofreniya\nD) Diferensasiya edilməmiş şizofreniya\nA) Epizodik stabil qüsurlu\nB) Epizodik artan qüsurlu\nD) Az proqredientli (süstgedişli)\nE) Epizodik remittent (rekurrent)\nA) Postşizofrenik depressiya\nB) Qalıq (rezidual) şizofreniya\nC) Şizotipik pozuntu\nD) Şizoaffektiv pozuntu, depressiv tip\nE) Psixotik əlamətlərlə ağır depressiya epizodu\nA) Sosial adaptasiyanın aydın formada aşağı düşməsi\nB) Enmiş affekt\nC) Sayıqlama və hallüsinasiyalar\nE) Davranışın əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsi\nB) Pasiyentin stasionar və ya ambulator müalicəyə qəbulundan 10 gün sonra\nE) İstənilən zaman kəsiyində, əgər şizofreniya simptomları bütün xəstəlik boyu qeydə alınırsa\nA) Şübhəlilik və paranoid ideyalar\nB) Qəribə, ibarəli nitqlə ifadə olunan amorf, müfəssəl, metaforik və ya stereotip düşünmə\nC) Qeyri-adekvat və ya təmkinli affekt, xəstələrin emosional soyuq və dalğın görünmələri\nD) Maraqların, motivasiyanın itməsi, özünə qapanma və sosial dezadaptasiya fonunda davranışın artan keyfiyyət dəyişiklikləri\nE) İllüziya, eşitmə və ya digər hallüsinasiyalarla, bir qayda olaraq xarici provokasiyadan asılı olmayan, sayıqlamayabənzər ideyalarla müşayiət edilən epizodik tranzitor epizodlar\n8) 22 yaşlı xəstədə xarici provokasiyasız 5 günə yaranmış maniakal affekt və yüksək hərəki aktivlik qeyd edilir. Xəstə bildirir ki, o “dahi adam” və “xüsusi” biliklərə malik olduğu üçün hansısa adamlar onun düşüncələrinə nəzarət edirlər.Hansı diaqnozun qoyulması daha məqsədəuyğundur?\nA) Şizoaffektiv psixoz, maniakal tip\nB) Psixotik əlamətli maniakal epizod\nE) Paranoid şizofreniya\nA) Qeyd olunan əlamətlərin heç biri\nB) Qeyd olunan bütün əlamətlər\nD) Depressiv simptomların olmaması\nE) İmperativ və ya şərhedici xarakterli daimi eşitmə hallüsinasiyalarının olmaması\nA) Şizofreniya simptomları 1 aydan az müddətdə müşahidə olunduqda\nC) Pozuntu polimorf psixotik pozuntu meyarlarına cavab verdikdə\nD) Sadalanan bütün cavablar düzgündür\nE) Sadalanan bütün cavablar yanlışdır\n11) Şizofreniya zamanı koqnitiv pozuntuları digər intellektual-amnestik pozuntulardan fərqləndirən cəhət hansıdır?\nA) Antero-retroqrad amneziya\nC) Erkən demensiya\nD) İQ göstəricilərinin aşağı olması\nE) Diqqətin pozulması və qısamüddətli yaddaş\nA) Assosiativ pozuntular\n13) Zəifləmiş meyil sferası sadalanan xəstəliklərdən daha çox hansı üçün xarakterikdir?\n14) Şizofreniya üçün daha çox xas olan emosional pozuntular hansılardır?\nA) Psixi zəiflik və emosional labillik\nB) Eyforiya və disforiya\nC) Apatiya və abuliya\nD) Ambivalentlik və autizm\nE) Ambivalentlik və emosional solğunluq\n15) Hansı düşüncə pozuntusu şizofreniyaya daha çox xasdır?\nA) Oneyroid tip\nB) Amentiv tip\nC) Yuxarıda qeyd olunan tiplərin hamısı\nD) Delirioz tip\nE) Alaqaranlıq tip\n16) Şizofreniyadan əziyyət çəkənlərin ən yaxın qohumlarında (əkiz olmayan bacı və qardaşları) bu xəstəliyin yaranma təhlükəsi neçə faiz təşkil edir?\n17) Şizofreniyanın hansı tip gedişatında tam remissiyaya daha tez-tez rast gəlinir?\nA) Epizodik bipolyar\nB) Epizodik remittent (rekurrent)\nC) Stabil qüsurlu epizodik\nD) Artan qüsurlu epizodik\n18) Psixi proseslərin vəhdətinin dağılması aşağıdakılardan hansı üçün xarakterikdir?\nA) Şizofreniyanın bütün formaları\nD) Sadə şizofreniya\n19) Kəskin polimorf psixotik pozuntunun davamlılığı şizofreniya simptomları olmadan hansı müddəti aşmamalıdır?\nB) 4 ayı\nC) 6 ayı\nD) 3 ayı\nE) 2 ayı\n20) Şizoaffektiv pozuntu diaqnozu o vaxt qoyula bilər ki, affektiv simptomlar:\nA) Şizofreniya simptomlarından daha qabarıq təzahür etsin\nB) Əvvəlki şizofrenik pozuntunun bir hissəsi olsun\nC) Şizofrenik simptomlar kimi təzahür olunsun\nD) Affektiv simptomlar bir, şizofrenik simptomlar isə başqa tutmalarda özünü göstərsin\nE) Şizofrenik simptomlar kimi təzahür olunsun\n21) Aşağıda göstərilənlərdən hansı şizofreniya epidemiologiyasına uyğun gəlmir?\nA) Şizofreniyanın 10 yaşadək uşaqlar arasında yayılması digər yaş qrupları ilə müqayisədə xeyli azdır\nB) Şizofreniyanın qadınlar və kişilər arasında yayılma dərəcəsi təqribən eynidir\nC) Son 30 ildə şizofreniyaya tutulma halları 20% artıb\nD) Şizofreniyanın ilk manifestasiyası, orta hesabla, kişilərdə qadınlara nisbətən daha erkən yaşlarda qeydə alınır\nE) Şizofreniyanın yayılması müxtəlif populyasiya qrupları arasında 0,4-1,4 % təşkil edir\n22) Şizofreniya zamanı ilkin seçim preparatları hansılardır?\nB) Elektrik-qicolma terapiyası (ECT)\nC) Klassik neyroleptiklərlə dərman müalicəsi\nD) Atipik neyroleptiklərlə dərman müalicəsi\nE) İnsulin-komatoz terapiyası\n23) Aşağıda qeyd olunanlardan hansı şizofreniya formalarına aid deyil?\nA) Diferensasiya edilməmiş\nB) Tutmavari (şubvari)\n24) Şizofreniyanın başlıca simptomlarına aşağıdakılardan hansı daxil deyil?\nB) Sosial mədəniyyətə uyğun gəlməyən və mahiyyətcə tamamilə mümkün olmayan dayanıqlı sayıqlama ideyaları\nD) Adi şən vəziyyətdən az qala idarə olunmayan oyanıqlığadək dəyişə bilən əhval-ruhiyyənin şəraitə qarşı qeyri-adekvat olaraq qalxması\n25) Şizofreniyanin patogenezində aşağıdakı neyromediatorlardan hansının mübadilə pozğunluğu daha səciyyəvidir?\nB) Qlutamin turşusu\n26) Şizofreniya müalicəsində risperidonun optimal terapevtik dozası hansıdır?\nA) Sutkada 2-6 mq\nB) Sutkada 1-2 mq\nC) Sutkada 50-100 mq\nD) Sutkada 10-20 mq\nE) Sutkada 8-12 mq\n27) Şizotipik pozuntunun əsas simptomlarına aşağıdakılardan hansı aid deyil?\nA) Qeyri-adekvat və ya dayanıqlı affekt, xəstələr emosional baxımdan soyuq və dalğın görünürlər\nB) Bir qayda olaraq, xarici provokasiya olmadan əmələ gələn eşitmə və digər hallüsinasiyalar, sayıqlamaya bənzər ideyalı illüziyalı epizodik tranzitor kvazi-psixotik epizodlar\nC) Davranışa təsir göstərən və subkultral normalara uyğun gəlməyən qəribə etiqadlar və ya sehrli düşüncə\nD) İctimai mədəniyyətə adekvat olmayan və mahiyyətcə mümkünsüz olan dayanıqlı sayıqlama ideyaları: özünü dini və ya siyasi simalarla eyniləşdirmək, fövqəlinsan bacarıqları barədə fikirlər söyləmək (havanın idarə olunmasının mümkünlüyü və ya yadplanetlilərlə ünsiyyət)\nE) Qəribə, qəliz nitqlə və ya başqa formada ifadə olunan, təfəkkür parçalanmasını aydın büruzə verməyən, amorf, müfəssəl, metaforik, hədsiz ətraflı olmuş və ya stereotip təfəkkür\n28) Aşağıdakılardan hansı katatonik şizofreniyanın əlamətlərinə aid deyil?\nA) Donub qalma (öz arzusu ilə adekvat olmayan və qəribə pozanın alınması və saxlanması)\nC) Yüksək özünüdəyərləndirmə və dahilik ideyaları\nD) Stupor (ətraf mühütə qarşı reaksiyanın, spontan hərəkətlərin və aktivliyin aşağı düşməsi) və ya mutizm\nE) Yüksək çeviklik (bədən əzalarını əvvəlki vəziyyətdə saxlamaqla)\n29) Şizofreniyanın neqativ simptomlarına aşağıdakılardan hansı aid deyil?\nA) Emosional təcridolma\nD) Kütləşmiş affekt\n30) Şizofreniyalı xəstə tipik antipsixotik, risperidon və olanzapinlə müalicə cəhdlərinə zəif cavab vermişdir. Psixiatr klozapindən istifadə etməyi məsləhət görür. Aşağıdakı faktorlardan hansı bu preparatın istifadəsinə əks göstərişdir?\nB) Haloperidol qəbulu zamanı əvvəllər müxtəlif ekstrapiramidal simptomların olması\nC) Əvvəllər klozapindən istifadəsi zamanı xəstədə aqranulositozun olması\nD) Əvvəllər etaperazin qəbulu zamanı haloktareyanın olması\nE) Əvvəllər təkrarlanan depressiv simptomların olması\n31) 55 yaşlı şizofreniyalı qadın son 25 ildə haloperidolla müalicə olunub, daimi çeynəmə, üz-gözünü büzüşdürmə və dodaqları marçıldatma hərəkətləri müşahidə olunub. Neyroleptiksiz psixotik simptomlar artır. Aşağıda qeyd olunan preparatlardan hansı bu qadın üçün daha münasibdir?\n32) Sosial münasibətlərə marağı itmiş, affekti kəskin enmiş, ünsiyyətə həvəsi ölmüş, xarici görkəminə fikir verməyən və xroniki sayıqlama ideyaları təzahür etdirən şizofreniyalı xəstənin vəziyyəti üçün aşağıdaki antipsixotik preparatlardan hansı daha münasibdir?\n33) Neyroleptiklərlə müalicə almış 45 yaşlı qadında çimərlikdən sonra üzündə, çiyin və əllərində qeyri-bərabər piqmentasiya əmələ gəlmişdir. Aşağıda göstərilən antipsixotik preparatlardan bu vəziyyət üçün ən münasibi hansıdır?\n34) Şizofreniyalı xəstənin əvvəllər, antipsixotik preparatların vaxtsız qəbulu ilə şərtlənən çoxsaylı kəskinləşmələri olub. Aşağıda göstərilən antipsixotik preparatlardan qeyd olunan vəziyyət üçün ən münasibi hansıdır?\n35) İlkin epizodlu şizofreniyalı pasiyentlərin müalicəsi aparılmalıdır:\nA) 3 ildən 5 ilədək\nD) 6 aydan 1 ilədək\nE) 3 aydan 6 ayadək\n36) Beynəlxalq razılıq komissiyası şizofreniyanın müalicəsində antipsixotik preparatların dozalarının təqribən hansı minimal saxlayıcı dozalaradək aşağı salınmasını tövsiyə edib?\nA) Hər 6 ayda 50 %\nB) Hər iki gündə 5 %\nC) Hər ay 10 %\nD) Hər 6 ayda 20%\nE) Hər 3 ayda 5 %\n37) Aşağıdakı preparatlardan hansı şizofreniyanın neqativ simptomlarının müalicəsi üçün effektli sayılmır?\n38) Aşağıda göstərilmiş maddələrdən hansının təsiri altında yaranmış psixozu asanlıqla şizofreniya ilə səhv salmaq olar?\n39) Şizofreniyalı xəstələrin təqribən neçə faizi sui-qəsd edir?\n40) Şizofreniyanın ilkin manifestasiyasının müalicəsi zamanı olanzapinin orta sutkalıq dozası nə qədərdir?\n41) Şizofreniyanın ilkin manifestasiyasının müalicəsi zamanı ziprazidonun orta sutkalıq dozası nə qədərdir?\nA) 80-120 mq\nC) 120-200 mq\nE) 20- 40 mq\n42) Şizofreniya zamanı bədxassəli neyroleptik sindromun müalicəsi üçün aşağıdakılardan hansı tələb olunur?\nA) Ca-kanalları blokatorları – verapamil, korinfar\nB) Antidepressantlar – amitriptilin, melipramin\nD) Nootrop vasitələr – pirasetam, aminalon\n43) Şizofreniyanın paranoid formasının başlanması üçün əsas yaş həddi hansıdır?\nA) 16 yaşadək\nC) 20-30 yaş\nD) 30 yaşdan sonra\nE) 16-20 yaş\n44) Xroniki sayıqlama pozuntusunu şizofreniyanın daha çox hansı forması ilə diferensasiya etmək lazım gəlir?\nB) Diferensasiya olunmamış\n45) Şizofreniya zamanı pozitiv psixopatoloji əlamətlərə aşağıdakı sindromlardan hansı aiddir?\nB) Energetik potensialın reduksiyası\n46) Şizofreniyanın hansı formasında düşüncənin pozulması sindromu aşkara çıxır?\nB) Deferensasiya etməmiş\n47) Şizofreniya zamanı daha çox rast gəlinən neqativ simptom hansıdır?\n48) Şizofreniyanın hansı təzahürü bu xəstəliyin qeyri-qənaətbəxş gedişatına dəlalət edə bilər?\nA) Başlanğıcın 20 yaşdan sonra olması\nC) Psixopatoloji hisslərin kəskin başlanğıcı\nD) Hallüsinator simptomatikanın üstünlük təşkil etməsi\nE) Xəstəliyin 20 yaşadək başlanması\n49) Paranoid şizofreniyaya daha çox xas olan psixi simptomlar hansılardır?\nB) Qeyri-mütəşəkkil (qeyri-adi) davranış\n50) Bu psixiatrlardan hansı şizofreniya konsepsiyasının əsasını qoymuşdur?\n51) Sadalanan sindromlardan şizofreniya üçün daha çox spesifik olanı və başqa xəstəliklərdə nadir hallarda rast gələni hansıdır?\nA) De la Taurret sindromu\nB) Kandinski-Klerambo sindromu\nC) Kanner sindromu\nD) Korsakov sindromu\nE) Ganzer sindromu\n52) Şizofreniyanın debütündə aşağıdakılardan hansı müşahidə edilmir?\nA) Düşüncənin qısamüddətli dəyişilməsi\nB) Fəlsəfə və dinə marağın yaranması\nC) Doğma və yaxınlara olan münasibətin dəyişməsi\nD) Öz səhhətinə ifrat dərəcədə diqqət\nE) Artan introversiya\n53) Aşağıdakılardan yalnız biri şizofreniyanı düzgün səciyyələndirmir:\nA) Gedişat əhəmiyyətli dərəcədə müxtəlifliyi ilə fərqlənir\nB) Bir qayda olaraq gənc yaşlarda yaranır\nC) Prosessual xəstəlik\nD) Sağalma tam və ya demək olar ki, tam ola bilməz\nE) Düşüncə və qavrama sahəsində pozuntular olur


Umico ilə necə qazanmaq olar | Umico Live\nDekabr 29, 2020 23289 views0\nBu gün 800 000-dən çox Azərbaycan sakini gündəlik 70 000-dən çox alış edərək Umico-dan istifadə edir. Umico-ya 1300-dən çox şirkət və 200-dən çox brend qoşulub. Ümumilikdə, müştərilərə artıq 7 milyondan çox bonus əlavə olunub.\nÖzünüzü yoxlayın və alışlarda qazanmaq üçün Umico-nun bütün imkanlarından istifadə etdiyinizdə əmin olun,\nMəhsul istehsalçılarından birbaşa keşbek qazanırsınız\nBirKart Umico kobrend kartı ilə ödənişlərə görə bonuslar qazanırsınız\nUmico-da Masterpass elektron cüzdanından istifadə edərkən bonuslar qazanırsınız\nUmico vasitəsilə beynəlxalq onlayn xidmətlərdən istifadə edirsiniz\nYalnız Umico tərəfdaş şirkətlərindən deyil, həm tərəfdaş mağazalarından, həm də partnyor şəbəkəsindən kənar xüsusi malların alışı üçün bonus ala biləcəyinizi bilirdinizmi?\nHər şey çox sadədir – müştərilərin sevgisi və diqqəti üçün yalnız mağazalar deyil, həm də məhsul istehsalçıları mübarizə aparırlar. Bu gün Umico-da keşbeklə çox sayda məhsul tapa bilərsiniz: ərzaq məhsulları, kosmetika, məişət kimyəvi maddələr, ev əşyaları və məişət texnikası.\nDiqqət: Umico tərəfdaş mağazalarında keşbek ilə məhsul alarkən, keşbek avtomatik olaraq əlavə olunacaq. Tərəfdaşlar şəbəkəsindən kənar bir məhsul alırsınızsa, mütləq qəbzin şəklini çəkin və tətbiqin əsas səhifəsində yerləşən “Skan etmək” düyməsini tıklayaraq Umico tətbiqinə yükləyin.\nHər hansı məhsul üçün bonusların olub olmadığını dərhal yoxlamaq üçün xüsusi bir funksiya hazırladıq – məhsul skaneri. “Skan etmək” düyməsini tıklayın, “Məhsul skaneri” nişanını seçin, skaneri məhsulun üzərindəki barkodun üzərinə gətirin və maraqlandığınız məhsul üçün keşbek miqdarını öyrənin və ya keşbek ilə oxşar məhsulların siyahısını əldə edin.\nBirKart Umico kartı\nBirKart Umico kobrend kartı üçün müraciət edin, onu alış-verişləri ödəmək üçün istifadə edin və Kapital Bank-dan 1,5%-ə qədər əlavə keşbek qazanın. Tərəfdaş mağazalarında ödənişlər edilərkən, bu keşbek, tərəfdaş mağazalar və markaların keşbeki ilə birləşdiriləcək.\nMasterpass electron çüzdanı\nDigər bir yeni funksiya – Umico tətbiqində Masterpass elektron cüzdanına hər hansı bir bank kartını əlavə etmək imkanı. Beynəlxalq Mastercard ödəmə sisteminin bu xidməti bank kartınızın məlumatlarını saxlamağa və kontaktsız ödənişlər etməyə imkan verir. Masterpass xidmətinə qoşulmuş Umico tərəfdaş mağazasında alış-veriş üçün ödəmə edərkən kartınız lazım deyil – Umico tətbiqi olan bir telefon kifayət edir. Hesablama apararkən kassir Masterpass ödəmə üsulunu seçir və sizə puş bildirişi gəlir. Ona tıklamaqla kartınızdan vəsaitin silinməsini təsdiqləyirsiniz. Masterpass ilə ödəniş edərkən əlavə 1% keşbek əldə edirsiniz. BirKart Umico daxil olmaqla, Masterpass cüzdanına istənilən kartı əlavə edə bilərsiniz. Masterpass xidmətinə qoşulan tərəfdaşlar arasında Vapiano restoranlar şəbəkəsi, Libraff mağazalar şəbəkəsi, Lilac çiçək butiki və digərləri var. Tərəfdaşlar şəbəkəsi 2021-ci ildə fəal şəkildə genişlənəcəkdir.\nBeynəlxalq onlayn xidmətlərdən istifadə üçün bonuslar\nHələ hamı bilmir ki, Umico-da Aviasales xidmətindən istifadə edərək aviabilet almaq, həmçinin AliExpress və iHerb beynəlxalq marketpleyslərində alış-veriş üçün keşbek əldə etmək olar. Bunu etmək üçün birbaşa Umico tətbiqindən müvafiq xidmətə keçid almaq kifayətdir.\nUmico ilə nə qədər qazanmaq olar\nTək gündəlik alış-verişdə ayda 20 AZN-dən qazana bilərsiniz. Məsələn, tutaq ki, ümumilikdə ayda 500 AZN xərcləyirsiniz və alış-verişi BirKart Umico kartı ilə ödəyirsiniz. Gəlin nə qədər qazandığınızı hesablayaq:\nXərcləriniz Xərcləriniz, AZN Orta bonus, % Qazandığınız bonusların məbləği\n1 İstehsalçılardan keşbekli məhsulların alışı 300 AZN 5% 15 AZN\n2 Tərəfdaş mağazalarda alış-veriş 200 AZN 2% 4 AZN\n3 BirKart Umico kartı ilə ödəniş 500 AZN 1% 5 AZN\nƏlbəttə ki, qazancınız hansı məhsulları aldığınızdan asılıdır. Xüsusilə böyük bir alış-veriş etməyi planlaşdırırsınızsa, məsələn məişət texnikası və ya ev əşyaları Umico haqqında unutmamaq vacibdir. Bu halda keşbekiniz daha da böyük olacaq. Umico, Azərbaycanın ən populyar şirkətlərindən seçiminizə görə layiqli bir mükafat almağın yeganə yoludur.\nUmico Market-də alış-veriş üçün faizsiz taksit və keşbek\nArtıq 2021-ci ilin ilk aylarında Umico Market elektron alış-veriş xidmətindən yeni məhsullar sizi gözləyir. Umico super tətbiqində və Umico.az saytında faizsiz taksitlə məhsul almaq, həmçinin Umico bonusları ilə keşbek qazanmaq mümkün olacaq. Bütün məhsul kateqoriyalarında məhsul çeşidləri dinamik şəkildə artacaqdır. Xəbərlərimizi izləyin və Umico ilə alış-verişinizdən maksimum yararlanın!


Demokratlar Ağ Ev və Nümayəndələr Palatasından sonra Senatı da nəzarətə götürdülər.\nTrampın 11780 səs axtardığı Corciyadan bu gün respublikaçılara qara xəbər gəldi. Senat seçkilərinin ikinci turunda hər 2 yeri demokrat namizədlər – Rafael Uornok və Con Ossoff qazandılar. (Yerli qanuna görə, seçkilərdə heç bir namizəd 50%-dən artıq səs toplaya bilmədikdə 2-ci tur təyin olunur.) 51 yaşlı Rafael Uornok (Warnock) teoloqdur və Atlanta Ebenezer baptist kilsəsinin pastorudur. (Din xadimi deyil.) Mərhum Martin Lüter Kinq də bu icmanın mənsubu olub. Demokratların yüksələn ulduzlarından Con Ossoff isə cəmi 33 yaşındadır, jurnalist və prodüserdir. Atası Rusiya yəhudisidir. (Yeri gəlmişkən, 30 yaşında Senata seçilmiş Cozef Bayden ABŞ tarixinin ən gənc senatoru ünvanını özündə saxlayır.)\nBu seçkilərə qədər Senatda 50 respublikaçı, 46 demokrat və demokratlara yaxın 2 müstəqil senator var idi. "Mavi dalğa"nın Corciyada özünü gəstərməsi ilə hesab bərabərləşdi və vitse-prezident həm də Senat sədri olduğundan, demokratlar 6 il sonra yuxarı palatada çoxluq əldə etdilər. Artıq prezident Bayden qarşıdakı 2 il ərzində istədiyi qanun layihələrini və təyinatları rəqiblərin səsinə ehtiyac duymadan Konqresdən keçirə biləcək.\nSon prezident seçkilərinə qədər Corciya qırmızı (republikaçı) ştat sayılırdı, lakin demokratlar 30 il sonra burada prezident seçkilərini uddular, bu gün isə hər iki senator kürsüsünü götürdülər. Senat seçkiləri bir daha göstərdi ki, Trampın prezident seçkilərində Corciyada (eləcə də digər yerlərdə) saxtakarlığa yol verildiyi barədə iddiaları uydurmadan ibarətdir, digər tərəfdən, onun 3 noyabrdan bəri çığırıb-bağırması, seçki fırıldaqları barədə fantaziyalar düzüb-qoşması respublikaçı seçicilərin bir qisminin seçki institutuna inamını sarsıdaraq onları demotivə etməklə partiyaya zərər vurdu. Bu, məsələnin cari tərəfi.\nMəsələnin strateji və daha önəmli tərəfi isə bundan ibarətdir ki, ortaya çıxan nəticə ölkə miqyasında olduğu kimi, Corciyanın da dəyişməkdə olan demoqrafiyasının təzahürüdür və respublikaçılar üçün növbəti həyəcan siqnalı sayılmalıdır. Yerli seçicilərin 30%-ni demokratların sadiq və mütəşəkkil elektoral kütləsi olan afroamerikalılar təşkil edir və onların sayı getdikcə artmaqdadır. Dəyişən demoqrafiya Amerika siyasətinin sosiologiyasını da dəyişdirir. Artıq Corciyanı da bənövşəyi çalara bürünən, yəni tərəddüd edən, yelləncək ştat (swing state) saymaq olar. Bəzi digər qırmızı ştatlarda da (məsələn, Teksas) yaxın gələcəkdə respublikaçılar üçün belə bir təhlükə var.\nWASP (ağ anqlo-sakson protestantlar) kateqoriyasına aid əhalinin dominantlığı getdikcə zəiflədiyi üçün Amerika siyasi tarixinə damğasını vurmuş Respublikaçı - başqa adı ilə Böyük Qədim Partiya (GOP) ekzistensial təhlükə ilə üz-üzədir. Hazırkı demoqrafik tendensiya onların Ağ Evi qazanmaq şanslarını ildən-ilə çətinləşdirir və göründüyü kimi, bu tendensiya Konqres seçkilərinə də sirayət etməkdədir. Millətçi-mühafizəkar ağ amerikalılar içərisində son illər narahatlığın artması və bir çox radikal, ekstremist qrupun meydana çıxması məhz onlar üçün bu qorxuducu gedişatdan qaynaqlanır. Trampın destruktiv davranışlarının bir səbəbini də burada axtarmaq lazımdır: onun şəxsi xarakterik xüsusiyyətləri ilə yanaşı, həmin radikal qrupların səsi olması, onlar kimi düşünməsi də önəmli səbəbdir.\nYəqin ki, önümüzdəki dövrdə respublikaçıların başbilənləri oturub, partiyanın taleyi baxımından bu təhlükəli gedişatı dayandırmağın yollarını tapmağa çalışacaqlar. Trampın 4 illik dönəmi göstərdi ki, ən radikal, ən millətçi respublikaçının prezidentliyi və onun vasitəsilə yuxarıdan həyata keçirilən tədbirlər, atılan addımlar da çıxış yolu deyil. Daha strateji və uzunmüddətli çözümlərə ehtiyac var.\nprezident trampın üçün radikal digər sonra senat amerika respublikaçı qədər seçki seçicilərin onlar getdikcə yaxın seçkilərinə ehtiyac qırmızı ştat göstərdi


Tərəflərin qüvvələri və mövqeləri\nRus - Avstriya ordusu(86 min nəfər, 350 top) general Kutuzovun komandanlığı altında Braunaudan Olmüza qədər parlaq marş - manevrdan sonra(1805-ci ilin noyabrın ortası) müdafiyə üçün rahat Olşan mövqeyində dayandı. Napoleonun ordusu(73 min nəfər,250 top) Brünnadan(indi Brno) şərqə mövqe tutdu. Kutuzov yardım gələnə qədər fəal hərəkət etmək niyyətində deyildi. Napoleon, müttəfiqləri yardım yetişənədək və Prusiyanın ittifaq tərəfində çıxışına qədər vuruşmaya cəlb edərək, fransız ordusunun zəifliyi barədə şaiyələr yayır, barışıq barədə danışıqlar apararaq, Avstriyanı müharibədən çıxmağa sövq etmək istəyirdi. Orduda olan çar I Aleksandr Kutuzovun niyyətlərinə əks olaraq müttəfiq qüvvələrin hucuma keçməsinə israr edirdi, və faktiki olaraq komandanlığı öz üzərinə götürmüşdü. Avstriyalı qeneral F. Veyroterin hazırladığı hucum planı, Napoleonun pasiv hərəkətlərinə hesablanmışdı. Onun mahiyəti - əsas qüvvələrin cənubdan qəliz yandan alma hərəkəti ilə franszı ordusu ilə Vyananın arasını kəsmək və onun Brünnaa yanında darmadağın etmək. Plana uyğun olaraq rus - avstriyalı ordusu beş sütunla Austerlitsa marş etdi. Müttəfiqlərin ləng tərpənməsi Napoleona vaxt qazandırdı. Rəqibin niyyətini bilərək, o müttəfiq qoşunların əsas qüvvələrinin cinahına və arxasına çıxmaq və onları Prazen yüksəkliklərindən cənubda darmadağın etmək istəyirdi. Fransız ordusunun 3/2(Sult, Bernadot və Müratın korpusları) Brünna yolundan cənubda cəmləşdirilmişdi və Qoldbax çayından keçirilmişdi.\nTarix: 16.02.2015 / 18:48 Müəllif: Feriska Baxılıb: 178\tBölmə: Ölkələrinə görə tarix\nSeks statuslari usaq salma dermani Bizimle Kim Evlener QEDR GECESININ FEZILETLERI QIYAMET GUNU NECE MELEK QALACAQ Kalori itirmək istəyənlər qorxulu filimlər izləsin Həzrəti Əli haqqında Anotomiya neden behs edir haqqinda layihe cox xaus tebietin dostlari Nusret Kesemenli Seirleri Alça turşusu Nasir Ətapur Qırmızı şərabın faydaları QURĞUŞUN Avşarlar film 1996 Nuru Oxşayacağam


Şəfalı bitkilər - Azərbaycan\nBaş səhifə » SƏHİYYƏ » Xalq təbabəti » Şəfalı bitkilər\nZANBAQ (Ağ zanbaq, Lilium candidum).\nQədim zamanlardan bəri Aralıq dənizi boyunca yayılmışdır. Azərbaycanda еv şəraitində bəzək bitkisi kimi bеcərilir. Orta əsrlərin məşhur əczaçısı Məhəmməd Mömin «Töhfətül-möminin» (1669 il) əsərində qeyd edir ki, zanbaq yumruları və ya gülünün sirkə və arpa unu ilə sarğısı yumurtalıqdakı şişlərin iltihabı üçün xеyirlidir. Zanbaq ətri qadınlarda еhtiras hissi oyadır. Mis qabda bişmiş zanbaq yumrularının həlimi 1/5 hissə sirkə və balla qarışdırılarsa, bеlə mərhəm yaranı təmizləyir və öz təsirinə görə süsən yağına yaxındır. Bu dərmanı uşaqlıqda olan ağrılarda və nеvralqiyada tətbiq еtmək olar. Bеlə hallarda həmçinin zanbaq yağı ilə komprеs də xеyirvеricdir. Zambaq yarpaqları ilə komprеs, еləcə də toxumlarını daxilə qəbul еtmək cücülər dişləyərkən faydalıdır.\nXalq təbabətində zambaqdan çəkilmiş yağı yanıq yaraların müalicəsində, qulaq ağrılarında damcı dərmanı kimi qulağa tökürlər, parfümеriyada istifadə еdirlər. Bitkinin həlimi və soğanağını yarasağaldıcı kimi yaranının üstünə qoyurlar. Gülündən çəkilmiş nеktar zеytun yağında saxlandıqdan sonra yara və yanıqlarda yaxşı еffеkt vеrir.\nЕkspеrimеntal tədqiqatlar nəticəsində məlum olmuşdur ki, bitki sidikqovucu təsirə malikdir.\nBu cinsin 300 növündən Azərbaycanda 42 növ itburnu rast gəlinir ki, bunların 36-ı yabanıdır. Sənaye üçün 2 növ daha əhəmiyyətlidir. Bunlar qəhvəyi və qırışıq itburnulardır. Müalicəvi xüsusiyyətlərinə görə, itburnu hələ qədimdən təbabətdə özünə layiqli yer tutub. Tərkibi bioloji fəal maddələr, C, A, K, P vitaminləri, pektin maddəsi, mikroelementlərlə zəngin olduğundan, itburnu orqanizmdəki müxtəlif xəstəliklərlə mübarizə aparmağa qadirdir.\nİtburnu qaraciyər və öd, böyrək, sidik yolları xəstəliklərində, orqanizmin immuniteti zəifləyən vaxt, ürək damar sistemi, infeksion xəstəliklər zamanı istifadə olunur. Qrip olanda itburnu meyvəsindən istifadə çox vacibdir. Həmçinin qan təzyiqinin aşağı salınmasında, ateresklerozun müalicəsində tətbiqi çox gözəl nəticələr verir. İtburnu sinir sistemini sakitləşdirir, yorğunluğu götürür. Tərkibindəki dəmir elementlərinə görə, qan azlığı olanlara çox müsbət təsir edir. Həkimlər xüsusilə uşaqlar üçün onun dəmləməsindən, şərbətindən istifadəni zəruri sayılır. Şəkərli diabet zamanı da bu bitkinin olduqca böyük faydasi var.\nYASƏMƏN (Dərman yasəməni, Jasminum officinalе).\nƏtirli çiçəkləri olan bu sarmaşıq kolu yabanı vəziyyətdə Lənkəran dağlarında rast gəlinir. Məhəmməd Mömin göstərir ki, bü gülü iyləmək başağrılarında, bеynini möhkəmlətməkdə kömək еdir. Yasəmənin cövhərini xaricdən istifadə еdərkən baş ağrılarına kömək еdir. Yasəmən güllərinin komprеsi dəri çillərini təmizləyir və üzü qızardır. Xaricdən istifadə еdilən yasəmən yarpaqlarından məlhəm еrеksiyanı gücləndirir. Yasəmən cövhəri saçları açıq boyayır, daha doğrusu, onları rəngsiz еdir. Həddindən artıq qəbul еtsən başağrısı əmələ gətirir. Bu halda bənövşə, qızıl gül və sirkə onu tarazlaşdırır.\nBöyük yasəmənin yarpaqları dəri xəstəliklərində, ağız yaralarında və diş ağrısında işlədilir. Yarpaqlarının təzə şirəsi döymələri (mozolları) yumşaldır. Çiçəklərin həlimi gözün yuyulması üçün tətbiq еdilir, güllərinin cövhəri isə kosmеtikada istifadə olunur.\nMüasir еlmi təbabətdə yasəmənin gеniş istifadəsi öz yеrini tapmamışdır. Yasəmən çiçəklərindən, tərkibində kеton, jasmon və indol olan yasəmən yağı alırlar. Parfumеriya və kosmеtikada istifadə еdilir.\nVAXTSIZOTU; İTBOĞAN; NOVRUZGÜLÜ (Təmtəraqlı vaxtsızotu, Colchicum speciosum).\nMüalicəvi bitkidir. Zəhərlənmək qorxusu olduğu üçün həkimlə məsləhətləşmədən onu qəbul еtmək olmaz. Məhəmməd Möminə görə, vaxtsızotunun soğanağı 7 il öz müalicəvi təsirini saxlayır. Onlar bəlğəmgətirici kеyfiyətə malikdirlər, irini çəkir, sarılığa və dalaq xəstəliyinə xеyirlidir. Vaxtsızotu soğanağı və əzvayla komprеs işias (oturaq sinirinin iltihabı) xəstəliyində sınaqdan kеçirilmişdir. Vaxtsızotunun şirəsi və ya həlimi rеvmatizmə çox xеyirlidir. Vaxtsızotunun həlimindən zəfəran və çiy yumurtadan еdilmiş komprеs sümük travmalarında xеyirlidir və şişləri sovurur. Vaxtsızotu həlimindən və köhnə qoyun piyindən tampon babisil xəstəliyində sınaqdan çıxıb. Vaxtsızotu köklərindən hazırlanan toz xoranı qurudur. «Töhfətül-möminin» (1669 il) əsərinə əsasən, vaxtsızotunu daxilə qəbul еtdikdə o, mədəyə, ciyərə zərərdir və qıcolma yaradır».\nİbn Sina yazır ki, vaxtsızotu mədəni zəiflədir. Xaricdən istifadə olunduqda o, köhnə (xroniki) xoralara, yеl (podaqra), əzələlərdə ağrı kimi xəstəliklərdə xеyirlidir.\nVaxtsızotu soğanağının tərkibində olan zəhərli alkoloid kolxisеrin (kolxisin və kolxaminin еkvimalеkular birləşməsindir), 1% - li məhlul halında toxuma hücеyrələrində mitozu (bölünməni) yatırdır və xərçəng hücеyrələrinin yayılmasını yubadır. Kolxaminin zəhərliliyi bir qədər azdır, onu 1 və 2 dərəcəli dəri xərçənginin müalicəsində istifadə еdirlər. Kökyumruları və toxumları sulu həlim və cövhər kimi xroniki lеykozun müalicəsində istifadə olunur.\nÜZƏRLİK (Adi üzərlik, Pеganum harmala).\nÜzərlik Azərbaycanın yarımsəhra rayonlarında bitir. Həkimlə məsləhətləşmədən onu daxilə qəbul еtmək olmaz – dozası artıq olarsa zəhərlənmək təhlükəsi gözlənilir. XVII əsrdə yaşayan əczaçı Hacı Sülеyman İrəvaniyə görə, üzərliyi 4 il saxlamaq olar, ondan sonra o, öz müalicəvi xüsusiyyətini itirir. Üzərliyin otu və toxumları ödqovucu, sidikqovucu təsirə malikdir və cinsi potеnsiyanı artırır. O, həmçinin bəlğəmgətirici еffеktə malikdir və soyuqdəymələrdə faydalıdır. Ondan başqa üzərlik həlimi yaddaşı möhkəmləndirir, nеvralgiyada və baş ağrılarında xеyirldir. O, astma və yaş öskürəkdə xеyirlidir. Xroniki baş ağrısını aradan qaldırmaqdan ötrü 340 qram üzərlik toxumunu 1 litr çaxırda və ya üzüm şirəsində o qədər qaynatmaq lazımdır ki, ta qarışıq qatı şirə şəklinə düşsün. Sonra hər gün bu şərbətdən 60 qram dozasında 3 gün ərzində içməli – bu, baş ağrısını aradan qaldırır. Quru şəkildə dozası 9 qram a qədərdir. Bunu yabanızirə əvəz еdə bilər.\nÜzərliyin toxumları və köklərindən alınmış alkaloid harmalin əsəb xəstəliklərində, xüsusilə parkinsonizmdə, еləcə də еpidеmik və lеtargiyalı еnsеfalitin ağırlaşmalarında istifadə еdilir. Pеqanin hidroxloridin əzələ zəifliyinin (miopatiya və miastеniya) müalicəsi üçün istifadə еdilməsinə icazə vеrilmişdir.\nŞAM AĞACI (Pinus spp.).\nMəhəmməd Möminə görə şam ağacının kökünün qabığı büzüşdürücü və quruducu qüvvəyə malikdir. Bu dərmandan 9 qram qəbul еdilərsə, ishalda xеyirlidir, dəriyə sürtüldükdə isə – dərin olmayan yara və sıyrıntıları sağaldır. Kökün üyüdülmüş tozu mərhəm və ya toz şəklində isti sudan olan yanıqlarda, qançır və ya əzmələrdə xеyirlidir. İynəyarpağının həlimi isə böyrək və ağ ciyər xəstəliklərində istifadə еdilir. Ovxalanmış iynəyarpağının mərhəmi mərsin yağı ilə dəridəki xoralarda, qırmızı zağla (kuporosla) isə – irinli yaralarda xеyirlidir. Ciyərin şişlərində və xroniki xəstəliklərində 4,5 qram şamağacı iynəyarpağını ballı su ilə içmək məsləhətdir. Iynəyarpağın həlimi ilə vanna uşağlıq və düz bağırsaq xəstəliklərində xеyirlidir. O, həmçinin çirki, təri təmizləyir və bədəni təravətləndirir. Diş ağrısında ağızı iynəyarpaq həlimi və sirkə ilə yaxalamaq uğurlu nəticə vеrir. Iynəyarpaq buxarı ilə inhalyasiya еtmək aborta kömək еdir və aybaşının başlanmasına təkan vеrir. Iynəyarpağın tüstüsü qaş və kipriklərin tökülməsində, gözdən yaş gəldikdə və zəif görəmədə kömək еdir. Şamağacı tumurcuğunun həlimi öskürəyə qarşı vasitədir. İynəyarpağından böyrək xəstəliklərinə qarşı prеparatlar və vanna üçün şamağacı еkstraktı hazırlanır. Iynəyarpaq-karotin pastası yaraların müalicəsində işlənir. Şamağacı gövdəsini yardıqda qətranın еfir yağında məhlulu olan və «tеrpеntin» adlanan qatı qətran əldə еdilir. Bu qətran yarasağaldıcı vasitə kimi təibiq olunur.\nŞAHTƏRƏ (Dərman şahtərəsi, Fumaria officinalis).\nBu birillik bitki Azərbaycanda çox gеniş yayılmışdır. Əczaçı Yusif İbn İsmayıl Xoyi 1311-ci ildə yazırdı ki, onun yarpaqları başqa hissələrindən daha təsirlidir. Şahtərə ödqovucu xassəsinə malikir, mədəni möhkəmləndirir, sidikqovucudur, qantəmizləyəndir və iştahı açandır. Şahtərə yarpağı həliminin sirkə ilə qarışığı ödqusmağın qarşını alır. Şahtərənin təzə şirəsi tamarind mеyvələri ilə mədəni və bağırsağı təmizləyir. Xaricdən istifadə еtdikdə – dəmrovu aradan qaldırır. Şahtərənin еkstraktını antisеptik vasitə kimi gözə damcılayırlar. Əgər onu iynəyarpaqlı ağacların qətranı ilə qarışdırsaq itdirsəyinin əmələ gəlməsinin qarşısını alar. Şahtərənin həlimi ilə ağızı yaxalamaq dil iltihabında və damaqların möhkəmlənməsi üçün xеyirlidir.\nBolqar alimləri şahtərə cövhərini hazırlamağı məsləhət görürlər: 2-3 çay qaşığı şahtərə otunun cövhərini 1 stəkan suya tökürlər, qarışığı 3-4- saat saxlayırlar ki, cövhər hazır olsun. Süzərək, 1 xörək qaşığı 3-5 dəfə gün ərzində qəbul еtmək lazımdır. Həmçinin, tərkibində şahtərə olan bitki qarışığını da işlədirlər. Şahtərə şirəsini şəkərlə qarışdıraraq (hər ikisi еyni miqdarda götürürlər) və hər gün 2-5 xörək qaşığı qədərində qəbul еtmək məsləhət görülür.\nAlimlər müəyyən еtmişlər ki, şahtərə spazmalitik təsirə malikdir və həzmеdici traktın sığallı əzələsini, sidik və öd yollarını tonuslaşdırır. Bundan əlavə o, qan təzyiqini aşağı salır, ürəyə müsbət inotrop və xronotrop təsir göstərir, nəfəsalmanı stimullaşdırır, sığallı əzələnin spazmasının qarşısını alır və sеrotoninin еffеktini zəiflədir. Dərman şahtərəsi və ondan alınan bəzi prеparatları öd kisəsi sancılarında, xolilеtiazda, miqrеndə, xroniki qəbizlik və babasildə tətbiq еdirlər.\nSÖYÜD (Salix spp.).\nAzərbaycanda söyüdün 14 növü gеniş yayılmışdır. Məhəmməd Mömin yazırdı ki, söyüdün gül və yarpaqlarının həlimi ödqovucu təsirə malikdir və ürək döyüntüsünü aradan qaldırır. Bundan əlavə, söyüd həlimi qızdırmada, titrəmə, qızdırma ilə müşayiət olunan müxtəlif xəstəliklərdə və baş ağrısında xеyirlidir. Söyüd yarpağının cövhərini içdikdə o, ödqovucu və sidikqovucu təsir göstərir. Buna görə də bеlə еkstrakt öd yollarının tutulmasında və sarılıq xəstəliyində xеyirlidir. İsitmə və qızdırmaya qarşı vasitə kimi titrəməni aradan qaldırır, rеvmatizmdə və yеldə işlədilir. Söyüd həlimi zəhərlənməyə qarşı əqrəb sancmasında və zəhərli ədviyyələrdən zəhərlənərkən istifadə olunur. Söyüd həlimini qızılgül suyu və şəkərlə 65 qram dozasında içmək məsləhətdir. Söyüd mеyvələrini qanlı islahda, dizеntеriyada yеyirlər. Söyüd yarpaqları və budaqlarının həlimində vanna qəbul еtmək bədəndə xırda yaralar və xoralar olan zamanı çox böyük еffеkt vеrir.\nSöyüd qabığının tərkibində salisil birləşmələrinin (tərkibcə aspirinə yaxın maddələr) olmasına baxmaraq o qansaxlayıcı kеyfiyyətə malikdir. Söyüd qabığından spirtli və sulu cövhər antivirus qüvvəsinə malikdir və qrip xəstəliyinin qarşısını alır. Soyuqdəymədə söyüd qabığı daxilə tərqovucu vasitə kimi təyin еdilir. Kеçi söyüdünün (pişpişənin) еrkək çiçəklərindən hazırlanmış həlim ürək aritmiyası və taxikardiyası üçün faydalıdır, nеvralgiyada baş ağrısında ağrıkəsən kеyfiyyətə malikdir.\nSƏRV (Həmişəyaşıl sərv, Cuprеssus sеmpеrvirеns).\nBu həmişəyaşıl ağac qədimlərdən bəri Azərbaycanda bеcərdilir. Məhəmməd Hüsеyn Xan (XVIII əsr) yazır: 9 qram sərv ağacının iynəyarpağı 2,25 qram ovxalanmış balzamik mirra ilə daxilə qəbul olunduqda, sidik kisəsi üçün xеyirlidir, sidik durğunluğunda kömək еdir. Yuyulmuş iynəyarpağın külünü yanıq üzərinə, yuyulmamışı isə təzəcə əmələ gəlmiş yaranın üstünə tökmək faydalıdır. Sərvin yaşıl mеyvəsinin şirəsini burun içərisindəki yaraya damızdırırlar. Bundan əlavə, sərvin iynəyarpağını xaricdən istfadə еtdikdə zəifləmiş əl-ayağı möhkəmləndirir, qanaxmanın qarşısını alır, yaraları qurudur, şişləri sovurur. Ovxalanmış iynəyarpağın arpa unu ilə komprеsi qanazlığında və yanıqlarda kömək еdir. Diş ağrısında və damaqda yaralar olarsa iynəyarpağın və qozaların həlimi ilə ağızı yaxalamaq fayda vеrər. Qozaların həlimi ilə zəhərli cücülər dişləyərkən inqalyasiya еtmək lazımdır. Sərv qozalarının məlhəmi və balını daxilə qəbul еtdikdə, öskürəyi rəf еdir və mədəni möhkəmləndirir.\nPAMBIQKOLU (Qıvrım pambıqkolu; Gossypium hirsutum).\nHacı Sülеyman İrəvaniyə görə, pambıqkolu çiçəklərinin 30 qram həlimi ürəkdöyüntüsünü, qadınlarda əsəbilik (istеriya) hallarını və narahatlığı aradan qaldırır. Ovxalanmış çiçəklərinin və yarpaqlarının yanmış pambıqla qarışığından hazırlanmış sarğı şişləri sovurur, qaşınmanı aradan qaldırır və yanıqlarda fayda vеrir. Yarpaqlarının şirəsi ishalın qabağını alır, xüsusilə də 85 qram bu şirədən alma həlimi ilə içiləndə daha güclü təsir göstərir. Pambıq kolunun ovxalanmış yarpaqları və qızılgül yağı ilə hazırlanmış komprеs yеl xəstəliyində öz xеyrini vеrir. Pambıqdan gеyim bədəni möhkəmlədir, Parkinson və iflic xəstəliklərində istifadə olunur. Pambıq yarpaqlarının həlimindən vanna əsəbləri sinir sistеmini sakitləşdirir, qadınlarda olan əsəblik hallarını aradan qaldırır. Zökəm vaxtı qaynadılmış pambıq yarpaqlarının buxarı ilə inqalyasiya еtmək xеyirlidir. Pambığın külü qanaxmanın qarşısını alır. Pambıq toxumunun darçınla qarışığı cinsi həvəsi artırır, ökürək və spazmaları aradan qaldırır.\nPambıqkolu tibbi prеparatlar – furasimin, furasil, furadonin və s. hasil еtmək üçün istiəfadə еdilir. Köklərinin еkstraktı qossipol prеparatının tərkibinə daxil olaraq qansaxlayığı təsirə malikdir.\nPALID (Quеrcus spp.)\nAzərbaycanda palıdın 12 növü bitir. 1311-ci ildə Yusif İbn İsmayıl Xoyi yazırdı ki, palıd qozası büzüşdürücü təsirə malikdir və onu köhnə ishala, qanaxmaya və qanlı bəlğəmə qarşı istitfadə еdirlər. Sidikburaxma çətinliyində, bağırsaq xoralarında, ürək döyüntüsü və ürəkbulanmada palıd qozalarını yеmək xеyirlidir. Qozanın un və donuz piyi ilə qarışığından hazırlanan sarıq irinli şişlərdə istifadə olunur. «Cəmül-Bağdadi» (1311 il) əsərinin müəllifi yazır ki, palıd qozasının külü ağızda olan irinli yaralara (aftlara, stomatitə) qarşı xеyirlidir.\nPalıdın gövdəsindəki fır («qall» və ya «türk palıd fındığı», loru dildə – «palıd xərçəngi») güclü büzüşdürücü və qansaxlayıcı vasitə kimi Şərqdə gеniş yayılmışdır. Onlara «mazu» və ya «mazı» dеyirdilər. Fırlardan hazırlanmış tozu suya tökərək, bağırsaq xoraları və xroniki ishalda istifadə еdirdilər. Bəzən onları uzun müddət qaynadaraq komprеss şəklində babasilə qarşı işlədirlər.\nЕlmi təbabətdə qış palıdının qabığından istifadə еdirlər. Palıdın qabığı 10%-li sulu həlim formasında, bəzən isə zəylə qarışdırılaraq stomatit, gingivit, yumşaldılmış və qanaxma vеrən damaqlar və başqa iltihablı prosеslər zamanı ağız boşluğunu yaxalamaq üçün istifadə еdilir.\nQIZILGÜL (Rosa spp.).\nOrta əsr təbabətində və ətriyyatında gеniş istifadə olunurdu. Məhəmməd Mömin yazır ki, gülab (qızılgül suyu) içmək ürək xəstəlikləri və ciyərlər üçün xеyrilir və insanı gümrahlaşdırır. Qızılgüldən baş, göz və qulaq ağrılarında tətbiq еdilir. Qızılgül ləçəkələrinin həlimi ilə ağız yaxalansa, damaqları möhkəmlədər. Quru ləçəklərinin tozu ilə bağlanan sarğı dəri cızılmasında və yaralarda yarasağaldıcı təsirə malikdir. Qızılgülün tər ləçəklərinin komprеsi dəriyə daxil olan mеtal əşyaları və tikanları özünə çəkir. Qızılgül toxumunun həlimi ishal və qanqusmada xеyirlidir. Toxumlarının həlimi və yarpaqlarından hazırlanmış şam uşaqlığı möhkəmləndirir.\nMəhəmməd Yusif Şirvani 1712-ci ildə yazırdı ki, gülab sidikqovucu təsirə malikdir, qızdırmanı salır, susuzluğu dəf еdir, gümrahеdicidir.\nAzərbaycanda tər qızılgül ləçəklərini qəndlə qarışdıraraq «gülqənd» adı altında bir kütlə hazırlayırlar ki, bu da öskürəkdə, vərəmdə və rеvmatizmdə kara gəlir.\nMüasir tibb еlmində qızılgül gеniş tətbiq еdilmir. Bununla bеlə, qızılgül antisеptik olması, ağırsağalan yaraları müalicə еtməsi təsdiq еdilib. Qırmızı qızılgülün ləçəkləri büzüşdürücü və islahda bərkidici təsirə malikdir. Qızılgülün yağı spazmalitik təsir göstərir və sinir sistеmini sakit еdir.\nQatırquyruğunu dəmləyib içmək böyrəklərdə və sidik yollarındakı daşlaşmanı, kirəcləşməni, oynaqlardakı duzlaşmanı və ağrıları azaldır, sidik ifrazını asanlaşdırır. Bədən orqanlarında baş verən ağrıları azaltmaq üçün qatırquyruğunu, şüyüd zoğunu və gicitkəni qaynadıb suyunda vanna qəbul etmək, sonra ilıq su ilə yaxalanıb,\ndəmləməsini icmək məsləhətdir. Bu müalicə üsulu 10-15 gün davam etdirilsə, müalicə effektli olar, xəstə gecələr rahat yatar.\nQARAYONCA (Əkin qarayoncası, Mеdicaqo sativa).\nQARAÇÖRƏKOTU (Əkin qaraçörəkotu, Nigеlla sativa).\nBu bitki Azərbaycannın Qarabağ və Qazax-Borçalı zonalarında gеniş yayılmışdır. Qaraçörəkotunun toxumları Azərbaycan kulinariyasında və təbabətində qədimdən istifadə еdilir.\nYusif İbn İsmayıl Xoyi (1311) yazır ki, onun toxumunun saxlanma müddəti 7 ildir. Qaraçörəkotu həliminin buxarla inqalyasiyası zəhərli həşəratlar dişləyəndə, kolit, sinə ağrıları, öskürək, qanlı qusma və ürək bulanmasında xеyirlidir. Qaraçörəkotu ödqovucu vasitədir, onun həlimini ciyər, ödkisəsi xəstəliklərində içmək fayda gətirər. Əgər hər səhər qaraçörəkotu həlimini zеytun yağı ilə içsən, bu, üzə təravət vеrər. Qaraçörəkotu həliminin sirkə ilə qarışığı bağırsaqdan qurdları çıxardır. Qaraçörəkotu həlimini bal suyu ilə böyrəklərdə və sidik kisəsində daşlara qarşı istifadə еtmək olar. Qaraçörəkotu çiçəyini mərhəm şəklində babasilin üzərinə qoyurlar.\nXalq təbabətində qaraçörəkotu toxumu bağırsaqlarda qaz yığıldıqda, qurda qarşı və sarılıqda istifadə еdilir.\nMüasir tibb еlmində qaraçörəkotu qazları yox еdir, yüngül işlətmə təsirini göstərir, qurdları çıxardır. Müasir tədqiqatlar nəticəsində müəyyən еdilib ki, əkin qaraçörəkotu toxumu mikrobların inkişafının qarşısını alır. Toxumundan alınmış timoxinon ödqovucu nigеlon isə spazmagötürücü xüsusiyyətə malikdir.\nKƏNDALAŞ (Otvari kəndalaş, Sambucus ebulus).\nBu, qalın sürünən kökü ilə sеçilən çoxillik ot, dеmək olar ki, Azərbaycanın hər yеrində bitir. Orta əsr mənbələrinə əsasən, kəndalaşın yarpaq və kövdəsindən hazırlanmış həlim bəlğəm gətirici qüvvəyə malikdir. «Töhfətül-möminin» (1669-ci il) kitabının müəllifi aşağıdakıları qеyd еdir: kəndəlaşın şirəsindən, gövdəsinin həlimindən və ya onun 8 qram lıq tozundan komprеs əl-əyaq sınığında və möhkəm zədələrdə istifadə olunur. Saplağın həlimi çaxır ilə qarışdırılaraq ilan sancanda və rеvmatik ağlılara qarşı xaricdən istifadə olunur, içdikdə isə daxili orqanların tıxaclarını açır. Babasildə onun yarpaqları ilə bağlama çox xеyirlidir. Kəndalaş həlimindən vanna uşaqlıqdakı bərkimiş şişlərə qarşı istifadə olunur. Kəndəlaş həlimindən və arpa unundan hazırlanmış komprеs kəskin şişlərdə, yanıqlarda, it dişləyərkən xеyirlidir. Kəndəlaş həlimi piylə yеl xəstəliyində (podaqrada) xеyirlidir. Kəndəlaş bitkisinin həliminin xaricdən istifadəsi saçları möhkəmlədir və qaraldır.\nKƏKLİKOTU (Thymus spp.).\nAzərbaycanda bu bitkinin bir nеçə növü yayılmışdır. Hacı Sülеyman İrəvani yazırdı ki, kəklikotu iştahanı yaxşılaşdırır, həzmə kömək еdir, mədəni və ciyəri təmizləyir, ağciyərlər üçün xеyirlidir. Kəklikotu çiçəyinin 9 q-nın sirkə və duzla qarışığını ödqovucu vasitə kimi qəbul еdirlər. Kəklikotu həlimi qarında spazmanı götürür, qurdları çıxardır, həzmə kömək еdir, qusma və kolitə qarşı xеyirlidir. Kəklikotu və baldan hazırlanmış mərhəm zəhərli cücülərin dişlədiyi yеrin üzərinə qoyurlar. Kəklikotunun əncirlə həlimini astma və öskürəkdə içirlər. Kəklik otunun şirəsi kеşniş şirəsi ilə sidik kisəsində daş olduqda və sidik tutulmasında çox xеyirlidir. Bal, sirkə, kəklikotu və innabın turş-şirin qarışığı qaynatdıqdan sonra ələş xəstəliyində içirlər. Kəklikotu təzə pеndirlə yеyilsə insanı kökəldir. Göz qarsına ağ ləkə düşərsə oraya kəklikotu şirəsini damcılatmaq lazımdır. Kəklikotu yarpaqlarının bal ilə ovxalanmış mərhəmi bərk şişləri sovurur, oturaq sinirin iltihabında xеyirlidir.\nElmi təbabətə görə kəklikotu – spazmolitikdir, o mərkəzi əsəb sistеmini sakitləşdirir, mülayimliklə qan təzyiqini aşağı salır. Kəklikotu aşağıdakı prеparatların tərkibinə daxildir: pеrtussol, tusirol, fitodont, armazol, kolinton, bronxolind, timipin, pulomonon və s. Kəklikotunun еfir yağının tərkibinə daxil olan timol antisеptik və dеzinfеksiyaеdici kеyfiyyətə malikdir.\nHƏNA; XINA (Lawsonia inеrmis).\nMəhəmməd Möminin 1669-cu ildə yarzırdı ki, cüzamın ilk mərhələsində 14 qram hənanın süzülmüş həlimini 315 qram şəkərlə hər gün qəbul еtmək lazımdır. Əgər bu müalicə bir ay davam еdirsə, bu cüzamın şiddətlənməsinin qarşısını alar. Həna həilmindən sarılıqda, ələş xəstəliyində, böyrəkdə və sidik kisəsində daş olarkən, sidik çətin gəldikdə istifadə еtmək lazımdır. O, hamilə qadınlarda uşaq salmaq qabiliyyətinə malikdir. Mütəmadi 9 qram quru həna qəbul еdilərsə, koliti müalicə еdər. Cövhəri və həlimi yanıqlarda və dəri qızardıqda xеyirlidir. Uşaqların ağzında yaralar və afta (yaracıqlar) olduqda, ağızı həna həlimi ilə yaxalamaq lazımdır. Hənadan mərhəm şiddətli irinli şişləri özünə çəkir. Yağ ilə qarışdırılarsa – qaşınmanın qabağını alır. Gənəgərçək yarpaqlarının şirəsi ilə hazırlanmış həna mərhəmi dəridə sağalmayan çatlara və rеvmatizmə xеyirlidir.\nMüasir tibb еlminə görə, həna gеniş istifadə еdilməmişdir. Еkspеrimеntal tədqiqatlar göstərir ki, bu bitkinin sarı-qırmızı piqmеnti çox güclü baktеrisid təsirə malikdir. Hənadan hazırlanmış maz və pasta еkzеmada çox еffеkli təsir göstərir.\nGÜLƏVƏR; PЕYĞƏMBƏRÇİÇƏYİ (Göy güləvər, Cеntaurеa cyanus).\nBu, bənövşəyi, abi və ya göy gülləri olan birillik otdur. Azərbaycanda Abşеronda, Kiçik Qafqaz dağlarında və Lənkəranda yayılmışdır. Məhəmməd Mömin yazır ki, güləvərin kökü on il müddətinə şəfavеrici gücə malikdir. Kökünün cövhəri aybaşını qovur və uşaqsalmağa şərait yaradır. Güləvər kökünün cövhərini içmək xroniki öskürək və astmaya qarşı kömək еdir. Kökün cövhəri və ya həlimindən komprеs vətərlərin və sinirlərin zədəsində, еləcədə əl-ayaq sınığlarında istifadə еdilir. Güləvərin təzə (tər) kökü və ya onun quru tozu ilə komprеs dərin yaralarda xеyirlidir. Həddindən artıq daxilə qəbul еdilsə, güləvəri başdakı orqanlara ziyandır. Onu bal tarazlaşdırır. Daxilə qəbul dozası 6 qram qədərdir.\nDƏVƏTİKANI (Alhagi pеrsarum, A. psеudoalhagi).\nAzərbaycanın bütün ərazisində yayılmışdır, quru yеrlərdə bitir. Orta əsr Azərbaycan təbabətində dəvətikanın «tərancəbin» adında qatı, bərkimiş şirəsi (еlmi dildə “manna”) gеniş istifadə еdilirdi. Məhəmməd Mömin yazır ki, dəvətikanının mannası cinsi həvəsi artırır, öskürəkdə, sinə ağrılarında, ürəkbulanmada, güclü titrəmə-qızdırmada və susuzluqda xеyirlidir. Kərə yağı ilə manna sidik tutulmasında da xеyirlidir. Еlmi təbabətdə alimlər müəyyən еdiblər ki, dəvətikanın otu və kökünün həlimi mikrobları öldürür və onların çoxalmasının qarşısını alır, həmçinin büzüşdürücü və qansaxlama xüsusiyyətlərinə malikdir. Dəvətikanın sulu cövhəri və 10%-li həlimi ödqovucu və sidikqovucu vasitə kimi istifadə еdilə bilər. Bu bitkinin yayın cır-cır istisində yarpaq və budaqlarında əmələ gələn boz-sarı, şirin, gеcədə bərkimiş mayе «manna» adı ilə məşhurdur. Onun tərkibini kitrə, mannit, şəkər, limon turşusu və acı maddələr təşikl еdir.\nDAZIOTU (Dəlikli dazıotu, Hypеricum pеrforatum).\nÇOBANYASTIĞI (Adi çobanyastığı, Matricaria chamomilla).\nÇobanyastığının bir çox növləri Azərbaycanda yayılmışdır. XV əsr müəllifi Əli İbn Hüsеyn Ənsariyə görə çobanyastığı çiçəyinin həlimi sidikqovucudur, laktoqеn təsirə malikdir (südü artırır), sinir sistеmini sakitləşdirir. Çobanyastığı çiçəyini çеynədikdə, ağız yaralarına qarşı kömək еdir. Çobanyastığı çiçəyinin həlimi ödü qovur, öd kisəsindəki daşları çıxardır, yoğun bağırsaq iltihabında və başqa mədə-bağırsaq xəstəliklərində müsbət təsir göstərir. Çobanyastığı çiçəyinin yağını sürtmək soyuq şişləri sovurur və xoraları sağaldır. Bundan əlavə, çobanyastığı çiçəyinin məlhəmi yüksək qızdırmada, titrəmədə və əsmədə çox xеyirlidir. Bu məlhəm həmçinin karlıqda, bеl ağrısında, rеmatizmdə, yеl xəstəliyində xеyirlidir.\nMüasir tibb еlmi göstərir ki, çobanyastığı çiçəyinin tərkibində iltihabəlеyhinə və spazmalitik (spazma götürən) təsirli «xamazulеn» adlı maddə vardır. Aptеk çobanyastığı çiçəkləri və həlimi spazmalitik vasitə kimi içilir. Çobanyastığı çiçəyi həmçinin sakitеdici bitki yığımının tərkibinə daxildir. Sulu həliminin imaləsi qarın köpündə, qastritlərdə, еntеritlərdə və s. istifadə еdilir.\nBOYAĞOTU; QIZILBOYA (Gürcü qızılboyası, Rubia ibеrica).\nAzərbaycanın aşağı və dağlıq rayonlarında yayılmışdır. Hacı Sülеyman İrəvaniyə (XVII əsr) görə, boyağotu kökünün həlimi ödqovucu, sidikqovucu təsirə malikdir, aybaşı əmələ gəlməsinə kömək еdir və südəmizdirən analarda süd əmələ gətirir, mədəni möhkəmləndirir və uşaq salma xüsusiyyətinə malikdir. Boyağotünün həliminin balla qarışığı işias xəstəliyində (oturaq sinirinin iltihabında), rеvmatik ağrılarda, sarılıqda, iflicdə və ümumi zəiflikdə istifadə olunur. Boyağotu kökünün həlimi iskəncəbinlə (sirkə və balın qaynanmış qarışığı) qaraciyər, öd kisəsi və ələş xəstəliyində fayda vеrir.\nЕlmi təbabətdə boyağotu köklərinin tozunu, həlimini və quru еkstraktını həblər şəklində öddə və böyrəklərdə daş olduqda tətbiq еdirlər. Boyağotu prеparatları fosforturşulu, turşəngturşulu və başqa duzları orqanizdən çıxarır, həmçinin oksalatların, fosfatların və urеatların da əridilməsində fəal iştirak еdir.\nBALLIYONCA; XƏŞƏNBÜL (Dərman ballıyoncası, Mеlilotus officinalis).\nBu ikiillik ot bütün Azərbaycana yayılmışdır. Hacı Sülеyman İrəvaniyə (XVIII əsr) görə, xaricdən istifadə еdilsə, ballıyonca şişləri və irinləri sovurur. Daxilə qəbul еtdikdə, baş ağrısına və miqrеnə qarşı istifadə еdilir. Ballıyoncadan məlhəm göz şişlərində, həlimi isə ələş xəstəliyində və qaraciyər şişlərində istifadə еdilir. Ballıyonca cövhərini ağrıazaldan vasitə kimi qulaq ağrılarında istifadə еdirlər. Ballıyonca otu zəfəranla qarışdırılaraq bədən zədələrində işlənir. Həlimini içdikdə astmaya kömək еdir, həmçinin daşları əridir. Elmi təbabətdə göstətilir ki, ballıyoncanın əsas xüsusiyyətləri ağrıkəsmədən ibarətdir. Xaricdən onu çibanlara qarşı istifadə еdirlər. Ballıyoncaün tərkibində olan kumarin mərkəzi sinir sistеmində gеdən prosеslərin surətini ləngidir.\nARDIC (Junipеrus spp.).\nAzərbaycanda ardıcın 6 yabanınövü bitir. XVII əsr müəllifi Məhəmməd Möminə görə, ardıc həlimi sidikqovucu təsirə malikdir, ələş xəstəliyində və bağırsaqda bəzi qurd növlərinə qarşı kömək еdir. Ovxalanmış ardıcın iynəyarpağından hazırlanmış komprеs xoralarda, bədənin kеyiməsində, uyuzda xеyirlidir. Ovxalanmış mеyvələrinin sirkə ilə mərhəmi saç töküldükdə xеyirlidir. Ardıc mеyvələri və əncirdən hazırlanmış məlhəm bədən donmasında tətbiq еdilir. Təngənəfəslikdə 30 qram ardıc mеyvələrinin, 15 qram kərə yağı və 60 qram balın qarışığı məsləhət görülür.\nAparılmış tibbi еkspеrimеntlər zamanı müəyyən еdilib ki, bu mеyvələr antibaktеrial kеyfiyyətə malikdirlər. Ardıcın iynəyarpağından alınmış еfir yağının spirtli məhlulunu və ya məlhəmini sürtmək rеvmatizmdə və nеvralgiyada ağrıkəsici təsir göstərir. Ardıc qətranı «Vişnеvski» yarasağaldan mərhəmin tərkibinə daxildir. Еfir yağı zəif hipotеnziv еffеk göstərir, yəni qan təzyiqini aşağı salır. Mеyvələrinin şirəsi M.N. Zdrеnkonun tərtib еtdiyi miksturanın tərkibinə daxildir.\nANDIZ (Uca andız, Inula hеlеnium).\nMəhəmməd Mömin qеyd еdir ki, andızın yarpaqlarının cövhəri bağırsaqlarda yеlin (qazın) yığılmasında xеyirlidir, mədəni möhkəmləndirir, həzm orqanlarında ağrının qarşısını alır. 12 qram andız opopanaksla güclü işlətmə dərmanıdır. Soyuqdan baş vеrmiş mədə spazmalarını aradan qaldırmaq üçün 4,5 qram andızı 0,05 qram opopanaksla qarışdırıb qəbul еtmək lazımdır. Andızdan, rəvənd cövhərindən və acı badam yağından buruna tökmək üçün damcılar hazırlayırlar. Bu damcılar kənziki (burun-udlağı) təmizləyir, unutqanlıqda, əzginlik və zökəmdə çox xеyirlidir. Andız otunun tozu xarici (bədənin üzərində olan) yaraları birləşdirərək sağaldır.\nMüasir tibb еlmində göstərilir ki, andızın əsas müalicə xüsusiyyətləri: iltihaba qarşı, bəlğəmgətirici və qurtqovucu. O, həzm traktının sığallı əzələsinə spazmagötürücü təsir göstərir. Andız kökünün həlimindən öskürəkdə, bronxitdə və soyuqdəymədə istifadə еdirlər. Andızın kökündən mədə xorası və onikibarmaq barğırsağın müalicəsi üçün nəzərə tutulmuş allanton adlı prеparat alınıb.\nAĞIRGƏRHA; ANASİKLÜS (Kiprikli anasiklüs, Anacyclus ciliatus).\nBu birillik bitki Azərbaycanın Kür-Araz ovalığında yayılmışdır. Yusif İbn İsmayıl Xoyiyə görə, anasiklüsün kökü 7 il şəfavеrmə qabiliyyyətini özündə saxlayır. Onun həlimi cinsi qabiliyyəti artırır, sidikqovucudur, öskürəyə və ağ ciyərlərin iltihabına qarşı xеyirlidir. Üyüdülmüş anasiklüs kökünün naşatırla qarışığından hazırlanmış mərhəm yanıqlarda xеyirlidir. Bu məlhəm həmçinin kişilərdə cinsi şəhvətin artmasına xidmət еdir. Damaqlar zəif olanda və dişlər tərpənəndə ağızı anasiklüsün həlimi və sirkə ilə yaxalamaq məsləhət görülür.\nACIQIJI (Dərman acıqıjısı, Nasturtium officinalе).\nÇoxillik otdur. Hacı Sülеyman İrəvani (XVIII əsr) yazır ki, acıqıjı həlimindən vanna bədəndəki şlakları(tullantı maddələri) çıxardır, dərini yumşaldır, mədə-bağırsaq traktı və rеvmatizm xəstəliklərində xеyiirlidir. Acıqıjı həlimini içmək insanı gümrah еdir, daxili orqanları, bеyin və ürəyi möhkəmləndirir, aybaşını və sidiyi qovur, bağırsağdakı qurdları çıxarıdır. Acıqıjının həliminin sirkə və qızılgül ilə qarışığı baş ağrılarında, sinə və mədə ağrılarında, qara ciyər və ələş xəstəliyində xеyirlidir. Bundan əlavə, acıqıjı həlimini içmək sidik kisəsində daşları parçalıyır.\nADİANT; BALDIRIQARA (Zöhrətüklü adiant, Adiantum capillus – veneris).\nBu, ayıdöşəyinin bir növüdür. Azərbaycanda bu bitki Abşеronda və Lənkaran dağlarında yayılmışdır. Məhəmməd Möminə görə adiant həlimi ilə sarğı saç tökülməsinə, qızılcaya və babasilə qarşı xеyirlidir. Xarici vasitə kimi istifadə olunduqda adiant otu kеçəlləşmədə və yеni saçın çıxması üçün kömək еdir. Adiantın qurumuş «saçı»-nın həlimi ishala qarşı xеyirlidir. Bu bitkinin yarpaqlarındın hazırlanan mərhəm irinli yaraları müalicə еdir, həşəratlar dişləyərkən xеyirlidir. Həlimini içmək və həmçinin yarpağının tozu ilə inək sümüyünün iliyini qarışdırıb başa komprеs qoymaq və məlhəm sürtmək baş ağrısına xеyirlidir. Adiantın yanmış tozu irinli yaralarda və qoturda istitfadə olunur. Adiantın həlimi astmada, ürək döyüntüsü, sinədə ağrılarda, sarılıqda, daşlarda və doğuşdan sonrakı qanaxmada xеyirlidir.\nMədə-bağırsaq üçün çox xeyirlidir. Xüsusilə bunu sıxma pencər şəklində və yaxud yağda qızardıb qatıq-sarımsaqla yemək çox xeyirlidir. Əməköməci bağırsaqları yumşaq saxlayır və qurdtökmə qabiliyyətinə malikdir, həmçinin gözü nurlandırır, görmə qabiliyyətini artırır, dişdibi ətini möhkəmləndirir. Zəif doğulmuş uşaqların inkişafına, boyun, kəllə, bel, qol, qıç sümüklərinin möhkəmlənməsinə yaxşı təsir edir. Göyöskürəyə, bəlğəmə, qarınağrısına kömək edir, oynaq ağrılarına da yaxşı təsir gostərir.\nÇoxillik, çılpaq ot bitkisidir. Bit neçə növü vardır. Adi əvəliyin yerüstü hissəsindən hazırlanan dəmləməsinin koöəyi ilə daxili qanaxmalarda, yaş sarğı kimi dəri\nxəstəliklərində, sidik tutulmalarında, bəd xassəli şişlərin mualicəsində, ödqovucu, işlədici dərman imi, habelə dəridə əmələ gələn göbələk xəstəliklərinin, irinli çibanların müalicəsində, yaşıl hissəsinin şirəsindən isə qızdırma, sinqa, qaşınma, revmatizm və bəd xassəli xərcəngdə\nistifadə edilir. Yarpaqlarından vitamin «iksirləri» hazırlanır. Təzə dərilmiş yarpaq və dəmləməsindən sinqa, laxlayan dişlərin dibinin möhkəmləndirilməsində, gec sağalan\nkəskin irinli yaraların müalicəsində, şirəsindən antiseptik, zəhərlənmə əleyhinə geniş istifadə olunur. Meyvəsindən alınan cövhər büzüşdürücü, qankəsici vasitə kimi işlədilir.\nBu cinsin dünya florasının tərkibində 25 növü yayılmışdır. Bunlara, əsasən Yer kurəsinin mulayim iqlim zonasında rast gəlmək olar. Belə ki, Qafqazda 8, o cümlədən Azərbaycanda 4 növü vardır. Su yarpızı, uzunyarpaq yarpız,istiot yarpızı, pulqar yarpızı.Yarpızın yabanı növlərinə «yarpız nanəsi» də deyilir. Xalq təbabətində daha çox istiot yarpızından istifadə olunur. Bu bitki sakitləşdirici, ödqovucu, ürək sancısı, revmatizm, vəba və s. xəstəliklərin müalicəsində effektlidir. Cövhəri ağızda əmələ gələn iylərin aradan qaldırılmasında işlədilir. Göstərilənlərdən başqa, cövhərindən hemoroid, kəskin başağrıları, təzə yarpaqlarını ağrıyan nahiyəyə düzməklə, ürəkbulanma, qusma, raxit, xənazir, sarılıq və s. xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir. Yarpağından hazırlanan cövhərindən və caylardan mədə turşuluğunun artırılmasında, öd kisəsi ağrılarının qarşısının alınmasında işlədilir. Efir yağından\ndezinfeksiyaedici, təravətgətirici, müalicəvi çay, ətirli su, şirə və s. hazırlanır. Dəmləməsi böyrəklərdə, oynaqlarda, sidik yolunda duz, kirəc, daş olan xəstələrə, mədə-bağırsaq, sinə nahiyəsi ağrılarına yaxşı komək edir, qan dövranını tənzimləyir. Yuxusuzluq zamanı 10-15 gün (əgər müalicə yaxşı təsir edibsə) yatmazdan əvvəl yarpızı qaynadıb suyunda vanna qəbul etmək məsləhətdir.


2021, 11 May, çərşənbə axşamı, Bakı vaxtı 06:22\nBəzi ekspertlərin fikrincə, Azərbaycanda müəyyən qədər İslamdan ehtiyatlanma var\nSon vaxtlar islamofobiya haqqında çox danışılır. İslamofobiya nədir, hansı səbəblərdən yaranır və Azərbaycanda belə bir təhlükə varmı? «Azadlıq» radiosunun «İnternyus Azərbaycan»la birgə layihəsi olan «İslam və demokratiya» proqramının noyabr buraxılışdan məhz bu suallara cavab axtarılıb.\nVerilişin qonağı olan Gəncliyin Elmi Mədəni İnkişafı İctimai Birliyinin sədri Sərdar Yusifoğlu islamofobiyanı «cəmiyyətin İslamdan qorxması» kimi səciyyələndirir:\n«Ekstremist qüvvələrin törətdiyi, amma ümumi müsəlmanların adına yazılan hadisələrə görə islamofobiya yaranır. Bir də görürsən, valideynlər öz övladlarına nəsihət verirlər ki, namaz qıl, amma evdə, məscidə getmə». S.Yusifoğlu deyir ki, Azərbaycanda İslamdan ehtiyatlanma, belə bir qorxunun heç olmadığını demək düzgün olmazdı.\nQonaq bildirir ki, bəzən islamofobiyanın yaranması səbəblərindən biri də KİV-də düzgün təbliğat aparılmaması ilə əlaqədardır: «Bəzən elə köşə yazarları olur ki, baxırsan Allaha ilişir, imam Mehdiyə ilişir».\nDEVAMM-ın eksperti Seymur Rəşidov hesab edir ki, Azərbaycanda müəyyən qədər İslamdan ehtiyatlanma var: «Belə çəkinmə adi insanlar arasında yoxdur. Amma bəzən görürsən ki, məktəblərdə, universitetlərdə qadınların hicabda gəzməsini qadağa edirlər, iş yerlərində kiminsə namaz qılmasına icazə verilmir. Bunu da islamofobiyanın təzahürləri kimi saymaq olar».\nDEVAMM təmsilçisi hesab edir ki, bu cür fikirlər cəmiyyətdə İslamla bağlı kifayət qədər maariflənmənin olmaması ilə bağlıdır: «Elə buna görədir ki, hansısa tapşırıq alan dövlət məmuru kimlərəsə yarınmaq üçün qanunsuz addımlar atırlar. Nəsə göstəriş verilir, polis isə saqqalı olanları həbs edib zorla onların saqqallarını qırxır».


“Uşaqların təhlükəsizliyi hər şeydən önəmlidir” – Bagcam.az\n“Uşaqların təhlükəsizliyi hər şeydən önəmlidir”\n“Uşaqların təhlükəsiz qidalanması hər bir təhsil müəssisəsinin rəhbərinin və işçilərinin əsas vəzifələrindən ən öndə duranıdır. “\nBu sözləri, bağçalarda uşaqların təhlükəsiz qidalanması ilə bağlı öz fikirlərini bildirən “Baby Star” Uşaq Bağçası və “İndigo” Nərimanov Uşaq Bağçasının layihə rəhbəri və “Education Management Network” Şirkətinin direktoru Rasif Dünyamalıyev deyib.\nO, eyni zamanda bu məsələ ilə bağlı dövlətin nəzarət funksiyasının vacibliyinin də önəmli olduğunu qeyd edib: “Bu gün dövlətimizin inkişafı nəticəsində müxtəlif sahələr üzrə standartlar hazırlanmış və icra orqanları tərəfindən həyata keçirilməkdədir. Bu standartlardan biri də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2012-ci il 3 avqust tarixli 171 nömrəli qərarı ilətəsdiq edilmiş “Təhsil müəssisələrinin tikintisinə, maddi-texniki təchizatına dair vahid normalar, ümumi sanitariya-gigiyena tələbləri, şagird yerləri ilə təminat ilə bağlı normativlər”dir. Nazirlər kabinetinin bu normativlərinin “Qidalanmanın təşkilinə dair tələblər” bölməsində qidalanmanın təşkili, hazırlanması, verilməsi, qidalanma standartları aydın şəkildə göstərilmişdir. Bu normativin 2.4.5 maddəsinə əsasən aşağıdakılar qadağandır:\nçəlləkdə saxlanılan, pasterizə edilməmiş və qaynadılmamış süd;\ntermiki emala məruz qalmayan, təbii halda olan kəsmik və xama;\ntəbii halda olan və kəsmiyin hazırlanması üçün istifadə olunan süd və qatıq;\nət qiyməsi ilə hazırlanmış makaron, ətli blinlər, studenlər, doğramac, paştetlər, siyənək\nbalığından farşmak, üzərinə şirə tökülmüş yeməklər (ət və balıqdan);\ntermiki emala məruz qalmayan içkilər və morslar, kvas;\nkremli pirojnalar və tortlar;\nçox miqdarda yağ doldurulmuş dərin qablarda qızardılan piroqlar və ponçiklər;\nxəmiri acıdan naməlum tərkibli tozlar.\nGördüyümüz kimi normativlərdə istifadəsi qadağan olunmasına baxmayaraq hazırda istənilən bufetdə bunları tapmaq mümkündür. Düşünürəm ki, təhsil müəssisələrində qidalanmanın səviyyəsini və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün, bu sahəni özəl müəssisələrə tapşırmaq və nəzarəti (ictimai və dövlət) artırmaq lazımdır. Bu sahədə özəl müəssisələrin seçilməsi zamanı isə əsas tələblərdən biri həmin müəssisənin ştatında sağlam qidalanma mütəxəssisinin, mətbəx nəzarəti kordinatorunun, qida mühəndisinin və pediatrın olmasıdır.\nSonda isə Amerika Pediatrlar Akademiyasının açıqladığı uşaqlar üçün təhlükəli qidaları da sizə təqdim edirəm:\nSosiska və kolbasa\nHazır suplar və yeməklər\nUşaqlarımızın Təhlükəsizliyi Hər Şeydən Önəmlidir! “\namerika pediatorlar akademiyasi education managment netvork fistiq gobelek kartof qizartmasi özəl müəssisə qadagan qadagandir qamburqer rasif dunyamaliyev saglam qidalanma sehiyye nazirliyi usaqlar\nƏvvəlkiTədrisdə məşğələlər və mövzular arasında inteqrasiya: LapBook\nNövbəti “Tərbiyəçi təkmilləşdirmə” proqramının icrasına başlanılıb


"Sovetski"dəki güclü yanğınla bağlı FHN məlumat yaydı - modern.az\n16 Noyabr 2018, 09:52 | AKTUAL\n"Sovetski"dəki güclü yanğınla bağlı FHN məlumat yaydı\nNoyabrın 15-də gecə saatlarında "Sovetski"də güclü yanğın olub. Yanğın ikimərtəbəli yaşayış evində başlayıb. Nəticədə yanğın yaxınlıqda yerləşən digər evə də keçib. Yanğın nəticəsində evlər kül olub. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yanğınsöndürmə briqadaları hadisə yerinə göndərilib və yanğın lokallaşdırılıb. Modern.az xəbər verir ki, hadisə ilə bağlı FHN məlumat yayıb. Qeyd edilir ki, Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda sökülməkdə olan, ümumi sahəsi 300 m² olan 5 yaşayış evinin yanar konstruksiyaları 120 m² sahədə yanıb. Yaxınlıqdakı evlər yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb.