Musa Əliyev (1908-1985)\nGeoloq, akademik, Azərbaycan EA-nın prezidenti\n2008-ci ildə UNESCO təşkilatında Azərbaycan ünvanlı dörd səhifə vərəqlənəcək, dörd ayrı-ayrı bayram - yubiley məclisi təşkil olunacaq, Azərbaycan elminin, mədəniyyətinin beynəlxalq səviyyədə toplantısı keçiriləcəkdi. Beş əsr öncə Füzuli qəlbindən atəşlənən eşq dastanının təsiri ilə Üzeyir bəy ruhundan sədalanan “Leyli və Məcnun” operasının 100 yaşı, təbiətin Səttar Bəhlulzadə möcüzəsinin 100 yaşı, sevimli yazıçımız və böyük alim Mir Cəlalın 100 yaşı və Azərbaycan geologiya elminin banilərindən biri, akademik Musa Əliyevin 100 yaşı.\nBu yubileylərlə bağlı material hazırlamaq barədə mənə müraciət ediləndə, digər üç mövzuya dair xeyli məlumatım olduğu halda, haqqında demək olar ki, çox az bildiyim akademik Musa Əliyevdən yazmağı qərara aldım. Ən əvvəl vaxtilə 8 il prezidenti olduğu indiki Milli Akademiyamızın Geologiya İnstitutu ilə əlaqə yaratdım. Oradan aldığım bir-iki elmi məqalə ilə kifayət qədər məlumatlana bilmədim. Belə olduğu halda, institut akademik Musa Əliyevin qızı Rəna xanım Paşayeva ilə əlaqə saxlamağıma yardımçı oldu. Rəna xanımla zəngləşdik və onlarda görüşmək qərarına gəldik.\nSözün düzü, ünvanı eşidəndə bir az duruxdum, amma fikrimdən daşınmayaraq, ertəsi gün vədələşdiyimiz saatda deyilən ünvana yollandım. Daxil olacağım binanın üzü dənizə baxan səmtində - sağ tərəfdə görkəmli yazıçı Mir Cəlalın, sol tərəfdə isə alim Musa Əliyevin xatirə lövhələri vurulmuşdu. Sən demə, Musa Əliyev haqqında söhbətləşmək üçün Mir Cəlalın - UNESCO xətti ilə bütün dünyada yubileyi qeyd ediləcək digər görkəmli şəxsin evinə gəlirəmmiş. Maraqlı və möcüzəvi təsadüf. Bir ailədə iki gözəl bayramın ovqatı yaşanır. Bu da Allahın xoş qismətindəndir – deyə düşündüm. Həmsöhbətlərim akademik Musa Əliyevin qızı Rəna xanım Paşayeva və onun həyat yoldaşı, görkəmli diplomat Hafiz Paşayev idi.\nƏslində, bu söhbətimiz müsahibə xarakterli yox, səmimi tanışlıq, xatirələrlə dolu yaşanan günlərin anılması, yada salınması, acılı-şirinli tarixin göz önündə bir daha yaşantısı oldu. Onlar məşhur ataları haqqında sanki uşaq məhəbbəti ilə söz açdılar. O məqamda valideynlərinin xatirələr kələfində dolaşan bu uşaqlar, əslində, respublikamızın nüfuzlu elm, ictimai–siyasi xadimləri idilər. Valideyn məhəbbəti qarşısında uşaqlıq duyğularına dalmaq insan ömrünün ən səmimi yaşantılarıdır. “Bax, indi bu oturduğumuz yerdə atam Mir Cəlalla Musa müəllim saatlarla söhbətlər edərdilər. Atam ədəbiyyatdan, şeirdən, nəsrdən, Musa müəllim isə geologiyadan, texnika elmlərindən danışmaqdan doymazdılar. Onların söhbətləri elmə, ədəbiyyata gələn yeni nəslin gələcəyindən, nailiyyətlərindən idi, sonra da yüksək vətənpərvərlik ruhuna köklənmiş notlarla söhbətləri yekunlaşardı” - söhbətimizə Hafiz müəllim belə başladı.\nOnun akademik Musa Əliyevə qarşı əsl oğul məhəbbətini, yüksək intellektini gördüm, ata-anasından sonra iki qardaşını itirmiş nəcib mədəniyyətli, kövrək Rəna xanıma mənəvi arxa, yaxın dost, həmdəm və isti, məlhəm duyğularını hiss etdim. Mir Cəlal müəllimin ocağı başında unudulmaz və görkəmli alim, elm və ictimai-siyasi həyatımızda parlaq iz qoymuş akademik Musa Əliyevin ömür yolu yarpaq-yarpaq xatırlandı, ötən illərin kədərli, sevincli, xoş, ağrılı məqamlarını sanki canımızda yaşadıq. Söz boxçamda xeyli material toplanmışdı, razılıq duyğuları ilə xudahafizləşəndə bu ocaqda digər bir şəxsiyyət – ikinci bir yazı barədə söhbətimizin baş tutacağını da sözləşdik.\nGeologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor, fəxri neftçi, Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının prezidenti akademik Musa Mirzə oğlu Əliyev XX əsr Azərbaycan elm tarixinin parlaq səhifələrində öz yeri olan böyük şəxsiyyətlərimizdən biridir. Tale ona möcüzəli bir sənət qismət etmişdi: geoloq idi - yer qabığının müxtəlif qatlarını araşdırmaqla və öyrənməklə, eləcə də elmimiz, iqtisadiyyatımız üçün faydalı bir vasitəyə çevirməklə elmi istəklərini həyata keçirirdi. Allahın verdiyi bu imkandan xalqın ürəyində məhəbbət qazanacaq səviyyədə yararlandı və unudulmaz bir iz qoydu. Musa Əliyev öz sahəsində neft elminə böyük yeniliklər gətirib. Geologiya elminin paleontologiya sahəsi (paleontologiya – həm də neftin yaranmasının əsaslarını verən, öyrənən elmdir) üzrə uğurlar qazanmaqla yanaşı, həm də böyük məktəb yaratmışdır və elmin bu sahəsində çalışan alimlərimiz məhz onun davamçıları, yetirmələridir. Akademik Musa Əliyevin neft sənayesinin inkişafı, elmi təşkilatçılıq sahəsindəki müstəsna xidmətlərini gələcək nəslə örnək üçün xatırlamaq ali vətəndaşlıq borclarımızdandır.\nTarixə nəzər yetirək. 1926-cı ildə Aşqabaddakı riyaziyyat təmayüllü orta məktəbi fərqlənmə ilə bitirən Musa Əliyev elə həmin il Bakıya gələrək, Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunun dağ-mədən fakültəsinə daxil olur. O, tələbəlik illərindən həm də pedaqoji fəaliyyətə başlayır: (1930-33-cü illərdə Balaxanıdakı Lassal adına neft və N.Nərimanov adına sənaye texnikumlarında müxtəlif fənlərdən dərs deyir. 1931-ci ildə institutun geoloji kəşfiyyat şöbəsini əla qiymətlərlə bitirən Musa Əliyev kafedraya aspirant qəbul olunur və az sonra bu ali təhsil ocağında dərs demək hüququ qazanmaq üçün assistent vəzifəsinə təsdiq edilir. Beləliklə, hələ birinci kursdan geologiya, paleontologiya və tarixi geologiya kafedrasının müdiri, professor V.Boqaçovun diqqətini cəlb edən tələbə təhsilini bitirdikdən sonra aspirant kimi institutda qalmalı, elmi nailiyyətlərə doğru həyat yolu başlamalı olur. “Kiçik Qafqazın şimal-şərq hissəsinin üst təbaşir çöküntülərinin inoseramları” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edəndə gənc alimin 28 yaşı var idi. Onun yazdığı elmi işə V.Boqaçov, görkəmli paleontoloqlar V.Renqarten, V.Pçelintsev və başqaları rəy verərək yüksək dəyərləndirmişdilər. O zamanın məşhur paleontoloqları sırasında (30-cu illərin SSRİ alimləri arasında) Musa Əliyev ikitaylı mollyusk sinfinə mənsub olan inoseram faunasının müfəssəl təsnifatı, stratiqrafik əhəmiyyəti, yaşayış tərzi və s. üzrə ixtisaslaşmış ilk paleontoloq idi. Beləcə, Musa Əliyev Azərbaycanda Mezazoy faunasının sistemli öyrənilməsinin əsasını qoydu.\nMusa Əliyevin həyat və fəaliyyət tarixlərinin sistemli şəkildə təqdim edilməsi hər kəs üçün maraq kəsb edən mənbə ola bilər. Bu mənada qeyd edək ki, o, 1936-38-ci illərdə Zaqafqaziya Geologiya Tresti Azərbaycan bürosunun rəisi, Azərbaycan Geologiya İdarəsinin baş mühəndisi işləyir. Eyni zamanda, 1937-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Neft Akademiyası) neft fakültəsinin dekanı, 1939-41-ci illərdə isə institutun direktoru vəzifəsinə təyin olunur. Bütün bu vəzifələr təbii ki, onu pedaqoji fəaliyyətdən yayındırmır. 1941-42-ci illərdə Moskva Neft İnstitutunda “Paleontologiya və tarixi geologiya” kafedrasında dosent vəzifəsində çalışır. 1941-ci ildə isə SSRİ Xalq Neft Sənayesi Komissarlığı Tədris müəssisələri baş idarəsinin rəisi təyin olunur. Artıq Böyük Vətən müharibəsi illəri idi. Bu illərdə cəbhənin neft məhsullarına olan tələbatını ödəmək məqsədi ilə Cənubi Qafqaz respublikalarında mühəndis-texniki kadrların hazırlanmasının sürətləndirilməsi məsələsi ona tapşırılır. Böyük Vətən müharibəsi illərindəki elmi-təşkilati və elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə Musa Əliyev Lenin ordeninə layiq görülür.\n1947-ci ildə Azərbaycan KP MK-nın üzvü və Mərkəzi Komitənin katibi seçilən Musa Əliyev neft sənayesinin inkişafı üçün bütün qüvvə və bacarığını sərf edir. 1948-49-cu illərdə Nazirlər Soveti sədrinin müavini, Dövlət Plan Komitəsinin sədri vəzifələrində çalışır. Musa Əliyev 1947-ci ildən 1961-ci ilədək SSRİ Ali Sovetinin (II, III və IV çağırış) deputatı seçilmişdir. 1950-58-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının prezidenti kimi məsul vəzifədə çalışır. 1958-ci ildə SSRİ EA və SSRİ Neft Sənayesi Nazirliyinin Yanar Faydalı Qazıntıların Geologiyası və İşlənməsi İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsinə təyin olunur. İnstitutda tez bir zamanda “Neftli-qazlı əyalətlərin biostratiqrafiyası” laboratoriyasının təşkilinə nail olur. Apardığı yeni tədqiqatların coğrafiyası Böyük Qafqazı, Türkmənistanı, Qazaxıstanı, Özbəkistanı, Qərbi Sibiri əhatə edir. 1967-ci ildə SSRİ Neftçıxarma Sənayesi Nazirliyi tərəfindən Əlcəzair Respublikasına ezam olunur. İki ölkə arasında bağlanmış böyük neft müqaviləsinin icrasına rəhbərlik edir (1967-1971). Burada bir neçə neft-qaz yatağının kəşfinə nail olur. Dünyanın əksər ölkələrində beynəlxalq səviyyəli konqreslərin iştirakçısı kimi məruzələrlə çıxış edir və s.\nXX əsr və müasir Azərbaycan geologiya elminin bütün uğurları və elmi kadr potensialı məhz akademik Musa Əliyevin adı ilə bağlıdır. Beynəlxalq miqyasda nüfuz qazanmış bu böyük şəxsiyyətin 100 illiyinin YUNESKO səviyyəsində qeyd olunmasını qədirbilənlər mənəvi borc olaraq həyata keçirirlər. Akademik Musa Əliyevin tərcümeyi-halının səhifələrini daha da geniş və zəngin faktlarla təqdim etmək mümkündür. Lakin yazının çərçivəsinin verdiyi imkanla kifayətlənməyə məcbur oldum.\n1908-ci il aprelin 11-də Şamaxıda dünyaya göz açan Musa Mirzə oğlu Əliyev uşaqlıq illərinin bir qismini Orta Asiyada - Aşqabadda keçirməli olmuş, orta təhsilini orada almışdır. Şamaxının varlı tacir ailəsində doğulmuş bu insanı uzaq Türküstana hansı ruzigar gətirmişdi?\nMaraqlı və acınacaqlı tarixi Musa Əliyevin qızı, filologiya elmləri namizədi Rəna xanım Paşayeva baxışlarını sanki uzaq illərin arxasına dikərək vərəqlədi: Atamla anam əmiuşağı olublar. Anamın atası Məmmədtağı Əliyev Sankt-Peterburqda mükəmməl ali təhsil almış, Almaniyada, Finlandiyada yaşamışdır. Bir neçə dildə - alman, fransız, ərəb, fars və rus dillərində gözəl danışan Məmmədtağı Əliyev Rusiyada I Dövlət Dumasının deputatı olmuşdur. Duma qovulduqdan sonra isə Şamaxıya qayıtmış və şəhərin ictimai həyatında fəaliyyət göstərmişdir. Babamın zəngin və nadir şəxsi kitabxanası olmuşdur. Həmin kitabxanada nadir əlyazmaları və məşhur adamların avtoqrafları xüsusilə diqqətəlayiq imiş. Onun nüfuzu, elmi dünyagörüşü, milli təəssübkeşliyi hamıya məlum idi və ermənilər 1918-ci ilin martında azərbaycanlılara qarşı Şamaxıda törətdikləri qətliam zamanı onun evinə də hücum etmişdilər. Öz ocağını, zəngin kitabxanasını qoruyan Məmmədtağını ermənilər vəhşicəsinə öldürmüş və bütün mülkünə od vuraraq külə döndərmişdilər.\nBu hadisədən xəbər tutan ata babam Mirzə Mahmud təcili Bakıya gəlir və qardaşının qaçqın düşmüş ailəsini, yaxın qohumlarını götürüb Aşqabada qayıdır. Ata babam yüksək təhsil ala bilməsə də həyatın çətinlikləri ilə üz-üzə qalmış, tacir olana qədər keçdiyi və yaşadığı həyat yolu ona dünyanın hər üzünü tanıtdırmışdı. Aşqabada köçən babam orada Şuşa gözəli Nabat xanımla evlənmişdi. Atam anası Nabat xanımı hələ uşaq yaşlarında itirmişdi, bu isə onun həyatında silinməz, ağrılı iz qoymuşdur.\nNəhayət, sovet hakimiyyəti qurulduqdan az sonra Musa Əliyev Azərbaycana - Bakıya qayıtmışdır. Bakıda ali təhsil almış, həyatda ilk uğurlarını qazanmış, şöhrətin zirvəsinə doğru addımlamışdır. Əməyi, zəhməti, biliyi, çalışqanlığı, elmə bağlılığı, milli təəssübkeşliyi, Vətənə məhəbbəti, insanlarla ali ünsiyyəti, ətrafındakılara xeyirxah və nəcib münasibəti həmin yolun pillələri olmuşdur.\n30 yaşında Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunun direktoru, 40 yaşında isə Nazirlər Soveti sədrinin müavini - Dövlət Plan Komitəsinin sədri kimi nüfuzlu vəzifələr daşımışdır.\nO illərin ən yaddaqalan tarixi hadisələrindən biri də Neft daşlarının yaranması idi. Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsinin sədri Musa Əliyevin SSRİ Dövlət Plan Komitəsinin sədri Baybakovla olan yaxın əməkdaşlığı Neft daşlarının - möcüzəli dəniz şəhərinin nəhəng layihəsinin həyata keçirilməsində az rol oynamamışdır. Bu, 1948-49-cu illərin yaddaşına yazılan hadisə idi. Ondan əvvəl, 1947-ci ildə isə Azərbaycan Mərkəzi Komitəsinin katibi seçilən Musa Əliyev neft sənayesinin inkişafı üçün əlindən gələni edir, yeni və milli kadrların çoxalması üçün hər cür şərait yaradılmasına kömək göstərirdi. Məhz milli təəssübkeşliyindən irəli gəlirdi ki, hələ 1940-cı ildə Sənaye İnstitutunun direktoru olarkən institutun yaranmasının 20 illik yubileyini qeyd etmiş və müəllimlərin 25-30 faizini azərbaycanlılar təşkil etsə də, yubiley mükafatı (orden və medallar) alanların 70 faizi onlar idi. Bu təqdimatı Moskvaya Musa Əliyev göndərmişdi. Elə buradaca bir məqamı da qeyd edək ki, neft sənayesi ilə bağlı milli kadrların - istər yüksək səviyyəli mütəxəssislərin, istərsə də elmi-pedaqoji kadrların yetişməsi birbaşa Musa Əliyevin adı ilə bağlıdır.\nMusa Əliyevin tərcümeyi-halına nəzər yetirəndə onun 1940-cı illərdə bir müddət Moskvada fəaliyyət göstərdiyi illəri yada salmamaq olmaz.\nRəna xanımın xatırlamaları: Elə bu illərdə Mircəfər Bağırov Musa Əliyev kimi bacarıqlı və qabiliyyətli, gərəkli kadra ehtiyac duyduğundan onu təcili geriyə - Azərbaycana qayıtmalı olduğunu bildirir. Atam danışırdı ki, Nazirlər Soveti sədrinin kadrlar üzrə müavini, köhnə bolşevik Zemlyaçka soyadlı bir xanım məni çağırıb dedi: “Yoldaş Bağırov tələb edir ki, Bakıya qayıdasınız. Hazırlaşın və geriyə qayıdın”. Məsələni uzadıb, birtəhər qala biləcəyini düşünən atam qayıtmağa tələsmir. Lakin o, atamı təkrarən çağırıb deyir: “Siz tələsin, Nazirlər Soveti sədrinin başqa bir müavini də var - Lavrenti Pavloviç Beriya. Allah eləməmiş, o,sizi başqa cür yola sala bilər”. Elə həmin axşam təyyarə ilə Bakıya qayıdan atamı az sonra Mircəfər Bağırov Mərkəzi Komitənin katibi təyin edir.\nMusa Əliyev 1950-ci ildə, təxminən on illik fasilədən sonra yenidən elm sahəsinə gəlir. Bu dəfə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının prezidenti kimi. Onun fövqəladə təşkilatçılıq bacarığı əllinci illərin əvvəllərində Azərbaycan elminin inkişafına böyük təkan verdi. Bu dövrdə elmin inkişafının üstün istiqamətlərini düzgün müəyyənləşdirən akademik Musa Əliyev akademiyada fizika, riyaziyyat, kimya, astronomiya, iqtisadiyyat və s. fundamental elm sahələrinin vüsəti və genişlənməsi üçün səy və bacarığını əsirgəmir. Qısa müddət ərzində onun təşəbbüsü ilə onlarca elmlər doktoru və namizədi hazırlanır, Moskvaya və keçmiş İttifaqın digər iri şəhərlərinin aparıcı elm mərkəzlərinə göndərilən doktorant və aspirantların sayı 200-ə çatdırılır ki, bu da əllinci illərin ortalarında Elmlər Akademiyasında bir sıra yeni laboratoriya, bölmə və institutların yaradılması ilə nəticələnir. Bu illərdə akademiyanın elmi-texniki bazası möhkəmlənir. Musa Əliyev elmin bütün sahələrinə xüsusi diqqət yetirdiyi kimi, doğma Geologiya İnstitutundan da nəzərlərini əsirgəmir. “Paleontologiya və stratiqrafiya” şöbəsini yaradır. Rəhbərlik etdiyi şöbədə artıq dörd laboratoriya fəaliyyət göstərirdi. Laboratoriyalara təcrübəli paleontoloqlar Q.Əlizadə, C.Xəlilov, Ə.Xəlilov və R.Cəfərov rəhbərlik edirdilər, eyni zamanda laboratoriyalara gənc, istedadlı kadrlar cəlb olunurdu. Bütün bunlar məhz Akademiyanın prezidenti Musa Əliyevin birbaşa rəhbərliyi və diqqəti ilə həyata keçirilirdi. Onun akademiyaya səkkiz illik prezidentliyi dövründən yaddaqalan, milli akademiyamızın tarixi üçün böyük hadisələri xatırlaya bilərik. Ən əvvəl, o, nisbətən az bildiyi sahəyə - humanitar elmlər sahəsinə Səməd Vurğun kimi görkəmli şairi, ədəbiyyat bilicisini vitse-prezidenti məsləhət görmüşdü. Çünki o, Səməd Vurğunu vətənini, torpağını, tarixini, ədəbiyyatını sevən, ona qəlbən bağlı, zəngin dünyagörüşü, fenomen qabiliyyəti olan, ziyalılar, bütün xalq arasında böyük nüfuz qazanan şəxsiyyət kimi tanıyırdı. Ona özünə inandığı qədər etibar etmişdi. Bəli, Musa Əliyevin bu seçimi elm tarixinin gözəl səhifələrindən biri kimi hələ də dəyərləndirilir.\nİndiki Akademiya şəhərciyinin salınmasında –layihəsinin, tikintiyə icazəsinin, maliyyə məsələsinin Moskvada təsdiq olunmasında onun xidməti müstəsnadır. Görkəmli memar Mikayıl Hüseynovun layihəsi əsasında akademiyanın əzəmətli, yaraşıqlı yeni binasının tikilməsində Musa Əliyevin xidmətini anmamaq insafsızlıq olar. Akademiyanın bir çox institutlarının binaları tikilib fəaliyyətə başlasa da, əsas və əzəmətli bina hələ tikilməmişdi. Baş planı təsdiq olunan kimi tikintisi başlanan əsas binanın divar və sütunları ucaldıqca, eyni zamanda, bahalı qranit üzlük də çəkilirdi. Akademiyanın uzaqgörən prezidenti Stalin dövrünün hər sabahının başqa-başqa rənglərdə açıldığından məsələni elə isti-isti hasilə gətirməyi qərarlaşdırmışdı. Bina tikilib yarıya çatanda ölkənin yeni başçısı Xruşşovun belə bir əmri ortaya çıxdı. “Binalara lazım olmayan, lüzumsuz bəzək-düzəklər vurulmasın”. Bu haqda “Pravda” qəzetində xüsusi məqalə də dərc olundu. Həmin məqalədə Mikayıl Hüseynovun da adı çəkilmişdi və Xruşşov qeyd etmişdi ki, belə arxitektorlar, memarlar bizə lazım deyil. Binanın qalan hissəsindəki milli ornamentlər, xüsusən, onun başında tikiləcək dörd günbəz beləcə ləğv olundu, hətta maliyyə fondu kəsildi. Binaya əzəmətlilik və yaraşıq gətirən qranit üzlük isə Musa Əliyevin uzaqgörənliyi ilə əvvəlcədən çəkilmişdi. Akademiya şəhərciyinin indi yenidən qurulması və bərpası ilə əlaqədar həmin günbəzlər də ilkin layihə əsasında tikiləcəkdir.\nElə həmin illərdə akademik Musa Əliyevin müəllifliyi və redaktorluğu ilə qısa müddətdə 7 cildlik “Azərbaycan geologiyası” və bir sıra xəritələr nəşr olundu. Akademiyanın prezidenti kimi tarixçilər qarşısında məqsəd qoymuşdu ki, çoxcildlik “Azərbaycan tarixi” yazılsın. Doğrudur, bu məsələ sonralar çox uzun çəkdi, onu hərə bildiyi və sərf olunan səmtə yönəltdi. Akademiyanın prezidenti olarkən Musa Əliyevin həyata keçirmək istədiyi ən böyük məqsədlərindən biri də astronomiya rəsədxanasını yaratmaq idi. Yeni tikiləcək rəsədxana üçün yer seçilməsi, tikintisinə başlamaq üçün lazım olan sənədlərin hazırlanması, dünyanın əksər əsas rəsədxanaları ilə əlaqələrin yaradılması onun xidmətləri sayəsində olmuşdur. Bu işlər onun təklifi ilə 1953-cü ilin mart ayında Fizika və Riyaziyyat İnstitutunda daimi astronomiya ekspedisiyasının yaranması ilə start götürmüşdür. İşin sürətli gedişi üçün həmin ekspedisiyanın əsasında astrofizika şöbəsi (1954) və bu şöbənin əsasında isə Rəyasət heyəti nəzdində Astrofizika bölməsi yaradılmışdır (1956). Bu işlərə rəhbərlik etmək üçün Moskva Dövlət Astronomiya İnstitutundan H.Sultanov Bakıya dəvət olunur. O günlərdən başlanğıcı qoyulan və tikilən Şamaxı rəsədxanasına bir il sonra, 1959-cu ildə akademik Y.Məmmədəliyevin rəhbərliyi ilə, XIII əsrdə N.Tusinin yaratdığı Marağa rəsədxanasının irsi gətirilmiş və bu gün dünya şöhrətli rəsədxanalardan birinə çevrilmişdir. Musa Əliyevin bu sahədəki xidmətləri və arzuları tarixi əhəmiyyət kəsb edir.\nElmə həvəsi onu bu sahə ilə daim bağlamışdır. Doğrudur, əldə etdiyi elmi nəticələrdən bu qənaətə gəlmək olur ki, elm onun həyat amalı olub. Amma həm elmimizin, həm də ölkəmizin sabahı üçün xeyirlisi o olub ki, belə bir insan - daim irəliyə, uğurlara can atan ziyalı rəhbərlik sistemində çalışıb.\nMusa Əliyev Azərbaycan EA-nın prezidenti olarkən elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmək üçün Bakı Dövlət Universitetinin geologiya-coğrafiya fakültəsində də paleontologiya, tarixi geologiya fənlərindən Azərbaycan və rus dillərində mühazirələr oxuyurdu. O, fakültədə paleontologiya-stratiqrafiya kabineti təşkil etməyə də müvəffəq olur. Özü də şəxsi vəsaiti hesabına. Universitetdən ona çatacaq məvacibi özünə götürmür, bu işlərə sərf edir, xüsusilə də imkansız tələbələrə təqaüd kimi verirdi.\nRəna xanımın xatırlamaları: Atam o vaxtlar akademiyanın prezidenti kimi yüksək maaş alırdı. Ona görə də kasıb tələbələrə, gənc elmi kadrlara daim maddi kömək edirdi. Bu, mütəmadi hal almışdı və ailəmizdə xoş qarşılanırdı. Atam çox qürurlu, sadə və nəcib, xeyirxah və təvazökar, son dərəcə mədəni və alicənab bir insan idi. Evdə də, işdə də belə olub. Onun bizimlə ünsiyyəti çox səmimi və mehriban, sakit və istəkli idi. Biz ailədə çox mehriban və bir-birimizə bağlı insanlar idik. Atam və anam yarım əsrdən çox sürən birgə ailə həyatlarında həmişə bir-birinə əziz olublar. Bir-birini daim qoruyub və seviblər. Ailədə iki oğul və bir qız olmuşuq. Böyük qardaşım Ömər Xəyyam fizika-riyaziyyat, mən şərqşünaslıq elmini seçdik, kiçik qardaşım Əkrəm isə atamın davamçısı oldu. Sənət-peşə seçimində atam-anam bizə müstəqillik verdilər, ürəyimiz istədiyi elmə üz tutduq. Atamın universitetdə yaratdığı kabinet onun üçün çox əziz idi. Ona görə də atamın vəfatından sonra qardaşım Ömər Xəyyamla birlikdə onun geologiya sahəsinə aid son dərəcə zəngin şəxsi kitabxanasını bütünlüklə universitetə - həmin paleontologiya-stratiqrafiya kabinetinə bağışladıq. Bu işdə o zaman Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin vitse–prezidenti vəzifəsində çalışan İlham Əliyevin köməyini xüsusi minnətdarlıqla qeyd etmək istərdim.\nMusa Əliyevin həyatının ən gənc, məhsuldar, ən enerjili, arzularla dolu çağları Mircəfər Bağırovun Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrə təsadüf edib. Ondakı yüksək elmi təşkilatçılıq bacarığını bilən Bağırov onu müxtəlif vəzifələrə təyin edib, daim nəzərində saxlayıb.\nRəna xanımın xatırlamaları: Atamın 30 yaşı olanda saçları dümağ olub. Bağırov kimi qəddar bir rəhbərlə işləmək asan iş deyildi. O, atamı yüksək vəzifələrə təyin etdikcə qorxu daha da çox olurdu. Çünki Bağırov bir əli ilə ucaltdığı insanı o biri əli ilə tezliklə qılınclayıb məhv etməkdən çəkinməzdi. Bu mənada atam çox ağır zamanda yaşayıb, çalışıb. Bütün tapşırıqlara son dərəcə məsuliyyətlə yanaşan atam çalışırdı ki, ona irad tutulub, söz deyilməsin. Hərdən atama tapşırılan işin nəticəsi haqqında mükəmməl məlumatı olmayan Bağırov iclasda onu qaldırıb hay-küy edərmiş ki, niyə bu işi tamamlamamısan. Atam ayağa qalxıb ətraflı məlumat verən zaman isə ona deyərmiş ki, “Sənin o ağ başını Solovkidə (uzaq Şimala sürgün edilənlərin məhv olduğu yer) çürütdürərəm”. Sonralar, yəni Bağırov haqqında məhkəmə işi qurularkən onun kabinetindən - stolunun üstündən sənəd üzə çıxarıldı ki, atam tezliklə getməli imiş. Siyahıda Səməd Vurğun, Mirzə İbrahimovdan sonra üçüncü atamın adı olub.\nMusa Əliyev 1958-ci ildən həyatının sonuna qədər Moskva şəhərində yaşayıb-yaradıbdır. Azərbaycanın o vaxtkı rəhbərliyi ilə münasibətləri uyğunlaşmayanda o, SSRİ EA-nın prezidenti akademik Nesmeyanovun dəvəti ilə Moskvada SSRİ EA və SSRİ Neft Sənayesi Nazirliyinin Yanar Qazıntı Yataqlarının Geologiyası və İşlənilməsi İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsinə gedir. İnstitutda tez bir zamanda “Neftli-qazlı əyalətlərin biostratiqrafiyası” laboratoriyasının təşkilinə nail olur və bununla onun tədqiqatlarının əhatə coğrafiyası genişlənir, SSRİ-nin bir çox respublikalarında onun fəaliyyəti yaddaqalan, unudulmaz elmi hadisələrlə nəticələnir. O, Moskvada məsul elmi-təşkilati vəzifədə çalışsa da, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının üzvü kimi hər il Bakıya gəlir, akademiyanın iclaslarında iştirak edirdi. Tələbələrindən bəzilərini Moskvaya aparır, onlara hər cür kömək etməyə çalışırdı. O illər Musa Əliyev Moskvada təhsil alan, xüsusilə respublikamızdan çıxıb gedən gənc kadrlara mənəvi arxa olur. Onlara böyüklüyünü əsirgəmir. Hətta texnika elmləri üzrə elmi işlər ləng təsdiq olunduğundan Bakıdan göndərilən elmi əsərlərin Moskva Ali Attestasiya Komissiyasında təsdiqinin ləngiməməsi üçün çoxlarına kömək edibdir. Moskvada yaşadığı müddətdə bütün həyatını elmə həsr edən görkəmli alim çoxlu kitablar nəşr etdirir. Bütovlükdə, akademik Musa Əliyev 210 elmi əsərin, o cümlədən 15 monoqrafiyanın müəllifidir. O, 40 elmlər doktoru və namizədi yetişdirmişdir.\nMusa Əliyevin həyat və fəaliyyəti çoxşaxəli olmuşdur. Bu isə ona müxtəlif peşə və sənət adamları ilə təmasda olmaq imkanı vermişdi. Eyni zamanda ondakı yüksək təşkilatçılıq bacarığını bilən SSRİ neftçıxarma sənayesinin rəhbərliyi onu Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikasının neft sənayesinin inkişafına kömək etmək məqsədi ilə 1967-ci ildə oraya ezam olunmuş görkəmli neftçi alim və mütəxəssislərdən ibarət qrupun rəhbəri təyin etmişdi. 1967–71-ci illərdə Əlcəzairlə SSRİ arasında bağlanmış neft müqaviləsinin həyata keçirilməsinə rəhbərlik edən Musa Əliyev uğurlar əldə etmişdi. Eyni zamanda, yüksək insani keyfiyyətləri, nadir elmi təfəkkürü ilə təkcə müqavilə üzrə tərəfdaşların və SSRİ-nin Əlcəzairdəki səfirliyinin yox, Əlcəzair dövləti rəhbərinin, ölkənin digər nüfuzlu rəsmi şəxslərinin hörmət və məhəbbətini qazanmışdı. Həmin müqavilənin iştirakçılarının xatırlamalarına görə, Əlcəzair Prezidenti Bumedyenin qəbuluna düşmək üçün SSRİ-nin bu ölkədəki səfiri bir neçə dəfə Musa Əliyevə müraciət etmiş və hər dəfə də nəticəsi müsbət olmuşdu. Akademik Əlcəzairdəki elmi tədqiqat işlərinin nəticəsi olaraq Moskvada nəşr edilmiş 328 səhifəlik “Əlcəzair Böyük səhrasının geologiyası və neftli, qazlılığı” və 256 səhifəlik “Əlcəzair Atlaslarının geologiyası və neftli, qazlılığı” adlı fundamental monoqrafiyaların müəlliflərindən biri idi.\n1985-ci il mayın 3-də Moskvada dünyasını dəyişən böyük alim doğma Vətənində dəfn olunur. Övladları valideynlərinin bu vəsiyyətlərini yerinə yetirmişlər.\nMusa Əliyev parlaq insani keyfiyyətlərinə görə müasirlərinin dərin hörmət və rəğbətini qazanmış və bunu ömrünün axırına kimi qoruyub saxlaya bilmişdir. Musa Əliyevin həmkarları olan görkəmli Azərbaycan alimləri Q.Əlizadə, M.Qaşqay, Ə.Əlizadə, Ş.Mehdiyev, Ş.Əzizbəyov, Ə.Yaqubov, Ə.Şıxəlibəyli və bir çox başqalarının adlarını iftixarla çəkmək olar.\nGeologiya İnstitutunun əksər əməkdaşları nəyə nail olublarsa, məhz akademik Musa Əliyevin sonsuz məhəbbət və qayğıkeşliyi, elmi uğurlarından bəhrələnməklə əldə etdiklərini qeyd edir və onu hörmətlə anırlar. İnstitutun əməkdaşları tərəfindən qələmə alınmış, Azərbaycan Paleontologiya Cəmiyyətinin Prezidenti, alimin etibarlı tələbəsi Tofiq Həsənov tərəfindən toplanıb tərtib edilmiş “Akademik Musa Əliyev müasirlərinin yaddaşında” adlı mükəmməl topluda görkəmli alimin şərəfli həyat yolu barədə dəqiqliklə, əhatəli şəkildə tanış olmaq mümkündür. Burada akademiklərdən İ.İbrahimovun, M.Musayevin, C.Quliyevin, B.Budaqovun, H.Sultanovun, A.Əlizadənin, A.Nadirovun, İ.Qamkrelidzenin, professorlardan Z.Mövsümovun, F.Dadaşovun, Ə.Əyyubovun, İ.Şirinovun və onlarca başqa görkəmli və tanınmış alimlərin yazılarında akademik Musa Əliyev xatirələr işığında gözümüzdə canlanır və Azərbaycan xalqının belə bir şöhrətli, şərəfli, yüksək zirvədə dayanan oğlu ilə qəlbən fəxarət duyğuları keçirirsən. Onun dünyanın məşhur paleontoloq alimləri sırasındakı möhtəşəm yeri xalqımızın başucalığı, sevincimizdir. Akademikin ömür yolunun səhifələrini vərəqlədikcə insan öz aurasında güclü ağ işıq hiss edir. Nə yaxşı ki, yer üzündə sadə və müdrik insanlar varmış. İndi onlar ağ işığa dönərək dünyamızı, Vətənimizi şəfəqləndirir, dünyanın gözündə zirvələrə ucaldırlar.\nAlmaz Ülvi, filologiya elmləri namizədi\nMəmməd Qocayev (1941)\n09.08.2014, 20:15 1296\n24.08.2014, 13:05 1557\nQara Məşədiyev (1939)\n10.08.2014, 15:11 2409\n14.08.2014, 14:57 1870\nAida İmanquliyeva (1939-1992)\n11.08.2014, 15:05 1507\nZahid Xəlilov (1911-1974)\n12.08.2014, 15:00 1425\nÇernyayevski Aleksey Osipoviç (1840-1894)\n18.08.2014, 13:08 1658\n27.08.2021, 11:00 632


Sən demə, kasıb qız və oğlanın bir-biri ilə evlənməsi BUNA SƏBƏB OLUR – ARAŞDIRMA | Gənc Ailə\nAna Səhifə XƏBƏRLƏR Sən demə, kasıb qız və oğlanın bir-biri ilə evlənməsi BUNA SƏBƏB OLUR – ARAŞDIRMA\nSən demə, kasıb qız və oğlanın bir-biri ilə evlənməsi BUNA SƏBƏB OLUR – ARAŞDIRMA\nYoxsul ailələrdən olan oğlanların 40 yaşına qədər subay qalma faizi zəngin ailələrlə müqayisədə 2 dəfə çoxdur.\nBununla bağlı İngiltərənin Mali Araşdırmalar İnstitutu tərəfindən tədqiqat aparılıb.\nTədqiqatda bildirilir ki, aşağı gəlirli oğlanlar məhz bu cür ailələrdən olan qızlarla evlənir. Bunun da yoxsulluğu bir nəsildən digərinə ötürən, sosial aktivliyi azaldan əsas səbəblərdən olduğu vurğulanır.\nSosial aktivlik müxtəlif təbəqə, zümrələrdən olanların yer dəyişməsi mənasını verir.\nİnstitutun araşdırması 1970-ci illərdə doğulan və uzun illərdir inzlənilən insanların həyatına əsaslanır. Araşdırma zamanı 42 yaşındakı kişilərin 1/3-dən çoxunun 2012-ci ildə subay olduğu məlum olub. Həmçinin araşdırmadan bəlli olub ki, aşağı gəlirli kişilərin gec evlənmə faizi yüksək olduğu kimi, boşanma statistikasında da ilk yerdədirlər.\nAraşdırmaya görə, 2012-ci ildə valideynləri ən zəngin təbəqədən olan 42 yaşlı kişilərin yoxsul ailələrdə doğulanlardan 88 faiz daha çox qazanır. 2000-ci ildə bu rəqəm 47 faiz idi.\nİnstitutun direktoru Paul Conson insanların maddi baxımdan özlərinə uyğun biri ilə evlənməsinin sosial hərəkətliliyi azaltdığını bildirib.\nBuna görə də, İngiltərə maliyyə nazirliyi araşdırma aparır.\nGeriNənə, nənə, can nənə - PSİXOLOQ 6 GÜNLÜK KÖRPƏNİN ÖLÜMÜNDƏN YAZIR İrəliİntihar edənlərə görə ən ağrısız yollar... - Dəhşətli addımın SİRLƏRİ


Tarix: 18-11-2016, 15:10 Oxunma sayı: 372 Bölmə: Cəmiyyət / İqtisadiyyat\n2016-cı ilin üçüncü rübünün sonuna BP şirkətinin işçiləri olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 2 865 nəfər olub. Bu haqda "BP Azerbaijan" şirkətindən verilən məlumatda bildirilib.\nMəlumata görə, bura müddətli müqavilə əsasında işləyən işçilər də daxildir.\nŞirkətin Azərbaycanda ixtisaslı işçilərinin təxminən 86%-ni yerli mütəxəssislər təşkil edir ki, bunların da çoxu rəhbər vəzifələrdədir, o cümlədən şirkətin regional rəhbər heyətinin tərkibinə altı azərbaycanlı vitse-prezident daxildir.\nQeyd edək ki, kadrların milliləşdirilməsi planına uyğun olaraq, 1 yanvar 2016-cı il tarixindən Elxan Məmmədov BP-nin hasilat üzrə vitse prezidenti təyin olunub. Bu yeni vəzifədə Elxan BP-nin Azərbaycanda texniki sahəyə məsul olan ilk vitse prezidentidir. Bundan əlavə daha iki Azərbaycan vətəndaşı bu il şirkətdə vitse-prezident vəzifəsinə yüksəlib - Orxan Quliyev, 2016-cı ilin iyun ayından başlayaraq BP-nin texniki təhlükəsizlik və əməliyyat riski üzrə vitse prezidenti, Zaur Paşayev isə sentyabr ayından başlayaraq BP-nin qurudakı (midstrim) əməliyyatları üzrə vitse prezidenti təyin olunublar.(Modern.az)


Oğlan intim görüntülərini yayır - VİDEO » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nOğlan intim görüntülərini yayır - VİDEO\nTarix: 10-10-2014, 16:04\nSəs ver: "O, mənim saflığımdan istifadə edib”.\nDaha bir saf olmayan məhəbbət faktı və onun qurbanı. "Adam içində” verilişinə gələn xanım onu haqlayan problemin çözülməsi üçün verilişin yaradıcı heyətindən kömək istəyib.\nQadınlar.Biz xəbər verir ki, ANS TV-nin məlumatına görə, gənc xanım keçmiş sevgilisi tərəfindən şantaj olunduğunu deyir. Vəziyyətdən çıxış yolu tapa bilməyən Natəvan Talıbova üz tutub "Adam içində” verilişinə.\nNatəvan Talıbovanın dediklərinə görə o, həmin şəxslə 3 il əvvəl yolda təsadüfən tanış olub. Əvvəl oğlanın təkliflərini qəbul etməsə də, sonradan onun israrları Natəvan Talıbovanı fikrindən daşındırıb. Yəni xanım ona inanmağa başlayıb. Daha sonra 3 il birlikdə yaşamağa başlayıblar. Natəvan yaşadığı şəxslə aralarındakı münasibəti rəsmiləşdirmək istədikdə isə sevdiyi şəxs hər dəfə bir bəhanə ilə söhbətdən yayınırmış.\n"Ona olan sevgim böyük olub. İnanmamışam ki, nə vaxtsa məni aldada. Gözləyirdim ki, o nə vaxtsa düzələr, nə vaxtsa ağıllanar. Hər halda insanıq. Bilirsiz o mənim saflığımdan istifadə edib”- deyə şikayətçi Natəvan Talıbova qeyd edib.\nNatəvan xanımın dediyinə görə, onu şantaj edən şəxs silah kimi 3 il ərzində çəkilmiş intim şəkillərdən istifadə edir. Bu cür niyyəti olan şəxsin səmimiliyinə necə inanmaq olar? Bu suala cavab olaraq xanım ürəyində ona qarşı yaranan sevginin böyüklüyünü və saflığını göstərir.


Bu milləti bölücülüyə səsləməyin! | Независимое культурно-просветительское интернет-издание\nBu milləti bölücülüyə səsləməyin!\nF.ü.f.d.,dos. Şəmil Sadiq,\nAzərbaycan Yazıçılar Birliyinin Şah İsmayıl komissiyasının sədri\n“Şah İsmayıl mehribanlıqda dünyanı işıqlandıran və qəhrəmanlıqda düşməni yaxan, od məcazlı bir sultan idi”.\nBu gün bizə lazım olan sadəcə birlikdir, sevgidir, sayğıdır. Amma sizdən görmək istəmədiyim münasibəti görürəm buna qarşı. Əhalisinin 70-80 faizi şiə məzhəbli bir Azərbaycanda yaşayırıq. Məhz siz də Sabunçu rayonundan – şiələrin çoxluq təşkil etdiyi bir məkandan Milli Məclisə deputat seçilmisiniz. Buna baxmayaraq, sadəcə şiə adı altında sizə etiraz edən hər kəsi cahil, “irançı” adlandırıb damğalayır, əsəb nümayiş etdirir, getdikcə çılğınlaşır, insanları təhqir edirsiniz. Axı onlar sizin kimi dini siyasiləşdirmədən, öz saf dünyagörüşləri ilə inanclarını yaşayırlar.\nMəsələn, bayaq da dediyim kimi, böyük maarifçi, düşünür Axundzadəni tez-tez misal çəkirsiniz, əcaba, bu insana bu qədər dəyər verir və fikirlərini qəbul edirsinizsə, niyə bu qədər din təəssübü çəkir, dini yaşam tərzi yaşayırsınız? Axundovun düşüncələrinə bələd olduğunuza, ən azından “Kəmalüddövlə məktubları”nı oxuduğunuza əminəm və ona görə də sitat gətirmirəm. O zaman gəlin səmimi olaq, məhz onun dediyi yolla gedək. Getməzsiniz, çünki öz inancınız var və bu məqamda Axundzadə düşüncələri sizin movqeyinizi müdafiə etmir. Çünki Axundzadə nə şiəliyi, nə də sünniliyi qəbul edirdi. Ona görə də, insanlara oxumursunuz, bilmirsiniz deyib, yuxarıdan aşağı baxmağınız yaxşı görünmür, məncə.\nŞəxsi düşüncələrinizi müdafiə etmək üçün hamının birmənalı şəkildə qəbul etdiyi Məmməd Əmin Rəsulzadəni misal çəkirsiniz tez-tez. Oxumayan, bilməyən insanlar da sizin statuslarınıza inanıb “Məmməd Əmin Rəsulzadə də belə deyibsə, deməli düzdür”, deyə düşünür. O zaman sizə inanan insanlar üçün sizin də çox yaxşı bələd olduğunuz Məmməd Əmin Rəsulzadə fikirlərini bura yazım, sonra davam edim.\nM.Ə.Rəsulzadə yazır: “İlərdən bəri çevrələrindəki xalq kütlələri üzərində, butün türk ellərindəki dədələr kimi dərin nüfuz və təsir sahibi olan Ərdəbildəki Şeyx Səfi ocağından zühur edən Şah İsmayıl şiə dövlətini qurmaq üzrə hərəkətə keçir. Avropalılara görə bir İran sülaləsi sayılan Səfəvi dövlətinin bu müəssisi isə həqiqətdə bir türk sufisi və azərbaycanlı bir şairdi. İstinad etdiyi qüvvət də tamamilə türk qüvvəti idi. Bu məzhəb türkman qəbilələri bu qüvvətin kökünü təşkil edirdi.\nOnun sadə bir türkcə ilə yazılan ilahiləri (dini nəğmələri) rəsmi hüdudların çox irəlilərində belə türk topluluqlarının ruhları üzərində müəssir olurdu. Şah İsmayılın sarayı Azəri türk ədəbiyyatının yaradıcı ocağı və bir akademiyası idi. Bu saraya Həbibi kimi şairlər mənsubdu. Şeirdə “Xətai” təxəllüsündən istifadə edən İsmayıl, xalqın vurulacağı sadə bir dillə yazırdı. Səfəvi sarayının rəsmi dili də türkcə idi. Qonşu dövlətlərə göndərdiyi notalar türkcə yazılırdı. Səfəvi dövlətinin Osmanlılara göndərdiyi notalar türkcə ikən, Osmanlı sarayının Səfəvilərə yazdıqları notalar farsca idi.\nRəsmi Türk dövlətlərində misali yox ikən, çevrəsindəki türkdilli şairlər Şah İsmayıla “Türki-tacdar” deyə xitab edirlərdi. Bu dövrdəki şairlər yalnız “Taclı türk”ə deyil, onun da xitab etdiyi əsil türk kütləsinə müvəffəqiyyətlə xitab edə bilmək üçün türkcə yazırlardı. İdarələrini yürütmək üçün içindən yetişdikləri mühitin zövqünə uyaraq onun ağıl və vicdanına qolay bir yol bula bilmək üçün özü ilə türkcə danışırlardı. Sonralar İran ideolojisi – deyə bilinən şiəlik bu xüsusda onlara (səfəvilərə) mane olmurdu. Əksinə, bu, onların türkçülüyünü gərəkləndirirdi” (Məmməd Əmin Rəsulzadə, “Bolşeviklərin Şərq siyasəti”. Ərəb və latın qrafikasından transliterasiya edəni və çapa hazırlayanı A.Rüstəmli, Sabah, Bakı, 1994, s.53.).\nGələk təklif etdiyiniz (Bizim düşündüyümüz budur ki, Azərbaycan tarixini daha çox Dədə Qorqud mədəniyyətini, Nadir vizyonunu qabardaraq müasir modelimizi gələcək üçün qurmalıyıq) “DədəQorqud” dastanındakı türk kültürünə... Mən Dədə Qorudçuyam, amma islama bulaşmamış Qorqudçu… Deyirsiniz ki, mən sizə bunu təklif edirəm. “Xub”, çox yaxşı, o zaman sizi bir günorta şərab içməyə dəvət edirəm, lap dastandakı kimi… Sonra dəstəmaz alıb, namazımızı qılarıq.\nGörürsünüz, nə qədər gülüncdür?! Hansı Dədə Qorqud kültüründən danışırsınız, gürcü təkfurunun zindanında “Ölmüş oğlunuzu minib çapıram” deyən Qazan xanın yaşamını, ya Dəli Domrulun ərəb təfəkküründəki əzrayılla məzələnməsini, ya iki rükət namaz qılıb döyüşə girib, qalib gələndən sonra yeyib-içib kefləndiklərini, ya övladı olmayanı aşağılayaraq qara çadıra salmaqlarını?! Əminəm ki, başqa məqamda, başqa mövzuda kimsə Dədə Qorud dastanını öysə və təbliğ etsə idi, hökmən bu dediyim faktlardan birini deyib, Əhməd Bəy Ağaoğlu kimi solçuluq edəcəkdiniz. Ciddi adamlar üçün bu dedikləriniz keçərli deyil, sadəcə gəlişigözəl sözlərlə baş aldatmaqdır, təriqətçilik, məzhəbçilik missiyanıza haqq qazandırmaqdır.\nDeyirsiniz ki, mən sünni deyiləm, müsəlmanam. Bu da “xub” (bilərəkdən bu fars kəlmələrindən istifadə edirəm ki, statusunuzda başa çıxarıb, məni də cahil fars yanlısı adlandırasınız). Mənim bildiyim müsəlman, qarşı tərəfin inancına sayğı ilə yanaşar, Allahu-Əkbər deyib baş kəsməz. Ən azından şiə də sizin kimi Allaha, Peyğəmbərə, Qurana inanır… Heç olmasa onlara hörmət edin. Ən azından bir yerdə birləşib, ateistlərlə mübahisə edə bilərsiniz, məncə…\nBütün mövhumi məsələləri atırsınız şiəliyin və şiəliyi də Şah İsmayıl yaratdı deyib, onun üstünə. Tez-tez misal çəkdiyiniz, kumiriniz Əhməd bəy Ağaoğlu “Şiə məzhəbi və qaynaqları” əsərində şiəliyin necə yarandığını, niyə yarandığını geniş şəkildə izah edir. Şiəliyin Şah İsmayıla nə dəxli?… XIII-XV əsrlərdə türklər İslamın üzərindən öz milli dinlərini yaratmağa hamilə idi. Ermənilərin xristianlıqdan Qriqoriyanlıq, Slavlaynların Provaslav, Almanların Protestantlıq çıxardıqları kimi… Buna Nəimi də, Nəsimi də, Ağ Şəmsəddin də, Bektaşi də, Şeyx Səfi də çox cəhd etdi. Çünki din bir yaşam tərzi idisə, ərəblə gələn din ərəb yaşam tərzi idi və türklərə yad idi. Öz törələrinə uyğunlaşdırmağa cəhd edirdilər. Törəsindən vaz keçə bilməyən türklər öz fəlsəfələrini elə məhz islamın bayrağı altında, istədikləri kimi yaşamaq istəyirdilər və dində müəyyən reformalara cəhd edirdilər. Bütün insanlıq kimi. Çünki Quran sadəcə bölgə üçün idi, türkün cahan anlayışına sığmırdı. Heç sizin də bugünkü təfəkkürünüzə sığımır, əgər bir müsəlmansınızsa, məntiqi buraxıb təslim olmuşsunuzsa, o zaman ordakı şəriət qaydaları ilə yaşamağa cəhd edin, biz də görək. Məsələn, bu ayəyə əməl edərək: (5. 51) “Ey iman gətirmişlər! Yəhudiləri və xristianları öz köməkçiləriniz və dostlarınız hesab etməyin, çünki onlar ancaq bir-birilərinə kömək edirlər. Əgər sizlərdən kimsə onları öz köməkçiləri və dostları sayırsa, onda o özü onlardan biridir. Həqiqətən, Allah zalım insanları doğru yola yönəltmir.”\nSizə bir neçə fakt deyim, daha doğrusu xatırladım. Türklər islamı ərəblər kimi yaşamadı heç vaxt. Sizin də, mənim də mövhumat hesab etdiyim, sadə xalqın din bildiyi ağaca nəsə bağlamaq, qurban kəsmək, nəzir demək şiəlikdən gəlmir əziz dost, şamanizmdən, qədim inanclardan gəlir. Bizim yas mərasimlərinin də nəinki şiəliyə, heç islama da aidiyyatı yoxdur, xalqın təfəkküründə qalan törələrdən, tenqriçilikdən gəlir. Bilirsinizmi, musəvilik, xristianlıq olmadığı bir dövrdə türklərdə tenqriçiliyə əsasən insanları basdırıb, “torpaqdan gəlmişik, torpağa dönməliyik” düşüncəsi var idi? “Torpaq Ana Kutdur” kultu var idi? Heç qəbir daşlarının da bugünkü formasının islama heç bir aidiyyatı yoxdur. Türk Balbaylarını ki bilməlisiniz, hər kəsi öz mənsəbinə, vəzifəsinə görə fərqləndirmək üçün müəyyən baş daşları qoyurdular.\nBir qardaş kimi tövsiyəm odur ki, bəlkə də haqqım çatmır, amma hələ də səmimiliyinizə, demokratlığınıza inanaraq deyirəm: Bir-iki aylıq sosial şəbəkələrdən ayrılın, narahat olmayın, xalq məhv olmaz, ölkə dağılmaz bu müddətdə çəkilin bir istirahət edin, sadəcə alternativ mənbələr oxuyun, qızışdırıb əsəblərini hədəqəsindən çıxardığınız bizlərə cavab verməyin. İnanın, oxumasanız əsəbiləşməyəcək, kimisə də “siğədən dönmə” deyib özünüzə qarşı çağırmayacaqsınız.\nP.S. Dinləri nağıl bilən, yetişdirəcəyi şagirdlərinin bir gün Saturna peyk uçuracağına inanan, Şah İsmayılı da, Nadir Şahı da, Mirzə Fətəli Axundzadəni də, Məmməd Əmin Rəsulzadəni də, Nəriman Nərimanovu da, Əhməd bəy Ağaoğlunu da, Hüseyn Cavidi də milləti üçün yanan şəxsiyyətlər kimi qəbul edən bir müəllimin dost fikirlərini düşmənçilik kimi qəbul etməməyiniz arzusu ilə!\nПредыдущий пост: Художник Тогрул Нариманбеков — единственный азербайджанец, вошедший во Французскую Энциклопедию\nСледующий пост: Институт истории НАНА: улица Гейдара Алиева и парк Низами в Дербенте находятся в неухоженном состоянии


azfreespeech “Azadinform ” agentliyi QHT-lərə etiraz edir – azfreespeech\n“Azadinform ” agentliyi QHT-lərə etiraz edir\nMüsabiqələrdə layihələri keçməyən bir qrup QHT təmsilçisi QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası və KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun qalib elan etdiyi layihələri monitorinq etmək və qiymətləndirmək istədiklərini açıqlayıblar. Onlar bununla əlqədar İşçi Qrupu da yaradıblar. İşçi Qrupu “Azadinform” İnformasiya Agentliyininin də KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondundan keçirdiyi layihənin monitorinqini aparmaq istədiyini elan edib. Bu isə qarşı tərəfin narazılığı ilə qarşılanıb.\n“Azadinform” İnformasiya Agentliyininin redaktoru Niyaz Niftiyev adlarının şübhəli layihələr siyahısında hallandırılması ilə qətiyyən razılaşmır. N.Niftiyev İşçi Qrupun bülleteninin ilk buraxılışında “Şübhəli və diqqətçəkən qalib layihələr hansılardır?” bölümünə Azərbaycanın müstəqil mətbuat tarixində 10 ildən çoxdur fasiləsiz fəaliyyət göstərən “Azadinform” İnformasiya Agentliyinin adının daxil edilməsindən təəssüfləndiyini bildirib. “Mən dərhal onlara məktub yazıb məsələni obyektiv araşdırmalarını təklif etdim. Bir neçə gün vaxt keçib, amma onlardan səs çıxmadı. Bundan sonra isə mən imkan verməyəcəm. Əgər İşçi Qrupu bülleteni yaymazdan əvvəl araşdırma aparsaydı, əlbəttə ki, “Azadinform” İnformasiya Agentliyinin qalib olduğu layihəni necə icra etdiyinin şahidi olardı. Belə tez nəticə çaxarmağdan bəlli olur ki, tərtib edilən siyahı sadəcə subyektiv fikirlər üzərində qurulub. Əgər xahiş etsəydilər zəruri məlumatları biz də onlara təqdim edə bilərdik. Və yaxud da əksinə, nəticələri daha obyektiv olsun deyə, layihənin icrası ilə bağlı tədbir keçirdiyimiz rayonlarda fəaliyyət göstərən qəzetlərin adlarını çəkərdik, onlar da maraqlanıb layihənin hansı səviyyədə icrasının şahidi olardılar”,-deyə N.Niftiyev əlavə edib.\nN.Niftiyev əlavə edib ki, onlar obyektiv məlumatlara deyil, yalnız özlərinin subyektiv mülahizələrinə əsaslanıblar: “Onlar hesabatlarında “Azadinform”un adının çəkməklə onun işgüzar nüfuzuna xələl gətirmək istəyiblər. Eyni zamanda kollektivini, bir çoxlarının həmkarlarının fəaliyyətini kölgə altına salıblar”.


BÖHRAN VƏZİYYƏTLƏRİNDƏ İDARƏETMƏ MƏRKƏZİ\n19 aprel 2021-ci il saat 17:30-dək:\nCəlilabad rayonunun Şorbaçı kəndində ümumi sahəsi 84 m² olan tövlənin yanar konstruksiyaları 64 m² sahədə və içərisinə yığılan 800 kiloqram ot bağlaması yanıb. Tövlənin qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb;\nŞəmkir rayonunun Aşağı Seyfəli kəndində ümumi sahəsi 110 m² olan birmərtəbəli evin yanar konstruksiyaları 70 m² sahədə və dam örtüyü yanıb. Evin qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb;\nBərdə rayonunun Alaçadırlı kəndində ümumi sahəsi 240 m² olan köməkçi tikilinin qamışdan ibarət tavanı 5 m² sahədə yanıb. Tikilinin qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb.\n19 aprel 2021-ci il saat 14:45-dək:\nTovuz rayonunun Qovlar şəhərində ümumi sahəsi 160 m² olan hazırda fəaliyyət göstərməyən birmərtəbəli tikilinin taxtadan ibarət tavanı 15 m² sahədə yanıb. Tikilinin qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb.\n19 aprel 2021-ci il saat 11:00-dək:\nSamux rayonunun Çobanabdallı kəndində ümumi sahəsi 60 m² olan birmərtəbəli köməkçi tikilinin içərisində həcmi 25 litr olan məişət qaz balonundan sızan qaz və məişət əşyaları 3 m² sahədə yanıb. Yüksək temperaturdan tikilinin lambirindən ibarət tavanı 15 m² sahədə əriyib. Yanğın zamanı 2 nəfər yanıq xəsarəti alıb. Tikilinin qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb.\n19 aprel 2021-ci il saat 08:30-dək:\nŞamaxı rayonunun Şəhriyar qəsəbəsində ümumi sahəsi 30 m² olan tövlənin çardağının yanar konstruksiyaları 15 m² sahədə yanıb. Tövlənin qalan hissəsi və bitişik köməkçi tikili yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələri tərəfindən söndürülüb.\n19 aprel 2021-ci il saat 07:00-dək:\nYevlax şəhərində hər mərtəbəsi 650 m² olan ikimərtəbəli ərzaq mağazasının ikinci mərtəbəsinin yanar konstruksiyaları 56 m² sahədə yanıb.\nFövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti tərəfindən həyata keçirilən operativ və təxirəsalınmaz tədbirlər nəticəsində yanğının geniş əraziyə yayılmasının qarşısı alınıb. Mağazanın qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın söndürülüb.\n19 aprel 2021-ci il saat 01:45-dək:\nFövqəladə Hallar Nazirliyinin "112" qaynar telefon xəttinə daxil olan məlumata əsasən, Bakı şəhərinin Xətai rayonunda 1 nəfər mənzildə bağlı qapı arxasında köməksiz vəziyyətdə qalıb. Hadisə yerinə cəlb olunan Xüsusi Riskli Xilasetmə Xidmətinin müvafiq xilasetmə qüvvələri mənzilin giriş qapısını açıb və orada aşkarlanan 1954-cü il təvəllüdlü Həmidzadə Azad Qasım oğlunun meyitini aidiyyəti üzrə təhvil veriblər.


Ali Məhkəmənin sədri Masallı rayonunda vətəndaşları qəbul edib - AZƏRTAC\nAzərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin vətəndaşların müraciətlərinə baxılması, o cümlədən Vətən müharibəsi iştirakçılarının və şəhid ailələrinin qayğılarına xüsusi həssaslıqla yanaşılması ilə bağlı tövsiyələri Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi tərəfindən daim diqqətdə saxlanılır.\nAli Məhkəmənin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, bölgələrdə vətəndaşların qəbulu cədvəlinə uyğun olaraq, mayın 20-də Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri Ramiz Rzayev Masallı rayonunda Masallı və Cəlilabad rayonlarından, eləcə də digər bölgələrdən olan vətəndaşları qəbul edib.\nQəbuldan əvvəl Masallı şəhərində ulu öndər Heydər Əliyevin abidəsi ziyarət edilərək önünə gül dəstələri qoyulub, əziz xatirəsinə dərin ehtiram bildirilib. Həmçinin Masallı şəhərində yerləşən Qəhrəmanlar Parkı ziyarət olunaraq Birinci və İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsi yad edilib.\nQəbul zamanı Ali Məhkəmənin sədri qəbulda iştirak edən şəhid ailələrinin və Vətən müharibəsi iştirakçılarının qayğıları ilə maraqlanıb.\nEyni zamanda, hər bir vətəndaş diqqətlə dinlənilərək onların məhkəmələrin fəaliyyəti barədə müraciətlərinə baxılıb, qaldırılan məsələlərin bəzilərinin yerində həlli ilə bağlı tədbirlər görülüb, digərləri isə araşdırılması və onların qanunauyğun şəkildə həll edilməsi üçün Ali Məhkəmə Aparatının qəbulda iştirak edən məsul işçilərinə müvafiq tapşırıqlar verilib.\nSəfər çərçivəsində Ali Məhkəmənin sədri Masallı Məhkəmə Kompleksi, hakimlərin fəaliyyəti və iş şəraiti ilə tanış olub, Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid olan bir sıra birinci instansiya məhkəmələrinin hakimlərinin iştirakı ilə müşavirə keçirib.\nMüşavirədə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə sosial dövlətin yeni modelinin formalaşdırıldığı, insanların yüksək rifahının təmin olunmasının dövlət siyasətinin əsas məqsədi olduğu bildirilib. Dövlətimizin başçısının qəti siyasi iradəsi ilə korrupsiyaya qarşı mübarizədə həyata keçirilən sistemli, kompleks və innovativ tədbirlərdən danışılıb, 2022-ci il 4 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Korrupsiyaya qarşı mübarizənin gücləndirilməsinə dair 2022-2026-cı illər üçün Milli Fəaliyyət Planı”nın mühüm əhəmiyyəti qeyd olunub.\nMəhkəmə fəaliyyətində şəffaflığın artırılması, elektron xidmətlərin tətbiqinin genişləndirilməsi, antikorrupsiya tədbirlərinin gücləndirilməsi üzrə tədbirlərə toxunularaq Milli Fəaliyyət Planının icrasından irəli gələn məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.\nMüşavirədə həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi və azadlıqdan məhrumetmə cəzasının təyin olunması ilə bağlı vahid məhkəmə təcrübəsinin formalaşdırılması istiqamətində görülən işlər və hazırkı mövcud vəziyyət təhlil edilib, gələcəkdə bu sahədə görülməli işlər barədə tövsiyələr verilib.\nAZERTAG.AZ :Ali Məhkəmənin sədri Masallı rayonunda vətəndaşları qəbul edib


Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Soyqırım Günü ilə bağlı dünya ictimaiyyətinə müraciət edib\nCəmiyyət 30 Mart 2010 15:39 (UTC+04:00)\nQafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Soyqırım Günü ilə bağlı dünya ictimaiyyətinə müraciət edib.\n"XX əsrdə Azərbaycan xalqı ermənilərin məqsədli şəkildə törətdikləri vəhşi qətliamlar səbəbindən on minlərlə övladını qurban verib. Azərbaycanın əzəli, əbədi torpaqlarına tarixən xaincəsinə göz dikmiş, bir əsrdə azərbaycanlılara qarşı iki dəfə qətliam törətmiş mənfur erməni ekstremistləri və onların havadarlarının əməllərinə heç cür bəraət qazandırmaq olmaz", - Trend -un məlumatına görə, çərşənbə axşamı Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin dünya ictimaiyyətinə ünvanladığı müraciətində bildirilir.\nPaşazadə qeyd edir ki, xüsusi amansızlıqla, silahsız, dinc əhaliyə qarşı, uşaq, qadın, qocalara məhəl qoyulmadan gerçəkləşdirilmiş, bütöv kənd, şəhər və yaşayış məskənlərinin, maddi və mənəvi irsin məhv edilməsi ilə müşayiət olunmuş soyqırım aktları xalqımızın yaddaşında dərin iz qoyub. "Azərbaycanın bir çox yerlərində 92 il bundan əvvəl - 1918-ci ildə törədilmiş ağlasığmaz soyqırım cinayətlərinin qanlı izləri, kütləvi insan qəbiristanlıqları mövcuddur. Bu yaxınlarda Qubada aşkar edilmiş kütləvi məzarlıq da buna əyani sübutdur", - QMİ sədri əlavə edib.\nŞeyxülislam xatırladır ki, beynəlxalq aləmdə saxta soyqırımların tanınması, soyqırım törədənlərin "soyqırım qurbanları" kimi qələmə verilməsi yönündə meyillər bizi hədsiz narahat edir. "Yaxın tarixdə - 1992-ci ildə Azərbaycan xalqının yaşadığı Xocalı qətliamına hüquqi-siyasi qiymət verilməsi ilə bağlı illərdir etdiyimiz müraciətlər hələ ki nəticə vermir. Bütün bunlara rəğmən, biz inanırıq ki, dünya soyqırımlara məruz qalmış Azərbaycan xalqının haqq səsinə biganə qalmayacaq, onun haqq işinin zəfər çalmasına, tarixi ədalətin bərpasına yardım olacaq", - Paşazadə vurğulayıb.


Referendum italyan banklarını vurdu\nitalyan banklarını vurdu\nBazar günü keçirilən referendumda italyanlar baş nazir Metteo Renzinin Konstitusiya dəyişikliklərinə dair təkliflərini rədd etdikdən sonra bazar ertəsi hərraclarında İtalyan banklarının səhmləri kəskin şəkildə ucuzlaşıb.\nRenzinin planının referendumdan keçməməsi o deməkdir ki, indiki hökumətə de-fakto etimadsızlıq göstərilib. Artıq Renzi baş nazir postundan istefa verəcəyini bəyan edib.\nRenzinin bəyanatı və ödənilməyən kreditlər böhranında boğulan bank sektorunun xilasına dair proqramın rəfə qaldırılacağı ilə bağlı narahatlılaq fonunda ityalyan banklarının FTSE Italia Banche indeksi 4,3% çöküb.\nÖlkənin ən iri bankı olan “Unicredit”in kapital çatışmazlığı 13 milyard avroya çatır və səhmləri bazar ertəsi axşama doğru 4,75% ucuzlaşaraq öz investorlarına hərrac günü 550 milyon zərər vurub.\n“Banco Popolare” bankının səhmləri 6,24% düşüb və tarixi minimumuna yaxınlaşır. İflas həddində olan “Banca Monte dei Paschi di Siena” bankının kağızları isə 2,62% ucuzlaşıb.\nSituasiyadan xəbərdar olan mənbə “The Wall Street Journal” qəzetinə bildirib ki, problemli kreditləri kapital portfelinin 1/3-nə çatan banklar Renzinin istefasından sonra bata bilər.\nMənbə qeyd edib ki, İtaliya hakimiyyəti “Monte dei Paschi” bankını milliləşdirməyə planlaşdırırdı: bankın xilası üçün əvvəlcə onun kapitalına 5 milyard avro qoyulacaq və 28 milyard avro pis borcu isə silinəcəkdi.\n“Referendumun nəticələri İtaliyanın müalicəyə ehtiyacı olan bank sektoru üçün uzunmüddətli neqativdir”, - deyə “Deutsche Bank”ın icmalında bildirilir.\nQeyd edək ki, iqtisadiyyatın staqnasiyası fonunda İtalyan banklarının vaxtı keçmiş kreditlərinin həcmi 200 milyard avro və ya ölkə ÜDM-nin 15%-nə çatıb.\nYeri gəlmişkən, referendumdan sonra avro dünya valyutalarına nisbətən ucuzlaşmağa başlayıb. Bazar ertəsi avronun məzənnəsi 1,0505 dollar səviyyəsinə enib. Bu isə ötən ilin mart ayında qeydə alınan minimum səviyyədir. Axşama doğru avro 1,0704 dollara satılır.\nAvrozonanın vahid valyutası əvvəlki ticarət sessiyasını 1,0664 dollar səviyyəsində yekun vurmuşdu. “BMO Financial Group”un bölmə müdiri Stiven Qalo avronun dollara qarşı 1% ucuzlaşacağını proqnozlaşdırır. “Avrozonanın dağılma riski artır”, - deyə ekspert bildirib.


"Təbii qaza tətbiq edilən limit ləğv edilsin" - Deputat - son xeberler\nDeputat əhaliyə təbii qazdan istifadəyə görə tətbiq edilən limitin aradan qaldırlmasını təklif edib.\nSonxeber.az xəbər verir ki, belə bir təkliflə deputat Fəzail Ağamalı parlamentdə hökumətin hesabtının müzakirəsi zamanı çıxış edib.\nOnun sözlərinə görə, əhali arasında qaz limitinin az olmasından ciddi narazıçılıqlara səbəb olur:\n"Təklif edirəm ki, hökumət əhalinin bu narahatçılığını nəzərə alıb, istifadəçilərin təbii qaza tətbiq edilən limitin aradan qaldırılması və ya dəyişdirilməsi ilə bağlı məsələyə Tarif Şurası tərəfindən baxılsın. Digər ölkələrdə müxtəlif formalar var. Məsələn, gecə və gündüz. Yəni gecə bir qiymət, gündüz isə fərqli qiymət tətbiq olunur. Ümumiyyətlə bu narahatedəici məsələ həllini tapmalıdır və hökumət gələcək fəaliyyətində bunu nəzərə almalıdır".\nSosial Baxılıb: 1300 Tarix: 15 mart 2019\nBakıda bu avtobus marşrutlarının yolu dəyişdirildi\n206 və 211 nömrəli marşrut xətti üzrə avtobuslar kompleksin ərazisindən keçcəklər.. . Bakı Nəqliyyat Agentliyi (BNA) Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi (MİDA) ilə birgə əməkdaşlığı çərçivəsində Yasamal Yaşayış Kompleksində yaşayan sakinlərinin ictimai nəqliyyatdan istifadəsini təmin etmək məqsədi ilə bi\n2018- ci il Azərbaycan xalqının taleyində əlamətdar il olub. Bu gün bizə təqdim olunan hesabatda müəyyən məsələlərə toxunulub. 2018-ci ilin hesabatını ilk növbədə Azərbaycan özü verib. Xalqımızın 2018-ci ildə prezident seçkilərində Ulu Öndər Heydər Əliyev yoluna səs verərək, Prezident İlham Əliyevi dəstəkləməs\nBu şəxslərə ev verilsin - Millət vəkili\n"Milli qəhrəmanlar evlə təmin olunsun".. . Sonxeber.az xəbər verir ki, belə bir təkliflə Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli parlamentdə hökumətin hesabatının müzakirəsi zamanı çııxş edib.. . Komitə sədri bildirib ki, bu gün ölkədə Milli Qəhərmanları


Tolerantlıq Azərbaycan milli kimliyinin ayrılmaz hissəsidir\nTolerantlıq Azərbaycan milli kimliyinin ayrılmaz hissəsidir Layihə\n12 Yanvar 2016 15:33\nTəbiət etibarilə insanlar bir-birindən zahiri görünüşünə, dilinə, dininə və s. dəyərlərinə görə seçilsələr də Yer üzündə eyni dərəcədə yaşamaq, azadlıq və şəxsi toxunulmazlıq hüququna malikdirlər. Bu qanunlara əməl olunurmu?\nBəşəriyyət bir sıra qlobal problemlərlə üzləşib. Dünya əhalisinin sayı artdıqca miqrasiya, ksenofobiya, terrorizm, ekstremizm, rasizm, dözümsüzlük halları da durmadan sürətlə çoxalır. Belə bir şəraitdə çoxmillətli Azərbaycan dövlətində vəziyyət necədir?\nXarici ölkələrin mətbuatında Azərbaycanda mövcud olan tolerantlıq yüksək qiymətləndirilir və bunu əks edən materiallar olduqca çoxdur, söylənilən fikirləri yazmaqla bitməz. Nədən məhz Odlar yurdu Azərbaycanın tolerantlıq modeli dünya ölkələri üçün nümunədir? Dəyişən dünyada tolerantlığın gücləndirilməsi aktual problemlərdəndir. Tolerantlıq-aktiv sosial hərəkətdir. Bu sosial aktiv hərəkət dünyanı qoruyub saxlamağa xidmət etdiyindən 1995-ci ildə YUNESKO tərəfindən "Dözümlülük Prinsipləri Bəyannaməsi" qəbul olunmuş və 16 noyabr Beynəlxalq Tolerantlıq günü elan edilmişdir. 2008-ci ildə Avropa Tolerantlıq və Barışıq Şurası Tolerantlıq medalı təsis etmişdir. Bu mükafata Avropada dözümlülük və qarşılıqlı hörmət ideyaları uğrunda, həmçinin ksenofobiya, irqi və dini ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizə sahəsində xidmətləri olan görkəmli şəxslər layiq görülür. İspaniyanın Kralı I Xuan Karlos, Xorvatiyanın prezidenti İvo Yosipoviç, Serbiyanın eks-prezidenti Boris Tadiç ilk mükafatçılardandır.\nAzərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Media və Təhsil İnnovasiyaları Mərkəzinin sədri Səidə Hüseynovanın sözlərinə görə, 2008-ci ildə Cənubi Osetiya ətrafında yaşanan beynəlxalq böhran bir daha onu göstərdi ki, tolerantlıq sadəcə insanların birgə yaşam tərzini müəyyənləşdirən mədəni-psixoloji amil deyil, cəmiyyətdə və bütün dünyada regional, hətta qlobal səviyyədə sülhün bərqərar olunması üçün mühüm vasitədir. Bu nöqteyi-nəzərdən tolerantlığı nəinki sosial-iqtisadi inkişafın əsas prinsipi kimi, həm də ölkənin inkişafının əsasını təşkil edən sabitliyin və stabilliyin qorunub saxlanılması kimi xarakterizə etmək olar. Bakıda 2004-cü ildə "Cənubi Qafqazda tolerantlığın formalaşmasında islamın rolu" mövzusunda keçirilən seminarda Almaniyanın səfiri Klaus Qrevlixin - "Azərbaycanda dinlər arasında yaranan dözümlülük və tolerantlıq münasibətləri hamı üçün, bütün Avropa ölkələri üçün pozitiv bir misal ola bilər. Azərbaycanın yaratdığı dövlət-din münasibətləri modelini artıq ixrac etməsi mümkündür. Bu sizin sərvətinizdir"- deməsinin tarixi kökləri vardır. Özünəməxsus etnodemoqrafik inkişaf xüsusiyyətlərinə malik olan Azərbaycanda 115-dən çox milləti, xalqı və etnosu təmsil edən insanlar yaşayırlar. Bu insan qruplarının hər birinin özünəməxsus milli xüsusiyyətləri və adət-ənənələri, dini etiqadları vardır. 1922-ci ilin dekabrında SSRİ yarananda onun 1,36%-ni Azərbaycan əhalisi təşkil edirdi. 1989-cu ildə bu rəqəm 2,45 % olmuşdu, yəni 67 il ərzində 1,09% çoxalmışdı. Azərbaycan əhalisinin sayına görə RSFSR, Ukrayna, Özbəkistan, Qazaxstan, Belarusdan sonra 6-cı, Zaqafqaziya respublikaları içərisində isə 1-ci yerdə dururdu. Titul xalqlarının say dinamikasına gəldikdə, müharibədən sonrakı bütün dövr ərzində ermənilər 1-ci yerdə durmuş, onların xüsusi çəkisi 1959-cu ildən 1989-cu ilədək 88,0%-dən 93,3%-ə çatmış və sovet dövrünün sonunda Ermənistan faktiki monoetnik respublikaya çevrilmişdir. 15 Respublika içərisində azərbaycanlılar titul xalqın xüsusi çəkisinə görə 1959-cu ildəki 7-ci yerdən (67,4%) 1989-cu ildə 2-ci yerə keçmişdi. Ruslar 1959-cu ildə (83,3%) 2-ci yerdə olsalar da, 1989-cu ildə (81,5%) 3-cü pilləyə enmişdi. Bu məsələlərin kökü yalnız demoqrafik proseslərdə deyil, SSRİ-də həyata keçirilən milli siyasətdə və etnopsixoloji mühitlə bağlı olduğu hamıya bəllidir. 1999-cu ildə müstəqil Azərbaycan Respublikasında keçirilən əhalinin ilk milli siyahıya alınması göstərdi ki, ölkəmizdə milli tərkib dəyişməyib. Ermənistandan bütün azərbaycanlılar deportasiya olunduğu halda, Azərbaycanda 120,7 min nəfər (1,5%) erməni yaşayır. Bütün millətlər bir-birinə qaynayıb-qarışıb, sanki bir ailədir. 1993-cü ildə Azərbaycanda anadan olan körpələrin 15,1%-i qarışıq ailələrin payına düşmüşdür.\nMüsahiblərim -"pis olsaydı, Azərbaycanda qalardıqmı?! Azərbaycan bizim vətənimizdir. Azərbaycanın milli qəhrəmanlarının siyahısında etnik millətlərdən olan şəhidlərin adlarına fikir verin"- deyə, təhlükəsiz yaşadıqlarından razılıqla danışdılar.Azərbaycanda milli mənsubiyyətinə görə insanlara fərq qoyulmur. Millətçi deyilik. Rəsul Həmzətovun sözlərilə desək, bizdə yalnız iki millət mövcuddur: yaxşı insanlar və pis insanlar. Bakıda Jan Mironosets pravoslav baş kafedral kilsəsini 1907-ci ildə Zeynalabdin Tağıyev inşa etdirmişdir.Onun dəstəyi ilə Dağıstanda kumık dilində "Tanq Çolpan" adlı jurnal nəşr olunurdu. Tağıyev maliyyə yardımı göstərdiyi onlarla qəzet və jurnallarda özünün tənqidinə rast gəlsə də mətbuata yardımını dayandırmırdı. 1988-ci ildə Ermənistanda zəlzələ baş verəndə ən birinci köməyə gedən azərbaycanlılar olmuşdu.\nGöründüyü kimi, dini dözümlülük yaşam tərzimiz, tolerantlıq millətimizin xarakteri ilə sıx bağlıdır. BMT-nin İrqi ayrı seçkiliyin ləğv edilməsi üzrə Komitəsinin 2005-ci il 66-cı sessiyasında Azərbaycan Respublikası ilə bağlı qəbul olunmuş yekun qeydində də göstərilir: "Dağlıq Qarabağ rayonunda münaqişənin neqativ nəticələrinə baxmayaraq, erməni mənşəli şəxslər Azərbaycanda ayrı-seçkiliyə məruz qalmırlar". Təsadüfi deyil ki, "Avansena" romanında "Bakıda yaşamaq bir xoşbəxtlikdir" yazmış məşhur yazıçı Leonid Zorin jurnalistə açıqlamasında demişdir: "Bakı məftunedici şəhərdir. Nəhəng şəhər sanki böyük bir evdir. O qədər adama doğmadır ki, hansı tərəfdə olursansa bu şəhər-evin hər yeri sənin özününküdür. Millətçilik - bu şəhərdə tanınmırdı. Bakıda həmişə ərklə deyilən "Milliyyətim-bakılı" anlayışı mövcud olub."\nDüzdür, ölkəmizin çoxəsrlik tarixi ərzində din və məzhəb zəminində münaqişə baş verməyib, lakin dinlərarası münasibətlərə gərginlik gətirilib, müstəqillik illərində ölkəmizdə onlarla terror aktı törədilmiş, iki mindən artıq günahsız adamlar həlak olmuşdur. Tədqiqatlar onu göstərir ki, bunların səbəbi heç də din deyil, siyasətdir. Qarabağ münaqişəsinin də heç bir dini və etnik səbəbi yoxdur. Bakıda Beynəlxalq Tolerantlıq gününə həsr edilmiş konfransda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri A.Paşazadə Qarabağ probleminin din amili ilə bağlı olmasını söyləyən ermənilərin məkrli hərəkətlərinə cavab vermişdir. "Qarabağ münaqişəsinin dinlərarası konflikt kimi təqdim olunması cəhdləri qəti yolverilməzdir və bunu edənlər Yaradan qarşısında ən ağır günah işlətmiş olurlar". Ancaq dünyadakı erməni icması Azərbaycanı daim fərqli səpkidən təqdim etməyə çalışır. 28.09.2002-ci ildə ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşdə Nikolay Qribkov - "Biz Yerevanda iki məscid gördük"- deyəndə Azərbaycan Prezidenti bildirmişdi: "Münaqişənin ilk dövründə onlar da dağıdılmışdı. Sonra onlar məscidləri iranlılara verdilər və indi deyirlər ki, bunlar Azərbaycan məscidi yox, İran məscididir. İranlılar da müəyyən şəraiti nəzərə alaraq, təbiidir ki, onları yenidən qurdular və bərpa etdilər. Bəs indi? Onlar bomboşdur, iranlılar isə oraya molla təyin ediblər. Molla məsciddə oturur, orada isə bir nəfər də müsəlman yoxdur ki, məscidə getsin. Başa düşürsünüzmü, necə fırıldaqdır. Belə misallardan çox çəkə bilərəm".\nSovetlər dönəmində Azərbaycanda 18 məscid vardısa, indi onların sayı 1834-dür, 5 pravoslav, 1 katolik, 4 gürcü-pravoslav kilsəsi, 6 sinaqoq, 7 yəhudi dini icması fəaliyyət göstərir. 576 icma dövlət qeydiyyatına alınıb. Son 8 ildə Azərbaycanda 117 məscid, 1 kilsə və 1 sinaqoq inşa olunub, onlarla məscid, 4 kilsə, 2 sinaqoq əsaslı təmir edilib. Avropada ən böyük sinaqoq məhz Bakıda yerləşir. Vaxtilə Z.Tağıyevin inşa etdiyi kilsəni iş adamı Aydın Qurbanov əsaslı təmir etmişdir. Bu hadisə dini dözümlülük, tolerantlıq, dinlərarası dialoq və əməkdaşlıq münasibətlərinin rəmzidir.\n"İnsan hüquqlarının müdafiəsi üzrə Milli Fəaliyyət Planı"nda milli azlıqların mədəni irsinin inkişafı Azərbaycan Hökumətinin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi nəzərdə tutulub. 2001-ci ildə Böyük Britaniyanın Lordlar palatasında "Dünyəvi dövlətdə dinlərin birgəyaşayışı Azərbaycanın pozitiv təcrübəsi" adlı seminarın keçirilməsi göstərdi ki, ölkəmiz hələ onillik müstəqil inkişaf dövründə dini tolerantlıq və dözümlülük nümunəsi imicini qazanmışdır. Bakı 2009-cu ildə İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunmuşdu. Son illər Bakıda mədəniyyətlərarası və dinlərarası dialoqla bağlı beynəlxalq sammitlərin, forumların keçirilməsi ölkəmizdə dini və milli demokratiyanın tam bərqərar olduğunu deməyə əsas verir. Bu çox gözəl haldır ki, Azərbaycan islam dininə mənsub olsa da, məhz dinin ölkəmizdə hakim olmasına imkan verilməyib. Azərbaycanın dini nüfuzuna gəldikdə isə Qafqazda şeyxülislamlıq təsisatı 1823-cü ildən yaranıb və o vaxtdan etibarən Qafqazın bütün şeyxülislamları Azərbaycandandır. SSRİ dağıldıqdan sonra sovet məkanında mövcud olan bütün müsəlman dini təşkilatlar parçalanmış, ancaq Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin fəaliyyəti daha da genişlənmişdir. Dinlərarası sülhün və həmrəyliyin möhkəmlənməsinə sanballı töhfə verdiyinə görə Rus Pravoslav kilsəsinin I dərəcəli Şöhrət və Şərəf ordeni, "Müqəddəs Apostol Varfolomey" Qızıl Medalı ilə təltif edilməsi ölkəmizdə sağlam dini dəyərlərin mövcudluğunu göstərir. İSESKO tərəfindən 2018-ci il üçün "Naxçıvan İslam mədəniyyətinin paytaxtı" elan edilib. Gəncə və Şəki də "İslam mədəniyyətinin paytaxtları" layihəsində iştirak edəcək. Mübaliğəsiz, dini dözümlülük və tolerantlıq Azərbaycan milli kimliyinin ayrılmaz hissəsidir, Odlar Yurdunun milli tolerantlığı, millətlərarası münasibətləri, dini dözümlülüyü layiqli olaraq dünya dövlətlərinin diqqət mərkəzindədir.\nYazı KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilən "Dini və milli tolerantlıq, millətlərarası münasibətlərin inkişaf etdirilməsi" layihəsi çərçivəsində dərc olunur


Çap versiya > Gözəllik salonları və bərbərxanalar hansı rejimdə işləməlidir?\nƏsas Səhifə > Güney Press > Gözəllik salonları və bərbərxanalar hansı rejimdə işləməlidir?\nGözəllik salonları və bərbərxanalar hansı rejimdə işləməlidir?\n“Müştərilərin ustalarla yaxın təmasına qadağa qoyulmalı və salona daxil olan hər bir şəxsə təmənnasız şəkildə maska verilməlidir”.\nDünyada yayılmış koronavirus (COVİD-19) pandemiyası ilə mübarizədə əhalinin sağlamlığının qorunması, virusun yayılmasının və törədə biləcəyi fəsadların qarşısının alınması məqsədilə ölkədə xüsusi karantin rejimi tətbiq olunub.\nBu fonda bir çox obyektlərin fəaliyyəti tamamilə və ya qismən dayandırılsa da, bəzi xidmət sahələrində fəaliyyət əvvəlki qaydada davam etdirilir. Xüsusilə də, bərbərxana və gözəllik salonlarının fəaliyyətində hər hansı məhdudiyyət müşahidə olunmur.\nAzad İstehlakçılar İctimai Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov Yenicag.az-a açıqlamasında bu mövzuya toxunub. Onun sözlərinə görə, mövcud rejimdə bərbərxanalar və gözəllik salonlarının fəaliyyəti narahatlıq doğurmaya bilməz:\n“Koronavirus pandemiyası ilə bağlı görülən tədbirlər fonunda gözəllik salonlarının fəaliyyəti tamamilə dayandırılmasa da, xüsusi rejimlərin tətbiq edilməsi zəruridir.\nMüştərilərin ustalarla yaxın təmasına qadağa qoyulmalı və salona daxil olan hər bir şəxsə təmənnasız şəkildə maska verilməlidir.\nEyni zamanda, ustalar istifadə edəcəkləri yeni maskanı müştərinin gözü qarşısında taxmalıdır. Analoji hal stomatoloqlar üçün də keçərlidir. Dezinfeksiya işləri müntəzəm aparılmalı və salondakı hər kəsin hərarəti ölçülməlidir”.


E.Məmmədyarov: 'Eşitdiklərimiz müsbət impuls verir'\n«Ermənistanda qarşıdan gələn seçkilərdən sonra bu ölkənin sülh və sabitliyə nə dərəcədə hazır olduğu daha aydın olacaq. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli bölgənin dayanıqlı inkişafı üçün ən vacib məsələlərdən biridir».\nXarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov oktyabrın 15-də Lüksemburqda keçirilən Şərq Tərəfdaşlığı (ŞT) ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin görüşündəki çıxışında belə deyib. Bu haqda nazirliyin açıqlamasında bildirilir.\nErmənistanda bu ilin dekabrında parlament seçkiləri gözlənir.\nNazir Ermənistanlı həmkarları ilə görüşləri xatırladıb: «...Bağlı qapılar arxasında eşitdiklərimiz bizə irəli getmək imkanları barədə müsbət impuls verir. Ermənistanda qarşıdan gələn seçkilərdən sonra bu ölkənin sülh və sabitliyə nə dərəcədə hazır olduğu daha aydın olacaq».\nNazirin sözlərinə görə, bu isə ilk növbədə Ermənistanın öz qoşunlarını Azərbaycan torpaqlarından çıxarmasından asılıdır.\nE.Məmmədyarov 2018-ci ili Avropa Birliyi (AB) ilə əməkdaşlıq gündəliyinin inkişaf etdirilməsi baxımından çox məhsuldar il kimi xarakterizə edib.\n«Bu yaxınlarda Azərbaycan-AB Tərəfdaşlığı Prioritetləri sənədinin qəbul olunması ikitərəfli əlaqələrimizdə ən mühüm mərhələdir. Biz Avropa Birliyi ilə orta və uzunmüddətli perspektivdə fəaliyyət göstərmək istərdik», - nazir vurğulayıb.\nNazir energetika sahəsində əməkdaşlıq əlaqələrindən danışıb. Azərbaycan qazını Avropaya nəql edəcək Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin üzərində dayanıb.\n«AB və Azərbaycan arasında readmissiya, viza sadələşdirilməsi razılaşmalarının uğurla həyata keçirilməsinə xüsusi əhəmiyyət veririk. Bu, AB ilə Azərbaycan arasında viza rejiminin liberallaşdırılması üzrə dialoqun başlaması üçün əsas yaradacaq», - deyən nazir təhlükəsizlik məsələlərindən danışarkən deyib ki, müasir beynəlxalq durum ticarət sahəsində çaxnaşmalar, kiberhücumlar və qeyri-sabit siyasət kimi çağırışlarla üzləşir.\n«Şərq Tərəfdaşlığının coğrafiyasında sabitlik və əməkdaşlığı təhdid edən hərbi münaqişələrin həlli olmadan əsl sabitlik düşünülə bilməz», - E.Məmmədyarov bildirib.\n«Şərq Tərəfdaşlığı» proqramı Avropa Birliyi ilə əməkdaşlıq formatıdır. Bu formatda Azərbaycanla yanaşı, Ermənistan, Belarus, Gürcüstan, Moldova və Ukrayna da təmsil olunur.\n2017-ci ildə isə Ermənistanla AB arasında tərəfdaşlıq sazişi imzalanıb.\nAzərbaycanla belə danışıqlar, hələ ki, davam edir.


6 otaqlı ev / villa — 260 m² — Badamdar q., Bakı, Azərbaycan (1208275) - Bina.az\n6 otaqlı ev / villa #1208275\nSatılır 6 otaqlı ev / villa 260 m², Badamdar q.\nSiz Satılır 6 otaqlı ev / villa 260 m², Badamdar q. elanı üçün ödəniş edirsiniz\nElanın nömrəsi: 1208275\nSəbail rayonu, Badamdar qəsəbəsi, Gəlin Qaya restoranın tam yanı, 2 mərtəbəli, 6 otaqlı, 260 kv, aqlay örtüklü, əla təmirli, 9 sot, VİLLA satılır. Həyətdə meyvə ağacları, qaraj, personal üçün tikili, səliqəli daş örtük, 20 tonluq ehtiyat su çəni, istilik sistemi kombi. Prestij ərazi. Torpağın və tikilinin çıxarışı(KUPÇA) var. Real müştəriyə endirim olacaq. Ofisin xidmət haqqı 1% təşkil edir.\nZaqatala, dünən 16:42\nNaxçıvan, 18 fevral 2020


“Hizbullah” və “HƏMAS”ın dostu olan partiya sədri yəhudidir » Butov.az\nTarix : 21-09-2015, 12:15\n“Hizbullah” və “HƏMAS”ın dostu olan partiya sədri yəhudidir\nÖtən həftə Böyük Britaniyada partiyadaxili seçkilərdə qalib gələrək Leyboristlər Partiyasının sədri seçilən Ceremi Korbin mənşəcə yəhudi olduğunu deyib. Butov.az xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, Leyboristlər Partiyasının ultra solçu qanadına məxsus olan siyasətçi bütün dinlərə eyni gözlə baxdığını söyləyib:\n“Mənim anam “İncil” oxuyan ateist idi. Daha dəqiq desək, aqnostik. O, dini ailədə böyümüşdü. Qardaşı da kilsə xadimi idi. Amma onların ailəsi yəhudi mənşəli idi, onların əcdadları çox güman ki, Almaniya yəhudilərindən olub”.\n66 yaşlı siyasətçi bununla belə, dinə qarşı olmadığını deyir:\n“Mən din əleyhinə deyiləm - məscidlərə, sinaqoqlara, kilsələrə gedirəm. Düşünürəm ki, din çox maraqlı hadisədir, xüsusən insanlar üzərində hakimiyyətə malik olması izah olunmazdır”.\nCeremi Korbin karyerası boyunca İsrail dövlətinə qarşı sərt çıxışları ilə yadda qalıb. O, yəhudi dövlətini boykot etməyə və onu nüvə potensialından məhrum etməyə çağırır.\nSiyasətçi İrana qarşı sanksiyaların aradan qaldırılmasına, “HƏMAS” və “Hizbullah” qruplaşmaları ilə münasibətlər qurmağa, onların Britaniya parlamentində çıxış etmələrinə şərait yaradılmasına çağırış edir.\nAlmaniya parlament seçkilərinə hazırlaşır\nGənc siyasətçi sabiq nazirə qarşı\nƏli Həsənov: "Azərbaycan ilə İsrail arasındakı münasibətlər strateji tərəfdaşlıq mahiyyəti kəsb edir"\nAzərbaycanın ABŞ-dakı səfirliyində Sovet Yəhudiləri üzrə Milli Komitənin gənclər qanadı olan “Druzya” qrupunun üzvləri ilə görüş keçirilib.


Məti Osmanoğlunun təqdimatında Ali Kafkasyalının «Mayor Qara Yunus» hekayəsi | Edebiyyatqazeti.az\nMəti Osmanoğlunun təqdimatında Ali Kafkasyalının «Mayor Qara Yunus» hekayəsi\n31.08.2020 16:18 | 1194 dəfə oxunub A A+ A- Proza\nKiçik ixtisarla təqdim olunan bu hekayənin müəllifi Ali Kafkasyalı Türkiyədəki Ərzurum Atatürk Universitetinin professorudur. Qarsda, azərbaycanlı mühacir ailəsində böyüyüb. Atası Hacı Kafkasyalı 1930-cu illərin əvvəllərində Sovet hakimiyyətinə tabe olmayaraq üsyan etmiş bir qrupla birlikdə Türkiyəyə köçüb və ömrünün sonuna qədər orada yaşayıb.\nHekayə mühacirlərin ayrı düşdükləri yurd, buradakı insanlar, onların taleləri haqqında düşüncələrindən qaynaqlanır. Müəllifin atasının silah yoldaşlarından olan və onun kimi mühacir həyatı yaşayan Əmrah Gəncəli 1971-ci ildə Sovet İttifaqına turist səfərinə gəlmiş, buradakı qohumları ilə görüşmüşdü. Türkiyəyə qayıdandan sonra onun Azərbaycan haqqında təəssüratlarını o vaxt tələbə olan Ali bəy lentə almışdır və həmin yazıları bu günə qədər qiymətli bir irs kimi saxlayır. Onu da deyim ki, Ali bəyin zəngin bir səs arxivi var, oradakı materiallar - vaxtilə Sovet İttifaqından mühacirət etmiş şəxslərin xatirələri tariximizin canlı mənbələri kimi böyük əhəmiyyət daşıyır.\nHekayənin qəhrəmanının prototipi Yunus Osmanov mənim atamın dayısıdır. İkinci Dünya müharibəsində almanlara əsir düşəndən sonra min bir əzabla, ağlasığmaz macəra ilə əsirlikdən qaçmış, yenidən Sovet ordusu sıralarında faşistlərə qarşı döyüşmüşdü.\nMüharibədən qayıdandan sonra təqiblərdən qorunmaq üçün Qazaxdan Gürcüstana köçmüş, Rustavi yaxınlığındakı Təzəkənddə məskunlaşaraq Azərbaycan dilində təhsilin təşkili sahəsində müstəsna xidmətlər göstərmişdi.\nMayor Qara Yunus\n...Qara Yunus çayçının "Mayora çay gətirim!" dediyini eşidib, özünü ələ aldı. Soyumuş çayı içəndən sonra stəkanı çayçıya uzatdı. Bu zaman qarşılarında Hans - Helmutun yavəri peyda oldu. Əlindəki zərfi Qara Yunusa uzatdı. Qara Yunus zərfi açdı. Zərfin içində düşərgə rəisi Helmutun imzası ilə kiçik bir məktub var idi: "Hörmətli mayor Yunus, səyahət etməyim üçün atınızı mənə göndərsəniz, məmnun qalardım".\nQara Yunus məktubu oxuyub fikrə getdi. Qərar verə bilmirdi. Helmut keçən bazar da atını istəmiş, o da atı göndərmişdi.\nBaşını qaldırıb Helmutun yavərinə baxdı.\n- Apar, - dedi.\nKağızı qatlayıb döş cibinə qoydu.\nHans atı yedəkləyib apardı.\nQara Yunus və yoldaşı dinməz-söyləməz bir neçə stəkan da çay içdilər. Stəkanların podnosa toxunanda çıxardığı səsdən başqa səs gəlmirdi. Beyinləri çox qarışıq idi. Olub-keçənlər çox düşündürücü idi və onları təşvişə salırdı. Onlar küləyin əsdiyi, həyatın axdığı səmtə getməkdə idilər.\nİlin payız fəsli olduğuna görə hava ertədən soyumuşdu. Üşüməmək üçün gəzinmək istədilər. Özləri də bilmədən ağızları atın aparıldığı tərəfə düşdü. Düşərgənin ətrafına çəkilmiş tikanlı məftil çəpərin yaxınlığında dayandılar. Yunusun canı atının yanında qalmışdı. Yanındakı yoldaşı baxışlarını onlardan bir az irəlidə səfil hala salınmış yəhudi əsirlərdən ayıra bilmirdi. Yunusun gözləri isə uzaqları dolaşırdı. Birdən gözü atına sataşdı. Atın üstündə gonbul bir qız əyləşmişdi. Yunus çaşıb qaldı. Öz atı olub-olmadığını dəqiqləşdirmək üçün diqqətlə baxdı. Bəli, onun atı idi. Helmut qızını ata mindirmişdi, Hansla birlikdə atın belindəki qıza baxıb əylənirdilər. Atını bu vəziyyətdə görmək Yunusun canını sıxdı. Yoldaşı isə bu çirkin mənzərəni görmürdü.\nDinib-danışmadan bir neçə dəfə meydanın bu başından o başına, o başından da bu başına hərlənəndən sonra öz olacaqlarına qayıtdılar. Qara Yunusun baraka onlardan bir az sonra gələn yavəri:\n- Atı gətirdilər, yemini, suyunu verib tövləyə çəkdik, - dedi.\nAradan bir həftə də keçdi. Növbəti istirahət günü idi. Qara Yunus səyyar otağında yatağına uzanıb, barmaqlarını boynunda daraqlamışdı, gözlərini tavana dikərək düşünürdü. Qarışıq və çətin hadisələrlə yola saldığı həftənin haqq-hesabını aparırdı. Bu həftə yoldaşlarından ölən və yaralanan olmadığına görə içində rahatlıq var idi. Yadına ailəsi, doğma yurdu düşmüşdü. Həyat yoldaşı, uşaqları, anası... Burnunun ucu göynəyirdi. Bəs Aslan babası?.. Aslan babasının həm həsrətini çəkir, həm də üzüntü keçirirdi.\nOnu Qafqazdan qəfildən əsgərliyə aparmışdılar. Babasının əlini öpməmiş, öyüdünü almamış cəbhəyə gətirilmişdi. Elə hey bunun yaxşı olmadığı barədə düşünürdü. Hər gün hər sıxıntı çəkəndə ilk ağlına gələn babası olurdu. Ən düzgün qərar verəndə belə tərəddüd keçirirdi: "Görəsən, Aslan babam olsaydı, buna nə deyərdi, bunu uyğun görərdimi?". Qayğı, kədər üstünə kabus kimi yeriyirdi.\nQapı döyüldü, Yavəri içəri girdi:\n- Hans gəlib, Helmutdan məktub gətirib, sizi görmək istəyir, - dedi.\nMayor Qara Yunus yerində dikəlib oturdu. Dedi ki, Hans gələ bilər. Yavəri çıxandan sonra masasının arxasına keçdi. Qəzetləri qarışdırmağa başladı. Hans ona yenə bir zərf uzatdı. Məktubu almamış məsələnin nə yerdə olduğunu anlamışdı. Yenə atını istəyəcəkdilər. Elədir ki var, eyni cümlə yazılmışdı: "Hörmətli mayor Yunus, səyahət etmək üçün atınızı göndərsəniz, çox məmnun olardım".\nYunus pərt oldu, hirsi tutdu, qanı coşdu. Məktubu qatlayıb cibinə qoydu. Qətiyyətli bir tərzdə döş cibindən qeyd dəftərçəsini çıxardıb, Hansın adını, rütbəsini qeyd elədi. Gözlərinin önünə ogünkü mənzərə gəldi. Atının üstündə Helmutun qızının qeyri-ciddi hərəkətləri, Helmut ilə Hansın qəhqəhəli gülüşləri... Başını yellədi, gözünü önündəki qəzetə zillədi. Hans türkcə bilirdi. Bununla belə, həm rusca, həm də almanca gözəl bilən Qara Yunus təsirli olsun deyə əmrini almanca verdi:\n- Hans, övladım, get komandirinə de ki, biz türklərdə at oyuncaq deyil, igidin yoldaşı, qardaşıdır. Atımın oyuncaq kimi istifadə edilməsinə yol verə bilmərəm. Qızını əyləndirmək üçün ata ehtiyacı varsa, gedib özünə ayrı at alsın. Atımı verməyəcəyəm. Gedə bilərsən! - deyib, Hansa qapını göstərdi.\n...Otağına qayıdan Qara Yunus yorğun-arğın poçt qutusuna baxdı. Qutuda rəsmi bir zərf vardı. Düşərgə rəhbərliyindən gəlmişdi. Üç cümləlik bir yazı idi: "Qafqaz Süvari Bölüyünə müraciət edilir: bölüyünüzün atlarında xəstəlik şübhəsi vardır. Xəstə atların müəyyənləşdirilməsi üçün sabah saat 10.00-da Qafqaz Süvari Bölüyünün atlarının hamısını düşərgə meydanında yan-yana düzmənizi xahiş edirəm. İmza: Helmut".\nQara Yunus vəziyyətin ciddi olduğunu dərhal anlasa da, əlindən gələ biləcək çox iş yox idi...\nCümə günü, saat on radələri idi. Qafqaz Süvari Bölüyü düşərgə meydanında sıraya düzülmüşdü. Hər gün baxılan, tumarlanan atlar açıq havada, günəşin altında par-par parıldayırdılar. Heç birində yorğunluq nişanəsi yox idi. Kimisi kişnəyir, kimisi də yerində eşinirdi. Süvarilər və mehtərlər atların yanında idilər. Bölüyün qarşısında zabit yoldaşı ilə danışan mayor Qara Yunus yavərinin yedəklədiyi ceyran baxışlı, göy yallı, göy donlu, pul-pul xalları olan Hilal adlı atından gözünü çəkə bilmirdi. Gözü atının alnındakı qüdrət nişanəsi olan aypara şəklindəki ağ qaşqada idi. Hərdənbir gözlərini o biri atlara da gəzdirir, yenidən öz atına baxırdı.\n- Helmutgil gəlir, - dedi.\nQara Yunusun ağlı bir şey kəsmədi. Əlləri arxasında, gümüş dəstəli qamçısını oynadırdı. Almanlarla göz-gözə gəlməmək üçün gözünü bölükdən ayırmırdı.\nHelmut və əllərində iri çantalar olan iki baytar mühafizəçiləri ilə birlikdə gəlirdilər. Yaxınlaşıb məğrur və soyuq salam verdilər. Qara Yunus onların salamına heç əhəmiyyət vermədi. O biri iki zabit yoldaşı da almanların salamını dilucu aldılar.\nBaytarlar atların hamısını gözdən keçirəndən sonra öz aralarında xosunlaşmağa başladılar. Sonra da çantalarından önlüklərini və əlcəklərini çıxardıb geydilər. Əllərindəki tibbi alətlə atları müayinə eləməyə başladılar. Qara Yunusun atının və ondan sonrakı üç atın da sıradan çıxarılmasını istədilər. Helmut yüksək və titrək səslə ortalığa:\n- Bu atlar xəstədir. Onları öldürmək lazım gəlir. Onları bu tərəfə çəkin, - dedi.\nHürkək bir tərzdə mühafizəçilərə dönərək atları vurmalarını əmr elədi. Baş baytarın verdiyi iki qutu dərmanı göstərərək:\n- Xəstəliyin o biri atlara da yoluxması ehtimalı vardır. Bu dərmanları yemlərinə və sularına qatarsınız! - dedi.\nMühafizəçilər işarə edilən atların üçünü də mehtərlərin əlindən alaraq yəhərlərini götürüb, meydanın kənarına çəkdilər. Bu arada mühafizəçilərin üçü də Helmutun dövrəsində aşağı əyilib atəş vəziyyəti aldılar. İşarə verildi, mehtərlər atları buraxdı və atəş açıldı. Gözləmədiyi bir anda rəhmsizcəsinə atılmış gülləni başından yeyən göy yalmanlı Hilal köhlən səslə birlikdə şahə qalxıb, sütun kimi ayaqlarının üstünə yüksəldi. Sanki alnındakı ayparanın yerə düşməsini istəmirdi. Və kəsilən çinar kimi qopub yerə sərildi.\nTapşırığı yerinə yetirən mühafizəçilər Helmutun yanında dayanmışdılar. Helmut və baytarlar ehtiraslarını doydurmağın həzzi ilə oradan aralanırdılar. Bir neçə addım atmışdılar ki, bayaqdan gördüyü vahiməli və hüznlü mənzərə qarşısında daşa dönən, yoldaşları gözünə görünməyən Qara Yunus qəfildən ildırım kimi guruldadı:\n- Helmut, geri dön!..\nHelmut tərəddüdlü və əndişəli olsa da, saxta qürurlu bir tərzdə yavaşca geri döndü. Yunus onun üzünə baxa-baxa sözünə davam elədi:\n- Helmut, səni də mən uzaqdan müayinədən keçirdim. Sən də xəstəsən. Sənin də öldürülməyin lazım gəlir, - dedi və qəfildən belindəki silahını çəkərək Helmutun başına boşaltdı...\nSilah səsinə hadisə yerinə gələn alman jandarma alayı əsgərləri, yerdə qan içində yatan atları və Helmutu görəndə çaşdılar. Onlar da komandirləri ilə birlikdə qorxu içində donub qaldılar. Alman əsgərlərini düşdükləri vəziyyətdən Qara Yunus çıxartdı:\n- Əsla yanlış bir hərəkət etməyin, - dedi. - Yoxsa hamınızın axırına çıxarıq. Kimsənin günahı yoxdur. Helmutu mən vurmuşam. Məni dərhal prokurorun yanına aparın. Vaxt itirməyin. Prokurorun əmri olmadan atları da yerlərindən tərpətməyin!..\nQara Yunus məhkəmədə prokurorun heç bir sualına cavab vermədi. Verilən hər bir suala "Hələ heç nə söyləməyəcəyəm" cavabını verir və bir istəyini təkrar-təkrar bildirirdi: "Əvvəlcə sizdən vurulan atların xəstə olub-olmadıqlarını sübut etmək üçün hərəsi bir şəhərdən olmaq şərtilə üç baytar gətirmənizi xahiş edirəm. Atlar müayinə edilib, arayış gətiriləndən sonra ifadə verəcəyəm".\nAtlar müayinə olundu. Baytarların prokurorluğa təqdim etdikləri arayışda atların xəstə olmadıqları göstərildi.\nArayış prokurorluğa çatdırılandan sonra Qaya Yunusu prokurorluğa gətirdilər. İfadəsində Helmutun bir neçə dəfə onun atını istədiyini, onun atı hər dəfə verdiyini, ancaq Helmutun onun atını öz uşaqları üçün əyləncə vasitəsinə çevirdiyini, bu vəziyyəti görəndən sonra atını ona vermədiyini dedi. Bundan əlavə, Helmutun ona göndərdiyi məktubları da prokurora təqdim elədi. Adını, soyadını, rütbəsini qeyd etdiyi Hansı da şahid göstərdi. Atının xəstə olmadığı halda vurulduğu üçün belə bir hərəkət etdiyini dedi: "Biz türklərdə at namusdur. Helmutu buna görə vurdum".\nMəhkəmədə irəli sürülən dəlillərin hamısı onun xeyrinə olduğu üçün bəraət qərarı verildi və o, həbsdən azad edildi.\nSəhər toplantısında bölüyünü yoxlayıb, barakına qayıdan Qara Yunus nahar yeməyinin vaxtı çatanda hələ də bayıra çıxmamışdı. Yanına gələn iki yoldaşı ilə birlikdə zabitlər üçün ayrılmış yeməkxanaya getdi. Yeməkxananın yeni qəbul edilmiş qaydalarına əsasən, papaqlarını çıxarıb asılqandan asdılar. Silahlarını da xüsusi saxlama yerinə qoyub içəri keçdilər. Əvvəllər yeməkxanaya silahları ilə keçə bilirdilər. Nahar yeməyi üçün ayrılmış paylarını götürüb bir masanın arxasında oturdular. Təəssüf ki, bu yemək Yunusun qisməti deyilmiş. İlk loğmasını ağzına aparmamış atəş açıldı. İlk atəşin səsi gələr-gəlməz Qara Yunus yerindən sıçrayıb silahına sarıldı. Ancaq kimə atəş açacağını bilmirdi. Çünki onu arxadan vurmuşdular!..\nQara Yunus yerə yıxıldı. Sanki bir çinar yerindən qopmuşdu. Yoldaşları qaçıb yanına gəldilər. Silahlarına sarıldılar. Ortalığa atəş açdılar. Heç kəs ayaq üstə deyildi, hamı yerə sinmişdi. Qara Yunusun hər tərəfindən qan süzülürdü.\nBu hadisənin üstündən iyirmi dörd il keçmişdi.\nQafqaz Süvari Bölüyünün əsgərlərindən bəziləri müharibədən sonra müxtəlif ölkələrə yollanmış, bəziləri də əsirlərin dəyişdirilməsi yolu ilə Qafqaza qayıtmışdı. Qafqaz Süvari Bölüyünün gənc süvarilərindən olan Gül Əhməd isə Türkiyəyə gəlib burada yerləşməyə müvəffəq olmuş bir neçə əsgərdən biri idi.\nGül Əhməd qocalmışdı. Ömrünün son çağında, bu qədər həsrətdən sonra ata ocağını ziyarət etmək istəyirdi.\nUzun zaman əlləşib-vuruşandan sonra Qafqaza getmək üçün viza ala bildi. Qars-Akyaya sərhəd qapısından keçərək Tiflisə, oradan da qatarla iyirmi dörd il əvvəl ayrıldığı ata yurdu, ana qucağı Azərbaycanın Gürcüstanla sərhədində yerləşən Qazax şəhərinə gəldi.\nQazaxdakı qohumlarından heç kimi tapa bilmədi, onunla birlikdə davaya göndərilən qardaşı cəbhədən geri qayıtmamışdı. Anası və atası isə ölmüşdü.\nGül Əhməd Qazağın yaraşıqlı və gediş-gəliş az olan küçələrindən birində növbə çəkən iki milisin müşayiəti ilə gedirdi.\nTarixi bir küçəyə buruldular. Qarşıdan irigövdəli bir insan gəlirdi. Gül Əhməd yaşlı adamı süzdü. Yaşlı adam da sağ ayağının üstündə özünü tarazlayıb, qoltuq ağacını sol qolunun altına yerləşdirəndən sonra gözlərini Gül Əhmədin üzünə dikdi:\n- Sən Gül Əhməd deyilsən ki? - dedi.\n- Bəli, mən Gül Əhmədəm. Ancaq səni tanıyammadım. Birinə oxşadıram, ancaq o, çoxdan ölüb.\nAyaq üstə dayanmağa çətinlik çəkən axsaq qocanın canına yenidən can gəlmiş kimi dirçəlib sağ əlini Gül Əhmədin boynuna apardı, onu özünə tərəf çəkib qucaqladı. Bağrına basdı. Bir müddət ürəyini ürəyinin üstündə saxlayandan sonra üzündən öpdü. Gözlərindən süzülən bir neçə damcı yaş solğun və qırışıq bürümüş yanaqlarından aşağı yuvarlandı. Gül Əhməd çaşmışdı. Onun hərəkətlərinə cavab verə bilmirdi. Dili dolaşır, kəkələyirdi:\n- Sən, sən, yoxsa, sən... Sən mayor Qara Yunussan? Səsin onun səsinə çox oxşayır. Amma o öldü. Xeyr, onu almanlar öldürdü.\n- Bəli, mən Qara Yunusam, - dedi.\nGül Əhməd lap özünü itirmişdi. Gül Əhmədi müşayiət eləyən mülki milislər yana çəkilib onlara baxırdılar. Qarşılarındakı axsaq qocanı tanıyırdılar. O, bir qəhrəman idi. Onun üçün söhbətə qarışmırdılar.\nGül Əhməd eşitdiklərinə inanmırdı. Söylənə-söylənə qalmışdı:\n- Necə ola bilər? O öldü. Onun tabutunu əsir düşərgəsindən öz əlimizlə çıxardıq.\nQara Yunus küçənin səkisini göstərdi:\n- Burada əyləşək, - dedi. Sonra da vəzifə başında olan məmurlara üzünü tutdu:\n- Övladlarım, bu mənim əsgər yoldaşımdır. İcazə verin, bir az söhbət eləyək.\nMəmurlar səslərini çıxarmadılar.\nBir-birlərinin hal-vəziyyətini soruşandan sonra hələ də çaşqınlıq içində olan Gül Əhməd çox dayana bilmədi:\n- Bəs sən ölmədinmi? Mən inana bilmirəm. Necə oldu sən dirildin? Buraya necə gəldin? - deyə təkrar-təkrar soruşurdu. Bir tərəfdən də diqqət kəsilib ixtiyar qocanı gözləri ilə süzürdü.\nQara Yunus cibindən böyük bir dəsmal çıxardıb, gözünün yaşını siləndən sonra dərin nəfəs aldı:\n- Mən yeməkxanada vurulandan sonra, bildiyin kimi, məni öz barakıma apardılar. Yaralarımı öz üsulumuzla sarıdılar. O gecə yanımda qalan yoldaşlarımızla bir plan hazırladıq. Sabah tezdən komada olduğumu, günortadan sonra isə öldüyümü dedilər. Məni adyala bükdülər. Vaxt qazanmaq üçün almanların gözləri qarşısında məni barakdan sökdükləri taxtalardan düzəldilmiş tabuta qoydular. Almanlar gedəndən sonra boş tabutu əvvəlcədən qazılmış məzara basdırdılar və dərhal düşərgəyə qayıtdılar. Bir neçə saat sonra həmin beş yoldaşımız atları ilə gəldi. Məni də tərklərinə alıb, rusların cinahına doğru yola düşdülər. Məni növbə ilə tərklərində aparırdılar. Atın üstündə tək dayanmağa halım yox idi. Sabaha yaxın rusların cinahına yaxınlaşdıq. Almanlar artıq darmadağın olmuşdu. Hər tərəf Sovet Ordusunun əlinə keçmişdi.\nGünəş doğanda rus süvarilərinin yanına çatdıq. Bəxtimiz bizə qarşı gəlmişdi. Gördük ki, bu süvarilər də bizdən sonra cəbhəyə Qafqazdan gətirilmiş türk əsgərləridir. Onlara qoşulduq. Məni oradan ölkəmə göndərdilər... Müharibədən sonra məni hərbi məktəbə müəllim götürdülər. Keçən ildən pensiyaya çıxmışam. Ömrümün sonunu gözləyirəm, - dedi və susdu...


Son bir neçə ayda tətbiqetməmizdə və inteqrasiyamızda ən azı on yeni funksionallıq çıxardıq. Təəssüf ki, gəlişimdən bir neçə ay əvvəl başlamış bir neçə layihəmiz var ki, hələ də istehsal üçün hazır deyillər. Bu komandanın günahı deyil, amma indi istehsalata getmək mənim məsuliyyətimdir.\nBir layihə təxirə salındıqda, yenidən təxirə salınması riski həqiqətən artır. Keçmiş işlərdə, son bir tarix pozulduqda, həqiqətən, rahatlama nəfəsi eşitmişəm ... çünki başa çatmaq üçün daha çox vaxt alır. İşçilər hər zaman əla bir iş görmək istəyirlər və inkişaf etdiricilər xüsusilə istedadlarını nümayiş etdirməyi sevirlər.\nOna izah etdim ki, 90% satışda 0% deməkdir. 90% hədəflərin yerinə yetirilməməsi deməkdir. 90%, perspektivlər və müştərilərlə qurulan gözləntilərin ödənmədiyi deməkdir. 90% -in işlərin əksəriyyəti olduğuna razı olsam da, bu son 10% tamamlanana qədər bir uğur deyil. Bu arada% 100-ə qədər əlavə edir;).\nBu həftə demonu bir daha gördük və bu çox gözəl bir şey idi. İndi son məhsulu düzəldirik və müştərilərimizə sadiq qaldığımız zaman yaxın həftələrdə buraxacağımıza inanıram. Komandalara nə qədər böyük bir iş gördüklərini və işi nə qədər qiymətləndirdiyimizi bildirdim. Bu bir homerun deyil ... istehsala hazır olduğumuz zaman olacaq, ancaq bazalar mütləq yüklənmişdir.\nNümayiş üçün gözləntiləri təyin edin. Heyətə heyecanlandığınızı bildirin!\nSon 10% -in ən çətin olduğunu unutmayın. İşi quran və pozan son 10% -dir. Son 10% -də planlaşdırma, hazırlıq və icrası bütün fərqləri edəcəkdir.


Azərbaycan Qarabağ məsələsində tərəfdaşlarından konkret addımlar gözləyir\nNəticə əldə etmək üçün səylərин birləşdirilməsi zərurətə çevrilir\n“Şərq Tərəfdaşlığı” ölkələri də Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı artırmaqda maraqlıdırsa, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün səy göstərməlidir”. Bu sözləri Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarov Brüsseldə “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramının onilliyinə həsr olunan Yüksək Səviyyəli Konfrans çərçivəsində keçirilən “Şərq Tərəfdaşlığı”nın 10 illiyi: Konkret nəticələrlə bağlı nailiyyət və təhdidlər” adlı paneldə çıxışı zamanı bildirib. Onun sözlərinə görə, “Şərq Tərəfdaşlığı” üçüncü ölkələrin maraqlarını müdafiə etmir: “Hamımız öz maraqlarımızı gözləyirik. Hər halda Azərbaycanla bağlı məhz belədir. “Şərq Tərəfdaşlığı” ölkələri Aİ ilə əməkdaşlığı artırmağa maraqlıdırsa, münaqişələrin həllinə səy göstərmələri vacibdir”.\nAvropa İttifaqının yaxın sərhədlərində baş verən hadisələr onun daxili təhlükəsizliyinə təsir edir və buna görə də, Aİ həmin ölkələr ilə sıx əlaqələr yaratmaqda maraqlıdır. “Şərq Tərəfdaşlığı” (ŞT) proqramı əsasən Aİ-nin ətrafında “rifah və dostluq mühiti yaradılmasının” zəruriliyi və şərq sərhədlərində təhlükəsiz region yaratmağa üçün hesablanıb.\n2009-cu ildə təsis edilmiş, Şərq qonşuları ilə regional əməkdaşlığı əhatə edən və dəstəkləyən ŞT təşəbbüsünün məqsədi Avropa İttifaqı (Aİ), onun üzv dövlətləri və altı tərəfdaş ölkə - Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Belarus Moldova və Ukrayna - arasında münasibətləri dərinləşdirmək, gücləndirmək və əməkdaşlıq mühiti yaratmaqdan ibarətdir. Təşəbbüsün sənəddə belə təsbit olunmasına baxmayaraq, təbii ki, daha dərində Avropanın sərhədləri kənarında ona dost bölgənin və tərəfdaş bölgənin olması faktoru dayanır.\nTəşəbbüs irəli sürüləndən sonra münasibətlərdə yaranmış sıx təmaslar fonunda yeni imkanlar yaranıb, Azərbaycan Avropa İttifaqına iqtisadi faydalı layihələr təklif edib və bu iş indi də davam edir. Aİ isə böyük neft-qaz resursları olan Avropalı qonşusu Azərbaycanla əlaqələri gücləndirmək istiqaməti götürüb və bu da hazırda davam edir. Bunun qarşılığında isə Azərbaycan dövləti, Avropa İttifaqından, onun timsalında olan qurum və dövlətlərdən xüsusi həssaslıq tələb edən məsələlərdə - Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin birmənalı şəkildə Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsipi çərçivəsində həllinin tapılmasında real addımlar gözləyir.\nŞT ölkələrində iqtisadi dayanaqlığın təmin olunması Aİ-nin sülhpərvər qonşuluq siyasətinin özülündə durur. Lakin ŞT yalnız hökumətlər arasında əlaqələrdən ibarət deyil. Bu proqram hökumətlər, vətəndaş cəmiyyəti, gənclər, media, biznes və bu qəbildən digər sahələridə əhatə edir. Bu kontekstdə, Aİ və ŞT ölkələri region boyu daha güclü, şaxələndirilmiş və dinamik iqtisadiyyatların qurulması üçün birgə fəaliyyət göstərirlər. Bunlar hamısı çox yaxşıdır və planlaşdırılmış layihələr uğurla reallaşdırılır. Lakin məsələnin siyasi tərəfi daha vacib məna kəsb edir ki, bu sahədə Azərbaycan öz gözləntilərini tam əldə edə bilmir. Kəsirlərin vacib tərəflərindən biri ŞT proqramında iştirak edən Ermənistanı çıxmaq şərtilə digər dövlətlərdən- Ukrayna, Gürcüstam və Moldovadan Qarabağ münaqişəsinin həlli yolunda lazımı dəstək alınmamasıdır. Halbuki, bu ölkələrin hamısının Azərbaycanla sıx iqtisadi və siyasi əlaqələri, həmçinin bu əlaqələri dərinləşdirməyə ehtiyacları var. Azərbaycan da bu ehtiyacı lazımı səviyyədə ödıyir və hıəmişə də ardıcıllığın təminatına çalışır. Tıbii ki, bu davranış müqabilində ölkəmizin də adekvat münasibət gözləməyə tam iqtisadi-siyasi və mənəvi haqqı var. Çox təəssüf ki, tərəfdaşlarımız müəyyən məqamlarda süstlük göstərir və Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla həllində işğalçı və işğala məruz qalan araslnda fərqi üzə vurmamağa çalışırlar. Bu isə sanki işdə ikili standarlar müsabiqəsi görüntüsünü doğurur.\nMəsələ burasındadır ki, “Şərq Tərəfdaşlığı” üzrə yeni saziş müqaviləsi bağlamaq istəyən Aİ hər bir tərəfə öz arzusunu sənəddə şərt kimi irəli sürmək imkanı yaradaraq özünə alibi qazanmağa çalışır. Azərbaycanın şərti, məlum məsələdir ki, ğrazi bütövlüyü məsələsidir. Bu da yeni bağlanacaq sazişin mətnində yer alır. Ancaq iş burasındadır ki, Ermənistan tərəfi də öz müqaviləsində Qarabağ haqda müddəalar nəzərdə tutur ki, bu da əslində Azərbaycana ərazi iddialarının Aİ ilə sənəddə təsbit olunması deməkdir. Belə olan halda Aİ mənsubları ilə bərabər “ŞT” üzvü olan dövlətlərin də üzərinə məsuliyyət düşür. Çünki, 6 üzv dövlət Aİ ilə müqaviləni demək olar ki, eyni məqsəd üçün bağlayır və onların çəıkici bir zindana vurmaları yalnız işin uğuruna xidmət edər. Yəni, yerdə qalan 4 dövlət məhz Qarabağ münaqişəsinin həllində Azərbaycanı təmənnasız və qəti şəkildə dəstəkləməli, hətta digər üzv dövlətə-Ermənistana etirazlarını bildirməlidirlər. Belə halda həqiqi tərəfdaşlıq və dostluqdan danışmaq olar.


Bakıda unikal bina tikiləcək - Foto\nLukaşenko Nazarbayevlə danışdı\nAzərbaycan "Milan Expo 2015" sərgisi üçün unikal mərkəzin tikintisini planlaşdırır. Şüşə sferalı və dalğalı ağac divarlı pavilyon "Arassociati və Simmetrico Network" memarlıq studiyasının layihəsidir.\nEkomövzuya uyğun olaraq, dizaynerlər binanın ekoloji təmiz, yüngül işlənən materiallardan hazırlanmasını nəzərdə tutublar. Ağacdan olan dalğalı "jalyüzlər" pavilyonun interyerini əlavə günəş işığından qoruyacaq. Hər iki sferada Azərbaycanın iqlim, mədəniyyət, qastronomiya və coğrafi aspektlərini qonaqlar açan ekspozisiyalar yerləşdiriləcək.\nQeyd edək ki, "Milan Expo 2015" sərgisi 2015-ci il mayın 1-dən oktyabrın 31-dək 1,7 mln. kvadratmetr ərazidə təşkil olunacaq. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən 30 milyonadək qonağın iştirakı ilə keçirilməsi nəzərdə tutulan bu sərgidə məqsəd sağlam həyat və ekologiyaya, təhlükəsiz və sağlam qidalanmaya diqqət cəlb etməkdir.\nAzərbaycan "Planeti qidalandırmaq, həyat üçün enerji" adlı "Milan Expo 2015" sərgisində ölkənin tarixi və mədəni irsini, zəngin ekoloji, enerji potensialını və unikal biomüxtəlifliyini tərənnüm edən xüsusi pavilyonla təmsil olunacaq.\n2014.06.22 / 13:15\nBritaniya bu iki ölkənin NATO-ya üzvlüyünü təsdiqlədi


Maarifləndirmə tədbirlərinə başlanılıb - İki sahil\n10 avqust 2020 12:40 Bütün xəbərlər Haqqımızda Əlaqə\nMaarifləndirmə tədbirlərinə başlanılıb\nƏmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Məşğulluq Xidməti Dünya Bankı ilə Azərbaycan hökuməti arasında imzalanacaq müqaviləyə əsasən həyata keçiriləcək “Azərbaycanda məşğulluğa dəstək layihəsi” barədə maarifləndirmə tədbirlərinə başlayıb.\n"İki sahil" xəbər verir ki, tədbirlərə rayon (şəhər) Məşğulluq mərkəzlərində qeydiyyatda olan və özünüməşğulluq proqramına müraciət etmək istəyən işaxtaran və işsiz vətəndaşlar cəlb edilir. İlk belə tədbir Bakı, Sumqayıt, Quba, Qusar və Xaçmazdan olan vətəndaşlar üçün keçirilib.\nİştirakçılara layihənin özünüməşğulluq proqramına verəcəyi dəstək, layihəyə cəlb edilənlərin vəzifələri, Dünya Bankının bu layihə üzrə standartları və s. barədə məlumat verilib. Qeyd edilib ki, layihənin məqsədi həssas əhali qruplarının özünüməşğulluğunu və bu əsasda əmək bazarına daxil olmasını, sahibkarlığa çıxışını dəstəkləmək, müstəqil surətdə gəlir əldə etmək imkanlarına malik olmalarına şərait yaratmaqdır.\nMaarifləndirmə tədbirlərinin digər rayonlarda keçirilməsi planlaşdırılır.