Supreme Court In Yaamin Minivanvaane Kamah Ghassan Vidhaalhuvumun Massala Goasvejje - Vaguthu\nޣައްސާން މައުމޫން - ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\nސުޕްރީމް ކޯޓުން ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން މިނިވަން ކުރާނެ ކަމަށް ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ޣައްސާން މައުމޫން ވިދާޅުވުމުން މައްސަލަ ގޯސްވެއްޖެއެވެ.\nޔާމީންގެ ވަކީލުންގެ ޓީމްގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ޑރ.ޖަމީލް ވަނީ އިސްތިއުނާފަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ބޭނުންވާ ގޮތައް ވެސް ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށް ވެސް މައްސަލަ ނިމޭނެ ކަމަށް ބުނުމަކީ ކޮށްގެން ވާނެ ކަމަށް ނޫންކަމަށް ވިދާޅުވެ ޣައްސާނަށް ރައްދުދެއްވާފައެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުން ޔާމީން މިނިވަން ވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޣައްސާން ޓްވީޓް ކުރެއްވިތާ އިރުކޮޅެއް ފަހުން "ޗެނަލް-13" އަށް ފޯނުން ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ޖަމީލް ވިދާޅުވީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ޔާމީންގެ ފަރާތުން މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ކުރި ސަބަބު ވަރަށް ސާފު ކަމަށެވެ. އެއީ ކްރިމިނަލް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުން ވެސް މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި ބޮޑެތި ގޯސްތަކެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވޭތީ ކަމަށާއި އެވާހަކަ ވަރަށް ދިގުކޮށް ދެއްކިފައިވާ ކަމަށް ޖަމީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އެދޭގޮތް އެއީ ސިއްރު ގޮތެއް ނޫން. އަޅުގަނޑުމެން ހުކުމް ގަބޫލު ނުކުރާތީ ހުކުމް އިސްތިއުނާފު ކޮށްފައި އެއޮތީ. އެއަށްފަހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އޮތީ މަސައްކަތް ކުރުން. އެމަސައްކަތްކޮށް ނިމިއްޖެ. ދެން އޮތީ އަޅުގަނޑުމެން މިކަމަށްޓަކައި ދުއާ ކުރުން. ރައީސް ޔާމީނަށް ހެޔޮ އެދިވަޑައިގަންނަވާ އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނެއް އެދުއާ އެބަކުރައްވާ. އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ނޭނގޭނެ ހުކުމް އޮންނާނެ ގޮތެއް. އަދި އެވާހަކަ ދެއްކުން އެއީ ޒިންމާދާރު ކަމެއް ވެސް ނޫން." ޖަމީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޖަމީލް ވިދާޅުވީ އެފަދަ ކޮންމެ އަމަލަކީ ހުކުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން ކަމަށެވެ.\nޖަމީލް ވިދާޅުވީ ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ ކިބައިން ވެސް އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ހުކުމް އޮންނާނެ ގޮތަކާއި ގުޅޭ ގޮތުން ވާހަކަ ނުދެއްކެވުމަށް ކަމަށެވެ.\nޖަމީލްގެ އިންޓަވިއުއަށް ފަހު ޣައްސާން މިރޭ ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ އޭނާގެ ޓްވީޓާއި ގުޅޭ ގޮތުން ނުބައި ސުރުހީއެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށެވެ. އިތުރަށް އޭނާ ވިދާޅުވީ ޔާމީންގެ ޝަރީއަށް އަޅުގަނޑުމެން ބެލިން ކަމަށާއި ކްރިމިނަލް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގައި ވެސް ޙައްގަށް ހުކުމް ކުރިނަމަ ޔާމީން މިނިވަން ވީސް ކަމަށެވެ. "ސުޕްރީމް ކޯޓު ނުފޫޒަށް ގުޑާ ވަރަށްވުރެ މާފުންނާބު އުސް ކަމަށް ގަބޫލުކޮށް 30 ގައި ޙައްގު ހުކުމް ކުރައްވާނެ ކަން ޔަގީން ކުރަން. އޭރުން ރައީސް ޔާމީން މިނިވަން ވާނެ. އިންޝާﷲ" ޣައްސާން ވިދާޅުވިއެވެ.\nޔާމީން ފަސް އަހަރަށް ޖަލަށް ލާން ކޮށްފައިވާ ހުކުމާއި މެދު ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާ ހުކުމް އިއްވުން ވަނީ އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހަށް ތާވަލް ކޮށްފައެވެ. ޝަރީއަތް ފަށަން ތާވަލް ކޮށްފައި ވަނީ އެދުވަހު ހެނދުނު 09:00 ގައެވެ.\nނޮވެމްބަރު 25, 2021 21:52\nއެހުކުމްއެއް އެބަޔަކު އުންމީދު ކޮށް ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް އެވާހަކަދަށްކާނެ //\nނޮވެމްބަރު 25, 2021 21:54\nމިނިވަން ވެދާނެތީ އެއުޅެނީ، މިނިވަން ވެއްޖެއްޔާ ރިޔާސީ ޓިކެޓް ނުލިބޭނެ.\nނޮވެމްބަރު 25, 2021 21:59\nއަހަރެންގެ ދުއާއަކީ ޔާމީން މިނިވަންވުން، ޔާމީނާއި ހެދި މިހާރު ހިޔާ ފްލެޓްގައި މިއުޅެވެނީ. ހާދަ އުފާ ވެޔޭ، އަހަރެން ކުރިން ޔާމިނަށް ސަޕޯޓްނުކުރަން އެމްޑީޕީ މީހުން ކިޔާ އެއްޗެހި އަޑުއަހާފައި ، އެކަމަކު މިހާރު ދިރިއުޅުން ބަދަލްވީމާ އަހަރުމެންނަށްޓަކައި ޔާމީން ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކުރިކަން އަހަނަށް އަސްލުވެސް އިހުސާސްވޭ، އަހަރެންގެ ދުއާ ޔާމީނާއެކު ވާނެ ، މީހަކު ކޮންމެ އެއްޗެއް ކިޔަސް އަހަރެންނަށް ދިރިއުޅުން ހޯދާއި ދިނީ އޭނަ.\nނޮވެމްބަރު 25, 2021 23:09\nނޮވެމްބަރު 25, 2021 23:49\nޖަމީލުގެ ވާހަކަ ރަނގަލު.\nނޮވެމްބަރު 25, 2021 23:55\nއުއްމީދާއި ޙަގީގަތާއި އެއްގޮތަށް ވާހަކަ ދެއްކޭނެ. ޣައްސާނު ނޫނަސް ތަޢައްސުބެއްނެތް ކޮންމެ މީހަކަށް މިއަދު ވިސްނެން އޮތް ޙަގީގަތަކީ ޔާމީން މިނިވަން ކުރަން ނުޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަން.\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 00:01\nއިންސާފެއްނެތި ސަރުކާރުގެ ނުފޫޒާއެކު ގެންދިޔަ ޝަރިޢަތެއް އިންޝާﷲ ޔާމީނު ސަލާމަތް ކުރައްވާށިއެވެ!\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 01:58\nގަޑި 12:09 = 3\nމަސް 11 = 2\nދުވަސް 30 = 3\nއަހަރު 2021 = 5\nޖުމުލަ3+2+3+5= 13\nވިސްނާ ފިކުރުކުރާ ބަޔަކަށް\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 05:55\nދިގު ކޮށް ވާހަކަ ދެއްކީ ވަށްކަން ފޮރުވަން\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 07:37\nމައުމޫނުގެ ދަރިއެއްނެ ، ވެރިކަމުގެ މީރުކަން އަރުގަހުންނާނެ ، ތިއުޅެނީ ގޯހެއް ހަދަން\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 08:55\nދެމީހުންގެވެސް އެޕްރޯޗްވެސް އަނެއްހެން ގޯހެއްނޫން. ދެމީހުންވެސް ބޭނުންވަނީ ޔާމީނަށް މާ ހެޔޮއެދޭ ބަޔަކަށް ހެދިގެން ވެރިކަން ދަމައިގަންނަން!\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 09:03\nރައީސް ޔާމިންގެ ޝަރީއަތް ފެށިގެން މިއަދާހަމަޔަށް ގެލިބަޔަކަށް ވަރަށް ސާފުވާނެ، ރައީސް ޔާމިންގެ ވަކީލުންގެ ޓީމުން އަޅަމުންގެންދިޔަ ގަޅިތަށް، ކަނޑައެޅިގެން ހުށަހަޅަންޖެހޭއެތަށްކަމެއް ދޫވެފަ ނުކުރެވިފަވީ، ހުދު ރައީސް ޔާމިން އަމިއްލަފުޅަށް ވަކާލާތުކުރެއްވެވި، ގަބޫލުކުރިޔަސް ނުކުރިޔަސް ޖަމީލުގެ އެދުމާއި ބޭނުމަކީ ރައީސްޔާމިނަށް 2023 ގައި ކުރިމަތި ނުލެވޭނެ ގޮތްވުން، ގައްސާނު ބުނިނަމަވެސް ލޮލަށްފެންނަން ހުރި ހަގީގަތަކީ އިސްލާމީ ޝަރީއަތެއްގެ ހުރިފާ ސިފަތަކެއް މިއަދާހަމަޔަށް އައިއިރު މިވަނީ ސުޕުރިމްކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ކިބައިންފެނިފައި، އެބީދައިން މިކަން ނިންމާނަމަ ރައީސް ޔާމިން ކަނޑައެޅިގެން މިހުކުމުން ބަރީއަޔްޗާނެ، އިންޝާﷲ.\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 09:56\nޔާމީން މިނިވަންވުމާއި ވަރަށް ދުރު.އެއީ ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ވަނީ ވެއްޔާ މޮޑުވިފައި. ކޯޓުތަކުގައި ހިނގާނީ ބޭރު ގައުމަކުން އަންގާ ހުކުމެެއް. މަޖިލިހުގެ މެންބަރުންތައް ވަނީ ބޭރު ގައުމެއްގެ ކަޅުފައިސާއިން ގަނެ، އެގައުމުގެ ޕަޕެޓުންނަށް ވެފައި. ސަރުކާރުވަނީ އަޅުދަސްވެފައި. ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ މިނިވަންކަމެއް ނެތް. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ގައުމު އޮއްވާ އިންސާފުވެރި ހުކުމެއް ސުޕުރީމް ކޯޓުން އިއްވުމާއި ވަރަށް ދުރު.\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 12:34\nތިދެމީހުން ނަކީވެސް ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތި ކަމުގައި އުޅޭ ދެ މީހުން ރ ޔާމީން ނޫނީ ރަތްޔަތުންގެ އިހުސާސް އެގޭސިޔާސީ މީހެއްނެތް އަދިވެސް މިޤައުމު ހަމައަކަށް އެޒލުވޭނީ އެބޭފުޅާއަށް ދެން މިޤައުމުގެ ހުންގާނު ލީބިއްޖެއްޔާ އެންމެ ނިކަމެތި މީހާއަށް ވެސް ސީންގަޕޯ އަށްބަދަލުވެވުނީ އިޝާﷲ ސްޕްރީމް ކޯޓު ގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނަށް ހެއުވިސްނުން ދެއްވާށި ޙައްގަށް ނަސްރު ދެއްވާށި އާމީން\nނޮވެމްބަރު 26, 2021 20:34\nޔާމީނު މިނިވަންވާ ކަމަށްވާނަމަ ޖަލުގަ ތިބި ހުރިހާ ކުށްވެރިންވެސް މިނިވަންވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެއީ ޔާމީނުގެ މައްސަލައަކީ އެހާވެސް ސާފު މައްސަލައެކެވެ.


First Lady ge office FAM imaaraathah badhalu koffi | Mihaaru\nއެފްއޭއެމް ހައުސް: މިތަނަކީ ފީފާއިން 50 އަަހަރަށް ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ތަނެއް.-- ފޮޓޯ: ވީނިއުސް\nފަސްޓް ލޭޑީގެ އޮފީސް އެފްއޭއެމް އިމާރާތަށް ބަދަލުކޮށްފި\n30 ޖުލައި 2017 - 21:39 40 comments\nރައީސް އަބްުދުﷲ ޔާމީންގެ އަނބިކަނބަލުން ފަސްޓް ލޭޑީ ފާތިމަތު އިބްރާހިމްގެ އޮފީސް ފުޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (އެފްއޭއެމް)ގެ އިމާރާތަށް ބަދަލުކޮށްފި އެވެ.\nފަސްޓްލޭޑީ ފާތުން "މެޑަމް އޮފީސް"ގެ ނަމުގައި މީގެ ކުރިން އޮފީސް ހިންގެވީ ޖަނަވަރީ މަގުގައި ހުރި އިމާރާތެއްގަ އެވެ. ސްޓޭޑިއަމް ކައިރީގައި ހުންނަ އެފްއޭއެމް ހައުސްގެ ގްރައުންޑް ފްލޯގައި މިއަދު ވަނީ މެޑަމް އޮފީހުގެ ފަރާތުން ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ވެސް ބާއްވައިފަ އެވެ.\nމެޑަމް އޮފީހުގެ ފަރާތުން ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު އިބްރާހިމް މުއާޒު އަލީ ވިދާޅުވީ އެފްއޭއެމްގެ އިމާރާތަށް ބަދަލުވީ ކުލި ދައްކާ އުސޫލުން ކަމަށެވެ. ކުރިން ހިންގެވި އޮފީސް އިމާރާތަށް ވެސް ބަރާބަރަށް ކުލި ދައްކަމުން ދިޔަ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ކުލިި ދައްކާ އުސޫލުން ހަމަ، މެޑަމް ތަންތަން މި [ކުއްޔަށް] ހިއްޕަވަނީ. ކުރިން އޮފީސް ހިންގެވި އިމާރާތަށް ވެސް ބަރާބަރަށް ކުލި ދައްކަމުން ދިޔައީ،" މުއާޒު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެފްއޭއެމްގެ އިމާރާތަކީ ފީފާއިން 50 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ތަނެކެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން އެފްއޭއެމްގެ ޖެނެރަލް ސެކެޓްރީ ހުސެއިން ޖަވާޒު ވިދާޅުވީ އެ އިމާރާތުގެ އެއްވެސް ތަނެއް "މެޑަމް އޮފީސް" ހިންގަން ދީފައިވާ ނުވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުން ބައެއް އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކަށް ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ކަމަށާއި، އެ ކުންފުނިން އެ ތަން އެހެން ބަޔަކަށް ދިނުމަކީ އެފްއެމްއޭ ގުޅޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުޅިވަރު ކުރިއެރުވުމަށް ފީފާއިން 50 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ނަގާފައިވާ ތަނެއްގައި، ސިޔާސީ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާތީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ފާޑުކިޔަމުންނެވެ. ޖަނަވަރީ މަގުގައި ފަސްޓް ލޭޑީ "މެޑަމް އޮފީސް" ހިންގެވިއިރު، ރައީސް ޔާމީންގެ ކެމްޕެއިންގެ ބައެއް މަސައްކަތްތައް ވެސް ކޮށްފައި ވެ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ޕީޕީއެމަށް މީހުން އިތުުރުކުރުމުގެ ބައެއް މަސައްކަތްތައް ވެސް ކުރި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެފްއޭއެމް ފީފާ ކުރީގެ ފަސްޓް ލޭޑީ ފާތުމަތު އިބްރާހީމް\nނިއުޒިލެންޑްގެ މަޖިލީހަށް ދިވެހި އަންހެން ބޭފުޅެއް\nނޭހާގެ ދެމަފިރިން ވެސް ރާއްޖޭގައި\nމުތިއާގެ ބައޯޕިކާ އިންޑިއާގެ ތަމަޅައިން ދެކޮޅު\nރޮކްގެ ފަރާތުން އެތުލީޓުންނަށް މާސްކެއް ނެރެފި\n23 hours ago 93


045 mins4secs ago\nދިވެހިންނަށް މިދުވަސްތަކު ރޯދަ ހިފުމަށް ފަސޭހަވާނެ ގޮތަށް ﷲ ދެއްވެވި ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން ހިފަމާތޯ!\n045 mins 16 secs ago\nރަސުލާ (ޞޢވ) ޙައްޖުމަހުގެ ފުރަތަމަ9ދުވަހާ އާޝޫރާ ދުވަހާ ކޮންމެ މަހަކު3ދުވަހު ރޯދަފުޅު ހިއްޕެވި\nހޮސްޕިޓަލަށް ވަންނަން ދިޔައިރު، ކޮންމެވެސް ކަމެއް އަނެއްކާވެސް ގޯސްކޮށް ހިނގައިފިހެން ޔޫސުފް އަށް ހީވާން ފެށިއެވެ.\nޔޫސުފްއަށް ދެވުނުހާ ބާރަކަށް ހިނގާފައި ގޮސް އައިދަން އޮތް ވޯޑަށް ވަނެވެ. އެއިރު ނަރުހުންގެ ދެ ކުއްޖަކާ ޑޮކްޓަރު ތިބީ އައިދަންގެ އެނދު ކައިރީގައެވެ. ޔޫސުފް ގެ ދެ ލޯ ބޮޑުވިއެވެ. އަދި ކިހިނެއްވީތޯ ޑޮކްޓަރު ގާތު ސުވާލު ކުރިއެވެ.\n"އައި އޭމް ސޮރީ ޔޫސުފް. ޔޫސުފްގެ ދަރިފުޅުގެ ފުރާނަ ސަލާމަތެއް ނުކުރެވުނު.. ހީ އިސް ނޯ މޯ" ޑޮކްޓަރު ގެ އެބަސްތަކުން ޔޫސުފް އަށް ހީވީ އޭނާގެ ފައިދަށުން ބިންގަނޑު ދެމިގެން ދިޔަ ހެންނެވެ.\n"ނޫން.. ތިއީ ދޮގެއް.. ކީއްވެ ކުއްލިއަކަށް ތިހެން ވާންވީ؟ އަަހަރެން ރޭގަ މިތަނުން ދިޔައިރު ދަރިފުޅުގެ ހާލު ރަނގަޅު.. ކިހިނެއް ކުއްލިއަކަށް ތިހެން ވާންވީ؟ ތިއުޅެނީ އޮޅިގެން.. އަލުން ބައްލަވާ ދެއްވާ.. ތިހެނެއް ނުވާނެ.. ޤަބޫލެއް ނުކުރާނަން.." ލިބުނު ކުއްލި ސިހުމާއި ހިތްފިނިކަމާއިއެކު ޔޫސުފް މިހެން ބުނަމުން ދިޔައިރު އޭނާގެ ދެފައިން ބާރު ދޫވާ ގޮތްވިއެވެ.\nއެއީ ޔޫސުފް ގެ ނަޒަރު އައިދަން ބާއްވާފައި އޮތް އެނދާ ދިމާލަށް ހުއްޓުނު ވަގުތެވެ. އެއެނދުމަތިން ޔޫސުފްއަށް ފެނުނީ، އޭނާގެ އަމިއްލަ ފުރާނައަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑަށް ލޯބިވާ ދަރިފުޅު އައިދަން، އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތި އޮއްވައެވެ. އައިދަން އެއޮތީ ތާއަބަދަށް މިދުނިޔެއަށް ދެލޯ މަރާލައިގެން ކަމާއި، ނޭވާ ވެސް ނުލާކަން ޤަބޫލުކުރަން ޔޫސުފްއަށް އެއިރުވެސް އުނދަގޫވިއެވެ.\nމަޑުމަޑުން ދަރިފުޅުގެ އެނދާއި ކައިރިއަށް ޖެހިލަމުން، ލޯބިވާ ދަރިފުޅުގެ މޫނުމަތީގައި ފިރުމަން ފެށިއެވެ. ދަރިފުޅާ އޭ ކިޔާ ގޮވަން ފެށިއެވެ.\n"ތިއީ ބައްޕައާއި ކުރާ ސަމާސާއެއް ދޯ؟ ދަރިފުޅާ ޕްލީޒް ތެދުވޭ. ލޯ ހުޅުވާލަބަލަ އައިދަން. ތެދުވެގެން ހިނގާ ގެއަށް ދާން. ބައްޕަ ދެން ދުވަހަކު ވެސް ދަރިފުޅު ބަހައްޓާފަ އެއްވެސް ތާކަށް ނުދާނަން. ޕްރޮމިސް. ތެދުވޭ އައިދަން ޕްލީސް. އެހެން ނޫނީ އެމީހުން ބައްޕައާއި ދަރިފުޅު އެއްކޮށް ވަކި ކޮށްލަފާނެ. ލޯ ހުޅުވާލަބަލަ ދަރިފުޅާ. ބައްޕަ އަށް ގޮވާލަބަލަ.. ޕްލީސް.." އައިދަން އަށް ގޮވަމުން، އާދޭސް ކުރަމުން ދިޔައިރު ޔޫސުފް ގެ ދެލޮލުން ހުއްޓުމެއް ނެތި ކަރުނަ ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. އިސާހިތަކު އޭނާއަށް ގިސްލަ ގިސްލާފައި ރޮވެން ފެށުނެވެ. އެވަގުތު އެތަނުގައި ތިބި އެންމެންނަށް ވެސް އެމަންޒަރު ފެނިފައި ރޮވުނެވެ. އެންމެން ވެސް އެދެމުން ދިޔައީ ޔޫސުފް ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކަތައް ހަގީގަތަކަށްވެ، އޭނާގެ ދަރިފުޅު އޭނާއަށް އަލުން ލިބުމެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ދެން ވާނެ ކަމެއް ނޫންކަން ވެސް އެންމެންނަށް އެނގެއެވެ.\nއެވަގުތު އެތަނަށް ޔޫސުފްގެ މަންމަ ވެސް ދިޔައެވެ. އައިދަން މިދުނިޔެއިން ވަކިވުމުން، ޔޫސުފްއަށްވީ ވަރަށް ވުރެ ބޮޑުވަރު ޔޫސުފްގެ މަންމައަށް ވިއެވެ. ރޮއެރޮއެ ގޮސް ޚަބަރު ހުސްވެގެން ވެއްޓުމުން، މަންމައަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ޔޫސުފް ވެސް އަވަސްވެގަތެވެ. ހަމަ އެވޯޑުގެ އެެހެން އެނދެއްގައި ޔޫސުފްގެ މަންމަ ބޭއްވުމަށްފަހު، ހޭވެރިކަން ގެނެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އޭގެ ގާތްގަނޑަކަށް ބައި ގަޑިއިރެއްހާއިރު ފަހުން ޔޫސުފްގެ މަންމަ އަށް ހޭވެރިކަން ވުމާއިއެކު އަނެއްކާވެސް އައިދަން އަށް ގޮވާ ރޯން ފެށިއެވެ.\nއައިދަން އާއި ވަކިވުމަކީ ޔޫސުފްއަށާއި އޭނާގެ މަންމައަށް ކެތްކުރަން ވަރަށް އުނދަގޫކަމަކަށްވީ ނަމަވެސް، އެކަމަށް އެދެމައިން ވެސް ފަހުން ކެތްކުރިއެވެ. ޢަސްރު ނަމާދަށްފަހު އައިދަންގެ ހަށިގަނޑު ވަޅުލިއެވެ. ޔޫސުފް ހިތް ކުދިކުދިވީ ފަދައެވެ. ނަމަވެސް މަންމައަށްޓަކައި ހިތްވަރު ކުރަން ޖެހޭކަން އެނގިހުރެ، މަޙްޝަރުގައި ދަރިފުޅާއިއެކު ލެއްވުމަށް އެދި ދެން ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ވެސް ދުޢާ ކުރަން ޔޫސުފް ނިންމިއެވެ.\nއައިދަން ވަޅުލާފައި ގެއަށް ގޮސް ޔޫސުފް އިނީ އޭނާގެ މަންމަ ގާތުއެވެ. އެއިރުވެސް އޭނާގެ މަންމައަށް ރޮވެނީއެވެ. ޔޫސުފް ބެލީ މަންމަ ހިތްހަމަ ޖައްސާދެވޭތޯއެވެ. އަައިދަން މަރުވީ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވާތީ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މިހާރު އައިދަން ވާނީ މިދުނިޔެއަށް ވުރެ ރަނގަޅުތަނަކު ކަމަށް ބުނެ ޔޫސުފް ވިސްނާ ދޭން ފެށުމުން އޭނާގެ މަންމަ ވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ހިތްހަމަ ޖެހެން ފެށިއެވެ.\nމަންމަ ތަންކޮޅެއް ހަމަޖެހުމުން، އިރުކޮޅެއް ފަހުން ޔޫސުފް ގެ ހިތައް ސުވާލެއް ވެރިވިއެވެ. އެއީ އެފަދަ ސުވާލެއް ކުރުން އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތު ނޫން ކަމުގައި ވިޔަސް، ހަގީގަތް ހޯދުމަށްތަކައި ޔޫސުފް އެސުވާލު ކުރިއެވެ.\n"މަންމާ.. ރޭގަ އައިދަން ކައިރީގަ ހުރެފަ މަންމަ ގެއަށް އައީ ކޮން އިރަކު؟ މިހެން މިބުނީ، އަހަރެން ރޭ ދަންވަރު ތަނަކަށް ދިޔައީ އައިދަން ކައިރީގަ މަންމަ ބައިންދާފައެއްނު، އެކަމަކު ހެނދުނު އަހަރެން ދިޔައިރު ހޮސްޕިޓަލުގަ މަންމައެއް ނެތް. އަހަރެން ދިޔަތާ އިރުކޮޅެއް ފަހުން މަންމަ ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީ. އައިދަން އެކަނި ބާއްވާފަތަ އައީ ގެއަށް؟ މަންމަ އައި އިރު އައިދަން ރަނގަޅުތަ؟" މަންމައާއި އެސުވާލު ކުރެވުނީ ރަނގަޅަށް ބާއޭ ހިތައް އަރާފައި، ވަރަށް ޖެހިލުންވެ އިނދެ ޔޫސުފް އެއްސެވެ.\nޔޫސުފް ގެ އެސުވާލުން އޭނާގެ މަންމައަށް ލިބުނީ ވަރަށް ބޮޑު ހައިރާން ކަމެކެވެ. އެހައިރާންކަމާއިއެކު ޔޫސުފް އާއި ދިމާލަށް ބަލަން އިނދެފައި ބުންޏެވެ.\n"ދަރިފުޅު ކީކޭތަ ތިކިޔަނީ؟ ރޭގަ އައިދަން ކައިރީގަ މަންމަ ބައިންދާފަ ދަރިފުޅުު ކޮންތާކަށް ދިޔަ ވާހަކައެއް ތިދައްކަނީ؟ މަންމަ ރޭގަ ގެއަށް އައީ އުސްމާން އާއި އެއްކޮށެއްނު. އެއީ އައިދަން ގެ ހާލު ރަނގަޅު ވާހަކަ ބުނީމައެއްނު. އޭގެ ފަހުން ދަންވަރު ގަޑީގަ މަންމަ ކިހިނެއް އެކަނި ހޮސްޕިޓަލަށް އަނެއްކާ ދާނީ؟ ދަރިފުޅަށް އިނގޭނު މަންމައަކީ އިރު އޮއްސުމަށްފަހު އެކަނި ބޭރުގަ އުޅެވޭ މީހެއް ނޫންކަން. އެއިރު ގެއަށް އައިސް މަންމައަށް ނިދުނީ. ދެން ފަތިހު ހޭލާފައި،ފަތިސް ނަމާދުކޮށް ނިމިގެން ގޭގަ އިނީ ދަރިފުޅުގެ ހަބަރެއް ވަންދެން. އޭގެ ފަހުން އިރު އަރާ ވަރަށް ގިނައިރު ވީފަހުން މިގޭ ކައިރި ކަތްދަ އައިސް ބުނީ އައިދަން ނިޔާވެގެން އެބައުޅޭޔޭ، ހޮސްޕިޓަލުގަ މަސައްކަތް ކުރާ އޭނަގެ ދަރިއަކު ބުނެފިއޭ. ދެން މަންމަ އަވަހަށް ދިޔައީ ކާރަކަށް އަރައިގެން"\nމަންމަގެ ވާހަކަތަކުން ޔޫސުފްގެ ހިތް ފިނިވިއެވެ. ދަރިފުޅުގެ މަރުގެ ހަގީގަތް އެހިސާބުން ޔޫސުފް އަށް ވިސްނުނެވެ. އައިދަން މަރުވީ ކުއްލިއަކަށް ހިތް ހުއްޓިގެން ކަމަށާއި، އެހޮސްޕިޓަލުގައި އެއްވެސް ކުޑަކުއްޖަކު ބިރުގަންނާނެފަދަ މަންޒަރެއްވެސް ނުހުންނައިރު، އެހެން ދިމާވީ ކީއްވެކަމެއް ނުވިސްނޭ ވާހަކަ، ޔޫސުފް ގާތު އައިދަން ބެލި ޑޮކްޓަރު ވެސް ފަހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\n(ދެން އޮތީ އެންމެ ފަހު ބައި)\nކަމަނަ (ދެވަނަ ބައި)\nކަމަނަ (ތިންވަނަ ބައި)


Anna Minivandhuvaha Dhimaakoh Faresmaathoda Airport Ninmany އަންނަ މިނިވަން ދުވަހާ ދިމާކޮށް ފަރެސްމާތޮޑާ އެއަރޕޯޓް ނިންމަނީ – Huvadhoo News Anna Minivandhuvaha Dhimaakoh Faresmaathoda Airport Ninmany Huvadhoo News\nއަންނަ މިނިވަން ދުވަހާ ދިމާކޮށް ފަރެސްމާތޮޑާ އެއަރޕޯޓް ނިންމަނީ\nއަންނަ މިނިވަން ދުވަހާ ދިމާކޮށް ގދ.ފަރެސްމާތޮޑާގައި ތަރައްޤީ ކުރަމުންދާ އެއަރޕޯޓް ނިންމުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދާ ކަމަށް އެމްޓީސީސީން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއެމްޓީސީސީން ހާމަކުރި ގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރު ނޮވެމްބަރ މަހަށް އެއަރޕޯޓުގެ މަސައްކަތް ނިންމާލަން އުޅުމުން މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ ބައެއް ސާމާނު ރާއްޖެއިން ބޭރުން ހޯދުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވުމާއި ގުޅިގެން މަސައްކަތް ނުނިމުނީއެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުތެރޭ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް މަސައްކަތް ކުރިނަމަވެސް އެކަން ކާމިޔާބުވެފައެއް ނުވެއެވެ. މިއާއެކު އެމްޓީސީސީއިން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ މިއަހަރުގެ މިނިވަންދުވަހާ ދިމާކޮށް މިއެއާޕޯޓް ރަސްމީކޮށް ބޭނުންކުރެވޭ ވަރަށް މަސައްކަތް ނިންމުމަށެވެ.\nފަރެސްމާތޮޑާ އެއަރޕޯޓް ތަރައްޤީކުރުމަށް އެމްޓީސީސީއާ ހަވާލުކުރެވުނީ މިދިޔަ އަހަރު ޖެނުއަރީމަހުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިޕްރޮޖެކްޓުގެ އަމަލީ މަސަތްކަތް ފަށާފައި ވަނީ މިދިޔަ ޖޫން މަހުއެވެ.\nމިއެއަރޕޯޓް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން، އެއަރޕޯޓް ރަންވޭ، ޓެކްސީވޭ، އެޕްރޮން، ފަޔަރ ޕެޑް އަދި ފަޔަރ ރޯޑްގެ ސަބްބޭސް އަދި ސަބްގްރޭޑް މަސައްކަތްތައް މިހާރު ވަނީ ނިމިފައެވެ.\nމި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން، 1200 މީޓަރުގެ ރަންވޭއަކާއި، ޓެކްސީވޭ އަކާއި، އޭޕްރަންއަކާއި ސަރވިސް ރޯޑު އިމާރާތް ކުރެވިގެންދާނެއެވެ.


Baavefaivaa mushafuthah rakkaatheri kamaa eku nahthaala dhenee\nބާވެފައިވާ މުސްހަފުތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ނައްތާލަދެނީ\nބާވެފައިވާ މުސްހަފު --ކީރިތި ގުރުއާން ފޮތް-- އަދި ދުވަސްވީ ދީނީ ލިޔުންތަކާއި އިސްމުފުޅު ހިމެނޭ ކަރުދާސްތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ނައްތާލުމުގެ މަސައްކަތް ޖަމިއްޔަތުއް ސަލަފުން ފަށައިފި އެވެ.\nއެ ޖަމިއްޔާއިން މިއަދު ގެންދަނީ އާންމުން އަތުގައި ހުރި އެފަދަ ތަކެތި އެއްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެކަމަށް ހާއްސަކޮށް މާލޭގެ ހަތަރު ސަރަހައްދެއްގައި ސަލަފުން ގެންދަނީ ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގަމުންނެވެ.\nއަވަސްއާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޖަމިއްޔަތުއްސަލަފުގެ ފަރާތުން އައްޝައިހް މުޖްތަބާ ހަމީދު ވިދާޅުވީ ބާވެ ދުވަސްވެފައިވާ މުސްހަފުތަކާއި ދުވަސްވީ ދީނީ ލިޔުންތައް އަދި މާތްﷲގެ އިސްފުޅު ހިމެނޭ އެކި ލިޔުންތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ނައްތާނުލެވި އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން އާންމުންގެ ފަރާތުން ލިބެމުންދާ ކަމަށެވެ. ސަލަފުން މިއަދު ހިންގާ ޕްރަގްރާމްގައި އެފަދަ ލިޔުންތައް އެެއްކުރާނެ ކަމަށާ އަދި ކ. ހިންމަފުށީގައި އެ ތަކެތި ރައްކާތެރި ގޮތުގައި ނައްތާލާނެ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން މާލޭގެ ހަތަރު ސަރަހައްދެއްގައި އެފަދަ ތަކެތި އެބަ ބަލައިގަންނަން. ރަނގަޅަށް ބަންދު ކުރައްވައިގެން ގެންނެވުމުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ޓީމުތަކުން އެތަކެތި ބަލައިގަންނާނެ. ކީރިތި ގުރުއާންގެ އާޔަތްތައް ލިޔެފައިވާ ކަލަންޑަރުތަކާއި އިސްފުޅު ލިޔެފައިވާ އެކި ލިޔުންތަކާއި ބާވެފައިވާ މުސްހަފު ފަދަ ތަކެތި މި ބަލައިގަންނަނީ،" މުޖްތަބާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nސަލަފުގެ ޓީމުތަކުން ހަރަކާތްތެރިވަނީ ހީނާމާގެ ޕާކިން އާއި އަމީނީ ބިލްޑިން ކައިރިން އަދި އަރަބިއްޔާ ސްކޫލް ސަރަހައްދުގެ އިތުރުން ވެސްޓްޕާކް ސަރަހައްދުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން ހުޅުމާލޭގައި ރެޑްވޭވް ކައިރިން ވަގުތީ މިސްކިތް ކައިރީ ސަލަފުގެ ޓީމެއް ހަރަކާތްތެރިވެއެވެ.\nމިހާރުވެސް ވަރަށް ގިނަ މީހުން ވަނީ އެފަދަ ލިޔެކިޔުންތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ނައްތާލުމަށް އެ ޓީމުތަކާއި ހަވާލުކޮށްފައެވެ.\nމުޖްތަބާ ވިދާޅުވީ ސަލަފުން އެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދަނީ ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީ އާއި ފުލުހުންގެ އެހީތެރިކަންވެސް ލިބިގެން ކަމަށެވެ. ކޮންމެ ސައިޓެއްގައިވެސް ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލަކު ދަނީ ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ.\nމިއަދުގެ ހަރަކާތް ހަވީރު ފަހެއް ޖަހަން ދެން ކުރިއަށް ގެންދަން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.\nދިވެހިންގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކަމަށް އެންމެ ބޮޑު މަަސައްކަތެއް ކުރާ ޖަމިއްޔަތުއް ސަލަފަކީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދީނީ އިލްމުވެރިން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ޖަމިއްޔާއެކެވެ. އެ ޖަމިއްޔާއިން ގެންދަނީ ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ދިވެހިން ހޭލުންތެރި ކުރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ޓީވީ އާއި ރޭޑިއޯ ޕްރަގްރާމްތައް އުފައްދާ އަދި ސަލަފުގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެންވެސް ޕްރަގްރާމްތައް އުފައްދައިގެން ގެނެސްދެއެވެ. އަދި މާލެ އާއި އެކި ރަށްރަށުގައި ސިލްސިލާކޮށް ދީނީ ދަރުސްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމާއި އާންމުންގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމަށް ހާއްސަކޮށްގެންވެސް އެކި ޕްރަގްރާމްތައް ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ.\nތަރިކަ ސަލަފް ޖަމިއްޔާ\nމުންކަރާތް މަނާކުރަން ހާއްސަ ކޮމިޝަނެއް މުހިންމު\nހަމަނުޖެހުން ހިންގީ ސަލަފަކުން ނޫން\nޔޯގާ ފަތުރާތީ ސަލަފުގެ ސިޓީއެއް މަހުލޫފަށް


ރަތްގެރިފުޅު 1-3 – Esfiya\nއަލީގެ އުމުރުން ހަތް އަހަރު ވީ އިރު އޭނާގެ ބައްޕައާއި އެކު ރާވެރިކަމުގެ ކަންކަން ދަސްކުރަން ފަށައިފިއެވެ. އަލީގެ މާގިނަ ރަހުމަތްތެރިން ތަކެއް ނޫޅެއެވެ. ރާވެރިއެއްގެ ދަރިއެއް ވީމައެވެ. ނޫނީ އެހެންކުދިންނާއެކު އަލީ އުޅެން ބޭނުން ނުވަނީއެވެ. އަލީ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ އޭނާގެ ބައްޕައާއި އެކު ވަލުގައި ރާވެރިކަމުގައެވެ. ގެއަށް އައިސް އުޅޭ ވަގުތުތައް ހޭދަވަނީ އޭނަގެ ދައްތަ މެންނާއެކުއެވެ.\nއޭގެ އަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު، މަރޮށީގެ ވަލުގައި އާދަނުގެ ރުއްތައް އެންމެ ގިނައިން ހުންނަ ހިސާބަށް، އާދަނާއި އަލީ ދިޔައިރު ކަމަކުދާކަށް ނެތެވެ. އެއްކަލަ މަސްވެރި ބޮޑެތި ތިންމީހުން އެ ވަގުތު އުޅުނީ ބޮޑެތި ފުރޯތައް ހިފައިގެން އައިސް، އެވަލުގައި ވަށައިގެން ހުރި، އާދަނުގެ ރުއްތަކުން ރުއްކަނޑާށެވެ. ވަގުތުން އާދަނު ދުވެފަައި ގޮސް އެ މީހުންނާއި ދިމާލަށް ރުޅިއައިސް އެއްޗެހި ގޮވަންފެށިއެވެ. އެ މީހުންނަށް މީހަކު އެއްޗެއް ކިޔާހެންވެސް ހިޔެއްނުވިއެވެ. ކުރަމުން ދިޔަ މަސައްކަތް ކުރުމުގައި އެ މީހުން ތިއްބެވެ. މިހެންވެ އާދަނުގެ ރުޅިގަނޑު އިހުނަށް ވުރެ ގަދަވެ, އެ މީހުންގެ ގައިގާ އަތްލާ ހިސާބައް ކަންތައް ދިޔައެވެ. އެއީ ބޮޑެތި ތިން ފިރެހެންވެރިންނެވެ. އާދަނު ހުރީ އޭނައާއި އަލީއެވެ. އިސާހިތަކު އާދަނުއާއި އެ މީހުންގެ މެދުގައި ތަޅާ ފޮޅުން ފެށުނެވެ. އާދަނުގެ ހުށިޔާރު ކަމުން ފުރަތަމަ މީހާ، ފިރޯއިން ދިން ހަމަލާއިން ރެކެ ގަނެވުނެވެ. އަލީ ވެސް މަޑުން ނުހުރެ ގޮސް އެތަނުން މީހެއްގެ އަތުގައި އަލީގެ އުނަގަނޑުގައި އޮތް ފިޔޮހި އެޅުމުން، އެ މީހާ އަތުގައި އޮތް ފުރޯ ބިންމަށްޗައް ވެއްޓުނެވެ. އެ މީހަކު އައި ރުޅިން އަލީ ނަގައި ބިއްމަށްޗައް ހޫރުވާލީ ކުޑަކުއްޖަކަސް ހެޔޮކަމަށެވެ. ބިންމަތީގައި ހުރި ހޯލިތަކުން ބައެއް ހޯލިތައް އަލީގެ ގައިގައި އެޅި މަށައިގެން ދިޔައެވެ.\n”ކަލޭ ހީކުރީ ކާސިންބޭ އެދުވަހު ކަލޭގެ ދަރިފުޅު އެ ޖިންނީގެ ކިބައިން ސަލާމަތް ކޮށްދިނީ, އެ ސޮރަށް ރަނގަޅަކަށް ކަމައްތަ އެން. ކަލޭ ހާދަ މޮޔައޭދޯ؟ އޭނާ އެކަން ކުރީ ކަލޭތީ ރާވެރިއެއްކަމުން, މިރަށައް ކަލޭ ގަދަވެގެންފާނެތީ އެކަމާ ބިރުން. އަދި ކަލޭގެ ރުއްތަކުން ބައެއްލިބެން އޮތް ރަނުގެ ފުރުސަތަކަށް ވީމަ. ކަލޭގެ ތި ސިކުޑިއަށް ތި ވިސްނެނީ ކޯންޗެއްތަ؟ މިއަދު ވެސް, ދެން ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގަ ވެސް ކަލޭ ތީ މި ރަށުގެ އެންމެ ދަށުދަރަޖައިގެ މީހުންކަން ހަދާން ބަހައްޓައިގެން އުޅެންޗޭ.“\nމިހެން ބުނެ އެމީހާއާއި ދެންތިބި މީހުން އާދަނުގެ ބޮލުގައި ފައިން ޖެހި ޖެހީނުން ބޯފަޅާލިއެވެ. އަދި ހެމުން ހެމުން އެމީހުން ވަލުތެރެއިން ނިކުންނަށް ހިނގައިގަތެވެ. އެއިރު އާދަނުގެ ބޮލުން ހޯސްލާފައި ލޭފައިބަ ފައިބާ ހުއްޓެވެ. އަލީއަށް ހިރިލަން ކެރުމުން މަޑުމަޑުން އޭނަގެ ބައްޕަގެ ގާތައް ދިޔައެވެ. މުންޑުގަނޑު އިރާލުމަށްފަހު, ބައްޕަގެ ބޮލުގައި ލޭ ފައިބަމުން ދިޔަ ދިމާގައި އަށްސާލިއެވެ. އެވަގުތު އާދަނުގެ އުނަގަނޑުގައި ޖަހާލާފައި އޮތް ފިޔޮހި ނަގައި އަލީއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އެ ފިޔޮހީގެ މުއްގަނޑުގައި ކޮވެއްޔެއްގެ ސިފައިގެ ދޫންޏެއް ކަނޑައިނަގައިގެން ކުރަހާފައި ހުއްޓެވެ. އަލީ އެ ފިޔޮހީގައި ހިފިއެވެ. އާދަނު ވަރަށް ބަލި އަޑަކުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.\n”ދަރިފުޅާ, މި ފިޔޮށްސަކީ ދަރިފުޅުގެ ކާފަ ބަލި އެނދުގައި އޮވެ ބައްޕައާއި ހަވާލު ކުރި އަމާނާތެއް. އަހަރަމެންގެ ރުއްތައް ފަދައިން، އެއްޖީލުން އަނެއްޖީލަށް ވާރަތު ވަމުން އައިސްސައޮތް އާސާރީ އެއްޗެއް. މި ފިޔޮހި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަލައިގެން ގެންގުޅޭތި. ދަރިފުޅާ، ބައްޕަ ނެތް ދުނިޔެއަކުވެސް މަންމައަށާއި ދައްތަމެންނަށް ބަލާތި. ރާވެރިކަން ދޫކޮށްނުލާތި. ބަސްއަހައިގެން އުޅޭތި. ދަރިފުޅަށް ކިޔައިދީފައި ހުންނާނެ މިރަށުގައި ހުރި އަހަރަމެންގެ ރުއްތައް. ވީވަރަކުން އެ ރުއްތައް ކެނޑިއަ ނުދޭތި. އެކަމަކު ދަރިފުޅުގެ އަމިއްލަ ސަލާމަތައް ބަލާތި. ބައްޕައަށް އެ ދުވަހު ދަރިފުޅާއި އެކު އުފަންވި ކޮވެލި މަރާ ނުލެވުނުނަމަ. ބައްޕަ ދަރިފުޅު ދެކެ އަބަދުވެސް ލޯބިވަން.“\nއެ ހާ ހިސާބަށް އާދަނަށް ބުނެ ވުނުއިރު އާދަނުގެ ފަހު ވަގުތު އައިސް ޖެހިއްޖެއެވެ. އެވަގުތު އަލީގެ ބޮލުގައި އެނބުރެމުން ދިއައީ އެތައްހާސް ސުވާލު ތަކަކެވެ. ކޮން ކޮވެއްޔެއް ހެއްޔެވެ؟ މި ފިޔޮށްސަކީ ކިހާ މުހިންމު އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ ފުރާނައަށް ގެއްލުން ދީގެން ތި ދިފާއުކުރި ރުއްތަކުގެ އަގު ބައްޕަގެ ފުރާނައަށްވުރެ ބޮޑީހެއްޔެވެ؟ ބައްޕަގެ ފުރާނަނެއް ހަށިގަނޑުގައި ހިފައި ތަޅުވާލުމަށްފަހު ދޫކޮށް ނުދިޔުމަށް ބުނެލިއެވެ. އެހިނދު ކަރުނައިގެ އާރެއް އަލީގެ ދެ ލޮލުން އުފެދުނެވެ. އަލީއަށް އަޑުން އަޑުނަގާ ރޮއެ ގަނެވުނެވެ. މުޅި ވަލުތެރެއިން އިވިގެން ދިޔައީ އަލީގެ ރޮވުމުގެ އަޑެވެ.\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި January 26, 2021


SunOnline: Raees Ameen ge marah insaafu hoadhumahtakai inthigaalee insaafuge ofeehah\nރައީސް އަމީނުގެ މަރަށް އިންސާފު ހޯދުމަށްޓަަކައި އިންތިގާލީ އިންސާފު އޮފީހަށް\nމުޙައްމަދު ނާއިލް ހަފީޒް 12 Sep 2021, 20:18\nއަމީން ދީދީ މިސްރުގެ އަހުރާމްތައް ކައިރީގައި --\nރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް މުހައްމަދު އަމީން ދީދީގެ މަރަށް އިންސާފު ހޯދުމަށްޓަކައި ރައީސް އަމީންގެ މަރުގެ މައްސަލަ އިންތިގާލީ އިންސާފުގެ އޮމްބަޑްސަން ޕާސަންގެ އޮފީހަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.\nމި މައްސަލަ އެ އޮފީހަށް ހުށަހަޅައިފައިވަނީ އެމްޑީޕީއަށް ނިސްބަތްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މާފަންނު މެދު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް ރަޝީދު (ބޮންޑޭ)އެވެ.\nމި މައްސަލަ އެ އޮފީހަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއަކުން ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ހިންގި އަމަލެއްގެ ސަބަބުން އިންސާނީ ހައްގެއް ނިގުޅައިގެންފައިވާކަމަށް ބުނެއެވެ. އަދި އެފަދަ އަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހެއްގެ އަސާސީ މިނިވަންކަން ނިގުޅައިގެންފައިވާކަމަށް ބުނެއެވެ.\nއެގޮތުން ބޮންޑޭވަނީ ރައީސް އަމީނާ މެދު ދައުލަތުން އަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތް އިތުރަށް ސާފުކޮށްދޭންޖެހޭކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nހަމައެއާއެކު ރައީސް އަމީނަކީ ހާއިނެއްކަމަށް ބުނެ ކޮށްފައިވާ ހުކުމް ބާތިލުކުރުމަށް ވެސް އެ މައްސަލަ ހުށަހަޅަމުން އޭނާ ވަނީ އެދިވަޑައިގެންފައެވެ.\nރައީސް އަމީން ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރައްވާފައިވަނީ 1953ވަަނަ އަހަރު އަށް މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށެވެ. އެއާއެކު ވެރިކަމުން ދުރުކުރެވުމަށްފަހު އެމަނިކުފާނު އަވަހާރަަވީ ވިހަމަނާފުށީގައެވެ. އެއީ މިހާރުގެ ކުރުނބާ އައިލެންޑް ރިސޯޓެވެ.\nއިންތިގާލީ އިންސާފުގެ އޮފީހުގެ މަގްސަދަކީ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން، ދިވެހިރައްޔިތުންގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި އަސާސީ މިނިވަންކަމާ ހިލާފަށް ހިންގާފައިވާ އަމަލުތައް ދެނެގަތުމެވެ. އަދި އެފަދަ ކަންތައްތައް ތަހުގީގުކޮށް ހަގީގަތާ ހަމައަށް ވާސިލްވުމެވެ.\nއަޅުގަނޑަކީ ސަރުކާރުގެ މެންބަރެއް ނޫން: ބޮންޑޭ\nބޮންޑޭގެ ފާޑުކިޔުން ފައްޔާޒަށް: ހަކުރު ދެންޏާ ބިގްބްރޯ ވާނެ\nއަސާސީ ޚިދުމަތްތަކުން ޖޫރިމަނާ ނެގުން ހުއްޓާލަން ގޮވާލައިފި


ގޮއިދޫ ސްކޫލުގައި ރޮބޮޓިކްސް ކުލާހެއް ހިންގައިފި\nބ. ގޮއިދޫން؛ މާދިހް ވަޖީހު\nބ. ގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ރޮބޮޓިކްސް ކްލާހެއް ހިންގައިފި އެވެ.\nމި ކްލާހުގައި ތަފާތު ޕްރޮގްރާމުތައް ކޮމްޕިއުޓާ ސޮފްޓްވެއާގެ އެހީގައި ލިޔަން ދަސްކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން ޕްރޮގްރާމްތައް އާޑިނޯއަށް އަޅަން ދަސްކޮށްދީ އަމަލީގޮތުން ބޭނުން ކުރާނެ ގޮތްވެސް ދަސްކޮށްދީފައިވެ އެވެ.\nއެގޮތުން އޮޓޯމެޓިކުން ގޭގެ ބޮކިތައް ނިވިދިއްލޭގޮތް ހެދުމާއި ރިމޯޓް ބޭނުންކޮށްގެން ބޮކި ދިއްލާ ގޭގެ ދޮރުހުޅުވާ ހަދަން ދަސްކޮށްދީފައިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ލަވައިގެ މިއުޒިކަށް ސްޓޭޖުގެ ބޮކިތައް ނިވިދިއްލޭގޮތަށް ހަދަން ދަސްކޮށްދިނުމާއި ބެތްރީ ބޭނުންކޮށްގެން ކާރު ދުއްވާއިރު ސެންސަރެއްގެ އެހީގައި ކުރިމަތީގައި އޮންނަ އެއްޗަކާއި ވަކިވަރަކަށް ކައިރިވުމުން އަމިއްލައަށް މަޑުކޮށް، އޮތް އެންމެ ހުސްދިމާލަކަށް ކާރު ދާގޮތަށް ހަދަން ދަސްކޮށްދީފައިވެ އެވެ. މިހެން ހެދުމުން އެކްސިޑެންޓްތައް މަދުކުރެވިދާނެކަމަށް ރޮބޮޓިކްސް ކުލާހުގެ ބައިވެރިން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.\nއޭޕްރިލް 11 އިން 26 ގެ ނިޔަލަށް އެ ސްކޫލުގައި ބޭއްވި މި ޕްރޮގްރާމު ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ވަނީ ދަރިވަރުން ތައްޔާރުކުރި ތަކެތި ދައްކާލުމުގެ މައުރަޒެއް ބާއްވައިފަ އެވެ. މައުރަޒު ބަލާލުމަށް ގިނަ އަދެއްގެ ދަރިވަރުންނާއި ޓީޗަރުންގެ އިތުރުން ބެލެނިވެރިން ވަނީ ޒިޔާރަތްކޮށްފަ އެވެ.\nގޮއިދޫ ސްކޫލާ ގުޅިގެން މި ޕްރޮގާމު އެ ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންނަށް ހިންގައިދިނީ ސްރީލަންކާގައި އިލެކްޓްރިކް އެންޑް އިލެކްޓްރޯނިކް އިންޖިނިއަރިންގެ ދާއިރާއިން މަތީ ތަޢުލީމު ޙާޞިލްކުރައްވަމުން ގެންދަވާ، އެ ރަށު، މީނާޒް، ޢަލީ ނިޔާޒެވެ.\nރޮބަޓިކް ކްލާހުގެ ބައިވެރިއެއް ކމަށްވާ އަހްސަން ބުނީ މި ކްލާހުން ތަފާތު އާ ކަންތައްތަކެއް ދަސްވި ކަމަށާއި މިފަދަ ކަމެއް ދަސްކޮށްދިނީތީ އަލީ ނިޔާޒް ސާ އަށް ޝުކުރުއަދާކުރާ ކަމަށެވެ.\nއަދި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވެސް ސްކޫލުން މިކަހަލަ ތަފާތު ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގާނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރާ ކަމަށް އަހްސަން ބުންޏެވެ.


Bakatteh Rape kuri meehaku, Ekan kuree huhdha hoadhaigen kamah buneffi\nބަކައްޓެއް ރޭޕްކުރި މީހަކު، އޭތި ރޭޕްކުރީ ހުއްދަ ހޯދައިގެން ކަމަށް ބުނެފި\nކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ރޭޕްގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ އެތައް ބައެއްގެ ވާހަކަތައް އަޅުގަނޑުމެން އަޑުއަހަމެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އަންހެނުންނާއި ކުޑަ އަންހެން ކުދިންގެ އިތުރުން ފިރިހެނުންވެސް ރޭޕްގެ ބިރުވެރިކަން އިހުސާސް ކުރަންޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވެ.\nއެކި އުމުރުގެ އިންސާނުންގެ އިތުރުން މިއަދު މި ދުނިޔޭގައި ޖަނަވާރުންނަކީ ވެސް ރޭޕްގެ ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ އެއްޗިއްސެވެ.\nއެގޮތުން އިރުމަތީ އެފްރިކާގެ ގައުމެއް ކަމަށްވާ މަލާވީގައި ވެސް ދާދި ފަހުން ވަނީ ފިރިހެނަކު ބަކައްޓެއް ރޭޕްކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް މި ހާދިސާގެ ހައްޔަރުކުރި މީހާ ބުނާ ގޮތުން، އޭނާ އެ ބަކަރި ރޭޕްކުރީ އޭގެ ހުއްދަ ހޯދައިގެންނެވެ.\nބަކަރި ރޭޕްކުރި އުމުރުން 21 އަހަރުގެ ކެނެޑީ ކަންބަނީ އަތުލައިގަތީ، ބަކައްޓެއް ވަގަށް ގެންދަން މީހަކު އުޅޭކަމަށް ބުނެ ކަންބަޅިތަކުގެ ވެރިމީހާއަށް ލިބުނު މައުލޫމާތަކަށް ގޮސް ބެލިއިރު، ބަކައްޓާއެކު ކުށް ކުރަނިކޮށެވެ.\nޕޮލިސް އިންސްޕެކްޓަރ ލުބްރިނޯ ކައިޓަނޯ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބަކަރިތައް ގެންގުޅޭ މީހާ ފުރަތަމަ ހީކުރީ ރޭޕްގެ ކުށް ހިންގި މީހާއަކީ އޭނާގެ ބަކައްޓެއް ވަގަށް ނަގަން އުޅުނު މީހެއް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ އަތުލައިގަންނަން ދިޔައީ ރައްޔިތު މީހުން ވެސް ގޮވައިގެން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެގޮތުން އޭނާ ހައްޔަރުކޮށްގެން ސުވާލުކުރުމުން، ރޭޕްގެ ކުށް ހިންގި މީހާ ވަނީ، އޭނާ އެ ބަކަރި ރޭޕްކުރީ އޭގެ ހުއްދައާއެކު ކަމަށް ފުލުހުން ގާތު ބުނެފައެވެ. އެ މައްސަލާގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ވަނީ ލަދުވެތި އަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގައި އަދަބު ދީފައެވެ.\nމި ހާދިސާގައި ރޭޕްކޮށްފައިވަނީ ކޮން ޖިންސެއްގެ ބަކައްޓެއް ކަމެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nމަލާވީގައި މީހަކު ބަކައްޓެއް ރޭޕްކުރިއިރު، މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި އަވަށްޓެރި ޒެމްބިއާގެ އުމުރުން 22 އަހަރުގެ މީހަކު ވަނީ ބަނޑުބޮޑު ބަކެއްޓެއް ރޭޕްކުރި ކަމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ 15 އަހަރު ވަންދެން ބުރަ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ޖަލަށްލައިފައެވެ.\nމައުލޫމާތު: ރޭޑިއޯ ޖަމްބޯ ކެންޔާ


ވުޟޫކުރާއިރު އިސްޓާކީނުމަތީ ފެން ފޮހުން\nޚުއްފުމަތީ ފެންފޮހުމުގެ ބަޔާން<?xml:namespace prefix = "o" ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nޚުއްފަކީ ފަޔަށް ލެއްވުމަށްޓަކައި ޖަނަވާރުހަމުން ނުވަތަ މަސްނޫޢީ ހަމުން ހަދައިފައިވާއެއްޗެކެވެ. ޢާއްމުގޮތެއްގައި މީސްތަކުން ޚުއްފުލައްވައި އުޅެނީ ފިނިމޫސުމުގައެވެ. މިއީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ މީސްތަކުން އިސްތިޢުމާލުކުރަމުންއައި އެއްޗެކެވެ. ފިނިމޫސުމުގައި ވުޟޫކުރަންޖެހޭ ކޮންމެފަހަރަކު ޚުއްފުބޭލުމަކީ ކޮންމެމީހަކަށްވެސް އުނދަގޫކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ފައިދޮވުމުގެބަދަލުގައި ޚުއްފުގައި ފެންފޮހުމަށް ޝަރީޢަތުގައިވަނީ ހުއްދަދެއްވާފައެވެ. ފަހެ ދަތުރުވެރިންނަށާއި، މުޤީމުންނަށާއި، ފިރިހެނުންނަށާއި، އަންހެނުންނަށާއި، ބަލިމީހުންނަށާއި، ގަދަމީހުންނަށް ފިނިމޫސުމުގައިވެސް އަދި ހޫނުމޫސުމުގައިވެސް ޚުއްފުގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. އެއީ ބޭނުމެއްޖެހިގެން ޚުއްފުލެއްވިކަމުގައިވިޔަސް ނުވަތަ ބޭނުމެއްނެތި ޚުއްފުލެއްވިކަމުގައިވިޔަސްމެއެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި جرير بن عبد الله ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " رسول الله صلّى الله عليه وسلّم ކުޑަގެފިލިކުރައްވާ ދެން ވުޟޫކުރައްވާ އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުއްފުގައި ފެންފުއްސަވަނިކޮށް އަހުރެންދެކުނީމެވެ." މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި جرير بن عبد الله އިސްލާމްވެވަޑައިގެންނެވީ ފައިދޮވުން ވާޖިބުކޮށްފައިވާ ވުޟޫގެއާޔަތް ޝާމިލްވަނިވި މާއިދާސޫރަތް ބާވައިލެވުނު ފަހުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނުގެ މިރިވާޔަތްވާނީ އެއާޔަތް ޚާއްޞަކުރަނިވި ދަލީލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެބަހީ ފައިދޮވުން ވާޖިބުވާނީ ޚުއްފުނުލައްވައިހުންނަމީހާއަށެވެ. އަދި ޚުއްފުލައްވައިގެންހުންނަމީހާއަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ޚުއްފުގައި ފެންފޮހުމެވެ.\nޚުއްފުގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވާފަދައިން އިސްޓާކީނުގައި ފެންފޮހުންވެސް ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. އަސްޙާބުބޭކަލުންގެތެރެއިން ވަރަށްގިނަބޭކަލުންގެ ކިބައިން މިކަންސާބިތުވެގެންވެއެވެ. إمام أبو داود – رحمه الله- ވިދާޅުވިއެވެ. " މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި علي بن أبي طالب އާއި، ابن مسعود އާއި، برّاء بن عازب އާއި، أنس بن مالك އާއި، أبو أمامة އާއި، سهل بن سعد އާއި، عمرو بن حريث އާއި މިބޭބޭކަލުން އިސްޓާކީނުގައި ފެންފުއްސެވިއެވެ. އަދި މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢުމަރުގެފާނާއި އިބުނުޢައްބާސްގެ ކިބައިންވެސް އިސްޓާކީނުގައި ފެންފޮހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ." އަދި މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި عمّار بن ياسر އާއި، بلال بن عبد الله بن أبي أوفى އާއި، ابن عمر ގެ ކިބައިންވެސް އިސްޓާކީނުގައި ފެންފޮހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އަދި ގިނަ ޢިލްމުވެރިންގެ ރައުޔަކީވެސް އިސްޓާކީނުގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަކަމަށެވެ. އެއީ ޚުއްފުގައި ފެންފޮހުމުގެ މައްޗަށް ޤިޔާސްކުރައްވާފައެވެ. އަދި ބައެއްޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އިސްޓާކީނު ބޯވެގެންވާނަމަ ފެންފޮހުން ހުއްދަކަމަށެވެ. އަދި ފައިއެނގޭވަރަށް ތުނިކަމުގައިވާނަމަ ފެންފޮހުން ހުއްދަނޫންކަމަށެވެ. އަދި إمام أبو حنيفة– رحمه الله – ގެ އަރިހުގައި އިސްޓާކީނުގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންނުވެއެވެ. އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވެވަޑައިގަތުމުގެ ތިންދުވަސް ނުވަތަ ހަތްދުވަސްކުރިން އެކަލޭގެފާނުގެ އެރައުޔުން އެކަލޭގެފާނު ރުޖޫޢަވެވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވެވަޑައިގެންނެވި އާލާސްކަންފުޅުގައި އިސްޓާކީނުގައި ފެންފުއްސެވިކަން ސާބިތުވެގެންވެއެވެ. ދަންނައެވެ. ޚުއްފުގެ މާނައިގައިހިމެނޭ ކޮންމެ އެއްޗެއްގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. އެބަހީ ފައިތިލަ ފޮރުވޭގޮތަށް ފަޔަށްލެއްވޭ ކޮންމެއެއްޗެއްގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި مغيرة بن شعبة ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " ހަމަކަށަވަރުން رسول الله صلّى الله عليه وسلّم، وضوء ކުރައްވާ އިސްޓާކީނާއި ފައިވާންކޮޅުމަތީގައި ފެންފުއްސެވިއެވެ." (رواه أحمد والتّرمذي وابن ماجه) އަދި ޚުއްފުގައާއި އިސްޓާކީނުގައި ލޯވަޅުއެޅިފައިވީނަމަވެސް ޚުއްފުގެގޮތުގައި ނުވަތަ އިސްޓާކީނުގެގޮތުގައި އިސްތިޢުމާލުކުރެވޭހައިހިނދަކު ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. إمام سفيان الثّوري – رحمه الله – ވިދާޅުވިއެވެ. " މުހާޖިރުންނާއި އަންޞާރުންގެ ޚުއްފުތައް މީސްތަކުންގެ ޚުއްފުތައްފަދައިން ލޯވަޅުތަކުން ސަލާމަތްވެގެންނުވެއެވެ. ފަހެ އެޙާލަތުގައި ފެންފޮހުން މަނާވެގެންވީނަމަ އެބޭކަލުންގެ ކިބައިން އެކަން ވާރިދުވެގެން އައިސްފައިވީހެވެ."\nޚުއްފުމަތީގައާއި އޭގެމާނައިގައިވާ ކޮންމެއެއްޗެއްގެމަތީގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވާ ޝަރުޠު.\nޚުފުގައާއި އޭގެމާނައިގައިވާ ކޮންމެއެއްޗެއްގައި ފެންފޮހުން ހުއްދަވެގެންވާ ޝަރުޠަކީ: ވުޟޫކޮށް ދެފައި ދޮވެފައި އެއިން އެއްޗެއް ލައްވާފައިވުމެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި مغيرة بن شعبة ގެކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " އެއްރެއަކު އަހުރެން رسول الله صلّى الله عليه وسلّم އާއެކު ދަތުރެއްގެމަތީގައިވީމެވެ. ފަހެ އަހުރެން، ބާލިދީއަކުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަތްޕުޅަށް (އެކަލޭގެފާނު ވުޟޫކުރުމަށްޓަކައި) ފެންއަޅައިދިނީމެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު މޫނުފުޅު ދޮންނަވާ، އަދި އަތްޕުޅު ދޮންނަވާ، އިސްތަށިފުޅުގައި ފެންފުއްސަވައިފިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުއްފުކޮޅު ބޭލުމަށްޓަކައި އަހުރެން ގުދުވެއްޖައީމެވެ. ފަހެ އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ. " (ޚުއްފު ނުބައިލައި) ދޫކޮށްލާށެވެ. އެހެނީ ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންކަލޭގެފާނު ޚުއްފުލެއްވީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ފައިންޕުޅު ޠާހިރުވެގެންވާޙާލުގައެވެ. (އެބަހީ ވުޟޫކުރައްވާ ފައިންޕުޅު ދޮންނަވާފައެވެ.) " (رواه أحمد والبخاري ومسلم) އަދި ފައިން ދޮވުން ވާޖިބުވެގެންވާހިސާބު ފޮރުވޭވަރުއެއްޗެއްކަމުގައި ޚުއްފުވުން ބައެއްޢިލްމުވެރިން ޝަރުޠުކުރައްވައެވެ.\nޚުއްފުގައާއި އެމާނައިގައިވާ ކޮންމެއެއްޗެއްގައި ފެންފޮހެންޖެހޭތަން.\nޚުއްފުގައިފެންފޮހުމަށް ޝަރުޢުކުރެވިގެންވާގޮތަކީ އޭގެމަތީފުށުގައި ފޮހުމެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި مغيرة بن شعبة ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " رسو ل الله صلّى الله عليه وسلّم ޚުއްފުގެ މަތީފުށުގައި ފެންފުއްސަވަނިކޮށް އަހުރެން ދެކުނީމެވެ." (رواه أحمد وأبو داود والتّرمذي) އަދި މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަލީގެފާނުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " ދީނުގެކަންތައްތައް ރައުޔުގެމައްޗަށް ބިނާވެގެންވާނަމަ ޚުއްފުގެ މަތީފުށަށްވުރެ އޭގެދަށްފުށް ފެންފޮހުމަށް މާއައުލާކަންބޮޑުވެގެންވީހެވެ. (އެއީ ހަޑިވާނީ ދަށްފުށްކަމަށް ވާތީއެވެ.) ހަމަކަށަވަރުން رسول الله صلّى الله عليه وسلّم، އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުއްފުކޮޅުގެ މަތީފުށުގައި ފެންފުއްސަވަނިކޮށް އަހުރެން ދެކުނީމެވެ." (رواه أبو داود والدّارقطني)\nޚުއްފުމަތީގައި ފެންފޮހުމަށް ކަނޑައެޅިގެންވާ މުއްދަތު.\nޚުއްފުގައިފެންފޮހުމަށް މުޤީމަކަށް (ރަށުގައި ހުންނަމީހަކަށް) ކަނޑައެޅިގެންވާ މުއްދަތަކީ ރެއަކާއި ދުވާލެވެ. އަދި ދަތުރުވެރިޔަކަށް ތިންރޭ ތިންދުވާލެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި صفوان بن عسّال ގެކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " އަހުރެމެން ވުޟޫކޮށްގެން ޚުއްފުލައްވާހިނދު ދަތުރެއްގައިވާނަމަ ތިންރޭ ތިންދުވާލު އަދި ރަށުގައިވާނަމަ ރެއަކާއި ދުވާލު ޚުއްފުގައި ފެންފޮހުމަށާއި ޖުނުބުވެރިވެގެން މެނުވީ ޚުއްފު ނުބޭލުމަށް رسول الله صلّى الله عليه وسلّم އަހުރެމެންނަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ." (رواه الشّافعي، وأحمد، وابن خزيمة، والتّرمذي، والنّسائي) ބައެއްޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި މުއްދަތު ގުނަންފަށާނީ ވުޟޫކޮށްގެން ޚުއްފުލެއްވުމަށްފަހު ވުޟޫގެއްލޭވަގުތުންފެށިގެންނެވެ. އަދި ބައެއްޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި މުއްދަތު ގުނަންފަށާނީ ޚުއްފުގައި އެންމެފުރަތަމަ ފެންފޮހޭވަގުތުންފެށިގެންނެވެ. ފަހެ ރާޖިޙުވެގެންވާ ގޮތަކީމިއެވެ.\nވުޟޫކޮށް އަވަދިވެގެން ޚުއްފުލެއްވުމަށްފަހު ދެންވުޟޫކުރާ ކޮންމެފަހަރަކު ފައިދޮވުމުގެބަދަލުގައި ދެއަތުން ކުޑަމިންވަރެއްގެ ފެންފޮދެއްނަގައި ޚުއްފުގެ މަތީފުށުގައި ދެއަތުން ފޮހެލާނީއެވެ. އިސްޓާކީނުގައިވެސް ފެންފޮހޭނީ ހަމަމިގޮތަށެވެ. ދަތުރުވެރިޔަކުނަމަ ތިންދުވަސްވަންދެން ޚުއްފު ނުބައިލައި ފެންފޮހެމުންގެންދާނީއެވެ. އެއްފަހަރުވެސް ޚުއްފުގައި ފެންފޮހެގެންހުއްޓައި ޚުއްފުބައިލައިފިއްޔާ، އޭނާގެ ވުޟޫހުރިނަމަ، އޭނާޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ފައިދޮވެލާށެވެ. އަދި އޭނާގެ ވުޟޫނެތްނަމަ އޭނާ ޖެހޭނީ ފުރިހަމައަށް ވުޟޫކުރާށެވެ. އެބަހީ ފައިވެސްދޮންނާށެވެ. އަދި މުޤީމެއްނަމަ ރެޔަކާއި ދުވާލު ބަޔާންވެދިޔަފަދައިން ފެންފޮހެމުން ގެންދާނީއެވެ.\nޚުއްފުމަތީގައި ފެންފޮހުން ބާޠިލުކުރާ ކަންތައްތައް.\nއަންނަނިވި ކަންތައްތައް ޚުފުގައި ފެންފޮހުން ބާޠިލުކުރެއެވެ.\n1- ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުން. އެބަހީ މުޤީމެއްނަމަ ރެޔަކާއި ދުވާލެވެ. ފުރަތަމަ ފެންފޮހޭ ވަގުތުންފެށިގެން ރެޔަކާއި ދުވާލު ހަމަވުމުން ވުޟޫހުރިނަމަ ޚުއްފުބައިލައި ހަމައެކަނި ފައިދޮވެލުމުން ފުދޭނެއެވެ. ވުޟޫނެތްނަމަ ޚުއްފުބައިލައި އަލުން ފުރިހަމައަށް ވުޟޫކުރާނީއެވެ. ދަތުރުވެރިޔެއްނަމަ ފުރަތަމަ ފެންފޮހޭ ވަގުތުން ފެށިގެން ތިންރޭ ތިންދުވާލު ހަމަވުމުން ހަމަ ކުރިން ދެންނެވިގޮތަށް ހަދާނީއެވެ.\n2- ޚުއްފުބޭލުން. އެބަހީ އެއްފަހަރުވެސް ފެންފޮހެގެންހުއްޓައި ޚުއްފުބައިލައިފިއްޔާ، ވުޟޫހުރިނަމަ، ހަމައެކަނި ފައިދޮވެލާނީއެވެ. އަދި ވުޟޫނެތްނަމަ އަލުން ފުރިހަމައަށް ވުޟޫކުރާނީއެވެ.\n3- ޖުނުބުވެރިވުން. ޖުނުބުވެރިވެއްޖެނަމަ ހިނައިގަތުމަށްޓަކައި ޖެހޭނީ ޚުއްފުބައިލާށެވެ. އެއީ ހިނައިގަންނައިރު މުޅިގައިގައި ފެންޖެއްސުމަކީ ވާޖިބުކަމެކެވެ.\nނޯޓް: މިއީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލިޔުއްވާފައިވާ "ކިތާބުއްޠަހާރާ" މިފޮތުން ނަގާފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މިފޮތް ނޫރުލްއިސްލާމް ލައިބްރަރީއިން ހިލޭ ޑައުންލޯޑު ކުރެއްވޭނެއެވެ.


SunOnline: Vilufushee rayyithunge karunain 17 aharuvee kekulhun thah!\nވިލުފުށީ ރައްޔިތުންގެ ކަރުނައިން، 17 އަހަރުވީ ކެކުޅުންތައް\nޢާލިމް އަބްދުއްލަތީފް 26 Dec 2021, 09:49\n(ތ. ވިލުފުށިން) ކަނޑުގެ ބިޔަ ރާޅުތަކާ ތިން ގަޑިއިރު ހަނގުރާމަ ކުރުމަށްފަހު އަހަރެމެންނަށް މި އާދެވުނީ ކޮޅުމަޑުލު ވިލުފުއްޓަށެވެ.\nލޯންޗުން ފައިބަމުން އަޅައިގެން ހުރި އަވި އައިނު ނަގައިފައި ރަށުގެ މަލަމައްޗަށް ރީއްޗަށް ބަލައިލީމެވެ. ފެނުނީ ތާރު އަޅައިފައިވާ ބޮޑެތި މަގުތަކެވެ. މަގުތަކުގެ ދެ ފަޅީގައި ރީއްޗަށް ހެދިފައި ހުރި ފިތުރޯނު ގަސްތަކެވެ.\nގެނައި ދަބަސްތައް ކޮނޑުގައި އަޅުވައިގެން އަހަންނާއި، އަހަންނާ އެކުގައި ދިޔަ ނޫސްވެރިޔާ މިސްރާބު ޖެހީ އަހަރެމެން ތިބެން ހަމަޖެހިފައިވާ ގެޔާ ދިމާއަށެވެ. ބަނދަރާ ވަރަށް ކައިރިއެވެ.\nގެއަށް ދިޔައިރު، މަގުމަތިން ދެތިން މީހަކު ފެނުނެވެ. ބީރައްޓެހިކަމުގެ ކުލަވަރެއް އެ މީހުންގެ މޫނުމައްޗަކުން ނުފެނެއެވެ. ކޮންރަށެއްގެ ކުދިބައެއްތޯ އެހިއެވެ. އަހަރެމެން މި ރަށަށް އައި މަގުސަދު އޮޅުން ފިލުވިއެވެ.\nވިލުފުށީ މަތިން ނަގައިފައިވާ ފޮޓޯއެއް -- ސަން ފޮޓޯ/ މުހައްމަދު ހައްޔާން\nދިގު ދަތުރަކަށް ފަހު ވަރުބަލިވެފައި ތިބި ނަމަވެސް ދަބަސް ބަހައްޓައިފައި އަހަރެމެން ނުކުތީއެވެ. ސައިކަލެއް ހޯދައިގެން ރަށު ތެރޭގައި ބުރެއް ޖަހާލީމެވެ. މި ރަށުގައި ހުރީ ތިން ޑިޒައިނެއްގެ ގެއެވެ. ރަށުގެ ބޮޑުބައެއްގައި ވަނީ ތާރު އަޅާފައެވެ. ސަރުކާރުގެ މުއައްސަަސާތަކުގައި ޖާގަ ބޮޑެވެ.\nބުރެއް ޖަހައިލައިފައި، ޖޯލިފަތިތަކެއްގައި ތިބި ހަރު އުމުރުގެ ފިރިހެނުންތަކަކާ ވާހަކަ އަޅުވައިލައިފީމެވެ. ކުޑަކޮށް ރަށުގެ ވާހަކަތައް އަހާލުމަށްފަހު އަހަރެން ދައްކަން ބޭނުންވާ ވާހަކަ ފެށީމެވެ.\n"ސުނާމީ ކާރިސާއަށް ބަލާލާއިރު އަޅުގަނޑުމެން ހިތާމައިން ނެއްޓޭނީ ކޮންކަމަކުންތޯ. އަޅުގަނޑުމެން ދިރިއުޅެން ހުރި ގެ ދިޔައީ. އަޅުގަނޑު އެއްބަނޑު ބޭބެ ދިޔައީ. އަޅުގަނޑު ކޮއްކޮ ނިޔާވެ ދިޔައީ،" ސުނާމީގެ ވާހަކަ ފެށުމުން އެ މީހުންގެ ވާހަކައިގެ ރާގު ބަދަލުވިއެވެ.\nމިއީ މީގެ 17 އަހަރު ކުރިން މި ރަށު ރައްޔިތުން ދުށް ވިލުފުއްޓެއް ނޫނެވެ. މި ރަށް ތަރައްގީ ވެއްޖެއެވެ. ބްރިޓިޝް ރެޑް ކްރޮސްއިން މި ރަށުގައި ގެ އަޅައިދީފިއެވެ. މަގުތަކުގައި ތާރު އަޅައިދީފިއެވެ. ވަށައިގެން ބޮޑު ހިލަ ޖަހައިދީފިއެވެ. މުޅި ރަށް ބަދަލު ކޮށްލައިދީފިއެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ބަދަލު ނުވާ އެއްކަމެއް އެބައޮތެވެ. އެއީ ބޭހެއް، ފަރުވާއެއް ނެތް ކަމެކެވެ. ދުވަހަކު ވެސް ފޮހެނުލެވޭނޭ ހަނދާންތަކެކެވެ.\n"އަބަދުއަބަދުހެން އެ ދުވަހުގެ ހަނދާންތައް އާވެއާވެ ހުންނަނީ. އަބަދުވެސް. އެއީ ވަރަށް ބިރުވެރި ދުވަހެއް. އަޅުގަނޑަށް އެކަން ސިފަކުރެވެނީ، ދެން އަޅުގަނޑުމެން މި ދުނިޔެލައި ދިޔައީއޭ،" މި ރަށު ސުކޫލުގެ ކުރީގެ އެސިސްޓަންޓް ހެޑްމާސްޓަރު އާދަމް ޝިހާމް ކިޔައިދިނެވެ.\nއެ ދުވަހު މި ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރި އަސަރު އެ ވާހަކަތައް ދައްކާލުމުން މިއަދު ވެސް މޫނުމަތިން ފާޅުވެއެވެ. ރަށް އަލުން ތަރައްގީ ކުރެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ މީހުންގެ ހިތް އަދިވެސް ވަނީ ހަލާކުވެފައެވެ.\nސަތާރަ އަހަރު ކުރިން މިއަދު!\nމީގެ ސަތާރަ އަހަރު ކުރީގެ އެ ހަނދާންތަކަކީ އައު ކުރަން ފަސޭހަ ހަނދާންތަކެއް ނޫނެވެ. އެ ދުވަހުގެ މަންޒަރުތައް ލޮލުން ދުށް މީހުން މިއަދު ވެސް ވަނީ ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަމެއްގައެވެ. އެ ބިރުވެރި މަންޒަރުތައް ދެވަނަ ފަހަރަށް، ދެކޭކަށް އެ މީހުން ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އެފަދަ ދުވަހެއް ދުވަހަކުވެސް ނުދެއްކެވުން އެދި އެ މީހުން އަބަދާއިއަބަދު ދުއާ ކުރެއެވެ.\n"ދެރަވޭ ދޯ ވަަރަށް ދެރަވޭ ދެން. އަޅުގަނޑުގެ ދުއާއަކީ އަޅުގަނޑަށް ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ ދުވަހެއް ނުދެއްކެވުން. އަޅުގަނޑަކީ ލައްކަ އަސަރު ކޮށްފައި ހުރި މީހެއް،" މި ރަށު ޚަދީޖާ އާދަމް ގިސްލާ ރޮމުން ބުނީ މިހެންނެވެ.\nދެހާސްހަތަރުވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރުމަހުގެ 26ވަނަ ދުވަހަކީ ވިލުފުށީ ރައްޔިތުން ދުށް އެންމެ ބިރުވެރި ދުވަހެވެ. އެ ދުވަސް ސިފަކޮށްދިނުން މި ރަށު ރައްޔިތުންނަށް ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވިއެވެ.\nސުނާމީ ކާރިސާއަކީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ސްމަޓްރާގެ ކަނޑު އަޑިއަށް އައި ބާރުގަދަ ބިންހެލުމާ ގުޅިގެން އުފެދުނު ބިޔަރާޅެއް ނުވަތަ ރާޅުތަކެއްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތި ކާރިސާއެކެވެ. ރެކްޓަރމިންގަނޑުން 9.1 އާއ 9.3 މެގްނެޓިއުޑް ބާރުމިނުގައި އަށް މިނެޓާ 10 މިނެޓުގެ ވަގުތަކަށް މި ބިންހެލުން ދެމިގެން ދިޔައެވެ. ރާއްޖެއަށް ވެސް މި ބިންހެލުން އިހްސާސްކުރެވުނެވެ. އެއީ ރާއްޖޭގެ ގަޑިން އެދުވަހުގެ ފަތިހު 5:58 ހާއިރުއެވެ. ނަމަވެސް އެދުވަހުގެ 9:20 ހާއިރު ސުނާމީ އެރުމާހަމައަށް ދިވެހިން އުޅުނީ އެހެން ދުވަސް ދުވަހެކޭ އެއްފަދައިން ދިރިއުޅުމުގެ އެކިކަންކަމުގައި މަޝްޣޫލުވެގެންނެވެ.\nއެއީ އުޑުމަތި ސާފު، އަމާން ދުވަހެކެވެ. ދުވަހުގެ އިރު އުދަރެހުން އަރައިގެން އައީ އުފާވެރިކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުމަށް ޖާގަދެމުންނެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް އެ ދުވަހު އިރު ފެނުން ތޮޅިލިއިރު، ކުރިމަތިވާން އޮތީ ކިހާވަރެއްގެ ކާރިސާއެއްކަން އަންދާޒާ ވެސް ނުކޮށްލެވެއެވެ.\nފަތިހު މުނާޖާ ކޮނޑު އަޅައިގެން ތެދުވެ، ފިރިހެނުން ދިޔައީ މަސްވެރިކަމަށެވެ. ފިރިންނަށް ސައި ހަދަން ތެދުވި ގޮތަށް، އަންހެންވެރިން އުޅުނީ އެކި މަސައްކަތްތަކުގައި އަވަދިނެތިއެވެ.\nހެނދުނުގެ ހިތްފަސޭހަ ވަގުތު ކަމުން، ކުޑަކުދިންތައް އުޅުނީ މިނިވަންކަމާއެކު އަތިރިމަތީގައި ކުޅެ ސަކަރާތް ޖަހާށެވެ. އެ ކުދިން ކުއްލިއަކަށް ހުއްޓުންއެރީ އިވެން ފެށި ބާރުގަދަ އަޑުފައްގަނޑަކާއެކުގައެވެ. ހުއްޓުމެއް ނެތި އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އެ އަޑު އިވެމުން ގޮސް، ކުއްލިއަކަށް އެ އަޑު ބާރުވާން ފެށިއެވެ.\nދެން ފެނުނީ ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ހުދު ފޮނުގަނޑަކަށް ބަދަލުވަމުން ދިޔަ މަންޒަރެވެ. ފަޅުތެރޭގައި އަޅައިފައި ހުރި އޮޑިފަހަރު ވެސް، ބާރުގަދަ އޮޔެވަރާއެކު އެކި އަތްއަތަށް ހަރަކާތް ކުރަން ފެށިއެވެ.\nއަތިރި މަތީގައި ތިބި މީހުންނަށް ވެސް އެ ވަގުތު ވާނުވާއެއް ނޭނގުނެވެ. ބަލަހައްޓައިގެން ތިބެވުނީއެވެ. ލޮނުގަނޑަށް ބަދަލުތަކެއް އެބަ އަންނަކަން އެނގުނު ނަމަވެސް، ވަނީ ކީއްކަން ދެނެނުގަނެވޭތީއެވެ.\n"މަންޒަރު ފެނުނީ ފުރަތަމަ ހިކިފައި އޮއްވާ. އިރުކޮޅެއް ފަހުން ފޮނުގަނޑެއްގެ ސިފައިގައި އަންނަތަން ފެނުނީ. ދެން ދައްތައެއްގެ ކައިރީގައި އަހާލިން ކިހިނެއްހޭ ލޮނުގަނޑަށް އެވަނީ. އަހާލީމަ ދައްތަ ބުނީ އެބަ ވޭހޭ ގޮތެއް،" އެ ވަގުތު އަތިރިމަތީގައި ހުރި މި ރަށު ރުގިއްޔާ އިބްރާހީމް އެ މަންޒަރުތައް ސިފަކޮށްދިނެވެ.\nމާ ގިނައިރު ފޮނުގަނޑެއްގެ ސިފައިގައި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑެއް ނޯވެއެވެ. ދެން ފެނުނީ ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލެމުން ދިޔަތަނެވެ. އެތައް ފޫޓެއް މައްޗަށް އުފުލުނު އެ ރާޅު އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި، ރަށަށް ބިންދާލިއެވެ.\nސުނާމީ ކާރިސާގައި އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވީ ތ. ވިލުފުއްޓަށް --\nދިގު ރުއްތަކުގެ މަތިން ބިންދާލި އެ ރާޅާއެކު ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ދުއްވައިގަތީ އެ މީހެއްގެ ސަލާމަތް ހޯދުމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރާޅުގެ ބާރުގަދަ އޮޔެވަރުގައި ގިނަ ބަޔަކު ޖެހުނެވެ.\nބިޔަރާޅުތަކުން އުފެދުނު ގަދަ އޮޔެވަރުގެ ސަބަބުން ރަށުގެ ހޭޅިފަށުގައި ހުރި ގިނަ ރުއްތަކާއި ގަސްތައް މުލުން ލުހިގެން ދިޔައެވެ. ރަށު ތެރެއަށް އަރައިގެންދިޔަ ބާރުމިނުގައި ގެތަކުގެ ވަށާފާރުތައް ބިމާ ހަމަކޮށްލިއެވެ.\nދާ އޮހޮރުވައިގެން ބިނާކުރި "ގަނޑުވަރުތައް" ފުނޑުފުނޑުވެ ބިމާ ހަމަވިއެވެ. ދިރިއުޅުމަށް ހޯދައިފައިވާ ހުރިހާ އެއްޗަކާ އެކު އުފާވެރި ދިރިއުޅުންތައް މާދުރަށް ގޮސް ލޮލުކޮޅަށް އޮބައިލައިފިއެވެ.\n17 އަހަރު ކުރި: ބޮޑުރާޅު ކާރިސާގައި ވިލުފުށި ސުންނާފަތިވެފައި -- ފޮޓޯ/ އަބްދުﷲ ނިޒާރު\nވެއްޓެމުން ދިޔަ ގެތަކުން ލޮނުގަނޑާއެކު އޮޔާ ދެމެމުންދިޔައީ ގޭގޭގެ ފަރުނީޗަރެވެ. ގޮނޑިތަކާއި މޭޒުތަކެވެ. އަލަމާރިތަކާއި ކަބަޑުތަކެވެ. އެނދުތަކާއި އަށިތަކެވެ. ތެލިތަކާއި ތަށިތަކެވެ. ވިޔަފާރިވެރިންގެ ފިހާރަތަކުގައި ބަހައްޓައިފައި ހުރި އަގުބޮޑެތި މުދާތަކެވެ.\nރާޅު އެރުމާއެކު ރަށު ތެރެއިން އިވެން ފެށީ ތަކުބީރުގެ އަޑެވެ. ސަލާމަތަށް އެދި މީހުން ހަޅޭއް ލަވައި އަޑެވެ. އިވުނީ އެތައް ބަޔަކަށް ވަމުންދިޔަ އަނިޔާތަކާއެކު، ވޭނީ އާހުގެ އަޑެވެ. އެ އަޑުތައް ވަކި ހިސާބަކުން ކެނޑެނީ ލޮނުގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެ މީހުން ގެނބުމުންނެވެ.\nފެނުނީ އަމިއްލަ ދަރިން ސަލާމަތްކުރުމަށް ޓަކައި ގަދަ އޮޔެވަރުގައި ފުރާނަ އަތްމައްޗަށް ލައިގެން ފަތަމުންދިޔަ ބަފައިންނެވެ. ދަރިންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ރާޅަށް "އަތު ނުވާން" ދުވަމުންދިޔަ ހިތްވަރުގަދަ މައިންނެވެ.\nކޮންމެ މީހަކު ވެސް މަސައްކަތް ކުރީ އެ ގަދަ އޮޔެވަރުގައި ނުޖެހި ސަަލާމަތް ވެވޭތޯއެވެ. އެހެންކަމުން އުސް ފާރުތަކަށް އަރައި އެއް ބަޔަކު ތިއްބެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ބިޔަ ގަސްގަހުގެ އޮފިތަކުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ތިއްބެވެ.\nއެ ގޮތަށް ތިއްބާ ރާޅުތަކުގެ ހަމަލާއިން ފާރުތައް ވެއްޓެއެވެ. ގަސްތައް މުލުން ލުހިގެންދެއެވެ. އެ ހިސާބުން އެ މީހުން ވެސް ގަދަ އޮޔެވަރުގައި ޖެހި ލޮނުގަނޑު ތެރެއަށް ގެނބެނީއެވެ.\nމިއީ ކުޑަކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ހިނގައިދިޔަ ބައިވަރު ކަންތައްތަކެކެވެ. ރަށުގެ އިރުމަތީ ފަރާތުން އަރައިގެން އައި ރާޅުތައް ދިޔައީ މުޅި ރަށް ސުންނާފަތި ކޮށްލާފައެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި މި ރަށުގެ ރައްޔިތުން ސުމަކުން ފަށަން ނުޖެހޭ އެއްވެސް ކަމެއް ނެތެވެ.\nމި ރަށަށް ސުނާމީ ކާރިސާގައި ތިން ރާޅު އެރިއެވެ. މި ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން އެ ތިން ރާޅުގެ ދަށުލީއެވެ. އެއްކުރިހާ ފައިސާއެއް އެ ރާޅުތައް ގެންދިޔައީއެވެ. އުނު އޮރިޔާން ނިވާކޮށްލާނެ އަންނައުނެއް ނެތެވެ. ބާރު އޮޔެގައި އެކިކޮޅުކޮޅަށް ދެމިއިރު ތަންތަނުގައި އެޅި އަންނައުނު ހުރީ ވީދިފައެވެ. ގެތައް ހުރީ ބިމާ ހަމަވެފައެވެ.\nހިތްދަތި އެތައް މަންޒަރުތަކެއް\nސުނާމީ ކާރިސާގައި މި ރަށުން 19 މީހުން މަރުވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 16 މީހުން ފެނުނުއިރު، ތިން މީހަކު އަދިއަދަށް ދާންދެން ވެސް ނުފެނެއެވެ.\nސުނާމީ ކާރިސާގައި ޝިހާމްއަށް ފެނުނު އެންމެ ހިތްދަތި މަންޒަރަކީ ރަށު ތެރެއިން މަރުވެފައިވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުތައް ފެނުމެވެ. އެއީ އޭނާގެ ލޯމައްޗަށް މިއަދު ވެސް ސިފަވެ ސިފަވެ ހުންނަ މަންޒަރުތަކެކެވެ.\nސުނާމީ އެރި ދުވަހު ބައެއް މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ރަށު ތެރެއިން ފެނުނެވެ. އަދި އޭގެ ދެ ދުވަސް ފަހުން ވެސް ބައެއް މީހުންގެ ހަށިގަނޑުތައް ރަށު ތެރެއިންނާއި ރަށުގެ ފަޅުތެރެއިން ވެސް ވަނީ ފެނިފައެވެ.\nބައެއް މީހުން ފެނުނީ ފާރުތަކުގެ ދަށުވެފައި ވަނިކޮށްންވެ. އަނެއް ބަޔަކު ފެނުނީ ބަނދަރު ތެރޭގައި މަރުވެފައި އޮއްވާއެވެ.\n"މީހުންތައް ރަށުތެރޭގައި މަރުވެފައި ތިއްބާ ފެނުނު. އަޅުގަނޑުމެން ގެޔާ ޖެހިގެން އޭގެ އަނެއް ފަޅީގައި ހުރި ގެއެއްގެ ވެއްޓިފައި އޮތް ފާހާނާއެއްގެ ތެރޭގައި ވެސް ކުޑަކުއްޖަކު އޮތް ނިޔާވެފައި،" ޝިހާމް އެ މަންޒަރުތައް ސިފަކޮށްދިނެވެ.\nމަރިޔަމް ޚަލީލާއަށް އެ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ފުރަތަމަ އިވެން ފެށީ ބާރުގަދަ އަޑުފައްގަނޑެކެވެ. އެއީ ދުވަހަކު ވެސް އޭނާއަށް އިވުނު ކަހަލަ އަޑެއް ނޫނެވެ. އޭރު އޭނާގެ ގާތުގައި ދެ ދަރީން ވެސް ތިއްބެވެ. އަދި ގޭގައި އޭނާގެ ނުހިނގޭ ބައްޕައާއި ބޮޑުދައިތަ ކުއްޖަކު ވެސް އުޅުނެވެ.\nއަޑުފައްގަނޑު އިވެން ފެށުމުން އޭނާގެ ދިހަ އަހަރުގެ އަންހެން ދަރިފުޅު، އަޑު އަންނަ ދިމާއެއް ބަލަން ނުކުތެވެ. އެނބުރި އައިސް ދަރިފުޅު ދިނީ ރަށަށް ބޮޑު ރާޅެއް އަރާ ކަމުގެ ހަބަރެވެ. އެކަމަަކު ދަރިފުޅުގެ އެ ވާހަކަ މަރިޔަމްއަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތިވިއެވެ.\n"ބުނީމާ ބުނެފިން ރާޅެއް ނާރާނެއެއް ނޫންހޭ މިގަޑިއަކު. ދިޔަވަރު ވެސް އޮތީ ވަރަށް ރީއްޗަށް ހިކިފައިތާއޭ. ބުނީމާ ބުނެފި ނޫނެކޭ އެބަ އާދެެޔޭ އެތާ އޮތް ކުނިގޮނޑު ވެސް ހިފައިގެންނޭ އަންނަނީ،" މަރިޔަމް ކިޔައިދިނެވެ.\nދަރިފުޅު އެ ހަބަރު ދިނުމުން އަވަސް އަވަހަށް އޭނާ ދަރިންކޮޅު ގޮވައިގެން ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އަދި ގޭ ދޮރު މަތީގައި ކުޑަ ދަރިފުޅު އުރައިގެން، އަނެއް ދަރިފުޅު އަތުގައި ހިފައިގެން މަޑުކޮށްލިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ހިނދުކޮޅެއް ވެސް ނުވެއެވެ.\nރާޅު އައިސް އެ މީހުންގެ ގެޔާ ހަމަކޮށްފިއެވެ. ރާޅު އައި ހިސާބުން ވީ ގޮތް ކިޔާދޭކަށް މަރިޔަމްއަކަށް ނޭނގުނެވެ. އޭނާއަށް ހަމަހޭވެރިކަން ވީ އޭގެ އިރުކޮޅެއް ފަހުންނެވެ.\n"ހަމައަށް ފައި ޖެހިގެން ރަނގަޅަށް ބަލާލިއިރުގައި ގެއެއް ވެސް ނެތް. ބައްޕައެއް ވެސް ނެތް، ދޮށީ ކުއްޖާއެއް ވެސް ނެތް،" މަރިޔަމް ކިޔައިދިނެވެ.\nއިރުމަތީ ފަރާތު އަތިރީ ކައިރީގައި ހުރި މަރިޔަމްމެން ގޭ ކައިރިން އޭނާއަށް އެެ ވަގުތު މުޅި ރަށް ފެނެއެވެ. ހުރިހާ ގެއެއް ވަނީ ބިމާ ހަމަވެފައެވެ.\nއެ ދުވަހު ޚަދީޖާ އާދަމް އުޅުނީ އޭނާގެ ދަރީންކޮޅު ނުފެނި، އެކަމާ ހާސްވެ ކަންބޮޑުވެގެންނެވެ. އަދި ދަރިންކޮޅު ހޯދަން އޭނާ ގެއާ ދިމާއަށް ދިޔަ ވަގުތު ފެނުނީ ކަރުނައިން އޭނާގެ ލޯ ތެއްމާލި މަންޒަރެކެވެ.\n"އެތާ ޓިނުގަނޑެއް މައްޗަށް ނަގައިފައި އޮތް މުސްކުޅިވަރެއްގެ އަންހެނެއް. އަހަރެމެން ގޭ ކައިރީގައި އުޅޭ މީހެއް އެއީ ވެސް. އެ މީހާ ހަމަ ހީވަނީ އެ މަރުވަނީހެން،" ޚަދީޖާ ކިޔައިދިނެވެ.\nއެ ވަގުތު އޭނާއަށް ފެންނަ ހިސާބުގައި މި ރަށު ސިއްހީ މަރުކަޒުގައި އުޅޭ ނަރުހަކާއި ލެބޯޓަރީ މުވައްޒަފަކު ހުއްޓެވެ.\n"ހުއްޓާ މަ ގޮވާލާފާ ބުނެފިން އައިސްބަލާށޭ މި މީހާއަށް އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލައިދޭން. އެ ވެރިން ނުކިޔާ ބަހެއް. އަނެއްކާ ވެސް ގޮވައިލައިފިން އާދެބަލާށޭ މިއަދު އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވާން ތިބީ ތި މީހުންނޭ،" ޚަދީޖާ ކިޔައިދިނެވެ.\nދެވަނަ ފަހަރަށް ގޮވާލުމުން އެ މީހުން އަތުގެ އިޝާރާތުން އެ މީހުންނަށް ކަމެއް ކޮށްދެވެން ނެތް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"މަ ބުނެފިން ބުނަންހޭ ވާހަކައެެއް. މިއަދު އަހަރެމެންނަށް ނުދިން އެހީތެރިކަމެއް ދޭން މާދަމާ ނާންނާށޭ. އަންނާށޭ މި މީހާއަށް އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދޭން އަންނާށޭ. ބުނީމާ އެ ދެމީހުން އައިސް މަސައްކަތް ފަށައިފި،" ޚަދީޖާ ކިޔައިދިނެވެ.\nސުނާމީގެ ހިތްދަތި ކާރިސާގައި މި ރަށުގެ އެތައް އާއިލާއަކަށް ނިކަމެތިކަން ލިބުނެވެ.\nދަރީން ވަކިވެދިއުމުން މައިންނަށް ކުުރުވީ ފުން އަސަރުތަކެކެވެ. ހިތްވަރު ކޮށްގެން ތިއްބަސް، ބައްޕައިންގެ ލޯ ވެސް އެ ދުވަހު ކަރުނުން ތެއްމާލިއެވެ. އެ ދުވަހު އެއްވެސް މީހަކު ހުރީ އަނެކާއަށް އެހީތެރިކަމެއް ދިއްކޮށްލެވޭ ފަދަ ހާލަތެއްގައެއް ނޫނެވެ.\nއެ ހިތްދަތި ދުވަހު އެހީތެރިވީ އަވަށްޓެރި ރަށްތަކުން!\nސުނާމީ ކާރިސާގައި މުޅި ވިލުފުށި ސުންނާފަތި ވިއެވެ. މި ރަށު ރައްޔިތުން ދިރިއުޅެމުންދިޔަ ގެތައް ބިމާ ހަމަވިއެވެ. އެއްކުރިހާ މުދަލެއް ރާޅާއެކު ނެތި ފަނާވެގެން ދިޔައީއެވެ.\nއެ ހުރިހާ ކަމަކާއެކު، ކިތަންމެ ބޭނުން ނުވި ނަމަވެސް މި ރަށު ރައްޔިތުންނަށް، ރަށުން ފައިބައިގެން ސަލާމަތުގެ މަންޒިލަކަށް ދާން މަޖުބޫރުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ދޯނިފަހަރަށް އަރައިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ މި ރަށު ރައްޔިތުން ދިޔައީ މި އަތޮޅު ގުރައިދޫއަށެވެ.\nގުރައިދޫގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އެ ދުވަހު ލިބުނު އެހީތެރިކަން މި ރަށު ރައްޔިތުން ދުވަހަކު ވެސް ހަނދާނެއް ނުނެތޭނެއެވެ. އެހީތެރިކަމަކަށް އެންމެ ބޭނުންވި ވަގުތު އަތުގައި ހިފި އެއްބަޔަކީ އެއީއެވެެ.\nޚަދީޖާ އާދަމް ގުރައިދޫއަށް ދިޔައީ އޭނާގެ ދަރިފުޅު ނުފެންނާތީ އެކަމާ މާޔޫސްވެ ހުރެއެވެ. އޭނާއަށް ގުރައިދޫގައި ހުއްޓާ ލިބުނު ޚަބަރަކީ ދަރިފުޅުގެ މަރުގެ ހަބަރެވެ. އެއީ އޭނާގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަނަކޮށްލި ހިތްދަތި ހަަބަރެކެވެ.\nޚަދީޖާއަށް ލިބުނު ހަބަރު ކިތަންމެހާ ވެސް ހިތާމަވެރިއެވެ. އެކަމަކު، ގުރައިދޫގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އޭނާއަށް ލިބުނީ އޯގާތެރިކަމާއި އަޅާލުމެވެ.\n"ހާދަ ރަނގަޅޭ ގުރައިދޫ މީހުން. އެކަމަކު ވެސް އަޅުގަނޑަށް ބުނެވޭނީ ހަމަ އަޅުގަނޑު ހުރި ގޭ މީހާ ހާދަ ރަނގަޅޭ، ހާދަ ރަނގަޅޭ، ހާދަ އޯގާތެރިއޭ. އަދި މިހާތަނަށް ވެސް ވަރަށް އޯގާތެރި، ވަރަށް އޯގާތެރި،" ޚަދީޖާ ކިޔައިދިނެވެ.\nއެ ދުވަހަށް މިއަދު 17 އަހަރު ވެފައި ވީ ނަމަވެސް އެ އޯގާވެރިކަމާއި އަޅާލުން ދުވަހަކު ވެސް ޚަދީޖާގެ ހަނދާނުން ފޮހެވިގެންނެއް ނުދާނެއެވެ. އެއީ އޭނާ އަބަދުމެ ޝުކުރުވެރިވާ ކަމެކެވެ.\nބުރުންޏާއި ވިލުފުށި، މިއީ އެއް އާއިލާއެއް!\nސުނާމީ ކާރިސާއަށް ފަހު ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުން ބަދަލު ކުރެވުނީ އެ އަތޮޅު ބުރުންޏަށެވެ. ބުރުނީގެ ރައްޔިތުން އެ މީހުންނަށް ކީ ހޫނު މަރުހަބާއެކެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ބުރުނީގައި ވިލުފުށީ މީހުން ތިބީ އެ ރަށު ގޭގޭގައެވެ. އެ މީހުންނަށް އެ ދުވަހު ބޯހިޔާވަހިކަން ދިނީ ބުރުނީގެ ރައްޔިތުންނެވެ. ބަނޑުހައިވެފައި ވަނިކޮށް ކާން ދިނީ ވެސް ބުރުނީގެ ރައްޔިތުންނެވެ. އެއީ މިއަދު ވެސް ވިލުފުށީ ރައްޔިތުން ޝުކުރުވެރިވާ ކަމެކެވެ.\nވިލުފުއްޓަށް އަހަރެމެން ކުރި ދަތުރުގައި، ބުރުންޏަށް ވެސް ގޮސްލީމެވެ. އެއީ ހިތްފަސޭހަ، ޗާލޫ ރަށެކެެވެ. ވިލުފުއްޓެކޭ އެއް ގޮތަށް އެއީ ވެސް މީހުންނާ ގުޅޭ ބަޔަކު އުޅޭ އެއްބައިވަންތަ ރަށެކެވެ.\nބުރުނިން އަހަރެމެންނާ ބައްދަލުވީ އިބްރާހިމް ފަރީދުއާއެވެ. ފަރީދަކީ ސުނާމީ ކާރިސާގައި ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުންނަށް އެހީވުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް އުޅުނު އެކެކެވެ. މިއަދު އޭނާ ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅެނީ ވެސް ވިލުފުށީ މީހަކާއެވެ.\nޗުއްޓީ ދުވަސްވަރު ކަމަށްވާތީ، ސުނާމީ އެރި ދުވަހު ނުވައެއް ޖަހާލާއިރު ވެސް ފަރީދު އޮތީ ނިދާފައެވެ. އޭނާ ނިދައިފައި އޮއްވާ ގޭގައި އުޅޭ މީހަކު އައިސް "ރާޅެއް އެބަ އަރައޭ" ބުންޏެވެ.\nފަރީދުމެންގެ ހުންނަނީ އިރުމަތީފަރާތު މޫދާ ވަރަށް ކައިރީގައެވެ. ރާޅެއް އަރައި ވާހަކަ ބުނުމުން އޭނާ ގެއިން ބޭރަށް ނުކުމެލިއިރު ރާޅު އަރައިގެން އަންނަނީއެވެ. އެއީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫންކަން ޔަގީންވުމުން އާއިލާ މީހުން ހުޅަނގު ފަރާތު އަތިރިމައްޗަށް އޭނާ ފޮނުވާލިއެވެ.\n"ދެން އަޅުގަނޑު ވެސް ޓީޝާޓެއް ލައިގެން ނުކުންނަން ދިޔައިރުގައި ފަހުން އައި އޮޔެވަރާއެއްކޮށް ތަންކޮޅެއް ބޮޑުކޮށް ރާޅު އައިސް އަޅުގަނޑު ބަލަން ހުއްޓާ ގެއެއްގެ ފާރުން ބައެއް ވެއްޓި، ދެން އަޅުގަނޑު ހުރިން ގޯތި ތެރޭގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ޖޯލިފައްޗެއް މައްޗަށް އަރައި،" ފަރީދު އެ ދުވަހުގެ ހަނދާންތައް އައު ކުރިއެވެ.\nބުރުންޏަކަށް ސުނާމީގެ މާ ބޮޑު އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ގެތަކަށާއި ހިފައި ގެންގުޅޭ ސާމާނަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އަސަރުކުރިއެވެ. އެހެންކަމުން ރާޅު މައިތިރިވުމުން ފަރީދުމެން ވެސް އުޅުނީ ރަށުތެރޭގެ ބައެެއް ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެގެންނެވެ.\nއެ ދުވަހުގެ މެންދުރުފަސްވެ، ހަވީރު އަތަށް އަޅައިފައި އޮއްވާ ބުރުނީގެ ވެރިން ޒުވާނުންނާ ބައްދަލުކުރިއެވެ. އަދި ޓާސްކް ފޯސްއެއް އެކުލަވައިލައި ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވިއެވެ.\nޓާސްކު ފޯސް ބައްދަލުވުމުގައި، ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުން ވަރަށް ހާލުގައި އުޅޭކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބުނެވެ. އަދި ހެނދުނުން ފަށައިގެން ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުން އެއްވެސް އެެއްޗެއް ނުކައި ތިބިކަމުގައި ވެސް އެ ބައްދަލުވުމުގައި މައުލޫމާތު ދިނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެ މައުލޫމާތު ލިބުނީމަ އަޅުގަނޑުމެން ވަގުތުން ތައްޔާރުވީ. އަޅުގަނޑުމެން ވަގުތުން ބަހާލީ ޓީމުތަކަކަށް. އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނީ އެހާ ގިނައިރު ނުކައި ތިބިއްޔާ ކެއުމުގެ ކަންކަން ވެސް ހަމަޖައްސަން ޖެހޭނެއޭ. އެ މަޝްވަރާތަކާ އެއްކޮށް ވަގުތުން ވަގުތަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ދެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސަން ވަކި ޓީމެއް. ސިއްހީ ފަރުވާ ދޭން ޖެހޭނެކަމަށް ވިސްނާފަ ވެސް ވަކި ޓީމެއް،" ފަރީދު ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭރު މައުލޫމާތު ލިބިފައި އޮތީ ވިލުފުށީގެ 75 މީހުން އެ ރަށަށް އަންނަ ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޓާސްކު ފޯހުގެ ވިސްނުން ހުރީ އެއަށްވުރެ ގިނަ މީހުން އަންނާނެ ކަމަށެވެ.\nޓާސްކު ފޯހުން މަސައްކަތް ފަށައި ބުރުނީގައި ހުސްކޮށް ހުރި ގެތައް ސާފުކުރަން ފެށިއެވެ. ތަރަފާލު ލިބުނު ވަރަކުން ބައެއް ގެ ތަކުގައި ތަރަފާލު އެޅިއެވެ. އަދި ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުން އަންނަ ވަގުތަށް ކާން ތައްޔާރުކުރިއެވެ.\n"އެހާގިނައިރު ބަނޑުހައިވެފައި ތިބީމަ އަންނަގޮތަށް ކެއުން ރަނގަޅު ނުވެދާނެތީ، މައިލޯ ކަހަލަ އެއްޗެހި ގިރާފަ ފާލަން ކައިރީ ތައްޔާރުކުރީ. ދެން އައިއިރުގައި އަޅުގަނޑުމެން ލަފާކުރި ގޮތަށް 100އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން އައި،" ފަރީދު ކިޔައިިދިިނެވެ.\nބުރުންޏަށް އައިއިރުގައި ވިލުފުށީ ރައްޔިތުންގެ ހާލު ވަރަށް ދެރައެވެ. ބައެއް މީހުންގެ ހޭވެރިކަން ނެތުމުން، ފަތްޖެހިއެނދުގައި ބާލަން ޖެހުނެވެ. އަނެއް ބައި މީހުންގެ ގައިން ތަންތަން ކަފައިގެން ގޮސްފައި ހުރިއިރު، ގިނަ ޒަަހަމްތަކެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށް ކާން ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުރި ނަމަވެސް ކޮންމެ ކޮންމެ މީހަކަށް އެވަގުތަކު ނުކެވުނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފަހުން މައުލޫމާތު ލިބުނު، ބުރުގާ އަޅައިގެން ތިބި މީހުން. އެކަމު އެ ހާލަތުގައި ބުރުގާ ނެތިސް އައިސް ތިބިކަން. ހެދުމާ އެއްޗެހި ވީދައިގެން ގޮސް. އަނިޔާވެފައި ތިބި ގޮތަށް،" ފަރީދު ކިޔައިިދިނެވެ.\nއެ ހާސްކަންބޮޑު ދަނޑިވަޅުގައި ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ފޯރުކޮށްދެވުމުން ބުރުނީގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރެވެނީ ހިތްހަމަޖެހުމުގެ އިހުސާސެކެވެ.\nސުނާމީ އެރި އިރު ބުރުނީ ސައީދާ އާދަމް ހުރީ އޭނާގެ ހުރިހާ ދަރީންނާއެކު މާލޭގައެވެ. އޭރު ރަށުގައި ހުރީ ސައީދާގެ ފިރިމީހާ ޒަކަރިއްޔާ އާދަމް އެކަންޏެވެ.\nރާޅުގެ އަސަރު އެ ދެމަފިރިންގެ އާއިލާ ދިރިއުޅެމުން އައި ގެއަށް ވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ކުރިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުން ހާލުގައި ޖެހިގެން އަންނަ ވާހަކަ އަޑުއިވުމުން ޒަކަރިއްޔާ ގޯތިތެރެ ސާފުކުރިއެވެ. އަދި އެ ރަށު މީހުންނަށް ނިދޭ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސިއެވެ.\nވިލުފުށީ މީހުން ލަފައިގެން އައި އިރު އޭނާ ހުރީ އަތިރިމައްޗަށް ނުކުމެއެވެ. އެތަނުން އޭނާއާ ބައްދަލުވީ، ވިލުފުށީގެ އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިއަކާއެވެ. ޒަކަރިއްޔާ ފެނުމާއެކު އެ ރަހުމަތްތެރިޔާ އޭނާގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަންފައި ރޮއެގަތެވެ.\n"މަ ބުނީ ދެން ނުރޮށޭ. ރޯނެ ކަމެއް ނެތޭ. އަންނާށޭ ގެއަށް. އެހެރީ ގެއޭ. ގޭގައި ހުރީ އަޅުގަނޑު އެކަންޏޭ،" ޒަކަރިއްޔާ ކިޔައިދިނެވެ.\nވިލުފުށިން ހާލުގައި ޖެހިގެން އައި އެތައް ބަޔަކު ގޭގައި ތިބި ވާހަކަ އަޑުއިވުމުން ސައީދާ ރަށަށް ދިޔައީ އޭގެ ތިން ދުވަސް ފަހުންނެވެ. އޭނާ ރަށަށް އައި އިރު އެއް އާއިލާއެއްގެ އެންމެން ތިބީ އެއް ކޮޓަރިއަކަށް ވަދެއެވެ.\n"މަ ބުނީ ތިހެން ނުތިބޭށޭ. ކޮޓަރިތަކަށް ބަހައިލާށޭ،" އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nފަސް ކޮޓަރި ހުންނަ އެ ގެއިން ޒަކަރިއްޔާއާއި ސައީދާ ދަރިންނާއެކު އެއް ކޮޓަރިއަކަށް ބަދަލުވިއެވެ. އަދި އަނެއް ހަތަރު ކޮޓަރި ވިލުފުށިން އައި އެ މީހުންގެ އަހުންނާއި އުހުތުންނަށް ދިނީއެވެ.\nބައެއް ރޭރޭ ޒުވާންފުރައިގެ ފިރިހެން ކުދިން އައިސް، ނިދާލާނެ ތަންކޮޅެއް ދޭށޭ ބުނެއެވެ.\n"މަ ބުނީ މިގޭ ކޮޓަރިތައް ހުރީ ފުލް ވެފައޭ. ސިޓިންރޫމުގައި ތިޔަކުދިންނަށް އޮވެވޭކަމުގައި ވަންޏާ ސައިއްތަގެ މައްސަލައެއް ނެތޭ. ހެނދުނު ފަތިހު ޕޮލިހުންނަށް ކައްކަން އަޅުގަނޑު ދާން ނުކުންނައިރު ސިޓިންރޫމުގައި ނޯއްވޭ ފައިޖައްސާލެވޭނެ ތަންކޮޅެއް ވެސް. ކުއްޖަކާ ޖެހި ކުއްޖަކު،" ސައީދާ ކިޔައިދިނެވެ.\nއެއީ ވަކި އަގަކަށް ނުވަތަ އުޖޫރައަކަށް އެ ދެމަފިރިން ކޮށްދިން ހިދުމަތްތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނިއްޔަތަށް ޓަކައި އެ ދެމަފިރިން ވީ ގުރުބާނީއެެކެެވެ.\n"އަހަރެމެންގެ އަތްމައްޗަށް ﷲ ފޮނުއްވެވީ ދޯ ގުދުރަތީ ކާރިސާއެއް ދިމާވެެގެން، އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުމެން ކާކު އަތުން ކޯޗެއް އަތުލާނީ. ހަމަ އިންސާނިއްޔަތަށް ޓަކައި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ކޮށްދިނިން،" ސައީދާ ކިޔައިދިނެވެ.\nމިއަދު ވެސް އޭނާއާއެކު އުޅެފައި ދިޔަ ވިލުފުށީ މީހުން ފެނުމުން ސައީދާއަށް ކުރެވެނީ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ މީހަކާ ބައްދަލުވުމުން ކުރެވޭ އިހުސާސެވެ. އެއީ އޭނާގެ އާއިލާ މީހުންނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެސް ގޮތަކަށް ހިތަކަށް ނާރާ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަދުވެގެން ދިޔަ އެއްޗެކޭ،" ސައީދާ ބުނެލިއެވެ.\nސުނާމީ ކާރިސާއަށްފަހު ވިލުފުށީ ރައްޔިތުންނަށް ހޭދަކުރަން ޖެހުނީ ދަތި އުނދަގޫ ދުވަސްތަކެކެވެ. ބުރުނީގައި ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުން އުޅުނީ ސަރުކާރުން އަޅައިދިން ވަގުތީ ހިޔާތަކުގައެވެ.\nވިލުފުށީ ރައްޔިތުން ބުރުނީގައި އުޅުނީ ވަގުތީ ހިޔާތަކެއްގައި -- ސަން ފޮޓޯ/ މުހައްމަދު ހައްޔާން\nވަގުތީ ހިޔާތަކުގައި އުޅުމަށްފަހު، ވިލުފުށީ "ސޭފް އައިލެންޑް" ޕްރޮޖެކްޓް 2009ވަނަ އަހަރު ނިމުމުން އެ އަހަރު އެނބުރި އަމިއްލަ ފަސްގަނޑަށް ބަދަލުވިއެވެ.\nހަތަރު އަހަރަށްފަހު ރަށަށް ބަދަލުވިއިރު މުޅި ރަށް އޮތީ ބަދަލުވެފައެވެ. އެކަމަކު، ރަށަށް އެރުމާއެކު ވިލުފުށީގެ ރައްޔިތުންނަށް އެ ހަނދާންތައް އާ ވެއެވެ. އެ ދުވަހުގެ މަންޒަރުތައް ސިފަވެއެވެ.\nއެއީ ފޮހެވުމެއް ނެތް ބިރުވެރި ހަނދާންތަކެކެވެ. ރަށަށް އައި ތަރައްގީއާ އެކު ދިރިއުޅުމަށް ލިބުނު ލުއިތައް ހަނދާންކޮށްދޭ ހިތްދަތި ވަގުތުތަކެވެ. އެ މީހުންގެ ލޮލުން ފޭބި ކަރުނައިން ބުނެދެނީ 17އަހަރުވީ ކެކުޅުމުގެ ވާހަކަތަކެވެ.\nއެ ބިރުވެރި ހަނދާންތައް؛ ތ. ވިލުފުށިން\nދީން ސިޔާސީ ހަތިޔާރަކަށް ހަދަން ހެޔޮ ނުވާނެ!\nހަމާސްއާއި ސޫރިޔާ އަލުން ގުޅި ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަނީ\nކުދިން ފޯސްޓާ ކުރާނީ ކިހިނެއް؟


BREAKING: Eh Jinnsun Gulhun Hingaa Bayaku Ulheythee Maaungoodhoogai Muzaaharaa Kuranee - Vaguthu\nއެއް ޖިންސުން ގުޅުން ހިންގާ ބަޔަކު ށ. މާއުނގޫދޫގައި އުޅޭ ކަމަށްބުނެ، އެމީހުން ރަށުން ބޭލުމަށް އެދި ރަށުގެ ރައްޔިތުން ކައުންސިލް އިދާރާ ކުރިމަތީގައި އިހުތިޖާޖް ކުރަން ފަށައިފިއެވެ.\nނަން ހާމަ ނުކުރަން ޝަރުތުކޮށް އެރަށުން "ވަގުތު"އަށް މައުލޫމާތު ދިން މީހަކު ބުނީ ރަސްމީ ގަޑި ނިމުމުން ވެސް ކައުންސިލް އިދާރާ ބަންދު ކުރުމަށް ފުރުސަތު ނުދީ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު އިހުތިޖާޖު ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\nއެރަށުން މައުލޫމާތު ދިން މީހާ ބުނީ ރަށުގައި އެއްޖިންސުން ގުޅުން ހިންގަމުން ދާކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވަނީ އުމުރުން 37ވަރަކަށް އަހަރުގެ އެ އަތޮޅު ފޭދޫ ފިރިހެނަކާއި މާއުނގޫދޫ ފިރިހެނެއް ކަމަށެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ފުލުހުންނާއި، ޖެންޑާ މީހުންނަށް ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މި މައްސަލަ ރިޕޯޓުކޮށް، އިދާރާތަކުން ނަސޭހަތް ދީފައިވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.\nއޭނާ ބުނީ މި ދެމީހުންގެ ވާހަކަ ރަށުގައި ދެކެވެމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. ފޭދޫއިން އެރަށަށް އައިސްފައިވާ މީހާއަށް އެއްޖިންސުން ގުޅުން ހިންގާ ކަމުގެެ ތުހުމަތު ކުރާތާ 18 ވަރަކަށް އަހަރު ވެދާނެކަން ފާހަގަކޮށް، އޭނާ ބުނީ އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ރައްޔިތުންވެސް އެމީހުންނަށް ނަސޭހަތް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 16:46\nރަށުން ބޭރު ކޮށްލަން ވީ އެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 16:49\nލަންޑޯ ވެކްސިން ޑޯޒް އެއް ދެނީހެން ހީވަނީ\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 17:09\nތިޔަމީހުން ރަޖަމު ކުރަންވީ އެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 17:25\nޙެޔޮނުވާނެ ދޫކޮއްފަ ބަހައްޓާކަށް. ހުރިހާ ފިރިހެނުން ހަލާކުކޮއްލަފާނެ ތިމީހާ\nތިޔަކަހަލަ މީހުންނަށް އޮންނަ ހުކުމަކީ ރަޖަމްކުރުން. މާތްﷲގެ ކޯފާއަށް ބިރުވެތިވާ ވެރިންނާއި ފަޑިޔާރުންތިބިނަމަ މިހާރު ތިފަދަ މީހުން ދުނިޔެއަކު ނުތިބޭނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 17:43\nބަރާބަރު! ތިކަހަލަ ކަންކަމާ ގަދަޔަށް ހިފަންޖެހޭނެ!\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 18:16\nއަންނި ބުނާނެ ދޮންމީހުން އުޅޭހެން އުޅުނީމައޭ ސަލާމަތްވާނީ\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 18:25\nއެއްޖިންސުން ގުޅުން ހިންގާކަން ޔަގީންކުރެވޭނީ ފެނިގެން ދޯ؟ ފެންނަންޏާ ރައްޔިތުން ނިކުމެ ރަޖަމް ކޮށްލަންވީ\nސެޕްޓެމްބަރު 23, 2021 18:56\nތިއީ ރޯޔަލް ކުޅިވަރު މި ލާދީނީ ސަރުކާރުގެ\nސެޕްޓެމްބަރު 24, 2021 02:06\nއެއީ ރުބެލް ކުޅި!\nސެޕްޓެމްބަރު 29, 2021 10:17\nއެ ވެދާނެދޯ ކޯހެއް ހިންގަނީކަމަށްވެސް\nއެހެން ރަށަކުން އެކަން ރަނގަޅަށް ދަންނަ މީހަކު ގެނެސްގެން\nސެޕްޓެމްބަރު 27, 2021 10:54\nސެޕްޓެމްބަރު 28, 2021 18:42\nޢިސްލާމީ ޝަރީޢާ ގާއިމް ކުރަންވީ. ރަށުން ބޭރުކުރިޔަސް މައްސަލަ ހައްލެއްނުވާނެ\nސެޕްޓެމްބަރު 28, 2021 21:16\nސަރުކާރުން ތިކަމާ ނޫޅޭނެ.ރައްޔިތުން ތިކަމާ އުޅޭ.މި ސަރުކާރުގެ ނެތް އެއްވެސް އުރައްޕެއް.


12 ވަނަ މައިކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާތާގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައިފި — Ihavandhoo.com\n12 ވަނަ މައިކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާތާގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައިފި\n5 ނޮވެމްބަރު 20180މުހައްމަދު އަކްރަމް\nއިހަވަންދޫ ދާއިރާގެ މަޖިލިސްމެމްބަރު މުހައްމަދު އަބުދުﷲ (މުހައްމާ)ގެ ވާދައިގެ ތައްޓަށް ކުޅެވޭ މިމުބާރާތް މިފަހަރުވެސް އިންތިޒާމު ކުރަނީ ކުލަބު ޕޯލްސްޓަރ އިން ނެވެ.\nކުލަބު ޕޯލްސްޓަރ އިން ޢިއުލާނުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި 12 ވަނަ މައިކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހުއެވެ. އިހަވަންދޫގެ ޒުވާނުންނަށާއި، އިހަވަންދޫ ފިޔަވައި، ހއ. އަތޮޅުގައި ހުރި ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކާއި، ހއ. އަތޮޅުގައި ހުރި ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކުލަބު ޖަމާޢަތްތަކާއި، ހއ. އަތޮޅުގައި ހުރި ކުންފުނިތަކާއި ރިސޯޓު ތަކަށް މިމުބާރާތުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ކުލަބު ޕޯލްސްޓަރ އިންވަނީ ހުޅުވައިލާފައެވެ.\nއިހަވަންދޫގެ އެއްވެސް ކުލަބު ޖަމިއްޔާ އަކަށް، ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާއަކަށް އަދި ކުންފުންޏަކަށްވެސް ބައިވެރިނުވެވޭ ގޮތަށް ޤަވާއިދު ފަރުމާ ކޮށްފައިވާ މިމުބާރާތުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ސުންގަޑި އަކީ 25 ނޮވެމްބަރ 2018 ވަނަ ދުވަހުގެ 15:00 އެވެ.\n11 ވަނަ މައިކަޕް ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަން ކަން ހޯދާފައި ވަނީ ޖަންގަލް ޓީމެވެ.\n↵ މައިކަޕް 2018, މުހައްމަދު އަބުދުﷲ, ކްލަބް ޕޯލްސްޓާރ


Real Madrid alun kuri ah | Mihaaru\nރެއާލް މެޑްރިޑް އަލުން ކުރިއަށް\n25 ޖޫން 2020 - 10:037comments\nމެޑްރިޑް (ޖޫން 25) – މަޔޯކާ އަތުން 2-0 އިން މޮޅުވެ ރެއާލް މެޑްރިޑުން ސްޕެނިޝް ލީގުގެ އެއް ވަނަ މަގާމް އަލުން ހޯދިއިރު، މި މެޗުގައި ކުޅެ މަޔޯކާގެ އުމުރުން 15 އަހަރުގެ ލޫކާ ރޮމޭރޯ، ސްޕެނިޝް ލީގުގައި ކުޅުނު އެންމެ ހަގު ކުޅުންތެރިޔާގެ ރެކޯޑް ގާއިމްކޮށްފި އެވެ.\nލީގުގައި ބާސެލޯނާ އިން މި ހަފުތާގެ ކުރީކޮޅު ސެވިއްޔާއާ އެއްވަރުވި ހިސާބުން، ރެއާލަށް ކުރި އަށް އެރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ ލިބިފަ އެވެ. އެކަމަކު ބާސެލޯނާ އިން އެންމެ ފަހުން ކުޅުނު މެޗުން އަންގާރަ ދުވަހުގެރޭ އެތުލެޓިކް ކްލަބް އަތުން 1-0 އިން މޮޅުވެ އަލުން އެއް ވަނަ ހޯދީ އެވެ. ރެއާލުން އެ ޓީމު ފަހަތަށް ޖައްސާލައި އެއް ވަނަ އަށް މި އެރީ، ބާސެލޯނާއާ އެއްވަރަށް 31 މެޗުން 68 ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެން އެކަމަކު ހެޑް-ޓު-ހެޑް އިން ކުރި ހޯދައިގެންނެވެ. އެ ދެ ޓީމާ އެންމެ ކައިރީގައި އޮތް އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑް ތިން ވަނައިގައި އޮތީ 55 ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. މަޔޯކާ އޮތީ 26 ޕޮއިންޓާ އެކު 18 ވަނައިގައި ރެލިގޭޒަން ޒޯނުގަ އެވެ.\nމެޑްރިޑުގެ ބީ ޓީމުގެ ސްޓޭޑިއަމް ކަމަށްވާ އަލްފްރެޑޯ ޑި ސްޓެފާނޯ ސްޓޭޑިއަމުގައި ކުޅުނު މެޗުގައި އެ ޓީމަށް 19 ވަނަ މިނެޓުގައި ފުރަތަމަ ގޯލް ޖަހައިދިނީ 19 އަހަރުގެ ބްރެޒިލް ފޯވާޑް ވިނީޝިއަސް ޖޫނިއާ އެވެ. ރޭގެ މެޗުގައި ރެއާލުގެ ވޭލްސް ވިންގާ ގަރެތު ބޭލް ފެބްރުއަރީ 16 ގެ ފަހުން ފުރަތަމަ އެގާރައިގައި ކުޅުނު ނަމަވެސް، އޭނާ އާއްމުކޮށް ޖަހާ ހިލޭ ޖެހުން ޖަހަން އެރީ ރާމޯސް އެވެ. ކެޕްޓަން ރާމޯސް ވަނީ 56 ވަނަ މިނެޓުގައި ހިލޭ ޖެހުމުން ލަނޑެއް ޖަހައި މި ސީޒަނުގެ އަށް ވަނަ ގޯލް ޖަހައިފަ އެވެ. މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ރެއާލް ސޮސިއެޑާޑް ކޮޅަށް ގޯލް ޖަހައި އޭނާ ވަނީ ސްޕެނިޝް ލީގުގައި އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހި ޑިފެންޑަރުގެ ރެކޯޑް ހަދައިފަ އެވެ.\nމަޔޯކާގެ ރޮމޭރޯ (ވ) ރެއާލުގެ ކުޅުންތެރިން ކައިރީ ބޯޅަ ހޯދަން މަސައްކަތްކުރަނީ. --ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nރޭގެ މެޗުގެ ދެ ވަނަ ހާފުގައި ރެއާލުގެ ޕްލޭމޭކަރު އެޑެން ހަޒާޑް ވަނީ އަނިޔާގެ މައްސަލައެއްގައި ބާލައިފަ އެވެ. ޗެލްސީން މި ސީޒަނުގައި ރެއާލާ ގުޅުނު، އަދި އެތައް އުއްމީދުތަކެއް ކުރެވުނު ކުޅުންތެރިޔާގެ ކުޑަހުޅަށް ދިމާވި މައްސަލަ އަދިވެސް އެއްކޮށް ރަނގަޅެއް ނުވަނީ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.\nރޭގެ މެޗު ތާރީހުގެ ތެރެއަށް ވަނީ 83 ވަނަ މިނެޓުގައި މަޔޯކާގެ ރޮމޭރޯ ކުޅެން އެރުމާ އެކު އެވެ. މަޔޯކާގެ ސީނިއާ ޓީމާ އެކު މި މަހުން 1 ވަނަ ދުވަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ތަމްރީން ހެދި ރޮމޭރޯގެ އުމުރަކީ 15 އަހަރާއި 219 ދުވަހެވެ.\n"އެއީ ހަނދާނުން ފޮހުނުލެވޭނެ ހިނދުކޮޅެއް،" މެޗަށް ފަހު އޭނާ ޓްވީޓްކުރި އެވެ.ސްޕެނިޝް ލީގުގައި ކުޅުނު އެންމެ ހަގު ކުޅުންތެރިޔާގެ ރެކޯޑް ކުރިން އޮތީ 1939 ވަނަ އަހަރު ސެލްޓާ ވީގޯ އަށް ކުޅުނު ފްރަންސިސްކޯ ބާއޯ ރޮޑްރިގޭޒް އަތުގަ އެވެ. އޭރު އޭނާގެ އުމުރުން 15 އަހަރާއި 255 ދުވަހެވެ.


ޝަކުވާ ނުކުރައްޗޭ! – 08 – DhiDaily\nޝަކުވާ ނުކުރައްޗޭ! – 08\nއަށްވަނަ ވަނަ އެޕިސޯޑު\nމަރިޔަންދިއަށް ފެނުނީ ނަދީމު ކައުންޓަރު ތެރޭ އިންދެގެން ލައިޓަރެއް ކަނޑައިގެން ކޮންމެވެސް މަސްތުވާ އެއްޗެއް ބޭނުން ކުރާތަނެވެ. މަރިޔަންދީ ކުޑައިރުކޮޅަކު އެތަން ބަލަން ހުރެފައި ގޮސް ފިހާރައަށް ވަނެވެ. މަރިޔަންދީ ވަނުމާއެކު ނަދީމު ވަގުތުން ލައިޓަރ ނިއްވާލިއެވެ. އަދި މަސްތު ވުމަށްޓަކައި ބޭނުން ކުރަމުން ދިޔަ އެތި ބިންމަޢްޗަށް ވައްޓާލިއެވެ. އެއާއެކު ފޯނު ނަގާ ފޯނުގެ ފްލެޝް ލައިޓް ޖައްސާލިއެވެ. އޭރު މަރިޔަންދީ ހުރީ ފިހާރައަށް ވަދެގެން އައިސް ކައުންޓަރު ބުޑުގައެވެ. “ ކީތް ތިކުރަނީ ؟ އަނެއްކާވެސް އެކަންތައް ފެށީދޯ .“ މަރިޔަންދީ ރުޅިއައިސްފައި ބުންޏެވެ. “ ކޮންކަމެއް، ނުކުރަން އެއްކަމެއްވެސް. “ ނަދީމު ހާސްވެފައި ބުންޏެވެ. ދޮގު ނުހަދާ ދައްތައަށް ފެނިގެންނޭ މިބުނީ ، ދެންމެ ލައިޓަރު ކަނޑައިގެން ވަހެއްނު ތިއެރުވީ. “ މަރިޔަންދީ ނުރުހިފައި އެހެން ނަމަވެސް މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “ އަހަންނެއް ވަހެއް ނާރުވަން، އަހަރެން ލައިޓަރު ކެނޑީ އުއްބައްތިއެއް ދިއްލަން ވެގެން. ދޮންތަ އަދިވެސް އަހަންނަށް ޝައްކު ކުރުން ހުއްޓާލާކަށް ނުވޭތަ ؟ “ ނަދީމު އުއްބައްތިއެއް ނަގާ އެއުއްބައްތި ރޯކުރަމުން ބުންޏެވެ. “ ނަދީމޫ ! ތިވަރަށް ދޮގުނުހަދަބަލަ، ހެޔޮނުވާނެ ، މިތަނުން މިދުވާ ވަހުން ވެސް ދޮންތައަށް އެނގެއޭ ، އޮޅުވާލަން ނޫޅެބަލަ، ނަދީމު ތިކަން ނުހުއްޓާކަން ވެސް އަދި ނަދީމުއަށް ތިކަމެއް ނުހުއްޓޭނެކަން ވެސް ދޮންތައަށް އެނގެއޭ، ތިކަން ކުރަންޏާ ވެސް ތަންކޮޅެއް ސިއްރުން މީހުންނަށް ވަގަށް ކޮށްބަލަ ، ފަޅާއެރީމައި ދެރަވާނީ ވެސް ހަމަ ނަދީމަށް ، ދޮންތަބެއަށް އެނގިއްޖެއްޔާ މިފިހާރައިގައި ވެސް ދެން ނަދީމަކަށް ނީނދެވޭނެ، އެހެންވީމަ ފިހާރައިގަ އުޅޭ ވަގުތުތަކުގަ ތިކަން ނުކުރާތި، ނަދީމު ގެއަށް ގޮސް ކޮޓަރީގަ ކުރާނެ ކަމެއް ކުރިއަސް ދޮންތައަށް ވަރިހަމަ، އިނގޭ.“ މަރިޔަންދީ ސިއްރުން ވައިޢަޑުން އެހެން ބުނުމުން ނަދީމު އެއްބަސް ވުމުގެ ގޮތުން ބޯޖަހާލިއެވެ. “ އުއްބައްތި އެބަހުއްޓެއްނު، ގޭ ހިސާބުގަ ޖަހާފައި ދީބަލަ ދެތިން އުއްބައްތި.“ މަރިޔަންދީ ބުންޏެވެ. ނަދީމު އުއްބައްތި ފޮށިން ތިން އުއްބައްތި ނަގާ މަރިޔަންދީގެ އަތަށް ދިނެވެ. މަރިޔަންދީ ނަދީމުއަށް ބަލާލާފައި ދެން ގޮސް ފިހާރައިން ނުކުމެއްޖެއެވެ.\nގަސް ގަހާގެހިން ފުރިފައިވާ ވާބޯ މިރަށުގެ ވަލުމަގަކުން ވީލް ބަރޯއެއް ދުއްވަމުން އެދަނީ ޖައިލަމްއެވެ. ވީލް ބަރޯ ތެރޭގައި ކަތިވަޅިއެއް އޮތެވެ. ޖައިލަމްގެ ފަހަތުން ޖުމާނާ ވެސް އެބަދެއެވެ. ދެކުދިން އެދަނީ އެކުދިންގެ ބައްޕަ ރާމިޒުގެ ރުއްގަނޑަށެވެ. އެކުދިންގެ މައްމަ މަރިޔަންދީ ބުނެގެން ފިހާރައިގަ ވިއްކަން ހަވާދު ހަނާ ކުރުމަށްޓަކައި ކާށި ހޮވާށެވެ. ފިހާރަ ހުޅުވީއްސުރެން ވެސް ކާށި ހޮވަން ވަލަށް ދިއުމަކީ އެކުދިން ގަވާއިދުން ކޮންމެ ހަފްތާއަކު އެއްދުވަހު ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތެކެވެ. އެގޮތުން ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ޖުމާނާމެންނާއެކު ޖާވިދުވެސް ވަލަށް ދެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިއަދު މިދަނީ މިދެކުދިން އެކަންޏެވެ.\nޖުމާނާމެން ގޮސް އެކުދިން އާންމުކޮށް ކާށި ހެހޭ ބޮންބި ފުނީގެ ކައިރީގައި ހުރި ފޭރާއެއްގެ ކައިރީގައި ވީލް ބަރޯ ބާއްވައިފިއެވެ. އެއަށްފަހު ދާދި ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ފުދޭވަރަކަށް ކާށި ހޮވައިފިއެވެ. ކާށި ހޮވާ ނިމިގެން ، ފޭރާ ދޮށަށް ހުރިހާ ކާއްޓެއް އެއްކުރުމަށްފަހު ޖައިލަމް ފެށީ ކާށިތައް ހެހޭށެވެ. ޖުމާނާ އެތާހުރި މިދިލިގަސްތަކުން ދޮން މަދު ( ގޮބު ) ބިންނަމުން ކަމުން ގެންދިޔައެވެ. ހުރިހާ ކާއްޓެއް ހެހެ ނިމިއްޖެއެވެ. އޭރު ޖައިލަމް ހުރީ ދާހިއްލާ ފޯވެފައެވެ. ބޮލުން މޫނުމައްޗަށް ފައިބަމުން ދިޔަ ދާ ފޮހެލުމަށްފަހު ޖުމާނާ ކޮބާތޯ ޖައިލަމް ބަލާލިއެވެ. އޭރު ޖުމާނާ ހުރީ ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ކަމުން ޖައިލަމް ޖުމާނާއަށް ގޮވާލިއެވެ. ދެތިން ފަހަރަށް ގޮވާލުމުން ޖުމާނާއަށް ޖައިލަމްގެ އަޑު އިވުނެވެ. ޖުމާނާ މަދު ބިނުން ހުއްޓާލުމަށްފަހު ޖައިލަމްގެ ގާތަށް ދާން ހިނގައިގަތެވެ. އޭރު ޖުމާނާގެ އެއް އަތުގައި ދެމަދު އަދި އަނެއް އަތުގައި އެއް މަދު އޮތެވެ. ޖުމާނާ ގޮސް ޖައިލަމްގެ ގާތަށް ހުއްޓި ޖައިލަމްއަށް އެތަނުން މަދެއް ދިއްކޮށްލިއެވެ. “ ނުކާނަން، ދޮންތާ ކޮބާތަ ފެންފުޅި ؟ ވަރަށް ފެންބޮވާ ދުވަހެއް މިއީ“ ޖައިލަމް ވަރުބަލި ރާގެއްގައި ބުންޏެވެ. “ ނުގެންނަން، ފެންފުޅިއެއް ގެންނާކަށް ނުބުނަމެއްނު، އެހެންވެ ނުގެނެއީ، ދެން ކިހިނެއް ހަދާނީ ، ކުރުނބާ އަޅަން ހިނގާ. “ ޖުމާނާ ކުޑަކޮށް ހެވިފައި ބުންޏެވެ. “ ޔަގީން މަލައްވާ ރުކަށް އަރުވަންވެގެންކަން ފެންފުޅިއެއް ނުގެނެއީ، ނޫޅެން ރުކަށް އަރާކަށް ، ހިނގާ ގެއަށް ގޮސް ފިހާރައިން ކޮންމެސް އެއްޗެއް ބޯނީ. ޖައިލަމް ބަރޯގެ އަތްގަނޑުގައި ހިފާ ހިނގައި ގަންނަމުން ބުންޏެވެ. “ ދެން މަޑުކޮށްބަލަ، ޖައިލަމް، އަޅެ ހިނގާބަލަ، އެހެރަ ރުކުގެ ފެން ވަރަށް މީރުވާނެ، ވަރަށް ފޮނިވެސް ވާނެ، ހިނގާބަލަ އަޅެ އެރުކަށް އަރަން. ޖުމާނާ ޖައިލަމްގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާފައި އާދޭސް ކުރަން ފެށިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ވީލް ބަރޯ އެތާ ބޭއްވުމަށްފަހު އޭގެ ތެރޭގައި އޮތް ކަތިވަޅި ނަގައިގެން ޖައިލަމް އެރުކާ ދިމާއަށް ދާން ފެށުމުން ޖުމާނާ ވެސް ޖައިލަމްގެ ފަހަތުން ދިޔައެވެ. ޖައިލަމްގޮސް ރުއް ކައިރިއަށް ހުއްޓި ރުކުގެ ކޮޅަށް ބަލާލައި ރުކުގައި ކުރުނބާ ހުރިތޯ ބަލާލިއެވެ. އެރުކަކީ ފުދޭވަރެއްގެ ދިގު ރުކެއްވެސް މެއެވެ.“ ރުކުގައި ކުރުނބާ އިހަލެއް އޮތްކަން ޔަގީން ވުމުން ޖައިލަމް ޖުމާނާއަށް ބަލާލިއެވެ. “ މީހަކަށް ފެނިއްޖެއްޔާ މައްމަ ގާތުގަ ބުނާނެ، އަދި ބައްޕައަށް އެނގިއްޖެއްޔާ މަގޭ ދުވަސް ދިޔައީ، ނުކެރޭނެ މަށަކަށް މިހާދިގު ރުކަކަށް އަރާކަށް. “ ޖައިލަމް ކަންބޮޑުވެފައި ބުންޏެވެ. “ އައްދޭ!، މީދެން ދިގު ރުއްރުކަށް ނާރާ މީހެއްވިއްޔަ،މިއަށްވުރެން މާދިގުވާނެ އެތާ އޮޅުތެރޭ ހުންނަ ދިގުރުއްވެސް ، އެކަމަކު އެރޭ، ދެން އަރާބަލަ އަޅެ، ދޮންތަ ބަލާނަމޭ މީހަކު އާދޭތޯ. ޖުމާނާ ގޮތް ދޫނުކުރުމުން އެންމެ ފަހުން ދެކޮޅު ބަލާލުމަށްފަހު ޖައިލަމް ރުކަށް އަރަން ފަށައިފިއެވެ. އަދި ރާމާ މަކުނަކަށްވެސް ރުކަކަށް ނޭރޭނެހާ އަވަހަށް އެހާމެ ފަރިތަ ކަމާއެކު ރުކުގެ ކޮޅަށް އަރާ ކޮޅުގަތެވެ. ދެން ކަތިވަޅިން ޖަހާ ރުކުގައި އޮތް ކުރުނބާ އިހާ އެއްކޮށް ކަނޑާ ވައްޓާލިއެވެ. ކުރުނބާ އިހާ ބުމުގައި ޖެހުމާއެކު އެއިހަލުގައި އޮތް އަށެއްކަ ކުރުނބާ އެކި ދިމަދިމާއަށް ވިއްސައިގެން ދިޔައެވެ. އެއާއެކު ޖުމާނާ އަވަސްވެ ގަތީ ކުރުނބާތައް އެއްތަނަކަށް އެއްކުރެވޭތޯއެވެ. ކަތިވަޅި ބިންމައްޗަށް ވައްޓާލުމަށްފަހު ޖައިލަމް ވެސް ރުކުން ފައިބަން އުޅުނެވެ. މިރިހި ވިނަގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވަން ކުރުބަލެއް ނަގަން ގުދުވެފައި ތެދުވެވުމާއެކު ޖުމާނާ ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. އިވުނު ބާރު އަޑާއެކު ޖުމާނާއާށް ހަޅޭއްވެސް ލަވައި ގަނެވުނެވެ. އަދި ވަގުތުން އެއަޑު އިވުނު ދިމާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. ޖުމާނާއަށް ފެނުނީ ރުއްބުޑަށް ޖައިލަމް ވެއްޓިފައި އޮތްވައެވެ. ޖައިލަމްއޭ ކިޔާ ހަޅޭއް ލަވައިގެންފައި ޖުމާނާ ޖައިލަމްގެ ގާތާށް ދާން ދުއްވައިގަތެވެ. ޖުމާނާގޮސް ޖައިލަމްގެ ގާތުގައި އިށީނެވެ. އަދި ބަންޑުން އޮތް ޖައިލަމްގެ ކޮނޑުގައި ހިފާ ފުރޮޅާލިއެވެ. އޭރު ޖައިލަމްގެ ނިތްކުރިމަތިން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ލޭ އާދެއެވެ. ޖައިލަމް ޖުމާނާއަށް ބަލާލިއެވެ. ގަންފައިވާ ބިރުންނާއި ޖައިލަމްއަށް ވެފައިވާ ވަރުން ޖުމާނާ ރޯންފެށިއެވެ. އިސާހިތަކު ޖައިލަމްގެ ލޯ މަޑުމަޑުން މެރެމުން ގޮސް ޖައިލަމް ހޭނެތިއްޖެއެވެ. ޖުމާނާ ޖައިލަމްގެ ގައިގައި ހިފާ ތަޅުވައިގެންފައި ޖައިލަމްއަށް ގޮވަން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ޖައިލަމްގެ ޚަބަރެއް ނުވިއެވެ. ޖުމާނާ ބިރުން ތުރުތުރު އަޅަން ފަށައިފިއެވެ. ޖުމާނާ ހީކުރީ ޖައިލަމް މަރުވީ ކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން ޖުމާނާ ވަކިން ބާރަށް ރޯން ފަށައިފިއެވެ. އަދި ރޮމުން ރޮމުން ޖައިލަމްގެ ގާތުން ތެދުވިއެވެ. ދެން ހަޅޭއް ލަވަމުން ގެއާ ދިމާއަށް ދާން ދުއްވައި ގަތެވެ.\nނަދީމު ކާން ފޮނުވާފައި މަރިޔަންދީ އިނީ ފިހާރާގައެވެ. ކުއްލިއަކަށް ފިހާރައުގެ ދެރޮހުޅުވާފައި އެވަނީ ޖުމާނާއެވެ. އަދި ވަނުމާއެކު ރޯންފެށިއެވެ. “ ޖައިލަމް ! މައްމާ ޖައިލަމް ! ޖައިލަމް މަރުވެއްޖެ“ ޖުމާ ހާސްވެފަހުރި ވަރުން އާގަންނަމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ. “ ކީކޭ ؟ ޖައިލަމް މަރުވިއްޔޭ، ކޮބާ މަގޭ ދަރި ؟ “ މަރިޔަންދީ ހާސްވެފައި ތެދުވެފައި އެއްސެވެ. “ ވަލުގަ، ރުއްދަނޑުގަ ؟ ޖުމާނާ އެހެން ބުނުމާއެކު މަރިޔަންދީ ފިހާރައި ނުކުންނަން އަވަސްވެގަތެވެ. ، މަރިޔަންދީ ގޮސް ފިހާރަ ދޮރުހުޅުވާ ބޭރަށް ނުކުތުމެން ޖުމާނާވެސް މަރިޔަންދީގެ ފަހަތުން ނުކުތެވެ. މަރިޔަންދީ އަރުވާޖަހާ އަޅާ އެތިކޮށް ދުއްވައިގަތެވެ. މަރިޔަންދީގެ ފަހަތުން ޖުމާނާވެސް ދުއްވައިގަތެވެ. މަރިޔަންދީއާއި ޖުމާނާ ދުވެފައި ގޮސް ވަލަށް ވަނެވެ. އަދި ވަލުތެރޭން ޖުމާނާގެ ފަހަތުން މަރިޔަންދީ ދުވަމުން ދުވަމުން ގޮސް ރުއްދަނޑަށް ވަދެ ޖައިލަމް ވެއްޓުނު ރުށް ދޮށަށް ޖުމާނާ ހުއްޓުނެވެ. ޖުމާނާގެ ފަހަތުން މަރިޔަންދީ ވެސް ހުއްޓުނެވެ. ކާށި ތަކާއެކު ޖުމާނާމެންގެ ވީލްބަރޯ ހަމަ އޮތްތާ އެއިތް ގޮތަށް އޮތެވެ. ނަމަވެސް ޖައިލަމްއަށް ވީގޮތެއް ނޭނގެއެވެ. ޖައިލަމް އެތާކު ނެތެވެ. ޖެހުނުތާ ލަކުނުވެސް ނެތެވެ. ޖުމާނާ ހައިރާންވިއެވެ. އަދި ވަށައިގެން ބަލާލިއެވެ. މަރިޔަންދީ ވެސް ވެފައިވާ ވަރުބައްޔާއެކު ޖުމާނާގެ ހަރަކާތްތަކަށް ހައިރާން ކަމާއެކު، ހަމަ އެހާމެ ހާސްވެފައި ބަލަން ހުއްޓެވެ. މަރިޔަންދީގެ ލޭމައްޗަށް ދާން ފަށައިފިއެވެ. އަދި ރުޅިގަދަވާން ވެސް ފަށައިފިއެވެ. މަރިޔަންދީ އައި ރުޅީގައި ޖުމާނާގެ މުލައްދަނޑީގައި ހިފާ ދަމައިގަތެވެ. “ ކޮބާތަ ޖައިލަމް؟ ކޮބާހޭ މަގޭ ދަރި ؟ ”. މަރިޔަންދީ ރުޅިވެރިކަމާއެކު ރޮމުން ތުރުތުރު އަޅާ އަޑަކުން އަހަމުން ގެންދިޔައެވެ.


Watts ge Maabandu anbimeeha aai kuda dhe kudhin maraali aniyaveri goi kiyaidheefi - AO News Watts ge Maabandu anbimeeha aai kuda dhe kudhin maraali aniyaveri goi kiyaidheefi\nވަޓްސްގެ މާބަނޑު އަނބިމީހާ އާއި ކުޑަ ދެކުދިން މަރާލި އަނިޔާވެރި ގޮތް ކިޔައިދީފި\nމިދިޔައަހަރު އޯގަސްޓްމަހު އެމެރިކާގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ ކްރިސް ވަޓްސް އޭނަގެ މާބަނޑު އަނބިމީހާ އާއި ތުއްތު ދެކުދީން މަރާލި ސަބަބާއި މަރާލި އަނިޔާވެރިގޮތް އެމެރިކާގެ ވާހަކަ ލިޔުންތެރިޔާ ޝާލީން ކޭޑްލް އަށް ކިޔައިދީފިއެވެ.\nޝާލީން މިހާރު ވަނީ ވަޓްސް ކިޔައިދިން ހާދިސާއަށް ވާހަކަފޮތެއް ނެރެފައެވެ.\nޝާލީން މިވާހަކަ ފޮތް ބާޒާރަށް ނެރުމަށްފަހު ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ، ވަޓްސްގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާފައި އޭނައަށް ނުނިދޭކަމަށާއި ވަރަށްގިނަ އުނދަގޫތައް ހިތަށާއި ސިކުނޑިއަށް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. ” ވަޓްސް ބުނީ އޭނަގެ 34 އަހަރުގެ އަނބިމީހާ ޝަނަން އަށް ސިއްރުން އެހެން ލޯބިވެރިޔެއް އޭނާގެންގުޅޭތާ ދެމަސްވެފައިވާކަމަށް. އަދި ބައެއްފަހަރު އަނބިމީހާއަށް ޝައްކުވުމުން ޒުވާބުކުރާ ދުވަސްތައް އަންނަކަމަށާއި އެހެން ނަމަވެސް އޭނަގެ ބަނޑަށް ފަސްމަސް ވެފައިވާތީ މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއްނުދޭކަމަށް. އަދި އޭނަގެ އާއިލާ މަރާލަން ނިންމާލީ ލޯބިވެރިޔާ ދެކެލޯބިވާލެއް ބޮޑުކަމުންނާއި އޭނަ ވަޓްސް އަށް ފިރިހެން ދަރިޔަކު ހޯދައިދޭން ތައްޔާރު ކަމަށް ބުނުމުން. ވަޓްސް މިހެން ބުނި އިރު ޝަނަންވެސް ބަލިވެއިނީފިރިހެން ކުއްޖަކަށް. ބޮޑަށް ތިބީ ދެއަންހެން ކުދިން” ވާހަކަ ލިޔުންތެރިޔާ އަސަރާއެކު ކިޔައިދިނެވެ.\nވަޓްސްގެ ސިއްރު ލޯބިވެރިޔާ\nމީގެ އިތުރުން އެހާދިސާ ހިނގާދިޔަގޮތް ވަޓްސް ވާހަކަލިޔުންތެރިޔާ އަށް ކިޔައިދިންގޮތުގައި، އެންމެ ފުރަތަމަ އަނބިމީހާ ޝަނަން އާއި ޒުވާބު ކުރުމަށްފަހު އޭނަ މަރާލީ އެމީހުން ދިރިއުޅެމުން އައިގޭގައެވެ. އެވަގުތު ގޭގައި ކުޑަދެކުދިން ތިބީ ނިދައިފައެވެ. ވަޓްސް ދިޔައީ ކުދިން މަރާލުމަށް ގޭގެ ފުރަތަމަ ފަންގިފިލާގައި ނިދާފައިތިބި ކުދިންގެ ކޮޓަރިއަށެވެ. އަދި ގޮސް އެންމެ ފުރަތަމަ ކަރުގައިހިފާ މަރާލާން ދިމާކުރީ ހަނގު ކުއްޖާއާއެވެ. ނިދަފައި އޮތް ދެވަނަ ކުއްޖާ އަށް މިއަޑު އިވި “ބައްޕާ އެހެންނަހަދާ” މިހެން ބުނިކަމަށް ވަޓްސް ބުންޏެވެ. ދެން ބޮޑު ކުއްޖާ ކަރުގައި ހިފާމަރާލީ އެވެ. އޭގެފަހުން ވަޓްސް ދިޔައީ ގޭގެ ތިރީބަޔަށެވެ. ގޮސް މަރާލާފައިވާ އަނބިމީހާ ގެ ހަށިގަނޑު ފޮތިގަނޑެއްގައި އޮޅަނިކޮށް ވަޓްސް މަރާލަން ހަމަލާދިން ކުއްޖަކު މަރުނުވެ ހޭނެތިފައި އޮތުމަށްފަހު ތިރިއަށް އައުމުން އެމަންޒަރު އެކުއްޖާ އަށްފެނުނުކަމަށްވެސް ވަޓްސް ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް އަވަހަށް ގޮސް ދެވަނަ ފަހަރަ އެކުއްޖާ ވެސް ރަބަރުގަނޑެއްގައި އޮޅާލުމަށްފަހު މަރާލައި ރަނގަޅަށް ފަށަކުން ބަނދެލީއެވެ. ދެން އަނެއްކުއްޖާ ގެ މަރުވެފައިވާ ހަށިގަނޑު ވެސް މިގޮތަށް ހެދުމަށްފަހު ލޮރީއަކަށް3ހަށިގަނޑުވެސް އަރުވައިގެން ގެންދިޔައީ ވަޓްސް މަސައްކަތް ކުރާ ތެޔޮފެކްޓަރީއަށް ކަމަށާއި އެތަނަށްގޮސް ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ ތެރެއަށް ދެކުދިންގެ މަރުވެފައިވާ ހަށިގަނޑު ވައްޓާލީ ކަމަށް އޭނަ ކިޔައިދިނެވެ.\nދެކުދިންގެ ހަށިގަނޑު ނައްތާލަން މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވަޓްސްދެން ދިޔައީ އަނބިމީހާގެ ހަށިގަނޑު ވަޅުލުމަށެވެ. ގޮސް ވަޅުގަނޑެއް ކޮނުމަށްފަހު އެވަޅުގަނޑުގެ ތެރެއަށް ޝަނަން ގެ ފުރާނަނެތް މަސްގަނޑު ވައްޓާލީ ފޮތިގަނޑުގެ އެއްކޮޅުގަހިފާފައި ރޫޅާލަމުން ކަމަށް އޭނަ ބުންޏެވެ. އަދި ޝަނަންގެ ހަށިގަނޑު ފުރޮޅެމުން ގޮސް ވަޅުގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުނީ ބަންޑުން ކަމަށާއި ވެއްޓި ބަނޑު ޖެހުމުން ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅު އޮންނާނީ ބަނޑުން ނިކުމެފައި ކަމަށް އޭނަ ލަފާކުރާކަމަށްވެސް މި ރަހުމް ކުޑަހާދިސާ ކިޔައިދެމުން ބުންޏެވެ. ޝަނަންގެ ޕޯސްޓް މޯޓަމް ހެދި ޑޮކްޓަރުން ވެސް ބުނެފައިވަނީ ބަންޑުން ވަޅުގަނޑަށް ވެއްޓުމުން އޭނަގެ ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅު ވަނީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ރަހިމުން ބޭރަށް ނިކުމެފައެވެ.\nމިވާހަކަތައް ވަޓްސް ލިޔުންތެރިޔާ ޝާލީން އަށް ކިޔައިދީ ނިމުމުން އިތުރަށް ބުނީ، އޭނަގެ ހަޔާތަށ ްޝަނަން ނައިނަމަ ދަރިންތައް މަރާލަން ނުޖެހޭނެކަމަށެވެ. އަދި ޝަނަން ވަޅުލުމަށް ކޮނުނު ވަޅަކީ އޭނަ ކޮންނަށް އުޅުނު ވަރަށް ވުރެންވެސް ފުންވަޅެއްކަމަށެވެ. އަދި އެމީހުން މަރާލުމަށްފަހު ވަޅުލައި ނިމުނު އިރުވެސް އޭނަ އެމީހުންނަށް ނަފްރަތު ކުރާކަމަށެވެ. އަދިވެސް އުޅެން ބޭނުން ވަނީ ލޯބިވެރިޔާ އާއި އެކު ކަމަށް ވަޓްސް ބުނަމުން ދިޔައިރު އޭނަބުނީ އޭނަގެ ސިއްރު ލޯބިވެރިޔާ އަކީ އޭނަގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ކަމަށާއި ދެންވެސް އުޅެން ބޭނުން ވަނީ އޭނައާއެކު ކަމަށެވެ.\nމިހާދިސާ ހިންގުމަށްފަހު ވަޓްސްވަނީ ފުލުހުންނަށް ގުޅައި އޭނަގެ މާބަނޑު އަނބިިިމީހާއި2ކުދިން ގެއްލިގެން އުޅޭކަމަށް ބުނެ ރިޕޯޓްކޮށް މިހަދިސާގެ ހަގީގަތް ފޮރުވަން މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ފުލުހުންނަށް ފަހުންވަނީ ވަޓްސްގެ މައްޗަށް ޝައްކު ކުރެވި އޭނަ އަތުލައިގަނެ ތަހުގީގު ފަށާފައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ތަހުގީގުގައި އޭނަބުނީ ޝަނަން އޭނަގެ ދެދަރިން މަރާލީމަ އޭނަ ޝަނަން މަރާލީ ކަމަށެވެ. ތަހުގީގު ކުރާފުލުހުން ވަނީ ފަހުން ވަޓްސް ދީފައިވާ ބަޔާނަކީ ދޮގު ބަޔާނެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި އޭނަގެ މައްޗަށް3މީހުންނާއި އުފަންނުވާ ތުއްތު ކުއްޖާމަރާލި ކަމުގެ ދައުވާ އުފުލާފައެވެ.\nފުލުހުން މިހާރު ވަނީ މަރުގެ ފަސް ދައުވާއެއް ކްރިސްޓޮފާގެ މައްޗަށް އުފުލާފައެވެ. އަދި އިތުބާރު ކުރެވޭ މަގާމެއްގައި ހުރެ 12 އަހަރުން ދަށުގެ ދެކުދިން މަރާލުމުގެ ތުހުމަތާއި ތިން މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ފޮރުވަން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާތީ އެމައްސަލައިގެ ދައުވާވެސް ވަނީ ވަޓްސްގެ މައްޗަށް އުފުލާފައެވެ. ކްރިސްޓޮފާގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ދައުވާތައް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އޭނާގެ މައްޗަށް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް އަންނާނެއެވެ.


Kulhudhuhfushee hospitaa tharahgee kurumugai indiaage mai kunfuneege zinmaa adhaaeh nukurey !\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓާ ތަރައްގީ ކުރުމުގައި އިންޑިއާގެ މައި ކުންފުނީގެ ޒިންމާ އަދާއެއް ނުކުރޭ !\nކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކަކާ ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖަހާފައިވާކަމަށް އުތުރުގެ ރައްޔިތުން އުއްމީދުކޮށްގެން ތިއްބައި، ކުއްލިއަކަށް 24 ގަޑިއިރު ޑޮކްޓަރުން ނެތި، 35 އަހަރު ފަހަތަށް ސޮއްސާލައިގެން ދިއުމަކީ އެއްވެސް ރައްޔިތަކު ގަބޫލު ކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރައްޔިތުންގެ އިތުރުން ދިވެހި ސަރުކާރަށްވެސް މިއީ ދީލާލައިގެން ތިބެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ސިއްހީ ދާއިރާ ކުރިއެރުވުމަށް ސަރުކާރުން އެކަށައަޅާފައިވާ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒު ކުރަން ބަލާއިރު ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލަކަށް ހެދުމުގެ ވައުދަކީ އެސިޔާސަތުގެ މައި އެއްކަންތަކަށް ވާތީއެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ތަރައްގީ ވެދާނެކަމުގެ ކޮޅުމަތި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފެނުމަށްފަހު، ކުއްލިއަކަށް ހޮސްޕިޓަލްގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވާން ފަށާފައި ވާއިރު، މިއީ ދެ ދުވަހަކު ފޭސްބުކްގައި ސްޓޭޓަސްއެއް ޖަހާލައިގެން ފުއްދާލެވޭނެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިވަނީ ކިހިނެތްތޯ ބަލައި، މުޅިން އަތްދަށުން ނުދަނީސް މިކަމަށް ހައްލުތަކެއް ހޯދަން އެބަޖެހެއެވެ.\nވޭތުވެދިޔަ ހަފްތާއެއްހައި ދުވަސްތެރޭގައި ފެންމަތިވި ކަންތައްތަކާއި ލިބުނު މައުލޫމާތަށް ބަލާއިރު، މިކަމުގައި އެންމެ ބޮޑު ޒިންމާއެއް ނަގަން ޖެހޭނީ އިންޑިޔާގެ ނޫރުލް އިސްލާމިކް އެޑިއުކޭޝަން ޓްރަސްޓް (އެންއައިއީޓީ) އިންނެވެ. އިންޑިއާގެ މަޝްހޫރު ނިމްސް ހޮސްޕިޓަލް ހިންގާ މައި ކުންފުނި، އެންއައިއީޓީ އިން ހޮސްޕިޓަލް ތަރައްގީ ކުރުމަށް ހަވާލުވެފައި، ތަރައްގީ ކުރަން ބޭނުންވަނީ ކޮން ފެންވަރަކަށް ކަމާއި އެކަމަށް ދާނެ ހަރަދުތައް ވެސް އެނގިތިބެއެވެ. އަދި އެގްރީމަންޓް ކުރެވޭގޮތަށް އެކަންތައްތައް ޑެލިވަރ ކުރުމަކީ ނޫރުލް އިސްލާމިކް އެޑިއުކޭޝަން ޓްރަސްޓް (އެންއައިއީޓީ) ޒިންމާއެކެވެ. އާސަންދައިން ފައިސާ ނުލިބޭކަމަށް ބަހަނާއެއް ދެއްކުމަކީ ގަބޫލު ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nނިމްސް ހިންގާ ކުންފުންޏާ ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓާ ހަވާލުކުރަނީ–\nހޮސްޕިޓަލް ތަރައްގީކޮށް ހިންގުމަށްޓަކައި އުފައްދާފައިވާ ޖޮއިންޓް ވެންޗަރ ކުންފުނިންވެސް ވަނީ މިމޭރުމުން ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުންވެސް މައި ކުންފުންޏާ ދެމެދު މައްސަލަތަކެއް ޖެހިފައިވާކަން ހާމަވެއެވެ.\nނޫރުލް އިސްލާމް އިންޓަނޭޝަނަލްގެ ޑިރެކްޓަރު އަލީ އުސެއިދު ކުރިން މިނޫހަށް ވިދާޅުވީ، ފައިސާގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އާސަންދައިގެ ތެރެއިން ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ލިބުން ލަސްވެގެން ނޫން ކަމަށާއި އިންޑިޔާގެ ނޫރުލް އިސްލާމް އެޑިކޭޝަން ޓްރަސްޓުން ލިބެން ޖެހޭ އެހީތެރިކަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ނުލިބޭތީ ކަމަށެވެ. ޑޮކްޓަރުންގެ ދަތިތަކެއްވެސް ކުރިމަތިވެގެން މިއުޅެނީ އެފަރާތުން ލިބެން ޖެހޭ އެއްބާރުލުން އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ލިބެމުން ނުދާތީކަމަށް އުސެއިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n“މިކަމުގައި ސަރުކާރު ބަދުނާމުކުރުމުގެ ޖާގައެއް ނެތް ހަގީގަތަށް ދަންނަވަންޏަކާއެއް. ހަގީގަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިކަން ނުކުރެވި މިވަނީ މީގަ ބެކަޕް ދޭން ބުނި ފަރާތުން އެއީ ނޫރުލް އިސްލާމް އެޑިކޭޝަން ޓްރަސްޓްގެ ފަރާތުން، މިކަމަށް ދޭން ވާ އަހަމިއްޔަތުކަން އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެވިފަ ނެތީމަ.” އުސެއިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nގަބޫލު ކުރެވޭ ގޮތުން އާސަންދައިން ފައިސާ ލިބުނަސް ނުލިބުނަސް ހޮސްޕިޓަލް ހިންގެންވާނެއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ހޮސްޕިޓަލާ ހަވާލުވެފައިވާ މެނޭޖްމަންޓަށް އެމީހުންގެ ބެލެނިވެރި ކުންފުނިން އެއްބާރުލުންދީ ފައިސާ ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހޭނެ އެވެ.\nކުރިންވެސް ފާހަގަ ކުރި ފަދައިން އެންއައިއީޓީ އިން ކުޅުދުއްފުށި ހޮސްޕިޓަލް ތަރައްގީ ކުރަން ހަވާލުވެފައި، ވަނީ ތަރައްގީ ކުރަން ދާނެ ހަރަދު އެނގިތިބެއެވެ. މިހާތަނަށް އައިއިރު، މާބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ނުގެނެވުނުތަނުގައި، ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިންގުމަށް ބޭނުންވާނެ ވޯކިންގ ކެޕިޓަލް ފައިސާވެސް ފޯރުކޮށް ނުދިނުމަކީ އެކުންފުނީ ގާބިލުކަމާމެދު ސުވާލު އުފެއްދިދާނެ ކަންކަމެވެ. ނުވަތަ އެހެން އޭންގަލް އަކުން ވިސްނާނަމަ، އިންޑިއާގައި ކާމިޔާބު ހޮސްޕިޓަލްތަކެއް ހިންގާބަޔަކު، އެޔާ ބަލާއިރު ނިސްބަތުން ކުޑަހޮސްޕިޓަލްއެއް ތަރައްގީ ކުރުމަށް އިންވެސްޓް ކުރާނެކަމަށް ބުނުމަށްފަހު އެކަން ނުކުރުމަކީ އެމީހުންގެ ނިޔަތާމެދު ސުވާލު އުފެއްދި ދާނެކަމެކެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓާ ނިމްސްއާ ހަވާލުކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން، އެމްޑީ ފައިޒަލް ޙާން އަދި ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަރު އަލީ އުސެއިދު–\nމިހާތަނަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީ އިން ނުވަތަ ސަރުކާރު ފަރާތުން މިކަމަށް ބަހެއް ބުނެފައި ނުވާއިރު، މިހެން މިކަން ދީލާލެވޭކަށް ނެތެވެ. ހެލްތު މިނިސްޓްރީ އިން ވީހާވެސް އަވަހަށް މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދައިދޭން މަސައްކަތް ކުރަން އެބަޖެހެއެވެ. ޑިސްޗާޖް ފޯމުގައި ސޮއިކުރާނެ ޑޮކްޓަރެއް ނެތި، ޕޭޝަންޓުން ޑިސްޗާޖް ނުކުރެވުމާއި، އެންމެ ގިނައިން ވިހާ ސީޒަންގައި އަންހެނުންގެ ޑޮކްޓަރުން ނެތުމަކީ ސަރުކާރަށް ލިބޭނެ އިތުރު ނެގަޓިވް ޕޮއިންޓްތަކެވެ.


މަޝްހޫރު ޓީވީ ސީރީޒް ފްރެންޑްސްގައި، މައި ކެރެކްޓަރުން އަބަދުމެ ޒިޔާރަތްކުރާ ސެންޓްރަލް ޕާކްގެ މެނޭޖަރެއްގެ ރޯލު އަދާކުރި “ގަންތަރ”ގެ ރޯލު ކުޅުނު ޖޭމްސް މައިކަލް ޓައިލަރ މަރުވެއްޖެއެވެ.\n2018 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އެޑްވާންސްޑް ޕްރޮސްޓްރޭޓް ކެންސަރާއި ހަނގުރާމަކުރަމުންދިޔަ ޓައިލަރ މަރުވެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ލޮސް އެންޖަލިސްގައި ހުންނަ އޭނާގެ ގޭގައި، މިދިޔަ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. މިކަން އޭނާގެ މެނޭޖަރގެ ފަރާތުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައިވެސް ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. ޓައިލަރއަށް ޖެހުނު ޕްރޮސްޓްރޭޓް ކެންސަރ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ފަހު ދުވަސްވަރު ވަރަށް ގޯސްވެ، މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފެތުރުނެވެ.\nޓައިލަރގެ ކެންސަރު ހާލަތު އާއްމުންގެ ސަމާލުކަމަށް ބޮޑަށް އައީ މިއަހަރުގެ މެއިމަހުގައި އޮތް ފްރެންޑްސް ސީރީޒްގެ ރީޔޫނިއަންގައި އޭނާ ބައިވެރިވުމުންނެވެ. މި ރީޔޫނިއަންގައި އޭނާ ބައިވެރިވީ ޒޫމް މެދުވެރިކޮށެވެ.\nފްރެންޑްސް ސީރީޒްގައި ޓައިލަރގެ ކެރެކްޓަރ ގަންތަރއަކީ މައި ކެރެކްޓަރެއް ކަމުގައި ނުވިނަމަވެސް، އެ ކެރެކްޓަރަކީ ބެލުންތެރިންގެ މެދުގައި މަގުބޫލު ކެރެކްޓަރެކެވެ. އެގޮތުން އެ ސީރީޒްގެ ރޭޗަލް (ޖެނިފަރ އެނިސްޓޮން)ގެ ފަހަތުން ގަންތަރ އުޅުނު ގޮތަކީ ގިނަބަޔަކު ހެއްވާލާ ކަމެކެވެ. ޓައިމަރ މަރުވުމާއި ގުޅިގެން ފްރެންޑްސްގެ އެކި އެކްޓަރުންނާއި ފޭނުން ދަނީ ތައުޒިޔާ ފޮނުވަމުންނެވެ.\nޓައިލަރ ވަނީ އޭނާގެ ގައިގައި ކެންސަރު ހުރިކަން އެނގުނު ހިސާބުން ފެށިގެން، އެކަމާއި މެދު މީހުން ހޭލުންތެރި ކުރުވުމަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްފައެވެ.


އެޗްޕީއޭގެ ގަވައިދާ ހިލާފުވެފައިވާތީ ރައީސް ވަހީދު ޖޫރިމަނާކޮށްފި – Dhuvas Online\nއެޗްޕީއޭގެ ގަވައިދާ ހިލާފުވެފައިވާތީ ރައީސް ވަހީދު ޖޫރިމަނާކޮށްފި\nކުރީގެ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު ވަހީދު ހަސަން މަނިކު ޖޫރިމަނާކޮށްފި އެވެ.\nރައީސް ވަހީދު ޖޫރިމަނާ ކުރީ ކޯވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން އެޗްޕީއޭއިން އެކުލަވާލާފައިވާ ގަވަައިދާ ހިލާފަށް އާންމު ތަނެއްގައި މާސްކު ނާޅާ އުޅުއްވާފައިވާތީ އެވެ. އެމަނިކުފާނު ޖޫރިމަނާ ކޮށްފައިވަނީ 1،000 ރުފިޔާ އިންނެވެ.\nއެމަނިކުފާނު ޖޫރިމަނާކޮށްފައި ވަނީ މިއަދު ފުލުހުންގެ އިދާރާއަށް ހާޒިރު ކުރުމަށް ފަހު އެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް މި މައްސަލައިގަ ފުލުހުންގެ އިދާރާއަށް ޑރ. ވަހީދު ހާޒިރު ކުރައްވާފައިވާއިރު އެ ދުވަހު އެމަނިކުފާނާއި އިތުރު ސުވާލެއް ނުކޮށް ފޮނުވާލެއްވީ ގާނޫނީ ވަކީލަކު އައްޔަން ކުރެއްވުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް ފަހު އެވެ.\nއާންމު ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ރައީސް ޑރ. ވަހީދު ޖޫރިމަނާ ކުރީ އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމް/ ޕީއެންސީ ކޯލިޝަނުން އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި މުޒާހަރާގައި މާސްކު ނާޅާއި ހުންނެވުމުންނެވެ. އެ ދުވަހު ޕީޕިއެމްގެ ބައެއް އިސްވެރިންނާއި އެކްޓިވިސްޓުން މާސްކު ނާޅައި ތިއްބެވެ.\nކޯލިޝަންގެ ވެރިންގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް މާސްކު ނާޅައި ތިބެގެން ޖޫރިމަނާކޮށްފައިވަނީ ޕީއެންސީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ އަބްދުއް ރަހީމް އާއި ނައިބު ރައީސް އިބްރާހިމް ޝުޖާއު އެވެ.\nއެ ދެބޭފުޅުންވެސް ޖޫރިމަނާކޮށްފައިވަނީ 1،000 ރުފިޔާއިންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން އަދުރޭގެ ގާނޫނީ ވަކީލު ވިދާޅުވީ މާސްކު ނާޅައި މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންނާއި ވާހަކަދައްކަވަން އަދުރޭ ހުންނެވީ ޕީޕީއެމް އޮފީސް ތެރޭގައި ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެއީ އާންމު ތަނަކަށް ނުވާތީ ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެ ކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރައްވާ ކަމަށެވެ.


Suarez Ge Goalaa Eku Atletico In Barca Bali Kohfi – adduLIVE\nސުއަރޭޒްގެ ގޯލާއެކު އެތުލެޓިކޯ އިން ބާސާ ބަލިކޮށްފި\nOct 03, 2021, 08:26 ހަސަން ރަޝީދު\nސްޕެނިޝް ލީގުގައި ރޭ ލުއިސް ސުއަރޭޒްގެ ގޯލާ އެކު އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑުން 2-0 އިން ބާސެލޯނާ ބަލިކޮށްފި އެވެ.\nމި މޮޅާއެކު އެތްލެޓިކޯ އޮތީ 17 ޕޮއިންޓާ އެކު ލީގުގެ ދެވަނައިގައެވެ. އެއްވަނައިގައި އޮތް ރެއާލް މެޑްރިޑަށް ވެސް އެ އަދަދަށް ޕޮއިންޓު ލިބިފައިވާއިރު ރެއާލް އަށް ކުރި ލިބެނީ ގޯލުގެ ތަފާތުންނެވެ. ބާސާ އޮތީ 12 ޕޮއިންޓާ އެކު ލީގުގެ9ވަނައިގައެވެ.\nއެތްލެޓިކޯގެ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މި މެޗުގެ 23 ވަނަ މިނެޓްގައި ތޯމަސް ލެމާ ވަނީ އެތްލެޓިކޯ އަށް ލީޑު ނަގާދީފައެވެ. ނަތީޖާ އެއްވަރުކޮށްލަން ބާސާގެ ކުޓީނިއޯ އަދި ފްރެންކީ ޑި ޔޮންގް އަށް ވަނީ ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ލިބި ބޭކާރުވެފައެވެ.\nއެ ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ބާސާ އަށް ނުހިފުނުއިރު މެޗުގެ 44 ވަނަ މިނެޓްގައި ސުއަރޭޒް ވަނީ އެތްލެޓިކޯގެ ދެވަނަ ގޯލު ކާމިޔާބުކޮށްދީފައެވެ. ސުއަރޭޒަކީ މިދިޔަ އަހަރު ބާސެލޯނާ އިން އެތުލެޓިކޯ އަށް ވިއްކާލި ކުޅުންތެރިއެކެވެ. އެގޮތުން ގޯލަށްފަހު ބާސާ އަށް އިހުތިރާމް ކުރުމުގެ ގޮތުން ބާސާ ކޮޅަށް ގޯލު ޖެހުމަށް ފަހު ސުއަރޭޒް އެހާ ބޮޑަށް އުފާފާޅެއް ނުކުރެ އެވެ.\nނަމަވެސް ގޯލަށްފަހު ސުއަރޭޒް ވަނީ ކަންފަތް ކައިރީގައި އިނގިލިތައް ޖެއްސުމަށް ފަހު އިޝާރާތުން ފޯނު ކޯލެއް ނަގާ މަންޒަރު ދައްކާލާފައެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނާގޮތުން މިއީ ސުއަރޭޒަށް ބާސާގައި މުސްތަގުބަލެއް ނެތްކަން އެންގި ބާސާގެ ކޯޗު ރޮނަލްޑް ކޫމަން އަށް ދިން މެސެޖެކެވެ.\nމެޗުގެ ދެވަނަ ހާފްގައި އެތްލެޓިކޯ އަށް ލީޑު އިތުރަށް ފުޅާކޮށްލަން ވެސް ފުރުސަތުތަކެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ލީގުގައި މިހާތަނަށް ހަތް މެޗު ބާސާ އިން ކުޅެ ނިމުނުއިރު އެޓީމު ވަނީ ތިން މެޗުން ބަލިވެފައެވެ. ބާސާ އަށް މޮޅުވެފައިވަނީ ތިން މެޗުންނެވެ.


"Reendhoo Kandga" China Ge Boat Thakeh Hurun Dhekunu Korea Ah Massala Akah - Vaguthu\nދެކުނު ކޮރެއާ އާއި އުތުރު ކޮރެއާއާ ދެމެދުގައި ހިނގި ހަނގުރާމަ މީގެ 70 އަހަރުން ކުރިން ނިމުމަކަށް އައުމާއެކު، ބައިންގްޔޯންގް ވެގެން ދިޔައީ އެމެރިކާގެ ސިފައިން އުތުރު ކޮރެއާއަށް ފާރަލުމަށް ބޭނުން ކުރަމުންދިޔަ މައި ރަށަކަށެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެރަށަކީ ޗައިނާގެ ރާޑަރަށް އަރާ ސަރަހައްދެވެ.\nމިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހު ޗައިނާއިން ވަނީ އަސްކަރީ މަނަވަރުތަކެއް އެރަށުގެ އައްސޭރިއަށް ފޮނުވައިގެން ދެކުނު ކޮރެއާއަށް ބިރު ދައްކައިފައެވެ.\nމިފަހަކަށް އައިސް ޗައިނާގެ ބޯޓުތައް ޔެލޯ ސީގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މިންވަރު ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ޗައިނާއިން ބޭނުންވަނީ އެ ސަރަހައްދު އެމީހުންގެ އަތް ދަށުކޮށް، ދެކުނު ކޮރެއާއަށް އޮންނަ މަގު އެމީހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ކުރިޔަށް ގެންދަން ކަމަށް ދެކުނު ކޮރެއާގެ ޑިފެންސް ކޮމިޓީއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nއުތުރު ކޮރެއާއިން 13 ކިލޯމީޓަރު ބޭރުގައި އޮންނަ ބައިންގްޔޯންގް އަކީ ކޮރެއާގެ ދެހިސާބުގެ ވެސް އިންޓެލިޖެންސް އެޖެންސީ ތަކުން ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދެމުން އަންނަ ސަރަހައްކެވެ. ދެކުނު ކޮރެއާގެ ސިފައިން ވަނީ އެރަށާ ދިމާ ފެންނާނޭހެން ރާޑަރުތަކެއް ހަރުކޮށްފައެވެ. މިހާރު އެސަރަހައްދުގައި ދިމާވެގެން އުޅޭ އެންމެ ބޮޑު މައްސަލަ އަކީ ޗައިނާގެ ބޯޓުފަހަރު ތަކުން އެރަށުގެ އައްސޭރި ބަލަހައްޓައި، އެ ސަރަހައްދު އެހެން ގައުމުތަކުގެ ކަނޑުމަތީ ސިފައިންގެ ކުޅަދާނަކަން ހުރި މިންވަރު މޮނިޓާ ކުރަމުން ދިޔުމެވެ. ރިޕޯޓުތައް ބުނާގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުން ފެށިގެން ޗައިނާގެ ބޯޓުތައް އަންނަނީ އެ ސަރަހައްދު ބަލައި ފާސް ކުރަަމުންނެވެ.\nދެކުނު ކޮރެއާއިން ޗައިނާގެ ބޯޓުތައް ޔެލޯ ސީގައި މާގިނަ އަދަދަކަށް ހަރަކާތްތެރި ވަމުންދާތީ އެކަމާ ކަންތައް ބޮޑުވެ ވާހަކަ ދައްކާފައި ވާއިރު ޗައިނާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ބަހެއް މިކަމުގައި ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.


Rate ah badhaleh nugennan, Dhathuru thakuge agu hunnaanee ehvarehgai: Baeh drivarun | Mihaaru\nވިޔަފާރި / މާލެ\nރޭޓަށް ބަދަލެއް ނުގެންނަން، ދަތުރުތަކުގެ އަގު ހުންނާނީ އެއްވަރެއްގައި: ބައެއް ޑްރައިވަރުން\nމިއަދު އެމްޕީއެލް ސަރަހައްދުގައި ލޮރީތައް ޕާކް ކޮށްފައި.-- ފޮޓޯ: މިހާރު/ނިޝާން އަލީ\n01 އެޕްރީލް 2018 - 19:46\nމާލެތެރޭގައި ދުވާލު ގަޑީގައި މުދާ އުފުލުން މަނާ ކުރި ނަމަ ވެސް، ޕިކަޕް އަދި ލޮރީ ދަތުރުތަކުގެ އަގަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުގެންނަ ކަމަށް ބައެއް ޑްރައިވަރުން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.\nޓްރާންސްޕޯޓް އޮތޯރިޓީގެ އާ އުސޫލަށް މިއަދު އަމަލު ކުރަން ފެށުމުން މާލެތެރޭގައި ވެހިކަލްތަކުގައި މުދާ އުފުލޭނީ އިރުއޮއްސި 6:00 އިން ފަތިހު 6:00 އަށެވެ. ނަމަވެސް ހެނދުނު 8:30 އިން ފެށިގެން 11:00 އަށް އަދި ހަވީރު 6:00 އިން ހެނދުނު 6:00 އާ ދެމެދުގައި ކައްކާ ގޭސް ވެހިކަލްގައި އުފުލޭނެ އެވެ.\n"މިހާރު" އާ ވާހަކަ ދެއްކި ބައެއް ޑްރައިވަރުން ބުނީ މާލެތެރޭގައި ޕިކަޕާއި ލޮރީގައި މުދާ އުފުލާ ގަޑި އަށް ބަދަލު ގެނައި ނަމަވެސް އެ ވެހިކަލްތަކުން އަގު ނަގާ އުސޫލު އަދިވެސް އޮތީ ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.\nއެއީ ހެނދުނުން ފެށިގެން ރޭގަނޑު 11:00 އާ ހަމައަށް، ޕިކަޕެއް ނަމަ 360ރ. އަދި ލޮރީ ދަތުރެއް 420ރ. އަށެވެ. ރޭގަނޑު 11:00 ގެ ފަހުން ހެނދުނާ ޖެހެންދެން އަގުތައް އުޅެނީ ޕިކަޕެއް ނަމަ 480ރ. އަށް އަދި ލޮރީ ދަތުރެއް 600ރ. އަށެވެ.\n"ރޭޓު ބޮޑެއް ނުކުރަން. އެކަމަކު މީގައި އެބަހުރި ބައެއް ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރަން. މިސާލަކަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް އެއްފަހަރާ މުދާ ނެރޭ ކިއޫގައި މި ޖައްސަން ޖެހެނީ. އެހެންވެއްޖިއްޔާ ގިނަ ވަގުތު ނަގާނެ. އެގޮތުން އަގު ބޮޑުވެދާނެ ގަޑި އަށް ބަލާއިރު،" އެމްޕީއެލް ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ލޮރީ ޑްރައިވަރަކު ބުންޏެވެ.\nއެހެން ޑްރައިވަރަކު ބުނީ "މި ގަވާއިދަކީ ބޮޑު ތަކުލީފެއް" ކަމަށެވެ. ނަަމަވެސް، ގަވާއިދަށް އަމަލު ކުރަން ޖެހޭތީ، އެ ގަޑިތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރުން ނޫން ގޮތެއް ނެތް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުން އާންމުންނަށް އެނގެން އަޅުގަނޑުމެން އަގު ބޮޑު ނުކުރާކަން. މުދަލުގެ އަގަށް ބަދަލު އަންނަނީ އަޅުގަނޑުމެން އަގު ބޮޑުކޮށްގެން ނޫން. އެކަން ސާފުވާން ޖެހޭ،" ނަން ނުޖަހާ ގޮތަށް ވާހަކަ ދެއްކި އެހެން ޑްރައިވަރަކު ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނީ، އެ މީހުންނަކީ މުދާ އުފުލުމުގައި އުޅޭއިރު "ތިން ވަނަ" ފަރާތް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ކަސްޓަމްސް އިން މުދާ ދޫކުރުމުން، މަޖޫރީން މުދާ ނެރުމުގެ މަސައްކަތް ނުކުރާނަމަ އެމްޕީއެލް އިން މުދާ ނެރުމުގައި އުޅޭ ވެހިކަލް ތަކަށް ދަތުރު ނުލިބޭނެކަން އޭނާ ފާހަގަ ކުރި އެވެ.\n"މިއަދު މަޖޫރީން މަސައްކަތް ނުކުރާތީ މިއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލާރި ނުލިބޭނެ ދުވަހެއް. އެ މީހުން މަސައްކަތް ކުރަންޏާ އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތް ކުރާނަން،" އެހެން ޑްރައިވަރަކު ބުންޏެވެ.\nކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސިން ގައި ހަރަކާތްތެރިވާ، ބައެއް ލޮޖިސްޓިކް ކުންފުނިތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް މިއަދު ވަނީ ހުއްޓިފަ އެވެ.\n"މިހާރު" އާ ވާހަކަ ދެއްކި ބައެއް ކުންފުނިތަކުގެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ، އާ ގަވާއިދާ ގުޅިގެން އެ ކުންފުނިތައް ހިންގުމަށް ވަރަށް ބޮޑު ބުރޫއެއް އަރަމުންދާ ކަމަށެވެ.\n"ހަމައެކަަނި ކަސްޓަމްސް ކޮޅުން ނިންމަން ޖެހޭ ކަންކަން ނިންމާލާފަ މި ތިބީ. މަޖޫރީން މަސައްކަތެއް ނުކުރޭ މިއަދު. ކުރިއަށް އޮތް ދެތިން ދުވަހު ވެސް ކުރާނެހެން ހިއެއް ވެސް ނުވޭ. އެ މީހުން މަސައްކަތް ނުކުރަންޏާ އަޅުގަނޑުމެން މުދާ ނުނެރި ތިބެން ޖެހޭނީ،" ލޮޖިސްޓިކް ކުންފުންޏެއްގެ އޮފިޝަލަކު، ކަންބޮޑުވުން ހިއްސާ ކުރަމުން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރޭގަނޑު 11:00 ގެ ފަހުން ޕިކަޕާއި ލޮރީގެ އަގު ބޮޑުވާއިރު، އާންމު އަގުގައި މަސައްކަތް ކުރަން ލިބޭ ވަގުތު ކުޑަވުމަކީ ވެސް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. އަދި ޜޭގަނޑު ހޭލާ ތިބެގެން މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މިހާރު" އާ ވާހަކަ ދެއްކި ގިނަ ޑްރައިވަރުން ބުނީ ދަތުރުގެ އަގަށް ބަދަލު ނުގެނައި ނަމަ ވެސް، ގަވާއިދާ ގުޅިގެން ބޮޑެތި އުދަނގޫތައް ދިމާވާނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ދިވެހިންނަކީ އާންމުކޮށް ދަންވަރު މަސައްކަތް ކުރުމުގެ އާދަ ނެތް ބަޔަކަށް ވާއިރު، ކުއްލިއަކަށް މިފަދަ ބަދަލެއް ގެނައުމުން ވިޔަފާރިވެރިންގެ އިތުރުން މަސައްކަތްތެރިން ވެސް އެކަމަށް ތައްޔާރު ނޫން ކަމަށް އެ މީހުން ބުނެ އެވެ.\nނަމަވެސް އާ ބަދަލާ އެކު، މާލޭގެ ޓްރެފިކަށް ވަރަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބި، މަގުތަކުގެ ކާރޫބާރޫ ކުޑަކަން ފާހަގަކުރެވެ އެވެ.\nދަތުރުފަތުރު ޕިކަޕް ޑްރައިވަރުން މާލެ\nއަހަރެން ރޭގަ އެރި ޕިކަޕް ޑްރައިވަރު ނެގީ 70ރ. އެއީ 10.25 ގަ!\nއަދި ނުކުރަނީ، މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވާނެ، ތީގަ އޮތް ޙައްލަކީ ސްކޫލްތައް އެއް ދަންފަޅިއަށް ބަދަލުކުރުން. އެއިރުން2ގެ ފަހުން މުދާ އުފުލާ ކަންތައް ކުރެވޭނެ. ގޮތް ދޫކުރަން އެބަޖެހޭ އެމް.ޑީ.ޕީ ސަރުކާރުގަ 1 ދަންފަޅިއަށް ސްކޫލްތައް ބަދަލު ކުރަން ނިންމީ ވަރަށް ވިސްނާފަ. މިދުވަސް އަންނާނެކަން އިނގޭތީ.\nކަސްޓަމް ސަރަހައްދު އުޅޭ ލޮރީތަކަށް ޓްރާންސްޕޯރޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންގަޑާއި ޚިލާފަށް އަގު ކަނޑައެޅޭތައް؟ ކޮންމެވެސް މީހަކު މިވާހަކަވެސް ލިޔެބަލަ. ކަސްޓަމް ސަރަހައްދުގައި ލޮރީ ޑްރައިވަރުން އެމީހުން އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ކުރަނީ. އެސަރަހައްދަށް ޓްރާންސްޕޯރޓް އޮތޯރިޓީ ބާރު ނުހިގަނީތޯ\nޔޭސް ،ޓްރާންސްޕޯޓް ގަވާއިދު މި ތާކަށް ނުހިގާނެ، މިކަމާނޫޅޭ ހަސަނާ، މީމުޅިން ވަކި ކޮމިޔުނިޓީ އެއް ،\nރާއްޖޭގަ އެތައް ގައުމަކަށް ނިސްބަތްވާ މަސްހުނި ދަރިކޮޅެއް އުޅޭތީ ކަންކަމުގަ އެއްބައިވަންތަކަން ވަރަށް ކުޑަ. އެއާ ޚިލާފަށް ރާއްޖޭގަ އުޅޭ ބިދޭސީންގެ ކިބައިން އެކި ކަންކަމުގަ އެކުވެރިކަމާ އެއްބައިވަންތަކަން މާބޮޑަށްފެންނަމުންދޭ. ތިޔަ ކަމުގަވެސް ބައިބައިވުން މިހާރުވެސް ފެންނަން ފަށައިފި.


ރާއްޖެއިސްލާމް | އިންޑޮނީޝިއާގެ އަންހެނަކު މެރުމަށް ސަޢުދީގެ ކޯޓަކުން ޙުކުމްކޮށްފި\nސަޢުދީއަރަބިއްޔާގެ ގެއެއްގައި ޚާދިމާއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރަން އުޅުނު އިންޑޮނީޝިއާގެ އަންހެނަކު މެރުމަށް ސަޢުދީއަރަބިއްޔާގެ ކޯޓަކުން ޙުކުމްކޮށްފިއެވެ.\nމި އަންހެންމީހާގެ މައްޗަށް މަރުގެ ޙުކުމް އިއްވާފައި މިވަނީ އޭނާ ޚިދުމަތްކޮށްދޭ ސަޢުދީ ޢާއިލާގެ ޢުމުރުން އެންމެ4އަހަރުގެ ތާލާ އައްޝަހްރީ މަރައިލުމުގެ ކުށް އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އޭނާ މިޖަރީމާ ހިންގާފައިވަނީ ބޮޑުވަޅިއަކުން އަންހެންކުއްޖާގެ ކަރު ބުރިކޮށްލައިގެންނެވެ.\nމިމައްސަލަ ބެލި ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗުން ވަނީ މަރުގެ އަދަބުގެ އިތުރުން އަންހެންމީހާ 8 މަހަށް ޖަލަށްލުމަށާއި 200 އެތިފަހަރުން ތަޢުޒީރުކުރުމަށްވެސް ޙުކުމްކޮށްފައެވެ. އެއީ އެނުބައި ޖަރީމާ ހިންގުމަށްފަހު އަމިއްލައަށް މަރުވާން އުޅުނުކަމުގެ ކުށްވެސް އޭނާގެ ސާބިތުވެފައިވާތީއެވެ.\nޚާދިމާގެ ވަކީލު ވަނީ މި މައްސަލަ އިސްތިޢުނާފުކުރާނެކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nއިންޑޮނީޝިއާ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވެހުރި މަންދޫބު ނޫސްވެރިންނަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މަރުގެ ދިޔަ އަތުލުމަށްފަހު ޚާދިމާއަށް މާފުކުރުމަށް ހުށައެޅިނަމަވެސް އަންހެންކުއްޖާގެ ބައްޕަ އެކަމަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާ ކަމެށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ސަޢުދީގެ ޝަރުޢީ ނިޒާމަށް އިންޑޮނީޝިއާ އިން ފުރިހަމަޔަށް އިޙުތިރާމްކުރާކަމަށްވެސް މަންދޫބު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިންޑޮނީޝިއާގެ ޚާދިމާ މިޖަރީމާ ހިންގާފައިވަނީ އަންހެންކުއްޖާގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަ އަދި ދައްތަމެންވެސް ގެއިން ބޭރުގައި ވީ ވަގުތެއްގައެވެ.\nތާލާގެ ބައްޕަ ބުނިގޮތުގައި އޭނާ އާއި އޭނާގެ ޢާއިލާ، އެމީހުންގެ ދަރިފުޅުގެ ބޮލާއި ކަނދުރާ ވަކިކޮށްލާފައި އޮއްވައި ފެނުނު، އެކަޅު ދުވަސްމަތިން ދުވަހަކުވެސް ހަނދާނެއްނުނެތޭނެއެވެ. ސްކޫލް ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ތާލާގެ މަންމައަށް އެމަންޒަރު ފެނުމާއެކު ވަނީ ހޭނެތިގެން ވެއްޓިފައެވެ.\nއިންޑޮނީޝިއާގެ ޚާދިމާ މިކަން ކުރި ސަބަބެއް ސާފުވެފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އަންހެންކުއްޖާގެ ބައްޕަ ވަނި އެމީހުންގެ ޢާއިލާއިން ޚާދިމާއާ މެދު ގޯސްކޮށް ކަންތައްކޮށްފައިވާކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.\nމިއީ ދިއިސްލާމް އިން ނަކަލުކޮށްފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.


ތިބާގެ ވެރި ރައްބު ދެނެގަންނާށެވެ\nފުރަތަމަ ޞަފްޙާThauheedhތިބާގެ ވެރި ރައްބު ދެނެގަންނާށެވެ\nAruzam 4:47 AM\nތިބާގެ ވެރިރައްބު ދެނެގަންނާށެވެ 1\nއައްޝައިޚު މުޙައްމަދު އިބުރާހިމް\nތާ އަބަދު ތިކުރަމުން ތިޔަގެންދަވާ ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ﷲ ދަރުބާރުގައި މަޤުބޫލުކަން އެއްޗަކަށް ހައްދަވާ\nޝައްކެއްވެސް ނެތެވެ. ﷲ އީ އެއްކައުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެކަލާނގެއަށް އެއްވެސް ބައިވެރިޔަކުނުވެއެވެ. އެކަލާންގެވަނީ ހަތްއުޑުގެ މަތީގައި އަރުޝުގެ މަތީ އިސްތިވާވޮޑިގެންނެވެ. މިއީ އަހުލުއްސުންނަތު ވަލްޖަމާޢަތުގެ އަޤީދާއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ\nالرَّحْمَـٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَىٰ ﴿ޠާހާ 5)\nމާނައީ: " ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޢަރުޝުގެ މަތީ އިސްތިވާވެވޮޑިގެންނެވެ. "\nދަންނައެވެ. އިސްތިވާވޮޑިގެންވަނީ ކޮންގޮތަކަށްތޯ ޢަރުޝުގެ މަތީ އެކަލާނގެ ވަނީ ކޮން ކައިފިއްޔަތެއްގައިތޯ، މިއީ އެއްވެސް މަޚުލޫޤަކަށް އެނގިގެންވާ ހިސާބެއް ނޫނެވެ. އަޅުތަކުންނަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ﷲ އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަ ތަޢުލީމުދެއްވި ވަރަކަށް ކިފާޔަތުކުރުމެވެ. ފުއްދައިލުމެވެ.\nއެއްވެސް މަޚުލޫޤަކާއި އެއްފަދަކުރުން އެއްވެސް އަޅަކަށް ހުއްދަވެގެންނުވެއެވެ. ކޮށްފިނަމަ ﷲ އާއި އެމީހަކު ޝަރީކުރުރީއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ\nلَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ ۖ (ޝޫރާ 11)\nމާނައީ: " އެކަލާނގެއާއި އެއްފަދަ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެއެވެ. އެކަލާނގެއީ އައްސަވާ ބައްލަވާ ވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. " ﷲ ގެ ޢަރުޝުގެ މަތީ އިސްތިވާ ވޮޑިގެންވާ ގޮތާބެހޭގޮތުން އިމާމު މާލިކުގެފާނާ ސުވާލުވެވުމުން ޖަވާބުގައި ވިދާޅުވިއެވެ.\n( الإستواء معلوم, والكيف مجهول, والسؤال عنه بدعة)\nމާނައީ: " (ﷲ ތަޢާލާ ޢަރުޝުގެ މަތީ) އިސްތިވަވާވޮޑިގެންވާކަން އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް އިސްތިވާވޮޑިގެންވަނީ ކޮން ގޮތަކަށް ކަމެއްނޭންގެއެވެ. އަދި އެކަމާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމީ ބިދުޢައެކެވެ. " ( ބިދުޢައަކީ ދީނުގައި އަލަށްކުރެވޭ ކޮންމެ ކަމެކެވެ. )\nރަސޫލުﷲ ސައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްފުޅުކުރައްވަނީ\nމާނައީ: " ތިމަންކަލޭގެފާނު އެކަމެއްގެ މައްޗަށް ޙުކުމް ދެއްވާފައިނުވާ ކަމެއްކޮށްފިމީހާ ދަންނާށެވެ. ފަހެ އެކަމެއް ރައްދުކުރެވޭނެއެވެ." މިހިސާބުން ﷲ ތަޢާލާ ވޮޑިގެންވަނީ ޢަރުޝުގެ މަތީގައިކަން އެނގިއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް މަޙުލޫޤަކާ އެއްފަދަ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ.\nޢަރުޝު ޢަރަބިބަހުން ކިޔައިއުޅެނީ ރަސްރަސްކަލުންގެ ތަޚުތަށެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ސަބާގެ ރާނީ ބަލްޤީސްގެ ތަޚުތަށްވެސް އިސްތިޢުމާލު ކުރެއްވީ ޢަރުޝުގެ ލަފުޒެވެ. ހުދުހުދު ނަމަކަށް ކިޔާ ދޫންޏެއް ސުލައިމާނު ޢަލައިހިއްސަލާމަށް ސަބާ ނަމަކަށް ކިޔާ ޤައުމަކާއި ބެހޭގޮތުން ކިޔައިދިން ވާހަކަ ﷲ ތަޢާލާ ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންކޮށްދެއްވަނީ މިފަދައިންނެވެ.\nإِنِّي وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَيْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ ﴿ ނަމްލު ٢٣﴾\nމާނައީ: " (ހުދުހުދު ބުންޏެވެ) ސަބާ ޤައުމުގެ މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް އަންހެނަކު ވެރިކަންކުރާތީ އަހަރެން ދެކެފީމެވެ. އަދި (ވެރިކަމަށް ބޭނުންވާނޭ) އެންމެހާ ތަކެއްޗެއް އޭނާއަށް ދެވިފައިވެއެވެ. އަދި އޭނާއަށް ވަރަށްބޮޑު "އަރުޝެއް" (ޔަޢުނީ ތަޚުތެއް ލިބިގެންވެއެވެ)" މިއާޔަތުގައި "ޢަރުޝު"ގެ ލަފުޒު އިސްތިޢުމާލުވެވިފައި މިވަނީ "ތަޚުތަށެވެ." ﷲއަށް ޢަރުޝަކާއި ކުރުސީއެއްވެއެވެ. ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި އެކަލާންގެ ކުރުސިކޮޅަކީ އެކަލާނގެ ފައިންޕުޅު އަޅުއްވާ ގޮނޑިކޮޅެވެ. ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ\nوَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ( ބަޤަރާ 255)\nމާނައީ: " އެކަލާނގެ ކުރުސީކޮޅު އުޑުތަކާއި ބިމަށްވުރެ ތަނަވަސްވެގެންވެއެވެ." މިއީ އެކަލާނގެ ކުރުސީކޮޅުގެ ބޮޑުމިނެވެ. އަދި ކުރުސީކޮޅާއި އަޅާބަލާއިރު ޢަރުޝު ކިހާބޮޑުވާނެތޯއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n(ما الكرسي في العرش إلا كحلقة من حديد ألقيت بين ظهراني فلاة من الأرض ) (ރިވާކުރެއްވީ ބައިޙަޤީ)\nމާނައީ: " އަރުޝާއި އަޅާބަލާއިރު ކުރުސީ ބިމުން ސަހަރާއެއްގެ މެދަށް އެއްލައިލެވިފައިވާ ދަގަނޑު އަނގޮޓިއެއް ފަދައިން މެނުވީ ނުވެއެވެ." މިއީ ޢަރުޝުގެ ބޮޑުމިނެވެ. މިބޮޑު ޢަރުޝުގެ މަތީ އެކަލާނގެ ވޮޑިގެންވަނީ ހަތްއުޑުގެ މަތީގައިވާ ފެންގަނޑެއްގެ މަތީގައެވެ. ޞައްޙަ ޙަދީޘުން ސާބިތުވާގޮތުގައި އެފެންގަނޑުގެ ފުންމިނުގައި 500 އަހަރުގެ ދިގުރާސްތާވެއެވެ.\nދަންނައެވެ. ﷲވަނީ ހަތްއުޑުގެ މަތީގައެވެ. އެކަލާނގެ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަޙީކުރައްވަނީ\nأَأَمِنتُم مَّن فِي السَّمَاءِ أَن يَخْسِفَ بِكُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ ﴿١٦ މުލްކު﴾ أَمْ أَمِنتُم مَّن فِي السَّمَاءِ أَن يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ ﴿١٧ މުލްކު﴾\nމާނައީ: " އުޑުގައިވާ ﷲގެ ކިބައިން އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުން ބިމަށް ގަންބައިލައްވާ ހަމައެހިނދު އެބިންގަނޑު ހެލިގެންފާނެ ކަމުން ތިޔަބައިމީހުން އަމާންވެގެންވަނީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އުޑުގައިވާ ﷲގެ ކިބައިން އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ހިލައިގެ ވާރޭވެއްސަފާނެކަމުން ތިޔަބައިމީހުން އަމާންވެގެންވަނީ ހެއްޔެވެ؟ ފަހެ އޭރުން ތިމަން ﷲގެ އިންޒާރަކީ ކިހިނެއްވާ އެއްޗެއްކަން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގޭނެއެވެ. " މިދެ އާޔަތުން ﷲވަނީ އުޑުގައިކަން ޞަރީޙަކޮށް އެނގެއެވެ.\nއަދި އެއްދުވަހަކު ޞަޙާބީއަކު އެކަލޭގެފާނުގެ އަޅުއަންހެނަކު މިނިވަން ކުރައްވަންވެގެން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތެވެ. އެހިނދު އެކަލޭގެފާނު އެއަޅު އަންހެނާއަށް ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ. ( أين الله؟) " ﷲ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟" އެއަޅު އަންހެނާ ދެންނެވިއެވެ. ( في السماء ). "އެކަލާނގެ ވޮޑިގެންވަނީ އުޑުގައެވެ. " ދެން ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ. ( من أنا؟ ) "ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ ކާކުހެއްޔެވެ؟" އެއަޅު އަންހެނާ ދެންނެވިއެވެ. ( أنت رسولالله) " ކަލޭގެފާނަކީ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ. " އެހިނދު އެއަޅު އަންހެނާގެ ވެރިމީހާއަށް ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ. (اعتقها فإنها مؤمنة) "ހަމަކަށަވަރުން އެކަނބުލޭގެ މިނިވަންކުރާށެވެ. އެކަނބުލޭގެއަކީ މުއުމިނު އަންހެނެކެވެ. " އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ސަލަފުއްޞާލިހުންގެ އަޤީދާއަކީ މިއީއެވެ. އާދެ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވޮޑިގެންވަނީ އުޑުގައެވެ.\nislam Sheikh Mohamed Ibrahim Thauheedh