Varubalive avadhi vamundhaa masakkaiytherin | Mihaaru\nހުމެއް ފެތުރެމުންދިޔަ ދަނޑިވަޅެއްގައި އައިޖީއެމްއެޗްގައި ހުޅުވި ފްލޫ ކްލިނިކެއްގައި މީހުން އެޑްމިޓްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުގައި ނަރުހުން ހަރަކާތްތެރިވަނީ: ނަރުހުން މަދުވެފައި މަސައްކަތު ވަގުތު ދިގު ---ފައިލް ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\n01 މެއި 2019 - 11:08 51 comments\nލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނެއްގެ ގޮތުގައި ރައުފާ އަބްދުއްސައްތާރުގެ ހަތަރު އަހަރުގެ ތަޖުރިބާއަކީ ޗުއްޓީއެއް، އޮފެއް، ބަންދަކަށް ނުބަލައި ހުރިހާ ދުވަހަކު ވެސް މަސައްކަތަށް ނުކުންނަން ޖެހުމެވެ. އެއީ މުވައްޒަފުން މަދުވުމާއި ރަނގަޅު ނިޒާމަކަށް އެ ދާއިރާ ބައްޓަންކޮށްފައި ނެތުމުން އޭނާ ފަދަ ހުރިހާ މަސައްކަތްތެރިން ވެސް އުފުލަން ޖެހިފައިވާ ބުރައެކެވެ.\n"އަޅުގަނޑު މަސައްކަތްކުރަން މަހަކު 30 ދުވަހު. ބައެއް ފަހަރު އަހަރީ ޗުއްޓީ ވެސް އެއްކޮށެއް ނުނަގަން. މީހުން މަދުވަންޏާ ހަމަ ނުކުންނަން،" އަތޮޅުތެރޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ރައުފާ ކިޔައިދިނެވެ.\n"ޗުއްޓީގައި ނެތިއްޔާ ހަމަ ހުރިހާ ދުވަހަކު ވެސް ނުކުންނަން. އެންމެން ވެސް ނުކުންނާނެ. އޮފް ދުވަހު ވެސް ނުކުންނާނެ. އޭގެ މާނައަކީ މުޅި ދުވަސް އެއްކޮށް ރެސްޓެއް ނަގާފައެއް ނޯންނާނެއޭ. މިއީ ހަމަ ރަށްރަށުގައި މަސައްކަތްކުރާ ހުރިހާ އެންމެންގެ ވެސް ހާލަތު."\nސިވިލް ސާވިސް ކަމަށް ވިޔަސް، ރިސޯޓުތަކާއި އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކަށް ބެލިޔަސް، ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްތެރިން އުޅޭ ދަތި ހާލުގެ ވާހަކަ އާއި އެ މީހުންގެ ޝަކުވާތައް ކޮޅުން ނުލަ އެވެ. އެކަށީގެންވާ އުޖޫރައެއް ނުލިބުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ވަސީލަތްތަކާއި ރައްކާތެރިކަމާއި އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތު މާހައުލެއް ނެތުމުގެ ބޯހާސްކަން ވެސް މެ އެވެ. ވަރުބަލިވެގެން ގޮސް އަވަދިވާހާ ގިނަ ވަގުތު މަސައްކަތުގައި އުޅެން ޖެހުމާއި ވަޒީފާ އަށްޓަކައި އާއިލާ އާއި އެހެން ހުރިހާ ކަމެއް ގުރުބާންކުރަން ވެސް ޖެހުމެވެ.\nސައުވީސް ގަޑިއިރުގެ ހިދުމަތް އޮންނަ ސިއްހީ ދާއިރާގެ ނަރުހުންނާއި ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުންނާއި ހަފްތާ ބަންދެއް ނުލިބި މަސައްކަތުގައި އުޅޭ ޓީޗަރުންނާއި އަގުބޮޑު ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީގައި ނިކަމެތިވެފައި ތިބި މުވައްޒަފުންގެ ފަރާތުން ވެސް އަޑުއިވެނީ އުދާސްތަކެވެ.\n"އެކަނި ރަށެއްގައި ހުންނަ މީހަކު ވެއްޖެއްޔާ 24 ގަޑި އިރު އޮންކޯލްގައި ހުންނަ އިރު ވާނެ ގޮތް ވިސްނަވާ. އަދި އެއީ ދަރިން ތިބި މީހަކަށް ވެއްޖެއްޔާ ދަރިންނާ އެއްކޮށް ހޭދަކުރަން އޮންނާނީ ކޮން ވަގުތެއް؟ ހަ މަސް، އެއް އަހަރު ވަންދެން އެ ގޮތަށް އުޅެވޭނީ ކިހިނެއް؟"\nނަރުހުން: މަސައްކަތުގައި 16 ގަޑި އިރު ވެސް ހޭދަވެދާނެ\nސިއްހީ ހިދުމަތުގައި އިންސާނިއްޔަތުކަން އިސްކުރާތީ ނަރުހަކު ކިތަންމެ ގިނަ އިރަކު ވެސް މަސައްކަތުގައި އުޅެފާނެ އެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ބުރަ އިހުސާސްކުރަނީ ވެސް އެ މީހުންނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ހަފްތާއަކު ދެ ދުވަހު ނުވަތަ ތިން ދުވަހު 16 ގަޑި އިރު އެބަ މަސައްކަތްކުރަން،" ސ. ހިތަދޫ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޒުވާން ނަރުހަކު، ނަން ނުޖަހަން އެދި، ކިޔައިދިނެވެ.\n"ގިނަ ފަހަރަށް ހަފްތާއެއް ވެސް ދާނެ ގޭ މީހުންނަށް ނުފެނި. ހަމައެކަނި ނިދަން ގެއަށް އާދެވޭ ދުވަސްތައް ދޭ. ހަފްތާއަކު ދެތިން ފަހަރު މާލެ އަށް ދާން ޖެހޭނެ، ބަލި މީހުން ގޮވައިގެން. އަމިއްލަ އަށް ދަތުރުކުރުމަށް ވުރެ ބަލިމީހަކު ގޮވައިގެން ދަތުރުކުރީމަ މާ ބޮޑަށް ވަރުބަލިވޭ. އެކަމަކު އަނބުރާ ރަށަށް އައިސް ވެސް، އެ ދުވަހު ޑިއުޓީ އޮވެއްޖެއްޔާ ހަމަ ޑިއުޓީ އަށް ދާން ޖެހޭނެ. އެހެން ނޫނީ އަރާނީ ވެސް އެބްޒެންޓް."\nގިނަ ވަގުތު މަސައްކަތުގައި އުޅެން ޖެހުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ރޭގަނޑު ޑިއުޓީގައި އިންނަ އިރު "ހަމައިގައި ނުތިބޭ ވަޔަލެންޓް މީހުން ހަތިޔާރު ހިފައިގެން އައިސް ގަޔަށް އަތްލާ ހިސާބަށް ވެސް" ދެ އެވެ. އެކަމަކު ވެސް މި ނަރުސް އޭނާގެ ނަފްސާނީ ހިތްވަރު ގަދަކޮށް ޖިސްމާނީ ވަރުބަލިކަން ތަހައްމަލްކޮށްލަނީ އެވެ.\n"ފިޒިކަލީ ވަރަށް ވަރުބަލިވޭ. އެކަމަކު ވިސްނަނީ ނަރުހެއް ވީމާ ކޮށްފައި ހުރި ހުވަ އަށް. ބަލިމީހުންނަށް ކޮށްދެވޭ ހިދުމަތަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަންދެނީ،" އޭނާ ބުނެލި އެވެ.\nބުރަ ބޮޑުވާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ ނަރުހުން މަދުވުމެވެ. ސިވިލް ސާވިސްގައި 2017 ވަނަ އަހަރު ތިބީ 1،800 ނަރުހުންނެވެ. އައިޖީއެމްއެޗުގެ ތަޖުރިބާކާރު ނަރުހެއް ކަމަށްވާ ފާތުމަތު ފިލީޝިއާ ވިދާޅުވިގޮތުގައި އަމިއްލަ ސަބަބުތަކާ ހެދި އާއި މި ދާއިރާގައި އުޅެން ހިތްވަރު ލިބޭ ފަދަ އިނާޔަތްތަކެއް އަދި މާހައުލެއް ނެތުމުން ގިނަ އަދަދަކަށް މުވައްޒަފުން ކެނޑޭތީ އާއި ބޭނުންވާ ވަރަށް މުވައްޒަފުން ނުވައްދާތީ ނަރުހުން މަދުވުމުގެ ދަތިކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. އަދި އައިޖީއެމްއެޗުގައި މެއިންޓެނެންސާ ގުޅުން ހުރި ކަންކަން ފަދަ އިތުރު ޒިންމާތައް ވެސް ނަރުހުން އުފުލަން ޖެހުމާއި އެ ނޫން ވެސް ބައިވަރު މައްސަލަތައް ހުރިކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"އާ ހިދުމަތްތައް މި ފަށަނީ ވެސް ހިއުމަން ރިސޯސް އަށް ނުބަލާ. ކުރިން ވެސް ތިބި ނަރުހުން ހުރިހާ ތަނަކަށް ބޭނުންކުރަނީ. އެހެންވީމާ ބަލިމީހުންގެ ނިސްބަތުން ނަރުހުން މަދުވީމާ ހިދުމަތުގެ ފެންވަރު ވެސް ދަށްވޭ އަދި ބަލިމީހާގެ ހިތްހަމަޖެހުން ވެސް ކުޑަވާނެ،" 22 އަހަރުގެ ތަޖުރިބާއާ އެކު ވޯޑް މެނޭޖަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ފިލީޝިއާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސިވިލް ސާވިސް ގަވާއިދު އޮންނަ ގޮތުން ދެ އޯފް ލިބެން ޖެހުނަސް މިހާރު ނަރުހުން މަސައްކަތްކުރަނީ އެއް އޯފް ލިބިގެން. އައިޖިއެމްއެޗާއި ރަށްރަށުގައި ވެސް ވަރަށް ބައިވަރު މައްސަލަތައް އެބަހުރި. ދެން ކުރީ ސަފުގައި ތިބެނީ ނަރުހުން. އެހެންވެ އަބަދުވެސް އެންމެންގެ ރުޅިއާ އެއްޗެހި ވެސް އަންނާނީ ނަރުހުންނަށް."\nނަރުހުންގެ އާ އޮނިގަނޑަކަށް މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓްމަހު އަމަލުކުރަން ފެށި އިރު ނުކުތް ބައިވަރު މައްސަލަތަކާ ހެދި ވެސް ނަރުހުންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެ ބަދަލާ ގުޅިގެން، ބައެއް މީހުންގެ ޖުމްލަ އުޖޫރަ ކުޑަވެގެން ދިޔުމާއި ރޯދަ މަހު ސިވިލް ސާވިސްގެ އެހެން މުވައްޒަފުންނަށް ވުރެ ދެ ގަޑި އިރު އިތުރަށް ހަ ގަޑި އިރު މަސައްކަތްކުރަން ޖެހުނު އިރު އިތުރުވާ ވަގުތަށް އުޖޫރައެއް ނުދޭން ނިންމުން ފަދަ ކަންކަން އެ މީހުން ބަލައެއް ނުގަނެ އެވެ.\n"އިށީންނާނެ ތަނެއް ނެތް" ޓީޗަރުން\nމަސައްކަތް ކިތަންމެ މުހިއްމު ވިޔަސް މާ ބޮޑު އަޅާލުމެއް ނުލިބި ތިބި އަނެއް ބަޔަކީ ޓީޗަރުންނެވެ.\nސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންގެ ގޮތުގައި 6،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ޓީޗަރުން ތިބި ތައުލީމީ ދާއިރާގެ އެތައް ކަމަކާ މެދު ޓީޗަރުންގެ ޖަމްއިއްޔާގެ ރައީސް އާތިފް އަބްދުލް ހަކީމް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވަ އެވެ. އެއް ކަމަކީ މަސައްކަތުގެ ބުރަމިނަށް ނުބަލައި ކްލާސްތައް ނަގައިދޭން ޖެހުމެވެ.\n"ބައެއް ޓީޗަރުން ހަމަ އެބަ ގުދާރު ބިނދޭ. ގުރުއާން މާއްދާގައި ޓީޗަރު އަށް ކްލާސް ނަގައިދޭ. އިސްލާމް މާއްދާގައި އެބަ ނަގައިދޭ އެކަކު 6-7 ކްލާސް. އަށް ކްލާސް ނަގައިދޭ ޓީޗަރު، އޭނަ ހަމަ ހަލާކު އެ ވަނީ. އެއީ އިންސާނުން ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވަން ޖެހޭ ގޮތެއް ނޫން،" އާތިފް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"އަށް ކްލާސް އެއީ ކިތައް ދަރިވަރުންތޯ؟ އެ ވަރުން ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރާނީ ކިހިނެއްތޯ؟"\nކިޔަވައިދިނުމުގެ އިތުރުން ސްކޫލްތަކުގެ އިތުރު ހަރަކާތްތަކާއި ދަރިވަރުން ބައިވެރިވާ ކުޅިވަރު މުބާރާތްތަކުގެ ކަންކަމުގައި ވެސް ޓީޗަރުން އާއްމު ގޮތެއްގައި ވަރަށް ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރެ އެވެ. ހާއްސަކޮށް ހަފްތާ ބަންދުގެ ދުވަސްތައް ވެސް ހުސްކޮށް ނުލިބޭކަން ފާހަގަކުރައްވައި އާތިފް ވިދާޅުވީ އެ ދުވަސްތަކަށް ޓީޗަރުންނަށް ދެ ގުނަ މުސާރަ ހައްގުވާ ކަމަށެވެ.\n"ޓީޗަރުން ހަމަ ކޮންމެ ހުކުރެއް އަދި ހޮނިހިރެއްގައި ނުކުމެ 4-5 ގަޑި އިރު މަސައްކަތް އެބަ ކުރޭ. މިއީ ހަމަ އާއްމު، ދާއިމީ ކަމަކަށް ވެފައި މި އޮތީ،" އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން، ޓީޗަރުން އިތުރު ގަޑީގައި ކުރާ ބައެއް މަސައްކަތްތަކަށް އުޖޫރަ ނުލިބޭކަން އާތިފް ނަންގަވަނީ "ބޮޑު ޖަރީމާއެއް"ގެ ގޮތުގަ އެވެ.\n"އޯވަޓައިމް ދޭން ޖެހިދާނެތީ، މި ބުނަނީ ފޮތް މާކުކުރުމަކީ އޯވަޓައިމް ދޭން ޖެހޭ މަސައްކަތެއް ނޫނޭ، އެއީ ޓީޗަރަކަށް ވީތީ ކުރަން ޖެހޭ މަސައްކަތެކޭ. ޓީޗަރަކަށް ވީތީއޭ ލެސަނަށް ތައްޔާރުވާން މައުލޫމާތު ހޯދަން ޖެހެނީ ވެސް،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެކަމަކު މި ބަހަނާ ދައްކައިގެން އޯވަޓައިމް ނުދިނުމަކީ ހިންގާ ވަރަށް ބޮޑު ޖަރީމާއެއް. އިތުރު ގަޑީގައި މަސައްކަތްކުރުވާ ކަމަށް ވަންޏާ ފައިސާ ދެވެން ޖެހޭނެ. ފައިސާ ނުދެވެންޏާ އިތުރު ގަޑީގައި މަސައްކަތް ނުކުރުވާނީ."\nއަނެއް ކަމަކީ އޯވަޓައިމް ލިބޭ މިންވަރު ލިމިޓްކޮށްފައި އޮތުމެވެ.\n"މުވައްޒަފުންގެ ނިސްބަތުން އެ މުވައްޒަފުން ކުރާ މަސައްކަތުގެ ވަގުތަށް ބަލާފައި އެ މަހަކަށް ކަނޑައެޅިފައި އޮތް އޯވަޓައިމްގެ ތެރެއިން 10 ޕަސެންޓް ލިބޭނީ. އެހެންވީމާ ހުރިހާ މުވައްޒަފުން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ވަންޏާ ސްކޫލަކުން ޓީޗަރަކަށް ލިބޭނީ 200 ރުފިޔާ، 160 ރުފިޔާ އޯވަޓައިމަށް. މި ގޮތަށް އޯވަޓައިމްގައި ތަޅު އެޅުވިގެން ނުވާނެ،" އާތިފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޓީޗަރަކު ކިޔަވައިދެނީ: ބަންދު ދުވަސްތަކުގައި ވެސް އެންމެ ބުރަކޮށް އުޅޭ އެއް ބަޔަކީ ޓީޗަރުން.\nމަސައްކަތު ވަގުތުގެ ދިގުމިނާއި އެކަށީގެންވާ އުޖޫރައެއް ނުލިބުމުގެ މާޔޫސްކަމާ އެކު ޓީޗަރުންނަށް ދެން ތަހައްމަލްކުރަން ޖެހިފައި ވަނީ ވަސީލަތްތައް ނެތުމުގެ ދަތިކަމެވެ. އާތިފް ވިދާޅުވަނީ "ޓީޗަރުން އިށީންނާނެ ގޮނޑިއެއް، މޭޒެއް، މަސައްކަތްކުރުމަށްޓަކައި ކޮމްޕިއުޓަ ވަސީލަތްތަކެއް، ދަރިވަރުންގެ ބެލެނިވެރިންނާ ގުޅުމަށްޓަކައި ފޯނުގަނޑެއްހާ ހިސާބު ވެސް ނެތް" ކަމަށެވެ.\n"ބޮޑު ސްޓާފް ރޫމެއްގައި މޭޒުތަކެއް ހުރެފައި ހަމަ 1950ގެ އަހަރުތަކުގައި ޓީޗަރުން އުޅުނު ހާލުގައި މި އުޅެނީ. ދެން އެއްތެޔޮ ގޮނޑިއެއް ނެތް. އެހެން ނޫނިއްޔާ ހަމަ އޭރުގެ ހާލުގައި. އެއްފަހަރު ގޮނޑިން ތެދުވެގެން ގޮސްފައި ދެން އަންނަ އިރު އެ ގޮނޑިއެއް ނުލިބޭނެ. އަޅުގަނޑުމެން މި އުޅެނީ ބޮޑު ސިންގާ އެގްޒެކެޓިވް ޗެއާއެއްގައި ދެ ފައި އަރުވައިގެން ތިބޭކަށް ނޫން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސްކޫލެއްގެ އޮފީހުގައި އިންނަ އެންމެ އާދައިގެ މުވައްޒަފަކީ ސަރުދާރު. ސަރުދާރަށް ވެސް އެބަ ހުރޭ ކޮމްޕިއުޓަރަކާއި ފޯނަކާއި މޭޒަކާއި ގޮނޑިއަކާ. ކޮން ސްކޫލެއްގައިތޯ ހުރީ، މަސައްކަތްކުރާނެ މާހައުލެއް އެ ގޮތަށް ހާއްސަކުރެވިފައި، ޓީޗަރަކަށް؟"\nރިސޯޓު މުވައްޒަފުންގެ ގުރުބާނީ\nރާއްޖޭގެ އެންމެ މުއްސަނދި އަދި އިގްތިސޯދުގެ މައި ތަނބުގެ ގޮތުގައި އޮތް ސިނާއަތުގައި ދިވެހި މަސައްކަތްތެރިންގެ ހައްގުތައް ނިގުޅައިގަންނަ މިންވަރާ މެދު ފަހަރުގައި ހައިރާންވާން ޖެހެ އެވެ.\nޓޫރިޒަމް ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރައްވާ، މޯލްޑިވްސް ލޭބާ އެންޑް ސޯޝަލް ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ ޗެއާޕާސަން އަހުމަދު ޝިހާމް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެ ހުރިހާ ކަމެއް ތަހައްމަލްކުރަމުން، ރިސޯޓްތަކުގެ މުވައްޒަފުން އާއިލާތަކާ ދުރުގައި ވަމުންދަނީ ވަރަށް ބޮޑު ގުރުބާނީއެކެވެ.\n"އަހަރަކު އެއް ފަހަރު ޗުއްޓީ އަށް ދާއިރު ދަރިފުޅު ފެންނާނީ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސްކޫލް ޗުއްޓީގައި ދަރިފުޅާ އެކީގައި ވަގުތު ހޭދަކޮށްލަން ތަނަކަށް ވެސް ނުދެވޭ. ސްކޫލް ޗުއްޓީ މި އޮންނަނީ ކްރިސްމަސް/ ނިއު އިޔާއާ ދިމާވެފައި. އެ ދުވަސްވަރު ޗުއްޓީއެއް ނުލިބޭ. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވަނީ ޓޫރިޒަމްގެ އޯފް ސީޒަނަށް ސްކޫލް ޗުއްޓީ ބަދަލުކުރަން."\nރިސޯޓުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ބައެއް މުވައްޒަފުންނަށް އެކަށީގެންވާ އުޖޫރައެއް ނުދޭ އިރު ބައެއް ފަހަރު ސާވިސް ޗާޖު ވެސް އޮންނަނީ ނުލިބިފަ އެވެ. ޝިހާމް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ރިސޯޓް މަސައްކަތްތެރިންނަށް އެންމެ މުހިއްމުވެފައި އޮތް ކަމަކީ މިނިމަމް ވޭޖެއް ކަނޑައެޅުމެވެ.\nގާތްގަނޑަކަށް 20،000 ދިވެހި މުވައްޒަފުން އުޅޭ ރިސޯޓްތަކުގައި އޮންނަ ބޮޑު އަނެއް މައްސަލައަކީ ސާވިސް ޗާޖު ލިބޭ މިންވަރުން ބަހާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް ނެތުމެވެ.\n"ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކަށް މި ފޮނުވަނީ ސާވިސް ޗާޖު މިވެނި ވަރަކަށް ނެގީމޭ ކިޔާފައި. ފޮނުވާ އިރު އޭތި މުވައްޒަފުންނަށް ބެހިކަމުގެ ގެރެންޓީއެއް ނޯވޭ. ބެހީ ކިހާ ވަރެއްކަން އެނގޭނެ ނިޒާމެއް ނެތް،" ޝިހާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ހަގީގަތުގައި ރިސޯޓަށް ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް އޮންނަނީ ސާވިސް ޗާޖުގެ އެންމެ ޕަސެންޓެއް. އެކަމަކު ރިސޯޓްތަކުން މި ހަދާ ގޮތަކީ ސާވިސް ޗާޖު ނަގާފައި އޭތި މި ބޭނުންކޮށްލަނީ އެ މީހުންގެ ބަޖެޓަށް. ދެން ބާކީ ބައި ބަހާލީމާ މުވައްޒަފުންނަށް ވަރަށް ކުޑަކުޑަ އެއްޗެއް މި ލިބެނީ."\nހައްގުތައް ދޭން ގޮވާލައި ރިސޯޓް މުވައްޒަފުންތަކެއް ފިނޮޅެއްގައި ޝުއޫރު ފާޅުކުރަނީ.\nޓޫރިޒަމަކީ ރާއްޖޭގެ މައިގަނޑު އިންޑަސްޓްރީ ކަމަށް ވިޔަސް 45-55ގެ ނިސްބަތުން ދިވެހިންނަށް ވުރެ ބޮޑު ޖާގަ އަދިވެސް ދީފައި އޮތީ ބިދޭސީންނަށެވެ. ޝިހާމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޓޫރިޒަމްގައި ދިވެހި މަސައްކަތްތެރިންގެ ހިއްސާ 80 ޕަސެންޓަށް ބޮޑުވާން ޖެހެ އެވެ. އެ ވަރަށް ދިވެހި މުވައްޒަފުން ލިބޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ވެސް އޭނާ އަށް އެބަ އޮތެވެ؛ ރަނގަޅު އުޖޫރައެއް ދީ، ކޮންމެ ދުވަހަކު އެނބުރި ރަށަށް ދެވޭނެ ގޮތް ހަދައިދިނުމުން ދިވެހިންގެ ޝައުގުވެރިކަން މިހާރަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަންނަވާތީ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެބަ ފެނޭ ދިވެހިން އެ ފުރުސަތު ބޭނުންވެފައި ތިބި ތަން. އެޗްއާރު ޑިރެކްޓަރަކަށް ހުންނާނީ ބޭރު މީހެއް. ވަޒީފާއަކަށް ހުޅުވާލައިފިއްޔާ އޭނަ އަށް ސީވީތައް އޮހިގެންދަނީ. އެކަމަކު އެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ޑަސްބިނަށް ގޮސްފައި އޭނާ ބޭނުންވާ ބޭރު މީހަކަށް ވަޒީފާ މި ލިބެނީ،" ޝިހާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ކުރަން މި ޖެހެނީ ވަރަށް ސިމްޕަލް ކަމެއް. ސަރުކާރުން ބުނަންވީ، ދިވެހިންނަށް ތި ފުރުސަތުތައް ދޭށޭ. އިތުރަށް ބޭރު މީހާގެ ވޯކް ޕާމިޓް އާކޮށްދޭނީ ކުރިއަށް އޮތް ދެ އަހަރު ތެރޭގައި ރިސޯޓުގެ މެނޭޖްމެންޓަށް ދިވެއްސަކު ތަމްރީން ނުކުރެވިއްޖެއްޔާއޭ. އެހެން ބުނެފިއްޔާ ރިސޯޓުތަކަށް މަޖުބޫރުވާނެ ދިވެހިން ޓްރެއިންކުރަން."\nބައެއް ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުން އެކަނިމާއެކަނި\nސިވިލް ސާވިސްގައި 300 އަށް ވުރެ ގިނަ ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުން އުޅޭ އިރު އެ ދާއިރާ އަށް ވަޒީފާގެ އޮނިގަނޑެއް ނެތެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ ކުރިއެރުން ލިބުމަށް ހުރަސް އެޅުމެވެ. ކުރިން ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރެއްވުމަށް ފަހު މިހާރު މީހުން ތަމްރީންކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ފާތުމަތު ޒިމްނާގެ ބަހުން ނަމަ، "15 އަހަރު ވިޔަސް، މަތީގައި ހުންނަ މީހަކު މަރުވަންދެން" ތިބެންވީ އެވެ.\n"އޮނިގަނޑެއް ނެތީމާ ކުރިއަށް ދެވޭކަށް ނެތް، ޑިގްރީ ނުވަތަ މާސްޓާޒް ހަދައިގެން އަޔަސް. އެ ހުންނަ މަގާމްގައި ހުންނަން ޖެހެނީ. އޮނިގަނޑު ނެތީމާ މުސާރައިގެ މައްސަލަ ވެސް ނިކުމޭ،" ޒިމްނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއާއްމުކޮށް މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުލިބޭ މަސައްކަތަކަށް ވިޔަސް ލެބޯޓްރީތަކުގައި އުޅޭ ސިއްހީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބުރަ ވަރަށް ބޮޑެވެ. ޒިމްނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރާއްޖޭގައި ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުން ދުވާލަކު އެވްރެޖްކޮށް 12 ގަޑި އިރު މަސައްކަތުގައި އުޅޭކަން އޭނާ ހޯއްދަވާފައިވާ މައުލޫމާތުތަކުން އެނގެ އެވެ. އެފަދަ ގިނަ މުވައްޒަފުން ތިބެނީ ބަލިވެގެން ސަލާމް ބުނުމުން ވެސް މަހުރޫމްވެފަ އެވެ.\n"އަދި ބައެއް ރަށްރަށުގައި ވަރަށް ދެރަ ގޮތެއް ދިމާވަނީ. އެންމެ މީހަކު ހުންނާތީ އޭނަ ހުންނަނީ ރަށު ބަންދެއްގައި،" ޒިމްނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"އައިޖީއެމްއެޗަށް ބަލަންޏާ 11 ދުވަސް މަސައްކަތްކޮށްފައި އޮފެއް އެބަ ލިބޭ. ދެން ހަމަ ސަރަހައްދީ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ވެސް އެކަހަލަ ގޮތަކަށް މަސައްކަތްކުރަނީ. ސިއްހީ ހިދުމަތަކީ އަސާސީ ހިދުމަތެއް. އެހެން ނަމަވެސް މަސައްކަތްކުރާ މީހާގެ ވެސް ދިރިއުޅުމެއް އޮންނާނެ. އޭނާ އަށް އަރާމު ވެސް ބޭނުންވާނެ. ބާރަ ގަޑި އިރު މަސައްކަތްކޮށްފައި ހަ ގަޑި އިރު ނިދާފައި ދެން ހަތަރު ވަރަކަށް ގަޑި އިރު ނޫންތޯ ހަގީގަތުގައި މި ލިބެނީ؟"\nއައިޖީއެމްއެޗުގެ ލެބޯޓްރީ: ސިއްހީ ދާއިރާގައި އެންމެ ބުރަކޮށް އުޅޭ މުވައްޒަފުންގެ ތެރޭގައި ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުން ހިމެނޭ.\nއަތޮޅުތަކުގައި ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުންނަށް އޮންނަ އަނެއް ޒިންމާއަކީ ރަށެއްގައި އެކަނިމާއެކަނި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފަކު އަހަރީ ޗުއްޓީ ނަގާ ނަމަ އެ ތަން ފޫބައްދަން އެ ރަށަކަށް ގޮސް ހުންނަން ޖެހުމެވެ. ޒިމްނާ ވިދާޅުވީ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ލެބޯޓްރީއެއް ހަދައި ޓެކްނީޝަނެއް ބެހެއްޓުމަށް ވުރެ ރަނގަޅު އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކީ އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ސާމްޕަލްތައް ގެންދެވޭނެ ގޮތެއް ހަމަޖެއްސުން ކަމަށެވެ. އޭރުން، ޑިމާންޑް ބޮޑު ތަންތަނުގައި، މިހާރަށް ވުރެ ގިނަ މުވައްޒަފުން ބައިތިއްބަން ފުރުސަތު ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.\n"އެ ރަށެއްގައި މިނިމަލް ޓެސްޓުތައް ހެދެން ހުރުން މުހިއްމުވެދާނެ. އެކަމަކު ބައިވަރު ޓެސްޓުތައް ހެދޭ ކަހަލަ ލެބެއް ކޮންމެ ރަށެއްގައި ހުންނާކަށް ނުޖެހޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ "ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއްތޯ ބަލަން އެސެސްމެންޓްތަކެއް ހެދިގެން މިއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކުރަން އެބަ ޖެހޭ. މިހާރު ކުއްލިއަކަށް ހުރިހާ ކަމެއް މި ކުރަނީ. ކޮންމެވެސް އިންތިހާބަކާ ގުޅުވައިގެން ރައްޔިތުން ހިތްހަމަޖައްސަން، ތިމަންނަމެން މިތާ ލެބެއް ހުޅުވައިފީމޭ ބުނަން."\nޒިމްނާ ވިދާޅުވީ މި ހާލަތުގައި ވެސް "90 ޕަސެންޓް މުވައްޒަފުން މަސައްކަތްކުރަނީ ޑެޑިކޭޝަންއާ އެއްކޮށް" ކަމަށް ވިޔަސް، ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުންނަށް ހުންނަ ސިއްހީ ނުރައްކާތައް ކުޑަކުރެވިފައި ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ.\n"ސޭފްޓީ ނެތި ސާމްޕަލްތައް ގެންގުޅެން ޖެހޭ، މިސާލަކަށް ޓީބީ ޕޮޒިޓިވް ސާމްޕަލްސް. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި އެބަހުރި، ސޭފްޓީ ކެބިނެޓްތަކެއް. އެކަމަކު ގަވާއިދުން އެ އެއްޗެހީގެ މެއިންޓެނެންސް ނެހެދޭތީ އެއީ ރަނގަޅަށް މަސައްކަތްކުރާ އެއްޗެހި ކަމެއް ނޭނގޭ،" ޒިމްނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ލެބޯޓްރީތަކަކީ ކެމިކަލް، ބަޔޮލޮޖިކަލް، އިލެކްޓްރިކަލް، ފިޒިކަލް ހެޒަޑްސް ހުންނަ ތަންތަން. އަދި ގިނަ ވަގުތު މަސައްކަތްކުރަން ޖެހޭތީ މަސްކިއުލާ އަދި ސްކެލިޓަލް ހެޒަޑްސް ވެސް އަދި މެންޓަލް ބައި ވެސް އޭގެ ތެރެއަށް އަންނާނެ."\nހިދުމަތް ދޭން ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކާއި ސާމާނު ނުލިބުމަކީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ ހުރިހާ މަސައްކަތްތެރިންނަށް ވެސް އޮންނަ ގޮންޖެހުމެކެވެ. ނަރުހުންނާއި ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނުން ވެސް އެކަން އިހުސާސްކުރެ އެވެ. ޒިމްނާ ވިދާޅުވީ އެފަދަ ތަކެތި ހޯދުމުގައި ފަންނީ ވިސްނުންތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އޮންނަނީ ކޮރަޕްޝަން ކަމަށެވެ.\n"އެއީ އެއްވެސް ސަރުކާރެއްގައި ރަނގަޅު ނުވެ ހުރި ކަންކަން،" އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"ލެބޯޓްރީ އިކުއިޕްމެންޓްސް އަދި ކޮންސިއުމެބްލްސް އެއީ ހަގީގަތުގައި މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ވިޔަފާރިއެއް. އެހެންވީމާ ކޮންމެ ބަޔަކު ވެސް އައިސް އެ ބައެއްގެ ރައްޓެހިން ނުވަތަ ގުޅިފައިވާ ފަރާތްތަކަކާ ހަވާލުކޮށްގެން އެއްޗެހި މި ގެންނަނީ. އެކަންކަން ތަންފީޒު މި ކުރަނީ ފަންނީ މީހުންގެ އެކްސްޕަޓީޒް ނުހޯދާ."\nހިދުމަތް ދޭ މުވައްޒަފުންގެ ވާހަކަތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި މަސައްކަތު މާހައުލުން ކުރިމަތިވާ ނުތަނަވަސްކަމާއި ގޮންޖެހުންތަކާއި މަސައްކަތުގެ ބުރަ މާ ބޮޑުވުމުގެ ގެއްލުން އޮތީ މުވައްޒަފުންނަކަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އެ މީހުންގެ ހިދުމަތް ހޯދާ މީހުންނަށް ވެސް މެ އެވެ.\n"އެހާ ވަރަށް މަސައްކަތްކޮށްފައި އަނބުރާ މަސައްކަތަށް ނުކުންނަ އިރު އެ މީހާ ހުންނާނީ ރަނގަޅު މައިންޑެއްގައި ބާވައޭ ޕޭޝެންޓުންނާ ޑީލްކޮށްފައި ރަނގަޅަށް ސާމްޕަލްތައް ހަދަން؟" ލެބޯޓްރީގައި މަސައްކަތްކުރާ ރައުފާ ބުންޏެވެ.\n"މި ތަންތާ ގިނައިން މަސައްކަތްކުރަނީ މެނުއަލްކޮށް. ކްލެރިކަލް އެރާސް އެރުން އެކަށީގެންވޭ. އެކަހަލަ މައްސަލަތައް ދިމާވަންޏާ ޓެސްޓުތަކުގެ ނަތީޖާ ކޮމްޕްރޮމައިޒް އެ ކުރެވެނީ."\nރައުފާގެ ބަހުން، ލެބޯޓްރީ ޓެކްނީޝަނެއްގެ ދިރިއުޅުމަކީ މި އެވެ؛ "ސަޕްލައިސް ނުލިބިގެން މަސައްކަތުގައި އެހާ ސްޓްރެސް ބޮޑުކޮށް އުޅެފައި، އޮންކޯލް ނަގާފައި، އަނެއްކާ ގެއަށް ދިޔަޔަސް ހަމަ ފޯންކޯލްތައް އަންނާނެ" އެވެ. "ދަރިން ދޫކޮށްލާފައި މަހަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު އެހެން ރަށެއްގައި އުޅެން ވެސް ޖެހިދާނެ" އެވެ.\nއެހެންވީމާ "އެ ގުރުބާނީ ވާއިރު ކަންކަން މިހާރަށް ވުރެ ރަނގަޅުވާން ޖެހޭނެ ކަންނޭނގެ. ހޭދަކުރަން ޖެހޭ ވަގުތާއި ކުރާ މަސައްކަތަށް ބަލާ އިރު ލިބޭ މުސާރަ ވެސް ދިމައެއް ނުވޭ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"އެކަނި ރަށެއްގައި ހުންނަ މީހަކު ވެއްޖެއްޔާ 24 ގަޑި އިރު އޮންކޯލްގައި ހުންނަ އިރު ވާނެ ގޮތް ވިސްނަވާ. އަދި އެއީ ދަރިން ތިބި މީހަކަށް ވެއްޖެއްޔާ ދަރިންނާ އެއްކޮށް ހޭދަކުރަން އޮންނާނީ ކޮން ވަގުތެއް؟ މިސާލަކަށް މުވައްޒަފުން މަދުވެގެން ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށް އެ ގޮތަށް އުޅެވިދާނެ. އެކަމަކު ހަ މަސް، އެއް އަހަރު ވަންދެން އެ ގޮތަށް އުޅެވޭނީ ކިހިނެއް؟"\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު ތައުލީމް ޓީޗަރުން މޭ ޑޭ މުވައްޒަފުން ޓޫރިޒަމް ވަޒީފާ


Hafthaa akun Covid ge hatharu maru, adhives samaaluvaakah nuvey?\nހަފުތާއަކުން ކޮވިޑްގެ ހަތަރު މަރު، އަދިވެސް ސަމާލުވާކަށް ނުވޭ؟\n20 ނޮވެންބަރ 2020 - 11:31:47\nކޮވިޑް-19 ގެ ދެވަނަ ރާޅު ހިނދިފައިވިޔަސް ފާއިތުވި ހަފުތާއަކީ މި ބަލީގެ ރާޅު ދިވެހި ގޮނޑުދޮށަށް ބީއްސާލި ފަހުން އައި އެންމެ ހިތްދަތި އެއް ހަފުތާ އެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ބަލި ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދުތައް ދަށްވެފައި ވިޔަސް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ ހަތަރު މީހަކު އަޅުގަނޑުމެންނާ ވަކިވެގެން ގޮސްފަ އެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ބަލި ފެތުރެން ފެށި ފަހުން ވެސް އެހާ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެެއްގައި ގިނަ ބައެއްގެ ފުރާނަ ގެެއްލުން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nހަތަރު އާއިލާއަަކަށް މިދިޔަ ހަފުތާގައި އެ ހިތްދަތިކަމާއި ކުރިމަތިވިއިރު މާދަމާ އެކަމާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮން ބަޔަކަށް ކަމެއް ވެސް ނޭނގެ އެވެ. ކޮވިޑް ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދުތައް ދަށްވެ، ހަމަ ނޭވާއެއްގައި ގައުމު އޮތަސް، މިކަމުން ނަގަންވީ ފިލާވަޅަކީ ގައިޑްލައިންތަކަށް ބޯލެނބުމުގެ މުހިއްމު ކަމެވެ.\nރާއްޖެއިން ކޮވިޑްގައި މަރުވި މީހުންނަށް ބަލާއިރު ބަލީގައި މަރުވި ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކީ ދުވަސްވީ މީހުންނެވެ. ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ކުޑަކުދިންނާއި މާބަނޑު މީހުންނަކީ ބަލީގެ ހައި ރިސްކް މީހުންގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭ ކެޓަގަރީއެއްކަމުން އެމީހުންނާ މެދު ސަމާލުވުމުގެ މުހިއްމުކަން މިކަމުން ދޭހަވެ އެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމައަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން ފެނިގެންދަނީ މުޅިން ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ގަތް ބިރެއް މިހާރަކު ނުގަނެ އެވެ. ކޮވިޑް، މާލެއާ ހިސާބަށް އައި ވާހަކަ އިވި، ގެނައި ލޮކްޑައުންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ކިޔަމަންތެރިކަން ފެނިގެންދިޔަ ނަމަވެސް މިހާރަކު މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުދެ އެވެ.\nހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) ގެ ފަރާތުން ލުއިތައް ދިނީ ތަފާތު އެކި ގައިޑްލައިންތައް ހެދުމަށް ފަހެވެ. މިހާރު ގިނަ ގައިޑްލައިންތަކުގައިވާ ކަންކަމަށް ލުއިތައް ވެސް ދީފައިވާއިރު ބަލީގެ ކަންކަން ފެށުނީއްސުރެ ބާއްވަމުން އަންނަ ޕްރެސްތަކުގައި ވެސް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދެއްކި ވާހަކައަކީ ގައިގައި ހިތްވަރެއް ހުރިނަމަ މިއީ ރައްކާތެރިވާން ފަސޭހަ ބައްޔެއް ކަމެވެ. އެގޮތުން އަތްދޮވުމަށާއި މާސްކް އެޅުމާއި އިޖުތިމާއީ ގައިދުރުކަން ދަމަހައްޓަން ތަކުރާރުކޮށް އެދެމުންދިޔަ ނަމަވެސް މިއަދު ހަމަ ހަގީގަތުގައި ވެސް މި ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދެވޭތޯ މިއީ ހިތާ ހިތުން ކޮށްލަން ރަނގަޅު ސުވާލެކެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ދުވަސްވީ މައިންބަފައިންނަށް ސަމާލުވުމަށް ތަކުރާރުކޮށް އެދުނަސް ބޭރުގައި އުޅުމަށް ފަހު ގެއަށްދާ ގޮތަށް އެމީހުންނާއި ބައްދަލުކުރުމުގެ ކުރިން ފެންވަރާއި ބޭރަށް ދިޔައިރު ލައިގެން ހުރި އަންނައުނު ބަދަލުކުރުމަށް ފަހު، އެމީހުންނާ ބައްދަލުކުރަނީ ކިތައް މީހުން ކަމެއް ވެސް މިހާރަކު ނޭނގެ އެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ގެއަށް ވަންނައިރު އަތް ދޮންނަން ވެސް މިހާރަކު ހަނދާނަކު ނުހުރެ އެވެ. މިއީ އެހާ ވެސް އާދައިގެ ބައްޔެއްކަމަށް ދެކިގެން އުޅެނިކޮށް މި ބަލީގައި ރާއްޖެއިން މިވަނީ 45 މީހަކު ވަކިވެ، ގޮސްފަ އެވެ.\nކޮވިޑްގެ ކޭސްތައް މަދުވަމުންދާ މިންވަރެކޭ އެއްގޮތަށް ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު ދަށްކުރުމުގެ ގޮތުން މިބަލިން ދުވަސްވީ މީހުން ސަލާމަތްކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެކަން ކުރެވެން އޮތީ އަޅުގަނޑުމެން، ޒުވާނުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލު ގެނެސްގެންނެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދުވަސްވީ މައިންބަފައިންގެ ހައްގުގައި ތެދުވެ، އެޗްޕީއޭގެ އާދޭސްތަކަށް ހުރުމަތްތެރިވާންވީ ވަގުތެވެ.


Noorul-islam.NET :: މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛް އިބްނު ޖަބަލް\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛް އިބްނު ޖަބަލް\nCategory » އިސްލާމީ ޝަޚްޞިއްޔަތު\nތާރީޚް: 27 ނޮވެމްބަރ 2010\nرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ އަންޞާރިއްޔަ ބޭކަލުންނާއެކު ޢަޤަބާގެ ދެވަނަ ބައިޢަތު ހިއްޕެވިއިރު، އެހަތްދިޔަ ބޭކަލުންގެ ވަފުދުގެ ތެރޭގައި ސަމައްތަރު ރީތި، ހިނިތުން މޫނުފުޅެއްގެ ވެރި ވަރަށް ޒުވާން ބޭކަލަކު އިންނެވިއެވެ. <?xml:namespace prefix = "o" ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nމިބޭކަލަކީ މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛު އިބްނު ޖަބަލެވެ. އެކަލޭގެފާނުންގެ ކުއްނިއްޔަތަކީ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާނެވެ. އެއިރު އެކަލޭގެފާނުގެ ޢުމުރުފުޅަކީ އަށާރަ އަހަރުފުޅެވެ. އެކަލޭގެފާނުވެސް އެހެނިހެން އަންޞާރިއްޔަ ބޭކަލުންނާއެކު ލޮބުވެތި رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَގެ އަތްޕުޅު މައްޗަށް އިސްލާމްވެވަޑައިގެން ބައިޢަތު ހިއްޕެވިއެވެ.\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛުގެފާނަކީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުން ގިނަ ޙަދީޘުތަކެއް ރިވާކުރަށްވާފައިވާ ބޭކަލަކެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނަކީ އެހެން ޞަޙާބީންނާ ޚިލާފަށް ބުއްދިފުޅު ތަނަވަސް، ވަރަށް ހުށިޔާރު، ހިއްވަރުފުޅު ގަދަ، ދުރުވިސްނި ވަޑައިގަންނަވާ ސިޔާސީ ބޭކަލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނުންގެ ޢިލްމާއި ޙިލްމުގެ މަތިވެރިކަމާހުރެ، ލޮބުވެތި ރަސޫލާގެ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން އެކަލޭގެފާނާ އެންމެ އެއްގޮތްވަނީ މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢުމަރު އިބްނުލް ޚައްޠާބާއެވެ.\nرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَގެ އަރިހުގައި މުޢާޛުގެފާނު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރެއްވިއެވެ. رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَގެ މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވުމާ އެކު އިތުރު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން މުޢާޛުގެ ފާނު ކީރިތި ޤުރުއާނުން އެއިރަކަށް ބާވައިލެއްވެވޭހައި އާޔަތްތައް އުނގެނިވަޑައިގަންނަވައި، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް ފުރިހަމައަށް ހޯއްދަވަން ފެއްޓެވިއެވެ. އެހެންކަމުން ކީރިތި ޤުރުއާނާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް އެންމެ ބޮޑަށް އުނގެނިވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭކަލަކަށް އެކަލޭގެފާނު ވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި މިކަމަށް ޚުދު رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ހެކިވެ ވަޑައިގަތެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘުފުޅެއްގައި މިފަދައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނަކީ ލޮބުވެތި ރަސޫލާގެ ދުވަސްވަރުގައި ތިއްބެވި ޤުރުއާން ދަސްފުޅު މަޝްހޫރު ހަބޭކަލުންގެ ތެރެއިން އެއްބޭކަލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މާތްކަމާއި ޢިލްމީ ޤާބިލިއްޔަތުގެ ވާހަކަ ހަމައެކަނި رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ގެ މިބަސްފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފުދޭނެއެވެ. އިތުރު އެކަލޭގެފާނު މިފަދައިން ޙަދީޘު ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. اسْتَقْرَئُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَأُبَيٍّ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ މާނައީ: ތިޔަބައިމީހުން ހަތަރު ބޭކަލެއްގެ ކިބައިން ކީރިތި ޤުރުއާން އުނގެނި ޝަރުޢީ ޢިލްމު ހޯދައި ދަސްކުރާށެވެ. އެއީ ޢަބްދުﷲ އިބްނު މަސްޢޫދާއި އަބޫ ޙުޛައިފާގެ އަޅު، ސާލިމާއި އުބައްޔު އިބްނު ކަޢުބާއި މުޢާޛު އިބްނު ޖަބަލާއި މިހަތަރު ބޭކަލުންނެވެ. އަދިވެސް އިތުރު އެކަލޭގެފާނުގެ މިޙަދީޘުފުޅު މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫހުރައިރާގެ އަރިހުން މަރްފޫޢު ރިވާޔަތެއްގައި އައިސްފައި ވެއެވެ. " މުޢާޛުގެފާނަކީ ޢަޤަބާގެ ބޭކަލެކެވެ. ބަދްރުގެ ބޭކަލެކެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނުންގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން އަރާހުއްނެވި ދީނުގެ ފިޤުހުވެރި ބޭކަލެކެވެ." މުޢާޛުގެފާނާ ބެހޭގޮތުން އަނަސްގެފާނުވެސް ލޮބުވެތި ރަސޫލާގެ އަރިހުން މަރްފޫޢު ޙަދީޘެއް ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. أَعْلَمُ أُمَّتِي بِالْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ مُعَاذُ بْنُ جَبْلٍ މާނައީ: ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގައި ޙަލާލާއި ޙަރާމް އެންމެ ބޮޑަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ބޭކަލަކީ މުޢާދު އިބްނު ޖަބަލެވެ. ޞައްޙަ މަގުން މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވި ބަސްފުޅެއްގައި މިފަދައިން އައިސްފައި ވެއެވެ. مَنْ أَرَادَ الْفِقْهَ فَلْيَأْتِ مُعَاذًا މާނައީ: ތިޔައިގެ ތެރެއިން ފިޤްހީ މައްސަލައެއް އަހަން ބޭނުންވެއްޖެ މީހަކުނަމަ މުޢާޛުގެފާނުގެ އަރިހަށް ދާށެވެ!\nމުޢާޛުގެފާނަކީ ދީނުގައި މިހާ މަތިވެރި ބޭކަލަކަށްވީތީވެ، ލޮބުވެތި رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ގެ ޔަމަނު ކަރައަށް ޤާޟީއަކު ފޮނުއްވަން ޤަޞްދުކުރަށްވައި، އެކަމަށް އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވި ބޭކަލަކީ މުޢާޛުގެފާނެވެ. އެހިނދު އިތުރު އެކަލޭގެފާނު މުޢާޛުގެފާނުގެ ސިކުނޑިފުޅާއި ޢިލްމީ ފެންވަރު ބެއްލެވުމުގެ ގޮތުން ސުވާލުތަކެއް ކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިފަދައިން އެއްސެވިއެވެ. އޭމުޢާޛެވެ! ކަލޭގެފާނު އެތަނަށް ވަޑައިގެން އެއުރެންގެ މެދުގައި ޙުކުމް ކުރަށްވާނީ ކޮން އެއްޗަކުންތޯއެވެ؟ ޖަވާބުގައި އެކަލޭގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. ތިމަން ޙުކުމްކުރާނީ މާތް ﷲގެ ފޮތުންނެވެ. ދެން ކީރިތި ރަސޫލާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ﷲ ގެ ފޮތުން ފެނިވަޑައި ނުގަންނަވައިފިނަމަ ދެން ކޮން އެއްޗަކުންތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. ދެން ޙުކުމް ކުރުމަށް ތިމަން ބަލާނީ ﷲގެ ރަސޫލާގެ ސުއްނަތަށެވެ. އަނެއްކާ އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ﷲގެ ރަސޫލާގެ ސުއްނަތުންވެސް ލިބިވަޑައިނުގެންފި ޙާލަތެއްގައި ޙުކުމް ކުރަށްވާނީ ކޮން އެއްޗަކުންތޯއެވެ؟ މުޢާޛުގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. އެހެންކަމަށް ވާނަމަ ދެން ތިމަން ކަލޭގެފާނު ޖެހިލާނީ ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ ބުއްދިން އެކަމަކާމެދު އިޖްތިހާދު ކުރަށްވައި ޙައްލު ހޯއްދެވުމަށެވެ. މިއަޑު އައްސަވާފައި ލޮބުވެތި رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ މުޢާޛުގެފާނުންގެ މިބަސްފުޅާމެދު ސަނާވިދާޅުވެ އެކަލޭގެފާނުންގެ މޭފުޅުގައި އަތްޕުޅުން ޖައްސަވާފައި ގަދަ ކީރިތިވަންތަ މާތް ﷲ އަށް ޙަމްދު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ﷲ ގެ ޙަޟުރަތަށް ކުއްތަންވެ ވަޑައިގެން މިފަދައިން ދެންނެވިއެވެ. އޭﷲ! ތިމަންކަލޭގެފާނު ޤާޟީއެއްގެ ގޮތުގައި ޔަމަނަށް މިފޮނުއްވާ ޒުވާނާއަށް ހެއުގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށާއި ޙުކުމް ކުރުމަށް ތައުފީޤު ދެއްވީތީ ތިޔަ އިލާހަށް ޙަމްދުކުރަމެވެ.\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛުގެފާނު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ﷲގެ ރަސޫލާގެ ފަރާތުން ގަވަރުނަރެއްގެ ގޮތުގައްޔާއި ޤާޟީއެއްގެ ގޮތުގައި ޔަމަނުގައި އުޅުއްވުމަށް ފަހު އެނބުރި މަދީނާއަށް ވަޑައިގަންނަވަނީ ލޮބުވެރި رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ސުވަރުގެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ދެންނެވުމަކަށެވެ. މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ ދައުރާއި ޢުމަރުގެފާނުންގެ ދައުރާއި މިދެދައުރުގައިވެސް ވެރިކަން ހިނގެވުމުގައި އެބޭކަލުން އެންމެ ގިނައިން މަޝްވަރާ ކުރަށްވައި ރައުޔު ހޯއްދަވައި އުޅުއްވި އެއް ބޭކަލަކީ މުޢާޛުގެފާނެވެ. އެކަލޭގެފާނުންގެ ވިސްނުންފުޅު ތޫނުކަމާއި އީމާންކަމުގެ ވަރުގަދަ ކަމާއި ޢިލްމަށް އަރާހުންނެވިލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ. މުޢާޛުގެފާނާ މުޚާޠަބުކުރަށްވައި ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މުޢާޛުގެ ފާނުންގެ އެހީތެރިކަން ލިބިވަޑައި ނުގަންނަވާނަމަ ވެރިކަން ހިންގެވުމުގައްޔާއި ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގައި އެކަލޭގެފާނު ﷲގެ ކޯފާއަށް ހުށަހެޅުނީސް ކަށަވަރުކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން މުޢާޛުގެފާނުންގެ ކިބައިން ޢުމަރުގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ތަފާތު އެހީތެރިކަމަށް އެކަލޭގެފާނު ޝުކުރުކުރަށްވާ ﷲ އަށް ޙަމްދު ކުރަށްވާ ކަމުގައި ވެއެވެ.\nމުޢާޛުގެފާނާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދުﷲ އިބްނު މަސްޢޫދު ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނަކީ ﷲ އަށް ޚާލިޞްވެ ހުންނެވި ފުރިހަމަ މުސްލިމެއް ކަމަށާއި ޢިލްމީގޮތުން ބޮޑު އުއްމަތެއް ފަދަ ބޭކަލެއް ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނުންގެ މިސާލަކީ އިބްރާހީމުގެފާނުންގެ މިސާލު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންވެސް އެއަށްފަހު ތާބިޢީ ބޭކަލުންވެސް ދީނުގެ ކަމަކާމެދު ސުވާލެއް ކުރަށްވަން ވެއްޖެނަމަ އަވަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށްވަނީ އެމައްސަލައަކާ މެދު މުޢާޛުގެފާނުގެ ރައުޔާއި ފަތުވާއަކީ ކޮބައިތޯ ބެއްލެވުމަށެވެ.\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛުގެފާނުގެ ހިތްތިރިކަމާއި ވަރަޢަވެރިކަމާއި ތަޤްވާވެރިކަމަށް ބަލާއިރުގައި ވެސް އެކަލޭގެފާނަކީ ލޮބުވެތި ރަސޫލާގެ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ތެރޭގައި އެސިފަތަކުގައި އަރާހުންނެވި ބޭކަލެކެވެ. ﷲ އަށް ކުއްތަންވެ ވަޑައިގަތުމުގައި އެކަލޭގެފާނު ފަދަ ދެވަނަ ބޭކަލަކު ނެތްފަދައެވެ. އަޅުކަމާއި ދިރިއުޅުއްވުމާއި ހުރިހާ ފަރާތެއްގެ ޙައްޤު އަދާކުރެއްވުމުގައި އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އިތުރުވެ އަނެއް ފަރާތަކަށް އުނިވާ ގޮތަކަށް އެކަލޭގެފާނުން އަޅުކަން ކުރެއްވުމުގައި ޢަމަލުކުރަށްވަމުން ނުގެންދަވަތެވެ. އެއްފަހަރެއްގައި މީހަކު އައިސް އޭނާއަށް ދީނާބެހޭގޮތުން ނަޞީޙަތެއް ދެއްވުމަށް މުޢާޛުގެފާނުގެ އަރިހުގައި ދެންނެވުމުން އެކަލޭގެފާނު ކުރެއްވި ސުވާލަކީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާގޮތް ޤަބޫލުކުރާނަންހެއްޔެވެ؟ އެމީހާ އާދޭހޭ، ދެންނެވުމުން މިފަދައިން ވިދާޅުވިއެވެ. އަޚާއެވެ! ބައެއްދުވަހު ރޯދަ ހިފާށެވެ. އަނެއްބައި ދުވަހު ރޯދަ ނުހިފާ އުޅޭށެވެ! ނަމާދުވެސް ކޮށް އުޅޭށެވެ. ނިދުމުގެ ހައްޤު ހަށިގަނޑަށް ދިނުމުގައި އުނިކަމެއް ގެނެސް ނުގަންނާށެވެ! ދިރިއުޅުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ފަސްޖެހި ނުގަންނާށެވެ! ހިތްމަތާއެކު މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. އެކަމަކު ދަންނާށެވެ! އެއިން ކަމެއް ކުރުމުގައި ﷲ ނަހީކުރެއްވި ކަމަކަށް އަރައިނުގަންނާށެވެ! އަދި ދަންނާށެވެ! ދުނިޔޭގައި އުޅެފައި ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައި ދާންޖެހޭ އިރު ދެކަމެއްގެ މަތީ ދެމިހުންނާށެވެ! އެއްކަމަކީ އީމާންކަންމަތީ ހުރެގެންނޫނީ ތިމާގެ ފުރާނަ ތިމާގެ ހަށިގަނޑާ ވަކިވެގެން ދިޔަ ނުދިނުމެވެ. އަނެއް ކަމަކީ މީހަކަށް އަނިޔާވެރިވެ އެމީހާގެ ކިބައިން އަތުވެދާނެ ބަދް ދުޢާއަކާ ކުރިމަތި ނުލުމެވެ. މިއެވެ.\nމުޢާޛުގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ޢިލްމާއި މަޢުރިފާއަކީ ޢަމަލެއްނެތި ފައިދާ ނުކުރާނެ އެއްޗެކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅެއްގައި މިފައިން އައިސްފައި ވެއެވެ. " ތިޔަބައިމީހުން އުނގެނޭށެވެ! ބޭނުންހައި ޢިލްމެއް އުނގެނޭށެވެ! އެކަމަކު ލިބިގަންނަ އެއްވެސް ޢިލްމެއްގެ މަންފާއެއް، އެއަށް ޢަމަލުކޮށްގެންނޫނީ ނުވާނެކަން ދަންނާށެވެ!\nއަމީރުލްމުއުމިނީން ޢުމަރު އިބްނުލް ޚައްޠާބުގެ ދައުރުގައި މުޢާޛުގެފާނު ވަނީ ޝާމުކަރައަށް ފޮނުއްވާފައެވެ. އެއީ އެތާނގެ މީހުންނަށް ކީރިތި ޤުރުއާނާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް އުނގަންނަވައި ދެއްވުމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެތަނަށް ވަޑައިގެން ވަރަށް ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އެމަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ.\nއެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނުގެ ޢިލްމާއި ޙިލްމުގެ މަތިވެރިކަމާހުރެ އެއްފަހަރެއްގައި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ. އޭމުޢާޛެވެ! އަހުރެން ކަލޭގެފާނު ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވެވަޑައިގަންނަވަމެވެ. ނަޞީޙަތެއްގެ ގޮތުގައި ބުނަންއޮތް ވާހަކައެއް އެބައޮތެވެ. އެއީ ކޮންމެ ނަމާދެއްގެ ފަހުގައި އަންނަނިވި ދުޢާ ކުރެއްވުން ހަނދުމަ ނައްތާ ނުލައްވާށެވެ! އެއީ اَللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ މިއެވެ.\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛުގެ ފާނު ޝާމުކަރައިގެ ދިމިޝްޤުގައި އުޅުއްވަނިކޮށް އެކަލޭގެފާނު އަޖަލު އައިސް ގާތްވިއެވެ. ދުނިޔޭގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް އެކަލޭގެފާނުވެސް މިފަނާވަނިވި ދުނިޔެ ދޫކޮށްލައްވަން ޖެހިވަޑައިގެންފިއެވެ. ޝާމުކަރައިގައި އެއިރުއޮތް ބައްޔެއް ކަމުގައިވާ ޠާޢޫނު ބަލި އެކަލޭގެފާނާ އައިސް ލައިގަތެވެ. އެބަލިން އެކަލޭގެފާނުގެ ހަށިކޮޅަށް އަސަރުކުރަން ފެށިއެވެ. އާލާސްކަންފުޅު ބޮޑުވެ ދެން ދުނިޔެއަށް އަލްވަދާޢުކިއުއްވަން ޖެހިވަޑައިގެންފިކަން އެކަލޭގެފާނަށް އިޙްސާސްވެ ވަޑައިގެންފިއެވެ.\nއެހިނދު އެކަލޭގެފާނުގެ ފުރާނަފުޅާ މުޚާޠަބުކޮށް މިފަދައިން ވިދާޅުވިއެވެ. އޭމަގޭ ފުރާނައެވެ. ކަލެއަށް ފަށްފަށުން މަރުޙަބާ ހުއްޓެވެ. ކަލެއަކީ ނުފެންނަ ހިސާބުގައި އެތަކެއް ދުވަސްތަކެއް ވޭތުކުރުމަށްފަހު ޒިޔާރަތް ކުރި މެހްމާނެކެވެ. ކަލޭ ތިޔައައީ ކަލޭ ދެކޭ ހިތުން އެތަކެއް އިންތިޒާރެއް އަހަރެން ކޮށްފި ފަހުންނެވެ. އެއަށްފަހު މަތިވެރި މާތް ﷲ އަށް ކުއްތަންވެ، އުޑާދިމާއަށް ބަލަހައްޓަވައިގެން ހުއްނަވާފައި މިފަދައިން ދުޢާކުރެއްވިއެވެ. އޭ އަޅުގެވެރި އިލާހެވެ! ތިޔަ އިލާހަށް އަޅު ބިރުވެތި ވަމެވެ. މިއަދު މިއޮތީ އަޅު އިންތިޒާރު ކުރި ކުރުން އައިސް ލައިގެންފައެވެ. ތިޔަ އިލާހަށް އެނގިވޮޑިގަންނަވާނެ ފަދައިން ދުނިޔެއަކަށް އަޅު ދަހިވެތި ނުވަމެވެ. އަޅު ދުނިޔޭގައި މިވެއިތުކުރި ދުވަސްތައް ވެއަތުކުރީއަކީވެސް ދުނިޔެ ހޯދާކަށެއް، ނުވަތަ ދުނިޔޭގެ މުއްސަނދިކަން ޖަމާކުރާކަށެއް ވެސް ނޫނެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ އުފަލާއި އަރާމަށް ހެއްލިގަނެ، އެތާނގައި ދެމިހުންނާކަށެއް ވެސް ނޫނެވެ. އަޅުގެ އުއްމީދަކީ ހަމައެކަނި ޢިލްމުވެރިންގެ ބަރަކާތްތެރި ޢިލްމީ ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބައިވެރިވެލުމާއި މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ޢިލްމީ އާލާކޮށް ފެތުރުމެވެ. އަމިއްލަ ވަޠަން ދޫކޮށް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ހިޖުރަކޮށް އުޅުނީވެސް ހަމައެކަނި ޢިލްމީ ވިލާތަކުގެ ތެރެއަށްވަދެ، އެއިން ފެންބޮވޭތޯއެވެ. އޭ ހައްދަވައި ގެންގުޅުއްވާ އިލާހެވެ! އަޅާއާމެދު ހެއު ނިންމުމެއް ނިންމަވާނދޭވެ! މުއުމިނަކަށް ތިޔައިލާހު ދެއްވާނެ ނިޢުމަތް މިއަޅާއަށް ދެއްވާނދޭވެ!\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛުގެފާނުގެ ދޫފުޅުން މިބަސްފުޅު ބޭރުވުމާއެކު އެކަލޭގެފާނުގެ ހަށިކޮޅާއި ފުރާނަފުޅާ ވަކިވެ، ދެތަންވެއްޖެއެވެ. މިކަންހިނގީ ހިޖުރައިން 17 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއިރު އެކަލޭގެފާނުގެ ޢުމުރުފުޅަކީ 33 އަހަރުފުޅެވެ. މާތް ﷲ މުޢާޛުގެފާނުގެ ފުރާނަފުޅަށް ރަޙްމަތް ލައްވާނދޭވެ! އެކަލޭގެފާނަކީ ލޮބުވެތި ރަސޫލާގެ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން އެއިލާހު އެންމެ ލޮބުވެތިވެ ވޮޑިގެންވާ ބޭކަލެއްކަމުގައި މުޢާޛުގެފާނު ލައްވާނދޭވެ! އާމީން!\n މިޙަދީޘު ރިވާކުރެއްވީ އިމާމު އަޙްމަދާއި ބުޚާރީއާއި މުސްލިމާއި ތިރުމިޛީއެވެ.\n މިޙަދީޘު ރިވާކުރަށްވާފައިވަނީ އިމާމު އިބްނު ޙިއްބާނާއި ތިރްމިޛީއާއި މިދެބޭކަލުންނެވެ.\n މިޙަދީޘު ރިވާކުރެއްވީ އިމާމު ތިރްމިޛީއާއި އިބްނުމާޖާއެވެ. މިޙަދީޘުގެ ރާވީންތައް ޘިޤާ ކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.


SunOnline: Beyru dhuniyeah Raajje ishthihaaru kuran BBC aaeku ebbasvumakah\nބޭރު ދުނިޔެއަށް ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރަން ބީބީސީ އާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް\nފާޠިމަތު ނަޒީފާ އަޙްމަދު 12 Jan 2022, 12:20\nފަތުރުވެރިން ރާއްޖޭ މައި އެއާ ޕޯޓްގައި -- ސަން ފައިލް ފޮޓޯ\nބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ރާއްޖެ އިޝްތިހާރުކުރުމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެމްއެމްޕީއާރުސީއާއި ބީބީސީ ގްލޯބަލް ނިއުސްއާ ދެމެދު ސޮއިކޮށްފިއެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ފަރާތުން މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކޮށްފައިވަނީ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް އޮފިސަރު އަދި މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ތޮއްޔިބް މުހައްމަދެވެ. ބީބީސީގެ ގްލޯބަލް ނިއުސްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރީ ބީބީސީ ސްޓޫޑިއޯސްގެ ކޮމާޝަލް އޮޕަރޭޝަންސްގެ ސީނިއާ ވައިސް ޕްރެޒިޑެންޓް ނިކް ކާލްޓަން އެވެ.\nފަތުރުވެރިންނަށް މަރުހަބާ ކިއުމަށް ރާއްޖެ ތައްޔާރަށް އޮތްކަން އަންގައިދިނުމަށާއި، ރާއްޖެއަކީރައްކާތެރި، ލަގްޒަރީ މަންޒިލެއްގެ ގޮތުގައި އިޝްތިހާރު ކުރުމަކީ މި އެއްބަސްވުމުގެ ބޭނުން ކަމުގައި އެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ބުންޏެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ ވާހަކައިން މި މެސެޖް ގެނެސްދިނުމަކީވެސް އަމާޒެއް ކަމަށް އެމްއެމްޕީއާރުސީން ބުންޏެވެ.\nމި ކެމްޕެއިނާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަވަމުން އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ސީއީއޯ އަދި އެމްޑީ ތޮއްޔިބް މުހައްމަދު ވިދާޅުވީ މިއީ އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ގްލޯބަލް މާކެޓިން ސްޓްރެޓަޖީގެ ދަށުން ކުރިއަށް ގެންދާ ކެމްޕެއިންތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ހަރަކާތް ކަމަށެވެ.\nމިފަދަ ހަރަކާތްތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ރާއްޖޭގެ ވިޒިބިލިޓީ ދެމެހެއްޓުމަށް ހިންގާ ކެމްޕެއިންތަކެއް ކަމުގައި ތޮއްޔިބު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ތޮއްޔިބް ވިދާޅުވީ، މި ކެމްޕެއިންގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ހިދުމަތްތަކާއި، މި ދާއިރާގެ އެކި މީހުންގެ ވާހަކަތައް ބީބީސީގެ އެކި ޕްލެޓްފޯމްތައް މެދުވެރިކޮށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ޕްރޮމޯޓު ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.


Raajjein thaaeedhu kuree Uthuru America gai World Cup baahvan\nރާއްޖެއިން ތާއީދު ކުރީ އުތުރު އެމެރިކާގައި ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވަން\nރަޝިޔާގައި ފީފާއިން ބޭއްވި ކޮންގްރެސް.\nދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ އީދު، ވޯލްޑްކަޕް 2026 ގައި ބާއްވާނެ ގައުމެއް ކަނޑައެޅުމަށް މިއަދު ރަޝިޔާގައި ބޭއްވީ ފީފާ ކޮންގްރެސްގައި ނެގި ވޯޓްގައި، އުތުރު އެމެރިކާގެ ބައްރުގެ ތިން ގައުމު ކަމަށްވާ އެމެރިކާ އާއި ކެނާޑާ އަދި މެކްސިކޯގައި އެ މުބާރާތް ބޭއްވުމަށް ހުށަހެޅި ބިޑަށް ރާއްޖޭގެ އެފްއޭއިން ތާއީދުކޮށް ވޯޓްލައިފި އެވެ.\nޖުމްލަ 134 ގައުމުގެ ވޯޓް ލިބިގެން 2026 ގައި ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވާނެ ތަނެއްގެ ޝަރަފު ހޯދީ، އެމެރިކާ، ކެނެޑާ އަދި މެކްސިކޯ ގުޅިގެން ހުށަހަޅާފައިވާ "ޔުނައިޓެޑް 2026" ގެ ބިޑެވެ. މިއީ ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވާނެ ގައުމެއް ހޮވުމަށް މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ވޯޓެއްލައިގެން ގޮތް ނިންމި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މީގެ ކުރިން، ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވާނެ ގައުމެއް ކަނޑައަޅަނީ ހުށަހަޅާ ބިޑްތައް އިވެލުއޭޓްކުރަން ފީފާގެ އެކްސްކޯ ހިމެނޭ ގޮތުން އެކުލަވާލާ ކޮމިޓީއަކުން އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެކަމުގެ ކޮރަޕްޝަންގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވެ މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ހުޅުވާލެވިފައިވާ ވޯޓެއް ނަގަން ފީފާއިން ނިންމީ އެވެ.\nއުތުރު އެމެރިކާ ބިޑްގެ އިތުރަށް ދެން ވޯލްޑް ކަޕަށް ބިޑް ހުށަހެޅީ މޮރޮކޯ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މޮރޮކޯއަށް ލިބުނީ 65 ވޯޓެވެ. އެއްވެސް ބިޑަކަށް ވޯޓްނުލައި ވޯޓްގައި ބައިވެރިނުވެ ތިބި ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ކިއުބާ އާއި ސްލޮވޭނިއާ އަދި ސްޕޭން ހިމެނެ އެވެ. އަދި އެއްވެސް ބިޑަކަށް ވޯޓްދޭން ބޭނުން ނުވާ ކަމަށް އީރާނުން ވޯޓްލި އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ފަރާތުން އެ ކޮންގްރެސްގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެން ވޯޓް ދެއްވީ، ދިވެހި ފުޓްބޯޅާ ފެޑެރޭޝަން، އެފްއޭއެމްގެ ރައީސް ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލެވެ. ފީފާއިން އާންމުކޮށްފައިވާ ވޯޓް ދިން ގޮތުގެ ރިޕޯޓުން އެނގޭ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ އިތުރުން މި ސަރަހައްދުގެ ގިނަ ގައުމުތައް ވެސް ތާއީދުކޮށްފައި ވަނީ އުތުރު އެމެރިކާ ބައްރުގައި ވޯލްޑްކަޕް ބޭއްވުމަށެވެ.


SunOnline: State Minister Afzal ge Maalee Bayaanugai Olhuvaalun?!\nސްޓޭޓް މިިނިސްޓަރު އަފްޒަލްގެ މާލީ ބަޔާނުގައި އޮޅުވާލުން؟!\nނަޖާހު މަސްއޫދު 26 Dec 2019, 09:34\nކޮމިއުނިކޭޝަން، ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު އަފްޒަލް އިބްރާހިމް -- ފޮޓޯ/ ރައީސް އޮފީސް\nކޮމިއުނިކޭޝަން، ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު އަފްޒަލް އިބްރާހިމްގެ މާލީ ބަޔާނުގައި ކުންފުންޏެއްގައި އޭނާގެ މަސްލަހަތު އޮތްކަން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ މައްސަލަ ފެންމަތިވެއްޖެ އެވެ.\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީގެ ރެކޯޑްތަކުން ދައްކަނީ، ފްރީނެޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ނަމަކަށް ކިޔާ ކުންފުންޏެއްގެ 80 ޕަސެންޓު ހިއްސާ އަފްޒަލްގެ ނަން މަތީގައި އޮންނަ ކަމާއި، އޭނާ އަކީ އެ ކުންފުނީގެ ބޯޑް ޑިރެކްޓަރެއްކަމެވެ. އަނެއް 20 ޕަސެންޓް ހިއްސާދާރަކީ އެމްއާރްއެމްގެ ސެކެޓްރީ ޖެނެރަލް އަބްދުލްއަލީމް އާދަމް ކަމަށް ރެކޯޑްތަކުގައިވެ އެވެ.\nއެޓާނީ ޖެނެރަލް މިހާރު ނިންމަވާފައި ވަނީ އެ އޮފީހުގެ ކޭސް މެނޭޖްމަންޓް ސިސްޓަމް އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ހަދާފައި ނުވާތީ ބަދަލު ހޯދަން އަފްޒަލްގެ ފްރީނެޓް ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރުމަށެވެ.\nމި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓާގެ ތެރޭގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި އެމަނިކުފާނުގެ ވަޒީރުންނާއި، ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުންނާއި، ރައީސް އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުން ވަނީ މާލީ ބަޔާންތައް އާންމުކުރައްވައިފަ އެވެ.\nސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަފްޒަލް މާލީ ބަޔާން ހާމަކުރެއްވި އިރު، އޭގައި ވަނީ ވިޔަފާރީގެ ފައިދާގެ ގޮތުގައި 228،000 ރުފިޔާ ހަ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ހަތަރު މަސް ތެރޭގައި 120،000 ރުފިޔާ މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ލިބިފައިވާ ކަމަށް އޭނާގެ މާލީ ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް، މާލީ ބަޔާނުގެ ވިޔަފާރީގެ މަސްލަހަތު ޖަހަން ޖެހޭ ބައިގައި އޭނާގެ ހިއްސާ އޮންނަ ފްރީނެޓް ކުންފުނީގެ މައުލޫމާތު ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެެވެ. އެ ބަޔާނުގައި އޮންނަ ގޮތުން އަފްޒަލްގެ ހިއްސާއެއް އެއްވެސް ކުންފުންޏެއްގައި ނޯވެ އެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ޓްރޭޑް މިނިސްޓްރީގެ ރެކޯޑްތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އަފްޒަލް ހިއްސާވެގެން ފްރީނެޓް ކުންފުނި އުފެއްދީ އޮގަސްޓް 7، 2014ގަ އެވެ. އަދި އޭނާ އަކީ އެ ކުންފުނި އުފެއްދިއިރުވެސް ހުރި ހިއްސާދާރެއްކަން ލިޔުންތަކުން އެނގެ އެވެ.\nނަމަވެސް އަފްޒަލްގެ މާލީ ބަޔާނުގައިވާ ގޮތުގައި، އޭނާގެ މިލްކިއްޔާތުގައި ހުރީ 38،900 ރުފިޔާގެ ހޮންޑާ ސުޕާކަބް ސައިކަލެކެވެ.\nއެ ކުންފުނީގެ ހިއްސާ އޮތްކަން މާލީ ބަޔާނުގައި ހާމަ ނުކުރީ ކީއްވެތޯ "ސަން"އިން ސުވާލު ކުރުމުން އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ، "ނޯ ކޮމެންޓް" ކަމަށެވެ.\nރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު އިބްރާހިމް ހޫދު "ސަން"އަށް ވިދާޅުވީ، ވިޔަފާރިތަކުގެ ހިއްސާ ގެންގުޅެން ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ފެންވަރުގެ ބޭފުޅުންނަށް ގާނޫނީ ގޮތުން ހުރަހެއް ނޯންނަ ކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެފަދަ ހިއްސާއެއް އޮންނަ ނަމަ މާލީ ބަޔާންތަކުގައި އެ މައުލޫމާތު ހާމަ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، ހާމަނުކޮށްގެން ފިޔަވަޅެއް އެޅޭނެ ކަމެއް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nފްރީނެޓަށް ކޭސް މެނޭޖްމަންޓް ސޮފްޓްވެއާއެއް ހަދަން 2017 ވަނަ އަހަރު ހަވާލު ކުރި މަސައްކަތް ނުނިމިގެން އެ ކުންފުންޏާ ދެކޮޅަށް ދައުވާ ކުރަން ނިންމާފައި ވަނީ 831،000 ރުފިޔާ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ހޯދުމަށެވެ.\nފްރީނެޓް ކުންފުންޏާ ދެކޮޅަށް ދައުލަތުން ދައުވާ ކުރުމާ ގުޅޭ ގޮތުންވެސް ވާހަކަ ދައްކަވަން ބޭނުންފުޅު ނުވާ ކަމަށް ވެސް އަފްޒަލް "ސަން" އަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިނިސްޓްރީ އޮފް ކޮމިއުނިކޭޝަން، ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ\nއާންމުވި ޕާސްވޯޑުތައް ބަދަލުކުރަން މިނިސްޓްރީއިން އެދެފި\nސަރުކާރުގެ އިންޓާނަލް އޮޑިޓް ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރަނީ\nފަތުރުވެރިންގެ ސަލާމަތަށް ކޮންމެ ކަމެއްވެސްކުރާނަން: ރައީސް


Majleehaa Hakuraage aa ehhama kurevidhaane baa?\nމަޖިލީހާއި ހަކުރާގެއާ އެއްހަމަ ކުރެވިދާނެ ބާ؟\n01 މާރޗް 2021 - 14:10:31\nމިހާރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީސް ހުރިތަނަކީ ކުރިން ހަކުރާގެއާއި މާބަގީޗާގެ ހުރިތަނެވެ.\nހަކުރާގެ ނުވަތަ ހަކުރާ ގަނޑުވަރަކީ އަލްއަމީރު ހަސަން ފަރީދު ދީދީ ދިރިއުޅުއްވި ގެއެވެ.\nހަސަން ފަރީދު ދީދީ އަކީ އަތިރީގޭ ސުމުއްވުލް އަމީރު އަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުންގެ ދެވަނަ ދަރިކަލުންނެވެ. އަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނަކީ 1944 އިން 21 ފެބްރުއަރީ 1952 އަށް ދިވެހި ރަސްކަމުގެ ތަހުތަށް އިންތިހާބު ކުރެވިފައި ހުރި ރަދުންނެވެ.\nހަސަން ފަރީދު ދީދީއަކީ، ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ދައުލަތައް ގިނަ ދުވަހު މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭގެ ތެރެގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވާލި މަޖުލިހުގެ މެންބަރުކަން، ވަޒީރުލް މާލިއްޔާކަން، ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ވަލިއްޔުލް އަމްރުކަން، ވަޒީރުއް ދާހިލިއްޔާކަން، ވަޒީރުލް އައުޒަމްގެ ނާއިބުކަމުގެ އިތުރުން، ކޮޅުބުގައި ހުންނަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރެޕްރެޒެންޓެޓިވްކަން ހިމެނެވެއެވެ.\nހަކުރާގޭގެ ވާހަކަ މިއަދު ފެންމަތިވެފައިމިވަނީ އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ މައްސަލާގައި ޖަވާބުދާރީވާން ކުރީގެ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް މިިނިސްޓަރު މަލީހު މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކުރުމުން ހަކުރާގޭ ފެންޑާގައި އެކޮޅު ކޮޅުން އެލުވިކަމުގައިވިޔަސް ގާނޫނު އަސާސީގައިވާ ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ބޭނުން ހިފާނެކަމަށް ވިދާޅުވުމުންވެ.\n"އެހެންވީމަ ތަކުރާރުކޮށް މި ވިދާޅުވަނީ ހަކުރާގޭ ފެންޑާގައި އެލުވިކަމުގައި ވިޔަސް މާއްދާ 27 ގެ ބޭނުން އަޅުގަނޑު ހިފާނަން،" - މަލީހު\nމިއަދު މަޖިލީހުގައި މަލީހު ތުހުމަތު ކުރެއްވިގޮތުން، އޭނާގެ މައްސަލަ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުނީ "ޒާތީ" މައްސަލައެއްގައެވެ. އަދި އޭނާ ފާޅުކުރައްވާ ހިޔާލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.\nމަލީހުގެ މި ވާހަކަފުޅުތަކުން ބައެއް މީހުންނަށް ސިފަވީ ހަކުރާގެއަކީ މީހުންނަށް އަދަބުދޭ ޖަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nމިގޮތުން މަލީހު "ހަކުރާގޭގެ" ވާހަކަ ދެއްކެވުމުން ގިނަ މެންބަރުންތަކެއް ވަނީ މަޖިލީހާއި "ހަކުރާގެއާއި" ހަމަކުރުމުން އެކަމުގެ ނުރުހުން ފާޅުކޮށްފައެެވެ. މެންބަރުންގެ ވާހަކަތަކުން ހަކުރާގެއަކީ ނުބައިކަމެއް ކުރިތަނެކޭ ވެސް ހީވެއެވެ.\nދެން އޮތް ސުވާލަކީ ހަކުރާގޭ ފެންޑާގައި މީހުން އެކޮޅުކޮޅުން އެލުވުން ފަދަ އަނިޔާ ކުރިތޯއެވެ؟\nނަމަވެސް ތާރީހު ދިރާސާ ކުރައްވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވަނީ، ހަކުރާގެއަކީ "ތަހުގީގީ އިދާރާއެއް" ނޫންކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެ ގޭގެ ފެންޑާގައި މީހުން އެލުވާފައި ބަހައްޓަފާނެކަމަކަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް މަލީހުގެ ވާހަކަފުޅުން ވެސް ހަސަން ފަރީދު ދީދީ ދިރިއުޅުއްވި ގަނޑުވަރަކީ "އަނިޔާވެރި" ތަނެއްގެ ގޮތައް ސިފަވިއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެފަދަތަނެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nމަޖިލީހާއި ހަކުރާގެއާ އެއްހަމަ ކުރެއްވި މިނިސްޓަރު މަލީހުގެ އިތުބާރު ނެތްކަމަށް މިއަދު މަޖިލީހުން ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ. އެ ވޯޓުގައި މަލީހާއި ދެކޮޅަށް 59 މެންބަރުން ވަނީ ވޯޓު ދެއްވާފައެވެ.\nމިހެންކަމުން މިނިސްޓަރުން ފެންވަރުގެ ބޭފުޅުންނާއި، މަޖިލިސް މެންބަރުންވެސް ދެކެވޭ ވާހަކަތާއި، އެކަމުން ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ މެސެޖުތަކާމެދު ވިސްނަވައި، ކަންކަމުގެ ދެކޮޅު ބައްލަވައިގެން ވާހަކަދެއްކެވުން މުހިންމެވެ.


Ruhgandu Kamana | Vaahaka ރުއްގަނޑު ކަމަނަ – Vaahaka\n3k01\tAugust 13, 2021\n1960 ވަނަ އަހަރެވެ. ރަންފުރަދޫ ރައްޔިތުން އުޅެމުން ދިޔައީ އަމާން އޮމާން ދިރި އުޅުމެކެވެ. ރަށަކީ މަސްވެރި ރަށެކެވެ. އޭގެ އިތުރުން ރާވެރި ކަމަކީވެސް މި ރަށު މީހުން ކޮށް އުޅުނު ކަމެކެވެ. އަމާނޭ ބުންޏެއް ކަމަކު މި ރަށުގަވެސް ރޫހާނީ ކަންކަމަކީ ހިނގާ ކަންކަމެވެ. އެގޮތުން ރުއްގަނޑު ކަމަނަ ކިޔުނު ޖިންނިއެއްގެ ވާހަކަ އަކީ މި ރަށުގައި ވަރަށް ދެކެވޭ ވާހަކަ އެކެވެ. އާނމުކޮން ރުއްގަނޑު ކަމަނަ ފެންނަ ކަމަށް ތުންތުން މަތިންނާއި ކާބަފައިންގެ ފަތްފުށް ތަކުން އެނގި ފާޅުވާން އޮތީ އެ ރަށު ރުއްގަނޑާ ދިމާލުންނެވެ.\nރާބަނދި ހިފައިގެން ގައި ކަހަމުން ކަހަމުން ރުއްގަނޑު ތެރޭން ރަށުގެ މީހުން އުޅޭ ދިމާލައް ފައިބައިގެން އެހެރަ ދަނީ ކަތީބުގެ މެދަށް ހުންނަ ހަސަނެވެ. ހަސަނަކީ ކިތަންމެ ރަށަށް ގަދަ ފޯރާ އާއިލާ އަކަށް ނިސްބަތްވިއެއް ކަމަކު އަތުން ފައިން މަސައްކަތް ނުކޮށް އޮންނަ ޒާތުގެ މީހެއް ނޫނެވެ. ހަސަނުގެ ރަސްމީ މަސައްކަތަކީ ރާ ވެރިކަމެވެ. ރަށު ކަތީބަށް ނިސްބަތްވާ ތިރީސް ރުއް ބަލަހައްޓައި ހަދަނީ ހަސަނެވެ. ހަސަނަކީ ރަށުގައި ބަސްވިކޭ ހީވާގި މުރާލި ކެރޭ ހިތްވަރުގަދަ މީހެކެވެ. މިއަދުވެސް ހަސަނު އެ ދަނީ އޭނާގެ މަސައްކަތް ނިންމާފަ އެވެ. ދަމުން ހަސަނު އެދިމާލު ގޮނޑު ދޮށަށް ޖެހިލީ ކުޑަކަމު ދާން ޖެހިގެނެވެ. ކުޑަކަމުގޮސް ނިމި ތާހިރު ވެގެން ހަސަނު އެއްގަމަށް އަރަން އެނބުރެލި ވަގުތު ރުއްގަނޑާ ވީ ދިމާލުން ރަތް ލިބާހެއްގަ ހުރި އަންހެނަކު ހަސަނައް ފުރަގަސް ދީގެން ދާތީ ފެނުނެވެ. ހަސަނުވެސް އިހަށް ނުފެންނަ މީހެއް ކަމުން ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެފަ އަނެއްކާވެސް ގެޔަށް ދެވޭތޯ އެއްގަމަށް އަރާ ރަށުރެރެ އާއި ވީ ދިމާލަށް ހިނގައި ގަތެވެ.\nއިރު އޮއްސިއްޖެއެވެ. އިޝާ ނަމާދު ކޮށް ނިމިގެން މިސްކިތުން ފައިބައިގެން ދިޔަ ވަގުތު މިސްކިތު ބޭރު ވަށަ ފާރު ކައިރި ހަސަނުގެ ބައްޕަ ކަތީބު އީސާފުޅާއި ރަށު މުދިމު އިދުރީސް އޮލަ ވާހަކަ އެއްގައި ޖެހިފަ ތިއްބެވެ. ހަސަނުވެސް އެ ދިމާލައް ޖެހިލީ އޭނާގެ ބައްޕަ ހުރުމުންނާއި އިތުރުން މުދިންބެ އިދުރީހަކީވެސް ހަސަނުގެ ގާތް މީހަކަށް ވާތީއެވެ. "ކަތީބާ ބުނާކަށް އާދަނަށް ވަރެކޭ ރޭ އެެވީ" މުދިންބެ އެހިސާބަށް ބުނެލި ތަނާ ހަސަނައްވެސް އެ ހިސާބައް އެރުނު ކަމުން ބުނި އެތި ހަސަނައްވެސް އިވުނެވެ. "އާދަނަށް ކިހިނެއްތަ ވީ މުދިންބޭ" ހަސަނު ޝައުގުވެރި ކަމާއި އެކީ އަހާލިއެވެ. މުދިމު އިދުރީސް އަނެއްކާވެސް ކަތީބައް ކިޔައިދިން ހުރިހާ ވާހަކައެއް ހަސަނަށް ކިޔާދޭން ފެށިއެވެ. އާދަނު ޖިންނި މޮޔަވި ވާހަކަ އެވެ. ވަރުގަދަ ބިޔަ ފަސް ފިރިހެނުންނަށް އާދަނު މަތަ ނުވި ވާހަކަ އެވެ. އަދި މިރޭ މިހާރު މި އުޅެނީ އާދަނު ކައިރި އަށް ކިޔަވަން ދާން ކަމަށްވެސް މުދިންބެ ބުންޏެވެ. އާދަނު ކައިރި ކިޔަވާނެ ބިރު ކުޑަ ދިހަ ފިރިހެނުން ހޯދާ ވާހަކަ އާއި މިރޭ އާދަނަށް ކިޔަވާ ވަގުތު ހަސަނުވެސް ކިޔެވުމުގައި ބައިވެރިވާން އައިސް ދިނުމަށް މުދިމު އިދުރީސް އެދުނެވެ.\nހަސަނާއި މުދިމު އިދުރީހާއި އިތުރު ނުވަ ފިރިހެނުން އައިސް އާދަނުމެން ގޭ ގޯތި ތެރެއަށް ވަތް ވަގުތު އާދަނުގެ ހަގަށް ހުންނަ އޭނާގެ އެއްބަނޑު ފިރިހެން ކޮއްކޮ ދުވެފައިގޮސް އެ ސޮރުގެ ދޮން ބައްޕަ އާދަނުގެ ބައްޕަ ވަލީދައް ގޮވާ މުދިންބެ އައިއްސި ކަމަށް ބުނެފިއެވެ. ވަލީދުވެސް އާދަނު ކައިރި އިނދެފައި ދޮރު ދޮށައް ގާތްވެ ވަންނަން އިށާރާތް ކޮއްލިއެވެ. މުދިންބެ ވަދެ ހަމަ ޖެހިލުމައްފަހު އާދަނާއި ދިމާލައް ބަލާލިއެވެ. އާދަނު ފާޑަކަށް މޫނު ކުނި ކޮއްގެން މަޑުމަޑުން ބޯ ހުރާލަ ހޫރާލާ އަށި މަތީ އިނެވެ. މުދިންބެ ކިޔަވަން ފަށަން ބަލާލި އިރު ދުންދަނޑި އެއް ނުގެނެވެއެވެ. އަވަހަށް ހަސަނު ކައިރި ދުންދަނޑި ލިބޭނެ ގޮތެއް ބަލަން ބުނުމުން ހަސަނުމެން ގޭގައި ހުންނާނޭ ބުނެ ދުންދަނޑި ބަލާ ނިކުތެވެ. ހަސަނު ނިކުންތަން ބަލަން އާދަނު ކަޅި ޖަހާ ނުލައި ބަލަން އިނދެފައި ހޭން ފެށިއެވެ. އަދި މުދިންބެއާއި ދިމާލައް އަހަރެން އެކަނި ކޮއްފަ އެ ދިޔައީޔޭ ބުނެ ހޭން ފަށާ ދެން ތިބި މީހުނާއި ދިމާއަށް ހަޑިހުތުރު އެއްޗެތި ގޮވުމައްފަހު ވައްތަރު ތަކެއް ޖައްސާލިއެވެ. މި މަންޒަރު ބަލަން އިން ވަލީދުއަށް ވެސް އިނީ ރޮވިފަ އެވެ. ނުރޮވޭ ވަރެއް ހެއްޔެވެ. ދެ ފިރިހެން ދަރިން ތިއްބެއް ކަމަކު ވަލީދުގެ ދޮން ދަރިޔާ ނުލާ ހުރި ހަމައެކަނި ދަރި ވިއްޔާއެވެ. އެ ފަކީރު އެ ތެޅޭ ހާލު ފެނިފައި ނުރޮއެ ހުރެވޭނެހެއްޔެވެ.\nހަސަނު ދުންދަނޑި ހިފައިގެން ހުރީ އާދަނުމެން ގެޔާއި ދިމާލައް ބަހައްޓާފައެވެ. ބިރު ކުޑައެއް ކަމަކު ރޭގަނޑުގެ އެ ވަގުތު ހަސަނުގެ ހިތައް ދިޔައީ ބިރުވެރި އިހުސާސް ތަކެއް ވައްދަމުންނެވެ. ހަސަނުގެ ހިތަށް ބުނަން ނޭންގޭ އިހުސާސް ތަކެއް ވަމުން ދިޔައެވެ. ބިރު ހީވެފަ ހުރި ހަސަނަށް ފަހަތުން މީހަކު އަންނަހެން ހީވެގެން އިރު އިރު ކޮޅާ ފަހަތް ބަލާލައެވެ.\nއާދަނުގެ ހާލަތު ގޯސް ވާން ފަށައިފިއެވެ. މޮޔަ ގޮވަނީ އެވަރެއް ބަލާފައެއް ނޫނެވެ. އެހެން އާދަނު އުޅެމުން ދިޔައިރު އޭނަ މަތަ ކުރަން މުދިންބެ އޭނާގެ ނިއްކުރީގަ ހިފަހައްޓައިގެން ކިޔެވެލި ފަތި ކިޔަވަމުން ދިޔައެވެ. އެހެން ކިޔަވާލުމުން އާދަނު ކުޑަކޮން މަތަވެ އަށި މަތީ އޮށޯތެވެ. އަދި ބުންޏެވެ. "ކޮރު ޝާކިރު މެން ގެޔާއި ހަސަނު އަރާ ހަމަވެއްޖެ. ހަސަނު ފަހަތުން އެބަ އާދޭ" އާދަނު ބިރުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ބުނެލިއެވެ. "ހަސަނު ފަހަތުން ކާކު އަންނަނީ" މުދިމު އިދުރީސް އަހާލިއެވެ. އާދަނު ލޯ ބޮޑު ކޮއްގެން ބަލަން އޮތީ ދޮރާއި ދިމާލަށެވެ. އެހެން ބަލަން އޮއްވައި ހަސަނު އައިސް އާދަނުމެން ގެޔައް ވަދެ ދުންދަނޑި މުދިންބެ އާއި ހަވާލު ކުރިއެވެ. އެ ހިސާބުން ކިޔެވުން ފެއްޓިޖެއެވެ. އާދަނު ހިފަހައްޓައި ލެވެނީ ކިރިޔާއެވެ. މިގޮތުގައި ކިޔަވަ ކިޔަވާފައި ނިންމާލަން މުދިމު އިދުރީހަށް ފެނުމުން ދަންވާން ކައިރި ވެފަ ހުއްޓަ ކިޔެވުން މެދު ކަނޑާ އެންމެން ގެޔައް ހިނގައްޖެއެވެ.\nޖެހިގެން އައި ދުވަހަށް އަލި ވިލިއްޖެ އެވެ. އާދަނަށް ވީ އުނދަގޫތައް ވެސް އެއްކޮން ފިލައިފި އެވެ. ނަމަވެސް އާދަނުގެ ސިއްހީ ހާލު ދިޔައީ ދަށަށެވެ. ކަން އޮތީ މިހެނެވެ. ހަސަނުވެސް ހެނދުނު ސައި ބޮއެގެން ނައްޓާލީ ރުއްގަނޑާ ދިމާލަށެވެ. ސާފު ކޮއްލަންވެފަ ދެތިން ރުކެއް އިނީމައެވެ. ރުއްގަނޑައް ގޮސް ހަސަނު ޅާނބު ފަޔައް ހެޔޮވަރު ކޮއްލާ ރުކަށް އަރަން ހިފާލީރައް އަންހެނަކު ހަސަނަށް ގޮވާލިއެވެ. ޒުވާން ރީތި އަޑެކެވެ. އަޑުގައި އޮމާން ކަމެއް ހުއްޓެވެ. އެހެން ކަމުން އެ އަޑުގެ ވެރި ރާނީގެ ސިފަ ދެކިލުމަށް ހަސަނުގެ ހިތް އެދެމުން ދިޔައެވެ. އަނެއްކާވެސް ހަސަނަށް ހަމަ އެ އަޑުން ގޮވާލިއެވެ. ނަމަވެސް އަޑު އައި ދިމާ ބަދަލު ވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ހަސަނު ޖާދޫގައި ޖެހިފަ އިންލެއް ބޮޑު ކަމުން އެ ބަދަލެއް ފަހުމެއް ނުވިއެވެ. ހަސަނު އެ އަޑުގެ ވެރިޔާ ހޯދަން ކޮޅު ކޮޅު ބަލަމުން ދަނިކޮން އެދިމާލު ރުކެއް ފުރަގަހުން ބޯ ދިއްކޮއްލައިގެން ހަސަނާއި ދިމާލައް ހީލައިގެން ބަލަން އޮތް މަންޖެ އެއް ހަސަނަށް ފެނުނެވެ. ހާދަހާ ފުރިހަމަ މޫނު ކޮޅެކެވެ. ހަސަނު އެ ދިމާލައް ދާން ފެށީރައް އެ އަންހެން ކުއްޖާވެސް ރުއް ދޮށުން ނިކުތެވެ. ހަސަނުގެ ހިތައް އެރިއެވެ. މިހިރީވާ ފުރިހަމަ ކަމެއްތާއެވެ. ރަތް ލިބާހެއްގައި ހުންނަ އިރު އެވަރުގެ ފުރިހަމަ ކަމެއް ދެން ހޯދާނީ ދުނިޔޭގެ ކޮން ބިތަކުން ބާވައޭ ހަސަނުގެ ހިތައް އަރަމުން ދިޔައެވެ. ހަސަނު ގޮސް އެ އަންހެން ކުއްޖާ ކައިރި ތައާރަފް ވެލިއެވެ. އެ ކުއްޖާވެސް ލަދުން ނުހުރެ ތައާރަފް ވިޔެވެ. އެ ކުއްޖާ އަށް ކިޔަނީ ކަމަނަ ކަމަށް ބުންޏެވެ. ހަސަނު ގާތަށް އައީ ހިންޏެވެ. ކަމަނަ އޭ ބުނީމަ ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. "އަހަރެން ބިރު ގަންނުވާނަމޭ ހިތާ ދޯ މި ރުއްގަނޑު ތެރޭ ހުރެފަ މީ ކަމަނަ އޭ ތި ބުނީ" ހަސަނު ސަމާސާ ރާގަކަށް ކަމަނަ އާއި ދިމާލަށް ބުނެލިއެވެ. "ނޫން ބިރު ގަންނުވާކަށް ނޫން އަހަރެން ހަނދާން ހުންނަން ފެށީންސުރެ އަހަރެންގެ ނަމަކަށް މީހުން ކިޔާ އުޅެނީ އަބަދުވެސް ކަމަނަ" ކަމަނަ ތެދު ހަދާކަން ހަސަނަށް ފަހުމު ވާ ފަދަ ރާގަކަށް ބުނެލިއެވެ. "އަނެއްކާ ތީ މި ރުއްގަނޑު ތެރޭން ފެންނަ ކަމަށް ކިޔާ ޖިންނި ރުއްގަނޑު ކަމަނަތަ؟" ހަސަނު އަނެއްކާވެސް ކަމަނަ އާއި ސަމާސާ ކޮއްލުމުގެ ނިޔަތުގައި ނުލަފާ ފާޑަކަށް ހީލާފަ ބުންޏެވެ. "ތިހެން ވެއްޖެއްޔާއޯ؟" ކަމަނަ ހަސަނާއި ދިމާލަށް ލޯ ކުޑަ ކޮއްލަމުން ބުންޏެވެ. "ޖިންނި އަކަސް ފުރޭތަ އަކަސް ތިހިރަ ލޫޅާފަތި ހަށިގަނޑު ފެނިފަ ދީވާނާ ނުވާނީ ކާކު؟" ހަސަނުގެ ހިތުގެ އުދާސްތައް ބަންޑުން ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. " ހަސަނުގެ ހިތުގަ ތި ހިނގާ އިހުސާސްތަށް އަހަރެންގެ ހިތުގަވެސް އެބަ ހިނގާ" ކަމަނަ ލޮބުވެތި ނަޒަރަކުން ހަސަނާ ހަތަރު ކަޅި އަމާޒު ކޮއްލަމުން ބުނެލިއެވެ. ކަމަނަގެ އެ ޖުމްލަ ވެގެން ދިޔައީ ހަސަނުގެ ހިތަށް ބަހާރު މޫސުން ގެނުވިފަދަ ކަމަކަށެވެ. ހެނދުނުގެ ދަންފަޅި ނިމި މެންދުރަށް އެޅެން ދާ ވަގުތު އިރު އެ ދޭ ދިލަ ހޫނަކުން ހަސަނުގެ\nހަށިގަނޑަކަށް މިހާރު ހޫނު އިހުސާސެއް ނުވެއެވެ. ހަސަނު ބޭނުންވީ ކަމަނަ އެބުނި ބަސް ޔަގީން ކުރާށެވެ. " އޭގެ ހެއްކަކީ ކޮބާ" ހަސަނު ކެއްކުޑަ ރާގަކަށް އަހާލިއެވެ. "ހެއްކަކީ ހަސަނުގެ މައުލޫމާތު އަހަރެން ވަރަށް ހޯދިން ފުރަތަމަ ފެނިލުމުންވެސް އަހަރެން ހަސަނުގެ ނަމުން ހަސަނަށް ގޮވާލިކަން އެއީ ކިހާ ބޮޑު ހެއްކެއް" ކަމަނަ ބުނެލިއެވެ. ހަސަނުގެ ހިތް ފުރިއްޖެ އެވެ. އެއް ކަމަކަށް ދެ ހިތް އެދޭ އިރު ލަސް ކޮށް ދިއުޅި ދިގު ކުރުމުގެ މާނަ އެއް ނެއްތާއެވެ. ލޯބި ލޯބި ފުރާ ފުރިހަމަވެ ރަންޔެއް ފަދަ އަންހެނެއް ހަޔާތުގެ ހިއްސާއަކަށް ހަދާ އެ މީހަކާ އެކީ މާމުއި ހަނދުގެ ނަލަކަން ދެކެން ބޭނުން ނުވާނީ ފަހެ ކާކު ހެއްޔެވެ. ކޮންމެއަކަސް މި ރުއްގަނޑުގެ ތެރޭ ތިބެ ނަން ފިޔަވާ އިތުރު ހަގީގަތެއް ނޭންގޭ ކަމަނާ އާއި ހަސަނު ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅި ލޯބިވެރިންގެ ފޮތުން ދެ ނަން ފަވާލާފިއެވެ. ލޯބީގެ ބައްދަލު ވުން ތަކަށް ރުއްގަނޑު ތެރެ އަށް ގަޑި ކިޔަން ފަށައިފިއެވެ.\nއޭގެން ރެޔެވެ. ކަމަނަ ބުނި ގަޑި އަށް ހަސަނު ގޮސް ހުރީ ރުއްގަނޑުތެރޭ ރުކެއްގަ ލެނގި ލައިގެނެވެ. އިރުކޮޅެއް ފަހެވެ. ހަސަނުގެ ފަހަތުން ކަމަނަ ހަސަނަށް ގޮވާލިއެވެ. ހަސަނު ކުޑަކޮން ސިއްސައިގެން ގޮސް ފަހަތް ބަލާލިއެވެ. އޭރު ކަމަނަ ހަސަނުގެ ފަހަތުގައި ހިނިތުން ވެލައިގެން ހުއްޓެވެ. "ކަމަނާ އަދިވެސް ކަމަނަ ތި އުޅޭ ގެޔެއް ނުބުނަމެއްނު" ހަސަނު ބުނެލިއެވެ. "އަހަރެން ބުނީމެއްނު އަހަރެން މީ މިރަށައް ފައިބާ ހުރި ބީރައްޓެއްސެކޭ" ކަމަނަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ރާގަކަށް އެހެން ބުނެލީ ކުރިން ދެ ރޭ ވެސް ހަސަނު އެ ސުވާލު ކޮއްފައި ވާތީ އެވެ. އެ ސުވާލަކީ ކަމަނަ ޖަވާބު ދޭން އެހާ ބޭނުންވާ ސުވާލެއް ނޫނެވެ. ސިއްރިއްޔާތުގައިވާ ސަބަބަކާއި ހުރެ އެވެ. ހަސަނުވެސް ދެން އިތުރަކަށް އެ ކަމާއި ގުޅޭ ސުވާލެއް ކުރާކަށް ނޫޅުނެވެ. ހަސަނާއި ކަމަނަ ބައްދަލު ކުރާތަން ބަލަން ރުކެއްފަހަތައް ވަދެ ފިލާ އެ ހުރީ އެ ރަށު ހުސްނީއެވެ. ހުސްނީ ހުރީ ސުވާލުން ފުރިފަ އެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. ހުސްނީ އަށް ފެންނަނީ ރުކެއް ބުޑުގަ ހުރެގެން ހަސަނު އެކަނީ ހީ ހީފަ ވާހަކަ ދައްކާ ތަނެވެ. ހުސްނީ ހިތުން ހަސަނު އެހެރީ މޮޔަ ވެފައެވެ. އެހެން ހުސްނީ ބަލަން ހުއްޓައި ނުފެންނަ އެއްޗެއްގައި ހަސަނު ފިރުމާލުމައްފަހު ރަށު ތެރެ އަށް ދާން ހިނގައިގަތެވެ. ހުސްނީވެސް ހަސަނަށް ނުފެނި ދިޔައީ ގެޔާއި ދިމާލަށެވެ. ހުސްނީގެ ހިތުގައި ވަނީ ދެން އެންމެ އަވަހަށް ކަތީބު ފެންނަ އިރަކުން ހަސަނުގެ ފަރާތުން މި ފެނުނު ކަންތައް ކިޔާދޭށެވެ.\nހުސްނީ އަށް ހޭލެވުނީ ކެޔޮޅު ގޮވާ އަޑަށެވެ. ހުސްނީ ހިތުން މިއުޅެނީ ފަތިސް ވެގެންނެވެ. މަހަށް ދާން އޮޑި ފުރަން ވާ އިރަށް ކެޔޮޅު އައިސް ގޮވަނީ އޭ ހީކޮއްގެން ހުރި ހުސްނީ ގިފިއްޔައް ވަނީ މޫނު ދޮވެލައިގެން އޮޑި ދޮށައް ދާން ތައްޔާރު ވާށެވެ. ހުސްނީ ހިތައް އެރިއެވެ. ކެޔޮޅު ހާދަ ކުރިޔަކާލާ ގޮވާ ރެޔަކީތާއެވެ. އެހެންނޫނީ އައިސް ގޮވާނީ ފަތިސްވެ ކުޑަކޮން ދުނިޔެ މަތި އަލި ވެލާ ފަހުންނެވެ. މިރޭ ފަތިސްވިކަމުގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ނެތެވެ.\nހުސްނީ ތައްޔާރު ވެގެން ނިކުން އިރު ކެޔޮޅު އަހަންމަދު ދޮރުމަތީ ހުއްޓެވެ. ކެޔޮޅު އަހަންމަދު ކައިރި ހުސްނީ މިރޭ ހާދަ ކުރިޔަކުން ގޮވާ ރެޔެކޭ ކިޔާ ބުނެލުމުން ބޯ ޖަހާލުން ފިޔަވާ އިތުރު ކަމެއް ކެޔޮޅު އަހަންމަދުގެ ފަރާތަކުން ނުފެނުނެވެ. ހުސްނީ ވެސް މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ނަހަދާ ދިޔައީއެވެ. ދަމުންގޮސް އަތިރި މަގައް އެރީރަށް ކެޔޮޅު އަތުން ކޮއްތު ކޮތަޅު ވެއްޓުނެވެ. އެ ނަގަން ކެޔޮޅު އަހަންމަދު ގުދުވެލިއެވެ. އެހެނެއް ކަމަކު ހުސްނީ މަޑުނުކޮށް ދިޔައިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ބަރު ބިރުވެރި އަޑަކުން ހުސްނީ އަށް މީހަކު ގޮވާލިއެވެ. ހުސްނީ ބިރުގަންނަ ފާޑަކަށް ބަލާލި އިރު ފަހަތުގައި އެ ހުރީ ކެޔޮޅު އަހަންމަދެއް ނޫނެވެ. ބިރުވެރި ފާޑަކަށް ހުރި އަންހެނެކެވެ. ނަމަވެސް ހުރީ ރަތް ލިބާހެއްގައެވެ" ކުއްލިއަކަށް މަންޒަރު ބަދަލު ވިއެވެ. އަތިރި މަގުން އިހައް ހިންގާފަ ދިޔަ ހުސްނީ މިހާރު އެހުރީ ރުއްގަނޑު ތެރެއެވެ. ހަސަނު ކުރިމަތީ ހުރި ރޫހާނީ އެތި ސިފަ ބަދަލުވިއެވެ. ބަދަލުވީ ހަސަނުގެ ސިފައަށެވެ. ހުސްނީ ގަތީކީ އަމަށަކު ބިރެއް ނޫނެވެ. ދުއްވައި ގަންނާން އުޅެ އެކަމެއް ނުވިއެވެ. ފައި ބިމުގައި ހަރުލާފައި ހުރި ފަދައެވެ. ހަސަނުގެ ސިފައިގައި ހުރި މަހުލޫގު އައިސް ހުސްނީ ކައިރި ހުއްޓުނެވެ. "މަ ކަމަނަ އާއި ވާހަކަ ދައްކަން ހުއްޓަ ކަލެއަށް ފެނުނެއްނު" އޭތި އައިސް ހުސްނީ ކައިރި ބުންޏެވެ. ހުސްނީ ބިރުން ހުރެ ނޫނެކޭ ބުނަން ބޯ ހޫރާލިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭތީގެ ސިފަ ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ހުރި ބިރުވެރި ސިފަ އަށެވެ. "ކަލެއަކަށް މިރޭ ސަލާމަތެއް ނެތް. ކަލެއަށް އޮތް ހުކުމަކީ ހަމަ އާދަނުގެ ހުކުމް. އާދަނުވެސް ހަމަ ކަލޭ ހެން އަހަރެން ކުރަން އުޅުނު ކަމަކަށް ހުރަސް އެޅީ. މިހާރު އޭނައަކީ މޮޔައެއް އަދި ވާހަކަ ނުދެއްކޭ ނުކުޅެދޭ މީހެއް" އެ ބިރުވެރި މަހުލޫގު މިހެން ބުނެ ހުސްނީ ބޮލުގައި ހިފަހައްޓައި ބާރު ކޮއްލިއެވެ. އެ ހިސާބުން ހުސްނީ ގެ ހަބަރު ހުސް ވެގެން ވެއްޓުނެވެ.\nހުސްނީ އަށް ހޭވެރިކަން ވީ އިރު އޮތީ ގޭގައެވެ. ކައިރީގައި މުދިމު އިދުރީސް ފެންތައްޓެއް ކިޔަވަ ކިޔަވާ އިނެވެ. ރުއްގަނޑު ތެރޭ ހުސްނީ ވެއްޓިފަ އޮތް އިރު ނަގައިގެން ގެނައި ކުދިންވެސް ފާޑަކަށް ބަލަން ތިބިއެވެ ކޮންމެ އަކަސް ހުސްނީގެ ހާލު ވަރަށްވެސް ގޯހެވެ. މުދިމު އިދުރީސް ހުސްނީ އަށް ކިޔެވި ފެންފޮދު ދޭށޭ ކިޔާ އެ ގޭ މީހުންނަށް އެނގުމަށް ފަހު އެ ގެއިން ނިކުތެވެ. މެންދުރު ވާން ކައިރި ވެފައި ވާތީ އާއި އެއްކޮނެވެ.\nމެންދުރު ނަމާދު ކޮށް ނިމިގެން މުދިމު އިދުރީސް ފުން ހިޔާލަކަށް ގެނބިފައި އޭނީ ރަށު އިރުމަތީ ފަރާތު ހޮޅުއަށީގައެވެ. ރަށުން މިހާރު ކައިރި ކައިރީގައި މީހުން މޮޔަވަނީއެވެ. މި ކަމާއި ގުޅިގެން އަޅާނެ ފިޔަވަޅެއް ވިސްނަން އިންދާ ކައިރި އައިސް މަޑު ކޮއްލީ ކަތީބު އީސާފުޅެވެ. އީސާފުޅު އައިސް މުދިންބޭ އޭ ބޮޑު ވާހަކަ އެއް އަޑު އަހައިފީމޭ ބުންޏެވެ. އަދި ބުންޏެވެ. ޒަކީބެ ބުނާތީ އަޑު އެހީމޭ މިއަދު ޒަކީބެމެން ޅައިރު މި ގޮތައް ކައިރި ކައިރީ މީހުން މޮޔަވެ ކަންކަން ވާތީ ކަންވެރިޔެއް ލައްވާ ބެލި ބެލުމުން އެހެން މީހުން މޮޔަ ވަނީ މި ރަށު ރުއްގަނޑު ކައިރި ދިރި އުޅޭ އަންހެން ޖިންނި އެއް ގެ ސަބަބުން ކަމެވެ. މޮޔަވަނީ ހުސް ފިރިހެނުންނެވެ. ކަތީބު އީސާފުޅު މިހެން ބުނެލުމުން މުދިމު އިދުރީސް އަށި މަތިން ތެދުވިއެވެ. "އަހަރެން ބޭނުން މިރޭން މިރެ އަށް މި ކަމުން ސަލާމަތްވާން. އަވަހަށް ބިރުކުޑަ ރަނގަޅައް ގުރުޢާން ކިޔަވަން އިނގޭ ސާޅީސް ފިރިހެނުން ހޯދަދީ ކަތީބާ" މުދިމު އިދުރީސް ބުންޏެވެ. "މުދިންބޭ އެހެންވީމާ ތިކަމާ ވާނީ ރައްޔިތުން އެއްތަން ކުރުވާ ތިކަން ހިއްސާކޮށް އަވަހަށް މަސައްކަތް ފައްޓަން" ކަތީބު އީސާފުޅު މިހެން ބުނުމަށް ފަހު ހިނގައިގަތީ ރަށު އޮފީހާއި ދިމާލަށެވެ.\nރެޔަށްފަހު ހަސަނަކަށް ކަމަނަ އާއި ދިމާވާގޮތެއް ނުވިއެވެ. މިކަމާއި ހަސަނު ހިތުގައި ޖެހި ވަރަށް ބަލި ވެއްޖެއެވެ. ކަމަނަގެ ހަނދާން ތަކުން ހަސަނުގެ ހިތް ރޮއްވަމުން ދިޔައެވެ. ކުރީ ދުވަހު އަޅައިގެން ގެނައި ކުރުނބާތަކުން ކުރުނބައެއް ހަދާލައިގެން ބޯލިއެވެ. ނަމަވެސް ހަސަނުގެ ބަލި ލުއިވާ ގޮތެއް ނުވިއެވެ.\nކަތީބު އީސާފުޅު އޮފީސް ދޮށައް ގޮސް ސަންގު ފުމުނެވެ. އިސާހިތަކު އޮފީސް ދޮށައް ރައްޔިތުން އެއްވަމުން އެއްވަމުން ގޮސް އެއްވެއްޖެއެވެ. ހަސަނުގެ ބަލި ހާލަތު ހުރި ގޮތުން ހަސަނު ފިޔަވައި ދެން ރަށުގަ ތިބި ހުރިހާ ބޮޑެތި މީހުން އެއްވެއްޖެ އެވެ.\nކަތީބު އީސާފުޅު ވެގެން އުޅޭގޮތް ރަށު ރައްޔިތުންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. މުދިމު އިދުރީހާ ހަވާލާދީ ކަތީބު އަންގަނީ ބިރު ކުޑަ ސާޅީސް ފިރިހެނުން ހޯދާ ވާހަކައެވެ. ޝަރުތަކީ ރަނގަޅަށް ގުރުޢާން ކިޔަވަން އިނގުމެވެ. އޭގެ އިތުރުން ރަށުގެ ހުނޅަގު ފަރާތު ގޮނޑު ދޮށުގައި ކިޔަވާ ގެޔެއް އަޅުމަށާއި ދިހަ ވައްތަރުގެ މާ ހޯދުމާއި ޖިންނި އާއި ދެކޮޅައް އެތިފަހަރު ހެދުމަށްފަހު ލޭ ދެއްކުމަށްޓަކައި ކަތިލުމަށް ތިން ކުކުޅު ހޯދުމައް އެނގިއެވެ.\nރަށުތެރޭ މި ހިނގާ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތް ވުމުގެ މަސައްކަތައް ތައްޔާރު ވުމުގެ ކަންކަން ފެށިއްޖެއެވެ. އެކި ބައި ބަޔައް ބެހިގެންނެވެ. އެއްބަޔަކު ދިހަ ވައްތަރުން ކޮންމެ ވައްތަރަކުން ސާޅީސް މާ ބިންނަން ގޮހެވެ. އަނެއްބަޔަކު ކިޔަވާ ގެ އެޅުމަށް ދަނޑި ކަނޑަން ވަލުގައެވެ. މި ކަންކަން ގާތުން ބެލުމަށް ކަތީބު އީސާފުޅާއި މުދިމު އިދުރީސް ހަރަކާތްތެރި ވިއެވެ.\nހަސަނު އޮތީ ކުޑަކޮން ހުންވެސް އައިއްސައެވެ. އެހެން އޮއްވައި ހަސަނަށް ނިދިއްޖެއެވެ. ނިދިފައި އޮއްވައި ހަސަނަށް ހުވަފެނެއް ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. ފެންނަނީ ކަމަނަ ހަސަނާއި ދިމާލަށް އަންނަތަނެވެ. އައިސް އައިސް ހުރެފަ ކަމަނަ ބިރުވެރި ސިފައަކަށް ބަދަލުވެ އިރު ކޮޅަކުން ކަމަނަ ގައިގަ އަލިފާން ރޯވެ އަނދަންފަށާ އަޅިއައްވެ ދާ ތަނެވެ. ހަސަނަށް ކުއްލިއަކަށް ހޭލެވުނެވެ. އަދި ދެރަވެ އަނެއްކާވެސް ރޯން ފެށިއެވެ. މުޅި ދުވަސް ހަސަނު ހޭދަ ކުރީ މިހާލެއްގައެވެ.\nރޭވެ އިޝާއިން ފައިބައިފިއެވެ. ރަންފުރަދޫ ހުޅަނގު ފަރާތު ގޮނޑުދޮށް ތައްޔާރު ވެފައި އެ އޮތީ ރޫހާނީ ގޮތުން ރަށައް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު މުސީބާތުން ސަލާމަތް ވުމައްޓަކައެވެ. ކިޔަވާ ގޭ ތެރޭ ތިބެގެން އެންމެން ކިޔަވަމުން ދިޔައެވެ. އިރުކޮޅެއް ނުވެ ކަމަނަ ކިޔާ އިންސާނަކަށް ހެދިގެން އުޅުނު ޖިންނި އާދެ ރުއްގަނޑު ކަމަނަ އެ ތަނަށް ހާޒިރު ކޮއްފިއެވެ. ކަމަނަ ގެ ހަށިގަނޑުގަވެސް ދިޔައީ ވޭން އަޅަމުންނެވެ.\nހަސަނުގެ ހިތަށް އުނދަގޫ ވަނީއެވެ. ހުނޅަގު ފަރާތު ގޮނޑުދޮށުގައި ކަމަނަ ހަސަނަށް އިންތިޒާރު ކުރާ ކަމަށް އިހުސާސް ވަނީ އެވެ. ހަސަނު ގޭން ނިކުމެ ގައިގަ ހުރި ބާރެއްލާ އެ ދިމާލައް ދުއްވައި ގަތެވެ. ދުވަމުން ގޮސް އެ ހިސާބައް ދެވުނު އިރު ކަމަކުދާކަށް ނެތެވެ. ކަމަނަ ފެންނަން އެ ހުރީ ހަމަ ހުވަފެނުގައި ހަސަނަށް ފެނުނު ސޫރައިގައެވެ. އޭރު މުދިންބެ މެން ކިޔަވާ ގޭ ތެރޭ ތިބެގެން ކިޔަވަމުން ދިޔައެވެ. ކަމަނަ ހަސަނާއި ދިމާލައް ބަލާލިއެވެ. " ހަސަނާ އެ މީހުން ކައިރި ބުނޭ އެހެން ނަހަދާށޭ" ކަމަނަ ބުންޏެވެ. ހަސަނު ވަނީ ގަބު ކައިފައެވެ. ލޯބިވެވިގެން މި އުޅެވުނީ ޖިންނި އަކާ ކަން އިނގުނު ހިސާބުން ހަސަނުގެ ހާލަކީ އެއީއެވެ. "ހަސަނުވެސް މަ ދޫ ކޮއްލީދޯ މައްސަލައެއް ނެތް" ކަމަނަ މިހެން ބުނެ ހަސަނާ ދިމާލަށް ލޮލުން އަލި ދޫކޮއްލިއެވެ. ހަސަނު ވަގުތުން ވާ ވެގެން ވެއްޓުނެވެ. އެ ވަގުތަކީ މުދިބެގޮސް ވެލިގަނޑުގަ ކުރަހާފަ އިން ބޮޅަށް ފިޔޮހި ޖެހި ވަގުތެވެ. ކަމަނަ އަނދަން ފައްޓައިފިއެވެ. އިސާހިތަކު ކަމަނަ އަނދާ އަޅިޔައް ވެއްޖެއެވެ. އެންމެން މި ލިބުނު ކާމިޔާބީ ފާހަގަ ކުރިއެވެ. ސަލާން ކޮށް ހެދިޔެވެ. އަދި ކަނޑަށް މާ ދައްކާ ނިމުމައް ފަހު އެންމެން ވެގެން ވާ ވެފަ އޮތް ހަސަނު މުދިމު އިދުރީސް މެން ގެޔައްގޮސް ފަރުވާ ދޭން ފެށިއެވެ.\nއެކަމެއް ހިނގިތާ މިހާރު ތިން އަހަރު ވީ އެވެ. ހަސަނު ރަނގަޅު ކުރެވޭނެ ބޭސްވެރިޔެއް ކަންވެރިޔެއްވެސް ނެތެވެ. ހަސަނުގެ ދިރިއުޅުމުގައި އެޅުނު ޅަ އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން ހަސަނުގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ވަނީ ނުކުޅެދުން ތެރި ކަމެއްގައެވެ. ރުއްގަނޑު ކަމަނަގެ އުނދަގުލުން މުޅި ރަންފުރަދޫ ސަލާމަތް ވީ ހަސަނުގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ގުރުބާން ވެގެނެވެ.


Kujjaage bappa ah jinsee goanaage thuhumatheh nukurey\nކުއްޖާގެ ބައްޕައަށް ކުރަނީ އިހުމާލުވި ކަމުގެ ތުހުމަތު\nފުލުހުންގެ ފަރާތުން މިއަދު ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެނީ\nގއ. ކަނޑުހުޅުދޫ ދެ އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރި މައްސަލަ ފެންމަތިވުމާއެކު ފުލުހުން ހައްޔަރު ކޮށްފައިވާ ތިން މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ޖިންސީ ގޯނާގެ ތުހުމަތު ނުކުރާ ކަމަށް ފުލުހުން ބުނެފި އެވެ.\nފުލުހުންނާއި ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީން ގުޅިގެން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ފުލުހުން ބުނީ ހައްޔަރު ކުރި ތިން މީހުންގެ ތެރެއިން ޖިންސީ އަނިޔާ ކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވެނީ ދެ މީހަކަށް ކަމަށެވެ. އެ މައްސަލާގައި ހިމެނޭ އެކަކަށް ކުރަނީ އިހުމާލުވުމުގެ ތުހުމަތަކެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު އިތުރަށް ކުރިޔަށްދާއިރު އެ ތުހުމަތު ބަދަލުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އިހުމާލުވި ތުހުމަތު ކުރަނީ ކާކަށް ކަމެއް ނުބުނެ އެވެ.\nނަމަވެސް ފުލުހުން ރޭ ނެރެފައިވާ ބަޔާނެފައި ބުނެފައި ވަނީ ޖިންސީ ގޯނާ ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތު ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ފަރާތު ކާފައަށް ކުރެވޭ ކަމަށާއި މުނިކާފައަށް ކުރެވެނީ ޖިންސީ ފުރައްސާރަ ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތެއް ކަަމަށެވެ. އަދި އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕަގެ މައްސަލައަކީ ނުރައްކާތެރި މާހައުލެއްގައި ކުއްޖާ ހުރުމުން އެ ކުއްޖާގެ މަންމަ ކައިރިއަށް ފޮނުވާލަން އާއިލާގެ ފަރާތުން މަސައްކަތް ކުރުމުން އެކަމަށް ހުރަސް އަޅައި ކުއްޖާ ނުދިނުން ކަމަށެވެ.\nކުއްޖާގެ ބައްޕަ ފުލުހުން ހައްޔަރު ކުރީ ހުޅުމާލޭ ފްލެޓެއްގައި ހުއްޓާ އާންމުންގެ ގިނަ ބަޔަކު އެ ސަރަހައްދަށް ގޮސް އޭނާ ނެރެން މަސައްކަތް ކުރުމުންނެވެ.\nފުލުހުން އިތުރަށް ބުނީ ކުއްޖާގެ ބައްޕައަކީ ފިލައިގެން އުޅޭ މީހެއް ނޫން ކަމަށާއި އޭނާ އެ ތަހުގީގަށް ފުލުހުންނަށް އެއްބާރުލުން ކަމަށެވެ.\nމޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާވިސް ޖިންސީ ގޯނާ ކަނޑުހުޅުދޫ + ރޭޕް\nހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން މިހާރު ތިބީ ނުވަ މީހުން


ކޮޅުމަޑުލު އޮމަދޫ ކައުންސިލްގެ އިދާރާ\nހައުސިންގް ޔުނިޓް އިމާރާތްކުރުމާއި ބެހޭ\nސަރުކާރުގެ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން މިރަށުގައި ހައުސިން ޔުނިޓް ޢިމާރާތް ކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އަދި މިދެންނެވި މަޝްރޫޢުގައި ހިމެނެނީ ރޯހައުސް އާއި ފުލެޓް ޢިމާރާތްކޮށްދިނުމާއި، ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާވަރަށް ގެ ޢިމާރާތް ނުކުރެވިހުރި ގޯތިތަކުގައި ގެ ޢިމާރާތް ކޮށްދިނުމެވެ.\nހައުސިންގ ޔުނިޓް ތަރައްޤީ ކުރުމަށް ޕްލޭން ކުރެވިފައިވަނީ ޔުނިޓެއްގެ ބޮޑުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 900 އަކަފޫޓް (3 ކޮޓަރީގެ) އަދި ހައުސިން ޔުނިޓް އަޅާ ގޯތީގެ ބޮޑުމިން ގާތްގަނޑަކަށް 1400 އަކަފޫޓް ހަމަވާގޮތަށެވެ. އަދި ގޯތީގައި ގެ ޢިމާރާތް ކުރުމަށް އެދޭ ގޯއްޗަކީ ގެ އަޅައިދިނުމަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްފައިވާ ގޯއްޗެއްކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ. މިމަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ޢިމާރާތްކުރާ ހައުސިންގް ޔުނިޓްތަކަށް ފައިސާ ދައްކައި ނިންމުމަށް ދެވޭނެ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 20 އަހަރުދުވަހެވެ.\nވިމާ، މިދެންނެވި ގޮތުގެމަތިން ގޯތީގައި ގެ ޢިމާރާތް ކުރައްވަންބޭނުންފުޅުވެލައްވާ ފަރާތްތަކާއި، މިހާތަނަށް ގޯއްޗެއް ލިބިފައި ނުވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ރޯހައުސް ނުވަތަ ފްލެޓް ބޭނުންފުޅުވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން 03 އޮކްޓޯބަރ 2019 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު 2:00 ގެ ކުރިން މި އިދާރާއަށް ފޯމް ހުށަހެޅުއްވުން އެދެމެވެ. ފޯރމް ބަލައިގަތުން ކުރިއަށްދާނީ ބަނދުނޫން ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 9:00 ން މެނދުރުފަހު 2:00 އާއި ދެމެދު އެވެ. ހައުސިންގް ޔުނިޓަށް އެދޭ ފޯމް 29 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 ވާ އާދީއްތަ ދުވަހުން ފެށިގެން މި އިދާރާއިން ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.\nމިއިޢުލާނާ ގުޅިގެން މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުމަށް ގުޅުއްވާނީ 6780039 ނަންބަރު ފޯނާއެވެ.\nސުންގަޑި: 03 އޮކްޓޫބަރު 2019 1400


ދިވެހިންގެ ފަޚުރުވެރި ޤައުމީ ދުވަސް | Alifushi Online\nމިއަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަޚުރުވެރި 70 ވަނަ ޤައުމީ ދުވަހެވެ. ޕޯޗްގީޒުންގެ އަނިޔާވެރި ކަމުން ދިވެހިންގެ ލޮބުވެތި ފަސްގަނޑު ޠާހިރު ކޮށްދެއްވި ދުވަހެވެ. މިނިވަންކަމާއެކީ ދިވެހިންނަށް ނޭވާލުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވަނީ މީގެ 453 އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ކުރިންނެވެ. އާދެ ހާހާ ނުވަސަތޭކަ އައްޑިހަ އެއްވަނަ އަހަރު\n(981) ރަބީޢުލްއައްވަލްމަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. އެހެންކަމުން އެދުވަހުން ފެށިގެން ދިވެހިން މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރަމުން އަންނަނީ ޤައުމީ ދުވަހުގެ ގޮތުގައެވެ.\nދިވެހިންނަށް މިފަޚުރުވެރި އުފާވެރި މިނިވަންކަން ހޯދާދެއްވީ އެ ދަރިއަކަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖެ ދެމިއޮތްހާ ދުވަހު ފަޚުރުވެރިވުން ހައްޤު ދަރިއެކެވެ. އާދެ ތިލަދުންމަތީ އުތީމު ކަޅުއަލީ ޚަތީބުތަކުރުފާނުގެ ހުސައިން ޚަތީބު ތަކުރުފާނުގެ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނެވެ. އާދެ ދިވެހި ތާރީޚުގެ ރަން އަކުރުންނަމަ ބޮޑުތަކުރުފާނެވެ.\nއާދެ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނު ދިވެހިންނަށް މިނިވަންކަން ހޯދައި ދެއްވުމަށްޓަކައި ކުރައްވާފައިވަނީ ވަރަށްވެސް މަތިވެރި ޤުރުބާނީ އެކެވެ. މަތިވެރި ޖިހާދެކެވެ. ދިވެހި ބިމުގައި ޕޯޗްގީޒުންގެ އަނިޔާވެރިކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައި ވަނިކޮށް އެކަލާނގެ ރަޙްމަތްފުޅުން ތިލަދުންމަތީގައި ދިވެހިން ހިމާޔަތްކުރާނެ ކުޅަދާނަ ދަރިއެއް ލެއްވިއެވެ. އާދެ ބޮޑުތަކުރުފާނު ނުވަތަ އައްސުލްތާނު މުޙައްމަދުތަކުރުފާނުލް އައުޛަމް ސިރީސަވާދިއްތަ ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުން ނެވެ.\nޕޯޗްގީޒުންގެ އަތްދަށުން ދިވެހިން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި އެތަކުރުފާނުގެ އަރިހުގައި ބޮޑު ލަޝްކަރެއް ނެތެވެ. ހަމައެކަނި ތިއްބެވީ މަދު މީސްކޮޅެކެވެ. އެތަކުރުފާނުގެ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ހަސަން ތަކުރުފާނާއި، ދުވާފަރު ދަންޑަހެލާ ދެހާޖީން ކަޅޯއްފުއްމީގައި ދުޝްމަނުންނާ ކުރިމަތިލެއްވީ ރަބީއުލް އައްވަލުމަހެއްގެ ހިތްގައިމު ރެއެއްގެ ފަތިހުގައެވެ. އޭރު ޕޯޗްގީޒުންގެ ވެރިއަކަށް ހުރި އަނދިރި އަނދިރިންނާ އަތޮޅުވެރިކަމުގައި ހުރި ވިޔަޒޯރުގެ ދުވަސް ދުއްވާލީ ނުހަނު ހުޝިޔާރުކަމާއެކުގައެވެ. ދުޝްމަނުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރައްވައި އެމީހުން ބަލިކުރައްވާ ގައުމަށް ފުރިހަމަ މިނިވަން ހޯއްދަވައި ދެއްވި އެ ބަޠަލަށް ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިޢުމަތް ދެއްވާށިއެވެ.\nތިލަދުންމަތީ އުތީމުގައި ފަރިވީ މަލެއްގެ ވަޞީލަތުން\nހިލަބިން މިވަޠަނީ ޤުލްޝަނަށް އާރޯކަމެއް ލިބިދިން ދުވަސް\nއާދެ! މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި 70 ވަނަ ޤައުމީ ދުވަސް ފާހަގަކުރަމުން ދާއިރު އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނާލަންޖެހޭ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތައް އެބަހުއްޓެވެ. މުޙައްމަދު ތަކުރާފަނަށް ނުވަތަ ބޮޑުތަކުރުފާނު ފަދަ ބަޠަލަކަށް ވާން ބޭނުންވަނީ ކިތައް ފަރުދުން ބާވައެވެ؟ ޤައުމަށް ތެދުވެރި ވަފާތެރި އިޚްލާޞްތެރި ލޯބި ވަނީ ކިތައް ދަރިންބާވައެވެ؟\nމިއަދު ޤައުމު މިވަނީ ވަރަށް ބޮޑު ހަލަބޮލި ކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބަވަނަ ވެފައިވާ މި ދުނިޔޭގައި ޤައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދޭން މިއަދު މިވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނެވެ. އެހެނިހެން ފަރުދުންނެވެ. އާންމުންނެވެ. ބޮޑެތި މީހުނެވެ. ކުޑަކުދިންނެވެ. ޤައުމަށްޓަކައި ފުރާނަދޭން ތައްޔާރަށްތިބި ދަރިންތަކެއް ބިނާކުރަން ޖެހެއެވެ. އެހެންނޫނީ އެތަކުރުފާނުފަދަ ޤައުމީ ބަޠަލެއް ދެން ދިވހި ފަސްގަނޑުން ނުފެނި ދާނެއެވެ. ކޮންމެ މަޔަކާ ބަފަޔަކުވެސް އެތަކުރުފާނު ފަދަ ޤައުމީ ދަރިއަކު ބައްޓަންކޮށް ދެވޭތޯ ތަރުބިއްޔާތު ފަށާށެވ. މިއަދަކީ އެކަމަށް ހަމަ އެންމެ ރަނގަޅު ދުވަހެވެ.\nއަހަރެންގެ މޭ ޤައުމަށްޓަަކައި އައްޑަނައަކަށް ދިއްކޮށްލުމީ\nފަހުނޭވަޔަށް ދަންދެން މޮޓޯ ކަމުގައި ޚިޔާރު ކުރާނަމޭ\nއައްނާނ ތީރެއް އުންޑައެއް ފެނިގެން އަމާޒުވެގެެން މެޔަށް\nގަންނާކުރެއްވި ބިރުންފިލަން ދާމީހަކަށް މަނުވާނަމޭ\n16 ޖެނުއަރީ 2013 | 11:05\nބޮޑުތަކުރުފާނު ފަދަ އެކަކު އެބައުޅޭ އަވަށްޓެރި ޤައުމެއްގަ… ޕޯޗްގީޒުންނަކަށް ދެން ފާޑުފާޑެއް ނުދެއްކޭނެ.. އެހުރީނު އަހަރުމެންގެ “ރޮބިންހޫޑް ޕާންޑޭ” “ދަބަންގ ބޭބެ” “ސައްލޫބާއި” ދޯ ސަލްމާން ޚާން … އުމުރިސް ޕޫރީ އަކަށް ނޭނގޭދޯ؟……\n14 ޖެނުއަރީ 2013 | 15:37\nވ މޮޅު ލިޔުމެއް. އަލިފުށީގައި އުފެދިފައިވާ ކުޅަދާނަ ބަޠަލެއްތީ. “އޯލް އިން ވަން ” އެއް . އެހެންނު އުމުރިޝްޕޫރީ\nއަލިފުށީ ޞިއްޙީމަރުކަޒުގައި ނަރުހުންނަށް ގިނަ ފުރުޞަތުތަކެއް!\nމިއަދަކީ ދިވެހިންގެ އެކާވަންނަ މިނިވަންދުވަސް\nމާޗު މަހުގެ ބައްދަލުވުން ނުބޭއްވުނީ އެކި އެކި ސަބަބުތަކާ ހުރެ – ކައުންސިލް


SunOnline: Maldivian ge ticket office City Square Building ah badhalukoffi\nމޯލްޑިވިއަންގެ ޓިކެޓް އޮފީސް ސިޓީ ސްކޮޔާއަށް ބަދަލުކޮށްފި\nމުހައްމަދު އައުޒަމް 06 Aug 2019, 14:37\nގައުމީ އެއާލައިން މޯލްޑިވިއަންގެ ޓިކެޓިންގް އޮފީސް، ޗާންދަނީ މަގާއި އަމީރު އަހްމަދު މަގު ކަންމަތީގައި ހުންނަ އެސްޓީއޯ ސިޓީ ސްކޮޔާ އިމާރާތަށް ބަދަލުކޮށްފިއެވެ.\nމޯލްޑިވިއަންގެ ޕީއާރު މެނޭޖަރު މުސާ ވަސީމް "ސަން" އަށް ޓިކެޓް އޮފީސް ސިޓީ ސްކޮޔާއަށް ބަދަލުކުރީ މިއަދުން ފެށިގެން ކަމަށެވެ. ޓިކެޓު އޮފީހުގެ އިތުރުން ކޯލް ސެންޓަރުވެސް މިހާރު ވަނީ ސިޓީ ސްކޮޔާއަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.\nޓިކެޓް އޮފީސް އެހެން އިމާރާތަކަށް ބަދަކުރީ އެ އޮފީހުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް ފަސޭހަ ކަމާއެކު ޖާގަ ތަނަވެސް ތަނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމަށްވެސް މޫސާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއާ ބިލްޑިންގްގައި ޓިކެޓް އޮފީސް ހިނގަމުންދާއިރު ކުރިއަށްވުރެ ޓިކެޓިން ކައުންޓަރުތައް އިތުރުވާނެކަމަށްވެސް މޫސާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ ކުރިން މޯލްޑިވިއަންގެ ކުރިން ޓިކެޓް އޮފީސް ހިންގަމުންދިޔައީ ރަސްފަންނު ކައިރީގައި ހުންނަ ދާރުލްއީމާން އިމާރާތުގައެވެ.\nމޯލްޑިވިއަންއިން ދަނީ އެކުންފުނީގެ ހިދުމަތްތައް ރަނގަޅުކުރުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން އެއާބަސް އޭ 330 ގެ ދެބޯޓު ގެންނަން ނިންމައި، ޔޫރަޕުވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް އިތުރު މަންޒިލްތަކަަކަށް އުދުހުމަށްވސް މޯލްޑިވިއަންއިން މިހާރު ދަނީ ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.


ސުންނަތުގެ އަލީގައި ޙިޖާމާ ( 1 ވަނަ ބައި ) - Healing Through Ruqya\nMarch 1, 2016 August 19, 2016 ޢަލީ އާސިރު\t0 Comments\tޙިޖާމާ, ޙިޖާމާގެ ތަފްޞީލް, ފައިދާތައް, ފޮތް\nޙިޖާމާގެ ކުރު ތަޢާރަފެއް\nޙިޖާމާއަށް ދިވެހިން ކިޔަނީ ކަވާޖެހުމެވެ. އެއީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ދައުރުވަމުންދާ ބޭކާރު، ފާސިދު ލޭ ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ނެރުމަށް ކިޔާނަމެކެވެ. އެއީ ސުންނަތުން ސާބިތު، ބޭސްވެރިކަމުގެގޮތުން މިހާރުގެ ޑޮކްޓަރުންވެސް އެއްބަސްވާ ފަރުވާއެކެވެ.\nއައްޝައިޚް ޞާލިޙުލް މުނައްޖިދު ވިދާޅޫވެފައިވާގޮތުގައި ، ޢަރަބި ބަހުގައި ” ޙިޖާމާ” މި ލަފުޒު ނެގިފައިވަނީ “އަލް ޙަޖްމް” މި ބަހުންނެވެ. މާނައަކީ ދަމާލުމެވެ. ނަމަވެސް މުޙައްމަދު އަމީނު އައްޝައިޚޯ އެބޭފުޅާގެ ޙިޖާމާއާއި ބެހޭގޮތުން ލިޔެފައިވާ ފޮތެއްކަމުގައިވާ ” ކަޕިން؛ އަ ޕްރޮފެޓިކް މެޑިސިން އިން އިޓްސް ނިއު ސައިންޓިފިކް ޕާސްޕެކްޓިވް” ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ ޙިޖާމާ އައިސްފައިވަނީ ޢަރަބި ބަހެއްކަމުގައިވާ “ޙަޖަމާ” އަދި “ޙައްޖާމާ” މި ބަހުންނެވެ. މާނައަކީ ” ކުޑަކޮށްލުން” ނުވަތަ “އެއްޗެއް ހުންނަންޖެހޭ މިންވަަރަށް އަނބުރާ ގެންދިއުން” ނުވަތަ “އެއްޗެއް ހުންނަންޖެހޭ ވޮލިއުމް ކުޑަކޮށްލުން” މިއެވެ. ޙިޖާމާ ޖަހާ މީހާއަށް ޢަރަބި ބަހުން ކިޔަނީ ” އަލް ޙައްޖާމް” އެވެ. އަދި ޙިޖާމާ ޖަހަން ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް ( ވަޅި،ތިލަ،ކަށި ) ކިޔަނީ ” އަލް މިންހަޖެވެ”.\nޙިޖާމާ ޖެހުމަކީ “ކަޕްތަކެއް” ނުވަތަ ވަށްކޮށް އަދި އެކި ސައިޒުތަކަށް ބިއްލޫރިން ނުވަތަ ޕްލާސްޓިކުން ހަދާފައި ހުންނަ ތަށިތަކެއްގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ވައި ހުސްކޮށްލުމަށްފަހު ( ވެކިއުމް ކޮށްލުމަށްފަހު ) ހަށިގަނޑުގެ އެކި ޕޮއިންޓްތަކުގައި ހަރުކޮށްލުމެވެ ނުވަތަ ތަތްކޮށްލުމެވެ.\nޢަރަބި ބަހުން ބުނެވެއެވެ. ” މިވެނި މީހަކަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތައް ކުޑަ ކުރެއެްވިޖެއެ ” ، މީގެން މާނަކޮށްދެނީ އެމީހަކަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތައް ރަނގަޅުވެ ކުރިން ހުރި ޙާލަތައް ރުޖޫޢަކޮށްދިންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ޢަރަބި ބަހެއް ކަމައްވާ ” އަޙްޖާމާ” ގެ މާނާގައިވަނީ ” ދިމާވެދާނެ ނުރައްކަލަކުން ރައްކާތެރިވުން ނުވަތަ ސަލާމަތްވުން ” މިހެނެވެ.\nއެހެންކަމުން ޙިޖާމާ ޖެހުމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް ދިމާވެފައިވާ ބަލިމަޑު ކަމަކުން ސަލާމަތްވެ ނުވަތަ ދިމާވެދާނެ ބޮޑު ބައްޔަކުން ސަލާމަތްވެއެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ފާސިދު ލޭ ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން މީހެއްގެ އުމުރުން 20 ނުވަތަ 21 އަހަރުވާ ހިސާބުން ހަށިގަނޑު ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްތަކާއި ކުރިމަތިވެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މިފަދަ ފާސިދު ލޭ ހަށިގަނޑުގައި ޖަމާވާން ފަށަނީ ބުރަކަށީގައެވެ. އަދި އުމުރުން ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ލޭ ދައުރުކުރާ ނިޒާމަށް މިކަމުގެ އަޘަރުތައް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ލޭގައި ހިމެނޭ އާ “ރެޑް ކޯޕަސްލްސް” ގެ މަސައްކަތް ހުއްޓި ހަށިގަނޑު ބަލިވެ އެކި ކަހަލަ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިކުރުވައެވެ. ނަމަވެސް ޙިޖާމާ ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައި މިފަދައިން އަށަގަނެފައިވާ ލޭތައް ކުރިން ހުރި ޙާލަތައް ބަދަލުވެ ފާސިދުވެފައިވާ ލޭތައް ބޭރުވެގެންދެއެވެ. މި ލޭގެ ތެރޭގައި މަަސައްކަތް ހުއްޓިފަައިވާ ” ރެޑް ކޯޕަސްލަސް” އާއި އޭގެ ސެލްތަކާއި ހަލާކުވެފައިވާ “ރެޑް ބްލަޑް ސެެލް” ތަކާއި ތަފާތު އެކި ކަހަލަ ކުނިތައް ހިމެނެއެވެ.\nމިކަން ކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައިވާ ލޭ ދައުރުކޮށްދޭ ޕްރެޝަރ އަސްލު ހުންނަންޖެހޭ މިންވަރަށް ދަށްކޮށްދީ ، އާ “ރެޑް ކޯޕަސްލްސް” އިން އުފައްދާފައިވާ ތާޒާ ލޭ “ސެލް” ތަކަށާއި އަދި އެއަށްފަހު ގުނަވަންތަކަށް ވަރަށް އަވަހަށް ފޯރުކޮށްދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ލޭގައި ހިމެނޭ ކުނިތަކާއި އެކި ކަހަލަ ބޭކާރު ތަކެތި ނައްތާލައެވެ.\nފޮޓޯ1 :. މީހެއްގެ ގަޔަށް ޙިޖާމާ ޖަހަނީ\nޙިޖާމާއަކީ ވަރަށް ކުރީ ޒަމާނުއްސުރެ މީހުން ކުރަމުންއައި ކަމެކެވެ. ރަސޫލުބޭކަލުން އުންމަތުގެ މީހުންނަށް މިކަން ކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވާކަން ތާރީޚުން ހެކިދެއެވެ.\nމިސްރުގެ ޤަދީމީ ބިނާތަކުގަޔާއި، ޕިރަމިޑްތަކުގަޔާއި ސަންދޯއްތަކުގައި ޙިޖާމާ ޖެހިކަން އަންގައިދޭ ކުރެހުންތައް ކުރަހާފައިވެއެވެ. ޙިޖަމާ ޖެހުން އޭގެ އެންމެ އެދެވޭ ގޮތެއްގައި ކުރަން ފަށާފައިވަނީ މިޞްރުގައި ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. މީގެ 1150 ބީ.ސީ ގެ ކުރިން ލިޔެފައިވާ ބޭސްވެރިކަމުގެ އެންމެ ޤަދީމީ ފޮތެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ އެމްބާސް ޕެޕިރަސްގައި ޙިޖާމާ ޖަހުމަކީ ހަށިގަނޑުން ލޭނެރެގެން ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވާ ބޭކާރު މާއްދާތައް ބޭރުކުރުން ކަމުގައި ބަޔާންވެފައިވެއެވެ.\nފޮޓޯ2:- ކުރީ ޒަމާނުގައި ޙިޖާމާ ޖަހާގޮތް\nނަމަވެސް ގިނަ ދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން މީސްތަކުން ހަނދާންނެތިފައިވާ ޙިޖާމާގެ އަސްލާއި އެކަން ކުރާނެގޮތްތައް އަހަރެމެންގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު…. ވަނީ ގެނެސްދެއްވާފައެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިކަމުގައި ތަބާވާންވީ ގޮތްތައް ދައްކަވާދެއްވާފައިވެއެވެ.\nއެކަލޭގެފާނު ވަނީ މިކަން މުޅި ދުނިޔެއަށް ހެޔޮގޮތުގައި ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްތައް ފާއިތުވުމާއެކު، އަޅުގަނޑުމެން ސުންނަތާއި ދުރުވެ، އެކަލޭގެފާނުގެ ގޮތްތައް ދޫކޮށްލާ، ހަނދާންނައްތާލާ، ޣާފިލްވެ ޖަހުލުގެ ސަބަބުން، ޙިޖާމާ ޖެހުމާއި މިކަމުގައި ކަންތައްތައް ކުރަންވީ އުސޫލުތައްވަނީ ނެތިގޮސްފައެވެ.\nފާފަވެރިންގެ ދޮގުތަކާއި އެބައިމީހުންގެ ވާހަކަތައް މިކަމުގެ ތެރެއަށްވަދެ މީސްތަކުން މިކަމުން ދުރުވެ ހަނދާންނެތެންދެން މިބައިމީހުންވަނީ މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. މިކަން ބައެއް މީހުން ކުރިއަށް ގެންދިއަކަމަކީ ހަޤީގަތެކެވެ. ނަމަވެސް ނަސީބު ދިމާކުރިގޮތުން މިބައިމީހުންވެސް އާންމުކޮށް ކުރާކަމެއްގެ ގޮތުގައި މިކަން ނުވިއެވެ. ނުވަތަ ޙިޖާމާ ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އަސްލު ލިބެންޖެހޭ ފަރުވާ މީސްތަކުންނަށް ނުލިބުމުން މިކަމަކީ އެއްވެސް އަސްލެއް ނުވަތަ ހަޤީގަތެއް ކަމުގައި ބަލައި ނުގަތީއެވެ.\nބައެއް މީހުން ފިނިދުވަސްވަރުގައި އަދި ހޫނު ދުވަސްވަރުގައިވެސް ޙިޖާމާ ޖަހައި އުޅުނެވެ. ނުވަަތަ ޖިސްމާނީ މައްސަލައެއް ދިމާވުމުގެ ސަބަބުން ހަމައެހެންމެ ކެއުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ފަހުންވެސް ޙިޖާމާ ޖަހައި އުޅުނެވެ. ( ޙިޖާމާ ޖެހުމުގައި އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ3ގަޑިއިރު ވަންދެން ނުކައި ހުރެ ޙިޖާމާ ޖެހުމެވެ. )\nމި ސުންނަތް ދިރުވުމަށް މިފަހަކަށް އައިސް އެކި ބޭފުޅުން މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވާކަމީ ވަރަށް އުފާވެރިކަމެކެވެ. ޙިޖާމާގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުވެގެން ދިއުމުގެ ސަބަބުން މިފަހަކަށް އައިސް ޙިޖާމާގެ ފައިދާ ލިބިގަންނަ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ އިތުރުވެގެން ގޮސްފައެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ފެންނަން ފެށި ބަލިތަކެއް ކަމުގައިވާ ކެންސަރާއި، ވާގިނެތުމާއި،މައިގްރެއިން، މޭގައި ރިއްސުން ( ހިތަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް އޮކްސިޖަން ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން ) ، ކަނޑައިގެންދާ ތަންތަން ނުވަތަ ހަލާކުވާތަންތަނުގައި އުފެދޭ ފާރުގަނޑު ރަނގަޅު ނުވުން ފަދަ އެތައް ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް ފުރިހަމަ ޝިފާއެއް މިކަމުން ލިބުމުން ޙިޖާމާއާއި މެދު މީހުންގެ މެދުގައި އޮތް ޔަޤީންކަމާއި އިތުބާރު އިތުރުވެގެން ދިޔައީއެވެ.\nއެހެންކަމުން ޙިޖާމާ ޖަހާގޮތް ދަސްކޮށް މި ސުންނަތް ދިރުވައި މިކަމުން މީހުންނަށް އެހީތެރިވާ މީހުންގެ އަދަދު އެއްދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ވަނީ އިތުރުވާން ފަށާފައެވެ.\nފޮޓޯ4 :. މިޞްރުގެ ޤަދީމީ ޕިރަމިޑެއްގައި ޙިޖާމާ ޖަހަން ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް ކުރަހާފައި\nފޮޓޯ3 :. ޙިޖާމާ ޖެހުމަށް ކުރިން ގެންގުޅުނު އާލާތްތައް\nނޯޓް2: މި ފޮތް އެކުލުވާލުމުގައި ވަރަށް ގިނަ ބޭފުޅުންގެ އެހީތެރިކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވެއެވެ. މިގޮތުން އަބޫ މުސްލިމް،އަބޫ ޢާލިމާ، އަބޫ އަބްދުﷲ، އަދި ޢާލް އަށް ވަރަށް ޚާއްޞަ ޝުކުރެއް ދަންނަވަމެވެ.\nމަޢުލޫމާތު ނެގި މަޞްދަރު\n-އިސްލާމް ކިއު އޭ .ކޮމް\n-” މުޙައްމަދު އަމީން އައްޝައިޚޯ ލިޔުއްވާފައިވާ “ކަޕީން ، އަ ޕްރޮފެޓިކް މެޑިސިން އިން އިޓްސް ނިއު ސައިންޓިފިކް ޕާސްޕެކްޓިވް\nމިލިޔުމާއި ގުޅޭ އެހެން ބައިތައް\n← ޖިންނީން (3ވަނަ ބައި )\nސުންނަތުގެ އަލީގައި ޙިޖާމާ ( 2ވަނަ ބައި ) →\nސިޙްރުއް ރަބްތު(ބަންދުކުރުވާ ސިޙުރު) ގެ ފަރުވާ\nOctober 27, 2015 ޢަލީ އާސިރު\t0


Eriksen Hospital In Dhookohlaifi - Vaguthu\nޑެންމާކްގެ މިޑްފީޑަރ ކްރިސްޓިއަން އެރިކްސަން ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލައިފިއެވެ.\nޑެންމާކްގެ ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނުން ވަނީ އެރިކްސަން ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލުމުން ޑެންމާކްގެ ޓީމާއި ބައްދަލުކޮށްފައިވާކަން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައެވެ. އެރިކްސަން މިހާރު ހުރީ އޭނާގެ އާއިލާ އާއިއެކު ޗުއްޓީގައެވެ. އޭނާ ޓީމާއި ދެން ގުޅޭނެ ދުވަހެއް އަދި ނޭނގެއެވެ.\nޑެންމާކާއި ފިންލެންޑް ކުޅުނު މެޗްގައި އެރިކްސަން ދަނޑުމައްޗަށް ވެއްޓުނީ ކުއްލިއަކަށެވެ. އޭނާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރެވުނީ ވަރަށް އަވަހަށް ސިއްހީ އެހީތެރިން ކުރި މަސައްކަތުންނެވެ. ޑޮކްޓަރުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެރިކްސަން އަށް ކުރިމަތިވީ ކާޑިއަކް އެރެސްޓެކެވެ.\nއެރިކްސަން ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލާފައި ވަނީ އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް ޕީސްމޭކާއެއް ލެއްވުމަށް ފަހުއެވެ. އޭނާ ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް އަދި އޭނާގެ ހާލަތު ޑޮކްޓަރުން ގާތުން ބަލަމުން ގެންދާނެއެވެ. އޭނާ އަށް އެނބުރި ފުޓްބޯޅަ ދަނޑަށް އާދެވޭނެ ކަން ވެސް އަދި އެނގޭނީ ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ހަދާ އިތުރު ޓެސްޓްތަކަށް ފަހުއެވެ.\nޕީސްމޭކާއެއް ލައްވައިގެން ބައެއް އެތުލީޓުން ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ކުޅެފައި އެބަހުއްޓެވެ.\nވީގޮތް އެނގެން ބޭނުން، އެހީވި އެންމެންނަށް ޝުކުރިއްޔާ: އެރިކްސަން


SunOnline: Zamaanee faruvaa thakaa eku India ge Aster MIMS ge clinic eh Raajje ah\ndate_range ހޮނިހިރު 23 ނޮވެމްބަރ 2019\nޒަމާނީ ފަރުވާތަކާ އެކު އިންޑިއާގެ އެސްޓާ މިމިސްގެ ކްލިނިކެއް ރާއްޖެއަށް\nނަޖާހު މަސްއޫދު 16 Jun 2019, 09:51\n15 ޖޫން 2019: އިންޑިއާގެ އެސްޓާ މިިމިސް ހޮސްޕިޓަލުގެ އޮތޯޕީޑިކް ސްޕެޝަލިސްޓް ޑރ. ފައިޒަލް އިގްބާލް ޕެލްޑް އޮޕަރޭޝަން ކުރާ ގޮތް ކިޔައިދެނީ -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nއިންޑިއާގެ އެސްޓާ ޑީއެމް ހެލްތްކެއާ ކޮންގްލޮމަރޭޓަކީ އިންޑިއާގައި އާއި މެދު އިރުމަތީގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ މަލްޓިސްޕެޝަލިޓީ ހޮސްޕިޓަލުތަކެއް ހިންގާ ކުންފުންޏެކެވެ. އެ ކޮންގްލޮމަރޭޓުގެ ދަށުން ކެރެލާގައި ހިންގާ އެސްޓާ މިމިސް ހޮސްޕިޓަލުގެ ކްނިކެއް ރާއްޖޭގައި ގާއިމް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ފަށައިފަ އެވެ.\nއެސްޓާ މިމިސް ހޮސްޕިޓަލުގެ އެކްޓިން ސީއީއޯ ނިތުޔަނަންދަ ޕީ ވަނީ ރާއްޖޭގެ މާކެޓާ މެދު އޭނާ ގެންގުޅުއްވާ ތަސައްވަރު "ސަން"އާ ހިއްސާ ކުރައްވައިފަ އެވެ.\n15 ޖޫން 2019: އިންޑިއާގެ އެސްްޓާ މިމިސްގެ އެކްޓިން ސީއީއޯ ނިތުޔަނަންދަ "ސަން"އަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުގެ ތެރެއިން -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nމިހާރު ދަރުބާރުގޭގައި ކުރިއަށްދާ ހެލްތް އެކްސްޕޯއަށް ރާއްޖެވަޑައިގެން އުޅުއްވާ ނިތުޔަނަންދަ ވިދާޅުވީ، އެސްޓާއިން ރާއްޖޭގައި ކްލިނިކެއް ގާއިމް ކުރުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތް ކުރިއަށް އޮތް ހަ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިމި، އޭގެ ފޮނި ދިވެހީންނަށް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖޭގައި ގާއިމް ކުރާ ކްލިނިކުން އެ ހޮސްޕިޓަލުގެ ސްޕެޝަލިސްޓު ޑޮކްޓަރުންނަށް ދެއްކޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ކްލިނިކުން ދޭނީ ހަމައެކަނި، އެސްޓާ މިމިސް އިން ފޯރުކޮށްދޭ ސްޕެޝަލިޓީ ޓްރީޓްމެންޓުތަކާ ބެހޭ ހިދުމަތްތައް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ބޭނުމެއް ނުވޭ، ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ފަރާތަކާ ވާދަ ކުރާކަށް. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވަނީ ހަމަ އެކަނި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެވޭ ސްޕެޝަލިޓީ ފަރުވާތައް ފޯރުކޮށްދޭން. ރާއްޖެއިން ދެވޭ ހިދުމަތެއް ދޭކަށް ބޭނުމެއް ނޫން،" ނިތުޔަނަންދަ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެސްޓާ މިމްސްއިން ހެދޭ ހާއްސަ އޮޕަރޭޝަންތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގެ ހުއްދަ ރާއްޖޭގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުން އަދި ދީފައި ނުވި ނަމަވެސް، އެ ހުއްދަ ހޯދައިގެން އެ އޮޕަރޭޝަންތައް ރާއްޖޭގައި ކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަންވެސް ނިތުޔަނަންދަ ފާޅުކުރެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް، އެންމެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާގައި ކްލިނިކުން ދޭން ވިސްނާފައި ވަނީ ކޮންސަލްޓޭޝަން ހިދުމަތެވެ. އަދި މީހާ އޮޕަރޭޓް ކުރަން ޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި ފޮނުވަން ނިންމާފައި ވަނީ އެސްޓާ މިމްސްއަށެވެ.\nއެސްޓާއިން ހެދި ދިރާސާއަކާ ހަވާލާ ދެއްވައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި ވެސް 200 އެއްހާ ދިވެހިން އިންޑިއާއަށް ބޭސްފަރުވާއަށް ގޮސް އުޅޭ ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން 20 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ މައިބަދައިގެ މައްސަލަތަކަށް ފަރުވާ ހޯދަން ގޮސް އުޅޭ މީހުން ކަމަށެވެ.\nމައިބަދައިގެ ޕާކިއުޓޭނިއަސް އެންޑޯސްކޯޕިކް ލަމްބާ ޑިސެކްޓަމީ އޮޕަރޭޝަން (ޕެލްޑް)\nމައިބަދައިގެ ޑިސްކު ގުޑުމުގެ ސަބަބުން ވޭނުގައި އުޅޭ ދިވެހިންވެސް އެބަ ތިއްބެވެ. އެކަމަށް ފަރުވާ ހޯދަން ވެސް ދިވެހިން އިންޑިއާގެ ހޮސްޕިޓަލުތަކަށް ދަތުރު ކުރެ އެވެ. އެސްޓާ މިމްސްއިން އެކަމަށް ހާއްސަ ފަރުވާއެއް ދެއެވެ.\nއާންމުގޮތެއްގައި ޑިސްކުގެ މައްސަލައެއް ހައްލު ކުރަން ޖެހެނީ އޯޕަން ޑިސެކްޓަމީ އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރާށެވެ. އެއީ ގައިގައި މަސްގަނޑު ކަފައިގެން، މައިބަދައާ ހަމަށް ގޮސްގެން ކުރާ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ. އެއީ ރިކަވަރީއަށް ދެތިން ދުވަސް ނަގާ، އަގުބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެކެވެ. އަދި އެހެންމެ، ތަދު ކަނޑުވާ ބާރުގަދަ ބޭސް ބޭނުންކޮށް، ހޮސްޕިޓަލުގައި ގިނަ ދުވަސް މަޑު ކުރަން ޖެހޭ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ.\nމައިބަދައިގެ މައްސަލަތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި 10 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ މިމްސްގެ އޮތޯޕީޑިކް ސްޕެޝަލިސްޓް ޑރ. ފައިޒަލް އިގްބާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ މައްސަލައަށް މިހާރު މިމްސް އިން ދެނީ އެންމެ ޒަމާނީ ހައްލެވެ. އެއީ ޖަރުމަނުގައި ތައާރަފުކޮށް ފައްކާ ކުރި ޕާކިއުޓޭނިއަސް އެންޑޯސްކޯޕިކް ލަމްބާ ޑިސެކްޓަމީ އޮޕަރޭޝަނެވެ.\nއެ އޮޕަރޭޝަނަކީ މީހާގެ ހަށިގަނޑުގެ ބުރަކަށީގެ އަރިމައްޗަކުން ކެމެރާއެއް އަދި ކުޑަ ކުޑަ އާލާތްތައް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަ އެންޑޯސްކޯޕީ ތިނޯހެއް ކޮށްޕައިގެން ކުރާ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ. ޑޮކްޓަރު މައިބަދަ އޮޕަރޭޓު ކުރާނީ ރިމޯޓް ކޮންޓްރޯލު ސިސްޓަމެއްގެ އެހީގަ އެވެ. އޮޕަރޭޝަން ކުރާ އިރު ބަލި މީހާ އޮންނާނީ ހޭލަ އެވެ. މާ ބޮޑު ވޭނެއް ތަހައްމަލު ކުރަން ނުޖެހޭ އިރު، އޮޕަރޭޝަން ކޮށް ނިމުމުން، ވަގުތުން ޑިސްކު ގުޑުމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ވޭން ފިލައިގެންދާ ކަމުގެ އިހުސާސު ކުރެވޭނެ ކަމަށް ޑރ. އިގްބާލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމި އޮޕަރޭޝަނަކީ ޑރ. އިގްބާލް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އެންމެ 45 މިނެޓުގެ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ. އަދި އޮޕަރޭޝަންކޮށް ނިމުމުން، އެ ދުވަހުން އެ ދުވަހަށް ބަލި މީހާ ޑިސްޗާޖް ކުރާނެ އެވެ. ޑރ. އިގްބާލް ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު އެކަނި ޕެލްޑްގެ 98 ކާމިޔާބު އޮޕަރޭޝަންކޮށްފަ އެވެ.\nމި އޮޕަރޭޝަނުގެ އަގު ވެސް އޯޕަން ޑިސެކްޓަމީ އޮޕަރޭޝަނަށް ވުރެ ކުޑަ ވާނެ ކަމަށް ޑރ. އިގުބާލް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ އޮޕަރޭޝަނުގެ އަގަކީ 3000 ޑޮލަރެވެ.\nޕެލްޑް ތައާރަފު ކުރީ 2002 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެފަހުން ޓެކްނޮލޮޖީއަށް ލިބިފައިވާ ކުރިއެރުމާއެކު މިއަދު ބޭނުން ކުރާ އާލާތްތަކާ އެކު އެ އޮޕަރޭޝަން ކުރަން ފެށީ 2010 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިއަދު އިންޑިއާގެ އިތުރުން ޖަރުމަނުގައި އާއި އޮސްޓްރޭލިއާގައިވެސް އެ އޮޕަރޭޝަން ކުރެ އެވެ.\nއެސްޓާ މިމްސް ހޮސްޕިޓަލުގެ ކްލިނިކެއް ރާއްޖޭގައި ގާއިމްކޮށް، ހިދުމަތް ކުރިއަރުވަމުން އައިސް މިފަދަ ޒަމާނީ އޮޕަރޭޝަންތައް ރާއްޖޭގައި ކުރުމުގެ ތަސައްވަރު އެ ހޮސްޕިޓަލުގެ ސީއީއޯ ނިތުޔަނަންދަ ގެންގުޅުއްވަ އެވެ. ނަމަވެސް، އަދި ރާއްޖޭގައި އެ އޮޕަރޭޝަން ކުރުމުގެ ހުއްދަ ނެތުމުން، އޭނާ އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ކެރެލާއަށް ވަޑައިގެން ހައްލު ހޯއްދެވުމަށެވެ.\nމި ހަފްތާ: އަންހެންވެރިން ސޫޓާއި ބޫޓުގައި\nގޭދޮށު މާރުކޭޓް: ފަސޭހަޔާ އެކު ކަޅުބާޒާރެއް!


Champions League: Amihlla dhandugai Lyon balikoh Barca quarter'ah\nޗެމްޕިއަންސް ލީގު: އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ލިޔޯން ބަލިކޮށް ބާސާ ކުއާޓާއަށް\nލިޔޯންގެ މައްޗަށް ބާސާ ކުރިހޯދީ 1-5 ގެ ނަތީޖާއަކުން\nކ. މާލެ 14 މާރޗް 2019 | ބުރާސްފަތި 07:49 3,083\nބާސާގެ ކުޅުންތެރިން އުފާފާޅުކުރަނީ - ޓްވިޓަރ\nޔުއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ލިޔޯން ބަލިކޮށް ބާސެލޯނާ ކުއާޓާއަށް ދަތުރުކޮށްފިއެވެ.\nބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ ކުޅުނު ދެވަނަ ލެގުގެ މެޗު ލިޔޯންއާ ވާދަކޮށް ބާސާއިން މެޗު ކާމިޔާބުކުރީ 1-5 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. ބާސާ އަދި ލިޔޯން ބައްދަލުކުރި ފުރަތަމަ ލެގުގެ މެޗު ނިމުނީ 0-0 ގެ ނަތީޖާއިން އެއްވަރުވެގެންނެވެ. އެގޮތުން ބާސާ ކުއާޓާއަށް ދަތުރުކުރީ 1-5 ގެ އެގްރިގޭޓް ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nބާސާ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މި މެޗު ފެށިގެން 17 ވަނަ މިނެޓުގައި އެޓީމުން ވަނީ ލީޑު ނަގާފައެވެ. މި ލަނޑު އެޓީމަށް ލިބުނު ޕެނަލްޓީއަކުން ކާމިޔާބުކުރީ ކެޕްޓަން ލިއޮނެލް މެސީއެވެ.\nމި ލަނޑަށް ފަހު ވެސް ރަނގަޅަށް ކުޅެމުންދިޔައީ ބާސާއިންނެވެ. އެގޮތުން 31 ވަނަ މިނެޓުގައި އެ ޓީމުން ވަނީ ލީޑު ފުޅާކޮށްފައެވެ. މި ލަނޑު ލުއިސް ސުއަރޭޒްގެ އެހީތެރިކަމާ އެކު ކާމިޔާބުކުރީ ފިލިޕޭ ކުޓީނިއޯއެވެ.\nދެވަނަ ހާފް ފެށިގެން މާގިނައިރުތަކެއް ނުވަނީސް ލިޔޯން އިން ވަނީ ނަތީޖާގެ ފަރަގު ކުޑަކޮށްފައެވެ. މި ލަނޑު އެ ޓީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ޓޯސާޓްއެވެ.\nނަމަވެސް ބާސާ އިން ވަނީ 78 ވަނަ މިނެޓުގައި ލީޑު އިތުރަށް ފުޅާކޮށްފައެވެ. މި ލަނޑު ކާމިޔާބުކުރީ ސާޖިއޯ ބުސްކެޓްސްގެ އެހީތެރިކަމާ އެކު މެސީއެވެ. އޭގެ ހަތަރު މިނެޓު ފަހުން ބާސާގެ ހަތަރު ވަނަ ލަނޑު މެސީގެ އެހީތެރިކަމާ އެކު ކާމިޔާބުކުރީ ޖެރާޑް ޕީކޭއެވެ.\nބާސާއިން މެޗުގައި ޖެހި ފަސްވަނަ ލަނޑު 86 ވަނަ މިނެޓުގައި އުސްމާން ޑެމްބެލޭ ކާމިޔާބުކުރިއިރު، އޭނާ މި ލަނޑު ކާމިޔާބުކުރީ މެސީގެ އެހީތެރިކަމާ އެކުގައެވެ.


SunOnline: ''Victory ahvure molhah kulhunee Nilandhoo, Furusathu thah nimmaali nama molhuvees''\n"ވިކްޓަރީއަށް ވުރެ މޮޅަށް ކުޅުނީ ނިލަންދޫ، ފުރުސަތުތައް ނިންމާލި ނަމަ މޮޅުވީސް"\nމުޙައްމަދު ޝަމްޢޫން 11 Jul 2018, 15:53\nދިރާގު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވިކްޓަރީއާއި ނިލަންދޫ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން: އެ މެޗު ނިމިގެންދިޔައީ ދެ ޓީމުންކުރެ އެއްވެސް ޓީމަކަށް ލަނޑެއް ނުޖެހި އެއްވަރުވެގެން -- ފޮޓޯ/ އެފްއޭއެމް\nދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގަށް އަތޮޅު ތެރޭގައި ޓީމުތައް އައިސް ދައްކަމުންދާ ކުޅުމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ދަނީ ފާޑުކިޔަމުންނެވެ. ހާއްސަކޮށް އެޓީމުތަކުން ބޭނުންކުރާ ޑިފެންސިވް ޓެކްޓިކްސްއަށް ގިނަ ފާޑުކިޔުންތަކެއް ވަނީ އަމާޒުކޮށްފަ އެވެ.\nއަތޮޅު ތެރޭގެ ޓީމުތަކުން މެޗަކަށް ފަހު މެޗެއް ރަނގަޅު ކުރާތަން ފެނިފައިވާ އިރު، ރޭ ފ. ނިލަންދުއާއި ވިކްޓަރީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބު ކުޅުނު މެޗު ނިމުނީ 0-0ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\n"ރާއްޖޭގެ ތާރީހު ދުތް އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ޓީމު. ރާއްޖޭގެ ތާރީހު ދުތް އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ކޯޗާ ދެކޮޅަށް ނުކުމެ، އަޅުގަނޑުމެން ޓީމުން ކުޅެގެން ޕޮއިންޓެއް ހޯދައިގެން މި ފޭބީ،" މެޗަށް ފަހު ނިލަންދޫގެ މެނޭޖަރު އަބްދުލް ހަލީމް ބުންޏެވެ.\nހަލީމް އިތުރަށް ބުނީ ރޭގެ މެޗުގައި ވިކްޓަރީއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް ކުޅުނީ ނިލަންދޫން ކަމަށާއި، ލިބުނު ހަތަރު ވަރަކަށް ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ކުރެވުނު ނަމަ މޮޅުވީސް ކަމަށެވެ.\nރޭގެ މެޗަށް ފަހު ވިކްޓަރީގެ ކޯޗު ލާސްލޯ ކިސް ބުނީ ނިލަންދޫގެ ކުޅުމަށް ތައުރީފްކުރާ ކަމަށެވެ. ހާއްސަކޮށް ނިލަންދޫން އެޓޭކް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމުން އެކަމާ ހިތްހަމަ ޖެހޭ ކަމަށާއި ވިކްޓަރީގެ ކުޅުންތެރިންގެ މަސައްކަތަށް އުފާކުރާ ކަމަށް ވެސް ކިސް ބުންޏެވެ.\nލީގުގައި ވިކްޓަރީ އޮތީ ކުޅުނު ތިން މެޗުން ލިބުނު ފަސް ޕޮއިންޓާ އެކު ތާވަލުގެ ހަތަރުވަނައިގަ އެވެ. ލީގުގެ ދެވަނާގައި އޮތް ނިއު ރޭޑިއަންޓް ސްޕޯޓްސް ކްލަބާއި ތިންވަނާގައި އޮތް ކްލަބު ގްރީން ސްޓްރީޓްސްއަށް ހަތް ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާ އިރު، އެއްވަނައިގައި އޮތް ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބަށް ލިބިފައި ވަނީ ނުވަ ޕޮއިންޓެވެ. މިރޭގެ މެޗުން ނިލަންދުއަށް ލިބުނު ޕޮއިންޓަކީ އެޓީމަށް ލީގުގައި ހޯދުނު ފުރަތަމަ ޕޮއިންޓެވެ.


"The right side of life survey" fashaifi\n"ދަ ރައިޓް ސައިޑް އޮފް ލައިފް ސާވޭ" ފަށައިފި\n"ދަ ރައިޓް ސައިޑް އޮފް ލައިފް ސާވޭ" ގެ ނަމުގައި ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނާއި، ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮތޯރިޓީގެ އިތުރުން ޔޫއެންޑީޕީ ގުޅިގެން ސާވޭއެއް ފަށައިފި އެވެ.\nއެޗްއާރުސީއެމް އިން ބުނީ ރާއްޖޭގައި އިންސާނީ ހައްގުތަކާމެދު މީހުންގެ ހޭލުންތެރިކަން ހުރި މިންވަރު ދެނެގަތުމަށާއި، އެ ކޮމިޝަންގެ މަސައްކަތްތަކާއި ގުޅޭ ގޮތުން މީހުނަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށާއި ގެވެށި އަނިޔާގެ މައުލޫމާތު ހުރި މިންވަރު ދެނެގަތުމަށް ސާވޭއެއް ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމިމަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އެއް މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށް "ދަ ރައިޓް ސައިޑް އޮފް ލައިފް ސާވޭ" ގެ ނަމުގައި ކުރާ އެ ސާވޭ ކުރިޔަށް ގެންދަނީ ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮތޯރިޓީ (އެޕްޕީއޭ) އާއި ޔޫއެންޑީޕީ ގުޅިގެނެވެ. ސާވޭ ކުރުމަށްޓަކައި މާލޭގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށަށް ޒިޔާރާތްކުރާނެ އެވެ.\nސާވޭ ކުރިޔަށް ގެންދަނީ އަމިއްލަ ކޮންސަލްޓަންސީ ފާމް އެއްކަމަށްވާ ރިޔަން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއާ ހަވާލުކޮށްގެނެވެ. މައުލޫމާތު ހޯދަން ގޭގެއަށް ޒިޔާރާތްކުރާއިރު އެ ކޮމިޝަނުގެ ދިރާސާއެއްކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއްގެ އިތުރުން ކޮން ބައެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑެއްވެސް އެ ފަރާތްތައް ބޭނުންކުރާނެ އެވެ.\nއެޗްއާރުސީއެމް މެންބަރުންގެ މައްސަލަ ކޮމިޓީއަށް


Khalid Mishal ah Viha lun: Mosadunge Emme bodu Naakaamiyaab (Part 2) | #Dhiislam\nޚާލިދު މިޝަޢަލްއަށް ވިހަލުން: މުސާދުންގެ އެންމެ ބޮޑު ނާކާމިޔާބު (2ވަނަ ބައި)\n11 months ago |0comment| March 21, 2017\nކުރީގެ ލިޔުން: ޚާލިދު މިޝަޢަލްއަށް ވިހަލުން: މުސާދުންގެ އެންމެ ބޮޑު ނާކާމިޔާބު (1 ވަނަ ބައި)\nމިޝަޢަލް ކާރުން ފައިބައިވަޑައިގެން އޮފީހަށް ވެންނެވުމަށް ވަޑައިގަންނަވަން ފެއްޓެވިއެވެ. ފަހަތުން އޭނާގެ ބޮޑީގާޑު އަބޫ-މާޙިރު އެ ދެމީހުންނަށް ސަމާލުވެގެންހުރެ އަންނަމުންދިޔައެވެ. އެ ދެމީހުންނާ އަރާހަމަވިތަނާ، އެމީހުން ކުއްލިޔަކަށް މިޝަޢަލް އާއި ކައިރިއަށް އައުމަށްފަހު، މިޝްޢަލްގެ ވާތު ކަންފަތްޕުޅަށް ވިހަ ސުޕްރޭއެއް ޕޮނުވާލިއެވެ. ބޮޑީގާޑު ވަގުތުން އެމީހާގެ އަތުގައި ޖަހާ ފޮޅުވާލުމުން އެދެމީހުން ފިލަން ދުއްވައިގަތެވެ. އެވަގުތު ކަންތައް ވެގެންދިޔަގޮތް މިޝަޢަލް އަށްވެސް މާރަނގަޅަކަށް އެނގިވަޑައިނުގަތެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އޭނާ އަވަހާރަކޮށްލަންދޭން އުޅުނު ހަމަލާއެއްކަން އޭނާ ޤަބޫލުފުޅުކުރެއްވިއެވެ!\nމި ހާދިސާ ސިފަކޮށްދެއްވަމުން މިޝަޢަލް ވިދާޅުވިއެވެ. “އޭނާ އަހަރެންގެ ވާތުކަންފަތަށް ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ޖެހިކަން އެނގޭ. އެއީ ކޯޗެއްކަމެއް ނޭގޭ. އެއެއްޗެއް ކަންފަތަށް ޖެހިވަގުތު އަހަރެންނަށް ވަރަށް ބާރުގަދަ ޝޮކެއްލިބުނު. ހީވީ ކަރަންޓު ޝޮކެއްދިންހެން. އެކަމަކު ފަހުން އެއްވެސް ކަމެއްނެތް ބޭރުފުށުން ފެންނާކަށް. ބަޑިއެއް ނުޖަހާ. އެކަމަކު އަހަރެންނަށް ޔަޤީންވި އެއީ އަހަރެން މަރާލަންދިން ހަމަލާއެއްކަން.” މިޝަޢަލްގެ ބޮޑީގާޑު އަބޫ-މާހިރު މުސާދުގެ ދެ އެޖެންޓުންގެ ފަހަތުން ދުއްވައިގަތުމުން، މިޝަޢަލް އޭނާގެ ކުޑަ ދެ ދަރިކަލުން ގޮވައިގެން އެ ހިސާބުން ދުރަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nމިޝަޢަލްގެ ދެވަނަ ބޮޑީގާޑަށް ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު އާދެވުން\nﷲގެ ރަޙްމަތުން، މިޝަޢަލްގެ ދެވަނަ ބޮޑީގާޑު މުޙައްމަދު އަބޫ-ސައިފްއަށް އެތަނަށް އެވަގުތު އާދެވެން މެދުވެރިވިއެވެ. އޭނާ އެކަންތައް ކިޔައިދެމުން ބުއްޏެވެ. “އަހަރެން އޮފީހަށް އައިސް ކާރު ޕާކުކުރަން އުޅެނިކޮށް ފެނުނީ މިޝަޢަލްއަށް ދެ މީހަކު ހަމަލާދީފައި ދުއްވައިގަތްތަން. އަހަރެން އަވަހަށް އެމީހުންގެ ފަހަތުން ދުއްވައިގަތިން.” ދެވަނަ ބޮޑީޤާޑު މުސާދުގެ އެޖެންޓުން ފަހަތުން ދުއްވައިގަތުމުން މިޝަޢަލްގެ އަނެއް ބޮޑީގާޑު މިޝަޢަލްއަށް އެހީތެރިވުމަށްޓަކައި އޭނާ އަރިހަށްދިއައެވެ.\nހަމާޝްގެ ކުއްލި ބައްދަލުވުން\nމިޝަޢަލް އޭނާގެ ގެއަށް ވަޑައިގެން އަވަސްވެވަޑައިގަތީ ހަމާޝްގެ އިސްވެރިންނާއެކު ކުއްލި ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާށެވެ. މިގޮތުން ކޮންމެވެސް އިސް އޮފިޝަލެއްގެ ގޭގައި އެބައްދަލުވުން ބޭއްވުނެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގެ ބޭނުމަކީ، އެދުވަހު މިޝަޢަލް އަށް ބަޔަކު ހަމަލާދިން ހާދިސާގެ ވާހަކަ އެންގުމެވެ. އަދި އެއީ އޭނާ އަވަހާރަކޮށްލުމަށް މުސާދުން ދިން ހަމަލާއެއްކަމަށް މިޝަޢަލް ތުހުމަތުކުރެއްވިއެވެ. ސަބަބަކީ، މީގެކުރިންވެސް އެތަކެއް ފަހަރަކު ހަމާޝްގެ އިސްވެރިން އަވަހާރަކޮށްލަން އިސްރޭލުން މަސައްކަތްކޮށްފައިވުމެވެ. ނަމަވެސް، ޖިސްމާނީގޮތުން މިޝަޢަލްއަށް މި ހަމަލާގައި އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިވަޑައިގެންފައި ނެތުމާއެކު، އެއްވެސް ކަހަލަ ހަތިޔާރެއް އެމީހުން ބޭނުންކޮށްފައި ނުވުމުން ހަމާޝްގެ ވެރިންނަށްވެސް މާ ސާފުކޮށް، މި ހިނގައިގެން އުޅޭ ހާދިސާ އެނގިވަޑައެއްނުގަތެވެ. އެހެންކަމުން، މި ބައްދަލުވުމުގައި މަޝްވަރާކޮށް ނިމުނީ މަޝަޢަލް އަވަހާރަކޮށްލަން މުސާދުން ހަމަލާއެއްދީފިކަން މީޑިޔާގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމަށެވެ. އެގޮތުން، މީޑިޔާއަށް މި ޚަބަރު ރިޕޯޓުކުރުމުން، އެކަމާބެހޭ އިތުރު ތަފްޞީލު ލިބޭނެކަމަށް ހަމާޝްގެ އިސްވެރިންނަށް ފެނިވަޑައިގަތެވެ.\nމިޝްޢަލް އަވަހާރަކޮށްލަން ދެވުނު ހަމަލާގެ ވާހަކަ މީޑިޔާއަށް ރިޕޯޓުކުރުން\nހަމާޝްގެ ސީނިޔާ އޮފިޝަލެއްކަމަށްވާ މުޙައްމަދު ނަޒާލު އޭ.އެފް.ފީ ޢައްމާން ބިއުރޯގެ ޗީފުކަމުގައިވާ ރަންދާ-ޙަބީބު އަށް ފޯނުން ގުޅުއްވާ މިޝަޢަލް އަވަހާރަކޮށްލުމަށް މުސާދުން ދިން ޙަމަލާގެ ވާހަކަ ރިޕޯޓުކުރެއްވިއެވެ. އެ ޚަބަރު އޭއެފްޕީ ޢައްމާނު ބިއުރޯއިންނާއި އަދި ރަންދާ-ޙަބީބު މަސައްކަތްކުރާ ރޭޑިއޯ ޗެނަލެއްކަމަށްވާ ރޭޑިއޯ މޮންޓިކާލޯ އިން ގެނެސްދިނުމާއެކު މުޅި ޢުރުދުންގެ ސަމާލުކަމަށާއި، ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަމަށް އެ ޚަބަރު އައެވެ. ނަމަވެސް އެ ނޫސް އެޖެންސީއަށް އުރުދުންގެ އިންޕޮމޭޝަން މިނިސްޓުރީން ގުޅުއްވާ، އެޚަބަރު ޔަޤީން ނުވަނީސް ނުޖެހުމަށް އެންގެވިއެވެ. އަދި ޚަބަރު އަނބުރާ ނެގުމަށް އިންޕޯމޭޝަން މިނިސްޓަރު ރަންދާ-ޙަބީބަށް ފޯނުން ގުޅުއްވާ ވިދާޅުވިކަމަށް އޭނާ ބުނެއެވެ.\nމުސާދުގެ އެޖެންޓުންގެ ފަހަތުން މިޝައަލްގެ ދެވަނަ ބޮޑީގާޑު\nމިޝަޢަލް އަށް ވިހަ ލުމަށްފަހު، މޫސާދުގެ ދެ އެޖެންޓުން ފިލަން ދުއްވައިގަތުމުން، އެމީހުންގެ ފަހަތުން މިޝްޢަލްގެ ދެވަނަ ބޮޑީގާޑު މުޙައްމަދު އަބޫ-ސައިޕް ދުއްވައިގަތެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 100 އެއްހާ މީޓަރު ދުރުގައި، މުސާދުގެ2އެޖެންޓުންގެ އިންތިޒާރުގައި ކާރެއް ތައްޔާރަށް އޮތެވެ. އެ ދެ އެޖެންޓުން ދުވެފައިގޮސް އެކާރުގެ ތެރެއަށް ފުންމާލުމާއިއެކު، އެކާރު ބާރު ސުޕީޑުގައި ނައްޓާލިއެވެ. މުސާދުގެ އެޖެންޓުން އަރައިގެން ދިޔަ ކާރުގެ ނަމްބަރު އަބޫ-ސައިފްގެ ހިތަށް ނެގިއެވެ. އަދި އަތުގައި ނޯޓުކޮށްލިއެވެ. އޭނާ ކިޔައިދިންގޮތުގައި، “ﷲގެ ރަޙްމަތްފުޅުން އަހަރެންނަށް ކުއްލިޔަކަށް އެ ކާރު ނަމްބަރު ހިތަށް ނަގައިގަނެވުނު. އެކާރުގެ ކުލަޔާ ހުރިހާ ސިފަތަކެއްވެސް ހިތަށް ނަގައިގަނެވުނު. އެއީ ފެހި ކުލައިގެ ހުއަންޑާ ކާރެއް. ނަމްބަރު ޕުލޭޓުގައިވާ ނަމްބަރަކީ 5374.”\nއެމަގުންދިޔަ ކާރެއް ހުއްޓުވާފައި އޭނާ އެކާރަށް އެރިއެވެ. އަދި ކުރިން އެދިޔަ ކާރުގެ ފަހަތުން ދިޔުމަށް އެދުނެވެ. ކާރުދުއްވަން އިން މީހާއަށް މިވެގެން އުޅޭގޮތެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގޭނެއެވެ. އޭނާ އެ ކާރުގައި މުސާދުގެ އެޖެންޓުން ފޮލޯކުރަމުންދިޔަކަމެއް މުސާދުގެ އެޖެންޓުންނަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ.\nމުސާދުގެ އެޖެންޓުން މިޝައަލްއަށް ވިހަލީކަން މުސާދުގެ ވެރިންނަށް ރިޕޯޓުކުރުން\nކާރުގައި ދަމުން، މުސާދުގެ އެޖެންޓުންވަނީ ޢައްމާނުގައި ހުންނަ އިސްރޭލުގެ އެމްބަސީގައި ފިލާތިބި މުސާދުގެ އެޖެންޓުންނަށާއި، އިސްރޭލުގައި ތިބި މުސާދުގެ ވެރިންނަށް، އެމީހުންގެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކޮށްނިންމާލައިފިކަމުގެ ޚަބަރު ދީފައެވެ. ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ފަހަތުން މިޝަޢަލްގެ ބޮޑީގާޑެއް ފޮލޯކުރަމުން އަންނަކަމެއް އެމީހުންނަކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ.\nމިޝްޢަލްއަށް ވިހައިގެ އަސަރުކުރަން ފެށުން\nމުސާދުގެ އެޖެންޓުން މިޝަޢަލްގެ ކަންފަތްޕުޅަށް ވިހަ ސުޕްރޭކުރިތާ އެއް ގަޑިއިރު ފަހުން މިޝްޢަލްއަށް ވިހައިގެ އަސަރުކުރަން ފައްޓަވައިފިއެވެ. ހަމާޝްގެ ވެރިންނާއެކު ބައްދަލުވުމުގައި މިޝަޢަލް އިންނަވަނިކޮށް ހަށިކޮޅުން ވަރުދެރަވެ އަވަހާރަފުޅު އަންނަކަމުގެ އިޙްސާސްކުރެްއވެންފެށިއެވެ. އެންމެ ފަހުން، މިޝަޢަލްގެ ހަށިކޮޅުން އެއްކޮށް ވަރުދޫވެ އޭނާގެ ހާލު ދަށަށް ދާންފެށުމުން، ޢުރުދުންގެ އިސްލާމިކް ބުރަދާހުޑްގެ ޗެރިޓީ އޮގަނައިޒޭޝަނަކުން، ޢައްމާނުގައި ހިންގަމުން އަންނަ އިސްލާމިކް ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްކުރެވުނެވެ. މިޝަޢަލް ގެންދިއުމަށް އެ ހޮސްޕިޓަލު އިޚްތިޔާރުކުރި ސަބަބަކީ، އެއީ ސެކިއުރިޓީ ވަރުގަދަ އަދި މުސާދުންގެ ފަރާތުން އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް މަޝަޢަލްއަށް ކުރިމަތިނުވާނެ ހޮސްޕިޓަލަކަށްވުމެވެ.\nޑޮކްޓަރުން ފުރަތަމަ ބެލިބެލުމުން މިޝަޢަލްގެ ހަށިކޮޅުން ވަރުދެރަވެ ހާލުދެރެވާންދިމާވާ ސަބަބެއް ސާފެއްނުވިއެވެ. އެހެނަސް، މިޝަޢަލްގެ ހާލުކޮޅު ދިޔައީ ފަހަރަކަށްވުރެ ފަހަރެއް ދަށްވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، އެކިފަހަރުމަތިން ކުރެވުނު ތަޙްލީލުތަކުން ދެއްކި ނަތީޖާއަކީ މިޝްޢަލްގެ ހަށިކޮޅަށް ވިހައިގެ އަސަރުކޮށްފައިވާކަމެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ސީދާ ކޮންކަހަލަ ވިހައެއްކަމެއް ސާފެއްނުވިއެވެ. މިޝްޢަލްގެ ހަށިކޮޅުން ފެންނަމުންދިޔަ ޢަލާމާތްތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ބޮޑަށް ލަފާކުރެވުނީ، އޮފަރެޝަންކުރަން ބަލިމީހުން ހޭނެއްތުމަށް ބޭނުންކުރާ ބާވަތުގެ ބޭހެއް ގިނަ ޢަދަދަކަށް އޭނާއަށް ދީފައިވާކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، ވަރަށް ތަޖުރިބާކާރު ހޭނައްތާ ޑޮކްޓަރެއް ގެނެސް ކުރެވުނު ތަޙްލީލުތަކުން އެނގުނުގޮތުގައި އެ ހީކުރުންވީ ކުއްހީއަކަށެވެ. އެނގޭހާވެސް އެއްޗަކީ، މިޝަޢަލްއަށް ދީފައިވަނީ ބާރުގަދަ ވިހައެއްކަމެވެ. އޭގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ނޭވާލާނިޒާމު ހުއްޓެން މެދުވެރިވަނީއެވެ. ޑޮކްޓަރުން މަސައްކަތްކުރީ، މިޝަޢަލް އަށް އަވަހާރަފުޅު އަޔަނުދެއްވާ ވާހަކަދައްކައިގެން ހޭފުޅުލައްވާ ބައިންދާށެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާއަށް އަވަހާރަފުޅުލެއްޕެވިއްޖެނަމަ ނޭވާލާނިޒާމް އެއްކޮށް ފެއިލްވެ ފުރާނަފުޅަށް ނުރައްކާވާނެތީއެވެ.\nމުސާދުގެ އެޖެންޓުން އަތުލައިގަތުން\nމަޝަޢަލްގެ ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް މޫސާދުގެ2އެެޖެންޓުންގެ ކާރު ފަހަަތުން ޕޮލޯކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. މިސްކިތެއް ކައިރިއަށް ކާރު މަޑުކޮށް އެދެމީހުން ކާރުން ފައިބައިފިއެވެ. ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އޭނާ އެމީހުންގެ ފަހަތުން އައިކަމެއް އެމީހުންނަކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ. އެކަން އެމީހުންނަށް އެނގުނު ނަމަ އެމީހުން ކާރު މަޑުކޮށްފައި އެތަނަކަށް ނުފޭބީސްކަން ކަށަވަރެވެ. އެތަނުން ބެންޑޭޖްކޮށްފައި ހުރި މީހާގެ އަތުގައި އޮތް ބެންޑޭޖު އޮތީ މިހާރު ނަގާފައެވެ. ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިޕްވެސް އޭނާގެ ކާރުން ފޭބުމަށްފަހު، އެ މީހުންގެ ފަހަތުން ދުއްވާގަތެވެ. މަގުތަށް މަތިން ދުވަމުންގޮސް އެމީހުންވަނީ މަގުގެ އެއްފަރާތުގައި އޮތް ހުސްބިމަކަށެވެ. އެހިސާބުން، ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް އެތަނުން އެކަކުގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަތެވެ. އެވަގުތު މުސާދުގެ ދެވަނަ އެޖެންޓު އެތަނުން ހިލައެއް ނަގައި ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފްގެ ބޮލުގައި ޖަހައި ބޯފަޅާ ލައިފިއެވެ. އަނެއްކާވެސް، އެ ދެމީހުން އަބޫ-ސައިފްގެ އަތްދަށުން ސަލާމަތްވެގެން ދުއްވައިގަތެވެ.\nލިބިފައިވާ ޒަޙަމްތަކާއެކު ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް އަނެއްކާވެސް އެމީހުންގެ ފަހަތުން ދުވަންފެށިއެވެ. މިފަހަރު އަބޫ-ސައިޕް ކަންތައްކުރި ގޮތަކީ، މަގުގެ އެއްފަރާތުގައި ފެންދައުރުކުރުމަށް ހަދާފައިވާ އަޑި މަގަކަށް އެތަނުން އެކަކު ކޮށްޕާ ވައްޓާލީއެވެ. އެއަށްފަހު، އެ އެމީހާގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަތެވެ. މުސާދުގެ އަނެއް އެޖެންޓު އަނެއްކާވެސް އެތަނުން ހިލައެއްނަގައި ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފްގެ ބޮލުގައި ޖަހަން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް އެއްފަރާތަކަށް ރެކިލުމުން، ހިލައިން ޖެހުނީ އޭނާގެ ކޮނޑުމަތީގައެވެ. ގައިން އޮހޮރެމުންދިޔަ ލެޔާއެކުވެސް، ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް މަސައްކަތްކުރީ މިޝަޢަލްއަށް ހަމަލާދިން މުސާދުގެ ދެ އެޖެންޓުން އަތުލައިގަތުމަށެވެ.\nބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފްއާއި މޫސާދުގެ2އެޖެންޓުން ތަޅާފޮޅާ މަންޒަރު ބަލަން ވަރަށް ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ބަޔަކު މަގުގެ އަރިމަށްޗަށް އެއްވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް، ތަޅާފޮޅަމުން ދިޔައީ އެމަގުގެ އަރިމަތީ ފެންދަޢުރުކުރުމަށް ހަދާފައި އޮތް އަޑި މަގެއްގައިކަމުން، މަންޒަރުބަލަންތިބި މީހުންނަކަށް މިވެގެން އުޅޭގޮތެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ.\nޕަލަސްތީނިއަން ލިބަރޭޝަން އާމީގެ އޮފިސަރެއްގެ އެހީ\nމަޝަޢަލްގެ ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް މުސާދުގެ ދެ އެޖެންޓުންނާ ތަޅާފޮޅާމަންޒަރު ބަލަން މަގުގެ އެއްފަރާތުގައި ގިނަ ބަޔަކު އެއްވެފައިތިއްބެވެ. ﷲގެ ރަޙްމަތްފުޅުން، އިރުކޮޅަކުން އެތަނަށް ޓެކްސީއެއްގައި އައިސް ފޭބީ، ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާޢަތުގެ އޮފިސަރެކެވެ. އޭނާގެ ނަމަކީ ސާދު އަލް-ޚަތީބެވެ.\nމަގުގެ އެއްފަރާތުގައި މީހުން އެއްވެގެން އުޅޭމަންޒަރު ފެނުމުން، ވެގެން އުޅޭގޮތެއް ބަލައިލުމުގެ ބޭނުމުގައި އެތަނަށް ކައިރިވެލިއެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނު މަންޒަރަކީ ޢަރަތްބަކާއި ދެ ބިދޭސީން ތަޅާފޮޅަމުންދިޔަ ތަނެވެ. އޭނާ ހުރީ ހުސްއަތާކަމަށް ވިޔަސް، ބަލަން ނުހުރެ އެތާ ތިރިއަށް ފޭބުމަށް ފަހު އޭނާއަކީ ސެކިއުރިޓީ އޮފިސަރެއްކަމަށް ބުއްޏެވެ. ސާދު އަލް-ޚަތީބު އެހެން ބުނުމުން، އެ ދެމީހުންނަކީ މުސާދުގެ އެޖެންޓުންކަމަށާއި،އެމީހުން ޚާލިދު މިޝަޢަލް ގަތުލުކޮށްފިކަމަށާ އަދި އެ ދެމީހުން ހިފާހައްޔަރުކުރުމަށް އަބޫ-މޫސާ ހަރު އަޑުން ގޮވަންފެށިއެވެ. އެހިނދު ސާދު އަލް-ޚަތީބު އާއި އެތާތިބި ބައެއް މީހުންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އެ ދެމީނުން ހައްޔަރުކުރިއެވެ.\nއެތަނުން އެއްވެފައިތިބި މީހެއްގެ ފޯނުން މިޝަޢަލްގެ އޮފީހަށް ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިފް ގުޅާފައި، މިޝަޢަލް އަށް ހަމަލާދިން ދެ މީހުން އަތުލައިގަނެވުނު ވާހަކަ ބުއްޏެވެ. އަދި އޭނާ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ޒަޙަމްވެފައިކަންވެސް އެންގިއެވެ. އެއަށްފަހު، އެދެމީހުން ކާރަކަށް ލައިގެން ގެންދިޔައީ، އެސަރަޙައްދުގައި ހުރި ވަދީ-އަލްސީރު ފޮލިސް ސުޓޭޝަނަށެވެ. ޔަހޫދީންގެ ރޭވުން ފަޅާއަރަން ތައްޔާރުވީއެވެ!\nމިޝްޢަލް އަވަހާރަކޮށްލަން ދިން ހަމަލާގެ ޚަބަރުތައް ޢުރުދުންގެ ސަރުކާރުން ދޮގުކުރުން\nޢުރުދުންގެ ސަރުކާރުންވަނީ ވަގުތުން އެ ޚަބަރުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ. މިޝަޢަލް އަށް ދެވުނު ހަމަލާގެ ރިޕޯޓަކީ އެއްވެސް ޙަޤީޤަތެއްނެތް ދޮގު ރިޕޯޓެއްކަމަށް ޢުރުދުންގެ އިންފޮމޭޝަން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޕޮލިސްޓޭޝަންއަށް ގެނެވުނީ މުސާދުގެ އެޖެންޓުން ނޫންކަމަށާއި އެމީހުންނަކީ ކެނެޑާގެ ދެ ޓޫރިސްޓުންކަމަށް ސަރުކާރުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައިވެއެވެ. އަދި އެކަންތައްގަޑަކީ މަޝަޢަލްގެ ބޮޑީގާޑު އަބޫ-ސައިޕް އާއި ކެނެޑާގެ ދެ ޓޫރިސްޓުންގެ ދެމެދުގައި ހިނގި މާރާމާރީއެއްކަމަށް ސަރުކާރުން ހާމަކުރިއެވެ.


Mihaathanah 168,000 ahvure gina fathuruverin ziyaaraiykoffi - vNews.mv\nމިހާތަނަށް 168،000 އަށްވުރެ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތްކޮށްފި\nޠާހިރާ އަޒްހާރު 23 February 2021, 18:39\nމިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކުރި ފަތުރުވެރިންގެ ޖުމްލަ 168،000 އިން މައްޗަށް އަރައިފިއެވެ.\nޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ކޮންމެ ދުވަހަކު އާންމުކުރާ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން މި ހިނގާ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 22 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް މިމަހު ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކުރި ފަތުރުވެރިންގެ ޖުމްލަ ވަނީ 76،105 އަށް އަރާފައެވެ. އަދި މިދިޔަ ޖެނުއަރީމަހު ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކުރި 92،103 ފަތުރުވެރިންނާއެކު މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް 168،208 ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވާކަމަށް ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.\nމިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކުރި ފަތުރުވެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވަނީ އިންޑިއާއިންނެވެ. އެއީ 62،960 ފަތުރުވެރިންނެވެ. ދެވަނަ ރަޝިއާއިން 61،387 ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވާއިރު، ޔުނައިޓެޑް ކިންގްޑަމްއިން 52،720 ފަތުރުވެރިއަކު ވަނީ ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކޮށްފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖުލައި 15 ގައި ރާއްޖެގެ ބޯޑަރު އަލުން ހުޅުވާލައި، ރާއްޖެގެ ފަތުރުވެރިކަން އަލުން ފަށައިގަތް ފަހުން މިހާތަނަށް 649 ޓުއަރިސްޓް އެކޮމޮޑޭޝަން ފެސިލިޓީއެއް ވަނީ ހިދުމަތަށް ހުޅުވާލާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ 354 ގެސްޓްހައުސްއަކާއި، 147 ރިސޯޓު އަދި 137 ސަފާރީގެ އިތުރުން 11 ހޮޓަލެކެވެ.\nމި ތަންތަނުން ޖުމްލަ 44،729 އެނދު ހިދުމަތަށް ހުޅުވާލާފައިވާކަންވެސް ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ރިސޯޓުތަކުގައި 34،076 އެނދުގެ ހިދުމަތް ދެމުންދާއިރު، ގެސްޓްހައުސްތަކުން 6،530 އެނދު ހިދުމަތަށް ހުޅުވާލާފައިވާކަމަށް ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ބުނެއެވެ. އަދި ސަފާރީތަކުގައި 2،665 އެނދުގެ ހިދުމަތް ދެމުންދާއިރު، 1،458 އެނދުގެ ހިދުމަތް ހޮޓަލުތަކުގައި ދެމުންދާކަމަށް ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ.


Aslam MDP ge Gaumee Majlis ah: Haamakureven oiy mauloomaatheh Fuluhun haama kurey | Jazeera\tއަސްލަމް، އެމްޑީޕީއަށް: ހާމަކުރެވެން އޮތް މައުލޫމާތެއް ހާމަކުރޭ - Jazeera\nނަޝީދު މައްސަލާގައި އާންމުކުރެވެން އޮތް މިންވަރަށް ފުލުހުން މައުލޫމާތު ހާމަކުރޭ: އަސްލަމް\nއަބްދުﷲ ނަސީރު އިބްރާހިމް June 11, 2021 690 views0\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަށް ދިން ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާގެ ތަހުޤީޤުގެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރެވެން އޮތް މިންވަރަށް ފުލުހުން ހާމަކުރަމުންގެންދާކަމަށް ވިދާޅުވެ، މައްސަލައިގެ މައުލޫމާތު ސިއްރުކުރާކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަށް ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކުގެ ކޮމެޓީ (241 ކޮމެޓީ) ގެ މުޤައްރިރު މުހައްމަދު އަސްލަމް ރައްދުދެއްވައިފި އެވެ.\nރޭ ބޭއްވި އެމްޑީޕީގެ ޤައުމީ މަޖިލީހުގެ ބައްދަލުވުމުގައިވެސް ބައެއް މެމްބަރުން ވަނީ މައޫމާތު ހާމަނުކުރާކަމަށް ބުނެ، ސަރުކާރަށާއި، ސަލާމާތީ ހިދުމަތްތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފަ އެވެ. އަދި ރޭގެ ޤައުމީ މަޖިލީހުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ފާާސްކުރި ޤަރާރުގައިވެސް އެ ވާހަކަތައް ފާހަގަކޮށް، ރައީސް ނަޝީދުގެ މައްސަލައަށް ފާރަވެރިވުމަށް "މޭ ހައެއް" ކޮމެޓީ ވަނީ އެކުލަވާލާފަ އެވެ.\nޤައުމީ މަޖިލީހުގެ ބައްދަލުވުމުގައި އެ ވާހަކަތަކަށް ރައްދުދެއްވާ އަސްލަމް ވިދާޅުވީ ހިނގަމުންދާ ތަހުޤީޤެއްގެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރެވެން އޮންނަނީ ވަކި މިންވަރަކަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ މިންވަރަށް ފުލުހުންވެސް މައުލޫމާތު ހާމަކުރައްވަމުންގެންދަވާކަމަށް އަސްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nހިނގަމުންދާ ތަހުޤީޤެއްގެ މައުލޫމާތު ހިފަހައްޓަންޖެހޭ މިންގަނޑުތަކެއް ހުންނާނެ. އެކަން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ އެމްޑީޕީގެ ޤައުމީ މަޖިލީހުގެ ގިނަ ބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވަން.\nއެއަށްފަހު އަސްލަމް ވަނީ ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކުގެ ކޮމެޓީގެ މެެމްބަރުންނަށްވެސް އެ މައުލޫމާތުތަކާއި، މައުލޫމާތު ހާމަކުރެވޭނެ މިންވަރު އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އަދި ކޮމެޓީގެ ވަކިވަކި މެމްބަރުންނަށްވެސް ފުލުހުން މައުލޫމާތު ހިއްސާކޮށް، ތަހުޤީޤް އޮތް ހިސާބެއް ހިއްސާކުރަމުންގެންްދާކަމަށް އަސްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި އާންމުކުރެވެން އޮތް މިންވަރަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ފަރާތުން އާންމުކުރަމުން އެބަދޭ. އާންމުކުރެވެން ނެތް މިންވަރަށް 241 ކޮމެޓީގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ފަރާތުން އެ މައުލޫމާތު ދެއްވަމުންގެންދަވާ.\nއަސްލަމް ވަނީ ކޮމެޓީގެ މަސައްކަތްތަކާއި ގުޅޭގޮތުން އެމްޑީޕީގެ މެމްބަރުންނަށް ޔަޤީންކަމެއްވެސް ދެއްވާފަ އެވެ. އެގޮތުން ކޮމެޓީން މައްސަލައިގެ ފުރިހަމަ ތަހުޤީޤެއް ކުރިއަށްގެންގޮސް ނިންމަވާނެކަމަށް އަސްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަސްލަމް، އެމްޑީޕީއަށް: ހާމަކުރެވެން އޮތް މައުލޫމާތެއް ހާމަކުރޭ