Cyfarfodydd - Dadl Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - y Pedwerydd Cynulliad | Cynulliad Cenedlaethol Cymru\nDadl Democratiaid Rhyddfrydol Cymru - y Pedwerydd Cynulliad\nCyfarfod: 16/03/2016 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 12)\nGweddarllediad ar gyfer 16/03/2016 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM6011 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod yr heriau sy'n wynebu'r sector gofal sylfaenol yng Nghymru, gyda phwysau cynyddol ar adnoddau a phoblogaeth sy'n heneiddio gyda mwy o anghenion gofal cymhleth;\n2. Yn nodi bod y canran o gyllid y GIG a gaiff ei wario ar ymarfer cyffredinol wedi gostwng o 10.27 y cant yn 2005-2006 i 7.9 y cant yn 2015-2016;\n3. Yn nodi bod gan Gymru y nifer leiaf ond un o feddygon teulu yn y DU, gyda 23 y cant o feddygon teulu dros 50 oed ac anawsterau o ran hyfforddi digon o feddygon teulu i gyflawni gofynion y gweithlu yn y dyfodol; a\n4. Yn galw ar Lywodraeth nesaf Cymru i:\na) cyflwyno cynllun mynediad at feddygon teulu i ariannu dulliau arloesol o ddarparu gwasanaethau gofal sylfaenol i wella mynediad cleifion at feddygon teulu;\nb) gwella argaeledd hyfforddiant iechyd meddwl arbenigol ar gyfer gweithwyr iechyd proffesiynol;\nc) adolygu gallu'r gweithlu ymarfer cyffredinol i ddiwallu anghenion cleifion;\nd) gwella addysg y cyhoedd mewn perthynas â gwasanaethau iechyd priodol;\ne) adolygu'r gofynion gweinyddol y mae meddygon teulu yn eu hwynebu; a\nf) gwella'r broses o hyrwyddo ymarfer cyffredinol fel proffesiwn.\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i gynyddu nifer y lleoedd hyfforddi ar gyfer meddygon teulu, a sicrhau bod y rotas hyfforddiant i feddygon teulu yn cwmpasu ardaloedd gwledig a difreintiedig er mwyn cynyddu'r cyfleoedd sydd ar gael i feddygon teulu sy'n ymarfer yn yr ardaloedd hynny.\nDechreuodd yr eitem am 18.09\nCyfarfod: 27/01/2016 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 7.)\nGweddarllediad ar gyfer 27/01/2016 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nCyfarfod: 09/12/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 09/12/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5906 Aled Roberts (Gogledd Cymru):\n1. Yn gresynu at y ffaith bod Cymru yn llusgo ar ôl gweddill y DU o ran canlyniadau addysgol, yn enwedig ym meysydd allweddol darllen, mathemateg a gwyddoniaeth;\n2. Yn credu y dylai polisïau addysgol helpu i feithrin arweinyddiaeth a llywodraethiant cryf, addysgu rhagorol, dyheadau uchel a chyfleoedd i arloesi;\n3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i rymuso athrawon ac arweinwyr ysgolion sydd wedi dangos gallu ac arloesedd â'r rhyddid i ragori drwy:\na) lleihau maint dosbarthiadau babanod i 25 i roi mwy i amser i athrawon ymgymryd â gwaith dysgu gyda disgyblion unigol;\nb) cyflwyno rhaglen penaethiaid dawnus i annog arweinwyr i ddefnyddio eu harbenigedd i gefnogi ysgolion sy'n tanberfformio;\nc) sicrhau bod athrawon yn cael amser wedi'i ddiogelu i ymgymryd â datblygiad proffesiynol parhaus;\nd) cyflwyno cynrychiolaeth etholedig o gyfoedion o'r proffesiwn addysgu i'r Cyngor Gweithlu Addysg i sicrhau atebolrwydd gwirioneddol; a\ne) cyflwyno system o fonitro disgyblion unigol, fel y gall athrawon ganolbwyntio ar brofiadau, cyflawniadau a deilliannau disgyblion unigol.\nCynnwys pwynt 2 newydd ac ail-rifo yn unol â hynny:\nYn credu mai buddsoddi mewn addysg gynnar yw'r ffordd mwyaf effeithiol o gynyddu cyrhaeddiad addysgol.\nGwelliant 2 - Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i rymuso athrawon ac arweinwyr ysgolion sydd wedi dangos gallu ac arloesedd gan roi'r rhyddid iddynt ragori drwy:\na) cyflwyno rhaglen gynhwysfawr i benaethiaid sy'n cynnig datblygu proffesiynol parhaus a chymorth parhaus i'r holl benaethiaid;\nb) gweithio gyda'r proffesiwn addysgu i ddatblygu a chynnig cyfres o raglenni datblygu proffesiynol parhaus sy'n darparu ar gyfer anghenion athrawon ac ysgolion;\nc) sicrhau bod athrawon yn cael amser wedi'i ddiogelu i ymgymryd â datblygiad proffesiynol parhaus gorfodol; a\nd) dileu'r baich biwrocrataidd ar athrawon i'w galluogi i weithredu system monitro unigol i ddisgyblion.\n[os derbynnir gwelliant 2, bydd gwelliannau 3 a 4 yn cael eu dad-ddethol]\nYm mhwynt 3, dileu is-bwynt a).\nGwelliant 4 - Elin Jones (Ceredigion)\ncyflwyno datblygu proffesiynol parhaus gorfodol i athrawon.\nGwelliant 5 -Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i gynnal adolygiad o gapasiti addysgu ac anghenion hyfforddiant er mwyn galluogi cynllunio gweithlu cywir.\nDechreuodd yr eitem am 16.51\nd) cyflwyno cynrychiolaeth etholedig o gyfoedion o'r proffesiwn addysgu i'r Cyngor Gweithlu Addysg i sicrhau atebolrwydd gwirioneddol; ac\n2. Yn credu mai buddsoddi mewn addysg gynnar yw'r ffordd mwyaf effeithiol o gynyddu cyrhaeddiad addysgol.\n3. Yn credu y dylai polisïau addysgol helpu i feithrin arweinyddiaeth a llywodraethiant cryf, addysgu rhagorol, dyheadau uchel a chyfleoedd i arloesi;\n4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i rymuso athrawon ac arweinwyr ysgolion sydd wedi dangos gallu ac arloesedd â'r rhyddid i ragori drwy:\na) cyflwyno rhaglen penaethiaid dawnus i annog arweinwyr i ddefnyddio eu harbenigedd i gefnogi ysgolion sy'n tanberfformio;\nb) sicrhau bod athrawon yn cael amser wedi'i ddiogelu i ymgymryd â datblygiad proffesiynol parhaus;\nc) cyflwyno cynrychiolaeth etholedig o gyfoedion o'r proffesiwn addysgu i'r Cyngor Gweithlu Addysg i sicrhau atebolrwydd gwirioneddol; a\nd) cyflwyno system o fonitro disgyblion unigol, fel y gall athrawon ganolbwyntio ar brofiadau, cyflawniadau a deilliannau disgyblion unigol.\nCyfarfod: 25/11/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 7.)\nNDM5889 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod pwysigrwydd sicrhau cytundeb byd-eang ar gytuniad newid hinsawdd yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig ar gyfer 2015 ym Mharis, i sicrhau bod yr amcan y cytunwyd arno yn rhyngwladol o gyfyngu ar gyfartaledd y cynnydd mewn tymheredd byd-eang i lai na dwy radd Celsius yn aros o fewn cyrraedd; a\n2. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i arwain gydag uchelgais drwy osod targed ym Mil yr Amgylchedd (Cymru) ar gyfer gostyngiad o 100 y cant mewn nwyon tŷ gwydr erbyn 2050.\n‘Bil yr Amgylchedd (Cymru)’\nGwelliant 1 - Jane Hutt (Bro Morgannwg)\nYn gresynu at y ffaith nad yw Llywodraeth Cymru ar y trywydd iawn i gyrraedd ei thargedau newid hinsawdd ar gyfer 2020.\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflymu ei gwaith cynllunio economi carbon isel ar gyfer Cymru, i ddarparu swyddi gwyrdd ar gyfer y dyfodol.\nYn cydnabod pwysigrwydd monitro allyriadau carbon blynyddol.\nYn nodi'r rôl y gall ôl-osod eiddo hŷn ei chwarae o ran bodloni'r targedau lleihau allyriadau carbon.\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i gryfhau rheoliadau adeiladu a uwchraddio ei rhaglen ôl-osod yn sylweddol er mwyn torri allyriadau, helpu i fynd i'r afael â thlodi tanwydd a chreu swyddi.\n1. Yn cydnabod pwysigrwydd sicrhau cytundeb byd-eang ar gytuniad newid hinsawdd yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig ar gyfer 2015 ym Mharis, i sicrhau bod yr amcan y cytunwyd arno yn rhyngwladol o gyfyngu ar gyfartaledd y cynnydd mewn tymheredd byd-eang i lai na dwy radd Celsius yn aros o fewn cyrraedd;\nFel sy’n ofynnol o dan Reol Sefydlog 6.20, defnyddiodd y Dirprwy Lywydd ei bleidlais fwrw drwy bleidleisio yn erbyn Gwelliant 2.\n1. Yn cydnabod pwysigrwydd sicrhau cytundeb byd-eang ar gytuniad newid hinsawdd yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig ar gyfer 2015 ym Mharis, i sicrhau bod yr amcan y cytunwyd arno yn rhyngwladol o gyfyngu ar gyfartaledd y cynnydd mewn tymheredd byd-eang i lai na dwy radd Celsius yn aros o fewn cyrraedd.\n2. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflymu ei gwaith cynllunio economi carbon isel ar gyfer Cymru, i ddarparu swyddi gwyrdd ar gyfer y dyfodol.\n3. Yn cydnabod pwysigrwydd monitro allyriadau carbon blynyddol.\n4. Yn nodi'r rôl y gall ôl-osod eiddo hŷn ei chwarae o ran bodloni'r targedau lleihau allyriadau carbon.\n5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gryfhau rheoliadau adeiladu a uwchraddio ei rhaglen ôl-osod yn sylweddol er mwyn torri allyriadau, helpu i fynd i'r afael â thlodi tanwydd a chreu swyddi.\nDerbyniwyd y Cynnig wedi’i ddiwygio\nCyfarfod: 18/11/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 18/11/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5878 Aled Roberts (Gogledd Cymru):\n1. Yn nodi bod mwy na 170,000 o bobl yng Nghymru yn cael eu cyflogi'n uniongyrchol ac yn anuniongyrchol ym maes twristiaeth a sectorau cysylltiedig;\n2. Yn nodi bod 44 y cant o'r bobl a gyflogir o fewn y sector twristiaeth o dan 30, ac felly gallai mesurau i gefnogi'r sector hwn chwarae rôl allweddol yn y broses o leihau'r gyfradd ddiweithdra ymhlith pobl ifanc yng Nghymru;\n3. Yn credu y byddai gostyngiad mewn TAW ar dwristiaeth yn annog mwy o ymwelwyr rhyngwladol a domestig, yn rhoi hwb sylweddol i fusnesau lleol ac yn arwain at fwy o fuddsoddiad, swyddi a thwf economaidd;\n4. Yn nodi bod 25 o aelod-wladwriaethau eraill yr UE eisoes yn manteisio ar eithriad yr EU ar gyfer cyfradd TAW is ar gyfer atyniadau a llety twristaidd; a\n5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno sylwadau i Lywodraeth y DU i ostwng TAW ar dwristiaeth o 20 y cant i 5 y cant, i'n helpu ni i gystadlu yn erbyn gwledydd eraill Ewrop ac anfon neges gref bod Cymru yn agored i dwristiaid ac yn agored ar gyfer busnes.\nYn croesawu'r rôl y mae busnesau twristiaeth preifat yn ei chwarae o ran adfywio lleol, yn ogystal ag economi ehangach Cymru.\nYn gresynu at y ffaith bod rhai darparwyr twristiaeth yn parhau i fod yn ansicr am rôl Croeso Cymru.\nYn nodi bod cefnogaeth eang ar gyfer trosglwyddo'r cyfrifoldeb dros gyflawni datblygu a hyrwyddo twristiaeth o Lywodraeth Cymru.\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi asesiad gwerth am arian ar gyfer cynlluniau rheoli cyrchfannau cyn diwedd mis Ionawr 2016.\nDechreuodd yr eitem am 17.04\nCafodd y cynnig, heb welliannau, ei dderbyn yn unol â Rheol Sefydlog.\nCyfarfod: 04/11/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 04/11/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5865 Aled Roberts (Gogledd Cymru):\n1. Yn credu bod gan stryd fawr fywiog ac amrywiol rôl allweddol i'w chwarae yng Nghymru o ran adeiladu cymunedau cynaliadwy ar gyfer y dyfodol, cefnogi swyddi a menter lleol a gwella cynhwysiant a chydlyniant cymdeithasol;\n2. Yn cydnabod yr angen i fynd i'r afael â rhwystrau i dwf canol trefi, sy'n cynnwys:\na) y cynnydd mewn adwerthu ar-lein ac ar gyrion trefi;\nb) colli gwasanaethau lleol neu asedau cymunedol a'r gyfres ddiweddaraf o fanciau a gafodd eu cau;\nc) y gyfradd siopau gwag ar y stryd fawr sy'n gyson yn uwch na chyfartaledd y DU;\nd) y diffyg ystyriaeth gynnar o drafnidiaeth gynaliadwy mewn prosiectau adfywio; ac\ne) methiant y system gynllunio i hwyluso datblygu ac annog buddsoddiad mewn ymateb i'r newidiadau yn yr hyn y mae cwsmeriaid yn galw amdano.\n3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ystyried cynigion arloesol ar gyfer adfywio'r stryd fawr yng Nghymru, gan gynnwys datblygu rhwydwaith dysgu cenedlaethol i gynnig hyfforddiant ac adnoddau, hwyluso rhwydweithio i gael ysbrydoliaeth ar arfer gorau a chasglu a rhannu mynediad i ymchwil o bob cwr o'r byd ar adfywio canol trefi.\nGwelliant 1 – Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn cydnabod polisïau'r Ceidwadwyr Cymreig a nodir yn 'Gweledigaeth ar gyfer y Stryd Fawr yng Nghymru’.\n‘Gweledigaeth ar gyfer y Stryd Fawr yng Nghymru’\nCyfarfod: 07/10/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 07/10/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5840 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi y gall problemau iechyd meddwl, heb gymorth a thriniaeth briodol, gael effaith ddinistriol ar ansawdd bywyd person, gan effeithio ar ei waith, ei fywyd cartref a'i berthnasau;\n2. Yn croesawu diwrnod iechyd meddwl y byd, Amser i Newid Cymru, Gyda’n Gilydd Nawr! ac ymgyrchoedd eraill sy'n helpu i godi ymwybyddiaeth o iechyd meddwl a rhoi terfyn ar stigma a gwahaniaethu;\n3. Yn credu bod llawer i'w wneud o hyd er mwyn darparu gwell gofal a chymorth i bobl o bob oedran sydd â phroblemau iechyd meddwl yng Nghymru; a\na) rhoi blaenoriaeth gyfartal i iechyd meddwl ac iechyd corfforol yn y gyfraith i helpu i yrru newid diwylliannol mewn agweddau;\nb) sicrhau bod y gyfran o gyllid ar gyfer iechyd meddwl o fewn cyllideb gyffredinol GIG Cymru yn gyson â'r baich clefydau, gan adlewyrchu maint cymharol yr her iechyd mewn perthynas ag iechyd corfforol;\nc) cyflwyno safonau amseroedd aros newydd ar gyfer iechyd meddwl, gan gynnwys ar gyfer mynediad at therapïau seicolegol;\nd) gwella hyfforddiant iechyd meddwl i athrawon, gweithwyr iechyd proffesiynol a chyflogwyr er mwyn rhoi'r sgiliau iddynt adnabod a chefnogi'r rhai sydd â phroblemau iechyd meddwl; ac\ne) cyflwyno set graidd o ddata iechyd meddwl, sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau i ddefnyddwyr gwasanaethau, i lywio'r broses o wneud penderfyniadau ar flaenoriaethau gweithredu a sicrhau bod adnoddau yn cael eu dyrannu yn y ffordd fwyaf effeithiol.\nYm mhwynt 4, cynnwys isbwynt newydd:\nystyried clustnodi cyllid i sicrhau bod buddsoddiad digonol mewn gwasanaethau iechyd meddwl i blant a phobl ifanc yng Nghymru.\nYn nodi pryderon parhaus ynghylch gallu gwasanaethau iechyd meddwl i blant a phobl ifanc yng Nghymru i ateb y galw.\nGwelliant 3 – Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn gresynu at y ffaith y bydd toriadau termau real i wariant y GIG yng Nghymru yn ei gwneud yn fwy heriol i sicrhau gwelliannau mewn gwasanaethau iechyd meddwl.\nCyfarfod: 23/09/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 23/09/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5826 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod pwysigrwydd y Rhaglen Cefnogi Pobl, sy'n cynnig cefnogaeth amhrisiadwy i bobl fregus fyw'n annibynnol yn eu cymunedau ac i roi terfyn ar allgáu cymdeithasol.\n2. Yn nodi bod y rhaglen wedi cynorthwyo dros 60,000 o bobl yng Nghymru y llynedd, gan gynnwys pobl ddigartref, pobl mewn perygl o drais yn y cartref, pobl hŷn, pobl anabl neu bobl sydd ag anghenion cymhleth.\n3. Yn nodi y torrwyd cyllid y Rhaglen Cefnogi Pobl 8.3 y cant mewn termau real rhwng 2014-15 a 2015-16.\na) adolygu gofynion gweinyddu a monitro'r Rhaglen Cefnogi Pobl i sicrhau bod cyllid yn cael ei flaenoriaethu ar gyfer darpariaeth rheng flaen; a\nb) amddiffyn y Grant Cefnogi Pobl o fewn cyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer 2016-17.\nYn nodi bod y rhaglen Cefnogi Pobl yn lleihau pwysau diangen ar wasanaethau statudol megis iechyd a gwasanaethau cymdeithasol ac yr amcangyfrifir y gall pob £1 a fuddsoddir yn y rhaglen hon arbed hyd at £2.30 i bwrs y wlad.\nDechreuodd yr eitem am 16.27\n5. Yn nodi bod y rhaglen Cefnogi Pobl yn lleihau pwysau diangen ar wasanaethau statudol megis iechyd a gwasanaethau cymdeithasol ac yr amcangyfrifir y gall pob £1 a fuddsoddir yn y rhaglen hon arbed hyd at £2.30 i bwrs y wlad.\nCyfarfod: 24/06/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 24/06/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5790 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod gwerth darlledu neilltuol yn yr iaith Gymraeg a chyfraniad pwysig S4C o ran diogelu ein hiaith Gymraeg a chyfoethogi diwylliant Cymru;\n2. Yn gwrthwynebu unrhyw doriadau pellach yng nghyllid S4C gan Adran Llywodraeth y DU dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon, a allai fygwth dyfodol y sianel hon; a\n3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno sylwadau i Lywodraeth y DU am bwysigrwydd cynnal annibyniaeth olygyddol, reolaethol a gweithredol S4C a'r angen am sail cyllid cynaliadwy i ddiogelu dyfodol darlledu yn yr iaith Gymraeg.\nYn gwrthwynebu unrhyw doriadau i gyllid S4C gan Adran Llywodraeth y DU dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon, yn ystod senedd bresennol y DU.\nYn croesawu mesurau sy'n cynyddu atebolrwydd S4C, yn ogystal â darlledwyr cyhoeddus eraill yng Nghymru, i'r Cynulliad Cenedlaethol a'r ymrwymiad gan Lywodraeth y DU i gryfhau'r atebolrwydd hwnnw, fel y nodir yn nogfen Dydd Gŵyl Dewi, 'Pwerau at bwrpas'.\nMae Pwerau at Bwrpas: Tuag at Setliad Datganoli sy'n Para i Gymru ar gael yn:\nGwelliant 3 – Elin Jones (Ceredigion)\nYn galw am ddatganoli cyfrifoldeb llawn dros S4C a'i chyllid.\nDerbyniwyd y cynnig heb ei ddiwygio yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.\nCyfarfod: 10/06/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 10/06/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5779 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn credu nad yw'r system bresennol ar gyfer sicrhau ansawdd a diogelwch gwasanaethau gofal iechyd yn addas at y diben ac nad yw Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru yn ateb yr angen i archwilio'r system iechyd yng Nghymru yn annibynnol.\n2. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i sefydlu system sicrhau ansawdd mwy cadarn sy'n cynnwys:\na) cael gwared ar Arolygiaeth Iechyd Cymru a sefydlu arolygiaeth newydd sy'n gwbl annibynnol ar Lywodraeth Cymru;\nb) penodi prif arolygydd ar gyfer ysbytai a gofal iechyd;\nc) cyflwyno arolygiadau a arweinir yn glinigol ac a adolygir gan gymheiriaid gyda mewnbwn sylweddol gan gleifion;\nd) cefnogi staff a chleifion i ddefnyddio mecanweithiau ar gyfer chwythu'r chwiban drwy annog diwylliant cryfach o fod yn agored ac yn dryloyw; ac\ne) diwygio'r drefn gwyno er mwyn sicrhau mwy o annibyniaeth ac adfer ymddiriedaeth cleifion a'u teuluoedd.\nGwelliant 1 – Elin Jones (Ceredigion)\nCynnwys is-bwynt newydd ar ddiwedd pwynt 2:\nf) ystyried uno'r arolygiaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn llawn.\nYn galw ar Lywodraeth Cymru i gynyddu tryloywder yn y broses o arolygu a rheoleiddio darparwyr gofal iechyd yng Nghymru drwy gomisiynu ymchwiliad llawn ac annibynnol i'r GIG yng Nghymru.\nd) cefnogi staff a chleifion i ddefnyddio mecanweithiau ar gyfer chwythu'r chwiban drwy annog diwylliant cryfach o fod yn agored ac yn dryloyw;\nCyfarfod: 03/06/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 03/06/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5770 Aled Roberts (Gogledd Cymru):\nYn gwrthwynebu'n gryf unrhyw ymgais gan Lywodraeth y DU i ddiddymu Deddf Hawliau Dynol 1998, a fyddai'n tanseilio setliad datganoli Cymru ac yn gam yn ôl o ran hyrwyddo a diogelu hawliau dynol.\nMae Deddf Hawliau Dynol 1998 (p. 42) i'w gweld yn:\nhttp://www.legislation.gov.uk/ukpga/1998/42/contents (Saesneg yn unig)\n1. Yn nodi'r ymrwymiad maniffesto a wnaed gan y Blaid Geidwadol yn ystod etholiad cyffredinol 2015 i gyflwyno Bil Hawliau Prydeinig; a\n2. Yn cydnabod bwriad Llywodraeth y DU i gyflwyno cynigion i gyflawni'r ymrwymiad hwn.\nGwelliant 2 – Elin Jones (Ceredigion)\nYn credu ei bod yn ofynnol bod unrhyw gynnig i ddiddymu, diwygio neu ddisodli Deddf Hawliau Dynol 1998 yn cael cydsyniad y Cynulliad Cenedlaethol wedi'i fynegi drwy Gynnig Cydsyniad Deddfwriaethol.\nCyfarfod: 29/04/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 29/04/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5746 Aled Roberts (Gogledd Cymru):\n1. Yn nodi bod cynllun blaenllaw ac aneffeithiol Llywodraeth Cymru, Twf Swyddi Cymru, wedi'i gau yn sydyn, heb unrhyw beth i gymryd ei le.\n2. Yn nodi bod adroddiad gwerthuso interim 2014 ar Twf Swyddi Cymru wedi canfod:\na) y byddai 73 y cant o bobl ifanc wedi dod o hyd i gyflogaeth heb y cynllun;\nb) bod methiannau sylweddol o ran targedu'r bobl ifanc hynny sydd angen help i ddod o hyd i waith fwyaf; ac\nc) bod y rhai a oedd yn cymryd rhan yn y cynllun wedi'u cyfyngu i gyflogau isel, gan ennill dim ond 67 y cant o'r cyfartaledd ar gyfer eu grŵp oedran.\n3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ganolbwyntio cynlluniau cyflogaeth Cronfa Gymdeithasol Ewrop yn y dyfodol ar wella lefelau sgiliau, cynyddu nifer y prentisiaethau a datblygu cyfleoedd hyfforddiant sy'n seiliedig ar waith, a fyddai'n cefnogi pobl ifanc sy'n fwyaf tebygol o wynebu diweithdra hirdymor a rhoi sgiliau a chyfleoedd iddynt a fydd yn helpu i adeiladu economi gryfach i'w galluogi i lwyddo mewn bywyd.\nMae adroddiad gwerthuso Twf Swyddi Cymru ar gael yma\n1. Yn cydnabod bod economi Deyrnas Unedig gref:\na) yn creu'r amodau ar gyfer twf o ran cyfleoedd swydd i'n pobl ifanc;\nb) yn herio ysgolion, sefydliadau addysg bellach ac uwch, llywodraethau a chyflogwyr i nodi a diwallu sgiliau sydd eu hangen yn y farchnad gyflogaeth sy’n tyfu; ac\nc) yn caniatáu i entrepreneuriaid ifanc fanteisio ar gyfleoedd sy'n deillio o dwf economaidd.\nYn nodi bod cynllun blaenllaw Llywodraeth Cymru, sef Twf Swyddi Cymru, wedi'i gau yn sydyn ac yn galw am adfer rhaglen sy'n cyfateb iddo yn gyflym.\n2. Yn nodi bod cynllun blaenllaw ac aneffeithiol Llywodraeth Cymru, Twf Swyddi Cymru, wedi'i gau yn sydyn, heb unrhyw beth i gymryd ei le.\n3. Yn nodi bod adroddiad gwerthuso interim 2014 ar Twf Swyddi Cymru wedi canfod:\n4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ganolbwyntio cynlluniau cyflogaeth Cronfa Gymdeithasol Ewrop yn y dyfodol ar wella lefelau sgiliau, cynyddu nifer y prentisiaethau a datblygu cyfleoedd hyfforddiant sy'n seiliedig ar waith, a fyddai'n cefnogi pobl ifanc sy'n fwyaf tebygol o wynebu diweithdra hirdymor a rhoi sgiliau a chyfleoedd iddynt a fydd yn helpu i adeiladu economi gryfach i'w galluogi i lwyddo mewn bywyd.\nCyfarfod: 18/03/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 18/03/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5727 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi bod un ym mhob tri o blant yng Nghymru yn byw o dan y llinell dlodi.\n2. Yn nodi bod gan Gymru y lefelau cyrhaeddiad addysgol isaf yn y DU, sy'n cael effaith arbennig o negyddol ar gymunedau difreintiedig.\n3. Yn nodi bod cyfraddau gordewdra ymhlith plant, cyfraddau ysmygu ymhlith menywod ifanc a chyfraddau yfed alcohol ymysg pobl ifanc yn waeth yng Nghymru nag yn Lloegr.\n4. Yn nodi bod pobl ifanc rhwng 11 ac 16 oed yng Nghymru yn yfed mwy o alcohol bob wythnos nag mewn unrhyw ran arall o'r DU.\n5. Yn croesawu'r cytundeb cyllidebol diweddar rhwng y Democratiaid Rhyddfrydol a Llywodraeth Cymru a fydd yn cynyddu'r Grant Amddifadedd Disgyblion i £1,150 fesul disgybl, yn ymestyn y grant i blant o dan bump oed, ac yn cyflwyno tocynnau rhatach i deithwyr ifanc.\n6. Yn credu y dylai pobl gael eu grymuso i fyw'r bywyd y maent am ei fyw ac nad oes lle i laesu dwylo yn y frwydr i sicrhau cydraddoldeb i bawb.\n7. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:\na) ddarparu mynediad at y fenter Dechrau'n Deg i bob plentyn yng Nghymru ar sail angen yn hytrach na lleoliad daearyddol;\nb) gwella'r system o ddatblygiad proffesiynol parhaus ar gyfer athrawon a sefydlu academi arweinyddiaeth mewn addysg i Gymru;\nc) diwygio'r fframwaith Estyn i sicrhau bod mwy o ffocws yn cael ei roi ar addysg a bwyta'n iach ac ymarfer corff mewn ysgolion;\nd) yn canolbwyntio mwy o adnoddau ar annog pobl ifanc i roi'r gorau i ysmygu a mynd i'r afael â thybaco anghyfreithlon; ac\ne) sicrhau bod pob prentis yn cael hyfforddiant o'r safon uchaf sy'n rhoi cymwysterau cludadwy iddynt.\nCynnwys pwynt 5 newydd ac ail-rifo yn unol â hynny:\nYn nodi'r cynnydd a ragwelir yn nifer y plant sy'n byw mewn tlodi i 3.4 miliwn ar draws y DU erbyn 2020 ac yn nodi hefyd effaith diwygiadau lles Llywodraeth y DU ar y cynnydd mewn lefelau tlodi plant.\nDileu pwynt 5.\nYn is-bwynt 7b), dileu 'sefydlu academi arweinyddiaeth mewn addysg i Gymru' a rhoi yn ei le 'sicrhau ei bod yn symud ymlaen yn effeithlon o'r ddarpariaeth newydd o addysg gychwynnol i athrawon'.\nGwelliant 4 – Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYchwanegu isbwynt newydd ar ddiwedd y cynnnig:\nsichrau bod ysgolion yn dangos tystiolaeth eu bod yn defnyddio'r grant amddifadedd disgyblion i helpu disgyblion o gartrefi incwm isel.\n5. Yn croesawu'r cytundeb cyllidebol diweddar rhwng Democratiaid Rhyddfrydol Cymru a Llywodraeth Cymru a fydd yn cynyddu'r Grant Amddifadedd Disgyblion i £1,150 fesul disgybl, yn ymestyn y grant i blant o dan bump oed, ac yn cyflwyno tocynnau rhatach i deithwyr ifanc.\nc) diwygio fframwaith Estyn i sicrhau bod mwy o ffocws yn cael ei roi ar addysg a bwyta'n iach ac ymarfer corff mewn ysgolion;\nd) canolbwyntio mwy o adnoddau ar annog pobl ifanc i roi'r gorau i ysmygu a mynd i'r afael â thybaco anghyfreithlon; ac\nsicrhau bod ysgolion yn dangos tystiolaeth eu bod yn defnyddio'r grant amddifadedd disgyblion i helpu disgyblion o gartrefi incwm isel.\n5. Yn nodi'r cynnydd a ragwelir yn nifer y plant sy'n byw mewn tlodi i 3.4 miliwn ar draws y DU erbyn 2020 ac yn nodi hefyd effaith diwygiadau lles Llywodraeth y DU ar y cynnydd mewn lefelau tlodi plant.\n6. Yn croesawu'r cytundeb cyllidebol diweddar rhwng Democratiaid Rhyddfrydol Cymru a Llywodraeth Cymru a fydd yn cynyddu'r Grant Amddifadedd Disgyblion i £1,150 fesul disgybl, yn ymestyn y grant i blant o dan bump oed, ac yn cyflwyno tocynnau rhatach i deithwyr ifanc.\n7. Yn credu y dylai pobl gael eu grymuso i fyw'r bywyd y maent am ei fyw ac nad oes lle i laesu dwylo yn y frwydr i sicrhau cydraddoldeb i bawb.\n8. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:\nb) gwella'r system o ddatblygiad proffesiynol parhaus ar gyfer athrawon a sicrhau ei bod yn symud ymlaen yn effeithlon o'r ddarpariaeth newydd o addysg gychwynnol i athrawon;\nf) sicrhau bod ysgolion yn dangos tystiolaeth eu bod yn defnyddio'r grant amddifadedd disgyblion i helpu disgyblion o gartrefi incwm isel\nCyfarfod: 25/02/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 25/02/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nCyfarfod: 28/01/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 7.)\nGweddarllediad ar gyfer 28/01/2015 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5676 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi bod cael mynediad at gyfalaf ariannol i fusnesau Cymru yn hanfodol er mwyn hybu twf yn y sector preifat.\n2. Yn nodi bod gwella sgiliau poblogaeth Cymru yn hanfodol i gynyddu cynhyrchiant a rhoi mantais gystadleuol i economi Cymru.\n3. Yn nodi bod ein natur wledig a'n daearyddiaeth yn golygu bod angen cynigion arloesol a radical i dyfu ein heconomi a gwella cysylltedd.\n4. Yn credu bod yna lawer o gryfderau a fydd yn helpu i adeiladu economi Cymru, fel y ffaith ein bod yn agos at farchnadoedd y DU a'r UE, pocedi cyfredol o arloesi a rhagoriaeth, a chapasiti hyfforddi.\n5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno strategaeth gytbwys ac integredig sy'n canolbwyntio ar allforio, a mynd i'r afael â diffyg datblygiad yng Nghymru gydag ymrwymiad hirdymor i fuddsoddi ym mhobl, busnesau a seilwaith Cymru, gan gynnwys drwy:\na) creu banc datblygu yng Nghymru;\nb) datblygu rhwydweithiau o ymgynghorwyr i ddarparu cymorth busnes proffesiynol;\nc) ymgorffori sgiliau ehangach megis entrepreneuriaeth, arweinyddiaeth a rheolaeth yn y cwricwlwm;\nd) datganoli mwy o bwerau dros ddatblygu economaidd o Fae Caerdydd, yn uniongyrchol i gymunedau;\ne) gwella ein seilwaith trafnidiaeth drwy gefnogi trydaneiddio Prif Linell Reilffordd Arfordir y Gogledd, datblygu awdurdodau trafnidiaeth teithwyr i reoleiddio trafnidiaeth gyhoeddus a sicrhau darpariaeth addas; ac ariannu astudiaeth ddichonoldeb i adfer y cysylltiadau rheilffordd rhwng Aberystwyth a Chaerfyrddin i gysylltu â'r rhwydwaith presennol; ac\nf) lansio adolygiad radical a systematig o'r modd y mae ardrethi busnes yn cael eu gweithredu yng Nghymru.\nYchwanegu pwynt 1 newydd ac ail rifo yn unol â hynny:\nYn cydnabod bod sector preifat llwyddiannus, gan gynnwys mentrau cymdeithasol, yn hanfodol ar gyfer twf economaidd cynaliadwy ledled Cymru a gwella'r ddarpariaeth gwasanaethau cyhoeddus.\nYn is-bwynt 5(e), mewnosoder ar ôl 'Prif Linell Reilffordd Arfordir y Gogledd':\n'a Llinell y Gororau'.\nGwelliant 3 – Jane Hutt (Bro Morgannwg)\nYm mhwynt 5e) dileu 'datblygu awdurdodau trafnidiaeth teithwyr i reoleiddio trafnidiaeth gyhoeddus a sicrhau darpariaeth addas' a rhoi yn ei le 'datblygu model nad yw'n talu difidend fel rhan allweddol o ddarparu system drafnidiaeth integredig'.\nGwelliant 4 – Elin Jones (Ceredigion)\nYchwanegu is-bwynt newydd ar ddiwedd pwynt 5:\nymestyn y Cynllun Rhyddhad Ardrethi i Fusnesau Bach i roi rhyddhad o 100% i bob busnes sydd â gwerth ardrethol o £10,000 neu lai a rhyddhad sy'n lleihau'n raddol ar gyfer y rhai sydd â gwerth ardrethol rhwng £10,001 a £15,000.\nGwelliant 5 – Elin Jones (Ceredigion)\nsefydlu corff newydd i weithio ochr yn ochr â UKTI i adeiladu perthynas fasnachu rhwng busnesau Cymru a'r gymuned ryngwladol.\nDechreuodd yr eitem am 16.50\nYchwanegu pwynt 1 newydd ac ail-rifo yn unol â hynny:\n1. Yn cydnabod bod sector preifat llwyddiannus, gan gynnwys mentrau cymdeithasol, yn hanfodol ar gyfer twf economaidd cynaliadwy ledled Cymru a gwella'r ddarpariaeth gwasanaethau cyhoeddus.\n2. Yn nodi bod cael mynediad at gyfalaf ariannol i fusnesau Cymru yn hanfodol er mwyn hybu twf yn y sector preifat.\n3. Yn nodi bod gwella sgiliau poblogaeth Cymru yn hanfodol i gynyddu cynhyrchiant a rhoi mantais gystadleuol i economi Cymru.\n4. Yn nodi bod ein natur wledig a'n daearyddiaeth yn golygu bod angen cynigion arloesol a radical i dyfu ein heconomi a gwella cysylltedd.\n5. Yn credu bod yna lawer o gryfderau a fydd yn helpu i adeiladu economi Cymru, fel y ffaith ein bod yn agos at farchnadoedd y DU a'r UE, pocedi cyfredol o arloesi a rhagoriaeth, a chapasiti hyfforddi.\n6. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno strategaeth gytbwys ac integredig sy'n canolbwyntio ar allforio, a mynd i'r afael â diffyg datblygiad yng Nghymru gydag ymrwymiad hirdymor i fuddsoddi ym mhobl, busnesau a seilwaith Cymru, gan gynnwys drwy:\ne) gwella ein seilwaith trafnidiaeth drwy gefnogi trydaneiddio Prif Linell Reilffordd Arfordir y Gogledd, datblygu model nad yw'n talu difidend fel rhan allweddol o ddarparu system drafnidiaeth integredig; ac ariannu astudiaeth ddichonoldeb i adfer y cysylltiadau rheilffordd rhwng Aberystwyth a Chaerfyrddin i gysylltu â'r rhwydwaith presennol; ac\nCyfarfod: 19/11/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 19/11/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5623 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod bod pobl drawsryweddol yng Nghymru ymhlith y rhai mwyaf agored i arwahanrwydd cymdeithasol a rhagfarn.\n2. Yn nodi bod y ddarpariaeth o wasanaethau ar gyfer y gymuned drawsryweddol yng Nghymru yn annigonol mewn nifer o feysydd, gan gynnwys cyflogaeth, hyfforddiant, gofal iechyd a thai.\na) pennu Gweinidog i gymryd cyfrifoldeb am y materion y mae'r gymuned drawsryweddol yn eu hwynebu;\nb) llunio cynllun gweithredu ar gyfer canfod rhagfarn sefydliadol, gwella mynediad at wasanaethau cyhoeddus a mynd i'r afael â stigma cymdeithasol, aflonyddu a bwlio ar gyfer y grŵp hwn; ac\nc) adrodd yn ôl i'r Cynulliad o fewn 6 mis i'r dyddiad y caiff y Gweinidog ei benodi.\n"codi ymwybyddiaeth y cyhoedd o droseddau casineb yn erbyn pobl drawsryweddol, er mwyn annog dioddefwyr i roi gwybod am achosion o'r fath."\n"sicrhau bod pobl drawsryweddol sy'n dioddef troseddau casineb yn cael mynediad at wasanaethau cymorth cynhwysfawr a hawdd eu cyrraedd."\nYn gweithio gyda grwpiau LGBT a Chomisiynwyr Heddlu a Throseddu i sicrhau bod yr heddlu yn cymryd troseddau casineb yn erbyn pobl drawsryweddol o ddifrif a bod dioddefwyr yn teimlo eu bod yn gallu rhoi gwybod am droseddau a'u bod yn cael eu cefnogi drwy'r broses cyfiawnder troseddol.\nCyfarfod: 12/11/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 12/11/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5615 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi'r rhagolygon presennol y bydd y cytundeb consesiwn ar gyfer pontydd Hafren yn dod i ben yn 2018 a bod angen cynnal trafodaethau cynnar ynghylch system codi tollau, gwaith cynnal a chadw a pherchnogaeth y pontydd at y dyfodol.\n2. Yn credu bod y system codi tollau bresennol yn faich annheg ar fusnesau, teithwyr a'r cyhoedd.\n3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i weithio'n agos gyda Llywodraeth y DU ar gynllunio ar gyfer dyfodol y pontydd.\n4. Yn galw ar Lywodraeth y DU i ddiddymu'r tollau ar bontydd Hafren unwaith y bydd y costau adeiladu ac atgyweirio presennol yn cael eu talu.\n4. Yn galw am drosglwyddo'r cyfrifoldeb dros bennu'r tollau ar bontydd Hafren, yn dilyn y consesiwn, i Lywodraeth Cymru.\n5. Yn galw ar Lywodraeth nesaf Cymru i leihau'r tollau ar bontydd Hafren i adlewyrchu costau cynnal a chadw yn unig, ac i barhau i roi ystyriaeth i'r opsiwn tymor hir o ddileu'r tollau.\n[Os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2 a 3 yn cael eu dad-ddethol]\nYn galw ar Lywodraeth y DU i gynnal astudiaeth ddichonoldeb ynghylch dileu'r tollau ar bontydd Hafren.\nGwelliant 3 - Jane Hutt (Bro Morgannwg)\nDileu pwynt 4 ac yn ei le rhoi:\nYn cydnabod, fel a amlinellir yn y gwaith ymchwil economaidd "Effaith Tollau'r Hafren ar Economi Cymru", bod tollau'r Hafren yn golygu cost o tua £80 miliwn i economi Cymru, ac, felly, credir y dylai Llywodraeth Cymru fod â chyfrifoldeb dros benderfyniadau am dollau yn y dyfodol.\nMae'n bosib gweld "Effaith Tollau'r Hafren ar Economi Cymru" ar y linc canlynol:\nGan fod gwelliant 1 wedi ei dderbyn, cafodd gwelliannau 2 a 3 eu dad-ddethol.\nCyfarfod: 08/10/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 7.)\nNDM5593 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn croesawu bod Llywodraeth Cymru, ynghyd â Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, wedi sicrhau £95 miliwn o gyllid ychwanegol dros ddwy flynedd ar gyfer y Grant Amddifadedd Disgyblion yn y gyllideb newydd.\n2. Yn croesawu bod cyllid hefyd wedi cael ei ymestyn i gynnwys Premiwm Disgyblion y Blynyddoedd Cynnar ar gyfer plant o dan 5 oed.\n3. Yn cydnabod bod y cytundeb cyllidebol dwy flynedd yn helpu i fynd i'r afael â'r pryderon a fynegwyd gan ysgolion ym mlynyddoedd blaenorol y cynllun o ran sicrhau bod cyllid yn parhau.\n4. Yn cydnabod pwysigrwydd y ddau gynllun o ran helpu i dorri'r cysylltiad rhwng tlodi a thangyflawni addysgol ac o ran cau'r bwlch cyrhaeddiad rhwng disgyblion o gefndiroedd difreintiedig a chefndiroedd mwy breintiedig.\n1. Yn nodi'r toriad mewn termau real o £56 miliwn yng nghyllideb addysg y flwyddyn hon sy'n cynnwys toriadau o £5 miliwn i'r Grant Effeithiolrwydd Ysgolion a £10.7 miliwn i'r cynllun prentisiaeth Recriwtiaid Newydd.\n2. Yn nodi toriadau pellach o £26.4 miliwn i addysg yn y gyllideb ddrafft o'i chymharu â'r gyllideb atodol ar gyfer mis Mehefin 2014.\n3. Yn credu bod Llywodraeth Cymru wedi mynd yn groes i ysbryd cytundebau blaenorol ar gyllidebau ac yn gwrthod y syniad o dincera â'r gyllideb tra bod diffygion sylfaenol yn parhau.\nYn nodi nad oes gwerthusiad ffurfiol o'r Grant Amddifadedd Disgyblion ar gael eto.\nDechreuodd yr eitem am 16.24\nCyfarfod: 24/09/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 24/09/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nMae'r adroddiad 'The quality of the 2014 electoral registers in Great Britain' ar gael yma:\nhttp://www.electoralcommission.org.uk/__data/assets/pdf_file/0005/169889/Completeness-and-accuracy-of-the-2014-electoral-registers-in-Great-Britain.pdf (Saesneg yn unig)\nMae'r Bil Cofrestru Pleidleiswyr [HL] 2014-15 ar gael yma:\nGwelliant 1 - Paul Davies (Preseli Sir Benfro):\nYn cydnabod y gwaith y mae'r Ddraig Ffynci wedi'i wneud dros nifer o flynyddoedd i gynyddu cyfranogiad pobl ifanc mewn gwleidyddiaeth ac yn credu y dylai Llywodraeth Cymru adfer y cyllid hwn.\nCyfarfod: 18/06/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 18/06/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5530 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod pwysigrwydd microgynhyrchu a chynhyrchu sy'n eiddo i gymunedau o ran datblygu cymysgedd ynni amrywiol i ddarparu ar gyfer anghenion ynni Cymru yn y dyfodol, a'r angen am fwy o effeithlonrwydd ynni i leihau ein defnydd o ynni a lleihau tlodi tanwydd.\n2. Yn croesawu'r cynigion gan Lywodraeth y DU i gymunedau gael y cyfle i brynu rhan yn eu cynllun trydan adnewyddadwy lleol.\n3. Yn gresynu at y canfyddiadau yng Ngwerthusiad Canol Tymor Ynni'r Fro Llywodraeth Cymru mai prin iawn fu'r cyflawniad yn erbyn y targedau ar gyfer cynhyrchu ynni, gostyngiadau mewn allyriadau nwyon tŷ gwydr a chreu swyddi hyd yma.\n4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud mwy i gynorthwyo ynni cymunedol ac effeithlonrwydd ynni drwy:\na) sicrhau bod prosiectau microgynhyrchu yn cael eu hystyried gyda rhagdybiaeth o blaid datblygu;\nb) rhoi fframwaith cyfreithiol a busnes enghreifftiol ar gyfer Cwmnïau Cydweithredol Ynni Adnewyddadwy sy'n Eiddo i Gymunedau i leihau'r costau cyfreithiol a'r cymhlethdod i gymunedau sydd am sefydlu eu rhai eu hunain;\nc) sicrhau bod y cyngor a'r cymorth a gynigir gan Swyddogion Datblygu Technegol Ynni'r Fro yn parhau ar ôl y rhaglen bresennol;\nd) creu llyfrgell o adnoddau i gynorthwyo grwpiau cymunedol wrth wneud cais am gymorth ar gyfer prosiectau cynhyrchu cymunedol; ac\ne) gweithio gyda darparwyr addysg i sicrhau bod polisïau newid yn yr hinsawdd ac addysg yn cydnabod yn llawn rôl addysg ac ysgolion o ran cyflwyno newid ymddygiad, a sicrhau mwy o ddealltwriaeth o faterion ecolegol yn ein hysgolion.\nMae Gwerthusiad Canol Tymor Ynni’r Fro ar gael yma:\nYm mhwynt 2, dileu ‘croesawu’r’ a rhoi ‘nodi’r’ yn ei le.\nYm mhwynt 3, dileu ‘gresynu at y’ a rhoi ‘nodi’r’ yn ei le.\nsefydlu cronfa ynni cymunedol, yn seiliedig ar y rhaglen lwyddiannus Community Energy Scotland, i ddarparu cyllid drwy fenthyciadau i gymunedau lleol sy’n awyddus i sefydlu prosiectau ynni cymunedol, benthyciadau a fyddai'n cael eu dileu petai’r prosiectau’n aflwyddiannus.\nystyried cyflwyno rhaglen ôl-ffitio ledled y wlad i leihau'n sylweddol y defnydd o ynni yng Nghymru.\nYn nodi’r buddiannau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol y gellir eu cyflawni o fewn un prosiect cynhyrchu sy’n eiddo i gymunedau.\nGwelliant 6 - Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn galw ar Lywodraeth Cynulliad Cymru i roi cyllid cyhoeddus i Ynni Cymunedol Cymru i hwyluso prosiectau.\nYm mhwynt 2, dileu ‘croesawu’r’ a rhoi‘nodi’r’ yn ei le.\nYm mhwynt 3, dileu ‘gresynu at y’ a rhoi‘nodi’r’ yn ei le.\n2. Yn nodi’r cynigion gan Lywodraeth y DU i gymunedau gael y cyfle i brynu rhan yn eu cynllun trydan adnewyddadwy lleol.\nd) creu llyfrgell o adnoddau i gynorthwyo grwpiau cymunedol wrth wneud cais am gymorth ar gyfer prosiectau cynhyrchu cymunedol;\ne) gweithio gyda darparwyr addysg i sicrhau bod polisïau newid yn yr hinsawdd ac addysg yn cydnabod yn llawn rôl addysg ac ysgolion o ran cyflwyno newid ymddygiad, a sicrhau mwy o ddealltwriaeth o faterion ecolegol yn ein hysgolion;\nf) sefydlu cronfa ynni cymunedol, yn seiliedig ar y rhaglen lwyddiannus Community Energy Scotland, i ddarparu cyllid drwy fenthyciadau i gymunedau lleol sy’n awyddus i sefydlu prosiectau ynni cymunedol, benthyciadau a fyddai'n cael eu dileu petai’r prosiectau’n aflwyddiannus; ac\ng) ystyried cyflwyno rhaglen ôl-ffitio ledled y wlad i leihau'n sylweddol y defnydd o ynni yng Nghymru.\n5. Yn nodi’r buddiannau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol y gellir eu cyflawni o fewn un prosiect cynhyrchu sy’n eiddo i gymunedau.\n6. Yn galw ar Lywodraeth Cynulliad Cymru i roi cyllid cyhoeddus i Ynni Cymunedol Cymru i hwyluso prosiectau.\nCyfarfod: 11/06/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 11/06/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5524 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cefnogi Wythnos Gofalwyr 2014 sy'n cydnabod ac yn dathlu cyfraniad mwy na 370,000 o ofalwyr di-dâl yng Nghymru, sy'n darparu cymorth amhrisiadwy i deulu a ffrindiau.\n2. Yn nodi'r dystiolaeth gynyddol o rôl hynod heriol gofalu, a all gael effaith andwyol ar iechyd, cyfleoedd cyflogaeth, gweithgarwch cymdeithasol a hamdden y rhai sy'n rhoi gofal yn ddi-dâl.\n3. Yn nodi canfyddiadau adroddiad ‘Prepared to Care?’ 2013 a ganfu nad oedd 75 y cant o ofalwyr yn barod am rôl ofalu ac nad oedd 81 y cant yn ymwybodol o'r cymorth sydd ar gael, sy'n aml yn golygu bod gofalwyr yn teimlo'n agored i niwed ac yn ynysig.\na) cefnogi ymgyrch ymwybyddiaeth i annog hunan-nodi a mynediad i gymorth a gwella dealltwriaeth y cyhoedd o rôl gofalwyr;\nb) datblygu gwybodaeth i gyflogwyr gynorthwyo gweithwyr sy'n ceisio cael cydbwysedd rhwng eu gwaith a'u rolau gofalu; ac\nc) gweithio gyda darparwyr addysg i gynnig darpariaeth mwy hyblyg i alluogi gofalwyr o bob oed i gael mynediad i gyfleoedd ar gyfer addysg a hyfforddiant.\nGellir gweld yr adroddiad 'Prepared to Care?' yma:\nYn nodi bod 11,000 o blant yn ofalwyr.\nCynnwys pwynt 4 newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nYn nodi bod yr adroddiad ‘Prepared to Care?’ yn nodi’r trafferthion ariannol y mae gofalwyr yn eu hwynebu ac yn gresynu fod newidiadau i hawliau nawdd cymdeithasol wedi effeithio’n niweidiol ar ofalwyr a’u teuluoedd.\nYn nodi pwysigrwydd seibiant i ofalwyr ac yn galw ar Lywodraeth Cymru i gymryd camau i sefydlu hawl gofalwyr i seibiant.\nCyfarfod: 07/05/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 07/05/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5499 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi cyhoeddi adroddiad Democratiaid Rhyddfrydol Cymru 'Powering Wales’ Future'.\n2. Yn gresynu bod pleidiau ledled y DU sy'n wleidyddol geidwadol yn parhau i wrthod y dystiolaeth lethol sy'n cadarnhau'r newid yn yr hinsawdd.\n3. Yn cydnabod y gellir sicrhau dyfodol carbon isel cynaliadwy drwy newid uchelgeisiol o ran sut rydym yn cynhyrchu ynni.\n4. Yn cydnabod bod rhwydwaith grid clyfar ac amrywiol yn hanfodol i sicrhau y gellir diwallu ein hanghenion ynni ar gyfer y dyfodol mewn modd dibynadwy a chynaliadwy.\na) adolygu Nodyn Cyngor Technegol 8 i ganiatáu diweddariadau sy'n adlewyrchu gwelliannau technolegol a datblygu Ardaloedd Chwilio Strategol newydd, i annog prosiectau newydd a lleihau crynodiadau presennol;\nb) gweithio gyda diwydiant i ddatblygu cynlluniau budd cymunedol rhanbarthol, er mwyn i gymunedau ar hyd coridorau cludiant a grid gael budd o'r buddsoddiadau economaidd sydd ynghlwm wrth ynni adnewyddadwy;\nc) sicrhau manteision economaidd mwyaf posibl ynni adnewyddadwy drwy weithio gyda datblygwyr a sefydliadau addysgol i ehangu cadwyni cyflenwi a chanolfannau rhagoriaeth ar gyfer y genhedlaeth nesaf o beirianwyr a phrentisiaid;\nd) archwilio datblygu Canolfannau Ynni Morol i ddarparu amgylchedd diogel i weithgynhyrchu a phrofi technolegau morol sy'n dod i'r amlwg i helpu Cymru i gael mantais gystadleuol;\ne) canolbwyntio cefnogaeth y cyhoedd ar gyfer ymchwil i dechnoleg storio drydanol ar raddfa fawr fel batris;\nf) archwilio potensial datblygu cyfleusterau storio pwmp newydd er mwyn gallu storio mwy o ynni at ddefnydd yn ystod oriau brig a sicrhau cyflenwad sefydlog o drydan carbon isel; a\ng) datblygu cyngor technegol newydd ar gyfer hollti hydrolig, gan gynnwys profion tyllu, i sicrhau bod diogelwch a diogelu'r amgylchedd yn cyrraedd y safonau uchaf.\nGellir gweld adroddiad Democratiaid Rhyddfrydol Cymru 'Powering Wales’ Future' yma:\nMae Nodyn Cyngor Technegol 8 ar gael yn:\nDileu pwynt 2 a rhoi yn ei le “Yn nodi bod pobl ym mhob rhan o gymdeithas a fydd yn dal i gwestiynu'r rhesymau sydd wrth wraidd newidiadau yn ein hinsawdd fyd-eang”.\nYm mhwynt 2, dileu ‘pleidiau ledled y DU sy'n wleidyddol geidwadol’ a rhoi ‘Llywodraeth y DU’ yn ei le.\nYn gresynu at y cyfyngiadau a osodwyd ar gymhwysedd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ym maes ynni.\nCynnwys is-bwynt 5b) newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\narchwilio potensial sefydlu cwmni ynni cyhoeddus, hyd braich, nid er elw i'w ddosbarthu;\nGwelliant 5 - Lesley Griffiths (Wrecsam)\nDileu is-bwynt 5g\nYchwanegu fel is-bwynt newydd ar ddiwedd pwynt 5:\ncyllido cynllun ôl-ffitio ledled y wlad i leihau'r defnydd o ynni a sicrhau biliau ynni is i ddefnyddwyr;\ncyhoeddi unrhyw ymchwil i ddichonoldeb adeiladu cysylltiad grid rhwng gogledd a de Cymru;\nGwelliant 8 - Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn credu bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru gefnogi amrywiol fathau o ynni adnewyddadwy, a buddsoddi ynddynt, er mwyn cyflawni’r amcanion allweddol sy’n ymwneud â newid yn yr hinsawdd ac yn nodi bod digon o geisiadau ar gyfer ffermydd gwynt ar y tir ar y gweill yn y system gynllunio i fodloni targedau ynni adnewyddadwy’r DU\nGwelliant 9 - Paul Davies (Preseli Sir Benfro)\nYn credu y dylai’r Bil Cynllunio roi mwy o rym i gymunedau lleol dderbyn neu wrthod cynlluniau ynni adnewyddadwy penodol yn ôl yr hyn sydd orau i’w hardal leol.\n2. Yn gresynu bod Llywodraeth y DU yn parhau i wrthod y dystiolaeth lethol sy'n cadarnhau'r newid yn yr hinsawdd.\n3. Yn gresynu at y cyfyngiadau a osodwyd ar gymhwysedd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ym maes ynni.\n4. Yn cydnabod y gellir sicrhau dyfodol carbon isel cynaliadwy drwy newid uchelgeisiol o ran sut rydym yn cynhyrchu ynni.\n5. Yn cydnabod bod rhwydwaith grid clyfar ac amrywiol yn hanfodol i sicrhau y gellir diwallu ein hanghenion ynni ar gyfer y dyfodol mewn modd dibynadwy a chynaliadwy.\n6. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:\nb) archwilio potensial sefydlu cwmni ynni cyhoeddus, hyd braich, nid er elw i'w ddosbarthu;\nc) gweithio gyda diwydiant i ddatblygu cynlluniau budd cymunedol rhanbarthol, er mwyn i gymunedau ar hyd coridorau cludiant a grid gael budd o'r buddsoddiadau economaidd sydd ynghlwm wrth ynni adnewyddadwy;\nd) sicrhau manteision economaidd mwyaf posibl ynni adnewyddadwy drwy weithio gyda datblygwyr a sefydliadau addysgol i ehangu cadwyni cyflenwi a chanolfannau rhagoriaeth ar gyfer y genhedlaeth nesaf o beirianwyr a phrentisiaid;\ne) archwilio datblygu Canolfannau Ynni Morol i ddarparu amgylchedd diogel i weithgynhyrchu a phrofi technolegau morol sy'n dod i'r amlwg i helpu Cymru i gael mantais gystadleuol;\nf) canolbwyntio cefnogaeth y cyhoedd ar gyfer ymchwil i dechnoleg storio drydanol ar raddfa fawr fel batris;\ng) archwilio potensial datblygu cyfleusterau storio pwmp newydd er mwyn gallu storio mwy o ynni at ddefnydd yn ystod oriau brig a sicrhau cyflenwad sefydlog o drydan carbon isel;\nh) cyllido cynllun ôl-ffitio ledled y wlad i leihau'r defnydd o ynni a sicrhau biliau ynni is i ddefnyddwyr; a\ni) cyhoeddi unrhyw ymchwil i ddichonoldeb adeiladu cysylltiad grid rhwng gogledd a de Cymru;\nCyfarfod: 02/04/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 7.)\nGweddarllediad ar gyfer 02/04/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5485 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi y bydd un o bob 10 o blant a'r glasoed yn dioddef o broblem iechyd meddwl ac yn cydnabod pwysigrwydd ymyriad cynnar i gynorthwyo pobl ifanc i gyrraedd eu llawn botensial.\n2. Yn gresynu at fethiant Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â chanfyddiadau allweddol o adolygiad 2009 o Wasanaethau Iechyd Meddwl Plant a'r Glasoed (CAMHS) ac yn nodi'r pryderon sylweddol yn adolygiad dilynol 2013 o faterion diogelwch.\n3. Yn gresynu bod nifer y bobl ifanc sy'n aros mwy na 14 wythnos i gael gwasanaethau seiciatrig plant a'r glasoed wedi cynyddu bron bedair gwaith dros y flwyddyn ddiwethaf, o 199 ym mis Ionawr 2013 i 736 ym mis Ionawr 2014.\na) mynd i'r afael â'r amrywiad annheg o ran argaeledd a hygyrchedd CAMHS yng Nghymru;\nb) ymchwilio i'r amseroedd aros rhwng asesiad cyntaf plentyn neu unigolyn ifanc gyda CAMHS a'u hatgyfeirio dilynol i wasanaeth;\nc) adolygu'r trefniadau llywodraethu ar gyfer unedau cleifion mewnol CAMHS a lleoliadau y tu allan i ardaloedd;\nd) cyhoeddi ystadegau aildderbyn yn rheolaidd i helpu i lywio tueddiadau yn y system rhyddhau cleifion;\ne) sicrhau bod yr holl staff clinigol yn CAMHS wedi cael gwiriadau diogelwch priodol;\nf) sefydlu gweithdrefn gadarnach i fyrddau iechyd adrodd ar leoliadau amhriodol ar wardiau iechyd meddwl i oedolion;\ng) egluro statws y Fframwaith Gwasanaeth Cenedlaethol ar gyfer Plant, Pobl Ifanc a Gwasanaethau Mamolaeth;\nh) ystyried cyflwyno addysg iechyd meddwl yn y cwricwlwm ysgol i godi ymwybyddiaeth a helpu i fynd i'r afael â materion o ran stigma; a\ni) cyflwyno fframwaith cenedlaethol i sicrhau parhad triniaeth yn y pontio rhwng CAMHS a Gwasanaethau Iechyd Meddwl i Oedolion, gan gynnwys system rhannu gwybodaeth wedi ei symleiddio rhwng darparwyr.\nMae'r adolygiad 2009 ‘Gwasanaethau i blant a phobl ifanc ag anghenion emosiynol ac iechyd meddwl’ ar gael yn:\nMae ‘Gwasanaethau Iechyd Meddwl Plant a'r Glasoed: Adolygiad Dilynol o Faterion Diogelwch’ (11 Rhagfyr 2013) ar gael yn:\nMae'r Fframwaith Gwasanaeth Cenedlaethol ar gyfer Plant, Pobl Ifanc a Gwasanaethau Mamolaeth ar gael yn:\n2. Yn cydnabod y camau sy’n cael eu cymryd gan Lywodraethau olynol yng Nghymru i wella gwasanaethau iechyd meddwl i bobl ifanc; a\n3. Yn ategu’r dull partneriaeth, lle y gwelir Llywodraeth Cymru, iechyd, addysg, llywodraeth leol a’r trydydd sector yn gweithio gyda’i gilydd fel partneriaid i fynd i’r afael â’r heriau parhaus o ddarparu gwasanaethau effeithiol yn y maes hwn.\nYn nodi bod y Comisiynydd Plant wedi mynegi pryder dro ar ôl tro ynghylch y gwasanaethau cymorth i blant a’r glasoed sydd â phroblemau iechyd meddwl.\nYn gresynu fod gan y toriadau termau real i'r gyllideb iechyd botensial i lesteirio gallu Byrddau Iechyd Lleol Cymru i gyflawni gwelliannau i wasanaethau iechyd meddwl plant a’r glasoed.\nYn nodi ymrwymiad Llywodraeth Cymru i neilltuo gwariant ar wasanaethau iechyd meddwl ac yn galw ar y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol i gyhoeddi gwybodaeth i ddangos ei bod yn monitro ac yn cyflawni'r ymrwymiad hwn a sut y mae'n effeithio ar wasanaethau CAMHS.\n2. Yn nodi bod y Comisiynydd Plant wedi mynegi pryder dro ar ôl tro ynghylch y gwasanaethau cymorth i blant a’r glasoed sydd â phroblemau iechyd meddwl.\n3. Yn cydnabod y camau sy’n cael eu cymryd gan Lywodraethau olynol yng Nghymru i wella gwasanaethau iechyd meddwl i bobl ifanc;\n4. Yn ategu’r dull partneriaeth, lle y gwelir Llywodraeth Cymru, iechyd, addysg, llywodraeth leol a’r trydydd sector yn gweithio gyda’i gilydd fel partneriaid i fynd i’r afael â’r heriau parhaus o ddarparu gwasanaethau effeithiol yn y maes hwn;a\n5. Yn nodi ymrwymiad Llywodraeth Cymru i neilltuo gwariant ar wasanaethau iechyd meddwl ac yn galw ar y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol i gyhoeddi gwybodaeth i ddangos ei bod yn monitro ac yn cyflawni'r ymrwymiad hwn a sut y mae'n effeithio ar wasanaethau CAMHS.\nCyfarfod: 12/03/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 12/03/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5450 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi bod trafnidiaeth gyhoeddus ddiogel a fforddiadwy yn allweddol i alluogi pobl ifanc i gael gafael ar waith, addysg, hyfforddiant a phrentisiaethau.\n2. Yn gresynu bod fforddiadwyedd trafnidiaeth gyhoeddus yn rhwystr sylweddol i weithwyr rhan-amser ac i ddewisiadau ôl-16 pobl ifanc.\n3. Yn croesawu'r camau a gymerir gan rai awdurdodau lleol yng Nghymru i gyflwyno cynllun teithio rhatach i bobl ifanc ond yn gresynu bod amrywioldeb sylweddol mewn consesiynau yn arwain at loteri cod post o ran trafnidiaeth fforddiadwy i deithwyr ifanc.\n4. Yn cydnabod cyflawniadau cynlluniau trafnidiaeth gymunedol gan gynnwys Bwcabus a Grass Routes o ran darparu trafnidiaeth hygyrch a hyblyg i gymunedau lleol.\na) gweithio gyda gweithredwyr bysiau i gyflwyno cynllun teithio rhatach cenedlaethol i bobl ifanc drwy gyfradd ‘teithwyr ifanc’ newydd i bobl ifanc 16-18 oed a myfyrwyr;\nb) archwilio dichonoldeb tocyn tymor i weithwyr rhan-amser;\nc) archwilio'r potensial i ymestyn cynlluniau trafnidiaeth gymunedol fel Bwcabus a Grass Routes mewn ardaloedd gwledig; a\nd) archwilio ffyrdd o ddatblygu rhwydwaith carbon isel o drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru.\nYn croesawu’r ffaith fod gweithredwyr bysiau wrthi’n ystyried cynlluniau teithio rhatach i bobl ifanc a myfyrwyr.\nCyfarfod: 19/02/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 19/02/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nYm mhwynt 2, dileu ‘Yn croesawu’r camau gweithredu cadarnhaol’ a rhoi yn ei le ‘Yn nodi’r camau gweithredu’.\nYn nodi mai ar gyfer Lloegr yn unig y mae’r £1 biliwn o fuddsoddiad mewn gofal plant, gan fod gofal plant yng Nghymru wedi’i ddatganoli.\n[Os derbynnir gwelliant 7, bydd gwelliant 8 yn cael ei ddad-ddethol]\nGwelliant 8 - Lesley Griffiths (Wrecsam)\nDileu is-bwynt 3f a rhoi yn ei le:\nystyried beth yw’r ffordd orau o ddarparu gwybodaeth i rieni am wasanaethau gofal plant, eu hawl iddynt a sut i’w cael.\nCyfarfod: 29/01/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 29/01/2014 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5417 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi canfyddiadau'r Cynllun Bwyd Ysgol y byddai prydau ysgol am ddim i bob plentyn mewn ysgolion cynradd yn arwain at welliannau cadarnhaol o ran iechyd, cyrhaeddiad addysgol a chydlyniant cymdeithasol ac yn helpu teuluoedd gyda chostau byw.\n2. Yn nodi mai 21% yn unig o blant oed babanod yng Nghymru sydd ar hyn o bryd yn cael pryd bwyd ysgol am ddim a thua 24% yn unig o ddisgyblion oed cynradd yn 2012-13 a gymerodd frecwast ysgol am ddim.\n3. Yn nodi y bydd Cymru yn cael dros £62 miliwn o gyllid refeniw canlyniadol Barnett ar gyfer 2014-16 a thros £4 miliwn o gyllid cyfalaf yn 2014-15 yn dilyn y cyhoeddiad gan Lywodraeth y DU ar brydau ysgol am ddim i bob disgybl oed babanod yn Lloegr.\n4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddefnyddio cyllid canlyniadol Barnett i gyflwyno prydau ysgol am ddim yn gyffredinol i blant oed babanod yng Nghymru, er mwyn i bob plentyn bach gael pryd bwyd ysgol poeth, iach i hybu iechyd, addysg a lles disgyblion.\nMae'r Cynllun Bwyd Ysgol ar gael yma: http://www.schoolfoodplan.com/plan/ (Saesneg yn unig)\nYm mhwynt 1, dileu popeth ar ôl 'Cynllun Bwyd Ysgol' a rhoi yn ei le: ‘bod plant sy’n bwyta bwyd maethlon yn dod ymlaen yn well yn yr ysgol’.\nYm mhwynt 4, dileu popeth ar ôl ‘refeniw canlyniadol Barnett’ a rhoi yn ei le: ‘yn y ffordd fwyaf effeithiol a sicr o wella safonau a lles ac i gyhoeddi rhaglen o’i bwriadau yng nghyswllt pob darpariaeth ar gyfer bwyd ysgol'.\n2. Yn nodi mai 21% yn unig o fabanod yng Nghymru sydd ar hyn o bryd yn cael pryd bwyd ysgol am ddim a thua 24% yn unig o ddisgyblion oed cynradd yn 2012-13 a gymerodd frecwast ysgol am ddim.\n4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddefnyddio cyllid canlyniadol Barnett i gyflwyno prydau ysgol am ddim yn gyffredinol i fabanod yng Nghymru, er mwyn i bob plentyn bach gael pryd bwyd ysgol poeth, iach i hybu iechyd, addysg a lles disgyblion.\nYm mhwynt 4, dileu popeth ar ôl ‘refeniw canlyniadol Barnett’ a rhoi yn ei le: ‘yn y ffordd fwyaf effeithiol a sicr o wella safonau a lles ac i gyhoeddi rhaglen o’i bwriadau yng nghyswllt pob darpariaeth ar gyfer bwyd ysgol'. Cynhaliwyd pleidlais ar welliant 2:\nGan fod y Cynulliad wedi gwrthod y cynnig heb ei ddiwygio, ac wedi gwrthod y gwelliannau a gyflwynwyd i’r cynnig, gwrthodwyd y cynnig.\nCyfarfod: 11/12/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 11/12/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5387 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod rôl bwysig Swyddfa Archwilio Cymru o ran:\na) darparu gwaith craffu o safon sy’n annibynnol a chynhwysfawr ar weithgarwch a gwariant y Llywodraeth;\nb) cynorthwyo gwasanaethau cyhoeddus effeithiol ac atebol;\nc) rhannu arfer da a nodi gwelliannau i’r broses o gyflenwi gwasanaethau cyhoeddus; a\nd) helpu i sicrhau'r gwerth gorau am arian i bobl Cymru.\n2. Yn nodi canfyddiadau adroddiadau olynol a gyhoeddwyd gan Swyddfa Archwilio Cymru, sy'n amlygu methiannau sylweddol o ran trefniadau llywodraethu a chyflenwi gwasanaethau cyhoeddus allweddol, gan gynnwys AWEMA; Bwrdd Draenio Mewnol Gwastadeddau Cil-y-coed a Gwynllŵg; Gwesty River Lodge; Gofal Heb ei Drefnu; Cyllid Addysg Uwch a Chyllid y GIG.\n3. Yn nodi'r ymchwiliad parhaus i Gronfa Buddsoddi Cymru mewn Adfywio, penderfyniad y Gweinidog i ddiddymu'r corff hwn a dychwelyd arian Ewropeaidd i WEFO, a'r effaith ddilynol ar nifer o brosiectau adfywio sy'n ceisio cyllid gan CBCA.\na) cynnal adolygiad trylwyr o'r holl gyllid allanol i adfer hyder cyhoeddus a hyder buddsoddwyr yng ngallu Llywodraeth Cymru i fonitro a rheoleiddio cyllid Llywodraeth Cymru;\nb) cyhoeddi’r gyfundrefn monitro sydd yn ei lle o ran ei pholisi rheoli grantiau ac adrodd yn flynyddol i'r Cynulliad Cenedlaethol ar ei chanlyniadau; a\nc) datblygu gweithdrefn gadarn a thryloyw i fynd i'r afael yn fwy effeithiol â methiannau sylweddol a phenodol ym mholisi Llywodraeth Cymru a amlygwyd gan adroddiadau Swyddfa Archwilio Cymru.\nYn is-bwynt 1c) ar ôl ‘cyhoeddus’ rhoi ‘gan gynnwys drwy gyfrwng gwaith ei Chyfnewidfa Arfer Da’.\nGwelliant 2 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nYm mhwynt 2, dileu popeth ar ôl ‘gwasanaethau cyhoeddus allweddol’.\nGwelliant 3 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nDileu is-bwynt 4a) a rhoi yn ei le:\nadolygu’r cyllid a ddarperir ganddi i gyrff cyhoeddus Cymru a sefydliadau eraill er mwyn sicrhau bod y cyhoedd yn gallu bod yn hyderus ei fod yn cael ei reoli, ei fonitro a’i werthuso’n effeithiol;\nGwelliant 4 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nYn is-bwynt 4c) dileu ‘ym mholisi Llywodraeth Cymru’.\nGwelliant 5 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nYn croesawu’r cydweithio rhwng Swyddfa Archwilio Cymru ac arolygiaethau eraill ac yn nodi y gallai hyn wella effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd eu gwaith.\nc) rhannu arfer da a nodi gwelliannau i’r broses o gyflenwi gwasanaethau cyhoeddus, gan gynnwys drwy gyfrwng gwaith ei Chyfnewidfa Arfer Da; a\n5. Yn croesawu’r cydweithio rhwng Swyddfa Archwilio Cymru ac arolygiaethau eraill ac yn nodi y gallai hyn wella effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd eu gwaith.\nCyfarfod: 13/11/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 13/11/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5354 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod bod y sector busnesau bach a chanolig yn cyfrif am 73% o'r holl gyflogaeth mewn ardaloedd gwledig a bod mentrau bach a chanolig yn chwarae rhan hanfodol yn nhwf economaidd cynaliadwy ardaloedd gwledig, o ran ysgogi arloesi a datblygu a helpu i fynd i'r afael â heriau allweddol diweithdra, mudo o'r wlad i'r dref a thlodi.\n2. Yn nodi bod diffyg mynediad i gyllid yn amharu ar rôl bosibl busnesau bach a chanolig mewn datblygu economaidd gwledig.\n3. Yn nodi'r heriau penodol o ran y nifer sy'n manteisio ar brentisiaethau mewn busnesau bach a chanolig.\n4. Yn nodi bod y gagendor digidol o ran band-eang a signalau ffonau symudol yn rhwystro cystadleurwydd a hygyrchedd busnesau mewn ardaloedd gwledig.\na) archwilio strwythur banc cymunedol i gynnal presenoldeb banciau lleol mewn cymunedau gwledig, ac i weithio gyda’r undebau credyd i gynyddu benthyca i fusnesau;\nb) gweithio gyda busnesau yn y sectorau amaethyddol, ynni adnewyddadwy a thwristiaeth i nodi ffyrdd o oresgyn rhwystrau i gynyddu'r cyflenwad o brentisiaethau gwledig;\nc) gwneud mynediad cyffredinol i fand-eang yn rhwymedigaeth i ddarparwyr a gweithio gydag Ofcom a gweithredwyr rhwydwaith i ymchwilio i rannu darpariaeth seilwaith mewn ardaloedd gwledig i sicrhau cymaint o ddarpariaeth â phosibl.\nCynnwys ar ddiwedd pwynt 2:\n‘ac yn nodi anallu Cyllid Cymru i gynnig cyllid i fusnesau bach a chanolig ar gyfraddau cystadleuol’\nCynnwys ar ddiwedd pwynt 3:\n‘ac yn cydnabod y camau cadarnhaol a gymerwyd drwy gytundeb cyllideb 2013/14 ar brentisiaethau rhwng Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru.’\nYchwanegu pwynt 4 newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nYn gresynu at yr effaith negyddol y mae cam-werthu cynnyrch gwarchod rhag risgiau cyfraddau llog gan fanciau’r stryd fawr wedi’i chael ar yr economi wledig.\nYn nodi ymhellach y pwyntiau a amlinellir yn adroddiad y Pwyllgor Menter a Busnes ynghylch prentisiaethau mewn ardaloedd gwledig.\nMae adroddiad y Pwyllgor Menter a Busnes, ‘Prentisiaethau yng Nghymru’, ar gael yn:\nYchwanegu pwynt 5 newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nYn credu bod cost tanwydd mewn ardaloedd gwledig yn cael effaith negyddol ar yr economi wledig, ac yn gresynu nad oedd cais Llywodraeth y DU i ehangu’r Ad-daliad Tanwydd Gwledig yn cynnwys unrhyw ardaloedd yng Nghymru.\nGwelliant 6 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nCynnwys pwynt 5 newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nYn nodi bod seilwaith trafnidiaeth wledig effeithiol yn allweddol ar gyfer cymunedau gwledig ac yn hanfodol ar gyfer ysgogi datblygiadau economaidd a mynd i’r afael ag arwahanrwydd gwledig.\nGwelliant 7 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nYn cydnabod baich ardrethi busnes ar fusnesau bach a chanolig gwledig ac yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno mwy o ryddhad ardrethi busnes i fusnesau bach ledled Cymru.\nGwelliant 8 - Elin Jones (Ceredigion)\nCynnwys is-bwynt 5a) newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\n‘edrych ar beth yw manteision sefydlu banc busnes hyd braich, di-ddifidend, sy’n eiddo cyhoeddus, i fusnesau bach a chanolig gwledig, i gynnig cyllid ar gyfraddau cystadleuol i fusnesau bach a chanolig Cymru.’\nGwelliant 9 - Lesley Griffiths (Wrecsam)\nDileu is-bwynt 5c.\n[Os derbynnir gwelliant 9, bydd gwelliant 10 yn cael ei ddad-ddethol]\nGwelliant 10 - William Graham (Dwyrain De Cymru)\nYn is-bwynt 5c, dileu popeth ar ôl ‘ddarparwyr’ a rhoi yn ei le, ‘a sicrhau trawsrwydweithio gorfodol yn yr holl ardaloedd gwledig er mwyn i’r holl weithredwyr wella cystadleuaeth o ran prisiau a chynyddu’r ddarpariaeth’.\na) archwilio strwythur banc cymunedol i gynnal presenoldeb banciau lleol mewn cymunedau gwledig, ac i weithio gydag undeb credyd i gynyddu benthyca i fusnesau;\nGan fod gwelliant 9 wedi’i dderbyn, cafodd gwelliant 10 ei ddad-ddethol.\n3. Yn nodi'r heriau penodol o ran y nifer sy'n manteisio ar brentisiaethau mewn busnesau bach a chanolig ac yn cydnabod y camau cadarnhaol a gymerwyd drwy gytundeb cyllideb 2013/14 ar brentisiaethau rhwng Plaid Cymru a Llywodraeth Cymru.\n4. Yn gresynu at yr effaith negyddol y mae cam-werthu cynnyrch gwarchod rhag risgiau cyfraddau llog gan fanciau’r stryd fawr wedi’i chael ar yr economi wledig.\n5. Yn nodi ymhellach y pwyntiau a amlinellir yn adroddiad y Pwyllgor Menter a Busnes ynghylch prentisiaethau mewn ardaloedd gwledig.\n6. Yn credu bod cost tanwydd mewn ardaloedd gwledig yn cael effaith negyddol ar yr economi wledig, ac yn gresynu nad oedd cais Llywodraeth y DU i ehangu’r Ad-daliad Tanwydd Gwledig yn cynnwys unrhyw ardaloedd yng Nghymru.\n7. Yn nodi bod seilwaith trafnidiaeth wledig effeithiol yn allweddol ar gyfer cymunedau gwledig ac yn hanfodol ar gyfer ysgogi datblygiadau economaidd a mynd i’r afael ag arwahanrwydd gwledig.\n8. Yn nodi bod y gagendor digidol o ran band-eang a signalau ffonau symudol yn rhwystro cystadleurwydd a hygyrchedd busnesau mewn ardaloedd gwledig.\n9. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:\nb) edrych ar beth yw manteision sefydlu banc busnes hyd braich, di-ddifidend, sy’n eiddo cyhoeddus, i fusnesau bach a chanolig gwledig, i gynnig cyllid ar gyfraddau cystadleuol i fusnesau bach a chanolig Cymru.\nc) gweithio gyda busnesau yn y sectorau amaethyddol, ynni adnewyddadwy a thwristiaeth i nodi ffyrdd o oresgyn rhwystrau i gynyddu'r cyflenwad o brentisiaethau gwledig;\nCyfarfod: 02/10/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 7.)\nGweddarllediad ar gyfer 02/10/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5313 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn nodi â phryder:\na) bod gan Gymru y gyfran fwyaf o eiddo mewn mannau gwan posibl, a'r argaeledd isaf o ran gwasanaethau band eang cyflym iawn yn y DU; a\nb) bod y gwaith diweddar i ad-drefnu a dadgomisiynu mastiau ffonau symudol wedi golygu bod llawer o gwsmeriaid yn wynebu colli eu signal symudol neu ddirywiad yn eu signal symudol, er mawr rwystredigaeth iddynt.\n2. Yn credu bod gwasanaethau band eang a symudol yn chwarae rhan hanfodol a chynyddol ym mywydau defnyddwyr a dinasyddion Cymru a bod diffyg mynediad i seilwaith digidol yn rhwystr i ddatblygiad cymdeithasol, economaidd a diwylliannol, gan nodi'n benodol:\na) bod adroddiad diweddar gan Estyn, ‘Effaith TGCh ar ddysgu disgyblion mewn ysgolion cynradd’, yn nodi bod tua hanner yr ysgolion a holwyd wedi dweud bod ansawdd gwael y cysylltiad rhyngrwyd yn rhwystro eu gwaith TGCh;\nb) bod adroddiad y Pwyllgor Materion Cymreig, ‘Broadband services in Wales’, yn mynegi pryder bod bodolaeth mannau gwan a mannau araf band eang, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig, wedi rhwystro busnesau lleol ar draul yr economi leol;\nc) bod adroddiad y Pwyllgor Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig, ‘Rural Communities’, yn nodi bod cartrefi mewn ardaloedd gwledig yn llai tebygol o fanteisio ar gynlluniau a allai leihau costau tanwydd, megis tariffau rhatach neu gynlluniau effeithlonrwydd ynni, oherwydd diffyg mynediad i fand eang; a\nd) bod Cadeirydd y Comisiwn Cymunedau Gwledig wedi dweud bod gwasanaeth gwael o ran y we yn ffactor sy'n gwthio pobl ifanc allan o ardaloedd gwledig.\n3. Yn gresynu at y problemau a brofir gan Gynllun Cymorth Band Eang Arloesol Rhanbarthol Llywodraeth Cymru ac yn galw ar Lywodraeth Cymru i:\na) sicrhau bod cynllun Allwedd Band Eang Cymru yn cael ei hysbysebu'n eang ac nad yw'n wynebu'r un problemau;\nb) archwilio’r system gynllunio i sicrhau bod y rheolau cynllunio'n cefnogi datblygiad seilwaith digidol;\nc) archwilio pa gymorth y gellir ei gynnig i fusnesau i wella eu gallu i gystadlu ledled y byd drwy fynediad gwell i wasanaethau digidol; a\nd) ymchwilio i broblemau diweddar gyda signalau ffonau symudol a gweithio gyda darparwyr rhwydwaith i sicrhau yr eir i'r afael â'r problemau hyn a sicrhau cymaint o wasanaeth â phosibl ledled Cymru.\nMae adroddiad Estyn ar gael yma:\nMae Adroddiad y Pwyllgor Materion Cymreig ar gael yma:\nMae adroddiad Pwyllgor yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig ar gael yma:\nCynnwys pwynt 2c newydd ac ail-rifo yn unol â hynny:\nbod y cynnydd mewn siopa ar-lein wedi cyfrannu at yr heriau y mae'r stryd fawr yn eu hwynebu, ond ei fod yn cydnabod potensial y rhyngrwyd fel ffynhonnell i adfywio’r stryd fawr;\ny cynnydd o ran digideiddio'r ochr weinyddol o ffermio ac effaith hyn ar ffermwyr mewn ardaloedd lle mae'r ddarpariaeth band eang yn wan.\nCynnwys pwynt 3a newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nsicrhau, yn ystod y broses o gyflwyno'r rhaglen Cyflymu Cymru, y bydd BT yn sicrhau bod pobl sy’n byw mewn eiddo nad yw’n gymwys i’w gysylltu yn cael gwybod hynny mewn modd amserol;\nCynnwys pwynt 2c newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nc) bod y cynnydd mewn siopa ar-lein wedi cyfrannu at yr heriau y mae'r stryd fawr yn eu hwynebu, ond ei fod yn cydnabod potensial y rhyngrwyd fel ffynhonnell i adfywio’r stryd fawr;\nd) bod adroddiad y Pwyllgor Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig, ‘Rural Communities’, yn nodi bod cartrefi mewn ardaloedd gwledig yn llai tebygol o fanteisio ar gynlluniau a allai leihau costau tanwydd, megis tariffau rhatach neu gynlluniau effeithlonrwydd ynni, oherwydd diffyg mynediad i fand eang;\ne) bod Cadeirydd y Comisiwn Cymunedau Gwledig wedi dweud bod gwasanaeth gwael o ran y we yn ffactor sy'n gwthio pobl ifanc allan o ardaloedd gwledig; ac\nf) y cynnydd o ran digideiddio'r ochr weinyddol o ffermio ac effaith hyn ar ffermwyr mewn ardaloedd lle mae'r ddarpariaeth band eang yn wan.\nCyfarfod: 25/09/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 6.)\nGweddarllediad ar gyfer 25/09/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5306 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod pwysigrwydd y Grant Amddifadedd Disgyblion wrth helpu i dorri’r cysylltiad rhwng tlodi a thangyflawni addysgol, a chau’r bwlch cyrhaeddiad rhwng disgyblion o gefndiroedd difreintiedig a’r rheini o gefndiroedd mwy breintiedig.\n2. Yn nodi’r gwaith ymchwil diweddar gan Ddemocratiaid Rhyddfrydol Cymru i effaith y Grant Amddifadedd Disgyblion yng Nghymru, sydd:\na) yn dangos bod y cyllid yn cael effaith gadarnhaol ar lefelau cyrhaeddiad plant o gefndiroedd tlotach ac ar wella hyder a phresenoldeb; a\nb) yn archwilio ffyrdd o wella’r grant yn y dyfodol.\n3. Yn nodi bod y cyllid ar gyfer y Premiwm Disgyblion yn Lloegr wedi cynyddu o un flwyddyn i’r llall, o £488 fesul disgybl cymwys yn 2011-12 i £1300 yn 2014-15 o’i gymharu â £450 fesul disgybl cymwys yng Nghymru.\na) cynyddu’n sylweddol y cyllid ar gyfer y Grant Amddifadedd Disgyblion fesul disgybl yn y gyllideb nesaf;\nb) archwilio’r manteision o ehangu’r Grant Amddifadedd Disgyblion i ddisgyblion o dan bump oed;\nc) sicrhau bod y canllawiau ar y grant yn glir ac yn gryno ac yn rhoi blaenoriaeth i ddatblygu Pecyn Cymorth Ymddiriedolaeth Sutton ar gyfer Cymru;\nd) darparu sicrwydd dros ddyfodol y Grant Amddifadedd Disgyblion a gwybodaeth amserol am ddyraniadau unigol i ysgolion;\ne) annog ysgolion i gael polisi clir ar gyfer monitro a gwerthuso cadarn gan sicrhau nad yw’r broses yn or-fiwrocrataidd; ac\nf) sefydlu fformiwla gyllido decach sy’n sicrhau bod y cyllid yn adlewyrchu’n gywir nifer y disgyblion o gefndiroedd difreintiedig a gaiff eu cefnogi gan gyllid y Grant Amddifadedd Disgyblion.\nMae’r gwaith ymchwil gan Ddemocratiaid Rhyddfrydol Cymru ar y Grant Amddifadedd Disgyblion ar gael yn:\nCyflwynwydy gwelliant a ganlyn:\nCynnwys pwynt 2 a) newydd ac ailrifo yn unol â hynny:\nYn gresynu wrth y diffyg eglurder o ran deall a gweithredu’r Grant Amddifadedd Disgyblion ar draws yr ysgolion a arolygwyd.\nGan fod y Cynulliad wedi gwrthod y cynnig heb ei ddiwygio, ac wedi gwrthod y gwelliant a gyflwynwyd i’r cynnig, gwrthodwyd y cynnig.\nCyfarfod: 12/06/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad (Eitem 5.)\nGweddarllediad ar gyfer 12/06/2013 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad\nNDM5265 Aled Roberts (Gogledd Cymru)\n1. Yn cydnabod y manteision y mae prentisiaethau yn eu cynnig i gyflogwyr drwy ddarparu gweithlu ymrwymedig, effeithlon, medrus a llawn cymhelliant ac yn nodi bod yr unigolyn cyffredin sy'n cwblhau prentisiaeth yn cynyddu cynhyrchiant busnes £214 yr wythnos.\n2. Yn cydnabod y manteision y mae prentisiaethau yn eu cynnig i bobl ifanc ddatblygu eu sgiliau, ennill cymwysterau cydnabyddedig, ennill cyflog uwch a sicrhau cyfleoedd swyddi mwy sefydlog, oherwydd bod llawer o gyflogwyr yn dibynnu ar brentisiaethau i ddarparu'r gweithwyr medrus sydd eu hangen arnynt ar gyfer y dyfodol.\n3. Yn gresynu bod nifer y bobl ar leoliadau prentisiaeth yng Nghymru wedi lleihau mwy na 25% rhwng 2006/7 a 2010/11.\n4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ehangu mynediad i brentisiaethau drwy:\na) datblygu rhaglen cyswllt ag ysgolion i gynyddu amlygrwydd prentisiaethau o ran darparu cyngor gyrfaol i bobl ifanc;\nb) sefydlu cynllun Llysgenhadon Prentisiaeth i hyrwyddo modelau rôl cadarnhaol;\nc) gwella gwelededd cystadlaethau i ddathlu rhagoriaeth mewn sgiliau;\nd) treialu proses fel un UCAS o wneud cais unigol a system glirio i wella cydraddoldeb ymagwedd rhwng llwybrau gyrfa; ac\ne) creu un system ar gyfer gwybodaeth, gwneud cais a chymorth i symleiddio'r broses o ddarparu gwybodaeth a lleihau cyfraddau gadael ac ymddieithrio.\nDileu pwyntiau 3 a 4 a rhoi yn eu lle:\nYn croesawu’r cytundeb rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru i fuddsoddi £40 miliwn o gyllid ychwanegol tuag at brentisiaethau dros y ddwy flynedd nesaf, gan greu tua 5,650 o gyfleoedd prentisiaeth ychwanegol a 2,650 o gyfleoedd prentisiaethau lefel uwch, yn ogystal ag ehangu'r ddarpariaeth ar gyfer prentisiaethau drwy gyfrwng y Gymraeg.\nchwilio am ffyrdd newydd o ehangu sylfaen prentisiaethau traddodiadol i rolau proffesiynol a diwydiannau eraill.\nYn cydnabod y gall fod angen cymorth ar brentisiaid ifanc ar ddiwedd eu hyfforddiant i barhau mewn gwaith, yn ogystal ag i ddeall rheoliadau a chontractau cyflogaeth.


gan Oliver Harrison Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 2, ysgol eglwys\nParatoad a deunyddiau Fe fydd arnoch chi angen dillad gyrrwr beic modur, e.e. helmed, menig, esgidiau, siaced, fest lachar, etc. (Bydd angen i chi fod yn ddyfeisgar i ddod o hyd i bethau fel hyn, os nad oes rhai gennych chi!). Gwasanaeth Sgwrsiwch am y byd sydd o’n cwmpas, ac fel mae’n gallu bod yn lle digon garw ar brydiau – er enghraifft, fe allwn ni ddod ar draws mannau budr pan fyddwn ni’n mynd am dro allan yn yr awyr agored, neu fe allen ni gwympo i’r mwd. Weithiau, fe fyddwn ni angen dillad sy’n ein hamddiffyn rhag y baw neu rhag i ni gael dolur! Dangoswch y dillad gyrrwr beic modur: os yw hynny’n bosib efallai yr hoffech chi ofyn i un o’r plant ddod ymlaen i fod yn fodel i chi (er mwyn yr effaith, fe allai fod yn hwyl dewis plentyn gweddol fach, ond eto fe allai plentyn hyn fwynhau cael gwisgo dillad y gyrrwr beic modur). Sgwrsiwch am bob eitem fel mae’r plentyn yn ei wisgo; beth ydyw a beth yw ei bwrpas – sut mae’n gallu eich amddiffyn.\nSoniwch fod rhai rhannau o’r Beibl wedi’i ysgrifennu gan ddyn o’r enw Paul. Ar un adeg roedd Paul wedi cael ei arestio, ac roedd yn cael ei warchod gan filwyr Rhufeinig. Defnyddiodd Paul arfwisg y milwr fel llun, neu fel enghraifft, er mwyn cael egluro sut roedd ef yn credu bod Duw yn ein hamddiffyn ni ac yn ein gwarchod rhag drygioni. Dywedodd Paul fod y gwirionedd fel belt, a bod gair Duw fel cleddyf. Mae pethau drwg yn gallu digwydd i bob un ohonom, maen nhw’n rhan o fywyd. Ond os gwnawn ni gadw rhag ymuno â phethau drwg, a cheisio atal rhag gwneud pethau drwg ein hunain, ac os gofynnwn ni i Dduw ein helpu, yna fe fydd y pethau gwarchodol, amddiffynnol, gorau posib gennym - fel gwisg y milwr Rhufeinig, neu ddillad y gyrrwr beic modur. Amser i feddwl\nMyfyrdod Wrth i chi dynnu pob un o’r eitemau gwarchodol oddi ar y ‘model’, gofynnwch i’r plant awgrymu beth y gallai pob eitem fod yn ei chynrychioli, yn yr un ffordd ag y cyfeiriodd Paul at y belt a’r cleddyf. Er enghraifft:\nGweddi Gad i ni gyd fod yn gryfach oherwydd y geiriau caredig y byddwn ni’n eu dweud wrth rywun, a’r cymwynasau y byddwn ni’n eu gwneud â rhywun arall heddiw.


A oes rhaid i fi dderbyn dychweliadau?\nBeth alla' i ei ddweud yn fy mholisi dychweliadau?\nA alla' i gyfyngu ar fy atebolrwydd i gwsmer?\nA alla' i ymwadu'r hysbysiad i'w wneud yn gywir?\nDysgwch sut i ddweud wrth eich cwsmeriaid am eu hawliau cyfreithiol a'ch polisi ar ddychweliadau ar sail ewyllys da pan fyddant yn prynu nwyddau gennych chi.\nMae gan ddefnyddwyr hawliau pan mae nwyddau'n ddiffygiol neu'n wahanol i'r disgrifiad, a gall polisau dychweliadau ychwanegu at yr hawliau hyn, ond ni allant eu cwtogi.\nNid yw'r cyfarwyddyd hwn yn berthnasol i fusnesau sy'n gwerthu i fusnesau eraill yn unig.\nDan Ddeddf Hawliau Defnyddwyr 2015, gall defnyddwyr fod hawl i gael ad-daliad, cyfnewid, trwsio a/neu iawndal os bydd nwyddau'n ddiffygiol neu nid ydynt yn cyd-fynd 'r disgrifiad; hefyd, mae ganddynt hawl i gael ad-daliad a/neu iawndal pan nad oedd hawl gyfreithiol gan y gwerthwr i werthu'r nwyddau. Gweler 'Gwerthu a chyflenwi nwyddau'am wybodaeth fwy manwl.\nMewn achosion eraill - er enghraifft, pan mae'r defnyddiwr wedi prynu eitem o ddillad yn y maint anghywir, neu mae wedi newid ei feddwl neu mae eitem yn anrheg nas dymunir - fel arfer, nid oes hawl awtomatig i ddychwelyd nwyddau.\nCeir rhai eithriadau i'r rheol hon, gan gynnwys nwyddau a werthir trwy archeb bost neu ar y rhyngrwyd (gwerthu o bell) a rhai nwyddau a werthir i ddefnyddiwr yn ystod ymweliad 'i gartref ac ati. Gweler'Contractau defnyddwyr: gwerthu o bell'a'Contractau defnyddwyr: gwerthu oddi ar y safle'am ragor o wybodaeth.\nGall drafftio polisi dychweliadau sy'n darparu gwybodaeth ddefnyddiol i'r defnyddiwr, yn diogelu'ch buddion chi ac sydd hefyd yn bodloni gofynion y gyfraith, fod yn anodd. Oherwydd hyn, dywedir yn aml mai 'yr hysbysiad gorau yw dim hysbysiad', ac ni ddylai fod angen i chi ddatgan polisi dychweliadau o gwbl oni bai bod eichpolisi'n cynnig mwy i'r defnyddiwr na'i hawl ofynnol o dan y gyfraith.\nOs ydych yn cynnig mwy i'r defnyddiwr na'r hyn sy'n ofynnol yn l y gyfraith, gallwch osod amodau - er enghraifft:\ngofyniad i gyflwyno'r dderbynneb wreiddiol\ncynnig cyfnewid neu roi nodyn credyd, ond nid rhoi ad-daliad\nNi allwch orfodi'r amodau hyn os oes hawl gyfreithiol gan y defnyddiwr i ddychwelyd nwyddau. Os byddwch yn datgan unrhyw beth am eich polisi dychwelyd neu warant, dylech sicrhau nad yw hyn yn camarwain defnyddwyr ynghylch eu hawliau cyfreithiol. Felly, mae'n arfer da i ddatgan hyn yn amlwg - er enghraifft 'cynigir y polisi hwn yn ychwanegol i'ch hawliau cyfreithiol'.\nOs ydych am roi gwybod i'ch cwsmeriaid am eich polisi dychweliadau cyn iddynt brynu nwyddau, dylech fod yn ofalus i sicrhau nad ydych yn eu camarwain ynghylch eu hawliau cyfreithiol.\nHefyd dylech ddatgan yn glir beth rydych yn ei gynnig yn ychwanegol at yr hawliau hynny. Byddai'r canlynol yn bolisi dychweliadau derbyniol i siop fanwerthu sy'n gwasanaethu cwsmeriaid wyneb yn wyneb:\nEich hawliau cyfreithiol:Pan fyddwch yn prynu nwyddau gan fusnes, yn l y gyfraith, mae gennych nifer o hawliau fel defnyddiwr. Mae'r rhain yn cynnwys hawlio ad-daliad, cyfenwid, trwsio'r nwyddau a/neu iawndal pan fydd y nwyddau'n ddiffygiol neu wedi'u cam-ddisgrifio.\nEin polisi: Yn ychwanegol at eich hawliau cyfreithiol, rydym hefyd yn caniatu ichi ddychwelyd nwyddau os byddwch yn newid eich meddwl. Byddwch cystal dychwelyd y nwyddau nas defnyddiwyd i ni gyda'r dderbynneb wreiddiol o fewn 14 diwrnod a byddwn yn cynnig eu cyfnewid neu'n cynnig nodyn credyd ichi\nOs ydych yn gwerthu o bell (er enghraifft, trwy eich gwefan) neu i ffwrdd o'ch safle busnes (er enghraifft, yng nghartref y defnyddiwr), mae gan y defnyddiwr ragor o hawliau cyfreithiol, a rhaid adlewyrchu'r rhain yn eich telerau a dogfennaeth safonol (gweler 'Contractau defnyddwyr: gwerthu o bell' a 'Contractau defnyddwyr: gwerthu oddi ar y safle'). Yn yr achosion hyn, efallai y byddwch yn dymuno llunio polisi dychwelyd sy'n cynnwys:\ncrynodeb o hawliau cyfreithiol y defnyddiwr lle mae nwyddau yn ddiffygiol, wedi'u cam-ddisgrifio ac ati\nmanylion hawl gyfreithiol y defnyddiwr i ganslo heb roi rheswm, fel arfer o fewn 14 diwrnod ar l danfon y nwyddau\nunrhyw hawliau ychwanegol yr ydych yn dymuno eu rhoi i'r defnyddiwr, fel cyfnod canslo hwy na'r isafswm cyfreithiol o 14 diwrnod.\nNi ellir tynnu na chyfyngu ar hawliau cyfreithiol defnyddwyr a bydd unrhyw ymgais gan fasnachwyr i wneud hynny trwy gyfeirio at gymal eithrio neu hysbysiad tebyg yn ddi-rym ac, felly, yn anorfodadwy.\nDan Reoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008, mae hefyd yn dramgwydd troseddol i gamarwain defnyddiwr ynghylch ei hawliau cyfreithiol.\nMae'r canlynol yn dangos enghreifftiau o ddatganiadau sy'n debygol o gamarwain defnyddwyr ynghylch eu hawliau:\ngellir cyfnewid nwyddau'n unig\nrhoddir nodyn credyd yn unig yn lle nwyddau diffygiol\ngwerthir fel y'i gwelir\nByddai hyd yn oed y datganiad 'Dim ad-daliadau ac eithrio pan fydd nwyddau'n ddiffygiol' yn anghyfreithlon, gan fod nifer o achosion lle gall defnyddiwr hawlio ad-daliad am nwyddau nad ydynt yn ddiffygiol (fel nwyddau a gam-ddisgrifiwyd).\nMae'n gamdybiaeth gyffredin y gellir defnyddio datganiadau fel y rheini uchod os ydynt yn dod gyda datganiad fel 'Mae'ch hawliau statudol yn dal heb eu heffeithio'. Fodd bynnag, lle defnyddir dau ddatganiad anghyson gyda'i gilydd, maent o hyd yn debygol o gamarwain defnyddwyr ynghylch eu hawliau ac mae'n debygol bod yr hysbysiad yn anghyfreithlon.\nMae Deddf Hawliau Defnyddwyr 2015 yn cyflwyno rheolau sy'n gymwys pan roddwch warant ar nwyddau heb godi tl ychwanegol. Mae'n rhaid i unrhyw warant o'r fath gynnwys y manylion canlynol:\nNi allwch ddefnyddio cyfnod gwarant i gyfyngu ar hawliau defnyddwyr. Mae hawl gan ddefnyddwyr i ddisgwyl y bydd nwyddau'n dal i fod o ansawdd foddhaol trwy gydol eu disgwyliad oes rhesymol, cyhyd ag y'u cynhelir yn gywir a'u bod heb eu camddefnyddio.\nOs cynigir y nwyddau yn y Deyrnas Unedig, rhaid i'r warant fod wedi'i hysgrifennu yn Saesneg.\nMae Deddf Menter 2002 yn galluogi i gyrff gorfodi, fel gwasanaethau safonau masnach, ofyn am orchymyn llys sy'n atal peidio chydymffurfio darpariaethau sifil a throseddol gwahanol ddarnau o ddeddfwriaeth diogelu defnyddwyr, gan gynnwys Deddf Hawliau Defnyddwyr 2015. Os nad ydych chi'n cydymffurfio gorchymyn llys o'r fath, y gosb uchaf yw dirwy a dwy flynedd o garchar.\nAdolygwyd/diweddarwyd ddiwethaf: Gorffennaf2018\nTSI: 260367, ID: 528, updated 29/01/2020


Ryseitiau Bacon Prif Gyflenwad Americanaidd Ryseitiau Caws Ryseitiau Cinio Pasta Ryseitiau Eogiaid\nMae hwn yn brif ddysgl syml, hawdd a chyflym ar gyfer Salmon Spaghetti Carbonara. Dyma'r defnydd perffaith ar gyfer eog wedi'i goginio dros ben . Os oes unrhyw chwith o'r ddysgl hon, gwnewch Cawsy Pasta Frittata !\nRydw i wedi gwneud y rysáit hwn gyda spaghetti, fettuccine, a pasta duw; mae'n braf gyda'r tri. Mae unrhyw pasta hir yn berffaith yn y pryd hwn; mae'n dal ar y saws hufenog ac mae'n ffoil berffaith ar gyfer yr eog dendr a'r bacwn hallt.\nGwnewch yn siŵr eich bod yn gwasanaethu'r ddysgl wych hwn cyn gynted ag y caiff ei weini. Bydd y saws yn drwchus wrth iddo oeri, a'ch bod am wneud yn siŵr bod eich gwesteion yn cael y cyfuniad o pasta tendr, eog cnau, cig moch cris a saws bach, a saws llyfn a hufenog.\n1 (1 bunt) o becyn spaghetti, fettuccine, neu pasta ddu\n3/4 cwpan hufen trwm neu laeth anweddedig\n1 i 2 ffiled eog wedi'u coginio, wedi'u torri'n ddarnau\n2 chwpan o gysyn babi wedi'u rhewi, wedi'u dadwneud a'u draenio, os dymunir\n1. Dod â phot mawr o ddŵr i ferwi a choginio'r pasta fel y'i cyfarwyddir ar y pecyn. Yn y cyfamser, coginio'r bacwn mewn sgilet fawr nes ei fod yn ysgafn. Draeniwch y cig moch ar dywelion papur a chrumble; neilltuwyd. Anwybyddwch y braster mochyn.\n2. Mewn powlen fach, taro'r melyn wy gyda'r hufen ynghyd; tymor gyda'r halen a'r pupur. Rhowch o'r neilltu.\n3. Mewn sgilet fawr, gwreswch olew olewydd dros wres isel ac ychwanegwch yr eog, y pys, a'r cig moch wedi'i goginio; gwreswch yn ysgafn.\nYsgwyd y sosban o bryd i'w gilydd, felly nid yw'r bwyd yn cadw.\n4. Pan fydd y pasta wedi'i wneud, draeniwch yn dda ac ychwanegwch yn syth i'r sgilet gyda'r eog; peidiwch â throi.\n5. Arllwyswch y cymysgedd wy ar y pasta poeth ar unwaith. Trowch y gwres o dan y skillet i ganolig. Gan ddefnyddio clustiau , codi'n ysgafn a throi'r pasta, cymysgedd wy, eog, pys a bacwn gyda'i gilydd nes bod saws hufenog yn ffurfio ar y pasta. Bydd yr wy yn coginio ar gyswllt â pasta poeth. Chwistrellwch y bwyd gyda'r caws ac yn taflu'n ysgafn. Gweinwch ar unwaith.\nBwydlenni a Ryseitiau Cinio Shabbat ar gyfer Pob Tymor\nCroyw Pot Cyw iâr, Selsig, a Bremp Gumbo\nCwrw Cwrw Gyda Perlysiau a Sbeisys


Gwerthusiad o ffilm fer yn hyrwyddo caredigrwydd yng Nghymru yn ystod cyfyngiadau COVID-19 #AmserIFodYnGaredig - World Health Organization Collaborating Centre On Investment for Health and Well-being\nIMewn ymateb i gyfyngiadau COVID-19 olynol yng Nghymru, lansiodd Hyb Cymorth ACE Cymru yr ymgyrch #AmserIFodYnGaredig ym mis Mawrth 2021. Defnyddiodd yr ymgyrch ffilm fer a ddarlledwyd ar deledu cenedlaethol a’i hyrwyddo ar gyfryngau cymdeithasol i annog newid ymddygiad er mwyn bod yn garedig. Mae’r llawysgrif hon yn gwerthuso ffilm yr ymgyrch #AmserIFodYnGaredig. Roedd y canfyddiadau’n awgrymu’n gryf y gall ffilm fod yn arf effeithiol i hybu newid ymddygiad er mwyn bod yn garedig ac y gall hyd yn oed ffilmiau sy’n ysgogi adweithiau emosiynol cryf gael eu dirnad yn gadarnhaol ac arwain at newid ymddygiad. Mae canfyddiadau’r gwerthusiad yn berthnasol i sut y gall negeseuon iechyd y cyhoedd addasu a defnyddio gofod ar-lein i dargedu unigolion a hyrwyddo newid ymddygiad.\nAuthors: Kat Ford, Mark Bellis+ 2 mwy


Gwirfoddoli gyda’r Fenter Iaith | Mentrau Iaith Cymru\nGwirfoddoli gyda’r Fenter Iaith\nPostiwyd Mehefin 13, 2018 yng nghategori Newyddion\nYdych chi eisiau gwirfoddoli gyda Menter Iaith yn eich ardal chi? Dyma brofiad Elena sy’n gwirfoddoli gyda Menter Iaith Sir Ddinbych.\nEnw: Elena Brown\nO le? Dinbych\nPam wnes di wirfoddoli gyda Menter Iaith?\nRoeddwn i eisiau datblygu fy sgiliau ym mhellach a chael blas o weithio mewn gwahanol feysydd ac ar amrywiaeth o brosiectau. Mae’r Fenter yn cydweithio efo pobl ar hyd y sir ac yn darparu’r sgiliau a chysylltiadau wrth i chi geisio datblygu fel unigolyn efo cyfrifoldebau. Roeddwn i eisiau cael mewnwelediad i’r gwaith sy’n mynd mewn i’r gweithgareddau maent yn eu cynnal.\nBeth wyt ti wedi dysgu o’r profiad?\nDwi’n meddwl bod gwirfoddoli wedi bod o fudd mawr i mi. Mae’r profiad wedi adeiladu fy ymroddiad, angerdd ac ymrwymiad tuag at yr iaith a’r gwaith wedi rhoi’r sgiliau cychwynnol priodol i mi wrth fynd mewn i’r byd gwaith. Dwi wedi tyfu mewn hyder wrth weithio’n annibynnol ar hyrwyddo, trefnu ac wedi cael cyfleoedd i ysgrifennu i’r wasg. Rhoddodd y profiad syniad i mi ar beth yw fy nghryfderau a beth dwi angen mwy o brofiad ynddo, sy’n rhywbeth sy’n bwysig i bobl fod yn ymwybodol ohono. Roedd y Fenter yn gadael i mi archwilio i’r ffordd dwi’n gweithio orau a rhannu hynny gydag eraill.\nYdy’r profiad wedi bod yn werthfawr i ti?\nMae llawer o bobl yn cwestiynu beth yw’r pwynt gwirfoddoli a gweithio am ddim, ond ni fyddai wedi cael y profiadau dwi wedi eu cael heb weithio efo’r Fenter a chyfarfod yr holl bobl dros y cyfnod efo nhw. Mae’r profiadau wedi bod yn ddiddiwedd ers cychwyn yno, dros faes eang oedd yn gorchuddio gwaith hefo nifer o oedrannau. Roedd o’n brofiad gwych medru bod yn rhan o waith y Fenter, gan ei fod yn pwysleisio’r hwyl sydd i’w gael wrth ddefnyddio’r Gymraeg yn broffesiynol a chymdeithasol.


Amdanom Ni - Offer Awtomeiddio Jinan Zhancheng Co, Ltd.\nMae ysbryd o arloesi, gwaith tîm ac ansawdd yn gyrru ein gweithgareddau bob dydd. Daw ein tîm talentog ynghyd i ddatblygu a darparu cynhyrchion a thechnolegau sy'n arwain y farchnad wrth ddarparu gwasanaeth cyson a rhagorol i'n cwsmeriaid ledled y byd. Mae hyn yn gwneud ZC LASER yn weithle cyffrous.\nSefydlwyd Jinan Zhancheng Automation Equipment Co, Ltd yn 2013. Integreiddiwyd y dechnoleg ddiweddaraf ddomestig ac Ewropeaidd, gan gasglu ynghyd staff technegol a rheoli mentrau laser proffesiynol adnabyddus.\nGwnaethom ddatblygu hawliau eiddo deallusol diweddaraf peiriant marcio laser, peiriant weldio laser, peiriant torri laser ac ati. Mae gan ein cyfarpar nodweddion ymddangosiad hardd, perfformiad sefydlog, oes hir, manwl gywirdeb prosesu uchel, pris cystadleuol. Hyd yn hyn, mae ein cwmni wedi cyflawni mwy na 50% o'r gwerthiannau blynyddol yn cynyddu, sef y lefel flaenllaw yn y wlad.\nMae pobl yn chwarae rhan allweddol wrth gyflawni ein nodau. Rydym yn ymdrechu i ddefnyddio sgiliau a gwybodaeth ein gweithwyr er budd mwyaf posibl y sefydliad. Mae partneriaethau a chydweithrediad â chwmnïau eraill yn ganolog i'n gweithredoedd.\nNod ZC LASER yw cynhyrchu peiriannau o ansawdd uchel a pheiriannau arbennig gyda thechnoleg laser ar gyfer y diwydiant am brisiau rhesymol. Bydd diwydiannu technoleg laser yn hyrwyddo uwchraddio gweithgynhyrchu, arbed ynni, diogelu'r amgylchedd a diwydiannau eraill sy'n dod i'r amlwg yn effeithiol. cwrdd â galw defnyddwyr am gynhyrchion a gwasanaethau o ansawdd uchel. Rydym wedi sefydlu system gwasanaeth rheoli ansawdd ac ôl-werthu perffaith. Gallwn ddarparu pob math o gymorth technegol a gwasanaeth ôl-werthu i gwsmeriaid, a darparu set gyflawn o atebion prosesu laser i gwsmeriaid gartref a thramor.\nMae ein cwmni bob amser wedi cadw at athroniaeth fusnes "Goroesi Ansawdd, Gwasanaeth Goroesi, Gwasanaeth ar gyfer Datblygu, Brand Proffesiynol ', ac wedi ehangu'r marchnadoedd domestig a thramor yn weithredol.


Rhybudd Ruth | Blog Glyn Adda\nDyna ni, mae gan Frigâd y Gwalltiau Gleision a llymeitwyr y clybiau Ceidwadol ryw dair wythnos eto i wneud eu dewis. ‘Etholaeth gyfyng’, fe glywyd dweud, ond fel yr wyf wedi sôn o’r blaen dyma’r etholaeth helaethaf o ddigon, hyd yma, ar gyfer dewis prif weinidog Torïaidd. Does dim llawer er pan wneid y dewis gan etholaeth o un, sef y brenin neu’r frenhines ar gyngor yr arweinydd a fyddai’n ymadael, ynghyd efallai â chymeradwyaeth rhyw gylch bychan bach na wyddai neb yn iawn pwy oedd yn cael perthyn iddo – ‘the magic circle’ fel y’i gelwid. Gan y rhain y dewiswyd Syr Alec Douglas Home i olynu MacMillan yn 1963 pan nad oedd ef hyd yn oed yn Aelod Seneddol; bu raid i’r Arglwydd Home, fel Arglwydd Hailsham tua’r un adeg, benderfynu’n sydyn mai fel aelod o Dŷ’r Cyffredin y gallai orau wasanaethu’r wlad!\nY dewis bellach gerbron y ffyddloniaid Ceidwadol? Un ai grinc annifyr neu lembo gwirion. Ond heddiw ar dudalen flaen y papur newydd i, dyma rybudd difrif iddynt gan arweinydd Torïaid yr Alban. ‘Davidson: UK could break up under Johnson’. A dyfynnir Ruth: ‘I want to see him make assurances that it’s not Brexit do or die, it’s the Union do or die.’\nA fydd y pleidleiswyr yn gwrando? Na fyddant, os cywir arolwg gan YouGov o blith aelodau’r blaid Geidwadol ar 18 Mehefin.\nYn gofidio os na ddaw Brexit: 68.5%.\nYn gofidio os bydd yr Alban yn ymadael: 31.5%.\nAc yn ôl yr un arolwg, 59% o’r un bobl a fyddai’n poeni pe bai Gogledd Iwerddon yn mynd, dim ond i ni gael y Brexit.\nBeth sydd y tu ôl i hyn? Awydd i weld Inglandanwêls mewn perthynas newydd ddedwydd ag Alban annibynnol ac Iwerddon unedig? ‘Go brin’, dywed yr hen sinig yn fy nghlust. Yn hytrach, methu ag amgyffred eto, methu cael eu pennau rownd y syniad, nad ‘Britain’ fydd ‘England’ o’r dydd y bydd yr Alban yn mynd i’w ffordd ei hun.\nA dod yn ôl at rybudd Ruth, Bojo amdani felly! Ond hyd yn oed os mai hynny a fydd, hyd yn oed wedyn, a fydd yr Albanwyr yn cydio yn eu cyfle? Gwyddom am eu tuedd i nogio wrth y glwyd … ond tebyg mai gwell i ni Gymry, pobl na welsant mo’r glwyd erioed, yw peidio ag edliw hynny.\nOs bydd llanast y dyddiau hyn yn gorfodi etholiad cyffredinol, a’r SNP yn gwneud yn dda iawn, fe ddylai fynd amdani. Nid ‘Indyref 2′ ond Datganiad Annibyniaeth. Mae llawer o ymatebwyr y blogiau Albanaidd yn annog hyn. Ac fel yr wyf wedi dweud droeon o’r blaen, gadewch i’r ochr arall weiddi am refferendwm.\n← Pwy gawn ni ?\nBrycheiniog a Maesyfed: ateb i’r cwestiwn →