Mae Arloesi Gwynedd yn gweithio gyda tair cymuned sef Nefyn, Caernarfon a Cricieth yn treialu dulliau newydd ac arloesol fydd yn cynyddu nifer yr ymwelwyr i’r Stryd, ac yn sgil hynny i’r ardal yn ehangach ac yn cynyddu lefel o wariant yn lleol.\nRoedd gan Nefyn sawl syniad creadigol yn barod i’w dreialu. Fel rhan o’r prosiect Strydoedd Unigryw bu i AGW ariannu murlun newydd ar dalcen adeilad ar y stryd fawr yn Nefyn a chaeth ei greu gan yr artist lleol Darren Evans. Bydd y murlun yn cael ei ddadorchuddio yn swyddogol Dydd Gwener 21/2/20 am 4.30pm gan Liz Saville Roberts AS. Mi wnaeth Nefyn hefyd dreialu parti stryd gyda cherddoriaeth byw, stondinau crefft, bwyd a gweithgareddau. Cynhaliwyd ‘Parti ar y Pafin’ yn ystod yr haf ar Stryd Fawr Nefyn. Roedd nifer a fynychodd yn adrodd bod yr awyrgylch yn anhygoel yno, gyda nifer fawr wedi dod i gefnogi a mwynhau.\nEglurodd Katie Hughes-Ellis, Swyddog Prosiect AGW: “Erbyn hyn mae defnyddwyr yn chwilio am ystod o brofiadau ar y stryd fawr, o siopa i hamdden, o adloniant i wasanaethau iechyd. Mae angen i’r stryd fawr fod yn cynnig profiad unigryw erbyn hyn, rhywbeth na all pobl yn angenrheidiol ddarganfod mewn llefydd eraill.”\nOs gwnaethoch gerdded i lawr Stryd y Plas yng Nghaernarfon yr haf diwethaf, byddwch wedi sylwi ar ymbarelau lliwgar uwch eich pen! Fel rhan o’r prosiect Strydoedd Unigryw, fe wnaeth AGW ariannu gosodiad celf uwchben Stryd y Plas i ychwanegu at ddelwedd y stryd ond hefyd i ddenu pobl i’r stryd. Mae'r gosodiad celf wedi bod yn boblogaidd iawn hyd yn hyn gyda channoedd o\nluniau ohono'n cael eu rhannu ar y cyfryngau cymdeithasol, a phobl yn teithio'n arbennig i'w weld. Mae’r gosodiad wedi bod yn boblogaidd iawn, gyda channoedd o luniau o’r stryd yn cael eu rhannu ar rwydweithiau cymdeithasol, a phobl yn teithio yno yn arbennig i’w gweld. Cynhaliwyd arolwg ar y stryd i holi barn, ac roedd 99% yn cytuno bod y gwaith celf yn creu argraff dda, tra roedd 61% yn cytuno bod y gwaith celf wedi gwneud iddynt wario mwy ar y stryd a threulio mwy o amser yno. Ym mis Ionawr fe wnaethant hefyd ennill gwobr yng Ngwobrau Stryd Fawr Prydain 2019. Roedd Stryd y Plas yn cystadlu am wobr ‘The Rising Star’ sy'n dathlu cymunedau lleol sydd ar eu ffordd i drawsnewid ar gyfer y dyfodol. Roedd Stryd y Plas ar y rhestr fer i fod y gorau yn y DU ac enillodd yng nghategori Cymru.\nRoedd gan Gricieth sawl syniad gwahanol roeddynt eisiau beilota. Ymysg y syniadau roedd y Digwyddiad Creadigol, ble cafwyd diwrnod o weithgareddau celf, perfformiadau a gweithdai. Yn ogystal â hyn bu I AGW arianu cerflun wedi ei ysbrydoli gan y gerdd ‘The Welsh Incident’ gan Robert Graves. Yn yr arolwg a gynhaliwyd yn ystod y digwyddiad roedd 80% o’r bobl gymerodd ran yn cytuno bod y digwyddiad a’r gwaith celf wedi gwneud iddynt wario mwy ar y stryd a 100% yn cytuno bod y cynllun wedi creu argraff dda arnynt.\nMae Arloesi Gwynedd Wledig yn un o raglenni LEADER Menter Môn sy’n chwilio am atebion arloesol i heriau sy’n wynebu economi Gwynedd drwy beilota syniadau newydd. Mae Menter Môn yn fenter gymunedol sy’n gweithredu ar draws gogledd Cymru i gyflawni amrywiol brosiectau adfywio, amgylcheddol a diwylliannol er budd cymunedau lleol. Trwy weithio mewn partneriaeth gyda llywodraeth, y trydydd sector, busnes ac unigolion, mae Menter Môn yn denu arian o wahanol ffynonellau er mwyn ychwanegu gwerth a chyfrannu at greu dyfodol cynaliadwy.\nGolwg gyntaf ar gynlluniau newydd canol tref Llanelli\non 06/02/2020 - 08:55 am


Rydych yma: Hafan › Dyddiau allan › Siambr Gladdu Bryn Celli Ddu › Artist Preswyl\nMae Cadw wedi cyhoeddi y bydd artist preswyl newydd yn gweithio ar brosiect celf carreg ym Mryn Celli Ddu ar Ynys Môn yn ystod mis Mehefin 2015.\nWrth siarad am y penodiad, meddai Dr Ffion Reynolds, Rheolwr Treftadaeth a Chelfyddydau Cadw: “Rydym wrth ein bodd yn cyhoeddi mai Angela Davies yw’r artist preswyl newydd ym Mryn Celli Ddu, ac y bydd hi’n gweithio fel rhan o’r prosiect Archaeoleg Gymunedol sy’n cael ei gynnal gydol mis Mehefin.\n“Bydd hi’n gweithio gyda’r gymuned a’r archaeolegwyr i ddehongli’r safle hynafol arbennig hwn i’r cyhoedd.”\nMeddai’r Artist Preswyl newydd, Angela Davies: “Mae’r cyfle i weithio ochr yn ochr ag archaeolegwyr yn ystod y gwaith cloddio yn gyffrous iawn, ac rwyf wedi ystyried y cyfle hwn ers peth amser. Yn ystod y cyfnod preswyl hwn, byddaf yn ystyried digwyddiadau crefyddol a defodol hanesyddol ym Mryn Celli Ddu.”\n“Byddaf yn archwilio deunyddiau a ddefnyddiwyd i adeiladu’r siambr, gan ganolbwyntio ar briodweddau ffurfiannol ac ymoleuedd y cwarts ar hyd cyntedd y beddrod; y berthynas â golau ac aliniad yr haul sy’n goleuo’r cyntedd yn ystod yr heuldro.'\n'Mae natur gysyniadol Triboluminescence, a’r profiadau perfformiadol a allai fod wedi deillio o hynny yn allweddol i’r ymchwiliad.'\nBydd hi ar y safle yn ystod y Diwrnod Agored ar 20 Mehefin. Dyma’r ddolen i Ddiwrnod Agored Archaeoleg Bryn Celli Ddu.\nYn ôl i Siambr Gladdu Bryn Celli Ddu


Gweithgynhyrchwyr stribed dur gwrthstaen Tsieina 301, cyflenwyr a ffatri-gynhyrchion-Beall diwydiant grŵp Co., cyfyngedig\nStribed dur gwrthstaen 301\nOs ydych yn bwriadu i brynu stribed dur gwrthstaen 301 Tsieina gan proffesiynol stribed dur gwrthstaen 301, stribed staen 301 gweithgynhyrchwyr Tsieina a chyflenwyr Tsieina, mae croeso i gysylltu â grŵp diwydiant Beall, yn meddu ar ffatri cynhyrchiol, yr ydym bob amser yn eich gwasanaeth.\nYn meddu ar y melinau rholio mwyaf datblygedig, anelio Bright fertigol Llinellau, llinellau saim, Precision Slitter, llinellau cneifio a darn Bend lefelu llinell, Beall grŵp diwydiant yn gallu cynhyrchu metel ansawdd manylder uchel.\n2. lled: 2mm-600mm\n5. gweithgynhyrchu technoleg: oer oer tynnu ei gyflwyno/poeth ei gyflwyno\nGradd Cyflwr Perfformiad corfforol (dreigl wladwriaeth tymer)\nCryfder cynnyrch Cryfder tynnol Elongation Caledwch\nArdaloedd morol gwarchodedig Ardaloedd morol gwarchodedig ％ HV\nO'DD ≥1430 ≥1570 - ≥490\nHI ≥1650 ≥1740 - ≥530\nMae cynhyrchion wedi'u lapio gyda phapur gwrth-rhwd a dur yn canu i atal difrod. Yn adnabod labeli dagio yn ôl manyleb safonol neu gyfarwyddiadau y cwsmer. Pacio arbennig ar gael yn unol â gofyniad y cwsmer. Blwch pren haen ar gael ar gyfer amddiffyn arbennig. Gellir cynnig mathau eraill o bacio Os cais.


Colegau Addysg Bellach Cymru’n haeddu cydraddoldeb ac eglurder ac nid elusen, yn ôl ColegauCymru\nHafan > Newyddion > Colegau Addysg Bellach Cymru’n haeddu cydraddoldeb ac eglurder ac nid elusen, yn ôl ColegauCymru\nMae ColegauCymru yn gofyn ar frys am eglurder a chymorth ariannol gan Lywodraeth Cymru o ran dychwelyd dysgwyr ôl-16 yn ddiogel i addysg bellach o fis Medi. Mae llawer o'n pryderon yn parhau i fod heb sylw gyda dechrau'r flwyddyn academaidd newydd bellach ddim ond 43 diwrnod i ffwrdd, gan roi colegau a dysgwyr mewn perygl.\nMae llawer o dystiolaeth bod dyfodol addysg bellach ôl-Covid19 wedi'i adael yn y tywyllwch tra bod ysgolion yng Nghymru eisoes wedi dechrau derbyn arweiniad ymarferol, cyllid a chefnogaeth wrth iddynt baratoi i ddysgwyr ddychwelyd i'r ystafell ddosbarth yn ddiogel. Teimlwn yn gryf nad yw cymhlethdodau'r sector hon yn cael eu cydnabod. Yn hanfodol ar yr adeg allweddol hon, nid yw heriau penodol dysgwyr 16-19 oed mewn unrhyw leoliad - ysgol neu goleg - yn cael eu hystyried yn y manylion angenrheidiol i gadw'r grŵp oedran hwn yn ddiogel. Mae'r her o addysgu dysgwyr sy'n oedolion a thrwy weithlu sydd yn gyffredinol yn hŷn phlant ysgol wedi'i hanwybyddu'n llwyr. Nid yw'r diffyg cydraddoldeb rhwng ysgolion a cholegau wedi bod yn ddefnyddiol.\n“Gyda dim ond 6 wythnos tan ddechrau’r tymor newydd, nid yw’r sector addysg bellach yn glir o hyd ynglŷn â’r ddarpariaeth cyllid na’r ymarferoldebau sy’n ymwneud â dychwelyd dysgwyr a staff yn ddiogel i ddarpariaeth wyneb yn wyneb. Rydym nawr yn annog cabinet Llywodraeth Cymru i weithio gyda’r colegau i gwblhau’r trefniadau ar gyfer dychwelyd yn ddiogel ac i gadarnhau’r cyllid hanfodol sydd ei angen i wneud hyn yn bosibl. "\nMeysydd allweddol i fynd i'r afael â nhw ar frys\nGyda grŵp amrywiol o ddysgwyr sy'n oedolion ifanc, o alwedigaethol i Safon Uwch, rydym yn gofyn am arweiniad ar ystod o faterion logistaidd - dim mwy na hynny yn ymwneud a’r cyllid y bydd ei angen i liniaru peth o'r difrod a wnaed eisoes i addysg pobl ifanc. dysgu pobl gan y pandemig. Maent yn cynnwys:\nCefnogaeth benodol ar gyfer oedolion ifanc a dysgwyr rhwng 16 a 19 oed neu'n hŷn na 19 oed o safbwynt rheolau pellhau cymdeithasol. Na fydd y canllawiau a gyhoeddwyd i lacio’r rheolau yma mewn ysgolion yn addas neu’n briodol ar gyfer colegau.\nCydnabod y gost ychwanegol o sicrhau darpariaeth briodol ar gyfer nifer uwch o ddysgwyr ar y campws. Bydd y cofrestriad blynyddol ar gyfer 2020/21 yn uwch wrth i nifer o ddysgwyr galwedigaethol cyfredol ddychwelyd ym mis Medi i gwblhau eu cymwysterau ac i ennill eu tystysgrifau Trwydded i Ymarfer.\nFel mewn ysgolion, bydd angen cefnogaeth benodol ar gyfer dysgwyr nad oeddent efallai wedi derbyn y canlyniadau yr oeddent wedi gobeithio amdanynt yn eu TGAU, a'r rhai a allai fod eisiau ail-sefyll eu harholiadau Lefel Uwch Gyfrannol.\nDarparu offer, meddalwedd a rhyngrwyd symudol priodol i gael mynediad at ddysgu ar-lein er mwyn sicrhau cynhwysiant digidol yn enwedig os bydd ail don o’r haint yn digwydd.\nCyllid ychwanegol i ddiwallu anghenion penodol nifer o ddysgwyr gydag anghenion addysg ychwanegol a dysgwyr sgiliau byw annibynnol (ILS).\nMaterion fel trafnidiaeth ac arlwyo, a fydd â goblygiadau pellach i'r gadwyn gyflenwi.\nMae'r enghreifftiau hyn yn dod â materion logistaidd digynsail gyda nhw, yn ychwanegol at ofynion parhaus cyrff dyfarnu, a darparu cwricwlwm sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn mewn addysg.\nBydd y goblygiadau cymdeithasol ac economaidd a ragwelir a fydd yn deillio o ddiffyg cefnogaeth ariannol i'r sector yn cael eu teimlo ymhell ac agos. Mae gan golegau ledled Cymru gadwyni cyflenwi sylweddol sydd, yn ôl ein hymchwil flaenorol (Data EMSi) yn cyfrannu'n enfawr at yr economïau lleol.\nGweithio'n adeiladol tuag at benderfyniad\nRydym yn gofyn am eglurder a chydraddoldeb â'r ddarpariaeth a welwn yn cael ei rhoi i ysgolion, o ran cyllid ac arweiniad ymarferol. Mae'n hanfodol bellach bod Llywodraeth Cymru’r wythnos hon yn rhoi'r gefnogaeth berthnasol i golegau fel y gellir trosi cynlluniau yn gamau gweithredu ac yna i'r ddarpariaeth ragorol yr ydym wedi dod i'w disgwyl gan addysg bellach yng Nghymru. Mae'n hanfodol bod cost darparu addysg a hyfforddiant i bobl ifanc ac oedolion yn cael ei sicrhau a bod sicrwydd llwyr y gellir diwallu anghenion unigol dysgwyr mewn colegau’r Hydref hwn.\nRydym ni a'n haelodau colegau yn awyddus i barhau i weithio gyda Llywodraeth Cymru i ddod o hyd i ateb ystyrlon cyn gynted â phosibl. Nid yw cyhoeddiadau a sicrwydd cyhoeddus yn gyfystyr â dim oni bai bod y geiriau hyn yn cael eu trosi'n gamau diriaethol gyda chymorth ariannol.\n“Er mwyn agor yn ddiogel ac yn effeithiol ym mis Medi, a darparu cefnogaeth i ddysgwyr, mae angen arian gwirioneddol newydd wedi'i bwmpio i'r gyllideb addysg bellach. Mae hyn yn nwylo'r Gweinidog Cyllid a’r Trefnydd a'r penderfyniadau a wneir gan y cabinet cyfan. Ni all y sector addysg bellach yng Nghymru fforddio unrhyw oedi pellach.”


Deuteronomium 29 BWM - Dyma eiriau y cyfamod a orchmynnodd yr - Bible Gateway\nDeuteronomium 29 Beibl William Morgan (BWM)\n29 Dyma eiriau y cyfamod a orchmynnodd yr Arglwydd wrth Moses ei wneuthur â meibion Israel, yn nhir Moab, heblaw y cyfamod a amododd efe â hwynt yn Horeb.\n2 A Moses a alwodd ar holl Israel, ac a ddywedodd wrthynt, Chwi a welsoch yr hyn oll a wnaeth yr Arglwydd o flaen eich llygaid chwi yn nhir yr Aifft, i Pharo, ac i’w holl weision, ac i’w holl dir; 3 Y profedigaethau mawrion a welodd eich llygaid, yr arwyddion a’r rhyfeddodau mawrion hynny: 4 Ond ni roddodd yr Arglwydd i chwi galon i wybod, na llygaid i weled, na chlustiau i glywed, hyd y dydd hwn. 5 Arweiniais chwi hefyd yn yr anialwch ddeugain mlynedd: ni heneiddiodd eich dillad amdanoch, ac ni heneiddiodd dy esgid am dy droed. 6 Bara ni fwytasoch, a gwin neu ddiod gref nid yfasoch: fel y gwybyddech mai myfi yw yr Arglwydd eich Duw chwi. 7 A daethoch hyd y lle hwn: yna daeth allan Sehon brenin Hesbon, ac Og brenin Basan, i’n cyfarfod mewn rhyfel; a ni a’u lladdasom hwynt: 8 Ac a ddygasom eu tir hwynt, ac a’i rhoesom yn etifeddiaeth i’r Reubeniaid, ac i’r Gadiaid, ac i hanner llwyth Manasse. 9 Cedwch gan hynny eiriau y cyfamod hwn, a gwnewch hwynt: fel y llwyddoch ym mhob peth a wneloch.\n10 Yr ydych chwi oll yn sefyll heddiw gerbron yr Arglwydd eich Duw; penaethiaid eich llwythau, eich henuriaid, a’ch swyddogion, a holl wŷr Israel, 11 Eich plant, eich gwragedd, a’th ddieithrddyn yr hwn sydd o fewn dy wersyll, o gymynydd dy goed hyd wehynnydd dy ddwfr: 12 I fyned ohonot dan gyfamod yr Arglwydd dy Dduw, a than ei gynghrair ef, yr hwn y mae yr Arglwydd dy Dduw yn ei wneuthur â thi heddiw: 13 I’th sicrhau heddiw yn bobl iddo ei hun, ac i fod ohono yntau yn Dduw i ti, megis y llefarodd wrthyt, ac fel y tyngodd wrth dy dadau, wrth Abraham, wrth Isaac, ac wrth Jacob. 14 Ac nid â chwi yn unig yr ydwyf fi yn gwneuthur y cyfamod hwn, a’r cynghrair yma; 15 Ond â’r hwn sydd yma gyda ni yn sefyll heddiw gerbron yr Arglwydd ein Duw, ac â’r hwn nid yw yma gyda ni heddiw: 16 (Canys chwi a wyddoch y modd y trigasom ni yn nhir yr Aifft, a’r modd y daethom trwy ganol y cenhedloedd y rhai y daethoch trwyddynt; 17 A chwi a welsoch eu ffieidd‐dra hwynt a’u heilun‐dduwiau, pren a maen, arian ac aur, y rhai oedd yn eu mysg hwynt:) 18 Rhag bod yn eich mysg ŵr, neu wraig, neu deulu, neu lwyth, yr hwn y try ei galon heddiw oddi wrth yr Arglwydd ein Duw, i fyned i wasanaethu duwiau y cenhedloedd hyn; rhag bod yn eich mysg wreiddyn yn dwyn gwenwyn a wermod: 19 A bod, pan glywo efe eiriau y felltith hon, ymfendithio ohono yn ei galon ei hun, gan ddywedyd, Heddwch fydd i mi, er i mi rodio yng nghyndynrwydd fy nghalon, i chwanegu meddwdod at syched: 20 Ni fyn yr Arglwydd faddau iddo; canys yna y myga dicllonedd yr Arglwydd a’i eiddigedd yn erbyn y gŵr hwnnw, a’r holl felltithion sydd ysgrifenedig yn y llyfr hwn a orwedd arno ef, a’r Arglwydd a ddilea ei enw ef oddi tan y nefoedd. 21 A’r Arglwydd a’i neilltua ef oddi wrth holl lwythau Israel, i gael drwg, yn ôl holl felltithion y cyfamod a ysgrifennwyd yn llyfr y gyfraith hon. 22 A dywed y genhedlaeth a ddaw ar ôl, sef eich plant chwi, y rhai a godant ar eich ôl chwi, a’r dieithr yr hwn a ddaw o wlad bell, pan welont blâu y wlad hon, a’i chlefydau, trwy y rhai y mae yr Arglwydd yn ei chlwyfo hi; 23 A’i thir wedi ei losgi oll gan frwmstan a halen, na heuir ef, ac na flaendardda, ac na ddaw i fyny un llysieuyn ynddo fel dinistr Sodom a Gomorra, Adma a Seboim, y rhai a ddinistriodd yr Arglwydd yn ei lid a’i ddigofaint: 24 Ie, yr holl genhedloedd a ddywedant Paham y gwnaeth yr Arglwydd fel hyn i’r tir hwn? pa ddicter yw y digofaint mawr hwn? 25 Yna y dywedir, Am wrthod ohonynt gyfamod Arglwydd Dduw eu tadau, yr hwn a amododd efe â hwynt pan ddug efe hwynt allan o dir yr Aifft. 26 Canys aethant a gwasanaethasant dduwiau dieithr, ac ymgrymasant iddynt; sef duwiau nid adwaenent hwy, ac ni roddasai efe iddynt. 27 Am hynny yr enynnodd dicllonedd yr Arglwydd yn erbyn y wlad hon, i ddwyn arni bob melltith a’r y sydd ysgrifenedig yn y llyfr hwn. 28 A’r Arglwydd a’u dinistriodd hwynt o’u tir mewn digofaint, ac mewn dicter, ac mewn llid mawr, ac a’u gyrrodd hwynt i wlad arall, megis y gwelir heddiw. 29 Y dirgeledigaethau sydd eiddo yr Arglwydd ein Duw, a’r pethau amlwg a roddwyd i ni, ac i’n plant hyd byth; fel y gwnelom holl eiriau y gyfraith hon.


IPCC: Heddlu wedi 'methu sawl cyfle' i ddal Ian Watkins - BBC Cymru Fyw\nIPCC: Heddlu wedi 'methu sawl cyfle' i ddal Ian Watkins\nFe wnaeth Heddlu De Cymru fethu sawl cyfle i ddal y pedoffeil Ian Watkins yn gynharach, yn ôl ymchwiliad.\nYn 2013, cafodd Watkins, cyn-ganwr grŵp y Lostprophets, ddedfryd o 35 mlynedd ar ôl pledio'n euog i droseddau rhyw yn erbyn plant, gan gynnwys ceisio treisio babi.\nDaeth ymchwiliad Comisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu i'r canlyniad nad oedd yr heddlu wedi gweithredu'n ddigonol ar adroddiadau'n ymwneud â'r canwr rhwng 2008 a 2012.\nHefyd roedd swyddogion wedi methu cyfle i chwilio drwy ffon symudol partner y canwr, fyddai wedi cynnig gwybodaeth amdano.\nDywedodd Prif Gwnstabl Cynorthwyol Heddlu De Cymru bod y llu yn "edifar" am y methiannau, ac yn "ymddiheuro".\nHoniadau o droseddau rhyw\nDaeth yr ymchwiliad i'r canlyniad bod Heddlu De Cymru wedi methu a delio'n gywir gydag wyth adroddiad a thri chofnod o wybodaeth gan chwe unigolyn am Watkins rhwng 2008 a 2012.\nYn ogystal, methodd y llu gyfle i chwilio drwy ffon Joanne Mjadzelics, cyn-gariad Watkins, yn 2009.\nMae'r adroddiad damniol yn dweud y byddai hynny wedi dangos tystiolaeth o ddymuniad Watkins i gael rhyw gyda phlentyn, ac wedi cadarnhau adroddiadau eraill.\nImage caption Cafwyd Joanne Mjadzelics yn ddieuog o saith cyhuddiad yn ymwneud â lluniau anweddus o blant\nDaeth yr adroddiad i'r canlyniad nad oedd y methiant i weithredu oherwydd enwogrwydd Watkins, ond oherwydd teimlad nad oedd Ms Mjadzelics yn gredadwy.\nMae'r adroddiad yn dweud hefyd bod nifer o unigolion eraill wedi cynnig gwybodaeth am ddefnydd Watkins o gyffuriau a'i diddordeb rhywiol mewn plant rhwng 2008 a 2012.\nOnd ni chafodd y canwr ei arestio na'i holi i ateb yr honiadau.\nDaeth troseddu Watkins i'r amlwg ym mis Medi 2012, ar ôl i'r heddlu ymchwilio i honiadau'n ymwneud â chyffuriau yn ei erbyn.\nCafwyd Watkins, a dwy ddynes arall, yn euog ym mis Rhagfyr 2013.\nDywedodd Comisiynydd yr IPCC yng Nghymru, Jan Williams, bod yr ymchwiliad wedi amlygu'r materion "mwyaf pryderus" am y ffordd o ddelio gydag adroddiadau o "gamdriniaeth ffiaidd o blant" gan Watkins.\nDywedodd bod swyddogion wedi dangos tuedd wrth ymateb i bob adroddiad, "boed hynny'n ymwybodol neu'n anymwybodol", gan gynnwys "diffyg meddwl agored a chwilfrydedd proffesiynol" yn achos adroddiadau gan Ms Mjadzelics.\n'Y tyst perffaith'\nYn ogystal, daeth yr ymchwiliad i'r canlyniad bod sawl gwendid gan Heddlu De Cymru, yn cynnwys:\nGwendid a diffyg cadw cofnodion;\nRheolaeth wael o wybodaeth;\nDiffyg manylder wrth ddatblygu ymchwiliadau;\nGwendid wrth ddelio gydag adroddiadau sydd ddim gan ddioddefwr.\nMae Ms Mjadzelics wedi croesawu'r adroddiad gan yr IPCC gan ddweud ei bod o'r diwedd wedi cael ei chredu.\n"Dwi wir yn gobeithio bod gwersi wedi eu dysgu gan Heddlu De Cymru fel sydd wedi ei awgrymu, a bod pobl eraill sydd yn ddigon dewr i wneud adroddiadau o droseddu difrifol yn erbyn enwogion neu unrhyw un arall, yn cael eu trin gyda'r parch a phroffesiynoldeb maen nhw'n haeddu, a ddim eu diystyru a'u henllibio am nad ydyn nhw yn cael eu gweld fel y 'tyst perffaith'."\nYchwanegodd y bydd nawr yn cymryd cyngor cyfreithiol er mwyn ystyried os yw hi am gymryd unrhyw gamau pellach yn erbyn yr heddlu.\nMae Prif Gwnstabl Cynorthwyol Heddlu De Cymru, Jeremy Vaughan wedi dweud bod yr heddlu'n "edifar" am y methiannau, ac yn "ymddiheuro" am beidio "ymchwilio yn iawn i wybodaeth am ymddygiad troseddol Watkins".\nDywedodd bod yr heddlu wedi derbyn argymhellion yr adroddiad yn llawn, ac wedi "cyflwyno mesurau i wella'r ffordd rydan ni'n diogelu pobl sy'n agored i niwed".\nYchwanegodd bod "Heddlu De Cymru bellach wedi gwella'r ffordd y mae'r ymchwiliadau cam-drin plant cymhleth hyn yn cael eu rheoli drwy gynnal adolygiad manwl i brosesau a strwythurau diogelu'r cyhoedd".\nMae Comisiynydd Plant Cymru, Sally Holland wedi dweud bod yr adroddiad yn "peri pryder" ac na ddylai sefyllfa fel hyn fod wedi codi heddiw.\n"Mae'n peri pryder i feddwl bod cynifer o gamgymeriadau elfennol yn medru digwydd yng Nghymru yn yr 21ain ganrif, a wnaeth arwain at oedi o bedair blynedd i ddod â Watkins i gyfiawnder.\n"Does dim esgus nac amddiffyniad."\nYn sgîl yr ymchwiliad, roedd penderfyniad y dylai un swyddog wynebu gwrandawiad am gamweinyddu difrifol, a dau swyddog am gamweinyddu.\nMewn gwrandawiad, ni chafwyd ditectif sarjant yn euog o unrhyw gamweinyddiad, ac mae'r heddlu wedi penderfynu peidio dilyn achos yn erbyn dau gwnstabl.\nIan Watkins yn euog o geisio treisio babi\nAchos camweinyddu yn erbyn ditectif achos Ian Watkins\nJoanne Mjadzelics yn ddieuog


BWRW CWCH I’R DŴR\nCyfle i fwynhau’r Fenai Cynhaliwyd diwrnod agored gan y Clwb Iotio (Porth yr Aur) yn ddiweddar. A ninnau’n byw ar lan y Fenai, bwriad ‘Bwrw Cwch i’r Dŵr / Push the Boat Out’ oedd ceisio denu mwy o bobl leol … Mwy →\nMêts y Mis\nDyma fi o’r diwedd wedi cael mynd allan am ginio efo 7 o Genod ‘Mêts y Mis’ Papur Dre, a fu ddim rhaid i mi fynd i mhoced o gwbl. Diolch am yr Ham Baguette genod a mi wela i … Mwy →\nBETH FYDD TYNGED ENGEDI? Colomennod sy’n cynnal yr achos yng Nghapel Engedi y dyddiau yma. Ond fe all hynny newid. Mae’r capel newydd gael ei werthu mewn ocsiwn am £45,000 (i’w droi yn fflatiau yn ôl y sôn). Cafodd Papur … Mwy →\nPRIODI YN PERIW\nFis diwethaf fe aeth Dylan Wyn Williams o Twtil, perchennog ‘Siop Chips Dyl’ yn yr Hendre, i Periw – i briodi. Ac mae Carolina Puca Parco bellach yn Carolina Puca Parco de Williams. Ar y ffordd i Machu Picchu, hen … Mwy →


Ffermio tir âr organig a'r effeithiau ar yr hinsawdd | Farming Connect\nFfermio tir âr organig a'r effeithiau ar yr hinsawdd\nMae ffermio organig yn ddiwydiant sydd ar gynnydd lle gall ffermwyr sicrhau prisiau uwch ond mae costau cynhyrchu'n tueddu i fod yn uwch\nMae cefnogwyr ffermio organig yn nodi sawl effaith lesol ar yr hinsawdd, fodd bynnag, mae ymchwil wyddonol yn ymwneud â'r manteision hyn yn anghyson\nMae arferion ffermio organig wedi amlygu arferion gorau pwysig y gellid eu hymgorffori mewn ffermio confensiynol i gynnig y cydbwysedd mwyaf realistig rhwng buddion i’r hinsawdd a pharhau i ddarparu digon o fwyd yn fyd-eang\nBeth yw ffermio organig?\nMae systemau ffermio organig yn cynnwys cynhyrchu cynnyrch amaethyddol drwy ddefnyddio systemau biolegol naturiol a dulliau holistaidd gan ganolbwyntio ar osgoi mewnbynnau cemegol synthetig a rhoi pwyslais ar bwysigrwydd ailgylchu maetholion. Mae cysyniadau eraill o bwys mewn ffermio organig yn canolbwyntio ar y berthynas rhwng da byw a systemau pori cnydau, ynghyd â phori cylchdro i helpu i wella ffrwythlondeb y pridd drwy ychwanegu at wrtaith naturiol sy'n seiliedig ar anifeiliaid a'r gwaharddiad ar ddefnyddio nitrogen synthetig. Nid yw cemegau diogelu’r cnydau (e.e. plaladdwyr) yn cael eu defnyddio heblaw eu bod yn naturiol yn hytrach na synthetig, ac fe awgrymir defnyddio strategaethau eraill megis chwynnu mecanyddol a mesurau rheoli plâu yn eu lle. Mae gwrthddweud posibl yn y maes hwn yn ymwneud â defnyddio mesurau rheoli chwyn seiliedig ar drin y tir sy'n gyffredin mewn rheoli cnydau organig. Nodwyd bod y rhain yn cael effaith niweidiol ar yr hinsawdd, er gwaethaf egwyddorion ardystiadau organig y DU gan gynnwys "defnyddio prosesau nad ydynt yn niweidio'r amgylchedd". Mewn systemau ffermio organig, gwaherddir defnyddio organebau a addaswyd yn enetig (GMO) a chynhyrchion a wneir gan ddefnyddio GMO. Er gwaethaf hyn, fodd bynnag, mae cynhyrchion sy’n seiliedig ar GMO yn cael eu caniatáu yn rheoliadau’r UE os maen nhw’n gynhyrchion meddyginiaeth filfeddygol, sydd unwaith eto’n gwrthddweud egwyddorion organig yn sylweddol. Er bod safonau ffermio organig yn cael eu gorfodi'n uniongyrchol gan ardystiwr cofrestredig pob fferm (drwy gadw llyfrau, archwiliadau rheolaidd a'r cymhelliant i ardystio gan arwain at brisiau gwerthiant cynnyrch uwch), nid yw hyn yn ei hanfod yn gwneud y fath arferion ac egwyddorion ffermio yn benodol i’r sector organig. Gall llawer o systemau confensiynol ddefnyddio arferion tebyg (gan gynnwys defnyddio strategaethau cylchdroi cnydau a lleihau faint o gemegau sy’n cael eu hychwanegu).\nMae bwyd organig yn ddiwydiant sy'n werth miliynau o bunnoedd i'r DU gyda'r ffigurau diweddaraf yn awgrymu gwerth £2.45 biliwn o werthiannau blynyddol a chynnydd o 4.5% dros yr 8 mlynedd diwethaf (yn gyfrifol am oddeutu 9% o allbwn crynswth y DU yn seiliedig ar ffigyrau 2018). Ar draws y byd, nodwyd mai bwyd organig yw’r sector bwyd sy’n tyfu gyflymaf yng Ngogledd America ac Ewrop yn seiliedig ar ddata 2016 ac mae’n cael ei gynhyrchu ar rhwng 1-2% o’r holl dir ffermio, gyda’r ardal ranbarthol fwyaf i’w gweld yn rhanbarthau Ynysoedd y De o amgylch Awstralia ar 8.5%. Yn y DU, mae’n rhaid i dyfwyr bwyd organig gofrestru gyda chorff ardystio a gymeradwyir gan y Llywodraeth. Mae 8 ohonynt ar gael ar hyn o bryd, a ‘Chymdeithas y Pridd’ yw'r ardystiwr mwyaf o bell ffordd. Cyn hynny, goruchwyliwyd holl safonau bwyd organig gan safon rhestr bwyd organig y DU (UKROFS) a oedd yn sicrhau bod safonau'n cydymffurfio â'r UE a'r rhai rhyngwladol cyfatebol. Yn dilyn Brexit, bydd cyfreithiau a newidiadau i’r safonau’n dod yn weithredol ar 1 Ionawr 2021. Mae’r rhain yn cynnwys y gofyniad i gynhyrchwyr gofrestru o’r newydd er mwyn bod yn gymwys i fasnachu dramor gydag oddeutu 8% o fwyd organig y DU yn cael ei allforio ar hyn o bryd.\nManteision o ran yr hinsawdd\nUn fantais hanfodol a nodwyd gan gefnogwyr ffermio organig yw'r manteision cynyddol o ran yr hinsawdd sy'n gysylltiedig â'r strategaeth hon o’i gymharu ag arferion ffermio confensiynol. Fodd bynnag, mae'r maes hwn yn cael ei drafod yn sylweddol gyda thystiolaeth i gefnogi dwy ochr y ddadl.\nMewnbynnau nitrogen a chemegol\nUn fantais a awgrymir yn rheolaidd mewn cysylltiad â ffermio organig o’i gymharu â ffermio confensiynol yw lleihau/dileu cemegau synthetig a gwrtaith nitrogen (N). Mae nitrogen yn faetholyn hanfodol ar gyfer tyfiant planhigion ond mae ffurfiau gwahanol yn gallu trawsnewid mewn ffordd wahanol sy’n gallu arwain at allyriadau nwyon tŷ gwydr yn y pen draw ar ffurf ocsid nitraidd (N2O). Mae ffermio organig yn defnyddio tail, compost a sefydlogiad atmosfferig trwy gylchdroi cnydau codlysol (tail gwyrdd) yn hytrach na gwrteithiau N synthetig ac mae rhai astudiaethau yn dangos allyriadau is o ganlyniad i dail wrth gymharu’n uniongyrchol gyda gwrteithiau N. Mae gwrteithiau yn arwain at newid mewn mewnbynnau pridd uniongyrchol ac yn effeithio ar allbynnau system gylchredeg maetholion y pridd (allyriadau N2O), ond ar ben hynny, mae cynhyrchu a chludo gwrteithiau a chemegau synthetig ar gyfer diogelu planhigion yn defnyddio egni, ac felly’n cynhyrchu allyriadau nwyon tŷ gwydr. Mewn adroddiad a luniwyd gan 'Ffederasiwn Rhyngwladol Symudiadau Amaethyddiaeth Organig' (IFOAM), rhagwelwyd y byddai trosi'r UE yn gyfan gwbl i ffermio organig yn arwain at leihad o 18% yng nghyfanswm allyriadau amaethyddol yr UE a gynhyrchir, tra bo eraill wedi nodi bod cynhyrchu gwrteithiau N yn defnyddio ≥ 1% o gyfanswm yr egni tanwydd ffosil blynyddol a byddai'n cyfateb i 90,000,000 tunnell o danwydd. Yn ogystal â hyn (er ei bod yn anodd cyfrifo hyn gan fod ffigurau astudio a adolygir gan gymheiriaid wedi dyddio i raddau helaeth), awgrymir fod allyriadau sy’n gysylltiedig â chynhyrchu cemegau diogelu planhigion oddeutu 1 rhan o 10 o lefel cynhyrchu gwrtaith N, gan weithredu fel ffynhonnell arall o allyriadau pan fo potensial i ffermio organig gyflawni lleihad mewn allyriadau drwy eu hepgor (er y dylid nodi bod ffermio organig yn dal i ganiatáu rhai cemegau yr ystyrir eu bod yn ‘naturiol’ ac mae gwerthoedd allyriadau’n gysylltiedig â chynhyrchu’r rhain hefyd yn y bôn).\nMae sefydlogi nitrogen drwy ddefnyddio tail gwyrdd codlysol yn ffordd arall y gellir gwneud enillion organig, gydag astudiaethau blaenorol yn awgrymu bod cynnwys mwy o gnydau gorchudd codlysol rhwng y tymhorau (er mwyn peidio ag effeithio ar gynhyrchiant cnydau ar gyfer bwyd) yn gallu darparu gormodedd o nitrogen ar draws y byd yn fwy na’r hyn sydd ei angen o wrteithiau N synthetig.\nTrwytholchi nitrogen a chemegau\nMae trwytholchi nitrogen yn ystyriaeth bwysig yn yr hinsawdd gan ei fod yn arwain at allyriadau anuniongyrchol o N2O. Mae'r lefelau o drwytholchi nitrogen mewn ffermio organig wedi bod yn is na'r confensiynol wrth ystyried cyfanswm arwynebedd y tir. Mae hyn yn debygol yn bennaf oherwydd llai o fewnbynnau N gyda rhai arwyddion bod y ffurfiau o N mewn gwrteithiau organig yn llai agored i drwytholchi oherwydd bod lefelau is o fwynau pridd yn bresennol. Yng nghyd-destun trwytholchi cemegau a llygredd (e.e. o blaladdwyr), mae arferion organig yn gwahardd defnyddio’r rhan fwyaf o’r rhain, ac o ganlyniad, mae trwytholchi a’u presenoldeb mewn cyrsiau dŵr yn nalgylch ffermydd organig yn debygol o fod yn llawer is, ond mae’n dal i fod yn faes o ffermio organig nad yw wedi cael ei astudio’n fanwl hyd yma.\nGwahaniaethau mewn cynhyrchiant\nMae cynnyrch yn ffactor hinsoddol pwysig mewn amaeth, gan mai un o’r mesurau allweddol yn aml yw faint o gynnyrch sy’n cael ei gynhyrchu o’i gymharu â’r allyriadau nwyon tŷ gwydr cysylltiedig. Mae systemau delfrydol yn cyflenwi digon o fwyd ar gyfer y boblogaeth gyda'r allbynnau isaf o ran allyriadau. Awgrymir bod allyriadau ffermio organig yn is ond, yn gyffredinol, tybir bod y cynnyrch yn is yn enwedig o ran cnydau grawn, ond mae cnydau porthiant, codlysiau a chnydau lluosflwydd yn dangos cynnyrch sy'n uwch yn gyffredinol na chynnyrch ffermio confensiynol. Gallai un agwedd o’r cynnyrch is hwn mewn ffermio organig fod yn gysylltiedig â’r ffaith bod mwyafrif y rhywogaethau cnydau wedi cael eu bridio’n benodol ar gyfer systemau mewnbwn uchel nad ydynt yn bresennol mewn systemau ffermio organig. Mae cryn dipyn o waith ymchwil yn digwydd ar hyn o bryd yn ymwneud â bridio cnydau bwyd yn ddetholus i ymateb i heriau ffermio organig megis goddefgarwch i bryfed a chlefydau a mwy o gynnyrch gyda llai o fewnbynnau. Yn y dyfodol, gallai hyn leihau'r bwlch rhwng cynnyrch ffermio confensiynol ac organig. Er ei fod yn ymddangos bod cynnyrch yn llai mewn systemau ffermio organig, mae astudiaethau penodol yn honni bod y gwahaniaethau hyn yn tueddu i ddiflannu pan gaiff deunydd sych y cnydau ei gymharu’n gonfensiynol, gan awgrymu bod cynnwys dŵr yn ffactor o ran canfyddiad o gynnyrch uwch o systemau confensiynol. Yn yr achosion hyn, gall chwydd dŵr gynyddu pwysau ffres/gwlyb, ac mewn gwirionedd, gallant fod yn “gwanhau” y maetholion sydd ar gael. Un agwedd allweddol o ran y trawsnewidiad presennol i ffermio’n organig yw’r cynnydd mewn prisiau gwerthu gyda systemau’n dangos bod llai o gynnyrch yn aml yn cael ei wrthbwyso gan well prisiau gwerthu, o safbwynt proffidioldeb y fferm.\nPridd, carbon ac effeithiau eraill\nCaiff mesuriadau deunydd organig y pridd (SOM) eu defnyddio’n aml fel arwydd cyffredinol o iechyd y pridd gan fod SOM yn chwarae rhan yn strwythur y pridd, ei allu i ddargadw dŵr, cynhyrchiant ac erydiad y pridd. Un agwedd ar SOM yw lefelau carbon organig y pridd (SOC) gyda phapurau'n awgrymu lefelau carbon uwch yn y pridd yn lleihau effeithiau newid yn yr hinsawdd trwy storio carbon mewn priddoedd. Yn gyffredinol, cysylltir ffermio organig â lefelau uchel o ddeunydd organig yn y pridd a dylai hyn hefyd gynyddu lefelau'r lefelau carbon organig yn y pridd gan ddarparu mwy o fuddion i’r hinsawdd drwy atafaelu mwy o garbon o’i gymharu â ffermio confensiynol. Ar ben hynny, nodir yn rheolaidd bod ffermio organig yn gofyn am lai o fewnbynnau egni fesul uned o gynnyrch ar gyfer y rhan fwyaf o gynhyrchion âr (er, mewn rhai cynhyrchion ffrwythau a llysiau fel tatws, ni welir hyn). Mae mewnbwn egni yn gysylltiedig i raddau helaeth â lefelau is o danwyddau ffosil o’i gymharu â ffermio confensiynol lle mae angen y rhain i gynhyrchu a chludo cemegau a gwrteithiau.\nGwrthbwyntiau i fuddion hinsawdd systemauorganig\nGyda'r ffordd y mae'r systemau'n gweithredu ar hyn o bryd, mae llawer o ffermydd organig yn dibynnu ar allbynnau gwastraff o ffermydd anorganig fel ffynhonnell N, P a K oherwydd bod lefelau stocio is yn arwain at lai o wrtaith tail o systemau organig yn unig. At hynny, pan dynnwyd ffermydd organig a oedd yn dibynnu ar dderbyn tail confensiynol allan o astudiaethau cymhariaeth, gwelwyd fod cynnyrch organig yn lleihau hyd at 34% ar gyfartaledd o’i gymharu â ffermio confensiynol. Mae hyn yn arbennig o bwysig ar gyfer modelu dyfodol cwbl organig gan y byddai hyn yn arwain at golli tail confensiynol sydd ar gael i ategu anghenion y cnydau. Mewn astudiaeth diweddar yn cymharu 46 system organig a chonfensiynol, gwelwyd fod angen 25 - 110% yn fwy o dir (ffigwr 1) i gyflawni cynnyrch cyfatebol. Mae'r defnydd cynyddol o'r tir yn debygol o fod o ganlyniad i ddibyniaeth ar dail sy'n rhyddhau N araf ac mewn ymateb i amodau amgylcheddol arbennig yn hytrach na bod ar gael i gael ei amsugno’n uniongyrchol gan blanhigion fel sy’n digwydd gyda gwrteithiau N synthetig. Mae hyn yn arwain at ddiffyg cyfatebiaeth argaeledd N pan fo’r galw amdano gan y cnydau’n uchel, gan achosi diffyg tyfiant, a gallai N nad yw wedi’i ddefnyddio gynyddu ewtroffigedd ac asideiddio’r priddoedd. Er bod lefelau N yn ffactor sylweddol o ran effaith amaethyddiaeth ar yr hinsawdd, gallai gwella effeithlonrwydd gwasgaru N fod yn ffordd fwy manwl o reoli’r allyriadau cysylltiedig, a byddai modd datrys unrhyw broblemau o ran gor-wasgaru drwy fapio cyflwr y priddoedd a defnyddio technolegau gwasgaru ar gyfradd amrywiol. Mae systemau o’r fath yn anos i’w defnyddio mewn systemau ffermio organig gan fod tail ei hun yn amrywio o ran maetholion gan ddibynnu ar ei ffynhonnell, ac mae ei ddiraddiad yn gallu bod yn araf, yn amrywiol (yn seiliedig ar yr amgylchedd, dŵr, tymheredd ayb), ac yn anodd i’w fodelu er mwyn sicrhau bod gofynion ar gyfer N yn cael eu bodloni, gan hefyd osgoi gwasgaru gormod o ffosfforws. Yn ogystal, mae rhai papurau’n awgrymu bod gwasgaru N yn arwain at lai o allyriadau nwyon tŷ gwydr na chynnyrch cyfwerth â thail/compost o ganlyniad i well amodau mewn amgylcheddau tail ar gyfer cynhyrchu ocsid nitraidd sy’n niweidiol i ficrobau.\nFfigur 1 Cymhareb o effeithiau amgylcheddol 1systemau cynhyrchu bwyd organig a chonfensiynol >1 = effaith negyddol arferion organig <1 = effeithiau cadarnhaol arferion organig\nO safbwynt sefydlogi nitrogen drwy gnydau gorchudd (tail gwyrdd), mae’n bosibl bod yr astudiaeth flaenorol (uchod) wedi goramcangyfrif faint o N sy’n bosibl ei sefydlogi gan ei fod wedi gwneud tybiaethau bod 100% o’r tir âr a oedd ar gael yn gallu cefnogi cnwd codlysol arall dros y gaeaf. Nid yw'r dybiaeth hon yn cynnwys systemau porfa cynhyrchiant uchel sy'n cynhyrchu cnydau bwyd lluosog, y rhai a oedd yn anaddas ar gyfer tyfiant codlysol y tu allan i’r tymor tyfu, a’r tueddiad ar gyfer galw byd-eang cynyddol am fwyd a fydd yn arwain at fod angen mwy a mwy o N ar gael yn barhaus. At hynny, er bod tail gwyrdd yn aml yn strategaeth o ddewis mewn systemau organig oherwydd yr angen i gyflenwi N heb wrteithiau N, mae integreiddio cnydau codlysol mewn systemau ffermio confensiynol yn gyffredin, ac maent yn gallu lleihau eu hangen ar gyfer gwrteithiau N yn sylweddol.\nYn gyffredinol, gwelir bod trwytholchi nitrogen mewn arferion ffermio organig yn cyfateb i ffermio confensiynol neu'n uwch na hynny pan ystyrir ffigurau o drwytholchi fesul uned o gynnyrch. Mewn rhai achosion, mae'r cynnydd mewn trwytholchi mewn systemau organig wedi bod yn gysylltiedig â rhyddhau N araf yn arwain at ormodedd pan nad yw cnydau'n bresennol neu os oes ganddynt ofynion is. Ymddengys mai'r duedd o ran trwytholchi yw mai cnydau gorchudd sy’n cael yr effaith fwyaf ar leihau'r effeithiau trwytholchi, p’un a systemau organig neu gonfensiynol sydd ar waith. At hynny, mae astudiaethau penodol wedi nodi bod cemegau wedi’u hardystio’n organig mewn rhai achosion yn gallu bod yn fwy niweidiol na nifer o gynnyrch confensiynol cyfatebol o ganlyniad i’r angen i wasgaru mwy er mwyn bod yn effeithiol, gan waredu rhai o fuddion canfyddedig systemau organig.\nGwahaniaethau o ran cynhyrchiant\nYn gyffredinol, ar draws nifer o astudiaethau cymharol, mae'r duedd sy'n dod i'r amlwg yn awgrymu bod ffermio organig yn arwain at gynhyrchiant is o’i gymharu â systemau confensiynol. Er nad yw hyn yn wir yn achos cnydau penodol, ymddengys fod gostyngiadau rhwng 20-40% ar gyfartaledd. Mewn nifer o achosion, gall cynhyrchiant leihau ymhellach o ganlyniad i strategaethau sy’n ei gwneud yn ofynnol i gynnwys cylchdro o gnydau tail gwyrdd nad oes modd eu cynaeafu, gan arwain at golledion cynhyrchiant am gyfnodau gan fod cnydau codlysol yn cael eu tyfu er mwyn ail-gyflwyno N i’r pridd yn unig, heb gynnig unrhyw allbynnau cynnyrch y gellir eu gwerthu. Oherwydd hyn, byddai ffermio organig angen mwy o dir i gynhyrchu’r un faint o gynnyrch, gan olygu bod angen newid defnydd tir, er enghraifft newid o goetir i fwy o dir âr organig, a fyddai’n gwaredu potensial dal a storio CO2 hanfodol ac yn achosi cynnydd net mewn allyriadau. O ganlyniad i’r tueddiad i gynhyrchu llai y mae nifer o ddadansoddiadau o ffermio organig yn nodi bod mwy o allyriadau’n bresennol fesul uned o gynnyrch, gan ddangos bod ffermio organig yn llai effeithlon ar gyfer cynhyrchu’r un lefel o gynnyrch â ffermio confensiynol heb effeithiau niweidiol neu gyfatebol i’r hinsawdd. Gall canolbwyntio ar gynnyrch cynyddol uwch fel sy'n digwydd yn aml mewn systemau confensiynol hefyd fod yn fuddiol i'r amgylchedd gan y gallai sicrhau mwy o gynnyrch gyda llai o dir ryddhau tir ar gyfer gwasanaethau ecosystem penodol, megis ardaloedd coediog a thiroedd gwyllt a all wella bioamrywiaeth a bod o fudd i ddal a storio carbon. Mae sefydliadau ac ymchwilwyr sy'n tynnu sylw at ffermio organig fel dewis amgen yn tueddu i nodi bod dyfodol y sector yn dibynnu'n helaeth ar newidiadau byd-eang yn niet bodau dynol (tuag at leihau gorddefnydd ac i leihau cig coch) a lleihau lefelau enfawr o wastraff bwyd er mwyn cydbwyso gyda lefelau cynnyrch is. Yn achos bridio cnydau ‘organig’ penodol fel y nodir uchod, gallai’r bridiau hyn gynnig buddion cyfatebol â lleihau mewnbwn N a gwasgaru cemegau pe byddent yn cael eu cynnwys mewn systemau confensiynol, ac o ganlyniad, ni ddylent gael eu hystyried yn fuddion sy’n benodol i’r sector organig yn unig.\nEr ein bod yn gwybod bod deunydd organig a lefelau carbon organig y pridd yn fesuriadau defnyddiol wrth ystyried iechyd y pridd a rhai effeithiau penodol ar yr amgylchedd o bosibl, gallant fod yn anodd iawn i’w mesur yn effeithiol. Mae llawer o astudiaethau unigol a gaiff eu cynnwys wrth gymharu ffermio organig a chonfensiynol yn dangos diffyg gwybodaeth ddigonol ynglŷn â hanes rheolaeth pridd a lefelau carbon organig hanesyddol, felly, hyd yn oed pan gymerir mesuriadau, gall newidiadau gwirioneddol gael eu gwyro i raddau. Profwyd bod rhai strategaethau ffermio confensiynol, megis cynnwys gwahanol gnydau, yn arwain at lefelau carbon organig uwch o'u cymharu â rhai strategaethau organig, megis tail gwyrdd alffalffa ond yn llai o'i gymharu â strategaethau organig eraill fel gwasgaru tail gwartheg ar draws astudiaethau hirdymor. Mae hyn yn awgrymu bod angen ystyried cyd-destun wrth gymharu ffermio confensiynol ac organig ac y gallai ymgorffori "arferion da" sy'n aml yn gyffredin mewn ffermio organig (megis strategaethau cylchdroi amrywiol) i mewn i systemau confensiynol fod yn ffordd arall o liniaru allyriadau. Mewn llawer o achosion, mae ffermio organig yn arwain at arferion amaethu o ganlyniad i’r angen i reoli chwyn heb ddefnyddio cemegau. Gall hyn amharu ar y lefelau carbon organig yn y pridd ac mae wedi'i nodi dro ar ôl tro ei fod yn gysylltiedig â rheolaeth wael o’r pridd o ran newid yn yr hinsawdd a rhyddhau storfeydd carbon. Yn ogystal, mae nifer yn dadlau bod gwelliannau o ran deunydd organig yn y pridd o ganlyniad i wasgaru tail anifeiliaid neu gompost yn ail-drefnu carbon yn hytrach na’i leihau, gan fod y caeau lle mae’r gwartheg eu hunain yn pori neu le mae’r porthiant yn cael ei dyfu yn gweld lleihad mewn lefelau carbon organig i gydbwyso (ond ychydig iawn o waith ymchwil sydd wedi ystyried hyn hyd yma). Yn olaf, mae ffermio organig yn defnyddio compost a thail sy'n dueddol o gael eu dadelfennu gan arwain at ryddhau CO2. Mae swm y CO2 sy’n cael ei ryddhau’n cynyddu ymhellach wrth i arferion ffermio organig gynyddu mandyllau’r pridd, gan hwyluso treiddiad gwreiddiau, ac felly mae’n cynyddu llif dŵr a nwyon sydd hefyd yn rhoi hwb i weithgaredd microbaidd, sy’n hybu resbiradaeth CO2. Er bod hyn o bosibl yn ystyriaeth bwysig o ran cydbwysedd cyffredinol nwyon tŷ gwydr rhwng arferion organig a chonfensiynol, mae CO2 yn cael llawer llai o effaith uniongyrchol na N2O.\nMae'r trosolwg cryno hwn o gymharu effeithiau ffermio organig a chonfensiynol yn amlygu'r anhawster o gael asesiadau pendant yn y maes hwn, gyda llawer o ardaloedd annelwig sy'n gofyn am ymchwil a thargedu penodol pellach. Mae’n ymddangos bod ambell i gynnyrch bwyd lle mae ffermio organig yn cynnig effeithiau mwy buddiol i’r amgylchedd, ac eraill lle mae systemau cynhyrchu confensiynol yn cynnig ychydig mwy o fuddion. Mae llawer o'r ymchwil hyd yma yn dibynnu ar ddadansoddiad o ddulliau confensiynol o’u cymharu â dulliau organig, ac yn aml iawn, mae’r arferion yn gwbl wahanol rhwng enghreifftiau sy’n cael eu cymharu, a gallai paru’r data fod yn gwyro canlyniadau. Hefyd oherwydd y defnydd cymharol isel o ffermio organig ar draws y byd, mae'r rhan fwyaf o ymchwil sy'n ceisio datblygu ffermio organig i raddfa uwch yn dibynnu ar fodelu sy'n gofyn am ragfynegiadau a thybiaethau nad ydynt o bosibl yn gweithredu fel cynrychiolaeth gwirioneddol o ymarferoldeb ffermio organig ar raddfa fawr. Ar hyn o bryd, mae llawer o'r ffocws wedi bod ar gymharu'r ddwy strategaeth hon yn uniongyrchol, ac ychydig iawn o ymchwil sy'n cael ei wneud i gymharu arferion organig penodol i helpu i benderfynu pa strategaethau sy'n cael yr effeithiau mwyaf. Gallai’r wybodaeth hon helpu i wneud cymhariaeth decach rhwng strategaethau organig a chonfensiynol, a hyd yn oed nodi pa strategaethau fyddai modd i ffermio confensiynol eu defnyddio er mwyn gwella agweddau megis gwasanaethau ecosystem ymhellach (e.e. gwella bioamrywiaeth, dal a storio carbon), gan barhau i gynnal manteision o ran mwy o gynnyrch a lleihau allbynnau allyriadau fesul cynnyrch. Mae lefel sylweddol o gefnogaeth gan y cyhoedd i arferion ffermio organig, ac mae’n aml yn cael ei ystyried (yn enwedig yn Ewrop) fel y ffordd fwyaf cynaliadwy o ffermio, er gwaethaf diffyg tystiolaeth gadarn naill ffordd. Mae’n bwysig nodi fodd bynnag fod ffermio organig ar draws y byd yn dibynnu’n helaeth ar gymorthdaliadau uniongyrchol (yn enwedig yn ymwneud â chyfnodau trosi ffermydd) i wneud iawn am golledion o ran cynhyrchiant (sy’n cael eu cefnogi’n eang gan waith ymchwil gwyddonol) ac i annog buddion amgylcheddol (sy’n ddadleuol ar hyn o bryd ac yn destun dadl ar draws gwaith ymchwil gwyddonol). Ar y cyfryw, mae’n bosibl y byddai dadleuon cryf tuag at ail-gyfeirio cymorthdaliadau tuag at ffermwyr sy’n gweithredu arferion ffermio sy’n fuddiol ar gyfer agweddau penodol (e.e. trin y tir cyn lleied â phosibl neu beidio â thrin y tir o gwbl, cnydau gorchudd) er mwyn cymell ffermwyr confensiynol i gynnwys y dulliau hyn. Gan fod ffermio confensiynol yn gyfrifol am y mwyafrif o arferion amaethyddol sy’n defnyddio strategaeth o’r fath, hyd yn oed pe byddai arferion unigol yn arwain at enillion amgylcheddol bychain, mae’n bosibl y byddai hyn yn cael effaith llawer mwy ar y sector yn gyffredinol.


Bydd Metro De Cymru hefyd yn creu llu o gyfleoedd swyddi, busnes, addysg a chyfleoedd eraill i bobl ac i fusnesau De Cymru.\nFel rhan o’i fuddsoddiad o dri chwarter biliwn o bunnoedd yn y Metro, sy'n cynnwys £164,000,000 o cyllid Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru,, bydd TrC yn dechrau ar y gwaith trawsnewid hanfodol ar linellau rheilffordd ledled De Cymru ar 3 Awst 2020.\nYn gynharach eleni, cwblhaodd TrC drosglwyddo asedau rheilffordd, sy’n cael eu galw’n lleol yn Llinellau Craidd y Cymoedd, o Network Rail i’w berchnogaeth.\nRoedd y cam arloesol a thrawsnewidiol hwn gan TrC wedi dod â’r gweithredwr trenau a’r cynhaliwr asedau rheilffordd at ei gilydd, gan greu dull gweithredu cyson fel ‘un tîm’ ar gyfer y Metro.\nCafodd ei disgrifio gan y diwydiant rheilffordd fel integreiddio fertigol, ac mae’r ffordd newydd yma o weithio yn chwyldroadol ac yn unol ag uchelgais Llywodraeth Cymru i weld TrC yn gweithredu neu’n cael perchenogaeth uniongyrchol o rwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus Cymru.\nBellach mae TrC wrthi’n datblygu Metro De Cymru a fydd yn golygu gwaith seilwaith sylweddol, gan gynnwys trydaneiddio dros 170 km o gledrau yn bennaf â llinellau uwchben, uwchraddio gorsafoedd a signalau, ac adeiladu o leiaf pum gorsaf newydd.\n“Mae Trafnidiaeth Cymru wedi ymrwymo’n llwyr i gyflawni Metro De Cymru ac rydym ni wedi symud ymlaen nawr i wneud rhagor o waith trawsnewid.\n“Ddechrau’r flwyddyn, gwnaethon ni agor ein Canolfan Seilwaith Metro yn Nhrefforest yn ogystal â dechrau adeiladu ein Canolfan Reoli Metro yn Ffynnon Taf. Rydyn ni wedi bod yn gwneud gwaith arolygu a dylunio ar hyd rheilffordd y cymoedd ac erbyn hyn yn barod i symud ymlaen i’r cam nesaf o drawsnewid y rheilffyrdd, a fydd yn dechrau ar 3 Awst 2020.\n“Rydyn ni’n deall effaith Covid-19 ond byddwn yn dilyn yr holl gyngor perthnasol ar ddiogelwch gan Lywodraeth Cymru wrth i ni fwrw ymlaen â’n rhaglen fuddsoddi.”\nGan egluro’r gwaith datblygu sylweddol o’u blaenau, aeth James ymlaen i ddweud:\n“Mae hwn yn brosiect unwaith mewn cenhedlaeth a drwy adeiladu Metro De Cymru rydyn ni’n gobeithio y byddwn yn helpu i adfywio’r economi yng Nghymru, yn enwedig wrth i ni gamu i’r cyfnod adfer yn dilyn Covid-19. Mae gennym waith seilwaith ffisegol sylweddol i’w wneud nawr er mwyn gweddnewid ein rhwydwaith rheilffyrdd, a gafodd ei hadeiladu gan fwyaf nôl yn oes Fictoria, er mwyn sicrhau ei fod yn barod ar gyfer ein gwasanaethau trenau newydd a fydd yn gyflymach, yn wyrddach ac yn fwy aml.\n“Gobeithiwn y bydd pobl de Cymru a’n cymdogion sy’n byw wrth ymyl ein rheilffyrdd yn edrych ymlaen at y cyfleoedd a ddaw yn sgil Metro De Cymru. Hoffwn hefyd dawelu eu meddyliau - er bod gennym ni lot fawr o waith i’w wneud, byddwn yn gwneud ein gorau glas i darfu cyn lleied â phosib ar bobl wrth i ni ymgymryd â’r gwaith a byddwn yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf iddyn nhw am y cynnydd wrth i’r gwaith fynd rhagddo.”\n“Mae’n braf gweld gwaith yn dechrau i gyflawni’r cynllun uchelgeisiol hwn. Drwy ei gwneud hi’n haws i bobl deithio yn y dyfodol, bydd yn sicrhau bod gan gymunedau well cysylltiad yn ogystal â gwella’r mynediad at gyfleoedd cymdeithasol ac economaidd. Mae gwaith trawsnewid Llinellau Craidd y Cymoedd yn cynnig cyfle go iawn i helpu i adfer yr economi ar ôl Covid-19 drwy ddefnyddio cadwyni cyflenwi lleol i ailadeiladu’n well.\n“Mae ein buddsoddiad mewn systemau Metro yng ngogledd a de Cymru yn dystiolaeth o’n hymrwymiad i sefydlu rhwydwaith trafnidiaeth modern a fydd yn diwallu anghenion Cymru yn y dyfodol.”\nYchwanegodd Kevin Thomas, Prif Swyddog Gweithredol Gwasanaethau Rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru:\n" Mae'n glod mawr bod bawb sy'n gysylltiedig, hyd yn oed wrth wynebu'r cyfnod heriol hwn, yn gallu parhau â'n gwaith trawsnewidiol ar rwydwaith rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru. Dechreuodd hyn gyda throsglwyddiad asedau Llinell Graidd y Cymoedd o Network Rail yn ôl ym mis Mawrth, ac mae'n parhau wrth i ni symud ymlaen gyda chynlluniau cymhleth a fydd yn cyflenwi'r Metro, a'r holl fanteision a ddaw yn sgil hyn i bobl a chymunedau lleol.”\nBydd y gwaith i adeiladu Metro De Cymru yn gyrru ymlaen ddydd a nos dros yr haf, a bydd TrC yn gwneud trefniadau teithio eraill i gwsmeriaid pan fydd y gwaith yn cael ei wneud. Disgwylir i’r gwaith trawsnewid gymryd tair blynedd a gall cwsmeriaid TrC a chymdogion agos edrych ar https://trctrenau.cymru/cy/metro/faq i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am y cynnydd.\nBydd gwasanaethau trên ‘cyrraedd a mynd’ mwy fforddiadwy yn rhan allweddol o Fetro De Cymru, a fydd yn rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus o’r radd flaenaf sy'n cyfuno trenau, bysiau, beicio a cherdded.\nGall cwsmeriaid ddisgwyl mwy o le, teithiau cyflymach a chysylltiadau gwell rhwng gwahanol fathau o drafnidiaeth. Bydd y gwasanaethau hefyd yn fwy gwyrdd, yn fwy aml, yn fwy hygyrch, yn fwy dibynadwy ac yn dawelach i’r rhai sy'n byw’n agos at y rheilffordd.\nBydd TrC yn ymdrechu i weithio’n gyfrifol, gan sicrhau bod safleoedd yn cael eu rheoli’n dda a bod y gweithwyr yn ystyriol o gymdogion. Maen nhw’n gweithio’n agos gyda chymunedau a busnesau lleol i egluro beth maen nhw’n ei wneud a dod o hyd i ffyrdd o geisio sicrhau cyn lleied o darfu â phosibl.\nI gael rhagor o wybodaeth am y gwaith a threfniadau teithio eraill, ewch i https://trctrenau.cymru/cy/metrotrawsnewid-y-metro


Aros neu beidio? Pam mae’n well i Loegr chwarae’r gêm aros pan mae’n dod i’r cwricwlwm – Yr Athrofa\nAros neu beidio? Pam mae’n well i Loegr chwarae’r gêm aros pan mae’n dod i’r cwricwlwm\nAros neu beidio? Pam mae’n…\nWrth i Gymru baratoi ar gyfer ei hatgyweiriad mwyaf o’r cwricwlwm cenedlaethol mewn 30 mlynedd, mae Nick Rogers yn ystyried a ddylai Lloegr ei dilyn neu beidio…\nYn 2022 (os bydd popeth yn iawn a heb unrhyw rwystro pellach), bydd Cymru yn dechrau rhoi ar waith ei chwricwlwm cenedlaethol newydd ym mhob ysgol y wladwriaeth ar draws y wlad.\nMae’r cwricwlwm newydd a gynlluniwyd gan yr Athro Graham Donaldson, mewn cydweithrediad ag athrawon ac ysgolion arloesol, yn cynrychioli cam ymlaen cyffrous i bolisi addysg Cymru.\nGan symud i ffwrdd o bynciau traddodiadol a’u newid am chwe Maes Dysgu a Phrofiad (MDPh), mae’r cwricwlwm yn ceisio paratoi pobl ifanc yn well ar gyfer bywyd a’u galluogi i ymaddasu’n fwy cadarnhaol i sefyllfaoedd sy’n newid, a’u haddysgu, efallai am y tro cyntaf mewn cymaint o fanylder, am y byd digidol.\nAr yr wyneb, mae’r newid i weld yn gadarnhaol ac yn flaengar dros ben. Felly, tybed a ddylai Lloegr ddilyn?\nYn gyntaf, byddai athrawon ar draws Lloegr wrth ei boddau yn manteisio ar y cyfle y cafodd athrawon Cymru i fod yn rhan o gynllunio’r cwricwlwm.\nGwn o brofiad fy hunan nad yw pob athro yn cytuno â phopeth y mae’n rhaid iddo ei addysgu sydd ar gwricwlwm cyfredol Lloegr.\nByddai’r rhan fwyaf o athrawon, o leiaf ar y cychwyn, yn croesawu’r cyfle o fod yn rhan o gynllunio cwricwlwm ar gyfer pwnc maent yn ei hoffi’n fawr.\nOnd gallai hyn newid unwaith y mae’r athrawon yn ystyried faint o waith ychwanegol y byddai hyn yn ei olygu ar ben ei bywydau prysur, ond er hynny, mae’r syniad o gael dweud eich dweud am gwricwlwm Lloegr yn un deniadol.\nYn bendant, mae’r ffocws newydd ar gymwyseddau digidol hefyd yn ddeniadol, gyda thechnoleg yn symud ymlaen mor gyflym ac yn dod (os nad yw yn barod) yn rhan mor annatod o’r ffordd y mae’r byd yn gweithio.\nOnd nid yw’r ffaith y byddai athrawon yn croesawu’r cyfle i lunio cwricwlwm newydd o reidrwydd yn golygu bod angen cwricwlwm newydd.\nGadewch i ni edrych, er enghraifft, ar y Rhaglen ar gyfer Profion Rhyngwladol Asesu Myfyrwyr (PISA).\nDefnyddir profion PISA gan lawer o wledydd ar draws y byd fel ffordd o gymharu eu systemau addysg.\nRoedd canlyniadau Lloegr ym mhrofion PISA 2015 yn uwch na sgôr cyfartalog Y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD) mewn mathemateg, darllen a gwyddoniaeth.\nYn yr un flwyddyn, roedd canlyniadau Cymru yn is na’r sgôr cyfartalog yn yr un tri phrawf.\nMae’n bosibl y gallai fod Cymru wedi penderfynu ar ddiwygio ei chwricwlwm am nad yw’n perfformio gystal â gweddill y DU. Mae canlyniadau Cymru yn is na sgôr cyfartalog yr OECD mewn profion PISA, ac mae’n rhaid gwneud rhywbeth i fynd i’r afael â hynny.\nOs yw Lloegr yn perfformio’n dda yn y profion PISA, yna, pam y mae Lloegr hyd yn oed yn ystyried atgyweirio ei chwricwlwm?\nYr ateb yw – Ni ddylai Lloegr atgyweirio ei chwricwlwm… eto.\nOs atal Cymru rhag cwympo yn bellach yn ôl na gweddill y DU yw bwriad y rhesymu sydd y tu ôl i’r diwygiadau i addysg Cymru, yna dylai gweddill y DU aros i weld beth sy’n digwydd.\nMae cwricwlwm newydd Cymru yn eithaf radical o ran ei ddatblygiad a’i gynnwys (er iddo ddilyn tuedd ryngwladol diwygio’r cwricwlwm), a dylai gweddill y DU gadw llygad barcud ar ganlyniadau’r fath ddiwygio radical.\nY mae rhai elfennau o gwricwlwm newydd Cymru i’w gweld, i mi, fel athro, yn ddeniadol iawn.\nEr enghraifft, mae’n ymddangos fel petai datblygiad y chwe maes dysgu a phrofiad, gan gynnwys un sy’n canolbwyntio ar y celfyddydau mynegiannol, yn rhoi i bob pwnc yr un pwysigrwydd cyfartal, ac mae hyn o ddiddordeb mawr i mi (mae’n cyferbynnu’n hollol â’r mesur Progress 8 Progress 8 y cyflwynodd Llywodraeth y DU, sy’n ystyried mai mathemateg a Saesneg yw’r pynciau mwyaf pwysig yn ysgolion Lloegr).\nOnd nid yw’r ffaith ei fod yn edrych yn ddeniadol yn golygu y dylai Lloegr ruthro i gopïo diwygio Cymru ar unwaith.\nYr unig bren mesur go iawn sydd gennym ar gyfer mesur system addysg y naill wlad yn erbyn y llall yw’r profion PISA. Felly, dylai gwneuthurwyr polisïau yn Lloegr barhau i gadw llygad ar agor i weld a wnaiff sgoriau PISA Cymru wella unwaith i’r cwricwlwm newydd gael amser i ymsefydlu.\nGallai hyn olygu aros am 10 mlynedd neu fwy cyn penderfynu a yw’r cwricwlwm newydd yng Nghymru yn llwyddiannus neu beidio, ond am fod Lloegr yn perfformio’n dda ar hyn o bryd, gallwn fforddio aros.\nGallai hyn hefyd roi cyfle i wneuthurwyr polisïau yn Lloegr nodi’r meysydd penodol hynny yng nghwricwlwm newydd Cymru sy’n gweithio’n dda a’u hymgorffori yn system Lloegr, gan adael ar ôl y newidiadau hynny sydd yn llai effeithiol.\nByddwn yn dadlau bod unrhyw newid sy’n gwella cwricwlwm yn newid cadarnhaol, felly dylai Lloegr bob amser ystyried newid ei chwricwlwm os oes unrhyw bosibilrwydd o’i wella.\nEr hynny, nid yw pob newid bob amser yn beth da, a gall Lloegr aros.\nMae Nick Rogers yn athro cerddoriaeth mewn ysgol uwchradd yn Llundain. Mae hefyd yn fyfyriwr blwyddyn gyntaf ar raglen Doethuriaeth mewn Addysg Yr Athrofa


Lansio Cronfa £17,000 Yr Uchel Siryf | Crimebeat\nLansio Cronfa £17,000 Yr Uchel Siryf\nAngen prosiectau newydd ar gyfer pobl ifanc Ynys Môn.\n‘Cyflwynwch eich cais rŵan!‘ Dyna yw cais cyn Uchel Siryf Gwynedd a Môn, Robin Grove-White i sefydliadau cymunedol a gwirfoddol Ynys Môn wrth iddo gyhoeddi’r wythnos hon eu bod rŵan yn derbyn ceisiadau am gyfran o’r £17,000 a gasglwyd yn ystod y Daith Gerdded elusennol o 125 milltir o amgylch Ynys Môn.\nMae pum grant o hyd at £2000 ac un grant o £5000 ar gael i sefydliadau cymunedol neu wirfoddol ar yr ynys sydd â chynllun fyddai’n creu cyfleoedd gwaith neu hyfforddiant newydd i bobl ifanc y sir sy’n ddi-waith.\nMae’r ffigyrau swyddogol yn dangos bod mwy na 24% o drigolion ifanc Ynys Môn sydd rhwng 16-24 oed yn ddi-waith ar hyn o bryd.\n‘Rwy’n gobeithio y bydd menter yr Uchel Siryf yn ysgogi cyrff trydydd sector yr ynys i ddatblygu mentrau newydd er mwyn gwella’r cyfleoedd sydd ar gael i bobl ifanc mewn cyfnod anodd iawn i’r rhan fwyaf o bobl’, meddai’r Athro Grove-White heddiw.\nY dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau yw 15 Awst 2012. Gallwch ddod o hyd i fwy o wybodaeth a ffurflen gais electronig yma:\nLlythyr Gwahoddiad Cronfa’r Daith Gerdded\nFfurflen Gais Cronfa’r Daith Gerdded


Sgwrsio Kuçovë. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Kuçovë.\nCroeso i Chatroulette KuçovëCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Kuçovë gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Kuçovë. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Kuçovë:


SchoolBeat: Ffair Castell-nedd\nHafan › Rhieni › Adnabod y Rhaglen › De Cymru › Ffair Castell-nedd\nFfair Castell-nedd 2011, digonedd o hwyl i ddisgyblion a Swyddogion Heddlu Cymunedol Ysgolion\nGallech bron deimlo’r cyffro ar ddiwrnod glawog yng Nghastell-nedd ym mis Tachwedd. Roedd disgyblion o ysgolion ac unedau arbennig ledled Castell-nedd Port Talbot yn disgwyl, ynghyd â nifer o bobl bwysig a gwesteion arbennig, i fynd a mwynhau ‘holl hwyl y ffair’.\nMae staff y ffair yn agor y reidiau ac yn rhoi o’u hamser i gynnig cyfle i ddisgyblion ag anghenion arbennig fwynhau eu hunain.\nDywedodd PC Harris, un o’r Swyddogion Heddlu Cymunedol Ysgolion yn yr ardal sydd wedi bod yn rhan mewn trefnu’r digwyddiad,\n“Mae’n bleser gwirioneddol i roi cyfle i’r disgyblion fwynhau eu hunain yn y modd hwn. Y ffair yw un o uchafbwyntiau’r flwyddyn i’r plant ifanc. Ni fyddai siawns i lawer o blant ag anableddau ymuno heblaw am gymorth a chefnogaeth Urdd y Dynion Sioe a phob un o’r Partneriaid sy’n cyfrannu i’r digwyddiad. Fel y dywedodd un disgybl:\n“Mae’n wir wych yma. Fe fyddwn yn hoffi i PC Harris adael i mi ddod drwy’r amser.”\nDwedodd y Maer: "Mae digwyddiad o’r math hwn yn ddigwyddiad gwirioneddol ardderchog. Mae’n wych gweld y bobl ifanc yn blodeuo. Mae’r berthynas sydd gan yr heddlu â’r disgyblion yn rhyfeddol a gwerthfawrogir yn fawr y cymorth a roddir gan staff y ffair i roi’r cyfle hwn i’r plant."\nMae’r SHCY yn pwyso ar eu profiad a’u hyfforddiant i gyfathrebu’n effeithiol gyda’r plant. Mae eu gwaith yn parhau yn yr ystafell ddosbarth gan addysgu disgyblion i gadw’n ddiogel.


Canllaw ar hawliau dynol yng Nghymru\nCyhoeddwyd 04/04/2017 | Diweddarwyd Ddiwethaf 27/05/2021 | Amser darllen munudau\n04 Ebrill 2017 View this post in English | Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg Ar 6 Ebrill, bydd y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Lwol a Chymunedau yn cynnal ymchwiliad undydd i hawliau dynol yng Nghymru. Bydd yn edrych yn benodol ar effaith gadael yr Undeb Ewropeaidd, Deddf Hawliau y DU a barn y cyhoedd ynghylch hawliau dynol. Dyma ganllaw ar hawliau dynol, a'r hyn y maent yn eu golygu yng Nghymru:\nEgwyddorion moesol sylfaenol a orfodir drwy'r gyfraith yw hawliau dynol. Maent yn cynnwys yr hawl i bethau megis: achos llys teg; bywyd; addysg; rhyddid i lefaru; rhyddid i ymgynnull a chymdeithasu; etholiadau rhydd a theg, ac eraill. Ni all llywodraethau ymyrryd â hawliau dinasyddion, heblaw mewn amgylchiadau penodol a nodir mewn cyfraith neu gyfraith achos. Mae llawer o hanes i gyfreithiau sy'n gwarchod hawliau sylfaenol, yn dyddio o leiaf 800 mlynedd i'r Magna Carta, hyd nes 1689 pan gyflwynwyd Bil Hawliau Lloegr, Bil Hawliau America, Datganiad Hawliau Dyn a Dinesydd Ffrainc ac, yn fwy diweddar, Datganiad y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Dynol, y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol a Deddf Hawliau Dynol y DU.\nBeth yw'r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol?\nMae'r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol yn gytuniad sy'n gwarchod hawliau dynol a rhyddid sylfaenol yn Ewrop. Rhestr syml ydyw o'r hawliau allweddol y mae ar bobl eu hangen i fyw bywyd urddasol, ac fe'u gorfodir gan Lys Hawliau Dynol Ewrop yn Strasbwrg. Ysgrifennwyd y rhestr ym 1950 gan Gyngor Ewrop (nad yw'n gysylltiedig â'r Undeb Ewropeaidd), a gafodd ei sefydlu ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Roedd y DU, o dan arweinyddiaeth Winston Churchill, yn chwarae rhan ganolog yng Nghyngor Ewrop ac wrth ddrafftio'r Confensiwn.\nBeth yw'r Ddeddf Hawliau Dynol?\nBu i Ddeddf Hawliau Dynol 1998 ymgorffori hawliau dynol mewn cyfraith ddomestig, sydd ar gael i bawb yn y DU. Ymgorfforodd y Ddeddf yr hawliau yn y Confensiwn Ewropeaidd yng nghyfraith y DU. Golyga hyn fod rhaid i awdurdodau cyhoeddus megis ysgolion, ysbytai a'r heddlu warchod hawliau dynol. Os caiff hawliau dynol eu hanwybyddu, gall dinasyddion y DU fynd i lys domestig i orfodi eu hawliau. Yn flaenorol, roedd rhaid i ddinasyddion y DU fynd yn syth at Lys Hawliau Dynol Ewrop yn Strasbwrg.\nSut fydd gadael yr Undeb Ewropeaidd yn effeithio ar hawliau dynol?\nNid yw gadael yr Undeb Ewropeaidd yn golygu gadael y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol. Fodd bynnag, bydd y broses o adael yr Undeb Ewropeaidd yn effeithio'n sylweddol ar y fframwaith cyfreithiol sy'n gwarchod hawliau dynol yn y DU. Byddai gadael yr Undeb Ewropeaidd yn llwyr yn golygu na fyddai'n rhaid i'r DU gydymffurfio mwyach â'r rhwymedigaethau hawliau dynol yng Nghytuniadau'r UE, Egwyddorion Cyffredinol cyfraith yr UE (sy'n cynnwys parchu hawliau sylfaenol) nac ychwaith gyfarwyddebau a rheoliadau'r UE sy'n gwarchod hawliau. Ni fyddai Siarter Hawliau Sylfaenol yr UE yn berthnasol, ac mae'n debyg y byddai Llys Cyfiawnder yr Undeb Ewropeaidd yn peidio â bod yn awdurdodaeth dros y DU.\nSut mae hawliau dynol yn ymwneud â Chymru?\nAr hyn o bryd, mae gan bawb yng Nghymru yr hawliau yn y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol, y Ddeddf Hawliau Dynol a chyfraith yr UE. Mae rhai o gyfreithiau Cymru yn gysylltiedig â chyfraith hawliau dynol ryngwladol. Er enghraifft, rhoddodd Mesur Hawliau Plant a Phobl Ifanc (Cymru) 2011 ddyletswydd ar Weinidogion Cymru i roi sylw dyledus i Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn wrth iddynt wneud penderfyniadau. Mae'r Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru roi sylw dyledus i Egwyddorion y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Pobl Hŷn. Mae Deddf Llywodraeth Cymru 2006 a Deddf Cymru 2017 yn nodi na all y Cynulliad wneud penderfyniadau na chyfreithiau nad ydynt yn cydymffurfio â deddfwriaeth hawliau dynol.\nPam mae cyfreithiau hawliau dynol yn destun dadleuol yn y DU?\nMae Llywodraeth y DU wedi ymrwymo i ddiddymu'r Ddeddf Hawliau Dynol, a chreu 'Deddf Hawliau y DU' yn ei le wedi i'r DU adael yr UE. Ym mis Rhagfyr 2016, dywedodd Prif Weinidog y DU y bydd yn wynebu'r etholiad nesaf gan ymrwymo i adael y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol hefyd. Nododd Parti'r Ceidwadwyr ei 'achos dros newid' cyfraith hawliau dynol yn y DU mewn papur wyth tudalen o hyd yn 2014. Roedd y papur yn ystyried bod Llys Hawliau Dynol Ewrop wedi estyn yr hawliau'n raddol ac wedi ehangu hawliau'r Confensiwn i feysydd newydd, y tu hwnt i'r hyn a ragwelwyd pan gytunwyd ar y Confensiwn. Yr enghraifft a ddefnyddiwyd yn y ddadl hon oedd yr achos ynghylch hawliau pleidleisio carcharorion. Roedd y papur hefyd yn dadlau bod y gofyniad yn y Ddeddf Hawliau Dynol i lysoedd y DU ystyried dyfarniadau Llys Strasbwrg wrth ddehongli hawliau'r Confensiwn yn golygu y dilynnir awdurdodaeth broblemus Strasbwrg yn aml yng nghyfraith y DU. Mae'n werth nodi nad yw dyfarniadau Llys Ewrop yn rhwymo llysoedd y DU, ond eu bod yn dechnegol yn rhwymo'r llywodraeth (trwy Erthygl 46 o'r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol). Fodd bynnag, nid yw Llywodraeth y DU bob amser yn cadw at ddyfarniadau'r Llys, fel oedd yr achos o ran rhoi'r bleidlais i garcharorion. Mae papur Llywodraeth y DU yn dadlau bod y Ddeddf Hawliau Dynol yn tanseilio sofraniaeth y Senedd, ynghyd ag atebolrwydd democrataidd i'r cyhoedd, gan nodi bod y Ddeddf yn mynd ymhell y tu hwnt i'r gofynion sydd ar y DU o dan y Confensiwn. Mae ymgyrchwyr yn cwestiynu hyn gan nodi bod Senedd y DU yn dal i fod yn sofran gan y gall Senedd y DU ddiddymu neu ddiwygio'r Ddeddf Hawliau Dynol ar unrhyw bryd.\nBeth yw'r gwaith ymchwil a'r casgliadau diweddaraf ynghylch hawliau dynol?\nCynhaliwyd nifer o ymchwiliadau gan bwyllgorau Senedd y DU yn y blynyddoedd diweddar, gan gynnwys:\nAdroddiad Cydbwyllgor Senedd y DU ar Hawliau Dynol ynghylch Goblygiadau gadael yr UE o ran hawliau dynol,\nAdroddiad y Pwyllgor Menywod a Chydraddoldeb ar Sicrhau deddfwriaeth cydraddoldeb gref ar ôl gadael yr UE,\nYmchwiliad isbwyllgor yr Arglwyddi ar Gyfiawnder yr UE ynghylch Effaith bosibl diddymu'r Ddeddf Hawliau Dynol ar Gyfraith yr UE, ac\nymchwiliad Senedd yr Alban sydd yn yr arfaeth ynghylch Effaith gadael yr Undeb Ewropeaidd ar gydraddoldeb a hawliau dynol yn yr Alban.\nCyhoeddodd yr Academi Brydeinig bapur hefyd gan yr Athro Thomas Glyn Watkin ar Hawliau dynol o safbwynt datganoli yng Nghymru ym mis Tachwedd 2016. Cyhoeddodd Menter Thomas Paine bapur o'r enw Mapping the Great Repeal: European Union Law and the Protection of Human Rights ym mis Hydref 2016.\nGan bwy fydd y Pwyllgor yn clywed tystiolaeth?\nMae'r Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau yn clywed tystiolaeth gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, yr Athro Thomas Glyn Watkin a Dr Simon Hoffman o Brifysgol Abertawe. Gallwch ddarllen y dystiolaeth ysgrifenedig a gyflwynwyd i'r Pwyllgor yma.\nErthygl gan Hannah Johnson, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Llun: o Pixabay gan Efraimstochter. Dan drwydded Creative Commons. Ffynhonnell: https://rightsinfo.org/the-rights-in-the-european-convention/ (Saesneg yn unig). Ffynhonnell: https://rightsinfo.org/app/uploads/2015/08/01-how-ECHR-works-desktop.png (Saesneg yn unig). Mae’r erthygl hon hefyd ar gael fel dogfen PDF i’w hargraffu: Canllaw ar hawliau dynol yng Nghymru (PDF, 355KB)


Dechreuodd yr eitem am 17.35.\nNDM4947 Peter Black (Gorllewin De Cymru)\n1. Yn gresynu wrth yr ystadegau newydd sy’n dangos bod Cynnyrch Mewnwladol Crynswth y pen yng Ngorllewin Cymru a’r Cymoedd wedi gostwng o 79 y cant i 68.4 y cant o gyfartaledd yr UE;\n2. Yn nodi bod yr ystadegau hynny wedi cael eu mesur yn gyson o flwyddyn i flwyddyn ac ar draws gwahanol ranbarthau a gwledydd yr UE; a\n3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi strategaeth datblygu economaidd ar gyfer Gorllewin Cymru a’r Cymoedd ar fyrder er mwyn sicrhau, pe byddai Cymru’n gymwys ar gyfer cylch ychwanegol o gyllid, y gall prosiectau sy’n canolbwyntio ar ysgogi twf economaidd ddechrau ar unwaith.\nDilewch bwynt 3 a rhoi yn ei le:\n‘Yn nodi bod Llywodraeth Cymru law yn llaw â’i phartneriaid yn paratoi strategaethau a hefyd brosiectau posibl i’w darparu yng nghyfnod Rhaglen 2014-2019 y Cronfeydd Strwythurol, sydd ar ein gwarthaf, hynny ynghyd â’r gyfres o weithgareddau sydd wrthi’n cael eu cynnal i helpu adfywiad economaidd y Gorllewin a’r Cymoedd a’r Dwyrain.’\nYn cydnabod bod sector preifat cryf yn hanfodol er mwyn hybu twf economaidd yn rhannau tlotaf Cymru.\n3. Yn nodi bod Llywodraeth Cymru law yn llaw â’i phartneriaid yn paratoi strategaethau a hefyd brosiectau posibl i’w darparu yng nghyfnod Rhaglen 2014-2019 y Cronfeydd Strwythurol, sydd ar ein gwarthaf, hynny ynghyd â’r gyfres o weithgareddau sydd wrthi’n cael eu cynnal i helpu adfywiad economaidd y Gorllewin a’r Cymoedd a’r Dwyrain.\n4. Yn cydnabod bod sector preifat cryf yn hanfodol er mwyn hybu twf economaidd yn rhannau tlotaf Cymru.\nDyddiad cyhoeddi: 22/03/2012\nDyddiad y penderfyniad: 21/03/2012\nPenderfynwyd yn y Cyfarfod: 21/03/2012 - Y Cyfarfod Llawn - y Pedwerydd Cynulliad


Gweinidog yn ymweld â phrosiect yng Nghaerdydd sy’n cael ei ariannu gan Grant Tlodi Bwyd Llywodraeth Cymru | Food Cardiff\nMae’r rhwydwaith yn helpu prosiectau i rannu gwybodaeth ac adnoddau ac i gydweithio i gydlynu camau gweithredu ar draws y ddinas, drwy ddulliau amrywiol, fel rhannu arferion gorau; creu map cydweithredol neu gyfeirlyfr o brosiectau; datblygu cadwyni cyflenwi lleol ychwanegol; creu pecyn hyfforddi ar gyfer datblygu prosiectau newydd, thrwy gynnig darpariaeth mentora cymheiriaid rhwng prosiectau. Mae’r rhwydwaith hefyd wedi datblygu cyfeirlyfr yn esbonio’r gwahanol fodelau manwerthu sydd ar gael sy’n cynnwys astudiaethau achos yn seiliedig ar brosiectau sydd wedi’u sefydlu yng Nghaerdydd. Cardiff case studies:\nMae Bwyd Caerdydd yn ceisio creu system bwyd lleol iach a chynaliadwy sy’n helpu i fynd i’r afael ag ansicrwydd bwyd. Mae partneriaeth Bwyd Caerdydd yn cynnwys 200 a mwy o unigolion o 90 a mwy o sefydliadau ac mae’n ymgysylltu â miloedd o bobl ar draws Caerdydd drwy ei wefan, cylchlythyrau a’r cyfryngau cymdeithasol Fel un o aelodau cyntaf y rhwydwaith Lleoedd Bwyd Cynaliadwy, mae Bwyd Caerdydd wedi helpu i arloesi dull cydweithredol yn seiliedig ar leoliad ar gyfer bwyd. Dyfarnwyd statws arian Lleoedd Bwyd Cynaliadwy arian iddo’n ddiweddar, y lleoliad cyntaf yng Nghymru a dim ond un o chwe lleoliad yn y DU i gyflawni’r statws mawreddog hwn, sy’n cydnabod gwaith arloesol y ddinas o ran hybu bwyd iach a chynaliadwy a dangos effaith gadarnhaol pobl, cymunedau, sefydliadau a busnesau yn cydweithio i greu newid.\nMae Bwyd Caerdydd hefyd yn derbyn cymorth i annog pobl i gymryd rhan mewn prosiectau bwyd da ac mae’n edrych ymlaen at ail-lansio foodcardiff.com/cy fel hyb gwybodaeth ar gyfer bwyd da. Bydd hefyd yn cynnwys detholiad eang o adnoddau, cyngor ar fwyd, hybu gwasanaethau cymorth lleol a chyfleoedd i helpu pobl i symud o ansicrwydd bwyd a chymryd camau cadarnhaol tuag at fyw bywydau iachach.


Dim gan Dafydd Chilton - Revision 1 - TGAU Llenyddiaeth Gymraeg - BBC Bitesize\nDim gan Dafydd Chilton\nDau frawd yw Gwyn ac Owain sy’n dilyn llwybrau bywyd gwahanol – llwybr Cymreig a llwybr Prydeinig – sy’n selio’u tynged. Dwy stori yn un sy’n gofyn i ti feddwl am sut fywyd wnei di ei ddewis yw Dim.\nWrth ymateb i Dim gan Dafydd Chilton bydd disgwyl i ti:\nwerthfawrogi cynnwys, themâu a chymeriadau’r nofel\nadnabod a gwerthfawrogi arddull yr awdur, dyfynnu a thrafod addasrwydd\ncyflwyno ymateb personol a chreadigol i’r nofel\nMae pob dyfyniad yn y canllaw hwn yn cael ei ddefnyddio gyda chaniatâd Y Lolfa.\nMae’r stori’n sôn am fywydau dau frawd, Gwyn ac Owain Lloyd, o gwm Llawenog, cwm yng nghesail mynyddoedd y Berwyn yn rhan uchaf Dyffryn Ceiriog. Mae’r stori’n adrodd hanes Gwyn ac Owain drwy gyfres o ddigwyddiadau go iawn yn y 30 mlynedd rhwng 1964 ac 1994.\nMae agoriad a chlo’r stori’n rhan o’r un olygfa yn 1994. Rhwng yr agoriad a’r clo mae corff y stori, sy’n esbonio ymateb Gwyn yn yr agoriad ac yn arwain at yr hyn mae’n ei wneud yn y clo.\nMae Gwyn yn darllen hanes damwain hofrennydd mewn papur newydd. Mae’n amlwg fod y ddamwain wedi achosi iddo ymateb yn emosiynol. Mae gweddill y stori, rhwng yr agoriad a’r clo, yn esbonio’r hyn sydd y tu ôl i’w ymateb emosiynol.\nSymudai ei lygaid yn araf ac yn ofalus ar hyd y rhesi o luniau pen-ac-ysgwyddau a argraffwyd o un ochr y dudalen ddwbl lwyd i’r llall. Oedai ei lygaid am eiliadau ar bob llun. Roedd yn astudio’r wynebau, yn dwyn i gof yr enwau. Ac yn darllen y broliant byr, coffadwriaethol, o dan bob un. ... Yna’n dawel, a’r gollyngdod yn ysgwyd drwyddo, fe wylodd.\nMae’r darllenydd yn deall y rheswm y tu ôl i ymateb emosiynol Gwyn yn yr agoriad, sef bod iawn wedi ei wneud am fywyd Owain. Mae Gwyn yn rhydd i symud ymlaen â’i fywyd ei hun ac yn cyflwyno ei fab ifanc i fyd natur.\nO Ran gan Mererid Hopwood\nDiffodd y Sêr gan Haf Llewelyn\nAc Yna Clywodd Sŵn y Môr gan Alun Jones\nBachgen yn y Môr gan Morris Gleitzman\nI Ble'r Aeth Haul y Bore? gan Eirug Wyn\nLlinyn Trôns gan Bethan Gwanas\nYn y Gwaed gan Geraint V Jones


Clwyd-Powys Archaeological Trust - Projects - Historic Landscapes - Bro Trefaldwyn - Ornamental Landscapes\nMae'r ardal tirwed hanesyddol yn cynnwys nifer o dirweddau addurniadol amlwg yn enwedig ardal cymeriad Lymore. Parc hela o'r canoloesoedd hwyr neu'r cyfnod ôl-ganoloesol cynnar yw hwn, ac mae'ndebyg ei fod wedi ei sefydly gan y teulu Herbert erbyn diwedd yr 16eg neu ddechrau'r 17eg ganrif fan hwyraf, ac fe'i dangosir ar rai argraffiadau o fap Speed o Sir Drefaldwyn a gyhoeddwyd tua 1610. Mae'r parcdir, a gynhwysir yn y Register of Parks and Gardens, yn cynnwys darnau helaeth o rych a chefnen ac mae bron yn sicr iddo gael ei greu drwy droi rhai o'r caeau âr agord, canoloesol a berthynai i Drefaldwyn yn barc.\nNeuadd ffrâm-bren, fawr o'r 16eg ganrif hwyr neu ddechrau'r 17eg ganrif oedd Lymore Hall, a ddymchwelwyd yngynnar yn yr 1930au. Fe'i ymestynnwyd tua 1675 ac fe'i defnyddid yn bennaf fel cynghordy chwaraeon, ac fe'i disgrifiwyd fel 'one of the last and also one of the greatest half timbered mansions in Britain'. Yn ystod y 18fed a'r 19eg ganrif, mae'n debyg bod lawer o byllau artiffisial wedi eu hychwanegu, gan gynnwys pwll twyllo hwyaid, at y nifer o byllau byllau naturtiola oed eisoes yn bodoli at ben dwyreiniol y parc, gyda rhesi o goed dros y caeau agored a fuasai yno gynt.\nSefydlwyd parciau tirluniedig o gwmpas nifer o dai gwledig eraill yn ystod y 18fed/19eg ganrif, yn eu plith Mellington Hall, Marrington Hall, Gunley Hall, Edderton Hall, a Nantcribba, ac roedd gerddi caeedig a pherllanau ynnifer o'r cartrefi hyn a hefyd yn Walcot, The Gaer, Pen-y-bryn a Phentrenant, gyda phyllau pysgod yn Edderton, Marrington a Phen-y-bryn, a phorthodai yn Nantcribba, Marrington a Mellington.\nRoedd sylwebwyr eisoes yn cwyno bod parcdir yn cael ei golli mor gynnar â'r 1880au, fel yn Nantcribba lle roedd 'large field, instead of being what it was a century since, namely a park, is nothing but a field' on roedd (ac mae) 'some large cedar trees remaining'. Mae rhannau sylweddol o'r parcdir yn dal i'w gweld yn Lymore, Gunley a Marrington, ond collwyd llawer o Edderton.


Dulliau cosbi - Revision 6 - TGAU Hanes - BBC Bitesize\nRoedd y dulliau cosbi a ddefnyddiwyd yn oes y Tuduriaid a’r Stiwartiaid yn seiliedig ar gosb eithaf a chosb gorfforol gyhoeddus. Gydag amser mae’r ffocws wedi newid, a charcharu yw ein prif ddull o gosbi erbyn heddiw. Sut mae dulliau cosbi wedi newid dros amser?\nCarchardai newydd ar ddiwedd y 19eg ganrif\nYn y 19eg ganrif, tyfodd nifer y bobl mewn carchardai yn sylweddol. Daeth dedfryd o garchar yn llawer mwy cyffredin yn sgil llai o bobl yn derbyn cosbau corfforol.\nAdeiladwyd nifer o garchardai newydd yng nghanol a diwedd y 19eg ganrif, gyda'r bwriad o fod yn garchardai. Roedd nifer yn dilyn yr un dyluniad, roedden nhw'n ddiogel ac yn caniatáu i garcharorion gael celloedd unigol. Yn y carchardai yma defnyddiwyd dwy gyfundrefn wahanol - y system ar wahân a'r system dawel - i geisio diwygio carcharorion.\nCarchar Biwmares oedd y carchar newydd cyntaf yng Nghymru yn 1830. Adeiladwyd Carchar Caerdydd yn 1832 a Charchar Abertawe yn 1861.\nY system ar wahân\nYsgol i oedolion yn y capel, yn rhan o’r system ar wahân yn Nhŷ Cywiro Surrey, Wandsworth, 1862\nRoedd rhai o’r carchardai newydd yma yn cael eu rhedeg fel carchardai ar wahân. Mewn carchardai ar wahân, roedd carcharorion yn cael eu gwahanu oddi wrth ei gilydd mewn celloedd unigol, ac yn cael eu cadw ar eu pennau eu hunain mewn celloedd am wythnosau. Yna byddai caplaniaid carchardai yn ymweld â’u celloedd ac yn ceisio eu hannog i fyw bywyd didrosedd mwy Cristnogol.\nRoedd carcharorion ond yn cael dod allan o’u celloedd ar gyfer ymarfer corff a gwasanaethau’r eglwys.\nRoedd rhaid iddyn nhw wisgo masgiau wrth ymarfer corff. Adeiladwyd capeli arbennig gyda bythau er mwyn cadw’r carcharorion ar wahân. Rhoddwyd y carcharorion ar waith yn gwnïo sachau post a sachau glo.\nCarchar Pentonville yn Llundain oedd y carchar enwocaf oedd yn cael ei redeg fel carchar ar wahân. Dyluniwyd Pentonville yn arbennig gydag adenydd yn ymestyn o neuadd ganolog. Roedd yr adenydd yma yn caniatáu i garcharorion gael celloedd unigol. Yna defnyddiwyd dyluniadau tebyg mewn 54 o garchardai eraill yn cynnwys Rhuthun. Cafodd adain pedwar llawr tebyg i arddull Pentonville ei adeiladu yng Ngharchar Rhuthun yn 1878.\nY system dawel\nMewn carchardai tawel, nid oedd carcharorion yn cael eu cadw ar wahân, ond nid oedden nhw’n cael cyfathrebu. Gorfodwyd y carcharorion i wneud tasgau diflas ac ailadroddus mewn tawelwch llwyr. Roedd yn rhaid iddyn nhw blicio ocwm, cerdded ar felinau neu droi handlenni cranciau filoedd o weithiau.\nY syniad oedd y byddai’r tawelwch a'r diflastod yn galluogi i’r carcharorion fyfyrio ar eu troseddau. Arweiniodd y system carchardai tawel at gynnydd mewn hunanladdiad a phroblemau iechyd meddwl.\nCarcharorion yn eistedd ar resi o welyau hamog yn yr ystafell gysgu yng Ngharchar Coldbath Fields, Llundain, dan oruchwyliaeth gwarchodwr (tua 1860)\nNi lwyddodd y systemau ar wahân na’r system dawel i ostwng y gyfradd aildroseddu. Yn 1877, cymerodd y llywodraeth rheolaeth o’r holl garchardai. Erbyn yr 20fed ganrif, rhoddwyd terfyn ar yr arbrofion ar wahân a thawel. Dechreuodd carchardai roi terfyn ar y defnydd o lafur caled di-bwrpas, ee melinau traed a chranciau, ac fe'u diddymwyd yn y pen draw yn 1902.\nGorfodi cyfraith a threfn\nDulliau o ymladd trosedd\nAgweddau tuag at gosbi


Parti'r ysbrydion yn parhau - BBC Cymru Fyw\nParti'r ysbrydion yn parhau\nYdych chi'n credu mewn ysbrydion? Mae'n gwestiwn sy'n cael ei ofyn yr adeg hon o'r flwyddyn wrth i ni unwaith eto ddathlu Calan Gaeaf ar 31 Hydref. Dr Emma Lile, cyn-guradur yn Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan sy'n edrych ar darddiad y traddodiad a sut mae'r ŵyl wedi newid dros y canrifoedd.\n"Pinsiad lleiaf o arswyd"\nAr noson Calan Gaeaf,\nPan gysg y byd yn araf,\nY daw yr yspryd ar ddihun\nI gysawd dyn agosaf ('Brynfab', Pontypridd, 1909)\nGwisgoedd ffansi, losin amryliw, 'Parti'r Ysbrydion' Huw Chiswell ar loriau disgos plantos ledled Cymru - dyma ŵyl Galan Gaeaf yn ei hanterth, a holl fwrlwm yr achlysur heddiw yn tanio'r dychymyg ac yn ddeuoliaeth rhyfedd o adloniant diniwed a'r pinsiad lleiaf o arswyd.\nDoes dim dwywaith amdani, gŵyl o hwyl i blant a phobl ifanc yn bennaf yw Calan Gaeaf bellach. Cyfle i droi'n wrach neu'n ddiafol am un noson, yn sgerbwd neu'n Ddraciwla, gan godi braw a rhannu jôc fel ei gilydd.\nCerfio pwmpenni, coginio cacennau brawychus, creu addurniadau du ac oren, sef lliwiau arferol 31 Hydref erbyn hyn, wrth i'r ieuenctid gael cyfle i ystyried yr arallfydol mewn ffordd diogel ac, ar y cyfan, anfygythiol.\nDoes dim angen cerfio'r pwmpenni yn yr oes hon hyd yn oed\nCyferbyniad aruthrol i'r presennol oedd dathliadau Calan Gaeaf ein cyndeidiau Celtaidd pell. Er mai niwlog fydd union wreiddiau'r ŵyl fyth, fe darddodd o'r wledd baganaidd hynafol Samhain, a oedd yn dynodi cychwyn blwyddyn newydd i'r Celtiaid.\nDyma gyfnod i ystyried ac i goffáu cylchdroad y tymhorau - diwedd goleuni'r haf a'r hydref, a dechrau oerni a duwch y gaeaf. Y ffrwythlondeb a'r llymder, bywyd ac angau. Ar nos Galan Gaeaf credir mai tenau oedd y ffin rhwng y byd hwn a'r nesaf, â'r ysbrydion a'r bwganod yn rhydd i grwydro'r ddaear.\nO ganlyniad, daeth yn fynegiant naturiol o'r ŵyl i adrodd straeon arswyd, cynnau coelcerthi ger mannau claddu ac i geisio osgoi trychiolaethau echrydus fel y ladi wen a'r hwch ddu gwta.\nRoedd edrych ymlaen at y flwyddyn newydd a darogan eich ffawd hefyd yn boblogaidd ymysg yr hen Gymry ar noson Galan Gaeaf, yn arbennig ym materion rhamant a marwolaeth.\nRoedd plicio croen afal a'i daflu dros yr ysgwydd i weld, wrth iddo lanio, siâp llythyren gyntaf eich gwir gariad yn arferiad cyffredin, tra gosodai merched sengl eu byrddau gyda'r llestri wyneb i waered er mwyn i'w darpar wŷr ymddangos iddynt am hanner nos.\nCoel tipyn yn fwy difrifol oedd mynd i'r eglwys am hanner nos i glywed sibrwd enwau'r rheiny a fyddai'n marw yn ystod y flwyddyn ganlynol.\nO tua'r 8fed ganrif ymlaen, fe ymgorfforwyd rhai o draddodiadau Samhain o fewn gwyliau'r Eglwys Gristnogol, sef Gŵyl yr Holl Seintiau (1 Tachwedd) a Gŵyl yr Holl Eneidiau (2 Tachwedd), a oedd ill dwy yn ymwneud â choffáu'r meirw.\nYchydig iawn o Gymry sydd yn ymwybodol o gefndir Celtaidd Calan Gaeaf erbyn hyn, wedi i'r arferion hynafol farw o'r tir bron yn llwyr erbyn dechrau'r ugeinfed ganrif.\nSerch hynny, ailboblogwyd yr ŵyl o'r 1980au cynnar ymlaen o dan ddylanwad gogledd America, pan gyflwynwyd traddodiadau i Brydain megis naddu pwmpenni a'r trick-or-treat bondigrybwyll, sef galw o gwmpas tai yn mynnu arian neu felysion.\nParhau i esblygu mae Calan Gaeaf - gŵyl sydd yn ymwneud o hyd â'r meirw a'r goruwchnaturiol, ond heb os,y cynnydd yn ei phwyslais ariannol a masnachol yw'r elfen fwyaf brawychus iddi heddiw!\nMae elfen fasnachol yr ŵyl erbyn hyn yn frawychus medd Emma Lile


Somoni Tajikistani I Doler Canada Hanes y gyfradd gyfnewid (1998)\nSomoni Tajikistani I Doler Canada Hanes y gyfradd gyfnewid\nSomoni Tajikistani I Doler Canada Hanes y gyfradd gyfnewid hanes ers 1997 til 2019. siart arnewid arian Somoni Tajikistani I Doler Canada (1998).\nRydym yn cadw hanes o gyfraddau cyfnewid yr holl arian cyfred ar gyfer pob blwyddyn. Hanes cyfraddau cyfnewid ar gyfer unrhyw ddyddiad ac am unrhyw flwyddyn y gallwch ddod o hyd gyda ni. Mae hanes cyfraddau cyfnewid ar-lein am unrhyw flwyddyn yma. Dangosir cyfraddau cyfnewid Somoni Tajikistani i Doler Canada yma o 1992 i 2019. Cronfa ddata am ddim o Somoni Tajikistani i Doler Canada cyfraddau cyfnewid o 1992 i 2019 ar-lein nawr.\nAr y graff o hanes cyfradd gyfnewid Somoni Tajikistani i Doler Canada, gallwch weld hanes hir y newid yng ngwerth yr arian cyfred. Mae hanes Somoni Tajikistani ar y siart ar ein gwefan. Graff am ddim o hanes Somoni Tajikistani i Doler Canada dros y flwyddyn ddiwethaf. Gallwch ddarganfod yr union gyfradd Somoni Tajikistani ar y siart os ydych chi'n hofran dros y dyddiad a ddewiswyd. Mae ysgogiadau rhyngweithiol yn y graff hanes cyfraddau cyfnewid. Hofran dros y graff.\nTrosi Somoni Tajikistani I Doler Canada Somoni Tajikistani I Doler Canada Cyfradd cyfnewid Somoni Tajikistani I Doler Canada byw ar farchnad cyfnewid Forex\nRhagfyr 1998 0.001606\nTachwedd 1998 0.001906\nHydref 1998 0.002060\nMedi 1998 0.001113\nAwst 1998 0.001869\nGorffennaf 1998 0.001962\nMehefin 1998 0.001938\nMai 1998 0.001911\nEbrill 1998 0.001889\nMawrth 1998 0.001872\nChwefror 1998 0.001912\nIonawr 1998 0.001918\nHanes Mae cyfraddau cyfnewid Somoni Tajikistani i Doler Canada yn y tabl ar gyfer pob blwyddyn. Mae'r cyfraddau cyfnewid Somoni Tajikistani i Doler Canada yn y tabl ar gyfer pob blwyddyn yn rhad ac am ddim yma. Crëwyd tabl ar-lein o hanes dyfyniadau o Somoni Tajikistani / Doler Canada arian cyfred ar gyfer pob blwyddyn er 1992 ar y dudalen hon. Dyfyniadau misol o Somoni Tajikistani i Doler Canada, gallwch weld a ydych chi'n clicio ar ddolen y flwyddyn yn y tabl hanes am y flwyddyn. I weld Somoni Tajikistani i Doler Canada dyfyniadau ar gyfer ar gyfer pob mis, cliciwch ar y ddolen yn nhabl y blynyddoedd.\nMae newid yn y gyfradd gyfnewid dros gyfnod hir o amser i'w weld yn glir ar ein tudalen ar hanes cyfraddau cyfnewid. Mae'r newid yng nghyfraddau cyfnewid Somoni Tajikistani i Doler Canada am gyfnod hir i'w weld yn glir ar y dudalen hon o hanes cyfraddau cyfnewid . Mae dynameg tymor hir Somoni Tajikistani i Doler Canada dros ddegawd yn bosibl amcangyfrif ar y dudalen hon. Ar ein gwefan mae hanes o gyfraddau'r holl arian cyfred o'i gymharu â phawb.\nDewiswch arian cyfred gwahanol yn lle Doler Canada i ddarganfod hanes Somoni Tajikistani yn erbyn arian cyfred arall. Dewiswch arian cyfred yn lle Somoni Tajikistani i ddarganfod hanes ei gyfradd gyfnewid i Doler Canada. Cyfraddau cyfnewid yn y gorffennol, am bob blwyddyn. Cliciwch ar y flwyddyn yn y tabl i ddarganfod hanes Somoni Tajikistani i Doler Canada.


BRO A BYWYD: DEHONGLI TREFTADAETH LENYDDOL Y CYMRY\nDr Bleddyn O Huws\nSeminars / Tutorials 5 gweithdy ymarferol x 2 awr Semester Dau\nLecture 9 darlith Semester 1\nOther 3 taith maes (3 x 2.5 awr)\nOther ymgynghori unigol ar gyfer y proseict (3 awr)\nSemester Assessment Adroddiad byr yn Semester Un yn trafod y teithiau maes. 10%\nSemester Assessment Cyflwyniad grwp 20 munud yn Semester Dau 20%\nSemester Assessment Prosiect 70%\nSupplementary Assessment Bydd gofyn i fyfyrwyr sy'n methu'r modiwl gyflenwi unrhyw elfennau asesedig sydd yn eisiau, ac/neu ailgyflwyno unrhyw aseiniadau gwaith cwrs a fethwyd (gan ysgrifennu ar bwnc newydd), a/neu sefyll y papur arholiad atodol. Os methwyd elfen 2, bydd gofyn am gyflwyniad ysgrifenedig.\nMeddu ar adnabyddiaeth briodol o froydd Cymru a'u cysylltiadau llenyddol.\nDangos ystod o sgiliau ymchwilio a'r gallu i ddod o hyd i ddeunyddiau perthnasol.\nDangos dealltwriaeth o gydberthynas agweddau theoretig ac ymarferol wrth gynllunio sut i hybu ymwneud y cyhoedd ag etifeddiaeth ddiwylliannol y Cymry.\nGwneud defnydd pwrpasol o amrywiaeth o dechnegau wrth gynllunio a chynhyrchu deunyddiau o'u dewis eu hunain, ac wrth gyflwyno dehongliad i gynulleidfa fyw.\nDatblygir sgiliau beirniadol wrth ddysgu sut i ddehongli a throsglwyddo gwybodaeth am le^n a llenorion Cymru i eraill, a gwneud hynny o fewn fframwaith theoretig sy'n holi am natur 'etifeddiaeth' a 'threftadaeth'. Datblygir medrau cyfathrebu mewn nifer o gyfryngau, a sgiliau ysgrifennu a golygu i safon uchel. Datblygir sgiliau ymchwil a medrau cynllunio a marchnata mewn meysydd diwylliannol.\nModiwl yw hwn sy'n dysgu myfyrwyr am y gwahanol ffyrdd o ddehongli etifeddiaeth lenyddol y Cymry ac elfennau eraill o'r diwylliant ehangach, a'u hyfforddi i gyfuno gwybodaeth, creadigrwydd a dyfeisgarwch i hybu diddordeb y cyhoedd.\nDysgir ar draws Semester Un a Dau.\nYn Semester Un ceir 9 darlith yn cwmpasu'r elfennau hyn:\n1. Cysyniadau (5 darlith): etifeddiaeth, treftadaeth; dyletswydd yr Academi i'r cyhoedd; hybu gweithgareddau llenyddol; adloniant v. addysg; swyddogaeth y cyfryngau a'r sefydliadau; amgueddfeydd, orielau; archifau ffilm a llun; llyfrgelloedd; CADW; Comisiwn Henebion; fframwaith y gyfraith; polisi cyhoeddus; asiantaethau; twristiaeth fewnol a thwristiaeth ddiwylliannol.\n2. Hunaniaeth broydd Cymru (4 darlith): astudiaethau ar bedair bro (dwy yn y Gogledd, a dwy yn y De), yn cynnig ac yn trafod esiamplau o dechnegau y gellid eu defnyddio i godi ymwybyddiaeth, ac i danio diddordeb yn lle^n a llenorion yr ardaloedd hynny.\n3. Hefyd yn Semester Un bydd tair taith maes leol (3): i Amgueddfa Ceredigion; i Eglwys Llanbadarn; ac i Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru.\nYn Semester Dau, bydd y myfyrwyr yn gweithio dan hyfforddiant (3 awr o ymgynghori unigol) ar brosiect sylweddol a fydd yn esgor ar ddarn gorffenedig o waith addas i'w gyhoeddi (e.e. llyfryn, teithlyfr manwl; testun ar gyfer podcast neu raglen radio; deunydd ar gyfer gwefan).\nHefyd cynhelir cyfres o weithdai (5 awr) y bydd gofyn i'r myfyrwyr gyfrannu cyflwyniadau iddynt.\nApplication of Number Mân elfennau achlysurol gydag ystadegau etc.\nCommunication Ar bapur ac ar lafar a hefyd drwy orfod cynllunio deunydd amlgyfrwng ar gyfer y cyhoedd (prosiect, cyflwyniad).\nImproving own Learning and Performance Drwy gael adborth gan y darlithwyr, a thrwy drafod gwaith cyflwyno eraill mewn sefyllfa gweithdy.\nInformation Technology Disgwylir i'r myfyrwyr ddefnyddio'r we, rhaglen PowerPoint, offer digidol, technolegau mapio a dylunio yn ogystal â geirbrosesu\nPersonal Development and Career planning Drwy ddysgu am faes sydd o'r pwys mwyaf i economi'r wlad; datblygu'r gallu i chwilio am gydweithrediad gan bobl eraill (e.e. mewn sefydliadau), i ddeall gofynion y gynulleidfa, ac i weithio'n hyderus ac i safon uchel o fewn cyfnod penodedig o amser.\nProblem solving Drwy ddethol deunydd a'i ddehongli'n effeithiol gan ddatblygu strategaethau priodol at y dasg\nResearch skills Drwy orfod cyrchu amrywiaeth helaeth o ffynonellau ac ymgynefino ag ystod o ddeunyddiau mewn sawl cyfrwng.\nTeam work Elfennau o waith tîm yn cael eu cynnwys yn y gweithdai


Lewys Morgannwg - Wicipedia\nTir Iarll, Sir Forgannwg\nLewys Morgannwg oedd enw barddol y bardd Cymraeg proffesiynol Llywelyn ap Rhisiart, (fl. 1520-1565). Roedd yn ‘Bencerdd y Tair Talaith,’ ac yn un o feirdd mwyaf y 16g. Canai Lewys yn nhai Syr William Griffith o Benrhyn a noddwyr eraill. Roedd hefyd yn athro barddol; un o'i ddisgyblion mwyaf blaengar oedd Gruffudd Hiraethog.\nRoedd Lewys Morgannwg yn frodor o Dir Iarll ym Morgannwg. Mae'n bosibl fod ganddo dŷ yn Llanilltud Fawr. Roedd ei dad Rhisiart ap Rhys yn fardd proffesiynol hefyd, ac mae'n debyg iddo gael ei addysg barddol gynnar ganddo. Yn ddiweddarach cafodd ei hyfforddi gan Tudur Aled, bardd mwyaf yr oes. Cafodd nawdd gan Syr Edward Stradling.\nTreuliodd Lewys ran helaeth ei oes yn clera ledled Cymru. Cafodd ei wneud yn 'Bencerdd y Tair Talaith', pennaeth Cyfundrefn y Beirdd (1530-1560). Mae dros 100 o'i gerddi yn y llawysgrifau.\nCynfael Lake ac Ann Parry Owen (gol.) Gwaith Lewys Morgannwg, dwy gyfrol (Aberystwyth, 2005)\n↑ 1.0 1.1 1.2 Cynfael Lake ac Ann Parry Owen (gol.) Gwaith Lewys Morgannwg (Aberystwyth, 2005). Rhagymadrodd.\n Bywgraffiad ar wefan Llyfrgell Genedlaethol Cymru\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Lewys_Morgannwg&oldid=9884931"\nPobl o Forgannwg\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 14 Mawrth 2020, am 18:19.


Gwarchod coed a gwrychoedd - Monmouthshire\nCefn gwlad / Gwarchod coed a gwrychoedd\nGwarchod coed a gwrychoedd\nErthygl wedi ei diweddaru: 4th Medi 2020\nCyfrifoldeb yr Awdurdod Cynllunio Lleol yw gwarchod coed a gwrychoedd. Rydym yn gweinyddu gorchmynion gwarchod coed, coed mewn ardaloedd cadwraeth a cheisiadau i waredu ar wrychoedd amaethyddol. Rydym hefyd yn gyfrifol am weinyddu’r ddeddfwriaeth gwrychoedd uchel, sydd i’w gael yn Rhan 8 o Ddeddf Ymddygiad Gwrthgymdeithasol (2003).\nCoed ar dir y Cyngor.\nNid yr Adran Cefn Gwlad sy’n gyfrifol am arolygu a chynnal a chadw coed ar dir sy’n eiddo i’r Cyngor. Os ydych yn cael problemau gyda choeden mewn man agored cyhoeddus, ymyl y briffordd, parc cyhoeddus ac ati, yna cysylltwch ag Uned Tirwedd y Cyngor trwy’r prif switsfwrdd y Cyngor ar 01633 644644 neu e-bostiwch: mailto:wasteandstreetservices@monmouthshire.gov.uk Coed sydd o fewn tir ysgol yw cyfrifoldeb Pennaeth a Llywodraethwyr y sefydliad felly os oes gennych broblem gyda choeden neu wrych, dylech yn y lle cyntaf gysylltu â’r ysgol.\nGorchmynion Cadw Coed.\nMae hwn yn Orchymyn a wnaed gan yr awdurdod cynllunio lleol. Mae’n drosedd i dorri lawr, tocio, diwreiddio, difrodi’n fwriadol neu’n fwriadol ddinistrio coeden sydd o dan Orchymyn Cadw Coed, heb ganiatâd ysgrifenedig y Cyngor. Mae hyn yn berthnasol i wreiddiau, yn ogystal â’r rhannau o’r goeden sydd uwchben y ddaear. Gall Gorchymyn Cadw Coed ddiogelu unrhyw rywogaeth o goed, ond nid yw’n berthnasol i lwyni.\nSut ydw i’n cael gwybod a yw coeden yn cael ei diogelu?\nGall Swyddog Coed y Cyngor roi cyngor i chi am ba goed sy’n cael eu diogelu. I gyd sydd rhaid gwneud yw ffonio 01633 644962 neu anfonwch e-bost i mailto:planning@monmouthshire.gov.uk neu ysgrifennwch at y Swyddog Coed, Blwch Post 106, Cyngor Sir Fynwy, Cil-y-coed, NP26 9AN.\nSut i wneud cais am Orchymyn Cadw Coed\nY prif feini prawf ar gyfer gosod Gorchymyn Cadw Coed ar goeden yw ei gwerth tirwedd ac os yw’r gwerth tirwedd hynny’n cael ei leihai os yw’r goeden yn cael ei chymryd i ffwrdd. Fel arfer mae’n rhaid i’r goeden fod yn iach ac yn weladwy i’r cyhoedd yn gyffredinol. Gall unrhyw un wneud cais am Orchymyn Cadw Coed, pwy bynnag sy’n berchen y tir lle mae’r goeden wedi’i lleoli.\nOs ydych yn credu y dylai coeden cael ei diogelu, cysylltwch â’r Swyddog Coed ar 01633 644962 neu drwy e-bost neu lythyr fel yr uchod.\nGwneud gorchymyn cadw coed\nMae gorchymyn cadw coed newydd yn cael ei wneud ar sail dros dro am gyfnod o chwe mis yn unig. Cyn i’r cyfnod o chwe mis ddod i ben (yn ystod y cyfnod caiff y goeden ei gwarchod yn llawn) mae’n rhaid i ni benderfynu un ai i gadarnhau’r gorchymyn h.y. ei wneud yn barhaol; cadarnhau’r gorchymyn gydag addasiadau e.e. tynnu coed penodol neu i beidio â chadarnhau’r gorchymyn.\nPwy sy’n cael eu hysbysu pan wneir gorchymyn?\nByddwn naill ai’n ysgrifennu at berchennog y tir drwy bost cofrestredig gan amgáu copi o’r gorchymyn, neu ei gyflwyno â llaw. Y bobl eraill y mae gennym ddyletswydd gyfreithiol i hysbysu yw’r rhai sydd ag eiddo sy’n ffinio ar y tir y mae’r gorchymyn yn ymwneud ag ef.\nSut y gallaf wrthwynebu neu gefnogi gorchymyn?\nRhaid i unrhyw sylwadau cael eu gwneud yn ysgrifenedig at y Swyddog Coed naill ai drwy e-bost neu lythyr o fewn 28 diwrnod i ddyddiad cyhoeddi’r gorchymyn. Byddwn yn ystyried yr holl sylwadau wrth benderfynu a ddylid cadarnhau’r gorchymyn. Bydd pawb sydd â diddordeb yn cael eu hysbysu.\nCynnal gwaith ar goed a warchodir\nRhaid cyflwyno cais ffurfiol i’r awdurdod cynllunio lleol cyn tocio neu dorri lawr coeden. O bryd i’w gilydd efallai bydd yn ofynnol i goed cael eu cynnal a chadw i’w cadw mewn cyflwr da. Mae ffurflen gais ar gael ar gais neu gallwch ei lawrlwytho drwy’r ddolen ganlynol: https://ecab.planningportal.co.uk/uploads/appPDF/E6840Form031_wales_cy.pdf\nMae nodyn arweiniad esboniadol ar gael yma.\nEr mwyn cefnogi’ch cais, rydym yn argymell eich bod yn cael cyngor proffesiynol. Mae rhestr o Ymgynghorwyr Coedyddiaeth ar gael yma.\nAlla’i wneud y gwaith fy hunan?\nGallwch, ond mae’r Cyngor yn gosod amod wrth roi caniatâd bod rhaid i bob gwaith coed cael ei wneud yn unol ag arfer gorau’r diwydiant. Yn achos gwaith coed mae hyn yn golygu bod yn rhaid gwneud gwaith tocio coed yn unol â Safon Brydeinig 3998 (2010) Gwaith Coed – Argymhellion. Mae rhestr o gontractwyr sy’n gweithio i’r safon hon ar gael ar gais. Fel arall, gellir ei lawrlwytho Ymgynghorwyr Trin Coed.doc\nA yw’r Cyngor yn ymgynghori â’r cyhoedd pan wneir cais?\nNa nid oes unrhyw ofyniad cyfreithiol i ni wneud hynny. Fodd bynnag, rydym yn rhoi gwybod i’ch cyngor tref neu gymuned a’ch aelod lleol pan fydd ceisiadau’n cael eu derbyn.\nBeth os wyf yn docio fy nghoeden heb gael caniatâd yn gyntaf?\nGallech gael dirwy o hyd at £20,000 yn Llys yr Ynadon os ydych yn torri lawr, diwreiddio, neu’n fwriadol dinistrio coeden, neu’n fwriadol ddifrodi neu docio coeden mewn modd sy’n debygol o’i dinistrio. Gall dirwyon fod yn sylweddol uwch os ydych yn cael eu herlyn yn Llys y Goron.\nBydd y llys yn ystyried unrhyw fudd ariannol gwirioneddol neu debygol sy’n deillio o’r trosedd e.e. os ydych yn ystyried y gall y goeden neu’r coed fod yn niweidiol i gais a fwriadwyd am ganiatâd cynllunio, ac yn eu tynnu cyn i’r Cyngor allu ystyried y mater yn briodol.\nGallech gael dirwy o hyd at £2,500 am droseddau eraill nad ydynt yn arwain at ddinistrio coed, e.e. cael gwared ar gangen. Bydd gofyn i chi i ailblannu unrhyw goed sydd wedi cael eu dinistrio.\nGWAITH I GOED MEWN ARDALOEDD CADWRAETH:\nMae coed sydd mewn ardaloedd cadwraeth eisoes yn cael eu diogelu gan Orchymyn Cadw Coed yn barod yn dod o dan amodau rheolaethau Gorchymyn Cadw Coed arferol. Ond mae’r Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 hefyd yn gwneud darpariaeth arbennig ar gyfer coed mewn ardaloedd cadwraeth nad ydynt yn destun Gorchymyn Cadw Coed.\nO dan adran 211 y Ddeddf mae angen i unrhyw un, sy’n bwriadu torri lawr neu ymgymryd â gwaith ar goeden mewn ardal gadwraeth, rhoi chwe wythnos o rybudd ymlaen llaw (sef ‘hysbysiad Adran 211) yn ysgrifenedig i’r Awdurdod Cynllunio Lleol (ACLl). Diben y gofyniad hwn yw rhoi cyfle i’r ACLl i ystyried a ddylid cyhoeddi GCC o ran y goeden/coed.\nCYFLWYNO HYSBYSIAD I’R ACLl\nGellir cyflwyno hysbysiadau o’r bwriad i wneud gwaith i goed mewn ardal gadwraeth ar yr un ffurflen â’r un a ddefnyddir i wneud cais am waith i goeden sydd â Gorchymyn Cadw Coed, y ceir y ddolen iddi uchod. Ticiwch y blwch Ardal Gadwraeth yn Adran 5 ar y ffurflen ac yna disgrifiwch y gwaith rydych yn bwriadu ei wneud. Nodwch: ni all yr ACLl wneud penderfyniadau os yw eich cyflwyniad yn rhy amwys, e.e. mae’n datgan eich bod yn bwriadu dim ond i docio neu dorri’n ôl eich coeden/coed. Gall fod yn ddefnyddiol i chi gyflogi arbenigwr gwaith coed i gyflwyno’r hysbysiad ar eich rhan gan na fydd gwybodaeth annigonol neu amwys yn cael ei hystyried fel rheol.\nMae gwrychoedd cefn gwlad yn nodwedd annatod o Dirwedd Sir Fynwy o ran eu hapêl weledol, gwerth hanesyddol neu ddiwylliannol a’u pwysigrwydd ar gyfer bioamrywiaeth.\nMae’r rhan fwyaf o wrychoedd tir fferm Sir Fynwy yn cael eu gwarchod o dan Reoliadau Gwrychoedd 1997. Mae’r Rheoliadau yn cynnwys cyfres o feini prawf ar gyfer penderfynu a yw gwrych yn Bwysig. Am fwy o fanylion cysylltwch â’r Swyddog Coed\nBeth os ydw i am gymryd i ffwrdd rhan neu’r cyfan o’r gwrych?\nMae angen cais cynllunio ffurfiol er mwyn tynnu gwrych. Gallwch lawrlwytho’r ffurflen gais yma Hedgerow removal application form.pdf. Fel arall, mae ffurflenni cais a nodiadau canllaw ar gael oddi wrth y tîm Gweinyddu Cynllunio ar 01633 644644.\nMae cymorth gyda chwblhau’r ffurflen gais ar gael i’w lawrlwytho yma:\nBeth os byddaf yn cael gwared ar wrych heb wneud cais am ganiatâd cynllunio?\nMae’r Rheoliadau yn datgan, os ydych yn cael gwared ar wrych heb yn gyntaf wneud cais i wneud hynny, yna caiff y gwrych yn awtomatig ei ystyried i fod yn Bwysig, os oedd ai peidio. Efallai byddwch yn cael dirwy drwm mewn llys yr ynadon, yn derbyn Hysbysiad Ailosod Gwrychoedd sy’n ei gwneud yn ofynnol bod y gwrych yn cael ei ailblannu, neu’r ddau.\nMae’r ddeddfwriaeth sy’n cyfeirio at wrychoedd uchel o fewn Rhan 8 o Ddeddf Ymddygiad Gwrthgymdeithasol 2003. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y daflen High hedges: Complaining to the Council. Mae dolen i’r daflen yma\nNid rôl yr awdurdod lleol yw cyfryngu neu negodi rhwng yr achwynydd a pherchennog y gwrych ond i ddyfarnu – yng ngeiriau’r Ddeddf – os yw’r gwrych yn effeithio’n andwyol ar fwynhad rhesymol yr achwynydd o’i eiddo. Wrth wneud hynny, mae’n rhaid i’r awdurdod ystyried yr holl ffactorau perthnasol ac mae’n rhaid sicrhau cydbwysedd rhwng buddiannau sy’n cystadlu o’r ddwy ochr, yn ogystal â buddiannau’r gymuned ehangach. Os byddwn yn ystyried bod yr amgylchiadau yn cyfiawnhau hynny, byddwn yn rhoi rhybudd ffurfiol i berchennog y gwrych a fydd yn nodi’r hyn y mae’n rhaid iddynt wneud i’r gwrych er mwyn unioni’r broblem, ac erbyn pryd. Bydd methu â gwneud y gwaith, sydd ei angen gan yr awdurdod, yn drosedd sydd ar erlyn yn gallu arwain at ddirwy o hyd at £1,000.\nFe ddylech drin dod at y Cyngor i ddatrys eich problem gwrych fel y cam olaf, dim ond os yw popeth arall wedi methu. Mae’n rhaid i chi allu dangos i ni eich bod wedi rhoi cynnig ac wedi methu ar yr holl ffyrdd eraill i ddatrys eich anghydfod gwrych. Os byddwch yn methu â dangos hyn, mae gennym yr hawl i beidio derbyn eich achos. Mae peth gwybodaeth ddefnyddiol am sut i fynd at eich cymydog i drafod eich pryderon i’w gweld yn y daflen gynghori Over the Garden Hedge y gallwch lawrlwytho yma.\nOs nad ydym yn derbyn eich achos, bydd yn rhaid i chi dalu ffi na ellir ei ddychwelyd o £320 am y gwasanaeth hwn.\nOs ydych wedi ceisio ar bob ffordd arall a dal i fod â phroblem gyda gwrych uchel eich cymydog, yna cysylltwch â’r Swyddog Coed a fydd yn anfon ffurflen gais i chi.\nY gwir o ran gwrychoedd\nNid yw’r ddeddfwriaeth yn mynnu bod rhaid i bob gwrych cael eu torri lawr i uchder o ddau fetr.\nNid oes rhaid i chi gael caniatâd i dyfu’ch gwrych dros ddau fetr.\nPan fo gwrych yn tyfu dros ddau fetr, nid ydym yn cymryd camau yn awtomatig oni bai bod cwyn, y gellir ei gyfiawnhau, yn cael ei wneud.\nOs byddwn yn derbyn eich cwyn fel un dilys, nid yw’n dilyn yn awtomatig y byddwn yn gorfodi’ch cymydog i leihau uchder y gwrych. Mae’n rhaid i ni bwyso a mesur yr holl faterion ac ystyried pob achos o fewn y canllawiau sydd ar gael i ni.


Rhyd-y-gro - Cyfnewidfa Lên Cymru\nHafan > LLyfrau > Rhyd-y-gro\nDyma hanes Efa a Steffan, merch a thad - dieithriaid, i bob pwrpas - sy'n dod i adnabod ei gilydd yn ystod cyfnod dwys ym mywydau'r ddau. Ond mae cymeriadau eraill yn llechu ar y cyrion, rhai arwyddocaol o ieuenctid Steffan: Carys (mam Efa), Lora a Rhydian Gwyn, y mwyaf enigmatig ohonynt i gyd. A beth tybed yw pwysigrwydd yr hyn a ddigwyddodd yn Rhyd y Gro, y tŷ a fu'n gartref i'r pedwar ffrind?\nYn y nofel deimladwy, synhwyrus hon mae Sian Northey yn edrych ar gariad a cholled ac ar y modd yr ydym yn gwau edafedd y gorffennol ynghyd i greu ein storïau bratiog ein hunain.\n'Mae Sian Northey yn awdures sydd yn awgrymu rhai pethau yn hytrach na’u dweud, dawn sydd yn gwneud hon yn nofel liwgar a difyr i’w darllen.'