Aberystwyth - Darganfod Ceredigion\nAberystwyth - tref fwyaf Ceredigion\nAberystwyth: canolbwynt y Canolbarth ers cyn cof\nOs edrychwch chi ar yr adeiladau ar hyd strydoedd a glan môr Aberystwyth, fe welwch chi lawer o nodweddion pensaernïaeth oes y Sioriaid a’r Fictoriaid o hyd: ffenestri crog, drysau colofnog, ac ystafelloedd cyfforddus. Ond, os edrychwch chi’n agosach ar batrwm ac enwau rhai o’r strydoedd, fe welwch chi fod y dref yn llawer hŷn na hyn.\nI weld yr anheddiad cynharaf Aberystwyth ewch am dro i ben bryngaer Pen Dinas ar gyrion y dre. Cewch Mae golygfa anhygoel o'r dref ac o Fae Ceredigion yn ei gyfanrwydd. Yna ymlwybrwch o gwmpas adfeilion y castell canoloesol - fe sylweddolwch ei fod yn llawer mwy nag ymddengys ar yr olwg gyntaf, ac wedi ei leoli i reoli masnach yr arfordir.\nCyfnod Oes Fictoria ddaeth a'r newid mwyaf, gyda dyfodiad y rheilffordd yn rhoi hwb i ddiwydiant twristiaeth y dref. Ar yr un diwrnod yr agorodd yr orsaf drenau, agorodd atyniad newydd sbon - y Pier 'Brenhinol' - a hwnnw'r un cyntaf yng Nghymru. Roedd y rhodfa wreiddiol bron gymaint ddwywaith (800 troedfedd, tua 248 medr) ei hyd heddiw, cyn i stormydd mawr ei ddifrodi. Yn ei sgil, datblygodd y promenad, ynghyd a gwestai, stafelloedd ymgynull, neuadd gyngherddau, theatr, bandstand a pwll nofio heli.\nA sôn am reilffordd, beth am fynd ar daith ar drên stêm o Aberystwyth i Bontarfynach i weld tirwedd a rhaeadrau trawiadol dyffryn Rheidol? Ar ôl pasio Deddf Seneddol yn 1897, fe agorodd Rheilffordd Cwm Rheidol yn 1902. Fe adeiladwyd y trenau a’r cerbydau gan reilffordd y Great Western. Heddiw, gallwch chi fynd ar deithiau arbennig, a mwynhau bwyd a cherddoriaeth fyw ar y daith. Cadwch lygad hefyd am deithiau thematig adeg Calan Gaeaf a’r Nadolig.\nPanorama o'r Prom a golygfa o Graig Glais\nI gael golygfa wych o’r dref, beth am gerdded i ben Craig Glais gan ddilyn ôl troed ymwelwyr oes Fictoria a fyddai’n heidio i’r dref i gael awyr iach ar lan y môr? Os yw dringo'r llethr braidd yn ormod, beth am deithio'n hamddenol i ben Craig Glais ar Reilffordd y Clogwyn? Agorodd y rheilfordd yn 1896, a tan yn ddiweddar iawn, dyma'r rheilffordd hiraf o'i math yn y byd. Ar gopa Craig Glais mae'r golygfeydd yn ymestyn ar draws Bae Ceredigion, o benryn Llŷn i ogledd Penfro. Ar ddiwrnodau heulog gallwch weld y golygfeydd drwy lygad y Camera Obscura - un o atyniadau gwreiddiol Oes Fictoria.\nMae Aberystwyth yn enwog am ei machlud, stormydd y gaeaf a'i tonnau tymhestlog, a'r olygfa drawiadol o'r drudwy yn heidio. Dyma'r aderyn ddaeth â neges Branwen o Iwerddon at ei brawd, Bendigeidfran. Enw arall arnynt yw adar yr eira, a rhwng misoedd yr hydref a'r gwanwyn, fe'u gwelwch yn hedfan mewn patrymau hudolus dros y dre a'r môr cyn clwydo a distewi ar ddistiau haearn y pier fel mae'r haul yn machlud.\nAberystwyth: cadarnle diwylliant Cymru\nAr y bryn uwchlaw’r dref, mae’r adeilad mawr crand sy’n gartref i Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn bwrw golwg dros y dref. Mae dros bum miliwn o lyfrau ar ei silffoedd, ond nid llyfrgell gyffredin mo hon. Chewch chi ddim benthyg llyfr, ond fe gewch chi lawer mwy na hynny. Fe gewch chi ddarganfod diwylliant Cymru drwy ffilm, sain, celf, mapiau, llawysgrifau, a llyfrau. Bydd y cyfan yn dod yn fyw drwy arddangosfeydd, sgyrsiau, cyngherddau, a theithiau tu ôl i’r llen. Os hoffech chi wybod mwy am eich cyndeidiau, fe allwch chi hefyd fynd yno i olrhain hanes eich teulu.\nMae safle’r Llyfrgell Genedlaethol hefyd yn gartref i’r Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd, a Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru.\nDoes dim dwywaith bod ganddi un o olygfeydd gorau Aberystwyth!\nYchydig ymhellach i fyny'r bryn, fe gewch chi hyd i Ganolfan y Celfyddydau ar gampws Prifysgol Aberystwyth. Mae’r Ganolfan yn croesawu perfformwyr ac arlunwyr o safon byd i’w llwyfannau, ei horielau, a’i stiwdios. Mae yno orielau, theatr, sinema a neuadd gyngerdd, yn ogystal â stiwdios arlunwyr, siop lyfrau, siop anrhegion, a chaffi. Fe gewch chi groeso cynnes yn y Ganolfan brysur hon, a bydd y golygfeydd o’r caffi yn siŵr o’ch swyno. Peidiwch â cholli’r cyfle i wylio’r haul yn machlud dros y môr.\nDafliad carreg o ganol y dref, mae Ysgol Gelf Prifysgol Aberystwyth yn gartref i gasgliad o gelf gain a chelf addurniadol sy’n estyn o’r 15fed i’r 21ain ganrif. Mae’n cynnal arddangosfeydd rheolaidd ac yn arddangos gwaith ei graddedigion.\nAberystwyth: y porth i dreftadaeth Ceredigion\nMae treftadaeth ddiwylliannol a llên gwerin Ceredigion yn gyfoethog. Mae Archifdy Ceredigion, sydd wedi’i leoli yn Llyfrgell y Dref, yn drysorfa o wybodaeth am blastai ac ystadau mawr y sir, fel yr Hafod, Nanteos a Thrawsgoed, heb sôn am drigolion cyffredin – ac anghyffredin – y sir. Ewch yno a gofynnwch am gopi o ganllaw i Geredigion sy’n dyddio o’r 1930au. Byddwch chi’n synnu o weld nad oes llawer wedi newid!\nGerllaw, mae Amgueddfa Ceredigion a Chanolfan Croeso Aberystwyth yn lle gwych i ddechrau darganfod Ceredigion ddoe a heddiw. Mae gan yr Amgueddfa gasgliad gwych o ddodrefn, gwisgoedd ac arteffactau traddodiadol sy’n darlunio bywyd domestig a masnachol yr oes a fu. Mae hefyd yn trefnu rhaglen fywiog o arddangosfeydd, cyngherddau a gweithgareddau.\nA am Aber, Y am Ystwyth\nAberystwyth, neu 'Aber' i bawb sy'n gyfarwydd a'r dref.\nOnd efallai mai Aber-Rheidol ddylai fod, i adlewyrchu safle y castell, wrth aber yr Afon Rheidol?\nMae anheddiad cyntaf Aberystwyth -caer Oes Haern Pendinas - yn sefyll ar fryn rhwng y ddwy.\nLlanbadarn Gaerog oedd enw cynnar arall ar y dref, i'w gwahaniaethu o ganolfan grefyddol ganoloesol bwysig Llanbadarn Fawr gerllaw.\nDarllenwch fwy am hanes Ceredigion ac Aberystwyth drwy'r oesoedd:\nCeredigion Geltaidd a'i bryngaerau\ndatblygiad canolfanau crefyddol cynnar, fel Llanbadarn:\nhanes cythryblus castell Aberystwyth:\na hanes diwydiant a datblygu Oes Fictoria, gan gynnwys sefydlu'r Brifysgol\nArloeswyr Oes Fictoria\nAberystwyth: tref y coleg ger y lli\nBu Prifysgol Aberystwyth yn arloesol o'i dyddiau cynharaf. Dyma'r coleg cyntaf i dderbyn merched fel myfyrwyr, cynnig cartref i beth ddatblygodd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, a sefydlu cyrsiau arloesol mewn Amaeth, Cyfraith, Daearyddiaeth, Hanes Cymru a Gwleidyddiaeth Rhyngwladol.\nMae Prifysgol Aberystwyth yn dal i groesawu myfyrwyr o bob rhan o'r byd, ac mae'r myfyrwyr, yn eu tro yn rhoi naws gosmopolitadd i'r dref. Fe dreuliodd Tywysog Siarl gyfnod ym Mhrifysgol Aberystwyth yn dysgu Cymraeg cyn yr arwisgo. Mae Aberystwyth yn ganolog i'r ymgyrch dros yr Iaith Gymraeg, gyda protestiadau cyntaf Cymdeithas yr Iaith yma yn y 60au.\nO Augustus John i Kyffin Williams a Richard Wilson, mae casgliad maith o beintiadau, lluniau, portreadau a chelf weledol fodern yn y Llyfrgell Genedlaethol yn ogystal a llyfrau a llawysgrifau. Yma hefyd mae archif sgrin a sain Cymru, felly mae arddangosfeydd y Llyfrgell gyda thrysorfa o eitemau i ddehongli Cymru a'i diwylliant.\nMae casgliad y Brifysgol hefyd a chasgliad cyfoethog o waith meistri'r Dadeni, cerfluniau a chrochenwaith, gyda rhaglen o arddangosfeydd a gwyliau i ddathlu creadigrwydd mewn arlunio i bensaerniaeth.\nMae perfformio'n rhan annatod o fywyd celfyddydol Aberystwyth hefyd, gyda theatr Canolfan y Celfyddydau, theatr y Castell a Chanolfan cwmni Arad Goch yn y dref. Bob yn hyn a hyn cewch wledd o berfformiadau awyr agored hefyd.\nAc os yw hyn oll yn swnio damed yn uchel ael, peidiwch a phoeni - mae gan Aberystwyth ei gwyl gomedi hefyd, yn ogystal a chwaraeon o bob math, gan gynnwys gwyl feicio flynyddol .\nGorwelion pell ac eang\nA hithau'n dref â gorwelion eang, dyw hi ddim yn syndod fod gan Aberystwyth lawer o gysylltiadau rhyngwladol. Ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf, fe sefydlodd y Brifysgol Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol gyntaf y byd yn 1919, gyda’r nod o greu byd mwy heddychlon.\nMae tref Aberystwyth hefyd wedi meithrin cysylltiadau agos â dwy dref Geltaidd arall: Arklow yn Iwerddon, a St Brieuc yn Llydaw.\nYn ysbryd heddwch a chymodi, mae hefyd wedi gefeillio â Kronberg yn yr Almaen ac Yosano yn Siapan. Wrth i chi grwydro o amgylch y dref yn y gwanwyn, bydd y coed ceirios o Siapan yn fôr o flodau pinc ac yn arwydd o'r berthynas â'r dref yn y Dwyrain Pell.\nMae cysylltiad rhwng Aberystwyth a De Affrica hefyd. I gael gwybod mwy, ewch i chwilio am y plac ar adeilad y capel Undodaidd ar gornel Stryd Newydd a Stryd y Castell.\nPan fyddwch chi'n mynd am dro ar hyd y prom dros fisoedd yr haf, fe welwch chi lawer o faneri’n cyhwfan yn yr awel. Bydd llawer ohonyn nhw’n gyfarwydd iawn, ac eraill yn llai cyfarwydd efallai. Baneri cenhedloedd bach eraill yw’r rhain. Faint y’ch chi’n eu hadnabod?\nMae cysylliad diddorol gan Aberystwyth gyda De Affrica - - chwiliwch am y plac ar adeilad capel bach yr Undodiaid ar gornel New Street a Castle street am fwy o wybodaeth.\nPeidiwch anghofio un o draddodiadau Aberystwyth - cicio'r bar! Mae sawl esboniad wedi ei gynnig am darddiad y traddodiad rhyfedd hwn - holwch y myfyrwyr neu'r trigolion am eu stori nhw!\nMwynhau'r awyr agored o gwmwpas Aberystwyth\nSaif Aberystwyth ar Lwybr Arfordir Cymru, ond mae digonedd o lwybrau lleol i'w mwynhau hefyd, boed hynny'n dro ar hyd y prom a'r dref, neu ddilyn llwybr trwy goedlan a Pharc Natur Penglais, trip i gopa Craig Glais, Pendinas, glan afon Rheidol neu'r Ystwyth, neu daith i gopa Pumlumon, mynydd uchaf Ceredigion, tua 15 milltir i'r dwyrain ym Mynyddoedd Cambria.\nBeth am ffeindio bwrdd ar y prom i wylio’r byd yn pasio heibio? Neu beth am eistedd ar wal y traeth i fwynhau hufen iâ neu fwyd stryd ac aros i weld yr haul yn machlud?\nAwydd picnic? Wel, mae gan Aberystwyth ddewis rhagorol o gaffis, bwytai, tafarndai, a delis sy’n gwerthu byrbrydau a danteithion ar gyfer picnic.\nOs oes awydd rhywbeth mwy ffurfiol arnoch chi, beth am sbwylio’ch hunain a mynd am bryd blasus gyda’r nos yn un o fwytai annibynnol gwych Aberystwyth? Mae yma rywbeth at ddant pawb: o fwyd môr rhagorol i bysgod a sglodion traddodiadol, o’r gorau o fwyd modern Cymru i tapas Sbaenaidd a bwydydd yr Eidal, Groeg, y Dwyrain Canol, de-orllewin Asia, a Tsieina.\nOs ewch chi allan o’r dref, fe gewch chi hyd yn oed fwy o ddewis. Beth am de prynhawn mewn gwesty gwledig neu fwyd a chwrw da mewn tafarn wledig gyfeillgar?\nMae Aberystwyth yn ganolfan siopa ar gyfer y Canolbarth a’r Gorllewin, ac mae nifer o siopau cadwyn mawr wedi’u lleoli yng nghanol y dref ac ar y cyrion. Ond does dim byd yn debyg i grwydro siopau annibynnol amrywiol a niferus y dref. Cofiwch alw heibio i Farchnad y Ffermwyr hefyd ar ddydd Sadwrn cyntaf a thrydydd dydd Sadwrn y mis. Hon yw un o farchnadoedd ffermwyr gorau’r Deyrnas Unedig.


Annog a dathlu gwaith ieuenctid - BBC Cymru Fyw\nAnnog a dathlu gwaith ieuenctid\ndisgrifiad o’r llunAeth criw o Gymru i gynorthwyo criw tebyg o ieuenctid yn Mongolia\nMae pobl ifanc ledled Cymru yn cael eu hannog i gymryd rhan mewn cyfres o weithgareddau dros gyfnod o wythnos er mwyn dathlu gwaith ieuenctid.\nMae Wythnos Gwaith Ieuenctid, a gynhelir rhwng Tachwedd 1af a 7fed, yn ddathliad blynyddol o rôl gweithwyr ieuenctid a grwpiau ieuenctid yng Nghymru.\nNod y fenter, sy'n derbyn cefnogaeth gan Lywodraeth Cymru, yw annog mwy o bobl ifanc i gymryd rhan mewn gweithgareddau rheolaidd yn y gymuned ac annog mwy o bobl i wirfoddoli a bod yn weithwyr ieuenctid.\nY mae hefyd yn gyfle gwych i bobl ifanc rhwng 11 a 25 oed roi cynnig ar ddysgu sgil newydd neu i gael blas ar fyd gwaith.\nMae gwaith ieuenctid yn cwmpasu nifer fawr o weithgareddau, yn ogystal â gweithio mewn clybiau ieuenctid mae cyfleoedd i gymryd rhan mewn gwaith cadwraeth, y cyfryngau, chwaraeon a nifer o brosiectau eraill yng Nghymru a thu hwnt.\nGall y profiad a ddaw yn sgil prosiectau o'r fath arwain at ennill cymwysterau a sicrhau gwaith llawn-amser.\nDywedodd Jeff Cuthbert, y Dirprwy Weinidog Sgiliau: "Mae Wythnos Gwaith Ieuenctid yn gyfle gwych i bobl ifanc roi cynnig ar rywbeth newydd neu ddysgu sgiliau fydd o gymorth iddyn nhw yn eu haddysg neu eu gyrfa yn y dyfodol.\n"Gall dysgu sgil newydd fod yn brofiad llawn hwyl i'w fwynhau yn ogystal â'ch helpu gyda'ch gwaith yn y dyfodol.\n"Rwy'n gobeithio y bydd cymaint o bobl ifanc â phosibl yn manteisio ar ddigwyddiad yn eu hardal hwy ac yn dysgu rhywbeth newydd.\n"Y mae hefyd yn gyfle i ddathlu'r cyfraniad y mae gweithwyr ieuenctid yn ei wneud a'r effaith gadarnhaol maen nhw'n ei chael ar fywydau'r genhedlaeth nesaf.\n"Mae rhaglenni ieuenctid ledled Cymru yn gadael i bobl ifanc gyflawni nifer o wahanol ddiddordebau ac yn ffordd iddyn nhw feithrin eu datblygiad a'u creadigrwydd.\n"Ni fyddai'r rhaglenni hyn yn bosibl heb gefnogaeth ac ymroddiad gweithwyr ieuenctid."\nEleni hefyd bydd gwobrau newydd yn cael eu cyflwyno i wobrwyo'r gweithwyr ieuenctid mwyaf talentog ac ymroddgar yng Nghymru.\nMae Gwobrau Rhagoriaeth Gwaith Ieuenctid Cymru 2012, mewn cydweithrediad â'r Gwasanaeth Ieuenctid gwirfoddol a Gwasanaethau Ieuenctid yr awdurdodau lleol a Llywodraeth Cymru, yn gyfle i weithwyr ieuenctid, prosiectau ieuenctid a phobl ifanc sy'n gysylltiedig â gwaith ieuenctid gael eu cydnabod gan y cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.\nBydd y ffurflenni Enwebu ar gael o 14 Tachwedd ymlaen ar wefan Diolch Sam, a chynhelir y seremoni wobrwyo yn Stadiwm SWALEC, Caerdydd, fis Chwefror nesaf.\nGwaith Ieuenctid Cymru\nDatblygiadau newydd: Rhaid ystyried newid hinsawdd\nBydd rhaid asesu perygl llifogydd ac erydiad arfordirol cyn caniatáu unrhyw ddatblygiad newydd yng Nghymru yn y dyfodol.\n'Peidiwch â chefnu ar gymuned ac ysgol Abersoch'\nGalw am £60m y flwyddyn i ddiogelu tomenni glo


Cylchlythyr Gweld Gwyddoniaeth - Canolfan Llysgenhadon STEM i Ysgolion Cynradd Ebrill 2020\nCyfle i ysgogi dysgwyr\nGweithdy Making Space\nCyfarfod Gwyddonaieth Mawr i Ysgolion\nCymorth Ariannol IOP Cymru\nGallwch wneud hyn yn y Cartref\nHer yr Arddangosfa Fawr\nCyfle i ysgogi eich dysgwyr.....\nCyfle i ysgogi dysgwyr...\nMae'r Gymdeithas Cemeg Frenhinol yn cynnig ystod eang o adnoddau addysgu a chefnogaeth i athrawon sy'n gweithio o bell yn ystod y pandemig coronafirws, gan gynnwys cyrsiau datblygiad proffesiynol am ddim. Mae pob adnodd ar gael am ddim os ydych chi'n cofrestru ar wefan Addysg RSC. Mae Arddangosiadau Gwyddoniaeth Cynradd yn darlunio cysyniadau gwyddonol sylfaenol gan ddefnyddio'r syniadau syml a'r cynhyrchion bob dydd.\nMae'r We Syniadau Gwyddoniaeth yn archwilio syniadau ar gyfer gweithgareddau gwyddoniaeth sy'n gysylltiedig â phynciau cynradd cyffredin, gyda dolenni i trawsgwricwlaidd i bynciau megis hanes, gan gynnwys y Groegiaid neu Oes Fictoria â allai fod yn fan cychwyn delfrydol os ydych chi'n meddwl paratoi ar gyfer y cwricwlwm newydd. Mae arbrofion bwytadwy yn gallu ennyn brwdfrydedd eich myfyrwyr, yn ogystal a chyffroi neu syfrdanu aelodau o'r teulu!\nBydd Explorify yn defnyddio'r blog hwn i'ch diweddaru ar y gefnogaeth ddiweddaraf i athrawon, rhieni, gofalwyr a phlant gyda'u gwyddoniaeth dros yr wythnosau nesaf.\nMae eu casgliadau gweithgaredd cyntaf ar gael nawr. Mae Explorify yn gyflenwad wythnosol o weithgareddau i rieni a gofalwyr eu gwneud â'u dysgwyr gartref. Mae'n seiliedig ar y cwricwlwm gwyddoniaeth cynradd ac mae nifer o weithgareddau ar gael drwy gyfrwng y Gymraeg, ond mae'n hawdd ei wneud gartref. Archwiliwch blanhigion neu briodweddau deunyddiau heddiw!\nGallwch hefyd gymryd rhan yn #ScienceFromHome ar Twitter, lle bydd Explorify yn rhannu hyd yn oed mwy o weithgareddau y gall plant eu gwneud gartref. Gall athrawon ymuno â'n Ystafell Athrawon Explorify ar Facebook i gael y wybodaeth ddiweddaraf am gynnwys newydd, neu i ofyn cwestiwn i'r gymuned addysgu.\nMae gan yr NFU rai adnoddau defnyddiol hefyd - edrychwch ar eu hadnoddau STEMterprise. Mae prosiectau STEMterprise yn tywys plant trwy bob cam o sefydlu busnes siop fferm: ystyried natur dymhorol wrth benderfynu pa gnwd i'w dyfu, tyfu eu cynhwysion eu hunain, ystyried maeth wrth ddylunio eu ryseitiau, defnyddio ymchwil i'r farchnad i brofi eu syniadau gyda darpar ddefnyddwyr, gan weithio o fewn cyllideb wrth brynu cynhwysion ychwanegol, dysgu sgiliau cyllell wrth wneud eu cynhyrchion, cyfrifo'r elw disgwyliedig, dylunio pecynnau cyfrifol a llawer mwy. Dolenni cwricwlwm wedi'u cynnwys a bydd y cyfan ar gael drwy gyfrwng y Gymraeg yn fuan.\nAtyniad magnetig Llysgenhadon STEM yn Ysgol Gynradd Sandfields (Port Talbot)\nRoedd yr athrawes Rachael Webbe yn awyddus i archwilio thema Trydan ar gyfer Wythnos Wyddoniaeth fel pwnc cwricwlaidd allweddol. Gan gyflwyno cais i’r Cydlynydd Llysgenhadon STEM Sian Ashton, sicrhaodd 3 ymweliad.\nAdeiladodd un Llysgennad STEM, Jon Laver, ei becyn Arddangos Electromagnetig ei hun. Bu Jon yn gweithio am nifer o flynyddoedd fel Peiriannydd Trydanol gyda'r Grid Cenedlaethol. Gyda llawer iawn o brofiad yn y pwnc hwn, mae wedi profi mai’r ffordd orau o gyfleu gwybodaeth yrfa a syniadau cymhleth i ddisgyblion cynradd yw trwy arddangosiadau ymarferol.\nMae Llysgenhadon STEM yn gwerthfawrogi croeso da ac ymateb da gan ddisgyblion – pwysig iawn i annog ail-ymweliadau fel yr adroddodd Jon!\n‘Rachael, cefais ddiwrnod da yn eich ysgol ddoe. Mae ganddo awyrgylch braf a phlant cwrtais sydd yn ymddwyn yn dda iawn. Diolch am eich trefniadau.\nFe wnaethant roi sylw llawn i'r arddangosfeydd a chawsant i gyd amser da yn chwarae gyda’r magnetau ymarferol wedi hynny. Roeddwn i'n meddwl tybed a oeddech chi'n bwriadu gwneud unrhyw waith dilynol ddydd Llun? Os felly, byddai gennyf ddiddordeb mewn unrhyw adborth. Rwy'n gobeithio bod y syniadau wedi aros yn eu meddyliau.\nByddwn yn hapus i ddychwelyd yn y dyfodol (rhywbeth nad wyf bob amser yn ei ddweud!)’\n‘Roedd pob un o’r gwirfoddolwyr a ymatebodd yn rhagorol gyda’r plant ac fe wnaethon ni fwynhau eu mewnbwn yn fawr. Diolch yn fawr am fy rhoi mewn cysylltiad. ’\nUnwaith eto, diolch o galon gan athrawes sydd bellach hefyd yn deall ychydig mwy am electromagnetiaeth nag y gwnes i o'r blaen. Y tro nesaf y byddaf yn mynd i’r afael â phwnc fel hwn yn yr ysgol, byddaf yn siŵr o anfon e-bost atoch.\nWythnos Wyddoniaeth Ysgol Gynradd Edwardsville (Tredegar)\nGwnaeth yr athrawes Catherine Price ei chais gyda’r Cydlynydd Llysgenhadon STEM yn gynnar ar gyfer sesiynau Llysgennad STEM yn ystod yr Wythnos Wyddoniaeth. Yn ffodus, digwyddodd hyn ychydig cyn i'r argyfwng presennol achosi i ysgolion gau a chynigiodd tri Llysgennad sesiynau gwych yn amrywio ar draws sawl pwnc cwricwlwm.\nCynigiodd Nicola Jones her ar ailgylchu dur ac yna cystadleuaeth boster a lansiodd yr wythnos. Daeth Fatemah Mohamad a Daniel Davies (Go Compare) â gweithgaredd ymarferol ar Beirianneg Meddalwedd. Cyflwynodd Tim Homan (Nat West) Money Sense a Mathemateg.\nBu Catherine yn ddigon caredig i anfon adborth yn dilyn y gweithgareddau hynod boblogaidd hyn:\n‘Roedd y gwasanaeth a drefnwyd i lansio'r wythnos yn wych. Gosodwyd cystadleuaeth gan Nicola ond yn anffodus ni ellid ei barnu oherwydd cau i lawr!\nRoedd yr holl Lysgenhadon STEM a ddaeth, gan gynnwys Timothy o Nat West, yn darparu gweithgareddau, sgyrsiau neu weithdai addas a difyr.\nFelly, unwaith eto, diolch yn fawr am allu cefnogi dysgu ein disgyblion eleni.’\nAthrawes Bl 4 Catherine Price\nYmunwch â Gweld Gwyddoniaeth a'r Gymdeithas Frenhinol Cemeg ar gyfer gweithdy hyfforddi ar sut i gyflwyno cyflwyniad rhyngweithiol yn canolbwyntio ar Yrfaoedd mewn Cemeg.\nCyfle i rannu eich angerdd am y pwnc ac argyhoeddi pobl ifanc bod cymhwyster cemeg yn agor y drws i ystod eang o opsiynau gyrfa, i mewn ac allan o'r labordy. Mae swyddi diddiwedd diddorol a gwerth chweil yn seiliedig ar wyddoniaeth ar gael gan gynnwys rhai na fyddech efallai wedi meddwl amdanynt. Mae gwyddonwyr cemegol yn gwneud gwahaniaeth bob dydd.\nBydd pob cyfranogwr yn cael pecyn adnoddau gan gynnwys cyflwyniad ac ystod o weithgareddau ymarferol y gellir eu teilwra i'r gynulleidfa. Gellri archebu lle drwy ddefnyddio y dolenni isod\n23 Ebrill 4pm 28 Ebrilll 11am 6 Mai 1.30pm 15 Mai 11am 20 Mai 4pm\nBydd manylion Zoom yn cael eu hanfon 24 awr cyn y cyfarfod\nHyfforddiant Gweithdy 'Making Space' Dydd Iau 30 Ebrill am 2pm ac yna bydd yn cael ei ail adross ar dydd Mawrth 12 Mai am 4pm\nYmunwch â Dr Katherine Compton yng Nghaerdydd i ddarganfod mwy am weithgareddau y gallech eu cynnig i ysbrydoli pobl ifanc i ymddiddori mewn seryddiaeth a gofod fel rhan o'r fenter One Million Interactions a lansiwyd yng nghynhadledd Asiantaeth Ofod y DU yng Nghasnewydd, gyda chefnogaeth STEM Learning, ESERO UK a The Careers and Enterprise Company, er mwyn denu mwy o bobl ifanc i mewn i wyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg (STEM) a'r diwydiant gofod, sy'n cynhyrchu biliynau o bunnoedd i'r economi ac yn creu 42,000 o swyddi.\n“Mae yna amrywiaeth enfawr o yrfaoedd ar gael yn y sector gofod,” meddai Tim Peake, “ac yn ystod fy nghenhadaeth i’r Orsaf Ofod Ryngwladol roeddwn yn rhan o dîm o filoedd o bobl yn gweithio y tu ôl i’r llenni i’w gwneud yn bosibl.\nBydd y gweithdy hwn yn darparu amrywiaeth o syniadau ac adnoddau newydd i chi y gellid eu defnyddio ar lefel gynradd ac uwchradd ac mae'n addas ar gyfer athrawon, arweinwyr grwpiau cymunedol, Llysgenhadon STEM a gwirfoddolwyr. Bwciwch yma.\nDysgwrdd Cynradd ASE 2pm. Mai 6ed 2020 Ar-lein\nMae'r digwyddiad hwn ar gyfer addysgwyr Cynradd gyda ffocws ar weithgareddau ymarferol y gallwch eu gwneud o hir bell gyda disgyblion neu eu gosod fel gweithgareddau y gallant eu gwneud yn y cartref gydag adnoddau cyfyngedig.\nMae Dysgwrdd ASE yn ffordd anffurfiol, hwyliog ac ysbrydoledig i athrawon rannu syniadau â'i gilydd. Mae pobl yn dod i rannu neu i wrando yn unig. Pum munud yw hyd nodweddiadol cyflwyniad ac mae defnyddio PowerPoint a darparu deunyddiau yn gwbl ddewisol.\nDewch draw i gwrdd â chydweithwyr o'r un anian a chael eich ysbrydoli! Mae'r digwyddiad yn rhad ac am ddim ond cofrestrwch fel y gallwn drefnu trefn y cyflwynwyr. Dewiswch eich math o docyn isod yn dibynnu a ydych chi'n bwriadu cyflwyno ai peidio. Bydd y ddolen i Zoom yn cael ei hanfon y diwrnod cyn y cyfarfod at y rhai sydd wedi cofrestru.\nBydd lluniaeth ar gael o 3.00 yn eich cartref eich hun! Cofrestrwch yma\nCyfarfod Gwyddoniaeth Mawr i Ysgolion 2020\nMae y cyfarfod yn ymwneud â phlant yn cyfathrebu rhywbeth y maent wedi bod yn ymchwilio iddo sy'n dechrau gyda chwestiwn y mae ganddynt ddiddordeb ynddo. Ar ôl cyrraedd dros 100,000 o bobl ifanc ers ei lansio yn 2016, rydym yn gyffrous i'ch gwahodd i fod yn rhan o'r ymgyrch gydweithredol 2020.\nCOFRESTRU AM DDIM YMA\nO'r 4ydd Mai, bydd thema wythnosol yn cael ei lansio i ysbrydoli'ch disgyblion. Bydd yn ffordd wych i blant rannu eu cwestiynau gwyddonol â'i gilydd. Bydd y rhain yn dudalen we newydd ar eich cyfer chi yn unig! Gwyliwch y gofod hwn\nBydd y Great Science Groove-along yn cael ei ryddhau ryddhau ar y 4ydd Mai. Darllenwch y cyfan amdano a chymryd rhan mewn cyfarfod gwyddoniaeth dorfol eleni.\n16eg Mehefin 2020 Y Cyfarfod Gwyddoniaeth Mawr - diwrnod gwych i bobl ifanc rannu gwyddoniaeth m - gall fod yn rhywbeth maen nhw wedi'i wneud o'r blaen yn yr ysgol neu gartref, yn rhywbeth maen nhw wedi'i wylio neu'n rhywbeth newydd maen nhw'n ei wneud ar y diwrnod!\nRhieni / gofalwyr, athrawon, sefydliadau STEM ac eraill. Os ydych chi am gymryd rhan ... Cofrestrwch i:\ndderbyn gwybodaeth a newyddion perthnasol, gan gynnwys adnoddau am ddim ynogystal a derbyn Tystysgrif Cyfarfod Gwyddoniaeth Mawr 2020 pwrpasol i'ch plentyn / plant\nderbyniwch docyn raffl am ddim am adnoddau i fynd i ysgol eich plentyn cyn gynted ag y byddwn yn ôl!\n!! GALLWCH WNEUD YN Y CARTREF !! Cystadleuaeth Robot i Ysgoionl:\nPlant 5 i 7 oed - Tynnwch lun o Robot\nPlant 7 i 11 oed - Unwaith 'roeddwn yn robot\nA oes gan eich plentyn 5 i 7 oed y dychymyg i dynnu llun robot buddugol?\nA oes gan eich plentyn 7 i 11 oed y creadigrwydd i ysgrifennu stori robot wych?\nY dyddiad cau yw Mehefin 8. Manylion yma\nMae gweithgareddau Gwobrau CREST yn ddelfrydol ar gyfer athrawon a rhieni sy'n chwilio am ffyrdd y gall plant gymryd rhan mewn gweithgareddau STEM gartref gydag ychydig iawn o adnoddau. Mae gan Lyfrgell Adnoddau Gwobrau CREST fanylion am ystod eang o weithgareddau STEM y gellir eu defnyddio i ennill Gwobrau CREST.Mae yna weithgareddau addas ar gyfer pob oedran a phob gallu, pob un am ddim i'w lawrlwytho a'i ddefnyddio.Ysgrifennwyd yr holl adnoddau cynradd ar gyfer athrawon nad ydynt yn arbenigwyr gwyddoniaeth.\nMewn ymateb i gau ysgolion oherwydd COVID-19, mae Cymdeithas Wyddoniaeth Prydain- sy'n rhedeg Gwobrau CREST - wedi nodi gweithgareddau penodol sydd angen ychydig neu dim adnoddau ar gyfer plant 5 i 14 oed. Ymhlith yr enghreifftiau mae:\nO gasgliad CREST Star(Sylfaen)\nRainbow colour collectors (tudalen 40): Dyma gyfle i ddisgyblion ddod o hyd i holl liwiau'r enfys yn y byd o'u cwmpas. Mae'r gweithgaredd hwn yn berffaith ar gyfer y cartref a gallai arwain yn braf at brosiect celf.\nO gasgliad CREST SuperStar(CA2)\nA hole in my bucket (tudalen 6): Ar gyfer y gweithgaredd hwn, y cwbwl sydd ar ddisgyblion eu hangen yw cwpanau plastig, tac glas, cellotape, gwelltyn, a phethau eraill a all eu helpu i ddatrys problem twll yn y bwced.\nCanllawiau yn unig yw'r oedrannau a nodwyd ac, i'r rhai sy'n chwilio am rywbeth ychydig yn fwy heriol i ddisgyblion hŷn, edrychwch ar yr adran Gwobrau Efydd. Ymhlith yr enghreifftiau priodol i'w gwneud gartref mae un sy’n gofyn am ddyfeisio arbrawf i wneud y cwpanaid o de perffaith.\nMae athrawon a rhieni yn dal i allu gwneud cais am dystysgrifau CREST ar-lein ar gyfer disgyblion sydd wedi cyflawni meini prawf y Gwobrau. Cysylltwch â Llinos yn llinos.misra@see-science.co.uk\nCymorth ariannol gan IoP Cymru


Clwb Ieuenctid Aberaeron yn rhoi rhywbeth yn ôl i'w cymuned\nYn ystod tymor yr hydref, mae Aelodau Clwb Ieuenctid Aberaeron wedi bod yn brysur yn trefnu gweithgareddau cymunedol a hyrwyddo'r clwb ieuenctid i drigolion y dref.\nMae Aelodau’r Clwb Ieuenctid wedi trefnu diwrnodau casglu sbwriel a glanhau'r traeth, fel rhan o'u prosiect amgylcheddol a dinasyddiaeth; trefnu sesiynau ymlacio fel rhan o'u prosiect lles; paratoi prydau iach, gan ddefnyddio ffrwythau o'r ardd gymunedol newydd; ac ymweld â chartref gofal Min Y Môr i roi un o'u murlun graffiti Cymru 2050 sy'n darlunio treftadaeth Aberaeron.\nDywedodd y Cynghorydd Catrin Miles, Aelod Cabinet Cyngor Sir Ceredigion a chyfrifoldeb am Wasanaethau Dysgu a Dysgu Gydol Oes, “Mae'n bleser gweld pobl ifanc yn chwarae rhan weithredol wrth helpu eu cymuned. Mae Clwb Ieuenctid Aberaeron yn enghraifft wych o bobl ifanc yn teimlo'n hyderus ac yn rymus i wneud pethau cadarnhaol sy'n codi ymwybyddiaeth a helpu pobl eraill. Rwy'n llongyfarch y gwirfoddolwyr ifanc a'r holl aelodau am eu gwaith caled ac yn dymuno llwyddiant iddynt gyda'u prosiectau yn y dyfodol.”\nHefyd, agorodd y clwb ieuenctid ei ddrysau i grŵp Taith a Sgwrs Aberaeron, a drefnwyd gan y Cynghorydd Elizabeth Evans. Bu trigolion Aberaeron yn ymweld â'r ganolfan ieuenctid a dysgu mwy am y gwahanol brosiectau, megis yr Ardd Gymunedol a ddatblygwyd yn ddiweddar.\nDywedodd y Cynghorydd Elizabeth Evans, Cyngor Tref Aberaeron, “Rwy'n croesawu'r ffaith bod Clwb Ieuenctid Aberaeron wedi dod yn rhan o fywyd cymunedol Aberaeron, trwy gefnogi grwpiau a gweithgareddau amrywiol a chroesawu grwpiau i’w Clwb Ieuenctid a'u Gardd Gymunedol, y maent yn falch ohonynt. Mae’r Clwb Ieuenctid wedi bod mor llwyddiannus wrth godi proffil pobl ifanc yn Aberaeron fel rhan fywiog ac annatod o'n cymuned, ac rydym yn gwerthfawrogi hynny yn fawr.”\nMae'r holl weithgareddau a darpariaethau yn y clwb ieuenctid yn cael eu cynllunio a'u paratoi yn bennaf gan Wirfoddolwyr Ifanc. Maent bellach yn y broses o drefnu digwyddiadau codi arian ar gyfer elusennau iechyd meddwl lleol. Bydd Thomas Evans a Ashlie Day, dau wirfoddolwyr ifanc, wedi trefnu Noson Cwis yng Nghlwb Hwylio Aberaeron ar ddydd Iau 4 Hydref, 2018. Bydd yr holl elw yn mynd tuag at eu prosiect codi arian.\nDywedodd Thomas a Ashlie, Gwirfoddolwyr Ifanc yng Nghlwb Ieuenctid Aberaeron, “Rydym yn falch iawn o'r clwb ieuenctid. Mae'n le gwych i bobl ifanc ddod, cymdeithasu a chael cefnogaeth. Mae gennym weithgareddau gwahanol yn digwydd bob wythnos, sy'n helpu'r aelodau i ddatblygu a gwella. Rydym yn teimlo ei bod hi'n bwysig rhoi rhywbeth yn ôl i'n cymuned a threfnu digwyddiadau sy'n dod â phobl at ei gilydd.”


'Lefelau eithriadol o uchel ar gyfer lles' a nodwyd yn adroddiad cadarnhaol Estyn ar gyfer Ysgol Llwyn yr Eos\nMae disgyblion, staff a rhieni Ysgol Llwyn yr Eos yn hapus iawn gyda chanfyddiadau arolygiad ESTYN ar yr ysgol, a gyhoeddwyd heddiw, 08 Ebrill.\nCafwyd bod 'Lles ac agweddau at ddysgu' a 'Gofal, Cymorth ac Arweiniad' yn rhagorol yn yr ysgol tra bod 'Safonau', 'Profiadau Addysgu a Dysgu ' ac 'Arweinyddiaeth a Rheolaeth ' i gyd yn dda.\nCanfu arolygwyr Estyn fod yr ysgol yn ' amgylchedd diogel, eithriadol o ofalgar a chynhwysol iawn ar gyfer pob disgybl.'\nRoedd arsylwadau gwersi a gwaith craffu ar waith a wnaed yn ystod yr arolygiad yn cadarnhau 'Mae'r rhan fwyaf o ddisgyblion, gan gynnwys y rhai ag anghenion dysgu ychwanegol, yn gwneud cynnydd da, a chynnydd da iawn yn aml, o'u gwahanol fannau cychwyn wrth iddynt symud drwy'r ysgol.'\nNododd yr arolygwyr fod 'Bron pob un o'r disgyblion yn dangos lefelau lles eithriadol o uchel' a bod 'Perthynas waith rhwng disgyblion a staff yn gynnes ac yn llawn ymddiriedaeth'. Roedd eu canfyddiadau'n cadarnhau bod 'Y rhan fwyaf o ddisgyblion yn ddysgwyr hyderus gyda lefelau uchel o hunan-barch. Maent yn mwynhau'r ysgol ac yn dangos agweddau cadarnhaol iawn at eu dysgu,' ac mae ‘Cymysgedd llwyddiannus o strategaethau addysgu yn cael effaith gadarnhaol iawn ar gyflawniad a lles disgyblion.'\nRoedd y pennaeth, Brian Evans, yn canmol y disgyblion, y staff, y rhieni a'r gwarcheidwaid yn yr ysgol. Meddai, "Mae'r arolwg hwn yn gadarnhad o'r gwaith ardderchog sy'n digwydd yn Ysgol Llwyn yr Eos yn ddyddiol. Mae'n cadarnhau'r ymrwymiad a'r ymroddiad parhaus a ddangoswyd gan bob aelod o'n cymuned ysgol - rydym i gyd yn falch iawn o'r adroddiad hwn."\nCanfu dyfarniadau ar y rhanddeiliaid eraill yn yr ysgol fod 'Pob aelod o staff yn dangos ymrwymiad cryf i hyrwyddo gwelliannau parhaus a chynaliadwy' a bod uwch reolwyr 'Yn ymgysylltu'n llwyddiannus â phob un o'r staff i greu ethos ysgol gyfan sy'n gosod lles disgyblion yng nghanol ei waith.' Canmolwyd llywodraethwyr yr ysgol hefyd am fod yn 'gefnogol iawn i'r ysgol ac yn wybodus am ei pherfformiad'.\nY Cynghorydd Catrin Miles yw'r aelod Cabinet dros Wasanaethau Dysgu a Dysgu Gydol Oes. Meddai, "Mae'n ganmoladwy darllen canfyddiadau adroddiad Estyn. Ar ran Cyngor Sir Ceredigon, hoffwn roi clod i'r holl ddisgyblion, staff, rhieni a llywodraethwyr yn Ysgol Llwyn yr Eos am y llwyddiannau a nodwyd. Mae cynwysoldeb Ysgol Llwyn yr Eos yn sicrhau bod anghenion addysgol a bugeiliol plant ar draws Ceredigion yn cael eu diwallu."\nGellir gweld holl adroddiadau Estyn ar wefan Estyn.


Home / Newyddion / Cymraeg i Blant, Llywodraeth Cymru\nCymraeg i Blant, Llywodraeth Cymru\nMae IAITH yn hynod falch o’r cyfle a gafwyd gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg a Llywodraeth Cymru i sefydlu a datblygu’r cynllun Twf dros y 15 blynedd ddiwethaf a’r prosiect Tyfu gyda’r Gymraeg yn ystod y tair blynedd diwethaf. Credwn ein bod wedi gwneud gwahaniaeth arwyddocaol i gyfraddau trosglwyddo’r Gymraeg ar aelwydydd Cymru yn ystod y cyfnod hynny, yn ogystal â chodi proffil y Gymraeg ym myd rhianta cynnar.\nBu i Twf ennyn edmygedd rhyngwladol am ei arloesedd a’i ddull gwaith cynnes ac effeithiol wrth ymwneud â phobl yn eu cymdogaethau. Mae ein diolch yn fawr i’r staff ymroddedig a fu’n allweddol i lwyddiant y ddau gynllun, ynghyd â’n partneriaid niferus yn y sector iechyd a gweithwyr cymunedol eraill ar draws Cymru.\nDymunwn yn dda iawn yn awr i’r Mudiad Meithrin a Llywodraeth Cymru wrth iddyn nhw sefydlu a hyrwyddo Cymraeg i Blant yn ystod y blynyddoedd nesaf. Hyderwn y bydd i’r prosiect barhau i roi’r gefnogaeth orau posibl i rieni Cymru wrth iddyn nhw geisio sicrhau’r defnydd o Gymraeg ar eu haelwydydd, o fewn eu teuluoedd ac o fewn eu cymdogaethau lleol.


Mae cynghorau yng Nghymru yn gwella eu cynllunio ariannol ar gyfer y tymor canolig | Swyddfa Archwilio Cymru\n» Mae cynghorau yng Nghymru yn gwella eu cynllunio ariannol ar gyfer y tymor canolig\nMae cynghorau yng Nghymru yn gwella eu cynllunio ariannol ar gyfer y tymor canolig\n13 Meh 2017 - 3:24yp\nOnd mae rhai diffygion yn bygwth targedau arbed arian, meddai'r Archwilydd Cyffredinol\nMae’r rhan fwyaf o gynghorau Cymru wedi gwella eu cynlluniau ariannol ar gyfer y tymor canolig ac, erbyn hyn, mae ganddynt ddull effeithiol o ragamcanu yr arbedion y mae angen iddynt eu cyflawni. Mae hyn yn ôl adroddiad a gyhoeddwyd heddiw, gan Archwilydd Cyffredinol Cymru. Canfu’r adroddiad hefyd fod gan gynghorau fwy i’w wneud i gynllunio'r modd y maent yn bwriadu pontio’r bwlch cyllid sydd wedi’i nodi ganddynt, sydd yn tanseilio eu cynlluniau ariannol ar gyfer y tymor canolig.\nMae’r adroddiad, Cynllunio Arbedion mewn Cynghorau yng Nghymru, yn dilyn gwaith blaenorol a wnaed yn 2015-2016 ac mae’n canolbwyntio ar y modd y mae cynghorau yn nodi, cynllunio ar gyfer, a chyflawni arbedion. Roedd hyn yn cynnwys archwilio trefniadau cynllunio ariannol cynghorau, i ba raddau y gwnaethant gyflawni eu cynlluniau arbed arian yn 2015-2016 a’r gwaith a wnaed i sicrhau cadernid eu dulliau ar gyfer 2016-2017.\nCanfu’r adroddiad fod gan dros hanner y cynghorau gynlluniau arbed arian effeithiol sydd wedi eu hystyried yn dda ar gyfer 2016-17, ond nad oes gan y gweddill, a gallent fethu â chyflawni eu targedau arbed arian o fewn y flwyddyn. Roedd y prif reswm dros beidio â chyflawni cynlluniau arbed arian penodol yn ymwneud â thargedau arbed arian rhy uchelgeisiol nad oeddent wedi eu seilio ar gynlluniau cyflawni cadarn.\nYn ogystal, canfu’r adroddiad diweddaraf y canlynol:\nUnwaith eto, cyflawnodd yr holl gynghorau gyllideb wedi’i mantoli, ond nid fel y’i cynlluniwyd o reidrwydd. Defnyddiodd y cynghorau amrywiaeth o ddulliau i fantoli eu cyllidebau, gan gynnwys defnyddio cronfeydd wrth gefn, tanwariant mewn meysydd gwasanaeth eraill, ac incwm nas cynlluniwyd.\nGyda’i gilydd, roedd y cynghorau yn bwriadu arbed £251.6 miliwn yn 2015-16. Fodd bynnag, cyfanswm o £221.5 miliwn o arbedion a gyflawnwyd, sef (88%) o’r targed hwnnw.\nY cynigion gwella mwyaf cyffredin a nodwyd oedd annog cynghorau i sicrhau bod cynigion i arbed arian wedi eu datblygu’n llawn, wedi eu hasesu yn erbyn risg, ac yn cynnwys amserlenni cyflawni realistig cyn cael eu cynnwys yn y gyllideb flynyddol.\nMae’r adroddiad yn atgyfnerthu’r pryder, a godwyd mewn blynyddoedd blaenorol, bod methu â chyflawni arbedion ariannol o fewn y flwyddyn yn rhoi straen ar gyllidebau a allai fod yn anghynaladwy. Gan fod y rhan fwyaf o’r arbedion yn y dyfodol yn debygol o ddod o newidiadau i wasanaethau a ffyrdd newydd o weithio, sy’n anos eu cyflawni ac sy’n gofyn am fwy o amser rhagarweiniol, gall y sefyllfa hon waethygu ac amharu ar gydnerthedd ariannol y cynghorau yn y tymor hirach.\n“Yn gyffredinol, mae cynghorau yng Nghymru wedi llwyddo i leihau gwariant a mantoli eu cyllidebau yn unol â mesurau cyni ers 2010. Fodd bynnag, mae’n debygol y bydd maint y gostyngiadau mewn cyllidebau blynyddol yn parhau, felly rwy’n gobeithio y bydd y cynghorau yn ystyried yr argymhellion a nodir yn yr adroddiad hwn, a’r rhai a gynhwysir yn eu hadroddiadau lleol penodol, i gyflwyno cynigion arbed arian realistig a chadarn ac ymdopi â gostyngiadau parhaus mewn cyllid.”\nCofrestrwch i ymuno â gweminar ein tîm y Gyfnewidfa Arfer Da ar Feithrin Cydnerthedd Ariannol yn y Gwasanaethau Cyhoeddus ar 8 Awst [agorir mewn ffenest newydd].


Beti a'i Phobol 3 Gol. Ioan Roberts\nHafan | Home » Llyfrau Oedolion » Llyfrau Ffeithiol / Darllen Difyr » Beti a'i Phobol 3\nFformat: Clawr Meddal, 183x123 mm, 208 tudalen\nCasgliad o sgyrsiau Beti George gyda deg gwestai amrywiol o bob galwedigaeth, sef Shan Cothi, Huw Llywelyn Davies, Ffred Ffransis, Efa Gruffudd, Caradoc Jones, Syr William Mars-Jones, Gareth Mort, Elvira Mosely, Sam Roberts a Dafydd Rowlands. 10 llun du-a-gwyn.\nAr gefndir gwyrdd clawr y gyfrol hon mae deg wyneb lliwgar yn hawlio sylw. Yn eu plith y mae wynebau Siân Cothi, wyneb y diweddar Archdderwydd Dafydd Rowlands, wyneb y protestiwr Ffred Ffransis ac wyneb y darlledwr Huw Llywelyn Davies, wedi eu sodro mewn sgwariau ac mewn rhesi taclus. Ymddengys yn bur anarferol cynnwys yr holl gymeriadau hyn mewn un llyfr ond mae Beti George, yn ei ffordd ddihafal ei hun, yn llwyddo i holi'n fanwl ac yn gytbwys ynghylch eu bywydau difyr.\nDyma’r drydedd yng nghyfres Gwasg Carreg Gwalch o sgyrsiau Beti George sy’n rhoi’r cyfle i ni gael cip ar fywydau byrlymog cantorion, dringwyr, barnwyr a darlledwyr ein cenedl. O blith y casgliad o gymeriadau a geir yn y gyfrol hon y mae trawsdoriad eang o wahanol alwedigaethau. Serch hynny, y mae’r gyfrol wedi ei golygu mewn modd sy’n caniatáu i’w straeon gyd-fyw rhwng cloriau un llyfr.\nO blith y cyfweliadau mwyaf byrlymus y mae’r sgwrs â Siân Cothi, ac o blith y cyfweliadau sy’n ymdrin â rhychwant eang o wahanol agweddau at fywyd y mae cyfweliad gonest y darlledwr Huw Llywelyn Davies. Cyfweliad disglair yw’r un a geir gyda’r diweddar Dafydd Rowlands. Diolch byth fod cyfweliad mor bwysig ar gof a chadw ar gyfer y cenedlaethau a ddêl. Yna rydych chi’n sylwi, lle arall y byddai un yn gweld cyfweliad gyda’r Barnwr Syr William Mars-Jones a chyfweliad gyda’r ymgyrchwr diwyd Ffred Ffransis yn rhannu’r un llwyfan?\nUn agwedd ddiddorol iawn ar y gyfrol hon yw’r modd y cawn gyfle i gael cip ar fywydau dringwyr megis Sam Roberts a Caradoc Jones. Dyma ddau o ddynion mwyaf penderfynol a dygn Cymru ac mae eu hangerdd am y mynyddoedd yn cael ei gyfleu i’r dim. Naid o’r dringwyr i Efa Gruffudd Jones, Pennaeth newydd yr Urdd, a dyma gwmpasu'r ystod eang o bobl sy’n cael eu holi’n dwll gan Beti. Yr hyn sy’n drawiadol am y gyfrol yw’r nifer o straeon bachog a chofiadwy sy’n cael eu hadrodd gan y gwesteion. Efallai mai’r hyn sydd fwyaf effeithiol yw’r modd y mae Beti'n gwybod yn iawn pa gwestiynau y dylai ei holi er mwyn cael atebion gwerth chweil.\nCeir cyfle i chwerthin mewn rhai mannau a chyfle i athronyddu ac edrych yn ôl ar gyfnodau anodd bywyd mewn mannau eraill. Mae cyfweliadau Beti George yn un o’r cyfleoedd prin a gawn yng Nghymru i ddysgu am gefndir rhai o bobl fwyaf dylanwadol, penderfynol ac enwog Cymru. Go brin y gellid gor-bwysleisio pwysigrwydd y ffordd onest a diflewyn-ar-dafod y mae hi’n holi. Heb os, mae cael cofnod ar bapur o’r holl gyfweliadau yn amhrisiadwy.


Gofodwr NASA: Gwelais gyrff alltraeth | Sueneé Universe\n13604x 28. 06. 2019 Darllenydd 1\nCyfaddefodd gofodwr NASA iddo gael y cyfle i weld ffilm fideo filwrol o'r digwyddiad ETV mwyaf poblogaidd yn Roswell. Roedd y cofnod hefyd yn dangos cyrff estroniaid marw.\nRoedd y gofodwr Ellison Onizuka i farw yn ystod ffrwydriad yr Heriwr Gwennol Gofod yn 1986. (Ond mae tystiolaeth sy'n awgrymu hynny goroesodd y ddamwain yn union fel y criw cyfan.) Cyn hynny, dylai fod wedi sôn am ei gyfaill a'i gydweithiwr da, Clark C. McClelland.\nMae McClelland yn gyn weithredwr gwennol hedfan NASA. Sgwrs ychydig yn rhyfedd a grybwyllwyd yn gynharach yn yr erthygl: Gwelais yr hyn nad oedd gen i.\nDysgwch fwy am y digwyddiad yn y llyfr CANLYNIAD\nFel y gwyddom i gyd, dechreuodd hanes digwyddiad Roswell ar droad 6. a 7. misoedd 1947, pan ddechreuodd y fyddin fonitro gweithgarwch ETV yn systematig dros yr ardal filwrol ger Roswell. Daeth popeth i ben gyda difrod i delemetreg tair llong allfydol, gyda chymorth arf cudd newydd yn seiliedig ar yr egwyddor o godlysiau electromagnetig cydlynol. O ganlyniad, syrthiodd tair ETV i'r llawr, gyda dau ohonynt hyd yn oed yn gwrthdaro.\nAr y dechrau, cyfaddefodd y fyddin y darganfuwyd gwrthrych allfydol ar rans Michael Brazell, ond cafodd y diwrnod ei swyno gan stori am falwnau meteorolegol.\nCadarnhaodd y tystion yn ddiweddarach (gan gynnwys Philip Corso) y daethpwyd o hyd i estroniaid 9 ar y safle, yr oedd 7 yn farw yn y fan a'r lle, un yn Corsa yn saethu wrth geisio dianc a chynhaliwyd un ar White-Petterson AFB erbyn 1952 pan fu farw . Cafodd llongddrylliad y llongau a'r cyrff eu hadneuo hefyd ar yr un sylfaen, fel y cadarnhawyd yn nhystiolaeth bersonol Corso.\nSoniodd McClelland fod Onizuka wedi ymddiried ynddo gyda phrofiad recordio ffilmiau arbennig a ddangoswyd iddo fel rhan o gyfnod paratoi'r hedfan gofod. Mae'n debyg bod popeth wedi dechrau gyda'r ffaith bod Onizuka wedi gofyn iddo am ei farn am fodolaeth bywyd allfydol. Dywedodd yn llythrennol: "Rydw i wedi profi rhywbeth arbennig. Roedd pobl eraill o'r USAF o McClellan AFB - pob peiriannydd a chynllun peilot ar gwrs hyfforddi gorfodol fel fi. ” Digwyddodd yr holl beth tua 8 mlynedd cyn iddo ddechrau hyfforddi gofodwyr.\nMcClelland: "Ar un adeg, anfonwyd Ell a'r bechgyn eraill o'r grŵp arbennig i'r ystafell sgrinio. Pan eisteddodd pawb i lawr, tywyllodd yr ystafell heb i neb ddweud unrhyw beth o gwbl, fel oedd yn arferol mewn sefyllfaoedd o'r fath. ”\nYn ôl McClelland, disgrifiodd Onizuka: "Gwelais fath o ystafell yn y ffilm a oedd yn debyg i ystafell weithredu lle'r oedd cyrff bach o rywogaethau anhysbys dynolryw ar y bwrdd." Ychwanegodd: "Fe wnaeth y cyrff ein hatgoffa o'r disgrifiad adnabyddus o dystion digwyddiad Roswell 1947. Roedd ganddynt bennau mawr, llygaid mawr, cyrff tenau gyda dwylo a thraed yn llifo. Yn sicr, roedden nhw'n edrych fel rhywbeth o'r Ddaear. ”\nMcClelland: "Dywedodd Ell wrthyf pan oedd y ffilm drosodd, roedd tawelwch mawr eto." Yn syth galwyd nhw i gyflawni tasgau eraill. Ni siaradodd â nhw am yr hyn a welsant na hyd yn oed roi lle iddynt drafod. "\nEll Onizuka gan McClelland: "Efallai eu bod nhw newydd roi cynnig ar ein hymateb seicig. Efallai ei fod yn brawf seicolegol wedi'i dargedu a orfodwyd gan y fyddin. Efallai bod hyn hyd yn oed wedi fy helpu oherwydd yn 1978 fe wnaethant dderbyn fy nghais i gymryd rhan yn y rhaglen ofod. Allwch chi ddychmygu sut y byddwn i wir yn edrych petawn i'n cwrdd ag estron…? ”\nRoedd yn ymddangos bod Onizuka a McClelland wedi cynllunio i gadw'r drafodaeth ryfedd hon ymlaen, ond ni ddigwyddodd hynny bellach, oherwydd daeth Ell Onizuka yn rhan 08.01.1986 o ddigwyddiad damwain Challenger.\nCeisiodd Prif Ffrwd glirio'r stori hon o dan y rygbi gyda'r tystion diamheuol dibynadwy yn honni mai McClelland oedd y ffôl crwydro digamsyniol sy'n gweld estroniaid ym mhob man: dywedodd ei fod yn gweld gofodwyr yn rhoi eu ET ar y ISS.\nAc eto mewn arolwg ar weinydd prif ffrwd y DU YN MYND, dywedodd mwy nag ymatebwyr 52 eu bod yn ystyried y stori hon fel mwy o dystiolaeth o bresenoldeb estroniaid ar y Ddaear. Beth yw eich barn chi? Ysgrifennwch y sylwadau a phleidleisiwch yn y bleidlais.\nA yw'r dystiolaeth o McClelland ac Onizuka yn profi presenoldeb estroniaid ar y Ddaear?\nTagiau: NASA, Philip Corso, Roswell, Bydysawd, gwlad, bywyd


Gweithdy i Oedolion ar y Penwythnos\nDydd Sadwrn 26 Mehefin 2021 // by laura.gill\nDydd Sadwrn 26 Mehefin 2021\nMae ein Gweithdai Dydd Sadwrn i Oedolion yn dychwelyd ar ddydd Sadwrn olaf bob mis.\nRhowch gynnig ar dechneg celf neu grefft newydd bob mis, wedi’i hysbrydoli gan artistiaid yn ein rhaglen arddangosfeydd gyfredol.\nFools Gold Kathryn Ashill – Naratifau i Greu Bwrdd Stori\nYmunwch â thîm dysgu’r oriel am weithdy arbennig gyda derbynnydd gwobr Syr Leslie Joseph 2020, Kathryn Ashill.\nCewch ddysgu sut roedd yr artist wedi creu ei ffilm ‘Fools Gold’ ac archwilio’r broses y tu ôl i greu ffilm sy’n seiliedig ar eich naratifau personol eich hun.\nBydd angen y rhain arnoch:\nLlyfr brasluniau – A5 o ddewis Llyfr bach y gallwch ei drysori (rhywbeth y byddwch efallai am greu clawr ar ei gyfer – rwy’n trin fy llyfrau bwrdd stori fel cofrodd)\nCwpwl o ddalenni o bapur sgrap i fapio’r stori fywgraffiadol rydych am ei hadrodd a map o drefn y bwrdd stori.\nPensil a beiro – i gymryd nodiadau a marcio’ch bwrdd stori, drafftio cyn lliwio.\nPinnau ffelt – rwy’n dwlu ar binnau tenau golchadwy Crayola, maen nhw’n gwneud i liwio deimlo fel paentio (does dim terfyn ar beth y gallwch chi ei ddefnyddio – dylai fod yn ymwneud â beth sy’n eich cyffroi, felly dyfrlliwiau, pensiliau dyfrlliw, pensiliau lliwio neu unrhyw beth sy’n addas ar gyfer eich arddull esthetig)\nCofrestrwch yma: https://zoom.us/meeting/register/tJArfu6hpjIoHdPvL37Yphu9p8BzP0barVql\nRhaid cadw lle. Un tocyn fesul person/dyfais ddigidol


Llyfrgell Owen Phrasebank - cynulliad\nCynrychiolir Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn y cyfarfod gan Nia Williams (Is-Gadeirydd) a Dafydd Morgan Lewis (Swyddog Ymgyrchoedd y Cynulliad).\nYn ddiamheuaeth, bydd hanes yn siwr o farnu mai rhan allweddol o'r llinyn mesur ar lwyddiant ac arwyddocâd y Cynulliad Cenedlaethol fydd yr hyn a gyflawna'r Cynulliad dros sicrhau dyfodol i'r iaith Gymraeg.\nMae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi cyflogi un o dditectifs enwocaf Prydain Fawr (a'i gynorthwydd) i ddod o hyd i Rosemary Butler yr aelod o Gabinet y Cynulliad Cenedlaethol sydd a chyfrifoldeb dros addysg dan 16 oed.\nMae'r Gymdeithas a pholisi hefyd o ofyn i bob ymgeisydd sy'n siarad Cymraeg i ymrwymo i siarad Cymraeg yn y Cynulliad.\nYn ôl John Cottle, sydd wedi plannu hadau GM ar ei fferm yn Sealand, mi fydd o'n parhau i dyfu'r corn nes y bydd yn cael cyfarwyddyd gan y Cynulliad neu lys barn.\nYn ystod 1999 canolbwyntiwyd ar gynhyrchu adnoddau hyfforddiant ar gyfer cyflwyno strategaeth Llythrennedd a Rhifedd Cymru mewn cydweithrediad âr Cynulliad Cenedlaethol.\nY Trallwng Mehefin 16 Carwyn Jones, Aelod yn y Cynulliad; Roger Roberts, cyn-ymgeidydd y Democratiaid Rhyddfrydol; Dr John Davies yr hanesydd; Tom Jones, trefnydd Undeb y Gweithwyr yn y gogledd.\nYn wir, roeddwn mor hyfedr ar wneud hyn nes fy newis i fod yn gyfrifol am y faner ymhob cynulliad pryd y gelwir ar yr holl drwp i saliwtio'r faner Brydeinig, seremoni nad oeddwn yn ei hystyried yn fradwrus y pryd hynny.\nHyd yn hyn, nid oes unrhyw dystiolaeth fod yna weithredu ar yr argymhelliad hwnnw a'r canlyniad yw'r sefyllfa anfoddhaol bresennol lle y mae dryswch ac ansicrwydd ynglŷn â dwyieithrwydd yn y Cynulliad a phenderfyniadau unigol yn cael eu cymryd gan unigolion y tu allan i fframwaith cyffredinol i'r corff cyfan.\nFe gafodd y cynllun ei gyflwyno ar ôl i'r Cynulliad Cenedlaethol ddarparu arian ychwanegol ar 1 Mai.\nYn allweddol, cafwyd cwymp o �10,000 yn nifer y di-waith yng Nghymru rhwng agor y Cynulliad ym Mai 1999 a Hydref 2000.\nTuedd pobl yn awr yw meddwl am wasanaeth crefyddol fel cynulliad preifat i'r sawl sy'n cymryd diddordeb mewn crefydd.\nArglwydd Dafydd Elis Thomas yn 'lefarydd' y cynulliad.\nCafodd yr adeilad ei godi gyda chymorth ariannol gan y Cynulliad Cenedlaethol o �90,000.\nMae holl weinyddiaeth y Cynulliad yn dal i ddilyn patrwm Saesneg y Swyddfa Gymreig ac yn dibynnu ar gyfieithu yn hytrach na cheisio newid diwylliant a sicrhau gweinyddu dwyieithog effeithiol.\nMi roedd o hefyd yn feirniadol eu bod wedi ceisio rhoi pwysau gwleidyddol ar y Cynulliad.\nY mae heddiw yn un o ddiwrnodau mawr holl hanes Cymru - y diwrnod y bydd y Frenhines yn agor yn swyddogol y Cynulliad Cenedlaethol.\nDylai'r Cynulliad Cenedlaethol felly basio penderfyniad fod angen Deddf Iaith Newydd a pharatoi'r ffordd tuag at ddeddfwriaeth newydd; a hynny cyn diwedd ei dymor cyntaf. Beth alla i ei wneud?\nCael y Cynulliad i gydnabod fod y Gymraeg yn ein huno yn hytrach na'n gwahannu ac yn perthyn i bawb.\nbod disgwyl i holl staff y Cynulliad fod yn rhugl yn y Gymraeg a'r Saesneg ar lafar ac yn ysgrifenedig.\nMae Ysgrifennydd Addysg Barhaol y Cynulliad, Tom Middlehurst, hefyd yn y cyfarfod yng Nghanolfan Gynadledda Gogledd Cymru, Llandudno.\nO gofio mai ymdrin â mân ddeddfwriaeth fydd llawer o waith y Cynulliad, lle mae geiriau yn bwysig, mae cysondeb yn allweddol.\nDylai holl staff y Cynulliad hefyd fod yn ymwybodol o gyd-destun diwylliannol a gwleidyddol unigryw Cymru.\nDylai'r Cynulliad sefydlu Pwyllgor Pwnc Cysylltiadau Rhyngwladol.\nAr Fawrth 14eg eleni bu cyfarfod rhwng dirprwyaeth o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg a Rosemary Butler, Ysgrifenydd y Cynulliad Cenedlaethol ar Addysg dan 16 oed.\nRhaid gwneud yn siwr nad oes neb yn teimlo dan unrhyw fath o anfantais pan yn siarad Cymraeg yn y Cynulliad Cenedlaethol.\nDylai staff Bwrdd yr laith gael eu trosglwyddo i'r Cynulliad gan fod yn atebol i'r Cynulliad trwy'r Fforwm laith Ddemocrataidd.\nYn ôl egwyddor datganoli, mae'r hawl i benderfynu ar flaenoriaethau o ran gwariant yn aros gyda'r Cynulliad.\nO hyn ymlaen, bydd y Cynulliad, wrth gwrs, yn chwarae rhan bwysig wrth benodi aelodau'r Awdurdod.\nCyfeiriodd Merêd at gyfieithu o'r Saesneg i'r Gymraeg yn y Cynulliad a dadlau ar sail egwyddor o gymryd fod y ddwy iaith yn gyfartal y dylid cyfieithu i'r Gymraeg o'r Saesneg fel y cyfieithir o'r Saesneg i'r Gymraeg.\nUn o bynciau trafod y Cynulliad Cenedlaethol ar hyn o bryd yw tocynnau yn caniatau mynediad didramgwydd i gymar pob aelod.


Mae panel etholiad Hwngari yn clirio cwestiynau refferendwm LGBT - Gohebydd yr UE\nMae Pwyllgor Etholiad Cenedlaethol Hwngari (NEC) wedi cymeradwyo rhestr o gwestiynau’r llywodraeth ar faterion LGBT y mae am eu rhoi ar refferendwm fel rhan o’r hyn y mae’r Prif Weinidog Viktor Orban wedi’i alw’n “ryfel ideolegol” gyda’r Undeb Ewropeaidd, ysgrifennu Gergely Szakacs a Anita Komuves.\nCynigiodd Orban, cenedlaetholwr sydd wedi bod mewn grym ers 2010, refferendwm ar ddeddfwriaeth plaid sy'n rheoli dysgu ysgolion am gyfunrywioldeb a materion trawsryweddol, gan gamu i fyny rhyfel diwylliant gyda'r UE. Darllen mwy.\nCadarnhaodd llefarydd ar ran yr NEC fod y panel wedi cymeradwyo cwestiynau’r llywodraeth.\nYn wynebu etholiad anodd y flwyddyn nesaf, mae Orban wedi ceisio hyrwyddo polisïau cymdeithasol fwyfwy, meddai, sy'n diogelu gwerthoedd Cristnogol traddodiadol yn erbyn rhyddfrydiaeth y Gorllewin.\nMae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi lansio achos cyfreithiol yn erbyn llywodraeth Orban dros y gyfraith newydd, a ddaeth i rym y mis hwn, gan ddweud ei fod yn wahaniaethol ac yn mynd yn groes i werthoedd goddefgarwch a rhyddid unigol Ewrop.\nNod Orban yw cynnal y refferendwm erbyn dechrau 2022 cyn etholiad seneddol, lle bydd chwe gwrthblaid yn uno yn ei erbyn am y tro cyntaf.\nNid oedd set arall o gwestiynau refferendwm ar bolisïau allweddol y llywodraeth a gyflwynwyd gan Faer Budapest Gergely Karacsony, sy'n cystadlu ag ymgeiswyr eraill yr wrthblaid i ddod yn heriwr Orban y flwyddyn nesaf, ar agenda Dydd Gwener (30 Gorffennaf) yr NEC.\nGofynnir i Hwngariaid a ydyn nhw'n cefnogi cynnal gweithdai cyfeiriadedd rhywiol mewn ysgolion heb gydsyniad rhieni, ac a ydyn nhw'n credu y dylid hyrwyddo gweithdrefnau ailbennu rhywedd ymysg plant.\nGofynnir iddynt hefyd a ddylid dangos cynnwys a allai effeithio ar gyfeiriadedd rhywiol i blant heb unrhyw gyfyngiadau, ac a ddylid sicrhau bod gweithdrefnau ailbennu rhywedd ar gael i blant.\nMae'r diwygiadau, sydd wedi achosi pryder yn y gymuned LGBT, yn gwahardd defnyddio deunyddiau sy'n cael eu hystyried yn hyrwyddo gwrywgydiaeth a newid rhyw mewn ysgolion, yn ôl pob golwg fel mesur i atal cam-drin plant.\nMae Orban yn ddyledus i rywfaint o'i lwyddiant etholiadol i linell galed ar fewnfudo. Gan fod y mater hwnnw wedi cilio o'r agenda wleidyddol, mae ei ffocws wedi symud i faterion rhyw a rhywioldeb.\nFe wnaeth arolwg ym mis Mehefin gan y felin drafod Zavecz Research roi cefnogaeth y cyhoedd i blaid Fidesz sy'n rheoli Orban ar 37% o'r holl bleidleiswyr, tra bod cefnogaeth ar y cyd gan wrthblaid yn 39%. Fe wnaeth arolwg barn arall gan Median ym mis Mehefin roi cefnogaeth i Fidesz ar 39% o'i gymharu â 33% i'r gwrthbleidiau.


Domestic Renewable Heat Incentive (Domestic RHI) - Ymgeiswyr | Ofgem\nOs ydych yn ystyried gwneud cais am y cynllun Cymhelliant Gwres Adnewyddadwy (RHI) Domestig, mae'r adran hon ar eich cyfer chi.\nOs nad ydych wedi gosod technoleg gwresogi adnewyddadwy eisoes, edrychwch ar y siart llif isod. Mae'n eich helpu i ddeall y gofynion ymuno er mwyn i chi allu sicrhau eich bod chi, eich eiddo a'ch system wresogi arfaethedig yn eu diwallu. Gall amser a dreulir ar ymchwil cyn dewis eich offer a'ch gosodwr effeithio ar p'un a gewch eich cymeradwyo pan fyddwch yn gwneud cais.\nOs ydych wedi gosod system gwresogi adnewyddadwy yn barod, mae gennych hyd at 12 mis i wneud cais i'r cynllun o'r dyddiad y cafodd ei gomisiynu. Y dyddiad comisiynu yw'r dyddiad y mae eich gosodwr yn profi ac yn cymeradwyo'r system (gallwch ddod o hyd iddo ar eich tystysgrif Cynllun Ardystio Microgynhyrchu). Bydd dal angen i chi ddarllen ein Canllaw Hanfodol i Ymgeiswyr cyn gwneud cais a chofiwch edrych ar ein Rhestr o Gynnyrch Cymwys i weld a yw eich cynnyrch yn cydymffurfio â rheolau'r cynllun.\nUnwaith y byddwch wedi'ch cymeradwyo i ymuno â'r RHI Domestig, mae'n rhaid i chi gydymffurfio â'r rheolau am y saith mlynedd y byddwch yn derbyn taliadau. Sicrhewch eich bod yn ymwybodol o'r hyn sy'n ofynnol ohonoch drwy ddarllen ein tudalennau gwe am archwilio a rhwymedigaethau parhaus.\nLandlordiaid cymdeithasol a phreifat cofrestredig a'r RHI Domestig\nInformation about the Domestic Renewable Heat Incentive (RHI) for registered social or private landlords with multiple tenanted properties.\nThe information you need before you start your application.\nCymhelliad Gwres Adnewyddadwy Domestig: Newidiadau i'r cynllun


Un o ddarlithoedd diweddar Cymdeithas Hanes Bro Ffestiniog oedd “Cynefinoedd anghysbell ein bro- Uwchafon a phen uchaf Cwm Cynfal” gan Vivian Parry Williams. Dyma flas o'r noson gan Robin Davies.\nSoniodd Vivian am rai o dyddynod y Migneint, a hanes y bobl oedd yn byw yno, a bydd yn traddodi ail ran yr hanes yn rhaglen 2017-18 y Gymdeithas.\nRhaeadr y Cwm -Llun VPW\nCanolbwyntiodd ar bedwar adeilad sydd bellach i gyd yn adfeilion. Y cyntaf oedd Ffynnon Eidda neu Tŷ Newydd y Mynydd ac fe ddefnyddiodd gyfrifiadau y bedwaredd ganrif ar bymtheg i ddangos pwy oedd yn byw yno. Tafarn oedd yr adeilad, yn cael ei adnabod fel ‘Tafarn y Porthmyn’ a sefydlwyd yn agos iawn i leoliad y ffynnon bresennol lle ysgrifennwyd ar ei charreg “Yf a bydd ddiolchgar”. Arferai anifeiliaid fel gwartheg y porthmyn yfed o'i dŵr fel y gwnai’r bobl. Cafodd sawl plentyn ei ddwyn i fyny yno ac yr oedd Vivian yn cwestiynu lle cawsant eu haddysg.\nFfynnon Eidda -Llun VPW\nYr ail adeilad oedd Felin Chwarel y Foelgron, yn agosach at Llyn Dubach y Bont. Defnyddiwyd y felin fel man ar gyfer cyfarfodydd a chlywsom am bobl oedd yn teithio yno o gyn belled â'r Blaenau i gymryd rhan mewn eisteddfodau a chyfarfodydd eraill. Yn ogystal, fe gynhaliwyd yr Ysgol Sul yno a tybiodd Vivian hwyrach mae yno cafodd plant Ffynnon Eidda eu haddysg.\nY trydydd lle oedd Glan Dubach ble roedd un o enwogion yr ardal yn byw sef Gutun Ebrill, a symudodd i Batagonia yn 1872. Y pedwerydd o'r adeiladau oedd fferm Bronyfoel, a leolwyd yn is i lawr na Rhaeadr y Cwm. Hon oedd y fferm fwyaf ym mhlwy Maentwrog a gwelsom ar un o sleidiau Vivian fanylion o'r ocsiwn lle gwerthwyd hi ar ddiwedd y 19eg ganrif. Mae adfeilion yr hen fferm i'w gweld yno o hyd.\nBronyfoel -Llun VPW\nBu nifer o sylwadau ar y diwedd ac rwy’n siwr fydd pawb yn edrych ymlaen i gael yr ail ran o'r ddarlith. Talwyd y diolchiadau swyddogol gan Peter Jones gan ddweud ei fod wedi crwydro Cwm Cynfal o'r blaen ond y tro nesaf bydd yn gwybod mwy am yr adfeilion sydd heb enw i'w hadnabod ar y map.\nAddaswyd o erthygl a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Mawrth 2017.\nDilynwch hynt y Gymdeithas Hanes efo'r ddolen isod, neu yn y Cwmwl Geiriau ar y dde.\nLabels: Bronyfoel, Chwarel y Foelgron, Cwm Cynfal, Cymdeithas Hanes Bro Ffestiniog, Ffynnon Eidda, Glan Dubach, Gutun Ebrill, Migneint, Uwchafon


Eich ardd - Cyngor Sir Benfro\nCelfi, Carpedi a Llenni Yswiriant cynnwys y cartref Anifeiliaid Anwes - Cadw Anifeiliaid Gwelliannau i'r cartref Eich ardd Cyngor ynghylch Diogelwch yn y Cartref Cymorth gydag addurno Gwarchod Peipiau'ch Cartref Tamprwydd a Llwydni\nA wyf i’n gyfrifol am ofalu am fy ngardd?\nOs oes gardd gyda’ch tŷ Cyngor, y tenant (sef chi) sy’n gyfrifol am ofalu am eich gardd. Mae hyn yn cynnwys:\nCadw gerddi, closydd neu dramwyfeydd yn daclus a di-sbwriel\nSicrhau bod unrhyw brysglwyni, coed a chloddiau yn rhesymol uchel, a pheidio â gadael iddynt fargodi dros eiddo cyfagos na mannau cymunedol chwaith.\nY Cyngor sy’n gyfrifol am gynnal a chadw’r prif lwybrau mynediad presennol (ond nid llwybrau gerddi), stepiau, ffensys sy’n nodi ffin waliau’r eiddo.\nAllaf fi gael help er mwyn gofalu am fy ngardd?\nFe all pensiynwyr neu bobl sydd wedi’u cofrestru’n anabl na allant arddio ac sydd heb neb i’w helpu, gael cymorth gan y Gwasanaeth Profiannaeth. Byddwch cystal â chysylltu â'r Adran Rheoli Tenantiaeth Tai er mwyn cael rhagor o wybodaeth, os oes angen cymorth arnoch i roi trefn ar eich gardd.\nRheoli Tenantiaeth Tai\nID: 1727, adolygwyd 11/12/2017\nCymorth gydag addurno\nA yw’r Cyngor yn cynnig cymorth gyda chostau addurno?\nPan ydych yn arwyddo’r Cytundeb Tenantiaeth ar gyfer eich cartref, efallai y cewch chi lwfans – bydd hynny’n dibynnu ar gyflwr addurnol eich eiddo. Eich cyfrifoldeb chi yw addurno eich cartref.\nArcheb am baent a defnyddiau eraill yw’r lwfans addurno; dylech fynd i mo’yn y defnyddiau hyn o storfeydd depo’r Cyngor yn y swyddfeydd cynnal a chadw Adeiladau, Ystad Ddiwydiannol Thornton, Steynton, Aberdaugleddau (ewch at Parc Busness Thornton).\nFel arall, gallwch chi fynd i mo’yn defnyddiau o’r swyddfeydd cynnal a chadw Adeiladau yn Abergwaun, Feidr Castell, Abergwaun.\nRhaid i chi ddechrau ar y gwaith addurno yn fuan ar ôl mynd i mo’yn y defnyddiau, a rhaid ichi ddefnyddio'r rhain ar yr eiddo yr ydych yn denant ynddo.\nOs na allwch chi wneud eich gwaith addurno eich hun, ac os nad oes gyda chi ffrindiau na theulu sy’n gallu eich helpu, efallai y gallwch gael cymorth. Byddwch cystal â chysylltu â’ch Swyddog Tai er mwyn cael cyngor.\nAdran cynnal a chadw Adeiladau\nFfôn: 0800 085 6622\nID: 1751, adolygwyd 13/12/2017\nGwarchod Peipiau'ch Cartref\n1. Sut allaf i atal peipiau’m cartref rhag bosto?\n2. Pan ydych chi gartref\n3. Pan ydych chi mas\n4. Beth sy’n digwydd os yw peipiau’m cartref yn bosto?\n5. Beth sy’n digwydd os yw peipiau’m cartref wedi rhewi?\nYn ystod y gaeaf mae’r tywydd yn gallu bosto peipiau’ch tŷ a difetha’ch cartref. I warchod y peipiau dylech ddilyn y cyngor hwn:\nEwch ati i weld ble mae’ch stopfalf, sef y tap sy’n troi mas eich prif gyflenwad dŵr. Dylech gael hyd iddo nawr yn hytrach na chwilio amdano pan fydd gyda chi ddŵr ym mhobman. Mae’n bur debyg taw yn y gegin ar bwys y bosh y mae e.\nDylech ymgynefino â’r offer rheoli gwres yn eich cartref. Gall thermostatau gwres canolog a switsys amser fod yn bethau cymhleth dros ben. Beth am gael cyngor gan beiriannydd gwresogi neu ymgynghorydd ynni.\nGwnewch yn siŵr eich bod chi’n gwybod â phwy y dylech gysylltu os cewch chi beipen wedi bosto\nOs ydych chi’n byw yn un o dai Cyngor Sir Penfro ffoniwch yr adran Cynnal a Chadw Adeiladau ar 0800 085 6622. Gallwch chi ddefnyddio’r rhif hwn 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Cofiwch – dylech ond ffonio y tu fas i’r oriau swyddfa arferol os yw’r broblem yn argyfwng sy’n bygwth eich iechyd, diogelwch neu ddiogeledd.\nOs oes gwres canolog gyda chi, defnyddiwch y thermostat er mwyn sicrhau bod y tymheredd yn iawn – nid yn rhy dwym nac yn rhy oer. Yn ystod y dydd mae rhywbeth rhwng 18°C a 22°C yn dymheredd da. Os yw’n rhewi y tu fas, dylech sicrhau bod y gwres wedi’i droi ymlaen gydol yr amser, ond dylech osod y gwres ychydig yn is ar gyfer gyda’r nos. Cofiwch ucha’n y byd yr ydych yn dodi’r thermostat, yna mwya’n y byd o danwydd y byddwch yn ei ddefnyddio.\nOs oes gwres canolog gyda chi a’ch bod wedi mynd bant yn ystod tywydd oer, dylech adael y gwres ymlaen gydol yr amser a dodi’r thermostat mor isel â 6°C. Bydd hyn yn atal peipiau’ch cartref rhag rhewi ac ni fydd yn ddrud iawn. Os nad oes gwres canolog gyda chi, trowch y dŵr bant gan ddefnyddio’r stopfalf a gadael yr holl ddŵr oer fynd i lawr y bosh. Yna trowch bant y twymwr tanddwr. Os oes boeler tanwydd solet gyda chi, gadewch i’r tân ddiffodd ac yna gadewch i’r holl ddŵr poeth fynd i lawr y bosh.\nOs yw peipiau’ch cartref yn bosto neu rewi, dyma beth i’w wneud.....\n1. Trowch bant eich cyflenwad dŵr gan ddefnyddio’r stopfalf – sydd ar bwys bosh y gegin, mae’n debyg.\n2. Trowch y tapiau dŵr oer YMLAEN. Gwnewch yn siŵr nad yw’r plygiau yn y bosh na’r bath chwaith a chadw’ch rhywfaint o ddŵr i’w yfed.\n3. Trowch y twymwr tanddŵr a’r gwres canolog BANT. Os oes gyda chi foeler tanwydd solet, gadewch i’r tân diffodd.\n4. Trowch y tapiau dŵr poeth YMLAEN.\n5. Os oes dŵr ar bwys y goleuadau neu’r socedi, trowch y trydan bant wrth y mesurydd.\n6. Defnyddiwch fasnau i ddal unrhyw ddŵr sy’n gollwng. Os oes dŵr wedi gollwng, defnyddiwch dyweli i’w sychu rhag iddo wneud difrod i’ch cartref.\n7. Os ydych yn byw yn un o dai Cyngor Sir Penfro, ffoniwch yr adran Cynnal a Chadw Adeiladau ar 0800 085 6622. Gallwch chi ddefnyddio’r rhif hwn 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Cofiwch – dylech ond ffonio y tu fas i’r oriau swyddfa arferol os yw’r broblem yn argyfwng sy’n bygwth eich iechyd, diogelwch neu ddiogeledd.\nDilynwch gamau 1, 2 a 7 uchod neu os ydych chi’n gwybod pa beipen sydd wedi rhewi, ceisiwch ei thwymo’n raddol fach gyda photeli dŵr twym neu gyda sychwr gwallt. Dylech ddechrau o’r pen sydd agosaf i’r tap.\nCynnal a Chadw Adeiladau\nID: 1759, adolygwyd 07/07/2017\nTamprwydd a Llwydni\nA yw’ch cartref yn damp?\nAnwedd sy’n achosi rhywfaint o damprwydd. Mae’r ffeithlen hon yn egluro sut y gallwch leihau’r perygl ichi gael tamprwydd a llwydni yn eich cartref.\nOs ydych chi wedi dilyn y canllawiau yn y ffeithlen a bod y problemau yn dal i fod yno, byddwch cystal â ffonio’r adran Cynnal a Chadw Adeiladau ar 0800 085 6622.\nGallwch roi gwybod am atgyweiriadau trwy ffonio ar yr adegau hyn:\n8.00am tan 6.00pm o ddydd Llun i ddydd Iau\n8.00am tan 5.00pm ar ddydd Gwener\n8.00am tan 2.00pm ar ddydd Sadwrn a dydd Sul\nGallwch roi gwybod am argyfyngau y tu fas i oriau swyddfa trwy ffonio 01437 775522\nI roi gwybod am atgyweiriad:\nFfoniwch Linell Frys Atgyweiriadau Tai ar 0800 085 6622\nEwch draw i un o Ganolfannau Gwasanaethau i Gwsmeriaid y Cyngor sydd yn Hwlffordd, Doc Penfro, Aberdaugleddau, Abergwaun neu’r ddesg arian yn Neyland\nAnfonwch e-bost at buildingmaintenance@pembrokeshire.gov.uk\nAnfonwch ffacs at 01437 775911\nNeu ysgrifennwch atom yn: Cyngor Sir Penfro, Yr Adran Cynnal a Chadw, Uned 23, Ystad Ddiwydiannol Thornton, Aberdaugleddau, SA73 2RR\nID: 1760, adolygwyd 13/12/2017\nCelfi, Carpedi a Llenni\nBle allaf fi gael celfi ar gyfer fy nghartref?\nOs oes angen celfi arnoch a bod gyda chi ond hyn a hyn o arian i’w wario, yna beth am edrych ar y ‘mân hysbysebion’ yn y papur lleol. Gallwch chi gysylltu â FRAME hefyd.\nBeth yw FRAME?\nBydd FRAME yn dod i mo’yn nwyddau dieisiau, ailddefnyddiadwy o’r cartref - pethau fel celfi, dillad a hen drugareddau. Gwasanaeth am ddim yw hyn.\nMae nwyddau ailddefnyddiadwy ar gael i’r cyhoedd yn ystafelloedd arddangos FRAME, sydd yn Johnston a Doc Penfro. Byddant yn gofyn ichi roi rhodd ariannol am hyn. Bydd nwyddau yn cael eu gwerthu am brisiau disgownt i bobl sy’n derbyn budd-dal/pensiwn y Wladwriaeth, os gallant brofi eu bod yn cael budd-dal.\nOs yw pobl yn dioddef caledi neu argyfwng difrifol, gall FRAME ddarparu celfi angenrheidiol a nwyddau’r cartref yn rhad ac am ddim. Bydd atgyfeiriadau ar gyfer y gwasanaeth hwn yn cael eu derbyn mewn ysgrifen gan weithwyr cymdeithasol, Sir Benfro yn Gweithredu dros y Digartref (PATH), gweithwyr cefnogi cymunedol, llochesi ac asiantaethau cydnabyddedig eraill. Mae’r gwasanaeth hwn ar gael ar yr amod hwn; bod y nwyddau ar gael a bod asesiad angen wedi cael ei gynnal gan un o’r grwpiau neu’r unigolion y soniwyd amdanynt eisoes.\nElusen Gofrestredig rhif 1090949, Cwmni Cyfyngedig trwy Warant rhif 4037005, rhif TAW 851167137\nAllaf fi gael cymorth gyda bwyd a nwyddau sylfaenol i’r cartref?\nOs cawsoch chi eich cartrefu yn berson digartref gallwch chi gysylltu â Sir Benfro yn Gweithredu dros y Digartref (PATH) ar 01437 775335. Efallai y gallant eich helpu trwy roi blwch o fwydydd sylfaenol i chi er mwyn ichi allu cychwyn arni. Ar ben hynny gallwch gysylltu â Byddin yr Iachawdwriaeth ar 01834 843329 neu wneud cais am Grant y Gronfa Gymdeithasol ar 01437 823000.\nFRAME Sir Benfro\nFfôn: 01437 779442\n09.00am - 5.00pm Dydd Llun i Gwener\n10.00am - 1.00pm Dydd Sadwrn\nSir Benfro yn Gweithredu dros y Digartref (PATH)\nFfôn: 01437 765335\nID: 1691, adolygwyd 11/12/2017\nY Cyngor yw perchnogion eich tŷ Cyngor a dim ond cwfert yswiriant ar gyfer rhannau saernïol yr adeilad sydd gyda hwy. Nid oes gyda’r Cyngor gwfert yswiriant ar gyfer addurniadau, carpedi, celfi na’r eiddo arall sydd gyda chi. Eich cyfrifoldeb chi, y tenant, yw sicrhau bod y rhain wedi cael eu hyswirio.\nA oes gyda chi yswiriant cynnwys?\nMae llawer o denantiaid yn credu pe byddai rhywbeth yn digwydd yn eu cartref fel tân y byddai popeth yn iawn, oherwydd y gallant hawlio am unrhyw beth y byddant yn ei golli oddi ar yswiriant y Cyngor.\nNID YW HYN YN WIR!\nNid yw’r Cyngor yn yswirio’r cynnwys ar eich rhan.\nFel tenant eich cyfrifoldeb CHI yw sicrhau bod gyda chi ddigon o gwfert yswiriant ar gyfer eich cynnwys a’ch pethau personol, er mwyn ichi allu cyflwyno hawliad pe byddech chi’n dioddef lladrad, colled neu ddifrod.\nAr gyfer beth mae cwfert yswiriant cynnwys?\nMae cwfert yswiriant cynnwys y cartref yn gofalu am holl gynnwys eich cartref, fel celfi, carpedi, llenni, offer cegin, teledu, stereo, ornaments, dillad, cyfrifiaduron ac yn y blaen - sef cyfanswm gwerth popeth yn eich cartref y byddech yn eu cymryd gyda chi pe byddech chi’n symud.\nMae rhai polisïau yn gofalu am ddifrod damweiniol i setiau teledu, lloerenni, peiriannau fideo, peiriannau DVD, cyfrifiaduron ac offer sain. Gallwch chi godi polisi er mwyn cael yswiriant ar gyfer difrod damweiniol i holl gynnwys eich cartref.\nRydym yn eich cynghori’n bendant i yswirio cynnwys eich cartref…\nOs ydych yn peidio â chodi eich yswiriant eich hun, nid yw hynny’n golygu bod y Cyngor o dan unrhyw orfodaeth i’ch helpu chi os oes difrod damweiniol yn digwydd i’ch cartref.\nDylech feddwl am gynnwys y canlynol yn yswiriant eich cartref:-\na) Celfi, carpedi, ffitiadau ac addurniadau mewnol, h.y. difrod ar ôl i beipiau fosto, llifogydd, offer twymo, tanciau a silindrau storio dŵr wedi bosto, difrod oherwydd tân a digwyddiadau eraill.\nb) Gosodion Iechydol h.y. difrod damweiniol\nc) Gwydr a gwydro ffenestri, drysau a pharwydydd mewnol\nch) Cloeon ac allweddi\nBle allaf i gael yswiriant cynnwys?\nGallwch ddewis o blith nifer o gwmnïau yswiriant. Fodd bynnag, os nad ydych chi’n siŵr pa fath o gwfert yw’r un gorau ar eich cyfer chi, dylech gael cyngor gan frocer yswiriant annibynnol.\nCofiwch - dylech gael eich yswirio nawr er mwyn peidio â chael eich siomi yn ddiweddarach!\nAdran Rheoli Tenantiaethau Tai\nID: 1704, adolygwyd 11/12/2017\nAnifeiliaid Anwes - Cadw Anifeiliaid\nAllaf i gadw anifail anwes?\nRydym yn fodlon ichi gadw anifail anwes cyn belled â’i fod yn briodol ar gyfer y math o gartref yr ydych yn byw ynddo ac na fydd e’n tarfu ar bobl eraill na hala ofon arnynt chwaith. Ond mae’n rhaid inni ystyried pob un o’n tenantiaid a rhaid inni wybod i sicrwydd na fydd eich anifail anwes yn achosi unrhyw broblemau.\nWyf i’n gorfod cael caniatâd i gadw anifail anwes?\nGallwch chi gadw hyd at ddau anifail anwes yn yr eiddo heb ofyn am ganiatâd y Cyngor. Bydd rhaid ichi ofyn i’ch swyddog tai yn y Cyngor am ganiatâd ysgrifenedig os ydych chi am gadw mwy na dau anifail.\nYn ôl eich cytundeb tenantiaeth, rhaid ichi beidio â chadw unrhyw anifail sy’n anaddas ar gyfer eich cartref neu’ch gardd, a rhaid i’ch anifail anwes beidio â tharfu ar bobl eraill na hala ofon arnynt chwaith.\nByddwch cystal â dilyn y canllawiau hyn ar gyfer perchnogion anifeiliaid anwes:\nBydd yn rhaid ichi gael caniatâd ysgrifenedig gan y Cyngor os ydych chi’n dymuno adeiladu caetshis i’ch anifeiliaid, fel tŷ adar neu golomendy\nNi ddylai eich anifeiliaid achosi niwsans i gymdogion trwy wneud llawer o sŵn\nDylai anifeiliaid anwes gael eu cadw mewn cyflwr hylan\nDylai cŵn gael eu cadw o dan reolaeth a rhaid iddynt beidio â chrwydro’n rhydd mewn mannau cyhoeddus nac yng ngerddi pobl eraill\nNi ddylai cŵn faeddu ar unrhyw fan cyhoeddus. Dylech fod yn ystyriol o bobl, a glanhau ar ôl eich ci bob amser.\nYn y rhan fwyaf o achosion, mater o synnwyr cyffredin ydyw. Rydym yn berffaith fodlon i bobl gael anifail anwes sy’n ymddwyn yn dda, sy’n dawel ac sydd wedi’i gadw’n ddiogel a sicr – cyn belled â nad yw ef wedi cael ei wahardd gan y gyfraith neu gan unrhyw reolau eraill. Ond os yw’r anifail yn tarfu ar bobl eraill neu’n hala ofon arnynt, yna byddwn ni’n gorfod cymryd camau gweithredu. Bydd y tenant yn gorfod cael gwared â’r anifail neu fentro cael ei ddwyn o flaen llys barn am ymddygiad gwrthgymdeithasol.\nOs oes gennych chi unrhyw amheuaeth ynghylch a yw’r anifail yr ydych yn ei gadw, neu’n dymuno ei gadw, yn addas, dylech gysylltu â ni ar unwaith. Fe roddwn y cyngor iawn ichi er mwyn ichi beidio â chael problemau yn ddiweddarach. Ffoniwch yr Adran Tai ar 01437 764551.\nID: 1722, adolygwyd 11/12/2017\nBeth os wyf i am wneud gwelliannau i’m cartref?\nYn ôl eich cytundeb tenantiaeth mae gyda chi’r hawl i wneud gwelliannau’ch hun i’ch tŷ Cyngor cyn belled â’ch bod chi wedi cael cytundeb ysgrifenedig gyda ni yn gyntaf.\nYr ydym yn hynod fodlon i bobl wneud eu gwelliannau eu hunain a dim ond os oes rheswm dros wneud hynny y byddwn ni’n dweud ‘na’ - pe byddai’r gwaith yn effeithio ar eich cymdogion neu ei fod yn anniogel, er enghraifft.\nA wyf i’n gorfod cael caniatâd y Cyngor er mwyn gwneud gwelliannau?\nPe byddai’r Cyngor yn gweld bod gwaith wedi cael ei gwneud heb ganiatâd, yna mae gyda’r Cyngor yr awdurdod i ofyn i chi newid yr eiddo er mwyn iddo edrych fel yr oedd ar y dechrau. Fel arall, fe allai’r Cyngor ofyn i chi wneud gwaith ychwanegol hyd nes bydd e’n bodloni’r safon ofynnol. Os na allwch chi wneud y gwaith hwn, bydd y Cyngor yn ei gwneud ar eich rhan ac yn codi tâl arnoch am hynny.\nFelly, da chi, peidiwch a chychwyn ar y gwaith nes byddwch chi wedi cael y caniatâd mae arnoch chi ei angen - neu efallai y bydd rhaid i chi ailddodi fel yr oedd ar y dechrau!\nOs hoffech wneud unrhyw welliannau i’ch cartref byddwch cystal â llanw ffurflen gais am wneud newidiadau/gwelliannau i eiddo’r Cyngor neu ffoniwch y Ganolfan Gyswllt Cwsmeriaid ar 01437 764551 er mwyn gofyn am gopi.\nIawndal ar gyfer gwelliannau\nGwelliannau yr ydych chi wedi’u gwneud\nAr ddiwedd eich tenantiaeth efallai y byddwch chi’n gallu cael iawndal am rai gwelliannau yr ydych wedi’u gwneud, o bosibl, i’ch cartref. Gallwch chi gael rhestr o’r gwelliannau cymhwysol gan Adran Tai Cyngor Sir Penfro.\nDim ond ar ddiwedd y denantiaeth y mae iawndal yn daladwy. Bydd y swm yn cael ei seilio ar gost wreiddiol ac “oes” ddisgwyliedig y gwaith gwella. Fodd bynnag, bydd rhai amodau neilltuol yn berthnasol a dylech chi gysylltu ag adran Tai Cyngor Sir Penfro ar 01437 764551 er mwyn cael gwybodaeth ychwanegol.\nGwelliannau y mae’r Cyngor wedi’u gwneud\nPan fydd gwelliannau ar fin digwydd, bydd y Cyngor yn gorfod rhoi digonedd o rybudd i chi cyn i ni roi cychwyn ar y gwaith. Os oes unrhyw waith yn difrodi'r arddurn y tu mewn i’ch cartref, yna fe gewch iawndal neu bydd y Cyngor yn cweiro’r difrod.\nMewn rhai achosion efallai y bydd y Cyngor yn gorfod eich symud mas o’ch cartref am gyfnod byr, os yw e’n gorfod gwneud llawer o waith. Hynny yw, moderneiddio ac adnewyddu cartrefi. Byddwch chi a’ch tyaid yn cael eiddo addas arall gyda ni hyd nes bydd y gwaith wedi’i gwpla ac fe gewch iawndal am yr aflonyddwch a achoswyd i chi.\nPan fydd gwaith sylweddol ar fynd byddwn ni’n cysylltu â chi er mwyn ichi gael yr wybodaeth ddiweddaraf un ynghylch sut mae pethau’n bwrw ymlaen ac ynghylch y gwaith sy’n cael ei gwneud.\nMae gwybodaeth ychwanegol am y ddogfen hon ar gael gan Adran Tai Cyngor Sir Penfro.\nAm wybodaeth ychwanegol byddwch cystal â chysylltu â:\nFfôn: 01437 775605\nID: 1726, adolygwyd 11/12/2017\n1. Cadwch y ffyrdd mas o’ch cartref yn glir er mwyn i bobl fedru dianc os bydd tân. Gwnewch yn siŵr ei bod yn hawdd i bawb yn eich cartref ddod o hyd i allweddi i’r drysau a’r ffenestri.\n2. Cymerwch ofal arbennig yn y gegin - mae damweiniau wrth goginio yn gyfrifol am fwy na hanner y tanau mewn cartrefi. Peidiwch byth â gadael plant ifanc ar eu pen eu hunain yn y gegin.\n3. Cymerwch ofal arbennig wrth goginio gydag olew poeth. Ystyriwch brynu sosban ffrio saim dwfn sy’n cael ei reoli gyda thermostat (os nad oes un gyda chi eisoes).\n4. Peidiwch byth â gadael canhwyllau’n llosgi mewn ystafelloedd gyda neb ynddynt neu mewn ystafelloedd lle mae plant ar eu pen eu hunain. Gwnewch yn siŵr bod canhwyllau wedi eu dal mewn rhywbeth diogel ar wyneb nad yw’n llosgi ac yn bell oddi wrth unrhyw ddefnyddiau a fyddai’n gallu llosgi.\n5. Ewch i’r arfer o gau drysau yn y nos. Os oes arnoch chi eisiau cadw drws ystafell wely plentyn ar agor, yna caewch y drysau i’r lolfa a’r gegin. Fe allai hyn helpu i achub eu bywydau os bydd tân.\n6. Peidiwch â gorlwytho socedi trydan. Cofiwch - un plwg i bob soced.\n7. Cadwch fatsis a thanwyr mewn man mas o olwg a chyrraedd y plant.\n8. Cymerwch ofal arbennig pan fyddwch chi wedi blino neu pan fyddwch chi wedi bod yn yfed.\n9. Byddwch yn siŵr bod gyda chi larymau tân sy’n gweithio wedi eu gosod yn eich cartref. Dylai o leiaf un larwm mwg fod lan y staer ac un i lawr y staer yn y cyntedd.\n10. Cofiwch roi prawf ar eich larymau mwg unwaith bob wythnos gan ddefnyddio’r botwm prawf coch. Dodwch fatris newydd pan fydd eu hangen. Mae gyda rhai larymau mwg fatri sy’n para 10 mlynedd ynddyn nhw. Does dim angen newid y batris hyn bob blwyddyn ond wedi 10 mlynedd fe ddylech chi osod larwm mwg hollol newydd.\nPEIDIWCH BYTH DA CHI AG ARLLWYS DŴR AR Y TÂN!\nID: 1728, adolygwyd 11/12/2017


Technoleg micronodwyddau’n cael sêl bendith - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nTechnoleg micronodwyddau’n cael sêl bendith\nO’r chwith i’r dde: Dr John Macneil a Dr Trevor Thomas (Rheolwr Meddalwedd a Gweithrediadau Picofluidics)\nMae arloeswyr ym Medicentre Caerdydd wedi datblygu technoleg micronodwyddau a allai roi diwedd ar fathau o bigiadau.\nMae Picofluidics Cyf, sy’n gweithio ym meithrinfa busnesau technoleg feddygol Prifysgol Caerdydd, wedi cyflawni cyfres o brofion trylwyr o’r cysyniad.\nGyda chymorth gwyddonwyr o Brifysgol Coventry ac arian gan Innovate UK, mae Picofluidics yn paratoi ar gyfer y farchnad.\nMae micronodwyddau, sy’n fwy tenau na blewyn dynol, yn cyflwyno meddyginiaethau’n fwy effeithiol na nodwyddau tangroenol. Yn aml fe’u defnyddir ar ffurf patsh a roddir ar groen y claf.\nMae rhagbrofion wedi cadarnhau hyfywedd economaidd technoleg trin plasma Picofluidics. Gyda’r dechnoleg hon, mae modd cynhyrchu casgliadau o lawer o filoedd o ficronodwyddau’n gost-effeithiol.\nMae Medicentre Caerdydd, a reolir ar y cyd gan Brifysgol Caerdydd a Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro yn meithrin cwmnïau technoleg fiolegol a meddygol sy’n dechrau arni.\nDywedodd Dr John Macneil, sefydlydd a Rheolwr Gyfarwyddwr Picofluidics, “Rydym wedi cyrraedd y garreg filltir hon ar ôl blynyddoedd maith o waith labordy, yn datblygu math penodol o ficronodwydd y gellir ei chynhyrchu am un degfed o gost y rheini sydd ar y farchnad ar hyn o bryd. Bellach, rydym yn awyddus i gydweithio â phartneriaid er mwyn masnacheiddio ein technoleg a chyflwyno’r manteision i gleifion.”\nMae Dr Macneil yn credu bod gan y micronodwyddau lawer o ddefnyddiau posibl, o roi pigiadau di-boen o feddyginiaethau megis brechlynnau neu inswlin, i dynnu hylif mewngroenol er mwyn rhoi diagnosis a chanfod clefydau’n gynnar. Mae dyfnder bas eu treiddiad yn golygu bod micronodwyddau’n addas iawn i gyflwyno triniaethau ar gyfer problemau croenol, megis rhai ffurfiau ar ganser y croen.\n“Er bod posibilrwydd y gallem ddisodli llawer o bigiadau safonol â phatsh micronodwyddau, rydym yn credu y caiff y micronodwyddau eu defnyddio at ddibenion arbenigol iawn i ddechrau. Bydd y rhain yn cynnwys lleddfu poen, lle gallai cleifion osod eu patsh eu hunain yn lle defnyddio hufen neu gel,” meddai Dr Macneil, sydd â MBA gan Ysgol Busnes Caerdydd.\n“Ar ôl hynny, disgwyliwn i’n micronodwyddau ddechrau disodli chwistrelli er mwyn cyflwyno rhai meddyginiaethau. Ar ben bod yn opsiwn mwy cyfforddus i gleifion, mae ein micronodwyddau’n cynhyrchu llai o wastraff ac efallai bydd modd gwell rheoli’r dos a gyflwynir. Bydd y dechnoleg hon yn arwain at driniaethau a deilliannau gwell i gleifion.”\nSefydlwyd Picofluidics yn 2009, ac mae’n cynnal ymchwil, yn datblygu ac yn gweithgynhyrchu eu holl gynhyrchion yn eu labordy ym Medicentre Caerdydd - y feithrinfa ar gyfer cwmnïau technoleg feddygol a biolegol.\nDywedodd Dr Justin John, Swyddog Meithrin Busnesau ym Medicentre Caerdydd, “Mae John a’i dîm wedi bod yn denantiaid Medicentre ers 2010 ac mae wedi bod yn bleser cefnogi tyfiant y cwmni. Mae bob amser yn wych gweld syniadau’n cael eu rhoi ar waith. Rwy’n ffyddiog iawn y bydd y dechnoleg y mae Picofluidics wedi’i harneisio yn cael ei defnyddio’n helaeth ar draws y gymuned gofal iechyd, ymhen ychydig flynyddoedd.”\nMedicentre yn croesawu cynrychiolwyr o'r UE


Wellington, Florida - Wicipedia\nPentrefi yn Palm Beach County, yn nhalaith Florida, Unol Daleithiau America yw Wellington, Florida. ac fe'i sefydlwyd ym 1972. Ceir 9 cylchfa amser yn UDA, ac mae hon yn perthyn i'r cylchfa amser a elwir yn: Cylchfa Amser y Dwyrain.\nMae ganddi arwynebedd o 118.085237 cilometr sgwâr ac ar ei huchaf mae'n 5 metr yn uwch na lefel y môr. Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y dref yw: 56,508 (2010); mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.\nLleoliad Wellington, Florida\nshow jumper Wellington, Florida 1958\nchwaraewr pêl-droed Americanaidd Wellington, Florida 1991\nAhmmon Richards chwaraewr pêl-droed Americanaidd Wellington, Florida 1998\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Wellington,_Florida&oldid=10891534"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 13 Mawrth 2021, am 09:45.


Yr 14 peth gorau am brentisiaeth adeiladu | Go Construct\nThe 14 best things about a construction apprenticeship\nYr 14 peth gorau am brentisiaeth adeiladu\nRydym ni'n hoff iawn o brentisiaethau adeiladu, felly rydym ni wedi llunio rhestr o'r pethau gorau ynghylch dilyn prentisiaeth o'r fath!\n1. Gallwch chi ennill arian tra byddwch chi'n dysgu\nMae prentisiaeth fel swydd ac er na fyddwch chi'n ennill ffortiwn yn syth, byddwch chi'n cael cyflog ac yn dysgu sgiliau newydd.\n2. …ac ni fydd dyledion mawr yn pentyrru\nMae gan lawer o raddedigion prifysgol ddyledion benthyciadau myfyrwyr mawr y mae angen blynyddoedd i'w had-dalu. Mae prentisiaeth yn rhad ac am ddim beth bynnag fo'ch oedran.\n3. Gallwch gael profiad ymarferol\nYn ystod prentisiaeth, fe gewch chi brofiad ymarferol. Byddwch yn gallu gweld y gwaith yn cael ei wneud â'ch llygaid eich hun, ac yna byddwch chithau'n gallu rhoi cynnig arni.\n4. …a dysgu sgiliau bywyd pwysig\nDysgwch sut i gadw amser, gwneud penderfyniadau, cyflawni gwaith o fewn terfynau amser a hyd yn oed am bwysigrwydd cael noson dda o gwsg! Fe all y cyfan roi hwb i'ch hyder.\n5. Sicrhewch fantais wrth gychwyn troedio llwybr eich gyrfa\nNid yw rhai graddedigion yn gwybod beth maent yn dymuno'i wneud hyd yn oed. Ar ôl i chi gwblhau eich prentisiaeth, bydd gennych siawns dda o aros gyda'ch cyflogwr - a byddwch wedi cael profiad gwerthfawr ar gyfer cyfleoedd newydd yn y sector adeiladu.\n6. Cymysgwch â phobl o bob cefndir\nMae prentisiaethau yn ffordd wych o ganiatáu i chi gwrdd â phobl newydd; gallai rhai ohonynt ddod yn ffrindiau neu'n fentoriaid i chi.\n7. Mwynhewch amrywiaeth y sector adeiladu\nBydd llawer o brentisiaid adeiladu yn dweud nad oes unrhyw ddiwrnod yr un fath â diwrnod arall. Gallech chi fod yn y coleg ar ddydd Llun, ar safle adeiladu bod dydd Mawrth, yn y swyddfa bob dydd Mercher… amrywiaeth wych bob amser!\n8. Crwydrwch y byd\nDefnyddiwch eich sgiliau adeiladu i gael profiad o'r byd, fel y gwnaeth Lynsey Davies, sy'n blastrwr, pan aeth hi i Affrica yn ystod ei hyfforddiant a helpodd i adeiladu ward famau mewn ysbyty gwledig.\n9. …neu defnyddiwch eich sgiliau yn nes at adref\nGallwch chi wneud defnydd gwych o'ch sgiliau yn eich cymuned, yn union fel y New Windowprentisiaid yn Nyfnaint a helpodd fam i bedwar o blant a oedd wedi'i pharlysu i adennill ei hannibynniaeth trwy adnewyddu ei chartref.\n10. Gallech chi gystadlu mewn digwyddiadau rhyngwladol\nFel prentis adeiladu, byddwch yn cael cyfle i gyfranogi yn SkillBuild, ble byddwch chi'n cystalu yn erbyn prentisiaid eraill ym maes eich crefft ddewisol. Bydd yr enillwyr yn cael cyfle i gynrychioli'r DU yn y gystadleuaeth WorldSkills.\n11. Ysbrydolwch bobl eraill\nOs ydych chi'n hoff iawn o adeiladu ac rydych yn dymuno dweud wrth bawb pa mor wych yw hynny, gallwch chi ddod yn New WindowLlysgennad Adeiladu ac ysbrydoli pobl eraill i ddilyn eich camre chi.\n12. Cyrhaeddwch y brig\nMae prentisiaethau yn cynnig potensial enfawr i ddatblygu gyrfa. Ystyriwch Sir Terry Morgan CBE. Cychwynnodd fel prentisiaeth peirianneg mewn ffatri peiriannau ceir a chafodd ei urddo'n farchog am wasanaethau ym meysydd seilwaith, sgiliau a chyflogaeth. Gallwch chi gyflawni cymaint!\n13. Gadewch waddol\nFel gweithiwr adeiladu, bydd gennych chi'r gallu i adeiladu rhywbeth a allai bara am byth - nendwr, os ydych chi'n hoffi bod yn uchelgeisiol, neu brosiect yn eich cymuned, os ydych chi'n dymuno gwneud gwahaniaeth. Ni all llawer o swyddi eraill gynnig yr un peth i chi.\n14. Mae swydd ar gael i weddu i bob personoliaeth...\nMae adeiladu yn golygu mwy na jaciau codi baw ac esgidiau diogelwch. I ganfod pa swydd fyddai'n gweddu i'n personoliaeth, gwnewch ein Cwis Cyflawn. Neu, i ganfod swydd sy'n addas i'ch sgiliau, eich diddordebau a'ch cymwysterau, rhowch gynnig ar ein Porwr Gyrfaoedd. Gallech chi gael siom o'r ochr orau.\nCanfyddwch y rolau sydd fwyaf addas i chi, yn seiliedig ar eich diddordebau, eich sgiliau a'ch cymwysterau.\nChwilio a gwneud cais am brentisiaeth heddiw!


Platfform Partners | Theatr Iolo\nPlatfform - Partners\nYnglŷn â’r ddrama\nY cast a'r tîm creadigol\nPlot – Crynodeb\nBeth yw Platfform?\nCwestiynau sy'n Codi yn Aml\nJustin Cliffe a Georgina Harris yw’r Tin Shed Theatre Co. sef dau weithiwr theatr wedi’u lleoli yng Nghasnewydd.\nWedi ein hysbrydoli gan y rhyfedd a’r hyfryd, rydym yn adrodd straeon sy’n cael eu llywio gan y cymeriadau, a chreu theatr gorfforol iawn sy’n cymysgu delweddau clasurol â golau neon. Rydym wrth ein bodd yn adrodd straeon ac yn gwirioni ar yr egni a’r profiad anrhagweladwy mewn digwyddiad byw.\nRydym eisiau cyflwyno ein hun i ddieithriaid, bod yn feiddgar ac yn ddewr, rhyfeddu pobl gyda stori a chludo cynulleidfaoedd i le, er nad yn llythrennol, sy’n gallu llywio ein canfyddiad o’r byd go iawn serch hynny.\nMae’r gwaith a wnawn mor amrywiol â’r hyn sy’n ei ysbrydoli. Rydym yn archwilio adeiladau gwag, yn trawsnewid gwagleoedd, ac yn llenwi theatrau a stiwdios gyda gwaith newydd yn ogystal ag ail-ddychmygu cyffrous a gaiff ei ysbrydoli gan destun cyfredol. Rydym am ymchwilio i’r theatr fel profiad cymunedol, ac archwilio ffyrdd newydd o adrodd straeon ac uno cynulleidfaoedd.\nEin prif nod yn yr hyn a wnawn yw cysylltu ac ymgysylltu â chynulleidfa na fyddent yn ymweld â’r theatr fel arfer. Teimlwn ei bod yn bwysig parhau i ddatblygu cynulleidfa newydd ar gyfer y theatr, ac ysbrydoli gweithwyr theatr proffesiynol posibl a chynulleidfaoedd y dyfodol.\nMae’r atgofion o wylio theatr yn yr ysgol mor fyw, ac rydym bellach yn myfyrio ar yr amseroedd hynny mewn ffordd gadarnhaol. Credwn mai’r cyflwyniadau cynnar hynny sy’n gyfrifol am danio ein hangerdd, ac sy’n rhan o’r rheswm ein bod yn gweithio yn y diwydiant creadigol erbyn hyn. Dyna’r rheswm ein bod yn gwneud llawer o’n gwaith mewn ysgolion.\nRydym yn gweithio mewn tri phrif faes (ac rydym bob amser yn chwilio am gyfleoedd rhyngddynt): 1 Theatrau 2 Ysgolion 3 Lleoliadau heb eu defnyddio neu leoliadau anarferol.\nRydym yn creu profiadau theatrig, perfformiadau, yn cynnal digwyddiadau ac yn cydweithio â chyfoeth o artistiaid ar brosiectau personol a phrosiectau yn y gymuned.\nRydym yn tueddu i weithio gyda ‘pherfformwyr’ yn hytrach nag ‘actorion’ ac rydym wrth ein bodd yn cydweithio er mwyn archwilio, datgelu ac ailddiffinio’r ffyrdd y gellir adrodd straeon.\nYdych chi’n cofio eich profiad theatrig cyntaf? Dywedwch wrthym amdano…\nJustin: Ni allaf gofio beth oedd fy mhrofiad cyntaf un. Cefais fy magu mewn pentref gwledig bychan gyda phob math o ddigwyddiadau theatrig megis ffair yr eglwys, pantomeim a gorymdaith y pentref ble y cafodd y gymuned ei llenwi â chymeriadau rhyfedd a hyfryd, wigiau wedi’u creu o ben mop, bocsys wyau a dillad wedi’u hailgylchu. BLT oedd enw’r darn cyntaf o theatr a’m cyfareddodd yn llwyr. Sioe wallgof a gwirion ydoedd yn sôn am ddau frawd a oedd yn berchen siop cigydd. Roedd y set yn llawn hud a digwyddiadau annisgwyl wrth i’r waliau gylchdroi gan ddatgelu lleoliad newydd a chaneuon a oedd yn adrodd stori o fewn y stori. Canolbwynt y plot oedd cariad y ddau frawd tuag at ddynes a oedd newydd symud i’r dref. Mae’n defnyddio’r ddau cyn iddi eu bwydo i mewn i beiriant gwneud selsig enfawr, gan ddatgelu ei bod yn llysieuwraig ddialgar yn y drasiedi waedlyd ddoniol hon. Cefais fy rhyfeddu.\nMae Catherine yn awdur, yn berfformiwr ac yn weithiwr theatr.\nMae wedi cydweithio â chwmnïau ac artistiaid gan gynnwys Chris Goode, National Theatre Scotland, Uninvited Guests, David Rosenberg a Punchdrunk. Mae hi wedi perfformio ym mhob math o lefydd - cwm anghysbell yn Ucheldiroedd yr Alban, y Gate Theatre yn Llundain a’r Esplanade yn Singapore. Er ei bod yn parhau i gydweithio, mae wedi dechrau canolbwyntio mwy ar ei gwaith fel awdur ac artist unigol yn ystod y flwyddyn neu ddwy ddiwethaf. Derbyniodd gomisiwn gan BBC Radio a Dirty Protest, ac ar hyn o bryd mae’n rhan o Raglen Dramodwyr Cymreig Newydd Theatr y Sherman. Dewiswyd ei drama fer ‘My Electric Soul’ ar gyfer rownd gyntaf cynllun TAITH y Sherman, a dewiswyd sgript ei ffilm fer ‘Hold Me Down’ ar gyfer gwobr Ffilm y Beacons.\nYmysg yr enghreifftiau o’i phrosiectau diweddar a phresennol mae ‘Be Brave And Leave For The Unknown’ (a ysgrifennwyd ar gyfer y cwmni theatr corfforol a enillodd wobr RedCape Theatre, sydd ar daith yn genedlaethol), a ‘Light Waves, Dark Skies’ (gyda chwmni Matt Ball, We Made This) ble y bu’n cyd-ddatblygu’r sgript ac yn perfformio yn y Chapter yr hydref hwn. Cyflwynwyd ei sioe unigol ‘We Don’t Live Here Anymore’ yng ngŵyl Pulse a gŵyl adrodd straeon yn South Street Arts, Reading, a bydd yn cael ei datblygu ymhellach yn fuan. Mae sioe newydd ar gyfer RedCape Theatre sy’n sôn am wyddoniaeth a methiant yn cael ei datblygu’n ddiweddarach eleni. Ymddangosodd Catherine am gyfnod fel yr ysbryd ‘Woman in Black’ yn y West End, a gellir ei gweld hefyd fel yr anghenfil sy’n byw mewn ogof yn y ffilm arswyd ‘The Descent’.\nYdych chi’n cofio eich profiad theatrig cyntaf pan oeddech yn blentyn? Dywedwch wrthym amdano…\nFel llawer o bobl, mynd i bantomeim oedd fy mhrofiad theatrig cyntaf. Nid wyf yn cofio llawer, ond rwy’n cofio’n glir gymeriad sinistr y bag te cas, a losin porffor yn cael eu taflu at y plant, ond nid wyf yn credu bod fy nghof yn ddibynadwy gan fy mod hefyd yn cofio cael fy ngyrru o’r perfformiad ar noson braf o haf. Efallai fy mod yn drysu rhwng y sioe Punch a Judy a welais yn ffair y pentref – a oedd yn arddangosfa ddryslyd iawn o drais yng nghanol jam cartref a baneri lliwgar.


Niwtrinos: beth ydyn nhw, nodweddion, pwysigrwydd a chwilfrydedd | Meteoroleg Rhwydwaith\nHeddiw, rydyn ni'n mynd i siarad am y gronynnau mwyaf anodd eu canfod ym myd natur. Rydym yn cyfeirio at niwtrinos. Mae'r rhain yn ronynnau a ddisgrifiwyd yn ddamcaniaethol am y tro cyntaf yn y 30au gan wyddonydd a oedd yn canolbwyntio ar ffiseg cwantwm o'r enw Wolfgang Pauli. Maent yn anodd iawn canfod gronynnau gan eu bod prin yn rhyngweithio â mater cyffredin.\nFelly, rydyn ni'n mynd i gysegru'r erthygl hon i ddweud wrthych holl nodweddion, pwysigrwydd a chwilfrydedd niwtrinos.\n2 Dal y niwtrinos\n3 Chwilfrydedd niwtrino\nMae esboniad pam mae'r gronynnau hyn mor anodd eu canfod. A'u bod yn ronynnau nad ydynt prin yn rhyngweithio â mater cyffredin. Ar ben hynny, mae ganddyn nhw fàs bach iawn a gwefr drydanol niwtral, a dyna'u henw. Maent yn ronynnau hynny yn gallu wynebu adweithiau niwclear a pheidio â chael eu dylanwadu. Nid yw heddluoedd eraill fel electromagnetig yn effeithio arnynt chwaith. Yr unig ffyrdd i ryngweithio â niwtrinos yw trwy weithred disgyrchiant a rhyngweithio niwclear bach gwan. Nid oes amheuaeth eu bod yn ronynnau eithaf chwilfrydig a ddaliodd sylw llawer o wyddonwyr sy'n canolbwyntio ar ffiseg cwantwm.\nEr mwyn canfod niwtrinos, byddai angen cynhyrchu dalen plwm gyda thrwch o un flwyddyn ysgafn er mwyn sicrhau y gallai hanner y niwtrinos hyn sy'n mynd trwyddo wrthdaro er mwyn eu trapio. Mae gwyddonwyr yn honni pa mor anodd yw hi i ddal niwtrino. Er mwyn egluro hyn, gwelwn fod sawl miliwn o'r gronynnau hyn yn mynd trwy ein planed a ninnau ym mhob eiliad heb wrthdaro mewn gwirionedd. Ni wnaethant wrthdaro ag unrhyw un penodol arall hefyd, er bod rhai ohonynt yn gwneud hynny.\nDal y niwtrinos\nGellir dangos niwtrinos trwy droi at fecaneg cwantwm. Yn ôl yr egwyddorion hyn, byddai angen adeiladu dalen arweiniol gyda dimensiynau o (9,46 × 1012 km i allu dal hanner y niwtrinos sy'n mynd trwyddo. Er gwaethaf pa mor niwtralos anodd yw heddiw, mae gennym sawl arsyllfa sy'n gallu eu canfod. Gelwir un o'r arsyllfeydd hyn yn Super-Kamiokande Japan ac mae'n beiriant go iawn. Mae'r arsyllfa wedi'i lleoli yn Hida, yr ynys fwyaf yn archipelago Japan.\nMae Super-Kamiokande wedi'i adeiladu y tu mewn i fwynglawdd un cilomedr o ddyfnder. Mae gan yr arsyllfa hon ddimensiynau 40 metr o uchder a 40 metr o led. Mae'r gyfrol hon yn debyg i un adeilad 15 stori. Mae'n rhaid i chi weld maint yr arsyllfa sydd ei hangen i'w gwneud mewn llin er mwyn deall anhawster eu canfod.\nY tu mewn i'r arsyllfa nid ydym yn dod o hyd i ddim mwy a dim llai na 50.000 tunnell o ddŵr â thlodi eithafol sydd wedi'i amgylchynu gan 11.000 o diwbiau ffotomultiplier. Mae'r ffotomultipliers hyn yn fath o synwyryddion sy'n caniatáu inni weld niwtrinos wrth iddynt fynd trwy ein planed. Nid eich bod chi'n gallu gweld y niwtrinos hyn yn uniongyrchol, ond gallwch arsylwi ar yr ymbelydredd Cherenkov y maen nhw'n ei gynhyrchu wrth basio trwy'r dŵr. Mae dŵr yn sylwedd dargludol ac yn hylif a ystyrir fel y toddydd cyffredinol. Diolch i briodweddau dŵr, gallwn weld yr ymbelydredd y mae niwtrinos yn ei ollwng pan fyddant yn pasio trwyddo.\nY peth mwyaf chwilfrydig am yr holl newydd-deb hwn yw bod gwyddonwyr yn gweithio y tu mewn i'r arsyllfa hon ac wedi gwneud sawl darganfyddiad. Un o'r darganfyddiadau hyn yw, trwy ddefnyddio llai o ddŵr a llai o ddŵr pur, gallwch arsylwi niwtrinos sydd wedi ail-greu ar bellter mwy. Hynny yw, Daw'r niwtrinos hyn y gellir eu gweld yn y math hwn o ddŵr o uwchnofa hŷn.\nYr amhuredd sy'n cael ei ychwanegu at y dŵr i allu delweddu'r niwtrinos hyn yw gadolinium. Mae'n elfen gemegol sy'n perthyn i'r grŵp o briddoedd prin sy'n cael effaith ar gael ei ymgorffori mewn dŵr. Mae'r effaith hon yn cynyddu sensitifrwydd y synhwyrydd yn sylweddol er mwyn gallu delweddu hynt niwtrinos. Ychwanegodd ymchwilwyr sy'n gweithio yn yr arsyllfa hon 13 tunnell o gyfansoddyn a ffurfiwyd gan gadolinium at ddŵr purdeb uchel. Mae hyn yn golygu mai cyfanswm crynodiad yr elfen hon yn yr hydoddiant cyffredinol yw 0.01%. Mae'r crynodiad hwn yn angenrheidiol er mwyn gallu chwyddo signal y niwtrinos gwannach a thrwy hynny allu eu harsylwi.\nGallwch chi feddwl pam mae gwyddonwyr yn gwneud yr holl ymdrech hon i astudio diddordeb mwy penodol. Ac er nad ydym yn ei gredu, maent yn offeryn hanfodol a all ddarparu llawer iawn o wybodaeth inni am uwchnofâu. Yr uwchnofa yw'r ffrwydradau treisgar sy'n digwydd yn y sêr hynny sydd eisoes yn methu gwrthsefyll y pwysau oherwydd dirywiad electronau. Mae'r wybodaeth hon yn hanfodol er mwyn gwybod mwy am strwythur y bydysawd.\nMae niwtrinos yn symud ar gyflymder mawr yn agos iawn at gyflymder y golau. Rydym yn gwybod na all unrhyw gorff sydd â màs symud ar gyflymder y golau. Felly, mae hyn yn dangos bod gan niwtrinos fàs. Diolch i hyn, gellir egluro cyfres o ymatebion gronynnau elfennol hefyd. Mae pwysigrwydd i'r niwtrinos fod yn fwy priodol yn aruthrol. Mae hyn yn golygu nad yw niwtrinos sydd â màs yn ffitio i'r model safonol o ronynnau sy'n cael eu trafod mewn ffiseg ddamcaniaethol. Mae'r model ffiseg cwantwm clasurol yn fwy hen ffasiwn ac mae angen gwneud rhai newidiadau. Mae porthladdoedd gwybodaeth yn cynyddu.\nMae'r ffaith bod gan niwtrinos fàs yn egluro llawer o bethau. Dylid cofio bod gan y model ffiseg cwantwm rhwng 14 ac 20 paramedr mympwyol a'i fod yn fodel nad yw mor effeithiol ar gyfer gwyddoniaeth gyfredol. Fel y gallwch weld, mae gan niwtrinos berthnasedd mawr ym myd ffiseg cwantwm a gwybodaeth y bydysawd.\nGobeithio, gyda'r wybodaeth hon, y gallwch chi ddysgu mwy am beth yw niwtrinos, eu nodweddion a'u pwysigrwydd i fyd gwyddoniaeth a seryddiaeth.\nLlwybr llawn i'r erthygl: Meteoroleg Rhwydwaith » Meteoroleg » Gwyddoniaeth » Neutrinos\nMathau o sêr


064 Gweithfeydd Cloddio Winch Fawr, Pen-yr-Heolgerrig, Cwm Du, a Chwm Glo Uchaf\nTirwedd gloddiol o bwys cenedlaethol a rhyngwladol yn dyddio o'r 18fed ganrif a'r 19eg ganrif. Mae'r olion yn cynnwys cyfres o weithfeydd cloddio haearnfaen a glo yn dyddio o ddiwedd y 18fed ganrif hyd yr 20fed ganrif sy'n gysylltiedig â Gwaith Haearn Cyfarthfa, a lefelydd, pyllau, siafftiau mwyngloddiau, gweithfeydd glo, chwareli, gweithfeydd brig a thomenni sbwriel cysylltiedig, adeiladau diwydiannol, ffyrdd aer, ffrydiau, draeniau, cronfeydd dwr, lonydd, incleins a thramffyrdd.\nMae ardal dirwedd hanesyddol Winch Fawr, Pen-yr-Heolgerrig, Cwm Du, a Gweithfeydd Cloddio Cwm Glo Uchaf yn cynnwys tirwedd gloddiol ddiwydiannol gymhleth a ddatblygodd dros nifer o gyfnodau sydd o bwys cenedlaethol a rhyngwladol ac a gysylltir â'r teulu Crawshay o Gyfarthfa. Mae prif nodweddion yr ardal yn cynnwys gweithfeydd cloddio ar hyd brigiad gorllewinol Mynydd Aberdâr sy'n gysylltiedig â Gwaith Haearn Cyfarthfa ar dir a brydleswyd gan Ystâd Dynevor. Buwyd yn cloddio'r gweithfeydd hyn, sydd i'w gweld heddiw fel nifer fawr o olion mwyngloddio a chloddio, i gael haearnfaen a glo'r gwythiennau Glo Is (Gwythiennau Garw a Five Foot; a Gwythiennau Nine Foot, Upper Six Foot: Bute; Upper Yard ac Upper Black Pins ac ar ôl hynny gwythiennau Seven Foot, Nine Foot, Upper Six Foot a Four Foot). Mae olion y gweithgarwch cloddio, sy'n dyddio yn bennaf o ddiwedd y 18fed ganrif hyd ganol yr 20fed ganrif, yn ffurfio tirwedd gloddiol helaeth a chymhleth, lle y mae tystiolaeth o dechnegau cloddio cynnar megis hysio/sgwrio, gweithfeydd clwt, i'w gweld o hyd. Mae olion eraill yn cynnwys nifer fawr o lefelydd, pyllau cloddio, siafftiau mwyngloddiau, gweithfeydd glo, chwareli, gweithfeydd brig (yn dyddio o'r 1950au) a gwahanol domenni sbwriel cysylltiedig, amrywiaeth o adeiladau diwydiannol, ffyrdd aer, gan gynnwys Ffordd Aer a Gwyntyll Cwm-du sy'n gofrestredig (SAM Gm460), ffrydiau, draeniau, cronfeydd dwr, lonydd, incleins a thramffyrdd.\nSefydlwyd gweithfeydd cloddio glo a haearnfaen yr ardal yn bennaf o ganlyniad i adfywiad y diwydiant haearn a welwyd yn ystod ail hanner y 18fed ganrif, a ddeilliodd yn uniongyrchol o'r datblygiad technegol arloesol a'i gwnaeth yn bosibl i ddefnyddio cols wrth doddi haearn. Mae'r ardal yn uniongyrchol gysylltiedig â'r gwaith haearn yng Nghyfarthfa, a adeiladwyd ym 1765 gan Anthony Bacon ac a ymestynnwyd o dan Richard Crawshay, a gymerodd Gyfarthfa ar brydles ym 1786.\nDibynnai'r diwydiant cloddio cynnar i raddau helaeth ar weithfeydd cloddio ar yr wyneb a ddefnyddiai gymysgedd o weithgarwch stripio lleiniau (proses sy'n sgwrio'r tir o'i uwchbridd), cloddfeydd bach, a lefelydd wedi'u gyrru i mewn i'r llethrau, mae'r olaf yn ffurfio'r mwyafrif o olion cloddiol yr ardal a cheir crynoadau penodol i'r gorllewin o Winch Fawr, yr Upper Black Pins Levels ac i'r gogledd o Flaen-canaid. Cafwyd blynyddoedd ffyniannus go iawn y diwydiant, fodd bynnag, yn ystod y 1820au a'r 1830au a dyma pryd yr agorwyd y pyllau glo dwfn, megis Pwll Glo Cwm-du, Pwll Glo Cornel Waun a Phwll Glo Winch Fawr, yn yr ardal. Y prif ddull halio o fewn y siafftiau oedd y system cydbwyso dwr, a ddibynnai ar gyflenwad digonol a chyson o ddwr (Thomas 1981, 306-308); mae'n debyg bod nifer o'r cronfeydd dwr yn yr ardal astudiaeth yn nodweddion creiriol sy'n gysylltiedig â'r system hon. Parhawyd i gloddio haearnfaen a glo yn arbennig trwy gydol y 19eg ganrif, gyda lefel y gweithgarwch cloddio yn amrywio yn ôl y galw economaidd. Erbyn diwedd y 19eg ganrif roedd lefelydd yr ardal at ei gilydd yn segur, ymddengys i fwyngloddiau'r ardal barhau tan y 1920au a chafwyd cyfnod byr o weithgarwch cloddio o'r newydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd.