Den sani di den disipel sikiifi fu a opobaka fu Yesesi tuu?\nLEISI AINI Acholitongo Afrikaans Albaniya-tongo Almeniyatongo Amhareisitongo Arabiatongo Aserbaiyanitongo Aserbaiyanitongo Aymaratongo Bakratongo Basatongo (Kamerun) Baskirtongo Bataks (Karo) Bataks (Toba) Bauletongo Bengalitongo Bikoltongo Bulgariatongo Bulutongo Choltongo Dangmetongo Deinsitongo Doisritongo Efiktongo Eisikondeetongo Eksosatongo Estitongo Ewetongo Fensitongo Fidyitongo Fontongo Fransitongo Garifunatongo Gatongo Georgiatongo Grikitongo Groenlandtongo Guaranitongo Guntongo Guyaratitongo Haiti Kriorotongo Hawsatongo Hebrewtongo Hiligainontongo Hinditongo Hirimotutongo Hmong (wit) Hongariatongo Ibanag Ibantongo Igbotongo Ilokotongo Indoneisiatongo Ingrisitongo Isokotongo Italiatongo Javaans Kabiyetongo Kanadatongo Kaqchikel (Centraal) Karen (S’gaw) Kasaktongo Katalantongo Ketyuwatongo (Ankas) Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Bolifiya) Ketyuwatongo (Kusko) Kikambatongo Kikaondetongo Kikongotongo Kikuyutongo Kilubatongo Kimbundutongo Kinyarwandatongo Kirgisitongo Kiribatitongo Kirunditongo Kisitongo Kisongetongo Kitongatongo (Malawi) Koerdisch, Kurmanji (Kaukasus) Kongotongo Koreya-tongo Krio Krowâsiatongo Kurmanyitongo, Kurdia (sirilis-alfabet) Kwangalitongo Kwanyamatongo Lambatongo Lingalatongo Litoniyatongo Lufaletongo Lugandatongo Lukonsotongo Lundatongo Luotongo Makuatongo Malagasitongo Malayalamtongo Maleisitongo Maltatongo Mambwe-Lungutongo Mamtongo Maratitongo Masatektongo (Huwatala) Masedoniya-tongo Mauritius Kriorotongo Mayatongo Miksetongo Misotongo Miyanmartongo Mooretongo Nadautongo Nahuataltongo (Gerero) Nahuataltongo (Huwasteka) Nahuataltongo (Noord-Puebla) Nahuataltongo (centraal) Ndongatongo Ngaberetongo Ngangela Niastongo Nidebeletongo Nidebeletongo (Zimbabwe) Nisematongo Norwegatongo Nyanekatongo Nyungwe Okanisitongo Oromotongo Oseitiatongo Otetelatongo Pangasinantongo Papiamentutongo (Aruba) Papiamentutongo (Korsow) Persiatongo Pidgin (Kameroen) Potogisitongo Punyabitongo Pôlsutongo Quichua (Imbabura) Rosiyatongo Rumeiniatongo Runyankoretongo Salomon eilanti pidgin Samowatongo Sangotongo Sapotektongo (Istmus) Sebuwanotongo Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sepeditongo Serfiatongo Serfiatongo (Romesma-alfabet) Sesotho (Lesotho) Setswanatongo Sibembatongo Sidamatongo Silositongo Sinhalatongo Sinyanyatongo Slofeiniatongo Slowâkiatongo Sneisitongo Mandarin (fosiwan Sneisitongo Mandarin (makrikiwan) Spanyorotongo Sramakatongo Sranantongo Sulutongo Swahilitongo Swahilitongo (Kongo) Swatitongo Sweidsitongo Syitongatongo Syonatongo Tagalogtongo Tahititongo Taitongo Tamiltongo Tatartongo Telugutongo Tetun Dili Tiftongo Tigrinyatongo Tok Pisintongo Torkutongo Totonaktongo Toyolabaltongo Tsongatongo Tswatongo Tsyilubatongo Tufalotongo Twitongo Tyekiatongo Tyitumbukatongo Tyityewatongo Tyiyaotongo Tyokwetongo Tzeltaltongo Tzotziltongo Ukrainitongo Umbundutongo Urhobotongo Urundtongo Vendatongo Vietnameisitongo Waray-Waraytongo Wayuunaikitongo Yapantongo Yorubatongo Zandetongo\nA TOLI DI SIKIIFI A FESISE | SAIDE YESESI BE MU PINA TE ENKE A DEDE?\nA sani ya pasa tuutuu?\nDen kii Yesesi aini a yali 33. Den be lei gi en taki a be e gi sama taanga-sikin fu den á du san lanti e taki. Den fon en te a fon, neen den sipikii en a wan ponsu. Ná pikin pen a fii fosi a dede. Ma Gadu weki en baka. Neen a go a hemel baka 40 dei.\nWi e leisi a toli ya aini Mateyesi, Malikisi, Lukasi anga Yohanisi. Den toli di den man ya sikiifi de aini den Giiki buku fu Beibel di sama sabi enke a Nyun Testamenti. Ma den sani ya pasa tuu? A akisi ya a wan pelensipali akisi. Bika efu den sani ya á pasa tuu, da a fu soso den Kelesten e biibi den sani di sikiifi aini Beibel. A o de enke a deen den e deen taki den o libi fu teego aini wan paladeisi (1 Korentesama 15:14). Ma efu den pasa tuu, da sani o waka bun gi libisama aini a ten di e kon. Sani sa waka bun gi i tu. Neen meke a bun fu u luku efu den sani di Mateyesi, Malikisi, Lukasi anga Yohanisi sikiifi a tuu efuso na anainsitoli.\nSANI DI E SOI TAKI A TOLI YA A NÁ ANAINSITOLI\nDen sani di den man ya sikiifi a ná anainsitoli, bika den be sikiifi finifini fa sani be pasa aini a ten de. Den be taki fu wantu peesi di de tuutuu. Aini a ten ya seefi sama e go a den peesi de. Boiti dati, den sama di kai aini den buku ya be e libi tuutuu. Ondoosukuman seefi kon si taki den sama ya be e libi tuutuu.—Lukasi 3:1, 2, 23.\nBaka di Yesesi dede, den sama di be e sikiifi buku, be sikiifi sani fi en. * A fasi fa den kii en e kai anga a fasi fa den Romesama be e kii sama di be du ogii. Den buku di e taki fu a libi fu Yesesi e taki kiin fa sani be pasa. Den e taki tu fa wantu disipel fu Yesesi á be e tyai denseefi bun (Mateyesi 26:56; Lukasi 22:24-26; Yohanisi 18:10, 11). Ala den sani ya e soi taki den sani di Beibel e taki fu Yesesi, a ná lei, ma den pasa tuu.\nFA FU A OPOBAKA FU YESESI?\nWinsi fa sama e biibi taki Yesesi be e libi tuutuu, tokuso son wan fu den nai biibi taki a weki baka. Biginbigin den apostel fi en seefi á be e biibi taki a weki baka (Lukasi 24:11). Ma di den anga wantu taa disipel si Yesesi wantu leisi, neen den biibi. Wan fu den leisi, a moo enke 500 sama si Yesesi baka di a weki.—1 Korentesama 15:6.\nSama be sa kisi den disipel tyai go sooto efuso kii den, ma tokuso den á be e feele fu taigi sama taki Yesesi weki baka. Den á be e feele fu taigi den sama di be kii Yesesi a sani ya tu (Toli 4:1-3, 10, 19, 20; 5:27-32). Efu den disipel á be sabi taki Yesesi weki baka tuutuu, i denki den be o abi a deki-ati de? Ma a di den be sabi taki a weki baka, meke tide na a dei a Kelesten biibi paati na ala se fu goontapu.\nDen sani di Mateyesi, Malikisi, Lukasi anga Yohanisi sikiifi fu a libi anga a dede fu Yesesi, a sani di pasa tuutuu. Te yu e teke ten leisi den, da iseefi o si taki a ná lei toli. Ma yu o moo biibi te i fusutan saide den sani ya pasa. A taa artikel o taki fu a toli ya.\n^ paragraaf 7 Wan fu den man di sikiifi fu Yesesi a Tacitus. A man ya meke na a pisiten fu 55 B.K. A taki „[Kelesten] na a nen di den kai den bakaman fu Kelestesi. A man ya fende a moo ibi sitaafu fu wan fu den gaanman fu u. Na a gaanman ya den be e kai Pontius Pilatus. A be sitaafu Kelestesi na a ten di Tiberius be e tii.” Den taa ondoosukuman di be sikiifi sani fu Yesesi, a Suwetonius (69-122 B.K), a Dyu Josephus (37-100 B.K), anga Plinius a yonkuuwan di be e tii Bitiniya (61-113 B.K). (B.K. wani taki Baka Kelestesi.)\nSaide moo sama á sikiifi fu Yesesi?\nKande son sama o taki, te i luku fa a toli fu Yesesi kengi omen sama libi a hii goontapu, da moo buku be mu de di e taki fu Yesesi. Ma a ná abi fu de so. Den buku di Mateyesi, Malikisi, Lukasi anga Yohanisi sikiifi gaandi pasa 2000 yali. A wantu buku di sama be sikiifi aini a ten de namo yu o fende ete (1 Peitilisi 1:24, 25). Boiti dati a omen sama be e buuse Yesesi. Den sama ya á be o sikiifi sani di be o meke taa sama biibi Yesesi.\nPeitilisi, wan fu den apostel fu Yesesi, be sikiifi taki: „Du fu dii dei neen Gadu weki en. A meke sama si en. A wi di be e nyan efuso diingi anga en wawan si en di a weki. Gadu be taki a fesi taki a wi be o si en. A be taki a wi be o paati a bosikopu ya tu” (Toli 10:40, 41). Saide Gadu á meke ala sama si en? Mateyesi sikiifi taki di den feyanti fu Yesesi yee taki a kon a libi, neen den du ala san den poi fu sama á paati a toli ya.—Mateyesi 28:11-15.\nA wani Yesesi á be wani sama sabi taki a weki baka? Nono, bika a apostel Peitilisi taki: „A taki u mu peleiki gi ala sama. Boiti dati u mu paati a bun nyunsu finifini taki neen Gadu poti fu koti kuutu gi den libiwan anga den dedewan.” Na a sani de den tuu Kelesten e du te enke now.—Toli 10:42.\nYesesi weki baka tuu?


Wooko anga den JW Felon fu leli sama sani fu Beibel\nLEISI AINI Abbey Abui Acholitongo Afrikaans Albaniya-tongo Almeniyatongo Alur Amhareisitongo Arabiatongo Aserbaiyanitongo Aserbaiyanitongo Aymaratongo Bakratongo Basatongo (Kamerun) Bask-tongo Baskirtongo Bataks (Karo) Bataks (Simalungun) Bataks (Toba) Bauletongo Bengalitongo Betetongo Biak Bikoltongo Bislamatongo Bulgariatongo Bulutongo Choltongo Chuvashtongo Creools (Kaapverdië) Dangmetongo Deinsitongo Digortongo Dofusama-tongo fu Balasilikondee Doisritongo Drehu-tongo Dyulatongo Edotongo Efiktongo Eisikondeetongo Eksosatongo Estitongo Ewetongo Farutongo Fensitongo Fidyitongo Fontongo Fransitongo Galicisch Garifunatongo Gatongo Georgiatongo Gokanatongo Grikitongo Groenlandtongo Guaranitongo Guerze Guntongo Guyaratitongo Haiti Kriorotongo Hawsatongo Hebrewtongo Hererotongo Hiligainontongo Hinditongo Hirimotutongo Hmong (wit) Hongariatongo Ibanag Ibantongo Igbotongo Ilokotongo Indoneisiatongo Ingrisitongo Isokotongo Italiatongo Jakuba Javaans Kabiyetongo Kaktikuel-tongo Kambodyatongo Kanadatongo Kanatongo Kasaktongo Katalantongo Katyintongo Kektyitongo Ketyuwatongo (Ankas) Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Bolifiya) Ketyuwatongo (Kusko) Kikambatongo Kikaondetongo Kikongotongo Kikuyutongo Kilubatongo Kimbundutongo Kinyarwandatongo Kipendetongo Kirgisitongo Kiribatitongo Kirunditongo Kisitongo Kisongetongo Kitongatongo (Malawi) Kityetongo Koerdisch, Kurmanji (Kaukasus) Kongotongo Koreya-tongo Kpelle Krio Krowâsiatongo Kurmanyitongo, Kurdia (sirilis-alfabet) Kwangalitongo Kwanyamatongo Laag Duits-tongo Lambatongo Laostongo Latfiatongo Lenje Lingalatongo Litoniyatongo Lufaletongo Lugandatongo Lukonsotongo Lundatongo Luotongo Makuatongo Malagasitongo Malayalamtongo Maleisitongo Maltatongo Mambwe-Lungutongo Mamtongo Mapudunguntongo Maratitongo Masatektongo (Huwatala) Masedoniya-tongo Mauritius Kriorotongo Mayatongo Mbunda Mende Miksetongo Mikstektongo (Gerero) Misotongo Miyanmartongo Mongoliyatongo Mooretongo Nadautongo Nahuataltongo (Gerero) Nahuataltongo (Huwasteka) Nahuataltongo (Noord-Puebla) Nahuataltongo (centraal) Navayotongo Ndongatongo Nepalitongo Ngaberetongo Ngangela Niastongo Nidebeletongo Nidebeletongo (Zimbabwe) Nisematongo Norwegatongo Nyanekatongo Nyungwe Okanisitongo Okpe Oromotongo Oseitiatongo Otetelatongo Otomitongo (Valle del Mezquital) Pangasinantongo Papiamentutongo (Korsow) Persiatongo Pidgin (Kameroen) Pidgin (Nigeria) Potogisitongo Potogisitongo (Potogisikondee) Punyabitongo Pôlsutongo Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romani (Macedonië, cyrillisch) Romanitongo (Masedoniya) Romanitongo (Zuidsei fu Grikikondre) Rosiyatongo Rumeiniatongo Runyankoretongo Rutorotongo Salomon eilanti pidgin Samowatongo Sangirees Sangotongo Sapotektongo (Istmus) Sapotektongo Latyigiri) Sebuwanotongo Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sepeditongo Serfiatongo Serfiatongo (Romesma-alfabet) Sesotho (Lesotho) Setswanatongo Sibembatongo Sidamatongo Silositongo Sinhalatongo Sinyanyatongo Slofeiniatongo Slowâkiatongo Sneisitongo Mandarin (fosiwan Sneisitongo Mandarin (makrikiwan) Soli Spanyorotongo Sramakatongo Sranantongo Sulutongo Sundaas Swahilitongo Swahilitongo (Kongo) Swatitongo Sweidsitongo Syitongatongo Syonatongo Tagalogtongo Tahititongo Taitongo Talapanektongo Tamiltongo Tandroy Tankaranatongo Taraskotongo Tatartongo Tayikitongo Telugutongo Tetun Dili Tiftongo Tigrinyatongo Tok Pisintongo Tongantongo Torkutongo Totonaktongo Toyolabaltongo Tsongatongo Tswatongo Tsyilubatongo Tufalotongo Turkmeniatongo Twitongo Tyekiatongo Tyitumbukatongo Tyityewatongo Tyiyaotongo Tyokwetongo Tzeltaltongo Tzotziltongo Udgurtongo (sirilis-alfabet) Ukrainitongo Umbundutongo Urdutongo Urhobotongo Urundtongo Usbektongo Valenciaans Vendatongo Vezotongo Vietnameisitongo Walisitongo Waray-Waraytongo Wayuunaikitongo Welshtongo Wolaitatongo Yapantongo Yorubatongo Zandetongo\nFa fu du a peleikiwooko moo bun—Wooko anga felon fu leli sama\nTe sama e si wan sani aini wan felon efuso te ai yee en, ai moo poti pakisei neen. Ai moo doo en ati. Den nai feegete en makiliki tu. Yehofa soi u fa u sa waka neen baka, bika a be e koboloiki sani di sama e si fu leli den wan sani.—Toli 10:9-16; Opb 1:1.\nDen felon Gadu abi wan nen?, Sama sikiifi a Beibel?, anga Fa u du sabi taki a Gadu a Beibel komoto? e taki fu pisi 2 anga 3 fu a Bun Nyunsu-bolosilo. Den felon Saide a bun fu sutudeli Beibel?, Fa wi e sutudeli Beibel anga sama?, anga San e pasa aini wan Kownukondee zaal? e gi sama taanga-sikin fu sutudeli Beibel efuso fu kon a den komakandaa fu u. U sa koboloiki wantu fu den taa felon tu te wi e sutudeli anga sama.—km-SR 5/13 blz. 3.\nDownload a felon di i wani soi a sama fosi i go neen\nDenki wan efuso tu sani di i wani akisi a sama. A sama mu man fende den piki fu den akisi ya aini a felon\nLuku a felon anga a sama\nYeepi a sama fu fusutan san a felon e leli u\nPUUBEI A SANI YA:\nGo na a lasiti bladzijde fu a talakitaati, da i soi a sama a code di o tyai en go na a felon di den e kai Saide a bun fu sutudeli Beibel?\nSoi en a felon Fa u du sabi taki a Gadu a Beibel komoto? Baka dati, da i gi en a Bun Nyunsu-bolosilo, da i taki fu pisi 3.


JW Fa u sa paati sani aini oktober 2016\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU „Fitoow Yehofa anga i hii ati”\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU „Yu á mu meke yu ati koli i”\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU Koni bun moo gowtu\nA LIBI FU WI ENKE KELESTEN Fa i sa gi bun piki\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU Meke moiti fu libi bun anga taawan\n31 oktober–6 november\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU „Kiya wan boi fu a waka na a bun pasi di a mu waka”\nA LIBI FU WI ENKE KELESTEN Yu e wooko anga a JW.ORG kaita?\nLEISI AINI Abbey Abui Acholitongo Afrikaans Albaniya-tongo Almeniyatongo Alur Amhareisitongo Arabiatongo Aserbaiyanitongo Aserbaiyanitongo Aymaratongo Bakratongo Basatongo (Kamerun) Bask-tongo Baskirtongo Bataks (Karo) Bataks (Simalungun) Bataks (Toba) Bauletongo Bengalitongo Betetongo Biak Bikoltongo Bislamatongo Bulgariatongo Bulutongo Chitonga (Zimbabwe) Choltongo Chuvashtongo Dajaks Ngaju Dangmetongo Deinsitongo Digortongo Dofusama-tongo fu Balasilikondee Dofusma-tongo fu Doisrikondre Dofusma-tongo fu Fensikondre Dofusma-tongo fu Polen Doisritongo Drehu-tongo Dyulatongo Edotongo Efiktongo Eisikondeetongo Eksosatongo Esan Estitongo Ewetongo Farutongo Fensitongo Fidyitongo Fontongo Fransitongo Galicisch Garifunatongo Gatongo Georgiatongo Gokanatongo Grikitongo Groenlandtongo Guaranitongo Guerze Guntongo Guyaratitongo Haiti Kriorotongo Hawsatongo Hebrewtongo Hererotongo Hiligainontongo Hinditongo Hmong (wit) Hongariatongo Ibanag Ibantongo Ibindatongo Igbotongo Ilokotongo Indoneisiatongo Ingrisitongo Isokotongo Italiatongo Jakuba Javaans Kabiyetongo Kaktikuel-tongo Kambodyatongo Kanadatongo Kanatongo Karen (S’gaw) Kasaktongo Katalantongo Kektyitongo Ketyuwatongo (Ankas) Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Bolifiya) Ketyuwatongo (Kusko) Kikambatongo Kikaondetongo Kikongotongo Kikuyutongo Kilubatongo Kimbundutongo Kinyarwandatongo Kipendetongo Kirgisitongo Kiribatitongo Kirunditongo Kisitongo Kisongetongo Kitongatongo (Malawi) Kityetongo Koerdisch, Kurmanji (Kaukasus) Kongotongo Koreya-tongo Kpelle Krio Krowâsiatongo Kurmanyitongo, Kurdia (sirilis-alfabet) Kwangalitongo Kwanyamatongo Kyangonde Laag Duits-tongo Lambatongo Laostongo Latfiatongo Lenje Lingalatongo Litoniyatongo Lufaletongo Lugandatongo Lukonsotongo Lundatongo Luotongo Makuatongo Malagasitongo Malayalamtongo Maleisitongo Maltatongo Mambwe-Lungutongo Mamtongo Mapudunguntongo Maratitongo Masatektongo (Huwatala) Masedoniya-tongo Mauritius Kriorotongo Mayatongo Mbunda Mende Miksetongo Mikstektongo (Gerero) Misotongo Miyanmartongo Mongoliyatongo Mooretongo Nadautongo Nahuataltongo (Gerero) Nahuataltongo (Huwasteka) Nahuataltongo (Noord-Puebla) Nahuataltongo (centraal) Navayotongo Ndongatongo Nepalitongo Ngaberetongo Ngangela Niastongo Nidebeletongo Nidebeletongo (Zimbabwe) Nigeriaans Pidgin Nisematongo Norwegatongo Nyungwe Okanisitongo Okpe Oromotongo Oseitiatongo Otetelatongo Otomitongo (Valle del Mezquital) Pangasinantongo Papiamentutongo (Korsow) Persiatongo Pidgin (Kameroen) Potogisitongo Potogisitongo (Potogisikondee) Punyabitongo Pôlsutongo Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romani (Macedonië, cyrillisch) Romanitongo (Masedoniya) Romanitongo (Zuidsei fu Grikikondre) Rosiyatongo Rotumantongo Rumeiniatongo Runyankoretongo Rutorotongo Salomon eilanti pidgin Samowatongo Sangirees Sangotongo Sapotektongo (Istmus) Sapotektongo Latyigiri) Sebuwanotongo Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sepeditongo Serfiatongo Serfiatongo (Romesma-alfabet) Sesotho (Lesotho) Setswanatongo Sibembatongo Sidamatongo Silositongo Sinhalatongo Sinyanyatongo Slofeiniatongo Slowâkiatongo Sneisitongo Mandarin (fosiwan Sneisitongo Mandarin (makrikiwan) Soli Spanyorotongo Sramakatongo Sranantongo Sulutongo Sundaas Swahilitongo Swahilitongo (Kongo) Swatitongo Sweidsitongo Syitongatongo Syonatongo Tagalogtongo Tahititongo Taitongo Talapanektongo Tamiltongo Tandroy Taraskotongo Tatartongo Tayikitongo Telugutongo Tetun Dili Tiftongo Tigrinyatongo Tok Pisintongo Tongantongo Torkutongo Totonaktongo Toyolabaltongo Tsongatongo Tswatongo Tsyilubatongo Tufalotongo Turkmeniatongo Twitongo Tyekiatongo Tyitumbukatongo Tyityewatongo Tyiyaotongo Tyokwetongo Tzeltaltongo Tzotziltongo Udgurtongo (sirilis-alfabet) Ukrainitongo Umbundutongo Urdutongo Urhobotongo Urundtongo Usbektongo Valenciaans Vendatongo Vezotongo Vietnameisitongo Walisitongo Waray-Waraytongo Wayuunaikitongo Welshtongo Wolaitatongo Yapantongo Yorubatongo Zandetongo\nWi Kelesten libi anga a peleikiwooko–Komakandaa buku | oktober 2016\nAkisi: Ala wi abi toosutu fanowdu. Ma pe u sa fende toosutu?\nTekisi: 2Kor 1:3, 4\nPaati en: A Wakititolen ya e soi fa Gadu e toosutu sama.\nPAATI A TUU LELI\nAkisi: San e pasa anga wan sama te a dede?\nTekisi: Yoh 11:11-14\nTuu leli: Te wan sama dede, a nai libi go doo a wan taa peesi. Neen meke u ná abi fu feele san o pasa anga den te den dede. Yesesi be taki te wan sama dede, a leti enke ai siibi. Yesesi poi weki den mati anga den famii fu u di dede, enke fa a be weki Lasalesi. Da den o piisii fu a libi a goontapu baka.—Yopu 14:14.\nPAMPILA DI WI E KAI SAMA KON A KOMAKANDAA (inv)\nPaati en: Mi wani kai i kon aliki wan lezing di o holi na a Kownukondee zaal fu u pe wi e dini Gadu. I ná abi fu pai. [Gi en a pampila. Soi en on lati anga pe wi e holi komakandaa sataa efuso sonde. Kai a nen fu a lezing gi en.]\nAkisi: I go aini wan Kownukondee zaal wan leisi kaba? [Efu a sama abi ten, soi en a felon di den e kai San e pasa aini wan Kownukondee zaal?]\nSIKIIFI FA I WANI PAATI EN\nA pisi ya a fu sikiifi fa i wani paati den sani di kai ya.\nFa u sa paati sani aini oktober 2016\nWI KELESTEN LIBI ANGA A PELEIKIWOOKO–KOMAKANDAA BUKU oktober 2016\nWi e kai yu fu kon a den komakandaa fu wi


Te i wani sabi wan sama bun, i mu meke moiti fu sabi san a den sani di a du kaba. I mu meke moiti fu sabi san a den sani di miti en aini a libi tu. Na aseefi sani i mu du efi i wani sabi Gadu. I mu meke moiti fu sabi san a den sani di a du kaba. Kande i foondoo te i si sowtu wini i sa fende fu den sani di a du kaba anga den sani di a o du gi wi aini a ten di e kon.\nA GADU MEKE ALA SANI GI U\nA Yehofa Gadu meke ala sani. „Senten di goontapu sete, neen sama e si kelle san a den fasi di Gadu abi, anga ala fa den nai si Gadu” (Romesama 1:20). „Neen na a Sama di meke goontapu anga en kaakiti. Neen koboloiki a koni fi en fu sete goontapu gingin a pe a de. Neen na a sama di koboloiki en fusutan fu baala hemel enke wan koosi” (Yelemiya 10:12). Den sani di Gadu meke e soi taki ai booko en ede anga u.\nPakisei a sani di Yehofa du gi u. A meke wi a wan apaiti fasi fu di a meke wi „enke fa enseefi de” (Genesesi 1:27). Winsi fa a hei moo wi, toku a gi wi a okasi fu man soi den manii fi en. A meke u fu u man denki enke en. Te wi e meke moiti fu libi enke fa a wani, wi e de koloku. Boiti den sani ya, a gi wi a okasi fu toon en mati tu.\nTe wi e luku den sani di Gadu meke, da wi e si taki a abi fii gi u. Apostel Pawlesi taki: „Gadu meke u sabi en fu di ai du bun gi u. Ai meke alen kai komoto a hemel gi u. A poti wan ten, pe nyanyan e de pasa maiki. Neen meke wi e piisii” (Toli 14:17). Gadu e gi u moo enke san wi abi fanowdu fu tan a libi. Ai gi u sowtu a sowtu sani fu u sa piisii aini a libi. Toku den sani ya á sekeseke fu doo den sani di a o du gi wi aini a ten di e kon.\nYehofa meke goontapu gi libisama fu den tan fu teego. Beibel taki: „A goontapu, a libisama a gi en.” Boiti dati a taki: „A ná sosokaali a meke en, ma a meke en gi libisama fu tan” (Psalm 115:16; Yesaya 45:18). Sama o tan a goontapu? On langa den o tan a goontapu? „Den sama di e libi a wan letifasi o fende a goontapu. A den o tan neen fu teego.”—Psalm 37:29.\nDi Yehofa be meke a fosi man anga uman, Adan anga Efa, a poti den aini wan paladeisi a goontapu fu „paandi anga fu luku a dyali” (Genesesi 2:8, 15). Gadu be gi den tu wooko di be o gi den piisii. A taigi den taki: „U meke pikin fuu a goontapu da u de basi fi en” (Genesesi 1:28). Adan anga Efa be abi a howpu fu libi fu teego a goontapu. Den be o go e piisii tu. Ma a tyali taki den ná aliki Gadu. A sani ya meke den lasi a gaandi di den be abi fu libi a goontapu ya makandaa anga den „sama di e libi a wan letifasi”, bika a den sama ya „o fende goontapu”. Ma dyonson wi o si taki winsi fa Adan anga Efa ná aliki Gadu, toku a o du san a be abi a pakisei anga a goontapu. Ma fosi u luku a toli ya, wi o luku wan fu den taa sani di Gadu du gi u.\nGADU GI WI A WOWTU FI EN\nU sabi a Beibel enke a Wowtu fu Gadu. Saide Yehofa gi wi a Beibel? A fosi sani, a di a wani u sabi en (Odo 2:1-5). A tuu taki Beibel nai taigi wi ala den sani di u wani sabi fu Gadu. Buku á de di poi taigi wi ala sani fu Gadu (Peleikiman 3:11). Toku ala den sani di sikiifi aini Beibel e yeepi u fu sabi Gadu moo bun. Wi e kon sabi den manii fi en te wi e leisi fa a be e libi anga sama a fositen. Wi e kon sabi sama a lobi anga sama a á lobi (Psalm 15:1-5). Beibel e soi u fa Gadu wani u dini en, fa a wani u libi anga fa ai si gudu. Boiti dati te wi e leisi aini Beibel fa Yesesi Kelestesi be e taki anga a fasi fa a be tyai enseefi, da wi e sabi den manii fu Yehofa.—Yohanisi 14:9.\nWan taa sani saide Yehofa gi wi a Wowtu fi en, a fu soi u san u mu du fu u sa de koloku. Ai yeepi u tu fu wi á si a libi enke wan soso sani. Yehofa e soi u san u mu du fu wi osulibi waka bun, fu tifeedi anga san wi abi. Ai soi u tu san u mu du te wi abi booko-ede. Boiti den sani ya, Beibel e piki den akisi di omen sama wani sabi. Den akisi ya na: Saide sama e pina so? Fa sani o waka aini a ten di e kon? Beibel e soi u san Gadu du kaba, fu meke sani waka enke fa a be abi a pakisei na a bigin.\nA omen sani de ete di e soi taki a Gadu meke sama sikiifi Beibel. A wan sani fu 40 man sikiifi en aini wan sani fu 1600 yali, toku ala den toli di sikiifi aini e go na a wanse, bika a Gadu meke den sikiifi en (2 Timotiyesi 3:16). Beibel á de enke den taa gaandi buku. Te i maiki a Beibel fu a ten ya anga den fositen pisi fu Beibel di sama fende, da yu e si taki sani á kengi aini. Boiti dati a omen sama meke moiti fu tapu den sama di be e poti a Beibel aini taa tongo, ma den á fende wini. Den be e du ogii anga den sama di be e paati efuso leisi a Beibel. Ma toku a Beibel na a wan enkii buku aini a ten ya di sama poti aini omen tongo. A omen sama abi en tu. A poli di sama á be man poli a Beibel e soi kiin taki „den sani di Gadu taki e tan fu teego”.—Yesaya 40:8.\nGADU SOI U KIIN TAKI A O DU SAN A PAAMISI\nWan taa sani di Gadu du na a sani di a sete fu meke den sani di a abi a pakisei kon tuu. U be si taki Gadu wani libisama libi fu teego a goontapu. Ma Adan sondu di a ná aliki Gadu. A so a lasi a gaandi fu libi fu teego. Ala den pikin fi en lasi a gaandi ya tu. „Wan man meke sondu de a goontapu, neen sondu tyai dede. Neen meke ala sama e dede, bika ala den abi sondu” (Romesama 5:12). Di libisama ná aliki Gadu, a be gei enke san Gadu be wani du gi libisama á be o pasa. San Yehofa du di a sani ya pasa?\nU man si den manii fu Yehofa te u luku san a du di libisama sondu. Fu di ai du sani a wan letifasi, meke a meke Adan anga Efa pai fu san den du. Ma fu di a abi lobi, meke a seeka sani gi den bakapikin fu den. A di Yehofa koni meke a be sabi fa a mu losi a polobelema ya. A taki wanten fa a o losi a polobelema (Genesesi 3:15). Gadu o meke en Manpikin Yesesi fii wi fu sondu anga dede. Fa a o du a sani ya?\nFu di Yehofa wani puu a bakapisi fu a sondu fu Adan, meke a sende Yesesi kon a goontapu fu leli libisama fa den mu libi fu fende a teego libi. Boiti dati, a kon fu „gi en libi enke wan paiman fu fii omen sama” * (Mateyesi 20:28; Yohanisi 14:6). Yesesi á be abi sondu, leti enke fa Adan á be abi sondu, neen meke a be man dede gi u fu pai fu u sondu. Yesesi á be de enke Adan, bika a aliki Gadu te enke a dede. Yesesi á be mu dede bika a á be sondu, neen meke Yehofa weki en baka fu go libi a hemel. Yesesi gi libisama san Adan á be poi gi den. A gi den sama di e dini Gadu a okasi fu libi fu teego. „Leti enke fa sondu doo omen sama di wan man namo taangayesi, a so omen sama o toon sama di e libi a wan letifasi di wan sama aliki Gadu” (Romesama 5:19). Fu di Yesesi dede gi u, meke Gadu o du san a be paamisi libisama. A o meke den libi fu teego a goontapu.\nWi e leli omen sani fu Yehofa te u luku san a du di Adan ná aliki en. Wi e si taki nawan sani á poi tapu Yehofa fu du san a abi a pakisei. Ala yuu sani e „waka enke fa” a taki (Yesaya 55:11). Ai bigi gi u tu fu sabi taki Yehofa lobi u tuutuu. „Na a fasi ya Gadu soi taki a lobi u di a sende a wan kodo Manpikin fi en kon a goontapu, fu a sa yeepi u fu fende a libi. A lobi ya á wani taki a wi be lobi Gadu, ma neen be lobi wi. Neen meke a sende en Manpikin kon enke wan ofaandi di e tapu den sondu fu u. A ofaandi ya e meke wi anga Gadu kon bun baka.”—1 Yohanisi 4:9, 10.\nGadu á „mombii wi a wan kodo manpikin fi en, ma a meke a kon dede gi ala u”. A sani ya e soi u kiin taki a o ’gi wi ala den taa sani di a paamisi u’ (Romesama 8:32). San Gadu paamisi u? Leisi go doo da yu o fende a piki fu a akisi ya.\nSAN A DEN SANI DI GADU DU GI LIBISAMA? Yehofa meke libisama fu den libi fu teego a goontapu. A gi wi a Beibel fu u sa leli sabi en. Yehofa meke Yesesi Kelestesi dede gi u. A so a soi u taki a o du san a abi a pakisei\n^ paragraaf 16 Efi i wani sabi moo fu a dede di Yesesi dede gi u, luku kapitel 5 fu a buku di den e kai San Bijbel kan leri wi? A Yehofa Kotoigi meke en. I sa fende en a www.jw.org/srn tu.\nLuku san Gadu o du gi libisama di a Kownukondee fi en o tii goontapu.


YUA KPE KI GUA KI FI YA SIEDI N°3\nLanin ya siedi tie o bontaalo yaala n tie caga luoba yuli nni. Ki bandi mi bangimi ñuadu, gadi ki cili o bonyendo ki ban gbeni o bonluobilo kuli.\nLi den paki ti ke ti ye leni mi gangima. Ti bani lan bua ki yedi yaala, ki diegu tugun tiadu kuli den ye li kani, ama i pasiteri leni o pua bebe n den bodi. Lanwani ti den tieni i ñakaadi ki baa yini sutaani leni Jakelini. Jakelini den paagi ti pala. O den yedi ke tin moandi ki bia ki yaa yi lisiferi, o den bia ki yedi ti mo ke paalu ba kuli li ŋandunli nne ki fu ki bisi tipo. Ama bonliba den ti yedi nni n pali nni ke min ñia ki yaa sie niini. N lieba kuli den bia ki ye U Tienu nilo yeni deeni nni. Bi den bia ki yi lisiferi, gadi mi yema nilo yeni n guadi ki doagidi. O den joani tanpoli. Li ya yenma nilo den tie ya maleki n gu i pasiteri yeni. Wan den tandi o nuu ki cubini n lieba, n den gbadi ke li te nani li bonpudikaala n pudi. U Tienu maleki den ju n lieba yaaba n bia ki ye ki diegu nni yeni.\nMin den gbadi ke li pudi yeni, n den sua ke n lieba nibilie kpe buoyenli. N lielo o yendi o mo li den juo boncianla ama waa kpe, o nitaalo, omo taali den jobidi. Mini bebe n den bia ke li ba kuli ki tieni nni. Lan ya tie ti tuonkpiali. Tin den guadi Pandemoniyomi diema nni, n den yedi Jakelini :" Mii di bua ki guadi ki gedi tuonli bapo ki tinga nni kelima li pia yibilisi boncianla. N bua ki yaa nua n pua leni n bila." Ama o den paagi n pali ki puni nni cegilu. Li ya puoli, n pua yua mo bi tie mi ñima nni pua den yedi ke min suagi liiga leni li koanli leni JESU yaaba kelima li pia i pani boncianla.\nN bua kaaba, o nisaalo tie yantiali ya. O pia naanu ke o ye o gbannandi tugu nni. Ŋali ya yogunu ke ti gua, ti gbannandi bebe n gua, ama o naanu wani ki gua a bada. Ŋali o naanu ban la yaala yeni, ti baa sua ke ti nua la ti dangidi nni. Ki ñuagu tie ya yogunu ke li bigili nni tuona yabi boncianla, ama Li Miali Diedo guuti. Yogunu kuli li pia Li Miali Diedo maleki ñuagu kuli ke o guuti. U Tienu tili masi : "Yaa jaanti mani yogunu kuli ke yin ba o paalu ki fidi ki cia lanin ya bonla." Li ya puoli, Jakelini den soani nni tinga nne ke min coa ki ti teni ñinbiagu n bia ki baagu nni. Nibi boncianla den ye li ñinbiagu nni. Nani min den pia mi boanma nni paalu yeni, n den coni ki biagu yeni leni n nuu ki dadi o puoli. O biagobidito den gudi la baa ŋmagidi o, ke o bia mi ñima nni ke niba boncianla kpe.\nTi tuonlieli den tie ki ti kpa pua yua n jaanti. Tin den moani taalimi yaka, ti den ti ta jagili ki baa teni wan foagidi o pali leni U Tienu. Tin den ta ya sanbili den te ke ti teni ke o buga ya ta tentebiadima ŋali maama ke li pogili o pua yeni ke o baa ti luo ti dugudu U Tienu po. N den waani yi ti bangima nni, ke bi den bangi ti tin baa te maama ki kua o nisaalo nni, ki yaa tuuni leni o. Ti lielo yendo den ta jagili ki baa kua o jawaalo yeni niinni ki soani leni o. Ti lielo yeni den koani o jawaali yeni nibili nni, ki kali o niinni, ki teni ke o cili ki su, ki pia a koankoana, ki tiedi ke o na ye leni yepaama.\nLan cili ya yogunu, o pua yeni ki den bua ki tuo ban wangi o ke o bijoa yeni tie maama. Ama lan suagi liiga, o jawaalo yeni tentema den ti daadi, ke o pua yeni pali den bisi o buga yeni nibiadima po. Yaala bia te ke o pua yeni ki moani ki baa tieni mi paadima. Ki buga yeni bi tie yua n dingi boncianla, ama o pua yeni ki bandi ki baa tieni mi paadima, ki bandi ke o buga yeni n lebidi maama yenmi yeni tie ke a cicibiada ya koani o kani. Li bua ki yedi ke o pua yeni bi baa bandi o buga yeni lebidima, ki koani leni bali leni ya cicibiadiga n ye o buga yeni kani. U Tienu tili yedi : Luka 10 :"19 N puni yi u paalu ke yi baa fidi ki ya ŋmaadi i we leni i nami, ki ya paani yibali paaciamu kuli. Liba kuli kan fidi ki tieni yi yaala n bia."\nAma o pua yeni den moani mi nisaalima nni, ki fiini o pali. O den cili ki wangi o buga fala. Nani ki buga yeni n kaa lebidi yeni, o den ti foagidi leni U Tienu. Li tie lan ya yogunu ya ke ti fidi ki coni o naanu ki gedini o li biigili diema nni. O den bia ki fuo tinga nne, ama li dandanlin wan po o kpe. Ti den jagi ki waani wan baa kpe ya kuuma. Yogunu ba n pendi, o den kpe. Li pia yaaba boncianla ke bi kpe ki bi gbannandi nan bia ki cuona. Li tie gadi i jaanti bebe ya fu ki labidi bi kuuma. O pua yeni kuuma puoli, bi den pani ti boncianla:a lola, ligi leni bontoala.\nDayenli Jakelini den ti teni ti ki buatigu ke o pia bi nisaaliba soama ke li pia sida bonfuodiga. O den teni ti i piemi, ke ti den baa gedi ki tinga nni, bi niba n yabi naan kani ki ban muba. Ŋali ti ban mu yuan, o baa gbadi ke li tie nani juumo ya juni o, ama laa tie yeni. Niba boncianla ye ki pia yianbiadi ke li ŋoadi leni mi boanma nni yaaba. Li tie gadi leni i jaanti JESU yeli nni ke li kuli baa paadi.\nLi ya puoli bi den di cuani ti tinga nne ke tin ti soani. Bi den soani nni jaandieli nni ke min ban bolini li. Nani min den baa soani lan ya tuonli leni n gbannandu yeni, n den gedi ki tinga nni leni n gbannandu, ki ban koani li jaandieli nni. N den ban ta o piapiado nannanli. Mamiwata yeni den teni nni i ligi boncianla, kelima o bani ke dinla U Tienu tuonsoanba, ban fu ba naan kani tie i ligi nni. Leni i ligi, a fu ki da U Tienu nilo yantiali. Nani min den tie yuan todi li jaandieli ki cie yeni, i pasiteri yeni den ti ta nni ki teni ke n tua li jaandieli nikpelo, niba boncianla den kpe li jaadieli nni yeni keli ŋoadi leni mini. Lisiferi tuonsoanba tie bi nisaaliba gbaami yogunu kuli sutaani po, ke li ya niba naani yen ti tua sutaani tuonsoanba o diema nni. Tianba tuuni nani a cicibiada. Bi baa soani ba ban ti koani leni a jaandiena leni bi niba li ŋandunli nni.\nŊali ya yogunu ke ti fidi ki ku JESU yua, bi yen paati i pani boncianla. Ama kaani boncianla, ti yen ti ban kpe kelima ti tuogi leni JESU yua. Mini n baceli, mii kpia ki tieni o ñanianu leni sutaani. Min wani te ke bi tieni nni o gbaamu, ke lani n teni ke bi kuani nni sutaani toagoli nni nani yaaba n sieni ke bi kuuba leni ti suadi. Ama min de tuogi leni JESU yaaba, n den bandi ke bi ya kani koanli pia yibilisi boncianla, keli ŋoadi leni bi dandana paalu. Li den kalini tuonli tinga nne, ke cicibiada cagilicua ki kaa fidi. Bi den mia ti tin cua ki ti ga bi buoli.\nN den tiadi ke bi den gedini ti ke tin ban bolini JESU yaaba dayeli yaaba n daani ke laa wagisi. Tin den jiidi ki ñuagu li ya dayeli nni, ti den sua ke bi nibi kuli guani. Tin den sie ki bogindi tin baa tieni maama ki bolini li dayeli yeni, bonludi kaala den tieni. Nungbangu kamima, li dayeli yeni den kpandi baciangu ke mi ñima tiini leni paalu ki ca ki kua ñincianma nni. N kpiiba, li ya dayeli den kpandi baagu ke ñima ca ki kua baciantagu nni. Lan ya bonla siiga, ŋali a kaa bani ki dugi, a baa kpe. Ti coali n den yabi yeni, tianba den kpe ki baagu ñima nni.\nN pagi U Tienu yeli kelima n bi kpaani i jami, n bani ki dugi. Nii la tin bi laadi yaala buolu ŋali ti yen tuogiti leni JESU yaaba. Tin den guadi mi ñima tingi po, Jakelini den lingi sanbitoali. O den yedi ti :"Yi kan tuogi li dayeli yeni yenma, ama yi baa tuogiti niyendi yendo." Ti den gandi o nikpialo. Jakelini den yedi ti ke lanin ya koanli yeni ya ke bi yi ki kpe yenma. Ti den baa pua tin bua yuan yeni yuli leni o gbiemu. Jakelini den waani o nuu ke ti la li ya daano ke o cuoni o sanu nni. Ti den jiidi tonma o sanu ni ki ŋua li daano, ama waa fu ki laa ti kelima ti yindi, ama mi yenma nilo den daadi o puoli. O den piigi ti sanu. O den sie tinba leni o nilo yeni siiga. Tin den sedi ya yogunu, o den bodi. Ama ti yaa guaki ki cuoni ki mua yaala n baa pundi o nilo yeni, o di yen daadi. Ŋali ti yen sedi, o yen bodi, ama ŋali ti cuoni, o di yen daadi ki pigini ti sanu. Ti yaa sedi, wan bodi.\nYogunu ba, ti den sua ke mi yenma nilo yua n tie o maleki guudi koa yeni ki di daaditi. Lanwani ti den yedi ke ti baa gbeni o maama tontoni, ama ti jawaantu den ye ti siiga ba ke waa di daadi ti, ke li ya nilo yeni cuoni nani yua kaa pia guudikoa. N kpiiba, mini yapo, li ya yenma nilo doagidima bua ki waani ti ke bonli baa tieni. Lanwani n yen tie ŋania. N yantiali nni n den gbadi ke bonbiadila bua ki tieni. Lanwani n den suli. N lieba den ye liiga, n lielo den ta jagili ki baa pua o. Ti den jaanti opo. Wan den ŋagini o nilo yeni ya yogunu, ki yugidi o nuu ki bua ki pua o leni o gbiemu yeni, lani n tie si n ñani tanpoli ki jobidi o nuu yeni. Lanwani ti den sani yua kuli o kaanu.\nU Tienu tili yedi Miñama 28 :"7 I dopandi yeni baa tuuni a ñoagibila ya ye li padibinbinli kali po yene lan todi li tugima po." Jakelini den nua tin tiedi yaala kuli leni tin gudi maama. Tin den guadi ki gedi ki baa ban togisi o yaala n tieni, n pali den beni ke n sugisi o. "Ninba wan soangiti lanin ya koanli nni ki bua ki kpaati ya ?"N lieba den mia nni min cedi min tiendi yaala yeni ki nan mua. Bi den yedi :" Ŋali a tiedi yeni, o baa ti kpa ti kuli."Ama n den bia ki sugisi o kelima n bani ke n baa kpe. O niba den cua ki baa la yaala n tiendi. Li yogunu Jakelini pali den fi, ke o fi o siesi nni ŋali ke o gbanu jegili. O pali n den fi, n den la ke o yudu jiidi ŋali o taana tingi po, ki kpandi wua, ke o nuni cuoni. O yudu kuli den kpandi wue. N den bani ke n kan ba ki yaa fuo li ya yogunu.\nA cicibiada naani nani bi nisaalibi yeni. Li tie ke ŋali bi pala fi ya yogunu ya ke bi yen kpandi bonyuodu. Lan ya bonla n tieni ki pendi, n kan di fidi ki soani opo. O den baa ta n po jagili. N kpibuadiba, yua n tieni u ñanianu leni sutaani, ba ke o ŋua ban bili opo maama, li juodima sutaani baa kpa o ke U Tienu n bili opo ya bina daa gbeni ki ba ki kuani o o toagoli nni, wan yaa tuuni nani cicibiadiga.\nN tiadi ke pua den kali ki tie suano. O coalo den deli o kelima ti suadu yeni po. Lanwani o den ta jagili ki baa bolini o jakpelo den yaaba. Ya cicibiada ya cagili n kpia ki gedi yeni den gudi kelima li ya joa den tie JESU ŋoadikoa, li biigili diema nni bonla ki fu ki la o. Ama tin den cua ki baa goandi yeni, ti den fudi ki la li ya joa leni ti masina. Li bua ki yedi ke li ya joa dandanli den wadi, o den pia tayenli tugu nni tayenli mo niini. Ki baa ki kpa lan ya joa, n lielo yendo den yedi o baa kua o joa yeni nii nni kelima ti den pia li banma. Ki baa ki kua nisaalo nii nni, ti yen teni ke li daano yantiali kan yaa ye kaanyendu, nani jiwaantu, bi li pakili. Wan den koani o joa yeni nii nni ya yogunu, o den teni ke o tentema lebidi. Ya yogunu ke a cicibiada ye o nilo nii nii ki die o, li daano yen lebidi yenma, o kan tiadi ke bi tuuni leni o yantiali. Li ya joa den ti ban soadi oba kelima o nia leni wan guadi ki ta ya pua. Li tie gadi ya yogunu ke o mua yaala n baa kpe yeni, ke n lielo yeni ñani o nii nni ke o bandi wan tieni yaala, ama yogunu ki di ye opo. Ŋali cicibiadiga ye o nilo nii nni, li tie gadi ya yogunu ke yaala n bia baa cua yeni ke o baa bandi ke laa ŋani.\nJankpaanto ti ban ye mi ñima tinga ŋandunli nni\nJakelini n pendi naan kan kuli, mi ñima ya ŋandunli nni, a tuona yen sedi kelima a ta sutaani gufeneri nni. Dayenli ke ti den pendi yaala n tie mi ñima nni tinbuoyenli nni, ti den sua ke a fula ye boncianla. Bi niba ki den bani ke Jakelini cua o dogu nni. Wan den pundi li kani, bi den waani o ke jankpaanto den jiidi yaala n tie mi ñima tinga ki kaa pia li sanu. Li ya jankpaanto den mia mi ñima nni ki baa ñani o taali, gadi wan ban koani li ya diema nni. Waa den fu ki bandi wan ye naan kani. O den tie bonbima, ke li paki o. Bi niba den miabi o. Bi den yini o : "Tii fu ki yaa ye leni mi yanduanma kelima ban kpaani i jami leni i taali yeni."\nJakelini n den baa ki pundi, o den sua ke o jankpaato yeni ti jawantu den pia o ke o jegili, leni o dogu yeni n ŋani maama. O den yedi o :" Joa ne, n kan kpa ŋa, ama a kan ban kuagi ti diema ne maama yi ŋandunli nni." Ban den mua la baa guani o joa yeni ki tinga nni, mamiwata yeni den yini o ki yedi o :"N la ke a kan ban ŋmini." Lanwani o den piebi o ke o tua muku, ke bi den guani o niini. Cedi min waani yi bonla. Yin nua ke i kpakaabi yugisi maama yeni, li tie man ko ya ke yaaba n ye mi ñima tinga yeni mo nua yaala n cuoni mi ñima nni kuli. Boncianla yaala n fuo mi ñima tinga yeni den tie sutaani yaaba. Sutaani den kuba ke bi yogunu daa gbeni. Bi kpe ki nan guadi ki ban cili bi fuoma mi ñima ya ŋandunli nni. Li ya niba naani yen ye sutaani toagoli nni ki nan gu ŋali U Tienu n bili bipo ya yogunu n gbeni.\nLan ya pua tie lisiferi puoba siiga nni yendo. O yen yedi mo ke wan tie bi niba kuli pua kelima o tie poconconbiadi. Sutaani tuonsoanba boncianla ta lan ya pua, ama li nan tie tilasi ban yaa gubi lipo ya potaali ŋasiili. O yen ta wan bua ya nannanli ki teni ban la o. O yen fu ki cua ki tinga nni leni o gbannandi, ama o ba kuli kan bandiwan tie yua n. O tagi ki nagidu tiadi boncianla ki lidi bi puoba yama. Bi yi Jakelini mo "bina tusili." O tie yuan ya ye i kaani kuli nni, kelima o ya foti ye a diena kuli tugudu nni. Ŋali suano yua n cua a deni, o da yen kpia ki gedi lan ya foto kani kelima wani n pia i laabaali, i kaani kuli tinga nne. O suano yeni baa gedi ki ban mia o ki ba i laabaali a ya yuli nni.\nBi nisaaliba gbaami\nN bua ki waani yi ke li pia nisaaliba gbaami bonbi lie. O gbankpialu tie ke cicibiada ñu mi soama. Ŋali bi ñuni mi soama yeni, bi yen ta ti gbannandi ki gedi nni i masina diedu nni Pandemoniyomi diema nni ban ban tagila bonla. O bonlielo tie ke ban baa gbaani yuan yeni baa tua yonbo li bigili nni ke bi yi bani ti yandi. N den tie yanga lan ya diema nni, n bi tie yonbo, ki tie sutaani nilo n die yuan. Yaaba n den die nni den fu ki ta nni ki kuasi ban bua yuan po. Li pia sutaani tuonsoanba leni cicibiada yaaba n da ki go kuasa ya niba ke bi gbaani ya naani. Bi yen kuasi i naani ban yi yaaba ti yandi yeni, ama ŋali li ya yanga ban kpe, bi yen ta o ki gedi nni Pandemoniyomi diema nni mi jietienma masina nni, ban ban tagiba jiemi ba.\nŊali bi tagila ki gbeni, bi yen tieni la i buata nni ki cuani la ki tinga nni. Dinne li pia JESU yaaba baani n kaa jaanti ki nan di, ba ke U Tienu tili masi : Efesa 6 : "18 Mi Fuoma n teni yin ya jaandi yogunu kuli, ki ya miadi U Tienu yogunu kuli leni i jaandi leni bu miabu buoli kuli. Ya miadi mani U Tienu o nigagidiŋanba kuli po ki da yoaligi ki da cedi." Tin daa sundi ke tin di ya jiema dinla, boncianla ñia lisiferi diema nni. Sutaani diema pia bi niba boncianla yaaba n tie ti yandi ke tianba mo tuni nani cicibiada. Bi tiendi akisidanba leni i yiani boncianla tinga nne. U Tienu tili masi ke ŋali doagidima kaaye, bi niba yen cuoni ki kaa sie. N den la ke pasiteri yendo puolipo yogunu ne ke o kuani yua pua ti baantiadu niyendo ke waa tie jajaanto ki yedi ke o tie U Tienu tuonsoanlo. Mii den fidi ki baa noandi lan ya bonla kelima li daano ta sutaani gufeneri nni. Wani n tie ti diema nni o nilielo yua n ta sutaani gufeneri nni. Li ya nilo fu ki gbaani nilo kuli, wan tie ya nibuolu kuli leni wan ñani ya diema kuli.\nO jawaalo yua n tie ki kpebiga laabaalu\nN tiadi dayenli mamiwata yeni den teni ke tin cua tinga nne ki ti cuo jawaalo. O den tie kpebuga. O danba n bi fuo ya yogunu, bi tieni o ñanianu leni li biigili ŋandunli ki bua ki ba mi yugidima leni mi piama. O ñanianu yeni nni, li bi tie ke li ya jawaalo n baa ma ya bila kuli pia ban baa kpe ya bina bianu. O den ba mi piama, o bila mo den ku ki ŋoadi leni ban bili maama o ñanianu nni Pandemoniyomi diema nni. Ama ban den ban kpeligi, bi den sua ke bi pia mi piama ama baa pia buga. Baa den pia buga. Bi den la lan ke lan ya yema bia bipo, ke bi baa ti kpe ki kaa pia buga, ki kan ti ba fajielo yua n baa ti ga bi piama bi kuuma puoli.\nLan ya po, bi den ta jagili ki baa yie o ñanianu yeni maama, ki mon ba buga. Bi den taani ke bi kan kpa bikan wani nani ban bi ku a bila ya kpabiadima yeni. Yogunu ba bi den ba bonjaga. Li ya bojaga n den fandi, ki pundi ya binli ke o baa kpe ki ŋoadi leni ban bili maama bi ñanianu nni, ki buga danba den yie la baa tieni ban bi baa tieni maama a cicibiada yeni n den miaba ki buga yeni. Li den pia ban bi baa tieni ya bogida ki buga yeni naanu n ñia.\nBi den bi baa tieni gbaami maama ke ki buga yeni baa yiagi ki kpe ke nilo kuli kan tama ke li ŋua bani. Ki buga danba yeni den waani a cicibiada yeni, leni Pandemoniyomi diema yaaba ke bi kan padi ki buga yeni. Ki tinga tingi po yaaba den waaniba ke bi baa kpe ŋali bi yaa gbaani ki buga yeni nani lan bili maama. Ba leni ban waani ba ya maama kuli, bi den tuo ki kpe kelima bi noandi ki sua ke bi kpeliga ki tuo ki kpe bi buga buoli. Lanwani ki buga mo baa fidi ki ta mi piama.\nBan den yie la baa tieni o ñanianu yeni n bili maama yeni, yogunuwaamu ki buga na den kpe. Ya yogunu n ŋua o piinma puoli, o canba mo den kpe. Li kuli tie ke bi buga n fidi ki ta li faali. Ama bi kuuma puoli, li dayeli nni yaaba den ga ban ŋa ki buga po ya piama yeni leni paalu, ki yedi ke wani n teni ke o danba kpe. Baa den fu ki bandi ke ki bonjagi yeni danba tuo mi kuuma ki bua bi buga n ta mi piama. Li ya puoli pendima, bi den deli ki buga yeni ki ñani o deeni nni. O den kpandi ya nilo n kaa pia kaanu.


Yehofa e toosutu u winsi sowtu tesi e miti u | Wakititolen\n„A Gadu di e toosutu sama . . . e toosutu u te u de aini banowtu.”—2 KORENTESAMA 1:3, 4.\nSINGI: 38, 56\nSaide u mu holi a pakisei taki tesi o de aini u toowlibi efuso wi osufamii?\nFa begi be e toosutu den sama di be e dini Gadu aini a ten di pasa?\nFa u sa toosutu taawan?\n1, 2. Fa Yehofa e toosutu u te tesi miti u? San a paamisi u aini en Wowtu?\nWAN yonkuu baala di á toow ete be e pakisei san sikiifi aini 1 Korentesama 7:28. A tekisi de taki den sama di toow ’o miti banowtu aini den libi’. A yonkuu baala ya go a wan moo gaandi baala di toow kaba, neen a akisi en taki: San na a banowtu ya? San o yeepi mi anga a banowtu ya di mi o toow? Fosi a gaandi baala piki a yonkuu baala, a taigi en fu a pakisei san apostel Pawlesi be taigi den Kelesten fu Korente. Pawlesi be taigi den taki: Yehofa a „Gadu di e toosutu sama, e toosutu u te u de aini banowtu”.—2 Korentesama 1:3, 4.\n2 U sabi taki u Dda Yehofa lobi u. Ai toosutu u te tesi miti u. Yu e membee fa Yehofa yeepi i efuso tii yu anga en Wowtu aini a ten di pasa? U sa biibi taki Yehofa wani sani waka bun anga u, leti enke fa a be wani sani waka bun anga den sama di be e dini en a fositen.—Leisi Yelemiya 29:11, 12.\n3. Sowtu akisi wi o luku aini a artikel ya?\n3 Gaanse leisi te u sabi saide tesi e miti u, ai moo makiliki gi u fu holidoo. San a wantu sani di sa meke wi abi banowtu aini u toowlibi efuso wi osufamii? Sowtu toli fu Beibel efuso fu a ten ya sa yeepi u fu fende a toosutu di wi abi fanowdu? Di wi o sabi a piki, a o yeepi u fu holidoo te den sowtu tesi ya miti u.\nPOLOBELEMA AINI A OSUFAMII\n4, 5. San a wantu banowtu di man anga uman sa abi aini a osufamii?\n4 Di Yehofa meke a fosi uman, a tyai en go gi a man. A so den toon man anga uman. Baka dati Yehofa taki: „Neen ede meke wan man o gwe fika en mma anga en dda. A o tan anga en uman, da den o toon wan sikin” (Genesesi 2:24). U sabi taki ala sama abi sondu (Romesama 3:23). Neen meke te wan man anga wan uman toow, den mu holi a pakisei taki den o abi polobelema. Fosi wan umanpikin toow, a be e wooko anga san en mma anga dda taki. Ma te a toow, neen man e toon a edeman fu a osufamii (1 Korentesama 11:3). Kande biginbigin ai taanga gi a man fu tii en uman. Kande ai taanga gi a uman tu fu wooko anga san en man taki. Kande a uman wani wooko anga san den gaansama fu en e soi en ete. Boiti dati kande den anga den main efuso pai nai go na a wan se. Ala den sani ya na tesi gi a osufamii.\n5 Pakisei tu fa a man efuso a uman e fii te den sabi taki den o meke wan pikin. Winsi den e poolo, tokuso den e booko den ede pikinso. Kande den e akisi denseefi efu ala sani o waka bun anga a pikin aini a bee. Kande den e akisi denseefi tu efu a pikin o gusontu. Den sabi taki den o abi moo moni fanowdu fu solugu a pikin. Boiti dati den sabi taki den o abi fu du son sani taa fasi te a pikin meke. Kande a mma o koboloiki gaanse fi en ten fu solugu a beibi. A sani de sa meke a man anga a uman á poti pakisei a denseefi moo enke fa den be gwenti. Den faantiwowtu fu a dda o kon moo ipi tu. A mu solugu taki en uman anga en pikin fende san den abi fanowdu.\n6-8. Fa wan man anga wan uman e fii te den á poi meke pikin?\n6 Wan taa tesi di sa miti sama di toow, a te den á poi meke pikin. Efu a uman á poi meke pikin, ai kusumi (Odo 13:12). Aini Beibel ten umansama be e si a meke fu pikin enke wan sani di be de taanga fanowdu. Neen meke Lakeli, a uman fu Yakopu, be e kusumi di a á be poi meke pikin enke en sisa (Genesesi 30:1, 2). Aini son kondee sama e si a toow di wan uman mu toow anga a meke di a mu meke pikin fu gaan sani. Den lobi akisi den zendeling saide den nai meke pikin. Winsi den zendeling meke moiti fu taigi den saide, toku den e taigi den taki: „Kee, wi o begi gi i.”\n7 Wan sisa aini Ingiisikondee be wani pikin. Di a fusutan taki a ná o poi meke pikin, a du en ogii te. Baka dati en anga en man teke wan pikin a lanti e kiya. Ma son leisi ai kusumi ete. A taki: „Mi be sabi taki te i teke wan pikin kiya anga te i meke wan pikin a ná aseefi.”\n8 Beibel taki te wan uman meke pikin „da a sani de o kibii en” (1 Timotiyesi 2:15). Ma a ná fu di wan uman meke pikin da a o fende teego libi. San a tekisi ya wani taki? Wan uman e koboloiki omen ten fu solugu en pikin anga fu seeka en osu. A sani ya sa yeepi en fu a á gongosa, efuso mumui anga taa sama libi (1 Timotiyesi 5:13). Ma winsi a á du den sani ya, toku a o abi polobelema aini en toowlibi.\nDen sani di Yehofa paamisi u, e toosutu u te tesi miti u\n9. Sowtu taa tesi sa miti den sama di toow?\n9 Wan fu den tesi di sa miti sama aini a osufamii, a te wan fu den toowpaa dede. Anga ala fa son sama be denki a sani ya ná o miti den, toku a omen fu den a sani ya miti kaba. Kelesten e biibi taki Yehofa o meke dedesama kon a libi baka, na a sani de e toosutu den (Yohanisi 5:28, 29). U Dda Yehofa paamisi omen sani aini Beibel di e toosutu u te tesi miti u. Wi o luku fa son sama di be e dini Yehofa fende a toosutu ya. Wi o si fa a sani ya yeepi den tu.\nPe i sa fende toosutu te i toowpaa dede? (Luku paragraaf 9, 12)\nA TOOSUTU DI YEHOFA E GI U TE TESI E MITI U\n10. Fa Hana be fende toosutu? (Luku a fowtow na a bigin.)\n10 Pakisei san pasa anga Hana. En man Elkana be lobi en. Ma Hana á be poi meke pikin. A taa uman fu Elkana di den e kai Penina be meke omen pikin. (Leisi 1 Samuweli 1:4-7.) Boiti dati Penina be e soso Hana omen yali fu di a á be poi meke pikin. A sani ya be e hati Hana tuutuu. Ma san be toosutu Hana? A begi Yehofa fu a yeepi en. A go na a osu pe sama be e dini Yehofa tu fu begi wan hii pisiten. A begi Yehofa fu a gi en wan manpikin. Hana be e biibi taki Yehofa be o yeepi en. Baka di a begi, a fii bun. Sama be poi si neen „fesi taki a nai kusumi” moo (1 Samuweli 1:12, 17, 18). A be sabi taki Yehofa be o gi en wan manpikin efuso toosutu en wan taa fasi.\n11. Fa begi e toosutu u?\n11 Fu di wi a sondu sama anga fu di wi e libi aini a goontapu fu Saatan, meke tesi o go e miti u (1 Yohanisi 5:19). Ma a sani di o yeepi u, a te wi o begi Yehofa, „a Gadu di e toosutu sama”. Na a sani ya Hana du. A taigi Yehofa fa a be e fii. A begi en fu a yeepi en tu. Efu wi abi polobelema efuso nowtu, wi á mu taigi Yehofa da a kaba, ma u mu begi en tu fu a yeepi u. Boiti dati u mu taigi en fa wi e fii.—Filipisama 4:6, 7.\n12. San yeepi Ana fu á a lasi en piisii di tesi miti en?\n12 Kande wi e kusumi fu di wi á poi meke pikin efuso fu di wan sama di u lobi dede. Efu den sowtu sani de miti i, holi a pakisei taki i poi fende toosutu. Pakisei Ana di be de aini a ten fu Yesesi. Di a toow seibin yali neen en man dede. A gei a á be meke pikin. Ma san yeepi en? „Ala yuu a be e de aini a tempel.” Di a be abi 84 yali seefi, a be e go aini a tempel go begi Yehofa (Lukasi 2:37). Na a sani de toosutu en. A yeepi en fu a á lasi en piisii winsi tesi be e miti en.\n13. Fa wan bun mati sa toosutu u te u famii e meke wi e fii booko-saka?\n13 Den mati di wi abi aini a kemeente sa toosutu u tu (Odo 18:24). A feifi yali Paula be abi di en mma á be e dini Yehofa moo. A sani ya meke Paula be e kusumi. A á be makiliki gi en. Ma wan pionili sisa di den e kai Ann be toosutu Paula. A be soi en taki ai booko en ede anga en. Paula taki: „Winsi mi anga Ann a ná famii, tokuso mi be lobi a fasi fa a be e booko en ede anga mi. A sani de yeepi mi fu mi á gwe fika Yehofa. Bakaten, Paula mma kon dini Yehofa baka. Ná pikin piisii Paula piisii. Ann seefi e piisii di a yeepi Paula fu a á gwe fika Yehofa.\n14. Sowtu wini wi e fende te wi e toosutu taawan?\n14 Efu wi e koboloiki u ten fu du bun gi taawan, u ná o abi ten fu pakisei den polobelema fu u. A omen sisa di toow, anga sisa di á toow sabi taki te den e paati a bun nyunsu fu a Kownukondee, den e wooko makandaa anga Yehofa. Boiti dati den e du wan wooko di Yehofa lobi. A sani ya e meke den fii bun. Ala u sa paati a bun nyunsu gi taawan fu soi taki wi e booko wi ede anga den. Te wi e du bun gi u baala anga sisa, wi anga den e toon bun mati (Filipisama 2:4). Na aseefi sani de apostel Pawlesi be du. A be e booko en ede anga taawan „enke fa wan mma e solugu en pikin di de a bobi fu di a lobi en”. Pawlesi be toosutu den. Boiti dati a be gi den taanga-sikin „leti enke fa wan dda e gi en pikin taanga-sikin.”—Leisi 1 Tesalonikasama 2:7, 11, 12.\nTOOSUTU AINI A OSUFAMII\n15. Sama abi a faantiwowtu fu leli den pikin sabi Yehofa?\n15 Fa u sa toosutu osufamii aini a kemeente? Son sama di á kon langa a waaleiti, e akisi baala anga sisa fu yeepi den te den e sutudeli anga den pikin fu den. Son leisi den e akisi den fu sutudeli anga den pikin fu den tu. Beibel taki a mma anga dda Yehofa gi a faantiwowtu fu leli den pikin (Odo 23:22; Efeisesama 6:1-4). Winsi taawan e yeepi den, tokuso a de taanga fanowdu fu mma anga dda seefi leli den pikin fu den. Den mu e taki anga den pikin fu den ala yuu.\nMma anga dda mu e taki anga den pikin ala yuu\n16. San u mu holi a pakisei te wi e yeepi pikinnengee?\n16 Efu wan mma anga dda akisi u fu sutudeli Beibel anga den pikin, u mu holi a pakisei taki a ná wi abi a faantiwowtu fu a dda efuso a mma. Son leisi wi e sutudeli anga wan pikin di mma efuso dda á de a waaleiti. Efu wi e sutudeli Beibel anga wan sama pikin, a be o bun fu sutudeli anga en te en gaansama efuso taa Kelesten de koosube. A be o bun fu sutudeli anga en a wan peesi pe taa sama e si u. Anga dati sama ná o pakisei sani di á de fanowdu. Kande bakaten a mma efuso a dda seefi o poi sutudeli anga en pikin.\n17. Fa pikin sa toosutu taawan aini a osufamii?\n17 Yonkuuwan di lobi Yehofa sa toosutu efuso taanga den taawan aini a osufamii. Fa den sa du a sani ya? A te den e lesipeki den gaansama anga te den e yeepi den a sani. Te den pikin e libi enke fa Yehofa wani den e gi a hii osufamii taanga-sikin tu. Lamek be e dini Yehofa fosi a Fuudu. A be taki fi en manpikin Nowa taki: „A wan ya o meke u fende toosutu, bika wi e wooko taanga. Wi e pina, bika Yehofa fuuku a doti.” A sani di Lamek taki pasa baka a Fuudu, di Yehofa puu a fuuku di a be fuuku goontapu (Genesesi 5:29; 8:21). Aini a ten ya den pikin di nai gwe fika Yehofa e toosutu den osufamii. Den poi yeepi den taawan aini a osufamii fu holidoo te tesi e miti den.\n18. San o yeepi u fu holidoo te tesi miti u?\n18 A foluku fu Yehofa e fende toosutu te den begi en, te den e teke ten pakisei den toli fu Beibel, anga te den abi baala anga sisa enke mati. (Leisi Psalm 145:18, 19.) U sabi taki Yehofa de kabakaba fu toosutu u ala yuu. U sa biibi taki a o yeepi u fu holidoo winsi sowtu tesi miti u.


Den sama di be e seli sani aini a tempel a Yelusalem | I be sabi a sani ya?\nLEISI AINI Acholitongo Bataks (Karo) Bataks (Simalungun) Bataks (Toba) Bauletongo Biak Bislamatongo Chintongo (Haka) Chopi Dajaks Ngaju Digortongo Drehu-tongo Groenlandtongo Hmong (wit) Ibantongo Ingrisitongo Javaans Kambodyatongo Karen (S’gaw) Kasaktongo Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Kusko) Kikongotongo Kimbundutongo Kisitongo Krio Laostongo Lomwetongo Lukonsotongo Makuatongo Maltatongo Mapudunguntongo Mauritius Kriorotongo Misotongo Navayotongo Ngangela Ni-weitongo Niastongo Nyanekatongo Nyungwe Okanisitongo Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romani (Macedonië, cyrillisch) Romanitongo (Masedoniya) Romanitongo (Zuidsei fu Grikikondre) Runyankoretongo Rutorotongo Sangirees Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sramakatongo Sundaas Tahititongo Tswatongo Tyokwetongo Tyuabotongo Udgurtongo (sirilis-alfabet) Umbundutongo Urdutongo Urundtongo Walisitongo Wayuunaikitongo\nSaide Yesesi kai den sama di be e seli sani aini a tempel a Yelusalem „fufuuman”?\nMATEYESI sikiifi taki: „Yesesi go aini a tempel neen a yaki ala den sama di be e seli sani anga den sama di be e bai sani poti a doo. A daai den tafaa fu den sama di be e booko moni tapu. A daai den bangi fu den sama di be e seli doifi tapu tu. A taigi den taki: „Gadu Buku taki, ’sama o kai mi osu, wan osu pe sama e kon fu begi,’ ma wi e meke a toon fufuuman osu.’”—Mateyesi 21:12, 13.\nOndoosukuman kon si taki den sama di be e seli sani aini a tempel be e bidiigi den sama di be e bai sani a den, bika den be e seli den sani dii tumisi. Doifi a ná be dii sani. Pootiman seefi be man bai den fu tyai ofaandi. Ma enke fa wan gaandi buku fu den Dyu e soi, da aini a ten fu den fosi Kelesten wan sama be mu abi wan gowtu denari fu be man bai tu doifi. A wan sani fu 25 dei wan sama be o abi fu wooko gi a moni ya. Doifi be kon dii te neen pootiman á be man bai en moo (Lefitikesi 1:14; 5:7; 12:6-8). A sani ya be e fooseli wan Rabi den e kai Simeon ben Gamaliel te, neen a puu wantu fu den ofaandi di den Dyu be mu tyai. A so doifi kon bunkopu baka.\nEnke fa a toli ya e soi, da den sama di be e seli sani aini a tempel be abi takuudu. Den be e bidiigi den sama. Neen meke Yesesi kai den „fufuuman”.\nI be sabi a sani ya?—yuni 2017


’Du sani anga wan kiin ati fu soi taki u lobi useefi’—1 Yohanisi 3:18 | Wakititolen\nLEISI AINI Acholitongo Bataks (Karo) Bataks (Simalungun) Bataks (Toba) Bauletongo Biak Bislamatongo Chopi Dajaks Ngaju Drehu-tongo Groenlandtongo Hmong (wit) Ibantongo Ingrisitongo Javaans Kambodyatongo Karen (S’gaw) Kasaktongo Katyintongo Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Kusko) Kikongotongo Kimbundutongo Kisitongo Krio Laostongo Lomwetongo Lukonsotongo Makuatongo Maltatongo Mapudunguntongo Mauritius Kriorotongo Misotongo Nadautongo Navayotongo Ngangela Ni-weitongo Niastongo Nyanekatongo Nyungwe Okanisitongo Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romani (Macedonië, cyrillisch) Romanitongo (Masedoniya) Romanitongo (Zuidsei fu Grikikondre) Runyankoretongo Rutorotongo Sangirees Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sramakatongo Sundaas Tahititongo Tswatongo Tyokwetongo Tyuabotongo Udgurtongo (sirilis-alfabet) Urdutongo Urundtongo Walisitongo Wayuunaikitongo Welshtongo\n„Wi á mu e taki a mofu namo taki u lobi useefi, ma u mu du sani anga wan kiin ati fu soi taki u lobi useefi.”—1 YOHANISI 3:18.\nSINGI: 106, 100\nSan na a moo gaan lobi di de?\nSan a wani taki fu lobi taawan „anga wan kiin ati”?\nFa wi o du sabi efu u lobi taawan anga u hii ati?\n1. San na a moo gaan lobi di de? Fa wan sama e soi a lobi ya? (Luku a fowtow na a bigin.)\nA YEHOFA soi u fa u mu lobi taawan (1 Yohanisi 4:7). Den leli fu Beibel e yeepi sama fu soi a moo gaan lobi di de. Beibel e kai a lobi ya agape-lobi aini Giikitongo. Te yu e soi a lobi ya gi wan sama, yu e fii gi en, yu e libi bun anga en. A lobi ya e meke sama du sani gi taawan sondee fu suku wini gi denseefi. Lobi e yeepi u fu du sani gi taawan. Te wi e soi a lobi ya gi taawan wi o fii bun. A libi o moo switi gi u tu.\n2, 3. Fa Yehofa soi taki a lobi libisama tuutuu?\n2 Fosi Yehofa meke Adan anga Efa, a be soi kaba taki a lobi libisama. Di a meke a goontapu, a poti ala sani neen di den be o abi fanowdu fu tan a libi. Boiti dati, a fasi fa a meke goontapu, be o meke a libi switi gi den. Yehofa á meke den sani ya fu enseefi. A wi a meke den gi. Di a kaba meke den, neen a meke libisama. Boiti dati a gi libisama a howpu fu libi fu teego aini a paladeisi a goontapu ya.\n3 Bakaten Yehofa du wan gaan sani fu soi taki a lobi u tuutuu. Winsi fa Adan anga Efa taangayesi Gadu, toku Gadu be sabi taki son wan fu den bakapikin fu den be o lobi en. Neen meke a sende en manpikin kon dede gi den fu den sa fende teego libi (Genesesi 3:15; 1 Yohanisi 4:10). Fanafu di Yehofa paamisi taki a o yeepi den bakapikin fu Adan, a be de leti enke a meke en manpikin dede gi den kaba. Ma a baka 4000 yali fosi Yehofa sende en wan kodo manpikin kon dede gi libisama (Yohanisi 3:16). Ai bigi gi u taki Yehofa soi u taki a lobi u!\nU mu soi taki u lobi taawan winsi a á makiliki\n4. Fa u du sabi taki sondu libisama poi lobi taawan anga den hii ati?\n4 U poi lobi taawan anga u hii ati winsi fa wi abi sondu? Eeye, u poi. Yehofa meke wi anga den manii fi en. Dati wani taki u man waka neen baka. U poi lobi taawan anga u hii ati, winsi a á makiliki. Abel be soi taki a lobi Gadu, bika a gi Gadu den moo bun sani di a be abi (Genesesi 4:3, 4). Nowa be soi taki a lobi taawan di a paati a bosikopu fu Gadu gi den omen yali, winsi fa den á be wani aliki (2 Peitilisi 2:5). Abalaham be soi taki a Yehofa a moo lobi, di a be de kabakaba fu gi en manpikin Isaki enke ofaandi (Yakowbesi 2:21). U wani soi Yehofa tu taki u lobi en leti enke den man ya.\nSAN A TUUTUU LOBI?\n5. Fa u sa soi taki u lobi taawan anga u hii ati?\n5 Beibel taki „wi á mu e taki a mofu namo taki u lobi useefi, ma u mu du sani anga wan kiin ati fu soi taki u lobi useefi” (1 Yohanisi 3:18). Dati á wani taki wi á poi taigi taawan taki u lobi den (1 Tesalonikasama 4:18). Ma wi á mu taigi taawan namo taki „mi lobi i” da a kaba. U mu du sani fu soi taki u lobi den tuutuu. Te u baala anga sisa ná abi nyanyan efuso koosi, da wi á mu taigi den taki u lobi den da a kaba. U mu yeepi den (Yakowbesi 2:15, 16). Fu di u lobi Yehofa anga taawan, meke u ná o begi namo fu moo sama kon du a peleikiwooko, ma wi o du ala san u man fu paati a bun nyunsu anga taawan.—Mateyesi 9:38.\n6, 7. (a) San a wani taki fu lobi taawan anga wan kiin ati? (b) Sama a wantu sama di be du enke den lobi taawan?\n6 Apostel Yohanisi taki u mu „du sani anga wan kiin ati fu soi taki u lobi” taawan. Dati wani taki, a ná du u mu du enke u lobi taawan (Romesama 12:9; 2 Korentesama 6:6). Son leisi sama e du enke den lobi taawan, ma den á lobi den tuutuu. A ná abi nawan wini te wi e du enke u lobi taawan.\n7 Wi o taki now fu son sama di be du enke den lobi taawan. Di Saatan be taki anga Efa aini a dyali Eden, a be gei enke den sani di a taki be o tyai wini gi Efa. Ma den sani di a du soi taki a á be lobi Efa (Genesesi 3:4, 5). Di David be de kownu, a be abi wan mati den e kai Akitofel. Ma Akitofel bidiigi David fu di a be e suku wini gi enseefi. En du be e soi taki a á be de wan bun mati (2 Samuweli 15:31). Aini a ten ya, den sama di daai baka gi a biibi, e du sani fu tyai paati fasi kon aini a kemeente. Den e meke moiti fu koli a kemeente „anga switi taki. Den e gafa den fu koli den” tu (Romesama 16:17, 18). Den e du enke den e booko den ede anga taawan, ma den nai booko den ede anga den tuutuu.\n8. San u sa akisi useefi?\n8 A sama di e bidiigi taawan e du enke den lobi taawan. Neen meke wi á mu e du enke u lobi taawan. U sa koli libisama, ma wi á poi koli Yehofa. Yesesi taki den sama di e bidiigi taawan o kisi „bunbun sitaafu” (Mateyesi 24:51). A Yehofa wi e dini, neen meke noiti u mu bidiigi taawan. U mu akisi useefi taki: ’Mi lobi taawan tuutuu? A wini mi e suku gi miseefi meke mi e du enke mi lobi den?’ Wi o taki fu neigin fasi fa u sa soi taki u lobi taawan anga u hii ati.\n„DU SANI ANGA WAN KIIN ATI” FU SOI TAKI U LOBI TAAWAN\n9. San wi o wani du efu u lobi taawan anga u hii ati?\n9 Du sani gi taawan anga piisii winsi sama nai si san yu e du. U mu de kabakaba fu yeepi taawan winsi taa sama nai si san wi e du. (Leisi Mateyesi 6:1-4.) Ananiyas anga Safira á be e denki so. Di den poti moni fu yeepi den baala anga sisa, den be wani taawan sabi san den du. Den lei tu taki na ala a moni den gi. Ma sani á waka bun gi den di den bidiigi taawan (Toli 5:1-10). Efu u lobi u baala tuutuu, wi o wani du sani gi den sondee fu taawan sabi. U mu meke moiti fu de enke den baala di e yeepi den baala di e tii a wooko a hii goontapu. Den nai suku nen. Den nai meke taawan sabi san den e du gi a olikanisâsi.\nDu sani gi taawan anga piisii winsi sama nai si san yu e du\n10. Fa u sa gi taawan gaandi?\n10 Gi taawan gaandi. (Leisi Romesama 12:10.) Yesesi be gi den apostel fi en gaandi di a wasi den futu (Yohanisi 13:3-5, 12-15). U mu meke moiti fu abi sakafasi enke Yesesi, da u du sani gi taawan. Den apostel á be e fusutan a sani ya. A di Yehofa gi den a santa yeye fosi den fusutan saide Yesesi du a sani ya (Yohanisi 13:7). Efu u wani gi taawan gaandi, wi á mu denki taki u bun moo den fu di u go a hei sikoo, fu di u gudu efuso fu di wi abi son faantiwowtu (Romesama 12:3). U nai dyalusu te den e gafa taawan, ma wi e piisii anga den, winsi wi e si enke taawan be mu gafa u tu.\n11. Saide wi á mu koli taawan te wi e gafa den?\n11 Gafa taawan anga i hii ati. Suku okasi fu gafa taawan. Ala u sabi taki te wi e gafa taawan „wi e gi den taanga-sikin” (Efeisesama 4:29). Ma den sani di wi e taki mu komoto a wi ati. Wi á mu e koli taawan. Te a de fu poti wan sama a pasi, wi á mu daaidaai tu (Odo 29:5). U be o de enke bidiigiman efu wi e gafa sama te u de a den fesi, da wi e kuutu den a baka. Apostel Pawlesi be lobi taawan anga en hii ati. Di a sikiifi biifi gi den Kelesten fu Korente, a gafa den fu den bun sani di den be e du (1 Korentesama 11:2). Ma te a be mu poti den a pasi, a be e soi den kiin saide a de fanowdu. Ma a á be e taki goofu anga den.—1 Korentesama 11:20-22.\nWi e soi lobi anga switifasi gi u baala anga sisa te wi e yeepi den (Luku paragraaf 12)\n12. Fa wi o soi taki u lobi taawan anga u hii ati te wi e kai den kon a wi osu?\n12 Kai taawan kon a yu osu. Yehofa taki u mu lobi gi sama sani. (Leisi 1 Yohanisi 3:17.) Ma u mu du den sani ya anga wan kiin ati. U mu akisi useefi taki: ’A den mati fu mi wawan mi e kai kon a mi osu? A den sama di mi e si enke pelensipali sama aini a kemeente mi e kai kon a mi osu? A den sama di mi e si enke sa gi mi wan sani mi e kai kon a mi osu? Mi e kai baala anga sisa di mi á sabi anga den wan di ná o poi gi mi sani?’ (Lukasi 14:12-14). Pakisei den sani ya: Kon u taki wan baala abi yeepi fanowdu fu di a du wan don sani, san yu o du? Efi i kai wan sama kon a yu osu neen a á gi i daa, san yu o du? Yehofa taki: „Yu á mu e kuutu te yu e kai taawan kon a yu osu” (1 Peitilisi 4:9). Wi o piisii te wi e du sani gi taawan fu di u lobi den.—Toli 20:35.\n13. (a) On ten wi abi moo pasensi fanowdu?(b) Fa u sa yeepi den sama di biibi swaki?\n13 Yeepi den sama di swaki. Beibel taki u mu „yeepi den wan di swaki. U mu abi pasensi anga ala sama”. Te wi e du a sani ya, wi e soi taki u lobi den anga u hii ati (1 Tesalonikasama 5:14). A omen baala anga sisa di be swaki kon taanga a waaleiti. Ma taawan abi moo pasensi anga yeepi fanowdu. Fa u sa yeepi den? U sa koboloiki a Beibel fu gi den taanga-sikin. U sa meke mofu fu wooko anga den aini a peleikiwooko efuso aliki den te den e taki. Wi á mu e luku namo taki taawan biibi taanga efuso swaki, bika useefi abi sani di u man du bun anga sani di wi á poi du bun. Apostel Pawlesi seefi be taki a abi swaki fasi (2 Korentesama 12:9, 10). Ala wi abi yeepi anga taanga-sikin fanowdu.\n14. San u mu de kabakaba fu du efu u wani libi na a wan anga u baala anga sisa?\n14 Meke en bun anga taawan. A de taanga fanowdu fu libi na a wan anga u baala anga sisa. Winsi ai gei enke den nai fusutan wi efuso ai gei enke den nai kaba libi bun anga wi, tokuso u mu du ala san u man fu libi na a wan anga den. (Leisi Romesama 12:17, 18.) Efu u du wan sani di ati wan taawan, u mu begi en fu a wai ede gi u. Ma te wi e du a sani de a mu doo wi ati. Wi á mu taigi en taki: „Wai ede gi mi, efu a so i si en.” A be o moo bun fu si u fowtu, da u taigi en taki: „Wai ede gi mi baa, mi á taki bun.” A de taanga fanowdu fu sama libi na a wan, moomoo man anga uman. A á be o bun efu man anga uman e du enke den lobi denseefi te den de aini sama, da te den de a osu de e puu taki, kosi denseefi efuso feti.\n15. Fa u sa soi taki wi e gi taawan paadon anga u hii ati?\n15 Gi makandaa paadon anga u hii ati. Te wan sama du wan sani di hati u, wi e gi en paadon. U nai sidon pakisei a ogii di a du anga u tu. „U mu abi lobi, da wi o man abi boo anga taawan. U mu libi bun anga useefi. U mu du ala san u poi fu libi na a wan, enke fa a santa yeye e yeepi u.” A so wi o man gi taawan paadon anga u hii ati (Efeisesama 4:2, 3). Efu u wani gi taawan paadon anga u hii ati, wi á mu e sidon pakisei san a sama du anga u. Beibel taki lobi „nai holi taawan na ati” (1 Korentesama 13:4, 5). Efu u holi u baala anga sisa na ati, wi anga den o poli. Boiti dati wi anga Yehofa o poli tu (Mateyesi 6:14, 15). Wi e soi taki wi e gi den paadon anga u hii ati efu wi e begi gi den te den du wan hati sani anga u.—Lukasi 6:27, 28.\n16. Fa u mu si den faantiwowtu di wi abi aini a olikanisâsi?\n16 Te u nai suku wini fu u wawan. Te u fende wan faantiwowtu aini a olikanisâsi fu Yehofa, wi abi a okasi fu soi taki u nai ’suku wini fu u wawan, ma wi e du sani di taawan o fende wini fi en’ (1 Korentesama 10:24). Den baala di e yeepi a den konkelesi anga den gaan komakandaa e doo fuuku. Den sa teke den moo bun peesi gi den famii. Ma den nai wooko so. Gaanse fu den e sidon a pe den baala gi den. Te den du a sani ya, den e soi taki den nai suku wini fu den wawan. Fa i sa waka a den baala ya baka?\n17. Efu wan Kelesten du wan gaan sondu, san a lobi di a abi gi taawan o meke a du?\n17 Taigi sama a sondu di i du. Ná kibii du sondu moo. Son Kelesten di du wan gaan sondu e kibii a sondu di den du. Kande sen e kisi den efuso kande den á wani taawan fii booko-saka (Odo 28:13). Ma efu wi e kibii a sondu di u du, wi e soi taki wi á lobi taawan. Bika a sondu di u du sa tyai ogii gi wi anga taawan. Saide? Kande Yehofa ná o belesi a kemeente moo anga en santa yeye. A sani de sa meke a kemeente á libi na a wan moo (Efeisesama 4:30). Neen meke efu wan Kelesten du wan gaan sondu, a lobi di a lobi taawan anga en hii ati o yeepi en fu taki anga den owluman fu den yeepi en.—Yakowbesi 5:14, 15.\n18. Saide lobi de taanga fanowdu?\n18 Lobi na a moo bun manii di wan sama sa abi (1 Korentesama 13:13). Ai yeepi sama fu sabi sama a den bakaman fu Yesesi anga Yehofa, a Gadu fu lobi (Efeisesama 5:1, 2). Pawlesi be taki efu a á lobi taawan, da a ná abi nawan wini (1 Korentesama 13:2). Neen meke u mu du ala san u man fu u nai „taki a mofu namo taki u lobi useefi, ma u mu du sani anga wan kiin ati fu soi taki u lobi useefi”.


JW A libi fu wi enke Kelesten anga a peleikiwooko sikeima 22-28 februari 2016\nWi Kelesten libi anga a peleikiwooko–Komakandaa buku | februari 2016\nLEISI AINI Abbey Abui Acholitongo Afrikaans Albaniya-tongo Almeniyatongo Altaitongo Alur Amhareisitongo Arabiatongo Aserbaiyanitongo Aserbaiyanitongo Aymaratongo Bakratongo Basatongo (Kamerun) Bask-tongo Baskirtongo Bataks (Karo) Bataks (Simalungun) Bataks (Toba) Bauletongo Bengalitongo Betetongo Biak Bikoltongo Bislamatongo Bulgariatongo Bulutongo Choltongo Chuvashtongo Creools (Kaapverdië) Dangmetongo Deinsitongo Digortongo Dofusama-tongo fu Balasilikondee Dofusma-tongo fu Fensikondre Dofusma-tongo fu Polen Doisritongo Drehu-tongo Dyulatongo Edotongo Efiktongo Eisikondeetongo Eksosatongo Estitongo Ewetongo Farutongo Fensitongo Fidyitongo Fontongo Frafratongo Fransitongo Galicisch Garifunatongo Gatongo Georgiatongo Grikitongo Groenlandtongo Guaranitongo Guerze Guntongo Guyaratitongo Haiti Kriorotongo Hawsatongo Hebrewtongo Hererotongo Hiligainontongo Hinditongo Hirimotutongo Hmong (wit) Hongariatongo Ibanag Ibantongo Igbotongo Ilokotongo Indoneisiatongo Ingrisitongo Isokotongo Italiatongo Jakuba Javaans Kabiyetongo Kambodyatongo Kanadatongo Kasaktongo Katalantongo Katyintongo Kektyitongo Ketyuwatongo (Ankas) Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Bolifiya) Ketyuwatongo (Kusko) Kikambatongo Kikaondetongo Kikongotongo Kikuyutongo Kilubatongo Kimbundutongo Kinyarwandatongo Kipendetongo Kirgisitongo Kiribatitongo Kirunditongo Kisitongo Kisongetongo Kitongatongo (Malawi) Kityetongo Koerdisch, Kurmanji (Kaukasus) Kongotongo Konkanitongo (Romesma-alfbet) Koreya-tongo Kpelle Krio Krowâsiatongo Kurmanyitongo, Kurdia (sirilis-alfabet) Kwangalitongo Kwanyamatongo Laag Duits-tongo Lambatongo Laostongo Latfiatongo Lenje Lingalatongo Litoniyatongo Lufaletongo Lugandatongo Lukonsotongo Lundatongo Luotongo Makuatongo Malagasitongo Malayalamtongo Maleisitongo Maltatongo Mambwe-Lungutongo Mamtongo Mapudunguntongo Maratitongo Masatektongo (Huwatala) Masedoniya-tongo Mauritius Kriorotongo Mayatongo Mbunda Mende Miksetongo Mikstektongo (Gerero) Misotongo Miyanmartongo Mongoliyatongo Mooretongo Nadautongo Nahuataltongo (Gerero) Nahuataltongo (Huwasteka) Nahuataltongo (Noord-Puebla) Nahuataltongo (centraal) Navayotongo Ndongatongo Nepalitongo Ngaberetongo Ngangela Niastongo Nidebeletongo Nidebeletongo (Zimbabwe) Nisematongo Norwegatongo Nsenga Nyungwe Okanisitongo Oromotongo Oseitiatongo Otetelatongo Otomitongo (Valle del Mezquital) Pangasinantongo Papiamentutongo (Aruba) Papiamentutongo (Korsow) Persiatongo Pidgin (Kameroen) Potogisitongo Potogisitongo (Potogisikondee) Punyabitongo Pôlsutongo Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongatongo Romani (Macedonië, cyrillisch) Romanitongo (Masedoniya) Romanitongo (Zuidsei fu Grikikondre) Rosiyatongo Rotumantongo Rumeiniatongo Runyankoretongo Rutorotongo Salomon eilanti pidgin Samowatongo Sangotongo Sapotektongo (Istmus) Sapotektongo Latyigiri) Sebuwanotongo Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sepeditongo Serfiatongo Serfiatongo (Romesma-alfabet) Sesotho (Lesotho) Setswanatongo Sibembatongo Sidamatongo Silositongo Sinhalatongo Sinyanyatongo Slofeiniatongo Slowâkiatongo Sneisitongo Mandarin (fosiwan Sneisitongo Mandarin (makrikiwan) Soli Spanyorotongo Sramakatongo Sranantongo Sulutongo Sundaas Swahilitongo Swahilitongo (Kongo) Swatitongo Sweidsitongo Syitongatongo Syonatongo Tagalogtongo Tahititongo Taitongo Talapanektongo Tamiltongo Tankaranatongo Taraskotongo Tatartongo Tayikitongo Telugutongo Tetun Dili Tiftongo Tigrinyatongo Tok Pisintongo Tongantongo Torkutongo Totonaktongo Toyolabaltongo Tsongatongo Tswatongo Tsyilubatongo Tufalotongo Turkmeniatongo Twitongo Tyekiatongo Tyitumbukatongo Tyityewatongo Tyiyaotongo Tyokwetongo Tzeltaltongo Tzotziltongo Udgurtongo (sirilis-alfabet) Ukrainitongo Umbundutongo Urdutongo Urhobotongo Urundtongo Usbektongo Valenciaans Vendatongo Vezotongo Vietnameisitongo Walisitongo Waray-Waraytongo Wayuunaikitongo Welshtongo Wolaitatongo Yapantongo Yorubatongo Zandetongo\nSingi 106 anga begi\n„San wi e leli fu Nehemiya”: (10 min.)\nNeh 13:4-9—Luku bun anga takuu mati (w13-SR 15/8 blz. 4 par. 5-8)\nNeh 13:15-21—Poti a wooko fu Yehofa a fesi (w13-SR 15/8 blz. 5, 6 par. 13-15)\nNeh 13:23-27—Ná feegete taki yu a wan Kelesten (w13-SR 15/8 blz. 6, 7 par. 16-18)\nNeh 12:31—Saide meke a tu kulu singiman be e singi aini a tempel? (it-2-O blz. 380 par. 3)\nNeh 13:31b—San Nehemiya be akisi Yehofa? (w11-SR 1/2 blz. 14 par. 3-5)\nLeisi Beibel: Neh 12:1-26 (a á mu pasa 4 min.)\nTe i go a fosi leisi: (a á mu pasa 2 min.) Gi wan sama di á wani aliki bunbun, a pampila di wi e kai sama fu kon na a Membeefesa.\nTe i go baka: (a á mu pasa 4 min.) Gi wan sama a pampila di wi e kai sama fu kon na a Membeefesa anga A Wakititolen. Meke mofu anga a sama fi i go neen baka.\nBeibelsutudi: (a á mu pasa 6 min.) Koboloiki a Bijbel Leri-buku blz. 206-208 fu yeepi wan sama di e sutudeli Beibel fu fusutan san na a Membeefesa. Soi a sama taki i sa yeepi en fu doo na a Membeefesa.\n„Kai ala sama na a pisi pe yu e peleiki fu kon na a Membeefesa”: (15 min.) Takimakandaa. Taki san a kemeente o du fu wooko anga a pampila di den e kai sama na a pisi pe den e peleiki. Te i doo na a pisi di den e kai „San i mu du” da i pee a felon fu a Membeefesa. Gi ala sama taanga-sikin fu meke moiti fu kai sama kon na a Membeefesa. Gi den taanga-sikin fu yeepi den sama di wani sabi moo. Holi wan demo fu soi fa fu du den sani ya.\nKemeente Beibelsutudi: ia-SR kap. 9 par. 14-24, anga den akisi fu luku baka san u be leli (30 min.)\nSingi 147 anga begi\nA libi fu wi enke Kelesten anga a peleikiwooko sikeima fu 22-28 februari 2016\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU Nehemiya be lobi a tuu biibi\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU Nehemiya a be wan bun fesiman\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU Den sama di e dini a tuu Gadu e holibaka gi den sani di a sete fu u dini en\nA LIBI FU WI ENKE KELESTEN A moo bun libi\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU San wi e leli fu Nehemiya?\nA LIBI FU WI ENKE KELESTEN Kai ala den sama di e tan na a pisi pe yu e peleiki fu kon na a Membeefesa!\nDEN GUDU DI DE AINI A WOWTU FU GADU Esite yeepi a foluku fu Gadu\nText Fasi fa i sa download sani WI KELESTEN LIBI ANGA A PELEIKIWOOKO–KOMAKANDAA BUKU februari 2016\nWI KELESTEN LIBI ANGA A PELEIKIWOOKO–KOMAKANDAA BUKU februari 2016


Beibel: okanisi tongo 1 Kolenti 4\n☰ 1 Kolenti 4 ◀ ▶\nFa fu keli den edeman\n1 We, da sama mu si wi namo enke wookoman fu Kelestesi. A gi wi a wooko fu soi en bosikopu di noiti a fesi a be meke sama sabi. Da a be de wan kibii toli hii fositen te doo a ten ya. 2 Da wookoman enke u ya poti fu luku a wooko de gi wi basi. U mu solugu namo fu du dati fitoow fasi. 3 Ma mi ná bisi fa u wani keli mi anga mi wooko. Ala taa sama seefi tu. Bika miseefi á poi keli miseefi anga dati. 4 Bika miseefi sa si enke mi de sondee fowtu! Ma dati á wani taki, mi de sondee fowtu tuu. Na Masaa wawan e si ala sani, fu kuutu fa mi e wooko.\n5 Da ná poti useefi anda enke u poi keli taawan wooko fosi a yuu fu Masaa seefi kon du dati. Bika a o tyai ala san di kibii seefi kon a kiin, doo fa wan ati be e wooko seefi. Da a sa gafa ibiiwan na a fasi di fiti.\n6 A hii toli di pasa, da mi Pawlesi kai miseefi anga Apolos nen, fu soi fa u á mu pasa a maiki di sikiifi a Masaa Gadu Buku fu keli sama. A taki: “Ná keli taawan poti a hei ofu poti lagi, wan fasi di á fiti Masaa Gadu.” Da u á sa poi gafa useefi fu dati tu. 7 Bika sama meke u sa poi keli taawan luku? Na Masaa Gadu gi u ala san u abi de. Da u á sa poi gafa useefi de?\n8 Bika u e du enke u abi ala sani kaba, da sani á de moo fu poi leli u. U sidon e tii ala sani kaba anga Masaa Gadu. Ma, da na sondee wi ya. Da kaba koli useefi! Efu a ten fu fende a bigi de be doo kaba, da wi dise á be o lasi en. Na wi anga u be o sidon a hei so. 9 Bika luku wi enke apaiti bosikopuman dise, da a gei Masaa Gadu lagi wi poti na ala taa sama ondoo. Den e si wi enke sani fu kisi tyai go kii. Ala ain de a wi tapu ala se, fu hii goontapu go doo Engel*f1* seefi.\n10 Da makandii wi e dini Kelestesi, ma goontapu e kai wi dise lawman, da den e kai u anda koniman. Den e kai wi ya swaki fasi sama, da den e kai u anda taanga makiti sama. Den e kai wi ya sakasaka, da den hei u anda gi gaandi. 11 Nownow na tyotyo sondee nyan diingi wi dise de. Koosi seefi fu wei a sikin e mankei wi. Wi e teke fonfon anga ala waka sanga sondee tanpeesi. 12 Wi mu langa ana wooko taanga, fu fende san u fanowdu. Da anga ala dati sama e bali kosi wi son leisi ete. Ma wi nái bali kosi baka. Wi e bali begi suku seigi gi den. Te den e lon du ogii anga wi, da u e fudaagi. 13 Te den e taki takuu fu wi, da wi e bali piki lesipeki fasi anga Masaa Gadu bosikopu, fu yeepi den. Fu taki leti, goontapu e teke wi fu sibifutu koosi anga ala santi, fu sibi towe a dyiko.\nPawlesi wani si biibisama\n14 We, ala san mi sikiifi pasa de, a ná fu gi u sen. Ma na fu leli u bun sani enke lobi biibi pikin fu mi. 15 Bika dunsu sama sa wani kon leli u sani fu Kelestesi de. Ma on di fu den u sa kai biibi dda di u abi enke mi? Bika na mi fosi kon gi u a Bun Nyunsu, meke u teke biibi de. 16 Da fu dati ede, mi e taki, u luku mi! Da teke a fasi di mi abi, fu waka a Kelestesi baka.\n17 Na so meke mi sende Timotiyesi di de mi lobi biibi manpikin kon luku u de gi mi. Ai dini Masaa wan fitoow fasi. Da a sa soi u baka fa mi e libi enke sama fu Kelestesi Jesesi. Soseefi fa mi e leli ala biibi kulu sama na ala se.\n18 Ma son sama denki de taki, mi á wani kon luku u de moo. Ne son fu den bigin denki bigi fu denseefi anda. 19 Ma efu Masaa Gadu wani, da luku ya! Mi e kon de kaba! Mi sa si fa den e meke bigi de, efu na soso mofu den abi sondee Masaa Gadu taanga fu wooko. 20 Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu nái waka anga soso taki wawan namo. En taanga mu e wooko fu si de tu. 21 We, mi e kon de kaba. Ma fa u wani mi kon de seefi? Anga wipi na ana ofu safu switi fasi, fu u sa si mi dipi lobi gi u?


LEISI AINI Acholitongo Afrikaans Albaniya-tongo Almeniyatongo Amhareisitongo Arabiatongo Aserbaiyanitongo Aserbaiyanitongo Aymaratongo Bakratongo Baskirtongo Bataks (Karo) Bataks (Toba) Bauletongo Biak Bikoltongo Bislamatongo Bulgariatongo Choltongo Chuvashtongo Dangmetongo Deinsitongo Digortongo Doisritongo Drehu-tongo Efiktongo Eisikondeetongo Eksosatongo Estitongo Ewetongo Fensitongo Fidyitongo Fontongo Fransitongo Garifunatongo Gatongo Georgiatongo Grikitongo Guaranitongo Guntongo Haiti Kriorotongo Hawsatongo Hebrewtongo Hiligainontongo Hinditongo Hirimotutongo Hmong (wit) Hongariatongo Ibanag Igbotongo Ilokotongo Indoneisiatongo Ingrisitongo Isokotongo Italiatongo Javaans Kabiyetongo Kaktikuel-tongo Kambodyatongo Karen (S’gaw) Kasaktongo Katalantongo Ketyuwatongo (Ankas) Ketyuwatongo (Ayakutyo) Ketyuwatongo (Bolifiya) Ketyuwatongo (Kusko) Kikambatongo Kikaondetongo Kikongotongo Kikuyutongo Kilubatongo Kimbundutongo Kinyarwandatongo Kirgisitongo Kiribatitongo Kirunditongo Kisongetongo Kitongatongo (Malawi) Koerdisch, Kurmanji (Kaukasus) Kongotongo Koreya-tongo Krowâsiatongo Kurmanyitongo, Kurdia (sirilis-alfabet) Kwangalitongo Kwanyamatongo Lingalatongo Litoniyatongo Lomwetongo Lufaletongo Lugandatongo Lukonsotongo Lundatongo Luotongo Makuatongo Malagasitongo Malayalamtongo Maleisitongo Maltatongo Mambwe-Lungutongo Mamtongo Mapudunguntongo Masatektongo (Huwatala) Masedoniya-tongo Mauritius Kriorotongo Mayatongo Mbunda Miyanmartongo Mongoliyatongo Mooretongo Nahuataltongo (Gerero) Nahuataltongo (Huwasteka) Nahuataltongo (Noord-Puebla) Ndongatongo Nepalitongo Ngangela Ni-weitongo Niastongo Nidebeletongo Nidebeletongo (Zimbabwe) Nisematongo Norwegatongo Nyanekatongo Okanisitongo Oromotongo Oseitiatongo Otetelatongo Pangasinantongo Papiamentutongo (Aruba) Papiamentutongo (Korsow) Persiatongo Potogisitongo Pôlsutongo Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rosiyatongo Rumeiniatongo Runyankoretongo Rutorotongo Salomon eilanti pidgin Samowatongo Sangotongo Sebuwanotongo Seisyel-èilanti Kriorotongo Senatongo Sepeditongo Serfiatongo Serfiatongo (Romesma-alfabet) Sesotho (Lesotho) Sesotho (Zuid-Afrika) Setswanatongo Sibembatongo Sidamatongo Silositongo Sinhalatongo Sinyanyatongo Slofeiniatongo Slowâkiatongo Sneisitongo Mandarin (fosiwan Sneisitongo Mandarin (makrikiwan) Spanyorotongo Sramakatongo Sranantongo Sulutongo Swahilitongo Swahilitongo (Kongo) Swatitongo Sweidsitongo Syitongatongo Syonatongo Tagalogtongo Tahititongo Taitongo Tamiltongo Tatartongo Telugutongo Tetun Dili Tiftongo Tigrinyatongo Tok Pisintongo Tongantongo Torkutongo Toyolabaltongo Tsongatongo Tswatongo Tsyilubatongo Twitongo Tyekiatongo Tyitumbukatongo Tyityewatongo Tyiyaotongo Tyokwetongo Tzeltaltongo Tzotziltongo Ukrainitongo Umbundutongo Urdutongo Urhobotongo Vendatongo Vietnameisitongo Walisitongo Waray-Waraytongo Wayuunaikitongo Wolaitatongo Yapantongo Yorubatongo Zandetongo\n„A BESI sa go, ma a Sineisi ná o gwe!” Na a sani ya Alexandra yee di a be sidon aini wan besi e wakiti fu a go a wan taa kondee aini Zuid-Ameekan. Di a opo go luku san e pasa, neen a si fa wan Sineisiman e meke moiti fu taki Sipanyoo anga a suudati di be e luku sama e kon aini a kondee. Alexandra be e go a wan kemeente fu Yehofa Kotoigi pe den be e taki Sineisi, neen meke a taki a be sa yeepi a Sineisi fu taki anga a suudati.\nA Sineisiman be taki en a fu a kondee, ma den be fufuu den pampila fi en anga ala en moni. Biginbigin a suudati á be wani biibi. A be e denki taki Alexandra be wani kibii tyai a Sineisi kon aini a kondee fu wooko enke saafu. Te fu kaba a biibi den, ma a Sineisi be mu pai wan butu, bika a á be de anga nawan pampila. A á be abi moni, neen Alexandra leni en 20 Ameekan dala. A man á be sabi fa fu gi en daa. A taigi en taki a be o gi en a moni baka, anga wan pikin sani a tapu. Alexandra piki en taki a á be de fanowdu fu a pai en. A wani a be wani yeepi en, bika a si taki a be de fanowdu. A gi a man wantu buku di e taki fu Beibel, neen a gi en taanga-sikin fu sutudeli Beibel anga den Yehofa Kotoigi.\nAi moin te yu e yee fa sama e yeepi taawan di den á sabi seefiseefi. A omen sama e du a sani ya. Son wan fu den a kelikiman, ma taawan nai go a keliki seefi. I be o de kabakaba fu yeepi wan sama di yu á sabi? A wan sani di u mu sidon denki, bika Yesesi be taki: „Wan sama di e gi taawan sani o fii moo koloku moo enke te taawan e gi en sani” (Toli 20:35). Ondoosukuman seefi kon si taki a bun gi i gusontu te yu e gi sama sani. Meke u luku fa.\nA „SAMA DI E GI SANI ANGA PIISII”\nA omen ondoofenitoli e soi taki wan sama e de koloku te ai gi taawan sani. Apostel Pawlesi be sikiifi taki: „Gadu lobi wan sama di e gi sani anga piisii.” A be e taki fu den Kelesten di be e yeepi baala anga sisa di be de a nowtu (2 Korentesama 8:4; 9:7). Pawlesi á taki a di den be de koloku meke den be e gi taawan sani, ma a taki a di den be e gi taawan sani meke den be de koloku.\nA sani ya a tuu, bika ondoosukuman kon si taki te sama lobi gi taawan sani, den e fii moo bun, den e wani libi bun anga taawan. Boiti dati, den e de koloku. Wantu taa ondoosukuman be kon si taki te sama e gi taawan moni, da den e fii moo koloku moo enke te den e bai sani gi denseefi.\nKande yu o si enke yu á poi gi sama moni te iseefi ná abi ipi. Ma ala sama sa de wan „sama di e gi sani anga piisii”. Efi i wani gi sama sani tuutuu, da a á de fi i abi tyaipi moni fosi. Wan Yehofa Kotoigi be sende wan bosikopu anga wan pikin moni gi den sama di e meke A Wakititolen ya. A be sikiifi taki: „Ala den yali ya a pikinso moni namo mi be e poi poti aini den pikin kedee di de aini a Kownukondee zaal. Ma Yehofa gi mi moo enke san mi gi. . . . Gaantangi fu u taki mi sa gi wi a moni ya. Ai meke mi fii bun.”\nA ná moni wawan i sa gi taawan. A omen taa sani de ete di i sa gi sama.\nA BUN GI I GUSONTU TE I GWENTI GI SAMA SANI\nA omen wini yu anga taawan e fende te i lobi du sani gi taawan\nBeibel taki: „Wan man di e libi bun anga taawan e fende wini, ma ogii o miti wan sama di e libi a wan ogii-ati fasi” (Odo 11:17). Sama di e libi bun anga taawan lobi gi taawan sani. Den lobi meke ten gi taawan, yeepi taawan anga sani efuso solugu taawan. Wan sama di e libi na a fasi ya e fende omen wini. Wan fu den wini, a taki sani o go bun anga a gusontu fi en.\nOndoosukuman kon si taki sama di lobi yeepi taawan nai abi pen lawlaw enke den sama di nai du a sani ya. Den nai kusumi enke taa sama tu. Sani e go bun anga a gusontu fu den. Winsi wan sama e siki gaan siki enke Aids, tokuso sani e go moo bun anga en te a lobi gi taawan sani. Den ondoosukuman kon si tu taki wan sopiman di wani tapu anga a diingi di ai diingi, e fii moo bun te ai yeepi taawan. A ná o pasa makiliki taki so wan sama e bigin diingi sopi baka.\nMa saide a de so? Sama kon si taki te yu e booko yu ede anga taawan, te i lobi yeepi taawan, da i nai abi ten fu pakisei sani di á bun. I nai booko yu ede tumisi anga sani. Efi i buulu hei, ai saka tu. Wan sama di uman efu man dede, e kisi enseefi moo gaw te ai yeepi taawan.\nA ná abi misi. A omen wini yu e fende te yu e du sani gi taawan.\nTE YU E GI SAMA SANI, TAAWAN O WAKA A YU BAKA\nYesesi be taigi den bakaman fi en taki: „I mu gwenti gi sama sani, da sama o gi i sani tu. Den o lai wan bakisi te a lai, den o pampan en te a á poi moo, da den kandi en go aini a saka fu u koosi. Bika a fa yu e libi anga taawan, a so sama o libi anga i” (Lukasi 6:38). Te yu e gi taawan sani, den e teke en fu bigi. Denseefi o teke a gwenti fu gi taawan sani. A sani ya o meke yu anga taawan wooko switi anga useefi. Wi e toon bun mati tu.\nTe i lobi du sani gi taawan, yu anga den e wooko switi anga useefi. Wi e toon bun mati\nOndoosukuman kon si taki te sama gwenti du sani gi taawan, da taa sama e wani waka a den baka. Den taki winsi a leisi wan sama e leisi fa sama e yeepi taawan, a o wani yeepi taawan tu. Wan taa ondoosuku soi taki te wan sama gwenti du sani gi taawan, da a omen taawan di a á sabi seefi, e waka neen baka tu. A sani ya e soi taki a wan pikin sani namo wan sama sa du gi taawan, da omen sama e wani du aseefi sani tu. Yu á be o wani tan a wan peesi pe ala sama e libi so anga denseefi noh? A omen wini u be o fende efu moo sama be lobi du sani gi taawan.\nWantu Yehofa Kotoigi be go yeepi a Florida aini Ameekankondee di wan gaan daaiwinta be poli omen sani. Di den be e wakiti den sani di den be abi fanowdu fu seeka wan osu fu wan Kotoigi, neen den si taki a sikotu fu wan dyali neen se be booko. Den akisi a sama efu den be sa yeepi en seeka en. Bakaten a sama sikiifi wan biifi go na a edekantoo fu gi den Kotoigi daa. A sikiifi taki: „A sani di u du ya e bigi gi mi. Mi á si sama di e libi switi anga taawan so ete.” A sani ya meke a man sende wan moni fu holibaka gi a wooko di Yehofa Kotoigi e du a hii goontapu.\nWAKA A GADU BAKA, A SAMA DI LOBI GI TAAWAN SANI\nA omen ondoosuku e soi taki libisama meke anga a fii fu yeepi taawan. Den ondoosuku ya e soi taki pikinengee di á poi taki ete abi a fii ya tu. Saide? Beibel e soi u taki a fu di „Gadu meke libisama enke fa enseefi de”. Neen meke libisama abi denseefi manii fu Gadu.—Genesesi 1:27.\nWan fu den moin fasi fu Yehofa Gadu, na a lobi di a lobi gi sama sani. A gi u libi anga ala sani di wi abi fanowdu fu de koloku (Toli 14:17; 17:26-28). Te wi e sutudeli Beibel, a Wowtu fu Gadu, da wi e kon sabi en moo bun. Wi e kon sabi den sani di a o du tu. Beibel e soi tu san Gadu o du fu u sa de koloku aini a ten di e kon * (1 Yohanisi 4:9, 10). Yehofa Gadu e gi sama sani anga en hii ati. A meke u na aseefi fasi tu. Neen meke wi á mu foondoo taki wi o fende wini te wi e gi sama sani. Yehofa Gadu o piisii anga u tu.—Hebrewsama 13:16.\nI sabi Alexandra ete, di u be taki fi en na a bigin fu a artikel? Fa sani waka anga en? Wan sama aini a besi be taigi en taki a sosokaali a lasi a moni de. Ma a Sineisiman be telefon wantu mati fi en aini wan fu den foto pe a besi be o pasa, neen den mati ya tyai a 20 dala gi Alexandra. A man be bigin sutudeli Beibel tu enke fa Alexandra be taigi en. Alexandra be piisii di a si a man ya baka dii mun a wan Konkelesi fu Yehofa Kotoigi aini Peru. Den be e holi a konkelesi ya aini Sineisitongo. A man ya be wani soi taki a sani di Alexandra du be bigi gi en, neen meke a kai Alexandra anga den sama di be kon anga en fu kon neen restaurant.\nWi e fii bun te wi e gi sama sani anga te wi e yeepi den. Ma sama e fende moo wini te wi e yeepi den fu sabi a sama di e gi u ala bun sani. A sama ya a Yehofa Gadu (Yakowbesi 1:17). Yu e piisii fu yeepi taawan na a fasi ya?\n^ paragraaf 21 Efi i wani sabi moo fu a toli ya, leisi a buku San Bijbel e leri wi trutru? A Yehofa Kotoigi meke en. I sa fende en a internet a www.jw.org/srn. Luku na a pisi BUKU NANGA TRA SANI > BUKU NANGA BROCHURE.