REPORT: Flying School Ge Dhoadhiyaa Kan, Dharivarunge Ethah Haas Shakuva Eh! - Vaguthu\nފްލައިން ސްކޫލްގެ ދޯދިޔާކަން، ދަރިވަރުންގެ އެތައް ހާސް ޝަކުވާއެއް!\n11 މަސް ކުރިން ( އޮކްޓޯބަރ 13, 2020 )\nއައްޑޫ ފްލައިން ސްކޫލްއާ މެދު ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުން ވެސް ފަޚުރުވެރިވެއެވެ. މިއީ އެ ދާއިރާ އިން އުނގެނެން ބޭނުންވާ އެތައް ދަރިވަރުންނާ ގުޅިލާމެހިފައި އޮތް ތަނެކެވެ. އެކަމަކު، އެތަނުގެ އުސޫލުތައް ދޯދިޔާ ކަމުން ދަރިވަރުންގެ ކަންބޮޑުވުން އިންތިހާ އަށް އެބައޮތެވެ. އެއީ ނިމުމެއް ނެތް ޝަކުވާއެކެވެ. ދަރިވަރުން ބޭނުން ވަނީ އެ ތަނުގައި ހިތްހަމަޖެހިލައިގެން ކިޔަވާލެވޭނެ ފަސޭހަ މާހައުލެކެވެ.\nފްލައިން ސްކޫލްގައި ކިޔަވައިދޭ މަރުހަލާތަކަށް ބަލާ އިރު:\n1) ބީ.އޭ.ކޭ ( ބޭސިކް އެއަކްރާފްޓް ނޮލެޖް ) : މި މަރުހަލާގައި ކުދިންނަށް ކިޔަވައިދެނީ ކޯހާ ގުޅޭ އަސާސީ ކަންކަމެވެ. އަދި އެންމެ އާދައިގެ ކަންކަމުގެ މައުލޫމާތު ކުދިންނަށް ފޯރުކޮށްދީ އަސްލު ކޯސް ކަމަށްވާ އޭޓީޕީއެލް ( އެއަލައިން ޓްރާންސްޕޯޓް ޕައިލެޓް ލައިސެންސް ) ގެ ގްރައުންޑް ކްލާސް ނުވަތަ ތިއަރީ ކުލާސްތަކަށް ކުދިން ބިނާކުރުމުގެ މަރުހަލާއެވެ. މި މަރުހަލާއަށް ހޭދަވަނީ 3-4 މަސް ދުވަހެވެ.\n2) އޭ.ޓީ.ޕީ.އެލް ( އެއަލައިން ޓްރާންސްޕޯޓް ޕައިލެޓް ލައިސެންސް ): މި މަރުހަލާއަކީ މިއީ ގްރައުންޑް ކްލާސް ނުވަތަ ކޯހުގެ ތިއަރީ ކުލާސްތަކެވެ. ޖުމްލަ 12 މާއްދާ އެކުލެވެއެވެ. މި މަރުހަލާގައި 6-8 މަސް ދުވަސް ހޭދަވެއެވެ.\n3) ތިއަރީ ޓެސްޓްތައް :ތިއަރީ ޓެސްޓްތައް ހެދުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެނީ ގްރައުންޑް ކުލާސް ނިމި ސްކޫލްގެ 12 މާއްދާގެ އިމްތިހާނު ފުރިހަމަކުރުމުންނެވެ.\nފްލައިންގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާ ( ސޯލޯ ސްޓޭޖް ) ގައި ފުރަތަމަ ފްލައިޓަކީ އިންޓްރޮޑަކްޝަން ފަލައިޓެވެ. އެއަށް ފަހު ބައެއް އެއާ އެކްސެސައިޒް ހެދުމަށް ފަހު ސާކެޓް ފްލައިން ފައްޓައެވެ. ސާކެޓް ފްލައިން އަކީ ޓޭކް އޮފް، ލޭންޑިންގ އަދި އެމަޖެންސީ ޕްރޮސީޖަ ހަދަން ދަސްކޮށްދީ އަމިއްލަޔަށް ހުރިހާ ކަމެއް ކުރެވެންދެން ކުރާ ފްލައިންގްއެވެ.\nކްރޮސް ކަންޓްރީ ސްޓޭޖް: މި މަރުހަލާގައި ދަރިވަރުން އެކަނި އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ދިޔުމުގެ ތަޖުރިބާ ހޯދަން ޖެހޭ އިރު މި މަރުހަލާގައި ދާނީ ފުވައްމަލައް ނުވަތަ ކޫއްޑޫ ނުވަތަ ކާޑެއްދުއަށެވެ.\nއިންސްޓްރުމެންޓް ފްލައިން ސްޓޭޖް: މިސްޓޭޖްގައި 2018 ގެ ކުރިން ސްކޫލުން އަންގާފައިވާ ގޮތުގައި ކޮންމެ ކުއްޖަކު 30 ގަޑިއިރު ސެސްނާ 150 އެއާކްރާފްޓްގައި އަދި 20 ގަޑި އިރު ފްރަސްކާ ސިމިއުލޭޓާގައި އަޅަން ޖެހެއެވެ.\nދެން އޮތް މަރުހަލާތަކަކީ، ސީ.ޕީ.އެލް ( ކޮމާޝަލް ޕައިލެޓް ލައިސެންސް ) ޗެކްރައިޑް އަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ފްލައިންގ ސްޓޭޖް، އިންސްޓްރުމެންޓް ރޭޓިންގެ ޗެކްރައިޑް އަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ސްޓޭޖް، މަލްޓި އިންޖިން ރޭޓިން ސްޓޭޖްއެވެ.\nކިޔެވުން ފަށާ ފަހުން ފީއަށް ބަދަލު އާދޭ، މުއްދަތަށް ކޯސް ނުނިމޭ ޝަކުވާ ބޮޑު\nފްލައިން ސްކޫލްގައި ތައުލީމް ހާސިލްކުރާ ކޮންމެ ބެޗެއް ވެސް ސްކޫލްއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން ކޯހުގެ ފީގެ އޮނިގަނޑު އަދި ކޯހުގެ ފީ އާއި ގުޅޭ މައުލޫމާތު ހިމެނޭ ލިޔުމެއް ދަރިވަރުންނާ ހިއްސާކުރެއެވެ. އަދި ދަރިވަރުންނަށް ކޯހުން ޖާގަ ލިބުނުކަން އަންގަން ދޭ ޕްލޭސްމެޓް ލިޔުމުގައި 12-18 މަހާ ދޭތެރޭގައި ކޯސް ނިމޭނެ ކަމަށް ވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ކޯހަށް ވަންނަ ދަރިވަރުން ތިބެނީ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ކަނޑައަޅާ ވަކި ފީއެއް ދައްކާ ޚަލާސްކުރުމުން ކޯސް ނިމޭނެ ކަމުގެ ފޮނި އުންމީދާ އެކުގައެވެ. ނަމަވެސް ކަންތައްތައް ހިނގަނީ އެއާ މުޅިން ޚިލާފަށެވެ.\n" ޕްލޭސްމެންޓް ލެޓާގައި އޮންނަ މުއްދަތަކަށް ނުނިމޭ. އެންމެ އަވަހަށްވެސް ނިމެނީ ތިން އަހަރު ވަރުން. އެށް ވުރެ ވެސް ގިނަ ދުވަސް ވަނީ. ކޮންމެ އާ ބެޗަކާއި އެކު ފީ ބޮޑުވޭ. ލޯނު ލިބެނީ ފުރަތަމަ ސްޓްރަކްޗައަށް ބަލާފަ. ދެން އެތައް ފަހަރު މަތިން ފީ ބޮޑުވީމަ ކިހާ އުނދަގޫ ވާނެ." ދަރިވަރަކު ކިޔައި ދިނެވެ.\nފްލައިން ސްކޫލްގައި ކިޔަވާ ކުދިންގެ 60 އިންސައްތަ ކުދިން ތައުލީމް ހާސިލްކުރަނީ ޑިޕާޓްމެންޓް އޮފް ހަޔާ އެޑިއުކޭޝަން ލޯނުގައި ކިޔަވާ ކުދިން ކަމަށް ވާއިރު، އެކުދިންނަށް ސްޓައިޕެންޑް ( ހުރުމާއި ކެއުމުގެ ހަރަދު ) ލިބިފައިވަނީ ސްކޫލްއަށް ވަންނައިރު ލިބޭ ލިޔެކިޔުމުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވެގެންނެވެ.\nއެހެންކަމުން ކޯސް ނުނިމި ދިގުލައިގެން ދިއުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޑީ.އެޗް.އީ އިން ނެގި ލޯނު އެއްކޮށް ހުސްވެ ބައެއް ކުދިންނަށް ކޯސް މެދުކަނޑާލަން މަޖުބޫރުވެއެވެ.\n" ބައެއް ކުދިންނަށް ނޯވޭ އިތުުރު ލޯނެއް ލިބޭކަށް. ނޯވޭ އާއިލާއަށް ވެސް އެވަރު ޚަރަދެއް ކުރެވެން. އަދި ބައެއް ކުދިން ލޯނު އެއްކޮށް ހުސްވުމުން ކޯސް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި އިތުރަށް އެކިއެކި ތަންތަނުން ލޯނު ނަގާ. ފުރަތަމަ ހޭދަވާނެ ކަމަށް ހީކުރި ވަރަށް ވުރެ މާ ބޮޑު އެއްޗެއް ހޭދަވޭ އަސްލު އެހެންވީމަ،" ދަރިވަރަކު ބުންޏެވެ.\nތިއަރީ ޓެސްޓު ހެދުމަށް ގެނައި ބަދަލާއި ގުޅިގެން އެތައް ތަކުލީފެއް!\n2018 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް، ގިނަ ދަރިވަރުންނަށް ތިއަރީ ޓެސްޓްތައް ހެދުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެނީ ގްރައުންޑް ކުލާސް ނިމި ސްކޫލްގެ 12 މާއްދާގެ އިމްތިހާނު ފުރިހަމަކުރުމުންނެވެ. އަދި 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރިން ކިޔަވަން ފެށި ދަރިވަރުން ފުރިހަމަކުރަނީ ސްރީލަންކަން އޭ.ޓީ.ޕީ.އެލް އެގްޒާމްއެވެ. އެކުދިން އިމްތިހާން ފުރިހަމަކުރަނީ ފަހަރަކު މާއްދާއެއްގެ އިމްތިހާން ނިންމަމުން، ގޮސް 12 މާއްދާގެ އިމްތިހާން ނިންމާގޮތަށެވެ.\nނަމަވެސް، 2018 ގައި ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ސިވިލް އެވިއޭޝަން އިން އިމްތިހާނުގެ އޮނިގަނޑަށް ގެނައި އިސްލާހާ އެކު، އޭރު އިމްތިހާން ފުރިހަމަ ނުކޮށް ތިބި ހުރިހާ ކުދިންނަށް އާ އޮނިގަނޑުގެ ދަށުން" ސީއޭއޭއައި އޭޓީޕީއެލް އެގްޒާމް" ހަދަން މަޖުބޫރު ވިއެވެ.\nއެގޮތުން 2017 ވަނަ އަހަރު ކިޔަވަން ފެށި ކުދިން ވެސް "ސީއޭއޭއައި އޭޓީޕީއެލް އެގްޒާމް" ހަދަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ކޯސް ފީއަށް ވެސް ވަނީ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ.\nއޭޓީޕީއެލްހެދުމަށް ލިބެނީ ހަ ސިޓިންގ ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ސިޓިންގ އަކީ 10 ދުވަސް ކަމަށް ފްލައިން ސްކޫލްގެ ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ކޮންމެ މަހަކު އާންމު ގޮތެއްގައި ދެ ސިޓިންގް އޮންނަ ކަމަށް ވެސް އެ ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ.\nމި މަރުހަލާ ކުރިއަށް ދާގޮތް ކިޔާދެމުން ދަރިވަރުން ބުނީ، އެމް.ސީ.އޭ.އޭ ( މޯލްޑިވްސް ސިވިލް އެވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީ ) އިން ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް އިމްތިހާން ހެދުމަށް ރަޖިސްޓްރީ ވުމުން އޮންލައިން ޕޯޓަލްއެއް ދޭކަމަށެވެ. އެ ޕޯޓަލް އަކީ އެކުޖައްކު ތައްޔާރުވެފައި އިމްތިހާނުގެ މާއްދާތައް ބުކް ކުރުމަށް ދެވޭ ޕޯޓަލް އެއް ކަމަށާއި އެކުއްޖަކު ބޭނުން މާއްދާތަކަކަށް ތައްޔާރުވެ ނިމުމުން، ސްކޫލްގެ އިމްތިހާނުގެ ކަންތަކާއި ހަވާލުވެގެން ހުންނަ ފަރާތަށް އެކަން އަންގަން ޖެހޭ ކަމަށާއި އެއަށްފަހު ޕޯޓަލްގައި ބުކް ކުރެވޭނީ އެފަރާތުން އެންގުމުންކަމަށް ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ.\nމިގޮތަށް ކޮންމެ ސިޓިން އަކާ ދިމާކޮށް ވެސް ދަރިވަރުން ސިޓީން އަށް އެދުނު ނަމަވެސް ސްކޫލުން އިމްތިހާނުގެ ޖާގަ ފުރިފައިވާ ކަމަށް ބުނާތީ އިތުރު ދަތިތަކާއި ދިމާވަކަން ދަރިވަރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.\n" ހަ ކުދިން ކޮންމެ ދުވަހަކު އެގްޒާމް ހަދަން ފުރުސަތު އޮންނަ އިރު އެކަކު އެކަނިވެސް އެގްޒާމް ހަދާ. 12 މާއްދާ ހަ ސިޓިން އަށް ބަހާލައިގެން ކޮންމެ މަހަކު އެގްޒާމް ހެދިއަސް ހުރިހާ އެގްޒާމްއެއް ހެދޭނީ ހަ މަހުން. އެހެންވީމަ 7-11 މަސް އެބަ ހޭދަވެ މިކަމުގަވެސް " ދަރިވަރަކު ކިޔާދިނެވެ.\nއެކަށީގެންވާ އިންސާނީ އަދި އެހެނިހެން ވަސީލަތްތައް ނެތް!\nކޯހުގެ ދެވަނަ މަރުހަލާކަމަށްވާ ގައި 12 މާއްދާ އުނގަންނައިދޭން ހުރީ އެންމެ އިންސްޓްރަކްޓަރެކެވެ. އެގޮތުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުދިން 2016 އިން ފެށިގެން ސްކޫލަށް ވަންނަމުންދާ އިރު ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި މިމަރުހަލާ ނިންމަން ހައެއް ނުވަތަ އަށް މަސް ނަގާއިރު ބައެއް ކުދިންނަށް މިމަރުހަލާގައި ފްލައިންވެސް ނުފެއްޓެއެވެ.\nފްލައިން ނުވަތަ އުުދުހުމުގެ މަރުހަލާގައިވެސް އެކަށީގެންވާ އަވަސް މިނެއްގައި ކުދިންގެ ތަމުރީންތައް ކުރިއަކަށް ނުދެއެވެ. ދަރިވަރުން ބުނާގޮތުން، ( އިންޓްރޮޑަކްޝަން ފްލައިޓް ) މިހާރު ލިބެނީ ބީއޭކޭ ފޭޒް އާއި ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށެވެ.\nފްލައިންގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާ (ސޯލޯ ސްޓޭޖުގައި) މިފްލައިންތަކަކީ ޑުއަލް ފްލައިން ( އިންސްޓްރަކްޓަރ އެކުގައި ) ތަކަކަށްވާ އިރު ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ސޯލޯ ( އެކަނި ދުއްވުން ) ލިބެނީ 30 ގަޑިއާއި 50 ގަޑި އިރާ ދޭތެރެއިންނެވެ. ދުނިޔޭގެ އެހެން ފްލައިން ސްކޫލްތަކަށް ބަލާއިރު 10-15 ގަޑި އިރުން ސޯލޯ ލިބެއެވެ.\nމިސްޓޭޖްގައި ގިނަ ކުދިން ސޯލޯ ނުލިބި ލަސްވާ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ފްލައިން އެކުއްޖަކަށް ނުލިބުން ކަމަށް ވާއިރު މި މަރުހަލާގައި އާއްމުކޮށް ފްލައިން ލިބެނީ ހަފްތާ އަކު އެންމެ ފްލައިޓެކެވެ.\nމިގޮތަށް ސްކޫލްއިން އަމަލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދަރިަވރުންގެ ޑުއަލް އަވާސް މައްޗަށް ގޮސް އެންމެފަހު ޑުއަލް އަވާސް ކޯހުގެ ފީސްޓްރަކްޗަ ގައި ދީފައިވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް ގިނަ ކުދިން ފްލައި ކުރަން ޖެހުމަކީވެސް ދަރިވަރުންގެ ކޯސްފީ އަށް ބަދަލު އަންނަ އެއް ސަބަބެވެ.\nކުއްޖާއަށް ސޯލޯ ލިބި ބައެއް އެކްސެސައިޒްތައް ހެދުމަށް ފަހު ދެން އޮންނާނީ ކްރޮސް ކަންޓްރީ ފޭޒްއެވެ.\nކްރޮސް ކަންޓްރީ ސްޓޭޖްގައި 2018 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ގިނަ އަދަދެއްގެ އާ އިންސްޓަކްޓަރުން ސްކޫލާ ގުޅުމުން ކޮންމެ ކުރޮސް ކަންޓްރީ ފްލައިޓްއެއްގައި ސޭފްޓީ ޕައިލެޓްއެއްގެ ގޮތުގައި މި އިންސްޓަކްޓަރުން ދާގޮތަށް ސްކޫލުން ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ. މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން ދަރިވަރުންނަށް އެކަނި ދުއްވައިގެން ލިބެން ޖެހޭ ހަގީގީ ތަޖުރިބާއިން މަހުރޫމުވެފައެވެ.\n" ސޭފްޓީ ޕައިލެޓުންގެ ގޮތުގައި އާ އިންސްޓްކްޓަރުން ކަމުން އެމީހުން ގިނަފަހަރަށް ކޮންޓްރޯލްސް ނަގާ. ކުއްޖާ އަށް ދުއްވަން ލިބޭ ވަގުތު މަދުވެ ވަރަށް. ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ދެ ފްލައިޓްވެސް ލިބޭ. ދެ މަސް ދުވަހުން މިސްޓޭޖް ނިންމާލެވޭނީ އާއްމުކޮށް މިސްޓޭޖްގައި 50 ނުވަތަ 60 ގަޑިއިރު ފްލައި ކުރާނެ. " ދަރިވަރަކު ބުންޏެވެ.\nދެން އޮތީ އިންސްޓްރުމެންޓް ފައިން ސްޓޭޖެވެ. 2018 ގެ ފަހުން އެމް.ސީ.އޭ.އޭ އިން އެމެންޑް ކުރި ގަވާއިދާއި އެކު ކޮންމެ ކުއްޖަކު 15 ގަޑި އިރު ސެސްނާ 150 އެއަކްރާފްޓްގައި،5ގަޑި އިރު ފްރަސްކާ ސިމިއުލޭޓަގައި އަދި 30 ގަޑި އިރު އެފް.އެން.ޕީ.ޓީ ސިމިއުލޭޓަގައި ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ގޮތަށް ވަނީ އުސޫލު ބަދަލުކޮށްފައެވެ.\nއެއާއެކު 2017 ވަނަ އަހަރު ސްކޫލަށް ވަދެފައި ތިބި ކުދިންނަށް ވެސް ކޯސް ފީ ބޮޑުވުމާއި، ކްރޮސް ކަންޓްރީ ސްޓޭޖް ނިމި އިންސްޓްރުމެންޓް ސްޓޭޖް ފެށުމާއެކު ފްލައިން ލިބުން މަދުވުން ފަދަ އެތައް މައްސަލައެއް ދިމާވިއެވެ. އެ ދަރިވަރުންނަށް ފްލައިން ނުލިބޭ މަައިގަނޑު ސަބަބަކީ ސަބަބަކީ އިންސްޓްރުމެންޓް ފްލައިންއަށް ތިބި އިންސްޓްރަކްޓަރުން މަދުވެފައި ބޯޓުތައް މަދުވެފައި މިސްޓޭޖްގައި ކުދިން ގިނަވުމެވެ.\nދަރިވަރުން ބުނާ ގޮތުން ކޯހުގެ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ހޭދަވާ މަރުހަލާއަކީ މިއީއެވެ. އެ މަރުހަލާ ދިގުލައިގެން ދާ އެއް ސަބަބަކީ ސްކޫލްގެ ދޯދިޔާ އުސޫލުތައް ކަމަށް ވެސް ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ. އެގޮތުން ސްކޫލުގައި އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާނެ ގަވާއިދެއް އުސޫލެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެކި ކުދިންނަށް އެކި އެކި ގަވައިދު ހެދުމާއި، ބައެއް ކުދިންނަށް މިސްޓޭޖްގައި އިތުރަށް ފްލައި ކުރެވޭނީ ވަކި މާއްދާތަކެއްގެ އެގްޒާމް ހެދުމުން އަދި ބައެއް ކުދިންނަށް ވަކި އަދަދަކަށް އެގްޒާމް ހެދުމުން ކަމަށް އެންގުން ފަދަ ކަންކަން ވަނީ މެދުވެރިވެފައެވެ.\nދަރިވަރުން ވަނީ އެމް.ސީ.އޭ.އޭ ގަވައިދުގައިވާ ގޮތުން ނަމަ ސީ.ޕީ.އެލް ރިކުއަމަންޓްގައި ވަނީ އިންސްޓްރުމެންޓް 10 ގަޑިއިރު ކަމަށް ވާއިރު ބައެއް ކުދިން 10 ގަޑި އަށްވުރެ ގިނައިން ފްލައި ކުރަން ސްކޫލުން އަންގާތީ އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުންވެސް ހިއްސާކޮށްފައެވެ.\nދެން އޮތް މަރުހަލައަކީ ސީ.ޕީ.އެލް ( ކޮމާޝަލް ޕައިލެޓް ލައިސެންސް ) ޗެކްރައިޑް އަށް ތައްޔާރުވުމުގެ މަރުހަލާއެވެ. މިއީ ގިނަ ދަރިވަރުން އެ މަރުހަލާއެއްގައި ތާށިވާ މަރުހަލާއެވެ.\n" ސްޓޭޖްގައި ފްލައި ކުރަން ސްކޫލުގައި އޮންނަނީ އެންމެ ބޯޓެއް. އެއީ ސެސްނާ 172 އާރު.ޖީ. އެންމެ ބޯޓެއް އޮވެފައި ގިނަ ކުދިން މިސްޓޭޖްގައި ފްލައިކުރަން ޖެހެެ އިރު މިސްޓޭޖްގައި ފްލައި ކުރާ އިންސްޓްރަކްޓަރުން އެހާ މަދު. އަދި އެންމެ ބޯޓެއް އޮތީމަ ބޯޓް މެއިންޓެނެންސް ކުރާ ދުވަސް ތަކުގައި ފްލައި ކުރާނެ އިތުރު ބޯޓެއް ވެސް ނޯވޭ." ދަރިވަރަކު ކިޔާދިނެވެ.\nމި މަރުހަލާގައި ދިމާވާ ދަރިތައް ކިޔާދެމުން ދަރިވަރަކު ބުނީ، ޗެކްރައިޑް ގެކުރިން ފްލައި ކުރާ އިންސްޓްރަކްޓަގެ ރެކަމަންޑޭޝަން ނުލިބި ލަސްވުމާއި، ޗެކްރައިޑް އަޅާނެ އިންސްޓްރަކްޓަރަކު ނެތުން ފަދަ މައްސަލަަތައް މި މަރުހަލާގައި ދިމާވަ ކަމަށެވެ.\nއަދި މިިސްޓޭޖް އަށް އަންނަ އިރު ގިނަކުދިން ބާކީ 10 ނުވަތަ 15 ގަޑިއިރު އޮންނައިރު ރެކަމެންޑޭޝަން ނުލިބި ލަސްވުމާއި ގުޅިގެން އިތުރަށް ވަރަށް ބޮޑު އަދަދެއް ކޯހުގެ ފީގެ ގޮތުގައި ދަށްވާ ކަމށް ވެސް ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ.\nހަމައެހެންމެ ބައެއް ކުދިން ހަމައެކަނި މިސްޓޭޖްގައި އެއް އަހަރު ހޭދަކުރެވިފައިވާ އިރު މި މަރުހަލާގައި ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް އެންމެ މަދުވެގެން ވެސް ތިން މަސް ހޭދަ ކުރަން ޖެހޭކަން ދަރިވަރުން ފަހަގަކުރެއެވެ.\nދެން އޮތް އިންސްޓްރުމެންޓް ރޭޓިންގެ ޗެކްރައިޑް އަށް ތައްޔާރުވުމުގެ މަރުހަލާގައި އިންސްޓްރުމެންޓް 50 ގަޑިއިރު ހަމަކުރުމަށް ބާކީ ހުރި އިންސްޓްރުމެންޓް ފްލައިން އަދި ސިމިއުލޭޓާރ ގަޑި ހަމަކުރެއެވެ. މި މަރުހަލާގައިވެސް ފްލައި ކުރާ އިންސްޓަކްޓަރުން މަދުވެފައި ބޯޓުތައް މަދުވުން އަދި ރެކަމެންޑޭޝަން ނުލިބި ލަސްވާ މައްސަލަ ދިމާވެއެވެ.\nސީ.ޕީ.އެލް ނިމުމަށްފަހު އިންސްޓްރުމެންޓް ޗްކްރައިޑް އެޅުމަށް ޖުމްލަކޮށް ދޭއް ނުވަތަ ތިން މަސް ހޭދަކުރަން ޖެހެއެވެ.\nކޯހުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާ ކަމަށްވާ މަލްޓި އިންޖިން ރޭޓިން ސްޓޭޖް ގައިވެސް މިސްޓޭޖްގައި ވެސް ފްލައި ކުރަން ސްކޫލުގައި އޮންނަނީ އެންމެ ބޯޓެކެވެ.\n"މިސްޓޭޖުގައި ފްލައި ކުރަންޖެހެނީ އެންމެ ހަތް ގަޑިއިރު ކަމަށްވާއިރު މިސްޓޭޖަކީވެސް ވަރަށް ގިނަދުވަސް ހޭދަކުރަންޖެހޭ ސްޓޭޖެއް. އެއި އެންމެ ބޯޓެއް އޮތުމައި، މިސްޓޭޖްގައި ފްލައި ކުރާ އިންސްޓްރަކްޓަރުން މަދުވުމައި، މެއިންޓެނެންސް އަދި ސްކައި ޑައިވިން އަށް މި ބޯޓް ބޭނުން ކުރޭ، ސްކޫލަށް މަލްޓި ރޭޓިންގ އަށް ރާއްޖެއިން ބޭރު ކުއްޖަކު އައިސްފި ކަމަށްވަނީނަމަ އެކުއްޖަކަށް ފުރުސަތު ދިނުމާއި، ޗެކްރައިޑް އަޅާނެ އިންޓްރަކްޓަރަކު ނެތުން ފަދަ ކަންކަން ދިމާވާތީ." ދަރިވަރުން ކިޔާދިނެވެ.\nތަފާތު ކުރުންތައް ބޮޑު!\nފްލައިން ސްުކުލްގެ ދަރިވަރުން ބުނާގޮތުން އެ ސްކޫލުގައި ދިވެހި ކުދިންނާއި މެދު ގެންގުޅޭ ތަފާތު ކުރުންތައް ބޮޑެވެ. އެގޮތުން ބިދޭސީ ދަރިވަރެއް ނަމަ އެކުއްޖަކަށް ބަރާބަރަށް ފްލައިން އަދި އެހެނިހެން ކަންކަން ހަމަޖައްސާ ދިނުމާއި ކޯސް އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމާދޭ މައްސަލަ ފާހަގަކުރެވެއެވެ.\n" ދިވެހި ކުދިން ޖެހެނީ އަބަދުވެސް ޕޭމެންޓް ދާއްކާފައި ވެސް ފްލައިންގ އަށް އެދި ކުދިން ޖެހެނީ ސަލާން ޖަަހަން ދުވަން. ފްލައިން ޝެޑިއުލް ކުރުމުގައި އެއްވެސް ކަހަލަ ޓްރާންސްޕޭރެންސީ އެއް ނެތް\nސަރުކާރުގެ އެހީ ނުލިބި އަލުން އިމްތިހާން ހަދަން ޖެހިފާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވެފައި!\nމި ނޫނަސް ދަރިވަރުންގެ އެތައް ޝަކުވާއެއް ފްލައިން ސްކޫލާ މެދު އެބަހުއްޓެވެ. ސިވިލް އޭވިއޭޝަަން އޮތޯރިޓީއާ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ދަރިވަަރުން ވަނީ ޝަކުވާ ހުށަހަޅާފައެވެ. ނަމަވެސް އެ އިދާރާތަކުން ދަރިވަރުންނަށް އެކަށިގެންވާ އިޖާބައެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.\nދަރިވަރުން ބުނީ މިހާރު ސްކޫލްގައި ފްލައި ކުރަން އޮތީ އެންމެ ތިން ބޯޓު ކަމަށެވެ. އަދި މުޅި ޖުމްލަ ތިބީ ހަތަރު އިންސްޓްރަކްޓަރުން ކަމަށް ވާއިރު ދުރާލާ އެންގުމަކާ ވެސް ނުލައި ސްކޫލް މެނޭޖްމެންޓުން މިހާރު ވަނީ ސްކޫލްގެ އޮޕަރޭޝަން ހަފްތާއަކު ތިން ދުވަހަށް ބަދަލުކޮށްފައި ކަަމަށް އެ ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ.\nމި ބަދަލާ އެކު ކޮންމެ ކުއްޖަކަށް ފްލައިޓެއް ނުވަތަ ސިމް ސެޝަނެއް ލިބެނީ 15 ދުވަހުން އަދި މަހަކު ލިބެނީ އެންމެ ދެ ގަޑިއިރަށެވެ.\nހަމައެހެންމެ މިއަހަރުގެ ޖެނުއަރީ ހަތަރުވަނަ ދުވަހު ސީޕީއެލް ޗެކްރައިޑް އެޅުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ފްލައިޓް ( ސެސްނާ 172 އާރުޖީ ) ހަލާކުވެފައިވާ ކަމަށާއި މިވަގުތު ސީޕީއެލް ޗެކްރައިޑް އަޅާނެ އިތުރު ބޯޓެއް ނެތް މައްސަލަ އަކީ ދަރިވަރުންގެ ސީރިއަސް ކަންބޮޑުވުމެކެވެ.\nދައްކަން އެބަ ޖެހޭ ކުރިން ގަޑިއަކަށް 300 ޑޮލަރު. މިހާރު އަރަންޖެހޭ އެއްޗަށް ގަޑިއަކަށް 700 ޑޮަލަރު. އެ އަށް އަރަން އެބަ ތިބި 30 އަށް ވުރެ ގިނަ ކުދިން އެބަ ތިބި. ކިއު ޖެހެނީ. ރޫލް ބުނާގޮތުން ތިއަރި އެގްޒާމް ނިމޭތާ3އަހަރު ތެރޭ ސީޕީއެލް ޗެކްރައިޑް އަޅަން ޖެހޭ. އެހެން ނޫނީ ޖެހޭނީ އަލުން އެގްޒާމް ހަދަން. އެގޮތަށް ތިއަރީ ހެދިތާ 5-6 މަސް ބާކީ ތިބި ކުދިން އެބަ ތިބި. އެ ދުވަސްކޮޅު ތެރޭ ސީޕީއެލް ޗެކްރައިޑް ނުނިމޭނަމަ ޖެހޭނީ އަލުން އެގްޒާމް ހަދަން. އަލުން އެގްޒާމް ހަދާނަމަ 33،000 ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހޭނެ. އެކަމަށް އިތުރު7މަސް 8 މަސް ވަރު ހޭދަ ވާނެ. މިކަމަށް ހައްލެއް ލިބެން އޮތީ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން ނޫނީ އެހން ބަޔަކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހީވެގެން " ދަރިވަރަކު ފާހަގަކުރިއެވެ.\nމި މައްސަަލައަށް ހައްލެއް ހޯއްދަވައިދެއްވާނެ ކަމަށް ހަޔަ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ވިދާޅުވެއެވެ. ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީ އާއި ކަމާއި ބެހޭ އެހެން ވުޒާރާތަކުން އަދި މިކަމާއި މެދު ވަކި އެއްޗެއް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެެ.\nއޭއޭއޭއާއެކު ވެފައިވާ ފްލައިން ސްކޫލްގެ އެއްބަސްވުން އެވިޑުން ބާތިލްކޮށްފި\nއައްޑޫން އިތުރު 18 މީހަކު ކޮވިޑަށް ފައްސިވެއްޖެ\nއައްޑޫ ސުޕާމާކެޓެއްގެ ތެރޭ ހުރި މީހަކަށް ވަޅިން ހަމަލާ ދީފި\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2020 16:00\nރާއްޖޭގެ ހަޔަަރ ޢެޑިއުކޭޝަން ފޯރުކޮއްދޭ ހުރިހާ ތަނަކުން ވެސް ކިޔަވައިދެނީ އަމާ ބުނީތީ ފަރައްދާ އުސޫލުން. ބަރާބަރަށް ޓިއުޝަން ފީ ދޭން ޖެހޭނެ. ފާސްވާނެ ފެންވަރެއް ނެތަސް.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2020 16:26\nމި ދިވެހިރާއްޖެ ނޫނިއްޔާ ދުނިޔޭގައި ނެތް ބޭރުގެ އެހެން ބަޔަކަށް މިނިވަން ކަމާއި ، ބާރާއި ނުފޫޒާއި ، އަދި ބޭނުން ހައި ގޮތަކަށް އުޅެގެން ވިޔަފާރި ކުރަން ފަސޭހަ ގައުމެއް. އެއްމެން އަޑު ނެތްތާކަށް ކިޔާއުޅޭ އިންޑިޔާ ލަންކާ ބަންގާޅުގަ އޭ އެންމެ ކޮރަޕްޝަން ބޮޑީ. އެކަމަކުވެ ބަލާބަށް އޭގެ ގައުމެއްގައި އެހެން ގައުމެއްގެ ބަޔަކަށް ހިތު ހުރި ގޮތަކަށް އުޅެވޭތަން ފެނޭތަށް! މިތާ މީހުން ހިތުން މީ އެންމެ ރަގަޅު ގައުމު. ކޮންމެ މީހެއްގެ އަތުގަ3ކެމެރާ ލީ އައިފޯނެއް އޮތީމަ އެ ވީ ދިވެއްސަކަަށް! ފުރަތަމަ ރަނގަޅު ކުރަންވީ ތިމާމެންގެ އުޅުން......ވ ސަލާމް\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2020 18:24\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2020 18:25\nޙަހަހަހަހަހަހަ ބޮއިކޮޓު ކުރޭ\nމިއީ ލޯލެސް ކަންޓްރީއެކޭ ބުނެވޭނެ ޖާގަ މިއޮތީ!! ފްލައިންގް ސްކޫލޭ ކިޔާފަ ބަޔަކު އައިސް ބޭނުން އެއްޗެއް ހަދާއިރު މިރާއްޖޭގެ ކަމާގުޅޭ ވުޒާރާތައް ތިބީ ނިދާފަ!! ގާނޫނެއް ގަވާޢިދެއް މިމީހުންގެ މައްޗަށް ހިންގާތަނެއް ނުފެނޭ!! އެތައް ބައިވަރު ކުދިންނެއް ތަންތަނުން ލޯނު ނަގައި2އަހަރުން ނިންމަން އައްޑޫ ސިޓީގައި މިހުންނަ ފްލައިން ސޮކޫލަށް މިދަނީ ވަރަށް ފޮނި އުންމީދަކާއެކު! އެކަމަކު3އަހަރު ހަތަރު އަހަރު ވާއިރުވެސް ކޯސް ނިމޭކަމަކަށް ނުވޭ!! ފީ ބޮޑުކުރަނީ އެބުނާހެން ކޮންމެ އާ ބެޗަކާއެކު! ބޮޑު ކަމެއް މިއޮތީ މިރާއްޖެއަށް މިހާރު ދިމާވެފަ!! ދެން މިހާރު މިރާއްޖޭގައި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫޢެއް ހިންގަން އުޅޭނަމަ އެކަން މިއިއުލާންކުރަނީ މިރާއްޖޭގައި ހުންނަ އިންޑިޔާގެ ހައިކޮމިޝަނަރު! އެގްރިމަންޓްތައް ޑަރާފްޓުކޮށްފަ މިބުނާ ހައިކޮމިޝަނުން ނެރެގެންގޮސް ރައިސް މީހާއަތަށް ދިނީމާ އޭގަ އޮންނަ އެއްޗެއް ބަލާލުމެއްނެތި ނުވަތަ ދޭހަވެސް ނުވެ ހުރެ ސޮއިކުރަމުން އެގެންދަނީ!! އަނެއް މީނާ މިސޮއިކުރާ އެއްޗެއް ބަޔަކަށް ދައްކަންވެސް ނޫޅޭ ފޮރުވައިގެން މިގެންގުޅެނީ!! އަޅެ މީވާ ނުބައި ނުލަފާ ސަރުކާރެއްތާ؟ މިޕަޕެޓް ސަރުކާރު މިހިންގަނީ މިބުނާ ހައިކޮމިޝަންއިން!! އެމީހުންގެ ސިފައިން ރާއްޖޭގެ ތިން ސަރަޙައްދަކަށް އަޅާލާފަ އެވަނީ!! ހެކިކޮޕްޓަރާ ޑޯނިޔާތަކާ އެއްޗެހި ދުއްވަނީ ޖައްސަނީ ބޭނުންއިރަކު ބޭނުންގޮތަކަށް!! މިރާއްޖޭގެ7ސަރަޙައްދެއްގައި އިންޑިޔާގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަގޮތަށް7ރާޑަރު ބަހައްޓައިފި! މިރާއްޖޭގެ އުތުރުން ފެށިގެން އައްޑޫ ސިޓީއާއި ދޭތެރޭގެ ކަނޑު އަޑީގެ ހުރިހާ ދިރާސާތަކެއް ކުރަން އެއޮތީ އިންޑިޔާގެ ނޭވީން ހިމެނޭ އިންޑިޔާގެ ކުންފުންޏަކަށް ދީފަ!! މިރާއްޖެ މިއޮތީ "އޮރިޔާން" ހާލާ މިހާރު!! މިދައުލަތުން މިގައުމުގެ މިނިވަންކަމާ އިސްތިގުލާލު ވެއްޔާ މޮޑެލައިފި!! މިކަމުގެ ޒިންމާ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު، ހޯމް މިނިސްޓަރު، ފޮރިން މިނިސްޓަރު، އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު، ރައްޔިތުންގެ މަޖްލީހުގެ ރައިސް، މިރާއްޖޭގެ ރައިސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ، ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަދި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ޕޯސް އުފުލަންޖެހޭނެ!! ދަޢުވާ އުފުލޭނެ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން މިމީހުންގެ މައްޗަށް!! ކޯޓުތަކުގައި ޖަވާބުދާރީ ވާންޖެހޭނެ!! ޙައްގު އަދަބު ލިބޭނެ! އެހެންވީމަ މިހާރު މިއޮތް ލޯލެސްކަން ނިމުމަކަށް ގެނަސް މިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގައި ހިންގާ ހުރިހާ ތަނަކާއި ހަމަޔަށް ގާނޫނުގެ ދިގުއަތް ފޯރުވާދުވަސް އަންނާނެ!!\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2020 20:32\nބޮޑު ސަލީބެއް ޖަހާފަ އެ ހުރީ ފޮޓޯ އިން ފެންނަ އިމާރާތުގަ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2020 22:05\nޓޮމް ކުޜޫޒް ގެނެވިއްޖާ ތިޔަ ހުރިހާ މައްސަލައެއް ހައްލުވާނެ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2020 12:21\nމި ސުކޫލް ފެށީ ކޮން އަހަރަކު؟ އެންމެ އެދެވޭގޮތެއްގައި މި ސުކޫލް ހިނގީ ކޮން އަހަރުތަކަކު؟ މިސުކޫލުެ ޙާލަތު މިހާދަށަށް ވެއްޓުނީ ކޮން އަހަރކު؟


ދިވެހި އޭއައި އިން ދިވެހި ބަސް ޓެކްނޮލޮޖީއާ ގުޅުވާލަނީ - DhiDaily\nދިވެހި އޭއައި އިން ދިވެހި ބަސް ޓެކްނޮލޮޖީއާ ގުޅުވާލަނީ\nދިވެހި ބަހުގެ މުއްސަނދިކަމަކީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އެކަމަށް އެއްބަސްވާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދިވެހި ބަހަށް މިވަގުތު ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަލިކަށިކަމަކީ ޒަމާނާ އެއްގޮތަށް ބަސްވެސް ޓެކްނޮލޮޖީއާ ރަހުމަތްތެރި ނޫން ކަމެވެ. ދުނިޔޭގެ ގިނަ ބަސްތަކާ ހިލާފަށް ދިވެހި ބަސް އަދިވެސް ޓެކްނޮލޮޖީއާ ބީރަށްޓެއްސެވެ. އެކަމު މިއަދު އެކަމަށް ބަދަލު އަންނާނެ ކަމުގެ ފެހި ސިގްނަލް ފެނިއްޖެ އެވެ. ”ދިވެހި އޭއައި“ އިން ދިވެހި ބަސް ޓެކްނޮލޮޖީއާ ގުޅާލުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ އަލިމަގު ފެނިއްޖެއެވެ.\nދިވެހި އޭއައި އަކީ ދިވެހި ބަހާ ޓެކްނޮލޮޖީއާ އިންޓަގްރޭޓް ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާ އޯޕެން ސޯސް ކޮމިއުނިޓީއެކެވެ. އޭގެ ދަށުން ކުރަމުން ގެންދާ މަސައްކަތްތައް ވަނީ ދާދި ފަހުން އެފަރާތްތައް އާންމުކޮށްފައެވެ.\nދިވެހި އޭއައި އިން ބުނާގޮތުގައި އެ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ”ޓެކްސްޓް ޓު ސްޕީޗް“ އަދި ”ސްޕީޗް ޓު ޓެކްސްޓް“ގެ ހިދުމަތް ތައާރަފުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nއެގޮތުން އެއާއެކު ދިވެހި ބަހަށް އިތުރު މުއްސަނދިކަމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ. ލިޔެފައި ހުންނަ އެއްޗެހި ސްޕީޗަށް ބަދަލުކޮށް އެ ތަކެތި ނެރޭޓުކުރުމުގެ ހިދުމަތް ތައާރަފުކުރުމަކީ އެތައް ބަޔަކަށް ފަސޭހަ ވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ އަނގަބަހުން ދައްކާ ވާހަކަތައް ޓެކްސްޓަށް ބަދަލުކުރެވޭ ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ ވަރަށްވެސް ފަސޭހަ ވެގެންދާނެ ހިދުމަތެކެވެ.\nދައްކާ ވާހަކަތައް ޓެކްސްޓަށް ބަދަލުކުރެވޭ ހިދުމަތަކީ ހާއްސަގޮތެއްގައި ނޫސްވެރިންނަށް ފަސޭހަ ވެގެންދާނެ ހިދުމަތެއް ކަމާ މެދު އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތެވެ. އެގޮތުން ދިގު އިންޓަވިއުގައި ދައްކާ ވާހަކަތައް ވަކިވަކީން އަޑުއަހައި ލިޔުމުގެ ބަދަލުގައި އަމިއްލައަށް ލިޔެވޭނެ ގޮތެއް އާންމުވުމުން ވަރަށް ފަސޭހަ ވެގެންދާނެއެވެ.\nދިވެހި އޭއައި އިން ވަނީ އެ ހިދުމަތްތައް ބޭނުންކުރާގޮތުގެ ކުޑަ ޑެމޯއެއްވެސް ދައްކާލާފައެވެ.\nއެ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެ ހިދުމަތްތަކުގެ އިތުރުން ސްޕެލް ޗެކް ކުރުމުގެ ހިދުމަތްވެސް ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ހުރިހާ ހިދުމަތްތަކެއް އިތުރަށް ތަރައްގީކުރަމުން ގެންދާ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އެ ހިދުމަތް ތައާރަފުކުރާނެ ދުވަހެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅޭ އިތުރު މައުލޫމާތު އާންމުކުރާނެ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.


Match Preview: France - Peru - Vaguthu\nމެޗު ޕްރިވިއު: ފްރާންސް – ޕެރޫ\nމުބާރާތުގެ ފޭވަރިޓެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ފްރާންސަށް މުބާރާތުގައި ކުޅުނު ފުރަތަަމަ މެޗުގައި އޮސްޓްރޭލިއާ އަތުން މޮޅުވެވުނީ އުނދަގުލުންނެވެ. މުބާރާތުގައި ކުޅެންޖެހޭ ދެވަނަ މެޗުގައި މިރޭ ޕެރޫއާ ދެކޮޅަށް ފްރާންސް ނުކުންނައިރު، މި މެޗުން މޮޅުވެގެން ފްރާންސަށް ދެވަނަ ބުރުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކުރެވޭނެ އެވެ.\nމެޗުގެ ކުރިން ފްރާންސްގެ ޑިފެންޑަރ ރަފައެލް ވަރާން ބުނީ ފުރަތަމަ މެޗުގައި ޓީމުގެ ފަރާތުން ފެނުނު ކުުޅުމަށް ބަލާއިރު، އެ މެޗުގައި ހެދުނު ގޯސްތައް ރަނގަޅުކުރުމަށް މުޅި ޓީމުން މަޝްވަރާކުރި ކަމަށެވެ. އަދި މިިރޭގެ މެޗުގައި ފްރާންސްގެ ފަރާތުން ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ފެނިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nޕެރޫ މުބާރާތުގައި ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުގައި އެ ޓީމު ވަނީ ޑެންމާކް އަތުން ބަލިވެފަ އެވެ. މެޗުގައި ލިބުނު ޕެނަލްޓީއެއް ވެސް ބޭކާރުކޮށްލި ޕެރޫ އަށް މިރޭ ފްރާންސް އަތުން މޮޅެއް މުހިންމެވެ. އެކަމަކު މުބާރާތުގެ އެއް ފޭވަރިޓްގެ ގޮތުގައި އޮތް ފްރާންސް ބަލިކުރުމަކީ އެ ޓީމަށް ފަސޭހަކަަމަކަށް ނުވާނެ އެވެ. ޕެރޫ ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނެރިއްޖެ ނަމަ، މި ގުރޫޕްގެ ފޯރިގަދަވާނެ އެވެ.\nމި މެޗަށް ނުކުންނައިރު، މި ދެ ޓީމަށް ވެސް އަނިޔާގެ މައްސަލައެއް ދިމައެއްނުވެ އެވެ. އެކަމަކު ދެ ޓީމުގެ ފުރަތަމަ 11 އަށް ވެސް ބަދަލުތަކެއް އަތުވެދާނެ އެެވެ. ޕެރޫގެ ކެޕްޓަން ޕައޮލޯ ގުއެރޭރޯ މިރޭގެ މެޗުގައި ފުރަތަމަ 11ގައި ފެނުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.\nފްރާންސް އާއި ޕެރޫ މިހާތަނަށް ބައްދަލުކޮށްފައިވަނީ އެންމެ ފަހަރަކު އެވެ. ފްރާންސްގައި 1982 ވަނަ އަހަރު ކުޅުނު އެކުވެރިކަމުގެ މެޗު 1-0 އިން ކާމިޔާބުކުރީ ޕެރޫ އެވެ.\nވޯލްޑް ކަޕްގެ ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގައި ފްރާންސް އެންމެ ފަހުން ކުޅުނު ހަތަރު މެޗުން ވެސް ބައްޔެއްނުވޭ.\nދެކުނު އެމެރިކާގެ ޓީމުތަކާ ދެކޮޅަށް ވޯލްޑް ކަޕްގައި ފްރާންސް އެންމެ ފަހުން ކުޅުނު ހަ މެޗުގައި ވެސް އެ ޓީމު ކޮޅަށް ލަނޑެއް ނުވަދޭ.\nއާޖެންޓީނާ އަތުން 1978 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕްގައި ފްރާންސް ބަލިވި ފަހުން، ދެކުނު އެމެރިކާގެ ޓީމަކަށް ވޯލްޑް ކަޕްގައި ފްރާންސް ބައްޔެއް ނުކުރެވޭ.\nވޯލްޑް ކަޕްގައި ޔޫރަޕްގެ ޤައުުމުތަކާ ދެކޮޅަށް އެންމެ ފަހުން ކުޅުނު ފަސް މެޗުގައި ވެސް ޕެރޫ އަށް މޮޅެއް ނުލިބޭ.\nވޯލްޑް ކަޕްގައި އެންމެ ފަހުން ކުޅުނު ހަތް މެޗުން ވެސް ޕެރޫ އަށް މޮޅެއް ނުލިބޭ.\nމި ފަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕްގައި ޕެރޫ ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުަގައި ޑެންމާކްގެ ގޯލަށް 17 ޝޮޮޓު ހެދި. އެކަމަކު އެ ޓީމު ވަނީ އެ މެޗުން 1-0 އިން ބަލިވެފަ.\nޕެރޫގެ ކެޕްޓަން ޕައޮލޯ ގުއެރޭރޯ މަނާ ބޭސް ބޭނުންކުރި މައްސަލައެއްގައި 14 މަސް ދުވަހަށް ފީފާ އިން ސަސްޕެންޑްކުރި ނަމަވެސް، ވޯލްޑް ކަޕްގައި ކުޅުމުގެ ފުރުސަތު އޭނާ އަށް ފީފާ އިން ދިނުމަށް އެދި ޕެރޫ މުބާރާތުގައި ހިމެނޭ ގުރޫޕްގައި ދެން އޮތް ފްރާންސް، އޮސްޓްރޭލިއާ އަދި ޑެންމާކްގެ ޓީމުގެ ކެޕްޓަނުން ފީފާ އަށް ސިޓީ ހުށަހެޅި އެވެ.\nކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިން ފްރާންސްގެ 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނަށް ނުދޭން ލަފާ ދީފި


ޓީ.ވީ.އެމް.ގެ "ހޭޔަންބޯ" ޕްރޮގްރާމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިޞަލް ނަސީމް ދެއްވި އިންޓަރވިޔު - The President's Office\nޓީ.ވީ.އެމް.ގެ "ހޭޔަންބޯ" ޕްރޮގްރާމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިޞަލް ނަސީމް ދެއްވި އިންޓަރވިޔު\n3 ޖަނަވަރީ 2020، ރިފަރެންސް: SA/NRFN/2020/1\n•\tމި އިންޓަރވިޔުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިޞަލް ނަސީމުގެ އަރިހުގައި ސުވާލުތައް ދެންނެވީ [ހޭޔަންބޯ] ޕްރޮގްރާމް ހުށަހަޅުއްވާ މުޙައްމަދު ޒަޔާން ޢަބްދުﷲ.\nއަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގެ ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން ފުރިހަމަވަނީ މުޖުތަމަޢުގައި ދިރިއުޅޭ ވަރަށް ގިނަ ބައެއްގެ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުމާ އެކީގައި. ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާ އެކީގައި ކުރާ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ފޮންޏޭ ދެންނެވެން އޮތީމާ. ބައެއް ބޭފުޅުން އިސްނަންގަވައިގެން ކުރައްވާ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން، މުޖުތަމަޢުގައި ފުރިހަމަނުވެ ހުންނަ ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން ފުރިހަމަވޭ. ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އެދިއެދި ތިބޭ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަވަމުންދާ މަންޒަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނޭ. އެހެންކަމުން އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ރަށްރަށުގައި މިގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދެވޭ ހަރަކާތްތަކުގައި އިސްނަންގަވާ ބޭފުޅުންނަކީ، ހަމަގައިމުވެސް އެ މުޖުތަމަޢަކަށް ވަރަށްބޮޑު ޤަދަރަކާއި ލޯތްބެއް ދެވިފައިވާ ބައެއް.\nއާދެ، މި ހަފްތާގެ [ހޭޔަންބޯ] ޕްރޮގްރާމްގެ މެހްމާނުންގެ ގޮނޑިން ތިޔަބޭފުޅުންނާ ބައްދަލުކުރައްވަނީ އެފަދަ ބޭފުޅެއް. ވަރަށް ޚިދުމަތްތެރި ބޭފުޅެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިޞަލް ނަސީމް.\nވަރަށްހޫނު މަރްޙަބާއެއް ދަންނަވަން އަޅުގަނޑުމެން [ހޭޔަންބޯ] ޕްރޮގްރާމްގެ ނަމުގައި.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިޞަލް ނަސީމް:\nއާދެ، اَلحَمْـدُ لِلّـهِ ވަރަށް ރަނގަޅު.\nކޮންމެ ބޭފުޅެއްގެ ޙަޔާތްޕުޅުގައިވެސް، ތުއްޕުޅުއިރުގެ ހަނދާންތަކަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަ ހަނދާންތަކަކާ ގުޅޭ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެނީ. ކޮބައިތޯ މަނިކުފާނުގެ ތުއްޕުޅުއިރުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ހަނދާންތަކަކީ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ހަމަ ފެށުމުގެ ކުރިންވެސް، އައު އަހަރުގެ ތަހުނިޔާ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންނަށް އަރިސްކޮށްލަން ބޭނުން. ދެން އޭގެ އިތުރަށް އަޅުގަނޑު ހަމަ މި ޝުކުރު އަދާކޮށްލަން ބޭނުންވޭ. ހޭޔަންބޯ މި ޕްރޮގްރާމްގައި އަޅުގަނޑަށް މި ފުރުޞަތު ލިބިގެން މިދަނީ ދެވަނަފަހަރަށް.\nއަޅުގަނޑުގެ މި ކުޑައިރުގެ ހަނދާންތަކުގައި، އަޅުގަނޑަކަށް ނުދެންނެވޭނެ، ދެން ތަންކޮޅެއް އަޅުގަނޑަށް އުޅެވުނީ ހަލަބޮލިކޮށް ކަމަށް އަޅުގަނޑު ހަނދާން ހުންނަނީ. ތަންކޮޅެއް ހަލަނިކޮށް. އެންމެ ކުޑައިރުވެސް ތަންކޮޅެއް ބޮޑަށް، މި އަޅުގަނޑަށްވުރެ އުމުރުން ދޮށީ މީހުންނާއެކީ. އެ ހަނދާންތައް އަޅުގަނޑުގެ ހުންނަނީ. ތަންކޮޅެއް ބޮޑަށް ކުޅިވަރާއި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ކުޑައިރުވެސް އެކަހަލަ ހަނދާންތަކެއް އަޅުގަނޑު ހުންނަނީ. އެހާ ތަންކޮޅެއް ހަލަނިކޮށް، ޢުމުރަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ދޮށީ މީހުންނާއެކީ އަބަދުވެސް އުޅޭ ހަނދާންތަކެއް އަޅުގަނޑުގެ އަންނަނީ.\nއާދެ، ސްކޫލް ދައުރު ސިފަކުރައްވާނީ ކިހިނެއްތޯ؟ އޭރު ކޮން ކަމަކަށްތޯ ބޮޑަށް ޝައުޤުވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ؟ ކޮން ދާއިރާއަކުން ކުރިއަށް ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ވިސްނުންފުޅެއްތޯ އޭރު ހުރީ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ސްކޫލް ދައުރު ހަމަ ވަރަށް ތަފާތު އިނގޭތޯ. މިހާރުގެ މި ކުދިންނާ ވަރަށް ތަފާތުކޮށް. އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް އުމުރުން ހަގުއިރު، ދެން އޭރުގެ ގޮތުން ކަމަށްވަންޏާ، މާލެ އައިސް އެކަނި ގާތްގަނޑަކަށް އަޅުގަނޑުމެން މިއުޅުނީ. އުމުރުން ބާރަ އަހަރުގައި، މަންމައާއި ބައްޕައާ ވަކިން އަދި ހަމައެކަނި އެއްބަނޑު ބޭބެއަކާއެކީ.\nއެހެންވީމާ، ވަރަށް ތަފާތު އިޙްސާސްތަކެއް، ވަރަށް ތަފާތު ގޮތަކަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ އެ ސްކޫލް ދައުރު ދިޔައީ. މިހާރުގެ ގޮތަށް، ކައިރީގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ފޮތްތައް ބަލައި، އަޅުގަނޑުމެން ސްކޫލަށް ފޮނުވަން، ތެދުކޮށްފައި ފޮނުވަން، ނޫނީ އެކަހަލަ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާނެ، އެގޮތަށް ބަޔަކު ނެތް ޙަޤީޤަތުގައި. އެހެންވީމާ، އެ ވަރަށް ތަފާތު. އެހެންނަމަވެސް، ވަރަށްބޮޑަށް އަޅުގަނޑު އުފާކުރަން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙަޤީޤަތުގައި މި ލިބުނު ތަޢުލީމު ލިބުމުގެ އަސްލަކަށް ވެގެންދިޔައީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ ހަމަ އެ ވަރުގަދަ ޢަޒުމު ނުވަތަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތަޢުލީމު ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އެ ކުރެއްވި މަސައްކަތް. ދުރުގައި ތިއްބަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ޙާލު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކައިރިން ބެލި. އޭރު މި ކޮމިއުނިކޭޓް ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ގޮތެއް ނޯވޭ.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑަށް ދެންނެވޭނީ ވަރަށް ތަފާތު ގޮތަކަށޭ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެ ދުވަސްތައް ވެގެންދިޔައީ. މި ދެންނެވި ގޮތަށް އޮތުމުން، އަމިއްލަ ޒިންމާ، މި އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހުވެސް އަޅުގަނޑަށް މިހާރު އުނދަގޫ މި ތަޞައްވުރު ކުރަން. އަޅުގަނޑުގެ ހުރޭ، ބާރަ އަހަރަށްވުރެ ދޮށީ ކުއްޖެއް.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުގެ އެ އުމުރުގައި އަޅުގަނޑު އެކަނި އެގޮތަށް ބޭބެއަކާއެކީ ކޮޓަރިއެއްގައި ވަކިން، މިސާލަކަށް ކުއްޔަށް ހިފައިގެން ކިޔަވަން އުޅޭއިރު އަމިއްލައަށް ތެދުވެގެން ގޮސްފައި، މިހިސާބަށް ނުވަތަ ތަޢުލީމީ ގޮތުން އަޅުގަނޑަށް ދެވުނު ހިސާބަކަށް ދެވުނު. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ހިތަށްއަރާ އިނގޭތޯ، އޭގައި ވަރަށްގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުއްޓޭ. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑު ވަރަށް އުފާކުރަން، އަދި ހަމަ އެކަމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު ޝުކުރު އަދާކުރަން، އޭރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހީތެރިކަން ލިބުނު ފަރާތްތަކަށް. އަދި ޚާއްޞަކޮށް، އަޅުގަނޑުގެ މަންމައާއި ބައްޕައަށް.\nމަނިކުފާނަކީ ހަމަ މަނިކުފާނުގެ އުމުރުފުޅުގައި، ގާތްގަނޑަކަށް ހަމަ ވަރަށް ތުއްޕުޅުއިރު، ބާރަވަރަކަށް އަހަރުގައިވެސް އިޖުތިމާޢީ އެކި ކަހަލަ ކަންކަމުގައި އިސްނަންގަވައިގެން، އެކަންކަމުގައި ވަރަށްބޮޑަށް ބައިވެރިވެވަޑައިގެން އުޅުއްވި ބޭފުޅެއް.\nދެން މިހާރު ހަރުފަތަކަށްފަހު ހަރުފަތެއް ގިރާކުރައްވަމުން ވަޑައިގެން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބުގެ މަޤާމު އަދާކުރައްވާއިރުވެސް، ވަރަށް ބޮޑަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެއް، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން އެކި ކަހަލަ ހަރަކާތްތަކުގައި ވަރަށްބޮޑަށް އުޅުއްވާކަން. ކިހިނެއްތޯ މިކަމަށް ޝައުޤުވެރިކަން އުފެދުނީ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑުމެން އޭރު ދެން ކުޅިވަރު. އަޅުގަނޑުމެންގެ އުމުރުން ބާރަ، ތޭރަ އަހަރުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ދެން އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެސް ފެންނާނެ. އޭރު އުމުރުގެ ގޮތުން އަދި މާގިނަ މަންޒަރުތަކެއް ނުވެސް ފެނޭ. މިހާރު މިހިރަ ވަސީލަތްތަކާއި އެކަހަލަ އެއްވެސް ކަމެއް އޭރަކު ނެތް.\nއެހެންވީމާ، ކުޅިވަރުގެ ތެރެއިން، ދެން ފުޓްބޯޅައަކީ އަޅުގަނޑުވެސް ހަމަ ވަރަށް ކުޅޭހިތްވާ އަބަދުވެސް ވަރަށް ލޯބިކުރި، ކުރަމުންދިޔަ ކުޅިވަރެއް. އެގޮތުން ދެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި އަސްލު އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ކަންތައްތައް ފެށިގެން ދިޔައީ. ދެން ޙަޤީޤަތުގައި އޭރު ބޮޑަށް އެ ފެށުނީވެސް 1986 ވަނަ އަހަރުގެ ވަރލްޑް ކަޕް. އޭރު ދެން މެރަޑޯނާ، ރާއްޖޭގައިވެސް ހުރިހާ އެންމެންގެވެސް ވަރަށް މަޤްބޫލު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަރަށްބޮޑު ސަޕޯޓް ލިބުނު ފަރާތަކަށް ވެގެންދިޔައީ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން ގޮސްފައި އަޅުގަނޑުމެން ފުޓްބޯޅަ ފެށްޓީ ސްކޫލް ޗުއްޓީގައި. ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތެއްގެ ސިފައިގައި ދެން ފުވައްމުލަކުގައި ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް. ހަމަ ދެން އެއީ ކުޅިވަރުގެ ޢީދެއް ފުވައްމުލަކަށް އަންނަ. އޭގެ ތެރެއިން ގޮސްފައި އަސްލު މި ކަންތައްތައް ފެށުނީ. ދެން އެހެންނަމަވެސް، އޭރު ހަމަ މުޅިންވެސް ކުޅިވަރުގެ ކަންތައްތައް އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަމުން ދިޔައީ. ވަރަށް ގަޔާވާ، ވަރަށް ކުރާހިތްވާ އެގާރަ މަސްދުވަސް އަޅުގަނޑުމެން އިންތިޒާރުކުރަން އެއްމަސް ދުވަހަށް. އެގާރަ މަސްދުވަހުގެ އިންތިޒާރަކަށްފަހު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޓެހިންނާއި، ވަރަށްގިނަ ބަޔަކު މި ރަށަށް ޗުއްޓީގައި ދަނީ. އެ އެއްމަސްދުވަސް ވެގެންދަނީ އެކުވެރިކަމާއި، ރަޙުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން އުފެއްދުމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް ތަޢާރުފުވެ، އެ ގުޅުން ވަރުގަދަކުރުމަށްވެސް ލިބުނު ވަރަށްބޮޑު ފުރުޞަތަކަށް.\nއެއީ ހަމަގައިމުވެސް، ރަށުގައި ތިއްބެވި ޒުވާނުންނަށްވެސް ފުރުޞަތަކަށްވާނެ، އެކަކު އަނެކަކު ފެނިދެނިވެ، އަދި ހަމައެހެންމެ ގުޅުންތައް ބަދަހިކުރުމަށްޓަކައި.\nއޭރު އަދި ހަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުންނަމަ، ރަށުގައި ޒުވާނުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތްތައްވެސް އިންތިޒާމު ކުރައްވާފައި އެބަވޭ. މިހާރުވެސް އަޅުގަނޑުމެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކުގެ އިންތިޒާމުތަކަށް ބަލައިލާއިރު، ވަރަށް ޚަރަދު ބޮޑު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މި ފާހަގަކުރެވެނީ. އޭރު ހަމަގައިމުވެސް އެ ކަންކަން ކުރެއްވޭނީ، ވަރަށްގިނަ ގޮތްގޮތަށް ވިސްނަވާފައި، ވަރަށްބޮޑު ހިތްވަރެއް ހުރެގެން. ކިހިނެއްތޯ އެކަން ކުރިއަށް ގެންދެވީ އޭރު؟\nއާދެ، އެންމެ ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު ސްކޫލުގައި އުޅެމުން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ. ދެން ޚަރަދުތަކެއްދިޔަ. ދެން އަޅުގަނޑު ކުރި ކޮންމެ ޚަރަދަކީ، ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ އެ ކަންތައްތައް އަޅުގަނޑަށް ކޮށްދެއްވީ. ދެން އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށް ރަނގަޅު ޓީމެއް އޮވޭ. ޒުވާނުން، މި ހުރިހާ އެންމެން. ފުވައްމުލަކަކީ ބޮޑު ރަށެއް، ޒުވާނުން ވަރަށް ގިނަ ރަށެއް. އެގޮތުން މި ހުރިހާ އެންމެންގެވެސް އެއްބާރުލުމާއި މަސައްކަތާއެކު ކުރިއަށްދިޔައީ.\nދެން އޭރު އެހާ ގިނަ ޚަރަދުތަކެއް، މިހާރު ކަންތައްތައް ކުރަން ކުރަންޖެހޭ ހޭދަތަކެއް އެ ވޮލަންޓިއަރިޒަމް، އޭރު ވަރަށް ބޮޑު އެކަހަލަ ކަންތައްތަކުގައި. ކުޅިވަރުގެ ކަންތައްތަކުގައި، ހަމަ ހުރިހާ އެންމެން ނުކުމޭ. އެހެންވީމާ ކަންނޭނގެ އަޅުގަނޑު އެހާ ފަސޭހަކޮށް، މެދުކެނޑުމެއްނެތި ގާތްގަނޑަކަށް ހަމަ ސްކޫލް ދައުރު ނިމި، އަދި ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތް މެދުނުކެނޑި ބޭއްވުނީވެސް، އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ، އެގޮތަށް އެހީތެރިކަންވެސް ޒުވާނުންގެ ފަރާތުން، ޚާއްޞަކޮށް، ފުވައްމުލަކުގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އެ ލިބިގެންދިޔަ އެކުވެރިކަމާއި އެއްބާރުލުމުގެ ސަބަބުން. އަދި ހަމައެއާއެކު އޭރުވެސް މި ފުޓްބޯޅައިގައި، މި އެފް.އޭ.އެމް.ގެ ފަރާތުންވެސް އެހީތެރިކަން ވަރަށްބޮޑަށް ލިބިގެންދިޔަ. އަޅުގަނޑު ހަމަ ހިތަށްއަރާ، އޭރު އެހާ އުމުރުން ހަގުކޮށް ހުރިއިރުވެސް، އަޅުގަނޑު މި އެފް.އޭ.އެމް.އާ، އެ ތަންތަނަށް ދިޔުމުން އެ އެހީތެރިކަން ލިބުނީމާ، އަޅުގަނޑު ހަމަ ހިތަށްއަރާ، ހާދަހާ ރަނގަޅަށޭ އޭރުވެސް އެބޭފުޅުން ކަންތައްތައް ކުރެއްވީ.\nދެން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކުގެ އިތުރަށް، ހަމަ އިޖުތިމާޢީ ގުޅުންތައް ވަރުގަދަ ކުރުމަށްޓަކައި، އަދި ހަމަ އެހެންމެ ރަށަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ކަންތައްތައް ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށްޓަކައިވެސް ދީލަތި އެހީފުޅުތަކެއް ވެދެއްވާފައި އެބަހުރި. އޭގެ ތެރޭގައި ރަށުގައި ޤުރްއާން ކުލާސްތައް ޤާއިމުކުރުމާއި، އެކަންކަމަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއްވުމާއި އަދި މިނޫނަސް ރަށަށް ބޭނުންވާ ވަރަށްގިނަ ކަންތައްތަކުގައި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއްވާފައި އެބަވޭ. އެކަންކަން އޭރު ފެށްޓެވީ ކޮން ބޭނުމެއްގައި، ކޮން މަޤްޞަދެއްގައިތޯ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެށިގެން ދިޔައީ ކުޅިވަރުގެ ކަންތައްތަކުން. ދެން އޭރު އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ކުޑަކުދިން. އޭރު އުމުރުން ތޭރަ، ސާދަ، ފަނަރަ އަހަރުގެ ޒުވާނުން. އެހެންވީމާ، އޭރު ހަމަ މުޅިންވެސް ވިސްނުން ހުރީ ކުޅިވަރުގެ ކަންތައްތަކަށް. އެގޮތުން ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކާއި، މިއުޒިކް ޝޯއާއި، އަދިވެސް، ޒުވާނުން އޭރު ބޭނުންވާނެ ކަހަލަ ކަންތައްތަކަށް މުޅިންވެސް ސަމާލުކަން، ނޫނީ ފޯކަސް ބެހެއްޓުނީ. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންވެސް ހަމަ ސްކޫލުގައި އުޅެމުން ރަނގަޅަށް ވިސްނުން ބަދަލުވަމުންދާ ނުވަތަ ހަރުދަނާވެގެންދާ މިންވަރުން މި މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާކުރާނެ ކަންތައްތަކަށް ބޮޑަށް ހަމަ ވިސްނުން ބަދަލުކޮށް، އެގޮތުން ޤުރްއާން މުބާރާތްތަކާއި، ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކާއި އަދި އެނޫނަސް މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާކުރުވަނިވި އެކިއެކި ކަންތައްތަކެއް ކުރަމުންދިޔައީ.\nދެން މީގެ ތެރޭގައި ހަމަ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ކަންތައްތައް. އެއީ ދެން އޭރުވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، ފުވައްމުލަކަކީ އޭރު ބަނދަރެއް އޮންނަ ރަށެއް ނޫން. ވަށައިގެން ރާޅު. ރަށަށް އަރައި ފޭބުމަކީ އެއީ ވަރަށް ބިރުވެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަނީ. އެހެންވީމާ، އޭގެ ތެރެއިން ގޮސް އަޅުގަނޑުމެން ހަމަ ވަރަށްބޮޑަށް އަބަދުވެސް ވިސްނޭ، ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަކީ ހާދަ މުހިންމު ކަމެކޭ. އެއީ ހާދަ ބޭނުން ކަމެކޭ. އެހެންވީމާ، އެގޮތުން އެންމެ ބޭނުންތެރި ކަންތައްތަކަށް އޭރު ދެން ކަންތައްތައް ކުރަމުން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑަށް ދެން ވެވުނު މިންވަރަކުން.\nތިޔަ ވާހަކަ ފާހަގަކުރެއްވީމާ ހަމަ، އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވޭ، މިދިޔަ އަހަރުވެސް މަނިކުފާނު އިސްނަންގަވައިގެން ފުވައްމުލަކަށް އެ ވެދެއްވި އެހީތަކުގެ ތެރޭގައި ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، ތުނޑީ ސަރަޙައްދުގައި، ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ރިންގްތަކެއްވެސް ހަދިޔާ ކުރައްވާފައި އެބަވޭ. އެގޮތަށް، ހަމަ އެކި ދުވަސްވަރު އެކި ރަށްރަށަށް، އެގޮތަށް ވަރަށް ދީލަތި އެހީތަކެއް ވެދެއްވާފައި އެބަހުރި. ފުވައްމުލަކު ނޫނަސް، މަނިކުފާނު ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރުގެ ގޮތުގައި ހުންނެވިއިރު، އެ ދާއިރާގެ ރަށްތަކަށްވެސް ވަރަށް ދީލަތި އެހީފުޅުތަކެއް ވެދެއްވާފައި އެބަވޭ.\nދެން މި ކަންކަމާ އެކީގައި އިޖުތިމާޢީ ގުޅުން ވަރަށް ރަނގަޅު ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ. ވަރަށް ޒުވާން އުމުރުފުޅުގައި، 1999 އަހަރު ޒުވާނުންގެ ޤައުމީ އިނާމުވެސް ވަނީ ލިބިވަޑައިގެންފައި. އެހެންވީމާ، މި ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް، މި ކާމިޔާބީގެ އަސްލެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ޤައުމަށް ކުރައްވާފައިވާ ޚިދުމަތް. އޭރު\nއެ ދުވަސްކޮޅު، މި އިނާމާ އެކީގައި، މި ކާމިޔާބީއާ އެކީގައި، ހިތަށްވެރިވަޑައިގެންނެވި ޝުޢޫރުތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑަށް ދެން ޒުވާނުންގެ ޤައުމީ އިނާމު ލިބުމުން ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ވަރަށް އުފާވި. ދެން އަދި އެ ލިބުމުން އަޅުގަނޑުގެ ހިތްވަރު އިތުރަށް ގަދަވެ، ޢަޒުމު ވަރުގަދަ ކުރިން، އިތުރަށް އަޅުގަނޑަށް ކުރެވެން ހުރި ކަންތައްތައް ހުއްޓުމެއްނެތި ކުރިއަށް ދިޔުމަށް. މީގައި އަޅުގަނޑުމެން މިއަދު ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ކަމަށް ގަބޫލުކުރަނީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމަށް އެކި ރޮނގުރޮނގުން، އެކި ގޮތްގޮތުން މި ޚިދުމަތް ކޮށްދެއްވާ ފަރާތްތަކާއި، ރީތި ނަން ހޯއްދަވައިދެއްވާ ފަރާތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކޮށް، އެ ފަރާތަށް އެކަމައިގެން ކުރިއަށް ދެވޭނެ މަގު ފަހިކުރުމަށްޓަކައި ހިތްވަރުދިނުން. އެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އަބަދުވެސް ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެއްކަމަށް. ދެން އެ ދުވަހު އަޅުގަނޑަށް ލިބުމުން، ހަމަ ހުއްޓުމެއްނެތި އަޅުގަނޑު ބެލީ، ތަފާތު އެކި ކަންތައްތައް ކުރެވޭތޯ. އެ ވެގެންދިޔައީ ވަރަށްބޮޑު އުފަލަކަށް. ވަރަށްބޮޑު ހިތްވަރެއް ލިބުނު ކަމަކަށް ވެގެންދިޔައީ.\nސިޔާސީ ދާއިރާއަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިންނާއި ފަހުންވެސް ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި އެބަވޭ. އެހެންވީމާ، މަނިކުފާނުގެ ޢާއިލާއަށް ބަލައިލާއިރުވެސް، ޢާއިލާގެ ވަރަށްގިނަ ބޭފުޅުންނަކީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ މަސައްކަތުގައި މިހާރުވެސް ތިއްބެވި ބޭފުޅުން. އަނެއްބައި ބޭފުޅުންނަކީ ކޮންމެވެސްވަރަކަށް އެ މަސައްކަތުގައި އުޅުއްވާފައި، މިހާރު ތަންކޮޅެއް ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގެންފައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުން. ކިހިނެއްތޯ، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ޝައުޤުވެރިކަން އުފެދުނީ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ސްކޫލްގައި އުޅުނުއިރު، އަޅުގަނޑު ހަމަ އަބަދުވެސް ވިސްނަމުން ދިޔައީ، ސްކޫލް ނިމުމާއެކު އަޅުގަނޑު ހަމަ އެންމެ ދުވަހެއްވެސް މަސައްކަތަކަށް ނުގޮސް، ވަޒީފާއަކަށް ނުގޮސް ނުހުންނާނަމޭ. ހަމަ އަޅުގަނޑު ފުރަތަމަ އޯ ލެވެލް ނިމުމާއެކު، އަޅުގަނޑު ހަމަ ވަރަށްބޮޑަށް ބަލަމުން ދިޔައީ، މި ދެންނެވި ގޮތަށް ވަޒީފާއަކަށް ދާން. ދެން ރާއްޖެއަށް އޭރު ބަލައިލިއިރު ކުރިއަށް ދިޔުމަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ އެންމެ ރަނގަޅު ދާއިރާއެއްގެ ގޮތުގައި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ. ދެން އެގޮތުން، އަޅުގަނޑު ހަމަ ސްކޫލް ނިމުމާއެކު، މި ޖޮއިން ކުރީ އެމަސައްކަތާ. އެއީ އޭރުގައި ރިޒޯޓު ހެދުން. ނަމަވެސް، ހިންގަމުންދިޔަ ރިޒޯޓަކަށް އަޅުގަނޑު ވަޒީފާއަކަށް ދިޔައީކީވެސް ނޫން. ރަށެއް ހަދަން ފުރަތަމަ، އެ މަސައްކަތުގައި އަޅުގަނޑަށް އުޅެވުނީ.\nމައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މަނިކުފާނަށް ހަވާލުކުރެވުނު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކަކީ ނުވަތަ ކޮންކަހަލަ މަސައްކަތްތަކެއްތޯ އޭރު ހަވާލުކުރެވުނީ؟\nއަޅުގަނޑު ދެން އޭރު މަސައްކަތް ކުރަންޖެހުނީ، ތަނުގެ މެނޭޖަރ ނޫނީ، އިންޗަރޖްގެ ދަށުން އެސިސްޓެންޓެއްގެ ގޮތުގައި، ޑެޕިއުޓީއެއްގެ ގޮތުގައި. އަޅުގަނޑުގެ އުމުރުން އޭރު އަދި އަށާރަ އަހަރު. ދެން އަޅުގަނޑު ބެލީ އަޅުގަނޑަށް ހަވާލުކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ އިތުރުންވެސް، އަޅުގަނޑަށް ކުރެވެން ހުންނަ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކުރަން. އެއްވެސް ކަމެއް ދޫކޮށްނުލައި، ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކުރަން އަޅުގަނޑު ވިސްނީ.\nއެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރީ، އޭރު އަޅުގަނޑަކީ އެއްވެސް ތަޖުރިބާއެއް ހުރި މީހެއްނޫން. އަދި އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އަޅުގަނޑަކީ އޭރު އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރެވިފައި ހުރި މީހެއްނޫން. ދަސްވެފައި ހުރި މީހެއްނޫން. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު ވީހާވެސް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްގެންނޭ އަޅުގަނޑަށް ކުރިއަށްދެވޭނީ. ތަފާތު ކޮންމެ ރޮނގަކުން އަޅުގަނޑު އަދި ދާންޖެހުނަސް. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު ބެލީ އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑާ ހަވާލުކުރި މަސައްކަތްތަކަށްވުރެ ގިނަ ކަންތައްތައް ކުރުމަށްޓަކައި، އެހެން މީހަކަށް ކަމެއް، އެމީހަކާ ހަވާލުކުރަން ނޫނީ، އެމީހަކު ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކޭ އެކަމަކީ، އެގޮތަށް ދޫނުކޮށް، އެވަގުތުގެ ފުލް އެޑްވާންޓޭޖް އަޅުގަނޑު ނެގުން އެއީ އަޅުގަނޑު އޭރު މަސައްކަތުގައި އުޅެމުންދިޔަ ގޮތަކީ.\nއާދެ، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި އުޅުއްވުމަށްފަހު، ދެން ސިޔާސީ ދާއިރާއަށް ނުކުންނަވަން ގަސްތުކުރެއްވީ ކޮން ސަބަބަކާ ގުޅިގެންތޯ؟\nއަޅުގަނޑެއް ނުވިސްނަން، ވަކި ސީދާ ސިޔާސީ ދާއިރާއަކަށް. ސީދާ އެގޮތަށް ނުކުތުމުގެ ވިސްނުމެއް ނޫން އަބަދުވެސް އޮތީ. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުމުގައި އޮތް، އަޅުގަނޑު އޭރު ކުރަމުންދިޔަ ކަންތައްތައް މަދުންނަމަވެސް އެ އިޖުތިމާޢީ ކަންތައްތައް، ނޫނީ ޤައުމަށްޓަކައި ޚިދުމަތެއް ކުރުމަށް މި ލިބޭ ފުރުޞަތު، އަބަދުވެސް އެކަމުގައި އުޅެން އަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް ބޭނުންވޭ.\nދެން އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ، ކޮންމެހެން ވަކި މަޤާމެއްގައި ސީދާ މީހަކު އަދި ހުންނާކަށްވެސް ނުޖެހެޔޭ ވަކި ކަންތައްތަކެއް ޤައުމަށްޓަކައި ކުރާކަށް. ހަމަ ކޮންމެ މަޤާމެއްގައި ހުއްޓަސް، އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ ޚިދުމަތް ކުރެވޭނޭ ކަމަށް.\nދެން އަޅުގަނޑު ހަނދާންވަނީ، އެ ޚާއްޞަ މަޖިލިސް އިޢުލާން ކުރެއްވި ދުވަސް އެއީ. އޭރު ދެން އަޅުގަނޑުގެ އުމުރުން އަދި އެހާ ދުވަހެއްވެސް ނުވޭ. އޭރު ހަމަ އިޢުލާނު ކުރުމާއެކު އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ އަޅުގަނޑާ ގުޅުއްވި. އަޅުގަނޑު ހަނދާން އެބަހުރި، އަޅުގަނޑު އެސް.ޓީ.އޯ ޓްރޭޑް ސެންޓަރ މަތީގައި ހުއްޓައި، އަޅުގަނޑާ ގުޅުއްވާފައި ބައްޕަ ވިދާޅުވި، ކުރިމަތިލާންވީއޭ. ދެން އަޅުގަނޑުވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ވަގުތުން މި ލާން ނިންމީ. ދެން އެ ވަގުތަކީ އަޅުގަނޑަށްވެސް ހަމަ ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ޒުވާނުންނާއި، ރައްޔިތުންނާއެކީ އަބަދުވެސް ވަގުތުތަކެއް ހޭދަކުރެވޭތީވެ، ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށްބޮޑަށް ފެންނަ ކަމަކަށް ވެގެންދިޔައީ، އަޅުގަނޑު ކުރިމަތިލުން. ދެން އެގޮތުން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އަޅުގަނޑަށް އެ އިންތިޚާބުގައި، ވަރަށްބޮޑު އެއްބާރުލުމެއް ލިބިގެންދިޔަ. ރަށުގެ ހަމަ ގާތްގަނޑަކަށް 90 ޕަސަންޓް ރައްޔިތުންގެ.\nމަނިކުފާނަކީ ހަމަ ފުވައްމުލަކަށް އުފަން، ފުވައްމުލަކަށް ވަރަށްގިނަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރެއްވުމަށްފަހު، ފުވައްމުލަކުގެ ވަރަށްގިނަ އަދަދެއްގެ ރައްޔިތުންގެ ލޯތްބާއި ތާއީދު ހޯއްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެއް. އެހެންނަމަވެސް، ކުރިން ތިޔަ ފާހަގަކުރެއްވި، ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަ މަޖިލީހަށް ކުރިމަތިލެއްވުމަށްފަހު، ވަރަށްބޮޑު އަޣްލަބިއްޔަތަކުން އޭރު ހޮވިވަޑައިގަތީ. އަށާރަވަނަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި، 2014 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބުގައި، ކީއްވެގެންތޯ ފުވައްމުލަކުގެ ދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިނުލައްވައި، ކާށިދޫ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިލެއްވީ؟\nއަޅުގަނޑު މިއީ ފުވައްމުލަކަށް، ރަށުގެ އަދި އެހެން ތަނެއްގައިވެސް އަޅުގަނޑު ކުރިކަމެއްވިއްޔާ ސީދާ އަޅުގަނޑު ކުރީކީ، އެކަމުގެ ބަދަލުގައި އަޅުގަނޑު އެއްޗެއް ހޯދަންޖެހޭނެ ކަމަށް ގަބޫލުކޮށްގެންނެއް ނޫން.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު ނުދެކެން ކޮންމެހެން އަޅުގަނޑު ފުވައްމުލަކުގެ ޒުވާނުންނާއެކީ އަދި ރައްޔިތުންނާއެކު ކަންތައްތަކެއްގައި އުޅެފައި އަދި އަޅުގަނޑުގެ ޚިދުމަތެއް، އެއްވެސް ކަމެއް އަޅުގަނޑު ކުރިޔަސް، އޭގެ ބަދަލުގައި ކޮންމެހެން އަޅުގަނޑު ނުޖެހޭނެއޭ، ފުވައްމުލަކު ތަމްސީލުކުރަން، ނޫނީ ފުވައްމުލަކުގެ ރައްޔިތުންގެ އަތުން އޭގެ ބަދަލުގައި އެއްޗެއް ހޯދަން. އެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރި ކަމެއްނޫން.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް 2014 ވަނަ އަހަރު ކުރިމަތިލުމުގެ ވިސްނުމަކީވެސް އެއްވެސް ހާލެއްގައި ދުރާލައި ރޭވިގެން އައި ކަމެއްނޫން. އެހެންވީމާ، އަސްލު އަޅުގަނޑު މި ކާށިދޫ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިލާންޖެހުނީވެސް. ކުރިމަތިލުމުގެ ވިސްނުންވެސް ހަމަ ކުއްލިގޮތަކަށް އައީ.\nއަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް ބޭނުންވޭ، ގިނަ ކަންތައްތައް ކުރަން. އަޅުގަނޑު އެއްކަމެއް ދެކަމަކަށްވުރެ ގިނަ ކަންތައްތަކުގައި އަބަދުވެސް އެންގޭޖްވެ މަސައްކަތްކުރަން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ. އަޅުގަނޑަށް އޭރުވެސް ގަބޫލުކުރެވުނު، އަޅުގަނޑު އަދާކުރަމުންދިޔަ ވަޒީފާ، ކުރަމުންދިޔަ މަސައްކަތް ކުރަމުން، އަދިވެސް އަޅުގަނޑަށް އިޖުތިމާޢީ ކަންތައްތަކުގައިވެސް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ހަމަ އުޅެވިދާނެ ކަމަށް. އަދި ހަމައެއާއެކު، އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރީ، އެ ވަގުތަކީ ރާއްޖެއަށް ހަމަ ސިޔާސީ ގޮތުންވެސް ހަމަ ޚާއްޞަކޮށް، ރާއްޖޭގެ މި ޕާލެމެންޓްރީ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން މި ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ރައްޔިތުންނަށް ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވި، އެ ވަގުތު ކަންތައްތައް ހުރި ގޮތުން އަޅުގަނޑު ކާށިދޫ ދާއިރާއަށް ނުކުންނަން ޖެހުނީ.\nއަނެއްހެން ދަންނަވަންޏާ، އަޅުގަނޑު ދުވަހަކުވެސް ނުދަން ކާށިދުއަށްވެސް. ގާފަރަށްވެސް ނުދަން. އަދި އަޅުގަނޑުގެ އެއްވެސް ރައްޓެހި ބަޔަކުވެސް ނެތް. ތިމާގެ ބަޔަކުވެސް ނެތް. ހަމަ އަލަށް އަޅުގަނޑު ދާންޖެހުނީ، މި މަޖިލީހުގެ ގޮނޑިއަށް ކުރިމަތިލާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި.\nއަލަށް އެގޮތަކަށް ރަށަށް ވަޑައިގެން އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ތާއިދާއި ލޯބި ހޯއްދެއްވުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވާނެ. އެހެންނަމަވެސް، ހިފެހެއްޓެވި އުޞޫލުތަކާއި އަގުތަކެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ. ސިޔާސީ ޙަޔާތްޕުޅުގައި އެގޮތަށް އަގުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުވަތަ އަބަދުވެސް ދަމަހައްޓަވާ އުޞޫލުތަކެއްގެ ގޮތުގައި، ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއްތޯ ގެންގުޅުއްވަނީ؟\nކޮންމެ ކަމެއް އަޅުގަނޑު ކުރިޔަސް، ކޮންމެ ކަމެއްގައި އަޅުގަނޑު އުޅުނަސް އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް މުހިންމު އެހެން މީހުން. އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ، އަޅުގަނޑުގެ ނަފްސަށް އަޅުގަނޑު ރަނގަޅު ގޮތް، އަޅުގަނޑުގެ ޢާއިލާއަށް، އަޅުގަނޑުގެ އެއްބަނޑު ތިމާގެ މީހުންނަށް، މިސާލަކަށް، އަޅުގަނޑު ހަމަ އެ އެދޭގޮތަށް އެހެން މީހުންވެސް އެކަން ބޭނުންވާނެ. ހަމަ އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތަކެއްވެސް ވާނޭ. އެހެން މީހުންވެސް، އެމީހުންގެ ނަފްސަށް، އެމީހުންގެ ޢާއިލާއަށް ހެޔޮގޮތްތައް އަބަދުވެސް ބޭނުންވާނެ.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް މެޓަރ ކުރާ ކަމެއް، އެހެން މީހުންގެ ކަންތައްތަކަށްވެސް އިސްކަންދިނުން. ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުގެ ކަންތައްތައް އެކަންޏެއްނޫނޭ. އެހެންވީމާ، ކުރާ ކަންތައްތަކުގައި އަބަދުވެސް އެންމެންނަށް ފެންނަ ގޮތް ހޯދުމާއި، ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިޔަސް، ގިނަ ބަޔަކަށް ފެންނަ ގޮތް ހޯދައި މަޝްވަރާ ކުރެވި، ޚިޔާލުބަދަލުކުރެވި، އެ ކަންތައްތައް ނިންމުމުގަޔާއި، ކުރުމުގައި އަޅުގަނޑު ވަރަށް ބޭނުންވޭ އެހެން މީހުންގެ އަޑުއަހާލަން. އަޅުގަނޑަކަށް ގަބޫލެއްނުކުރެވޭ، އަޅުގަނޑަށް ފަހަރެއްގައި އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވުނަސް، ހަމަ ފަހަރެއްގައި ގިނަ ބައެއްގެ މަޝްވަރާއިން، އެއަށްވުރެ އަދި ރަނގަޅު ގޮތެއް އޮވެދާނެ އެކަމުގައި.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ގޮތުގައި، އަބަދުވެސް އެ ރެސްޕެކްޓް، އަޅުގަނޑުމެން އެ އިޙްތިރާމް އަނެކާއަށް ދޭން އެބަޖެހެޔޭ. ކޮންމެ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ މީހަކަށްވިޔަސް، އެއީ ކޮންމެ ދަރަޖައެއްގެ ސަނަދެއް އޮންނަ މީހަކު ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އެ އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ އެ މެއިންޓެއިން ކުރަންޖެހޭނެހެން. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް އިސްކަންދެވޭ އެ ކަންތައްތަކުގައި.\nދެން އަޅުގަނޑަށް ޙަޤީޤަތުގައި މީގައި ފާހަގަކުރެވުނު، ފުވައްމުލަކުންވެސް އަދި ކާށިދޫ، ގާފަރުންވެސް ފެނިގެން ދިޔައީ ޒުވާނުންނާއި ރައްޔިތުންނާވެސް ހަމަ ވަރަށްގާތުން މަސައްކަތް ކުރެވުނު، ވަރަށް އެއްކޮށް މަސައްކަތް ކުރެވުނު. އަޅުގަނޑު ވަރަށް އުފާކުރަން، އަޅުގަނޑު އެމީހުން ބަލައިގަތީތީ. އަނެއްހެން އަޅުގަނޑަށް ކޮންކަމެއްތޯ ކޮށްދެވިފައި އޮންނާނީވެސް. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑަށް ހަމަ ގަބޫލުކުރެވުނީ، އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައި ހުރި އެއްޗެއް ދެން އަޅުގަނޑު އެ ބޭނުންކޮށްގެން އަޅުގަނޑަށްވީ އެންމެ ރަނގަޅަކަށް މަސައްކަތް ކުރަން އެމީހުންނާއެކު އުޅުމުން، އެމީހުން އެގޮތް ގަބޫލުކުރީކަމަށް.\n2018 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ދުވަސްކޮޅަކީ ހަމަ ވަރަށް ބުރަކޮށް އުޅުއްވާނެ ދުވަސްކޮޅެއް. އޭރު ރަށްރަށަށް ވަޑައިގެން ހަމަގައިމުވެސް އާންމު ރައްޔިތުންގެ އުދާސްތަކާއި، އާންމު ރައްޔިތުންގެ ޝުޢޫރުތައް ވަރަށް ކައިރިން، ހަމަ އެބޭފުޅުން އަރިހަށް ވަޑައިގެން އެކަންކަން ވާނީ ފެނިވަޑައިގެންފައި.\nއެދުވަސްކޮޅު ކިހިނެއްތޯ ސިފަކުރައްވާނީ؟ ރައްޔިތުން އޭރު ބޭނުންވި ކަންތައްތައް މިހާރު ކިހާވަރަކަށް ހާސިލުވަމުން އެބަ އާދޭތޯ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަރަށް ތަފާތުގޮތަކަށް ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުން އެ ކެމްޕެއިން ދަތުރުތަކުގައި، ހަމަ ރައްޔިތުންނާ ވަރަށް ކައިރިން މި ފެނިގެން ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ކަންތައްތަކެއް ހުރިކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެބަ އެނގޭ. ބޮޑު ބަދަލެއް އެބަ ގެންނަންޖެހޭކަން. ދެން އަޅުގަނޑަށް މީގައި ފާހަގަކުރެވުނީ، ރައްޔިތުން އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވީ އަމާންކަން. ހިތްހަމަޖެހެން އެބަ ބޭނުންވޭ، އިތުބާރު އެބަ ބޭނުންވޭ، ރައްޔިތުންގެ އަޑުއަހާނެ ބަޔަކު އެބަ ބޭނުންވޭ. އެއީ އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަންކަން. ޤައުމެއްކަން މި ހިންގަނީ. އެތައް ރައްޔިތުންނެއްގެ ޤައުމެއްކަން މިއީ. އެހެންވީމާ، ޤައުމު ހިންގުމުގައި، ޤައުމުގެ ކަންތައްތައް ކުރުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ބަސް އެބަ އަހަންޖެހޭކަން.\nއަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ، މިއަދު ގަބޫލުކުރެވެނީ، މިއަދު ހަމަ ސަރުކާރުގެ ކަންތައްތައް ކުރިއަށް މިދަނީ ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް، ރައްޔިތުންގެ އަޑުއަހައިގެން، ރައްޔިތުންނަކީ އެންމެ މުހިންމު ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދެކިގެން. އެއްގޮތަކަށްވެސް، މަދު މީސްކޮޅެއްގެ ފައިދާއަށްވުރެ ބޮޑަށް މުޅި ޤައުމަށް، މުޅި ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މަސްލަޙަތަށް ވިސްނައިގެން.\nދެން އޭރު އެކުރެވުނު ދަތުރުތަކުގައި، މަނިކުފާނުގެ އަރިހުގައި ހަމަ މަނިކުފާނުގެ ކޮއްކޯފުޅެއްވެސް ދަތުރުކުރެއްވި. މިހާރު ސެކްރެޓަރީގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވި. ކިހިނެއްތޯ އެ ތަޖުރިބާ؟ ހަމަގައިމުވެސް ވަރަށް ތަފާތުކަމަކަށްވާނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މީގެކުރިން ފެނުނު މަންޒަރެއް ނޫން. އެހެންވީމާ، މަނިކުފާނުގެ ތަޖުރިބާ ހަމަގައިމުވެސް ތަފާތުވާނެކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ދެކެނީ.\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ހަމަ މީގައި ދަންނަވާލާނީ، މި ކެމްޕޭނުގައި ދިޔަ ދުވަސްތަކަކީ ޙަޤީޤަތުގައި ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު، ވަރަށް ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި، ވަރަށް ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި. ރެޔާއި ދުވާލު ލިބުނު ކުޑަ ވަގުތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި. އަދި އޭރު ކަންތައްތައް ހުރި ގޮތުގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު ނުދެއްކިޔަސް، ދިވެހި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ހަމަ ވަރަށްބޮޑަށް މިހާރުވެސް އެ މަންޒަރު ހަމަ ފެންނާނެ، އުޅެންޖެހުނު ގޮތް.\nއެގޮތުން ހަމަ އަޅުގަނޑުމެންވެސް އެއްވެސް ރެސްޓެއްނެތި ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް ހަ ރަށަށް، ހަތް ރަށަށް ދަތުރުކުރަމުންދިޔައީ، ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރަން. އޭގައި ޙަޤީޤަތުގައި އަޅުގަނޑުގެ މަސައްކަތުގައި އެންމެބޮޑަށް އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ، އެހިސާބަށް ގެންދިޔުމުގެ އެންމެބޮޑު އަސްލަކަށް ވެގެންދިޔަ އެއް ސަބަބު، އަޅުގަނޑާއެކީ އެ މަސައްކަތުގައި އޭރު އަޅުގަނޑުގެ ކޮއްކޮ ނަޒްރާ ނަސީމް (ނަޒޫ)ގެ މަސައްކަތް. އަޅުގަނޑު ހަމަ ފާހަގަކުރަން ބޭނުންވޭ. އެއީ ފެށުނީއްސުރެ ނިޔަލަށް އަދި މިހާރުވެސް މި ކަންތައްތައް ކުރުމުގައި އަޅުގަނޑު މި ދެންނެވި ގޮތަށް، ރައްޔިތުންނަކީ އެންމެ އިސް ބައެއްކަން، ޤައުމުކަން އެންމެ އިސްކުރަންޖެހެނީ، އެގޮތަށް މި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމުގައި ހަމަ އެންމެ ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެކަކަށް އަޅުގަނޑަށް އެހީތެރިވުމުގައި ހަމަ މުޅި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑު ހަމަ ފާހަގަކޮށްލަން.\nދެން މީގައި އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން ބޭނުންވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ، އަންހެން ބޭފުޅުންގެ ކެރުމާއި، މަސައްކަތަށް ނުކުމެ، އެ ހިތްވަރު މި ފެންނަނީ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކެމްޕެއިން ތެރޭގައި ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ފެނިގެންދިޔައީ، އަންހެން ބޭފުޅުންގެ ހިތްވަރު އަތޮޅުތަކުން، ރަށްތަކުން ފެނިގެންދިޔަ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ، މުޅި ސަރުކާރަށް ބަލައިފި ކަމަށްވަންޏާވެސް، އަންހެން ބޭފުޅުންގެ ޙިއްޞާ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރިމަތިވެގެން މި އަންނަ އިންތިޚާބުންވެސް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ގިނަ އަންހެން ބޭފުޅުންގެ ބައިވެރިވުން އޮވެގެން، ޤައުމެއް ހިންގާ މަންޒަރު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެން މިދަނީ. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު ވަރަށް އުފާކުރަން، އަޅުގަނޑުގެ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި އަންހެން ބޭފުޅަކު ހިމެނިގެން މިގޮތަށް މި ކަންތައްތައް ކުރިއަށް ގެންދެވޭތީ.\nމީގެ ވިހި އަހަރު ކުރިން، މަންޑޭ ޓައިމްސް އަށް އެބައޮތް އިންޓަވިޔުއެއް ދެއްވާފައި. އެ އިންޓަވިޔުގައި އަޅުގަނޑަށް އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަމަކީ، ވިހިވިހި ވަނަ އަހަރު އަންނައިރު، ރާއްޖެ އޮންނާނެ ގޮތުގެ ތަޞައްވުރާ ބެހޭގޮތުން މަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ބަސްކޮޅު.\nއޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރައްވާފައިވޭ، މާލެއެކޭ އެއްފަދައިން އަތޮޅުތަކުގައިވެސް ޞިއްޙީ ދާއިރާ އާއި ތަޢުލީމީ ދާއިރާގެ ކަންކަން، އެއަށްވުރެވެސް ރަނގަޅަށް ނުވަތަ މާލެއާ އެއް ފެންވަރެއްގައި އެ ޚިދުމަތް ލިބުމަކީ މަނިކުފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަމެއް ކަމަށް. ދެން މިކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ އަނެއްކަމަކީ، ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ހިންގުމާއި އަދި ހަމައެހެންމެ އެކި ކަހަލަ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެމުން އަންނައިރު، އެ މަސައްކަތާވެސް ގުޅޭ ބަސްކޮޅެއްގެ ގޮތުގައި އެ ބަސްކޮޅު މި ފާހަގަކުރެވެނީ. އެހެންވީމާ، ވަރަށް ދުރު ވިސްނަވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާހަގަކުރެވެނީ. ކިހިނެއް ވިދާޅުފައި އޮތް ބަސްފުޅެއްތޯ އެއީ. ކޮންކަމަކަށް ބައްލަވާފައިތޯ، އޭރު އެ ބަސްފުޅު ވިދާޅުވެފައި އެއޮތީ؟\nއޭރުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެން ދިޔައީ، އޭރު އަޅުގަނޑު ރަށަށް ގޮސްފައި މި ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތްތަކާއި އަދި އެނޫންވެސް ކަންތައް އަޅުގަނޑުމެން ކުރަމުންދާއިރު، އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނު، މި ހިންގުމުގެ ކަންތައްތަކުގައި ހުރި ދަތިތައް. މި އަތޮޅުތައް، ނޫނީ ރަށްތައް ހިންގުމުގައި އެތިބޭ ބަޔަކަށް އިޚްތިޔާރު ނެތުމުން، ނުވަތަ ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ތިބި ބަޔަކަށް ނުވާތީ، މިސާލަކަށް، ރައްޔިތުންގެ އިންތިޚާބަކުން ރައްޔިތުން އިޚްތިޔާރުކުރާ ބަޔަކަށް އެބަޔަކު ނުވުމުގެ ސަބަބުންވެސް ހުރި ދަތިތައް ފެނޭ.\nއެހެންވީމާ، ހިންގުމުގައި އަބަދުވެސް މައި ސަރުކާރުގެ ހުއްދަޔާނުލައި، ހަމަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވޭ ކަހަލަ ގޮތަކަށް. ދެން އޭރުވެސް ސިސްޓަމް އެއީ. އޭރުވެސް ގަބޫލުކުރެވުނު، ރަށްތަކާއި އަތޮޅުތަކުގެ ހިންގުން އެބަޖެހޭކަން މި ޑީސެންޓަރަލައިޒް ސިސްޓަމެއްގެ ތެރެއިން ގެންދަން. އެހެންވީމާ، އޭރުވެސް އަޅުގަނޑަށް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް މި ދެންނެވި ގޮތަށް ކުޅިވަރާއި ކަންތައްތަކުގައި އުޅުމުން، ވަރަށްގިނަ ހުއްދަތަކާއި އެއްޗެހި އަބަދުވެސް ރަށު އޮފީހުންނާއި އަތޮޅު އޮފީހުންނާ، މި ތަންތަނުން އަބަދުވެސް ހޯދަން އެބަޖެހޭ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް، އެކިއެކި ކަންތައްތައް ކުރުމުގައި. ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތެއް ބާއްވަންވިޔަސް، ޖަލްސާއެއް ބާއްވަންވިޔަސް، ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކަށް. އެއީ، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އަޅުގަނޑުމެން އެއްވެސް ކަމެއް ދުވަހަކުވެސް ކުރާކަށް ބޭނުމެއްނުވޭ.\nއެހެންވީމާ، އޮންނަ ގޮތުން ގަވާއިދުން ކޮންމެ ކަމެއް ކުރަން ބޭނުންވަނީ. އެހެންނަމަވެސް، އެ ސިސްޓަމް ތެރޭގައި ހުރި ދަތިތަކުން، އަޅުގަނޑަށް އޭރުވެސް ގަބޫލުކުރެވުނު، އެނޫން ސިސްޓަމެއް އަންނަންޖެހޭ ކަމަށް އަތޮޅުތަކާއި ރަށްތައް ހިންގަން. ދެން ހަމައެއާއެކު، ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އޭރު ހަމަ ފެނޭ ސްކޫލްތަކާއި، ހެލްތް ސެންޓަރުތަކުގެ ހުރި ފެންވަރު. މި ރާއްޖެ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ، މިވަނީ މި ހުރިހާ އަތޮޅުތަކެއްވެސް ހިމެނިގެން. ވަކި ދިމާއަކަށް ތަރައްޤީގެ ހުރިހާ ކަންތައްތަކެއް، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް، ތަޢުލީމީ ހުރިހާ ކަމެއް، ވަޒީފާގެ ހުރިހާ ކަންތައްތައް އޮތުމުން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިއަދު ޙަޤީޤަތުގައި މި ބުރަތަކެއް އުފުލަން މިޖެހެނީ. މި ދެންނެވީ އަޅުގަނޑުމެން މިއަދު ވަރަށް ބުރަ މަސައްކަތެއް، ވަރަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން މިޖެހެނީ ރާއްޖޭގެ ދެކުނާއި ރާއްޖޭގެ އުތުރާ އެކި ތަންތަން ތަރައްޤީކުރަން.\nއަޅުގަނޑުމެންނަށް އަސްލު އޭރުވެސް، އެހިސާބަށް ބޮޑަށް އަމާޒުކުރެވުނުނަމަ، މިއަދު މާލޭގައި ތޮއްޖެހުން މިވަރަށް އޮންނާނެ ކަމަކަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލެއްނުކުރަން. އެހެންވީމާ، މިއަދު ރާއްޖޭގެ އުތުރާއި ދެކުނާ، މި އެބަޖެހޭ ޚާއްޞަކޮށް، ޞިއްޙީ ކަންތައްތައް އަދި ތަޢުލީމީ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަވާން. އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ ވަރަށްބޮޑު ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ތަން. އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، މިހާރުވެސް އައްޑޫ ސިޓީގައި ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލެއް މިހާރު ހުޅުވުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިގެން އެދަނީ. ހަމައެއާއެކު ދެކުނާއި އަދި ރާއްޖޭގެ މެދު އެކި ހިސާބުގައިވެސް މި ނިޒާމު ވަރުގަދަވެގެން މިދަނީ. ހަމައެއާއެކު، ސްކޫލްތަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިފި ކަމަށްވަންޏާވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެބަ ފެނޭ، ހަޔަރ ސެކަންޑަރީގައިވެސް މަތީ ވަނަތަކެއް ހޯދަމުން އެ ދަނީ. އަދި އޯ ލެވެލްގައިވެސް މަތީ ވަނަތަކެއް ހޯދައި، ރަނގަޅު ދަރީންތަކެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެބަ ފެނޭ އުފެދިގެން އަންނަ ތަން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުން.\nއައު ކަންކަން ތަޖުރިބާ ކުރެއްވުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝައުޤުވެރިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައި މިވަނީ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، އިންޓީރިއަރ ޑިޒައިނަކީ އޭގެ ތެރެއިން އެއް މަސައްކަތްޕުޅު. ވަރަށްބޮޑަށް ލޯބިކުރައްވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި. މިއީ ތެދު މަޢުލޫމާތެއްތޯ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ދެން އަބަދުވެސް، ވަރަށް ކުޑައިރުވެސް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް، އޭރު ދެން އަޅުގަނޑު ބައްޕަ މަސައްކަތް ކުރައްވާއިރު، ހަމަ ކައިރީގައި ހުރޭ. އަޅުގަނޑުގެ އުމުރާ ނުގުޅޭ ކަހަލަ ކަންތައްތައް އަޅުގަނޑު ހަމަ ކުރަން. އެގޮތަށް އަޅުގަނޑަށް ދެން އުނދަގޫ ކުރެވެނީކަންނޭނގެ. އެހެން ބޮޑެތި މީހުން ކުރާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑަށް އުނދަގޫ ކުރެވެނީ. ފާރެއް ރާނާ ކަމަށްވަންޏާ، އެ ފާރު ރޭނުމުގެ މަސައްކަތުގައި. ވަޑާމުގެ މަސައްކަތެއް ކުރާ ކަމަށްވަންޏާ، ވަޑާމުގެ މަސައްކަތުގައި. އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަވެސް، ހަމަ ވަރަށްގިނަ އެކަހަލަ މަސައްކަތްތައް ކުރެއްވި. ރޭނުންވިޔަސް ވަޑާކުރުންވެސް، ބޯކޮށުންވިޔަސް، ދެން ސިޔާސީ މައިދާނުގައި އުޅުއްވި. އެހެންނަމަވެސް، އެކަހަލަ ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުވެސް އެކަހަލަ ކަންތައްތަކުގައި އަބަދުވެސް އުޅެން ބޭނުންވި. އޭގެ ތެރެއިން ގޮސްފައި ދެން އަޅުގަނޑުގެ ޝައުޤުވެރިކަން އުފެދުނު ކަމެއް، މި ކުރެހުމާއި ޑިޒައިން ކުރުމާ، އެ ކަންތައްތައް. ދެން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނު، އަޅުގަނޑު ކުރަން އަޅުގަނޑު އެންމެ ޝައުޤުވެރިވާ، ކުރާހިތްވާ ކަހަލަ ކަމަކަށް އަސްލު މި ވެގެންދިޔައީ ފަހުން ދެން ހަމަ އެ މަސައްކަތް. ހަމަ ޑިޒައިން ކުރުމާއި، އިންޓީރިއަރ ޑިޒައިނާ، އެ ކަންތައްތައް.\nއެއްވެސްވަރަކަށް ގޭތެރެ ޒީނަތްތެރި ކުރުމާ، މި ކަހަލަ ކަންކަން އެއްވެސް ވަރަކަށް ކުރައްވާފައި އެބަހުރިތޯ؟\nއާދެ، އަޅުގަނޑު މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައި ހުންނާނެ. ރިޒޯޓްތަކުގަޔާއި އަދި އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ގެޔާއި އަދި އެނޫންވެސް ބޭރުގެ ބައެއް ޤައުމުތަކުގައިވެސް ހުންނާނެ އަޅުގަނޑު މަސައްކަތް ކޮށްފައި. ބައެއް އަމިއްލަ ރިޒޯޓްތަކުގައިވެސް އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ މަސައްކަތްތައް ހުންނާނެ ހަމަ ކޮށްފައި.\nއަސްލު އެހާބޮޑަށް އިޝްތިހާރުކޮށްގެން، މާބޮޑަށް ދައްކައިގެންނެއް ނޫން. ދެން އަޅުގަނޑުގެ ހޮބީއެއްގެ ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު ފެށި ކަމަކަށްވީމާ، ކޮންމެހެން ޕްރޮފެޝަނަލްކޮށް އަޅުގަނޑު ކުރި މަސައްކަތަކަށް ނުވާތީ، ދެން ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން އެގޮތަކަށްވެސް ނޫން އެ ކަންތައްތައް ކޮންމެހެން ދިޔައީ. އެހެންވީމާ، މާބޮޑަކަށް އެ ކަންތައްތަކެއް ނެތް. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ވަރަށް ޝައުޤުވެރިވާ ކަމެއް.\nދެން މީގައި އަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ވިސްނަން. އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ ކޮންމެ އެއްޗަކާމެދު އަޅުގަނޑު ވިސްނަން. އަޅުގަނޑު ބޭރު ޤައުމަކަށް ގޮސްފި ކަމަށްވަންޏާ، އެ ޤައުމެއްގެ މީހުން އުޅޭ ގޮތާއި، އެ ޤައުމެއްގައި ތަރައްޤީ ގެނެސްފައި ހުންނަ ގޮތާއި، ތަންތަން ހަދާފައި ހުންނަ ގޮތް، އަޅުގަނޑު ވަރަށް ބޮޑަށް އޮބްޒަރވް ކުރަން. އަޅުގަނޑު ބަލަން، އެ ކަންތައްތައް ކޮށްފައި ހުންނަ ގޮތާއި، އަދި އެއަށްވުރެ މޮޅަށް އެކަން ކުރެވޭނެ ގޮތްތަކާމެދު އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑު ވިސްނަން. އެގޮތަށް އެއްޗެއް ބަލާފައި، އެއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް ކުރެވޭނެ ކަމަށް އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުގެ ޙަޔާތުގެ ކޮންމެ ދުވަހަކީވެސް އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ދަސްކުރުމުގެ އިތުރަށް، އަޅުގަނޑު ތާޒާކުރުމުގެ، ދަސްކުރުމުގެ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި. އެހެންވީމާ، ލިބޭ ކޮންމެ ފުރުޞަތެއްގެ ބޭނުން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވީ ހިފަން. އެއީ އަޅުގަނޑަށް، އަޅުގަނޑު އުޅުނު ދާއިރާގެ ގޮތުން، ކުރި މަސައްކަތުގެ ގޮތުން، އަޅުގަނޑަށް ދުނިޔޭގެ ހަމަ އެކި ޤައުމުތަކަށް، ވަރަށް ގިނަ ޤައުމުތަކަށް ދަތުރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އަޅުގަނޑަށް އޮތް އޭރު. އަޅުގަނޑު ވަރަށް ކުރާހިތްވާ ކަމެއް ދަތުރުކުރުމާއި، ބޭރު ޤައުމުތަކަށް ދިޔުން އެއީ. އެހެންވީމާ، އެގޮތުންވެސް އެ ތަނަކަށް ދިޔުމުންވެސް ހުރި ހުރިހާ އެކަހަލަ ފައިދާތަކެއް، އަޅުގަނޑު ބެލިން އެ ކަންތައްތައް ދަސްކުރެވޭތޯ.\nމި ޒަމާނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށްބޮޑަށް ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އެބަ ބަރޯސާވޭ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، ފޯނުގައި ހުރިހާ ނަންބަރުތަކެއް ސޭވްކޮށްފައި މި ހުންނަނީ، އެހެންނޫންތޯ؟ އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުންނަމަ، މަނިކުފާނަށް ވަރަށް ގިނަ ބޭފުޅުންގެ ނަންބަރުތައް ހަމަ ހިތުން ވިދާޅުވެވޭ. އެއީ ކިހިނެއްތޯ އެކަން ފެށުނީ. ކުރީގައި ފޯނު ނުގެންގުޅުއްވާ ޒަމާނުގައި އެގޮތަށް ހަނދުމަފުޅު ބަހައްޓަވަންޖެހޭތީތޯ؟ އެހެންނޫނީ އެއީ ކޮންގޮތަކަށްތޯ؟\nދެން އަސްލު، އޭރު އަޅުގަނޑު ދަސްކުރިން ހަމަ. އޭރު ބޭނުންވާ ނަންބަރުން ބޮޑަށް. ފޯނަށްވެސް ވަކިވަރަކަށް އޭރު ނަންބަރު އެޅެނީ. އަޅުގަނޑު ހަނދާންވާގޮތުން ދުއިސައްތަވަރަކަށް ނަންބަރު ސިމްކާޑަކަށް، ނޫނީ ފޯނަށް. ދެން އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް ބޭނުންވޭ، އަޅުގަނޑުގެ ބްރެއިން ތަންކޮޅެއް މަސައްކަތް ކުރަން، ބޭނުންހިފަން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ. ކަމަކާ ދޭތެރޭ ވިސްނައިގެން އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް ޖަވާބު ހޯދަން ބޭނުންވޭ. އެގޮތުން އަޅުގަނޑު ހަމަ ކުރާހިތްވާ ކަމަކަށްވަނީ، މީހުންގެ ނަންވެސް އަޅުގަނޑު ދަސްކުރުން. ނަމުން މީހަކަށް ގޮވުން. މީހަކާ ބައްދަލުވެއްޖެ ކަމަށްވަންޏާ، އެ މީހެއްގެ ނަން އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި އަބަދުވެސް އޮތުން. ހަނދާނުގައި ބެހެއްޓުން. އެގޮތުން ހަމަ، ފޯނު ނަންބަރުތައްވެސް އަޅުގަނޑު ދަސްކުރަނީ ވަކިގޮތަކަށް އެއްވައްތަރެއްގެ ނަންބަރުތައް، ދެން އެހެން މީހުންގެ ނަންބަރުތަކާ ގުޅުވާ ގޮތްތަކެއް ގެންގުޅެނީ އަޅުގަނޑުވެސް. ދަސްކުރަން ފަސޭހަ. އެކަހަލަ ގޮތަކަށް އެކި މީހުންގެ ނަމުން، ދެން އެ ނަންބަރު އަންނައިރު، އަނެއްކާވެސް އަނެއް މީހާގެ ނަންބަރު ގުޅުވާލަން، އެކި ނަންބަރުތައް ބަދަލުވެގެންދާ ނަންބަރުތައް.\nއެހެންވީމާ، ދެން އަޅުގަނޑު ކަންތައްތައް ހިތަށް މިހެން ދަސްކުރުން އެއީ އަޅުގަނޑު ވަރަށް ކުރާހިތްވާ ކަމެއް. ބަސްތައް ދަސްކުރުން. އިނގިރޭސި ބަސްތައްވެސް ދަސްކުރުން، އައު ބަސްތައް، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އައު ބަސްތަކެއް ދަސްކުރުން. އެއީ ދެން ހޮބީ މި ހުންނަނީ. އަޅުގަނޑަކަށްވެސް ނޭނގެ. ދެން ކީއްވެގެންކަމެއް އެކަހަލަ ކަންތައްތައް ކޮންމެހެން އަޅުގަނޑު ކުރާހިތް އެހެންވަނީކީ. އެކަމަކު ދެން، އައު ކަންތައްތަކެއް. އަޅުގަނޑު ދެން ވަރަށް އިންޓްރެސްޓް ހުރޭ، ޑިކްޝަނަރީ ދަސްކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމާއި، ނަންބަރުތައް ދަސްކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމާއި، މީހުންގެ ނަން ހިތުގައި އަބަދުވެސް ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަން މަސައްކަތް ކުރުން. ދެން، ދަންނަވާކަށް ނޭނގެ، ކިހިނެއްވީ ކަމެއްކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށްވެސް.\nވަރަށް ގިނަ ބޭފުޅުން ތަޢުރީފު ކުރައްވާ ކަމެއް ހެދުން އަޅުއްވާގޮތް. ކިހިނެއްތޯ، އަމިއްލަފުޅަށްތޯ ޑިޒައިންތައް ނަންގަވަނީ، އެހެންނޫނީ ކޮން ގޮތަކަށްތޯ؟\nހެދުމުގެ ކަންތައްތަކުގައި މިވާގޮތަކީ، އަޅުގަނޑަކީ މިއީ ވަރަށް އެއްބަނޑު އެއްބަފާ، އަޅުގަނޑުގެ ހަ ކޮއްކޮ އަންހެން އަދި ހަ ފިރިހެން، ދެން އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް އެކުއެކީގައި، ވަރަށް އެއްކޮށް މި އުޅުނީ. އަޅުގަނޑުގެ ޢާއިލާ ވަރަށް އެއްކޮށް، މަންމައާއި ބައްޕައާއި އަދި އަޅުގަނޑުގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ހުރިހާ ކުދިން. ދެން އަޅުގަނޑު އަސްލު ބޮޑަށް ބެލުނީ ޢާއިލާގެ، އަޅުގަނޑުގެ ބޭބެވެސް ހުރޭ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައްޕަ ހަމަ މަސައްކަތް ކުރައްވައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުރިހާ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްދޭ. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑަށް ފީލްވި، އަޅުގަނޑު ވަޒީފާއަށް ދިޔުމާއެކު އަޅުގަނޑުގެވެސް ޒިންމާއެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑަށްވުރެ ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ހަގުކޮށް ތިބި ހުރިހާ ކުދީންގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން، އެ ކުދިންނަށް ރަނގަޅު ތަޢުލީމެއް ހޯދައިދިނުން. ދެން އެގޮތުން އެ މީހުންނަށް ހެދުމާއި އެއްޗެހި، ރީތި ހެދުން އެ މީހުންނަށް ހޯދައިދިނުން. އެއީ ދެން އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށް ބޮޑު އުފަލަކަށްވޭ، ދެން ހަމަ ރީތި ހެދުން ހޯދުން. އެއީ އޭރު އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުން ހުންނަ ގޮތް. ދެން ހަމައެއާއެކު، އަޅުގަނޑުވެސް ހަމަ ބޭނުންވޭ ރީތި އެއްޗެހި ލާން. ހަމަ އެމީހުންނަށް ރީތި އެއްޗެހި ހޯދައިދިނުމުގެ ވިސްނުން ހުންނަ ގޮތަށް. ދެން އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ޑިޒައިނަށް އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ ހުންނަންވެސް. އެހެންވީމާ، ބައެއްފަހަރު އެހެން އަމިއްލައަށް ޑިޒައިންކޮށްގެން، ދެން ކޮންމެވެސް މީހަކު ލައްވައި ފައްސައިގެން އެގޮތަށްވެސް ލައި އުޅުނިން. އެއީ ހަމަ ތަފާތު ކަންތައްތައް ކުރާހިތްވަނީ. އެކި ގިނަ ކަންތައްތައް ކުރާހިތްވަނީ ދެން އަޅުގަނޑު.\nމަންޑޭ ޓައިމްސްއަށް ދެއްވާފައި އޮތް އިންޓަވިޔުގައި ވިދާޅުވެފައި އެބައޮތް، އެންމެ ބޮޑު ފިއަރއެއްގެ ގޮތުގައި، ނުވަތަ އެންމެ ބޮޑަށް ޖެހިލުންވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރައްވަނީ ޕަރފެކްޝަނިސްޓަކަށްވުން. ހަމަގައިމުވެސް ކަންކަން ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށްޓަކައި އެ ކުރައްވާ ކަމަކީ އެއީ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ރަނގަޅު ކަމެއްގެ ގޮތުގައިތޯ ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ؟ އެހެންނޫނީ، ކުރިން އެ އިންޓަވިޔުގައި ވިދާޅުވިގޮތަށް ފިއަރއެއްގެ ގޮތުގައިތޯ ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ؟\nދެން އަޅުގަނޑު މި ފަހަރެއްގައި އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަށް ނުވެވެސް ގޮސްދާނެކަންނޭނގެ. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް މީހަކު ކަމެއް ކުރާ ކަމަށްވަންޏާ، އެކަމެއް ކުރަންޖެހޭނީ ރަނގަޅަށް. ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށް ކަމެއް ކުރިޔަސް އެއިން ނުކުންނާނެ ގޯހެއް ނޯންނާނެ. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު ހަމަ އަބަދުވެސް ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިޔަސް އަޅުގަނޑު ބޭނުން ހަމަ، ވީހާވެސް ރަނގަޅަކަށް، ވީހާވެސް ޕަރފެކްޓްކޮށް އެ ކަންތައް ކުރެވޭތޯ، އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައި ހުންނަ މިންވަރަކުން. ދެން މިހާރު އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އަޅުގަނޑު ކަމެއް ކުރާއިރު ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުމަށް އެކަންޏެއް ނޫނޭ އަޅުގަނޑުމެން އެކަންތައް ކުރާނީ، އެއީ އަމިއްލަ ކަމެއްވިޔަސް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޓެހިން ތިބޭނެ. މީހުން ތިބޭނެ. ހެޔޮއެދޭ މީހުން ތިބޭނެ ކޮންމެ މީހެއްގެވެސް. އެހެންވީމާ، މީހުންނާވެސް ވާހަކަ ދައްކާފައި، އެންމެ ރަނގަޅުގޮތް ކަމުގައި ހޯދަން. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު އެކްސްޕެކްޓް ކުރަން، އެހެން މީހުންގެ ފަރާތުންވެސް ހަމަ އެގޮތަށް އަޅުގަނޑު ދެކެނީ. އަޅުގަނޑު ބޭނުންވޭ، މީހަކު ކަމަކު ބުނެފި ކަމަށްވަންޏާ، އެދިއްޖެ ކަމަށްވަންޏާ، ވީހާވެސް ރަނގަޅަކަށް އެކަމެއް ކޮށްދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަން. އެހެންވީމާ، އެއީ އަޅުގަނޑު އޭގައި ދެކޭގޮތަކީ.\nވަރަށް ފިޓްކޮށް ހުންނަވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާހަގަކުރެވެނީ. މަނިކުފާނު އެއްވެސްވަރަކަށް ކުޅިވަރު ކުޅުއްވާ، ކަސްރަތު ކުރައްވާ އުޅުއްވަންތޯ.\nއަޅުގަނޑު ކުރީގައި ކުޅެން. އަޅުގަނޑު ސްކޫލްގައި އުޅުނުއިރުގައި ދެން އަޅުގަނޑު މުޅިން ހަމަ ކުޅިވަރުގައި، އަޅުގަނޑުގެ ގިނަ ވަގުތުތައް ހޭދަކުރެވިފައި ހުރީ ފުޓްބޯޅައާއި ކްރިކެޓް ކުޅުމުގައި. ދެން އެކަމަކު، ދެން އަދި ރިޒޯޓުގައި އޭރުގައި އަޅުގަނޑު ވޯޓަރ ސްޕޯޓްސްއާއި، އެގޮތަށްވެސް އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ގިނަ ވަގުތުތަކެއް. އެހެންނަމަވެސް، މިހާރު އެގޮތަކަށް ވަގުތެއް ނުލިބޭ. އެހާ ރެގިއުލަރކޮށް ކުޅިވަރާއި އެ ކަންތައްތަކުގައި. އެހެނެއް ދެން އަޅުގަނޑަކަށް ނޫޅެވޭ. އެކަމަކު ދެން، އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް ކަސްރަތާއި ކުޅިވަރާ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޑެއިލީ ލައިފްގައި އެ އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް. އެހާ ރެގިއުލަރ ނުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުވެސް ވިސްނަން އަބަދުވެސް ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި ހުރުމަށްވުރެ މުހިންމު ކަމެއް، އެއްވެސް މީހަކަށް ނޯންނާނެ. އެހެންވީމާ، އެކަމަށްޓަކައި ކަސްރަތު ކުރުމާ، އެ ކަންތައްތައް ކުރުމަކީ އެއީ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގައި އަބަދުވެސް ހުންނަންޖެހޭނެ ކަމެއް.\nކިތަންމެ ބުރަކޮށް އުޅުއްވި ކަމުގައިވިޔަސް، ޢާއިލާއަށް ވަގުތު ދެއްވާނެ. ކިތައް ބޭފުޅުން އެބަ ތިއްބެވިތޯ.\nއަޅުގަނޑުގެ ތިން ފިރިހެން ކުދިން.\nކިހާވަރަކަށް ގޭތެރޭގެ ކަންކަމުގައި އަނބިކަނބަލުންނާއި އަދި ހަމަ އެހެންމެ ބޭފުޅުންނާ އެކީގައި ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން، އެކަންކަމުގައި ކިހާވަރަކަށް އުޅުއްވަންތޯ؟\nދެން މި، އާންމުކޮށް އަޅުގަނޑު އުޅުނުގޮތާއި މިހާރާއި މިވަގުތާ ދެން ތަފާތު. އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އަޅުގަނޑުމެން ހަމަ ގޭތެރޭގައި ކުދީންގެ ކަންތައްތަކުގައި ހަމަ އެ އެހީތެރިކަން އޮންނަން އެބަޖެހޭ ކަމަށް. އަދި މަސައްކަތުގައި އުޅެފައި އައިސްވެސް ކުދިން ރަނގަޅު ގޮތުގައި ދަރީން ބޮޑު މި ކުރެވެނީ ހަމަ ކުދީންނަށް އަޅައިލާ، ކަންތައްތައް ރަނގަޅަށް ކޮށްދީގެން، މަންމަވެސް ބައްޕަވެސް. އެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާގޮތަކީ. އަޅުގަނޑުގެ އެކަމުގެ ހިއްސާ އެވަރަށް އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ. ދަރީންގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް. ސްކޫލްގެ ކަންތައްތަކާއި، އަދި ގޭތެރޭގެ ކަންތައްތަކުގައި. އެހެންވީމާ، އެގޮތަށްވެސް އަޅުގަނޑު ބަލަން، އަޅުގަނޑަށްވީ މިންވަރަކުން ވީހާވެސް ގިނަ ވަގުތެއް ދަރީންނަށްޓަކައި، ދަރީންނާއެކު ހޭދަކުރެވޭތޯ. ދެން މިހާރު މި ވަގުތު އެ ކަންތައްތައް ކުރިޔާ ތަފާތުކޮށް. އެހެންނަމަވެސް މި ވަގުތުވެސް އަޅުގަނޑު ބަލަން އަބަދުވެސް ވަގުތުދޭން.\nމިއަދު ތިޔަ ހުންނެވީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބުގެ މަގާމުގައި. ދެން ހަމަ އަޅުގަނޑުގެވެސް ހިތުގައި އުފެދޭ ސުވާލެއް. އަދި ހަމައެހެންމެ، ވަރަށް ގިނަ ރައްޔިތުންގެވެސް ހިތުގައި އުފެދޭނެ ސުވާލެއް، މުސްތަޤްބަލުގައި ދެން މަނިކުފާނު ކުރައްވާނީ ކޮން މަސައްކަތެއްތޯ. ސިޔާސީ ޙަޔާތްޕުޅު އެހިސާބުން ދެން ނިންމަވައިލައްވާނީތޯ. ނުވަތަ ކޮން ގޮތަކަށްތޯ ކުރިއަށް ގެންދަވާނީ؟\nއަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އަބަދުވެސް ޤައުމާއި، ރައްޔިތުންނާއެކު މަސައްކަތްތަކެއްގައި އުޅެވޭނެކަމަށް. ޤައުމަށް ޚިދުމަތްކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް. އިޖުތިމާޢީ ކަންތައްތަކުގައި އުޅެވޭނެކަމަށް. އެ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ. ކޮންމެ މަގާމެއްގައި މީހަކު ހުއްޓަސް. އަޅުގަނޑަކީ އެއްވެސް ގޮތަކަށް ކަންކަމަށް ކޮންމެހެން ތައްޔާރުވާން. އެތައް އަހަރެއްގެ ތައްޔާރީތަކަށް، އެގޮތަށް ވިސްނާ މީހެއް ނޫން. އަޅުގަނޑު އެހެނެއް ނުވިސްނަން އެއްގޮތަކަށްވެސް. ކޮންމެ ކަމެއްގައި އުޅުނަސް، ޤައުމަށްޓަކައި ޒުވާނުންނާއި ރައްޔިތުންނާ އެއްކޮށް މަސައްކަތްތަކެއްގައި އުޅެވޭ ކަމަށްވަންޏާ، އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ އެއީ ރަނގަޅުހެން.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު ދެކެނީ އަޅުގަނޑުގެ ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތައްވެސް އަޅުގަނޑު ހަމަ ޤައުމުގައި އަޅުގަނޑު އުޅެން ބޭނުންވަނީ އަޅުގަނޑުގެ ހަމަ ރައްޓެހިންނާއި އަދި މުޅި ޒުވާނުންނާއި ރައްޔިތުންނާއެކު. އަޅުގަނޑަށް ޢާއިލާއާއެކީ އުޅެވޭނެ. އެއީ އަޅުގަނޑު އޭގައި ދެކޭގޮތަކީ.\nކޮބައިތޯ ނިންމާލުމުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުންނަށް، އަދި ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް، ހޭޔަންބޯ ޕްރޮގްރާމް ބައްލަވަން ތިއްބެވި ބެލުންތެރިންނަށް ދެއްވަން ބޭނުންފުޅުވާ މެސެޖަކީ.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ މެސެޖަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ހަމަ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެބަޖެހޭ، ޤައުމަށްޓަކައި، ޤައުމުގައި ހިނގާ ކޮންމެ ކަމަކީ އެއީ އެންމެންގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެން ދެކެން އެބަޖެހޭ. ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުން، އަންހެން ބޭފުޅުން ވަރަށް އެކުއެކީގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަސައްކަތް ކުރެވެން އެބަޖެހޭ. މިއަދުގެ މި ސަރުކާރަކީވެސް އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލުކުރަނީ އެއީ ރައްޔިތުން ހަމަ. އެހެންވީމާ، އެންމެން އެކުގައި، އެންމެންގެ ޤައުމު ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރަން އެބަޖެހޭ. އެނޫންގޮތަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ގަބޫލެއްނުކުރެވޭ، އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވާ ހިސާބަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެވޭނެހެނެއް.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުގެ އިލްތިމާސެއް، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންނަށްވެސް. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އުފެއްދުންތެރި ޤައުމަށް ތެދުވެރި އަމާނާތްތެރި އަދި ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ޢާއިލާއާއިގެން ކުރިއަށް ދެވޭނޭފަދަ ބަޔަކަށް ވުމަށްޓަކައި ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަން.\nދެން، އަޅުގަނޑުގެ އުންމީދަކީ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި އާ އަހަރު ފެށުމާއެކު އަޅުގަނޑުމެން އާ ޢަޒުމްތަކަކާއެކު، އަޅުގަނޑުމެންގެ އާ ޑްރީމްތައް ރިއަލައިޒް ކުރުމަށްޓަކައި ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިގެންދާނެ ކަމަށް. އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި އަހަރަކީ އަދި ބާއްޖަވެރި އަހަރެއްގެ ގޮތުގައި ވެގެންދާނެ. އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ދުޢާއަކީ.\nވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހޭޔަންބޯ ޕްރޮގްރާމަށް ވަގުތުކޮޅެއް ހުސްކޮށްލައްވައިދެއްވިކަމަށްޓަކައި. ވަރަށް ބުރަކޮށް އުޅުއްވަމުންވެސް ހަމަ މި ޕްރޮގްރާމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަގުތުކޮޅެއް ހުސްކޮށްލައްވައިދެއްވުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށްވެސް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު އުފަލެއް. ދެން ހަމަ އެއާއެކީގައި، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއަށް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ޚިދުމަތްތަކަކީ، އެތައް ދުވަހެއް، އެތައް އަހަރުތަކެއްވަންދެން އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގެ ރައްޔިތުން ހަމަ އެކަމުގެ ވާހަކަ ދައްކާނެ ޚިދުމަތްތަކެއް ކަމާމެދަކު ޝައްކެއްނެތް. ދެން އެއާއެކީގައި، މިހާރުވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމަށް ތިޔަ ގެންދަވަނީ ޚިދުމަތް ކުރައްވަމުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ އުންމީދަކީ ހަމަ މަނިކުފާނު ތިޔަ އެދިވަޑައިގެންނެވި ކަންތައްތައް، އުންމީދު ކުރެއްވި ކަންތައްތައް ހާސިލުވެގެން ދިޔުން.


Kuruvaahaka: Nivumeh neh loabee ge alifaan - AO News\nރޯމިއޯއާ ޖޫލިއެޓްއަށް ކާވެނި ކުރެވުނުނަމަ ކާމިޔާބެއް ނުވީހޭ ބައެއް މީހުން ބުނެ އުޅެއެވެ. ކާވެންޏެއް ކާމިޔާބު ވަނީ ހަގީގީ ހަޔާތެއްގައެވެ. އެހެން ނޫނީ އެވާނީ ނާކާމިޔާބު ފަސާނާއަކަށެވެ.\nނޫމާން އާއި ރައުޒާގެ ގުޅުމަކީވެސް އެހާ ދަތި އުނދަގޫ އެހާމެ މައްސަލަ ބޮޑުގުޅުމެކެވެ. ނޫމާން އައީ މާލެއިންނެވެ. ބޭފުޅުންގެ އާއިލާއަކުންނެވެ. ރައުޒާ އަކީ ފޭދޫ ކުއްޖެކެވެ. މަޝްހޫރު އާއިލާއެއް ނޫނެވެ. ނޫމާންގެ މައިންބަފައިން އޭނާ އައްޑޫގެ ވަޒީފާއަކަށް ދާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އަމުދުން އެއަތޮޅު ކުއްޖަކާ އޭނާ ކައިވެނި ކުރުމަކީ އެމީހުން އެއްގޮތަކަށް ވެސް ރުހޭ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ރައުޒާގެ ބައްޕަ މަނިކުފާނު ވަގުތުން ދެކޮޅު ހެދިއެވެ. މާލޭގެ ތަނަވަސް އާއިލާތަކުގެ ފިރިހެން ކުދީންނާ އިނދެގެން އެމީހުންގެ ދަރީން އަތޮޅު ދޫކޮށްފައި ދިއުމަކީ އޭނާ ރުހޭނެ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ރައުޒާއަކީ އޭނާގެ ހުރި އެންމެ ދަރިފުޅެވެ. އޭނާގެ ހުރިހާވެސް އުންމީދަކީ ރައުޒާ އޭނާއަށްޓަކައި އައްޑޫ ތަރައްގީކޮށް ކުރިއެރުވުމެވެ.\nމަނިކުފާނަކީ ގަމުގެ އޮފިސަރސް މެސްގައި މަސައްކަތް ކުރި ވޭޓަރެއް ނަމަވެސް އޭނާގެ ޚިޔާލު އޮންނަނީ އަބަދުވެސް އަތޮޅު ކުރިއެރުވުގައެވެ. އިނގިރޭސިން ގަމުން ފޭބުމާއެކު އައްޑުއަށް ލިބުނު ނިކަމެތިކަން އެންމެ ގާތުން ދުށް އެކަކަށް އޭނާ ވާނެއެވެ. އޭނާގެ އުމުރުން ފާއިތުވެގެން ދިޔަ ބައިގަރުނު އޭނާ އައީ އައްޑުއަށް ފާގަތި ދުވަސްތަކެއް އަލުން އައިސް މީހުން ހިތްފަސޭހަކަމުގައި ދިރިއުޅެމުންދާތަން ދުށުމުގެ އުންމީދުގައެވެ.\nހިތާމައަކީ އޭނާގެ މި އުންމީދު ފުރިހަމަ ވެގެން ދިޔަތަން ނުފެނުނު ކަމެވެ.\nރައުޒާއަށް އޭނާ ޒަމާނީ ތައުލީމު ކިޔަވައިދިނީ އޭނާ މެދުވެރިވެ އައްޑޫގެ ކުރިއެރުމަށް މަސައްކަތެއް ކުރެވިގެން ދާތަން ދުށުމަށެވެ. އެހެން ކަމުން އޭނާގެ ހުރިހާ ފައިސާއަކާއި މުދަލެއް ހޭދަކޮށްގެން ރައުޒާއަށް ބިޒްނެސް އާއި ޕްލޭނިން މެނޭޖްމެންޓް ކިޔައްވައި ދިނެވެ.\nރައުޒާ އެނބުރި އައީ ޔޫކޭގައި ތިން އަހަރު ސިންގަޕޫރުގައި ދެ އަހަރު ހޭދަކޮށް ގިނަ ކަންތަކެއް ދަސްކޮށްގެންނެވެ. އޭނާ އައުމުން އޭނާގެ ބައްޕަ މަނިކުފާނު ބުންޏެވެ.\n“ މިކޯ ކޮއްޔާ ތެހިށީ މަގޭ ހުށިހެއި އުންމީދެއް ފުރިހަމަ ކޮށްދިޔޭ ވަރަށް ކިޔަވައި ނިމިފެއި. ކޮއްޔާގެ ފަރާތުން މަ ބޭނުމީ އެއްކަމި ކަމަށް. އޭ ތިއޮތި ގަމި ހިތްފަސޭހަ ދިރިއުޅުމަކި މީހުންނަށް ދިރި ވޭޑުވޭނެ ފަދަ ކުރިއެރުމަށް އެތާން ގިނާސް ދިނުން. އަދަ ދުވެހި މަގޭ ފަރާތުން ކޮއްޔާ އެކަން އިސް ނާގެން މި އައްޑޫ އަތެޅެ ތަރައްގީ ކޮށްދެރެފެލެ. މަ ނިކަން ދަކުނަ ހިތް ތެބެވެއި. މަގޭ ހަޔާތެ މިކަން ފުރިހަމަ ވެގެން އޭއް. “\nރައުޒާ އޭނާގެ ބައްޕަގެ މިވާހަކަ އަޑު އެހިއެވެ. އޭނާއަށް ކުޑައިރުން ފެށިގެން ބައްޕަ ކިޔައި ދިން ވާހަކަ ތަކުން އެދުވަސްވަރު އައްޑުއަށް އައިސްފައިވާ ކުރި އެރުމާއި ތަރައްގީ ރަނގަޅަށް ވަޒަން ކުރެވުނެވެ. އެހެން ކަމާއެކު އޭނާގެ ވެސް މަގުސަދަކަށް ވެފައިވަނީ އެފަދަ ކުރިއެރުމެއް އަލުން އައްޑުއަށް ގެނެވޭނެ ގޮތެއް މެދުވެރި ކުރުމަށެވެ.\nރައުޒާ ގުޅުނީ ބްލޫ ސްކައިސް އޮފް އައްޑޫ އޭޖެންސީއާއެވެ. އޭނާ ވަނީ އެތަނުގެ މެނޭޖިންގް ޑިރެކްޓަރގެ ވަޒީފާއަށެވެ. އޭނާއަށް ވަގުތުން އެމަގާމު ލިބުނީ އޭނާގެ ފާސްތަކާއި ތަޖްރިބާތަކަށް ބަލާފައެވެ. މި އެޖެންސީ އަކީ އަތޮޅު ކުރިއަރުވާ ކައުންސިލްގެ އެންމެ އުންމީދީ ޕްރޮޖެކްޓްވެސް މެއެވެ. ރައުޒާ އެމަގާމާ ހަވާލު ވުމާއެކު އެހުރިހާ ޒިންމާއެއް އޭނާއާ ހަވާލުވިއެވެ.\nއޭރު ތަނުގެ ދެން އެންމެ މަތީ މަގާމެއްގައި ހުރީ ނޫމާން އެވެ. އެއީ މާލޭން އައިސް ހުރި މީހެކެވެ. އޭނާއަކީ އޮސްޓްރޭލިޔާއިން އިންޑަސްޓްރިއަލް ޕްލޭނިންގެ އެންޑް ޑިޒައިނިން ކިޔަވާފައި ހުރި މީހެކެވެ. ބްލޫސްކައިގެ މަސައްކަތަށް ރައުޒާ ނުކުމެ ދެމީހުން އެކުވުމުން މަސައްކަތަށް އިތުރު ފުރިހަމަ ކަމެއް ހަލުއިކަމެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. އަދި މި ޕްރޮޖެކްޓް ކާމިޔާބު ވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ލިބިގެން ދިޔައެވެ.\nނޫމާން އަކީ ޒުވާން އަންހެން ކުދީންގެ ހިތްތައް ދަމައިގަންނަ ފަދަ ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ ޒުވާނަކަށް ވެފައި އޭނާގެ މަގާމުވެސް އެހާމެ މައްޗެވެ. ރައުޒާއަކީ ނުހަނު ފަތިހަށި ނުހަނު ފުރިހަމަ ބައްޓަމެއް ލިބިފައިވާ އައްޑޫގެ ‘ދޮންދީނާ’ އެކެވެ. މިދެމީހުން އެއް ތަނެއްގައި އެކުއެކީގައި އުޅެން ޖެހިފައިވުމުން ޒުވާންކަމުގެ ބާރުނުފޯރާ ޖާދޫގައި ޖެހި ލޯބީގެ ގޮތުން ނުގުޅި ތިބެވޭނެ ހަމަ އެއްގޮތެއް ނޯންނާނެކަން މިއީ ކަށަވަރު ކަމެކެވެ. އެހެންނޫން ނަމަ ޕެޓްރޯލުގައި އަލިފާންވެސް ރޯނުވާނެއޭ މީހުން ބުނެއެވެ. އެކަންވީ ވެސް އެހެންނެވެ. ސިއްރިޔާތުގައި ދެމީހުން އަނދަމުން ދިޔައީ ނިމުމެއް ނުވާ އެ ގަދަފަ ހޫނު އަލިފާންގަނޑުގެ ތެރޭގައެވެ.\nއައްޑޫގެ ތަރައްގީއަށް އަވަސް ކުރިއެރުވުމެއް ގެނައުމުގެ މަގްސަދުގައި ބްލޫސްކައިސް ހިންގަމުން އަންނަ މަސައްކަތަށް މިދެމީހުންގެ މި ލޯބީގެ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ހުރަހެއް އެޅުނަ ނުދީ ފޯރިއާއެކު މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދެއެވެ. އޮފީހުގެ މަސައްކަތުގައި ދެމީހުންގެ ކިތަންމެ ޚިޔާލު ތަފާތުވާ ފަހަރު އަޔަކަސް އެކަންތައްވެސް ދިޔައީ އެގުޅުމުގެ ތެރޭން ހައްލުވެ އިތުރަށް ފުރިހަމަ ވަމުންނެވެ.\nރައުޒާ ކިތަންމެ ފަހަރަކު އޭނާގެ ބައްޕައަށް އޭނާއާއި ނޫމާނު ކާވެނީގެ ގޮތުން ގުޅެން ބޭނުން ކަމަށް ބުންޏެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދެއާއިލާގެ ވިސްނުން ހުރިގޮތުން އެކަން ވަނީ ކޮޅެއްގައި ނުޖެހިއެވެ. ވިޔަސް ދެމީހުން ކުރެ އެކަކަށް ވެސް މި ގުޅުމާ ދުރަށް ދިއުމަކީ ވެވޭނެ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ.\nދެމީހުން ވެސް ރަސްމީ ގަޑީގައި ހަމަ ރަސްމީއެވެ. ހުސްވަގުތު ލިބުމުން އެއީ ލައިލާއާއި މަޖްނޫނެވެ.\nބްލޫސްކައިގައި ރައުޒާއާއި ނޫމާން ހިންގަމުންދާ ޕްރޮޖެކްޓް އޮތީ އަދިވެސް ސިއްރު ކުރެވިއެވެ.\nގަމުން އިނގިރޭސިން ފޭބިފަހުން އަތޮޅުގެ ތަރައްގީގެ ހުޅުކޮޅު ދިޔައީ ދިއްލެމުން ކަނިވަމުން ނިވެމުންނެވެ. ވިޔަސް މިއަދު އަނެއްކާވެސް އާފޯރިއަކާ އާ ޖޯޝަކާއެކު އެންމެންގެ އުންމީދު އާވެގެން މިދަނީ އަތޮޅުގެ ޒުވާން އަންހެން ދަރިއެއްގެ ހިންމަތާއި ހިތްވަރުން އެ ހުވަފެންތައް ހަގީގަތަކަށް ހަދަން މަސައްކަތް ކުރާތަން ފެނުމުންނެވެ.\nމަސައްކަތް ނިންމުމުގެ ދުވަސްތައް ކައިރި ވަމުން އައެވެ. ބައެއް ކަންކަން ރައުޒާ ބޭނުން ފެންވަރަށް ނުނިމިގެން ހުޅުވުމުގެ ދުވަސްތައް ލަސްވަމުން ދިޔައެވެ.\nއެންމެ ފަހުން ނޫމާން އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ ބައި ނިންމާފައި ރިޕޯޓް ރައުޒާގެ މޭޒުމައްޗަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. އޭނާ އެޕްރޫވް ކުރުމުން ޕްރޮޖެކްޓްގެ ނިމުން ރަސްމީގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވިގެން ދާނެއެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އޭގެ އެއް ހަފްތާ ހޭދަވެގެން ދިޔައިރު ވެސް ރައުޒާގެ އެޕްރޫވަލް އެއް ނުލިބުނެވެ. އެހެންވެ ނޫމާންގެ ޓީމު އޭނާ ގާތު ބުނަމުން ދިޔައެވެ. “ކަލެއަށް އެ އެޕްރޫވަލް އަވަސް ނުކުރެވިއެއް ނޯންނާނެ.” އެމީހުން ބުންޏެވެ. “އަަވަހަށް އޭނާގެ ކުރިމަތީ ކުޑަ ކަކޫމައްޗަށް ތިރިވެ ފިނިފެންމަލެއް ދިއްކޮށްލާ!”\nއެހެން ރައްޓެހީން ސަމާސާ އަކަށް ބުނެލިނަމަވެސް ރައުޒާ އޭނާގެ ސްޓޭންޑަޑް ހިފަހައްޓާނެ ކަން އެ އެންމެންނަށް ވެސް ޔަގީންވެއެވެ.\nމި ޕްރޮޖެކްޓް ފައިނަލް ކުރުމަކީ ރައުޒާއަކަށް ވެސް ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. އެއީ މި ޓުވަރިޒަމްގެ ޕްރޮޖެކްޓަކީ ރާއްޖެއަށް ވެސް މުޅީން އާ ކޮންސެޕްޓަކަށް ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ވަރަށް އަގުބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓެއް ވީމައެވެ. ހުޅުވާތަނުން ފާޑު ކިޔާ މީހުންގެ ފާޑުކިޔުންތައް އޮހިގަންނާނެއެވެ. މިވެނި ކަމެއް މަދެވެ. އެވެނިކަމެއް ބޭކާރެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެންމެންގެ ރުހުން ނުލިބޭނެކަން ވެސް ރައުޒާއަށް އެނގެއެވެ. ރައުޒާގެ މަގުސަދަކީ މި ޕްރޮޖެކްޓްގެ ސަބަބުން އަތޮޅަށް ކުރިއެރުމާއި ތިޔާގެކަން ލިބިގެން އައުމެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުން ވުމެއް ގެނައުމެވެ.\nބްލޫސްކައިސްގެ ސިއްރު ޕްރޮޖެކްޓްގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ނިމި ފަހު އިންސްޕެކްޝަން ވެސް ނިމިއްޖެއެވެ. މިތަން ރައުޒާ ބެލުމަށްފަހު ދެން އޮތީ ރައުޒާ އެ ޕްރޮޖެކްޓް އޭނާ އެޕްރޫވް ކުރުމެވެ.\nއޭރު ޕްރޮޖެކްޓް ފެށުމުގެ ރައްމިއްޔާތު އޮތީ އިންތިޒާމް ކުރެވިފައެވެ. މި ރީޖަންގެ ވިޔަފާރިވެރީންނާއި އަދި ސިންގަޕޯރާއި ބެންކޮކާއި އިންޑޮނީޝިއާ ފަދަ ގައުމުތަކުންވެސް މިކަންތައް ފެށޭވަގުތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދެއެވެ. ޕްރޮޖެކްޓްގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަންގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ސިންގަޕޯރގެ ކުންފުންޏަކާއި ޗައިނާގެ އިންޑަސްޓްރިއަލް ކުންފުންޏަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ފަންނީ އަދި ސައެންސްގެ ލަފާ ދެމުން ދިޔައީ ޖަޕާނާއި ޖަރުމަނުގެ ޓީމަކުންނެވެ.\nމި ޕްރޮޖެކްޓަށް ސަމާލުކަން ދީފައިވަނީ އައްޑޫ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް މިއީ މުހިންމު ޕްރޮޖެކްޓެކެވެ.\nޕްރޮޖެކްޓް ހުޅުވުމާ ބެހޭގޮތުން ނޫމާން ރައުޒާއާ ކުރި ސުވާލަކަށް އޭނާ ސާފު ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ. އޭނާ ނޫމާންއާ ކޮށްލީ ސުވާލެކެވެ “ޕްރޮޖެކްޓް ނިމުނީމާ ނޫމާން ނިންމަނީ ކޮން ގޮތެއްތަ؟ މާލެ އެނބުރި ދާނީތަ؟”\nއޭރު ދެމީހުންތިބީ ހަންކެޑެ ބްރިޖާ ދާދި ކައިރީގައި ހުރި ގަސްތަކެއް ކައިރީގައި ކާރު ހުއްޓާލައިގެންނެވެ. އެއީ ސާފު ރެއެކެވެ. ސާދަވިލޭރޭގެ ހަނދު އަރާފައި ހުއްޓެވެ. ދެމީހުންގެ ސިކުނޑީގައިވެސް މިވަގުތު ދައުރު ކުރަމުން ދަނީ ބްލޫސްކައި ޕްރޮޖެކްޓާ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ޝުއޫރުތަކެކެވެ.\n“ތިޔަ ސުވާލަށް ފުރިހަމަ ޖަވާބެއް ދެވޭނީ ރައުޒާގެ ބައްޕަ ނިންމާ ގޮތެއް އެނގުނީމަ. “ އޭރު ނޫމާން ރައުޒާގެ އިސްތަށިގަނޑުގެ ބައެއް އިނގިއްޔަކަށް އޮޅަމުން ގެންދިޔައެވެ.\n“ބައްޕަ ތިޔަ ކަމާ ރުހޭނެ ގޮތެއް އަހަންނަކަށް ވެސް ނުހެދޭނެ.” ރައުޒާ ނޫމާންގެ އިނގިލިތަކުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ. “\nއަހަރެން އަތޮޅުން ބޭރަށް ދިއުމަކަށް ބައްޕަ ހަމަ އެއްގޮތަކަސް ވެސް ނުރުހޭނެ. ނޫމާންގެ އާއިލާ ނޫމާން މިރަށުގައި އުޅޭކަން ނުރުހޭނެއެއްނު.”\n“ތީގެ ފުރިހަމަ ޖަވާބެއް ވަގުތު ޖެހުމުން ދޭނަން.”\nބްލޫ ސްކައިގެ އާ ޕްރޮޖެކްޓް ހުޅުވުމަށް ޕްރޮޖެކްޓްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ ރައުޒާ ހުއްދަ ދިނުމާއެކު ހީވީ އުދަރެހުން ހަވާ ފަޓާސްތަކެއް ފައިބައިގެންފިހެންނެވެ. އެތައްހާސް ކުލައަކުން އެތައް ކުލަތަކެއް ދިއްލިގެން އޮހިގެންފިއެވެ. އެއާއެކު ފޭދޫގައި ގާއިމު ކުރެވިފައިވާ ބިޔަ ޕްރޮޖެކްޓް އޮފީސް ވިދާ ބަބުޅައިގެންފިއެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެތަންމިތަނުން މީހުންތައް އައިސް ފުރިބާރުވެފައިވާ ފޭދޫ މެރީނާގައި އުފާވެރިކަމުގެ އަޑުތައް ގުގުމަމުން ދިޔައެވެ. އޭރު ރަސްމިއްޔާތު ފާހަގަ ކޮށްދިނުމަށް ރާއްޖޭގެ އެންމެ އިސްވެރީން ވަޑައިގެން ތިއްބެވިއެވެ.\n“ކޮވިޑްގެ މި ދަތި ދުވަސްވަރު މިވަރުގެ ކުރިއެރުމެއް އައްޑުއަށް ގެނެސްދިން އަދި ރާއްޖެއަށް ވެސް މި ޝަރަފު ހޯދައިދިން މިއަތޮޅުގެ ބަތަލާ ރައުޒާއަށް ޝުކުރާ މަރުހަބާ ކިޔަމުން، އައްޑޫ މެރީނާ ހުޅުވައިދިނުގެ ޝަރަފު ލިބިގަންނަން.” މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސްގެ ބަސްފުޅެވެ. އެއާއެކު އައްޑޫގެ ދެންމެއަކު އިރު އޮއްސުނު ނޫ އުދަރެސް ތްރީޑީ ސްކްރީނަކަށް ބަދަލުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ.\nބްލޫ ސްކައިގެ ބިޔަ ސްކްރީނުން އަލަށް މި ތައްޔާރު ކުރެވުނު މެރީނާއާއި އެތަނާ ބެހޭ ހުރިހާ ޚިދުމަތްތަކެއް ރީތިކޮށް ދައްކައި ދިނެވެ. އަދި މިއާ ގުޅިގެން އެކި ކަހަލަ މޫދު ކުޅިވަރުތަކާއި ސްކައި އެންޑް ސީގެ ހަރަކާތްކާއި އަދި މިނޫންވެސް އެންޓަރޓައިންމެންޓްގެ ތަފާތު ޚިދުމަތްތައް އެ ސްކްރީނުގައި ކުރެހެމުން ކުލަޖެހެމުން ނިއުޅެމުން ދިޔައެވެ.\nމި ޕްރޮޖެކްޓްގައި އެކުލެވޭ އެންމެ މުހިންމު ތަނަކީ މެރީނާއާ ގުޅިފައިވާ އެކުއޭރިއަމް އެވެ. އެއީ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހުޅުވިގެންދާ މަސްމަހާއި ކަނޑުގެ ދިރުންތައް އެއްތަނަކުން ދައްކާލެވޭ ބިޔަ އެކްއޭރިއަމްއެކެވެ. މިތަން ހުންނަނީ ފޭދޫއާއި ގަމާ ދޭތެރޭ ކަނޑު އަޑީގައެވެ. މިއީ ދިރާސާ ކުރާ މީހުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު ފަސޭހައެކެވެ. މި އެކްއޭރިއަމް އަކީ ސަބްމެރީންއެއް ބޭނުން ނުކޮށް ކަނޑު އަޑި ބަލާލެވޭނެ ތަނެއްވެސް މެއެވެ. މިތަނާ ޖެހިގެން އިނގިރޭސިންގެ ދުވަސްވަރު ފައްތާލާފައި އޮތް ބިޔަ ބޯޓެއްވެސް އޮވެއެވެ.\nއެކްއޭރިމް ތެރޭގައި ރެސްޓޯރަންޓްތަކާއި ކެފޭތަކާއި އަދި އެނޫންވެސް އަރާމުކޮށްލަން މަޑުކޮށްލައިގެން ތިބެވޭނެ ހިތްފަސޭހަ މާހައުލެއް އެކުލެވިފައިވެއެވެ. މިތަނުގައި ހުންނަ މަސްތަކަށް އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ކަނޑަށް ގޮސް އައިސް ހެދެއެވެ. ރެސްޓޯރަންޓްގައި ތިބެފައި އެތަނުން ބޭނުން މަހެއް އޯޑަރުވެސް ކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އާދަޔާ ޚިލާފު މަސްތަކުގެ ދިރާސާ ކުރެވޭނެ ލެބޯޓަރީއެއްވެސް މިތަނުގައި އެކުލެވިފައިވެއެވެ.\nއެއްތަނަކުން ދުނިޔޭގައިވާހައި މަސްތަކެއް ފެނިގެންދާނެ އެކުއޭރިއަމެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހުޅުވިގެންދާ ކަމަކީ މަސްމަހާއި ކަނޑުގެ ދިރުންތައް ދިރާސާ ކުރާ މީހުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު ފަސޭހައެކެވެ.\nމެރީނާގައިގައި ދެން އެކުލެވެނީ ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރި ޝޮޕިންގ ސެންޓަރުތަކުގެ ގޮފިތަކެވެ. އޭގެ ތެރޭންވެސް ސިންގަޕޯރގެ މަޝްހޫރު ސިމްލިމް ސްކުވޭރ ފަދަ މުސްތަފާ ސެންޓަރ ފަދަ ޝޮޕްތައް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިހުރިހާ ހޭލަމޭލައެއް ހިނގަމުން ދިޔަ ވަގުތު ހަމަ ކުއްލިއަކަށް ހެން މިޕްރޮޖެކްޓްގެ އިސް ދެ ވެރީން ވީނުވީ ތަނެއް ނޭނގި ގެއްލިއްޖެއެވެ. ދެމީހުން ވަނތް ތަނެއް އެނގޭ އެކަކުވެސް ނެތެވެ.\nއޭރު ރައުޒާގެ ގޭގެ ފެންޑާގައި ފުރޮޅިލީ ގޮނޑިއެއްގައި ހިނިތުންވެފައި އިން މުސްކުޅިއަކު އިނެވެ.\n“ކޮއްޔާ ތެކެޑެ މަސައްކަތަށް ބައްޕާ ހައުދަހައި ފަޚުރުވެރިއެއް ވެގެޔޭ.” އެމީހާ ރައުޒާއަށް ބުނަމުން ދިޔައެވެ. “ތޭ ބައްޕާގެ ހަޔާތެ ފަހި ވަގުތު ކެޑާއް ކޮއްޔާ ދިން ހަދިޔާއެއް.”\nމިހެން ބުނުމަށް ފަހު އިރުކޮޅަކު ހިމޭނުން އިނުމަށް ފަހު އޭނާ ބުންޏެވެ. “\nކޮއްޔާ އިންނަން ތެވޭނޑޭ ނޫމާނާއި އަވަހަށް އިނދޭ!”\nއެއާއެކު އައި ނައިތަނެއް ނޭގި ކާވެނި ކޮށްދޭ މީހުން އެތަނަށް އަތުވެއްޖެއެވެ. ނޫމާންގެ އާއިލާ އެކުގައި އެތަނަށް ޖަމާވެއްޖެއެވެ. ހައިރާން ކަމުން ފުރިގެންވާ ފުރިހަމަ އިންތިޒާމެއްގައި ހަމަ އެވަތު އެކާވެނި ކުރެވިގެން ދިޔައެވެ.\nއުދަރެހުގައި ދިއްލެމުން ދިޔަ ލޭޒަރު އަލީގެ ކުލަގަދަ މަންޒަރުތަކުގެ ތެރޭން ދެން ފެނިގެން ދިޔައީ “ކޮންގްރޭޖުލޭޝަންސް އޮންދަ މެރޭޖް އޮފް ރައުޒާ އެންޑް ނޫމާ” މިހެން ލޭޒަރގެ ލިޔެވިގެން ދިޔަތަނެވެ. މިއީ އެކަކުވެސް ކުޑަކޮށްވެސް ހިތަށް އަރާފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންވެ ބަލަންތިބި އެތައް ހާސް މީހުން ހައިރާން ކަމާއި ވީ އުފަލުން މަރުހަބާގެ އައްތިލަބަޑި ޖަހަން ފަށައިފިއެވެ. އެއަޑު ބަޑިބޭހުގެ ފަޔަރވޯރކްސްގެ އަޑާ އެކުވެ މުޅި ތަން ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ.\nނޫމާން އާއި ރައުޒާގެ ނުނިވުނު ލޯބީގެ ފަސާނާ އެހާހިސާބުން ނިމިގެންނެއް ނުދިޔައެވެ. އެ ހުޅުގަނޑު އިތުރަށް ރޯވެ ގަދަޔަށް އަނދައިގަތީއެވެ.


FIFA ge Raees Infantino ge massala eh Switzerland ge prosecutors balan fashaifi - One Online\nފީފާގެ ރައީސް ޖިއާނީ އިންފަންޓީނޯ -- ފޮޓޯ: ގެޓީ\nފީފާގެ ރައީސް އިންފަންޓީނޯގެ މައްސަލައެއް ސްވިޒަލެންޑްގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބަލަން ފަށައިފި\nފީފާގެ ރައީސް ޖިއާނީ އިންފަންޓީނޯ ސްވިޒަލެންޑްގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލް މައިކަލް ލޯބާއާ އެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބާރާއި ނުފޫޒު ބޭނުންކުރައްވައިގެން ގިނަ ކަންތައްތައްކެއް ކުރައްވައިފައިވާކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް އެމައްސަލަ އެގައުމުގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ބަލަން ފަށައިފިއެވެ.\nތަހުގީގާ ގުޅޭގޮތުން ސްވިޒަލެންޑުގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރުން އާންމުކޮށްފައިވާ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ ބަލަމުން އަންނަ މައްސަލައަކީ ޕަބްލިކް އޮފީހެއް ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާއި، ސިއްރުގައި އޮފީހުގައި އެ ފަދަ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވުމާއި، ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކުރެވޭ ކަންތައްތަކެއް ހިންގުމުގެ އިތުރުން އެ ފަދަ އަމަލުތަކެއް ހިންގާ ބަޔަކަށް ވާގިވެރިވާފަދަ ގޮތަަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ މައްސަލަތަކެއް ކަމަށެވެ.\nފީފާ އާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކުގެ ތަހުގީގުކުރާ ޓީމުން އެޓާނީ ޖެނެރަލް ލޯބާ ވަނީ އިސްތިއުފާދެއްވައިފަ އެވެ. މިދިޔަ ހަފުތާގައި ލޯބާ އިސްތިއުފާ ދެއްވީ އިންފަންޓީނޯއާ ދެމެދު ގާތްގުޅުމެއް އޮތްކަމުގެ ތުހުމަތުކުރެވި އޭނާގެ ނުފޫޒު ވެސް ލޯބާ އަށް ފޯރާ ކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވިފައި ވަނިކޮށެވެ. އެގައުމުގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރުން ކުރާ ތުހުމަތުތަކަށް އިންފަންޓީނޯގެ އިތުރުން ލޯބާ ވެސް ވަނީ އިންކާރުކުރައްވައިފަ އެވެ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން ބޭރުގެ މީޑިއާތަކަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ލޯބާ ވިދާޅުވީ އިންފަންޓީނޯއާ އެކު ބޭއްވެވީ ސައްހަ ބައްދަލުވުންތަކެއް ކަމަށެވެ. ގާނޫނާ ހިލާފު، ނުވަތަ އުސޫލުން ބޭރުން އެއްވެސް ކަމެއް ކުރައްވައިފައި ނުވާނެ ކަމަށް ލޯބާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nލޯބާ މިހެން ވިދާޅުވެފައިވާއިރު، މިކަމާ ގުޅިގެން އިންފަންޓީނޯ ވިދާޅުވީ ސްވިޒަލެންޑުގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްއާ ބައްދަލުކުރުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް އޮތް ކަމެއްކަމަށް ދެކިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން ވެސް އެއްވެސް ހުރަހެއް އޮތް ކަމެއް ނޫންކަމަށާއި އެއީ އެއްވެސް ގަވާއިދަކާ ހިލާފު ކަމެއް ވެސް ނޫން ކަމަށެވެ.\nއިންފަންޓީނޯ ވިދާޅުވީ ފީފާގެ ކަންތައްތައް އުސޫލުގެ ތެރެއިން ރަނގަޅަށް ހިންގަވަން ކުރާ މަސައްކަތުގައި ސްވިޒަލެންޑްގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްއާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަކީ ފީފާގައި އަދާކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާ ޒިންމާގެ ގޮތުން ކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\nމީގެ ކުރިންވެސް އިންފަންޓީނޯ އާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކެއް މީޑިއާތަކަށް ވަނީ ތިލަވެފައެވެ. އެގޮތުން 2016 އާއި 2017 ވަނަ އަހަރު އިންފަންޓީނޯ އާއި ލޯބާ އަދި އާނޯލްޑް އެކުގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުންތަކެއްގެ ވާހަކަ ފުޓްބޯޅައިގެ ސިއްރު މައުލޫމާތުތައް ލީކުކޮށްލާ "ފުޓްބޯލް ލީކްސް" އިން މީގެ ކުރިން ވަނީ އާންމުކޮށްފައެވެ. އެ ތުހުމަތުތަކަށް ވެސް އިންފަންޓީނޯ ވަނީ އިންކާރު ކުރައްވައިފައެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ފުޓްބޯޅަ ފީފާ


ވެލެންސިޔާ އާއި ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލު ކުރި މެޗު\nދިވެހި ފްރިމިއާރ ލީގުގައި ވެލެންސިޔާ އާއި ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލު ކުރި މެޗު\nމާލެ: 26 ޖޫން 2016، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވެލެންސިއާ އާއި ޔުނައިޓަޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން. މި މެޗު 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ. ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nމާލެ: 26 ޖޫން 2016، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވެލެންސިއާ އާއި ޔުނައިޓަޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން ޔޫވީގެ ޑިފެންޑަރު މަޒްހަރު ބޯޅަ ކުރިޔަށް ފޮނުވާލަނީ . މި މެޗު 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ. ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nމާލެ: 26 ޖޫން 2016، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވެލެންސިއާ އާއި ޔުނައިޓަޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން ވެެލެންސިއާގެ އަދުހަމް ބޯޅަހިފައިގެން ދަނީ. މި މެޗު 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ. ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nމާލެ: 26 ޖޫން 2016، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވެލެންސިއާ އާއި ޔުނައިޓަޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން ވެލެންސިއާގެ ޝާފީ ގޯލަށް ހަމަލާއެއް ފޮނުވާލަނީ. މި މެޗު 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ. ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nމާލެ: 26 ޖޫން 2016، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވެލެންސިއާ އާއި ޔުނައިޓަޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން ވެލެންސިއާގެ ޑިފެންޑަރު ބޯޅަކުރިޔަށް ފޮނުވާލަނީ. މި މެޗު 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ. ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nމާލެ: 26 ޖޫން 2016، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވެލެންސިއާ އާއި ޔުނައިޓަޑް ވިކްޓަރީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއާއަށް އިނާމް ހަވާލުކުރަނީ. މި މެޗު 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ. ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު


Addu City Hulhudhoo avashu corner-park cafe' kuyyah dhookurumah\nއައްޑޫސިޓީ ހުޅުދޫ އަވަށު ކޯނަރޕާރކް ކެފޭ ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް\n6 މާރޗް 20182years ago\nއައްޑޫސިޓީ ހުޅުދޫ އަވަށު ކޯނަރޕާރކް ކެފޭ އެންމެ ރަނގަޅު ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅުއްވާ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް ފުރުޞަތު ހުޅުވާލަމެވެ. މި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ކައުންސިލުން ނިންމަވާފައިވަނީ3އަހަރާއި5އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށެވެ. މި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތުން މި ތަނާއި ގުޅިފައިވާ ކުޑަކުދިންގެ ޕާކް ބަލަހައްޓައި އެތަން މަރާމާތުކޮށް އަދި ސާފުތާހިރުކޮށް ހަދަން ވާނެއެވެ.\nމި މަސައްކަތާއި ގުޅޭ ބީލަން ފޯމް 2018 މާރިޗު 11 ވާ އާދިއްތަ ދުވަހުން ފެށިގެން 2018 މާރިޗު 15 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 12:00 ނިޔަލަށް މިއިދާރާއިން ގަންނަން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ. ބީލަން ފޯމެއްގެ އަގަކީ 300ރ (ތިން ސަތޭކަ ރުފިޔާ) އެވެ. ބީލަން ހުޅުވުން އޮންނާނީ 2018 މާރިޗު 21 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި ކައުންސިލް އިދާރާގެ ޖަލްސާކުރާ ހޯލުގައެވެ.\nބީލަމާއި ގުޅިގެން މައުލޫމާތެއް ސާފުކުރައްވަންޖެހޭ ކަމަށްވާނަމަ 2018 މާރިޗު 11 ވާ އާދިއްތަ ދުވަހުން ފެށިގެން 2018 މާރިޗު 18 ވާ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ 14:00 އާއި ދެމެދު ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް މެއިލްކޮށްދެއްވުން އެދެމެވެ. މި މެއިލްއަށް ފޮނުވޭ ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު، 2018 މާރިޗު 19 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 14:00 ގެ ކުރިން، ބިޑް ބައްލަވައިގަންނަވާ ހުރިހާ ފަރާތްތަކުގެ މެއިލްއަށް ފޮނުވޭނެއެވެ.\n18 ޖުމާދުލައާޚިރާ 1439\n06 މާރިޗު 2018\nޕަބްލިޝް ކުރި ތާރީޚް: 06-03-2018\nސުންގަޑި: 2018-03-15 12:00:00


Bridge highway in airport ah vadhevey maguthah hulhuvaalan mashvaraa kohfi\nހައިވޭގެ އެއާޕޯޓް އިންޓަސެކްޝަންތައް ހުޅުވާލުމާ ގުޅޭގޮތުން މިއަދު މަޝްވަރާ ކުރަނީ.-- ފޮޓޯ: އެމްއޭސީއެލް\n23 ޖެނުއަރީ 20190ކޮމެންޓް\nބްރިޖް ހައިވޭން އެއާޕޯޓަށް ވަދެވޭ މަގުތައް ހުޅުވާލަން މަޝްވަރާ ކޮށްފި\nބްރިޖް ހައިވޭން ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ވަދެވޭ އިންޓަސެކްޝަންތައް ހުޅުވާލުމާ ގުޅޭގޮތުން މިއަދު މަޝްވަރާ ކޮށްފި އެވެ.\nވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ހިންގާ މޯލްޑިވްސް އެއާޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް (އެމްއޭސީއެލް) އިން ބުނީ ހައިވޭގެ އިންޓަސެކްޝަންތައް ހުޅުވާލުމާ ގުޅޭގޮތުން ހައުސިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ) އާއި ފުލުހުންނާ މިއަދު މަޝްވަރާ ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް ސީޕްލޭން ޓާމިނަލާ ދިމާލުން އެއާޕޯޓަށް ވަދެވޭ ގޮތަށް، ހައިވޭ އާ ގުޅުވާލައިގެން ހަދާފައިވާ ދެ އިންޓަސެކްޝަން ހުޅުވާލާނެ ވަކި ދުވަހެއް އަދި ސާފެއް ނުވެ އެވެ.\nމިހާރު ހައިވޭ ބޭނުންކުރާ މީހުން އެއާޕޯޓަށް ވަނުމަށް ބޭނުންކުރަނީ ބުރިޖާ ދިމާލުން އެއާޕޯޓަށް ވަދެވޭ ގޮތަށް ހަދާފައި އޮންނަ ބޮޑު މަގެވެ. ކުރިން އެއާޕޯޓަށް އާންމު ބަސްދަތުރުތައް ކުރަން ބޭނުންކުރި މަގު މިހާރު ބޭނުންކުރަނީ އެއާޕޯޓްގެ އެތެރޭގެ ބޭނުންތަކަށް ދުއްވާ މަގެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nއެގޮތުން ސީޕްލޭން ޓާމިނަލާ މައި އެއާޕޯޓް ޓާމިނަލާ ދެމެދު ކުރާ ދަތުރުތަކަށް އެ މަގު ބޭނުންކުރެ އެވެ. އަދި އެއާޕޯޓުގެ ބައެއް ސްޓާފުން ހުޅުމާލޭން ސައިކަލުގައި ހުޅުލެ އަށް ދިއުމަށް ވެސް އެ މަގު ބޭނުންކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ މަގުން ސައިކަލުގައި ދެވޭނީ އެއާޕޯޓުގެ ވަކި ހިސާބަކަށެވެ.\nއެޗްޑީސީ އެމްއޭސީއެލް ޕޮލިސް ސިނަމާލެ ބްރިޖް


Landhoo bandharu Raees hulhuvaidhehvaifi - One Online\nނ. ލަންދޫ ބަނދަރު ރައީސް ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން-- ފޮޓޯ: އެމްޓީސީސީ\nލަންދޫ ބަނދަރު ރައީސް ހުޅުވައިދެއްވައިފި\nނ. ލަންދޫގެ ބަނދަރު ރަސްމީކޮށް ހުޅުވައިފިއެވެ.\nލަންދޫގައި މިއަދު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ބަނދަރު ހުޅުވައިދެއްވީ، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހެވެ.\nލަންދޫ ބަނދަރުގެ މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ އެމްޓީސީސީންނެވެ. އެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 227 މީޓަރުގެ އެއްގަމު ތޮށިލައި ހާބަރަށް އިތުރުވި 251,41 ކިޔުބިކް މީޓަރުގެ ބޭސިން ފުންކޮށް، 1000 ކިޔުބިކް މީޓަރުގެ މިހާރު ހުރި ހާބާ ބޭސިން ފުންކުރުމުގެ އިތުރުން 5000 ކިޔުބިކް މީޓަރުގެ ނެރު ފުންކޮށްފައިވެއެވެ.\nނ ލަންދޫ ބަނދަރު--- ފޮޓޯ: އެމްޓީސީސީ\nމީގެ އިތުރުން 387 މީޓަރުގެ ބޭރުތޮށި ލައި 73 މީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއްގައި ރިވެޓްމެންޓް ޖަހައި 80 މީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއްގައި ގްރޮއިންސް ޖަހާފައިވެއެވެ. އަދި 750,1 އަކަމީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއްގައި ޕޭވްމެންޓް ހަދައި، ބަނދަރު ބައްތި ޖެހުމުގެ އިތުރުން ރޭންޕެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ވަނީ ކޮށްފައެވެ.\nލަންދޫ ބަނދަރު ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ހައުސިން އެންޑް ޕްލޭނިން މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަސްލަމާއި ލަންދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް އަބްދުލްއަޒީޒް މުހައްމަދާއި އެމްޓީސީސީގެ ސީއީއޯ އާދަމް އާޒިމު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ބަނދަރު ހެދުން ނ. ލަންދޫ


ކުރަފިދެކެ ބިރުގަންނަނީ ކޮންބައެއް؟ | Jazeera\tކުރަފިދެކެ ބިރުގަންނަނީ ކޮންބައެއް؟ - Jazeera\nކުރަފިދެކެ ބިރުގަންނަނީ ކޮންބައެއް؟\nއާމިނަތު އަޙުމާ April 10, 2019 71 views0\nކުރަފިދެކެ ބިރުގަތުމަކީ އިންސާނުންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ޢާންމު ކަމެކެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރެއިންވެސް ކުރަފިދެކެ ބިރުގަންނަ މީހުންގެ އަދަދު ވަރަށް ގިނައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ވަކި ޖިންސެއް ނެތެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ހީވަނީ ކުރަފި ދެކެ ބިރު ގަންނަނީ ހަމައެކަނި އަންހެނުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފިރިހެނުންނަކީވެސް ކުރަފި ފެނުމުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ހާސްވެ، ނުތަނަވަސްކަން އިހުސާސްކުރެވޭ މީހުންނެވެ.\nއިނގިރޭސި ބަހުން ކުރަފިދެކެ ބިރުގަތުމަށް ކިޔަނީ ކެޓްސަރިޑަފޯބިއާއެވެ. ކުރަފިދެކެ ބިރުގަތުމަށް މެދުވެރި ކުރުވާ ސަބަބުތައް ބައިވަރެވެ. އެކި މީހުން ކުރަފިދެކެ ބިރުގަންނަނީ އެކި ސަބަބުތަކާ ހުރެއެވެ. އެހެނަސް މިފަދަ ސަބަބުތަކުގައިވެސް އާންމުކޮށް މީހުން ބިރުގަންނަ ސަބަބުތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކުރަފި ފަތުރާ ތަފާތު ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ބިރުގަތުމާއި، ހަލާކުވެ ކުނިވެފައިވާ ކާނާ ކުރަފި ކާތީ ބިރުގަތުމާއި އަދި ކުރަތްޕަށް އުދުހެވޭތީ ބިރުގަތުން ހިމެނެއެވެ.\nއާންމުކޮށް ކުރަފިދެކެ ބިރުގަންނަނީ އޯ.ސީ.ޑީ ނުވަތަ އޮބްސެސިވް ކޮމްޕަލްސިވް ޑިސޯޑަރ އެމީހެއްގެ ގައިގައި ހުންނަ މީހުންނެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ކުރަފި ފެނުމުން ކުއްލިއަކަށް އެމީހުންނަށް ހާސްކަމާއި ނުތަނަވަސްކަން ވެރިކުރުވައެވެ. ކެޓްސަރިޑަފޯބިއާ ހުންނަ ބައެއް މީހުންނަކީ ކުރަފިދެކެ ގަންނަ ބިރުގެ ސަބަބުން އަނދިރި ތަންތަނަށާއި، ގުދަންތަކަށް ވަންނަން ޖެހިލުންވެ، އެކަންކުރަން ކުޅަދާނަވެގެންނުވާ މީހުންނެވެ.\nބައެއް މީހުން ކުރަފިދެކެ ގަންނަނީ އަދި އަމަށަކު ބިރެއްނޫނެވެ. ކުރަތްޕެއް ދުވާ އަޑު އިވުނަސް ކައިރީގައި ހުރި ހުސްތަނަކަށް ފުންމައިގެން އަރާ މީހުންގެ އަދަދުވެސް މަދެއްނޫނެވެ. ކުރަފިދެކެ ބިރު ގަންނަ މީހުންގެ ކިބައިން ފެންނަ ބައެއް އަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިން ކުރަފި ފެނުމުން، ބޯ އަނބުރައި ހޮޑުލެވުން، ތުރުތުރުލުން، ނޭވާލާން ދަތިވުން، ހިތްތެޅޭ މިންވަރު އަވަސްވުން، އުނދަގޫވުން، ދާހިއްލުން، ހަޅޭލެވުމާއި ރޮއި ހޭރުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.\nކުރަފިދެކެ ބިރުގަތުމަކީ އެއީ ވަރަށް ޢާންމުކަމެއް ކަމުން އެކަމާ ލަދުގަންނާކަށް ނުޖެހެއެވެ.


Turkey in Greece ge zuvaabu hoonuvefai\nތުރުކީ އާއި ގްރީސްގެ ޒުވާބު ހޫނުވެފައި\nތުރުކީގެ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރުދުގާން\nތުރުކީއާއި ގްރީސްއާއި ދެމެދު މިހާރު މައްސަލަޖެހިފައިވާ އިރުމަތީ މެޑީޓެރޭނިއަން ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގެ މައްސަލައިގައި ތުރުކީގެ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރްދޮގާން ގްރީސްއަށް ވަރުގަދަ އިންޒާރެއް ދެއްވައިފި އެވެ.\nމި އިންޒާރު ދެއްވީ އިސްތަންބޫލްގައި ހޮސްޕިޓަލްއެއްހުޅުވަން ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގަ އެވެ. އުރްދޮގާން ވިދާޅުވީ ޑިޕްލޮމަސީ އާއި ސިޔާސަތުގެ ބަސްމަގު ގްރީސްއިން އަދި ދަސްކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ އޭގެ ސަބަބުން ހިތި ތަޖުރިބާއެއް ގްރީސްއަށް ކުރަންޖެހިދާނެ ކަމަށެވެ\nއުރްދޮގާން އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ގްރީސްއަށް ތުރުކީގެ ސިޔާސީ ބާރާއި އިގްތިސޯދީ ބާރުގެ އިތުރުން އަސްކަރީ ބާރު އެނގެންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nމި ވާހަކަތައް އައީ ގްރީސް އާއި ސައިޕްރަސްއިން ވެސް އެ ދެގަަމުގެ އިގްތިސޯދީ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދެއް ކަަމަށް ދައުވާކުރާ ސަރަހައްދާއި ގުޅޭގޮތުންނެވެ. އުރްދޮގާން ވިދާޅުވީ މި މައްސަލައިގައި ނަތީޖާ ނެރުމަށް ތުރުކީ ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށެވެ.\nނޭޓޯއިން މި ހަފުތާގައި ބުނި ގޮތުގައި ތުރުކީއާއި ގްރީސްއިން ވަނީ މި މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް ޓެކްނިކަލް ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ. އެގޮތުން ދެފަރާތުގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންނާއި ސިފައިންގެ ކަނޑު އުޅަނދުތަކުގެ މެދުގައި އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގިޔަ ނުދޭން އެއްބަސްވެފައި ވެއެވެ. އެކަމަކު ގްރީސްއިން ބުނެފައިވަނީ އެގައުމުން ވާހަކަ ދެއްކުމަށް އެއްބަސްވެފައި ނުވާކަމަށެވެ.\nޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަނުން ވަނީ މި މައްސަލައިގައި ތުރުކީއާއި ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމުގެ އިންޒާރެއްދީފަ އެވެ. މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު މިއިންޒާރު ދެއްވައިފައި ވަނީ އީޔޫގެ ހާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ އިސްވެރިިޔާ ޖޯސެފް ބޮރެލް އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އީޔޫ އިން ވާހަކަތައް ދެއްކުމަށް ސީރިއަސް ޗާންސެއް ތުރުކީއާއި ގްރީސްއަށް ދޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ގްރީސްއާއި ސައިޕްރަސްއަށް ވެސް ކުރިން ވެސް އަދި މިހާރުވެސް އީޔޫގެ ފުރިހަމަތާއީދު ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން ތުރުކީ އާއި ގްރީސް އިން އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމަކަށް ދިއުމުގެ ބިރުވެސް އެބައޮތެވެ.\nޑިޕްލޮމެޓުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން ތުރުކީ ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންގެ މެމްބަރަކަށް ވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް އަސަރު ކުރާނެ އެވެ. އަދި ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތު، އީޔޫގެ މެމްބަރަކަށް ވުމަށް ތުރުކީން ހުށަހާޅާފައިވާ ޒަމާންވީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންގޮސް ބާތިލުކުރުން ވެސް އެކަށީގެން ވެއެވެ. މީގެ އިތުރަށް އީޔޫގެ މެމްބަރު ގައުމުތަކާއެކީ ތުރުކީންކުރާ ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކަށް ހުރަސްއެޅުން ވެސް އެކަށީގެން ވެއެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފިނަމަ ތުރުކީގެ އިގްތިސޯދަށް ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިވާނެ އެވެ.\nތުރުކީއާއި ގްރީސް އާއި ދެމެދު މައްސަލަ އުފެދުނީ މިލްކުވެރިކަމާމެދު ދެ ގައުމުން ވެސް ދައުވާ ކުރާ ސައިޕްރަސްގެ ބޯޑަރު ކައިރީގައިވާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދަކުން ގުދުރަތީ ގޭސް ފެނުމާއި ގުޅިގެން އެ ގޭސް ނެގުމުގެ ހައްގުު އޮތް ކަމަށް ބުނެ އެ ސަރަހައްދު ސާވޭ ކުރުމަށް ތުރުކީއިން މަނަވަރެއް ފޮނުވުމުންނެވެ. މިކަމާއި ގްރީސްއިން ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކޮށް އީޔޫގައި މައްސަލަ ޖެއްސި އެވެ. ތުރުކީން ބުނާ ގުރީސް ޖިއޮގްރަފިކަލް ޒާތުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުގައި ގްރީސްއަށް ކޮންޓިނެންޓަލް ޝެލްފެއް ލިބިގެން ނުވާނެ އެވެވެ.\nއަލްޖަޒީރާގެ ސީނެމް ކޮސެގްލޫ ތުރުކީގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނާއި ހަވާލާދީ ބުނެފައިވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާއި ހިލާފައް އީޔޫ.އިން މިމައްސަލައިގެތެރެއަށްނުވަނުމަށެވެ. އަދި ގްރީސްއަކީ އީޔޫގެ މެމްބަރުގައުމަކަށްވިއަސް ގާނޫނާއި ހިލާފައް އެމީހުންނަށް އެހީނުވުމަށެވެ. މިކކަމާއިބެހޭގޮތުން ތުރުކީއިން ބުނެފައިވަނީ އީޔޫއިން އެޖަމާއަތައް ލިބިފައިވާ ބާރުގެ ބޭނުން ހުދޫދުން ބޭރުވެފައިވާކަމަށެވެ. އަދި ތުރުކީގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި އެގައުމުގެ ހިންގާ ހައިޑްރޯ ކާބަންގެ ހަރަކާތްތަކައް އީޔޫއިން ފާޑުނުކިޔޭނެކަމަށެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތް ރަސްމީކޮށް އީޔޫއިން ވަކިވެއްޖެ\nއިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރުގެ ބައްޕާފުޅު ފްރާސްންގެ ރަށްވެހިކަން ހޯއްދަވަނީ\nއީޔޫން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ފިޔަވަޅު އަޅަނީ


SunOnline: Hoarafushi ferry terminal ge bingaa alhai, amalee masakkai fashaaifi\nހޯރަފުށީ ފެރީ ޓާމިނަލްގެ ބިންގާ އަޅައި، އަމަލީ މަސައްކަތް ފަށައިފި\nއަހުމަދު މިޒްޔާލް 07 Apr 2021, 22:48\nހޯރަފުށި ފެރީ ޓާމިނަލްގެ ބިންގާ އެޅުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު-- ފޮޓޯ/އެމްޓީސީސީ\nހއ. ހޯރަފުށީ ފެރީ ޓާމިނަލްގެ ބިންގާ އަޅައި، އަމަލީ މަސައްކަތް ފަށައިފި އެވެ.\nއެކަމާ ގުޅޭގޮތުން މިއަދު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި އެމްޓީސީސީގެ ސީއީއޯ އާދަމް އާޒިމްއާއި އެކުންފުނީގެ އިސްވެރިންނާއި ހޯރަފުށީ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު ސަލީމާއި އެރަށު ކައުންސިލްގެ ރައީސް މުހައްމަދު ވަހީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\nއެ ޓާމިނަލަކީ ރާއްޖެ ހައިސްޕީޑް ފެރީ ނިޒާމަކުން ގުޅާލުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ "އިންޓަގްރޭޓެޑް ނޭޝަނަލް ޕަބްލިކް ފެރީ ނެޓްވޯކް" މަޝްރޫއުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ ދަށުން ޒޯން އެކެއް (ހއ، ހދ، އަދި ށ. އަތޮޅު) އަށް ފޯރުކޮށްދޭ ފުރަތަމަ ސްޕީޑް ފެރީގެ ހިދުމަތެވެ.\nފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ ދަށުން ޖުމުލަ 41 ޓާމިނަލް 41 ރަށުގައި ގާއިމުކުރާނެ އެވެ.\nއެ ނިޒާމް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ކަނޑު ދަތުރުކުރުމުގައި މިހާރު ބޭނުންކުރަމުންދާ ފެރީގެ ނިޒާމްގައި ހުރި މައްސަލަތައް ބަލައި، އެކަންކަމަށް ހައްލު ލިބޭނެ އައު ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nއެގޮތުން އެ ނިޒާމަކީ އެއްރަށުން އަނެއް ރަށަށް ދަތުރުކުރަން މިހާރު ހޭދަވާ ވަގުތު ތިންގުނަ އަވަސްކޮށްދޭނެ ނިޒާމެކެވެ. އެމްޓީސީސީން ބުނީ އެ ނިޒާމްގައި ބޭނުންކުރާނެ ފެރީތަކަކީ އެކަމަށް ފަރުމާކޮށް، މުޅިން އަލަށް ބަންނަ ފެރީތަކެއް ކަމަށެވެ. އެ ފެރީތައް ބަނުމުގައި އިސްކަންދީފައިވަނީ ދަތުރުވެރިންނަށް ހިތްފަސޭހަ ދަތުރެއް ކުރެވޭނޭ ގޮތަށެވެ.\nއެގޮތުން ފެރީގެ ސީޓާއި ފަސިންޖަރުންގެ ކެބިން ފަރުމާކޮށްފައިވާނީ އެފަދަ ދަތުރުތައް ކުރުމަށް އެންމެ އެކަށޭނަ ގޮތަށް ކަމަށާއި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަ އިންތިޒާމްތަކެއް އެ ފެރީތަކުގައި ގާއިމްކުރާނެ ކަމަށް އެމްޓީސީސީން ބުނެ އެވެ.


ފިނިހަކަ ދުވެލީގައި ދިވެހިންގެ އިންޓަނެޓް ހުއްޓާ، ސިކުންތަކު 10000 ފިލްމު ޑައުންލޯޑްކޮށްލެވޭ އިންޓަރނެޓެއް – Dhen.mv\nފިނިހަކަ ދުވެލީގައި ދިވެހިންގެ އިންޓަނެޓް ހުއްޓާ، ސިކުންތަކު 10000 ފިލްމު ޑައުންލޯޑްކޮށްލެވޭ އިންޓަރނެޓެއް\nMay 24, 2020 - 5:37 am\nއިންޓަރނެޓް ސްޕީޑް ދަށްވާހަކައަކީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް އާއްމު ވާހަކައެވެ. އެކަމެއްގެ ޝަކުވާކޮށްކޮށްވެސް، ހައްލު ނުލިބިފައި އޮތް މައްސަލައެކެވެ. ފިނިހަކަ ދުވެލީގައި ދިވެހިންގެ އިންޓަނެޓް ހުއްޓާ، ސިކުންތަކު 10،000 ފިލްމު ޑައުންލޯޑްކޮށްލެވޭ ސްޕީޑެއް ދުނިޔެއަށް މިވަނީ ތަޢާރަފްކޮށްފައެވެ.\nއޮސްޓްރޭލިއާގެ މޮނާޝް ޔުނިވަސިޓީ އާއި އާރްއެމްއައިޓީ ޔުނިވަސިޓީގެ ރިސާޗަރުންގެ ޓީމަކުން ވަނީ ކުރިން އުންމީދު ވެސް ނުކުރާ ވަރުގެ ހަލުވިކަމެއް އެ މީހުން ޓެސްޓްކުރި އިންޓަނެޓް ޑިވައިސްއެއްގެ ތެރެއިން ހޯދައިފަ އެވެ.\nއޭގެ ދުވެލި ކުރުކޮށް ސިފަކޮށްދޭ ނަމަ މިއީ އެޗްޑީ ކޮލިޓީގައި 10،000 ފިލްމު ސިކުންތެއްގެ ތެރޭގައި ޑައުންލޯޑްކޮށްލެވޭ ކުޅަދާނަކަމެވެ. އެއީ ސިކުންތަކުން ބަލާނަމަ 44.2 ޓެރަބިޓްސްގެ ހަލުވިކަމެކެވެ.\n"މައިކްރޮ-ކޮމްބް" އޮޕްޓިކަލް ޗިޕެއް މެދުވެރިކޮށް ކުރި މަސައްކަތުން އެނގުނީ ހަމައެކަނި މެލްބަންގެ މިހާރުގެ އިންޓަނެޓްގެ ހާލަތަށް ބެލިޔަސް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދިދާނެކަމެވެ.\nމި ވަގުތު ދުނިޔޭގެ އެންމެ ހަލުވި އިންޓަނެޓް ވިއުގައެއް އޮތީ އޭޝިއާގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ އެއް ގައުމުކަމަށްވާ ސިންގަޕޫރްގަ އެވެ. އެއީ އެވްރެޖްކޮށް ސިކުންތަކު 197.3 މެގަބައިޓްސްގެ ސްޕީޑެވެ.\nމި ވަގުތު އޮސްޓްރޭލިއާ އަށް ބަލާކަމަށްވާ ނަމަ އިންޓަނެޓް އެވްރެޖް ސްޕީޑަކީ 43.4 މެގަބިޓްސް އެވެ.\nއިންޓަނެޓްގެ ސްޕީޑަށް އިންގިލާބެއް ގެންނަން އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޓީމަކުން ފެށި މަސައްކަތާ ބެހޭ ގޮތުން މޮނާޝް ޔުނިވަސިޓީގެ ޑރ. ބިލް ކޯކޯރަން ވިދާޅުވީ އެ މީހުން ތަޖުރިބާކުރި "މައިކްރޯ-ކޮމްބް" އަކީ އިންޓަނެޓްގެ މިހާރުގެ ހާލަތު އެއްކޮށް ބަދަލުކޮށްލަން މަގުފަހިވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއާ އެކު އިންޓަނެޓްގެ ވިޔަފާރި ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއަރައިގެން ދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެކަމަކު އަދި މިކަހަލަ ގޮތަކަށް ލެބްތަކުގައި އުފައްދާ ޑިވައިސްއަކުން އިންޓަނެޓް ހޯދަން ދެތިން އަހަރު ނަގާނެ ކަމަށް އަހަރެމެންނަށް ބެލެވެނީ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. "އަދި ވިޔަފާރި އުސޫލުން މި ނިޒާމު ބޭނުންކުރަން ފަސް ވަރަކަށް އަހަރު ނަގާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ."\nއިންޓަނެޓަކީ މިހާރު އެއާ ނުލައި ނޫޅެވޭނެ އަސާސީ އެއްޗަކަށްވެފައިވާ އިރު، މީގެ ދުވެލި ހަލުވި ވުމަކީ އެތައް ކަމެއް އަވަސްވެގެން ދާނެ ކަމެކެވެ. ދުނިޔެ އޮތީ އެފަދަ އިންގިލާބެއްގެ އިންތިޒާރުގަ އެވެ.


ބ އަތޮޅުގައި ފެރީގެ ހިދުމަތް މެދު ކެނޑިފައި\n18 ޑިސެމްބަރ 2012\nދީބާޖާ އިން ބ. އަތޮޅުގައި ދެމުން އަންނަ ފެރީގެ ހިދުމަތް ހުއްޓިފައި އޮންނަތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެއެވެ.\nމިކަމާ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ވެސް ފާޅުކުރަމުންނެވެ.\nރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ދަތުރު ފަތުރުގެ ނިޒާމަކުން ގުޅުވާލުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ފައްޓަވާފައިވާ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ބ އަތޮޅުގެ ދަތުރު ފަތުރު ނިޒާމުހިންގަން ހަވާލު ކޮށްފައިވަނީ ދީބާޖާއިން ދެ ފެރީދޯނި ބޭނުން ކޮށްގެން މިއަތޮޅުގެ އުތުރާއި ދެކުނަށް ހުކުރު ދުވަސް ފިޔަވައި ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ޝެޑިއުލް ދަތުރުތައް ދިޔަައީ ކުރަމުންނެވެ. ވުމާއިއެކު ފެރީގެ މި ޚިދުމަތް ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ހުރިހާ ރައްޔިތުން ވެސް ބަލައިގަތް ވަރަށް ކާމިޔާބު ހިދުމަތަކަށެވެ.\nމިއަތޮޅުގައި ދަތުރު ފަތުރުގެ ހިދުމަތް ފެށިފަހުން މިހާތަނަށް ތިންލައްކައަށް ވުރެ ގިނަމީހުން މިނިޒާމުގެ ބޭނުން ހިފާފައި ވާކަމަށް ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ. ވުމާއިއެކު މި ނިޒާމަކީ އިގްތިސާދީ ގޮތުންވެސް ވަރަށް ކާމިޔާބު ނިޒާމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.\nނަމަވެސް ހިތާމައަކީ މިހާރު މިވަނީ ބ އަތޮޅުގެ ދަތުރު ފަތުރުގެ ނިޒާމު ހުއްޓިފައެވެ. ފެރީތަކުގެ ވެރިންނާއި ގުޅާލުމުން އެބޭފުޅުން ދެންނެވީ މިހާތަނަށް ފެރީގެ ކުއްޔަށް ލިބެންވާ އެތައް ބައިވަރު ފައިސާ ނުލިބި ވާކަމަށެވެ.\nމިކަމާ ބެހޭގޮތުން ދީބާޖާއާ ގުޅަންކުރި މަސައްކަތް ވަނީ ނާކާމިޔާބު ވެފައެވެ.\nދަތުރު ފަތުރުގެ ނިޒާމު ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައި ވާތީވެ ބ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ރައީސް އަބޫބަކުރު ކަލޭފާނު ވިދާޅުވީ މިއީ ވަރަށް ހިތާމަ ކުރަންޖެހޭ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމާއި ބޭހޭގޮތުން ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތް ތަކާއި ދީބާޖާއާއިވެސް އެތައްފަހަރަކު ވާހަކަ ދައްކައިގެން ވެސް އެކަމަށް އެއްވެސް އަލިމަގެއް ފެނިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\n“އަޅުގަންޑުމެން ތިކަމާ ވަރަށް މަސައްކަތް ކޮށްފިން، ސަރުކާރުގައިވެސް އެތައްފަހަރަކު ދަންނަވައިފިން. އެއްވެސް އިޖާބައެއް ނުދެއްވި، ދީބާޖާ ކުންފުންޏާވެސް ވަރަށް ގިނަފަހަރު ވާހަކަ ދެކެވިއްޖެ. ސަރުކާރުން ބުނަނީ ދީބާޖާއާއި ސަރުކާރާ ދެމެދު އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތް ކަމަށް، ދީބާޖާއިން ބުނަނީ ސާރުކާރާއި ދީބާޖާއާއި ދެމެދު އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތް ކަމަށް، މިހާރު އަޅުގަނޑުމެން ހަދާނެގޮތް ހުސްވެއްޖެ، ރައްޔިތުން ގެޝަކުވާ ތަކަކަށް އެއްވެސް ހައްލެއް ލިބޭ ގޮތެއް އަދިނުވާ،” ބ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ރައީސް ކަލޭފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\nފެރީގެ ދަތުރުތައް ހުއްޓިފައިވާތީވެ ބޭސްފަރުވާ އަށާއި އެހެނިހެން މުހިންމު ބޭނުން ތަކަށް ބޮޑު ހަރަދު ކޮށްފައި އަންނަން ޖެހުމުން ގިނަ ރައްޔިތުން ތަކެއްދަނީ އެކަމާ ކަންބޮޑުވުންވެސް ފާޅު ކުރަމުންނެވެ.