Dyddiadur Edward Edwards, Tywyn, Meirionnydd - Wicipedia\nDyddiadur Edward Edwards, Tywyn, Meirionnydd\nMae dyddiadur Edward Edwards, Faenol Isaf, Tywyn, Gwynedd yn un o nifer o ddyddiaduron sydd wedi ei gynnwys yng nghronfa ddata Tywyddiadur Llên Natur (Cymdeithas Edward Llwyd) ac sydd wedi'u rhestru yn y rhestr o ddyddiaduron amgylcheddol Cymreig. Mae'r erthygl hon yn crynhoi cefndir bywgraffiadol y dyddiadurwr ac yn cyflwyno prif werth y ddogfen fel tystiolaeth amgylcheddol a chymdeithasol o'r cyfnod.\nMae elfennau amaethyddol ac amgylcheddol y dyddiadur i’w gweld yn eu cyfanrwydd yma \n1.1 Lleoliad y dyddiadur\n1.2 Cyfnod y dyddiadur\n1.3 Cefndir Daearegol\n1.4 Cefndir teuluol\n1.5.1 Gwaith adeiladu\n1.6 Da byw\n1.8 Cynnal y tir\n1.9 Cefndir Cymdeithasol y Gwaith\n2 Gwerth y dyddiaduron hyn heddiw\nLleoliad y dyddiadur[golygu | golygu cod y dudalen]\nYsgubor Ddegwm o'r de-orllewin\nYsgrifennwyd y dyddiadur mewn ffermdy o'r enw "Faenol Isaf", Tywyn, Gwynedd, ardal o wastadeddau arfordirol i'r de o'r dref. Gelwid y fferm yn Ysgubor Ddegwm cyn 1871, y Faenol yn 1871 , a Faenol Isaf erbyn 1881. Stad o dai yw'r Faenol Isaf erbyn heddiw, yn rhan o dref Tywyn ond gellir gweld yr hen ffermdy (tŷ anedd gyda gardd fach yn unig) ar ben isaf y stâd gyda'r ysgubor ('Scubor Ddegwm) y tu ôl iddo a hen fwthyn (y Faenol Fach) wrth ei ymyl.\nFfermdy Faenol Isaf, Tywyn\nMae'r ddogfen wreiddiol wedi ei chadw yn Archifdy Meirionnydd (Dolgellau), Gwynedd dan y côd cofrestru Z/M/3192/1\nCyfnod y dyddiadur[golygu | golygu cod y dudalen]\nYsgrifennwyd dyddiaduron Edward Edwards rhwng 1873 a 1886. Er mai ystad Ynysymaengwyn oedd perchen mwyafrif helaeth y tir yn yr ardal, yr Eglwys Anglicanaidd oedd perchnogion Faenol Isaf. Y meistr tir oedd John Jones Brown, Rheithior Llandanwg. Lewis, Dolgellau oedd ei asiant ac aeth Edward i Ddolgellau pob mis Rhagfyr i dalu rhent. Efallai mai'r peth mwyaf nodedig o anghyffredin am y dyddiaduron, gan eu bod wedi ysgrifennu yng nghyfnod y “Welsh Not”, yw eu bod wedi'u hysgrifennu yn Gymraeg.\nMae'n amlwg fod yr awdur wedi cael ychydig o addysg Saesneg ond mae’n ysgrifennu popeth yn union fel y buasai yn ei ddweud ar lafar. Nid yw’n defnyddio atalnodi ac mae llythrennau bras yn cael eu defnyddio ar gyfer y geiriau sy’n pwysig iddo.\nMewn cyfnod pan oedd crefydd yn bwysig yr oedd Edward yn aelod yng Nghapel Bethel (MC), Tywyn, ac yn bresennol o leiaf ddwywaith bob Sul, gan enwi pob pregethwr a nodi testun pob pregeth yn ei ddyddiadur.\nCefndir Daearegol[golygu | golygu cod y dudalen]\nMorfa i'r de o Dywyn\nAber afon Dyffryn Gwyn (heddiw)\nWrth deithio o Dywyn i Aberdyfi heddiw nid yw'n amlwg pam fod y ffordd a'r rheilffordd mor bell o'r môr. Yn y 19g yr oedd cors rhwng y ffordd a'r môr, gyda Llyn y Borth i'r de o fferm Penllyn, a phan oedd y llanw'n uchel gorlifai dŵr hallt dros y gors. Lledaenai afon Dyffryn Gwyn dros y tir mewn cyfnodau o law trwm. Adeiladwyd "clawdd llanw" i gadw'r llanw rhag llifo dros y gors a gwacawyd y llyn rhwng 1862-4.\nSafle Llyn y Borth, Tywyn, ar ôl ei ddraenio yn 1862-4.\nAgorodd y rheilffordd rhwng Tywyn a Machynlleth yn 1867 gan dorri drwy dir cymdogion Edwards, Faenol Uchaf ac Esguan. Crewyd camlas o dan y ffordd a'r rheilffordd i gyfeirio dŵr afon Dyffryn Gwyn yn syth at y môr. Arhosodd hyd yn oed y tir a oedd yn uwch na lefel y llyn yn llawer gwlypach na heddiw. Weithiau drylliwyd y clawdd; yn 1877 cofnodir "clawdd llanw wedi torri", ac yn 1879 "dŵr yn dywad dros y morfa".\nGweithiodd Edward, ei fab a'i nai, yn galed i sychu'r tir yn y darn morfa agosaf atynt. Eu dull oedd torri ffosydd neu "trensis" a'u llenwi a cherrig a rhoi pridd drosdynt. Buont yn torri'r brwyn ac yn cario llwythi o dywod ac weithiau pridd neu ddaear galed i'w lledaenu ar draws y tir corsiog. Hwn oedd dull y cyfnod o hwyluso rhediad y dŵr o'r tir i'r ffosydd cyfagos. Erbyn 1879 bu'n bosibl aredig rhannau o'r morfa a thyfu ambell gnwd ond yr oedd cloddio ffosydd rhwng caeau a ffermydd yn waith rheolaidd. Mor hwyr ag 1886 buont "yn torri trensis yn y cae newydd", cae oedd uwchben y ffermdy.\nBu dau fath o bridd ar y fferm. Mae yna olion hen lwybr troed oedd yn cysylltu ffermdai Penllyn ac Esguan Isaf; oedd yn pasio islaw Ysgubor Ddegwm a fuasai wedi dilyn ymyl Llyn y Borth cyn y'i draeniwyd. Islaw'r llwybr mae'r pridd yn gwaddol o laid, tywod a cherrig mân a olchwyd i lawr afon Dyffryn Gwyn ac a ollwngwyd yn y llyn, (oedd yn dair troedfedd o ddyfnder pan ddraeniwyd ef ond mae'n debyg yr oedd yn dyfnach mewn cyfnod blaenorol.) Mae'r tir uwch, ar ochr arall y llwybr yn clai clog neu "Devensian till" sef y gwaddol a gadewyd gan rhewlif ar ddiwedd y cyfnod olaf o rhewlifiant. Mae'r tir hwn, sy'n estyn o dan dref Tywyn yn cynnwys llawer o gerrig.\nMuriau cerrig yn yr hen dref; chwith c.1750, dde a'r canol: cyn 1694\nDefnyddiwyd y cerrig hyn i adeiladu y rhannau o'r dref sy'n hyn na dyfodiad y rheilffordd ond bu rhaid hela cerrig o'r caeau yn gyson cyn tyfu cnydau.\nCefndir teuluol[golygu | golygu cod y dudalen]\nGanwyd Edward Edwards yn 1811 yn Ysgubor Ddegwm, yn un o wyth o blant, i Rowland Edward a’i wraig Ann Thomas. Bu farw pedwar o’i chwiorydd yn fenywod ifanc di-briod. Priododd Thomas, unig frawd Edward, yn 1845 ond nid oes cofnod amdano wedyn; efallai mai ef yw awdur y llythyron o America y mae Edward yn cyfeirio atynt yn y dyddiaduron. Cyfeirir yn aml at deuluoedd y ddwy chwaer arall. Priododd Catherine a Richard James, saer coed, a symudodd i fyw yn Ysgubor Ddegwm gyda’i fam yng nghyfraith. Cawsant tri o blant, Mary, Ann (Davies) a Morris (saer ac adeiladwr fel ei dad a cynorthwyodd gyda estyniad i'r ffermdy). Priododd Edward a’i chwaer Jane â dau o blant Hugh Richard a Sarah Jones, Cil y Parc. Priododd Jane a John Richard ym 1832. Erbyn cyfnod y dyddiaduron mae Jane yn wraig weddw, yn byw gyda’i mab, Hugh, mewn bwthyn yn ymyl fferm Sandiland.\nYn 1851 yr oedd mam a chwaer Edward yn dal i fyw yn Ysgubor Ddegwm a theulu o'r enw Evans yn y bwthyn cyfagos, y Faenol fach. Priododd Edward ag Elizabeth Richard, neu Betty fel y cyfeirir ati, yn 1843. Buont yn byw yn Sgwar Corbett am gyfnod a bu Edward yn gweithio yn gwerthu glo yn ogystal a gweithio ar y fferm.\nCafodd Edward a Betty dri o blant, Rowland yn 1844, Sarah yn 1850 ac Elizabeth, a elwid Eliza, yn 1856. Aelod arall o'r teulu oedd Rowland Owen, mab Ann, chwaer Betty. Priododd Ann a Hugh Owen a chawsant chwech o blant ond bu farw Ann yn 1851 yn fuan ar ôl geni Rowland. Aeth y plant i gyd i fyw gyda pherthnasau. Mae'n debyg fod Betty wedi cymryd y baban Rowland gan ei bod hi wedi esgor ar Sarah flwyddyn ynghynt ac felly yn gallu bod yn fam faeth iddo. Gan fod mab eisoes gan Edward a Betty a hwnnw hefyd yn dwyn yr enw Rowland, mae dryswch rhwng y ddau ar adegau yn anochel, ond mae'n amlwg fod Rowland Owen wedi ei drin fel mab ar aelwyd Faenol Isaf. Cyfeirir yn aml at y ddau Rowland, neu at Rowland mawr a Rowland bach, neu Rowland Edwards a Rowland Owen, ond nid oes unrhyw gyfeiriad at y Rowland hynaf fel "Rowland ni".\nBachgen a weithiodd ar y fferm ambell waith oedd Joseph Owen. Nid oes cofnod o'i eni ond mae'n debygol mai perthynas i Rowland Owen ydoedd gan iddo ymweld a Bodilan fach yng Nghwm Llan, lle trigai Owen Owen, un o frodyr Rowland a'i deulu. Mae'n bosibl iddo fyw yn Faenol Isaf er mwyn mynychu ysgol yn y dref. Yn 1873 cofnodir "Joe bach yn mynd i ddechrau ysgol."\nYmwelwyr rheolaidd â'r Faenol Isaf oedd teulu o Lerpwl, sef John a Mary Orrell (fe'i sillefir fel Hurrell weithiau) a'u plant; Price, Eliza, Amelia (neu Emeline) a Samuel. Er nad yw'r cyfenw yn ymddangos ond unwaith yng Nghymru yn 1808 ganwyd pob un ohonynt yng Nghymru; a John, Mary ac Eliza ym Meirionnydd. Nid oes modd dangos eu bod yn perthyn i deulu Faenol Isaf ond mae eu hymweliadau cyson yn awgrymu perthynas agos, yn enwedig rhwng Betty Edwards a Mary Orrell a arhosodd i ofalu am Betty fwy nag unwaith.\nRhwng 1876 a 1881 bu nifer o newidiadau yn y teulu. Ar ddechrau Ebrill 1876 cofnodir “Eliza yn bir sâl” a phump diwrnod wedyn “Eliza fach yn marw” ac ar y 12fed “Claddu Eliza fach Annwyl yn y byd”. Collodd Edward ei wraig Betty ddwy flynedd ar ôl Eliza, ar ôl gwaeledd hir. Mor bell yn ôl a 1873 mae cyfeiriadau at "Betty yn sal" a "Dr yma" yn gymysg ag ymweliadau ganddi i gartrefi cyfagos. Yn 1875 sonnir am ymweliad wythnos i Landrindod gyda Mary Orrell ac Eliza. Erbyn 1876 mae'n ymddangos ei bod yn rhy wan i fentro ymweld a chyfeillion heb aelod arall o'r teulu gyda hi. Mae cyfeiriadau at ei gwaeledd yn mynd yn brinach; yn rhy arferol i nodi. Ym mis Ionawr 1878 mae Rowland yn mynd â hi i weld ei chwaer yng nghyfraith yn Sandiland. Yn sydyn ar y 9fed o Fehefin mae Edward yn cofnodi, yn ôl ei arfer, y tywydd yn gyntaf; wedyn pwy oedd yn pregethu: “Diwrnod cawodog braidd trwy y dydd. Mr Humphreys, Barmouth yn pregethu. Betty yn marw 10 munud wedi un ar ddeg,”. Dyn o ychydig eiriau oedd Edward ond maent yn siarad cyfrolau. Y diwrnod wedyn “Diwrnod ffeind trwy y dydd. Golchi ar ôl Betty fach Annwyl yn y byd yma,” ac ar y dydd Iau “Diwrnod ffeind anghyffredin. Claddu Betty fach, annwyl, annwyl.” Ond os prin yw’r geiriau, gallwch weld, ym mynwent yr eglwys, ymhlith y rhesi o lechfeini, cofgolofn o farmor a godwyd gan Edward er cof am ei wraig.\nCofgolofn teulu Edwards ym mynwent eglwys Cadfan, Tywyn\nYn ystod gwaeledd ei mam dychwelodd Sarah o Lerpwl i fyw adref ac yn y cyfnod rhwng marwolaeth Eliza a marwolaeth Betty bu Mary James (nith Edward) yn byw yno hefyd. Yn 1879 priododd Sarah â John David Griffiths, Cymro o Lundain ond gyda'i wreiddiau yng Nghorwen. Aethant i fyw i Lundain ond mae'n ymddangos na chafodd John waith sefydlog yno. (Cyfeirir ato fel saer yn 1881 ac fel dyn llefrith yn 1891). Treuliodd y ddau, a'u plant Tedi a Joni, gyfnodau hir yn y Faenol Isaf.\nDaw'r cyfeiriad cyntaf at Catrin yn byw ar y fferm yn 1880. Priododd hi a Rowland Owen yn gynnar yn 1881 ac arhosodd y cwpl ifanc yn y Faenol Isaf am gyfnod. Disgrifir Catrin fel "Housekeeper" yng nghyfrifiad 1881. Symudasant i fwthyn ar Ffordd Neifion wedyn. Nid oes son am "y ddau Rowland" ar ôl Ebrill 1882 ond cyfeirir yn llawer amlach at John Griffiths a Joseph Owen yn gweithio ar y fferm a chyfeirir yn amlach at y plant (sef plant Edward a pherthnasau eraill o'r un oed a hwy) yn cydweithio ar y fferm.\nEnw newydd arall oedd Lisa. Mae hi'n ymddangos fel cyfaill i Sarah yn 1883, yn cynorthwyo gyda'i phlant bach, ond yn raddol fe'i cysylltir fwyfwy gyda Rowland Edwards. Mae'n debygol mai hi yw'r Elizabeth Evans a briododd â Rowland yn 1886 yn fuan ar ôl i'r dyddiadur ddod i ben.\nY Ffermdy a'r Caeau\nAr restr ar gyfer treth y degwm cyfeirir at "Scybor ddegwm" gyda Rowland Edward, tad Edward fel tenant a rhestrir house, buildings, yards and garden. Cyfeirir at wanws, bwtri, beudy, cyt y moch yn y dyddiadur. Cyfeira'r Rhestr Ddegwm at "cae newydd, cae canol, cae pen y cefan, cae'r eithin, cae'r ydlan, cae dau gyfer, cae pedwar cyfer, ( y rhain i gyd yn clai clog, gweler uchod) a'r weirglodd fawr, weirglodd tan y tŷ a "part of Penllyn Pool" (y wern a'r morfa yn y dyddiadur) ble oedd y tir yn gwaddol o'r afon. Dangosir dau gae dienw; gallai rhain fod yn "cae bach" a "llain" fel y'u henwir yn y dyddiadur gan eu bod yn cyfateb i'w maint a'u ffurf.\nMur cerrig o gwmpas Bethel, Tywyn\nGwaith adeiladu[golygu | golygu cod y dudalen]\nGellid tybio fod rhywfaint o waith ehangu ar y tŷ anedd wedi digwydd ar ôl priodas Edward a Betty. Yn 1875 mae Morris James, nai Edward, yn "dechrau llofft"; "gwneud y seiling", "plastro lloft y parlwr" a "llofftio". Mae'n debyg fod Edward a'r ddau Rowland wedi gwneud llawer o'r gwaith adeiladu eu hunain. Arferai adeiladu gyda chymysgedd o gerrig a godwyd o'r caeau a cherrig o lan y môr0. Pan benderfynnodd henaduriaid Eglwys Bethel, Tywyn adeiladu capel mwy ei faint yn 1871 "darfu i ffermwyr a chertwyr yr Eglwys gario y defnyddiau at ei adeiladu yn rhad ..... ac fe gododd Mr John Daniel, Caethle, a'i was yn fore fore er mwyn cael mynd â'r llwyth cyntaf at y deml newydd, ac aed i lan y môr am lwyth o gerrig ...... gan fod y llwyth yn drwm torrodd echel y drol a methwyd myned gam ymhellach, a daeth Mr Rowland Edward, y Vaenol, a'i lwyth heibio iddynt).\nGellir tybio mai'r un dulliau a ddefnyddwyd ar gyfer ehangu Faenol Isaf. Cyfeirir at waith pwyntio'r tŷ a'r ysgubor, sydd hefyd yn awgrymu adeiladau o gerrig anwastad. Defnyddiwyd gwellt neu frwyn ar gyfer toi, e.e. "mendio to y scybor efo brwyn" a rhwng 1875-7 torrodd llawer mwy o frwyn nag mewn blynyddoedd eraill, efallai ar gyfer to i'r rhan newydd o'r tŷ, neu efallai cedwid gwellt ar gyfer to'r tŷ gan ddefnyddio brwyn at ddibenion eraill, fel rhoi gorchudd ar y tasau gwair. Yn 1877 nododd Edward eu bod "yn clirio lle i wneud tŷ bach" ac yn 1879 "hela cerrig a gwneud lle tân yn y tŷ newydd".\nGan nad oedd coed yn tyfu ar y gwastatir yn agored i wynt y môr ac nid oedd modd torri mawn ar ôl sychu'r corsdir, glo oedd prif tanwydd y fferm. Bu angen mofyn 1/2 neu 1/4 tunnell o lo o'r dref yn rheolaidd. Bu'n rhaid mynd yn bell i casglu brigau i gynnau tân. Aeth i "mofyn llwyth o friga yn Dyffryn Gwyn efo gwagen Penllyn a benthyg y gaseg" a "mofyn coed yn Peniarth Uchaf efo Watkin, Penllyn."\nYn 1873 cedwid pump buwch, Blacan, Buty, Lady, Harriet a Meinwen. Erbyn 1876 mae Littlan a Cochan i'w cael. Yn 1877 sonnir am ferch Harriet a merch Meinwen ond yn raddol mae'r enwau yn diflannu. Erbyn 1883-4 cyfeirir at y fuwch goch benwen, y fuwch fraith, y fuwch goch hynaf a'r fuwch goch ieuengaf. (Gellid tybio mai Betty neu Eliza oedd yn enwi'r gwartheg.) Mewn patrwm cyson mae un fuwch yn mynd at y tarw ym mis Chwefror a thair neu bedair arall dros yr haf. Cofnodir genedigaeth llo ym mis Tachwedd a tair neu pedair llo ddiwedd mis Ebrill neu ym mis Mai. Er nad oes sôn am gorddi ar ôl 1873 mae'n ymddangos fod Faenol Isaf yn cynhyrchu eu caws a'u menyn eu hunain gan werthu ambell anifail nad oeddent ei angen. Mae'n sôn unwaith am werthu gwartheg yn ffair Machynlleth, unwaith am werthu gwartheg yn ffair Abergynolwyn ac ar dri achlusur gwerthu fuwch, tarw a gaseg yn ffair Tywyn\nGwahaniaethodd Edward rhwng "anifeiliaid" a "defaid". Bu ganddo drefniant gyda Morgan William, Rhyd Galed, yn y mynyddoedd uwchben Pennal, i ofalu am ei ddefaid dros y gaeaf. Cofnododd "y defaid yn dywad yma" ar ddechrau mis Tachwedd pob blwyddyn ac "y defaid yn mynd adra" ddiwedd mis Mawrth (yr enw ar yr arferiad hwn o aeafu defaid o ffermydd yr uchedir yw defaid cadw neu ddefaid tac TE). Daeth Morgan a'i fab Thomas i fwrw golwg trosdynt a'u trin pan oedd angen. Treuliodd Thomas ambell ddiwrnod yn gweithio yn Faenol Isaf ac aeth Rowland a Sarah i Ryd Galed yn achlusurol i ymofyn coed neu eirin.\nAnfonai'r hwch at y baedd ddwywaith y flwyddyn. Nododd fod hwch wedi esgor ar berchyll ddwywaith y flwyddyn a thua mis wedyn "mae Joseph yn torri ar y perchyll". Cedwid rhai o'r moch trwy'r flwyddyn. "Dyrnwyd haidd i'r moch" ac "aeth at y Felin am flawd i'r moch" a berwodd "gwchenad o datws i'r moch". Trosglwyddodd rhai ohonynt yn fyw i berchennog arall: e.e."hebrwng dau fochyn i Bennal" a "plant yn mynd a'r moch i'r dre" ond eraill yn cael eu lladd a'u pwyso. Mae ambell mochyn bach yn mynd at ddwy nith weddw Edward. Arferai ladd mochyn cyn y Nadolig ac anfon hanner i Jane Richard, gwraig weddw a chwaer Edward.\nCedwid dwy gaseg a chyfeirir yn rheolaidd at un ohonynt yn cymryd stalwyn. Cafodd Jole chwech o ebolion dros ddeuddeng mlynedd y dyddiadur, a Boney ac wedyn Darly, un yr un. Cedwid yr ebolion am ddwy neu dair blynedd, eu pedoli a dechrau eu hyfforddi gan "(g)weithio y bolas i droi ochr yn ochr yn y cae" ac wedyn eu gwerthu.\nTyfwyd digon o wair i gynnal eu hanifeiliaid trwy'r gaeaf. Prif waith mis Gorffennaf oedd torri gwair, cyweirio gwair, hela gwair a chario gwair. Weithiau parhaodd y gorchwylion hyn i mis Awst ac wedyn bu rhaid toi y mydylau neu'r tasau (teisi) gwair. Defnyddwyd brwyn a torrwyd yn y morfa i gwneud y toi. Arferent gwneud eu rhaffau eu hun ar gyfer y gwaith hwn.\nTatws oedd prif gnwd y fferm ac fe'u tyfwyd er mwyn gwneud elw. Cyfeirir at weithio gyda'r tatws, fel prif waith y dydd, teirgwaith yn fwy aml nag unrhyw gnwd arall. Mae Edward yn gwahaniaethu rhwng "plannu tatws i ni ein hunain" a "plannu tatws i bobol diarth". Prif orchwyl mis Hydref oedd mynd â llwythi o datws i Dywyn. Roedd sawl rhes o dai teras yn y dref oedd angen cyflenwadau o datws arnynt ac yr oedd Faenol Isaf mewn safle cyfleus i ddarparu ar eu cyfer.\nTyfai wraiddgnydau fel swedj (swege yn iaith Edward) a mangols (yn borthiant i'r anifeiliaid dros y gaeaf TE). Swedj oedd y prif wreiddyn arall. Roedd hofio rhwng rhain a chwynnu yn waith angenrheidol ym misoedd Mai a Mehefin. Cyfeiriodd yn fynych at y cnwd fel Swedish: "Iau 25 Mehefin 1874 diwrnod sych nina yn plani Swedish wedi ei cau o forfa Towyn".\nTyfwyd gwenith, haidd a cheirch. Arferai hau gwenith ym mis Tachwedd a cheirch a haidd ym mis Ebrill a mis Mai, cyn cynaeafu y tri cnwd trwy mis Awst a mis Medi. Mae Edward yn cyfeirio at "engan dyrnu" (yr injan stêm oedd yn troi y dyrnwr) oedd angen glo fel tanwydd. Cafodd hwn ei rannu rhwng ugain o ffermydd a diwrnod neu ddau yn unig y parhaodd y cyfle amdano cyn iddo gael ei symud i fferm arall. Ar y diwrnodau hyn daeth nifer o'r ffermydd cyfagos i cynorthwyo. Mae Edward yn nodi "dyrnu trwy y dydd, dau o'r Faenol [uchaf], dau o Glanymor. Thomas William, Robert Roberts, Rowland Owen ["gyda ni"] Gwneid gweddill y dyrnu gyda ffust ac yr oedd angen nithio. Byddai'r gwaith o ffustio a nithio yn parhau trwy fisoedd y gaeaf yn ôl yr angen neu pan oedd y tywydd yn wael a phan oedd gorchwylion eraill yn caniatáu. Cyfeirir yn aml at aelodau'r teulu yn mynd i Felin Dolau Gwyn, naill ai gyda grawn neu i casglu blawd.\nTyfent ychydig o ffa ond anamal yw'r cyfeiriadau atynt mewn saibiau rhwng gorchwylion eraill ac mae'n ymddangos y buont yn tyfu digon at eu defnydd ei hun yn unig.\nCynnal y tir[golygu | golygu cod y dudalen]\nRoedd cerrig yn drafferthus yn y caeau a bu angen eu "hela" ym mis Mai cyn fod cnydau wedi tyfu yn rhy uchel. Gwahaniaethir yn gryf rhwng hela cerrig (ym mis Mai) a cario neu casglu cerrig. Gellid cario cerrig ar unrhyw adeg o'r flwyddyn. Buont yn ddefnyddiol, fel y rhai a helwyd ym mis Mai, naill ar gyfer gwaith adeiladu, neu i lenwi "trensis" i ddraenio; e.e. "dechrau hela cerrig a thrwy y dydd a'u cario i'r wern" neu " cario cerrig i'r cae newydd o glan y môr i draenio". Codwyd mwy o gerrig o'r caeau fel nad oedd rhaid eu nôl o lan y môr. Torrai frwyn ym misoedd yr haf i wella ansawdd y tir ond defnyddwyd y brwyn i doi ar fydylau ac i trwsio'r toi. Aeth gwaith arall y fferm yn ei flaen yn gyson. Cofnodir gwaith fel troi tir, braenaru, chwynnu, teilo a thrwsio'r cloddiau rhwng y gorchwylion yr oedd angen eu cyflawni ar adeg a benodwyd gan y tymor a'r tywydd.\n(sillefir hefyd gan EE fel esgill neu esgyll) Gorchwyl achlysurol iawn gan Edward oedd torri ysgall (efo pladur mae'n debyg). Nododd ym mha gae roedd yn gwneud hyn mewn dau o'r pum cofnod, sef y Pedwar Cyfar (1881), a'r Weirglodd Fawr (1883). Bu'n torri'r ysgall ym mis Mehefin (1 cofnod), Gorffennaf (2) ac Awst (2).\nCefndir Cymdeithasol y Gwaith[golygu | golygu cod y dudalen]\nGwelodd Edward newidiadau mawr yn ystod ei fywyd. Ym 1851 cofnodir pump o ffermydd rhwng Glanydon a Caethle, sef Maes y Llefrith,\nFfermdy Maes y Llefrith; Caffi Pebbles heddiw\n20 acer; Penllyn, 180 acer, Ysgubor Ddegwm, 30 acer; Esguan 100 acer ac Erw Waedd, 60 acer gyda phobl leol yn ffermio pob un. Erbyn 1871 nid oes sôn am Maes y Llefrith nac Erw Waedd; hyd yn oed fel trigfannau. Mae Penllyn tua’r un faint; ond mae Esguan wedi ehangu i 330 acer. Ni oes sôn am Ysgubor Ddegwm na Faenol Fach ond mae Faenol (Isaf) a'i 45 acer yno, a'r Faenol Uchaf, 80 acer. Mae Esguan, Penllyn a Faenol Uchaf i gyd yn gartrefi i deuluoedd sydd wedi symud i mewn o bell gan adael Faenol Isaf fel yr unig fferm mewn dwylo lleol.\nCydweithiodd Faenol Isaf yn aml gyda'r tri fferm oedd yn ffinio â hwy. Y Faenol (uchaf) oedd y fferm agosaf o ran maint. Yn y saithdegau cyfeirir at y Faenol pan oedd angen trwsio cloddiau rhwng y ddwy fferm yn unig. Yng nghyfrifiad 1881 cofnodwyd bod hwsmon yn gofalu am y fferm ond yn fuan wedyn daeth Henry ac Elizabeth Jones a'u teulu yno. Cyfeiriodd Edward at Henry yn gyson ac mae elfen o gydbwysedd yn y cydweithio rhwng y ddwy fferm.\nAdfeilion Ffermdy Esguan Isaf ger Tywyn\nEsguan oedd y fferm fwyaf yn nechrau cyfnod y dyddiadur; Evan a Mary Newell oedd yn ffermio yno. Cyfeiriwyd tua chant o weithau at weithio yn Esguan yn nwy flynedd cyntaf y dyddiadur. Erbyn 1876 cyfeirir at gludo llwythau o dywod a grafel i Fod Talog (fferm ger Esguan) ar ran Newell. Symudodd teulu Thomas a Mary Edwards i'r hen ffermdy Esguan Isaf yn nechrau 1878 a ffermio'r 40 acer yno. Erbyn 1881 yr oedd teulu Newell yn byw ym Mod Talog (wedi ailenwi yn Riverslea dros dro). Fe drigodd teulu Hugh Pugh yn "Esguan Farm" gyda 74 acer ond mae'n ymddangos fod Newell wedi cadw cyfran helaeth o dir Esguan.\nGyda thrigolion Penllyn yr oedd perthynas Faenol Isaf agosaf. Ganwyd Edward Watkins, "Watkin Penllyn" oedd yn ffermio yno, ym Maldwyn ond un o Dywyn yn wreiddiol oedd Mary ei wraig, a bu ganddynt fab, John Job. Cyfeirir yn aml hefyd at Evan Penllyn Jones yn pregethu yng nghapel Bethel. Mae bron un mil a chant o gyfeiriadau at gydweithio rhwng Faenol Isaf a Phenllyn gyda dros fil ohonynt yn cyfeirio at rywrai o Faenol Isaf yn gweithio ar dir Penllyn.\nMae Edward yn nodi pan fo ffair yn Nhywyn ond nid yw'n ymddangos ei fod wedi gadael gartref llawer (heblaw am fynychu'r Capel) Aeth naill i ffair Tywyn neu i ffair Machynlleth, ac unwaith i ffair Abergynolwyn i werthu anifeiliaid. Aeth i Ddolgellau pob mis Rhagfyr i dalu rhent. Mae'n ymddangos fod eraill o'r teulu wedi mentro i Machynlleth neu Dolgellau am ddiwrnod o fwynhad. Ymwelodd Betty â theulu neu gymdogion yn weddol aml pan oedd hi'n iach. Ym mis Tachwedd 1875, wythnos y sioe, arhosodd Betty ac Eliza am ychydig ddyddiau yn Nolgellau. Aeth Rowland i ffair Machynlleth nifer o weithiau, gyda chwmni ambell waith, ac ni rhoddir rheswm am y daith. Yn 1880 a 1885 mae'n mynd mor bell â'r Bala at y sioe (Sioe Sir Feirionnydd mae'n debyg), yr ail dro gyda Lisa a Tedi, mab Sarah oedd yn 5 oed.\nGwaith nas sonir amdano\nGall absenoldeb cofnodion mewn dyddiadur olygu dau beth; naill ai oherwydd bod y gorchwyl yn gyffredin ac yn hanfodol, neu am nad oedd yn rhan o fywyd y dyddiadurwr o gwbl. Nid yw Edward yn cofnodi'r gweithgareddau mwyaf sylfaenol. Nid oes sôn am fwydo anifeiliaid, na godro’r fuwch ac mae gorchwylion ei wraig a’i ferched yn paratoi bwyd, golchi a glanhau yn digwydd mor ddidrafferth iddo fel na font yn haeddu sylw heblaw am nodi y diwrnodau prin pan nad oedd Betty, Sarah ac Eliza gartref. Yn 1877 cyfeirir at "yr ardd newydd" ond heblaw am un cyfeiriad at gennin, tri at foron ac ambell gyfeiriad at faip nid oes unrhyw beth i awgrymu sut y defnyddwyd yr ardd. Dim ond unwaith y cyfeiriodd at 'mofyn eirin' (er fod Robin Owain, oedd yn byw yn un o'r tai cyntaf a adeiladwyd ar y stad yn y1970au, yn cofio gwrychoedd llawn o eirin duon a bu'n eu casglu tair gwaith y flwyddyn i wneud jam. Unwaith cofnododd: "Sarah a'r teulu yn hela elderberis". Dwywaith y cyfeirodd at hela cregyn duon ac unwaith at blingo cwningen ond ni wyddom y graddau bu'r gweithgareddau hyn yn cyfrannu at fywyd y fferm. Nid oes sôn am ieir er mor anodd yw meddwl am fferm fel Faenol Isaf heb ddofednod o gwbl.\nCyfrifon a Diffyg Cyfrifon\nPrin yw'r cyfeiriadau at arian yn y dyddiadur. Yn 1873 nodir "llo bach yn trigo gwerthu y croen i Newell am 2/-" ac yn 1874 "gwerthu yr heffer i Newell am £11.00." Mae'r mwyafrif yn cyfeirio at ddefnyddio ceffyl a throl i symud deunydd megis cerrig, grafal, coed a brics a deunydd adeiladu arall am John Roberts, Glanymor. Cyfeirir hefyd at cludo grafel i Ffordd yr Orsaf i'r "Local Bord" a gwahannol nwyddau i Evan Newall. Mae'n ymddangos fod y talu arferol ar gyfer defnydd dyn, ceffyl a throl am ddiwrnod oedd rhwng 12 a 13 swllt. Mae'n ymddangos fod Edward yn arbennig o ofalus wrth gofnodi gwaith i Newell, dyn oedd yn newydd i'r ardal; e.e. " carring oats from half past ten in the morning till eleven at night" a "yn Esguan yn cario yr ŷd oddi wrth yr engan am ddeg awr a haner." Yn 1876 cofnodir "Elizabeth Rowland to Edward Edwards 1 side of Pork weigh 116lb at 6d lb ....£2.18.00" ac "from Henry Roberts in working remainder of pay for the pig 9/-" Nid oes unrhyw sôn arall am arian yn newid dwylo, heblaw am dalu'r ddegwm.\nBu cydweithio rhwng ffermydd yn arferol; mor arferol nes ei fod yn anodd iawn dehongli sut y'i trefnwyd o gwbl gan mai ar lafar a thrwy cyd-ddealltwriaeth y digwyddai'r cwbl. Mae ambell esiampl unigol. Ym Mawrth 1883 benthycodd Rowland geffyl Mr Richards, Pall Mall (neu Pêl Mêl yn iaith Edward) am ddau diwrnod i droi tir; a'r wythnos wedyn treuliodd bedwar diwrnod yn Pall Mall yn troi yno. Mae ambell cyfeiriad megis "John Vaughan yma efo nyni" neu "Rowland bach yn Penllyn yn lle Griffith Pugh" yn awgrymu cyfnewid diwrod o waith yn lle talu arian.\nRoedd trefn ynglŷn a symud yr 'engan' ddyrnu rhwng y ffermydd a ddilynai batrwm rheolaidd. Cofnododd sawl ymweliad gan Jonas i wneud dillad y teulu neu i'w trwsio. Nodir pob tro pan elai heffer at darw neu hwch at faedd. Aeth a grawn i'r Felin a daeth a blawd yn ôl. Nid oes cyfeiriad at unrhyw gydnabyddiaeth ar gyfer y gweithredoedd hyn. Beth oedd y trefniant efo Morgan William, Rhyd Galed am ofalu am ei ddefaid? Sut oedd y gwaith a wnaethpwyd ar fferm Penllyn yn cael ei gydnabod? Oedd ambell fochyn bach neu sachaid o datws yn rhoddion? Nid oes sôn am unrhyw fath o daliad.\nMae'r dulliau o gyfnewid cymorth mewn cymdeithas gwledig wedi eu cyfrif a'u mesur. Rhwng llinellau'r dyddiadur gellir synhwyro economi wedi ei sylfaenu nid ar arian ond ar gyfnewid cynnyrch a chymwynas. Ymddiredai Edward mewn arferion oedd wedi parhau'n ddigwestiwn ers cyn cof, a felly ni welodd angen i'w cofnodi. Yn anffodus mae'r trefniadau hyn wedi eu cuddio rhagom.\nGwerth y dyddiaduron hyn heddiw[golygu | golygu cod y dudalen]\nMae’r dyddiaduron yn rhoi ffenestr i ni weld trwyddi ar fywyd teulu cyffredin a phatrwm gwaith blynyddol ar fferm 45 acer mewn cyfnod pan nad oedd peiriannau ar gael i wneud gwaith trwm neu undonog. Mae ei ddyddiadur hefyd yn gofnod o Gymraeg byw Bro Dysynni mewn cyfnod pan na ddeallai mwyafrif y bobl y Saesneg.\nTynnir ar gronicl tywydd Kington 2010 ar gyfer yr adran hon, gyda sylwadau EE i'w cymgharu fel bo'n briodol (gan amlaf dyddiadau eithafion tywydd). Seiliodd Kington ei wybodaeth tymheredd a glaw eithafol ar gyfres y Central England Temperature o 1659, a'r England and Wales Precipitation (EWP) o 1766 ymlaen, sef y ffynhonnell glaw perthnasol i ddyddiaduron Edward Edwards.\nUn o nodweddion cyffredinol y ddegawd hon oedd amlder y "sefyllfaoedd gorllewinol" (cyfartaledd o 87 y flwyddyn rhwng 1870 ac 1879). Fel canlyniad, goruchafodd mathau o dywydd seiclonig lled-sefydlog yn fynych gan rwystro hynt y llif awyr dros Brydain am gyfnodau sylweddol. Credid bod yr Oes Ia Fechan" bellach wedi dod i ben (nes i iddo ail-afael tua diwedd y ddegawd a pharhau i'r nesaf.) Roedd 1871 yn gyfnod o cyffro'r smotiau haul..\nGyda chyfartaledd o 85 "sefyllfa gorllewinol" y flwyddyn gwelwyd gostyngiad bychan yn y llif gorllewin-dwyrain (zonal flow) yn y cyfnod hwn o dywydd cyfandirol. Cafwyd cynnydd yn amlder cyfnodau antiseiclonig ataliol (blocking). Gwelwyd cynnydd yn rhewlifoedd yr Alpau a symudiad at rewlifoedd newydd yn yr Alban. Gaeafau oer nodweddodd y ddegawd, a bu farw cannoedd o oerfel yn slymiau Llundain. Gallai trai yng nghyffro'r smotiau haul ar ol anterth y '70au cynnar fod wedi cyfrannu at y newid yma. Yn 1882 dechreuodd gyfres o 13 mlynedd o flynyddoedd sych.\nCychwynodd y ddegawd gydag amodau sych antiseiclonig yn ymestyn o Iwerddon i Siberia, gan beri pryder bod cyfnod oer yr Oes Ia Fechan yn mynd i ddychwelyd, yn enwedig ar ôl gaeaf oer iawn ('Yr Heth Fawr') yn 1895, pan rewodd y Tafwys unwaith eto. Fodd bynnag, ail-sefydlodd hinsawdd arfordirol o 1896 gan hebrwng cyfnod cynnes yr 20ed ganrif cynnar.\nMae'r paragraff cyntaf o dan pob blwyddyn wedi ei seilio ar sylwadau dethol o un ffynhonell o dywydd Prydain, sef Kington (2010). Ymgeisiwyd i ddethol o'r gyfrol er mwyn cymharu sylwadau Kington gyda rhai EE yn Nhywyn. Dilynnir y paragraff gan sylwadau EE sy'n berthnasol i'r tywydd, boed yn cydfynd a'r sefyllfa gyffredinol neu'n groes iddi.\nKington 2010: Ionawr 1-18, tyner, gwyntog; 19 Ionawr dechrau cyfnod oer; 30 Ion-2 Chwef ac eto 23-25 Chwef., eira trwm. Gwanwyn oer, eira trwm eto, 1-16 Mawrth. Haf cawodog, tymheredd arferol - Gorff sych a chynnes iawn, 23 Gorff. poeth (33C yn Suffolk). Awst: cynnes iawn a sych. Hydref claear iawn a sych. Storm farwol ar y 16 Rhagfyr wedi ei ganoli ar ogledd Lloegr\nEE: 1-2 Chwef: rhewllyd Sul 2ail: storm fawr o wint ac eira. 23-27 Chwef: oerllid, (25) oerllid a chawodog oen yn trigo y cyntaf eleni. 10-15 Mawrth: oerllyd, cawodog gyda pheth eira ond yn ymddangos fod Tywyn wedi osgoi i raddau mawr y sefyllfa mewndirol mwy difrifol. Ni chafwyd unrhyw gofnodion gan EE y flwyddyn hon rhwng Ebrill a Thachwedd. diwrnod clos gwlawio ar 26 Rhagfyr a stormllyd ar y 30 Rhag. ond fel arall tywydd digon cyffredin. Ar y 16 Rhagfyr, (y storm farwol) cofnododd EE ddiwrnod sych.\nKington 2010: Ionawr tyner a sych, Gwanwyn cynnar, tyner a sych, Ymchwydd llanw. Mawrth. 1-2 Mawrth: eira trwm, ffyrdd wedi ei rhwystro.24-25 Mawrth Eira trwm. Haf sych, Gorff -Awst cynnes iawn a sych, 20 Gorffennaf 33C yn Suffolk gyda marwolaethau oherwydd y gwres. Hydref cynnes a gwlyb, 20-24 Hydref: stormus. 11 Tachwedd eira trwm. 29 Tach- 11 Rhagfyr stormllyd.\nEE: 1-2 Mawrth mwyn, 9-13 Mawrth: oerllyd ac eira, dim eira 24-25 Mawrth. Roedd y flwyddyn hon yn un o ddau y cofnododd EE iddo gychwyn cywain y gwair ym mis Mehefin (1878 oedd y llall). Roedd 20 Gorffennaf yn "ddiwrnod ffeind iawn" ganddo. Cofnodd 19-21 Hydref fel cyfnod stormus. Rhagfyr oer iawn gydag ambell gyfnod o eira trwm.\nKington 2010: Blwyddyn "cyfandirol" dwyreiniol; llen o lwch yn sgil ffrwydriad llosgfynydd yng Ngwlad yr Ia gyda thes i'w weld yn uchel ym mis Ebrill. 21 Ionawr, eira trwm a lluwchfeydd; barug mynych. Gwanwyn sych a thyner. Haf gwlyb, Gorffennaf gwlyb ond 7 Awst i 20 Medi yn sych a chynnes. Storm difrifol 26 Medi gan achosi llongddrylliadau ar yr afon Ferswy (Lerpwl). Hydref a Thachwedd: gwlyb iawn, llifogydd, ac ar ôl sbelen seiclonig, storm difrifol arall ar y 14 Tachwedd. Llifogydd yn parhau. Barrug ac eira ym mis Rhagfyr tan y 18ed.\nEE: Ni chyrhaeddodd yr eira mawr mor belled a Thywyn ar y 21 Ionawr; cofnododd EE ddyddiau "ffeind". Cofnododd "diwrnod Stormllyd" yn Nhywyn ddydd Sul 26 Medi ac ar y14 Tachwedd: "Sul diwrnod stormllyd gwlawog trwy y dydd". Gorffennaf: 9 diwrnod "ffeind" a 7 yn cynnwys y gair "bwrw" neu "gwlaw". Awst i Medi: 21 diwrnod "gwlaw" neu "bwrw" o'i gymharu a 9 diwrnod "sych" neu "cynnas" (yn groes i'r duedd Brydeinig. Hydref gwlyb gwyntog a "bidir" ar y cyfan fel yr oedd mis Tachwedd tan y 18ed pan gafwyd cyfnod o "ffeind" ac oeraidd.a barhaodd tan 18 Rhagfyr pan ddaeth glaw a gwynt.\nKington 2010: 21 Ionawr, storm eira (damwain tren yn lladd 14 Peterborough); eira trwm 24-25 Chwefror; tyner am weddill Chwefror. Gwanwyn oer gwlyb - 8-12, 17-22 Mawrth a 10-14 Ebrill: eira trwm. Mai oer a sych. Haf cynnes sych, marwolaethau oherwydd trawiadau gwres, 20 Mehefin i 21 Awst, 14 Awst 32C; 31 Awst hyrddwyntoedd, oedi wrth groesi'r Sianel. Hydref cynnes gwlyb - Medi gwlyb iawn; Hydref cynnes iawn; 14 Hydref corwynt, dinistrwyd eiddo yn Nantwich, Caer; Tachwedd a gweddill y gaeaf yn dyner a gwylyb.\nEE: 12-13 Ebrill: 'Mer, diwrnod oer ac ambell i gawod o eira; Iau, diwrnod hull oer cawodidd trymion eira Mrs Orrell yn mind adra'. 14 Awst: 'Llun, diwrnod cynnas dechra cario ceirch y cae canol Rhwch at y Baedd. 31 Awst: Iau diwrnod hyll a gwlawog iawn dyrni ceirch a gwneid rhaffa'. 14 Hydref: 'Sad diwrnod lled hull gwlawio chydig y bore teg prydnawn tynni llwyth'. 22 Rhagfyr: 'Gwe diwrnod stormllyd cawodidd o genllisg cau rhyngom ar Esgian'\nKington 2010: Blwyddyn gwlypaf mewn cyfres o naw blwyddyn gwlyb yn olynol, 1875-1883. Storm difrifol 1 Ionawr. Ionawr yn stormus, tyner, gyda llifogydd gyda difrod mawr ar y 6ed yn ne Lloegr. 30 Ionawr: storm nodedig eto o'r gogledd orllewin. 18 Chwefror: diwedd cyfnod mwyn a gwlyb estynedig. Barrug 28 Chwefror, gwanwyn oer a stormus trwy fisoedd Mawrth ac Ebrill. Haf gwlyb, tymheredd cyfartalog arferol - Mehefin sych a chynnes iawn. Gorffennaf ac Awst yn gawodog gyda therfysg. Hydref oer a gwlyb gyda storm difrifol 14-15ed. Llawer o ddifrod. Tachwedd yn wlyb ar y cyfan gyda storm difrifol 24-25 Tachwedd. Llen folcanig yn cyrraedd yn deillio o amryfal ffrwydriadau gan gynnwys Cotopaxi (Ecwador). Gaeaf 1877-8, mwyn.\nEE: 1 Ionawr: 'Llun dechra y flwyddin diwrnod gwlib trwy y dydd y bolas yn bir sal..'. 6 Ionawr: 'Sad diwrnod stormllyd gwlawog iawn Rowland yn mofin yr Engan [injan ddyrnu?] yn Pantyneua[dd]'. 30 Ionawr: 'Maw diwrnod stormllyd iawn a chawodog nina yn cae yn llain y faenol teil mawn tros y gro'. Chwefror: 'gwlaw' ar 8 o ddyddiau hyd yr 18ed (10 hyd 25ain), a 5 o ddydiau 'oer' yn dechrau ar y 17ain hyd ddiwedd y mis; 28 Chwefror 'Mer diwrnod oer iawn eira gwasted Rowland yn cario swnd i Rees Daniel.' Mehefin yn 'ffeind iawn' ar y cyfan ond gwyntog; Mehefin 19eg 'Maw diwrnod cynnas iawn bwriodd wlaw trwm iawn y bore y ddau Rowland yn co.... [codi?] ffos'. Ni chofnodwyd unrhyw derfysg gan EE yng Ngorffennaf nac Awst. Cofnododd ddiwrnod 'stormllyd' Sul y 14eg Hydref ac ar y diwrnod canlynol 'Llun diwrnod stormllyd llyfni cae canol a llosgi y baw a mind a thatws Luc a Evan yr [?efala]'. Tywydd digon cyffredin a gofnododd 24-25 Tachwedd.\nKington 2010: Gaeaf tyner iawn (1877-8) a gwanwyn tyner a gwlyb. 24 Mawrth: storm hegr iawr (newidiodd ddiwrnod cynnes braf i amodau gaeafol iawn gan suddo llong yr Eurydice gan ladd pawb ar ei bwrdd). Mai: gwlyb a thyner, llifogydd difrifol (7-8 Mai). Haf cynnes a gwlyb - 21 Mehefin i 22 Gorffennaf; sbelen gynnes sych, terfysg, cenllysg, llifogydd ar 16, 23 a 30 Mehefin. Hydref (tymor) claear a gwlyb - Hydref: cynnes; Tachwedd: gwlyb iawn, 12ed storm gogleddol difrifol, eira gogledd Lloegr, 15ed. Rhagfyr (1878) - Ionawr 1879 wythnosau o oerfel tan y rhewbwynt, eira 7-8 Rhagfyr, eira gogledd-ddwyrain Lloegr, 12-14 Rhagfyr eira Dyfnaint.\nEE: 24 Mawrth: 'diwrnod oer ac eira bachgen ieiangc yn Pregethi ....', 7 Mai: 'Maw diwrnod sych trwy y dydd Rowland yn troi talrynia a throi yn Penllyn Prydnawn'; 8 Mai: 'Mer diwrnod gwlawog ffeind y bore a thrwy y dydd dim yn gali gwneid trwy y dydd'. Roedd 16, 23, a 30 Mehefin yn ddyddiau 'ffeind' neu 'ffeind iawn' i EE. 12 Tachwedd: 'Maw diwrnod ffeind iawn ond ei bod yn wyn o eira Rowland bach yn y felin yn mofin blawd' (y diwrnod hwn yn unig y soniodd am eira). 7-8 Rhagfyr: 'Sad diwrnod distaw ond bwriodd rai cawodidd o eira Rowland yn troi yn y morfa'(7) (eira ar y 10ed hefyd). Rhagfyr 20-27 'cawodidd eira' weithiau rhai 'trwm', 27ain, 'Gwe diwrnod tawel ffeind yn meirioli yr eira yn dda iawn bwrw gwlaw at y nos'.\nKington 2010: Blwyddyn heb haf - blwyddyn oer a gwlyb, un o'r oeraf ar record, efallai yn ddigon oer i gychwyn rhewlif yn yr Alban. Gaeaf oer gwlyb. 1-2 Ionawr: eira trwm; 12 Ionawr-7 Chwefror sbelen oer iawn. Gwanwyn hwyr ac oer - 12-13 Mawrth, 11-12 Ebrill: eira trwm. Mai: oer, 27 Mai: glaw taranllyd, sefyllfa gogleddol. Haf claer gwlyb, un o'r hafau oeraf a gwlypaf a gofnodwyd (llen llwch folcanig damcaniaethol). Mehefin gwlyb iawn, un o'r gwlypaf a gofnodwyd. 21 Gorffennaf: llifogydd difrifol; Awst, stormus (storm difrifol ar y 3ydd., sefyllfa ddwyreiniol gyda thywydd eithafol iawn yn nwyrain Lloegr). Hydref (tymor) claear iawn a sych, dechrau sbelen sych ar y cyfan tan ddiwedd y flwyddyn; 20-21 Tachwedd: eira mawr (8" de orllewin Lloegr). Rhagfyr oer i ddechrau, yna tyneru, 2, 4 a 7ed Rhagfyr barrug trwm; 28 Rhag storm difrifol, trychineb Pont y Tay yn yr Alban, 75 o bobl yn boddi.\nEE: 2 Ionawr, 'Iau diwrnod rhew caled dyrni chydig o geirch Richard Esgian arforedi[?] y mydyn dal pedar o lygod ffen[?]', cyfnod oer Tywyn yn fyrrach na'r uchod, 16 Ionawr - 4 Chwefror gyda glaw yn dilyn. Yr unig eira ym mis Mawrth ac Ebrill oedd ar y 25 Mawrth a 13 Ebrill ond yn "oer" o'r 10 Ebrill i'r 22 ain. 27 Mai: 'diwrnod ffeind ond eu bod yn oer plant yn hel cerig'. 16 Gorffennaf, 'dechra tori gwair cae eithin' ac yn dechrau 'cario gwair' ar y 27 Gorffennaf - amseriad arferol i'r cynhaeaf gwair (21 Gorffennaf: 'Llun diwrnod stormllyd gwlawog braidd trwy y dydd'). 3 Awst: 'Sul diwrnod hyll iawn'. 'Oerodd dipin prydnawn [19 Tachwedd]' a 'Sad diwrnod gwlawio eira y bore [22 Tachwedd]' gan barhau yn oer wedyn ar brydiau tan ddiwedd wythnos gyntaf Rhagfyr pan feiriolodd, 8 Rhagfyr, 'Llun diwrnod oer iawn ond eu bod yn oer anghyffredin Rowland yn dyrni ffa'\nKington 2010: Gaeaf caled iawn ar draws Ewrop, eira mawr ym Mharis a'r Zuider Zee wedi rhewi. Ionawr yn un o'r sychaf ar gofnod. Y gwanwyn cynnar yn sych, a tymheredd yn gyfartalog. Mawrth mwyn. 26 Mai: 31C yn Llundain. Haf gwlyb, tymheredd arferol. Hydref (tymor) claear - 11 Medi: diwedd sbelen cynnes yn nwyrain Lloegr. Hydref: claear a gwlyb iawn. 19-20 Hydref: eira cynnar nodedig, 20–30 cm yn ne ddwyrain Lloegr. Tachwedd mwyn, gwlyb ar adegau. Gaeaf oer gwlyb.\nEE: Dau ddiwrnod o 'gwlaw' yn unig y cofnododd ym mis Ionawr, ar y 4 a'r 16eg. 4 diwrnod 'oer' neu 'oerllyd' a gofnododd ym mis Mawrth. 26 Mai: 'Mer diwrnod ffeind iawn gwlawio braudd trwy y dydd heb wlawio yn drwm codi ffos William Smith'. 19-20 Hydref yn 'ffeind'. 2 Tachwedd yr unig ddiwrnod 'oer' yn y mis, ond 10 niwrnod o '(g)wlaw'.\nKington 2010: Oer iawn hyd 28 Ionawr. 18-19 Ionawr: The Great Victorian Blizzard. 28 Ionawr: diwedd y cyfod oer; 7 Chwefror, eira trwm yng ngogledd ddwyrain Lloegr. Gwanwyn hwyr - 4-6 Mawrth eira trwm yn yr Alban. Haf cyfnewidiol - 9 Mehefin: barrug trwm. Gorffennaf: cynnes iawn, achosi marwolaethau. Awst cynnar: y cyfnod cynnes yn parhau; 9 Awst, dechrau sbelen claear, glawog hyd Medi cynnar. Tymheredd hydref yn normal - Hydref claear. 13-15 Hydref: storm dinistriol gorllewinol gogledd Lloegr a'r Alban (llongddrylliadau, coed i lawr, marwolaethau). Tachwedd: cynnes iawn a sych, 26-27 Tachwedd; storm hegr o'r gorllewin. Rhagfyr: hyrddwyntoedd gorllewinol 17-20ed.\nEE: 18 Ion: 'Maw gwintog iawn lliwchio yr eira yn arw'; Eira 12-23 Ionawr, 28 Ionawr 'Gwe diwrnod ffeind meiriol bwrw chydig o wlaw Rowland a 8 Pwn o wenith i Felin', 'stormllyd' ac ansefydlog wedyn. Eira Chwefror 26 - Mawrth 2. 9 Mehefin 'diwrnod feind chwni haidd yn cae newydd ar ddau gyfar' (Gorffennaf, 9 diwrnod o '-wlaw-' 0 '-oer-', 1 'cynnas', 0 'poeth'; y gwres mawr heb gyrraedd Tywyn). Awst yn gyfnewidiol, ansefydlog gyda chawodydd ac ambell ddiwrnod stormus. 13 Hydref: 'diwrnod glawog braidd trwy'r dydd' (dim cofnod arall tan y 19 Hydref). Tachwedd: cyfnewidiol, 'cawodog', 'ffeind', 'stormllyd' ar adegau, y 26-27 Tachwedd yn 'diwrnod ffeind y bore cawodog y prydnawn' a 'diwrnod hyll cawodog' yn eu trefn.Rhagfyr 14-20: 'stormllyd'\nKington 2010: Blwyddyn gwlyb seiclonig. Gaeaf mwyn. Ionawr tyner a sych; nodedig am sefyllfaoedd antiseiclonig, recordiwyd 1047mb ar 18 Ionawr. 14 Chwefror: diwedd y cyfnod mwyn a sych; glaw ac eira 15 Chwefror. Gwanwyn yn gynnar, tyner gwlyb - dechrau Mawrth gwlyb a gwyntog; 7-20 Mawrth, cyfnod cynnes, sych; 22-23 Mawrth, oer, stormydd. 29 Ebrill, storm difrifol o'r de orllewin, dail gwanwyn wedi eu niweidio. Haf claear, gwlyb - 26 Gorffennaf i 21 Awst: cyfnod cynnes sych iawn; 22-23 Awst, storm difrifol gorllewinol. Tymor hydref claear a gwlyb - mis Medi claear; 12 Medi, glaw trwm. 24 Hydref, gwyntoedd cryf o'r gogledd orllewin (Cymru), eira trwm (8" canolbarth Lloegr. 28 Hydref: storm difrifol, Black Saturday, sefyllfa gogledd-ddwyreiniol, gwasgedd isel (992mb) dros Ewrop, colli bywydau Môr y Gogledd. Tachwedd: tyner ar y cyfan; 15 Tachwedd: eira trwm yng nghanolbarth Lloegr. Dechrau Rhagfyr, barrug a niwl; 4-8 Rhagfyr, storm eira trwm, "The Border Blizzard"\nEE: 15 Chwefror: 'Mer diwrnod ffeind iawn diwedd troi y cae canol Rowland yn mofin haner pwn o sh....'. Yr 11-19 Mawrth oedd y cyfnod cynnes a sych yn Nhywyn. 22-23 Mawrth yn ddi-nod ganddo 22 Mawrth: 'ffeind troi yn cae newydd yr ail waeth at datws' ond y diwrnod cynt (21) yn 'diwrnod hyll stormllyd iawn cawodidd o genllisg ag eira'. 29 Ebrill: 'diwrnod gwintog iawn a gwlawog anghyffredin trwy y dydd'. 23 Awst: 'diwrnod gwlawog braidd trwy y dydd dechrau tori ceirch au godi' ond diwrnod 'stormllyd gwlawog braidd trwy y dydd tori chydig o geirch a thynu to' ar y 25 Awst. 12 Medi 'diwrnod yn bwrw rhai cawodidd y bore diwedd cario haidd pwn o`r felin yr Hwch oddi wrth y Baedd'. 24 Hydref: 'diwrnod gwlawog bidir trwy y dydd tynni to a glanhau yr ydlan' ynghanol cyfnod gwlyb; 28 Hydref 'diwrnod sych ond bwriodd beth gwlaw tynny tatws' (yn amlwg y gwasgedd isel dros Ewrop heb effeithio ar Tywyn. 15 Tachwedd: 'diwrnod ffeind y bore tynni tatws gwlaw trwm prydnawn Rowlan yn Penllyn yn dyrni'; 6-7 Rhagfyr (6) 'peth eira', (7) 'diwrnod oerllyd iawn a thipin o eira yn o drwm mewn rhai manau'.\nKington 2010: Blwyddyn ffrwydiad llosgfynydd Krakatau. Gwanwyn oer iawn a sych - Mawrth: un o'r misoedd Mawrth oeraf a gofnodwyd (dim ond 1785, 1674 a 1667 yn oerach); 6 Mawrth, a 10-11 Mawrth stormydd difrifol o'r gogledd (ymchwydd llanw Môr y Gogledd). 6-18 Mawrth, eira mawr. 11-13 Mai glaw trwm, llifogydd Hafren &c. Haf claear iawn, Hydref (tymor) gwlyb, tymheredd normal, effeithiau gweledol y llen o lwch. 1-2 Medi, storm difrifol (hen gorwynt trofannol), un o'r teidiau isaf erioed ar y Tafwys (2); effeithiau machlud trawiadol; 26 Medi, gwyntoedd hyrddiol seiclonog. 17-18 Hydref: sefyllfa gorllewinol, hyrddwyntoedd difrifol. 12 Rhagfyr: sefyllfa gogledd orllewinol, hyrddwyntoedd graddfa 10, dinistr i adeiladau (simneau i lawr gogledd Llegr, Cadeirlan Lincoln wedi ei niweidio, 5 person yn marw\nEE (364/365): 6 Mawrth: 'diwrnod ffeind ond eu [sic] bod yn oer a gwintog', 'oerllyd anghyffredin', eira ar brydiau, tan ddiwedd y mis. Mai: ni welodd EE y glaw trwm a gafwyd mewn mannau eraill. 1-2 Medi: 'Sad  diwrnod sych y bore dechra cario ceirch gwlaw trwm at y prydnawn', 'Sul  diwrnod cawodog John Owen Coris yn pregethi..'. 26 Medi, 'Mer diwrnod stormllyd anghyffredin Rowland yn dyrni crei[?] haidd'. 17-18 Hydref, y storm gorllewinol wedi osgoi Tywyn: (17) 'Mer diwrnod cawodog carthi lle y lloi ar hen wanws', (18) 'Iau diwrnod sych oerllyd gorffen rhoi rhaffa o gwmpas yr yd a thyni peth tattws'. 12 Rhagfyr: 'Mer diwrnod gwintog oer trwy y dydd Rowland yn dyrni ceirch'\nKington 2010: 19-27 Ionawr, un o'r cyfnodau mwyaf stormus a gafwyd. 26 Ionawr, storm difrifol tua'r gogledd. Gwanwynsych cynnar, tymeredd normal. Haf sych a chynnes; 11 Awst cynnes iawn, 35C yn Norwich. Tymor hydref sych, 30 Tachwedd eira trwm.\nO'r flwyddyn hon ymlaen dechreuodd cofnodion EE fod yn fwy achlysurol. Lle bo gwybodaeth ar gael o Fae Ceredigion, ychwanegir tystiolaeth o ffynonellau eraill:\nEE (58/365, dim ar ôl canol Mai): 22 a 23 Ionawr yn unig yn lawog ond ddim yn stormus, (22) 'Maw diwrnod bidir a gwlawio yn drwm iawn at y prydnawn', (23) 'Mer diwrnod hyll a gwlawog anghyffredin trwy y dydd ar nos'. 29 Ionawr: dim cofnod EE ond ar y Sarn Badrig ychydig i'r gogledd o Dywyd collwyd yr EULOMENE Stranded and lost whilst carrying a cargo of linseed, wheat and one stowaway in wind conditions SW force 6\nKington 2010: gwanwyn oer iawn, 21-22 Mawrth: eira mawr. Haf claear a sych (effeithiau llen llwch folcanig yn parhau). Tymor hydref claear a gwlyb, 25 Medi, sefyllfa ogleddol, eira trwm ym mynyddoedd yr Alban a Chymru; cofnodwyd plu eira yn Llundain.\nEE 135/365 Awst-Rhagfyr: '[2 Ionawr] up 830, cold east frost wind freezing everything' (Llanystumdwy). '[7 Chwefror]damp and cold, a vessel shipwrecked on bar - 4 crew drowned - cric lifeboat saved 7. 21 Chwefror cold showery very stormy wind blowing fiercely all through... 7 Mai: Hard frost in Llanystumdwy..similar in Rhoslan..cold fine great part of the day (Dyddiadur Lloyd George, Amg. L.G., Llanystumdwy). 25 Medi, cofnododd EE 'diwrnod cawodog'.\nKington 2010: Gaeaf oer iawn a sych ond eira achlysurol. 5-6 Ionawr eira trwm, cychwyn cyfnod oer tan 18 Mawrth (13 Ionawr, stormydd gogledd orllewinol, terfysg; 19 Ionawr, eira trwm Cymru, 25-26 Ionawr, eira trwm, gorllwin Prydain yn bennaf, 28 Chwefror - 2 Mawrth eira trwm). Gwanwyn oer gwlyb. 30 Mawrth, storm difrifol, difrod gogledd Lloegr. 9-10 Ebrill, eira mawr. Mai-dechrau Mehefin: tarth trwchus (llen llwch). 11-12 Mai, eira hwyr nodedig a llifogydd.\nEE 195/365; Ionawr-Gorffennaf: 6 Ionawr 'Mer diwrnod oerllyd anghyffredin' (13 Ionawr, Mer diwrnod stormllyd anghyffredin o wynt a gwlaw symid yr engan I Glanymor'; 19 Ionawr 'Maw diwrnod oer ac eira nina yn Begeila a Phorthi Rowland yn pedoli'; 23 Ionawr: 'Sad diwrnod oer bwrw eira y Bore John yn tori gwellt yn y Faenol'; 26 Ionawr, 'Maw diwrnod bidir yn y bore bwrw eirwlaw gwll prydnawn'; 1 Mawrth, 'Llun diwrnod hyll anghyffredin ac eira trwm iawn y tryma a welsom eleni, a'r tywydd 'hyll' yn cydfynd â'r uchod). 30 Mawrth, 'Maw diwrnod stormllyd anghyffredin bwrw yn drwm Rowland yn troi yn Esgian'. 9-10 Ebrill yn dywydd di-fai. 12 Mai 'Mer diwrnod gwlawog a stormllyd anghyffredin iawn y bore' (dim eira yn y cyfnod). Dim son am effeithiau llwch.\nTynnwyd yn drwm ar waith ymchwil yr hanesydd Rwth Tomos wrth lunio'r erthygl hon. Gellir gweld cofnodion unigol y dyddiadur (4023 ohonynt) yn y Tywyddiadur, adran o wefan Llên Natur \n↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Cofrestri Eglwys Cadfan, Archifdy Meirionnydd\n↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Cyfrifiad 1871\n↑ 3.0 3.1 3.2 Cyfrifiad 1881\n↑ 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 Dyddiadur Edward Edwards, Amaethwr, Tywyn 1873-1886, Archifdy Meirionydd, Z/M/3192/1\n↑ 5.0 5.1 Rhestrau Ddegwm, Tithe Lists 1836-1846, Archifdy Meirionnydd\n↑ Cofrestr Aelodau Bethel, Tywyn 1856-1863 Archifdy Meirionnydd\n↑ Anad, 1886, The history of Ystumaener, Copy of a paper read at a meeting of the Towyn Debating Society, March 1886., Archifdy Meirionydd Z/M/4475\n↑ Drummond, I. (2015) Rail along the Fathew Holne\n↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 Cyfrifiad 1851\n↑ Cyfrifiad 1861\n↑ Cofrestri Anghydffurfiol 1813-1839 Archifdy Meirionydd\n↑ Cyfrifiad 1891\n↑ Map O.S. 1901\n↑ 15.0 15.1 Jones, Meredith, 1929, Ychydig o Hanes Eglwys Bethel, Towyn. cyh. J. Wynne Williams\n↑ Owain R, 2017 mewn e-bost\n↑ Davies a Rees,(gol) 1960, Welsh Rural Communities, University of Wales\n↑ 18.0 18.1 Kington, J. (2010) Climate and Weather Collins NN\n↑ Shipwreck Index of the British Isles (Lloyds Register of Shipping)\n↑ 20.0 20.1 20.2 Dyddiadur Lloyd George\n↑ Tomos, R. (2016), Dyddiaduron Faenol Isaf (papur bro ardal Dysynni Dail Dysynni)\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Dyddiadur_Edward_Edwards,_Tywyn,_Meirionnydd&oldid=10878467"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 23 Chwefror 2021, am 12:30.


Rydych chi yma: Cartref Cartref\nAddysg a PhlantAilgylchu a biniauBusnesBywCludiant a TheithioCyngor a Budd-daliadauDiogelwch CymunedolEich Cynghorydd SirGofal Cymdeithasol a IechydGwasanaethau Ar-leinHamddenHer IechydIaith GymraegSwyddi a GyrfaoeddTaiYr Amgylchedd\nSut y mae Cyngor Sir Caerfyrddin yn Defnyddio Cwcis\nMae Cyngor Sir Caerfyrddin am ddarparu gwasanaethau ar-lein sy'n hawdd eu defnyddio, yn ddefnyddiol ac yn ddibynadwy. Gall hyn olygu rhoi pytiau bach o wybodaeth ar eich cyfrifiadur neu eich ffôn symudol neu ddyfeisiau eraill sy'n gallu cysylltu â'r rhyngrwyd tra byddwch yn defnyddio ein gwefan. Cwcis y gelwir y ffeiliau hyn.\nFe'u gelwir hefyd yn gwcis porwr neu gwcis llwybro. Maent yn ffeiliau testun bach sy’n aml wedi’u hamgryptio, ac yng nghyfeiriaduron eich porwr gwe. Mae Cyngor Sir Caerfyrddin yn defnyddio cwcis i'ch helpu i ddefnyddio'r wefan hon yn effeithlon ac i gyflawni swyddogaethau penodol. Mae'r rhan fwyaf o borwyr gwe wedi'u gosod i dderbyn cwcis. Os nad ydych am gael cwcis, mae modd ichi newid gosodiadau eich porwr gwe i wrthod derbyn cwcis.\nSylwer: Defnyddir cwcis yn helaeth er mwyn i wefannau weithio, neu weithio'n fwy effeithlon, a hefyd er mwyn darparu gwybodaeth i Gyngor Sir Caerfyrddin, perchenogion y safle. Efallai y bydd analluogi cwcis yn golygu na fyddwch yn gallu defnyddio rhannau penodol o'r wefan hon. Pam y mae Cyngor Sir Caerfyrddin yn Defnyddio Cwcis\nNi ellir defnyddio cwcis i wybod pwy ydych chi. Defnyddir y wybodaeth arferol a gedwir mewn cwcis i wella'r gwasanaethau ichi. Er enghraifft:\n• Galluogi gwasanaeth i adnabod eich dyfais gan olygu nad oes yn rhaid ichi roi'r un wybodaeth droeon yn ystod tasg.\n• Gwybod eich bod efallai eisoes wedi rhoi eich enw defnyddiwr a'ch cyfrinair sy'n golygu nad oes yn rhaid ichi eu rhoi ar gyfer pob tudalen we y gwnewch gais amdani. • Cyfrif sawl person sy'n defnyddio'r gwasanaethau, er mwyn ei gwneud yn haws eu defnyddio a gofalu bod darpariaeth ddigonol i sicrhau eu bod yn gyflym. • Dadansoddi data i'n helpu i ddeall sut yr ydych yn defnyddio ein gwasanaethau er mwyn inni allu eu gwella. Y Modd yr ydym yn Defnyddio Cwcis\nCwcis i fesur y defnydd a wneir o wasanaethau.\nDrwy ddeall sut y mae pobl yn defnyddio ein gwefan, gall Cyngor Sir Caerfyrddin ddarparu gwell gwybodaeth. Mae hefyd yn sicrhau bod y gwasanaeth ar gael pan fydd arnoch ei eisiau a'i fod yn wasanaeth cyflym. Mae Cyngor Sir Caerfyrddin yn defnyddio nifer o ddulliau gwahanol o gasglu'r data, gan gynnwys gwasanaethau a ddarperir gan y cwmnïau canlynol: Google Analytics\nDefnyddir y cwcis hyn i gasglu gwybodaeth ynghylch sut y mae'r rhai sy'n ymweld â'n safle yn ei ddefnyddio. Rydym yn defnyddio'r wybodaeth i lunio adroddiadau ac i'n helpu i wella'r safle. Mae'r cwcis yn casglu gwybodaeth ddienw, gan gynnwys nifer yr ymwelwyr â'r safle, o ble y daeth y rhai sy'n ymweld â'r safle a'r tudalennau y maent wedi ymweld â hwy. Mae'r cwcis a ddefnyddir yn cynnwys y canlynol:\nEnw'r Cwci: _utmaCynnwys nodweddiadol: hap-rifDaw i ben ar ôl: 2 flynedd\nEnw'r Cwci: _utmbCynnwys nodweddiadol: hap-rifDaw i ben ar ôl: 30 munud\nEnw'r Cwci: _utmcCynnwys nodweddiadol: hap-rifDaw i ben: pan fydd y defnyddiwr yn gadael y porwr\nEnw'r Cwci: _utmzCynnwys nodweddiadol: hap-rif a gwybodaeth am sut y daethpwyd i'r dudalen (e.e.) yn uniongyrchol neu drwy ddolen gyswllt, chwiliad canlyniadau organig (nid yw’r rhai a restrir yn talu) neu chwiliad canlyniadau’r rhai sydd yn talu am gael eu rhestru. Daw i ben ar ôl: 6 mis\nI gael rhagor o fanylion am y cwcis a osodir gan Google Analytics, gweler y ddolen gyswllt isod. Cwcis a osodir gan Google Analytics (bydd y ddolen gyswllt yn agor mewn ffenestr newydd)\nRheoli eich Cwcis\nI gael gwybod sut mae caniatáu, atal, dileu a rheoli cwcis, dilynwch y ddolen gyswllt isod a dewiswch y porwr yr ydych yn ei ddefnyddio. Hefyd gallwch ddarllen tudalennau cymorth annatod neu ar-lein eich porwr i gael rhagor o wybodaeth. Sut mae rheoli cwcis (bydd y ddolen gyswllt yn agor mewn ffenestr newydd)\nMae gwybodaeth ddefnyddiol am gwcis i'w chael ar: BBC Webwise Reference http://www.bbc.co.uk/webwise/guides/about-cookies All About Cookieshttp://www.allaboutcookies.org\nGwybodaeth ynghylch y Canllaw Cwcis gan y Siambr Fasnach Ryngwladol – yr ICC (UK)\nSwyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth (ICO)http://www.ico.gov.uk/for_organisations/privacy_and_electronic_communications/the_guide/cookies.aspx\nTudalen wedi ei diweddaru ar 28/5/2012


Archif Newyddion Hydref 2013 | Newyddion a Digwyddiadau | Prifysgol Bangor\nAstudiaeth yn awgrymu mai graddedigion gwyddorau cymdeithas sydd â’r rhagolygon gorau am yrfa\nMae gan raddedigion gwyddorau cymdeithas well rhagolygon am yrfa na raddedigion yn y celfyddydau neu wyddoniaeth, yn ôl astudiaeth gan yr Ymgyrch am Wyddorau Cymdeithas.\nDatblygu Dinasyddiaeth Gweithrdol\nCychwyn i'r prosiect CITCOM yn yr Ysgol Dysgu Gydol Oes gyda llu o bartneriaid Ewropeaidd\nCyrsiau Olradd Dysgu Gydol Oes yn cychwyn yn mis Ionawr\nDerbyniad ychwanegol ym mis Ionawr ar gyfer rhaglennu olradd rhan amser yn yr Ysgol Dysgu Gydol Oes\nCynhelir y gynhadledd Seicoleg gyntaf i’w chynnal yn gyfan gwbl yn Gymraeg ym Mhrifysgol Bangor ddydd Llun, 4 Tachwedd 2013. Ysgol Seicoleg Prifysgol Bangor fydd yn cyflwyno’r digwyddiad. Mae’r ysgol hon yn fyd- enwog ac wedi bod yn datblygu ei darpariaeth seicoleg cyfrwng Cymraeg yn ddiweddar. Mae’r gynhadledd yn rhad ac am ddim ond rhaid cofrestru ymlaen llaw. Bydd gwasanaeth cyfieithu ar y pryd i’r cynadleddwyr di-Gymraeg.\nYn dilyn ailsefydlu Cymdeithas y Ddrama Gymraeg , hen gymdeithas fyfyrwyr a sefydlwyd ym Mhrifysgol Bangor ym 1923, dan lywyddiaeth neb llai na’r bardd R. Williams Parry, mae’r Gymdeithas bellach yn barod i gyflwyno ei chynyrchiadau cyntaf. Bydd y Gymdeithas yn perfformio 'Siwan' gan Saunders Lewis ar 6 Tachwedd a 'Bobi a Sami' gan Wil Sam ar 29 Tachwedd. Bydd y ddau berfformiad yn digwydd yn Neuadd John Philips y Brifysgol ar Ffordd y Coleg am 7.00 o’r gloch. Pris y tocynnau fydd £5 a byddant ar gael wrth y drws.\nStaff a Myfyrwyr Hanes yn trafod Cynllun Gweithredu’r Arolwg Cenedlaethol Myfyrwyr (NSS)\nAr ddydd Mercher, 9 Hydref cyfarfu staff a myfyrwyr o’r Ysgol Hanes, Hanes Cymru ac Archaeoleg i drafod canlyniadau Arolwg Cenedlaethol Myfyrwyr 2013 (NSS). Roedd hyn yn rhan o gynhadledd yng Ngholeg y Celfyddydau a’r Dyniaethau i ystyried yr NSS, ac i annog Ysgolion i ddatblygu cynllun gweithredu ar y cyd â myfyrwyr.\nLlefydd ar gael ar rai graddau Meistr ar gyfer Ionawr 2014\nOherwydd galw am lefydd, bydd Ysgol Busnes Bangor yn cynnig mynediad mis Ionawr ar gyfer rhai cyrsiau ôl-radd, yn cychwyn yn 2014.\nLlongyfarchiadau i dîm Prifysgol Bangor ar guro Prifysgol Aberystwyth yn rownd gyntaf i’w darlledu o’r gyfres newydd o University Challenge : y cwis teledu mwyaf anodd, yn y rhaglen a ddarlledwyd neithiwr (BBC 2 Llun 14 Hydref).\nMae bonyn coeden yng Nghoedwig Gardd Botaneg Treborth , sy’n rhan o Brifysgol Bangor, wedi blaguro’n flith o ffwng mêl.\nGweithdai ar Adeiladu Cymuned wedi'u cynnal ym Mangor\nCynhaliwyd dau weithdy llwyddiannus ar Adeiladu Cymuned ym Mhrifysgol Bangor yn ystod May 2013, a threfnwyd y ddau ar y cyd gan Dr Peter Shapely, Pennaeth yr Ysgol Hanes, Hanes Cymru ac Archaeoleg, a Dr Dinah Evans, Darlithydd mewn Hanes Modern.\nBydd chwe busnes o Gymru’n teithio i Iwerddon yr wythnos hon (3 Hydref) i rannu’r neges ynghylch sut y mae eu naws a’u ffordd o weithredu gwyrdd wedi bod o fudd i’w busnesau. Mae’r cwmnïau, i gyd o Wynedd, wedi bod yn cymryd rhan mewn project economi werdd efo Prifysgol Bangor. Mae Project Rhwydwaith Arloesi Gwyrdd (Green Innovation Future Technologies Project ( GIFT )) yn gweithio i ddatblygu’r economi werdd o fewn rhanbarthau Interreg Gorllewin Cymru ac Iwerddon. Mae’r project yn elwa ar yr arbenigedd berthnasol sydd i’w chael yn Ysgolion Busnes ac Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth , Prifysgol Bangor ynghyd ag Ysgol Busnes ac Ysgol Gwyddoniaeth y Waterford Institute of Technology ac Ysgol Bioleg a Gwyddor Amgylcheddol University College Dublin.\nMae myfyriwr o Brifysgol Bangor yn cystadlu i ennill Ysgoloriaeth Bryn Terfel eleni. Bydd Dion Davies, 19, sy’n fyfyriwr ail flwyddyn o ardal Castell Newydd Emlyn, i’w weld yn cystadlu Nos Sul, Hydref 6ed ar S4C. Bydd yna hefyd raglen hanner awr yn cyflwyno’r holl gystadleuwyr am 9.30pm Nos Fercher, Hydref 2il ar S4C.


Twristiaeth a Ffordd o Fyw - Colwyn Bay\nRydych chi yma: Twristiaeth a Ffordd o Fyw\nMae Bae Colwyn yn y lle perffaith ar gyfer twristiaeth a ffordd o fyw.\nMae’r dref glan môr draddodiadol unwaith bellach yn cynnwys traeth sy’n fwy na thraeth y Copacabana yn Rio, yn dilyn buddsoddiad diweddar o £6m.\nMae'r traeth hefyd yn gartref i'r canolbwynt Porth Eirias trawiadol lle gall amaturiaid a phobl broffesiynol fel ei gilydd wneud defnydd o'r cyfleusterau gwych, hyfforddiant neu logi offer o Chwaraeon Dŵr Bae Colwyn am lu o weithgareddau a hwyl yn y dŵr.\nMae canol tref Bae Colwyn yn cynnig profiad siopa amrywiol ond cyfleus, gydag amrywiaeth wych o siopau annibynnol a gwasanaethau yn ogystal ag enwau mwy adnabyddus y Stryd Fawr, a’r farchnad stryd ddwywaith yr wythnos sy’n dod â thraddodiad a bargeinion lu.\nMae'r dref hyd yn oed â’i sw ei hun!\nGyda golygfeydd pellgyrhaeddol trawiadol dros dir a môr, mae Sw Fynydd Gymreig yn ffefryn teuluol cadarn, yn gartref i’r Pandas Coch enwog a llu o rywogaethau prin ac mewn perygl eraill.


Diwygiad 13:37, 25 Mai 2011\nLleihawyd o 13 beit , 9 o flynyddoedd yn ôl\nDiwygiad 12:01, 25 Mai 2011 (golygu)\nDiwygiad 13:37, 25 Mai 2011 (golygu) (dadwneud)\nCadarnheuwydCadarnhawyd cyfraddau cyfnewid yr arian cenedlaethol mewn perthynas â'r ewro yn ngwledydd Ardal yr Ewro ar [[31 Rhagfyr]] [] ar sylfaen cyfradd cyfnewid yr [[ECU]]. Cyflwynwyd yr ewro yn ôl y cyfraddau canlynol:\n* 1.95583 ''deutsche Mark'' yn [[yr Almaen]]\n* 166.386 ''peseta'' yn [[Sbaen]]\nCadarnheuwydCadarnhawyd cyfraddau cyfnewid yr arian cenedlaethol, ar gyfer y cyflwyniad ddiweddarach yr ewro:\n* 340.750 ''drachma'' yng [[Gwlad Groeg|Ngwlad Groeg]] (Cadarnheuwyd ar [[19 Mehefin]] [])\n* 15.6466 ''kroon'' yn [[Estonia]] (Cadarnheuwyd ar [[13 Gorffennaf]] [])\nSefydlwyd cyfradd ar gyfer drachma Groeg ar [[19 Mehefin]] [] fel 340.750 ''drachma'' i'r ewro. Cyflwynwyd yr ewro yng Nglwad Groeg ar [[1 Ionawr]] []. Ymunodd [[Slofenia]] ar [[1 Ionawr]] [] gyda chyfradd o 239.640 tolar i'r ewro. Bwriedid i [[Lithwania]] ymuno â'r ewro ar yr un dyddiad, ond gorfodwyd gohirio cyflwyno'r ewro tan 2008 neu 2009 gan i gyfradd chwyddiant Lithwania aros yn rhy uchel. BwriedirYmunodd [[Slofacia]] ar [[1 Ionawr]] [] gyda chyfradd o 30.1260 koruna i'r Gyprus,ewro. EstoniaYmunodd Cyprus, LatfiaEstonia a Malta ymuno â'r ewro yn [].\nYmunodd [[Slofacia]] ar [[1 Ionawr]] [] gyda chyfradd o 30.1260 koruna i'r ewro.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/wiki/Arbennig:MobileDiff/1009091"


Pennant Taith 5 - Pellter 5 m, cymer tua 3 awr\nChwitffordd - Y Goleudy Rhufeinig (Pharos) - Maen Achwyfaen - Chwitffordd\n[Cychwyn Cyf AO: 147782]\nMae’r daith yn cychwyn ym mhentref Chwitffordd.\nYn yr eglwys (1) mae bedd Thomas Pennant (heb ddim i nodi lle mae). Mae cofeb iddo ger yr organ a cherrig coffa ei deulu ar y wal ddeheuol.\nGer wal ogledd-orllewinol y fynwent mae bedd Moses Griffith, y gŵr a wnâi’r darluniau i lyfrau Thomas Pennant.\nGadwech y pentref gyda’r eglwys ar yr ochr chwith i chi i gyfeiriad yr ysgol. Trowch i fyny’r lôn gyferbyn a’r lluest (2). Mae’r ffordd yn gwyro i’r dde ac ymhen ychydig yn cyrraedd llwybr ceffyl ar y chwith (3). Ewch drwy’r giât a dilynwch y llwybr hwn.\nEwch drwy 4 giât geffyl a thros y nant, yr ydych erbyn hyn mewn ceuffordd. Ewch drwy’r giât geffyl nesaf a throi i’r chwith. Mae’r lôn hon hefyd llwybr ceffyl. Cerddwch ar hyd y caeau gyda’r gwrych ar y chwith. Cerddwch drwy’r giât geffyl nesaf a thros y gamfa yn syth ar y dde (4).\nMae’r brif daith ar hyd y ffens ar y dde ac ar draws y cae i’r giât geffyl ddu. Dyma fferm y Garreg (5). O’r buarth ewch drwy’r giât fferm ddu ar y chwith ac i fyny’r lôn, a all fod yn fwdlyd iawn. Yn awr dilynwch y llwybr sy’n mynd gerfydd y gwrych ar y dde at giât geffyl arall eto. Yna troi i’r chwith ac i fyny’r allt ac wedyn troi i’r dde (6).\nTrowch i’r dde lle mae’r trac yn ymuno o’r dde, gan ddal i’r chwith am y coed. Ar eich bod yn y coed ewch ar y llwybr caregog i’r chwith. Dilynwch y prif lwybr tan gyrhaeddwch gyrion y coed. Yma mae camfa eithaf cadarn (7).\nAr yr adeg yma peidiwch â chroesi’r gamfa ond ewch ar y llwybr i’r dde i’r Goleudy Rhufeinig (Pharos) (8), a gafodd ei adfer yn 1897. Disgrifir ef gan Thomas Pennant ar dudalen 112 The History of the Parishes of Whiteford and Holywell:\n“The Romans took advantage of this elevated situation and placed on its summit a Pharos, to conduct the navigators to and from Deva, along the difficult channel of the Seteia Portus. The building is still remaining. It is tolerably entire; its form is circular; the inner diameter twelve feet and a half; the thickness of the walls four feet four inches. The doors, or entrances, are opposite to each other; over each is a square funnel, like a chimney, which opens on the outside, about halfway up the building. On each side is a window. About four feet from the ground are three circular holes, lined with mortar, as is frequent in Roman buildings; and penetrate the whole wall, for purposes now unknown.”\nEwch yn ôl yr un ffordd i’r gamfa. Croeswch drosti ac ewch ar eich union ar draws y cae i gyfeiriad y ffermdy gwyn yn y pellter. Ymhen dim daw cornel y cae i’r golwg. Croeswch dros y gamfa ac ewch am y gamfa gerrig ger y bwthyn. Yn y lôn trowch i’r chwith.\nAr y chwith mae wal gerrig uchel. Dyma "ffald" (9) - cae a ddefnyddid i ddal anifeiliaid wedi crwydro. Byddai’n rhaid i berchenogion yr anifeiliaid dalu dirwy i’w cael yn ôl. Yn y cae dros y ffordd mae Croes Geltaidd. Hon yw Maen Achwyfaen - “Maen Galaru” (tudalen 113):\n“It (Maen Achwynfan) takes its name in all probability from the penances, which were often finished before such sacred pillars; attended with weeping, and the usual marks of contrition... i do not presume... to attempt to a guess at the age; only must observe, that it must have been previous to the reign of gross superstition among the Welsh, otherwise the sculptor would have employed his chizzel in striking out legendary stories, instead of the elegant knots and interlaced work that cover the stone.”\nAr ôl mynd at y Groes Geltaidd, ewch yn ôl at y ffordd. Sylwch ar yr adeilad wedi lled adfeilio gyferbyn (mewn gardd bwthyn). Gweddillion tollty yw hwn. Mae Thomas Pennant yn disgrifio sut yr ai’r ffordd o Fostyn i Henllan a ddefnyddid i gludo glo i waith carreg galch mawr Dinbych.\nEwch ar y llwybr ceffyl i’r dde o’r bwthyn. Ar y dechrau mae yna wyneb caregog – ewch ymlaen tan mae’n gorffen ac wedyn ar y trac wyneb meddal.\nDilynwch y trac hwn, peidiwch â mynd drwy’r giât, ond cymrwch y fforch ychydig i lawr yr allt i’r dde a chymryd y llwybr amlwg. Yn fuan, mae’n mynd ychydig yn fwy serth a maes o law yn pasio tublaen i ddau o fythynnod. Cerddwch i lawr y ffordd a throi i’r dde (11).\nEwch ar y llwybr ar y dde (12). Ar ôl y giât fferm ddu (13) gellwch weld ar y dde drwy’r coed weddillion Plas Pentreffynnon. Dilynwch y trac drwy’r parcdir at y giât wen a chyrraedd at gastanwydden fawr yng nghanol y ffordd (14). Mae’r goeden hon yn cael ei dangos ar fapiau cynnar, cyn amser Thomas Pennant.\nTrowch i’r chwith a phasio fferm ar y chwith. Ewch drwy’r ail set o giatiau ar y dde. Mae adeilad cerrig ar y dde, wrth ymyl y cwt gwair, yn hen Ysgubor Ddegwm (15). Ewch yn syth ymlaen drwy’r giât ar y lôn werdd.\nTrowch i’r chwith drwy'r giât a cherdded gyda’r coed ar y dde. Peidiwch â chymryd sylw o’r trac (16) sy’n dod o luest Plas Mostyn ac ewch drwy’r giât yn syth ymlaen. Ewch ar draws y cae, ar draws y pant, i gyfeiriad y tai yn y pellter. Anelwch am yr arwydd marcio ffordd a throi i’r dde ar hyd dreif fferm. Fe fyddwch yma’n cyrraedd y lluest y soniwyd amdani ar y cychwyn.\n’Cliciwch yma i lawrlwytho copi o’r daith hon\n- Y Daith Wreiddiol gan Ron Williams / Eric Masterman\nI weld Taith 5 mewn map mwy.\nNoddwyr Taith 5


Trafodiadau Tir ac Adeiladau (LBTT) – Cyfrifiannell Treth Stamp yr Alban - Y Gwasanaeth Cynghori Ariannol\nCyfrifwch y Dreth Trafodion Tir ac Adeiladau ar eich eiddo preswyl yn yr Alban\nMae rhaid i chi dalu Treth Trafodiadau Tir ac Adeiladau (LBTT) os byddwch yn prynu eiddo neu dir dros bris penodol yn yr Alban.\nOs ydych yn prynu eiddo nad yw'n breswylfa neu dir ni all y gyfrifiannell hon helpu. Yn hytrach ewch i revenue.scot/land-buildings-transaction-tax/tax-calculator/lbtt-property-transactions-calculator.\nEfallai bydd atodiad annedd atodol (ADS) o LBTT yn cael ei gynhwyso i brynu eiddo preswyl o £40,000 neu fwy yn yr Alban. Y gyfradd bresennol ar gyfer ADS yw 4% o’r ‘ystyriaeth berthnasol’ (fel arfer y pris prynu).\nPrynu yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon?\nCyfrifiannell Treth Trafodion Tir ac Adeiladau - Eich canlyniadau\nMae Treth Trafodiad Tir ac Adeiladau (LBTT) yn dreth a gymhwysir i drafodion tir ac adeiladau preswyl ac amhreswyl (gan gynnwys prydlesi masnachol).\nMae'r tabl isod yn dangos pa gyfraddau LBTT byddai rhywun sy'n prynu ei gartref newydd yn eu talu.\nEfallai bydd rhaid i unrhyw un sy'n prynu eiddo preswyl ychwanegol yn yr Alban (fel ail gartref neu eiddo prynu i osod) dalu Ychwanegiad Annedd Ychwanegol (ADS) os yw'r pris prynu'n £40,000 neu fwy. Mae un cyfradd ADS a dangosir hon yn y tabl isod hefyd.\nCyfradd Treth Trafodiadau Tir ac Adeiladau (LBTT)\nAtodiad Annedd Ychwanegol (ADS) ar ail eiddo preswyl neu eiddo preswyl ychwanegol\nHyd at £145,000 0% 4% o'r pris prynu (wedi'i dalu yn ychwanegol at unrhyw LBTT sy'n ddyledus)\nDros £750,000 12%\nNid yw eiddo o dan £40,000 yn destun i Atodiad Annedd Ychwanegol (ADS) ond os yw ADS yn ddyledus mae'n daladwy ar gyfanswm y pris prynu.\nEfallai bydd yn rhaid i chi dalu Treth Trafodiadau Tir ac Adeiladau (LBTT) ar drafodion tir ac eiddo preswyl ac amhreswyl. Cyfrifoldeb y trethdalwr yw cwblhau a chyflwyno ffurflen LBTT gywir, lle bo angen, a thalu unrhyw dreth sy'n ddyledus. Gellir cyflwyno ffurflenni LBTT gan ddefnyddio porth ar-lein neu ffurflen LBTT Refeniw’r Alban. Gellir dod o hyd i fwy o wybodaeth ar:\nTreth Trafodiadau Tir ac Adeiladau (LBTT) - Popeth y mae angen i chi wybod


Caerdydd yn taro nôl i gipio pwynt yn Charlton – Golwg360\nCaerdydd yn taro nôl i gipio pwynt yn Charlton\n23 Tachwedd 2019 am 15:16 Diweddarwyd 24 Tachwedd 2019 am 08:44\nCharlton 2–2 Caerdydd\nTarodd Caerdydd yn ôl i gipio pwynt yng ngêm gyntaf Neil Harris wrth y llyw yn erbyn Charlton ar y Valley amser cinio ddydd Sadwrn.\nRoedd y tîm cartref ddwy gôl ar y blaen ar hanner amser yn y gêm Bencampwriaeth ond tarodd yr Adar Gleision yn ôl i sicrhau gêm gyfartal gyda goliau ail hanner Mendez-Laing a Tomlin.\nAeth Charlton ar y blaen wedi dim ond deuddeg munud wrth i Conor Gallagher gwblhau gwrthymosodiad chwim.\nGwrthymosodiad arall a arweiniodd at ail y tîm cartref dri munud cyn yr egwyl, Erhun Oztumer yn creu i Jonathan Leko rwydo.\nWedi hanner cyntaf siomedig, roedd yr Adar Gleision yn llawer gwell ar ôl troi. Fe ddylai Junior Hoilett fod wedi tynnu un yn ôl wedi pedwar munud yn unig ond cafodd ei gic o’r smotyn wan ei harbed yn rhwydd gan Dillon Phillips.\nFu dim rhaid i’r ymwelwyr aros yn hir serch hynny cyn i Nathaniel Mendez-Laing rwydo.\nRoedd Caerdydd yn gyfartal ddeunaw munud o’r diwedd diolch i un o eilyddion Neil Harris, Lee Tomlin yn creu lle iddo’i hun yn y cwrt cosbi cyn anelu ergyd gywir i’r gornel isaf.\nCafodd eilydd arall, Omar Bogle, gyfle i’w hennill hi i’r ymwelwyr wedi hynny ond cafodd ei atal gan Phillips yn y gôl a bu’n rhaid i Harris a’i dîm fodloni ar bwynt.\nMae’r canlyniad yn rhoi’r Cymry yn y trydydd safle ar ddeg yn nhabl y Bencampwriaeth cyn y gemau 3 o’r gloch.\nTîm: Phillips, Matthews, Lockyer, Pearce, Purrington, Oshilaja, Cullen (Morgan 56’), Gallagher, Oztumer, Bonne, Leko (Doughty 79’)\nGoliau: Gallagher 13’, Leko 42’\nCerdyn Melyn: Bonne 90+5’\nTîm: Etheridge, Peltier, Nelson, Flint, Bennett, Bacuna, Pack, Mendez-Laing, Paterson (Vaulks 79’), Hoilett (Tomlin 67’), Madine (Bogle 67’)\nGoliau: Mendez-Laing 52’, Tomlin 73’\nCardiau Melyn: Madine 58’, Peltier 82’, Tomlin 85’


Y Porth i’r Cymoedd – darpariaeth 11-18 yn ardal Porth y Cymoedd\nYn dilyn cyfres o gyfarfodydd ymgynghori gyda staff, llywodraethwyr, rhieni a disgyblion yr ysgol, yn ogystal â defnyddwyr a darpar ddefnyddwyr eraill y campws a’r gymuned leol, mae dyluniad adeilad newydd yr ysgol a’r campws cymunedol yn Nhon-du wedi cael ei gwblhau ac mae caniatâd cynllunio bellach wedi cael ei roi.\nMae disgwyl y bydd adeilad newydd yr ysgol ar gael ym mis Medi 2013. Tan hynny, bydd yr ysgol newydd, a fydd yn gwasanaethu’r dalgylchoedd a wasanaethir ar hyn o bryd gan Ysgol Gyfun Ogwr ac Ysgol Gyfun Ynysawdre, yn defnyddio’r adeiladau ysgol ar safleoedd y ddwy ysgol gyfun bresennol. Mae’r darpar bennaeth, Mr Andrew Warren, wrthi ar hyn o bryd yn paratoi i’r ysgol newydd agor ym mis Medi 2011 a’r cynlluniau mwy hirdymor y bydd eu hangen ar gyfer symud i adeilad newydd yr ysgol yn Nhon-du pan fydd wedi’i gwblhau.\nMae Llywodraeth Cymru’n ei gwneud yn ofynnol i’r adeilad gael sgôr ‘Rhagorol’ dan gynllun BREEAM i ategu’r agenda i ostwng allyriadau carbon a bod mor effeithlon a chynaliadwy â phosib o safbwynt amgylcheddol. Mae gan y prosiect y potensial i gyflawni sgôr ‘Eithriadol’ (88.13%) dan gynllun BREEAM a fyddai’n golygu mai dyma’r adeilad cyntaf ym myd addysg yn y DU i gyrraedd y safon hon.\nSicrhawyd cyllid sylweddol gan Lywodraeth Cymru o’r gronfa sy’n darparu arian cyfalaf trosiannol i adeiladau ysgolion er mwyn cynorthwyo’r awdurdod i ariannu’r cynllun pwysig yma. Argraff arlunydd o ysgol newydd Porth y Cymoedd\tLast Updated: 06/07/2011


Twyll cyfeiriadur busnes, caffael a chyflenwadau swyddfa | Heddlu Dyfed-Powys\nTwyll cyfeiriadur busnes\nMae eich busnes yn derbyn ffurflen yn y post neu ar e-bost, sy’n ymddangos fel pe bai’n cynnig rhestru eich cwmni mewn cyfeiriadur busnes yn rhad ac am ddim. Bydd yn gofyn i chi ddychwelyd y ffurflen archebu hyd yn oed os na fyddwch yn archebu unrhyw beth.\nSerch hynny, yn y print mân, mae’n dweud, drwy ddychwelyd y ffurflen, eich bod yn ymrwymo i archebu ac y byddwch yn talu am gofnod parhaus yn y cyfeiriadur. Mae hyn yn costio cannoedd o bunnoedd y flwyddyn i'ch busnes.\nSgam sy’n gynyddol gyffredin yw pan fydd y sgamiwr yn ffonio busnesau i gynnig gofod hysbysebu mewn cyhoeddiad sy’n gysylltiedig â'r gwasanaethau brys neu â chorff masnach cydnabyddedig, neu mewn cylchgrawn sy'n benodol i'r diwydiant.\nMewn rhai achosion maen nhw’n anfon copi sgleiniog o'r cylchgrawn i gwmnïau i'w hannog i brynu hysbyseb ynddo. Ond yn aml nid yw'r cylchgronau hyn yn cael eu hargraffu mewn swmp na'u dosbarthu, ac os ydyn nhw, mae'r cylchrediad yn llawer is na'r hyn maen nhw'n ei ddweud.\nMae rhai busnesau wedi derbyn llythyrau adennill dyled ar gyfer hysbysebion na wnaethant erioed gytuno i'w gosod.\nGwnewch yn siŵr eich bod chi'n gwneud eich ymchwil cyn cytuno i unrhyw beth.\nMae twyll caffael ar gynnydd. Gallai unrhyw weithiwr sy’n gyfrifol am gaffael fod yn cyflawni twyll. Mae'n anodd nodi'r risgiau, ond defnyddiwch eich synnwyr cyffredin.\nGallai gweithiwr greu cofnod ar gyfer cwmni ffug neu ar gyfer cwmni dilys nad ydych chi'n gwneud busnes â nhw. Yna maen nhw'n trosglwyddo arian i'r cwmni, wedi'i reoli naill ai gan y gweithiwr neu rywun o'r tu allan.\nGyda sgamiau sy’n cynnwys anfonebau cwsmer ffug, mae sgamwyr yn anfon anfoneb neu fil at gwmni, yn gofyn am daliad ar unwaith am nwyddau neu wasanaethau. Mae’r anfoneb yn dweud bod y dyddiad dyledus ar gyfer talu wedi pasio ac yn bygwth y bydd yn effeithio ar eich statws credyd os na fyddwch yn talu.\nMewn gwirionedd, mae’r anfoneb yn ffug ac ar gyfer nwyddau a gwasanaethau nad ydych wedi’u harchebu na’u derbyn.\nGallai gweithiwr hefyd gymryd arian o daliad arall a newid manylion a symiau’r taledig ar sieciau ac archebion taladwy, a’i droi’n arian parod.\nGallai gweithwyr hefyd:\nawdurdodi taliadau i’w hunain\ncynllwynio gyda chyflenwyr i ennill contractau\nEfallai y bydd gwrthdaro buddiannau. Er enghraifft, mae gan weithiwr fuddiant ariannol yn llwyddiant cyflenwr, ond mae eu nwyddau a'u gwasanaethau yn ddrytach na chyflenwyr eraill.\nEfallai y bydd cyflenwyr yn ceisio annog busnesau drwy gynnig unrhyw beth o werth i ddylanwadu ar benderfyniad.\nLleihau eich risg o dwyll\nPeidiwch byth â newid manylion talu oherwydd un alwad ffôn neu e-bost; gwiriwch â'ch cyswllt arferol bod y manylion newydd yn real ac yn gywir cyn gwneud unrhyw newidiadau.\nSicrhewch fod angen y nwyddau neu'r gwasanaeth sy'n cael eu darparu i’r busnes.\nAdolygwch eich cyfrifon yn rheolaidd i ddod o hyd i unrhyw beth nad yw'n ymddangos yn iawn.\nGofynnwch i'ch staff nodi a herio ymddygiad amhriodol.\nAm fwy o wybodaeth a help ac i riportio hyn a nifer o fathau gwahanol o dwyll, ewch i Action Fraud, canolfan riportio genedlaethol y DU ar gyfer twyll a seiberdroseddu.\nTwyll cyflenwadau swyddfa\nTwyll cyflenwadau swyddfa yw pan fydd telefarchnata yn twyllo gweithwyr i archebu ac i dalu am offer swyddfa, fel cetrys lliw.\nMae galwr yn dweud wrth y gweithiwr fod cydweithiwr neu gyn-gydweithiwr eisoes wedi archebu cyflenwadau swyddfa. I’w hargyhoeddi bod yr alwad yn un go iawn, mae’r galwr yn dweud ei fod yn aros am lofnod i gwblhau'r archeb.\nYna mae’r cwmni yn derbyn anfoneb am ddeunydd ysgrifennu a chyflenwadau swyddfa diangen sy’n costio gormod.\nOs bydd y cwmni’n ceisio dychwelyd y nwyddau, ni all wneud hynny oherwydd llofnodwyd ffurflen archebu a chytunwyd ar yr archeb dros y ffôn.\nOs yw aelod o'ch staff yn gyfrifol am brynu offer swyddfa, ystyriwch ddiwydrwydd dyladwy. Defnyddiwch eich cysylltiadau cyfredol bob amser ac os nad yw'r busnes yn gyfarwydd i chi, cadwch lygad. Defnyddiwch ddull sy'n seiliedig ar risg i helpu i atal twyll.


Crouch, Touch, Pause, Engage (Coleg Penybont)\nIau 26 Maw 2015 - Sad 28 Maw 2015\nA Play, A Pie and A Pint: Leviathan\nMaw 24 Maw 2015 - Sad 28 Maw 2015\nYn y stori hon o gysylltiadau teuluol, mae Matthew Trevannion yn bwrw golwg doniol a thywyll dros hynt a helynt pobl sy'n ceisio datgysylltu eu hunain oddi wrth eu gorffennol.\nSesiynau'r Cyntedd: Y Pencadlys / H O R S E S\nSad 21 Maw 2015\nYn dilyn traddodiad wych o gerddoriaeth gwrth-pop Cymraeg, mae'r duwiau Peski wedi dod o hyd i lais arall sydd yn rhan o'r llinach hwnnw. Nid gorsaf heddlu mohono ond sefydliad unben gwrth-sefyliadol sy'n amlygu ei hun fel Y Pencadlys.\nIau 12 Maw 2015 - Gwe 13 Maw 2015\nLlun 09 Maw 2015 - Mer 11 Maw 2015\nYn adnabyddus i filiynau am ei gampau cofiadwy ar y cae rygbi roedd Grav, ac mae e nawr hyd yn oed, yn llawer mwy na hynny. Yn actor, yn eicon diwylliannol, tad, gwr, a dyn gyda bywyd llawn storiâusydd yn haeddu cael eu clywed unwaith yn rhagor.


Mae cwrs Peintio ac Addurno Lefel 1 yn cynnwys elfennau ymarferol a theori. Dyluniwyd y cwrs hwn ar gyfer myfyrwyr sydd â diddordeb mewn dod yn arlunydd neu’n addurnwr.\nCynhelir sesiynau ymarferol mewn gweithdy â chyfarpar llawn a rhoddir hyfforddiant gan hyfforddwyr / aseswyr cymwys sydd â chefndir masnach adeiladu. Mae gwersi theori, gan gynnwys sgiliau hanfodol, yn darparu gwybodaeth a dealltwriaeth sylfaenol bwysig i gefnogi sesiynau hyfforddi ymarferol.\nAnogir pob dysgwr i gymryd rhan mewn Cystadlaethau Sgiliau fel ffordd o wella eu gallu ymarferol a datblygu sgiliau lefel uwch. Mae llawer o ddysgwyr yr Ysgol yn cynrychioli’r Coleg mewn Cystadlaethau Sgiliau ar lefel ranbarthol, Gymraeg a’r DU ac mae’r Ysgol yn mwynhau llawer o lwyddiant o ganlyniad i gyflawniadau’r Dysgwyr.\nRydym yn cael ein cydnabod yn barhaus am ragoriaeth mewn nifer o feysydd gan gynnwys; gwaith brics, gwaith saer a gwaith saer, plastro ac astudiaethau technegol a phroffesiynol.\nMae gennym gysylltiadau sefydledig â nifer o gyflogwyr ac mae llawer o’n Dysgwyr yn symud ymlaen i Brentisiaethau neu Addysg Uwch ar ôl cwblhau eu rhaglen astudio. Mae hwn wedi’i leoli yn yr adran Adeiladu a’r Amgylchedd Adeiledig (CBE).\nBydd angen ystod o Offer Amddiffynnol Personol a deunydd ysgrifennu arnoch cyn cychwyn ar y cwrs gan gynnwys: Boots Diogelwch, Gwydrau Diogelwch, Mwgwd Llwch, Cyfrifiannell, rheol Graddfa, Pinnau, pensiliau a phapur, ffeil bwa lifer A4.


Datganiad ysgrifenedig: Cyflwyno'r Bil Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol) (Cymru) | LLYW.CYMRU\nDatganiad ysgrifenedig: Cyflwyno'r Bil Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol) (Cymru)\nHeddiw, cyflwynwyd y Bil Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol) (Cymru) i'r Cynulliad Cenedlaethol.\nFel llywodraeth, rydym wedi hen ymrwymo i hawliau plant ar sail Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn. Rydym wedi ymrwymo i greu cenedl yma yng Nghymru lle mae plant a hawliau plant yn cael eu parchu, eu diogelu a'u gweithredu.\nMae Confensiwn y Cenhedloedd Unedig, ynghyd â chonfensiynau a datganiadau rhyngwladol eraill ar hawliau dynol, yn cydnabod bod gan blant yr hawl i'w hurddas a'u hawl dros eu corff o dan y gyfraith.\nBydd y Bil Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol) (Cymru) yn ceisio diogelu hawliau plant mewn perthynas â'r ddyletswydd yn erthygl 19 o'r Confensiwn - sef yr hawl i gael eu diogelu rhag trais o bob math. Bydd hynny'n golygu bod plant yng Nghymru yn cael eu diogelu'n gyfreithiol rhag cosb gorfforol yn yr un ffordd ag oedolion.\nBydd y Bil yn cael gwared ar amddiffyniad cosb resymol o'r gyfraith gyffredin, fel na ellir ei ddefnyddio gan unrhyw un yng Nghymru, gan gynnwys ymwelwyr, fel amddiffyniad os cânt eu cyhuddo o ymosod ar blentyn neu ei guro. Ar hyn o bryd, mae'r amddiffyniad yn berthnasol i gyfraith trosedd a chyfraith sifil.\nOs bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn pasio'r ddeddfwriaeth hon, bydd y Bil yn cael gwared ar yr amddiffyniad o dan gyfraith trosedd mewn perthynas â throseddau ymosod a churo yn y gyfraith gyffredin, ac o dan y gyfraith sifil mewn perthynas â chamwedd tresmasu yn erbyn y person.\nBydd hyn yn berthnasol i rieni, gofalwyr, gwarcheidwaid a phob oedolyn sy'n gweithredu in loco parentis mewn lleoliadau nas rheoleiddir, gan gynnwys lleoliadau dysgu, addoli, chwarae, hamdden, yn y cartref neu unrhyw leoliad arall.\nBwriad y Bil yw helpu i ddiogelu hawliau plant drwy wahardd cosbi'n gorfforol, a hynny drwy ddileu'r amddiffyniad.\nNid yw'r gweithredoedd a fyddai neu na fyddai'n gyfystyr â chosbi corfforol ar ôl i'r amddiffyniad gael ei ddileu wedi'u nodi yn y Bil. Mae hyn yn berthnasol i unrhyw gosbi "corfforol", a ddiffinnir yn y Bil fel "unrhyw achos o guro plentyn neu blant a wneir fel cosb".\nMae rhieni yn dod i gysylltiad corfforol â phlant bob dydd mewn pob math o ffyrdd. Ni fydd cael gwared ar yr amddiffyniad yn amharu ar egwyddorion eraill y gyfraith gyffredin, sy'n cydnabod y caiff rhiant ymyrryd yn gorfforol i ddiogelu plentyn rhag niwed, neu i helpu â gweithgareddau bob dydd fel gwisgo neu at ddibenion hylendid a glendid, er enghraifft.\nGall arfer awdurdod rhiant hefyd ei gwneud yn ofynnol defnyddio ymyriadau corfforol sy’n angenrheidiol at ddiben defnyddio dulliau eraill yn lle cosb gorfforol, er mwyn annog ymddygiad cadarnhaol a chadw plant yn ddiogel. Byddai hynny'n cynnwys, er enghraifft, gario plentyn i rywle i gymryd amser i ymdawelu.\nRoedd deddfu i gael gwared ar amddiffyniad cosb resymol yn un o ymrwymiadau'r rhaglen lywodraethu, sydd wedi'i ategu yn strategaeth genedlaethol Ffyniant i Bawb.\nByddaf yn gwneud datganiad llafar am y Bil yfory.


BETH MAE DŴR RICE HYD YN OED YN EI WNEUD AR GYFER GWALLT NATURIOL? - Fy Estyniadau Gwallt Naturiol\nBETH MAE DŴR RICE HYD YN OED YN EI WNEUD AR GYFER GWALLT NATURIOL?\nMae'r craze dŵr reis wedi bod o gwmpas ers tro ond beth mae dŵr reis i fod i'w wneud Ydy hi'n werth ei roi yn ein harferion ai dim ond hen straeon gwragedd fel hongian wyneb i waered i gael cylchrediad gwell o groen y pen?\nGellir olrhain y defnydd o ddŵr reis i Tsieina hynafol mor bell yn ôl â llinach Tang. Yn hanesyddol, roedd menywod yn credu bod dŵr reis yn eu helpu i gadw eu gwallt yn ddu nes eu bod yn 80 oed a'i helpu i dyfu'n hir.\nDŵr reis yn llythrennol yw'r dŵr sy'n weddill ar ôl socian neu ferwi reis. Mae'r dŵr hwnnw sy'n weddill yn gymysgedd â starts o fitaminau a gwrthocsidyddion o'r reis. Mae rhai yn dweud bod dŵr reis wedi'i eplesu yn well, er y dylech gymysgu olew hanfodol i guddio'r arogl. Rydych chi'n cymryd y dŵr â starts hwnnw ac yn ei ddefnyddio fel glanhawr gwallt neu hyd yn oed fel arlliw ar gyfer yr wyneb. Dywedir bod yr elixir hud hwn yn helpu i gynyddu disgleirio, gwella pennau hollt, cynyddu twf gwallt, tynnu lliw haul, ymladd acne, gwella dandruff, gwella llau, hwyluso'r broses ddatgysylltu a chodi eich sgôr credyd (haha jk).\n. Er bod yr holl fuddion tybiedig hynny'n swnio'n anhygoel, mae'r rhan fwyaf ohono'n anecdotaidd. Roedd yn anodd iawn dod o hyd i astudiaeth a brofodd yr honiadau hyn mewn gwirionedd. Mae papur cyhoeddedig sy'n siarad ar y manteision hyn ond mae'r holl dystiolaeth yn seiliedig ar achlust a achlust hanesyddol. Deuthum o hyd i astudiaeth a wnaed yn Japan ond roedd yn ymddangos eu bod yn gwerthu cynhyrchion wedi'u trwytho â dŵr reis felly mae hynny'n ymddangos yn eithaf rhagfarnllyd. Ar y cyfan mae'n ymddangos bod gwir fuddion dŵr reis yn anodd eu canfod oherwydd diffyg tystiolaeth wyddonol. Nid yw hynny, fodd bynnag, yn golygu nad yw'n werth rhoi cynnig arni. Mae yna lawer o fideos o ofal gwallt naturiol y cloron sy'n dweud eu bod yn defnyddio dŵr reis. Rwyf wedi gweld yn y sylwadau mewn fideos lluosog bod dŵr reis yn debyg i driniaeth protein. Mae hyn yn golygu y gall sychu'ch gwallt os ydych chi'n ei orddefnyddio neu os oes gennych chi wallt sy'n sensitif i brotein. Y cyfan rydw i'n ei ddweud yw dod o hyd i'r hyn sy'n gweithio i chi ond peidiwch â chodi'ch gobeithion oherwydd dyma'r gyfrinach i wallt hyd ffêr. Dywedwch wrthyf am eich profiad gyda dŵr reis? Pa fath o ofal gwallt ydych chi wedi rhoi cynnig arno yn ddiweddar?\nBlaenorolblaenorolSUT I GADW GWALLT NATURIOL YN IACH TRA'N BRYSUR\nnesaf3 PETH NAD YDYCH CHI'N GWYBOD SY'N NIWEIDIO EICH GWALLT NATURIOLnesaf


Mewngludo Vcard (.vcf) yn hawdd i Android gyda shareware\n> Adnoddau > Android > hawdd Mewngludo Vcard (.vcf) i Android\nMae'n syniad da i gadw copi wrth gefn o'r eich llyfr cyfeiriadau mewn fformat Vcard bob amser. Yn y modd hwn, gallwch fewngludo vCard i Android yn hytrach na bwydo un eich hun. Mae'n dod yn ddefnyddiol pan fyddwch yn cael ffôn Android newydd ac am fewngludo eich rhestr hir o gysylltiadau a storio ffurf Vcard (.vcf) iddo. Neu mae eich ailfformatio eich ffôn Android ac yn penderfynu i mewngludo cysylltiadau yn vCard (.vcf) gan eich cyfrif Gmail neu Outlook.\nYn yr erthygl hon yr wyf yn cyflwyno eich cais Wondershare MobileGo, sy'n gwneud vcf i Android darn hawdd. Os ydych chi'n defnyddio gyfrifiadur Mac, trowch at Wondershare MobileGo for Android Pro Mac. Nawr Gadewch i ni weld sut mae'n gweithio.\nRhedeg hwn Offeryn Mewngludo Android vCard\nMae'r tiwtorial isod yn defnyddio fersiwn Windows Wondershare MobileGo for Android sgrinluniau â nodiadau. Y ffordd i gwblhau eich tasg ar Mac yw bron yr un fath. Yn sicr Dwi wedi llwytho i lawr y fersiwn gywir yn ôl eich sefyllfa.\nI gychwyn, lawrlwytho a gosod Android Mewngludo vCard cais ar eich cyfrifiadur. Unwaith rydych wedi gorffen gosod, yn ei lansio. Cysylltu eich ffôn Android i'r cyfrifiadur naill ai drwy gebl USB neu drwy Wi-Fi. Pan fydd eich ffôn Android yn dangos yn ffenestr cartref, cliciwch cysylltiadau i Rhowch y ffenestr rheoli cyswllt.\nNodyn: Mae MobileGo yn cefnogi holl ffonau Android poblogaidd, gan gynnwys Samsung/HTC/Sony Erisson/Samsung/Motorola. Yma yn llawn rhestr o ffonau Android cefnogi a thabledi.\nCam 2: Android Mewngludo VCF\nDewis "Mewnforio". Cliciwch "Mewngludo cysylltiadau oddi ar y cyfrifiadur". Yn ei dynnu i lawr y rhestr, dewiswch "o'r ffeil vGerdyn". Pan y mae y ffenestr cysylltiadau mewnforio bach pops, cliciwch "Pori" i lywio i'r ffolder lle mae eich ffeil.vcf yn eisiau wedi'i gadw. Yna, dewiswch gyfrif cysylltiadau. Ar ôl hynny, mae'r rhaglen hon yn dechrau mewngludo cysylltiadau.\nAr wahân i mewngludo cysylltiadau o'r ffeil vGerdyn, gallwch chi hefyd cysoni cysylltiadau i'ch ffôn Android os oes gennych lawer o cysylltiadau achub yn eich Gmail, Facebook a Chyfrifon eraill ar eich ffôn Android.\nA dyna ni! Mewngludo vCard i Android gall fod mor hawdd gyda help Wondershare MobileGo for Android. Besids Mewngludo ffeil.vcf i eich Android, ydych chi'n gallu gwneud copi wrth gefn eich Android SMS, gosod APK ffeil ar eich ffôn Android a thabledi, gwneud copi wrth gefn ac adfer holl gynnwys ar eich ffôn Android a thabledi.\nAm fod yn well yn glir ynghylch y camau o fewnforio vCard i Android? Chwarae fideo isod.


Y Ceidwadwyr Cymreig 'angen arweinydd Ewrosgeptig' - BBC Cymru Fyw\nY Ceidwadwyr Cymreig 'angen arweinydd Ewrosgeptig'\nImage caption Fe wnaeth Andrew RT Davies ymgyrchu dros adael yr Undeb Ewropeaidd\nRhaid i arweinydd nesa'r Ceidwadwyr Cymreig adlewyrchu safbwyntiau Ewrosgeptig aelodau llawr gwlad y blaid, medd cyn-Ysgrifennydd Cymru, David Jones.\nDywedodd Mr Jones ei bod hi'n bwysig bod gornest i olynu Andrew RT Davies, wedi iddo gyhoeddi ei ymddiswyddiad ddydd Mercher.\nYn y cyfamser, dywedodd cyn-gynorthwyydd i Mr Davies ei fod wedi ei gyfyngu fel arweinydd oherwydd y modd roedd y blaid yn cael ei rheoli.\nPaul Davies - Aelod Cynulliad Preseli Penfro a gefnogodd yr ymgyrch dros aros yn yr Undeb Ewropeaidd - sy'n arwain y grŵp yn y Cynulliad dros dro, ac mae eisoes wedi dweud y byddai'n hoffi gwneud y swydd yn barhaol.\nImage caption Fe allai Andrew RT Davies sefyll mewn etholiad i ddewis arweinydd nesa'r Ceidwadwyr Cymreig, medd David Jones AS\nDywedodd Mr Jones, Aelod Seneddol Gorllewin Clwyd, y dylid cynnal etholiad ar yr arweinyddiaeth, ac y gallai Andrew RT Davies - sy'n cefnogi Brexit - fod yn ymgeisydd.\nYchwanegodd: "Mae'n ddrwg gen i fod Andrew wedi teimlo'r angen i ymddiswyddo.\n"Mae wedi gwneud gwaith da dros y blynyddoedd diwethaf, ac mae wedi adlewyrchu safbwynt y blaid Gymreig yn ei chyfanrwydd, sy'n Ewrosgeptic iawn, ac roedd yn falch o weld canlyniad y refferendwm, oedd yn arbennig o gryf yng Nghymru.\n"Dwi'n credu y dylai ei olynydd gael ei ddewis mewn etholiad gan y blaid yng Nghymru, yn unol â rheolau'r blaid, a wela i ddim rheswm... pam na all Andrew fod yn ymgeisydd yn yr etholiad."\nDylai'r arweinydd nesaf fod "yn rhywun sy'n adlewyrchu'r blaid yn ei chyfanrwydd", meddai.\nPaul Davies: 'Dim cyfrinach fod gen i ddiddordeb yn y swydd'\nHyd yma, does neb wedi dweud y byddan nhw'n ymgeisio yn erbyn Paul Davies.\nGwrthododd ef â chadarnhau ei fod wedi siarad ag Andrew RT Davies rai wythnosau'n ôl i'w annog i ymddiswyddo.\nYn ei ddatganiad ddydd Mercher, dywedodd Andrew RT Davies: "Fy marn yw y dylai Arweinydd Grŵp y Cynulliad gael yr un mandad mewn pleidlais lawn ar lawr gwlad, a dwi'n gobeithio y bydd fy olynydd yn cael ei ddewis felly."\n'Rhyddid i arwain'\nDywedodd Anthony Pickles, pennaeth staff yr arweinydd rhwng 2012 a 2015, fod cyfyngiadau wedi bod ar Mr Davies fel arweinydd: "Mae'r syniad y dylai polisïau gael eu penderfynu gan ryw fwrdd dirgel rhywle, sy'n cynnwys Aelodau Seneddol Ewropeaidd a phobl eraill, yn anghywir.\n"Beth am gael gwared â'r teitl chwerthinllyd 'Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn y Cynulliad ac Arweinydd yr Wrthblaid'? Fyddai hynny ddim yn ffitio ar gerdyn busnes.\n"Beth am gydnabod mai pwy bynnag sy'n cael ei ethol gan yr aelodaeth yng Nghymru yw'r arweinydd? Rhowch fandad iddyn nhw a'r rhyddid iddyn nhw arwain."\nImage caption Dydy Janet Finch-Saunders ddim wedi diystyru sefyll am yr arweinyddiaeth ei hun\nDywedodd Janet Finch Saunders AC ei bod yn siomedig fod Mr Davies wedi ymddiswyddo a bod rhai aelodau mewn "sioc".\n"Dydy'r trafferthion diweddar ddim wedi bod yn bleserus ac rwy'n gobeithio y bydd undod nawr i bwy bynnag fydd yn arwain y grŵp," meddai.\nYchwanegodd fod "dylanwadau allanol" diweddar wedi bod yn "ddiangen ac amhriodol" - mae'n ymddangos bod y sylw'n cyfeirio at sylwadau AS Aberconwy Guto Bebb, feirniadodd Mr Davies am ei sylwadau am Airbus.\nDywedodd Ms Finch-Saunders bod aelodau wedi bod mewn cysylltiad â hi yn gofyn am bleidlais, a wnaeth hi ddim diystyru'r posibilrwydd o sefyll ei hun.\nPan ofynnwyd iddi a ddylai enw menyw gael ei gynnwys ar y papur pleidleisio, dywedodd: "Ddylen ni ddim cymryd yn ganiataol na fydd yna gais i ddynes gynnig ei henw."\nMae un arall o ACau'r Ceidwadwyr, Mark Isherwood, wedi dweud fod aelodau cyffredin wedi bod yn "bombardio" ffigyrau amlwg o fewn y blaid i sicrhau bod brwydr i olynu Andrew RT Davies.\nFe fydd swyddogion y blaid yn cyfarfod yn y dyddiau nesaf i benderfynu ar amserlen ar gyfer y ras arweinyddol.\nDoes neb wedi dweud hyd yn hyn eu bod yn dymuno sefyll yn erbyn Paul Davies, sydd wedi cadarnhau fod ganddo ddiddordeb yn y swydd a bod ganddo gefnogaeth ACau eraill.\nYn y cyfamser mae ffynhonnell yn agos at Andrew RT Davies wedi dweud wrth BBC Cymru: "Fe wnaeth Andrew ddewis croesi'r ffordd yn saff gan ddefnyddio'r groesfan sebra yn hytrach na sefyll ar ymyl y palmant yn aros i gael ei wthio dan y bws nesaf."\nAndrew RT Davies yn ymddiswyddo fel arweinydd Ceidwadol\nCeidwadwyr: 'Gallai Paul Davies weithio â Phlaid Cymru'\nFideo Paul Davies: 'Diddordeb yn y swydd'


Essais de Théodicée - Wicipedia\n(Ailgyfeiriad oddi wrth Essais de théodicée)\nLlyfr athroniaeth yn Ffrangeg, gydag atodiad Lladin, gan yr Almaenwr Gottfried Wilhelm Leibniz yw Essais de Théodicée, a gyhoeddwyd yn 1710, sydd yn ymdrin â phroblem drwg ac yn ymateb yn bennaf i ddadleuon Pierre Bayle ynghylch bodolaeth Duw. Enw llawn y gwaith yw Essais de Théodicée sur la bonté de Dieu, la liberté de l'homme et l'origine du mal ("Traethodau Theodiciaeth am ddaioni Duw, rhyddid dyn a tharddiad drwg"), a fe'i gelwir fel arfer yn Théodicée.\nBathodd Leibniz y term théodicée drwy gyfuno'r geiriau Groeg theos, sef "duw", a dikē, sef "cyfiawnhâd", ac felly ystyr lythrennol y gair yw i gyfiawnhau duw, neu i amddiffyn priodoleddau duw. Ysgrifennodd Leibniz ragair mewn drafft o'r gwaith sydd yn esbonio ystyr y teitl fel "cyfiawnder Duw". Ni chynhwysir yr eglurhad hwn yn y llyfr cyhoeddedig, ac felly bu nifer o ddarllenwyr yn tybio taw enw neu ffugenw'r awdur oedd "Théodicée". Bellach, defnyddir y gair theodiciaeth i ddisgrifio esboniadau diwinyddol neu athronyddol sydd yn ymdrechu i ateb y broblem drwg, hynny yw pam bod Duw yn caniatáu pethau drwg i ddigwydd.\nMae'r rhan fwyaf o'r draethodau yn ymateb i athroniaeth grefyddol y Ffrancwr Pierre Bayle. Yn ôl Bayle, amhosib ydy cysoni cred mewn Duw daionus â bodolaeth drygioni yn y creu, a dadleuodd felly bod Cristnogaeth yn ffydd sydd yn groes i reswm. Cychwynna Théodicée gyda rhag-draethawd hir sydd yn dadlau bod ffydd yn uwch na rheswm, ond nid yn groes iddi. Rhennir gweddill y gyfrol yn dair rhan. Yn y rhan gyntaf, ymdrecha Leibniz i egluro natur a tharddiad drygioni, a chyflwynir amddiffyniad o gred mewn Duw sydd yn llawn daioni. Mae'n ymdrin â sawl pwnc diwinyddol ac athronyddol, gan gynnwys tarddiad yr enaid, yr ewyllys rydd, a rhagwybodaeth ddwyfol. Dilyna ymatebion manwl i ddadleuon Bayle – ar bwnc pechod yn y rhan gyntaf a drwg natur yn yr ail – ac mae'n debyg bod y rhain yn seiliedig ar waith a gychwynnwyd gan Leibniz sawl blwyddyn ynghynt ar anogaeth Sophia Charlotte, gwraig i Ffredrig I, brenin Prwsia. Cynhwysir crynodeb ffurfiol o ddadleuon yr awdur mewn atodiad yn yr iaith Ladin.\nDyma'r unig gyfrol ar bwnc athroniaeth a gyhoeddwyd gan Leibniz wedi iddo ennill bri am ei ysgolheictod. Ysgrifennir y traethodau mewn arddull anffurfiol ond dysgedig, sydd yn nodweddiadol o waith yr awdur. Er nad yw'n cynnwys trosolwg cynhwysfawr o athroniaeth Leibniz, Théodicée oedd gwaith enwocaf Leibniz yn y 18g.\n↑ Stoeber M. "Leibniz’s Teleological Theodicy" yn Evil and the Mystics' God (Llundain: Palgrave Macmillan, 1992).\n↑ 2.0 2.1 2.2 Stuart Brown a N. J. Fox, Historical Dictionary of Leibniz's Philosophy (Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, 2006), tt. 227–28.\n↑ theodiciaeth. Geiriadur Prifysgol Cymru. Adalwyd ar 9 Chwefror 2020.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Essais_de_Théodicée&oldid=9694095"\nLast edited on 14 Chwefror 2020, at 15:30\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 14 Chwefror 2020, am 15:30.


Bywyd da Llyfr — TRIP LEE - SWYDDOG SITE\n"Am flynyddoedd, Rydw i wedi bod yn gwneud cerddoriaeth sy'n herio ein safbwyntiau a phwyntiau byd i Grist – ond mae bob amser wedi bod cyfyngiadau i gerddoriaeth, oherwydd mae ond hyn a hyn y gallwch gyfathrebu mewn cân,"Meddai Trip. "Rhoddodd yr albwm gwrandawyr cipluniau o'r bywyd da, a bydd y llyfr yn fwy fel llawlyfr ar sut i fyw iddo. Rydw i'n gweddïo y bydd y llyfr hwn yn helpu'r darllenydd i droi i ffwrdd oddi wrth gorwedd ac yn byw y ffordd yr ydym yn eu creu i fyw. "\nTrwy ddefnyddio tystlythyrau personol ei fywyd ei hun, Trip yn archwilio'r celwyddau sydd wedi cael gwybod, ac yn creu newydd, darlun Beiblaidd o fywyd da. Archwilio'r holl o fywyd, gan gynnwys hapusrwydd, llwyddiant, and morality in light of God’s truth y da bywyd redefines the term as not living to please yourself but living by faith in a good God.\n"Nid yw bywyd da yn dringo i frig yr ysgol corfforaethol, Nid yw bywyd da yw bywyd yn rhydd o unrhyw gyfrifoldeb,"Meddai Trip. "Mae bywyd da yn byw mewn cytgord â'r Duw a cofleidio popeth a ganddo i'w gynnig i ni yng Nghrist."\nDim newydd-ddyfodiad i'r byd cerddoriaeth Gristnogol, albwm cyntaf Trip yn, Os Maent Dim ond Knew, hit stores nationwide a few days after his high school graduation. That same year, ef hefyd oedd yn ymddangos ar y Dove Wobr a enwebwyd, clasur bythol "Iesu Musik" gyda ffrind label Lecrae. albwm sophomore Trip yn,20/20, ei rhyddhau yn 2008 ac garnered llawer o lwyddiant: torri i mewn i'r Billboard Top 200, cyrraedd #11 ar y albymau siart Billboard Cristnogol a glanio ar #4 ar y siart Efengyl. Gyda ei drydydd albwm stiwdio, Rhwng Dau Fyd, Trip offered a collection of reflections on life in a fallen world. Those reflections resonated with listeners as B2W debuted at #1 ar y siartiau Cristnogol ac Efengyl Billboard, #5 ar y Hop Hip / siart Rap iTunes a #9 ar y Albums Top iTunes siart. Mae'r albwm Hefyd cafodd dau enwebiad Dove a Gwobr Stellar ar gyfer Gorau Efengyl Rap / Hip Hop Albwm y Flwyddyn.\nrhyddhau albwm diweddaraf Trip yn, Bywyd Da debuted yn #2 y ddau ar y siartiau iTunes Hip cyffredinol a Hip tra'n gywain y #3 safle ar siart Billboard Hip Hop yn, glanio yn #17 ar y Top 200 siart Billboard a chymryd y #1 slot ar y siart Gristnogol ac Efengyl Billboard.\nTrip wedi teithio'r byd yn perfformio i filoedd o wrandawyr. In conjunction with Bywyd Da, Trip is currently on a promotional nationwide tour and will be a featured artist ar wahanol 2012 gwyliau gan gynnwys Spirit West Coast, Atlanta Fest a Rock The Lakes, ymhlith eraill.\nYnglŷn Cyhoeddwyr Moody\nAm fwy na 115 flynyddoedd, Moody Cyhoeddwyr wedi cyhoeddi y gellir ymddiried ynddynt, substantive material that focuses on the most important issues in life. They continue to meet the needs of a growing and changing marketplace with products of the highest quality, trwy lyfrau draddodiadol printiedig, drwy gynhyrchion sain a fideo, and now through e-books for select electronic readers. Am fwy o wybodaeth, please visit http://www.moodypublishers.com/.\nYnglŷn Cofnodion Cyrraedd a ReachLife Gweinidogaethau\nCyrraedd Cofnodion ac ReachLife Gweinidogaethau yn ymdrechu i, "Pontio'r bwlch rhwng y gwirionedd Beiblaidd a chyd-destun trefol." Fe'i sefydlwyd yn 2003, Reach Cofnodion yn label recordio cerddoriaeth Gristnogol sy'n ymroddedig i ddefnyddio cerddoriaeth fel ffordd o gyrraedd y gymuned drefol mewn modd y Beibl gadarn. Tra Reach Cofnodion yn cyflogi cerddoriaeth i ddatgelu gwir Beiblaidd, ReachLife Ministries aims to empower ministry leaders with this music in order to grow the urban church.\nAm ragor o wybodaeth a rhestr o ddigwyddiadau Cofnodion Cyrraedd a ReachLife Gweinyddiaethau sydd ar y gweill, please visit http://reachrecords.com. For more information about ReachLife please visit http://reachlife.org/.\nSabahspsalm777 • Awst 19, 2013 yn 8:51 wyf yn • ateb\nMichael Glaze • Awst 19, 2013 yn 8:52 wyf yn • ateb


Gan Meleri Wyn James\nYou're reviewing: FYNY LAWR\n'Pan rwy'n gweld beth sydd yn yr amlen licen i petawn i heb ei agor. Rwy'n gwybod nawr bod rhywun arall yn gwybod. Rwy'n gwybod mai mater o amser fydd hi cyn y bydd pawb yn gwybod.'\nDoes dim byd ym mywyd Judith Myfanwy Evans yn syml. I ddechrau, dydy Judith ddim yn gallu dweud 'na'. Dyna sut mae Erin yn ei pherswadio i fynd i'r clwb colli pwysau, er mai colli pwysau ydy'r peth diwetha mae Judith eisiau ei wneud mewn gwirionedd. Dyna sut mae hi'n cwrdd â Huw Teifi, yr actor sebon enwog a seren Pobol y Gwm. Dyna sut mae cyfres o ddigwyddiadau'n dechrau fydd yn arwain at ddatgelu hen gyfrinach y mae Judith wedi ei chadw ar hyd y blynyddoedd.\nDewch i fyny ac i lawr gyda Judith wrth iddi drio dal y ddysgl yn wastad gyda'i theulu; trio cefnogi Erin, sy'n cael trafferth gyda'r efeilliaid a Brei, ei gŵr blinedig; trio gwneud ei marc yn y byd cyfieithu heb dynnu blewyn o drwyn Lowri, ei chydweithwraig berffaith ond llym ei thafod - a chyfri calorïau wrth fynd!\nByddwch yn siŵr o chwerthin - a chrio - gyda nofel newydd Meleri, sy'n ddathliad o fywyd yn ei holl gymhlethdod ffwl-ffat!\n"Awdures lawn-amser yw Meleri Wyn James. Mae hi'n byw yn Aberystwyth ac yn olygydd i Lingo Newydd ac yn golofnydd gyda'r Western Mail. Ymhlith ei nofelau diweddar mae Fyny Lawr a Parti Ann Haf (Cyfres Stori Sydyn) i oedolion. Hi hefyd yw awdures St@fell , Mrch Dd@ a Hlo Bri@n!:) yng nghyfres Whap! i'r arddegau.