Rheoliadau Cynlluniau Strategol y Gymraeg mewn Addysg | Cymdeithas yr Iaith Gymraeg\nRheoliadau Cynlluniau Strategol y Gymraeg mewn Addysg\nCyhoeddwyd gan Anhysbys ar Gwen, Medi 13th am 12:54 yp\n1.1. Mae Cymdeithas yr Iaith yn fudiad sy'n ymgyrchu'n ddi-drais dros y Gymraeg a holl gymunedau Cymru.\n1.2. Mae effeitholrwydd y system addysg i greu siaradwyr newydd yn gwbl ganolog ac allweddol i strategaeth iaith y Llywodraeth: nid oes modd fforddio peidio â chyflawni yn y maes hwn. Mae tynged holl strategaeth y Llywodraeth yn y fantol.\n1.3. Nid oes amheuaeth bod y system addysg bresennol yn gwbl anaddas i gyflawni’r twf mewn addysg cyfrwng Cymraeg sydd ei angen. Ar sail y ‘twf’ ers 2010, byddai’n cymryd:\n1,560 o flynyddoedd i sicrhau bod pob plentyn 7 mlwydd yn cael addysg cyfrwng Cymraeg; a\n352 o flynyddoedd i gyrraedd targed y Llywodraeth o 40% o blant 7 mlwydd oed yn cael addysg cyfrwng Cymraeg.\n1.4. Cyflwynwn argymhellion a sylwadau manwl ar y rheoliadau arfaethedig is-law. Fodd bynnag, credwn fod angen dybryd i’r Llywodraeth gyflwyno Deddf Addysg Gymraeg yn unol ag argymhelliad ei phanel o arbenigwyr ei hun, Bwrdd Cynghori Strategol y Gymraeg mewn Addysg. Er ein bod yn gwerthfawrogi ymdrechion swyddogion a’r panel i wneud eu gorau glas o fewn cyfyngiadau’r ddeddfwriaeth sylfaenol bresennol, mae’n gwbl amlwg bellach bod angen Deddf Addysg Gymraeg er mwyn cyflawni gweledigaeth miliwn o siaradwyr y Llywodraeth.\n1.5. Ymhellach, mae’r newidiadau angenrheidiol i’r rheoliadau hyn yn codi cwestiynau eraill am bolisi addysg y Llywodraeth, yn benodol cwestiynau ynghylch y cymhellion ariannol a chamau i gynllunio’r gweithlu sydd eu hangen. Galwn ar y Llywodraeth i gyhoeddi camau gweithredu pendant a newidiadau sylweddol yn y meysydd hyn, a hynny’n fuan.\n2.1. Mae’n prif argymhellion a sylwadau ar y rheoliadau arfaethedig fel a ganlyn:\nRydym yn croesawu’r cynnig i ddileu’r gofyniad i ‘fesur y galw’ am addysg cyfrwng Cymraeg, ac yn lle hynny, symud at system o osod targedau penodol yn seiliedig ar gyflawni nod strategaeth y Llywodraeth o gyrraedd miliwn o siaradwyr;\nRydym yn gweld bod manteision o symud at gynllunio dros gyfnod hirach, ond wrth symud i gyfnod o 10 mlynedd, bydd rhaid cael rhagor o gamau gorfodi a chymellion er mwyn sicrhau cyflawniad yn ystod tymor y cynllun. Ar ôl 5 mlynedd, credwn fod angen arolygiad ffurfiol annibynnol gan Estyn o bob cynllun er mwyn sicrhau bod y cynllun yn gyfredol ac y bydd yn cyflawni’r targedau;\nPryderwn nad oes mecanwaith newydd na gwahanol ar gyfer normaleiddio ac ehangu addysg cyfrwng Cymraeg mewn ysgolion Saesneg. Mae rhoi sylw i hyn yn gwbl hanfodol er mwyn sicrhau bod y Llywodraeth yn cyrraedd ei tharged o hanner y disgyblion sy’n mynd i ysgolion Saesneg yn siarad Cymraeg erbyn 2050. Nid ydym yn argyhoeddig bod y rheoliadau fel y maent yn ddigonol er mwyn cyrraedd targedau’r Llywodraeth;\nPryderwn am y nifer uchel o ‘ddatganiadau sy’n nodi’ yn y rheoliadau, sy’n debyg iawn i’r geiriad yn rheoliadau 2013 a sefydlodd y gyfundrefn bresennol sydd wedi methu. Credwn y dylid adeiladu ar y targed ar gyfer blwyddyn 1 drwy osod targedau meintiol tebyg ar gyfer deilliannau allweddol eraill;\nCredwn y dylai fod llai o ddyletswyddau yn gyffredinol. Er enghraifft, cwestiynwn werth gofyn am gynllun gan awdurdod lleol yn ymwneud â nifer o faterion nad oes ganddynt rym na chyfrifoldeb drostyn nhw. Mae modd dadlau y byddai’n fwy effeithiol canolbwyntio ar gyflawni ar lai o dargedau pendant lle mae dylanwad a chyfrifoldeb clir gan awdurdod lleol;\nYn atodlen 3, yn lle ‘datganiadau sy’n nodi’, credwn y dylai fod targedau pendant ar gyfer:\ndarparu mwy o addysg cyfrwng Cymraeg ym mhob un ysgol yn lle'r ddyletswydd arfaethedig yn rheol 11, Atodlen 3;\nsicrhau bod mwy o ddisgyblion yn sefyll cymwysterau cyfrwng Cymraeg yn lle'r ddyletswydd arfaethedig yn rheol 12, Atodlen 3.\nPryderwn yn ogystal bod y targedau o ran twf addysg cyfrwng Cymraeg ar gyfer cynghorau unigol yn rhy isel am sawl rheswm, gan gynnwys:\nbod targedau twf addysg cyfrwng Cymraeg mor isel yn golygu bod y Llywodraeth yn llwyr ddibynnol ar lwyddiant i gael hanner y disgyblion sy’n gadael ysgolion Saesneg i fod yn siaradwyr Cymraeg, ac nad oes unrhyw dargedau meintiol na mecanwaith cadarn ar gyfer cyflawni’r targed uchelgeisiol hwn;\nbod y cynnig i newid prif darged y Cynlluniau Strategol i flwyddyn 1 (pan fo mwyafrif y plant naill ai'n 5 neu'n 6 mlwydd oed) yn hytrach na’r hen ddeilliant 7 mlwydd oed. Mewn gwirionedd, byddai’r newid yn gostwng y targedau twf addysg cyfrwng Cymraeg cenedlaethol;\nmae’r targedau cenedlaethol presennol yn cymryd yn ganiataol na fydd cwymp yng nghanran y disgyblion sy’n cael addysg cyfrwng Cymraeg o un cyfnod addysg i’r llall. Er bod mynd i’r afael â diffyg dilyniant yn hanfodol, nid yw’n realistig rhagdybio y bydd y diffyg dilyniant presennol yn diflannu’n llwyr, felly dylai’r Llywodraeth osod targedau twf uwch ar gyfer oedrannau iau er mwyn gwneud yn iawn am y cwymp anochel mewn grwpiau oedran hŷn.\nCredwn y dylai’r targed blwyddyn 1 fod oddeutu’r un ffigyrau â’r hyn sydd yn y dadansoddiad ystadegol a gyhoeddwyd gan Gymdeithas yr Iaith er mwyn bod yn sicr o gyrraedd miliwn o siaradwyr. Byddai hynny’n golygu bod 50% yn cael addysg cyfrwng Cymraeg erbyn 2030 a 77% erbyn 2050. Mae modd darllen y dadansoddiad manwl yma: https://cymdeithas.cymru/sites/default/files/Targedau%20Addysg%20Lleol2.pdf\nPryderwn ymhellach nad yw’r rheoliadau yn mynd i fod yn ddigonol i wella darpariaeth nifer o gynghorau yn y Gorllewin, yn enwedig Gwynedd a Môn, gan nad oes cynigion na thargedau meintiol ar gyfer normaleiddio’r Gymraeg fel cyfrwng dysgu ym mhob ysgol nac ychwaith o ran canran y grwpiau oedrannau hŷn sy’n cael addysg cyfrwng Cymraeg;\nMae angen cymhellion a chamau gorfodi clir er mwyn sicrhau bod awdurdodau lleol yn cyflawni ar eu targedau a’u hamcanion;\nDylai’r canllawiau amlinellu’n fanwl y cymorth a’r camau polisi cadarn newydd a weithredir gan y Llywodraeth ac asiantaethau eraill er mwyn eu cynorthwyo a’u cymell i gyflawni ar y targedau yn y rheoliadau.\n2.2. Yn sgil y newidiadau i’r rheoliadau, mae angen cyfres o newidiadau strwythurol parhaol i bolisïau’r Llywodraeth, gan gynnwys:\ncydnabyddiaeth ariannol i awdurdodau lleol a/neu ysgolion sy’n cyrraedd eu targedau ac yn ehangu dysgu cyfrwng Cymraeg;\ncronfa cyfalaf ariannol flynyddol ychwanegol ar gyfer prosiectau cyfrwng Cymraeg er mwyn cymell newid;\ndatganiad a meini prawf clir ynglŷn â sut mae Band C rhaglen Ysgolion yr 21ain Ganrif yn mynd i gymell a chynorthwyo twf a normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg;\ndatganiad am ragor o gamau gorfodi a chyfundrefn atebolrwydd er mwyn sicrhau bod awdurdodau lleol yn cyflawni ar y targedau a’r dyletswyddau yn y rheoliadau;\n2.3. Ymhellach, dylai fod datganiad clir am becyn o newidiadau i gynllunio’r gweithlu trwy gamau polisi, gan gynnwys:\n(i) Sefydlu targedau statudol er mwyn cynyddu canrannau'r bobl sy'n hyfforddi i fod yn athrawon o’r newydd fydd yn addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg;\n(ii) Sicrhau mai nod pob un cwrs yn y cynllun sabothol yw bod pob gweithiwr yn mynd ymlaen i addysgu drwy’r Gymraeg wedi’r cwrs, gyda thystysgrif sgiliau fel gwarant;\n(iii) Rhaglen ddwys o hyfforddiant mewn swydd gwahaniaethol yn y gweithle, gan gynnwys:\na) cyrsiau ymwybyddiaeth iaith ar gyfer newydd-ddyfodiaid i Gymru;\nb) rhaglen hyfforddiant gloywi Iaith ar gyfer y 6% o athrawon sy’n medru’r Gymraeg ond ddim yn addysgu drwyddi ar hyn o bryd, gan arwain at dystysgrif gallu o fewn blwyddyn;\nc) rhaglenni hyfforddiant gwahaniaethol i atgyfnerthu gallu’r mwyafrif i gefnogi defnydd o'r Gymraeg ar draws y cwricwlwm gan dargedu’r rhai mwyaf hyderus ac abl yn y Gymraeg ar gyfer rhaglenni mwy dwys yn cynnwys cyfleoedd ar gyfer cyfnodau hyfforddiant preswyl – gan arwain at ennill tystysgrif sgiliau dros gyfnod o dair blynedd;\nch) atgyfodi ac ymestyn y rhaglenni athrawon bro i lywio'r cynlluniau uchod, gan gynnwys sefydlu rhwydwaith o fentoriaid, grwpiau cefnogi ysgol/ardal.\n(iv) Ymestyn cyrsiau hyfforddiant cychwynnol athrawon am hyd at flwyddyn ychwanegol i alluogi darpar athrawon i ddysgu Cymraeg a gloywi iaith;\n2.4. Yn ogystal, mae angen datganiad bod y Llywodraeth yn mynd i baratoi cynigion ar gyfer Deddf Addysg Gymraeg er mwyn mynd i’r afael â’r gwendidau amlwg yn y ddeddfwriaeth sylfaenol bresennol yn unol â chasgliadau’r Bwrdd Cynghori Strategol y Gymraeg mewn Addysg. O ganlyniad i’r adroddiadau a thrafodaethau ynghylch y rheoliadau hyn ac eraill, credwn fod consensws am yr angen i ddeddfu er mwyn gwella meysydd megis y canlynol:\nsymud i system o dargedau lleol pendant yn lle cynlluniau lleol;\npwerau gorfodi a chymell er mwyn cyrraedd y targedau;\nnod deddfwriaethol i ddisodli mesur y galw;\ngosod dyletswyddau ynghylch darpariaeth blynyddoedd cynnar;\ngosod dyletswyddau ynghylch addysg ôl-16;\ntrafnidiaeth am ddim i sefydliadau addysg cyfrwng Cymraeg;\ndyletswyddau a newidiadau ynghylch cynllunio’r gweithlu.\n2.5. Yn ein barn ni felly, dylai’r cynigion deddfwriaethol sylfaenol gynnwys cynigion i:\nSefydlu nod hirdymor yn y ddeddfwriaeth i gynllunio ar gyfer addysg cyfrwng Cymraeg cyflawn i bawb, fel y gwneir yng Nghatalwnia, wrth ddisodli ‘mesur y galw’.\nEr mwyn gweddnewid y system o fewn ychydig ddegawdau i system debyg i un Catalwnia, disodli’r gyfundrefn bresennol o Gynlluniau Strategol y Gymraeg mewn Addysg a lunir gan awdurdodau lleol, cyfundrefn sydd wedi methu, gyda system sy’n gosod targedau clir, di-droi'n-ôl ar gyfer normaleiddio ac ehangu addysg cyfrwng Cymraeg er mwyn cyrraedd y nod hirdymor erbyn dyddiad(au) pendant;\nSefydlu cyfundrefn sydd â chymhellion ariannol clir – refeniw a chyfalaf – a fformiwla glir er mwyn sicrhau bod y targedau hynny’n cael eu cyflawni drwy awdurdodau lleol.\nGosod targedau o ran cynyddu nifer a chanran y pynciau a addysgir drwy gyfrwng y Gymraeg mewn ysgolion sy’n addysgu’n bennaf drwy’r Saesneg ar hyn o bryd, yn unol ag argymhelliad adroddiad yr Athro Sioned Davies;\nGosod dyletswydd ar awdurdodau lleol a chonsortia addysg i gynllunio’n strategol a darparu rhaglenni dysgu proffesiynol fydd yn cynyddu nifer y gweithwyr addysg sy’n gwella eu sgiliau Cymraeg. Dylai hyn gynnwys cydnabyddiaeth o hawl gweithwyr addysg i ddysgu’r Gymraeg yn rhugl yn y gwaith.\n3. Sylwadau manwl ar y Rheoliadau a’r Canllawiau\nYmestyn Cyfnod y Cynlluniau i 10 mlynedd\n3.1. Cydnabyddwn fod y cynlluniau 3 blynedd presennol wedi methu, yn rhannol oherwydd bod oes y cynllun yn rhy fyr i gynllunio a chyflawni newid. Felly, mae dadl rhesymegol dros ymestyn oes y cynllun. Fodd bynnag, o dan y ddeddfwriaeth syflaenol bresennol, Deddf Safonau a Threfnidiaeth Ysgolion 2013, yr unig rym sydd gan y Llywodraeth i herio perfformiad cynghorau ar ehangu addysg cyfrwng Cymraeg yw’r pwerau o dan adran 85 i wrthod cyllun arfaethedig y cyngor. Y tu hwnt i hynny, does dim pwerau statudol i annog, i gymell nac i orfodi newid. Wrth ymestyn cyfnod y cynllun felly, mae’r gallu i ymyrryd er mwyn sicrhau bod cynghorau’n cyflawni yn lleihau - gan mai unwaith mewn degawd y bydd cyfle i wneud hynny yn hytrach na phob tair blynedd.\n3.2. Nodwn y cynigion i symleiddio’r adrodd blynyddol ar y cynlluniau. Fodd bynnag, nid yw’r gwaith monitro yn golygu newid heb fod camau gorfodi neu gymell penodol. Credwn mai ffactorau eraill, megis diffyg targedau, cymhellion strwythurol a chamau gorfodi cadarn, sydd wrth wraidd y methiant i ehangu addysg cyfrwng Cymraeg yn hytrach nag oes y cynllun. Fodd bynnag, byddem yn cefnogi ymestyn y cynllun i 5 neu 10 mlynedd pe bai cynllun neu newid deddfwriaethol i sicrhau bod grymoedd gan Estyn a Gweinidogion Cymru fel rhan o fecanwaith er mwyn sicrhau twf a normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg. Hyd yn oed os na fydd y Llywodraeth yn cyflwyno newid deddwriaethol, credwn, ar ôl 5 mlynedd, y dylai Estyn gynnal arolygiad ffurfiol llawn o bob cynllun strategol awdurdod addysg er mwyn sicrhau bod y targedau’n cael eu cyflawni. Gallai arolygiad o’r fath arwain at amryw o ganlyniadau megis rhoi awdurdod mewn mesurau arbennig.\n3.3. Pryderwn fod cynllun 10 mlynedd yn gyfnod rhy hir heb fecanwaith cadarn sy’n sicrhau atebolrwydd allanol annibynnol, cymhellion clir a gweithredu parhaus. Yn absenoldeb pwerau gorfodi a chymell ychwanegol, credwn y byddai’n well symud i gynlluniau 5 mlynedd neu gynlluniau 10 mlynedd gydag adolygiad ffurfiol yn y bumed flwyddyn fyddai’n cynnig cyfle pendant i’r Llywodraeth ymrryd. Wedi dweud hynny, wrth ystyried system ddelfrydol, nid ydym yn argyhoeddig mai cynlluniau sydd eu hangen, ond yn hytrach targedau lleol di-droi'n-ôl ar gyfer normaleiddio ac ehangu addysg cyfrwng Cymraeg er mwyn cyrraedd y nod hirdymor.\nCychwyn y Cynlluniau newydd yn 2021\n3.4. O aros gyda chyfundrefn o gynlluniau am y tro, cydnabyddwn fod manteision o roi rhagor o amser i gynghorau lunio’r cynlluniau ac felly nid ydym yn gwrthwynebu’r cynnig hwn. Fodd bynnag, mae angen cydnabod bod heriau penodol gyda’r cynllun hwn:\n(i) nid yw’r amserlen yn cyd-fynd ag amserlen rhaglenni cyfalaf prif-ffrwd y Llywodraeth, sy’n groes i argymhelliad Adolygiad Brys o’r Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg;\n(ii) ni fydd llawer o amser gan y Llywodraeth nesaf i gymeradwyo, addasu neu wrthod y cynlluniau wedi’r etholiadau yn 2021;\n(iii) nid yw’n llesol i gynlluniau 2017-20 gael eu hymestyn tan ddiwedd Awst 2021.\n3.5. Er mwyn delio â her (i) uchod, argymhellwn fod cronfa cyfalaf addysg cyfrwng Cymraeg ychwanegol ar gael nes bod Band C rhaglen Ysgolion 21ain Ganrif yn weithredol. Yn ogystal, mae angen edrych ar gryfhau’r cymhellion o fewn Band C y rhaglen yn sylweddol er mwyn sicrhau bod awdurdodau yn ehangu addysg cyfrwng Cymraeg.\n3.6. O ran y diffyg amser i ystyried y cynlluniau newydd a’r cynnig i ymestyn y cynlluniau presennol tan ddiwedd Awst 2021, nid yw’n glir bod datrysiad amlwg. Awgrymwn y dylid defnyddio’r amser rhwng nawr a’r gyfundrefn newydd i ddarparu rhaglen o hyfforddiant mewn swydd ac ymwybyddiaeth iaith dwys ar gyfer prif swyddogion adran addysg y Llywodraeth, awdurdodau lleol a chonsortia.\n3.7. Credwn fod y maes hwn yn enghraifft arall o’r angen am Ddeddf Addysg Gymraeg. Byddai Deddf newydd yn gallu symud o system sy’n pennu’r amseriad ar gyfer mabwysiadu a chymeradwyo cynlluniau i system sy’n gosod dyddiadau pendant i gyflawni ar dargedau twf, a mecanwaith ymrryd, cymell, monitro a gorfodi’n effeithiol er mwyn sicrhau bod awdurdodau yn cyflawni.\nDileu ‘Mesur y Galw’\n3.8. Rydym yn croesawu’r cynnig i ddileu’r gofyniad i ‘fesur y galw’ am addysg cyfrwng Cymraeg, ac yn lle hynny, symud at system o osod targedau penodol yn seiliedig ar gyflawni nod strategaeth y Llywodraeth o gyrraedd miliwn o siaradwyr. Nid ydym yn derbyn y dylai addysg Gymraeg fod yn fater o ddewis; credwn ei bod yn hawl sylfaenol i bob un disgybl adael yr ysgol yn rhugl eu Cymraeg.\nTargedau Blwyddyn 1\n3.9. Mae cwestiynau pwysig i’w gofyn am y system sy’n dod yn lle’r gofyniad i fesur y galw. Yn rhesymegol, nid oes gan y Llywodraeth opsiwn arall ond gosod targedau ar gynghorau er mwyn cwrdd ag amcanion ei strategaeth iaith ei hun. Er ein bod yn croesawu’r targed ar gyfer Blwyddyn 1 fel cam yn y cyfeiriad cywir:\n(i) nid yw’r targedau a amlinellir yn nhabl 5, tudalen 33 y canllawiau arfaethedig yn ddigonol i gyrraedd y miliwn o siaradwyr;\n(ii) mae angen mwy o dargedau meintiol er mwyn sicrhau bod pob awdurdod yn cyflawni i’r graddau sydd ei angen, yn enwedig ar gyfer blynyddoedd hŷn a diwedd blwyddyn 3, diwedd blwyddyn 6 a diwedd blwyddyn 9 yn benodol;\n(iii) nid yw targed ar gyfer Blwyddyn 1 yn unig o gymorth mawr i awdurdodau yn y Gorllewin, yn enwedig Ynys Môn a Gwynedd sydd angen cael eu herio ar ddeilliannau eraill, yn enwedig er mwyn mynd i’r afael â diffyg dilyniant.\n3.10. Mae targed ar gyfer Blwyddyn 1 ar ei ben ei hun yn annigonol gan nad yw’n mynd i’r afael â diffyg dilyniant, sy’n broblem enfawr mewn rhai siroedd ac i’r iaith yn genedlaethol. Mae targedau ar gyfer blynyddoedd ysgol eraill yn hanfodol i lwyddiant y gyfundrefn. Mae perygl fel arall bod y rheoliadau hyn yn amherthnasol i’r ardaloedd lle mae’r Gymraeg ar ei chryfaf ond yn wynebu heriau enfawr. Oni bai bod targedau ar gyfer blynyddoedd hŷn, ni fydd y Llywodraeth yn gallu cyflawni ar yr addewid i ddileu unrhyw ddffyg dilyniant presennol mewn addysg Gymraeg. Mae’r diffyg dilyniant presennol yn effeithio ar 11% o ddisbylion yn genedlaethol, pobl ifanc sy’n colli eu gafael ar y Gymraeg oherwydd y gyfundrefn bresennol.\nTargedau annigonol er mwyn cyrraedd y miliwn\n3.11. Nid yw’r targedau a amlinellir yn nhabl 5, tudalen 33 y canllawiau arfaethedig yn ddigonol i gyrraedd targed y miliwn o siaradwyr am y rhesymau canlynol:\nmae targedau twf addysg cyfrwng Cymraeg mor isel yn golygu bod y Llywodraeth yn llwyr ddibynnol ar lwyddiant i gael hanner y disgyblion sy’n gadael ysgolion Saesneg yn siarad Cymraeg, ac nid oes unrhyw dargedau meintiol na mecanwaith cadarn ar gyfer cyflawni’r targed uchelgeisiol hwn;\nmae’r cynnig i newid prif darged y Cynlluniau Strategol i flwyddyn 1 (pan fo mwyafrif y plant ynddi naill ai'n 5 neu'n 6 mlwydd oed) yn hytrach na’r hen ddeilliant 7 mlwydd oed yn golygu, mewn gwirionedd, lleihau’r targedau twf addysg cyfrwng Cymraeg cenedlaethol, ac yn gwneud y targedau yn llai perthnasol i’r heriau sy’n wynebu ysgolion yn y Gogledd a’r Gorllewin;\nmae’r targedau cenedlaethol presennol yn cymryd yn ganiataol na fydd cwymp yng nghanran y disgyblion sy’n derbyn addysg cyfrwng Cymraeg o un cyfnod addysg i’r llall. Er bod mynd i’r afael â diffyg dilyniant yn hanfodol, nid yw’n realistig rhagdybio y bydd y diffyg dilyniant hwn yn diflannu’n llwyr, felly dylai’r Llywodraeth osod targedau twf uwch ar gyfer oedrannau iau er mwyn gwneud yn iawn am y cwymp anochel mewn grwpiau oedran hŷn.\n3.12. Credwn y dylai’r targed blwyddyn 1 fod yn llawer uwch, sef oddeutu’r un ffigyrau â’r hyn sydd yn ein dadansoddiad ystadegol ni er mwyn bod yn sicr o gyrraedd miliwn o siaradwyr, sef 50% yn derbyn addysg cyfrwng Cymraeg erbyn 2030 a 77% erbyn 2050. Nodwn yn benodol bod angen rhoi disgwyliad ar bob awdurdod, gan gynnwys Gwynedd a Môn, i wneud cynnydd. Manylir ar ein targedau amgen isod ochr yn ochr â thargedau arfaethedig y canllawiau:\nTarged arfaethedig y Llywodraeth ar gyfer 2030\nTarged arfaethedig y Gymdeithas ar gyfer 2030\n3.13. Ni ellid gorbwyleisio pa mor dyngedfennol yw’r targedau hyn i lwyddiant strategaeth iaith Cymraeg 2050. Nid oes modd i’r Llywodraeth gymryd unhyw risg o fethu â chyrraedd targedau twf yn y ddarpariaeth. Pryderwn nad oes ymdrech i gynllunio ar sail modelu’r teybgolrwydd y caiff targedau amrwyiol eu cyrraedd. Er enghraifft, heb fod gweithredu sylweddol ar fyrder i fynd i’r afael â’r mater, dylai fod yn amlwg bod llawer iawn o ansicrwydd am allu’r Llywodraeth i gyrraedd ei tharged i gael hanner y disgyblion sydd mewn addysg ‘cyfrwng Saesneg’ yn siarad Cymraeg. Fodd bynnag, nid oes cydnabyddiaeth o hyn na chynigion clir yn y rheoliadau na’r canllawiau i fynd i’r afael â’r her.\n3.14. Croesawn y cynnig i osod dyletswydd ar awdurdodau lleol i roi sylw i’r canllawiau fel cam ymlaen. Rydym yn deall bod y geiriad yn cael ei gynnig o fewn cyfyngiadau’r ddeddfwriaeth sylfaenol bresennol. Fodd bynnag, awgrymwn y dylai’r rheoliadau ddatgan bod angen ‘rhoi sylw dyledus’ i’r canllawiau yn hytrach na ‘rhoi sylw’ yn unig fel yn y geiriad presennol. Yn hyn o beth, mae’r cwestiwn yn y ddogfen ymgynghori ei hun yn anghyson â geiriad y rheoliadau drafft.\nY datganiadau yn y rheoliadau\n3.15. O edrych ar y rheoliadau yn gyffredinol, credwn:\ny dylai fod llai o ddyletswyddau sy’n gofyn am ‘ddatganiadau sy’n nodi’, ac, yn hytrach, y dylid canolbwyntio ar dargedau meintiol neu weithredoedd penodol a gaiff effaith ar lawr gwlad, gan adeiladu ar y cynsail cadarnhaol yn rheoliad cyntaf yr atodlen, sef y targed Blwyddyn 1;\nfod angen cryfhau pob un rheoliad sy’n cychwyn gyda ‘Datganiad sy’n nodi’, yn enwedig cymalau 7, 11 a 12 sy’n allweddol i ymdrechion y Llywodraeth i gyrraedd miliwn o siaradwyr erbyn 2050;\nfod angen i’r rheoliadau fod yn berthnasol i’r system ‘cyfrwng Saesneg’ bresennol: nid yw’r rheoliadau arfaethedig, ddim mwy na’r rhai blaenorol, yn gwneud ymdrech wirioneddol i fynd i’r afael â hyn, sy’n effeithio ar oddeutu 80% o’n pobl ifanc;\nfod angen dyletswydd ychwanegol sy’n gosod targed i symud pob disbygl i fyny’r camau cynnydd ar hyd yr un continwwm dysgu Cymraeg a fydd yn ffurfio rhan o’r cwricwlwm newydd;\nfod angen ychwanegu dyletswydd i gyhoeddi crynodeb o brif dargedau’r cynllun, a’u dosbarthu i bob llywodraethwr ysgol a rhanddeiliaid perthnasol.\n3.16. Gweler yn y tabl isod argymhellion o ran sut i gryfhau a/neu ddynhau’r rheoliadau yn yr atodlen:\nY rheoliad arfaethedig\nGeiriad Amgen y Gymdeithas\n1.—(1) Targed sy’n amlinellu’r cynnydd disgwyliedig mewn plant Blwyddyn 1 a addysgir drwy gyfrwng y Gymraeg yn ardal yr awdurdod lleol yn ystod oes y cynllun.\n(2) Wrth gyfrifo’r targed, rhaid i awdurdodau lleol roi sylw i ganllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru o dan adran 87(4) o Ddeddf 2013.\n2. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn cyflawni’r cynnydd disgwyliedig mewn plant Blwyddyn 1 a addysgir drwy gyfrwng y Gymraeg yn ystod oes y cynllun.\n(2) Wrth gyfrifo’r targed, rhaid i awdurdodau lleol roi sylw dyledus i ganllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru o dan adran 87(4) o Ddeddf 2013.\n2A. Targed i gynyddu canran y disgbylion ymhob lleoliad addysg sy’n bodloni’r camau cynnydd disgwyliedig ar yr un continwwm dysgu Cymraeg;\nCytuno gyda thrywydd y geiriad hwn, a dylid defnyddio patrwm tebyg ar gyfer y rheoliadau eraill. Dylai fod targedau ar gyfer diwedd blwyddyn 3, diwedd blwyddyn 6 a diwedd blwyddyn 9.\nDylid newid ‘rhoi sylw’ i ‘rhoi sylw dyledus’ er mwyn cryfhau’r pwysau ar awdurdodau lleol i fabwysiadu’r targed.\nCredwn y dylai’r targedau yn y canllawiau fod yn fwy uchelgeisiol. Mae’r dystiolaeth yn awgrymu nad ydynt yn ddigon uchelgeisiol i gyrraedd y miliwn o siaradwyr erbyn 2050.\nDim ond plant mewn addysg cyfrwng Cymraeg mae datganiad 2 yn ymdrin â nhw, mae angen targedau meintiol ar gyfer y plant sydd mewn ysgolion\ncyfrwng Saesneg ar hyn o bryd. Awgrymwn felly fod angen targed ar gyfer sicrhau bod pob disgybl yn symud ar hyd yr un continwwm sy’n disodli Cymraeg ail iaith.\n3.Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn defnyddio data sy’n deillio o’i adolygiad o ddigonolrwydd darpariaeth gofal plant ar gyfer ei ardal (o dan ddyletswyddau a nodir yn rheoliad 3 o Rheoliadau Deddf Gofal Plant 2006 (Asesiadau Awdurdodau Lleol) (Cymru) 2016(1)) er mwyn cynllunio addysg cyfrwng Cymraeg.\nMae’r ddyletswydd hon yn wan, ond rydym ar ddeall mai dyma’r gorau sy’n bosib o dan y ddeddfwriaeth sylfaenol bresennol.\nMae’r methiant i allu gosod dyletswyddau ystyrlon ar gyfer y blynyddoedd cynnar yn enghraifft glir o’r angen am Ddeddf Addysg Gymraeg newydd.\n4. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn cynyddu nifer y plant yn y flwyddyn derbyn a addysgir drwy gyfrwng y Gymraeg\n4.Targed i gynyddu nifer a chanran y plant yn y flwyddyn derbyn a addysgir drwy gyfrwng y Gymraeg\nCredwn y dylid gosod targedau yn y maes yma, yn lle datganiad sy’n nodi yn unig.\n5. Datganiad sy’n nodi sut y bydd unrhyw geisiadau y mae’r awdurdod lleol yn eu gwneud am gyllid grant gan Weinidogion Cymru mewn cysylltiad â gwariant ar ysgolion a gynhelir yn ei ardal yn ystyried targed yr awdurdod lleol i gynyddu nifer y plant Blwyddyn 1 a addysgir drwy gyfrwng y Gymraeg yn ystod oes y cynllun.\n5. Cynllun gweithredu sy’n amlinellu sut mae arian cyfalaf sydd gan yr awdurdod, gan gynnwys unrhyw geisiadau am grant gan Weinidogion Cymru ac unrhyw fudd cynllunio, yn sicrhau bod yr awdurdod yn cyrraedd y targedau ar gyfer blwyddyn 1 a thargedau ac amcanion eraill ei Gynllun Strategol y Gymraeg mewn Addysg\nCredwn y dylai fod cynllun sy’n amlinellu sut mae holl arian cyfalaf sydd gan y cyngor, gan gynnwys unrhyw fudd cynllunio, yn sicrhau bod yr awdurdod yn cyrraedd yr holl dargedau ac amcanion yn ei gynllun.\n6. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn cydweithio ag awdurdodau lleol eraill drwy arfer eu swyddogaethau ar y cyd er mwyn sicrhau parhad mewn trefniadau ar gyfer personau sy’n cael addysg cyfrwng Cymraeg y tu allan i’r sir y maent yn byw ynddi.\nCredwn fod achos dros ddileu’r cymal hwn, ac yn ei le, cryfhau cymalau eraill.\n7. Datganiad sy’n nodi trefniadau’r awdurdod lleol o ran ei ddarpariaeth ar gyfer hwyrddyfodiaid i addysg cyfrwng Cymraeg, gan gynnwys sut a phryd y mae gwybodaeth yn cael ei rhoi i rieni a gwarcheidwaid.\n7. Targed i sefydlu, o fewn y 5 mlynedd nesaf, o leiaf un ganolfan hwyrddyfodiaid ychwanegol sy’n weithredol o fewn ardal yr awdurdod.\n7A. Targed i gynyddu nifer y disgyblion sy’n mynychu canolfannau hwyrddyfodiaid;\nMae gwir angen cryfhau’r cymal hwn fel bod dyletswydd ddiamwys ar bob sir i gynnal o leiaf un ganolfan ar gyfer hwyrddyfodiaid yn ogystal â chynyddu nifer y disgyblion sy’n eu mynychu. Mae hyn yn gam tuag at sicrhau bod mynediad i bob disgybl, o bob cefndir at ruglder yn Gymraeg fel rhan o broses o normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg.\n8. Datganiad sy’n nodi sut y mae’r awdurdod lleol wedi gweithio mewn partneriaeth â’i fforwm cynllunio Cymraeg mewn addysg (os yw wedi ei sefydlu yn ardal yr awdurdod lleol) i lunio cynllun yr awdurdod a goruchwylio ei weithredu a’i werthuso\nNid oes angen dyletswydd gyfreithiol i wneud hyn, sy’n cyfeirio at broses yn hytrach na chyflawni’r targedau. Pryderwn y bydd datganiadau o’r fath yn tynnu sylw cynghorau i ffwrdd o gyflawni targedau. Wrth symud i system sy’n mynnu bod cynghorau’n cyrraedd targedau meintiol nid oes angen rheoliadau sy’n pennu proses nad yw’n addas ym mhob achos.\n9.Datganiad sy’n nodi —\n(a) sut y bydd yr awdurdod lleol yn rhoi gwybodaeth i rieni a gwarcheidwaid o ran argaeledd addysg cyfrwng Cymraeg a’r math o addysg cyfrwng Cymraeg a gynigir;\n(b) sut y bydd yn rhoi gwybodaeth i rieni a gwarcheidwaid sy’n datgan bod addysg cyfrwng Cymraeg yn opsiwn i bersonau ni waeth beth fo’u cefndir ieithyddol;\n(c) sut y bydd yn gwneud y defnydd gorau o wybodaeth ynghylch y manteision a all ddaw yn sgil dwyieithrwydd ac amlieithrwydd.\n9. Cynllun sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod yn sefydlu, neu’n cynnal, addysg cyfrwng Cymraeg fel yr opsiwn di-ofyn i bob disgybl yn holl waith yr awdurdod, gan gynnwys yn eu prosesau cyfathrebu a chyhoeddusrwydd addysg cyffredinol, prosesau derbyn.\n9A. Cynllun i ehangu mynediad at addysg Gymraeg ymysg unrhyw grwpiau demograffeg sydd wedi'u tangynrychioli mewn addysg Gymraeg yn y sir.\nPryderwn fod geiriad y cymal hwn yn derbyn ac yn cadarnhau bod addysg cyfrwng Cymraeg yn eithriad yn hytrach na norm. Yn hynny o beth, mae’n anfon y neges anghywir i gynghorau sir. Yn ogystal, mewn ardadloedd lle mae’r mwyafrif eisoes yn derbyn addysg cyfrwng Cymraeg nid yw cyfeirio at addysg cyfrwng Cymraeg fel ‘opsiwn’ yn addas. Credwn fod y cymal felly yn colli cyfle i sicrhau bod addysg cyfrwng Cymraeg yn parhau neu’n dod yn norm ym mhob rhan o’r wlad. Er mwyn normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg, mae angen i awdurdodau ei wneud yn lwybr di-ofyn yn eu holl waith.\nCredwn fod angen cyfeiriad penodol at estyn allan i grwpiau sydd wedi’u tangynrychioli mewn addysg cyfrwng Cymraeg ar hyn o bryd, megis lleiafrifoedd ethnig a phlant o gefndiroedd difreintiedig, gan fod angen cymryd camau penodol mewn nifer o ardaloedd i herio patrymau hanesyddol o ran pwy sy’n cael mynediad at addysg cyfrwng Cymraeg.\n10. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn sicrhau bod personau a addysgir yn Gymraeg yn parhau i gael eu haddysgu felly wrth drosglwyddo o un grŵp blwyddyn i grŵp blwyddyn arall, a chynllunio yn unol â hynny os yw’r cyfraddau cadw yn destun pryder i’r awdurdod.\n10. Targed i gynyddu’r canran o ddisgyblion a addysgir yn Gymraeg sy’n parhau i gael eu haddysgu felly wrth drosglwyddo o un grŵp blwyddyn i grŵp blwyddyn arall, a chynllunio yn unol â hynny os yw’r cyfraddau cadw yn destun pryder i’r awdurdod.\nTarged clir yn hytrach na gofyniad am ddatganiad yn unig sydd ei angen yma gan fod llwyddiant yn y maes yn hollol greiddiol i strategaeth iaith y Llywodraeth.\n11.Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn cynyddu faint o addysg cyfrwng Cymraeg a ddarperir mewn unrhyw ysgolion a gynhelir ganddo ac sy’n darparu addysg drwy gyfrwng y Gymraeg a’r Saesneg.\n11. Targed i gynyddu faint o addysg cyfrwng Cymraeg a ddarperir ym mhob ysgol a gynhelir gan yr awdurdod lleol.\nEto, targed sydd ei angen yma.\nNid yw’n glir pam bod cyfyngiad ar y rheoliad hwn i ysgolion dwyieithog. Mae angen i bob ysgol gynyddu canran yr addysg cyfrwng Cymraeg os yw targedau’r Llywodraeth yn mynd i gael eu gwireddu.\n12. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn cynyddu nifer a chanran y personau 15 oed a throsodd ym mhob lleoliad ysgol uwchradd a gynhelir sy’n astudio am gymwysterau drwy gyfrwng y Gymraeg ac sy’n cael eu hasesu drwy gyfrwng y Gymraeg.\n12. Targed i gynyddu nifer a chanran y disgyblion 15 oed a throsodd ym mhob lleoliad ysgol uwchradd a gynhelir sy’n astudio am gymwysterau drwy gyfrwng y Gymraeg ac sy’n cael eu hasesu drwy gyfrwng y Gymraeg.\n13. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn rhoi cymorth i barhau â’r addysg cyfrwng Cymraeg a ddarperir ar gyfer personau 14 i 19 oed drwy gydweithio ag ysgolion eraill a SABau eraill os bydd angen\nEto, nid ydym yn gweld diben y ddyletswydd anelwig hon, a bydd yn debygol o dynnu sylw awdurodau lleol oddi ar y targedau sydd o fewn eu maes gwaith. Mae angen Deddf Addysg Gymraeg er mwyn sefydlu hawliau a gosod dyletswyddau ystyrlon yn y sector ôl-16.\n14. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn darparu mwy o Gymraeg fel pwnc i bersonau sydd dros 15 oed ym mhob lleoliad ysgol uwchradd a gynhelir, gan gydweithio ag ysgolion eraill a SABau eraill os bydd angen\n14. Targed i ddarparu mwy o Gymraeg fel pwnc i ddisgyblion sydd dros 15 oed ym mhob lleoliad ysgol uwchradd a gynhelir.\n15. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn gwella safonau addysg cyfrwng Cymraeg drwy gynyddu’r cyfleoedd i bersonau siarad Cymraeg mewn unrhyw ysgol a gynhelir ganddo.\nEto, nid ydym yn gweld bod datganiad o’r math yma yn ychwanegu at gynllunio twf addysg Gymraeg. Mae mentrau yn bodoli sy’n mynd i’r afael â hyn yn digwydd eisoes ac nid yw adrodd amdanynt mewn cynllun fel hwn yn mynd i wneud gwahaniaeth yn ein barn ni.\n16. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn defnyddio canfyddiadau ei adolygiadau o dan adran 63 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol 10 a’r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018(1) er mwyn llywio’r cynllun mewn perthynas â deilliannau ar gyfer personau ag anghenion dysgu ychwanegol ac ar gyfer cynllunio’r gweithlu o fewn y sector anghenion dysgu ychwanegol.\n16. Cynllun sy’n amlinellu sut y bydd yr awdurdod lleol yn defnyddio canfyddiadau ei adolygiadau o dan adran 63 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol 10 a’r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018(1) er mwyn gwella darpariaeth cyfrwng Cymraeg ar gyfer disgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol ac ar gyfer cynllunio’r gweithlu o fewn y sector anghenion dysgu ychwanegol.\nMae geiriad hwn yn wan, ac awgrymwn fod angen rheoliad cryfach sy’n mynd i’r afael â diffygion ac yn gwella darpariaeth cyfrwng Cymraeg ar gyfer disgyblion gydag anghenion dysgu ychwanegol.\n17. Datganiad sy’n nodi ymrwymiad yr awdurdod lleol i ymdrin â chynllunio’r gweithlu addysg cyfrwng Cymraeg ar gyfer ysgolion a gynhelir yn ei ardal, gan gydweithio ag awdurdodau lleol eraill a darparwyr cyrsiau neu raglenni hyfforddiant cychwynnol athrawon ysgol\n17. Ymrwymiad i sicrhau bod unrhyw hyfforddiant a ariennir gan yr awdurdod yn gosod amod bod angen prif-ffrydio dysgu Cymraeg i bawb a bodloni anghenion iaith pob un gweithiwr addysg.\nCredwn fod un ddyletswydd ystyrlon y byddai modd ei gosod ar gynghorau, sef yr awgrym hwn am amod ar ariannu hyfforddiant.\nFodd bynnag, yn gyffredinol, cyfrifoldeb y Llywodraeth ac asiantaethau cenedlaethol a rhanbarthol yn bennaf yw hyfforddiant y gweithlu. Rydym yn deall bod awydd i beidio ag esgleuso’r maes hollbwysig hwn yn y rheoliadau. Fodd bynnag, awgrymwn y byddai’n well, yn hytrach na gosod dyletswyddau annelwig a di-rym yn y rheoliadau hyn, i’r Llywodraeth ddangos arweiniad a chyhoeddi strategaeth benodol ynghyd â chamau gweithredu pendant ar yr un adeg â chyhoeddi’r rheoliadau. Credwn mai cymylu’r dyfroedd fyddai canlyniad ychwanegu dyletswyddau ar gynghorau lle nad oes gwir ddylanwad ganddyn nhw.\n18. Datganiad sy’n nodi ymrwymiad yr awdurdod lleol i gydweithio ag awdurdodau lleol eraill drwy arfer eu swyddogaethau ar y cyd wrth gynllunio a darparu cymorth i—\n(a) gwella sgiliau Cymraeg athrawon ysgol a gweithwyr cymorth dysgu mewn ysgolion, mewn ysgolion a gynhelir yn ei ardal;\n(b) gwella sgiliau addysgu yr athrawon ysgol hynny a’r gweithwyr cymorth dysgu hynny mewn ysgolion, sy’n darparu addysg cyfrwng Cymraeg mewn ysgolion a gynhelir yn ei ardal.\n19. Datganiad sy’n nodi ymrwymiad yr awdurdod lleol, gan gydweithio ag awdurdodau lleol eraill ac asiantaethau eraill, i sicrhau bod y cynllun yn cael ei ystyried yn ystod ystyriaethau ynghylch safonau addysgol cyfrwng Cymraeg ysgolion a gynhelir yn ei ardal.\nNid ydym yn gweld diben i’r ddyletswydd hon.\n20. Datganiad sy’n nodi sut y bydd yr awdurdod lleol yn hybu mynediad i addysg a hyfforddiant drwy gyfrwng y Gymraeg mewn perthynas â chludiant i ddysgwyr yn unol â’r ddyletswydd a nodir o dan adran 10 o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008(2).\nNid oes diben i’r ddyletswydd wan hon - gan nad yw’n gwneud dim ond ail-adrodd dyletswydd ym Mesur Teithio gan Ddysgwyr 2008. Nid oes tystiolaeth gennym fod y ddyletswydd hon wedi osgoi nac atal toriadau i drafnidiaeth ysgol, nac y bydd yn gwneud hynny.\nMae angen Deddf Addysg Gymraeg newydd er mwyn gwarantu trafnidiaeth am ddim i bob sefydliad addysg cyfrwng Cymraeg.\n3.17. Erys cwestiynau ymarferol am weithrediad y system newydd, gan gynnwys y canlynol:\nBeth sy’n digwydd os bydd un cyngor yn mynnu gosod ei tharged blwyddyn 1 yn is nag awgrym y Llywodraeth ar gyfer y twf isaf sydd ei angen? O dan yr amgylchiadau hynny, beth all y Llywodraeth ei wneud i sicrhau bod y cynlluniau’n mynd i gyrraedd y nod? A fyddai angen gofyn i gyngor arall gyflawni twf uwch?\nBeth yw’r pwerau gorfodi a chymell sydd gan y Llywodraeth er mwyn sicrhau bod awdurdodau yn cyrraedd y targedau?\nPam nad oes targed ar gyfer mwy o ddysgu cyfrwng Cymraeg mewn ysgolion Saesneg? Wedi’r cwbl, o ran cynllun y Llywodraeth, mae’r targed i sicrhau bod hanner y plant sy’n dod allan o ysgolion ‘cyfrwng Saesneg’ presennol yn siarad Cymraeg erbyn 2050, cyn bwysiced â sicrhau bod 40% mewn addysg cyfrwng Cymraeg er mwyn cyrraedd y miliwn.\n3.18. Er y dylid gwneud popeth posib i wella’r rheoliadau hyn yn sgil y cwestiynau uchod, mae nifer o’r cwestiynau yn arwain at y casgliad bod Deddf Addysg Gymraeg newydd yn hanfodol er mwyn cyflawni amcanion y Llywodraeth o greu miliwn o siaradwyr.\nAdrodd ac adolygu’r Cynlluniau\n3.19. Gwelwn fod manteision i ofyn i gynghorau adrodd yn flynyddol i’r Llywodraeth ar eu perfformiad. Fodd bynnag, nid oes diben adrodd er mwyn adrodd, ac nid ydym yn gweld bod adrodd, ynddo’i hunan, yn creu digon o gymhelliant i gyflawni ar dargedau cynllun.\n3.20. Credwn fod angen i Estyn fod â rôl yn hyn o beth, gan gadw trosolwg a gwneud arolygiad ffurfiol ar ôl pum mlynedd. Yn ogystal, mae angen pwerau gorfodi a chymell ffurfiol er mwyn sicrhau bod cynghorau yn gwybod bod angen iddyn nhw gyflawni twf a normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg i bob disgybl.\n4. Polisi Addysg Gymraeg Ehangach\n4.1. Mae’r drafodaeth ynghylch y rheoliadau hyn wedi esgor ar gonsensws bod angen i’r Llywodraeth gymryd camau newydd a phendant mewn tri maes er mwyn sicrhau y gwelwn ni dwf a normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg i bob plentyn, sef arian cyfalaf, cynllunio’r gweithlu a deddfwriaeth sylfaenol.\n4.2. Arian Cyfalaf\n4.2.1. Credwn ei bod yn gwbl greiddiol i lwyddiant y gyfundrefn newydd bod yna gymhellion cryf, cadarn a hirhoedlog i sicrhau bod awdurdodau yn cyflawni ar y nod hirdymor a/neu dargedau cenedlaethol.\n4.2.2. Rhoesom groeso i lwyddiant y gronfa a gyflwynwyd y llynedd i ddarparu 100% o arian cyfalaf ar gyfer prosiectau addysg cyfrwng Cymraeg, ond gresynwn at y ffaith nad yw wedi parhau. Rydym yn cytuno â Rhieni dros Addysg Gymraeg y dylid parhau â’r gronfa a’i hehangu ar gyfer y blynyddoedd nesaf. Fodd bynnag, nid oes modd seilio trefn gyfreithiol wedi ei dylunio i weithio dros gyfnod o ddegawdau ar gynlluniau ariannol dewisol, mympwyol, dros dro.\n4.2.3. Ymysg y cymhellion ariannol rydym yn eu ffafrio er mwyn sicrhau bod awdurdodau lleol yn cyflawni ar y nod hirdymor a thargedau cenedlaethol:\nDylid clustnodi arian cyfalaf Ysgolion yr 21ain ganrif ar gyfer adeiladau newydd i ehangu a normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg.\nNi ddylai’r un ysgol na sefydliad addysg newydd agor gyda chanran is o’r addysg drwy gyfrwng y Gymraeg na’r sefydliadau addysg yn y dalgylchoedd perthnasol, na gyda llai na 50% o’r addysg drwy’r Gymraeg.\nYn y cyfamser, dylid ymestyn a chynyddu'r cynllun presennol i gynnig 100% o'r arian cyfalaf i awdurdodau lleol ar gyfer prosiectau Cymraeg penodedig.\n4.2.4. Credwn ymhellach fod modd ystyried, yn ogystal neu yn lle'r uchod:\nLle nad yw awdurdod lleol yn cyrraedd eu targedau statudol i ehangu a normaleiddio addysg cyfrwng Cymraeg, dylid trosglwyddo’r arian refeniw i gonsortia neu ysgolion unigol sy'n dangos cynnydd ar sail cynllun strategol\nParhau â chronfa gyfalaf ar wahân sydd â maint digonol er mwyn cyrraedd targedau/nod hirdymor y ddeddfwriaeth\nMabwysiadu rheol genedlaethol fel yr un a ffafrir gan gyn-Arweinydd Cyngor Caerdydd, y Cynghorydd Phil Bale, sef na ddylid ond ariannu drwy gyfalaf ysgolion newydd sy'n ysgolion penodedig Gymraeg neu 'ddwyieithog' (sef 50%+ cyfrwng Cymraeg)\n4.3. Cynllunio’r Gweithlu\n4.3.1. Mae’n hanfodol bod y Llywodraeth yn amlinellu camau polisi newydd er mwyn sicrhau bod cynllunio’r gweithlu addysg Gymraeg yn digwydd yn effeithiol. Credwn fod angen strategaeth benodol ar gyfer hyn a dylid ei chyhoeddi ar yr un adeg â chyhoeddi’r rheoliadau hyn.\n4.3.2. O fewn y strategaeth benodol, credwn y dylid gwneud y canlynol:\n(i) Sefydlu targedau statudol er mwyn cynyddu canrannau'r bobol sy'n hyfforddi i fod yn athrawon o’r newydd fydd yn addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg;\n(ii) Sicrhau bod pob un cwrs yn y cynllun sabothol yn anelu i gael pob gweithiwr yn mynd ymlaen i addysgu drwy’r Gymraeg wedi’r cwrs, gyda thystysgrif sgiliau fel gwarant;\na) cyrsiau ymwybyddiaeth iaith ar gyfer y newydd-ddyfodiaid i Gymru;\nb) rhaglen hyfforddiant gloywi Iaith ar gyfer y 6% o athrawon sy’n medru’r Gymraeg ond ddim yn addysgu drwyddi, gan arwain at dystysgrif gallu o fewn blwyddyn;\nc) rhaglenni hyfforddiant gwahaniaethol i atgyfnerthu gallu’r mwyafrif i gefnogi defnydd o'r Gymraeg ar draws y cwricwlwm, gan dargedu’r rhai mwyaf hyderus ac abl yn y Gymraeg ar gyfer rhaglenni mwy dwys yn cynnwys cyfleoedd ar gyfer cyfnodau hyfforddiant preswyl – gan arwain at ennill tystysgrif sgiliau dros gyfnod o dair blynedd;\nch) atgyfodi ac ymestyn y rhaglenni athrawon bro i lywio'r cynlluniau uchod gan gynnwys sefydlu rhwydwaith o fentoriaid, grwpiau cefnogi ysgol/ardal.\n4.3.3 Rydym wedi cyhoeddi dogfen lawn o gamau i wella cynllunio’r gweithlu addysg, yn seiliedig ar drafodaethau gydag arbenigwyr yn y maes. Mae hon i’w gweld yn\n4.4. Yr angen am Ddeddf Addysg Gymraeg\n4.4.1. Mae panel o arbenigwyr y Llywodraeth wedi bod yn glir am yr angen am Ddeddf Addysg Gymraeg er mwyn sicrhau bod y system yn cyflawni uchelgais y Llywodraeth. Fel yr ydym wedi’i ddweud uchod, mae manylion a mannau gwan y rheoliadau arfaethedig hyn yn cryfhau’r achos dros ddeddfwriaeth syflaenol yn ogystal. Gweler rhai o’n pwyntiau manwl am gynnwys y ddeddfwriaeth sydd ei hangen yn adran 2.4 a 2.5 uchod.\nGrŵp Addysg, Cymdeithas yr Iaith


Rysáit Cacen Goffi Strewsel Cartref Hawdd\nMae'r becyn coffi cartref hwn yn hawdd ei bakio mewn padell sgwâr gyda siwgr brown siwmper siwmpen a blasus a thocio pecan.\nMae'r cacen llaeth menyn wedi'i wneud o'r dechrau ac mae'n haws nag y gallech feddwl. Nid oes angen cymysgydd trydan arnoch chi hyd yn oed. Cyfunwch y cynhwysion sych gyda'r wyau gwyn a llaeth menyn, cyfunwch y cynhwysion topaen, a'u pobi!\nMae'r cacen yn hyblyg hefyd. Cyn i chi ychwanegu'r tocyn mochyn, llwygwch tua 1/2 cwpan o jam neu gyffwrdd dros y batter a'i droi'n ysgafn. Neu gosodwch brawfysau neu gellyg tun wedi'i ddraenio'n dda neu wedi'u sleisio'n dda dros y batter. Trowch tua 1/2 i 1 cwpan o resins, cyrens, neu sglodion siocled mini i'r batter os hoffech chi. Mae cnau Ffrengig wedi'u torri'n ddewis arall da yn hytrach na sgannau. Rhowch eich troell eich hun ar y cacen goffi hon!\n6 byrdd llwy fwrdd (neu fenyn)\nCwpan 3/4 o laeth y cwpan (wedi'i ysgwyd yn dda)\n1/2 cwpan siwgr brown (golau neu dywyll)\nRhowch grêt a blawd mewn padell cacen 8 modfedd neu 9 modfedd (rownd neu sgwâr).\nMewn powlen, cyfunwch y blawd, siwgr gronnog, powdr pobi, halen a soda pobi.\nGyda chymysgydd pasiau neu fysedd, torrwch y byriad nes bod y gymysgedd yn debyg i bryd bwyd bras.\nMewn powlen arall, chwisgwch yr wy a'r llaeth menyn; trowch i'r gymysgedd blawd.\nLledaenwch y batter yn y padell gacen.\nMewn powlen arall, cyfunwch y siwgr brown, sinamon, menyn wedi'i doddi, a phecans wedi'u torri. Chwistrellwch y cymysgedd gogyfer dros y batri cacennau coffi .\nBacenwch y gacen yn y ffwrn gynhesu am oddeutu 30 munud, neu hyd nes y bydd toothpick wedi'i fewnosod yn y ganolfan yn dod allan yn lân.\nGallwch chi leihau'r siwgr yn y cacen yn hawdd. Defnyddiwch gymysgedd pobi siwgr isel neu hanner siwgr a gweddill y disodli siwgr cyfatebol.\nRhowch y ffwrn wedi'i gynhesu a'i baratoi'n barod cyn i chi gyfuno'r cynhwysion gwlyb a sych i wneud y batter. Bydd y powdr pobi a'r soda yn y cacen coffi yn dechrau gweithio ar unwaith, felly dylid mynd yn y ffwrn cyn gynted ag y caiff y topping ei ychwanegu at y batter.\nOs nad oes gennych laeth llaeth wrth law, cyfuno 1 llwy de o sudd lemwn ac 1/2 cwpan o laeth. Gadewch i'r gymysgedd sefyll am 2 i 3 munud a'i ychwanegu at y rysáit. Mae dewis arall yn gymysgedd o 2 llwy fwrdd o iogwrt-plaen neu fanila-cymysg i 6 llwy fwrdd o laeth.\nYn lle'r padell gacen, pobi cacennau coffi unigol mewn cwpanau muffin sydd wedi eu hanafu a'u ffynnu.\nFfiledi Pysgod wedi'u Pobi Gyda Topio Crumb Tymhorol\nRysáit Glas Gwyrdd Ffres Ffrangeg\nRysáit Shlishkas Hwngari-Iddewig - Dwmplenni Tatws


Y Salmau 145 (BNET) - Bible Society\nY Salmau 145 BNET\nCân o fawl. Salm Dafydd.\n1Dw iʼn mynd i dy ganmol di, fy Nuw aʼm brenin,\na bendithio dy enw di am byth bythoedd!\n2Dw i eisiau dy ganmol di bob dydd\na dy foli di am byth bythoedd!\n3Maeʼr ARGLWYDD yn fawr, ac yn haeddu ei foli!\nMae ei fawredd tu hwnt iʼn deall ni.\n4Bydd un genhedlaeth yn dweud wrth y nesa am dy weithredoedd,\nac yn canmol y pethau mawr rwyt tiʼn eu gwneud.\n5Byddan nhwʼn dweud mor rhyfeddol ydy dy ysblander a dy fawredd,\na bydda iʼn sôn am y pethau anhygoel rwyt tiʼn eu gwneud.\n6Bydd pobl yn sôn am y pethau syfrdanol rwyt tiʼn eu gwneud,\na bydda iʼn adrodd hanes dy weithredoedd mawr.\n7Byddan nhwʼn cyhoeddi dy ddaioni diddiwedd di,\nac yn canuʼn llawen am dy gyfiawnder.\n8Maeʼr ARGLWYDD mor garedig a thrugarog;\nmor amyneddgar ac anhygoel o hael!145:8 Exodus 34:6\n9Maeʼr ARGLWYDD yn dda wrth bawb;\nmaeʼn dangos tosturi at bopeth mae wediʼi wneud.\n10Maeʼr cwbl rwyt ti wediʼi greu yn dy foli di, O ARGLWYDD!\nAc maeʼr rhai sydd wedi profi dy gariad ffyddlon yn dy fendithio!\n11Byddan nhwʼn dweud am ysblander dy deyrnasiad,\nac yn siarad am dy nerth,\n12er mwyn iʼr ddynoliaeth wybod am y pethau mawr rwyt tiʼn eu gwneud,\nac am ysblander dy deyrnasiad.\n13Mae dy deyrnasiad yn para drwyʼr oesoedd,\nac mae dy awdurdod yn para ar hyd y cenedlaethau!\nMaeʼr ARGLWYDD yn cadw ei air,\nac yn ffyddlon ym mhopeth maeʼn ei wneud.145:13 Maeʼr … wneud Maeʼr geiriau yma mewn un llawysgrif Hebreig. Hefyd yn un o sgroliauʼr Môr Marw ac yn y cyfieithiadau Groeg a Syrieg.\n14Maeʼr ARGLWYDD yn cynnal pawb syʼn syrthio,\nac yn gwneud i bawb sydd wediʼu plygu drosodd sefyll yn syth.\n15Mae popeth byw yn edrych yn ddisgwylgar arnat ti,\na tiʼn rhoi bwyd iddyn nhw pan mae ei angen.\n16Mae dy law di yn agored; rwyt ti mor hael!\nTiʼn rhoiʼr bwyd sydd ei angen i bob creadur byw.\n17Maeʼr ARGLWYDD yn gyfiawn bob amser,\nac yn ffyddlon ym mhopeth maeʼn ei wneud.\n18Maeʼr ARGLWYDD yn agos at y rhai syʼn galw arno;\nat bawb syʼn ddidwyll pan maen nhwʼn galw arno.\n19Maeʼn rhoi eu dymuniad iʼr rhai syʼn ei barchu;\nmaeʼn eu clywed nhwʼn galw, ac yn eu hachub.\n20Maeʼr ARGLWYDD yn amddiffyn pawb syʼn ei garu,\nond bydd yn dinistrioʼr rhai drwg i gyd.\n21Bydda iʼn cyhoeddi fod yr ARGLWYDD iʼw foli,\na bydd pob creadur byw yn bendithioʼi enw sanctaidd,\n… am byth bythoedd!


Blog DP: Dilyn Moses i fyny’r mynydd! | Welsh National Opera\nBlog DP: Dilyn Moses i fyny’r mynydd!\nPosted on Llun, 2013-04-08 11:49 by David Pountney\nAr y diwrnod y mae ein rhaglen gyffrous ar gyfer y flwyddyn nesaf yn mynd ar werth i’r cyhoedd, rwy i’n eistedd yn ninas Linz yn Awstria yn mwynhau rhywfaint o haul prin, ar fin agor opera newydd gan Phillip Glass, a ysgrifennwyd yn arbennig ar gyfer testun gan Peter Handke ar gyfer agoriad tŷ opera newydd sbon - nid rhywbeth sy’n digwydd bob dydd! Mae tŷ opera newydd yn gwneud i chi feddwl am bwrpas tŷ opera, ac i edrych ar ein rhaglen a gweld a ydym yn dod yn agos at ateb y cwestiwn hwnnw. Gobeithio eich bod yn meddwl ein bod ni! Gall opera fod yn ffurf fawr, feiddgar ar gelfyddyd a dylai felly fod yn fforwm ar gyfer syniadau mawr. Mae’n ffurf ddrud ar gelfyddyd, a ddylai felly gynnig mwy na difyrrwch yn unig. Rydym yn gobeithio rhoi profiadau angerddol cyffrous i’n cynulleidfaoedd, ond hefyd eu gadael â’r ysgogiad i drafod ymhellach. Gadewch inni ddechrau gyda Donizetti: mae ei dri o weithiau Tuduraidd yn agor tymor yr hydref. Ceir yma’r gorau o’r traddodiad Eidalaidd o opera sy’n plesio ar ei union - ffigurau eiconig o’n hanes ein hunain yn cael eu hysbeilio’n llawen a’u gweddnewid yn felodramâu lleisiol sy’n cael eu gyrru ymlaen gan arddangosiadau meistrolgar afieithus o’r grefft o ganu. Mae’n ddiddorol iawn gweld wrth gwrs y ffordd y bydd un diwylliant yn cydio yn y “gwir” sy’n perthyn i un arall a’i drawsnewid, ond ar wahân i hynny rydym wedi gweld yn ddiweddar iawn pa mor amserol o hyd yw rôl merched brenhinol. Mynegodd Hilary Mantel rai sylwadau a eiriwyd yn ofalus iawn ynghylch y ffordd y mae’r cyfryngau yn diraddio ac yn bychanu’r ferch ifanc sy’n cael ei gwthio i amlygrwydd bywyd brenhinol, ond roedd y pwnc hwn mor sensitif fel ei fod wedi maglu’r Prif Weinidog ac arweinydd yr wrthblaid i roi ymatebion difeddwl oedd yn dangos yn eglur iawn eu bod yn ymateb i’r “niwl” ac nid i’r hyn a ysgrifennodd Mantel mewn gwirionedd. Byddai prif gantoresau ein hoperâu Tuduraidd i gyd yn gwybod am gydfodolaeth agos grym a breguster, ac nid oedd neb yn rheolwr mwy craff ar arwyddocâd ymddangosiad na’r Frenhines Elizabeth. Bydd profiad trwyadl o bob un o’r tri gwaith nodedig hyn yn ymchwiliad ag iddo sawl gwedd ac atsain. Mynegir ochr arall i rym a breguster merched yn yr ail driawd: Merched colledig - lle ceir cerddoriaeth hyfryd o dyner a llawn mynegiant yn cydfodoli ag agweddau eithaf anghysurus o voyeuriaeth a rhagrith. A ydym yn mwynhau’r profiad o weld y menywod hyn yn syrthio o bellter diogel, gan wybod y cânt eu cosbi am eu camweddau erbyn diwedd y perfformiad? A phr’un bynnag, pwy yw’r rhai euog? Y menywod sy’n syrthio, neu’r dynion sy’n eu gwthio? Mae grym cerddoriaeth yn dangos tosturi llwyr Verdi a Puccini tuag at y cymeriadau trychinebus hyn, gyda’u prydferthwch yn ffynhonnell eu grym ac yn hyrwyddo eu llygredigaeth, ond mae’r profiad cyffredinol o weld y tri gwaith - yn enwedig gydag ychwanegiad pryfoclyd fersiwn jasaidd, hudolus iawn Henze - o reidrwydd yn ein gorfodi i wynebu’r pynciau dyfnach y tu ôl i’r fath storïau. Mae hynny’n gwneud y daith yn fwy arbennig fyth.\nYn ystod yr haf deuir â chyfuniad ynghyd y mae’n rhaid ei weld: Moses und Aron a Nabucco - dau gawr ym myd yr opera o ddau ben y sbectrwm. Llwyddiant mawr cyntaf Verdi oedd Nabucco, ac mae’n dod â sêl grefyddol yr Eidal i’r stori Feiblaidd sy’n cael ei mynegi drwy rythmau gyriadol a melodïau ymddyrchafol ei nwyd ifanc dibetrus. Mae Moses und Aron yn ymdrin â’r teimlad ingol o annigonolrwydd a brofir gan Moses pan roddir iddo’r dasg o fod yn arweinydd crefyddol ei bobl, yn union fel yr ymgodymodd Schoenberg ei hun â datblygiad iaith gerddorol newydd i fynegi darganfod unwaith yn rhagor ei uniaethu â’i grefydd a’i hil - uniaethiad oedd yn digwydd dan bwysau allanol llym a chynyddol Gwrth-Semitiaeth. Ffydd fydd ein pennawd wrth inni edrych ar y ddau waith yma - y ddau yn ddatganiadau ynghylch grym ac ystyr crefydd - a hefyd yn bwnc sy’n anghysurus o berthnasol ac amserol heddiw. Ochr yn ochr â Ffydd rydym yn parhau â’n cyfres Blaenoriaeth i Brydain - sy’n dod â gemau operatig newydd nas gwelwyd o’r blaen atoch - yn yr achos hwn ymchwiliad dwbl o’r stori arswyd wreiddiol: The Fall of the House of Usher Edgar Allan Poe. Mae Gordon Getty yn cyfrannu golwg gynnil sydd â naws yr 21ain ganrif, i fynd ochr yn ochr â fersiwn Argraffiadol, niwlog Debussy gan un o liw-wyr cerddorol pennaf yr 20fed ganrif.\nMae hon, fel y dywedais, yn siwrnai fawr i ni ac i chithau, felly 'dyw hi ddim ond yn deg ei bod yn dod i ben ar fynydd yn y diffeithwch! A dwy ddim yn ymddiheuro am hynny. Os yw opera yn dal i fod yn ddigon pwysig i adeiladu tai opera newydd, mae’n ddigon pwysig i gymryd camau beiddgar, ac i ennyn trafodaeth egnïol yn ogystal â phrofiad aruchel. Dechreuwch ddringo nawr!


Dyletswydd Trwm Cadair Olwyn Trafnidiaeth T-900 hyd at 22 ″ Olwynion Cefn | Karman\nHafan / Siop / Cadeiriau Olwyn Llaw / Cadeiriau Olwyn Bariatreg\nDyletswydd Trwm Bariatreg Cludiant Olwyn T-900 Eang Hyd at 22 ″\nMae'r gadair olwyn T-920 & T-922 Deluxe BariatricTransport yn ychwanegu at ein llinell o bresys croes ddeuol cryfder uchel. Mae'n cefnogi hyd at 450 pwys. oherwydd ei ffrâm ddur wedi'i hatgyfnerthu. Mae'n fwy na dyletswydd trwm, mae ei dawelwch meddwl i wybod gwydnwch y gadair olwyn yno i sefyll prawf amser. Mae cadair olwyn wir ddyletswydd trwm yn cychwyn ar led 20 ″ ac mae gennym opsiwn 22 ″ hyd yn oed.\nMae rhai o'r nodweddion gwych y byddwch chi'n dod o hyd iddyn nhw ar yr uned hon yn cynnwys ei arfwisg datodadwy a'i throedyn siglen i ffwrdd gan ei gwneud hi'n anhygoel o hawdd trosglwyddo i mewn ac allan o'r gadair olwyn a rhwyddineb cyrchu byrddau a defnyddiau eraill ar gyfer y swyddogaeth hon. Mae'r uned hon gyda'i chlustogwaith neilon wedi'i llunio'n arbennig yn hawdd ei phlygu. Gallwch ei blygu mewn eiliadau; gan ei wneud yn ddewis gwych i'r defnyddiwr wrth fynd. Mae'r cysur wedi'i ymgorffori yn y gadair hon mewn gwirionedd gan ddarparu cysur trwy'r dydd a throedyn addasadwy arferol.\n* Ar gyfer til cyflym, bydd ein modelau sylfaen safonol yn cael eu cludo mewn lled sedd 20 ″. Gallwch hefyd addasu ar y gwymplen isod.\nDim 20 ″ x18 ″ 22 ″ x18 ″ (+ $ 100.00)\nDim 20 ″ x17 ″ Ewyn Cof Sedd 2 ”Clustog (+ $ 229.00)\tClustog Ewyn Sedd 20 ″ x17 ″ (+ $ 82.00)\tClustog Ewyn Sedd 22 ″ x17 ″ (+ $ 89.00)\tClustog Gel Sedd 20 ″ x17 ″ (+ $ 108.00)\tClustog Gel Sedd 22 ″ x17 ″ (+ $ 128.00)\nDim Ewyn Cof Eang 20 ”Clustog Cefn (+ $ 2)\tClustog Cefn Ewyn Sedd Eang 20 ”(+ $ 98.00)\nT-920 & T-922 - maint 40 pwys\nSKU: T-920 categorïau: Cadeiriau Olwyn Bariatreg, Cadeiriau Olwyn Trafnidiaeth Tags: cadair olwyn ysgafn, cadair olwyn, cadeiriau olwyn\nTua T-920 a T-922\nMae hyn yn cadair olwyn Model: Mae T-920 a T-922 yn fariatreg ddur moethus cadeirydd trafnidiaeth mae hynny'n cynnwys croes-fariau deuol ar gyfer cefnogaeth ychwanegol. Hefyd yn cynnwys dolen w / sawdl troed troed a breciau clo â llaw.\nMae gan T-920 a T-922 rowndiau clustogwaith neilon gwrth-fflam, anadlu uchel oddi ar hyn cadeirydd trafnidiaeth mae hynny'n arddel gwydnwch a chefnogaeth\nBreichledau hyd desg datodadwy padog\nSedd 20 ”neu 22 ″ gyda dolenni cario ar gyfer cludo cyfleustra\nBreciau clo â llaw\n450 Capasiti Pwysau\nLliw Ffrâm: Coch\nBariau Croes Deuol\nLled Sedd 20 ”x 18” neu 22 ”x 18”\nLled Sedd 20 modfedd., 22 modfedd.\nUchder y Sedd 21 modfedd.\nPwysau Heb Riggings 40 pwys., 44 pwys.\nCapasiti Pwysau Lbs 450.\nT-900 Cadeiriau Olwyn Trafnidiaeth UPC #\nKM-5000 - 36 pwys\n30 11 × × 36 yn\n35.1 pwys neu fwy\n20 "Sedd, 22 "Sedd\nCyfres KN-880 - 50 pwys\nMVP-502-TP - 34 pwys


Hernando County, Florida - Wicipedia\nCitrus County, Sumter County, Pasco County\nSir yn nhalaith Florida, Unol Daleithiau America yw Hernando County. Cafodd ei henwi ar ôl Hernando de Soto. Sefydlwyd Hernando County, Florida ym 1843 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Brooksville, Florida.\nMae ganddi arwynebedd o 1,526 cilometr sgwâr. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 19.8% . Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 174,441 (1 Gorffennaf 2013). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.\nMae'n ffinio gyda Citrus County, Sumter County, Pasco County. Cedwir rhestr swyddogol o henebion ac adeiladau cofrestredig y sir yn: National Register of Historic Places listings in Hernando County, Florida.\nMae gan y sir yma boblogaeth o tua 174,441 (1 Gorffennaf 2013). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:\nSpring Hill 98621\nBrooksville, Florida 20264\nNorth Weeki Wachee 4253\nTimber Pines 5840\nRidge Manor 4108\nSouth Brooksville 1376\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Hernando_County,_Florida&oldid=11028544"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 8 Chwefror 2022, am 01:44.


Llyfrgell Owen Phrasebank - erioed\nNi welodd neb erioed dail ysgyfarnog wrth ei gwâl, a hynny oherwydd ei bod yn ei ailfwyta.\nYr oedd yr Wyddgrug yn un o ganolfannau pwysig y gweithgarwch yn y Gogledd am gyfnod, er na bu erioed mor bwysig â thref Caernarfon yn hanes y wasg Gymraeg.\nNi bu gwell dewis erioed, yn wir yr oedd yn rhagluniaethol.\nWelodd hi erioed fynwent debyg.\nNid dyna'i arfer erioed.\nDyma'r tro cyntaf erioed i gerdd vers libre cynganeddol ennill y Gadair.\nWelais i erioed y fath beth cyn hynny.\n'Fuo gen i erioed ddim i'w ddweud wrth dd�r.\nNi ddeallodd bobl unigol erioed.\nOnd ni chrybwyllodd hynny wrtho erioed.\nRwyn llawer hapusach lawr fan hyn na fues i erioed yn Leeds.\nPeth arall yw, wrth reswm, fod safonbyw deheudir yr Eidal yn arswydus o isel, ac wedi bod felly erioed.\n'Chlywais i'r fath sothach erioed!\nNi ofynnodd iddi erioed gynnau tân na gwneud neges, roedd yn ormod o �r bonheddig i hynny.


Mae’r ddrama ddogfen hon sy’n ffraeth, yn dyner ond weithiau’n chwerw yn adrodd stori wir am ddwy ferch ddiniwed sy’n cael eu rhyddhau’n sydyn i strydoedd Tehran (gan weithiwr cymdeithasol penderfynol) ar ôl cael eu cadw o dan glo mewn tu fewn am ddeuddeg mlynedd.\nPortread eglur o effaith jihadwyr tramor ar fywyd yn Nhimbuktu, wrth iddynt orfodi cyfraith sharia mewn modd rhagrithiol - dim cerddoriaeth, dim pêl-droed, dim ysmygu, gwisg addas. Wedi ei ffilmio’n gelfydd yn erbyn cefndir o strydoedd tywodlyd, tirluniau anialwch llwm a’r afon ddisglair, mae’r ffilm hon yn gwau ynghyd straeon y trigolion wrth iddynt addasu i fywyd gyda gormes yn y ffordd orau y gallant.\nMae Tuba’n llafurio pob dydd mewn ffatri tecstilau yn Nheran, gan ddychwelyd adref bob nos i ddelio â phroblemau ei theulu sy’n cynnwys: ei merch feichiog sy’n cael ei churo’n rheolaidd gan ei gŵr, mab yn ei arddegau sydd wedi bod yn mynd i helynt oherwydd ei yrfa flagurol mewn gwleidyddiaeth radical; a mab hŷn sy’n mynd i drafferth - megis ceisio gwerthu tŷ llwm y teulu – er mwyn ceisio dianc Iran.\nGwnaeth y ffilm hon lansio Kiarostami ar lwyfan y byd, cyhoeddi dyfodiad neo-realaidd Iranaidd, a gosod prototeip ar gyfer ffilmiau “cwest plant” Iranaidd. Stori deimladwy am fachgen ifanc sy’n gorfod dychwelyd llyfr nodiadau ei gyfaill a gymerodd mewn camgymeriad, fel nad yw ei gyfaill yn cael ei gosbi trwy gael ei wahardd o’r ysgol.


Yn cael eu geni i mewn i deyrnas Dduw | Apg29\nBod yn ddinasyddion nefolaidd yn beth gwych.\nIe, felly y mae gyda dinasyddiaeth yn y nefoedd. Ni ellir ei prynu gydag arian. Mae fel ddinasyddiaeth Rhufeinig Paul. Byddwch yn cael ei trwy enedigaeth, yr enedigaeth newydd trwy iachawdwriaeth yn Iesu.\nRhan fwyaf o bobl wedi awydd i ddod i'r deyrnas nefol Duw. Ond yn bell o gyd yn deall bod rhaid i un gael ei eni eto, sy'n cael ei arbed i gyrraedd yno.\nRwyf am geisio cefnogaeth ar gyfer y haeriad trwy ddyfynnu y Beibl, yn benodol Salm. 87: 3-4\n"Gogoneddus bethau a ddywedir amdanat ti, O ddinas Duw. Rahab a Babilon byddaf yn sôn bod fy gyffeswyr; wele Philistia, a Tyrus, ac Cush, a'r rhai a anwyd yno. "\nRoedd Rahab a Babilon cyfaddef enw Duw, ac roedd yr Arglwydd sylwi arno. Mae pob rhai a anwyd yn Seion.\nRhufeiniaid 10: 9-10 yn dweud, "Canys os ydych yn cyfaddef gyda'ch ceg yr Arglwydd Iesu ac yn credu yn eich calon fod Duw gyfodi ef oddi wrth y meirw, byddwch yn cael eich cadw. Ar gyfer y galon ffydd yn gyfiawnder a chyda bydd y gyffes geg yn cael ei gadw. "\nPan fydd un profiadau yr enedigaeth newydd a dod yn "greadigaeth newydd yng Nghrist Iesu (2 Cor. 05:17).\nPs. 87: 5: "Ie, Seion y dywedir," Mae hyn yn un, a bod un ei eni yn ei. A'r uchaf bydd ef ei hun yn sefydlu hi. ' "\nPennill 6: "Ie, pan yr Arglwydd ysgrifenno y bobl, yna bydd yn cyfrif fel: 'Mae hyn yn un ei eni yno.'"\nPan fydd Duw yn disgwyl i bobl yn ei nefoedd, efe a'u bod yn cael eu geni i mewn i'w deyrnas disgwyl. Dim ond y rhai sy'n dod yno.\nYn Actau. 22: 27-28 converses Col. Lysias a Paul gyda'i gilydd. Cyrnol gofyn Paul:\n"Dywedwch wrthyf, a ydych yn Rhufeinig?"\nPaul yn ymateb, "Ie".\nYna dywedodd yr cyrnol:\n"Yr wyf wedi ei gostio swm mawr o arian i brynu rhyddid hwn."\nPaul yn ateb:\n"Yr wyf i, fodd bynnag, eisoes gan enedigaeth."\nBod yn ddinasyddion nefolaidd yn beth gwych. Pan fydd un yn cael ei eni eto trwy iachawdwriaeth yn dioddef dieithrio ar y ddaear. Mae un yn teimlo bod "yn y byd hwn, nid wyf wedi fy nghartref", fel y mae'n ei ddweud mewn hen gân. Yn y gân a ddyfynnir yn dweud ymhellach: "Na, fy awydd i wlad nefoedd."


22 | Mai | 2012 | Gronyn\nCwis Teuluol CICiau – Nos Wener yma!\nNOS WENER, MAI 25, 2012\nYNG NGWESTY’R DOLBADARN, LLANBERIS\nNoson Gwis i’r teulu cyfan\nam 7.00 o’r gloch\nNoson i ieuenctid a theuluoedd CIC a phlant a theuluoedd yr Ysgol Sul\nCysylltwch â John Pritchard am ragor o fanylion (01286 872390)\nUn o’r dyddiau mwyaf syfrdanol a welodd disgyblion Iesu oedd y dydd Iau hwnnw, ddeugain niwrnod wedi Sul y Pasg, pan esgynnodd yr Iesu i’r nef. Ychydig iawn o sylw a rown ni i Ddydd Iau Dyrchafael, mwya’ piti. Oherwydd mae’r digwyddiad a nodir gan y dydd hwn o’r pwys mwyaf.\nAc mewn gwirionedd, dyna’n union y dylid ei bwysleisio gyntaf wrth sôn am yr Esgyniad, mai digwyddiad ydoedd. Nid ffuglen, er y gellir yn hawdd ddychmygu adran ‘effeithiau arbennig’ byd y ffilmiau yn cael hwyl wrth geisio cyfleu’r olygfa. Ffaith yw’r Esgyniad. Codwyd Iesu oddi ar y ddaear yng ngŵydd ei ddisgyblion, ac fe welson nhw fo’n cael ei gipio ymaith mewn cwmwl. Digwyddiad go iawn, ond digwyddiad goruwchnaturiol yn amlwg. Ac nid dyna ddiwedd yr elfen oruwchnaturiol chwaith, oherwydd fe welodd y disgyblion hefyd ddau angel a ddywedodd wrthynt fod Iesu wedi mynd i’r nef ac y byddai ryw ddydd yn dod yn ei ôl.\nDyma’n amlwg un o ddigwyddiadau mawr bywyd a gweinidogaeth yr Arglwydd Iesu Grist, ac ni ddylid ei anwybyddu. Cyfaddefodd Tony Blair fwy nag unwaith iddo beidio â sôn gormod am ei ffydd pan oedd yn Brif Weinidog rhag i bobl ei ystyried yn ‘nutter’. Tybed a fu Cristnogion yn dawel am yr Esgyniad am yr un rheswm, nad oeddent hwythau chwaith am gael eu cyfrif yn ffyliaid am gredu bod Iesu wedi ymadael â’i bobl trwy gael ei symud o’r ddaear i’r nefoedd?\nDywed yr Esgyniad sawl peth wrthym am yr Arglwydd Iesu. Dywed yn gyntaf fod Iesu’n fyw. Atgyfododd fore’r Pasg, ac ni fu farw wedyn. Ni ddychwelodd i unrhyw fedd, ond fe’i cymerwyd yn ei gorff atgyfodedig i’r nefoedd. A mwya’ yn y byd y meddyliwn ni am hyn, mwya’ rhyfeddol ydyw.\nDywed wrthym wedyn fod Iesu Grist yn teyrnasu. Esgyn i’w orsedd a wnaeth y Brenin hwn, ac oherwydd hynny gwasanaethu’r Brenin a’i addoli yw’r peth gweddus i’w wneud. Wrth sôn am adnabod Iesu a’i ddilyn, mor bwysig yw i ni beidio â’i dynnu i lawr i’n lefel ni ein hunain, ond cofio’n hytrach mai person i’w ogoneddu â’n geiriau a’n gweithredoedd yw hwn.\nA dywed wrthym hefyd fod Iesu’n eiriol drosom. Hynny yw, mae’n gweddïo drosom. Daeth i lawr o’r nef unwaith i’n gwaredu, a gorffennodd y gwaith hwnnw trwy farw trosom ac atgyfodi. Ond ers iddo esgyn i’r nefoedd, bu’n gwneud gwaith arall ar ein rhan trwy weddïo drosom. A diolchwn am ei eiriolaeth sy’n parhau o hyd, ac yntau ar ei orsedd yn gweddïo ar i ni brofi bendithion a nerth yr Arglwydd Dduw bob dydd.\nCliciwch ar ‘Gronyn’ ar ben y dudalen – rhifyn 20 Mai, 2012\nYou are currently browsing the Gronyn blog archives for the day Dydd Mawrth, Mai 22nd, 2012.


Lle Olion: Llinell Amser Cymru: Celf: Crefft: Dylunio\nLlinell Amser Cymru: Celf: Crefft: Dylunio\nRydym yn byw ym myd y cyfryngau gwybodaeth torfol gyda thoreth ddyddiol o ddelweddau'n cystadlu am ein sylw. Heddiw mae'r we a'r byd digidol yn cynnig arlwy gyfoethog ac amrywiol inni ym maes celfyddyd, crefft a dylunio yng Nghymru.\nMae Llinell Amser yn ffenestr i ddyfeisgarwch creadigol Cymru drwy hanes ar draws pob genre a chyfrwng. Tipyn o her yw dadbacio miloedd o flynyddoedd o hanes diwylliannol. Nid y gair olaf yw Llinell Amser, ond man cychwyn, cerbyd i arwain y disgybl a myfyriwr chwilfrydig at ymchwil personol dyfnach ac ehangach. Nod Llinell Amser yw ysbrydoli creadigrwydd a blys am wybodaeth drwy enwi artistiaid a gwneuthurwyr allweddol o'r gorffennol a'r presennol. Ar hyn o bryd, allwn ni ddim ond brith gyffwrdd ar y miloedd ar filoedd o ddelweddau ac artistiaid yr hoffem eu cynnwys.\nYm mhob adran ceir delweddau a dolenni at wybodaeth, lle bo honno ar gael, i roi'r lluniau yn eu cyd-destun. Bydd tudalen adnoddau'n cynnwys llyfryddiaeth a gwefannau buddiol a fydd yn caniatáu i'r myfyrwyr ddatblygu eu gwybodaeth ymhellach.\nGweithiwyd ar y Llinell Amser gan dîm o artistiaid/dylunwyr gweithiol ac academyddion, sy'n ymwneud â dysgu, ymchwil a chreu yng Nghymru heddiw. Mae arnom ddyled fawr i artistiaid unigol, archif a chasgliadau Amgueddfa ac Oriel Genedlaethol Cymru, y Llyfrgell Genedlaethol, Amgueddfeydd ac Orielau Abertawe a chasgliadau Prydeinig eraill. Yn ogystal rydym yn gwerthfawrogi nawdd a chefnogaeth amhrisiadwy y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.\nLlinellau Amser Cymru\n01 1945 hyd heddiw Yn y cyfnod wedi’r rhyfel, dechreuodd Cymru weld newidiadau mawr ym maes celf weledol a chrefft. 02 1914 - 1945 Rhyfeloedd Byd Caiff y cyfnod hwn mewn hanes ei ddiffinio gan ddigwyddiadau fel y Streiciau Diwydiannol, Dirwasgiad economaidd y 1930au a dau Ryfel Byd. 03 1750 - 1914Ymerodraeth a Diwydiant Chwaraeodd Cymru ran allweddol a chynnar yn y Chwyldro Diwydiannol. 04 1603 - 1750Oes Y Goleuo Gyda datblygiad argraffu a’r llyfr printiedig, cyflwynwyd dulliau meddwl newydd cysylltiedig â Dyneiddiaeth. 05 1485 - 1603Y Tuduriaid Yn oes y Tuduriaid y cafwyd Deddfau Uno 1536 a 1542, a ymgorfforodd Gymru yn rhan o Loegr. 06 1066 - 1485Yr Oesoedd Canol Dyma gyfnod cythryblus Arglwyddi’r Mers, ymosodiadau, gwrthryfel ac ymreolaeth. 07 410 - 1066Oes y Seintiau Wedi ymadawiad y Rhufeiniaid, ffurfiodd y Brythoniaid gynghreiriau i uno yn erbyn Sacsoniaid, Jiwtiaid, Eingl a Ffrisiaid. 08 800CC - 410OCHaearn a’r Goresgyniad Roedd y ‘Celtiaid’ yn byw yn neheudir canolbarth Ewrop o oddeutu 1200CC. 09 3000CC - 800CCOes yr Efydd Roedd Cymru mewn lle da ar gyfer datblygu arfau ac arteffactau efydd. 10 30000CC - 3000CCYr Oes Neolithig Yn 1823, darganfuwyd sgerbwd mewn ogof ar Benrhyn Gŵyr.\n© Hawlfraint 2022 Canolfan Peniarth, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant | Cyswllt: Swyddog Datblygu’r Celfyddydau a’r Dyniaethau: Rhian Jones


‘Mae Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr yn bwysig iawn i’n sector’ - WCVA\n‘Mae Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr yn bwysig iawn i’n sector’\nCyhoeddwyd: 21/01/20 | Categorïau: Awdur: Korina Tsioni\nKorina Tsioni yw Swyddog Datblygu Nod Ansawdd CGGC. Yma, mae hi’n siarad â BulliesOut ar ôl iddyn nhw adnewyddu’r nod ansawdd Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr (IiV) yn ddiweddar, a pham dylai sefydliadau eraill gymryd rhan.\nSefydlwyd BulliesOut ym mis Mai 2006, ac mae’n un o elusennau gwrth-fwlio mwyaf ymroddedig ac uchelgeisiol y DU. Mae eu gwaith sydd wedi ennill gwobrau yn cael ei ddarparu ledled y DU, ac wrth weithio gydag ysgolion, colegau a lleoliadau ieuenctid a chymunedol, maent yn addysgu, hyfforddi a chefnogi miloedd o bobl ifanc bob blwyddyn.\nMae BulliesOut yn defnyddio eu profiad, eu hegni a’u brwdfrydedd yn eu gweithdai a’u rhaglen hyfforddiant arloesol a rhyngweithiol i ganolbwyntio ar ymwybyddiaeth, atal, meithrin empathi a pherthnasau cadarnhaol â chyfoedion. Mae’r rhain i gyd yn hanfodol i greu amgylchedd anogol lle gall pobl ifanc a staff ffynnu.\nMae BulliesOut wedi llwyddo i adnewyddu’r wobr am y trydydd gwaith ac maen nhw’n tyfu’n gryfach gyda’u tîm o 20 o wirfoddolwyr mewn amrywiaeth o swyddi. Siaradais â Linda James MBE, Sylfaenydd/Prif Swyddog Gweithredol BulliesOut, am daith Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr (liV) y sefydliad:\nBeth fu manteision cyffredinol cyflawni’r wobr Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr?\n‘Yn BulliesOut, drwy wasanaethau mentora, gweithdai ymgysylltu a rhaglenni hyfforddiant, rydyn ni’n benderfynol o fynd i’r afael â bwlio. Mae cyflawni’r wobr yn dangos faint rydyn ni’n gwerthfawrogi ein gwirfoddolwyr gwych a’r rhan bwysig maen nhw’n ei chwarae yn yr elusen.’\n‘Dim ond un gweithiwr rhan-amser sydd gennym, felly heb ein tîm o wirfoddolwyr ymrwymedig, ni fyddem yn gallu darparu ein gwasanaethau hanfodol i’r rheini sydd wedi’u heffeithio gan fwlio.’\nSut byddech chi’n disgrifio unrhyw heriau a wyneboch ar y daith Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr?\n‘Nid yw’r daith Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr golygu llawer o waith ychwanegol i’r sefydliad, ond fe gymerodd amser i ni allu trefnu’r diwrnod asesu olaf.’\nSut mae’r rhaglen Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr wedi effeithio ar eich gwirfoddolwyr?\n‘Mae ein gwirfoddolwyr wedi gweld bod ein brwdfrydedd i gyflawni’r wobr am y tro gyntaf ac yna i ddal ati i’w chyflawni’n bwysig iawn i ni fel sefydliad, ac rydyn ni’n awyddus i fuddsoddi yn y gwirfoddolwyr ac yn yr hyn mae’n ei gymryd i gyflawni’r wobr.’\n‘Mae ein gwirfoddolwyr wedi teimlo’n rhan o’r daith ac rydyn ni’n gobeithio eu bod nhw’n teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi o ganlyniad i hynny.\nYn eich barn chi, pa mor bwysig yw’r safon ansawdd Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr i’ch sector?\n‘Mae safon ansawdd Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr yn bwysig iawn i’r sefydliadau yn ein sector.’\n‘Mae’n arddangos y gwerth clir a chynhenid sy’n cael ei roi ar y cyfraniadau y gall gwirfoddolwyr eu gwneud at sefydliad, ac mewn nifer o achosion, mae’n dangos sut na fyddai sefydliadau yn bodoli nac yn ffynnu heb eu gwirfoddolwyr.’\nYr hyn sy’n cymell BulliesOut yw eu gweledigaeth i rymuso ac ysbrydoli plant a phobl ifanc i oresgyn bwlio a chyflawni eu llawn potensial. Eu nod yw cefnogi unigolion, ysgolion a lleoliadau ieuenctid a chymunedol sydd wedi delio â bwlio.\nOes gennych chi unrhyw gyngor i sefydliadau eraill am sut i wneud y mwyaf o’u taith Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr?\n‘Ein cyngor i unrhyw sefydliad arall sy’n ystyried Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr fyddai ymchwilio i’r safon ansawdd ymlaen llaw i wneud yn siŵr pan fyddwch chi’n penderfynu ymgymryd â’r daith, eich bod chi wedi rhoi’r cyfle gorau posib i chi’ch hun gyflawni’r safon.’\nByddai’n dda rhoi sylw i unrhyw arferion arloesol ymysg y sefydliadau sydd wedi cyflawni’r wobr. Gallwch chi rannu un neu fwy o enghreifftiau o arferion da/arloesol sydd ar waith nawr o ganlyniad i’ch taith Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr?\n‘Ein henghraifft gorau o arfer da yw cyfathrebu’n dda ag unrhyw ddarpar wirfoddolwyr ar ddechrau eu taith.’\n‘Mae hyn yn gwneud yn siŵr bod eu disgwyliadau yn cael eu rheoli a’u bod nhw’n llwyr ymwybodol o’r hyn y disgwylir iddyn nhw ei wneud os byddan nhw’n penderfynu ymuno â’r tîm.’\nRydych chi wedi cael yr achrediad Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr ers blynyddoedd – sy’n ymdrech arbennig. Pam benderfynoch chi adnewyddu eich gwobr Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr?\n‘Rydyn ni’n credu’n gryf y byddai peidio ag ystyried dal ati i gyflawni’r safon yn gam yn ôl ar ôl ymdrechu i gyflawni’r safon yn y lle gyntaf.’\n‘Hefyd, rydyn ni’n credu bod ail-gyflawni’r wobr yn dangos ein hymrwymiad i’n tîm arbennig o wirfoddolwyr. Mae’r wobr yn ein galluogi ni i adolygu ein polisïau a’n gweithdrefnau ac i ddiweddaru popeth yn rheolaidd.’\nHoffem wybod pa fentrau creadigol gyda gwirfoddolwyr sydd wedi cael effaith sylweddol ar fynd i’r afael â phroblem/mater yn eich cymuned leol.\n‘Ein menter fwyaf creadigol gyda gwirfoddolwyr yw’r Rhaglen Ymgysylltu ag Ieuenctid sy’n rhoi’r cyfle i bobl ifanc wirfoddoli gyda’r Elusen.’\n‘Cafodd y rhaglen ei datblygu ar ôl sawl cais gan bobl ifanc a oedd eisiau cymryd rhan yn ein gwaith. Mae’n rhoi’r cyfle i bobl ifanc gael hyfforddiant seiliedig ar sgiliau ac i weithio at wobr sy’n cael ei chydnabod ar lefel genedlaethol.’\nCliciwch yma os hoffech ragor o wybodaeth am BulliesOut a chymryd rhan! https://bulliesout.com/get-involved/\nDysgu mwy am Fuddsoddi mewn Gwirfoddolwyr a chysylltu â Korina yn ktsioni@wcva.cymru neu @korinations os oes gennych unrhyw gwestiynau a/neu syniadau.


Buddsoddiad newydd i reilffyrdd o fudd i Sir Gaerfyrddin\n145 diwrnod yn ôl\nMae cynlluniau i adeiladu gorsaf drenau newydd yn Felindre a gwaith uwchraddio gwerth miliynau o bunnoedd i Orsaf Drenau Caerdydd Canolog wedi cael eu croesawu gan Arweinydd Cyngor Sir Caerfyrddin.\nDywedodd y Cynghorydd Emlyn Dole y byddai'r cam hwn yn hwb i wasanaethau rheilffyrdd ledled y dinas-ranbarth ac yn lleihau amseroedd teithio i orllewin Cymru ac yn ôl.\nMae tua £80 miliwn eisoes wedi'i addo gan Lywodraeth y DU heddiw (dydd Llun, 22 Gorffennaf) i ailwampio Gorsaf Drenau Caerdydd Canolog ac adeiladu gorsaf newydd yn Felindre.\nDywed y Cynghorydd Dole y bydd datblygiad Parcffordd Felindre yn ychwanegu gwerth at y rhanbarth yn ogystal â'r gwasanaethau presennol.\nBydd yn arbed 14 munud o ran amseroedd teithio o orllewin Cymru i Gaerdydd ar gyfer pobl yn Sir Gaerfyrddin sy'n teithio ar y trên. Mae ymchwil yn dangos bod y daith ar y trên yn cymryd mwy o amser na thaith yn y car o orllewin Cymru i Gaerdydd ac ymlaen i Lundain.\nBydd Gorsaf Drenau Caerdydd Canolog yn cael ei hailadeiladu'n llwyr gan gynnwys platfformau hirach a mynediad gwell.\nDywedodd y Cynghorydd Emlyn Dole, Arweinydd Cyngor Sir Caerfyrddin: “Rydym yn croesawu’r newyddion hyn, a fydd o fudd i fusnesau a thrigolion yn Sir Gaerfyrddin. Bydd arbed 14 munud o ran amseroedd teithio i Gaerdydd ac ymlaen i Lundain yn gwneud gwahaniaeth sylweddol i deithwyr sy'n teithio ar hyd y llwybr hwnnw. Mae seilwaith newydd, ynghyd â theithiau ychwanegol ar y trên i orllewin Cymru, yn hanfodol i roi hwb i'r ffyniant economaidd rhanbarthol. Ac wrth i'r traffig barhau i gynyddu ar gefnffyrdd allweddol ledled gorllewin Cymru, mae gwella gwasanaethau rheilffyrdd o ran amseroedd teithio, amlder ac ansawdd yn hanfodol i helpu i fynd i'r afael â thagfeydd a gwella cysylltedd. Fel cyngor rydym wedi ymrwymo i leihau ein hôl troed carbon, felly dylid croesawu cynlluniau o'r math hwn.”


Llenyddiaeth Fasgeg - Wicipedia\nY corff llenyddol a ysgrifennir a thraddodir yn yr iaith Fasgeg, unigyn iaith sy'n frodorol i Wlad y Basg ac yn iaith genedlaethol y Basgiaid, yw llenyddiaeth Fasgeg. Mae'n cynnwys traddodiadau llafar a gwerinol a gedwir yn fyw hyd yr 21g yn ogystal â'r llenyddiaeth grefyddol oedd yn dominyddu o'r 16g i'r 19g, a'r farddoniaeth, ffuglen, a rhyddiaith a gynhyrchwyd ers dechrau'r 20g.\nCynhyrchwyd y gweithiau ysgrifenedig cyntaf yn Fasgeg yn yr 16g, a rhyw canrif yn ddiweddarach blodeuai oes aur o farddoniaeth a rhyddiaith grefyddol. Wrth i'r cyfnod modern mynd rhagddi, rhwystrwyd datblygiad llenyddiaeth Fasgeg gan wrthdaro, yn enwedig y Rhyfeloedd Carlaidd yn y 19g a Rhyfel Cartref Sbaen (1936–39). Yn ogystal, methiant a fu'r ymdrechion i safoni'r iaith lenyddol, a dioddefai'r Fasgeg o ddiffyg cydnabyddiaeth swyddogol. Gwaharddid yr iaith yn y system addysg a gweinyddiaeth gyhoeddis nes diwedd y 18g. Dechreuodd llenyddiaeth seciwlar ddatblygu yn yr 20g, ond rhwystrwyd hynny yn sgil y rhyfel cartref gan bolisïau iaith gormesol Francisco Franco. Ers ei farwolaeth yn 1975, datblygwyd ffurf safonol ac addysgir yr iaith mewn ysgolion.\n3 Y cyfnod modern cynnar\n4 Llenyddiaeth gyfoes\nY prif ffurfiau yn llên lafar y Basgiaid ydy'r penillion ac alawon a drosglwyddir o oes i oes gan y bertsolariak. Maent yn perfformio'r rhain mewn cystadlaethau txapelketak, a ddarlledir ar y radio a'r teledu yn yr oes fodern. Ffurf arall ydy'r phastuala, drama gerdd a berfformir gan actorion amatur o'r pentrefi. Straeon crefyddol a didactig oedd y rhain yn draddodiadol, ond mae gan y fersiynau modern destunau hanesyddol fel arfer.\nDim ond ychydig o enghreifftiau o Fasgeg ysgrifenedig sy'n goroesi o'r Oesoedd Canol, fel arfer glosau mewn llawysgrifau. Mae'n debyg taw'r codecs Lladin Aemilianensis 60 sy'n cynnwys y cofnod hynaf o'r iaith, chwe gair i gyd, sy'n dyddio o'r 10g: jçioqui dugu / guec ajutu eç dugu.\nNi ymddangosodd traddodiad ysgrifenedig yn yr iaith Fasgeg nes canol yr 16g. Llenyddiaeth grefyddol, megis holwyddoregau a phregethau, a ysgrifennwyd gan offeiriaid Catholig yn ystod y Gwrth-Ddiwygiad oedd y rhan fwyaf o'r deunyddiau hyn. Clerigwyr oedd y mwyafrif helaeth o lenorion Basgeg o'r cyfnod hwnnw hyd at y 19g. Y llyfr cyntaf a gyhoeddwyd yn Fasgeg oedd Linguae vasconum primitiae (1545), casgliad o gerddi gan yr offeiriad Bernat Detxepare. Cyfieithwyd y Testament Newydd i'r iaith gan Ioannes Leizarraga yn 1571, ar gais Jeanne d'Albret, Brenhines Navarra.\nUn o'r gweithiau nodedig o'r 17g yw Gero (1643) gan Pedro de Axular, sy'n annerch y Cristion sy'n esgeuluso'i enaid. Parhaodd gweithiau Basgaidd i ganolbwyntio ar grefydd yn y cyfnod hwn, wrth i nifer o lenorion hefyd manteisio ar y cyfle i brofi harddwch a buddioldeb yr iaith Fasgeg a dangos ei fod cystal ag unrhyw iaith arall.\nErbyn yr 20g, datblygai llenyddiaeth seciwlar yn yr iaith Fasgeg. Y nofelydd cyntaf yn yr iaith oedd Txomin Agirre, a gyhoeddodd sawl nofel foesau eidylaidd yn nechrau'r 20g. Ystyrir Kresala (1906), stori am forwyr, yn waith goreuaf a mwyaf realistig yr awdur hwnnw. Datblygodd farddoniaeth ysgrifenedig yn Fasgeg yn y cyfnod cyn Rhyfel Cartref Sbaen. Cyhoeddodd nifer o'r beirdd cynnar eu gwaith yn Sbaeneg hefyd, er mwyn denu nifer fwy o ddarllenwyr, er enghraifft Esteban Urkiaga (Lauaxeta) a Jose Mari Agirre (Lizardi). Dylanwadwyd arnynt gan fudiadau llenyddol Ewropeaidd, megis yr elfennau Symbolaidd a Pharnasaidd yng ngwaith Lauaxeta.\nEr i Franco orfodi unieithrwydd swyddogol ar Sbaen yng nghanol yr 20g, llwyddodd academi'r Fasgeg, yr Euskaltzaindia, barhau â'i gwaith o safoni'r amryw dafodieithoedd yn iaith safonol, Euskara Batua. Un gwaith nodedig o'r cyfnod hwn ydy'r arwrgerdd Arantzazu: Euskal-sinismenaren (1949) gan Salbatore Mitxelena. Yn niwedd y 1950au, dechreuodd llenorion Basgaidd unwaith eto gyhoeddi ffuglen a barddoniaeth yn eu mamiaith. Arbrofodd sawl un â themâu dirfodaeth a thechnegau'r nouveau roman, dan ddylanwad llenorion Ffrengig. Ymhlith y genhedlaeth hon o nofelwyr mae José Luis Alvarez Enparanza (Txillardegi) a Ramón Saizarbitoria. Cafodd ffuglenwyr eraill, megis y llenor toreithiog Anjel Lertxundi, eu hysbrydoli gan arddull newydd-realaidd o'r Eidal a realaeth hudol o America Ladin.\nTrodd nifer o feirdd yn ail hanner yr 20g yn ôl at draddodiadau'r bertsolariak ac etifeddiaeth lafar y Fasgeg. Cyfansoddodd Nicolás Ormaechea (Orixe) arwrgerdd yn yr arddull hon o'r enw Euskaldunak (1950). Cyfunodd Gabriel Aresti elfennau'r traddodiad llafar â themâu sosialaidd, er enghraifft yn ei gyfrol Harri eta herri (1964). Yn sgil marwolaeth Franco a chyfansoddiad newydd i Sbaen yn 1978, ffynnodd y diwydiant cyhoeddi Basgeg yn y 1980au. Daeth nifer o lenorion benywaidd i'r amlwg, gan gynnwys Laura Mintegi, Itxaro Borda, Amaia Lasa, ac Arantxa Iturbe. Y llenorion cyfoes amlycaf yn yr iaith Fasgeg yw Bernardo Atxaga, awdur y nofel Obabakoak (1988), a'r awdures i blant Mariasun Landa, sy'n adnabyddus am ei straeon Txan fantasma (1992) ac Errusika (1988).\n↑ L. Trask, The History of Basque (Routledge, 1997).\n↑ E. Aznar Martínez, El euskera en La Rioja: Primeros testimonios (2011), tt. 293–304.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Llenyddiaeth_Fasgeg&oldid=7982256"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 16 Ebrill 2019, am 18:20.


Cartref Dylan Thomas | Addysg\nEr bod y corff gwaith a luniwyd gan Dylan Thomas wedi'i gyfyngu gan ei farwolaeth annhymig, nid yw wedi edwino o ran poblogrwydd. O astudiaeth academaidd ddifrifol a dadansoddi i gyflwyno ei waith i blant ysgol mae ei ysgrifennu yn dal i atseinio.\nPlant 6-11 oed\nYn y rhan hon ceir traethodau a phapurau academaidd ar Dylan Thomas.\nMae’r Pecynnau Athrawon wedi’u paratoi gan ddwy athrawes o Sir Gaerfyrddin: Claire Argyle ac Elaine Edwards. Maent yn cynnwys cynlluniau gwersi ac ymarferion dosbarth i athrawon sy’n gweithio gyda Chyfnodau Allweddol 3, 4 a 5, ac yn edrych ar gerddi, storïau a darllediadau allweddol gan Dylan Thomas. Maent wedi’u bwriadu ar gyfer rhoi gwersi Saesneg.\nEdrych ar Thomas yng nghyd-destun llenyddiaeth Saesneg yn ystod y 1930au/1940au/1950au cynnar gydag ymatebion i waith Thomas ar ôl ei farwolaeth o’r newidiadau mewn ffasiwn a beirniadaethau gan feirdd oedd yn aelodau o’r “Movement” yn y 50au hwyr a’r 60au cynnar. Mae yna Linell Amser sydd wedi cael ei llunio’n arbennig gan Dr John Goodby.\nLlyfryddiaeth adnoddau lawn ar Dylan Thomas o ffynonellau uniongyrchol i ffynonellau trydyddol.


Rhyfel cyntaf yr Iddewon a Rhufain - Wicipedia\nRhyfel cyntaf yr Iddewon a Rhufain neu'r Gwrthryfel Iddewig Mawr yw'r enw a ddefnyddir am yr ymladd rhwng yr Iddewon a lluoedd yr Ymerodraeth Rufeinig yn Judaea a Galilea rhwng 66 a 73 O.C.. Y ffynhonnell bwysicaf ar gyfer y rhyfel yw gawith Flavius Josephus, Rhyfeloedd yr Iddewon.\nBwa Titus yn Rhufain, yn dathlu ei fuddugoliaeth tros yr Iddewon. Mae'r olyfga yma yn dangos ysbail o'r Deml yn Jerusalem.\nWedi cyfnod o hanner-annibyniaeth fel teyrnas yn ddibynnol ar Rufain dan Herod Fawr, daeth Judaea yn rhan o'r Ymerodraeth Rufeinig yn 6 O.C.. Rheolid y dalaith gan raglaw (procurator) Rhufeinig. Dros y blynyddoedd, bu llawr o dyndra rhwng yr Iddewon a Rhufqain, yn enwedig pan geisiau Rhufain benodi Archoffeiriad newydd, neu pan arddangosid delwau, oedd yn groes i gredoau Iddewiaeth, gan y fyddin Rhufeinig.\nDechreuodd y rhyfel pan gymerodd y rhaglaw Gessius Florus, ar gais yr ymerawdwr Nero, swm mawr o arian o drysorfa Teml Jerusalem. Yn 66, dechreuodd gwrthryfel yn Caesarea, wedi i Roegwyr lleol ymosod at synagog. Lledaenodd yr ymladd, a chymerodd carfan y Selotiaid feddiant o ddinas Jeriwsalem, gyda'r Sicarii yn cipio caer Masada. Gorchfygwyd Gessius Florus wrth iddo geisio encilio o Jerusalem. Gyrrodd llywodraethwr Syria fwy o filwyr, ond gorchfygwyd hwy hefyd.\nGyrroedd yr ymerawdwr Nero fyddin o 60,000 dan Vespasian i roi diwedd ar y gwrthryfel. Erbyn 68, roedd Vepasian wedi concro Galilea, ac roedd yr Iddewon wedi ymgasglu yn Jerusalem. Wedi marwolaeth Nero yn 68, cyfarchwyd Vespasian fel ymerawdwr gan ei filwyr. Gadawodd y gwaith o ddelio a'r gwrthryfel i'w fab, Titus.\nGwarchaeodd Titus a'i filwyr ar Jeriwsalem, ac wedi ymladd caled, concrodd y ddinas ym mis Awst 70. Llosgwyd y deml, a lladdwyd tua 100,000 o'r amddiffynwyr. Parhaodd y rhyfel nes i'r Rhufeiniaid gipio caer Masada yn 73.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Rhyfel_cyntaf_yr_Iddewon_a_Rhufain&oldid=2285168"\nLast edited on 13 Mawrth 2017, at 12:45\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 13 Mawrth 2017, am 12:45.


CyfeiriadThe Bike Barn, Beddgelert Forest, Caernarfon, LL55 4UU\nCanolfan yn llogi, gwerthu a gwasanaethu beiciau mynydd yng Nghoedwig Beddgelert, yng nghalon Parc Cenedlaethol Eryri. Mae llwybrau igam-ogam niferus i’w cael yn y goedwig, gydag arwyddbyst clir er mwyn eu canfod yn rhwydd. Mae beiciau mynydd, tandemau, seddau plant a beiciau trelar ar gael i gyd i’w llogi, gyda rhywbeth addas i bob oedran a gallu. Ceir mwy na 200 o feiciau mynydd yn y ganolfan ac mae beiciau mynydd newydd a’r rhai a arferai gael eu llogi ar werth gyda 12 mis o warant llawn. Ceir gweithdy ar y safle lle mae’r beiciau llogi a beiciau cwsmeriaid yn cael eu gwasanaethu. Mae MOTs am ddim ar gael i feiciau hefyd. Sefydlwyd Beddgelert Bikes yn 1993 a dyma brif gyflenwr Dawes Cycles.\nEwch i'r map Beiciau R. H. Roberts\nCyfeiriad7-9, High Street, Bala, LL23 7AG\nSiop feiciau gyffredinol sydd wedi’i sefydlu ers cryn amser ac yn darparu ar gyfer y farchnad beicio mynydd a beicio hamdden. Mae R.H. Roberts Cycles hefyd yn asiant i sawl brand beicio blaenllaw. Wedi’i lleoli yn nhref farchnad Y Bala, dim ond 23 milltir yw’r siop o ganolfan feicio mynydd enwog Coed y Brenin. Gyda mwy na 100 mlynedd o brofiad o gyflenwi beiciau i feicwyr ar bob lefel, hon yw un o’r siopau beicio hynaf yn Ne Gwynedd. Gall gyflenwi amrywiaeth eang o feiciau i archeb gan weithgynhyrchwyr mawr, yn cynnwys beiciau mynydd, hybrid, ffordd, plant a BMX. Gellir llogi beiciau’n unigol neu ar gyfer grŵp; mae amrywiaeth o feiciau plant, beiciau trelar a seddau plant ar gael ar gyfer teuluoedd. Cynigir gwasanaeth a chyfleusterau trwsio o’r safon uchaf a cheir adran ategolion a darnau sbâr dda yma.\nEwch i'r map Beics Brenin\nCyfeiriadCoed Y Brenin Visitor Centre, Ganllwyd, Dolgellau, LL40 2HZ\nSiop feiciau mynydd wedi’i lleoli yng Nghoed y Brenin, y ganolfan llwybrau beicio mynydd enwog, yw Beics Brenin. Mae’n cadw amrywiaeth eang o ddillad ac ategolion beicio a cheir yno weithdy gyda mecanics wedi’u hachredu gan Cyctec yn gweithio ynddo. Mae gan y ganolfan logi fflyd eang o feiciau wedi’u cynnal a’u cadw’n dda ar gyfer pob beiciwr, o feiciau plant gydag olwynion 24” i feiciau mynydd oedolion gyda daliant llawn. Oherwydd bod llwybrau Coed y Brenin yn arw a chreigiog, ceir helmed gyda phob beic. Mae gwarchodwyr pen-glin a chrimog 661 ar gael i’w llogi hefyd. Mae Beics Brenin yn cyflenwi beiciau Trek, Specialized, Santacruz ac Orange, gyda rhai beiciau a fframiau mewn stoc ond, oherwydd prinder gofod, cedwir y rhan fwyaf o’r stoc yn chwaer-siop y cwmni, Summit Cycles yn Aberystwyth.\nEwch i'r map Beics Menai\nCyfeiriad1, Slate Quay, Caernarfon, 01286 676804\nYn cysgodi dan Gastell Caernarfon, mae’r siop hon yn hwylus iawn ar gyfer llwybrau beicio 'Lôn Las Menai' a 'Lôn Eifion'. Mae’r siop logi beiciau boblogaidd hon yn darparu ar gyfer teuluoedd a grwpiau o feciwyr yn hytrach na beicwyr mynydd arbenigol unigol. Wedi’i sylfaenu yn 1997, mae Beics Menai’n ymfalchïo mewn cynnig gwasanaeth personol a gwerth am arian; ceir helmed, cit argyfwng a chlo ac allwedd gyda phob beic. Mae gwahanol fathau o feiciau ar gael, gyda rhywbeth addas i’r teulu i gyd: beiciau oedolion, plant, llwybr a thandem; trelars a seddau plant. Mae’r siop ar agor drwy gydol y flwyddyn o 9:30 yn y bore. Hefyd mae’r siop yn gwerthu beiciau newydd ac ail-law, a nifer o ategolion beicio. Gellir rhoi serfis i feiciau a’u trwsio ar y safle hefyd.\nEwch i'r map Bird Rock Cycle Hire\nCyfeiriadCefn Coch Country Guest House, Llanegryn, Tywyn, LL36 9SD\nGwelir Bird Rock Cycle Hire yng Nghefn Coch, Dyffryn Dysynni, y tu allan i Dywyn ger tref Aberdyfi yn ne Parc Cenedlaethol Eryri. Gellir llogi amrywiaeth o feiciau yma, o feiciau mynydd a beiciau plant i feiciau TAG, sy’n addas ar gyfer oedolion a phlant. Mae seddau plant, helmedau a chloeon ar gael i’w llogi am ddim hefyd. Gellir llogi’r beiciau am gyfnod mor fyr â theirawr neu am ddiwrnod cyfan. Ceir gofod parcio am ddim oddi ar y ffordd i gwsmeriaid. Gellir mwynhau diwrnod cyffrous yn beicio ar lwybr penodol gydag arwyddbyst llawn drwy ddyffryn hardd Dysynni. Mae’r llwybr beicio’n llawn diddordeb ac yn addas i’r teulu i gyd.\nEwch i'r map Dolgellau Cycles\nCyfeiriadThe Old Furnace, Smithfield Street, Dolgellau, LL40 1DE\nMae Dolgellau Cycles yn siop feiciau ac yn ganolfan trwsio a llogi beiciau yng nghanol tref Dolgellau, ychydig filltiroedd o ganolfan feicio mynydd Coed-y-Brenin ac 20 munud o Lwybr Climax yng Nghoedwig Dyfi. Hefyd, gyda Sustrans 8 a 21 ar garreg y drws, mae’r siop mewn lleoliad delfrydol i ddarparu ar gyfer anghenion beicio ymwelwyr. Mae beiciau i’w llogi ar gael ar gyfer y llwybr beicio gwych ar hyd aber afon Mawddach, a dim ond ychydig funudau o’r siop ei hun yw man cychwyn y llwybr hwnnw. Ceir hefyd rwydwaith o lonydd tawel yn yr ardal o amgylch, yn addas ar gyfer beicio. Mae beiciau oedolion a phlant ar gael, a beiciau tag a seddau plant. Mae’r siop yn gyflenwr awdurdodedig i Scott ac Iron Horse ac mae’n cadw amrywiaeth da o feiciau. Mae gwasanaeth trwsio cynhwysfawr ar gael i ddiwallu gofynion ymwelwyr a beicwyr lleol.\nEwch i'r map Dysynni Valley Cycles\nCyfeiriadDolffannog, High Street, Tywyn, LL36 9AD\nWedi’i sefydlu yn 1999, mae’r busnes teuluol hwn yn cynnig gwasanaeth ar gyfer beicwyr profiadol a’r rhai sy’n rhoi cynnig arni am y tro cyntaf. Mewn lleoliad hwylus ar Stryd Fawr Tywyn, mae gan y siop amrywiaeth atyniadol o feiciau mynydd a ffordd newydd, ynghyd ag amrywiaeth o ddillad, darnau sbâr ac ategolion beicio. Mae’r siop yn cynnig gwasanaeth trwsio beiciau cynhwysfawr a wneir gan fecanics sydd wedi cymhwyso gyda Cytech ac sy’n fwy na pharod i gynnal a chadw unrhyw feiciau, waeth beth yw eu hoedran a’u cyflwr. Ar gyfer y rhai ar eu gwyliau yn yr ardal, ceir gwasanaeth llogi beiciau. Hefyd, gellir cludo’r beiciau a logir i unrhyw lety gwyliau o fewn radiws o 15 milltir i’r siop. Gellir darparu helmedau beicio, cloeoen a seddau plant yn rhad ac am ddim. Mae staff y siop yn fwy na pharod i ddarparu cyngor ynghylch llwybrau beicio’r ardal a’ch helpu i gynllunio diwrnod ar gyfer gwahanol allu. Mae gan y perchennog Dystysgrif Arweinwyr Beicio Mynydd yr Alban ac mae’n fodlon cynnal teithiau tywys.\nEwch i'r map Gro Cycles\nCyfeiriadErw y Gro, Sarnau, Bala, LL23 7LF\nBusnes llogi beiciau teuluol, lleol wrth droed mynyddoedd y Berwyn, gerllaw pentref Y Sarnau ac i’r gogledd o dref farchnad Gymreig, hardd Y Bala ym Mharc Cenedlaethol hyfryd Eryri. Mae Gro Cycles yn darparu ar gyfer amrywiaeth eang o gwsmeriaid, yn amrywio o’r rhai sydd eisiau beicio’n hamddenol o amgylch Llyn hardd Tegid i’r beicwyr mynydd difrifol sy’n dyheu am brofiad anturus oddi ar y trac. Ymhlith y beiciau amrywiol sydd ar gael i’w llogi mae beiciau mynydd, beiciau hybrid, beiciau plant, atodiadau ‘trelar’, ‘crud’ i blant bach / babanod a seddau plant. Rhoddir helmed, cardiau taith wedi’u lamineiddio a chloeon gyda phob beic a logir. Ceir hefyd wasanaeth dosbarthu o fewn radiws o 20+ milltir i Gro Cycles.


Y chwilen gyntaf o’i bath yng Nghymru - Buglife latest news\nHome > News > Y chwilen gyntaf o’i bath yng Nghymru\nCredwyd unwaith fod y creadur yma wedi hen ddiflannu o Wledydd Prydain. Gwyddys yn awr fod criw ohonynt wedi bod yn byw yn dawel yng coedwigoedd Cymru\nMae chwilen y llawr Carabus intricatus, yn greadur mor brin fel yr oedden ni’n credu am gyfnod ei fod wedi diflannu o Wledydd Prydain, hyd nes i rai ohonyn nhw ddod i’r fei yn Dartmoor yn 1994. Bellach mae poblogaeth ohonyn nhw wedi cael eu cadarnhau yng Nghoed Maesmelin, yn Sgiwen ger Castell-nedd, coedlan sydd yng ngofal Coed Cadw (Woodland Trust).\nAnifail trawiadol yw’r chwilen Carabus intricatus, chwilen fawr gyda sglein metelaidd glas porffor. Hon yw chwilen ddaear fwyaf Gwledydd Prydain ac yn gallu tyfu i 28mm o hyd, bron modfedd a hanner. Mae'n hoffi coetiroedd hynafol llaith derw neu ffawydd, lle mae'n gwledda ar wlithod. Ar wahân i Goed Maesmelin, mae’n byw mewn dim ond dyrnaid o safleoedd eraill yng Ngwledydd Prydain, i gyd yn Nyfnaint a Chernyw, hyd y gwyddwn ni.\nFe gafodd y gwaith o chwilio am y pryfed prin a swil yma ei sbarduno ym mis Ebrill 2012, pan gysylltodd un o drigolion Sgiwen Lee Beynon â’r elusen Buglife, gan ddweud ei fod yn credu iddo gael hyd i’r chwilen Carabus intricatus yn ei garej! Cafwyd trafodaethau, ac yn dilyn rhai arolygon cychwynnol gan Buglife mewn gerllaw Coed Maesmelin, cytunodd Cyfoeth Naturiol Cymru i ariannu gwaith chwilio am y creadur. Ym mis Ionawr eleni gafodd poblogaeth o’r chwilen ei chadarnhau yn y goedwig hon gan entomolegwyr John Walters a Dave Boyce. Mae'n ymddangos fod y chwilen y cafwyd hyd iddi yn y garej wedi cael ei golchi i lawr y bryn gan law trwm, ac yn rhyfedd iawn mae Lee Beynon wedi dod o hyd 6 arall yn ei garej a’i ardd ers hynny.\nDywed Andrew Whitehouse Rheolwr Buglife yng Nghymru: "Mae'r chwilen Carabus intricatus yn greadur anhygoel i edrych arni! Mae cael hyd i boblogaeth yng Nghoed Maesmelin yn ychwanegiad sylweddol at gyfoeth byd natur Cymru. Mae'n rhyfeddol bod y chwilen hon wedi bod yn byw yma cyhyd heb gael ei ddarganfod. Mae ychydig o ddarnau o goetir hynafol ar ôl yn ardal Sgiwen, ond mae Coed Maesmelin yn un o ychydig o’r rhain sydd heb ei hailblannu â choed anfrodorol. Petai hyn wedi digwydd, gallai'r boblogaeth leol wedi diflannu, gan fod yr anifail yma angen cynefin o goed hynafol gyda thwf mwsogl trwchus."\nMae Chris Matts, sy'n rheoli Coed Maesmelin gyfer y Coed Cadw yn ychwanegu: "Mae coetir hynafol, sydd wedi goroesi dros y canrifoedd, yn aml ers yr Oes Iâ diwethaf, yn gynefin prin a hynod o werthfawr. Mae’r chwilen anhygoel hon yn enghraifft o'r hyn sy’n ei wneud yn arbennig. Dyna pam ei bod hi mor bwysig bod y coedwigoedd hyn yn cael eu diogelu a, lle bo angen, eu hadfer yn raddol. Os bydd y gorchudd canopi o goetir hynafol yn diflannu’n sydyn, mae'r cynefin arbennig iawn sydd ei angen ar y chwilen yn cael ei golli. Mae'n bron ar hap nad yw Maesmelin wedi cael ei blannu â choed conwydd neu ei dorri a'i glirio yn y gorffennol."\nDywed Adrian Fowles, Uwch Ecolegydd Anifeiliaid Di-asgwrn-cefn Cyfoeth Naturiol Cymru: “Mae coetiroedd hynafol yn gynefin pwysig ar gyfer amrywiaeth eang o rywogaethau yma yng Nghymru, fel y chwilen hon Carabus intricatus. Rydym yn ariannu’r math yma o waith i wella’n dealltwriaeth ni o’r rhywogaethau prinnaf a sut y gallwn ni eu gwarchod nhw orau, ynghyd â’r cynefinoedd lle maen nhw’n byw.”


WYNNE , JOHN ( 1650 - 1714 ), anturwr diwydiannol ,\nmab Copa'rleni (y mae sawl ffurf ar yr enw; gw. Ellis Davies , Prehistoric and Roman Remains of Flintshire , 159-60; tŷ-fferm ‘ y Gop ’ ydyw'r plas heddiw), Trelawnyd , sir y Fflint . John Wynne hefyd oedd enw ei dad, ei daid, a'i hendaid; yr oedd yr hendaid yn fab i Edward ap John Wynne ap Robert ap Ieuan ap Cynwrig ap Ieuan ap Dafydd ap Cynwrig , o hil Edwin ap Gronw [q.v.] o Degeingl ( Powys Fadog , iv 99, v 244, a mannau eraill; T. A. Glenn , Griffith of Garn , 77); yr oedd Copa'rleni ym meddiant Ieuan ap Dafydd ap Cynwrig yn 1441 , a chlywir am ei fab Cynwrig yn 1467 ; yn oes Elisabeth y sadiodd y cyfenw ‘ Wynne ,’ a'r enw ‘ John ’ ar yr aer; cyfreithwyr oedd rhes ohonynt. Tebyg mai taid y John y mae â fynnom ag ef oedd y John Wynne ‘of Rhylofnoyd ’ a ymaelododd yn Rhydychen o Goleg Iesu yn 1624 , ‘yn 17 oed’ ( Foster , Alumni Oxon. ), ac a briododd â Catherine Thelwall ( Bathafarn ); ac mai ei dad, priod Elizabeth Salusbury o Lewesog , oedd y gŵr a fu'n siryf sir y Fflint yn 1677 . Aeth y John Wynne sydd dan sylw yn awr i Goleg Iesu yn 1668 , ‘yn 18 oed’; ymaelododd hefyd yn Gray's Inn yn 1669 . Priododd ( 1673 ) â Jane , ferch Robert Wynne o'r Foelas . Ond y gwir yw na wyddom ddim oll am fanylion ei yrfa, ar wahân i'r ffaith iddo yntau fod yn siryf y Fflint , yn 1695 . Eto y mae'n ddyn diddorol iawn. Yn y lle cyntaf, yr oedd yn un o'r ‘spirited proprietors.’ Credai fod dyfodol i Drelawnyd fel canolfan gweithydd plwm, a cheisiodd droi'r dreflan (capelaeth ddistadl ym mhlwyf Diserth ), nad oedd ynddi ond 10 o dai ( Lhuyd , Parochialia , i, 59-61), yn dref ddiwydiannol. Cododd yno gryn nifer o dai, ac o ‘adeiladau cyhoeddus gwychion,’ ar ei draul ef ei hunan ; sefydlodd ynddi farchnad wythnosol a ffair flynyddol , a chafodd ganiatâd gan lys esgob Llanelwy yn 1710 i'w hailenwi'n ‘ Newmarket ’ — ‘ gan fod yr hen enw'n ymrithio dan ddeuddeg a mwy o wahanol ffurfiau ,’ meddai ei ddeiseb ( Thomas , S. Asaph , i, 408-10). Ysywaeth ni ffynnodd y gweithydd, ac ers tro mawr nid erys o freuddwyd Wynne ond yr enw ‘ Newmarket .’ Drachefn, yr oedd Wynne yn Ymneilltuwr (y mae peth awgrym o gyswllt rhyngddo â Wrecsam ), ac yn 1701 rhoes gapel Ymneilltuol i Drelawnyd — capel y bu Thomas Perrott [q.v.] yn weinidog arno; llaw James Owen [q.v.] yn bur sicr a welir yma. Saesneg oedd y capel, ac ar gyfer y gweithwyr estron y bwriadwyd ef, nid ar gyfer Cymry cynhwynol yr ardal; 30 oedd rhif y gwrandawyr pan gasglodd John Evans [q.v.] ei ystadegau, tua 1715 . Edwinodd y gynulleidfa'n gyflym gyda'r gwaith plwm, a dilewyrch braidd oedd ei gweinidogion gan mwyaf. Erbyn tua 1793 , nid oedd yno ond un aelod (hen wraig o Sgotland ), ond yna ail gorfforwyd hi'n eglwys Gymraeg ( H. Egl. Ann. , iv, 213-4). Yn olaf, credai John Wynne mewn addysg. Eisoes dywedir gan Lhuyd fod yn Nhrelawnyd ysgol elfennol, dan ‘ one Mr. Turner , an Anabaptist ’ a chynorthwywr, ac edrydd Lhuyd , fod ym mwriad Wynne agor ‘mathematical school’ hefyd. Gwelir ei gynllun yn llawn yn yr atodiad i'w ewyllys, a wnaethpwyd 17 Hydref 1713 . Yr oedd ysgol ramadeg i'w sefydlu, i ddysgu Lladin a Groeg a Ffrangeg , a mathemateg a morwriaeth; ‘ Mr Thomas Parrott ’ i fod yn athro , gyda chynorthwywr; gw. y manylion yn llawn yn Adroddiad y Dirprwywyr Elusennau, 1815-39 (‘ Flints. ’, 216-26), a'r hanes yn fwy cryno yn Thomas , S. Asaph , loc. cit. Edwinodd yr ysgol hithau, a chamdriniwyd y gwaddol — a gwaddol elusennau eraill a adawodd Wynne i dlodion y plwyf. Bu John Wynne f. 31 Rhagfyr 1714 , a chladdwyd yn y capel Ymneilltuol yn Nhrelawnyd . Enwir brawd iddo, Edward (a fu f. o'i flaen, gellid meddwl), a thair chwaer: Mary , Elizabeth (a briodwyd â John Hough o Gaer , yn 1700 , gan y gweinidog Annibynnol enwog James Owen ), a Catherine . Yn ôl Powys Fadog (iv, 298) a J. E. Griffith ( Pedigrees , 299), yr oedd ganddo ferch ac aeres, Catherine , a briododd â John Lloyd o'r Rhagad yn Edeirnion ; ond yn wyneb amlder yr enw ‘ John Wynne ’ yn ach y teulu, dylid wynebu'r posibilrwydd mai chwaer, ac nid merch iddo, oedd y Catherine hon. Sut bynnag, hi oedd yr aeres. Os nad oedd y Dr. John Evans (neu'r Dr. Daniel Williams ) wedi casglu ei ystadegau cyn marw John Wynne (ac y mae hynny'n berffaith bosibl), y mae'n rhaid fod Catherine hithau'n Annibynwraig , o leiaf ar yr adeg honno, oblegid dywed John Evans fod un aelod o gynulleidfa Trelawnyd ‘yn werth £14-15,000,’ ac ni buasai neb yno ond perchen Copa'rleni 'n werth hynny. Yn yr ymrafael ynglŷ'n â gwaddol elusennau Wynne , enwir rhyw ‘ Elizabeth Wynne ’ a oedd wedi marw cyn 1764 .\nCofnodion esgobaeth Llanelwy;\nN.L.W. Llawysgrif Wynnstay yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth 143 (134);\na'r cyfeiriadau eraill a roddwyd uchod.


Dod â Hanes yn Fyw : Gwasanaeth Addysg Archifau Gwynedd – Archifau Cymru\nMawrth 12, 2019 archiveswales\nAdnodd diwylliannol cyfoethog yw archifau, a gallant ddarparu cyfleoedd dysgu i bobl o bob oed a chefndir. Yn y blog hwn, mae Gwasanaeth Archifau Gwynedd yn esbonio’r hyn y gall eu gwasanaeth addysg ei ddarparu.\nSefydlwyd Gwasanaeth Addysg Gwasanaeth Archifau Gwynedd yn ôl yn 1974 gan ffurfioli trefniant blaengar gan yr hen Sir Gaernarfon o ddatblygu pecynnau dysgu yn cynnwys llungopïau o ddogfennau a lluniau gwreiddiol perthnasol i hanes y sir.\nMae’r Gwasanaeth yn cynnwys un Swyddog Addysg, ac mae’r swydd sydd wedi ei rannu rhwng dau. Mae’r ddau yn gyn athrawon, gyda un ohonynt wedi ei gymhwyso yn archifydd. Ariennir y swydd yn rhannol gan Gytundeb Lefel Gwasanaeth gydag ysgolion cynradd y sir gyda dros 90% o’r ysgolion cynradd yn defnyddio’r Gwasanaeth.\nMae gofynion y gwaith yn rhannu yn dair rhan. Mae’r Swyddog Addysg yn darparu deunydd i’r ysgolion yn dilyn cais yn ymwneud â thema benodol neu ddigwyddiad. Mae’r Swyddog hefyd yn ymweld âg ysgolion gan addysgu’r dosbarth gyda chymorth cyflwyniad PowerPoint, sy’n cyflwyno’r gwahanol fathau o ffynonellau y gellir eu defnyddio fel tystiolaeth ar gyfer hanes lleol neu ar gyfer astudio thema benodol. Yn ogystal pan mae ysgol yn ymweld â’r Archifdai, y Swyddog sydd yn tywys y disgyblion o amgylch yr adeilad ac yn eu cyflwyno i ddeunydd gwreiddiol.\nYn ystod 2017-2018 darparwyd 120 o becynnau a chyflawnwyd 105 o ymweliadau gan arwain at 2,639 o ddisgyblion y sir yn derbyn y Gwasanaeth. Yn ôl 100% o’r athrawon sy’n defnyddio’r Gwasanaeth mae’n gwella dealltwriaeth plant o’u hanes a’u treftadaeth. Fel y disgrifir gan yr athrawon\n“Arbennig – y sesiwn wedi bod yn ysbrydoledig i’r plant ac wedi dod â’r cyfnod yn fyw iddynt”\n“Mae’r plant wrth eu boddau yn cael adnoddau a chyflwyniadau fel hyn, mae’n rhoi cyfleoedd a gwybodaeth arbenigol iddynt”\n“Gwnaethpwyd gwersi ychwanegol ar y pwnc yn yr wythnosau dilynol, gan ddefnyddio’r cyflwyniad / ffynonellau a ddarparwyd. Rhoddodd ddealltwriaeth well i’r disgyblion o wahaniaethau cymdeithasol / diwylliannol rhwng cyfnodau hanesyddol a’u helpu i ddehongli ystyr y ffynonellau hanesyddol”\n“Mae’r deunyddiau a’r cyflwyniadau yn hyrwyddo’r dysgu mewn modd effeithiol iawn”\n“Plant wedi mwynhau yn fawr iawn ac yn byrlymu ar ôl yr ymweliad”\nDrwy’r gwaith hyn cynigir profiadau i blant gael meithrin amrediad o sgiliau sy’n cyfoethogi gwaith yr ysgolion, gan gefnogi’r Cwricwlwm Cenedlaethol a hyrwyddo gwaith trawsgwricwlaidd gan gyfrannu at gyrhaeddiad disgyblion.