Gêm peli Cysylltwch Ar-lein. Chwarae am ddim\nGêm peli Cysylltwch\nChwaraewch y gêm peli Cysylltwch Ar-lein:\nGêm Disgrifiad peli Cysylltwch\nI arbed eich bêl goch cyn belled ag y bo modd, yn aros yn agos at y glas ac nid ydynt yn mynd du. . Chwaraewch y gêm peli Cysylltwch ar-lein.\nNodweddion technegol y gêm peli Cysylltwch\nGêm peli Cysylltwch Ychwanegodd: 31.03.2012\nGemau fel y gêm peli Cysylltwch\nLawrlwytho gêm peli Cysylltwch\nEmbed y gêm peli Cysylltwch ar eich gwefan:\nI fewnosod y gêm peli Cysylltwch ar eich gwefan, copïwch y cod a gludo yn y cod html ar eich safle. Hefyd, os ydych yn hoffi y gêm peli Cysylltwch, copi ac anfon y ddolen i ffrind neu eich ffrindiau, yn rhannu'r gêm gyda'r byd!\nGyda'r gêm peli Cysylltwch, hefyd yn chwarae yn y gêm:


SPCK Assemblies (Cymraeg) - Dim Ond trwy Ras Duw\nDim Ond trwy Ras Duw\nAnnog y myfyrwyr i feddwl am ddigartrefedd, ac am eu hagwedd tuag at bobl sy’n ddigartref.\nNodwch fod y gwasanaeth arall sydd ar y pwnc, Cylchgrawn y Big Issue, wedi’i baratoi ar gyfer Cyfnod Allweddol 4 a 5.\nGwefannau defnyddiol: www.careforthefamily.org.uk\nhttp://england.shelter.org.uk (golwg cyffredinol ar ddigartrefedd)\nBydd nifer o gadeirlannau’n trefnu ‘Big Sleep’. Efallai yr hoffech chi ymchwilio beth fyddai ymateb eich cadeirlan leol, a gwahodd myfyrwyr i gymryd rhan os oes rhywbeth felly’n cael ei drefnu. Yn aml, mae gan gadeirlannau adran addysg a allai eich cyfarwyddo.\nGwrandewch ar y darn yma o waith rhywun o’r enw Rob Parsons: I was on the Underground when it happened. I was huddled in the midst of dozens of commuters, each with their noses in a magazine or newspaper. A young homeless man got on the train and began asking for money. I don’t know if I imagined it, but it seemed that as soon as he started speaking we all slid a little deeper into our reading material. And then suddenly he lifted his head and addressed the whole carriage: ‘Ladies and gentlemen,’ he began, ‘I don’t want to be like this and I haven’t always been like this. But you should all know that anything can happen to anybody.’ His words hung in the air and we lifted our eyes from our newspapers and looked at him. We knew that suddenly there was a philosopher on the train and he was right: anything can happen to anybody.(Dyfyniad o Care for the Family, gyda chaniatâd Rob Parsons.)\nSut rydych chi’n ymateb pan fyddwch chi’n gweld rhywun digartref yn cysgu ar y stryd? Beth fyddwch chi’n ei wneud pan welwch chi rywun yn gwerthu’r cylchgrawn Big Issue?\nYdych chi’n edrych y ffordd arall … neu a ydych chi’n cytuno â’r dyn ifanc ar y trên y gall unrhyw beth ddigwydd i unrhyw un?\nMae’n hawdd iawn cymryd yr hyn sydd gennym ni’n ganiataol – to uwch ein pennau, teulu gofalgar, digon o fwyd, addysg dda.\nOnd wyddom ni ddim beth all fod rownd y gornel. Dyma pam y bydd rhai yn dweud peth fel, ‘Trwy ras Duw yr ydwyf finnau yma’, neu ‘There but for the grace of God go I.’\nGadewch i ni edrych ar o ble daeth y dywediad hwn. Roedd dyn o’r enw John Bradford yn gefnogwr brwd o’r Diwygiad Protestannaidd yn Lloegr yn yr unfed ganrif ar bymtheg. Yn ystod mis cyntaf teyrnasiad y frenhines Babyddol, Queen Mary, cafodd Bradford ei arestio a’i garcharu oherwydd ei ymroddiad i Eglwys Loegr.\nRywbryd yn ystod ei garchariad yn Nhwr Llundain, fe welodd grwp o garcharorion yn cael eu harwain i’w dienyddiad, ac fe ddywedodd, ‘There but for the grace of God, goes John Bradford’. Ac mae pobl yn parhau i ddweud y geiriau hyd heddiw: ‘There but for the grace of God …’\nAr 31 Ionawr 1555 daethpwyd ag achos yn erbyn Bradford ei hun, ac fe’i condemniwyd yntau i farwolaeth. Fe’i llosgwyd wrth y stanc.\nGwyddai John Bradford na allai gymryd ei fywyd yn ganiataol. Fe wyddai’r dyn ar y trên na allai gymryd y to oedd ganddo uwch ei ben yn ganiataol ychwaith. Gall unrhyw beth ddigwydd i unrhyw un.\nYn ystod mis Mai 2008, cynhaliwyd The Big Sleep yng Nghadeirlan Newcastle, Lloegr, a’r bwriad oedd rhoi’r syniad i bobl ifanc sut beth yw bod yn ddigartref. Cysgodd cannoedd o bobl ifanc allan ar y stryd, am un noson yn unig, er mwyn sefyll mewn cydsafiad â phobl oedd heb unlle i gysgu'r noson honno a phob noson arall hefyd.\nDyma ddyfyniad gan ferch o’r enw Jane Brown, fu’n sôn am ei phrofiad y noson honno:\nWe had actors role-playing throughout the night as homeless people, people busking with guitars, a soup kitchen, police moving everyone on in the early hours and dust men waking them up in the morning just as they might do on the streets. We also had sound effects waking the young people up through the night e.g. dog barking, police sirens going off, the noise of people exiting a club at closing time. (Dyfyniad o Aquila Way gyda chaniatâd gan Jane Brown.)\nMae ychydig o ddealltwriaeth yn golygu llawer.\nMerch ifanc yn gwerthu’r Big Issue,\nBachgen yn cysgu mewn bocs cardfwrdd,\nGrwp o bobl yn swatio o dan bont,\nByd o wahaniaeth rhwng eu byd hwy a’n byd ninnau.\nGadewch i ni feddwl am yr holl bethau sydd gennym ni, a diolch:\nAm deulu gofalgar ...\nAm do uwch ein pennau …\nAm y bwyd a’r dillad sydd eu hangen arnom ni bob dydd …\nByd o wahaniaeth rhwng ein byd ni a’u byd hwythau.\nGall ein byd ni gyffwrdd â’u byd hwy.\nGallwn roi amser, bwyd, dillad ac arian i sefydliadau lleol sy’n ymwneud â’r digartref.\nGallwn brynu’r Big Issue.\nGallwn wenu ar yr unigolyn heb farnu ei sefyllfa.\nGallwn gofio geiriau’r dyn ifanc ar y trên.\n“Gall unrhyw beth ddigwydd i unrhyw un.”


Sgwrsio Alger. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Alger.\nCroeso i Chatroulette AlgerCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Alger gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Alger. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Alger:


Gweithio gydag Actorion / Working with Actors - National Theatre Wales Community\nEvent Type: gweithdy\nGWEITHIO GYDAG ACTORION\nGweithdy undydd i Actorion a Chyfarwyddwyr\nGYDA STEPHEN BAYLY\nMae Gŵyl Arall – ar y cyd â Cwmni Da a Galeri – yn cyflwyno gweithdy cyffrous ar ddulliau Stanford Meisner gan y cyfarwyddwr, y cynhyrchydd a’r actor Stephen Bayly.\nYn yr Unol Daleithiau, ystyrir y dull Meisner fel y ffordd orau o weithio gydag actorion ac mae’n dod yn fwyfwy poblogaidd yng ngwledydd Prydain hefyd erbyn hyn. Mae gweithdy Stephen Bayly yn cynnig dewis amgen i ‘Method Acting’, gan ddysgu cyfarwyddwyr i weithio gydag actorion sydd wedi eu trwytho yn y dull Meisner i roi stamp unigryw ar y testun ac fel ffordd i ddod ag o’n fyw.\nDefnyddir dulliau Meisner gan yr actor a’r cyfarwyddwr Sidney Pollock a’r awdur a’r cyfarwyddwr David Mamet ymysg eraill, er mwyn annog eu hactorion i roi perfformiadau gwir, sy’n gyforiog o emosiwn. Yn ddiarwybod i lawer ohonom, mae nifer o actorion mwya deinamig a chyffrous America eu trwytho yn y dull Meisner (Leonardo DiCaprio, Gene Hackman, Ed Harris, Robert Duvall, Joanne Woodward a Jon Voight, i enwi dim ond rhai). Sut mae’r actorion hyn yn gweithio? Sut all cyfarwyddwyr ddefnyddio’r dulliau hyn i gael perfformiadau mwy gonest a threiddgar gan eu cast?\nMae Stephen Bayly wedi cynhyrchu ffilmiau fel Richard III a Mrs Dalloway ac ymysg y ffilmiau y mae wedi eu cyfarwyddo mae Rhosyn a Rhith a gafodd groeso brwd iawn yn Cannes a’r gyfres boblogaidd Joni Jones. Bu hefyd yn Gyfarwyddwr y National Film and Television School. Astudiodd Stephen y dull Sanford Meisner yn ddwys am bum mlynedd yn The Actors Temple, Llundain ac erbyn hyn mae’n dysgu cyfarwyddwyr yn Nghiwba, Nigeria, Sbaen, Llundain a thrwy Skillset Academi Cymru a Choleg Cerdd a Drama Caerdydd. Am ragor o wybodaeth am Meisner a Stephen Baly, ewch i:www.directingarts.com\nMAE LLEFYDD YN GYFYNGEDIG FELLY ARCHEBWCH EICH LLE AR Y CWRS ARBENNIG HWN CYN GYNTED AG Y BO MODD\nBydd saib am ginio rhwng 1.30-2.30pm. Ni allwn gynnig bwyd ond mae digon o lefydd i fwyta yn y cyffiniau.\nI archebu eich lle a thalu, ewch i www.palasprint.com neu ebostiwch Angharad Elen: angharadelen@yahoo.com cyn dydd Mercher, 4 Gorffennaf.\nWedi’r gweithdy, bydd Gŵyl Arall yn dangos y ffilm Rhosyn a Rhith am y tro cyntaf yng Nghmru ers 20 mlynedd a mwy, a hynny yn y sinema yn Galeri am 7.30pm, nos Wener, 6 Gorffennaf, lle bydd Stephen Bayly yn cynnal sesiwn Cwestiwn ac Ateb. I archebu tocynnau, ffoniwch Galeri ar 01286 685 222.\nRSVP for Gweithio gydag Actorion / Working with Actors to add comments!


Llanfair Dyffryn Clwyd, Eglwys y Santes Fair a Sant Cynfarch / Mwynhewch Sir Ddinbych Ganoloesol\nEglwys y Santes Fair a Sant Cynfarch\nMae Eglwys y Santes Fair yn Nyffryn Clwyd wedi ei chysegru i ‘Sant’ Cynfarch hefyd  mae’n debyg mai pennaeth llwyth o ogledd Prydain yn perthyn i Coel Hen ydoedd. Mae’r eglwys fawr hon yn dyddio o’r 15fed ganrif ac mae ganddi ddau brif gorff a thwr trawiadol, sy’n nodwedd anarferol yn yr ardal hon. Yn y fynwent ceir coed yw enfawr, gweddillion hen groes bregethu, ‘ty festri’. Sioraidd a phorth mynwent o goed ac arno’r arysgrif ‘Heb Dduw, Heb Ddim’.\nEr bod y tu mewn i’r eglwys wedi ei adnewyddu’n sylweddol, erys rhai nodweddion canoloesol. Mae’r ddau do wedi eu cerfio â chanopïau anrhydedd ar y deupen dwyreiniol  nodwedd leol  ac mae rhan o’r groglen ganoloesol yn parhau i sefyll ger yr ystlys ddeheuol. Wrth yr allor, gwelir cofeb sydd o bosib ddwy ganrif yn hyn na’r gwaith coed hwn. Mae hon wedi’i chadw’n rhyfeddol o dda ac mae’n coffau marchog Cymraeg o ddechrau’r 14eg ganrif. Dafydd ap Madog: mae’n dangos ei law yn dal ei gleddyf, gyda llew sy’n ymdebygu i gath ar ei darian flodeuog. Y nodwedd ganoloesol hynotaf, fodd bynnag, yw’r mosaig o wydr lliw (dyddiedig 1503), mewn ffenestr ddeheuol, sy’n dangos seintiau a thraed Crist wedi eu trywanu â hoelen euraid enfawr.\nYn ôl y traddodiad, yr oedd y gwydr hwn yn y ffenestr fawr uwchben yr allor ar un adeg, a llwyddwyd i’w chadw rhag cael ei dinistrio adeg y Rhyfel Cartref trwy ei chladdu yn y gist dderw haearnwym fawr sy’n sefyll gerllaw. Ceir mwy o wydr canoloesol yn y ffenestr wrth y fedyddfaen, ger y gofeb Elizabethaidd i Thomas ap Rice, a fu farw ‘ar ganiad y ceiliog ar ddydd Sul’ ym 1582. Bydd y llawlyfr ardderchog yn cyfoethogi ymweliad â’r eglwys ddeniadol hon.\nEglwys y Santes Fair a Sant Cybfarch, Llanfair DC\nCofeb i Farchog Cymreig o ddechrau'r 14eg ganrif, Llanfair Dyffryn Clwyd


Powys yn derbyn acolâd am ddod ar frig cynghrair ailgylchu carbon i'r cyfan o Gymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon - Powys\nPowys yn derbyn acolâd am ddod ar frig cynghrair ailgylchu carbon i'r cyfan o Gymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon\nMae Cyngor Sir Powys wedi derbyn gwobr fawreddog ar ôl arwain y maes fel y cyngor sy'n arbed carbon fwyaf yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon i gyd.\nDerbyniodd y cyngor y Tlws Mynegai Ailgylchu Carbon i Awdurdodau Lleol oddi wrth Eunomia ddoe (Dydd Iau, 22 Chwefror) wedi iddo ddod ar frig y gynghrair mynegai carbon am lwyddo i arbed 130kg o garbon fesul unigolyn yn 2015/16.\nMae mynegai Eunomia yn cyfrifo faint o allyriadau carbon deuocsid sy'n cael eu hatal o ganlyniad i ymdrechion ailgylchu trigolion lleol. Mae ailgylchu yn arbed allyriadau nwyon ty gwydr oherwydd ei fod yn rhwystro gwastraff rhag cael ei anfon i bydru mewn safleoedd tirlenwi neu ei losgi mewn llosgyddion - a gan ei fod yn lleihau'r angen am echdynnu deunyddiau craidd sy'n brosesau ynni-ddwys.\nMae'r cyngor hefyd wedi dangos y gwelliant mwyaf flwyddyn-ar-flwyddyn, yn ôl y mynegai, gan neidio o 103kg o garbon yn cael ei arbed fesul unigolyn yn 2014/15 i 130kg yn ystod y flwyddyn ariannol ddiwethaf.\nGan dderbyn y tlws ar ran y cyngor, dywedodd y Cyng. Phyl Davies, Aelod o'r Cabinet dros Wastraff ac Ailgylchu: "Mae'n gamp anhygoel i arwain y maes fel cyngor wrth ailgylchu ac arbed carbon yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon i gyd.\n"Rydym yn falch iawn o'r hyn mae trigolion lleol wedi ein helpu i gyflawni a hoffem ddiolch iddynt am eu hymdrechion i'n helpu i gyrraedd y safle uchaf ar y gynghrair, ni allem fod wedi gwneud hyn hebddynt.\n"Dengys y canlyniad fod yr ymdrech a wneir gan drigolion a'n staff i wahanu gwastraff yn ei ffynhonnell wirioneddol yn talu ffordd pan ddaw hi i gynhyrchu arbedion carbon."\nDywedodd Peter Jones, Prif Ymgynghorydd Eunomia a gyflwynodd y wobr i'r cyngor: "Hoffwn longyfarch Cyngor Sir Powys ar eu perfformiad ailgylchu hynod nodedig sydd wedi gwella'n fawr. Mae cyfraniad pwysig gan ailgylchu i'w wneud i ymdrechion y DU ar newid hinsawdd ac nid yw edrych yn unig ar gyfraddau ailgylchu yn dweud yr holl stori wrthych chi.\n"Mae ein Mynegai Ailgylchu Carbon yn helpu awdurdodau i weld y gwahanol fathau o ailgylchu sy'n cael yr effaith fwyaf, ac i ddynodi cyfleoedd newydd ynghyd ag amlygu llwyddiannau hyd yn hyn. Mae hefyd yn helpu'r cyhoedd i ddeall y rhesymau pam mae ailgylchu mor bwysig."


Prifysgolion a Cholegau Iach – Gweithio tuag at Gymru Iachach a mwy Cynaliadwy – RCE Cymru\nMae Prifysgolion Iach DU (Healthy Universities UK) yn diffinio prifysgol neu goleg iach fel sefydliad sy’n mabwysiadu dull holistig, system lawn i iechyd. Mae hyn yn cynnwys edrych a chreu amgylchedd dysgu a diwylliant sefydliadol sy’n cael ei rannu lle mae iechyd, llesiant a chynaliadwyedd cymunedau yn cael eu hadnabod fel rhywbeth sy’n hanfodol ar gyfer llwyddiant. Mae prifysgolion iach nodweddiadol yn darparu awyrgylch groesawgar, cynyddu proffil iechyd a chynaliadwyedd ac yn cysylltu gyda, a chyfrannu at, iechyd a llesiant y gymuned ehangach.\nYng Nghymru mae gennym gyfle gwych i wneud gwahaniaeth. Mae grŵp rhwydwaith Prifysgolion a Cholegau Iach, wedi gwreiddio yng Nghanolfan Arbenigedd Rhanbarthol Cymru, yn sefydlu er mwyn denu’r rhai sydd yn, neu wedi gysylltu gyda, y cymunedau niferus o brifysgolion a cholegau ar hyd a lled Cymru a thu hwnt er mwyn cydweithio i wneud gwahaniaeth i iechyd a chynaliadwyedd pob Cymru a’r byd. Mae’r grŵp yma yn rhoi cyfle i adeiladu ar ddatblygiad amgylchedd iach blaenorol yng Nghymru. Sefydlwyd cynllun Cymreig ar gyfer Ysgolion Iach a chynlluniau cyn-ysgol nifer o flynyddoedd yn ôl gan roi iechyd yng nghanol yr agenda ar gyfer plant yng Nghymru a gall dull tebyg ar gyfer prifysgolion a cholegau wneud yr un fath i bobl ifanc a phawb sydd ynghlwm â’r amgylchedd dysgu.\nDatblygodd y cynllun Ysgolion Iach cyfres o safonau o amgylch amrediad eang o bynciau iechyd roedd ysgolion yng Nghymru yn cael eu mesur. Gwellodd y cynllun cyfleusterau a darpariaeth ar gyfer iechyd mewn ysgolion gan annog ysgolion i gymryd cyfrifoldeb dros gynnal a daprau iechyd i bawb oedd yn dysgu, gweithio, chwarae a byw yno. Dysgodd plant am sut i fyw yn iachach yn ogystal â galluogi disgyblion a staff i gymryd rheolaeth o rai agweddau o amgylchedd yr ysgol oedd yn effeithio eu hiechyd. Mae’r plant ysgol yno’n troi yn bobl ifanc rŵan gyda nifer ohonynt wedi mynd, neu yn mynd i astudio ymhellach yn addysg bellach neu uwch. Gyda nifer ohonynt mewn un neu fwy o’r 23 prifysgol neu goleg yng Nghymru. Mae’r sector addysg uwch yn fawr yng Nghymru – mae dros 275,000 o fyfyrwyr yn astudio yng Nghymru ar unrhyw adeg a dros 30,000 o bobl yn cael eu cyflogi un ai yn addysg bellach neu uwch. Mae hyn yn rhoi rheswm da dros ddatblygu’r dull amgylchedd iach yn ein prifysgolion a’n colegau.\nFframwaith Prifysgolion a Cholegau Iach Cymru\nYn dilyn y model o ysgolion iach, mae grŵp o bobl ar draws sectorau prifysgol a cholegau, ynghyd â gwneuthurwyr polisi o Llywodraeth Cymru ac arbenigwyr o Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi dod at ei gilydd i ddatblygu Fframwaith Prifysgolion a Cholegau Iach Cymru. Mae’r Fframwaith yn darparu safonau arfer da mewn chwe phwnc iechyd;\nIechyd meddwl ac emosiynol a llesiant\nDefnydd a cham-drin sylweddau\nIechyd personol a rhywiol a pherthnasau\nBwyd iach a chynaliadwy\nMae chwe phrif egwyddor sy’n tanseilio’r safonau yma ac mae’r rhain wedi cael eu cynnwys yn y fframwaith;\nCyfranogiad a grymuso\nDull system gyfan\nYn berthnasol i staff, myfyrwyr a’r gymuned ehangach\nDefnydd o dystiolaeth, rhannu a dysgu\nUn o’r tasgau cyntaf ar gyfer y cylch diddordeb Prifysgolion a Cholegau Iach bydd i weld beth yw’r ffordd gorau i roi’r fframwaith ar waith. Gallwch chi helpu neu hoffwch ddarganfod mwy? Efallai bod gennych syniadau ar sut i roi’r fframwaith ar waith yn eich sefydliad neu efallai bod gennych ddiddordeb bod yn rhan o’r peth rhywsut. Os felly, gyrrwch neges i mi ar cdeacy@cardiffmet.ac.uk neu well byth archebwch le yn un o’r digwyddiadau RCE Cymru yn yr hydref er mwyn dechrau gwneud gwahaniaeth.\nChris yw Cyfarwyddwr Cynorthwyol Adnoddau Dynol ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd ac yn Aelod Siartredig o Sefydliad Iechyd a Diogelwch Galwedigaethol. Yn ogystal a bod yn rhan o ysgrifenyddiaeth RCE Cymru, mae hefyd yn aelod o grŵp llywio Prifysgolion Iach y DU.\nPrevious: Previous post: Arloesedd Economi Gylchol yng Nghymru\nNext: Next post: Ymgynghoriad ar ddiwygio system cyfrifoldeb cynhyrchwyr pecynnu’r DU\n© 2022 RCE Cymru


Cyngor Aberatwe yn 'parhau'n hyderus' dros ail ddatblygiad canol dinas - BBC Cymru Fyw\nCyngor Aberatwe yn 'parhau'n hyderus' dros ail ddatblygiad canol dinas\nduration 29 Mai\nMae arweinydd Cyngor Abertawe yn "parhau yn hyderus" am ddyfodol ailddatblygiad £135m canol y ddinas, er gwaethaf argyfwng coronafeirws.\nO dan y cynlluniau, bydd 11,000 o bobl yn gweithio ac yn byw yn yr ardal a'r gobaith yw dod â rhagor i fyw yng nghanol y ddinas ei hun.\nMae'r prosiect yn cynnwys arena ddigidol, fydd â lle i 3,500 o bobl, uwchben maes parcio a gwesty, siopau, pont newydd dros Ffordd Ystumllwynarth, swyddfeydd a chartrefi.\nOnd gyda'r tebygolrwydd y bydd rhyw fath o gyfyngiadau ar deithio yn parhau am dipyn o amser, gall y diffyg lle sydd yng nghanol dinasoedd fod yn anneniadol i nifer.\nEr hynny mae arweinydd Cyngor Abertawe, Rob Stewart, yn "bositif iawn am y dyfodol".\nMae'r awdurdod bron wedi cwblhau ailddatblygiad Ffordd y Brenin, ac mae tŵr enfawr gyda lle i bron i 800 o fyfyrwyr yn cael ei adeiladu ger yr orsaf drenau.\nimage captionMae disgwyl y bydd yr arena, fydd â lle i 3,500 o bobl, yn cael ei gwblhau yn haf 2021\nMae gwaith ar yr arena wedi parhau yn ystod y misoedd diwethaf, ac mae'r contractwyr yn hyderus y bydd y prosiect wedi ei gwblhau erbyn haf y flwyddyn nesaf.\n"Rwy'n gobeithio y bydd wedi ei gwblhau erbyn i ni ddod mas o'r cyfyngiadau ac fe fydd pobl yn gallu parhau â'u bywydau gyda rhyw fath o normalrwydd," meddai'r Cynghorydd Stewart.\n"Mae dinasoedd yn mynd i barhau i fod yn rhan annatod o'r economi trwy gydol y DU.\n"Edrychwch ar Loegr ar hyn o bryd, dydw i ddim yn cytuno y dylai'r cyfyngiadau wedi cael eu codi mor gyflym yna, ond rydych chi'n gallu gweld cyn gynted y cafodd cyfyngiadau eu codi, fe aeth bobl yn syth yn ôl i draethau a dinasoedd.\n"Dwi'n parhau'n bositif... rydyn ni'n adeiladu ar gyfer llwyddiant economi Abertawe a'r ardal yn yr hir dymor, a does dim rheswm i newid y cynllun hynny."\nYmateb i effeithiau'r pandemig\nBydd rhaid i ddinasoedd ymateb i effeithiau'r pandemig, ac mae nifer ar draws y byd wedi dechrau yn barod.\nMae Athen yn lledaenu palmentydd yn barod, tra bod gwleidyddion ym Mharis a Melbourne yn awyddus i sicrhau bod siopau, hamdden a gwaith ar gael o fewn ugain munud o gartrefi dinasyddion.\nAc yn ôl un academydd blaenllaw o Brifysgol Caerdydd, mae yna "gyfle" i sicrhau y bydd ailddatblygiad Abertawe yn gynaliadwy yn amgylcheddol.\n"Ar wahân i argyfwng Covid, mae angen i ragor o'n gweithgareddau, ein swyddi ac ein siopau i gael eu lleoli o gwmpas canolfannau trafnidiaeth," meddai'r Athro Mark Barry, sy'n rhan o adran daearyddiaeth Prifysgol Caerdydd.\n"Ac mae angen lleihau y tueddiad yr ydyn ni wedi cael dros y 30 mlynedd diwethaf o roi pethau o gwmpas cyffyrdd y draffordd, mae'n niweidiol iawn yn amgylcheddol.\n"Mae'r DVLA yn enghraifft arbennig. 5,000 o weithwyr, does neb yn cymryd trafnidiaeth cyhoeddus yno, maen nhw i gyd yn gyrru ac wrth reswm wedyn mae'r M4 yn llawn dop o ganlyniad i hynny."\nimage caption"Mae rhaid ystyried sut y bydd dinasoedd yn ymdopi yn sgil Covid-19, meddai'r Dr Chris Muellerleile\nMae Dr Chris Muellerleile, sy'n ddaearyddwr trefol o Brifysgol Abertawe, yn cytuno y bydd dinasoedd yn parhau i ffynnu.\n"Mae dinasoedd wedi newid dros y 200 mlynedd diwethaf, yn aml o ganlyniad i argyfyngau gwahanol, " meddai.\n"Mae rhaid ystyried sut y bydd dinasoedd yn ymdopi yn sgil Covid-19. Pa fath o arloesedd fydd yn digwydd yn ein dinasoedd i'w trawsnewid i mewn i ganolfannau newydd o lewyrch?\n"Mae nifer yn meddwl y bydd yr awydd i fyw mewn dinasoedd yn parhau, a rwy'n dueddol o gredu - er bod yna risgiau yn y tymor byr a hyd yn oed tymor canolig - fe fydd dinasoedd yn goroesi ac wedyn ffynnu yn y tymor hir."\nOriel: Caerdydd dan gysgod coronafeirws


UPF50 + Siwtiau Ymdrochi Plant Bach Haf Diddanadwy Breathable Ar gyfer Traeth |\nDillad isaf menywod\nDillad isaf dynion\nDillad isaf plant\nDillad nofio i ferched\nDillad nofio dynion\nDillad nofio i blant\nDillad Ioga Merched\nCromlin Sexy Haf Yn Caru Yn Torri Blaen Un Melyn ...\nCwmpas Sedd Cheeky Coes Torri Uchel Un Darn B ...\nGwddf Sexy V Blaen Dros Strapiau Ysgwydd Un Darn Lad ...\nBoliau nofio dwy ddarn i ferched wedi'u leinio'n llawn ...\nSwimsuit Merch Plant Ciwt Melyn Ciwt ...\nUPF50 + Ymdrochi Plant Bach yr Haf sy'n dal dŵr ...\nDau Darn Merch Ifanc Bikini Set Oed Swimsuit O 2 ...\nHaf 90-120cm Gwrthdroadwy Breathable Eco-Gyfeillgar B ...\nUPF50 + Siwtiau Ymdrochi Plant Bach Haf Diddanadwy Breathable Ar gyfer Traeth\nEnw Cynnyrch: Dillad nofio dillad plant i blant bach\nDeunydd: 90% Neilon + 10% spandex\nNodwedd: Nontoxic, amddiffyniad UV\nArgraffu a Brand: Argraffu sgrin sidan, argraffu trosglwyddo gwres, Costomized\nRashguard Amddiffynnol haul UV: UPF50 +\nSwimsuits ar gyfer merched, strapiau addasadwy, ffabrig elastig uchel, meddal a chyfeillgar i'r croen ar gyfer plentyn sy'n tyfu\nMae printiau llachar ac opsiynau lliw hwyliog yn sicrhau ei fod yn sefyll allan i mewn ac allan o'r dŵr\nAmddiffyniad haul UPF 50+, amddiffyn croen eich merch rhag y tywydd poeth\nYn addas ar gyfer nofio, traeth, pwll, parti ymolchi neu wyliau haf\nSiwtiau ymdrochi merched yn 2-12 oed. Y dewis gorau ar gyfer gwers nofio neu hwyl dŵr traeth\nGyda gofal diddiwedd am ddiogelwch a diddordeb cynnyrch defnyddwyr, rydym yn datblygu amrywiaeth wedi'i diweddaru o'r dillad nofio poethaf yn gyson gyda'r gwaith adeiladu gorau posibl.\nMaint Oedran (mlwydd oed) Uchder (cm) Pwysau (0.5 kg)\nS. 2-3 80 20-25\nM. 3-4 90 25-30\nL. 4-5 100 30-40\nDarllenais yr adolygiadau eraill a maint i fyny. Rwy'n falch fy mod i wedi gwneud hynny. Mae fy merch yn gwisgo 4T solet ac mae hyn yn cyd-fynd yn dda ag ychydig o le i dyfu. Patrwm ciwt ac rwy'n gwerthfawrogi'r strapiau y gellir eu haddasu.\nDoedd gen i ddim gobeithion uchel am y siwt ymdrochi hon gan ei bod mor rhad ond roeddwn i mor anghywir! Mae hyn yn cyd-fynd yn dda iawn ac mae o ansawdd llawer gwell nag y byddwn i wedi'i ddisgwyl. Rwy'n falch fy mod wedi rhoi cynnig ar y siwt hon!\n1. Mae dyluniad OEM, ODM i gyd yn iawn ar gyfer y dillad nofio. Gallwn argraffu eich logo eich dyluniad. Gallwch archebu ein dyluniad. Gallwch hefyd anfon eich delwedd enghreifftiol eich hun. Gallwn arferiad a wnaed i chi. DIM MOQ cyfyngedig. Mae croeso i unrhyw faint. Ein pleser yw gwneud dillad nofio wedi'u haddasu.\n2. Gallwn wneud argraffu sgrin ac argraffu aruchel digidol i chi. Mae croeso i chi anfon eich dyluniad.\n3. Mae unrhyw liw yn iawn. Gallwn liwio'r ffabrig i chi.\n4. Mae ein MOQ fel arfer yn 100pcs. Ond gallwn wneud unrhyw faint.\n5. Pris yw'r broblem fwyaf pryderus i bob cwsmer. Os ydych chi eisiau gwybod y pris. Mae angen i chi wybod y paramedr canlynol, arddull dillad, ategolion dillad, dull argraffu, patrwm, ffabrig dilledyn, ansawdd y dillad, dyddiad dosbarthu ac ati. Dyma'r prif ffactorau i benderfynu ar y pris. Po fwyaf y byddwch chi'n ei archebu, y pris is y byddwch chi'n ei gael.\nBlaenorol: Dau Darn Merch Ifanc Bikini Wedi'i Gosod Oed Swimsuit O 2 i 12 Oed\nNesaf: Swimsuit Merch Plant Ciwt Melyn Ciwt ar gyfer Nofio\nArwerthiant Dillad Nofio Plant\nDau Darn Merch Ifanc Bikini Set Swimsuit Age F ...\nStrap Ysgwydd Tenau Un Darn Plant Traeth Sequin ...\nCiwt Melyn Cyfforddus Un Darn Merch Plant Swi ...\nNontoxic Anadlu Sych Cyflym 2-12 Oed Plant B ...\nPlant Triongl Dau Darn Lliw Anadlu ...\nHaf 90-120cm Reversi Breathable Eco-Gyfeillgar ...\nGwehyddu Dillad Baishiqing Co, Ltd


‘Dim ceiniog’ i reolwr Caerdydd – Golwg360\n‘Dim ceiniog’ i reolwr Caerdydd\nY perchennog Vincent Tan 'wedi siomi’n arw' gyda sylwadau Malky Mackay\nMae perchennog Caerdydd Vincent Tan “wedi siomi’n arw” gyda’r rheolwr Malky Mackay wedi iddo ddweud ei fod yn gobeithio arwyddo tri chwaraewr newydd ym mis Ionawr.\nDywedodd Mackay ar ôl eu buddugoliaeth dros West Brom ar y penwythnos ei fod yn gobeithio gallu dod a wynebau newydd i mewn i’r garfan yn ystod y ffenestr drosglwyddo fis nesaf.\nOnd mewn datganiad gan y clwb, dywedodd y prif weithredwr Simon Lim fod Tan yn teimlo fod digon wedi cael ei wario eisoes ac na fyddai unrhyw arian ychwanegol ar gael.\n“Roedd Tan Sri Vincent Tan wedi siomi’n fawr wrth ddarllen beth ddywedodd y rheolwr ynglŷn â’r posibiliad o arwyddo wynebau newydd, cyn iddo gael gwybod a fyddai cyllid ar gael,” meddai Lim yn y datganiad.\n“Mae’n credu bod gwneud hynny yn codi gobeithion cefnogwyr yn annheg, gan osod pwysau diangen ar y clwb.\n“Ei farn ef yw oherwydd y cyllid sydd eisoes wedi’i ymrwymo, gan gynnwys y cyllid drosglwyddo yn yr haf o £35m a gododd i gyfanswm o £50m, gan gynnwys ychwanegiadau, fod y rheolwr wedi cael ei gefnogi’n llawn.”\nEsbonio Moody’n mynd\nY gorwariant yma o £15m dros yr haf oedd y rheswm pam y diswyddwyd pennaeth recriwtio Mackay, Iain Moody, yn ôl Lim.\n“Mae’r gorwariant o £15m wedi siomi Tan Sri yn fawr, a arweiniodd at gael gwared ar Iain Moody fel pennaeth recriwtio,” meddai Lim. “Oherwydd hynny, mae wedi dweud nad oes ceiniog ar gael i’w wario ym mis Ionawr.\n“Ar ôl gwario’r mwyaf o arian o bob clwb gafodd ddyrchafiad, a’r seithfed mwyaf yn yr Uwch Gynghrair dros yr haf, mae’r perchennog yn credu fod y rheolwr wedi cael y cyfle gorau posib o aros yn y Gynghrair.”\nCafodd Iain Moody, oedd yn cael ei ystyried yn agos iawn i Mackay, ei ddiswyddo heb esboniad ym mis Hydref gyda’r clwb yn penodi Alisher Apsalyamov o Gasacstan yn ei le.\nYn dilyn diswyddiad Moody, sydd bellach wedi ymuno â Crystal Palace, roedd sïon ar led fod dyfodol Mackay fel rheolwr yn y fantol.\nRoedd Apsalyamov, oedd yn ffrind i fab Vincent Tan, wedi bod ar brofiad gyda’r clwb cyn hynny ac mae bellach wedi cael ei wahardd dros dro oherwydd problem gyda’i fisa.\nDywedodd Mackay ar ôl y gêm gyda West Brom ei fod yn gobeithio cryfhau’r tîm gydag amddiffynnwr, chwaraewr canol cae ac ymosodwr ychwanegol, a’i fod yn disgwyl clywed gan y cadeirydd ynglŷn â faint o arian fyddai ar gael i’w wario.\nMae’r clwb yn 15fed yn nhabl yr Uwch Gynghrair, pedwar pwynt yn uwch na’r safleoedd disgyn.\nBuddugoliaeth i Lambed\nTrechu Llandybie 34-3 ym Mowlen SWALEC


Natur Hafod y Llan | National Trust\nMae rhan helaeth o fferm Hafod y Llan wedi’i ddynodi’n Warchodfa Natur Genedlaethol, yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ac yn Ardal Cadwraeth Arbennig. Ond yr un mor bwysig yw’r ffaith ei fod yn ddarn byw o dreftadaeth ucheldir gwledig Cymru.\nTirwedd Hafod y Llan\nMae Hafod y Llan yn fferm fynydd hanesyddol bwysig ar lethrau deheuol yr Wyddfa, Lliwedd a’r Aran. Mae arwyddion diwylliannol ac archaeolegol i’w gweld o gwmpas pob tro a chornel ar hyd Llwybr Watkin, sy’n arwain at gopa’r Wyddfa.\nMae gweddillion tramffyrdd trawiadol a barics gweithwyr yn ein hatgoffa o’r chwareli llechi oes Fictoria yng Nghwm Llan, tra bo mwyngloddiau copr yn britho’r llechweddau ar draws y fferm.\nEwch am dro i gwm Bylchau Terfyn ac fe gewch edmygu’r carpedi hardd o blu’r gweunydd ar y gors ym mis Mehefin, a lliw rhuddgoch y clwbfrwyn yn ystod Awst.\nNeu dilynwch lwybr enwog Watkin at gopa’r Wyddfa, gan gychwyn eich taith ar hyd afon wyrddlas sy’n llawn pyllau a rhaeadrau hudol. Mae’r dirwedd yn arw ac yn amrywiol, ond yn groesawgar i unrhyw anturiaethwr.\nDarganfod bywyd gwyllt\nEfallai y gwelwch chi ein Gwartheg Duon Cymreig i fyny ar y mynydd, neu ein defaid mynydd Cymreig enwog, ond anifail arall sydd i’w weld yn aml yn Hafod y Llan yw’r afr wyllt. Mae’r geifr heini hyn yn llwyddo cyrraedd hyd yn oed y clogwyni mwyaf serth ar y mynyddoedd.\nO’r clogwyni garw, cadwch lygad ar agor am y frân goesgoch a’r hebog tramor sy’n bridio yma. Yn y coedwigoedd mae’n bosib y gwelwch chi’r gog neu’r gwybedog brith – neu efallai mai clywed eu cân yn llenwi’r awyr fyddwch chi yn ystod misoedd y gwanwyn a’r haf.\nDarganfod cynefinoedd diddorol\nMae Hafod y Llan yn ganlyniad cenedlaethau o ffermio defaid, geifr a gwartheg, ac mae’r cynefinoedd sydd yma heddiw yn adlewyrchu hynny.\nMae briallu a chlychau’r gog yn carpedu’r coetiroedd deri ac ynn ar lawr y dyffryn yn ystod y gwanwyn.\nMae ucheldir y fferm yn gartref i rywogaethau prin fel y clwbfwsogl sy’n tyfu’n llwyddiannus ar y rhostir sy’n cael ei bori, a hefyd planhigion anarferol fel pren y ddannoedd, a’r tormaen serennog yn y mannay mwy pellennig.\nOs ewch chi am dro ar y Lliwedd fe fyddwch yn cerdded nid yn unig drwy lwyni grug, ond hefyd drwy’r boblogaeth fwyaf yng Nghymru o ferywen y mynydd yng Nghymru. A dweud y gwir, ar y mynydd hwn y mae 90% o holl feryw mynydd Cymru yn tyfu.


Newidiadau i'r gwasanaethau tai rhentu preifat o ganlyniad i Coronafeirws - Abertawe\nOs ydych yn denant ac mae gennych broblem gyda'ch eiddo, cysylltwch â'ch landlord neu'ch asiant yn gyntaf i roi cyfle iddo ddatrys y broblem. Os ydych yn cysylltu â ni, bydd yn rhaid i ni gysylltu â nhw o hyd cyn i ni benderfynu pa gamau gweithredu fydd eu hangen.\nMae amser aros estynedig ar gyfer archwilio HMO yn dilyn cyflwyno cais am drwydded ac mae ein Gwasanaeth Cynghori ar Dai Amlfeddiannaeth wedi'i atal. Os ydych wedi anfon cais am drwydded atom yn ddiweddar, dylech ganiatáu 2 i 3 wythnos i ni gysylltu â chi am hynny.\nOs yw eich trwydded ar fin dod i ben, ond nid ydych wedi gwneud cais eto, gallwch argraffu ffurflen gais a naill ai ei bostio atom neu ei e-bostio i hph@abertawe.gov.uk. Peidiwch ag anfon unrhyw daliadau siec am ffïoedd ar hyn o bryd. Ar ôl i ni wirio'ch cais, byddwn yn cysylltu â chi i drafod y taliad.\nCaiff y diweddaraf ei rannu yma, ond os oes angen i chi gysylltu â ni, e-bostiwch hph@abertawe.gov.uk.


Y brwydrau Cymru Guto'r Glyn\nCyfres o frwydrau ar hyd a lled Prydain oedd Rhyfeloedd y Rhosynnau a thrafodir isod y prif frwydrau a’r rhai oedd yn berthnasol i Gymru ac i Guto’r Glyn a’i noddwyr (gw. hefyd y Llinell Amser):\n• Brwydr Blore Heath\n• Brwydr Northampton\n• Brwydr Wakefield\n• Brwydr Mortimer's Cross\n• Ail frwydr St Albans\n• Brwydr Towton\n• Brwydr Twthill\n• Brwydr Banbri/Edgecote\n• Brwydr Barnet\n• Brwydr Tewkesbury\n• Brwydr Bosworth\nBrwydr Blore Heath, Medi 23, 1459.\nEr bod y brwydro yn St Albans yn 1455 yn cael ei ystyried yn gyffredinol fel dechrau Rhyfel y Rhosynnau, ymladdwyd y frwydr fawr gyntaf bedair blynedd yn ddiweddarach yn Blore Heath. Ceisiodd arweinydd plaid Lancastr, James yr Arglwydd Audley, atal iarll Caersallog rhag cyrraedd Caerwrangon, ond ymosodwyd ar y Lancastriaid gan yr Iorciaid a lladdwyd yr Arglwydd Audley gan un o noddwyr Guto’r Glyn, Syr Rhosier Cinast ap Gruffudd o’r Cnwcin.\nRoedd Syr Rhosier Cinast yn bresennol yn Llwydlo hefyd pan ddaeth y ddwy blaid wyneb yn wyneb unwaith eto yn Ludford Bridge, ychydig wythnosau ar ôl brwydr Blore Heath. Ond yn ystod y nos ar Hydref 12-13, ffoes yr Iorciaid o’r frwydr gan fod llu plaid Lancastr mor sylweddol.\nBrwydr Northampton, Gorffennaf 10, 1460.\nGyda dug Iorc wedi ffoi i Iwerddon, gweithredodd iarll Warwick ar ei ran gan wynebu Harri VI a dug Buckingham yn Northampton. Trechwyd Harri VI a lladdwyd sawl uchelwr amlwg wrth geisio’i amddiffyn, yn eu plith Siôn Talbot, ail iarll Amwythig ac un o noddwyr Guto (cerdd 78). Bu’r frwydr hon yn drobwynt allweddol i’r rhyfeloedd gan i Harri VI gael ei ddal gan iarll Warwick. Er bod y Frenhines Margaret o Anjou a’i mab, y Tywysog Edward yn ddiogel yng Nghymru, roedd Warwick bellach wedi cymryd rheolaeth llwyr o’r llywodraeth a’r adwy’n glir i Richard, dug Iorc, ddychwelyd o Iwerddon a hawlio’r Goron.\nBrwydr Wakefield, Rhagfyr 30, 1460.\nGyda Richard, dug Iorc yn ôl yn Lloegr yn Hydref 1460 i hawlio’r Goron unwaith eto, cytunwyd y câi Harri VI barhau’n frenin am weddill ei fywyd. Wedi ei farwolaeth, fodd bynnag, Richard fyddai’r brenin nesaf. Tybiai llawer y deuai’r cytundeb hwn â’r rhyfeloedd cartref i ben, ond ni chytunodd y Frenhines Margaret â’r cytundeb, am ei fod yn golygu dietifeddu ei mab hi, Edward o Lancastr. Casglodd Margaret fyddin o gefnogwyr y brenin i ymladd yn erbyn Richard, dug Iorc ac ar Ragfyr 30 ymosodwyd ar Iorc a’i lu yng nghastell Sandal, ger Wakefield. Roedd hon yn frwydr arwyddocaol oherwydd lladdwyd Richard a’i ail fab, Edmwnd, iarll Rutland.\nBrwydr Mortimer’s Cross, Chwefror 2/3, 1461.\nWedi marwolaeth Richard, dug Iorc a’i ail fab Edmund ym mrwydr Wakefield, ei fab hynaf, Edward (a oedd bellach yn ddug Iorc ac yn ddiweddarach Edward IV) oedd arweinydd newydd plaid Iorc, gyda chymorth iarll Warwick a adwaenid fel y ‘Kingmaker’. Cafodd Edward lwyddiant ym Mortimer’s Cross gan orchfygu lluoedd Siasbar Tudur, iarll Penfro, a James Butler, iarll Wiltshire ac Ormond. Roedd Siasbar wedi casglu llawer o filwyr o ogledd Cymru i frwydro dros blaid Lancastr, a brwydrodd rhai o noddwyr Guto, megis Syr Wiliam Herbert I a Harri ap Gruffudd o’r Cwrtnewydd, dros Edward a phlaid Iorc. Daliwyd tad Siasbar, Owain Tudur, a’i ddienyddio yn Henffordd ychydig ddyddiau ar ôl y frwydr.\nAil frwydr St Albans, Chwefror 17, 1461.\nParhaodd y Lancastriaid i frwydro ac, yn fuan ar ôl cael eu trechu ym Brwydr Mortimer's Cross, daeth buddugoliaeth iddynt yn St Albans ac yn sgil hynny rhyddhawyd Harri VI. Gan ofni’r bygythiad hwn, aeth iarll Warwick ati i gyhoeddi Edward, mab hynaf Richard, dug Iorc, yn frenin Edward IV.\nBrwydr Towton, Mawrth 29, 1461.\nDyma’r frwydr fwyaf gwaedlyd yn Rhyfeloedd y Rhosynnau ac ymladdwyd hi ar Sul y Blodau yn Towton, swydd Efrog. Roedd y ddwy fyddin eisoes wedi wynebu ei gilydd yn Ferrybridge ond ychydig ddyddiau’n ddiweddarach, daeth byddin y Lancastriaid dan arweiniad Henry Beaufort, dug Somerset, wyneb yn wyneb ag Edward IV a’i lu, yn cynnwys Syr Wiliam Herbert I. Trechwyd y Lancastriaid a lladdwyd neu ddienyddiwyd nifer fawr o uchelwyr o bwys megis iarll Northumberland, yr Arglwydd Dacre ac Andrew Trollope. Ar ôl y frwydr, dienyddiwyd ieirll Devon a Wiltshire. Dihangodd Harri VI, y Frenhines Margaret a’r Tywysog Edward o Gaerefrog i’r Alban. Disodlodd Edward IV o deulu Iorc y brenin Harri VI o linach Lancastr a oedd wedi teyrnasu (mewn enw) er 1422 ac fe goronwyd Edward ar Fehefin 28, 1461.\nBrwydr Twthill, Hydref 16, 1461.\nBrwydr gymharol fechan a ymladdwyd y tu allan i dref Caernarfon. Daeth Wiliam Herbert a byddin Iorc i ogledd Cymru i geisio dal Siasbar Tudur a oedd wedi bod yn arwain y Lancastriaid yng Nghymru ar ran ei hanner brawd, Harri VI. Daethant wyneb yn wyneb ger muriau’r dref yn Nhwthill. Trechwyd Siasbar a’i lu ac mae’n debyg iddo ffoi i Iwerddon.\nBrwydr Banbri/Edgecote, Gorffennaf 24, 1469.\nBrwydr Banbri (neu Edgecote Moor) a fu’n ganlyniad i gynllwynio yn erbyn Edward IV gan Richard Neville, iarll Warwick, a George Plantagenet, dug Clarence (brawd Edward). Roedd Warwick yn anhapus â’r dylanwad gwleidyddol a gawsai teulu’r Woodville (sef teulu yng nghyfraith y brenin) ar Edward IV ynghyd â’r ffafriaeth a ddangosai Edward tuag at Wiliam Herbert (a oedd yn iarll Penfro erbyn hyn) ac eraill. Cynllwyniodd iarll Warwick a Clarence i wrthryfela yn erbyn y brenin dan yr enw ffug ‘Robin of Redesdale’, gan obeithio ei drechu a choroni Clarence yn frenin yn ei le.\nTra bod y brenin yn gorymdeithio i ogledd Lloegr i wynebu’r gwrthryfelwyr, roedd Wiliam Herbert a’i fyddin o Gymru hefyd yn teithio i’r gogledd i’w gynorthwyo, a Humphrey Stafford, iarll Dyfnaint, yn dod â llu o dde-orllewin Lloegr. Ar ddydd Llun, Gorffennaf 24, 1469 cyfarfu Herbert â’r gwrthryfelwyr yn Edgecote yn swydd Northampton, nid nepell o dref Banbury (Banbri i’r beirdd). Nid yw rhan Stafford yn y frwydr yn eglur. Mae rhai croniclwyr yn awgrymu iddo fod yn yr ardal ond iddo fethu yn ei ddyletswydd i frwydro wrth ochr ei gynghreiriaid Cymreig, naill ai drwy beidio ag ymladd o gwbl, efallai o ganlyniad i ffrae rhyngddo a Herbert, neu ynteu oherwydd iddo ffoi yn ystod y frwydr. Awgrymir yn un o gerddi Guto’r Glyn fod Stafford wedi dewis gadael maes y gad, a gorfoledda’r bardd yn y ffaith na fu’n byw’n hir wedyn (fe’i dienyddiwyd ar Awst 17):\nFfoi a wnaeth arglwydd Dyfnaint, di-elw ei wasanaeth –\nni chafodd oes hir!\nTrechwyd byddin Herbert, gan ddioddef colledion enbyd, a dienyddiwyd ef a’i frawd Rhisiart yn fuan wedyn. Yn yr un gerdd (marwnad i Herbert), cymhara Guto’r frwydr â ‘Dawns Angau’:\nDawns Angau! Fe’n hysbeiliwyd ddoe,\ndwyn yr holl ddynion i’r rhwyd.\nDawns gwŷr Doncaster,\nAr ddydd Llun y bu gwaed a lladd,\ndydd o warth, diwedd ymladd.\nAr ddydd Iau y dygodd Duw\niarll dau ranbarth Gwent a’r Deau i gyd.\nMewn cerdd arall, canmolodd Guto rym a dylanwad Herbert cyn ei gwymp, gan gymharu’r berthynas agos rhyngddo ac Edward IV â’r un rhwng yr arwr chwedlonol Roland a’i ewythr, Siarlymaen:\nOs gwnaed Siarlymaen yn arweinydd,\neto fe feddodd Rolant ar awdurdod mawr;\nmae Edward a Herbert y postyn tal\nfel un gyda’i gilydd yn cyflawni gwaith caled.\nEi aelod yw a’i benelin,\nei law a’i droed pan yw’n ymladd brwydr.\nYn y cyngor y penderfynir\nym mhob mater yn ôl barn y gŵr tal,\narglwydd dewr â chleddyf a dart\na cheidwad heddwch Edward.\nAr ôl brwydr Banbri, ceisiodd Warwick ddiorseddu Edward IV ond ni lwyddodd i berswadio arglwyddi’r cyngor brenhinol i goroni brenin arall yn ei le.\nCynlluniodd wrthryfel arall, ond bu’n aflwyddiannus y tro hwn a bu rhaid iddo ffoi i Ffrainc. Yno, cytunodd Warwick i ailorseddu Harri VI yn gyfnewid am gefnogaeth Margaret o Anjou a chefnogaeth Ffrainc i gynllwynio ymosodiad ar Loegr.\nAdferwyd Harri VI i’r orsedd ym mis Hydref, 1470. Aeth Edward i Fwrgwyn i geisio ennill cefnogaeth Charles, dug Bwrgwyn, a phan ddychwelodd i Loegr cafodd gefnogaeth nifer o arglwyddi ac uchelwyr a oedd yn dal i ffafrio plaid Iorc. Erbyn mis Ebrill 1471, roedd Edward IV unwaith eto’n frenin Lloegr a Harri VI wedi ei ddal yn garcharor yn Nhŵr Llundain.\nBrwydr Barnet, Ebrill 14, 1471.\nYng nghanol y niwl ar Sul y Pasg, 1471, llwyddodd Edward IV i orchfygu byddin y bradwr Warwick. Lladdwyd Warwick a sawl un arall ac roedd safle Edward IV yn ddiogel eto. Ymdeithiodd yn ôl i Lundain yn orfoleddus, ac yn ei gwmni roedd iarll Penfro newydd ac ifanc Penfro, Wiliam Herbert II.\nMewn cerdd o fawl i Syr Rhosier Cinast ap Gruffudd, a ymladdodd ym myddin Iorc, cyfeiria Guto’r Glyn at y fuddugoliaeth yn Barnet, gan ei hystyried fel dial am farwolaeth tad yr iarll ifanc, Wiliam Herbert I, ar ôl brwydr Banbri:\nar ddydd y Pasg, arwydd pam,\ny dialodd Duw gam Wiliam.\nYn wir, ceir awgrym mewn un llawysgrif mai Syr Rhosier a fu’n gyfrifol am ladd Richard, iarll Warwick (gw. y nodyn ar linell 49, cerdd 79).\nBrwydr Tewkesbury, Mai 4, 1471.\nAr ôl dychwelyd i Loegr, casglodd Margaret o Anjou a’i mab, Edward, fyddin ynghyd unwaith eto i geisio ailosod brenin o waed Lancastr ar yr orsedd a threchu Edward IV. Ond byddin Edward IV a fu’n llwyddiannus a lladdwyd Edward, y tywysog ifanc, mab Harri VI. Yn ddiweddarach ym mis Mai carcharwyd y Frenhines Margaret yn Nhŵr Llundain, ac yno hefyd y bu farw ei gŵr, Harri VI, wedi ei lofruddio o bosibl gan weision Edward IV.\nMae’n debyg fod cerdd arall o waith Guto’r Glyn, a ganwyd i gysuro Ann Herbert ar ôl marwolaeth ei gŵr, Wiliam Herbert I (cerdd 26), yn dyddio o’r cyfnod yn fuan ar ôl y buddugoliaethau allweddol a enillodd plaid Iorc yn 1471. Cymherir Ann ag Esyllt yn galaru dros Drystan (llinell 31) ond nodir hefyd fod y rhai a fu’n gyfrifol am farwolaeth ei gŵr bellach wedi eu lladd (llinellau 21-2), a bod gobaith am ddyfodol mwy heddychlon:\nstorm a gormes yn cilio\nar hyd tir Rhaglan, y glaw’n troi’n dywydd braf.\nGwireddwyd y gobaith hwn, i raddau, yn ystod gweddill teyrnasiad Edward IV. Ond bu farw Edward yn sydyn ym mis Ebrill 1483 pan oedd ei fab hynaf, Edward, yn ddeuddeng mlwydd oed. Penodwyd Rhisiart, dug Caerloyw (yr unig frawd i Edward IV a oedd yn dal yn fyw) i warchod y brenin ifanc, Edward V, ond cynllwyniodd i gipio’r Goron iddo’i hun. Datganwyd ar Mehefin 22, 1483 fod Edward V a’i frawd Richard yn feibion anghyfreithlon i Edward IV, gan honni nad oedd eu mam Elizabeth Woodville yn wraig briod iddo. Coronwyd eu hewythr yn Frenin Rhisiart III ar Gorffennaf 6, 1483. O ran y ddau fachgen ifanc, Edward V a Richard, ymddengys mai rywbryd rhwng Mehefin a Medi 1483 y buont farw, a hynny yn Nhŵr Llundain. Mae eu marwolaeth yn parhau’n ddirgelwch, er bod llawer yn credu iddynt gael eu lladd ar orchymyn eu hewythr.\nBrwydr Bosworth, Awst 22, 1485.\nFfoes llawer o wrthwynebwyr Rhisiart III i Lydaw, lle roedd Harri Tudur yn byw fel alltud. Yn dilyn marwolaethau Harri VI a’i fab, gan Harri Tudur oedd yr hawl cryfaf i’r Goron o blith y Lancastriaid ac, at hynny, fe gynigiodd uno plaid Lancastr a phlaid Iorc drwy briodi Elisabeth o Iorc, merch Edward IV, pan ddeuai’n frenin. Gyda chymorth ei ewythr, Siasbar Tudur, a nifer o Gymry eraill ynghyd â milwyr o Lydaw, Ffrainc, yr Alban a Lloegr, cyfarfu Harri Tudur â Rhisiart III ar faes Bosworth.\nRoedd Harri Tudur wedi penodi iarll Rhydychen i arwain ei fyddin, ond yn ystod y brwydro bu i Risiart III adnabod cwmni Harri drwy ei faner, ac arweiniodd ruthr yn ei erbyn. Llwyddodd gwŷr Harri i amddiffyn eu harglwydd, a bu trobwynt yn y frwydr pan benderfynodd llu Sir William Stanley eu cynorthwyo. Lladdwyd Rhisiart yn y brwydro ffyrnig a choronwyd Harri Tudur yn frenin ar faes y gad.\nDarganfyddiad eithriadol o bwysig yn 2012 oedd dod o hyd i gorff Rhisiart III. Dangosodd archwiliad o’r esgyrn iddo ddioddef deg anaf adeg ei farwolaeth, gydag wyth ohonynt yn anafiadau i’w ben. Ceir olion dau anaf arbennig o fawr wrth waelod cefn y benglog a allai fod yn ganlyniad i ergydion gan gleddyf a halberd; mae’n debygol mai’r ergydion hyn a’i lladdodd. Mae cerdd Guto’r Glyn i Rys ap Tomas o Abermarlais yn disgrifio marwolaeth Rhisiart III ar faes y gad, ac mae’r cyfeiriad ynddi at ‘eillio’ y baedd yn adlewyrchu natur rhai o’i anafiadau (roedd y baedd yn un o arwyddion Rhisiart, gw. Diddordebau Uchelwyr: Statws a Herodraeth: Bathodynnau):\nAwgryma’r darn hwn hefyd y gall mai un o gwmni Rhys a laddodd Rhisiart, er na ddywedir pwy yn union a fu’n gyfrifol.\n: A. Chapman, ‘ “He took me to the duke of York”: Henry Griffith, a “Man of War” ’ yn B.J. Lewis, A. Parry Owen a D.F. Evans (goln), ‘Gwalch Cywyddau Gwŷr’: Ysgrifau ar Guto’r Glyn a Chymru’r Bymthegfed Ganrif (Aberystwyth, 2013), pennod 5.\n: Am wybodaeth bellach am fywyd Edward IV, gw. C. Ross, Edward IV (second ed., Newhaven, 1997).\n: Ychydig iawn o sylw a roddir i’r frwydr hon yn y llyfrau hanes, gw. H.T. Evans, Wales and the Wars of the Roses (second ed., Stroud, 1995), 86.\n: Dywedir yn aml fod y frwydr wedi digwydd ar ddydd Mercher, Gorffennaf 26, ond mae nifer o gyfeiriadau yn y farddoniaeth, ynghyd â rhai ffynonellau o Loegr, yn awgrymu iddi ddigwydd ar y dydd Llun, gw. W.G. Lewis (1982), ‘The Exact Date of the Battle of Banbury, 1469’, Bulletin of the Institute of Historical Research, LV: 194-6, a B.J. Lewis (2011), ‘The Battle of Edgecote or Banbury Through the Eyes of Contemporary Welsh Poets’, Journal of Medieval Military History, 9: 97-117.\n: Ymhellach gw. G.A. Williams, ‘The Bardic Road to Bosworth: A Welsh View of Henry Tudor’, The Transactions of the Honourable Society of Cymmrodorion (1986), 7-31.\n: R. Buckley, M. Morris, J. Appleby, T. King, D. O'Sullivan and Lin Foxhall (2013), ‘ “The king in the car park”: new light on the death and burial of Richard III in the Grey Friars church, Leicester, in 1485’, Antiquity, 87, 519-38, [http://antiquity.ac.uk/Ant/087/0519/ant0870519.pdf.\n<<<Cefndir >>>Cymru a'r Rhyfeloedd