CYNLLUNIAITH GYMRAEG by Cardiff Metropolitan University - issuu\nCYNLLUN IAITH GYMRAEG UWIC ddwyieithog i Gymru ddwyieithog\nDerbyniodd Cynllun Iaith Gymraeg Athrofa Prifysgol Cymru Caerdydd (UWIC) gymeradwyaeth Bwrdd yr Iaith Gymraeg o dan Adran 14 Deddf yr Iaith Gymraeg 1993. Mae’r Cynllun hwn yn disgrifio sut y bydd UWIC yn gweithredu’r egwyddorion a ymgorfforwyd yn y Ddeddf wrth i sefydliadau cyhoeddus yng Nghymru weithredu gan drin y Gymraeg a’r Saesneg ar sail gyfartal. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â: Daniel Tiplady Rheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg, UWIC Yr Uned Gymraeg, Campws Cyncoed Heol Cyncoed, Caerdydd, CF23 6XD\nYmrwymiad Polisi i Ddeddf yr Iaith Gymraeg\nPolisïau a Mentrau Newydd [Canllawiau 2-5]\nDelwedd Gyhoeddus UWIC\nGweithredu a Monitro’r Cynllun\nTargedau ar gyfer gweithredu’r Cynllun\n10. Safonau Gwasanaeth\nY ddarpariaeth gyfredol\nDatblygiadau a gwelliannau yn y dyfodol\nAdnoddau a deunyddiau cyfrwng Cymraeg\nAtodiad 1: Taliadau premiwm\nAtodiad 2: Gallu’r staff i siarad Cymraeg\nAtodiad 3: Myfyrwyr UWIC sy’n siarad Cymraeg\nAtodiad 4: Canllawiau Cyfieithu ar gyfer staff UWIC\nCYNLLUN IAITH GYMRAEG AR GYFER UWIC PARATOWYD O DAN DDEDDF YR IAITH GYMRAEG 1993\nMae Athrofa Prifysgol Cymru Caerdydd (UWIC) wedi mabwysiadu’r egwyddor y bydd, wrth ymgymryd â’i gwaith cyhoeddus yng Nghymru, yn trin y Gymraeg a’r Saesneg ar sail gyfartal. Mae’r Cynllun yn amlinellu’r ffordd y bydd UWIC yn gweithredu’r egwyddor honno wrth ddarparu ei gwasanaethau.\nSefydlwyd UWIC ym mis Medi 1976 o dan y teitl Athrofa Addysg Uwch De Morgannwg. Fe’i ffurfiwyd drwy uno pedwar coleg: Coleg Addysg Caerdydd, Coleg Celf Caerdydd, Coleg Technoleg Bwyd a Masnach Caerdydd a Choleg Technoleg Llandaf. Ar Ebrill 1af 1992, newidiodd yr Athrofa ei henw a daeth yn Athrofa Addysg Uwch Caerdydd ac yn Gorfforaeth Addysg Uwch ac yn un o Sefydliadau Cysylltiol Prifysgol Cymru. Yn 1993, rhoddodd y Cyfrin Gyngor Rymoedd Dyfarnu Graddau a Addysgir i’r Athrofa. Fe’i derbyniwyd i Brifysgol Cymru yn Goleg y Brifysgol yn Ebrill 1996 pryd y newidiodd yr enw i Athrofa Prifysgol Cymru Caerdydd. Daeth UWIC yn Sefydliad Cyfansoddol o Brifysgol Cymru yn 2003 a chael ei hachredu gan y Brifysgol i ddyfarnu graddau’r Brifysgol. Yn 2006 daeth LSC (Ysgol Fasnach Llundain) yn Goleg Cysylltiol i UWIC. Rhoddodd y Cyfrin Gyngor Rymoedd Dyfarnu Graddau Ymchwil yn 2009.\nMae UWIC yn un o’r prif ddarparwyr Addysg Uwch yng Nghymru sy’n annog datblygiad cymuned academaidd gref a chynhyrchiol ac amgylchedd dysgu ysgogol. Mae UWIC yn cynnig darpariaeth uchel ei safon ar lefel israddedig ac ôl-raddedig a hefyd ar lefelau HND. Mae’n ymgymryd ag ymchwil academaidd mewn nifer gyfyngedig o feysydd rhagoriaeth.\nDerbyniodd Cynllun Iaith cyntaf UWIC gymeradwyaeth Bwrdd yr Iaith Gymraeg ym mis Hydref 2003. Cymeradwywyd y fersiwn ddiwygiedig hon o’r Cynllun gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg ar y 13eg o Ragfyr, 2010. Mae UWIC yn cefnogi egwyddorion Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 ac mae wedi mabwysiadu egwyddor trin y Gymraeg a’r Saesneg yn gyfartal.\nEr mwyn gweithredu’r Cynllun hwn, mae UWIC yn ymgymryd â phroses raddol, wedi’i chynllunio, yn unol â’r amlinelliad yn y ddogfen bolisi hon. O fewn fframwaith y ddogfen hon, ystyr aelodau o’r cyhoedd yw’r bobl hynny yng Nghymru y bydd UWIC yn ymwneud â nhw wrth gyflawni a gweithredu ei swyddogaethau ac mae’n cynnwys y myfyrwyr, staff UWIC a’r cyhoedd. Mae UWIC yn sicrhau bod y Cynllun hwn yn cydymffurfio â gofynion Deddf yr Iaith Gymraeg 1993.\nMae Uned Iaith Gymraeg gan UWIC er mwyn sicrhau y cyflawnir nodau’r Cynllun Iaith. Yn gymorth i waith yr Uned ac er mwyn monitro ei effeithiolrwydd, mae gan UWIC Gydlynwyr Iaith ym mhob Ysgol Academaidd ac Uned Weinyddol. Mae pob un o’r rhain yn aelodau o Bwyllgor Defnyddio’r Gymraeg UWIC sy’n fwrdd ymgynghorol i’r Is Ganghellor.\nMae UWIC yn ymrwymo i asesu canlyniadau ieithyddol pob polisi a menter newydd â’r nod o hwyluso’r defnydd ar y Gymraeg lle bynnag y bydd hynny’n bosib. Fe asesir canlyniadau ieithyddol pob polisi a menter newydd gan isbwyllgor o Bwyllgor Cydraddoldeb ac Amrywiaeth UWIC. Mae Rheolwr Darpariaeth Gymraeg UWIC yn archwilio pob asesiad fel aelod o’r is-bwyllgor a’r Pwyllgor. 4.1\nMae UWIC yn ymrwymedig i ddarparu gwasanaethau o’r un safon uchel yn y ddwy iaith. Bydd pob aelod o staff a phob myfyriwr yn cael gwybod am Gynllun Iaith UWIC a’r angen i ymglywed yn sensitif â’r anghenion iaith drwy’r camau canlynol: • Gweithdai i roi gwybod i bob aelod o’r staff am y Cynllun a sicrhau eu bod yn ymwybodol o’u dyletswyddau unigol a’r rhai ar y cyd o ran gweithredu’r Cynllun.\n• Asesu polisïau a mentrau newydd er mwyn deall eu heffaith o ran canlyniadau ieithyddol. • Dosbarthu’r Cynllun Iaith diwygiedig i bob Ysgol Academaidd ac Uned Weinyddol. Bydd pob aelod o’r staff yn gallu cael mynediad i’r Cynllun diwygiedig drwy borth SharePoint UWIC. Bydd y staff sydd heb fynediad i adnoddau electronig yn cael gwybod am y Cynllun diwygiedig mewn briffiau gan eu rheolwr llinell. • Disgwylir i bob Deon Ysgol a Phennaeth Uned friffio’u staff ar oblygiadau’r Cynllun yn eu maes hwythau.\nDelio ag aelodau o’r cyhoedd sy’n siarad Cymraeg\nGohebiaeth Mae UWIC yn croesawu gohebiaeth yn Gymraeg a/neu yn Saesneg. Ni fydd unrhyw ohebiaeth gyda UWIC yn Gymraeg ynddi ei hun yn golygu unrhyw oedi diangen. Bydd llythyrau a dderbynnir yn Gymraeg yn cael ateb yn Gymraeg lle bynnag y bydd angen ateb. Bydd unrhyw ohebiaeth a gychwynnir gan UWIC yn dilyn cysylltiad wyneb-yn-wyneb neu dros y ffôn yn Gymraeg, yn digwydd yn Gymraeg os dymunir. Bydd pob llythyr safonol a chylchlythyr a ysgrifennir at yr holl fyfyrwyr a/neu staff UWIC yn rhai dwyieithog. Ymdrinnir â phob e-bost yn yr un ffordd â llythyr drwy’r post.\nCyfathrebu dros y ffôn Gall pawb sy’n cysylltu â UWIC dros y ffôn wneud hynny yn Gymraeg neu yn Saesneg. Atebir galwadau ffôn â’r geiriau ‘Bore Da, Good Morning UWIC’ neu enw’r adran benodol yn ddwyieithog. Bydd UWIC yn cynnig cyngor i bobl sy’n delio ag ymholiadau dros y ffôn ynglŷn â’r weithdrefn hon. Pan atebir yr alwad gan aelod o’r staff nad yw’n siarad Cymraeg, bydd dymuniad y galwr i ddelio â UWIC yn Gymraeg drwy gynnig trosglwyddo’r alwad i siaradwr Cymraeg neu drwy drefnu bod siaradwr Cymraeg yn ffonio nôl cyn gynted ag y bydd modd. Os na ellir gwneud hyn, rhoddir y dewis i’r galwr naill ai i barhau yn Saesneg neu i ysgrifennu at UWIC yn Gymraeg. Mae’r derbynfeydd ym mhob un o gampysau UWIC yn cael eu staffio 24 awr y dydd, 365 ddiwrnod y flwyddyn. Lle bydd periannau ateb yn bodoli ar gyfer Ysgolion a Unedau Gweinyddol bydd negeseuon ar y rhain yn ddwyieithog.\nPan ddaw swyddi’n wag, bydd UWIC yn ceisio recriwtio a chyflogi gweithwyr switsfwrdd dwyieithog drwy nodi y Gymraeg fel hanfodol ar gyfer y swydd. Mae UWIC yn darparu cyfeiriadur siaradwyr Cymraeg yn y sefydliad y gellir trosglwyddo galwadau iddynt.\nCyfarfodydd mewnol UWIC Mae’r rhan fwyaf o gyfarfodydd UWIC o natur breifat rhwng aelodau’r sefydliad. Bydd yr iaith a ddewisir yn fater i’r rheiny fydd yn bresennol yn y cyfarfod. Mae UWIC yn dosbarthu agenda a dogfennau Pwyllgor Defnyddio’r Gymraeg yn ddwyieithog a chynhelir y cyfarfod yn Gymraeg. Bydd gwasanaeth cyfieithu ar y pryd ar gael ar gyfer yr aelodau nad ydynt yn gallu siarad Cymraeg.\nCyfarfodydd cyhoeddus a darlithoedd cyhoeddus Mae’r rhan fwyaf o gyfarfodydd UWIC o natur breifat rhwng aelodau’r sefydliad. Bydd UWIC yn penderfynu ar iaith y cyfarfod (Cymraeg neu Saesneg) wrth drefnu cyfarfodydd. Fodd bynnag bydd croeso i aelodau o’r cyhoedd neu aelodau o staff UWIC siarad yn Gymraeg neu yn Saesneg mewn unrhyw gyfarfod cyhoeddus heb eisiau iddynt nodi hyn o flaen llaw. Bydd unrhyw ddeunyddiau sy’n marchnata cyfarfodydd cyhoeddus yn gwahodd pobl, cyn y cyfarfod, i nodi pa iaith hoffent ddefnyddio. Pan bydd eisiau cyfieithu bydd hyn ar gael drwy gyfieithu ar y pryd. Mae UWIC yn dosbarthu agenda a dogfennau Pwyllgor Defnyddio’r Gymraeg yn ddwyieithog a chynhelir y cyfarfod yn Gymraeg. Bydd gwasanaeth cyfieithu ar y pryd ar gael ar gyfer yr aelodau nad ydynt yn gallu siarad Cymraeg.\nCyfarfodydd a gwrandawiadau cyfreithiol Mae’r hawl gan bob aelod o’r cyhoedd a phob aelod o’r staff neu fyfyriwr siarad yn Gymraeg neu yn Saesneg mewn gwrandawiad disgyblu ym mhob rhan o’r gwrandawiad hwnnw, p’un ai y byddant wedi’u cyhuddo neu yn dystion. Rhaid rhoi 7 diwrnod o rybudd ymlaen llaw o’r bwriad i siarad â’r gwrandawiad yn Gymraeg neu yn Saesneg er mwyn sicrhau bod cyfarpar cyfieithu ar gael os bydd ei angen.\nTrafodion wyneb-yn-wyneb Bydd UWIC yn sicrhau bod y rheiny fydd yn dymuno ymgymryd â thrafodion â’r sefydliad wyneb-yn-wyneb yn gallu gwneud hynny yn Gymraeg. Mae’n bosib na fydd rhai o staff UWIC fydd wrth y gwasanaethau cownter\na’r desgiau yn y derbynfeydd yn gallu ymateb yn Gymraeg ond byddant yn gwneud eu gorau i gysylltu pobl sydd yn gwneud holiadau yn Gymraeg ag aelod priodol o’r staff. Ceir arwyddion ar bob un o’r brif dderbynfeydd yn nodi bod UWIC yn cynnig gwasanaeth dwyieithog. Bydd staff y derbynfeydd yn cael eu hyfforddi i gyfarch ymwelwyr yn ddwyieithog a byddant yn gallu esbonio sut y bydd yn bosib cael ateb i ymholiad penodol yn Gymraeg. Pan na fydd yn bosib neu’n ymarferol cyfeirio ymholiadau at siaradwr Cymraeg, yna caiff yr ymholwyr ddewis parhau â’r drafodaeth yn Saesneg neu ohirio’r drafodaeth hyd nes y bydd cyfieithydd ar gael. Bydd UWIC yn rhoi canllawiau/cyfarwyddiadau ynglŷn â’r gweithdrefnau uchod i’w staff. 5.7\nCyfathrebu electronig Mae ardal benodol ar wefan UWIC sy’n cynnwys gwybodaeth yn Gymraeg. Ceir gwybodaeth gyffredinol am wasanaethau UWIC i fyfyrwyr, ei chyfleusterau a gwybodaeth am raglenni sydd ar gael yn Gymraeg. Mae UWIC yn ymrwymedig i ddatblygu’r ardal hon ac i ehangu’r cynnwys sydd ar gael drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae UWIC yn ymrwymedig i ddatblygu a chynyddu’r ddarpariaeth ddwyieithog ar ei gwefan a bydd yn mabwysiadu cynllun gweithredu er mwyn cyflawni hyn yn ystod y flwyddyn gyntaf o weithredu’r Cynllun newydd. • Y maen prawf pennaf er mwyn penderfynu a ddarperir gwybodaeth ar y wefan yn Gymraeg ac yn Saesneg fydd ei diddordeb penodol i’r cyhoedd yng Nghymru. • Bydd pob tudalen gwe yn cael ei gynllunio mewn ffordd fydd yn cydymffurfio ag egwyddorion cydraddoldeb o ran y Gymraeg a’r Saesneg. • Bydd tudalennau ar gyfer adrannau academaidd fydd yn golygu cyhoeddusrwydd a chyflwyno gwybodaeth gyffredinol i’r cyhoedd yng Nghymru, ar gael yn Gymraeg ac yn Saesneg.\nBydd UWIC yn gweithredu egwyddor cydraddoldeb i’r Gymraeg a’r Saesneg o ran ei hunaniaeth gorfforaethol. Ble bynnag y bydd enw a chyfeiriad UWIC yn ymddangos yng Nghymru, gan gynnwys pennau llythyrau, ar gerbydau ac adeiladau, dangosir y wybodaeth hon yn ddwyieithog. Bydd y wybodaeth yn dilyn yr un patrwm ble bynnag y caiff ei dangos yn barhaol ar logos, arwyddion, cerbydau, adeiladau, arddangosfeydd a chyhoeddiadau. Bydd yr holl bennau llythyrau, slipiau cyfarch, bathodynnau adnabod a nwyddau eraill a gynhyrchir gan UWIC, yn ddwyieithog. Os oes enw swyddogaethol gan Ysgol, Adran neu Uned, h.y. enw sy’n dynodi ei natur, yna defnyddir ffurfiau Cymraeg a Saesneg yr enw. Ni fydd rhaid cyfieithu enwau adeiladau, canolfannau a neuaddau preswyl sydd ag enwau penodol Cymraeg. Bydd pob deunydd a ddangosir gan UWIC at ddibenion marchnata a gwaith hyrwyddo yng Nghymru, yn ddwyieithog.\nBydd UWIC yn darparu arwyddion gwybodaeth parhaol yn ddwyieithog ar y safleoedd hynny y mae UWIC yn berchen arnynt neu’n eu meddiannu. UWIC ensures that temporary signs created by administrative units and the administrative sections of the academic schools are also bilingual.\nCyhoeddiadau ar-lein ac all-lein\nMae UWIC yn cytuno â’r farn ei bod yn ddymunol fel arfer gynhyrchu deunydd a gyhoeddir ar gyfer Cymru yn ddwyieithog, gyda’r Gymraeg a’r Saesneg gyda’i gilydd yn yr un ddogfen, naill ai gefn wrth gefn neu ochr yn ochr. Ond, o ystyried y symud tuag at gyfathrebu electronig a nifer sylweddol y dogfennau a gynhyrchir gan UWIC ar gyfer Cymru, y DU a thramor, mae angen dethol pa ddogfennau sy’n cael eu cynhyrchu’n ddwyieithog ac ym mha ffyrdd. Yn achos dogfennau sydd ar gyfer grwpiau penodol o ddarllenwyr, pennir dwyieithrwydd neu unieithrwydd y cyhoeddiad gan natur y deunydd, amlder a chost y cyhoeddiad, a’r gynulleidfa darged gan ddefnyddio y Canllawiau Cyfieithu a grëwyd gan yr Uned Gymraeg (gweler atodiad 4).\n6.3.2. Mae gweithgaredd recriwtio myfyrwyr UWIC yn canolbwyntio ar gyfeirio ymgeiswyr posib i wefan UWIC iddynt gael cyngor a chanllawiau. Mae gwefan Gymraeg ddynodedig ar gael gan UWIC sy’n cyrraedd y cynulleidfaoedd priodol drwy gyfrwng y Gymraeg drwy daflenni hysbysebu/ cardiau post/ hysbysebion, yn dibynnu ar ba ymgyrch sydd ar waith. Mae cynllun e-farchnata UWIC yn annog ymgeiswyr i gofrestru er mwyn derbyn cynnwys personoledig sy’n berthnasol i’w diddordebau yn UWIC. Gall ymgeiswyr ofyn eisoes am gael derbyn unrhyw ohebiaeth sy’n gysylltiedig â derbyn myfyrwyr, yn Gymraeg, ac mae’r tudalennau gwe personoledig ar gael yn Gymraeg. Mae UWIC yn ymrwymedig i ddatblygu ac i ehangu ei chysylltiadau ag ysgolion cyfrwng Cymraeg a gweithio’n agos â menter Mantais i hyrwyddo addysg cyfrwng Cymraeg. 6.3.3\nAdroddiadau a chyfrifon blynyddol Mae UWIC yn cynhyrchu adolygiad a chyfrifon sy’n hollol ddwyieithog.\nTaflenni Bydd taflenni (sef dogfennau un ddalen) fydd yn rhoi gwybodaeth am ddigwyddiadau sy’n cael eu trefnu gan UWIC yng Nghymru yn ganolog, e.e. darlithoedd proffesiynol, yn cael eu cynhyrchu’n ddwyieithog. Bydd pob taflen a ddefnyddir gan UWIC yn ddwyieithog ac ar ffurf briodol ac wedi’i thargedu ar gyfer cynulleidfa Gymraeg ei hiaith os bydd hynny’n briodol drwy ddefnyddio y Canllawiau Cyfieithu a grëwyd gan yr Uned Gymraeg (gweler atodiad 4).\nCylchlythyrau Mae UWIC yn cyhoeddi llawer o gylchlythyrau, rhai ohonynt yn cael eu dosbarthu’n eang ac eraill yn llai felly. Dyffinir cylchlythyr fel arfer fel dogfen sy’n cael ei ddosbarthu ar yr un pryd i bob aelod o’r staff a/neu bob myfyriwr neu fyfyriwr posib. Rhagdybir y byddai’r cylchlythyrau yma’n cael eu cynhyrchu yn Gymraeg ac yn Saesneg ac mewn ffurf briodol. Mae hyn yn berthnasol i gyfathrebu electronig hefyd.\nTystysgrifau Mae UWIC yn bwriadu paratoi pob tystysgrif ar gyfer dyfarniad academaidd a roddir yng Nghymru ar ffurf ddwyieithog. Bydd y rhan fwyaf o’r manylion ar drawsgrifiadau cyraeddiadau academaidd myfyrwyr yn ddwyieithog hefyd, er y gallai rhai o’r manylion sy’n ymwneud yn benodol ag unigolion fod yn Saesneg ar gyfer y myfyrwyr hynny nad ydynt yn siarad Cymraeg.\nPosteri Bydd posteri ar gyfer digwyddiadau cyhoeddus UWIC yn cynnwys manylion dyddiad, amser a lle yn Gymraeg ac yn Saesneg, p’un ai y cynhelir y digwyddiad yn Gymraeg neu yn Saesneg, gan gynnwys cyrsiau, darlithoedd a chyfarwyddyd ar yrfaoedd.\nDatganiadau i’r Wasg Er mwyn mwyafu adnoddau a thargedu ein cynulleidfa yn y ffordd fwyaf effeithiol, bydd datganiadau newyddion fydd wedi’u targedu ar gyfer y cyfryngau Cymraeg yn Gymraeg a’r rheini sydd yn ymweud yn benodol â Chymru yn ddwyieithog\nGweithdrefnau, Rheolau a Rheoliadau Bydd UWIC yn cyhoeddi rheoliadau cyffredinol i fyfyrwyr, rheoliadau llyfrgell, rheoliadau parcio ceir, polisi cyfle cyfartal a’r polisi ar aflonyddu a bwlio, yn ddwyieithog yn llawlyfrau UWIC (staff a myfyrwyr).\nFfurflenni a deunyddiau esboniadol cysylltiedig Mae UWIC yn bwriadu cynhyrchu pob ffurflen a deunyddiau esboniadol cysylltiedig a ddosberthir ymhlith y staff a’r myfyrwyr yn ddwyieithog (Cymraeg/Saesneg).\nMarchnata, deunyddiau arddangosfeydd ac ymgyrchoedd hysbysebu Bydd deunydd hyrwyddo a ddefnyddir mewn ymgyrchoedd cyhoeddusrwydd neu mewn arddangosfeydd neu ar stondinau arddangos sydd ar gyfer cynulleidfaoedd yng Nghymru, yn cynnwys deunyddiau dwyieithog neu fersiynau Cymraeg a Saesneg ar wahân. Bydd UWIC yn sicrhau bod 70% o hysbysebion yng Nghymru mewn fformat dwyieithog neu â fersiynau Cymraeg a Saesneg. Bydd ymgyrchoedd hysbysebu yn y cyfryngau yn iaith arferol y cyfrwng penodol a ddefnyddir (e.e. yn Gymraeg ar S4C neu yn Saesneg ar ITV). Caiff ymgyrchoedd fod yn ddwyieithog pan fydd hynny’n gydnaws â’r deunydd a/neu’r gynulleidfa darged.\nHysbysebion recriwtio staff Bydd UWIC yn mabwysiadu’r arfer o sicrhau bod hysbysebion a gyhoeddir mewn papurau newydd a chylchgronau fydd â chylchrediad yng Nghymru yn bennaf, yn ddwyieithog ac y caiff y ddwy iaith eu trin yn gyfartal o ran fformat, maint, ansawdd, darllenadwyaeth ac amlygrwydd. Pan hysbysebir swyddi lle y tybir bod y gallu i siarad Cymraeg yn hanfodol, bydd hysbyseb yn Gymraeg yn unig yn briodol ynghyd â throednodyn yn Saesneg yn esbonio diben yr hysbyseb. Caiff hysbysebion a gyhoeddir y tu allan i Gymru eu hargraffu yn Saesneg yn unig oni bydd y Gymraeg yn hanfodol ar gyfer y swydd ac felly bydd angen i’r hysbyseb fod yn ddwyieithog.\nYr Uned Gymraeg Mae Uned Gymraeg gan UWIC sy’n darparu gwasanaethau yn Gymraeg i bob Ysgol ac Uned drwy UWIC i gyd. Mae gwasanaeth cyfieithu ar gael drwy’r Uned hefyd. Bydd yr Uned yn darparu copi o unrhyw gyfieithiad fydd ei angen mewn fformat terfynol fydd yn briodol ar gyfer ei anfon at ohebydd. Mae’r Uned Gymraeg yn cynnwys dau aelod o staff, Rheolwr Darpariaeth Gymraeg UWIC a’r Cyfieithydd Gweinyddol. Mae’r Rheolwr Darpariaeth Gymraeg yn delio â gweinyddu y Cynllun Iaith o ddydd i ddydd tra bod y Cyfieithydd Gweinyddol yn cefnogi gweinyddu’r Cynllun tra yn gweinyddu gwasanaeth cyfieithu UWIC. Mae’r ddau aelod o staff yn gweinyddu Pwyllgor Defnyddio’r Gymraeg ac yn adrodd yn uniongyrchol i Gyfarwyddwr Marchnata a Chyfathrebu UWIC, sydd yn aelod o Fwrdd yr Is-Ganghellor.\nDysgu Cymraeg Mae UWIC yn cynnig cymorth i aelodau o’r staff gael dysgu Cymraeg ac mae dosbarthiadau Cymraeg ar gael i’r staff. Mae rhaglenni CBAC ar bedair lefel ar gael i’r staff a chânt eu haddysgu gan diwtoriaid sy’n brofiadol ym maes dysgu Cymraeg i oedolion. Mae’r opsiynau ar gyfer hyfforddi’r staff yn y Gymraeg yn rhan o Gynllun Adolygu Perfformiad Staff UWIC. Caiff Ysgolion ac Unedau eu hannog i anfon y staff ar raglenni ychwanegol i wella safon eu Cymraeg hyd yn oed yn fwy. Bydd yr Uned Gymraeg yn gweithio gydag Ysgolion UWIC i gael adnabod pa aelodau o’r staff allai elwa o’r cynllun sabothol a drefnir gan CAUCC i ddatblygu sgiliau Cymraeg staff academaidd.\nRecriwtio a Staffio Mae UWIC yn sicrhau bod mynediad ganddynt i ddigon o staff sydd â’r sgiliau priodol ac sy’n siarad Cymraeg ar gyfer swyddi lle yr ystyrir bod y gallu i siarad ac ysgrifennu yn Gymraeg yn hanfodol a’r swyddi lle yr ystyrir ei fod yn ddymunol. (i) Mae UWIC yn adnabod gallu ieithyddol ei staff drwy archwiliad blynyddol o sgiliau iaith Gymraeg ei staff, sy’n cael ei ddefnyddio ar gyfer datblygiad staff yn y dyfodol. (ii) Mae cyfeiriadur siaradwyr Cymraeg gan UWIC ar gyfer pob Ysgol ac Uned Weinyddol.\nMae profiad UWIC o recriwtio staff sy’n siarad Cymraeg yn awgrymu y byddai’n ddigon anodd darparu gwasanaeth cyflawn drwy gyfrwng y Gymraeg. Ond bydd UWIC yn adnabod y swyddi hynny lle mae’r gallu i siarad Cymraeg yn hanfodol a’r rhai lle mae’n ddymunol er mwyn darparu gwasanaeth drwy gyfrwng y Gymraeg. Bydd polisi staffio UWIC yn parhau i benodi’r person gorau ar sail cymwysterau a phrofiad yn unol â’r disgrifiadau swydd a pherson.\nMae’n bosib y bydd rhaid i’r rhai a benodir i rai swyddi yn y dyfodol ddysgu’r Gymraeg hyd at lefel hyfedredd lle y byddai’r hyfedredd hwnnw yn fanteisiol iddynt wrth ymgymryd â dyletswyddau’r swyddi hyn. Bydd UWIC yn parhau i fonitro’r angen i ddarparu staff sy’n siarad Cymraeg ac mae’n bwriadu cwrdd â’r ddyletswydd statudol i gynnig gwasanaethau yn y Gymraeg. Felly, lle y bydd hyfedredd yn y Gymraeg yn amod neu’n ofynnol ar gyfer swydd, a lle y bydd yn cwrdd ag anghenion rhesymol y cyflogwr, ni fydd hyn yn enghraifft o wahaniaethu ar sail hil.\nEr mwyn sicrhau bod yr ymrwymiadau a wnaethpwyd gan UWIC yn y Cynllun yn cael eu cyflawni bydd UWIC yn sicrhau ei bod hi’n mabwysiadu Strategaeth Sgiliau Ieithyddol yn ystod y flwyddyn gyntaf o weithredu’r Cynllun.\nHyfforddiant Galwedigaethol Ar hyn o bryd, cynhelir bron pob cwrs datblygiad staff drwy gyfrwng y Saesneg. Bydd yr Uned Datblygu Staff yn ystyried a oes galw am gyrsiau drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae UWIC yn cynnig mwy a mwy o ddatblygiad staff ar-lein. Mae pecyn hyfforddiant Cydraddoldeb ac Amrywiaeth sy’n orfodol i’r staff ei gwblhau, ar gael yn ddwyieithog. Bydd UWIC yn ymchwilio i’r posibilrwydd o ddefnyddio pecynnau hyfforddiant ar-lein ychwanegol drwy gyfrwng y Gymraeg yn ystod flwyddyn gyntaf o weithredu’r Cynllun. Mae aelodau o staff UWIC yn ymgysylltu â chyfleoedd datblygu staff sydd ar gael drwy’r Ganolfan Addysg Uwch Cyfrwng Cymraeg (CAUCC). Bydd UWIC yn parhau i gefnogi CAUCC a bydd yn cynnal nifer o sesiynau bob blwyddyn.\nTrefniadau Gweinyddol (i) Mae elfennau academaidd Cynllun Iaith diwygiedig UWIC wedi’u cymeradwyo gan Fwrdd Academaidd UWIC, ac mae’r Cynllun Iaith cyflawn, gan gynnwys elfennau academaidd a gweinyddol y Cynllun, wedi’i gymeradwyo gan y Corff Llywodraethol cyn ei gyflwyno i Fwrdd yr Iaith. (ii) Mae’r cyfrifoldeb cyffredinol dros weithredu a monitro’r Cynllun o dan ofal Cyfarwyddwr sy’n adrodd wrth yr Is Ganghellor, ac mae’r gwaith o reoli’r Cynllun o ddydd i ddydd yn gyfrifoldeb i’r Uned Gymraeg. Mae’r Uned yn gyfrifol am gynhyrchu adroddiad blynyddol i’r Bwrdd Academaidd a’r Corff Llywodraethol. (iii) Mae Pwyllgor Defnyddio’r Gymraeg yn monitro’r gwaith o weithredu Cynllun Iaith UWIC. Bydd y Pwyllgor yn cyfarfod dair gwaith y flwyddyn ac mae wedi’i ffurfio o aelodau o bob Ysgol ac Uned yn UWIC ac Undeb y Myfyrwyr. Cadeirydd y Pwyllgor yw’r Cyfarwyddwr sy’n gyfrifol am weithredu a monitro’r Cynllun. (iv) Pwyllgor Defnyddio’r Gymraeg fydd yn derbyn unrhyw gwynion o safbwynt gweithredu Cynllun Iaith UWIC a sianelir y cwynion drwy’r Uned Gymraeg. Bydd y Pwyllgor, drwy ei Gadeirydd a’i Ysgrifennydd, yn cymryd unrhyw gamau priodol. Mae gweithdrefn gwynion rymus gan UWIC sy’n cael ei gweinyddu gan Ddeon y Myfyrwyr. Bydd yr Uned Gymraeg yn cefnogi gweithdrefn gwynion UWIC i sicrhau yr ymdrinnir ag unrhyw gwynion a dderbynnir drwy gyfrwng y Gymraeg yn y ffordd briodol ac i’r un safon â chwynion a dderbynnir drwy gyfrwng y Saesneg. (v) Mae UWIC yn croesawu awgrymiadau oddi wrth y cyhoedd o ran gwelliannau i’r Cynllun a bydd yn cynghori’r cyhoedd ar y ffordd y bydd yn bwriadu delio â’r awgrymiadau hyn drwy ddatganiadau mewn cyhoeddiadau megis yr Adroddiad Blynyddol ac ati.\nGwasanaethau o dan Gontract\nAtgoffir aelodau UWIC y dylai unrhyw gytundeb neu drefniadau a wneir gyda thrydydd parti sy’n ymwneud â darparu gwasanaethau o dan y Cynllun hwn gydymffurfio ag amodau’r Cynllun. Dylai cytundeb ysgrifenedig fod wedi’i baratoi i’r perwyl hwn wrth ddelio ag asiantau a chontractwyr. Yn ogystal, bydd unrhyw wasanaeth i’r cyhoedd yng Nghymru a roddir drwy asiant, contractwr neu isgontractwr UWIC yn gweithredu yn unol â’r Cynllun Iaith a bydd yn adrodd nôl yn rheolaidd ar eu perfformiad. Dylai pob Ysgol Academaidd ac Uned Weinyddol dderbyn cyfarwyddiadau i’r perwyl hwn. Bydd unrhyw ddogfennau tendro, manylebau a chytundebau yn cynnwys canllawiau ar gyfer darparu gwasanaeth sy’n cydymffurfio ag agweddau perthnasol y Cynllun Iaith a, lle bo’n briodol, gofynnir am ddatganiad fydd yn dangos sut y cyflawnir y gwasanaethau hyn. Mewn enghreifftiau lle y bydd sefydliad neu asiantaeth allanol yn cynnig gwasanaeth cyfieithu neu wasanaeth i fyfyrwyr sy’n dilyn eu rhaglen(ni) yn Gymraeg, bydd UWIC yn sicrhau bod y gweithdrefnau hyn yn cydymffurfio â’r Cynllun Iaith. Er mwyn sicrhau bydd UWIC yn cwrdd â’r gofynion hyn bydd yr Uned Gymraeg yn monitro hyn yn flynyddol. Bydd hyn yn digwydd o ddiwedd y flwyddyn gyntaf o weithredu’r Cynllun.\nMonitro gweithrediad y Cynllun (i) Bydd Uned Gymraeg UWIC yn paratoi adroddiadau ar gynnydd mewnol i gael goruchwylio’r gwaith o weithredu’r Cynllun ac yn cyflwyno gwybodaeth i Bwyllgor Defnyddio’r Gymraeg ar gyfer pob cyfarfod.\n(ii) Darperir Adroddiad Monitro yn flynyddol gan Uned Gymraeg UWIC fydd yn boddhau’r nodau canlynol: • • • • •\nMesur a yw UWIC yn cydymffurfio â’r Cynllun; Mesur ansawdd ei gwasanaeth Cymraeg; Mesur a yw’r Cynllun yn cael ei reoli mewn ffordd ddigonol; Mesur a yw ei sgiliau iaith yn ddigonol drwy gymharu adnoddau ag anghenion; Dadansoddi ei pherfformiad fesul adran/ gwasanaeth/ uned ac yn thematig, yn ogystal ag yn gorfforaethol er mwyn sicrhau cysondeb; • Adnabod unrhyw wendidau sylfaenol a sefydlu cynllun gweithredu ynghyd ag amserlen. Bydd angen i’r Adroddiad Blynyddol i UWIC adrodd yn benodol ar yr elfennau canlynol: • • • •\nYmgymryd ag arolwg o ymwybyddiaeth y staff o’r Cynllun ; Paratoi adroddiad ffocws ar y gwasanaethau a ddarperir ar ran UWIC gan drydydd parti; Datblygu a mireinio’r prosesau monitro; Nifer a chanran y myfyrwyr sy’n derbyn rhan o’u haddysg (megis modiwl, tiwtorial, lleoliad gwaith, ac ati) a’u haddysg i gyd gan UWIC yn Gymraeg / yn ddwyieithog, yn ogystal â’r nifer (a’r canran) a asesir yn Gymraeg. Cyflwynir y wybodaeth hon mewn ffordd fydd yn galluogi UWIC i gymharu’r gwahanol flynyddoedd academaidd â’i gilydd.\nDrwy wneud hyn, bydd UWIC yn cael darlun cyflawn o’i pherfformiad. Bydd UWIC yn ystyried defnyddio’r penawdau a’r targedau blynyddol sydd wedi’u gosod yn y Cynllun i gael adrodd yn llawn o flwyddyn i flwyddyn. Ond y nod fydd prif-ffrydio anghenion adrodd ar y Cynllun Iaith hyd y gellir o fewn y prosesau arferol a diwylliant monitro a chofnodi UWIC. (iii) O ran blwyddyn olaf gweithredu’r Cynllun, bydd angen i UWIC baratoi adroddiad fydd yn cynnwys gwerthusiad llawnach o’i pherfformiad o ran gweithredu’r Cynllun yn ystod y tair blynedd ddiwethaf a bydd yn: • darparu trosolwg a dadansoddiad thematig o’r cydymffurfiad a’r perfformiad dros dair blynedd gyntaf y Cynllun o safbwynt ansawdd y gwasanaeth a rheoli’r Cynllun; • amlinellu’r blaenoriaethau ar gyfer tair blynedd nesaf y Cynllun ynghyd ag amserlen ddiwygiedig ar gyfer gweithredu’r mesurau yn y Cynllun. Dylai’r adroddiad amlinellu unrhyw welliannau/ ychwanegiadau y bydd angen eu cynnwys ym marn UWIC yn y Cynllun diwygiedig.\nWedi i’r Cynllun hwn gael ei dderbyn gan Fwrdd yr Iaith, bydd UWIC yn cyhoeddi crynodeb o’r ddogfen hon yng nghylchlythyr y staff ac yn sicrhau bod y ddogfen hon ar gael i bawb ar gais. Anfonir copïau electronig i bob aelod o’r staff drwy Weinyddwr UWIC (y system gyfathrebu electronig) a bydd ar gael i aelodau o’r cyhoedd ar wefan UWIC. Wedi i’r Cynllun gael ei gymeradwyo, cyhoeddir taflen fer ar y Cynllun hefyd. Rhoddir gwybodaeth ynglŷn ag argaeledd y Cynllun Iaith ym mhrosbectysau UWIC, ar wefan UWIC ac mewn gwahanol lawlyfrau yn ogystal ag yn yr Adroddiad Blynyddol.\nTargedau Mesuradwy (Ansoddol a Meintiol)\nYn gyfrifol am weithredu\nYn gyfrifol am fonitro\nSicrhau bod staff priodol ar gael er mwyn gweithredu’r Cynllun diwygiedig\nPenodi Rheolwr y Ddarpariaeth Cyfrwng Cymraeg\nBwrdd yr Is Ganghellor\nRhoi gwybod i’r staff am y Cynllun diwygiedig\nCynnal cyfres o weithdai fydd yn rhoi gwybod i’r staff am y Cynllun ac yn sicrhau eu bod yn ymwybodol o’u cyfrifoldebau unigol ac ar y cyd o ran ei weithredu\nDiwedd y Flwyddyn Academaidd 2009/10\nUned Gymraeg / Uned Datblygu Staff\nPwyllgor Defnyddio’r Gymraeg\nSicrhau bod copi o’r Cynllun Iaith ar gael i bob aelod o’r staff\nPan fydd y Cynllun diwygiedig yn cael ei lansio\nUned Gymraeg, Deoniaid yr Ysgolion, Penaethiaid yr Unedau\nSicrhau bod polisïau newydd yn cydymffurfio â Chynllun Iaith diwygiedig UWIC\nBydd angen bod effaith polisïau a mentrau newydd a lunnir yn cael eu hasesu o ran y canlyniadau ieithyddol\nUned Gymraeg, Swyddog Cydraddoldeb ac Amrywiaeth\nPwyllgor Defnyddio’r Gymraeg, Pwyllgor Cydraddoldeb ac Amrywiaeth\nDelio â’r cyhoedd sy’n siarad Cymraeg drwy eu dewis gyfrwng:\nYmateb yn Gymraeg i ohebiaeth a dderbyniwyd yn Gymraeg o fewn 2 wythnos\nUned Gymraeg, pob aelod o’r Staff\nSefydlu a chynnal cronfa ddata o’r rheiny y mae’n well ganddynt ohebu drwy gyfrwng y Gymraeg\nYn ei le ac ar waith\nRhoi canllawiau i bob aelod o’r staff ynglŷn â sut i gael pob gohebiaeth a dderbynnir ac a ddanfonir wedi’u cyfieithu\nCylchlythyrau a llythyrau safonol a ysgrifennir at y staff a’r myfyrwyr yn ddwyieithog\nUned Gymraeg, Unedau Cefnogi, Gweinyddiaeth yr Ysgolion\nDerbyn galwadau ffôn naill ai yn Gymraeg neu yn Saesneg pryd y bydd aelod o’r staff yn trosglwyddo’r alwad i siaradwr Cymraeg neu drwy drefnu galwad nôl yn y Gymraeg cyn gynted ag y gellir\nGwasanaethau Campws, Uned Gymraeg\nTargedau ar gyfer gweithredu’r Cynllun - Parhad\nDarparu hyfforddiant ar gyfer y rheiny nad ydynt yn gallu siarad Cymraeg er mwyn iddynt gael cyfarch ymwelwyr yn Gymraeg\nYn ei le ac yn cael ei ailadrodd bob blwyddyn\nDarparu cyfeiriadur aelodau o’r staff sy’n gallu delio â’r cyhoedd yn Gymraeg\nYn ei le ac yn cael ei ddiweddaru bob blwyddyn\nRhoi canllawiau i’r croesawyr ac i aelodau eraill o’r staff ar sut i ateb y ffôn yn ddwyieithog\nPan ddaw swyddi’n wag, bydd UWIC yn ceisio cyflogi gweithwyr switsfwrdd dwyieithog\nPan fydd yn berthnasol\nRhoi canllawiau i’r staff ynglŷn â threfniadau’r Brifysgol o ran cyfarfodydd y Brifysgol\nSicrhau bod delwedd gyhoeddus UWIC yn ddwyieithog:\nArwyddion gwybodaeth o fewn safleoedd UWIC\nYstadau, Uned Gymraeg\nCerbydau, adeiladau ac arwyddion eraill, gan gynnwys arwyddion dros dro\nCyhoeddiadau a deunydd argraffedig wedi eu cyfeirio at y cyhoedd yng Nghymru fel a nodir yng nghorff y Cynllun\nCyfathrebu, Marchnata a Recriwtio Myfyrwyr, Uned Gymraeg\nCyhoeddiadau ar-lein/ all-lein\nCynyddu’r ddarpariaeth ddwyieithog ar wefan UWIC drwy fabwysiadu a gweithredu cynllun gweithredu\nErbyn diwedd y flwyddyn gyntaf o weithredu’r Cynllun\nMarchnata, deunyddiau arddangosfeydd ac ymgyrchoedd hysbysebu\nSicrhau bod 70% o hysbysebion UWIC yng Ngymru mewn format dwyieithog neu â fersiynau Cymraeg a Saesneg\nErbyn diwedd cyfnod gweithredu’r Cynllun\nSicrhau y darperir datblygiad staff digonol er mwyn gwireddu gofynion y Cynllun\nCynhyrchu llyfrynnau a thaflenni yn ddwyieithog yn unol â’r Cynllun\nUned Gymraeg, pob Uned Gefnogi\nCylchlythyrau, codau ymarfer, dogfennau ymgynghorol a nodiadau canllaw, tystysgrifau, posteri\nGweithdrefnau, rheolau a rheoliadau\nYn ei le ac yn cael eu diweddaru bob blwyddyn\nPob Uned Weinyddol, Uned Gymraeg\nFfurflenni a deunydd esboniadol cysylltiedig a gyhoeddir gan y weinyddiaeth ganolog\nDeunyddiau arddangos, marchnata ac ymgyrchoedd hysbysebu yn Gymraeg ac yn Saesneg fel yn briodol\nDatblygu ac ehangu’r cysylltiadau â’r ysgolion cyfrwng Cymraeg drwy gynllun gweithredu\nAr ddiwedd y flwyddyn academaidd 2010/11\nSicrhau bod hysbysebion recriwtio staff yng Nghymru yn ddwyieithog\nAdnoddau Dynol, Uned Gymraeg\nDarparu canllawiau ysgrifenedig priodol ar gyfer staff sy’n delio â gwasanaethau dan gontract er mwyn sicrhau mai rhannau perthnasol y Cynllun yn unig sy’n cael eu hamlinellu yn nogfennau tendro contractau unigol\nAsesu gallu ieithyddol staff UWIC\nDiweddaru’r wybodaeth bresennol yn ystod y flwyddyn academaidd 2010/11\nMabwysiadu strategaeth sgiliau ieithyddol\nYn ystod y flwyddyn gyntaf o weithredu’r Cynllun\nGwasanaethau dan gontract\nParhau â’r ddarpariaeth bresennol o ran hyfforddiant yn y Gymraeg i’r staff ar draws y pedair rhaglen a gymeradwyir gan CBAC\nAdnabod pa hyfforddiant galwedigaethol cyfrwng Cymraeg sydd ar gael ar-lein\nAr ddiwedd y flwyddyn academaidd 2010/2011\nDarparu hyfforddiant Gloywi Iaith ar gyfer y staff\nYn ystod y flwyddyn academaidd 2011/12\nY gwasanaethau cyhoeddus sydd o dan gontract i gydymffurfio ag elfennau penodol y Cynllun\nPob aelod o’r Staff, Uned Gymraeg\nBydd UWIC yn sefydlu, cyhoeddi ac adolygu’n gyson y safonau gwasanaeth a gynigir wrth ddelio â’r cyhoedd ac â myfyrwyr drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae system Sicrwydd Ansawdd UWIC yn sicrhau ansawdd ein darpariaeth academaidd. Drwy Bwyllgor Defnyddio’r Gymraeg mae UWIC yn gallu adolygu a monitro gweithrediad y Cynllun Iaith. Bydd UWIC yn sicrhau cysondeb yn y ffordd y gweithredir y Cynllun drwy roi cymorth drwy ymgynghori’n rheolaidd â Deoniaid yr Ysgolion a Phenaethiaid yr Unedau.\nCYNLLUN IAITH GYMRAEG UWIC DATBLYGU A GWELLA’R DDARPARIAETH ACADEMAIDD DDWYIEITHOG\nMae traddodiad hir gan UWIC o ddarparu addysg ddwyieithog o safon uchel o fewn meysydd allweddol. Nod yr adran hon yn y Cynllun Iaith yw amlinellu sut y bydd UWIC yn bwriadu cyfnerthu a gwella’i darpariaeth ddwyieithog bresennol a datblygu darpariaeth newydd.\nMae UWIC yn diffinio addysg ddwyieithog yn rhaglenni neu fodiwlau a gyflwynir drwy gyfrwng y Gymraeg a’r Saesneg. Mae addysg ddwyieithog o fewn rhaglenni yn cyfeirio at gyfuniad o fodiwlau o fewn rhaglen sydd ar gael yn Gymraeg a Saesneg. Mae addysg ddwyieithog o fewn modiwl yn cyfeirio at elfennau o fewn modiwl sydd ar gael naill ai yn Gymraeg neu yn Saesneg. Mae’r diffiniad hwn yn cynnwys darpariaeth sy’n cynnig credydau gan ddechrau ar isafswm o 2 gredyd.\nMae’r gwaith cyfnerthu a gwella darpariaeth ddwyieithog UWIC yn unol â’i chenhadaeth: • Darparu cyfleoedd dysgu â’r myfyriwr yn y canol, sy’n hygyrch, yn hyblyg, yn gynhwysol, yn rhai gydol oes ac o’r safon uchaf. • Darparu gwasanaethau sy’n cwrdd ag anghenion Cymru a chymunedau ehangach drwy weithio mewn partneriaeth â chyrff dinesig, cenedlaethol a rhyngwladol.\nNod Cynllun Iaith Gymraeg UWIC yw gwella cyflogadwyedd myfyrwyr UWIC. Drwy wneud hynny, bydd UWIC yn ymateb hefyd i adroddiad Llywodraeth y Cynulliad Er Mwyn Ein Dyfodol: Strategaeth a Chynllun Addysg Uwch ar gyfer Cymru yn yr Unfed Ganrif ar Hugain lle y gosodir her gerbron pob sefydliad Addysg Uwch yng Nghymru i: ‘hyrwyddo ymwybyddiaeth a hunaniaeth ddiwylliannol Cymru, mewn amgylchedd o ymwybyddiaeth fydeang; meithrin cyfleoedd i ddysgu drwy gyfrwng y Gymraeg ac ymchwilio iddi, gan hybu yr un pryd werthfawrogiad o ddiwylliannau a thraddodiadau o bob rhan o'r byd.’\nMae’r ddarpariaeth bresennol a’r ddarpariaeth newydd arfaethedig yn cydymffurfio â’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol ar gyfer addysg cyfrwng Cymraeg (gweler isod am fwy o wybodaeth ar y Cynllun Datblygu Cenedlaethol). Mae Uned Gymraeg UWIC yn gweithio’n agos gyda CAUCC er mwyn sicrhau bod pob datblygiad yn cydymffurfio â’r cynllun cenedlaethol.\nMae 5 Ysgol Academaidd ac un ganolfan ymchwil ddynodedig gan UWIC sy’n darparu ystod o gyfleoedd i fyfyrwyr ar lefel israddedig, ôl-raddedig ac ymchwil, sef: • • • • • •\nYsgol Gelf a Dylunio Caerdydd Ysgol Addysg Caerdydd Ysgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd Ysgol Reoli Caerdydd Ysgol Chwaraeon Caerdydd Dylunio Cynhyrchion ac Ymchwil i Gynhyrchion\nMae’r ddarpariaeth ddwyieithog yn UWIC ar gael ar hyn o bryd o fewn yr Ysgol Addysg, Yr Ysgol Gwyddorau Iechyd a’r Ysgol Chwaraeon. 2.1.1\nYsgol Addysg Caerdydd Ysgol Addysg Caerdydd yw darparwr addysg ddwyieithog mwyaf UWIC. Mae darpariaeth ddwyieithog ar gael ar y rhaglenni addysg yn yr Ysgol ar lefel israddedig ac ôl-raddedig. O ganlyniad i ailstrwythuro diweddar ar y ddarpariaeth HCA yng Nghymru yn dilyn Adroddiad Furlong, newidiodd portffolio’r Ysgol. Trosglwyddwyd y rhaglen BA Addysg Gynradd i israddedigion i Brifysgol Cymru Casnewydd ac mae Ysgol Addysg Caerdydd bellach yn cynnwys rhaglen TAR Cynradd Casnewydd a’r TAR Uwchradd Drama a’r TAR Uwchradd TGCh yn rhan o’i phortffolio o raglenni. Ni chafodd y newid hwn effaith sylweddol ar nifer y myfyrwyr sy’n dilyn rhaglenni drwy gyfrwng y Gymraeg.\nMae UWIC yn ymrwymedig i gyfnerthu ei darpariaeth ddwyieithog yn Ysgol Addysg Caerdydd ac i ddatblygu darpariaeth newydd lle y bydd hynny’n bosib drwy weithio gyda CAUCC i gael mynediad i gyllid a thrwy gydweithredu â sefydliadau AU eraill yng Nghymru drwy’r Panel Addysg a Hyfforddiant a weinyddir gan CAUCC. 2.1.2\nYsgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd Mae Ysgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd yn darparu peth ddarpariaeth ddwyieithog ar ei rhaglen Gwaith Cymdeithasol a hefyd drwy Ysgoloriaeth a dderbyniwyd yn rhan o’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol o fewn y Gwyddorau Biofeddygol. Bydd yr Ysgoloriaeth hon yn arwain at swydd ddarlithio newydd lle y bydd addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg yn elfen graidd i’r swydd.\nYsgol Chwaraeon Caerdydd O fewn yr Ysgol Chwaraeon, cynigir addysg ddwyieithog ar draws nifer o raglenni i israddedigion. Mae tair Ysgoloriaeth Ôl-raddedig gan yr Ysgol sydd wedi’u cyllido drwy’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol. Bydd deiliaid yr Ysgoloriaethau hyn yn gweithredu drwy gyfrwng y Gymraeg yn rhan o bortffolio’r Ysgol i israddedigion. Yn y pen draw, bydd yr Ysgoloriaethau hyn yn arwain at greu swyddi y bydd addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg yn elfen graidd iddynt.\nYn 2000/2001, addysgwyd 5% o fyfyrwyr o Gymru oedd mewn Sefydliadau Addysg Uwch yng Nghymru i ryw raddau drwy gyfrwng y Gymraeg. Gwnaeth Y Wlad sy'n Dysgu: Gweledigaeth ar Waith (Llywodraeth y Cynulliad) ymrwymiad i darged bod cyfran y myfyrwyr o Gymru mewn Sefydliadau AU yng Nghymru fyddai’n ymgymryd â rhai elfennau o’u cyrsiau drwy gyfrwng y Gymraeg yn cynyddu i 7% erbyn 2010.\nAdroddodd UWIC i Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (CCAUC) yn rhan o’i adroddiadau HESA yn 2007/08 i 2.1% (116 o fyfyrwyr) ymgymryd â rhyw elfen o’u rhaglen drwy gyfrwng y Gymraeg. (Gweler atodiad 1 ar gyfer taliadau premiwm CCAUC yn ôl y Sefydliadau.) Nod UWIC yw dyblu’r ffigur hwnnw i 5% dros y tair blynedd nesaf. Yr arian ychwanegol a dderbyniwyd gan UWIC drwy’r Premiwm Cyfrwng Cymraeg yn 2007/08 oedd £92,830. Â’r cynllun arfaethedig i ddyblu’r ddarpariaeth ac o ystyried chwyddiant dylai’r ffigur hwn godi i fwy na £200,000 erbyn diwedd y Cynllun hwn (gweler adran 6 ar gyfer y datblygiadau fydd yn arwain y twf hwn).\nYn dilyn datblygiadau cynharach, gan gynnwys sefydlu Grŵp Llywio cyfrwng Cymraeg gan CCAUC yn 2003 i ddatblygu strategaeth gychwynnol, gwnaeth Sefydliadau AU yng Nghymru ymrwymiad yn 2006 i sefydlu Fframwaith Strategol a Chynllun Datblygu Cenedlaethol. Drwy wneud hyn, sefydlwyd sbardun newydd ar gyfer cynllunio ac ehangu darpariaeth cyfrwng Cymraeg addysg brifysgol mewn ffordd strategol.\nYn ystod 2007/08 cytunodd y Grŵp Sector AU (a grëwyd yn rhan o’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol) ar batrwm cenedlaethol ar gyfer datblygu ystod eang o bynciau a disgyblaethau. Roedd y patrwm hwn yn cydnabod mai’r ffordd orau o ddarparu rhai pynciau yw drwy fframwaith cydweithredol. Cytunwyd ar gynlluniau cydweithredol ar gyfer llawer o bynciau, gan gynnwys Chwaraeon a Hamdden. Yn y maes hwn, UWIC yw’r prif ddarparwr ac ysgogwr wrth wraidd y datblygiadau. Mae cynlluniau datblygu ar y gweill hefyd mewn meysydd eraill gan gynnwys Astudiaethau sy’n gysylltiedig â Iechyd, a Busnes. Mae Panel Addysg a Hyfforddiant CAUCC, sydd wedi’i hen sefydlu erbyn hyn, yn adolygu ei gynllun datblygu ac mae gan Ysgol Addysg UWIC rôl flaenllaw.\nYn yr haf yn 2006, yn unol â’r ymrwymiad yn Cymru’n Un, cyhoeddodd Gweinidog APADGOS sefydlu Bwrdd Cynllunio Coleg Ffederal o dan gadeiryddiaeth yr Athro Robin Williams. Bydd y Bwrdd yn adeiladu ar y datblygiadau a gafwyd eisoes a bydd ei rôl yn ymwneud ag archwilio modelau posib er mwyn datblygu’r Coleg Ffederal o fewn addysg uwch.\nMewn ymateb i argymhelliad y Bwrdd Cynllunio hwn, nodir gan Er Mwyn Ein Dyfodol: Strategaeth a Chynllun Addysg Uwch ar gyfer Cymru yn yr Unfed Ganrif ar Hugain Llywodraeth y Cynulliad: ‘Bydd model y Coleg Ffederal yn darparu dull annibynnol o oruchwylio, rheoli a datblygu addysg uwch cyfrwng Cymraeg ar draws Cymru, gan weithredu argymhellion adroddiad yr Athro Robin Williams.’ Mae’r ddogfen yn nodi hefyd y bydd Llywodraeth y Cynulliad, drwy weithio gyda rhanddeiliaid a CCAUC, yn hwyluso ‘astudio trwy gyfrwng y Gymraeg ... mewn amrywiaeth ehangach o raglenni a lleoliadau yng Nghymru.’\nMae UWIC yn ymrwymedig i weithio gyda Llywodraeth y Cynulliad a rhanddeiliaid perthnasol eraill ar weithredu’r argymhellion a wnaed yn adroddiad yr Athro Robin Williams â’r nod o ddechrau sefydlu Bwrdd Cysgodol ar gyfer y Coleg Ffederal yn 2010.\nYn 2009/10 mae 10,601 o fyfyrwyr wedi ymrestru ar raglenni UWIC (nid yw’r ffigur hwn yn cynnwys myfyrwyr ar raglenni cydweithredol). O’r myfyrwyr hyn, mae 1,495 wedi datgan naill ai eu bod yn siaradwyr Cymraeg rhugl neu eu bod yn gallu siarad Cymraeg, sef 14.1% o boblogaeth myfyrwyr UWIC. Mae’r nifer yma wedi aros yn gyson dros y tair blynedd ddiwethaf. (Gweler atodiad 3 i gael dadansoddiad o ystadegau myfyrwyr UWIC sy’n siarad Cymraeg.)\nDaw 48.6% o fyfyrwyr UWIC o Gymru ac, o’r rhain, mae 23.4% yn gallu siarad Cymraeg. Mae UWIC yn recriwtio ei myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg o bob rhan o Gymru. Mae 63.1% o’r myfyrwyr o Ogledd Cymru yn gallu siarad Cymraeg, 63.2% o Ganolbarth Cymru a 20.4% o Dde Cymru. Dwedodd 16.4% o fyfyrwyr UWIC sydd â chod post Caerdydd eu bod yn gallu siarad Cymraeg, sef cyfanswm o 521 (gweler Atodiad 3 i gael dadansoddiad pellach o’r ffigurau hyn).\nEr mai o fewn yr Ysgol Addysg y ceir y nifer fwyaf o siaradwyr Cymraeg (432 o fyfyrwyr, 22.3% o fyfyrwyr yr Ysgol), mae mwy na 200 o fyfyrwyr ym mhob Ysgol Academaidd yn gallu siarad Cymraeg.\n7% yw targed Llywodraeth y Cynulliad ar gyfer addysg drwy gyfrwng y Gymraeg erbyn 2010. Yn 2007/08, gwnaeth 2.1% o fyfyrwyr UWIC ran o’u hastudiaethau drwy gyfrwng y Gymraeg. Fel y nodwyd uchod, mae UWIC yn ymrwymedig i godi’r ffigur hwn drwy’r gwaith sy’n cael ei wneud gan ddeiliaid yr Ysgoloriaethau ôlraddedig a hefyd drwy gydweithredu gyda Sefydliadau AU eraill drwy’r Paneli Rhwydwaith.\nEr mwyn sicrhau bod myfyrwyr UWIC sy’n siarad Cymraeg yn cael y gefnogaeth academaidd a bugeiliol briodol pan fyddant yn UWIC, bydd yr Uned Gymraeg yn gweithio gyda’r Ysgolion Academaidd, yr Uned Datblygu Dysgu ac Addysgu a Gwasanaethau Myfyrwyr i adnabod ffyrdd y gellid gwella’r cymorth hwn.\nMae UWIC yn ceisio cael adborth gan ei myfyrwyr ble bynnag y bydd hynny’n bosib. Bydd Uned Gymraeg UWIC yn gweithio’n agos gydag Undeb y Myfyrwyr a Chymdeithas Gymraeg UWIC i gasglu gwybodaeth ar anghenion a dyheadau’r myfyrwyr o safbwynt eu hanghenion yn y Gymraeg. Yn ystod y flwyddyn academaidd nesaf (2009/10), bydd Uned Gymraeg UWIC yn cynnal grwpiau ffocws gyda myfyrwyr Cymraeg i gasglu gwybodaeth ar y rheiny sy’n gwneud rhan o’u rhaglen drwy gyfrwng y Gymraeg a’r rheiny sy’n astudio’n gyfan gwbl drwy gyfrwng y Saesneg.\nDefnyddir y wybodaeth hon i sicrhau bod myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg yn derbyn y cymorth priodol tra byddant yn UWIC.\nAr Fehefin 24, 2009 roedd 1,270 aelod o staff parhaol a thymor sefydlog gan UWIC, 484 yn staff academaidd a 786 yn staff gweinyddol. Dangosodd arolygon diweddar o staff UWIC fod 35 o’r staff cymorth a 35 o’r staff academaidd yn siaradwyr Cymraeg. Nodwyd gan 24% o’r staff academaidd sy’n siarad Cymraeg eu bod yn fodlon darlithio drwy gyfrwng y Gymraeg ac roedd 32% yn barod i gynnal seminarau drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae UWIC yn ymrwymedig i ddatblygu sgiliau ei staff presennol i alluogi’r rheiny sydd am weithio drwy gyfrwng y Gymraeg i gael gwneud hynny (gweler Atodiad 2 i gael dadansoddiad o ystadegau’r staff sy’n siarad Cymraeg).\nBydd UWIC yn gweithio i adnabod aelodau o’r staff sy’n barod i weithio drwy gyfrwng y Gymraeg nad ydynt yn gwneud hynny ar hyn o bryd. Bydd yr Uned Gymraeg yn asesu a oes cyfleoedd priodol ar gael iddyn nhw gael cyflawni rhyw ran o’r ddarpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg.\nMae UWIC yn bwriadu gwneud hyn drwy ehangu’r dosbarthiadau Cymraeg presennol ar gyfer y staff i gael cynnwys dosbarthiadau Procio’r Cof a hefyd i ddefnyddio ystod y cyfleoedd datblygu staff sydd ar gael drwy CAUCC. Yn ogystal, bydd UWIC yn canfod pa aelodau o’r staff priodol fyddai am fynd ar gwrs preswyl a gynigir gan y Ganolfan ar gyfer staff sydd ag awydd i weithio drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae’r rhaglen hon wedi’i meincnodi yn erbyn Fframwaith Safonau Proffesiynol Academi Addysg Uwch y DU.\nMae’r Cynllun yr Ysgoloriaethau Ôl-raddedig a Chynllun y Cymrodoriaethau Addysg Cyfrwng Cymraeg yn gynlluniau pwysig sy’n mynd i’r afael â’r angen i godi nifer yr academyddion sy’n gallu gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg yn y sector AU. Mae UWIC wedi gwneud cais llwyddiannus am bedair Ysgoloriaeth Ôl-raddedig, tair mewn Chwaraeon ac un yn y Gwyddorau Biofeddygol. O ganlyniad i’r cynllun hwn, bydd pedair swydd newydd yn cael eu creu â’r ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg yn elfen greiddiol iddynt. Yn rhan o’r gwaith o ddatblygu addysg cyfrwng Cymraeg, bydd UWIC yn adnabod meysydd lle y bydd yn briodol iddi wneud cais yn y dyfodol i gael rhagor o Ysgoloriaethau a/neu Gymrodoriaethau. Bydd ceisiadau ar gyfer y Cynlluniau hyn yn dibynnu ar gyllideb ddigonol oddi wrth y cyngor cyllido neu gyrff cyllido eraill fydd yn galluogi UWIC i gwrdd â gofynion y Cynlluniau.\nEr mwyn gweithredu Cynllun Iaith UWIC a sicrhau bod UWIC yn dal ar bob cyfle newydd i ddatblygu’n academaidd fydd ar gael drwy’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol, bwriedir creu Rheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg. Bydd deiliad y swydd yn gweithio gyda’r Cyfieithydd Gweinyddol sydd eisoes yn ei swydd ac yn adrodd wrth y Cyfarwyddwr Marchnata a Chyfathrebu.\nEr mwyn adnabod mannau lle y gellid datblygu addysg ddwyieithog, cafwyd cyfnod o ymgynghori gyda phob Ysgol Academaidd. Bydd y datblygiad mewn addysg ddwyieithog yn amrywio o Ysgol i Ysgol, yn dibynnu ar y galw, y gallu, nifer y myfyrwyr a’r ddarpariaeth ar y pryd.\nYsgol Gelf a Dylunio Caerdydd Ar hyn o bryd, ceir ychydig o addysg ddwyieithog yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd ar ei rhaglen BA Celfyddyd Gain. Cefnogir myfyrwyr sy’n dymuno cyflwyno eu traethodau hir drwy gyfrwng y Gymraeg gan aelod o’r staff sy’n siarad Cymraeg. Caiff myfyrwyr wybod pan fyddant yn dechrau ar y cwrs bod yr hawl ganddynt i gyflwyno gwaith yn Gymraeg a chael rhywfaint o gefnogaeth tiwtorial yn Gymraeg os bydd aelodau o’r staff sy’n siarad Cymraeg ar gael. Bwriad yr Ysgol yw ffurfioli’r gefnogaeth diwtorial hon drwy adnabod yn glir pa feysydd o fewn yr Ysgol y gall y staff sy’n siarad Cymraeg ymdrin â nhw. Bydd Rheolwr Darpariaeth Gymraeg UWIC yn gweithio gyda’r Ysgol a chynrychiolwyr CAUCC i adnabod unrhyw waith cydweithredol a gyllidir drwy’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol y gellid ei defnyddio gan Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd.\nYsgol Addysg Caerdydd Ysgol Addysg Caerdydd yw’r darparwr addysg ddwyieithog fwyaf UWIC. Mae gan y rhaglenni canlynol fodiwlau/grwpiau a addysgir drwy’r Gymraeg: TAR Uwchradd, TAR Cynradd, BA Addysg Gynradd a BA Addysg Uwchradd, BA Astudiaethau Addysg a Chymraeg. Gall myfyrwyr ar bob un o’r pum rhaglen HACA wneud eu modiwlau lleoliad ysgol drwy gyfrwng y Gymraeg (h.y. eu rhoi mewn ysgol cyfrwng Cymraeg, wedi’u cefnogi gan fentoriaid ysgol/tiwtoriaid UWIC sy’n gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg a chael pob asesiad yn yr ysgol yn Gymraeg). Bydd y ddarpariaeth hon yn newid oherwydd ad-drefnu HCA yn ddiweddar. Mae’r Ysgol yn darparu dogfennau dwyieithog ar gyfer pob rhaglen HACA. Er y caiff rhai dogfennau eu cynhyrchu yn Gymraeg yn y lle cyntaf (e.e. pan fydd llwybr cyfrwng Cymraeg penodol megis TAR Cymraeg Uwchradd), yn Saesneg y caiff y rhan fwyaf o’r dogfennau eu cynhyrchu i ddechrau ac yna bydd angen eu cyfieithu a’u dosbarthu’n ddwyieithog. Oherwydd nifer sylweddol y myfyrwyr cyfrwng Cymraeg yn yr Ysgol, ynghyd â’r ffaith bod cydrannau rhaglenni’n cael eu darparu drwy gyfrwng y Gymraeg, a’r angen i weinyddu trefniadau partneriaeth gydag ysgolion cynradd ac uwchradd cyfrwng Cymraeg, mae angen i’r Ysgol gyflogi staff cymorth sy’n gallu cyfathrebu (ar lafar ac yn ysgrifenedig) drwy gyfrwng y Gymraeg. Darperir dosbarthiadau cymorth iaith i’r myfyrwyr i gyfnerthu eu sgiliau yn y Gymraeg ac mae’r rhain yn cynnwys defnyddio’r derminoleg addysgol gyfredol. Cyflogir darlithwyr cyfrwng Cymraeg, sy’n cael eu talu wrth yr awr, gan yr Ysgol yn ôl y galw er mwyn sicrhau bod y ddarpariaeth a’r anghenion asesu dwyieithog yn cael eu cyflawni.\nOherwydd y newidiadau diweddar yn y maes hwn yng Nghymru, mae’r Ysgol yn bwriadu cyfnerthu ei darpariaeth bresennol a gweithio gyda CAUCC ar adnabod y prosiectau cydweithredol allweddol er mwyn cynyddu’r ddarpariaeth a/neu’r adnoddau sydd ar gael i’r myfyrwyr. 6.1.3\nYsgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd Gwaith Cymdeithasol Adnabuwyd gwaith cymdeithasol yn faes ar gyfer datblygu’r ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg yn rhan o’r Cynllun Datblygu Cenedlaethol. Mae pob darlith a’r holl ddeunyddiau cefnogol sydd gan UWIC ar gael yn Gymraeg ar Blackboard (amgylchedd rhith ddysgu UWIC). Mae dwy ddarlith a roddir i bob myfyriwr Lefel 1 yn ystod modiwl Polisi Cymdeithasol o fewn y rhaglen, ynghyd â thaflenni sy’n cael eu dosbarthu a chyflwyniadau PowerPoint, i gyd yn ddwyieithog. Cyfieithir y ddwy ddarlith ar y pryd. Mae UWIC yn bwriadu parhau i roi’r darlithoedd hyn yn ddwyieithog. Mae UWIC yn bwriadu gwneud cais am arian o gronfeydd yr Ysgoloriaethau/Cymrodoriaethau sydd ar gael drwy CAUCC er mwyn bod yn gallu darparu mwy o addysg cyfrwng Cymraeg yn y maes hwn a hefyd er mwyn cynhyrchu a diweddaru adnoddau dysgu cyfrwng Cymraeg. Bydd ceisiadau i’r cynlluniau hyn yn dibynnu ar sicrhau digon o gyllid oddi wrth y cyngor cyllido neu gyrff cyllido eraill fydd yn caniatáu i UWIC gwrdd â gofynion y cynlluniau. Mae UWIC yn bwriadu cyfnerthu’r gwaith a gyflawnwyd eisoes yn y maes hwn a gweithio gyda CAUCC a’r darlithydd a benodwyd i Brifysgol Bangor drwy gyllid gan y Ganolfan a datblygu’r ddarpariaeth yn y maes hwn ymhellach drwy adnabod cyd-fentrau cydweithredol. Gwyddorau Biofeddygol O fewn canolfan y Gwyddorau Biofeddygol mae deiliad Ysgoloriaeth Ymchwil ôl-radd sy’n cynnal tiwtorialau, sesiynau ymarferol a gwaith labordy drwy gyfrwng y Gymraeg â’r nod o ddatblygu darpariaeth newydd yn ystod blwyddyn y Gymrodoriaeth. Therapy Iaith a Lleferydd Mae yn bwriadu gwneud cais am arian oddi wrth y Cynlluniau Ysgoloriaeth/Cymrodoriaeth er mwyn hwyluso datblygiad yn y maes hwn am fod prinder ymarferwyr sy’n siarad Cymraeg. Mae Ysgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd yn bwriadu rhedeg tiwtorialau clinigol misol ar gyfer myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg. Therapyddion Iaith a Lleferydd sy’n siarad Cymraeg fyddai’n rhoi’r tiwtorialau cyfrwng Cymraeg hyn. Ni fyddent yn ceisio ailadrodd y tiwtorial clinigol byddai myfyrwyr yn eu derbyn eisoes ond yn hytrach eu nod fyddai trafod materion clinigol fyddai’n ymwneud yn benodol â’r Gymraeg/ dwyieithrwydd.\nYsgol Reoli Caerdydd Ar hyn o bryd, nid yw Ysgol Reoli Caerdydd yn darparu dim addysg ddwyieithog ffurfiol. Mae nifer gyfyngedig o’r staff yn gallu dysgu drwy’r Gymraeg. Mae cnewyllyn da o fyfyrwyr sy’n siarad Cymraeg yn Ysgol Reoli Caerdydd ond nid oes ond ychydig o gyfle iddynt gael eu haddysgu drwy’r Gymraeg. Bydd yr Ysgol yn adnabod y staff sy’n gallu siarad Cymraeg a allai elwa o gyfleoedd datblygu i gael gwella safon eu Cymraeg. Bydd yr Ysgol yn parhau i gyfrannu i banel rhwydwaith Busnes a Thwristiaeth ar ddatblygu’r gyd-ddarpariaeth ar draws y sector. Er mwyn datblygu’r ddarpariaeth hon, mae CSM yn bwriadu adnabod meysydd/modiwlau o fewn portffolio’r Ysgol fyddai’n briodol ar gyfer dysgu o bell drwy gyfrwng y Gymraeg ac ymgeisio am gyllid i ddatblygu’r ddarpariaeth hon. Mae Ysgol Reoli Caerdydd yn ceisio datblygu ei chynllun tiwtorial personol i gefnogi myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg ar y cyd â’r gefnogaeth a nodwyd yn 4.5.\nYsgol Chwaraeon Caerdydd Mae’r Ysgol yn parhau i arwain ym maes datblygu darpariaeth ddwyieithog ym maes Chwaraeon yn genedlaethol a chafodd ei hadnabod yn ffocws ar gyfer pwnc Chwaraeon a Hamdden o dan y Cynllun Datblygu Cenedlaethol. Yr Ysgol sy’n cadeirio’r panel pwnc yn y maes hwn. Llwyddodd yr Ysgol i gael tair Ysgoloriaeth PhD ac mae’r tri deiliad yn cyflawni eu hymrwymiadau’n llwyddiannus o ran ymchwil a datblygu’r cwricwlwm. Mae deiliaid yr Ysgoloriaethau yn gweithio i gael ehangu’r ddarpariaeth ar draws y rhaglenni Chwaraeon i israddedigion ar Lefelau 1, 2 a 3 drwy ehangu’r ystod fodiwlau sydd ar gael yn Gymraeg. Maent yn ymwneud hefyd â marchnata a recriwtio myfyrwyr presennol a darpar fyfyrwyr i’r modiwlau hyn.\nBu Ysgol Chwaraeon Caerdydd yn llwyddiannus hefyd yn sicrhau arian ar gyfer prosiectau i ddatblygu adnoddau cyfrwng Cymraeg ac mae dau brosiect arall, tebyg eu gwerth, ar y gweill. Cynhyrchodd y prif brosiect werslyfr cyfrwng Cymraeg a gyhoeddwyd gan Wasg UWIC a fydd ar gael yn fuan iawn i’w ddosbarthu i lyfrgelloedd, sefydliadau AU ac ysgolion yn ogystal â bod ar gael i fyfyrwyr ei brynu. Bydd yr ysgol yn parhau i chwilio am ragor o gyllid i ddatblygu ei darpariaeth ddwyieithog ymhellach. Bydd Ysgol Chwaraeon Caerdydd ar y cyd â Rheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg UWIC yn creu strategaeth ar gyfer datblygu’r ddarpariaeth ddwyieithog yn yr Ysgol.\nAdnoddau a Deunyddiau cyfrwng Cymraeg Mae adnoddau cyfrwng Cymraeg ar gael yn llyfrgelloedd UWIC. Mae’r casgliad yng Nghampws Cyncoed wedi’i rannu yn ddwy ran, y prif gasgliad a’r casgliad profiad ysgol. Yn y ddau gasgliad, mae adran arbennig ar gyfer deunyddiau Cymraeg sy’n cynnwys llyfrau, cylchgronau, papurau newydd a llyfrau plant yn Gymraeg. Yn yr Ysgol Addysg, mae llyfrgell yn arbennig ar gyfer rhaglenni a addysgir yn Gymraeg. Mae gwybodaeth ar raglenni dwyieithog sy’n perthyn i’r modiwlau sydd ar gael drwy’r Gymraeg i’w gweld ar Blackboard. Bydd UWIC yn parhau i fonitro addasrwydd yr adnoddau cyfrwng Cymraeg hyn drwy ei gweithdrefnau sicrwydd ansawdd. Yn rhan o raglen i ychwanegu at nifer y deunyddiau addysgol ar draws y sector yng Nghymru, mae UWIC, mewn cydweithrediad â CAUCC, wedi cyfieithu’n llwyddiannus destunau craidd ar gyfer rhaglenni Chwaraeon ac Addysg i’r Gymraeg. Bydd UWIC yn parhau i wneud cais am arian i gyfieithu deunyddiau ond hefyd bydd yn cynhyrchu deunyddiau newydd drwy waith deiliaid yr Ysgoloriaethau ôl-raddedig. Mae’n ofynnol ar bob deiliad Ysgoloriaeth yn UWIC eu bod yn creu modiwl 20 credyd newydd a deunydd cefnogol yn ystod blwyddyn eu Cymrodoriaeth. Felly bydd isafswm o 80 credyd a deunydd cefnogol ar gael drwy’r Gymraeg ar draws Ysgol Chwaraeon Caerdydd a Ysgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd erbyn diwedd y Cynllun diwygiedig hwn. Mae UWIC yn bwriadu gweithio’n agos gyda CAUCC i sicrhau bod yr adnoddau sydd ar ‘Y Porth’ (amgylchedd rhith ddysgu UWIC) ar gael i fyfyrwyr UWIC lle y bydd hynny’n briodol.\nBydd y Cynllun hwn yn gwireddu uchelgais tymor-hir i gyfnerthu a gwella lefelau’r ddarpariaeth ddwyieithog ar draws y sefydliad.\nBydd UWIC yn parhau i weithio o fewn nodau’r Cynllun Strategol Corfforaethol i gael datblygu’r ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg er gwella cyfleoedd a phrofiadau dysgu ei myfyrwyr a’u cyflogadwyedd.\nEr mwyn sicrhau’r twf a nodwyd uchod, mae UWIC yn ymrwymedig i’r targedau a nodir isod: Mae’r targedau hyn yn dibynnu ar gyllid digonol oddi wrth y Cyngor Cyllido a chyrff cyllido eraill.\nTargedau Academaidd Corfforaethol\nCodi nifer y myfyrwyr yn UWIC sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg\nCodi nifer y myfyrwyr sy’n gwneud rhan o’u cwrs drwy gyfrwng y Gymraeg o 2.1% i 5%\n2013 (erbyn diwedd tymor y Cynllun Iaith hwn)\nYr Ysgolion, Yr Uned Gymraeg\nCynyddu gallu UWIC i ddarparu addysg ddwyieithog\nEhangu’r dosbarthiadau Cymraeg sydd ar gael eisoes i’r staff i gynnwys sesiynau procio’r cof\n2009 (ar ddechrau’r flwyddyn academaidd hon)\nAdnabod staff fyddai am fynychu’r rhaglenni sabothol\n2010 (erbyn diwedd y flwyddyn academaidd 2009/10)\nSMPT, Pwyllgor Defnyddio’r Gymraeg\nAdnabod meysydd ar gyfer ceisiadau am Ysgoloriaethau/ Cymrodoriaethau\nSicrhau bod pedair swydd academaidd newydd yn cael eu creu yn sgil y Cynlluniau Ysgoloriaethau\nI ddechrau pan ddaw pob Ysgoloriaeth i ben\nSicrhau bod y staff priodol gan UWIC i gefnogi datblygiad academaidd\nPenodi Rheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg\nDechrau’r flwyddyn academaidd 2009\nCyfarwyddwr Marchnata a Recriwtio\nSicrhau cefnogaeth hyd y gellir i fyfyrwyr drwy gyfrwng y Gymraeg\nRheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg i weithio gydag Ysgolion UWIC i adnabod gweithdrefnau er mwyn cefnogi myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg\nRheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg, Deoniaid yr Ysgolion\nTargedau Academaidd Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd Amcanion\nCynyddu faint o addysg ddwyieithog sydd ar gael i’r myfyrwyr\nAdnabod unrhyw fentrau cydweithredol gan y Panel Rhwydwaith Pwnc y gallai’r Ysgol elwa arnynt\n2009/10 (diwedd y flwyddyn academaidd)\nCydlynydd y Gymraeg yn yr Ysgol, Rheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg\nDadansoddi’r data ar aelodau o’r staff o fewn yr Ysgol sy’n siarad Cymraeg\nFfurfioli’r gweithdrefnau ar gyfer tiwtorialau myfyrwyr i roi cymorth drwy gyfrwng y Gymraeg lle y bydd staff ar gael\nYsgol Gwyddorau Iechyd Caerdydd Amcanion\nCynyddu’r ddarpariaeth ddwyieithog sydd ar gael i’r myfyrwyr\nGweithio ar y cyd â’r darlithydd mewn Gwaith Cymdeithasol ym Mhrifysgol Bangor a gyllidir gan CAUCC ar brosiectau cydweithredol\nRheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg, SMPT\nGwneud cais am arian i gael Ysgoloriaeth/ Cymrodoriaeth mewn Therapi Iaith a Lleferydd\nCynyddu’r ddarpariaeth sydd ar gael yn y Gwyddorau Biofeddygol i 40 credyd drwy gyfrwng y Gymraeg\n2012/13 (blwyddyn olaf yr Ysgoloriaeth)\nCreu swydd yn y Gwyddorau Biofeddygol a swyddogaeth ddwyieithog yn elfen graidd iddi\n2013 (erbyn dechrau’r flwyddyn academaidd hon)\nGwella gallu’r Ysgol i ddarparu addysg ddwyieithog\nCyfnerthu’r ddarpariaeth ddwyieithog bresennol\nSicrhau bod y ddarpariaeth ar TAR Uwchradd a BA Astudiaethau Addysg a Chymraeg yn parhau\nSicrhau bod modiwlau lleoliad ysgol yn parhau i fod ar gael drwy gyfrwng y Gymraeg ac yn cael eu cefnogi drwy gyfrwng y Gymraeg\nSicrhau bod cydrannau rhaglenni mentora’r Ysgol yn parhau i gael eu darparu drwy gyfrwng y Gymraeg\nSicrhau bod y myfyrwyr sydd am gael eu hasesu drwy gyfrwng y Gymraeg yn parhau i gael gwneud hynny\nSicrhau bod dosbarthiadau iaith yn dal i fod ar gael i’r myfyrwyr fel y gallant wella eu sgiliau yn y Gymraeg\nGweithio gyda'r Panel Rhwydwaith Pwnc i adnabod cyd-fentrau cydweithredol a allai fod o fudd i’r Ysgol\n2009/10 (ar waith, i’w fonitro’n flynyddol)\nGwneud cais am gyllid oddi wrth y Panel Rhwydwaith Pwnc i gael datblygu darpariaeth newydd\nAdnabod meysydd lle y mae angen darlithwyr cyfrwng Cymraeg (a delir wrth yr awr) er mwyn sicrhau y gellir cyflawni’r gofynion gweithredu ac asesu drwy gyfrwng y Gymraeg\n2009/10 (erbyn diwedd y flwyddyn academaidd)\nI adnabod yr angen am staff cymorth ychwanegol yn yr Ysgol i weithredu gwasanaethau dwyieithog services\n2009/10 (erbyn dechrau’r flwyddyn academaidd)\nSicrhau bod y staff cymorth priodol gan UWIC i gynorthwyo’r datblygu academaidd\nAdnabod meysydd/modiwlau posib ar gyfer dysgu o bell drwy gyfrwng y Gymraeg a gwneud cais am arian i’w gyllido\nEhangu ei Chynllun Tiwtorialau Personol i gefnogi myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg\nSMPT, Rheolwr Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg\nSicrhau’r cymorth priodol ar gyfer myfyrwyr sy’n siarad Cymraeg\nCodi cyfanswm y credydau dwyieithog sydd ar gael i fyfyrwyr i 120 ar draws yr Ysgol\nSicrhau arian ar gyfer adnoddau dwyieithog ychwanegol oddi wrth y panel pwnc\nCreu tair swydd â swyddogaeth ddwyieithog yn elfen graidd iddynt\nAdnabod a oes angen rhagor o Ysgoloriaethau yn yr Ysgol\nCynhyrchu strategaeth i arwain datblygiad yr Ysgol dros y blynyddoedd nesaf\nMabwysiadu dull strategol tuag at ddatblygu addysg ddwyieithog yn yr Ysgol\nAllwedd: VCB = Bwrdd yr Is Ganghellor SMPT = Tîm Cynllunio a Rheoli’r Ysgol\nATODIADAU Atodiad 1: Taliadau premiwm\nAddysgu: Dyraniadau’r Fformwla Cyllido 2007/08 Tabl 1(i) Taliadau Premiwm a Per Capita\nPrifysgol Cymru, Llanbed\nAthrofa AU Gogledd Ddwyrain Cymru\nGallu’r staff i siarad Cymraeg Sgiliau iaith staff UWIC sy’n siarad Cymraeg 38% Yn rhugl ac yn fedrus o ran ysgrifennu a siarad\nYn siarad ac yn ysgrifennu Cymraeg yn rhugl Cymraeg llafar yn unig\nYchydig o Gymraeg\n32% Os yw’n berthnasol, fyddech chi’n fodlon: 32% Darlithio drwy gyfrwng y Gymraeg?\nDysgu seminarau drwy gyfrwng y Gymraeg? Cynnig cymorth i’r myfyrwyr drwy gyfrwng y\nOs yw’n berthnasol, hoffech chi gael rhywfaint o hyfforddiant yn y Gymraeg: 43% 3%\nMyfyrwyr UWIC sy’n siarad Cymraeg\nDadansoddiad o’r myfyrwyr sy’n gallu siarad Cymraeg yn UWIC i gyd 2009–10\nDisgrifiad y siaradwyr Cymraeg\nSiarad Cymraeg yn rhugl\nSiarad Cymraeg, heb fod yn rhugl\nDdim yn siarad Cymraeg\nAtebion eraill neu’n wag\nCyfanswm y myfyrwyr sy’n gallu siarad Cymraeg\nDadansoddiad y siaradwyr Cymraeg yn ôl yr Ysgol\n% yr Ysgol sy’n gallu siarad Cymraeg\n% myfyrwyr UWIC sy’n gallu siarad Cymraeg\nCanllawiau Cyfieithu ar gyfer Staff\nCanllawiau ar y dogfennau a ddylai fod yn ddwyieithog (neu yn uniaith Gymraeg ac yn uniaith Saesneg) Eitemau Categori A: i fod yn ddwyieithog (neu yn uniaith Gymraeg ac yn uniaith Saesneg) • • • • • • • • • • • • • • • •\nHysbysebion Swyddi Cardiau Busnes Papur Pennawd Papur Ffacs Ffurflenni ar gyfer y cyhoedd Ffurflenni ar gyfer y myfyrwyr Eitemau i’w harddangos yn gyhoeddus e.e. sticeri, posteri, tocynnau caniatâd, rhybuddion Bathodynnau Adnabod Datganiadau i’r wasg Negeseuon Gweinyddwr Cylchlythyrau i aelodau o’r cyhoedd a/neu fyfyrwyr Taflenni un ddalen Cardiau Awgrymiadau Arwyddion - parhaol a thros dro Arolygon Blynyddol Logos\nEitemau Categori B: Eitemau Categori B: defnyddir y meini prawf ar y ddalen nesaf i bennu eu statws • • • • • • • • • • •\nCodau ymarfer Ffurflenni ar gyfer diwydiant neu grwpiau arbenigol Cylchlythyrau newyddion Pamffledi / Taflenni yn rhoi canllawiau i’r Staff Pecynnau Gwybodaeth Cyhoeddiadau Marchnata Deunydd Marchnata Pamffledi/Taflenni yn rhoi canllawiau i Fyfyrwyr Rheolau a rheoliadau gweithredu Gwybodaeth i’r cyhoedd ar gyfleusterau Llawlyfrau’r rhaglenni\nEitemau Categori C: bydd y rhain yn uniaith Saesneg fel arfer • • • •\nHysbysebion Swyddi i’w dosbarthu y tu allan i Gymru Hysbysebion Marchnata wedi’u targedu at y wasg y tu allan i Gymru Agendâu a phapurau’r pwyllgorau (ar wahân i Bwyllgor Defnyddio’r Gymraeg) Yr holl ddeunydd marchnata sydd wedi’i anelu at y farchnad ryngwladol\nSYLWER: Mae’n anochel na fydd yr uchod yn cwmpasu pob math o ddogfen. Dylai’r staff ddefnyddio’u barn i sicrhau eu bod yn dewis categori addas drwy gymharu â’r uchod wrth benderfynu a ddylai eitemau fod yn ddwyieithog neu beidio. Os yw’r dogfennau’n rhan o set, rhaid ystyried pob eitem yn unigol.\nCategori A Ni fydd pob eitem yng Nghategori A yn cael ei chynhyrchu yn ddwyieithog neu yn uniaith Gymraeg ac yn uniaith Saesneg ond os ydynt yn mynd i fod ar gael yng Nghymru. Yn ddelfrydol dylid cynhyrchu’r eitemau i gyd sydd yng Nghategori A yn ddwyieithog. Os na fydd digon o adnoddau ar gael i gynhyrchu fersiwn dwyieithog, dylid cynhyrchu fersiwn Cymraeg a fersiwn Saesneg a’r un amlygrwydd yn cael ei roi i’r ddau fersiwn.\nCategori B Mae’n ddymunol bod yr eitemau i gyd yng Nghategori B yn cael eu cynhyrchu’n ddwyieithog. Os nad oes digon o adnoddau ar gael i gynhyrchu’r eitemau i gyd yn ddwyieithog, yna wrth benderfynu beth dylid ei gynhyrchu dylid rhoi’r ystyriaeth bennaf i’r farchnad sy’n cael ei thargedu. Marchnad: B1.\nY Cyhoedd yng Nghymru Argymhellir yn gryf fod yr eitemau a gynhyrchir ar gyfer y cyhoedd yng Nghymru yn cael eu cynhyrchu’n ddwyieithog neu mewn fersiwn uniaith Gymraeg a fersiwn uniaith Saesneg. Mae mwy na 20% o boblogaeth Cymru yn siarad Cymraeg ac felly, drwy gynhyrchu fersiwn uniaith Saesneg, ni fyddem yn gweld i’w hanghenion hwy.\nMyfyrwyr UWIC Argymhellir yn gryf fod yr eitemau a gynhyrchir ar gyfer myfyrwyr UWIC yn cael eu cynhyrchu’n ddwyieithog neu mewn fersiwn uniaith Gymraeg a fersiwn uniaith Saesneg. Mae bron 15% o fyfyrwyr UWIC yn siarad Cymraeg ac felly, drwy gynhyrchu fersiwn uniaith Saesneg, ni fyddem yn gweld i’w hanghenion hwy.\nMarchnadoedd penodol siaradwyr Cymraeg Argymhellir yn gryf fod yr eitemau sy’n cael eu targedu at farchnadoedd penodol o siaradwyr Cymraeg, e.e. deunydd marchnata ar gyfer ysgolion cyfrwng Cymraeg, yn cael eu cynhyrchu yn ddwyieithog neu yn uniaith Gymraeg.\nMarchnadoedd lle nad oes ond ychydig o alw am ddeunydd yn y Gymraeg Argymhellir y dylid rhoi gwybod bod fersiwn Cymraeg ar gael ac, os bydd digon o ddiddordeb, dylid eu cynhyrchu’n ddwyieithog.\nCategori C Ar hyn o bryd yn uniaith Saesneg y bydd yr eitemau hyn i gyd ond mae’n bosib y gwelir y sefyllfa hon yn newid yn y dyfodol. Os oes unrhyw ymholiadau gennych parthed y gofynion cyfieithu, a wnewch chi gysylltu â’r Rheolwr Darpariaeth Gymraeg.\nMae’r Cynllun hwn yn disgrifio sut y bydd UWIC yn gweithredu’r egwyddorion a ymgorfforwyd yn y Ddeddf wrth i sefydliadau cyhoeddus yng Nghym...


Sut mae Duw’n defnyddio cwrs iachau trawma Beibl ganolog i iachau pobl ar draws y byd.\nMae bod yn or gyfarwydd gyda rhywbeth yn gallu arwain at ei esgeuluso. Ydy hyn yn wir am Y Beibl yng Nghymru? Mae'r Beibl wedi bod yn rhan o wead ein cymdeithas ers canrifoedd gyda llawer, os nad y mwyafrif, o ddeddfau a phatrymau bywyd wedi'u seilio arno. Ond mae'n ymddangos ein bod yn troi cefn ar y llyfr hwn. Yn yr erthygl hon byddwn yn dangos fel y mae'r Beibl yn parhau i fod yn rym er daioni yn ein byd. Wrth i ni chwilio am ystyr a gwirionedd ydy hi'n amser efallai i ni ddychwelyd at ein gwreiddiau ac at y Beibl?\nPan oedd David yn 12 oed roedd ar fws gorlawn yn teithio ar hyd lonydd llychlyd yr hyn sydd bellach yn Dde Sudan pan wnaeth milwyr ymosod ar y bws gyda’u gynnau, gan dorri’r ffenestri, malu’r teiars a lladd llawer o’r teithwyr ac anafu eraill.\nOherwydd lle roedd yn eistedd chafodd David mo’i daro a llwyddodd i gropian oddi ar y bws a dod o hyd i le i guddio mewn llwyni wrth ochr y ffordd. Bu’n llochesu yno am dridiau yn clywed crio a griddfan y rhai oedd wedi brifo, cyn iddo o’r diwedd gael ei achub.\nFe wnaeth David oroesi – ond roedd yr hyn ddigwyddodd ar y bws wedi ei newid gan effeithio ar y ffordd roedd yn byw am flynyddoedd lawer. “Doedd hi ddim yn dda arnaf yn fy nghalon” dywedodd blynyddoedd yn ddiweddarach. “Roedd y sefyllfa wedi fy ngwneud i’n chwerw ac roeddwn i’n ceisio dial ar bawb oedd yn gwneud rhywbeth drwg i mi. Doeddwn i’n gwybod dim am faddeuant.”\nOnd newidiodd pethau i David eto pan gafodd gyfle i ddilyn cwrs iachau trawma. Yna cafodd David ac eraill oedd wedi dioddef sefyllfaoedd tebyg y cyfle i fynd ar daith Beibl ganolog tuag at iechyd. “Cyn gynted ag y gwnes i ddechrau astudio sut i iachau trawma mewn gweithdai,” meddai David “daeth goleuni i’m calon ac roeddwn yn ymwybodol bod gair Duw wedi treiddio’n ddwfn i fy meddwl. Mae hynny wedi fy ngwneud yn Gristion da.” O ganlyniad i’r newidiadau hyn mae David wedi dod yn arweinydd yn ei gymuned ac ef bellach sydd wedi ei ethol yn bennaeth y pentref.\nMae David yn un o lawer o bobl sydd wedi profi cymorth ac iachad rhag trawma drwy’r cyrsiau ers eu sefydlu yn Kenya yn 2002. O’r cychwyniadau cynnar yma mae’r cyrsiau wedi lledaenu ar draws y byd gan gyffwrdd dros filiwn o fywydau.\nOnd beth sy’n peri bod y gweithdai hyn mor bwerus ac effeithiol? Beth yw’r daith Feiblaidd i iechyd y maent yn arwain pobl ar hyd-ddi? A sut wnaethon nhw ddatblygu allan o’r gwaith o gyfieithu’r Beibl?\nYmateb i effeithiau rhyfel\nDiwedd y mil naw naw degau roedd Margaret Hill, un o awduron y llyfr ar iachau trawma ac ymgynghorydd cyfieithu’r Beibl, yn byw yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, gwlad oedd yn cael ei rhwygo gan ryfel. “Mi ges fy anfon allan o’r wlad cwpwl o weithiau” meddai Margaret “ac wedi i mi ddychwelyd ro’n i’n ymwybodol bod arweinwyr yr eglwys yn ei chael hi’n anodd deall effaith trawma rhyfel ar bobl fel David a pham bod cymaint o bobl yn eu cynulleidfaoedd yn ymddwyn mewn ffyrdd dinistriol a llawn dicter”.\nMae Harriet Hill (dim perthynas i Margaret) sydd hefyd yn un o awduron y llyfr ac a fu’n gwasanaethu gyda cyfeithwyr Wycliffe yn Cote d’Ivoire a Kenya ac sydd bellach yn gyfarwyddwr Sefydliad Iachau Trawma Cymdeithas y Beibl America, yn esbonio “Roedd nifer ohonom yn Wycliffe wedi dod i gysylltiad a thrawma rhyfel ac wedi dechrau holi beth sydd gan y Beibl i’w ddweud ynglyn a hyn? Sut mae darllen y Beibl o safbwynt dioddefaint anghyfiawn tymor hir ac erchyll?”\nEr mwyn ceisio ateb y cwestiynau hyn cysylltodd Harriet a Margaret gyda Richard Bagge a Pat Miersma arbenigwyr ym maes iechyd meddwl sy’n gweithio yn Affrica. Gyda’i gilydd fe wnaethon nhw ddatblygu drafft cyntaf yr hyn ddaeth maes o law i fod yn Healing the Wounds of Trauma. Rhoddwyd prawf arno am y tro cyntaf mewn gweithdy lle roedd gweinidogion o 10 grwp ethnig gwahanol oedd yn byw mewn gwledydd oedd yn faes y gad, yn ei gyfieithu cyn mynd yn ôl i’w cartrefi i’w ddefnyddio i helpu pobl yn eu heglwysi a’u cymunedau eu hunain. Y flwyddyn ddilynol cynhaliwyd gweithdy pellach gyda’r gweinidogion i weld beth oedden nhw wedi’i ddysgu ac yn sgil hyn adolygwyd y llyfr. Mae’r broses hon o adolygu ac o wella’r deunydd yn dal i fynd yn ei flaen. O’r cychwyniadau hyn mae popeth wedi tyfu.\nYng Ngoleuni’r Beibl\nMae Cami Robbins, sydd gyda’i gŵr Larry yn cydlynu iachau trawma i Wycliffe yng ngwledydd Affrica Ffrengig eu hiaith, yn credu mai’r prif reswm pam bod y cwrs mor effeithiol yr ei fod yn seiliedig ar y Beibl. Mae’n esbonio ymhellach “Pan mae iechyd meddwl yn cael ei ddysgu drwy’r Beibl mae nerth goruwchnaturiol ar waith. Defnyddiwn gymorth Beiblaidd a chroes Iesu i helpu gyda gwrando, ysgrifennu galarnadau a chyda’r ffordd rydym yn prosesu galar.\nMae Harriet hefyd yn credu mai y cyplysu yma rhwng y Beibl ac egwyddorion iechyd meddwl da sy’n gwneud y cwrs mor effeithiol. “Mae ymchwil wedi’i wneud gan ysgolheigion seciwlar ym maes iechyd meddwl yn dangos nad yw ceisio delio gyda trawma heb dalu sylw i’r ysbrydol mor effeithiol. Wrth gwrs nid dau beth arwahan yw iechyd meddwl da a’r Beibl – fel mae Margaret yn dweud.\nErthygl wedi ei chyhoeddi yn wreiddiol yn ‘Words of life: Wycliffe Bible Translators’ www.wycliffe.org.uk - hawlfraint lluniau Wycliffe Canada


Blog Dogfael: Prysurdeb, ond ddim yn rhy brysur ar gyfer Iolo\nPrysurdeb, ond ddim yn rhy brysur ar gyfer Iolo\nMae bywyd wedi bod yn brysur dros yr wythnos ddiwethaf! Dwi ddim wedi cael cyfle i feddwl am ddim ond y gwaith. Ond neithiwr fe gefais gyfle i ymlacio ychydig wrth fynd i lansiad llyfr yn y Ganolfan Uwchefrydiau Cymraeg a Cheltaidd. Mae'r ganolfan yn canolbwyntio ar feysydd ymchwil penodol ac yn cyhoeddi ffrwyth yr ymchwil hwnnw. Un o'r meysydd ymchwil ar hyn o bryd yw Iolo Morganwg a'r traddodiad rhamantaidd yng Nghymru. Iolo wnaeth 'ail-ddarganfod' traddodiad y beirdd a 'ail-gynnull' yr orsedd wedi'r canrifoedd mudan ac fel derwydd dwi'n teimlo rhyw agosatrwydd tuag ato, er neithiwr roedd pawb yn pwysleisio ei fod e'n ddyn anodd! Mae'r llyfr newydd A rattleskull genius : the many faces of Iolo Morganwg yn gasgliad o ysgrifau gan wahanol ysgolheigion wedi ei seilio ar yr ymchwil i'r deunydd diddorol sydd ym mhapurau Iolo Morganwg yn y Llyfrgell Genedlaethol. Y golygydd yw cyfarwyddwr y Ganolfan Uwchefrydiau, GHJ.\nYn ei gyflwyniad fe nododd GHJ rai o nodweddion Iolo gan bwysleisio ei radicaliaeth. Fe esboniodd hefyd fod y gyfres o lyfrau am Iolo, un o'r ffigyrau mwyaf hynod yn ein hanes diwylliannol, yn cael eu cyhoeddi yn Saesneg er mwyn sicrhau cynulleidfa ryngwladol iddo yntau.\nYn bendant mae'n haeddu ei le ar y map diwylliannol Ewropeaidd ond oherwydd rhagfarn, anwybodaeth a gwerthoedd imperealaidd mwyafrifol mae'n cael ei anwybyddu gan ysgolheigion a ddylai wybod yn well. Gobeithio'n fawr y bydd hynny'n newid gyda chyhoeddi'r llyfrau hyn. Efallai y buasai'n neis cael un gyfrol Gymraeg yn crynhoi'r ymchwil ac yn gorffen y gwaith a ddechreuwyd gan G. J. Williams yr holl flynyddoedd yn ôl. Des i i adnabod Iolo pan roedd cyfaill imi yn gwneud ymchwil i'w weithgarwch geiriadurol a thrwy waith G. J. Williams, ac wedyn ar ôl symud i fyw i gyffiniau Bro Morgannwg am ryw bedair blynedd. Fe fues i'n teithio'r ardal yn ymweld â llefydd yn gysylltiedig gydag ef gan gynnwys ei blwyf genedigol, Trefflemin neu Flemingston.\nRhagor o luniau o'r lansiad.\nTagiau Technorati: Iolo Morganwg | Gorsedd Beirdd Ynys Prydain | Y Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd | Llyfrau.\nPostiwyd gan Dogfael am 06:36


THOMAS, MANSEL TREHARNE (1909-1986), cyfansoddwr, arweinydd, Pennaeth Cerdd BBC Cymru | Y Bywgraffiadur Cymreig\nTHOMAS, MANSEL TREHARNE (1909-1986), cyfansoddwr, arweinydd, Pennaeth Cerdd BBC Cymru\nEnw: Mansel Treharne Thomas\nDyddiad marw: 1986\nPriod: Megan Thomas (née Lloyd)\nPlentyn: Siân Cobb (née Thomas)\nPlentyn: Grace Gilmore-James (née Thomas)\nRhiant: Edith Treharne Thomas\nRhiant: Theophilus Thomas\nGalwedigaeth: cyfansoddwr, arweinydd, Pennaeth Cerdd BBC Cymru\nAwdur: Terence Gilmore-James\nGaned Mansel Thomas yn Stryd Llewelyn, Pont-y-gwaith, ger Tylorstown, Rhondda Fach, Morgannwg, 12 Mehefin 1909, yn fab i Theophilus ac Edith Treharne Thomas. Yr oedd ganddo frawd hyn, Wilfred, a fu farw'n blentyn, a chwaer iau, Elizabeth. Yr oedd ei dad yn gerddor amatur brwd, yn arweinydd y gân yng nghapel y Bedyddwyr, Hermon, Pont-y-gwaith, ac yn adnabyddus o fewn yr ardal fel arweinydd corawl. Anogodd ei fab i astudio cerddoriaeth, yn enwedig pan ddechreuodd y bachgen ifanc amlygu doniau nodedig.\nCydnabuwyd y doniau cerddorol arbennig hyn ymhellach pan enillodd Mansel Thomas, ac yntau'n ddisgybl 16 oed yn Ysgol Sir y Porth, Ysgoloriaeth y Rhondda a'i galluogodd i fynd i'r Academi Gerdd Frenhinol. Dan adain y cyfansoddwr Benjamin Dale cafodd yrfa ddisglair fel myfyriwr, gan ennill nifer o wobrau a graddio yn 1930 â gradd allanol B.Mus. ym Mhrifysgol Durham.\nYr oedd Mansel Thomas yn un o gerddorion pwysicaf a mwyaf dylanwadol ei genhedlaeth yng Nghymru. Yr oedd yn enwog trwy'r Dywysogaeth (ac ymhell tu hwnt) fel cyfansoddwr, arweinydd a beirniad, ac am flynyddoedd ef oedd prif gynrychiolydd cerdd y BBC yng Nghymru. Gallai felly gefnogi a hybu, a hynny'n nodweddiadol hael, yrfa gynnar nifer o gyfansoddwyr a pherfformwyr a ddaeth wedyn i'r brig. Cyfansoddodd ef ei hunan ystod eang o gerddoriaeth - yn unawdau lleisiol, darnau corawl (i leisiau cymysg, lleisiau merched, lleisiau meibion a lleisiau plant), darnau offerynnol (unigol a siambr), a darnau i fand ac i gerddorfa. Yr oedd yr un mor gartrefol mewn cerddoriaeth gysegredig a cherddoriaeth seciwlar, ond mynegodd ei hun yn fwy naturiol a diymdrech mewn gweithiau byr a chanolig nag mewn ffurfiau estynedig, megis oratorio, opera a simffoni. Parhaodd ei yrfa gyfansoddi am 60 mlynedd ymron ac mae'n disgyn i dri chyfnod - hyd at ac yn cynnwys yr Ail Ryfel Byd; 1946 hyd ei ymddeoliad cynnar yn 1965; a 1965 hyd 1979.\nLluniwyd ei gyfansoddiad cyntaf o bwys - “Cennin aur” - yng nghanol neu yn hwyr yn y 1920au yn benodol ar gyfer Côr Meibion Pendyrus a oedd newydd ei ffurfio ac a fyddai'n ymarfer yn ymyl ei gartref yn Tylorstown. Daeth y rhangan yn adnabyddus iawn ac yn 1939 gofynnodd W. S. Gwynn Williams (Cwmni Cyhoeddi Gwynn) am fersiwn ohoni i gorau cymysg, a ddaeth yn fuan yn fwy poblogaidd na'r gwreiddiol i gorau meibion. Mae caneuon a darnau corawl yn amlwg ym mhob un o'r cyfnodau ac mae'n debyg mai yn rhinwedd y rhain y mae ei enw yn fwyaf adnabyddus i berfformwyr a chynulleidfaoedd heddiw. Ceir dros 150 o ganeuon gwreiddiol a threfniannau o alawon traddodiadol i leisiau unigol; ymhlith y caneuon adnabyddus mae “Y Bardd”, “Coeden afalau”, “A Hymn to God the Father”, “Eifionydd” a'r ddwy set o ddeuddeg cân “Caneuon Grace a Siân” a “Caneuon y Misoedd”. Mae'r gweithiau corawl yn darparu ar gyfer amrywiaeth o grwpiau - meibion, cymysg, merched ac ieuenctid/plant. Yn ychwanegol at “Cennin aur” (TTBB a SATB), ceir gosodiadau i TTBB o emyndonau ac alawon Cymreig (megis “Llanfair”, “Llef” a “Fantasia on Welsh Airs”) a'r gweithiau gwreiddiol coeth “Psalm 135” a “Anthem of Challenge and Comfort”. Y mae hefyd ystod eang o weithiau ysbrydoledig i SATB - rhanganau a threfniannau o alawon traddodiadol Cymreig (megis “Ar lan y môr” ac “Ar hyd y nos”), motetau ac anthemau (gan gynnwys gweithiau ar gyfer Gwyl Ddewi ac ar gyfer priodasau ei ddwy ferch), a gweithiau ar raddfa fwy megis ei “Requiem” a'r gantawd “In Praise of Wisdom”. Mae'r cyfansoddiadau i gorau merched a chorau ieuenctid/plant yn cyfuno'r cantorion mewn grwpiau amrywiol - unsain/SS/SA/SSA/SSAA ac yn y blaen - ac yn cynnwys “3 Songs of Enchantment”, “6 Elizabethan Partsongs” a “Songs of Britain” traddodiadol.\nGadawodd Mansel Thomas waddol sylweddol a thra gwerthfawr o gyfansoddiadau ac mae'r cyfan bron o'r rhai anghyhoeddedig bellach yn cael eu cyhoeddi gan Ymddiriedolaeth Mansel Thomas, a sefydlwyd yn 1987 gyda'r prif nod o gyhoeddi'r casgliad mawr o weithiau'r cyfansoddwr a oedd yn dal mewn llawysgrif. Cafodd yr Ymddiriedolaeth statws elusen y flwyddyn ganlynol ac mae'r prosiect cyhoeddi yn parhau. Mae'r cynnydd diweddar yn y gweithiau cyhoeddedig sydd ar gael wedi ysgogi diddordeb newydd a hybu perfformiadau nid yn unig yng Nghymru ond yn lletach yn y DU ac yn rhyngwladol yn Ewrop, UDA, Canada ac Awstralia. Pleser mawr i Ymddiriedolaeth Mansel Thomas oedd yr ymateb rhyngwladol brwd i ddathliadau canmlwyddiant y cyfansoddwr yn 2009 ac mae'n ddiolchgar o weld mwy o'i gerddoriaeth yn ymddangos ar recordiadau CD ardderchog. Mae llawer mwy eto i berfformwyr ei ddarganfod yng nghrefftwaith aruchel ac arddull ddeniadol y cyfansoddwr coeth hwn fel y bydd mwy a mwy o'i gorff sylweddol o gyfansoddiadau yn ymddangos mewn print. I hybu hyn mae Ymddiriedolaeth Mansel Thomas wedi cynhyrchu cyfres o wyth catalog sy'n rhestru ei holl gyfansoddiadau, y gellir eu gweld ar wefan yr Ymddiriedolaeth. Gellir hefyd gael copïau o gerddoriaeth ddalen i'w harchwilio trwy wneud cais i argraffwyr yr Ymddiriedolaeth, Banks Music Publications.\nMansel Thomas, Welsh Composer , gwefan Ymddiriedolaeth Mansel Thomas\nWestern Mail, 9 Ionawr 1986\nRoyal Academy of Music, Llundain Magazine, Rhif 241 (Haf 1986)\nTerence Gilmore-James, 'Mansel Thomas Profile and Worklist', The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Edition 2 (2001), cyf 25\nJohn Hywel, 'Mansel Thomas, A Profile', Cerddoriaeth Cymru, cylchgrawn y Gymdeithas er hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru, Cyf 5 rhif 1 (1975-6)\nTeyrngedau i Mansel Thomas, Cerddoriaeth Cymru, cylchgrawn y Gymdeithas er hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru, Cyf 8 rhif 2 (1986)\nMansel Thomas 1909-1986 , gwefan Ty Cerdd, gwelwyd 7 Mawrth 2018\nBrenin y Cennin Aur blog Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2 Ionawr 2019\nArchifau LlGC: Mansel Thomas Music Manuscripts\nDyddiad cyhoeddi: 2012-04-26\nGilmore-James, T., (2012). THOMAS, MANSEL TREHARNE (1909-1986), cyfansoddwr, arweinydd, Pennaeth Cerdd BBC Cymru. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 28 Mai 2020, o https://bywgraffiadur.cymru/article/c8-THOM-TRE-1909


Hosteli/Llochesi - Agor Drysau\nBydd rhai hosteli yn derbyn pobl yn syth os oes lle ond bydd eraill ddim yn gwneud hynny. Mae’n syniad da i ffonio o flaen llaw rhag ofn eu bod yn llawn. Mae canolfannau cyngor ar dai, llinell Cyngor a Chefnogaeth Shelter Cymru neu Gyngor ar Bopeth yn gallu rhoi gwbod pa hosteli sydd ar gael yn yr ardal.\nMwy na thebyg, bydd raid i ti rannu ystafell mewn hostel. Mae llawer o hosteli yn cynnig prydau bwyd ond bydd yn rhaid i ti dalu amdanynt fwy na thebyg. Mae gan rai hosteli reolau am faint o’r gloch sy’n rhaid i ti fod yna yn y nos ac mae rhai yn cau yn ystod y dydd.\nAr wahan i ambell loches argyfwng, mae hosteli yn codi tâl. Mae hwn yn gallu bod yn uchel a byddant yn disgwyl i ti hawlio budd-daliadau (benefits) os nad opes gen to unrhyw arian. Bydd staff yr hostel yn gallu helpu gyda hyn.\nLlochesi i fenywod\nOs yw merch ifanc wedi gadael cartref oherwydd trais neu fygythiad o drais, mae lloches i fenywod yn cynnig lle diogel i aros. Maen nhw fel arfer yn dai arferol y mae menywod a phlant yn rhannu. Dyw dynion ddim fel arfer yn cael ymweld. Mae cyfeiriadau’r llochesi yn gyfrinach er mwyn gwarchod y pobl sy’n byw ynddynt. I gysylltu â lloches yn eich ardal, ewch i wefan Cymorth i Fenywod neu ffoniwch nhw.


Gwybodaeth Archebu, Ffwrnes - Theatrau Sir Gâr\nOs na allwch ddod mewn person, fedrwch ffonio'r swyddfa. Rhif ffôn y swyddfa docynnau yw 0345 226 3510, ac mae’r rhif wedi’i gysylltu â phob un o’n theatrau, felly ni fydd rhaid i chi aros mewn ciw am amser hir. Unwaith bydd aelod o staff yn rhydd mi fyddant yn barod i’ch helpu. Gan bod ein swyddfa docynnau yn un cyfannol, fe allwch brynnu tocynnau am unrhyw berfformiad yn unrhyw swyddfa docynnau. Cofiwch hefyd y gallwn ddanfon eich tocynnau allan atoch chi cyn y perfformiad. (Codir tâl post o £1)\nOs ydych yn brysur ac heb gael amser i alw mewn neu i ffonio, gellir prynu tocynnau am ein perfformiadau ar y we o gysur eich cartref unrhyw amser sy’n gyfleus. Cliciwch ar ddolen Beth Sydd Ymlaen a bydd ein system docynnau ar lein syml yn eich galluogi i brynnu tocynnau a hyd yn oed dewis eich hoff sedd. (Ni does Ffioedd archebu ychwanegol gennym mwyach. Yr hyn a dalwch amdano yw’r hyn a gewch! Mae uchafswm o 8 tocyn am bob perfformiad.)\nDydd Mawrth – Dydd Sadwrn 10yb – 3yp\nMae'r swyddfa docynnau yn agor 1 awr cyn y perfformiad ar ddiwrnodau sioe.


Hafan > Amdanom ni > Cabinet a Gweinidogion > Datganiadau'r Cabinet > Ysgrifenedig - Amseroedd Aros Damweiniau ac Achosion Brys Ysgrifenedig - Amseroedd Aros Damweiniau ac Achosion Brys\nDiweddarwyd 23 Ionawr 2007\nMae’r ffigurau diweddaraf a gyhoeddwyd yn dangos bod perfformiad Cymru Gyfan ar gyfer Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys yn 90.9% ddiwedd mis Rhagfyr 2006 o’r gymharu â’r targed o 95%. Mae hynny’n golygu bod naw o bob deg person yn cael ei weld o fewn y targed o bedair awr, er gwaetha’r ffaith bod mwy na 52,000 o bobl wedi mynychu Adran Ddamweiniau ac Achosion Brys fawr ym mis Rhagfyr. Mae’r ffigur ar gyfer mis Rhagfyr ychydig yn is na’r 91.4% ar gyfer mis Tachwedd 2006. Er hynny, cyrhaeddodd 5 o’r 13 adran Damweiniau ac Achosion Brys fawr yng Nghymru y targed o 95% ym mis Rhagfyr 2006.\nYn yr un cyfnod, Rhagfyr 2006, fe wnaeth 97.5% o’r cleifion a fynychodd Adran Ddamweiniau ac Achosion Brys lai neu uned mân anafiadau dreulio llai na 4 awr rhwng cyrraedd a chael eu derbyn, eu trosglwyddo neu’u rhyddhau. Felly, cafodd 92.6% o’r holl gleifion a aeth i gyfleusterau gofal brys eu gweld o fewn 4 awr, er gwaetha’r ffaith bod bron i 70,000 o bobl wedi’u mynychu yn ystod mis Rhagfyr. Yn nechrau 2005, roedd y ffigur yn tua 85%, ac er bod y diffiniadau o ddamweiniau ac achosion brys wedi’u tynhau fis Mai diwethaf, gan ostwng y ffigurau perfformiad ar lefel Cymru gyfan, roedd y ffigurau ar gyfer Amseroedd Aros adrannau damweiniau ac achosion brys uwchlaw 90% yn gyson, ac maent yn parhau i wella.\nMae yna bwysau tymhorol disgwyliedig ar Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys yr adeg hon o’r flwyddyn, ac mae achosion o ddolur rhydd a chwydu wedi creu problemau capasiti sydd wedi cael effaith andwyol ar lefelau perfformiad rhai ysbytai. Os nad yw’r perfformiad wedi cyrraedd y targed, mae’r uwch reolwyr yn parhau i ganolbwyntio ar gyrraedd y targed hwn. Mae’r Swyddfeydd Rhanbarthol a’r Uned Cyflenwi a Chymorth yn parhau i gydweithio’n agos â’r cyrff hynny lle nad yw’r perfformiad yn cyrraedd y targed. Mae’r Arweinydd Gofal Brys yn parhau i gydgysylltu ymateb dyddiol y GIG i bwysau, gan gydweithio’n agos â’r gwasanaeth ambiwlans ac ymddiriedolaethau ysbytai i sicrhau bod modd lleddfu pwysau sy’n datblygu mewn un lle drwy gydweithio rhwng ysbytai. Un o’r prif heriau y mae’r GIG yng Nghymru yn eu hwynebu yw sut i ddarparu’r ystod gyfan o wasanaethau sydd heb eu trefnu a gofal brys yn y dyfodol. Bydd y system Darparu Gwasanaethau Gofal Brys (DECS) newydd yn sicrhau bod pobl yn cael eu hasesu ac wedyn yn gweld y gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol ar yr amser mwyaf priodol. Dim ond y bobl hynny sydd angen mynd i’r Adran Ddamweiniau ac Achosion Brys fydd yn cyrraedd yno. Trafodwyd hyn yn y Pwyllgor Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ar 30 Tachwedd 2006.\nYsgrifenedig - Amseroedd Aros Damweiniau ac Achosion Brys (Saesneg)\nWritten - Amseroedd Aros Damweiniau ac Achosion Brys (Cymraeg)


Sut i atal Camre rhag blocio atodiadau?\nPan dderbyniais e-bost gydag atodiad o ffeil exe yn Outlook, cafodd yr atodiad exe ei rwystro a'i gydnabod fel rhywbeth a allai fod yn anniogel. Felly, a oes unrhyw ffordd i atal Camre rhag blocio math penodol o atodiadau? Ydy, mae'n dibynnu:\nOs anfonwch e-byst gydag atodiadau wedi'u blocio yn Rhagolwg y derbynwyr:\nA. Atodiadau sip / cywasgu i atal Outlook rhag blocio atodiadau\nB. Atodiadau Auto Zip / cywasgu i atal Outlook rhag blocio atodiadau\nOs ydych chi'n derbyn e-byst gydag atodiadau wedi'u blocio:\nC. Golygu / ychwanegu allwedd y gofrestrfa i atal Outlook rhag blocio atodiadau\nD. Atal Rhagolwg rhag blocio atodiadau gyda Kutools ar gyfer Outlook\nDadflociwch atodiadau anniogel yn gyflym o e-byst Outlook\nEr enghraifft, anfonodd eraill becyn gosod exe atoch trwy e-bost Outlook. Fodd bynnag, cydnabyddir bod yr atodiad exe yn ffeil a allai fod yn anniogel a'i rwystro fel y dangosir isod. Yma, hoffwn argymell Kutools ar gyfer Outlook's Estyniadau Ymlyniad Diogel opsiwn i chi, a all eich helpu i ddadflocio atodiadau anniogel yn gyflym gyda sawl clic yn unig. Cliciwch am dreial 60 diwrnod am ddim heb gyfyngiad!\nWrth anfon e-bost gydag atodiadau sy'n debygol o gael eu blocio yn Rhagolwg y derbynwyr, gallwch sipio / cywasgu'r atodiadau yn eich cyfrifiadur, ac yna atodi'r ffeil wedi'i sipio yn eich e-bost.\nA. Atodi sipiau / cywasgu i atal Outlook rhag blocio atodiadau\n1. Agorwch y ffolder sy'n cynnwys yr atodiad y byddwch chi'n ei anfon, cliciwch ar y dde ar yr atodiad a dewiswch Anfon i > Ffolder cywasgedig (zipped) o'r ddewislen clicio ar y dde. Gweler y screenshot:\nNawr mae'r atodiad a ddewiswyd wedi'i sipio i ffolder cywasgedig.\n2. De-gliciwch y ffolder cywasgedig, a dewiswch Anfon i > Derbynnydd post o'r ddewislen clicio ar y dde. Gweler y screenshot:\n3. Nawr mae'r ffolder cywasgedig ynghlwm mewn e-bost newydd. Cyfansoddwch yr e-bost newydd a'i anfon.\nB.Auto Atodiadau Zip / cywasgu i atal Outlook rhag blocio atodiadau\nOs oes gennych Kutools for Outlook wedi'i osod, gallwch gymhwyso ei Auto cywasgu pob atodiad gwibdaith opsiwn i gywasgu atodiadau yn awtomatig, fel y gall derbynwyr gael yr atodiadau wedi'u sipio fel arfer.\n1. Cliciwch Kutools > Dewisiadau. Gweler y screenshot:\n2. Yn y blwch deialog Dewisiadau Ymlyniad agoriadol, ewch i'r Cywasgu tab, gwiriwch y Cywasgu atodiadau yn awtomatig cyn anfon e-byst opsiwn, a chliciwch ar y OK botwm. Gweler y screenshot:\nO hyn ymlaen, bydd yr holl ffeiliau sydd ynghlwm yn eich e-byst sy'n mynd allan yn cael eu cywasgu'n awtomatig.\n3. Ac yn awr atodwch y ffeiliau sy'n debygol o gael eu blocio yn Rhagolwg y derbynwyr fel arfer yn eich e-bost, eu cyfansoddi a'u hanfon.\nDemo: Auto Zip / cywasgu atodiadau i atal Outlook rhag blocio atodiadau\nPan fydd atodiadau mewn e-byst a dderbynnir yn cael eu blocio, ni allwch weld, lawrlwytho na golygu'r atodiadau sydd wedi'u blocio. Yma, rwy'n cyflwyno dau ddatrysiad i atal eich Camre rhag blocio'r math penodedig o atodiadau.\nC.Edit / ychwanegu allwedd y gofrestrfa i atal Camre rhag blocio atodiadau\n1. Gwasgwch y Ennill + R allweddi ar yr un pryd i agor y blwch deialog Run, teipiwch regedit i mewn i'r agored blwch a chliciwch ar y OK botwm yn y blwch deialog. Gweler y screenshot:\n2. Nawr yn y blwch deialog Rheoli Cyfrif Defnyddiwr, cliciwch ar y Ydw botwm i fynd ymlaen.\n3. Yn ffenestr agoriadol Golygydd y Gofrestrfa, agorwch y llwybr:\nOutlook 2016: HKEY_CURRENT_USER \_ Meddalwedd \_ Microsoft \_ Office \_16.0\_ Rhagolwg \_ Diogelwch\nNodyn: Os ydych chi'n defnyddio Outlook 2013, amnewid 16.0 i 15.0; ar gyfer Outlook 2010, disodli 16.0 i 14.0; ar gyfer Outlook 2007, disodli i 12.0.\n4. De-gliciwch allwedd cofrestrfa diogelwch, dewiswch Newydd > Gwerth Llinynnol o'r ddewislen clicio ar y dde, ac yna ei enwi fel Lefel1Remove. Gweler y screenshot:\n5. Cliciwch ar y dde ar y gwerth llinyn newydd a grëwyd, a dewiswch Addasu o'r ddewislen clicio ar y dde. Gweler y screenshot:\n6. Yn y blwch deialog Golygu Llinynnol agoriadol, teipiwch estyniad enw'r ffeil o atodiadau y byddwch yn atal Outlook rhag blocio i mewn i'r Gwerth data blwch, a chliciwch ar y OK botwm. Gweler y screenshot:\nYn ein hachos ni, mae angen i ni atal Camre rhag blocio EXE ffeil, felly rydym yn teipio .EXE i mewn i'r Gwerth data blwch.\n7. Caewch ffenestr Golygydd y Gofrestrfa, ac ailgychwynwch eich Camre.\nAc o hyn ymlaen, gallwch weld a lawrlwytho'r math penodedig o atodiadau (ffeiliau exe) fel arfer yn eich e-byst derbyn.\nMae Kutools for Outlook hefyd yn darparu a Estyniadau Ymlyniad Diogel opsiwn i'ch helpu chi yn hawdd i atal Outlook rhag blocio mathau penodol o atodiadau.\n2. Yn y blwch deialog Opsiynau, ewch i'r Eraill tab, teipiwch yr estyniad enw ffeil penodedig i'r Estyniadau ymlyniad diogel blwch, a chliciwch ar y OK botwm. Gweler y screenshot:\n3. Yn y blwch deialog Kutools for Outlook, cliciwch ar y OK botwm. Ac yna ailgychwynwch eich Rhagolwg.\nPan fyddwch chi'n ailagor Outlook, mae'r atodiad sydd wedi'i rwystro yn arddangos fel arfer yn yr e-bost.\nDemo: Atal Rhagolwg rhag blocio atodiadau gyda Kutools ar gyfer Outlook


Rhaid newid deddfau erthyliad Iwerddon – Golwg360\n18 Tachwedd 2012 am 09:30 Diweddarwyd am 14:11\nMae tad y ferch o India a fu farw ar ôl i feddygon yn Iwerddon wrthod erthyliad iddi wedi galw ar Brif Weinidog y wlad i newid deddfau’r wlad ar erthyliad.\nMewn apêl uniongyrchol at Taoiseach Enda Kenny, dywedodd Andanappa Yalagi y byddai newid y deddfau “yn achub bywydau nifer fawr ferched yn y dyfodol.”\nBu farw merch Mr Yalagi, Savita Halappanavar, oedd yn 31 oed, mewn ysbyty yn Galway ar ôl dioddef erthyliad naturiol a septicaemia.\nMae ei gŵr Oraveen wedi honni fod ei wraig wedi pledio ar feddygon i roi erthyliad iddi. Mae’n honni ei bod nhw wedi gwrthod gan ddweud fod Iwerddon yn wlad Babyddol.\nGalwodd Mr Yalagi hefyd ar lywodraeth India i godi’r mater gyda llywodraeth Iwerddon.\nMae Llywodraeth Iwerddon wedi derbyn adroddiad am erthylu gan banel o arbenigwyr yr wythnos ddiwethaf, ac mae dau ymchwiliad yn cael eu cynnal i farwolaeth Mrs Halappanavar.\nPrif Weinidog Iwerddon Enda Kenny yn ymddiswyddo\nNicola Sturgeon yn troi ei sylw at Iwerddon\nTaoiseach Iwerddon yn ffurfio llywodraeth newydd\nPrif bleidiau Iwerddon wedi dioddef yn dilyn etholiadau\nEtholiad i Iwerddon yn ystod gwanwyn 2016\nGweinidog yr Wyddeleg yn methu siarad yr iaith


Gwybodaeth fanwl: Sophie Billinghurst\nHelo, fy enw i yw Sophie Billinghurst ac rwy'n 16 oed. Rwy'n byw yn Fforestfach, yng ngorllewin Abertawe. Ar hyn o bryd, rwy'n fyfyriwr ym mlwyddyn 11 yn Ysgol Gyfun Bishop Gore ac yn astudio ar gyfer fy arholiadau TGAU.\nRwy'n aelod o grŵp Talking Hands yn Hafod, Abertawe, sef canolfan i blant a phobl ifanc byddar a thrwm eu clyw a'u teuluoedd. Mae'r grŵp yn rhoi cymorth iddynt, yn ogystal â chyfle i gwrdd â theuluoedd eraill sy'n wynebu'r un sefyllfaoedd. Rwyf wedi bod yn rhan o Talking Hands ers tair blynedd a hanner. Y rheswm y dechreuais i a fy nheulu fynd i Talking Hands yw bod Charli, fy chwaer, sy'n 12 oed, yn drwm ei chlyw.\nErs hynny, rwyf wedi gwneud cymaint o ffrindiau, ac rwyf wedi cymryd rhan mewn llwyth o ddigwyddiadau anhygoel fel mynd i barc saffari a Folly Farm, yn ogystal â mynd i bartïon Nadolig a Chalan Gaeaf.\nYn ddiweddar, rwyf wedi ennill cymhwyster lefel 1 Iaith Arwyddion Prydain, a oedd yn bwysig iawn i mi oherwydd fy mod am ddysgu'r iaith hon i fy nheulu a ffrindiau er mwyn iddyn nhw allu rhannu'r wybodaeth hon â phobl eraill.\nDigwyddiadau calendr: Sophie Billinghurst


Cyflwyniad i Addysg Bellach – Sgiliau Bywyd | Gower College Swansea\nCyflwyniad i Addysg Bellach – Sgiliau Bywyd\nMae’r cwrs Cyflwyniad i Addysg Bellach yn cynnig cyflwyniad i goleg AB ar Fynediad Lefel 1 a bydd myfyrwyr yn ennill prif gymhwyster Tystysgrif OCR mewn Sgiliau Bywyd a Sgiliau Byw.\nAnogir myfyrwyr i ddatblygu sgiliau annibynnol trwy amserlen amrywiol, sy’n cynnwys cyfle rhifedd a llythrennedd ac opsiwn galwedigaethol.\nMae’r cwrs yn cynnig cyfle i fyfyrwyr brofi bywyd coleg cyn symud ymlaen i lwybrau dilyniant priodol, fel arfer yn yr adran Sgiliau Byw’n Annibynnol.\nDiweddarwyd Hydref 2016\nNid oes gofynion mynediad ffurfiol ond bydd cyfweliad anffurfiol yn cael ei gynnal.\nYn ystod y cyfweliad, bydd asesiad cychwynnol ar-lein yn cael ei gwblhau i asesu sgiliau rhifedd a llythrennedd ac addasrwydd. Bydd anghenion cymdeithasol ac emosiynol myfyrwyr yn cael eu trafod i sicrhau bod y cwrs yn addas ar gyfer anghenion dysgwyr.\nBydd myfyrwyr Cyflwyniad i Addysg Bellach yn cael eu cyflwyno i amrywiaeth o feysydd pwnc a allai gynnwys coginio, celf a dylunio, TGCh, byw’n iach, perthnasoedd a hamdden.\nBydd dysgwyr yn symud o gwmpas o fewn yr adran Sgiliau Byw’n Annibynnol, gan ddefnyddio ceginau, ystafelloedd celf, tŷ gwydr ac ystafelloedd TG.\nI wella profiad y myfyriwr, caiff dysgwyr gyfle i fynd ar ymweliadau dosbarth â lleoedd megis traethau lleol, amgueddfeydd a chyfleusterau chwaraeon. Bob tymor, bydd myfyrwyr yn cael dewis i gymryd rhan mewn amrywiaeth o opsiynau blasu yn y Coleg, gan gynnwys y cyfryngau, dawns, ioga, chwaraeon, peirianneg, garddio a’r côr.\nBydd yr holl fyfyrwyr Sgiliau Byw’n Annibynnol yn cael mynediad i’r Ganolfan Ddysgu, y siop goffi, y ffreutur, ystafelloedd tawel a’r Ganolfan Chwaraeon, yn ogystal â rhwydweithiau cymorth y Coleg megis swyddogion cymorth myfyrwyr, cwnselydd ar y safle a thiwtor personol.\nCaiff dysgwyr gyfle i gael sesiynau tiwtorial wythnosol gyda’u tiwtor personol. Fel rheol, bydd sesiynau’n seiliedig ar bwnc, ond bydd dysgwyr yn cael cyfle i gwrdd â thiwtoriaid un i un, mewn grŵp neu gyda rhieni os bydd angen.\nAddysgir y cwrs trwy amrywiaeth o weithgareddau ystafell ddosbarth, ymarferol a chymunedol. Asesir y cwrs trwy ddulliau ysgrifenedig ac arsylwi, ac fel arfer bydd hyn yn cynnwys asesiad ffotograffiaeth a fideo.\nBydd yr holl weithgareddau’n cael eu hasesu’n barhaus drwy gydol y flwyddyn.\nBydd dilyniant yn dibynnu ar anghenion unigol y dysgwr. Bydd gwerthusiad ymddygiad ac ymrwymiad yn pennu a fydd y dysgwr yn symud ymlaen o fewn Sgiliau Byw’n Annibynnol. Mae cyfleoedd yn cynnwys symud ymlaen i gyrsiau Sgiliau Gwaith neu Sgiliau Bywyd (Mynediad 2), fel arfer yn yr adran Sgiliau Byw’n Annibynnol.


Astudiaeth Achos: Corau i'r rhai sydd wedi’u heffeithio gan ganser | Y Lab\nMae gofal canser Tenovus yn elusen ganser genedlaethol sy'n ceisio helpu i atal, trin a dod o hyd i ateb ar gyfer Canser. Maen nhw'n gwneud hyn drwy gynnig cymorth, cyngor a thriniaeth i gleifion canser a'u hanwyliaid. Maen nhw hefyd yn hyrwyddo ffyrdd iach o fyw ac yn ariannu ymchwil canser i ddod o hyd i ffyrdd newydd o'i atal, ei ddiagnosio a'i drin.\nDaeth y syniad cychwynnol ar gyfer y côr gan uwch aelod o staff a oedd o'r farn y gallai canu mewn côr helpu pobl â chanser yr ysgyfaint drwy ymarferion anadlu estynedig, yn ogystal â brwydro yn erbyn yr unigrwydd a’r teimladau ynysig a brofir gan lawer o gleifion canser.\nNid oedd tystiolaeth wyddonol ar gyfer buddion canu ond roedd Tenovus eisiau rhoi cynnig ar rywbeth newydd ac archwilio effaith ymyriadau anfeddygol ar bobl sy'n profi problemau meddygol difrifol. Wrth i'r syniad fynd yn ei flaen a dod yn fwyfwy poblogaidd datblygodd y corau i fod yn ffordd o wella llesiant y rheini sy'n wynebu canser a’r rhai sydd ddim yn ei wynebu.\nYn 2010 sefydlodd Gofal Canser Tenovus y côr “Sing with Us” cyntaf ym Mhontypridd, ar gyfer unrhyw un sydd wedi’i effeithio gan ganser. Roedd cerddorion proffesiynol yn arwain ymarferion gyda’r bwriad o godi calon, cael hwyl a chynnig cefnogaeth. Dechreuodd y corau'n fach, gyda llai na 10 o aelodau. Ond o fewn ychydig fisoedd, tyfodd yr aelodaeth i dros 100 o bobl ac mae wedi parhau i dyfu.\nCynhaliodd Tenovus werthusiad effaith o’u corau gyda Phrifysgol Caerdydd, y Coleg Cerdd Brenhinol a Choleg Imperial Llundain. Mae’r astudiaethau hyn wedi dangos bod awr o ymarfer côr yn lleihau pryder ac iselder ymhlith aelodau, ac yn cael effaith bositif ar farcwyr biolegol sy’n gysylltiedig â straen, swyddogaeth imiwnedd ac ymateb llidiol. Gallai hyn roi pobl sydd wedi'u heffeithio gan ganser mewn gwell sefyllfa i dderbyn triniaeth a chynnal eu gwellhad.\nGall treialu syniad heb sylfaen dystiolaeth gyfredol gael effeithiau positif anfwriadol sylweddol.\nMae elusennau yn aml gyda’r gorau wrth fentro gyda'u darpariaeth gwasanaeth oherwydd eu diwylliant a'u hyblygrwydd gweithredol.\nMae'n amhosibl gwybod beth fydd holl effeithiau’r arloesi, a dim ond wrth i brosiect fynd yn ei flaen y daw rhai o'r effeithiau mwyaf arwyddocaol i'r amlwg.\nGall tystiolaeth annibynnol ddibynadwy o effaith prosiect gael rhan fawr wrth gynyddu arloesedd.\nMae Tenovus bellach yn gweithio gyda'r Loteri Genedlaethol i ehangu eu hymgysylltiad cymunedol a'u gweithgareddau corawl yn Lloegr. Maen nhw hefyd wedi ychwanegu nifer o gorau yn Lloegr a oedd yn aflwyddiannus o dan sefydliadau eraill.\nMae Tenovus hefyd wedi cael ymholiadau rhyngwladol ynglŷn â’r gwaith o’r UDA ac America Ladin ac maen nhw’n archwilio’r cyfleoedd i ehangu eu model corawl ledled y byd.


Ynysoedd Balearig, yn bresennol yn COP 22 | Meteoroleg Rhwydwaith\nYnysoedd Balearaidd, yn bresennol yn yr Uwchgynhadledd Hinsawdd (COP22)\nNod Uwchgynhadledd Hinsawdd y Byd (COP22) sy'n cael ei chynnal ym Marrakech, yw cyfyngu'r cynnydd yn nhymheredd cyfartalog y blaned i 2 radd Celsius. I'w gael, rhaid i bob gwlad a lofnododd Gytundeb Paris gymryd rhan weithredol fel y gallant gadw i fyny â symudiadau a dadleuon rhyngwladol, a chyfoethogi'r Gyfraith ddrafft ar Newid Hinsawdd sy'n cael ei drafftio.\nFelly, er gwaethaf y ffaith i Sbaen lofnodi'r Cytundeb ond na fydd yn ei gadarnhau tan 2017, Mae'r Ynysoedd Balearaidd eisoes yn bresennol yn COP 22.\nJoan Groizard, cyfarwyddwr cyffredinol Energia i Canvi Climàtic (Ynni a Newid Hinsawdd), yw cynrychiolydd y gymuned Balearaidd. Dywedodd y Llywodraeth hefyd eu bod yn gweithio i »cynhyrchu synergeddau a chysylltu â rhanbarthau ac ynysoedd eraill i rannu myfyrdodau, pryderon a llinellau gweithredu cyffredin'.\nEffeithiau newid yn yr hinsawdd yn yr Ynysoedd Balearaidd\nMae'r Ynysoedd Balearig yn archipelago lle, oherwydd ei leoliad daearyddol, glawiad yn gyffredinol isel. Mae'r stormydd sy'n mynd i mewn trwy ogledd-orllewin y wlad yn tueddu i gyrraedd yr ynysoedd sydd wedi gwisgo allan yn fawr, sydd yng nghanol môr sydd bron yn gyfan gwbl gaeedig, hynny yw, mewn môr sy'n cael ei fwydo gan ddŵr yr Iwerydd yn unig sy'n mynd trwy Culfor Gibraltar.\nWrth i'r blaned gynhesu, ar yr ynysoedd rydyn ni'n gweld sut mae'r haf yn ymestyn fwy a mwy ac mae'r hydref bron yn diflannu. Rhaid ychwanegu at hyn y glaw llai a llai, sy'n broblem ddifrifol iawn os cymerwn i ystyriaeth bod twristiaeth yn dod â rhan fawr o'u hincwm. Fel yr eglura'r meteorolegydd Agustí Jansà mewn a cyfweliad ar gyfer y papur newydd El Mundo, yn yr Ynysoedd Balearaidd mae'r tymheredd wedi codi 2 radd mewn 40 mlynedd, ac mae hynny, er ei fod yn ymddangos yn fach, yn llawer mewn gwirionedd.\nO ran y cynnydd yn lefel y môr, fe allai dringo rhwng 30 centimetr ac un metr erbyn diwedd y ganrif, felly byddai'r traethau'n cilio.\nAm yr holl resymau hyn, mae COP 22 yn bwysig iawn, ers hynny Mae'n bryd nodi sut y bydd yr ymrwymiadau'n cael eu gwneud yn effeithiol i frwydro yn erbyn newid yn yr hinsawdd.\nLlwybr llawn i'r erthygl: Meteoroleg Rhwydwaith » Meteoroleg » Newid yn yr hinsawdd » Ynysoedd Balearaidd, yn bresennol yn yr Uwchgynhadledd Hinsawdd (COP22)\nMae trychinebau naturiol yn cynhyrchu 26 miliwn o bobl dlawd y flwyddyn