އިންސާފް.. 19 ވަނަ ބައި.. – Esfiya\n“ޖައިޝް.. ޖައިޝް ތިއުޅެނީ މަރުވާނެ ފަސޭހަ ގޮތެއް ހޯދަންތަ.. އެހެންވީއްޔާ އަހަރެން ބުނާ ގޮތެއް ހަދާ.. އަހަރެން ވާގަޑެއް ދިނީމަ ދަންޖެހޭ.. އެވެސް މިއަށް ވުރެއް ފަސޭހަ ވާނެ ގޮތެއް” ފައިލް މޭޒުމައްޗަށް އެއްލަމުން އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. “އެނގޭދޯ މިއީ މަރުގެ އެތިފަހަރެއްކަން” އަހްޝަމް އަހަރުމެން ދެމީހުންނާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ.\n“ކީކޭތަ ތިބުނީ” އަހަރެން އަހާލީމެވެ. “ކަލޭމެން ތިއީ ކުޑަ ދެ ކުދިންތަ.. މިއީ ކިހާ ބޮޑު ކަމެއްކަން ނޭނގެނީތަ ކަލޭމެންނަށް.. ޖައިޝް.. އޭނައަށް ނޭނގިދާނެ ކަން އަހަރެން ގަބޫލު ކުރަން.. އެކަމަކު ކަލޭ.. މިއީ ކިހާ ބޮޑު ކަމެއްކަން އެނގި ހުރެ” އަހްޝަމްގެ އަޑުގައި އެކުލެވިގެންވަނީ ހިތްހަމަނުޖެހުމުގެ އަސަރުތަކެވެ. އަހަރެން ޖައިޝްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލީމެވެ. ޖައިޝް ހުރީ އަހްޝަމްއާއި ދިމާލަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައި ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އޭނަ ބުނެގެންނުވާނެ އެއްޗެއް އޭނަގެ އަގައިން ނިކުންކަހަލަ އެވެ. “ޖައިޝް.. އަހްޝަމް ކީކޭތަ އެކިޔަނީ..” އަހަރެން ޖައިޝްއާއި ސުވާލު ކުރީމެވެ. ޖައިޝް ދެފަރާތަށް ބޯ ހޫރާލިއެވެ. އަދި އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. އެމޫނުމަތިން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ބުނަން އުޅޭ ކަހަލައެވެ. “އާސީން އޭ ދޯ ބުނީ.. ” އަހްޝަމް އަހާލިއެވެ. އަހަރެން އާއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ބޯޖަހާލީމެވެ. “ލުކް އާސީން.. ހުމާމް ގެ ބައްޕައަކީ ކާކުކަން އާސީންއަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭނެ.. ނޫންތަ.. އެއީ މި ސަރުކާރުގައި ކިހާ ނުފޫޒް ބޮޑު މީހެއްކަންވެސް އާސީންއަށް އެނގޭނެ.. އަދި އޭނގެ އިތުރަށް މި މަޖްލީސް މެންބަރަކީ ވެސް ސަރުކާރުގެ ޕާޓީ މީހެއް..” އަހްޝަމް އަހަރެންނަށް އެނގޭ ގޮތަށް ކިޔައިދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެއީ އަހަރެންނަށް ނޭނގޭ އެއްޗެއް ނޫނެކެވެ. އެވާހަކައަކީ އަހަރެންނަށް އެނގި ބާވެފައިވާ ވާހަކައެވެ. ” ސޯ.. ކޮބާތަ މައްސަލައަކީ.. އެންޑް ކީއްވެތަ ތިބުނީ ޖައިޝްއަށް މިކަން އެނގި ހުރެއޭ.. އަހަރެންނަށް ކޮންކަމެއްތަ ޖައިޝް ތި ފޮރުވަނީ” އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ޖައިޝްއާއި ސުވާލު ކުރީމެވެ.\nއަހްޝަމް ޖައިޝްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. “ޖައިޝް ނުބުނަންތަ އާސީން ކައިރީގައެއް” އަހްޝަމް އަހާލިއެވެ. ޖައިޝް އަހްޝަމްއަށް ބަލާލީ އިތުރަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނެގެން ނުވާނެއޭ ބުނެލާފަދަ ބެލުމަކުންނެވެ. “އާސީން ދޯ މީގެ ކުރިން ނާސިރު އާއި ބެހޭގޮތުން ރިޕޯޓެއް ލިޔުނީ.. އެނގޭތަ އޭނގެ ފަހުން ކަންތައް ވީ ގޮތް” އަހްޝަމް އެހާ ހިސާބަށް ބުނުމާއި އެކު ޖައިޝް އޭނަގެ ބޮލުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ. “ޖައިޝް ބުނި ކޮންމެވެސް މިނިސްޓަރއެއް ޖައިޝްއާއި ވާހަކަ ދެއްކި ވާހަކަ” އަހަރެން ވާނުވާ ނޭނގި ހުރެ ބުނެލީމެވެ. “ކޮންމެވެސް މިނިސްޓަރ އެއް ނޫނޭ އެއީ.. އެއީ ހެލްތް މިނިސްޓަރ.. އޭނަ ވާހަކަ ދައްކާފަ ދިޔަތަނުން.. ބަޔަކު ޖައިޝްއަށް އަނިޔާ ކުރީ.. ކިޑްނެޕް ކޮށްގެން. އެއީވެސް މިކަންތަކާ.. އަދިވެސް މިކަމުގެ ބިރުވެރި ވާހަކަ ކިޔައިދޭންވީތަ” އަހްޝަމްގެ އަޑު ބާރުވަމުން ދިޔައެވެ. “އިނަފް.. އިޓްސް އިނަފް އިނގޭ އަހްޝަމް.. އަހަރެން މިތަނަށް މިއައީ ތީނަގެ ލެކްޗަރ އަޑުއަހާކަށް ނޫން.. މިކަމުގައި އަހަރުމެންނަށް އެއްވެސް ކަހަލަ އެހީއެއް ވެދޭނެތޯ އަހަން.. ނުވާ ކަމަށްވާނަމަ ބުނޭ..” ޖައިޝްވެސް ހިތްހަމަނުޖެހިފައި އަޑަށް ބާރުލަމުން ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން ވިސްނާލީމެވެ. ކުރިން އެވަރު އަހަރެންނަށް ނުވިސްނުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. އެވާހަކައާއި މިނިސްޓަރ އެކޭ ބުނީމަ ޖައިޝްއާއި ވާހަކަ ދައްކާނީ އޭނާކަން އަހަރެންނަށް ވިސްނާނުލެވުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ.\n“ޖައިޝް.. މިއީ ބޮޑު ކަމެއް.. އަހަރުމެން މި ކޭސް ރީ އޯޕެން ކޮށްފިނަމަ.. އަހަރުމެންނަށް މި ނިކުމެވެނީ.. މި މީހުނާ ދެކޮޅަށް.. އަދި އަމުދުން މިހާރު މިކަމުގައި ބައިވެރިވި އެންމެން ވަނީ މަރުވެފައި.. ދެން ކީއްކުރަން އަހަރުމެން މި ކޭސް ރީއޯޕެން ކުރަންވީކީ” އަހްޝަމް އަޑު މަޑުކޮށްލަމުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. “މީހުން މަރުވިޔަސް.. އަދި އެހެން ކަމެއްވިޔަސް.. މިކަމުގައި ނަޝްފާއަށް އިންސާފްއެއް ނުލިބެއޭ.. ކަމުގެ ހަގީގަތް އެނގިތިބެ އަހަރުމެން ތިބެންވީތަ.. މިކަމުގެ ފަހަތުގައި ތިބި ބައެއް އެނގޭ އިރުވެސް.. ނޫން.. އަހަރެން ނުހުންނާނަށް” ޖައިޝް ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން އިސްޖަހާލީމެވެ. “ތިއީ ދައްކަން ވަރަށް ފަސޭހަ ވާހަކައެއް.. އަޑުއަހަންވެސް އެހާ ރީތި.. އެކަމަކު ކަމުގެ ހަގީގަތް އެނގިހުރެވެސް ބައެއް ފަހަރު ހަނު ހުންނަން ޖެހޭނެ.. އެކަހަލަ ހާލަތްތައް އަންނާނެ.. އަހަރުމެންނަކީ އާދައިގެ މީސްމީހުން.. މި މީސްމީހުން މިއީ ތަންތަނުގެ ބޮޑުން.. އަހަރެން މިއީ އާދައިގެ ވަކީލެއް.. ޖައިޝް ތިއީ އާދައިގެ ނޫހެއް ހިންގާ މީހެއް.. އާސީންއަކީ އާދައިގެ ޖާނަލިސްޓެއް.. ވިސްނަބަލަ.. މިކަމުގައި އަހަރުމެން ނިކުމެއްޖެނަމަ ގެއްލުންވާނީ އަހަރުމެންނަށް އެކަންޏެއް ނޫނޭ.. އަހަރެން ނިކުމެއްޖެނަމަ އަހަރެންގެ ވަޒީފާ.. ޖައިޝް ނިކުމެއްޖެނަމަ ޖައިޝްގެ ނޫސް.. އެތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެންމެން.. ޕްލީޒް.. ވިސްނަބަލަ..” އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ.\n“އަހަރުމެން އާދައިގެ މީހުނަށްވީމަ ހަނު ހުންނަންވީތަ.. ތީތި އަހަރެންނަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ.. އަހަރުމެން ހަނު ތިބޭނީ ކިހާ ދުވަހެއް ވަންދެންތަ.. މިކަހަލަ ކިތައް މީހުން ކިތައް ކަންތައް ކުރަންދެންތަ.. އަހަރެން ގަބޫލު ކުރަން އަހަރެންނަކީ އާދައިގެ ޖާނަލިސްޓެއްކަން.. ކަމެއް ކުރާކަށް.. މީހަކަށް އިންސާފް ހޯދައިދޭކަށް.. ތަނަކަށް އަމާންކަން ހޯދައިދޭކަށް.. ތަނެއްގައި އޮންނަ ފިތުނަ ފަސާދައެއް ފިލުވާލާކަށް.. ބޮޑު މީހަކަށް ވާންޖެހޭތަ.. ނޫނީ ފުލުހަކަށް ވާންޖެހޭތަ.. ކީއްވެ އަހަރުމެން އަމިއްލައަށް އަހަރުމެންގެ ޒިންމާ ނުނަގަނީ.. އާދައިގެ މީހަކަށް ކުރެވޭނެ ކިތައްމެ ކަންތައްތަކެއް ހުންނާނެ.. އަހަރުމެން އަހަރުމެންގެ ޒިންމާ ނަގާނަމަ.. މިރާއްޖެއިން ނައްތާލެވޭނެ ކިތައްމެ ކަމެއް އޮންނާނެ.. މީހަކުގައި ތަޅާ މަރާލާއިރު އަހަރުމެން ބަލަން މިތިބެނީ.. އެމީހުން ދުރުކުރުވަން މަސައްކަތް ނުކުރަނީ.. ކީއްވެ.. އެއީ ހަމައެކަނި ފުލުހުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތަކީތަ.. މަސްތުވާތަކެތި ގަނެ ވިއްކާކަން އަހަރުމެންނަށް ރަނގަޅަށް އެބަ އެނގޭ.. އެކަމަކު އެއާއި މެދު ފިޔަވަޅެއް ނާޅަނީ.. ކީއްވެ.. އެއީވެސް ފުލުހުން ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށް ވާތީ.. އާއްމުން އުޅޭ ތަންތަނުގައި ސިނގިރޭޓް ބުއިމަކީ މަނާކަމެއްކަން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެނގޭ.. އެކަމަކު އެކަން ކުރާ ބަޔަކު އެކަން ކުރާއިރު އަހަރުމެން މަޑުން ތިބެނީ… ކީއްވެ.. އެއީވެސް ފުލުހުން އައިސް އެކަން ހުއްޓުވާތޯ.. އަޅެ އެއްމެ ފަހަރަކުވެސް އަހަރުމެން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައް ކުރަން ބިރު ނުގަނެ ކުރިމަތިލާނަމަ” އަހަރެން ހުރިހާ އެއްޗެއް ކީއިރު އަހްޝަމްއާއި ޖައިޝް ތިބީ ފާޑަކަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.\n“އާދައިގެ މީހަކާއި ވަކީލަކާއި ފުލުހަކާއި ހުރި ތަފާތަކީ ކޮބާ.. ވަޒީފާ ގޮތުން ފިޔަވާ.. ގަބޫލު ކުރަން އަހަރެން މިއީ އާދައިގެ ޖާނަލިސްޓެއް ކަން.. އެކަމަކު އަހަރެންނަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެނގި ހުރެ ނޭނގޭ ކަމަށް ހަދައިގެންނެއް ނުހުރެވޭނެ.. އާދައިގެ ވިޔަސް.. އަދި އިސްވެރިއަކަށްވިޔަސް.. ކަމެއް ކުރެވޭނީ ކެރިގެން..” އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. “ރަނގަޅު ވާހަކައެއް އާސީން ތި ދެއްކީ.. މުޅިންވެސް ހަމަޖެހޭ ވާހަކަ.. އަހަރުމެން އެންމެން ޒިންމާ ނަގާނަމަ.. މިގައުމުން އެތައް ކްރައިމް އެއް ނައްތާލެވޭނެ.. އަދި އެންމެ ބޮޑު ވާހަކައަކީ ކަމެއް ކުރެވޭނީ ކެރިގެންކަން.. އާސީން.. ވިސްނާލަބަލަ.. އެމީހުންނަކީ ކެރޭ މީހުން.. އެމީހުންނަށް ކެރިދާނެ.. އާސީން ދުއްވާލުމައްޓަކައި އާސީންގެ އާއިލާއާއި ދިމާ ކުރަން.. އާސީންއަށް އަނިޔާ ކުރަން.. އާސީން ހިފަހައްޓާ ތަނެއްގައި ފޮރުވާފައި ބަހައްޓަން.. ތަނެއްގައި ރޯކުރަން.. އެމީހުންނަށް ކެރިދާނެ ބަޔަކަށް ލާރިދީގެން ދެބަޔަކު ނެރިގެން. އެދެބައި މީހުން ތަޅާ ފޮޅުވަންވެސް.. އެކަމަކު އާސީން.. އެއީ އަހަރުމެންނަށް ކެރޭނެ ކަންތަކެއް ނޫނޭ.. އަހަރެންނަށް ގެއްލުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ ދެރަވާނެ.. އާއިލާއެއް އެބަ އޮތް.. ޖައިޝްއަށް ގެއްލުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ ހާސްވާނެ ބަޔަކު އެބަތިބި.. ހަމަ އެގޮތައް އާސީންއަށްވެސް.. އާސީން.. އެމީހުން އަބަދުވެސް ބަލާލީ އެހެން މިހުންގެ ވީކް ޕޮއިންޓްއަށް އެޓޭކް ކުރެވޭތޯ.. މި ކޭސް ރީ އޯޕެން ކޮށްފިނަމަ.. އެތައް ބަޔަކަށް ގެއްލުންވާނެ..” އަހްޝަމް އަހަރެންނަށް ވިސްނައިދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އަހަރެން އިސްޖަހާލީމެވެ. އަހްޝަމް އެބުނަނީވެސް ދޮގެއް ނޫނެކެވެ. މިކަމުގައި އުޅޭނަމަ ގެއްލުންވެސް ލިބިދާނެއެވެ. އަނިޔާވެސް ވެދާނެއެވެ. އާއެކެވެ. މިކަމުގައި އަހަރެންގެ ސަބަބުން އަނިޔާއެއް އެހެން މީހަކަށް ލިބޭކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫނެކެވެ.\nއަހަރެން އިސްއުފުލާ އަހްޝަމްއާއި ޖައިޝްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލީމެވެ. “ޔުއަރ ރައިޓް.. އަސްލު ތެދެއް ތި ބުނީ.. އެހެންވީމަ ދެން އަޅާނުލަމާ.. މިވާހަކައަކީ ނުދެއްކޭ ވާހަކައަކަށް ހަދަމާ ދޯ.. ތެންކްސް ވަރަށް ބޮޑަށް ތި ދިން ޓައިމްއަށް” މޭޒުމަތީގައި އޮތް ފައިލް ނަގަމުން އަހަރެން ހިނިތުންވެލީމެވެ. “އާސީން” ޖައިޝް އަހަރެންނަށް ގޮވާލީ އެފައިލް ނަގައިގެން ބޭރަށް ނިކުންނަން ފެށުމުންނެވެ. “އިޓްސް އޯކޭ.. ރިޔަލީ ޖައިޝް.. އަހްޝަމް އެބުނީ ތެދެއް.، މިކަމުގައި އުޅޭނަމަ އެތައް ވަރަށް ގެއްލުން ވާނެ.. އެންޑް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން. އަހަރެންނާއި ހެދި އެއްވެސް މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ވާކަށް.. އަހަރެންގެ އާއިލާ.. އަހަރެންގެ އެކުވެރިން.. އެންމެންވެސް އަހަރެންނަށް ވަރަށް މުހިއްމު.. ޖައިޝްވެސް.. ސޯ އިޓްސް ރިޔަލީ އޯކޭ” އަހަރެން ޖައިޝްއަށް ހިނިތުންވުމެއް ދިނީމެވެ. އަދި އަވަސްކަމާއި އެކު ބޭރަށް ނިކުތީމެވެ. އޭރު އަހަރެންގެ ދެލޯ ހުރީ ކަރުނުން ފުރިފައެވެ. އެއީ އަހްޝަމް އަހަރެންނަށް އެހީ ނުވީމައެއް ނޫނެކެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން މީހެއް ކައިރީގައި ކޮށްދޭނަމޭ ބުނެފައިވާ ކަމެއް ކޮށްދޭނެ އެއްވެސް މަގެއް ނުފެނުނީމައެވެ. ކަމެއް ކޮށްދޭނަމޭ ބުނާއިރު އެބުނެވޭނީ ކިހާ ބޮޑު އެއްޗެއްކަން ނުވިސްނެނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. އެއަޑު އަހަން ހުންނަ މީހާ ކިހާ އުއްމީދެއް ކުރާނެކަން ނުވިސްނެނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. އަހަރެން އަމިއްލަ ނަފްސު ދެކެ ރުޅިއާދެވުނެވެ. ކުރަން ބުނި އިރުވެސް ބުނީ ކޮންކަމެއްގެ ވާހަކައެއް ހެއްޔެވެ. މީހަކަށް އިންސާފް ހޯދައިދޭ ވާހަކައެވެ. އަޅެ ފަހެ މަގުމަތީގައި އޮންނަ ގަލެއް އެއްފަރާތް ކުރާނަމޭ ބުނި ނަމަ އަހަރެންގެ އަގު ވެއްޓޭނެ ހެއްޔެވެ. މީހަކަށް އިންސާފެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ކިހާ ބޮޑު ކަމެއްކަން މިއަދު ވިސްނިއްޖެއެވެ. މިކަހަލަ ކަންތައްތަކުގެ ފުލުހުން ކުރާނެ މަސައްކަތް އަހަރެންނަށް ވަޒަން ކުރެވިއްޖެއެވެ. ސައިކަލާއި ހަމައަށް ގޮސްފައި އަހަރެންނަށް އަތުން ސައިކަލުގައި ޖަހާލެވުނެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސާއި ދިމާލަށް ސިކުނޑިން ކިޔަމުން ދިޔަ އެއްޗެހި ހުއްޓުވުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.\n“އާސީން” އަހަރެން ޖައިޝްގެ އަޑު އިވުމާއި އެކު އަތުގެ ނުފުށުން ދެލޯ ފުހެލީމެވެ. އަދި ހިނިތުންވުމަކާއި އެކު ޖައިޝްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލީމެވެ. ޖައިޝް ދުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އައިސް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި ހުއްޓުނެވެ. “އައި އޭމް ސޯ ސޮރީ.. އަހަރެން ހީކުރީ އަހްޝަމް އަހަރުމެންނަށް އެހީވާނެ ކަމަށް.. ސޯ ސޮރީ” ޖައިޝްގެ މޫނުމަތިން ފެންނަން ހުރީ މާޔޫސްކަމެވެ. “އެއީ މައްސަލައެއް ނޫނޭ.. އަސްލައްވެސް.. ޖައިޝް މަސައްކަތް ކޮށްދީފީމެއްނުން.. ސޯ އިޓްސް އިނަފް.. އެހެން ނޫނަސް އަހްޝަމް ހޭޒް އަ ޕޮއިންޓް” އަހަރެން ހަށަން ބަދެލަމުން ބުނެލީމެވެ. “އެކަމަކު އަހަރެން އަސްލަށްވެސް އާސީންއަށް ވަރަށް އެހީވާން ބޭނުން.. އެހެންވެ މިތަނަށް މިއައީވެސް.. އަހަރެން ވަރަށް ދެރަ ވެއްޖެ އަހަރެންނަށް އެއްވެސް އެހީއެއް ނުވެވުނީމަ” ޖައިޝް އިސްޖަހާލިއެވެ. “އާ ޔޫ ކިޑިންމީ.. ޖައިޝްއަށް އެނގޭތަ ޖައިޝް އަހަރެންނަށް ކިހާ ބޮޑު ކަމެއް ކޮށްދެވިއްޖެކަން.. އަހަރެންގެ ލޯ ހުޅުވާދިނީ.. ހަގީގަތަކީ ކޮބާކަން ބުނެދިނީ.. އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެންނަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަމުން ދިޔަކަން.. އެކަމަކު.. ޖައިޝް މިއަދު އަހަރެން މިތަނަށް ނުގެންނަމަ އަހަރެންނަށް ނޭނގޭނެ ދޯ އަހަރެން ރޯންގް ކަމެއް.. މީގެ ކުރިއަކުން” ޖައިޝްގެ އަތުގައި ހިފާލަމުން އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. އެވަގުތު ޖައިޝް އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. ދެމީހުންގެ ހަތަރުކަޅި ކުޑަވަގުތު ކޮޅަކަށް ނަމަވެސް ދިމާވެގެން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު އަހަރެންގެ ގައިން ހީބިހި ނަގައިގެން ދިޔައެވެ. ކީއްވެ ކަމެއް ނޭނގުނެވެ. ޖައިޝްގެ ލޮލުން އަހަރެންނަށް ފެނުނީ ބުނަން ނޭނގޭ ކަހަލަ އިހްސާސްއެކެވެ. އެދެލޮލުން ސާފުކޮށް އަހަރެން ކައިރީގައި ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ބުނަން އުޅޭ ކަހަލައެވެ.\n“ޖައިޝް” އަހަރުމެން ދެމީހުން ސިހިގެން އަހްޝަމްގެ އަޑު އިވުމުންނެވެ. އެވަގުތު އަހަރެން ޖައިޝްގެ އަތުން ދޫކޮށްލަމުން ކުޑަކޮށް ޖައިޝްއާއި ދުރަށް ޖެހިލީމެވެ. އަމިއްލަ ތުންފަތުގައި ދަތްއަޅާލެވުނީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް މަލާމާތް ކުރަމުންނެވެ. އައިރް ފެނުމުންވެސް އެވަރުވެއެވެ. ޖައިޝް ފެނުމުންވެސް އެވަރުވެއެވެ. އަނެއްކާ އަހްޝަމް ފެނުމުން އެވަރުވާނެބާއެވެ. އަމިއްލައަށް ނަފްސާއި މަލާމާތް ކޮށްލީމެވެ. އެވަގުތު އަހަރެންގެ މޫނުމައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް އައުމުން ވަގުތުން އެކަން ފޮރުވީމެވެ. “އޯކޭ.. އައި ވިލް ހެލްޕް” އަހްޝަމް އަހަރުމެން ކައިރިއަށް ހުއްޓިލަމުން ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން އެއްފަހަރު ޖައިޝްގެ މޫނަށް އަނެއް ފަހަރު އަހްޝަމްގެ މޫނަށް ބަލާލީމެވެ. ޖައިޝްވެސް އަހްޝަމްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލީ އެބުނި އެއްޗެއް ޔަގީން ނުވާ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. “އާ.. ޖައިޝްއަށް އަޑު ތިއިވުނީ ރަނގަޅަށް.. އަހަރެން އެހީވާނަން..” އަހްޝަމް އަނެއްކާވެސް ބުނެލިއެވެ. އެވަގުތު ޖައިޝް އުފަލުން އަހްޝަމްގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަތެވެ. އަހަރެންނަށްވެސް އުފަލުން ހުރެވުނު ތަން ނޭނގުނެވެ. ހެއްދެވި ފަރާތަށް ހަމްދު ކުރެވުނެވެ. ހުރިހާ ހާލަތެއްގައިވެސް އަހަރެންނަށް އެހީވާ ފަރާތަކީ އެއީއެވެ.\n“އެހެންވީމަ ކިހިނެއް ދެން ހަދަންވީ” ޖައިޝް އެހެން ބުނެލީ އެގޭތެރެއަށް ވަދެ ގޮޑީގައި އިށީނަމުންނެވެ. އަހްޝަމް އެގޭގައި އުޅޭ މީހާ ކައިރީގައި އަހަރުމެންނަށް ކޮފީ ގެނައުމަށް ބުންޏެވެ. “އަސްލު ވާންވި ގޮތަކީ… ތި ހުރިހާ ހެކިތަކެއް އަހަރުމެން ގާޒީއަކަށް ދައްކަންވީ.. އެކަމަކު ބައިވަރު މައްސަލަތަކެއް ދިމާވާނެ.. ފުރަތަމަ ކަމަކީ.. ތިހުރިހާ ހެކިތަކެއް މީގެ ކުރިން ހުރީ ކޮންތާކުތޯ ކުރެވޭ ސުވާލު.. ކުއްލިއަކަށް މިއަދަކު ތި ހެކިތައް ފެންމަތިވެގެން ތިއުޅެނީ ކީއްވެތޯ ކުރެވޭ ކުރެވޭ ސުވާލު.. ގާޒީ އެސުވާލުތައް ކުރުމުގެ ކުރިން އަހަރެން އެސުވާލު ތަކުގެ ޖަވާބު ބޭނުން.. މިކަމުގައި އަހަރެންނަށް އުޅެވެނީ އަހަރެންނަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް އެނގިގެން..” އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. ޖައިޝް އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. ހަދަންވީ ކިހިނެއްހޭ އަހާލާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. “ޝުކުރިއްޔާ ވަރަށް ބޮޑަށް.. އަހަރުމެންނަށް އެހީވަން ނިއްމިތީ.. އެކަމަކު ސުވާލެއް ކޮށްލަން ބޭނުން.. ކީއްވެ ހިޔާލު ބަދަލުވީ” އަހްޝަމްގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ކުރިން އަހަރެންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ހޯދުން އަހަރެންނަށް މާ މުހިއްމެވެ.\n“ނޭނގޭ.. ފާޑެއްގެ އަންހެނަކު.. ލެކްޗަރ އެއް ދިނީ.. އާދައިގެ މީހަކަށް ވިޔަސް ކުރެވޭނެ ކަންތައް ހުންނާނެއޭ ކިޔައިގެން” އަހްޝަމް އޭނަގެ ބޮޑު ގޮޑީގައި އިށީދެލަމުން ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އަސްލުވެސް.. އާސީން ދެއްކީ ރަނގަޅު ވާހަކައެއްކަން އަހަރެންނަށް ވިސްނުނީ.. އަނެއްކާ.. ޖައިޝްއަކީ އަހަރެންގެ ގާތް އެކުވެރިއެއް.. އޭނަ ކަމަކު ބުނީމަ ނޫނެކޭ ނުބުނެވޭތާ” މަޖާކަން ކަނޑުވާލަމުން ސީރިއަސް ވެލަމުން އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. “އެކަމަކު… އޭރުން .. އަހްޝަމްގެ ވަޒީފާ.. އާއިލާ” އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ބުނެލީމެވެ. “އަހަރެން ވަޒީފާގެ ކޮބާ ބޭނުމަކީ މީހަކަށް އިންސާފެއް ނުހޯދައިދެވޭނަމަ.. އާއިލާގެ މީހުންނަށް އަހަރެން މާދަން ދައްކާނީ ކޮން މޫނެއް. މިއަދު އަހަރެން މިކަމަށް ފުރަގަސް ދޭނަމަ” އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން ވިސްނާލީމެވެ. އަހްޝަމްއަށް ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭންވީ ހެއްޔެވެ. އެކަމަކު އޭނައަށް އިތުބާރު ކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ. އޭނަ އަހަރުމެންނަށް އެހީވާނަމަ، އޭނައަށް ހަގީގަތް އެނގުން މުހިއްމެވެ. ޖައިޝްއަށް ބަލާލަމުން އަހަރެން ބޯޖަހާލީމެވެ. ޖައިޝް އަހްޝަމްއަށް ވާހަކަތައް ކިޔައދޭން ފެށިއެވެ. ނާސިރު އާއި އަހަރެންގެ ވާހަކައެވެ. އައިރްގެ ވާހަކައެވެ. ބަންޝީލްގެ ވާހަކައެވެ. އައިރް އެފައިލް ހޯދި ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. ހުރިހާ ވާހަކައެއް ދައްކާ ނިމުމުން އަހްޝަމް ފުންނޭވާއެއް ބޭރުކޮށްލިއެވެ.\n“އަހަރެންނަށް ޖައިޝް ރަނގަޅަށް ނޭނގޭނަމަ.. ދެންމެ ތި ދެއްކި އެއްވެސް ވާހަކައެއް އަހަރެން ގަބޫލެއް ނުކުރީމުސް.. އެކަމަކު.. އެނީވޭ.. އަސްލު ތި ކިޔައިދިން ގޮތުން މި ކޭސް ރީޕެން ކުރަންވެސް ހަމަ އަސްލަށްވެސް އަހަރެން ބިރު ގަނެއްޖެ.. މިކަން ކުރާނަމަ ވަރަށް ގިނަ ކޮންސިކުއެންސް ތަކާއި އަހަރުމެން ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެ.. ފުރަތަމަ ކަމަކީ.. ތި ފައިލް އައިރްއަށް ދީގެން ފުލުހުންގެ އެއްޗެހިތައް ހުންނަ ތަނަށް ގެންދަންވީ” އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. “އެކަމަކު އޭރުން.. އަހަރުމެންނަށް ދެއްކޭނެ ހެއްކެއް ނުއޮންނާނެ” ޖައިޝް ބުނެލިއެވެ. “އަހަރުމެން ތި ހުރިހާ ލިޔެ ކިޔުމެއް ބޭނުމެއް ނުވޭ.. ތީގެން ދެތިން ލިޔުމެއްގެ ކޮޕީ ހައްދާނީ.. އަދި ތި ފައިލް ގެންދަން ބުނާނީ.. އެހެން ނޫނިއްޔާ ތި ފައިލް ހިފައިގެން އަހަރުމެން ގޮސްފިނަމަ އައިރްގެ ވަޒީފާ ގެއްލޭނެ ކަމާއި މެދު ޝައްކެއްނެތް.. އެކަމަކު އަހަރެން މިބުނާ ގޮތަށް ހަދައިފިނަމަ.. އައިރްގެ ވަޒީފާވެސް ސަލާމަތް ކުރެވޭނެ.. އަދި މިކޭސްވެސް ރީއޯޕެން ވާނެ..” އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. “މައްސަލައެއް ނެތް.. އަހަރެންނަށް ހާދަ ހީވެއޭ.. އަހްޝަމްގެ ވާހަކައަށް އެކަމަކު އަންނަން އުޅޭހެން” އަހަރެން އަހްޝަމްގެ މޫނަށް ބަލާލަމުން ބުނެލީމެވެ. އަހްޝަމް ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އެކަމަކު.. އަހަރުމެން ބޭނުންވޭ އަސްލު ޕްރޫފް.. މިކަމުގެ އަޑީގައި މިނިސްޓަރ އުޅޭކަމުގެ.. އޭނަ ލާރި ދިންކަމުގެ ހެކި.. އޭނަގެ އަނގައިން އަމިއްލައަށް އެއްބަސްވާން އެބަ ޖެހޭ.. އެހެން ނޫނީ.. މި ކޭސް އަނެއްކާވެސް ކްލޯޒް ވާނެ” އަހްޝަމް ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން ވިސްނާލީމެވެ. “ތިކަމާއި ނުވިސްނާ.. ފުރަތަމަ މި ކޭސް ރީއޯޕެން ކުރެވޭތޯ ބަލާ.. އޭގެ ފަހުން އަހަރެން ހެލްތް މިނިސްޓަރ އައި ދެކޮޅަށް ހެކި ހޯދާނަން” އަހަރެން ބުނެލީމެވެ.\nއެގޭގައި އަހަރެންނާއި ޖައިޝް ވަރަށް ގިނަ އިރު ކޭސް އާއި ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަން މަޑުކުރީމެވެ. ވަރަށް ގިނަ ވާހަކަ ދައްކާފައި އަހަރެންނާއި ޖައިޝް ގެއަށް އަންނަން ނިކުތީ ހަވިރު ވީ ފަހުންނެވެ. ޖައިޝް ގެއަށް ދިޔައީ އަހަރެން ގެއަށް ގެންގޮސް ދޮންބެއާއި ހަވާލުކޮށްފައެވެ. ޖައިޝްގެ ފަރާތުން ކުރިން ނުފެންނަ އެތައް ކަމެއް މިހާރު އަހަރެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެ އަޅާލުމާއި އޯގާތެރިކަން އެއީ މީގެ ކުރިން އޭނަގެ ފަރާތުން ފެންނަ ކަންތައްތަކެއް ނޫނެކެވެ. ހެވިފައި ހުރެ އަހަރެންނާއި ވާހަކަ ދެއްކުމާއި އަހަރެން ނުބަލާ ގަޑީގައި އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބެލުމަކީ މީގެ ކުރިން އަހަރެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ހުރި ކަންތައްތަކެއް ނޫނެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ވަރަށް ގިނައިން އަހަރެންނަށް އެކަންތައްތައް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ޖައިޝް ދިއުމުން ދޮންބެއަށް ހުރިހާ ކަމެއް އަހަރެން ކިޔައިދިނީމެވެ. އަހްޝަމް އަހަރުމެންނަށް އެހީވާން އެއްބަސްވި ވާހަކައާއި އެފައިލް ފުލުސް އޮފީހަށް ގެންދިއުމާއި ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކެވުނެވެ. އަހަރެން ދޮންބެއާއި އެކު އެވާހަކަ ދައްކަން އެތައް އިރަކު އިނީމެވެ. ބަންގި ގޮވުމުން އަހަރެން ކޮޓަރިއަށް ދިޔައީ ނަމާދުކޮށް ގުރުއާން ކިޔަވާލާށެވެ.\nހުރިހާ ކަމެއްކޮށް ނިމިގެން އަހަރެން ސިޓިންރޫމްއަށް ނިކުތީ ރޭގަނޑު އަށެއްޖެހި ފަހުންނެވެ. އޭރު ސިޓިންރޫމްގައި ދޮންބެ، މަންމަ ބައްޕައިގެ އިތުރަށް އައިރް އަދި އެހެން މީހަކު އިނެވެ. އެމީހުން ތިބީ އޮލަ ވާހަކައެއް ދައްކާށެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެން ފެނުމާއި އެކު އެމީހުން ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކަ މެދުކަނޑާލިއެވެ. އެމީހާ އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. އެއީ އައިރްއަށް ވުރެއް ދޮށި މީހެއްހެން ބަލާލާފައި ހީވެއެވެ. ބަލާބެލުމަށް ޒުވާން ވައްތަރު ޖެހި ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބަލި ވައްތަރު މޫނުމަތިން ޖަހައެވެ. “އާސީން” އަހަރެން އެމީހުން ކައިރިއަށް ހުއްޓިލުމުން ބައްޕަ ގޮވާލިއެވެ. “މިއީ އައިރްގެ އެކުވެރިއެއް.. ރީހާން.. ރީހާން މިއީ އާސީން..” ބައްޕަ އަހަރުމެން ދެމީހުން ތައާރަފް ކޮށްދިނެވެ. އަހަރެން ރީހާންއަށް ހިނިތުންވުމެއް ރައްދުކޮށްލީމެވެ. ރީހާން އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލާލި ފާޑަކަށެވެ. ބޮލުން ފެށިގެން ފަޔާއި ހަމައަށް ބަލާލިގޮތުން އަހަރެންގެ ފުލް ބޮޑި އެކްސް ރޭ އެއް ނެނގި ކަހަލައެވެ. “އަޅުގަނޑު ޖެހޭނީ ވަރަށް ރަނގަޅަށް ބަލަން.. މިރޭގައި ގޮސް ފޮތްތައް ބަލާލާލަން.. މާދަން އަޅުގަނޑު ތިބޭފުޅާއަށް ކުރަންވީ ކަމަކާއި ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާލާނަން.. މިގަޑީގައި ދެން އަޅުގަނޑު ދިއުމުގެ ހުއްދަދެއްވާ” ރީހާން އަހަރެންނަށް ހިނިތުންވުމެއްވެސް ރައްދުކޮށްލުމެއް ނެތި ބައްޕައާއި ދިމާލަށް ބަލާލަމުން ބުނެލިއެވެ. “އެކަމަކު.. އެއްޗެއް ކައިގެން ދާންވީނުން.. އަދި ކުޑަކޮށް” “ނޫން ނޫން.. މިހާރު އަޅުގަނޑު ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު މިވަގުތައް ލިބިއްޖެ.. މިއަދު ދަތުރު ކޮށްފައި އައީމަ ކުޑަކޮށް ވަރުބަލި.. މާދަން އައިރް މެދުވެރިކޮށް އަޅުގަނޑު ތިބޭއްފުޅުންނާއި ވާހަކަ ދައްކާލާނަން.. މިގަޑީގައި އަޅުގަނޑު ދާން ބޭނުން” އަހަރެން އެތަނަށް ހުއްޓުމުން ރީހާންއަށް ހީވީ ބޮޑު އުދަގުލެއް ކުރިމަތީގައި ހުރި ހެންނެވެ.\n“މައްސަލައެއް ނެތް.. ޝުކުރިއްޔާ” ބައްޕަ ތެދުވެލަމުން ރީހާންއާއި ސަލާމް ކޮށްލިއެވެ. ރީހާން އެތަނުގައި ތިބި އެންމެންނަށް ހިނިތުންވުން ރައްދުކުރި އިރުވެސް އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލާވެސް ނުލައެވެ. އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލަންވެސް އޭނައަށް އުދަގޫ ކަހަލައެވެ. އަވަސްކަމާއި އެކު ބޭރަށް ނިކުންނަށް ހިގައިގަތް އިރު އައިރްވެސް އޭނަގެ ފަހަތުން ދިޔައެވެ. އެމީހުން ދިއުމުން ބައްޕަ އެމީހުން ދެއްކި ވާހަކަ ކުޑަ ގޮތަކަށް ކިޔައިދިނެވެ. ބައްޕަ ދިއުމުން ދޮންބެ ކައިރީގައި އަހާލީމަވެސް ދޮންބެ ޖަވާބު ދިނީ ހަމަ ބައްޕަ ޖަވާބު ދިން ގޮތަށެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އައިރްއަށް ގުޅާފައި ރީހާންއަށް ވީ ކިހިނެއްތޯ އަހާށެވެ. މިރޭވެސް އޭނަ އަންނާނެކަން އެނގޭތީ އަހަރެން އަވަހަށް ގޮސްވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ. ގަޑި ހިގަމުން ދިޔައެވެ. އެގާރަ ޖެހިއިރުވެސް އައިރް ނައުމުން އަހަރެން އެންމެ ފަހުން ފޯނު ކޮށްލީމެވެ. އެވަގުތު ފޯނު ބިޒީކޮށްލިއެވެ. ދެވަނަ ސިކުންތުގައި އައިރް ގުޅިއެވެ. “ކީކޭ ލޯބީ” ފޯނު ކަންފަތުގައި ޖެހުމުން އައިރް ބުނެލިއެވެ. “ކީއްވެ މިރޭ ނައީ.. އެނގޭތަ އަހަރެން މިހުރީ އިންތިޒާރުގައި ކަން” އަހަރެން ޝަކުވާ ކޮށްލީމެވެ. “އޯހް.. އަސްލުތަ.. އަހަންނަކަށް ނޭނގޭ އަހަރެން މިއީ އެހާ މުހިއްމު މީހެއް ކަމަކަށް” އައިރް ހިނިތުންވެލަމުން ބުނެލިއެވެ. “ނޭނގޭތަ.. އަދިވެސް” އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. “ނޫނޭ.. ސޮރީ އާސީން.. މިރޭ.. އެގެއެއް ނުން.. ރީހާން.. އައިސްގެން އުޅޭތީ.. އޭނަ ބައިވަރު އެއްޗެހި ތަނެއް ހޯދަން ބުނެގެން މިއުޅެނީ.. އެކަންތަކު.. މިރޭ ނުދެވޭނެ އިނގޭ. ފަހުން ދިމާވާނީދޯ” އައިރް ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން ވަގުތުން ފޫހިވިއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އަހްޝަމްއާއި ބައްދަލު ވެގެން ވީ ކަންތައް ކުރު ގޮތަކަށް ކިޔައިދިނީމެވެ. “ތިވާހަކަ ދައްކާނީ ފަހުން ދޯ.. އަހަރެން ދާނަން އިނގޭ.. ފަހުން.. މިގަޑިގައި ބިޒީ.. މިރޭ ދެން އާސީން ނިދާލާ.. ގުޑް ނައިޓް.” އައިރް އެހެން ބުނެލީ އަހަރެން ފައިލް އޭ ކިޔާފައި ވާހަކަ ފެށުމުންނެވެ. އަދި އިތުރު އެއްޗެއް އަހަރެންނަށް ނުބުނެވެނީސް ފޯނު ކަނޑާލިއެވެ.\nއަހަރެން ހިންހަމަ ނުޖެހުނެވެ. އޭނަ އަހަރެންނާއި ވާހަކަ ނުދެއްކާހާވެސް ބިޒީ ވީ ހެއްޔެވެ. މީހަކު އެއްޗެހި ތަކެއް ހޯދާށޭ ބުންޏަސް އަދި އެވަރު ވާންޖެހޭ ހެއްޔެވެ. މަށަށް ކީން ހެއްޔެވެ. އޭނަ އަންނަން ބޭނުން ނުވާ ކަމަށްވާނަމަ ހުންނާށެވެ. އަހަރެންނަށްވެސް ހުރެވޭނެއެވެ. އޭނަކައިރީގައި އާދޭސް ކުރާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫނެކެވެ. އެނދުމައްޗަށް ފޯނު އެއްލާލަމުން އެނދުމައްޗަށް ވެއްޓިގަތީމެވެ. އެއްފަރާތެއްގައި އޮތް ބާލީސް ނަގާ ބައްދާލަމުން ލޯމަރާލީ ނިދާލުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.\nހޭލެވުނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފިނިވެގެންނެވެ. ދެލޯ ނުހުޅުވާ ކައިރީގައި އޮތް ގައިމަތީގައި އަޅާ ފޮތިގަނޑު އަތުޖެހޭތޯ ދެފަހަރު އަތުން އެނދުގައި ކާތާލީމެވެ. އެވަގުތު އަތުގައި ޖެހުނީ އެނދުގެ ފޮތިގަނޑެއް ނޫނެކެވެ. ފާޑެއްގެ ކުޑިތަކެވެ. ވެލިތަކެއް ކަހަލަ އެއްޗެހި ތަކެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ އެނދަށް ވެލި އަޅާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ. ކުޑަކޮށް ފުރޮޅިލަމުން ކައިރީގައި އަތް ދެވަނަ ބާލިސް އަތުޖެހޭތޯ ބަލާލިމެވެ، ނަމަވެސް މިފަހަރުވެސް އަތުގައި ޖެހުނީ ވެލިތަކެކެވެ. ވަރަށް އުދަގުލުން ދެލޯ ހުޅުވާލީމެވެ. މުޅިތަނުގައިވަނީ އަދިރިކަމެވެ. އަހަރެން ނިދީ ކޮޓަރީގެ ބޮކި ދިއްލައިގެންކަން އަހަރެން ރަނގަޅަށް ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. އެހެން ވެއްޖެނަމަ މިހާ އަދިރިވާންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ، އޭރު އަހަރެންނަށް އޮވެވުނީ ހުއްޑުންނެވެ. ދެލޯ ހުޅުވާލި ވަގުތު ފާޑެއްގެ ކުޑިތަނެއް ކަހަލަ އެއްޗެހި ތަނެއް ފެނިގެން ދިޔައެވެ. ކޮޓަރީގެ ސީލިންގްގައި ކުޑިތަނެއް ހުންނަންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ. ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލުމުން އެއީ ކުޑިތަކެއް ނޫންކަން އެނގިގެން ދިޔައެވެ. ފެންނަމުން ދިޔައީ ތަރިތަކުން ޖަރީކުރެވިފައިވާ ސާފު އުޑެވެ. އެންމެ ވިލާ ކޮޅެއްހާ ހިސާބުވެސް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އަހަރެންނަށް ތެޅިގެންފައި ތެދުވެވުނެވެ. އަހަރެން މިއޮތީ ކޮޓަރީގައެއް ނޫނެކެވެ. އަދި ކީންހެއްޔެވެ. ގެއަކުވެސް ނޫނެކެވެ. އަހަރެން މިއޮތީ ބޭރުގައެވެ. ވެލިގަނޑެއް މަތީގައެވެ. ކޮޅަށް ތެދުވެ ހުރެ އަހަރެންނަށް ވަށައިގެން ބަލާލެވުނެވެ. އޭރު ރީތި މިއުޒިކެއް ހެން ރާޅު ގޮނޑުދޮށަށް ބީއްސަމުން ދިޔަ އަޑު އިވެމުން ދިޔައެވެ. ހުރިހާ ފަރާތަކަށް އަހަރެން ބަލާލިމެވެ. އެއްފަރާތުން ފެންނަން އޮތީ މޫދެވެ. އަނެއް ފަރާތުން ފެންނަން ހުރީ ގަސްތަކެވެ. އަހަރެން ބިރު ގަންނަ ގޮތްވާން ފެށިއެވެ. މީހާ ހާސްވެ ދާހިއްލަން ފެށިއެވެ.\n“އާސީން” ކުއްލިއަކަށް އިވުނީ މީހަކު އަހަރެންނަށް ގޮވާލި އަޑެވެ. ދަންނަ އަޑެކެވެ. ބަލާލިއިރު އެއަދިރި ތަނުގައި ހިޔައްޏެއްހެން މީހަކު ހުއްޓިލައިގެން ހުރިތަން ފެނުނެވެ.\nmi baivesq hurihaa kudinah kamudhaane kamah heekuran.. hurihaa kudinge hiyaal thakah maruhaba 🙂\nSalhi story eh mii…\nthnks husha 🙂\nVaahaka varah salhi vaanehen hyvany. Adhi nukiya comment mi kurany.varah salhi fantasy ge vaahaka. Fantasy ge aslu nan bunelevi dhaanebha………\n# ok vaane sofy kiyas fantasy ah 🙂 thnks v bodah 🙂\nReethi adhi varah thafaathu vaahaka eh\nthnks Aimsithu 🙂\nFantasy…. vaahaka v habeys….\nNext episode avahah up kurahchey….. tgc\nthnks shue 🙂 vaahaka kuda koh las vedhaane igey 🙂\nVvvv reethi…. Avahah up kohdeythi ingey.\nAkyan thnks bodu koh 🙂\nBansheel dhweulheny… Aslu aishu akah hiyeh nuvey bansheel aee gos jinni eh hn eh.. Ehvx jinni eh vx insaaneh vx beynumeh nuvaane dhwemyhaku loabi vaa myhakah gehlumeh dheykah… Bansheel beynun vany hama ekani aasin haasil kuran.. So he is jus trying.. By the way everything is fair in love and war nah???? I think bansheel also getachance to prove his love aasin… Anyway vaahaka v reethi… Avhah next part up koh dheythi v inthizaaru kuran eba next part ah ????❤❤❤\nAisha.. fantasy v massaki kuran eba avahah up kureveytho .. ekam v bixy midhuvas kolhu anekka ves.. ekam try kuraanan avahah up veytho igey aisha 🙂 thnks v bodah 🙂\nAlu ves dhooo lobyga hurihaa kameh ves kureveyne dhoo 😛\nStory avahah up kohbaa….vvv reethi…masha Allah\nsandy fantasy anekka ves bixy vejje dear.. try kuraanan v avahah up kureveytho 🙂\nis this real jaish or wat….? feeling confuse abt his behaviour towards aaseen..? dn neynge v curious vey ? heheh…?\nthis part is full of social msgs..like it v much…? ✌ ? ? ?\nwaiting for next part hope u ll upload it ASAP…☺?❤\nVaahaka reethi…. Ekam rangalhu kohllan jehey thankolheh bunelaanan…. Maa ginain NOONEKE beynun kohffa huhnnany….. Aslu liaa iru egothah use eh nukuraane……\nFantasyyy….hageegai kiyaa vaahaja eh neren feshyy mehnu kyyveenuliyaniiii???\nYah Fantasy keeve evahaka kuriah nugendhiyaee :/ mibai ves vrh reethi ingey Fantasy 🙂 waiting waiting fr the nxt part, and sry lahun comment kurevunyma 🙁 when’s the next prt?? 😀\nvarah keiimadhuvey eba.. plx if ur not bxy v v avahah up kohdhyba.. plx………\nFentasy kobaa story/ avahah up kohdhyba plx plx plx\nFantasy mivaahakaah varah inthizaaru abkuravy haathalahay thihaa bura kudhin ragalhu vaany mikamug noolhuneema heevany fantasy ah nidhaalan lan ves vagu thannuvaanahan sifavany masanakaa thihaaburakon vx up kohdaydhay thanks bodu kon??\nފުން ލޯބި (14)\nހަޤީޤީ ލޯބި February 16, 2017


07 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 08:36 68 comments\nރިފާގެ އަނގަ ބަންދުވިއެވެ. ހިތަށްއެރިއެވެ. ޒާހިރު އެ ބުނީ ތެދެކެވެ. ނަޝްފާ ވެސް އެ ތުހުމަތު އަޅުވާނީ ރިފާގެ ބޮލުގައެވެ. އެއްބަސްވި ގޮތަށް ރިފާއަށް ކަންތައް ކުރެވުނު ނަމަ ރިފާ މިހާރު ހުރީހީ އަމިއްލަ ގޭގައެވެ. އޭރުން ޒާހިރު އެކްސިޑެންޓު ވާކަށް ނުޖެހުނީހެވެ. ޒާހިރުގެ ފަޔެއް ނުބިނދުނީހެވެ.\nރެސްޓޯރަންޓުގައި ކާން އިން އިރު ރިފާ އިނީ ވަރަށް ގަޔާނުވެފައެވެ. މިހާދަށް އެ ކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ރިފާ ވާހަކަ ނުދެއްކި ތާނގައި އިސް އުފުލައިލައި ބަލައި ވެސް ނުލިއެވެ.\n"ރިފާ!" މިހާދު މަޑުމަޑުން ގޮވައިލިއެވެ.\nރިފާ ބަލައިލިއެވެ. މިހާދަށް ހީވީ ރަނގަޅަށެވެ. ރިފާ ހުރީ ފެންކަޅިވެފައެވެ. މިހާދަށް ނެގުނީ އެހެން މާނައެކެވެ.\n"އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ޒާހިރުގެ ފައި ރަނގަޅުވާނެ،" މިހާދު ހިތްވަރުދިނެވެ. "ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ހޮސްޕިޓަލަކުން ޒާހިރު ރަނގަޅު ކުރެވެންޏާ އަހަރެން އެ ކަން ކޮށްދޭނަން."\n"އެއީ ކީއްވެ؟" ރިފާ ކުޑަކޮށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައި ބުންޏެވެ.\nމިހާދަށް ލިބުނީ ސިހުމެކެވެ. ޝުކުރު އަދާކުރާނެ ކަމަށް އުންމީދުކޮށްގެން އިންދައި ރިފާ އެ ކަހަލަ ސުވާލެއް ކުރީމައެވެ.\n"އެއީ ކީއްވެހޭ؟" މިހާދު ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާ އެކުގައި ބުންޏެވެ. "ރިފާއަށް ޓަކާ. ރިފާ އުފާކޮށްދޭން ވެގެން. އެހެން ނޫނީ އަހަރެން ހިތްހަމައެއް ނުޖެހޭނެ."\n"މީހުން ބުނަނީ ހަމަ ތެދެއް،" ޝަކުވާގެ ރާގެއްގައި މަޑުމަޑުން ރިފާ ބުންޏެވެ. "އެއްވެސް މީހަކު އެހެން މީހެއް ދެކެ ލޯތްބެއް ނުވާނެ. ތީ އިންސާނެއް ކަމަށް ވަންޏާ، މިހާދު ބޭނުމެއް ނުވާނެ ޒާހިރު ރަނގަޅު ވާކަށް. ހުރިހާ ކަމެއް މިހާދު ތި ކުރަނީ އަމިއްލަ ފައިދާއަށް. އަހަރެން އުފާ ވީމަ މިހާދު ހިތްހަމަޖެހޭތީ."\nޒާހިރު ގާތުގައި ރިފާ ހޭދަކުރާ ވަގުތު ގިނަވާ ވަރަކަށް، މައްސަލައިން މައްސަލަ ފަޅާނެކަން މިހާދަށް އެނގެއެވެ.\n"އަހަރެން ދާން ދޫކޮށްލާ!" ރިފާ އެދުނެވެ. "ހެޔޮނުވާނެ!"\n"ތިހާ ދާން ބޭނުމިއްޔާ ކީއްކުރަން އަހަރެން ދެކެ ލޯބިވީ؟" މިހާދު ސުވާލުކުރިއެވެ. "ލޯބިވެޔޭ ނުބުނެ ވެސް ރިފާއަށް ދެވުނީހެއްނު! ތަންކޮޅެއް ފުންކޮށް ރިފާ ވިސްނާލަބަލަ! އަހަރެން ކައިރިން ވަރިވެގެން ރިފާއަށް ކޯޗެއް ލިބޭނީ؟"\n"އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު!" ރިފާ ދިނީ ކުރު ޖަވާބެކެވެ.\nގަޑިން ރޭގަނޑު ނުވައެއް ޖެހިތާ އިރުކޮޅެއް ވެއްޖެއެވެ. ޒާހިރު ގާތުގައި ރިފާ އިންނަކަން އެކަންޏެވެ. ޒާހިރުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓަން ހާއްސަ ނަރުހެއް ހުރެއެވެ. އިރުއިރުކޮޅާ އޭނަ އާދެއެވެ. ރިފާ އަތުގައި އޭނައަށް ގުޅޭ ނަންބަރެއް އޮވެއެވެ. އަޑު ވަރަށް މަޑުކޮށްފައި ހުރި ޓީވީއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ޒާހިރު އޮތެވެ. ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ. ޝަކުވާއާއި ސުވާލުތަކުން ހިތް ފުރިފައެވެ. ރިފާ އިނީ ފޯނާ ކުޅޭށެވެ. ވައިބާއިން މޫމިނާއާ ވާހަކަދައްކާށެވެ.\n"އަހަންނަށް ވެސް އެނގޭ ތި ހާލުގަ ޒާހިރު ދޫކޮށްލާކަށް ނުވާނެކަން،" މޫމިނާ ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު ވަރަށް ހާލުގަ ދޯ ރިފާ އުޅުނީ. މަރުވަންދެން ވެސް ހަމަ ތިހެން ކަންނޭނގެ އުޅެން ޖެހޭނީ. ޒާހިރަކީ ރަނގަޅު މީހެއް. އެ ކަމާ ވެސް އެއްބަސް. ރިފާ ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ. ދަރިފުޅު ދެކެ ވެސް ލޯބިވޭ. އެކަމަކު އަލުން ޒާހިރާ އިނދެގެން ކުރިން އުޅުނުހެން ރިފާއަށް އުޅެވޭނެ؟"\nމޫމިނާ ކުރި ސުވާލަށް ރިފާ ބުނަން ޖެހޭނީ ނޫޅެވޭނެ ކަމަށެވެ. އެހެން ބުނާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.\n"ލާރިތަ ހުރިހާ އެއްޗަކީ؟" ރިފާ އެހިއެވެ.\n"ތިހެން ލިޔެލަން ވަރަށް ފަސޭހަވާނެ،" މޫމިނާ ލިޔުނެވެ. "ކީއްކުރަންބާ މީހުން ވަޒީފާ އަދާކުރަނީ؟ ރިފާ ކީއްވެބާ އެއް ރުފިޔާއަށް ރަން ނުކިއީ؟ ބުނީމެއްނު އެއީ ތިމަންނަގެ ހަށިގަނޑުގެ އަގޭ. ކީއްވެ އެހެން ބުނީ؟ އަސްލު އަހަރުމެންގެ އެބަ އުޅޭ މައްސަލައެއް. ލޯބިން ތަތްތެޅުނީމަ އަހަރުމެންގެ ދެ ލޯ ކަނުވަނީ. ބިޓު އުޅެނީ ޖޮބެއްގަހޭ، މުސާރަ ކިހާ ވަރެއްހޭ އެހުމަކީ ހަޑިކަމެއް. މާލޭގަ ގެދޮރު އެބަހުރިހޭ އެހުމަކީ އަދި މާ ހަޑި ކަމެއް. އިންނަ އިރު ވެސް ނޭނގޭ ބިޓު އުޅެނީ ކޮން ޖޮބެއްގަ ކަމެއް ވެސް. މާ ފަހުން މި އެނގެނީ ބިޓު އުޅެނީ ކުއްޔަށްކަން. ދެން މި ޖެހެނީ ދެ މީހުންގެ ލާރިން ތަނެއް ކުއްޔަށް ހިފަން. އިރުކޮޅަކުން އަންހެނުން ބަނޑުބޮޑުވެދާނެ. އެ ހިސާބުން ޖޮބުން ކެނޑެން ޖެހިދާނެ. ދެން އަދި ކިރިޔާ ދުނިޔެ މި ފެންނަނީ. މިހެން ބުނީމަ އަޑުއަހަން ވަރަށް އުނދަގޫ ވެދާނެ. އެކަމަކު އިންނަން ޖެހޭނީ އަނބިމީހާ ގެންގުޅެވޭ ވަރުގެ މީހަކާ. އަނބިމީހާއަށް ލިބޭ މުސާރައިން ކައިގެން ބޮއިގެން ގޭގަ ދެ ފައި ދަމާފަ ނިދަން އޮންނަ ފިރިޔަކާ އެއްކޮށެއް ނޫޅެވޭނެ."\nއެ ހިސާބަށް މޫމިނާ ލިޔުނު ތަނާ ޒާހިރުގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލިއެވެ.\n"ތި ފޯނުގަނޑު ބާއްވަބަލަ!" ޒާހިރު ތަންކޮޅެއް ބާރަށް ބުންޏެވެ.\nރިފާ ވަގުތުން ފޯނު ދަބަހަށް ލިއެވެ. އެކަމަކު މިހާދު ދުވަހަކު ވެސް ރިފާއާ ދިމާއަށް އެހެން ނުބުނާކަން ރިފާ ހަނދާންވިއެވެ.\n"ކިހިނެއް ހަދައިދޭންވީ؟" ރިފާ ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާ އެކުގައި އެހިއެވެ.\n"އާނ އެހެންތާ ވާނީ! މިހާރު ދެން މާ ބޮޑު މުއްސަންޖަކާ އިނދެވިފަ ވިއްޔަ މިއޮތީ! އަހަރެން ބުނި ކަމެއް ކޮށްދެވޭނެއްނު!" ޝަކުވާކުރާނެ މައުލޫއެއް ނުލިބިފައި އޮތް ޒާހިރު ބުންޏެވެ. "މަ ބުނީމެއްނު ވޯޑަށް ބަދަލުކުރާށޭ! އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން ރިފާގެ ފިރިމީހާގެ ތައްޕާހުން އުޅޭކަށް."\nޒާހިރަށް ދެވިދާނެ އެތައް ޖަވާބެއް އެ ވަގުތު ވެސް ރިފާއަށް ވިސްނުނެވެ. އެހެނަސް ރިފާ ބޭނުންވަނީ މައްސަލަ ފިނިކުރާށެވެ. ޒާހިރުގެ ރުޅި މަޑުކުރުވާށެވެ.\n"ކީއްވެ ތިހެން ތި ވާހަކަދައްކަނީ؟" ހިނިތުންވެފައި ރިފާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "ކުރިން ވާހަކަދައްކާހެން ދައްކަބަލަ!"\n"ދުރުހިލޭ މީހުންނާ އަހަރެން ވާހަކަދައްކަނީ ދުރުހިލޭ މީހުންނާ ވާހަކަދައްކާހެން،" ޒާހިރުގެ ރުޅި އެންމެ ތަންފުކެއް ވެސް މަޑެއް ނުވިއެވެ. "ގޮސް ފިރިމީހާ ކައިރީގަ އޮވޭ! މި ތާކަށް އަންނާނެ ކަމެއް ނެތް."\nޒާހިރު އެހެން ބުނި ނަމަވެސް، ޒާހިރަށް ނަރުހަކު ހަމަޖައްސައިފައި ހުރި ނަމަވެސް ރިފާ ގެއަކަށް ނުދެއެވެ. މިހާދު ކައިރިން ވަރިވެގެން އައުމުން ޒާހިރުގެ ރުޅިގަނޑު މަޑުވާނެކަމަށް ރިފާ އުންމީދުކުރިއެވެ. ނަޝްފާގެ ރުހުން ހޯދުމަށް ޓަކައި، ކެތްތެރިކަން އިސްކުރަން ރިފާއަށް މަޖުބޫރެވެ. މުޅި ދުނިޔެ ރިފާއަށް އިނގިލި ދިއްކުރިޔަސް ދަރިފުޅުގެ ރުހުން ލިބިއްޖެ ނަމަ ރިފާއަށް ނިމުނީއެވެ.\nއެނދުގައި އޮށޯވެލައިގެން ވިސްނަން އޮތް މިހާދު ފޯނު ނެގިއެވެ. ނަޝްފާއަށް މެސެޖެއް ލިޔެލިއެވެ.\n"އަހަންނަށް ގުޅާލަފާނަން؟" މިހާދު ލިޔުނެވެ.\nއެތައް އިރަކު ވިސްނަން އޮވެފައި، މެސެޖުގެ ތިރީގައި މިހާދުގެ ނަން ޖަހައިފައި މެސެޖު ފޮނުވައިލިއެވެ.\nދަންވަރު ދޭއް ޖެހިއިރު ޒާހިރު ނިދައި މަރުވެއްޖެއެވެ. ވަރަށް ބޯކޮށް ވާރޭވެހެން ފެށިއެވެ. ރިފާ އެކަނި ވެއްޖެއެވެ. ހޮސްޕިޓަލުގެ ކުޑަދޮރުން ފެންނަން އޮތް ފަޅު މަގަށް ބަލަހައްޓައިގެން ރިފާ ހުއްޓެވެ. އަތުގައި ފޯނު އޮތެވެ. މިހާދަށް ގުޅާލަން ކިތަންމެ ފަހަރަކު ހިތަށްއެރިއެވެ. ވާރޭވެހެން ފެށުމުން މިހާދު މަތިން މާ ބޮޑަށް ހަނދާންވީއެވެ. އެކަމަކު ރިފާ ގުޅައިފި ނަމަ، މިހާދުގެ ހިތުގައި ރިފާއަށް އޮތް ލޯބި ހައްތަހާ ގަދަވާނެއެވެ. އެހެން ވާކަށް ރިފާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އެ ވަގުތު ރިފާގެ ފޯނަށް މިހާދުގެ މެސެޖެއް އައެވެ. މެސެޖު އައިސްފައި އޮތީ ވައިބާއިންނެވެ. އެއީ ވަރަށް ގިނައިން ވާ ގޮތެކެވެ. މީހެއް މަތިން ކުއްލިއަކަށް ހަނދާންވަނީ އެ މީހާ ވެސް ހަނދާން ކުރީމައެވެ. މިހާދު ހަމަ އެކަނި ފޮނުވާފައި އޮތީ ހިތެކެވެ. ރިފާ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެއީ ހަގީގީ ލޯބި ނޫން އެހެން ކޯޗެއް ހެއްޔެވެ؟ މިހާދު ކަހަލަ މީހަކު ދަންވަރު ނުނިދައި ހަނދާންކުރަން ރިފާއަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އެ ވަގުތަކީ ރިފާ ވަރަށް އެކަނިވެފައި، ހިތްދަތިވެފައި ހުރި ވަގުތެކެވެ. މިހާދު ގުޅައިފި ނަމަ ރިފާގެ ހިތަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހަމަޖެހުމެއް ލިބޭނެއެވެ. ރިފާއަށް ވެސް ގުޅިދާނެއެވެ. އެކަމަކު ރިފާގެ ނަޒަރުގައި އެއީ، ހިތްހަމަޖައްސައިލުމަށް ޓަކައި ބިރުވެރި ފިލްމެއް ބެލުން ކަހަލަ ކަމެކެވެ.\n"އަޅެ މިހާދު ގުޅާބަލަ!" ހިތާހިތުން ރިފާ ބުނެލިއެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ރިފާގެ ފޯނު ވައިބްރޭޓުވާން ފެށިއެވެ. ގުޅީ މިހާދެވެ. ރިފާގެ ހިތުގެ އަޑު މިހާދަށް އިވުނު ކަހަލައެވެ. ޒާހިރު ނިދާފައި އޮތުމުން ފޯނު ނަގައިގެން ވާހަކަދައްކާކަށް ރިފާއަކަށް ނުކެރުނެވެ. އެންމެ ފަހުން ފޯނު ކެނޑުނީއެވެ. ދެން އައީ މެސެޖެކެވެ.\n"ރިފާގެ ފޮޓޯއެއް ފޮނުވަފާނަން!" މެސެޖުގައި މިހާދު އެދިފައި އޮތެވެ.\nއެ ވަރު މިހާދަށް ހައްގު ކަމަށް ރިފާއަށް ގަބޫލުކުރެވުނެވެ. އަނބިމީހާ ވީމައެވެ. ފަހަރެއްގައި ނިދާފައި އޮތް ކަމަށް ހެދިގެން ޒާހިރު އޮތަސް، އޭނައަށް ނުފެންނާނެ ހިސާބަކަށް ޖެހިލައިފައި ފޮޓޯއެއް ނަގަން އުޅެނިކޮށް އަނެއްކާ މެސެޖެއް އައެވެ.\n"ފެނުނީމަ ނޫނީ ނުނިދޭނެ،" މެސެޖުގައި އޮތެވެ. "ކުޑަދޮރުން ބޭރު ބަލައިލިޔަސް ހެޔޮ!"\nރިފާއަށް ލިބުނީ ވަރުގަދަ ސިހުމެކެވެ. ހިތަށްއެރިއެވެ. ދަންވަރުގެ ވަގުތު އެހާ ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހެނިކޮށް މިހާދު ހޮސްޕިޓާ ކައިރިއަށް އައީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އެއީ ސަމާސާއެއް ހެއްޔެވެ؟ އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން ގޮސް ކުޑަދޮރު ކައިރިއަށް ހުއްޓުނު އިރު، ދުވާރު މަތީގައި ކުޑައެއް ނަގައިގެން މިހާދު ހުއްޓެވެ. ރިފާގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. ވާރޭ ވެހޭލެއް ބޯކަމުން މިހާދު ރަނގަޅަކަށް ހިޔަލެއް ނުވެއެވެ. މުޅި މާލެ ނިދައިފައިވާ އިރު ވެސް، ރިފާ ދެކިލާ ހިތުން މިހާދުގެ ހިތް ތެޅިފޮޅެނީއެވެ. ރިފާ ބަލައިލުމާ އެކު މިހާދު ހަނާއަޅައިލިއެވެ. އެ ހިސާބުން ރިފާގެ ފައިތިލައަށް ލޮޅުން އެރިއެވެ. ކެތެއް ނުކުރެވުނެވެ. އަވަސްއަވަހަށް ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ. ރިފާ ކަށަވަރު ކުރި ގޮތުގައި ޒާހިރު އޮތީ ނިދައިފައެވެ. ހޮސްޕިޓަލުން ބޭރަށް ނުކުތް އިރު މިހާދު ހުރީ ދޮރު ކައިރީގައެވެ. ރިފާ ބޭރަށް ނުކުތުމާއެކު މިހާދު ކުޑަ ދިއްކޮށްލީ ރިފާއަށެވެ.\n"އެކަމަކު ދޯ!" ފެންކަޅިވެފައި ރިފާ ބުންޏެވެ. "ތީ ކޮން ކަހަލަ މީހެއް؟"\n"މޮޔައެއް!" ހިނިތުންވެލައިފައި މިހާދު ބުންޏެވެ. "ހަމަ ފައްކާ މޮޔައެއް!"


Raajje ge reserve 800 million in 700 million dollar ah\nމަސްދުވަސް ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ ރިޒާވް 800 މިލިއަނުން 700 މިލިއަން ޑޮލަރަށް\n13 އޯގަސްޓް 2020 - 14:59:43\nރާއްޖޭގެ ރިޒާވްގައި ހުރި ޑޮލަރުގެ އަދަދު އެއްމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބޮޑުތަނުން ދަށަށް ގޮސްފި އެވެ.\nމޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން މި އަހަރުގު ފުރަތަމަ ހަ މަސް ދުވަސް ނިމުނު އިރު، ރާއްޖޭގެ ރިޒާވް ގައި ހުރީ 702.4 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. އަދި ޔޫޒަބަލް ރިޒާވް ގައި ހުރީ 152 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.\nމި އަހަރުގެ މޭ މަސް ނިމުނު އިރު ރާއްޖޭގެ ރިޒާވްގައި ހުރީ 836.9 މިލިއަން ޑޮލަރު އެވެ. އަދި ޔޫޒަބަލް ރިޒާވްގެ ގޮތުގައި 200 މިލިއަން ޑޮލަރު ހުއްޓެވެ.\nޔޫޒަބަލް ރިޒާވް ގައި އާންމުގޮތެއްގައި ތިން މަސް ދުވަހުގެ އިމްޕޯޓަށްވާ ވަރަށް ފައިސާ ހުންނަ އިރު، 152 މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ރާއްޖޭގެ ދެ މަސް ދުވަހުގެ އިމްޕޯޓަށްވާ ފައިސާ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ރިޒާވް މިހާބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާ އިރު، މިއީ ފާއިތުވެ ދިޔަ ފަސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ ރިޒާވް އެންމެ ބޮޑަށް ދަށްވި ފަހަރެވެ.\nއެގޮތުން 2015 ވަނަ އަހަރު ރިޒާވް ގައި 199.5 މިލިއަން ޑޮލަރު ހުރި އިރު 2016 ގައި 200 މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި 2017 ގައި 207 މިލިއަން ޑޮލަރު ހުއްޓެވެ. އޭގެ އިތުރުން 2018 ވަނަ އަހަރު ނިމުނު އިރު 281 މިލިއަން ޑޮލަރު ރިޒާވް ގައި ހުރި އިރު، ފާއިތުވި އަހަރު ނިމުނު އިރު ރާއްޖޭގެ ރިޒާވްގައި 315 މިލިއަން ޑޮލަރު ހުއްޓެވެ.\nކޮވިޑް-19 ފެތުރުމުގެ ސަބަބުން ގައުމުތަކުގެ ބޯޑަރުތައް ބަންދުކުރުމާއި ގުޅިގެން ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް މުޅިންހެން ހުއްޓުމަކަށް އައުމުން، ޓޫރިޒަމްގެ ސިނާއަތުން ރާއްޖޭގެ ބޭންކިން ނިޒާމަށް ލިބެމުން އައި ޑޮލަރު ސަޕްލައި ހުއްޓުނެވެ.\nބަލިމަނޑު ކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އިމްޕޯޓް ވެސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ.\nކުރީގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޖަލީލް ވަނީ ރާއްޖެ އަށް ވުރެ ކުޑަ އިގްތިސާދުތަކުގައި ވެސް މިއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ރިޒާވްގެ އަދަދު އެބަހުރިކަން ފާހަގަކުރައްވާ މޮރިޝަސް އާއި ސީޝެލްސް އާއި ބޫޓާން ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ވެސް އަށް މަސް ދުވަހުގެ އިމްޕޯޓަށްވާ ފައިސާ ރިޒާވްގައި އެބަހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ދަރަނި އެހާ ބޮޑު އިރު، ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ހޯދުމަށްޓަކައި ރާއްޖޭގެ ރިޒާވް ބޮޑުކުރަން ޖެހޭކަން ފާހަގަކުރައްވާ ޖަލީލް ވަނީ ރާއްޖޭގެ ޔޫޒަބަލް ރިޒާވް އެންމެ ބޮޑުވެގެން ވެސް އެވްރެޖްކޮށް ހުންނަނީ ހަތަރު މަހުގެ އިމްޕޯޓަށް ފުދޭވަރުގެ ފައިސާ ކަމަށާއި މިއީ ކުޑަ އަދަދެއް ކަމަށް ވެސް ޖަލީލް ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ.


laamarukazee baabu uvaalan Jabir ge bill eh\nގާނޫނު އަސާސީގެ ލާމަރުކަޒީ ބާބު އުވާލަން ޖާބިރުގެ ބިލެއް\nގާނޫނު އަސާސީގައިވާ ލާމަރުކަޒީ ބާބު އެއްކޮށް އުވާލައި ގާނޫނު އަސާސީ އިސްލާހު ކުރުމުގެ ބިލެއް ޑީއާރުޕީގެ ލީޑަރު އަދި ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު ހުށަހަޅުއްވައިފި އެވެ.\nޖާބިރު ހުށަހުށަހެޅުއްވި އެ ބިލުގައިވާ ގޮތުން އެ ބިލުގެ ބޭނުމަކީ ކޮވިޑް-19 އިގެ ބަލިމަަޑުކަމުގެ ހާލަތު ދިމާވުމުން ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދު ދަށްވެ، ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ގޯސް ވެފައި ވާތީ ލާމަރުކަޒީ ބާބުގެ ދަށުން ހިނގަމުންދާ ހަރަދުތައް ކުޑަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ގާނޫނު އަސާސީ އިސްލާހު ކުރުމެވެ.\nޖާބިރު މިފަދަ ބިލެއް ހުށަހަޅުއްވާފައިވާއިރު، ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކާއި ލޯކަލް ގަވަރުމަންޓް އޮތޯރިޓީ (އެލްޖީއޭ) އުވާލަން ވެސް އޭނާ ގަރާރެއް ހުށަހެޅުއްވި އެވެ. އަދި މަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި ވަނީ އެ ގަރާރު ބޭރު ކޮށްލަން ފާސްކޮށްފަ އެވެ.\nބެލެވޭ ގޮތުގައި ޖާބިރު ހުށަހެޅުއްވި މި ބިލު ވެސް މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުން ބަލައިގަންނަން ފާހެއް ނުވާނެ އެވެ. ޖާބިރު މީގެ ކުރިން ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ގަރާރުތަކާއި މައްސަލަތައް ވެސް އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުންގެ ވޯޓުން ބޭރުކޮށްލަން ފާސް ކޮށްފައިވެ އެވެ. މަޖިލީހުގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ އޮންނަނީ އެމްޑީޕީއަށެވެ.\nޖާބިރުގެ ގަރާރަށް ވެސް މަޖިލީހުގައި އެއްވެސް މެންބަރަކު ބަހުސެއް ނުކުރެއްވި އެވެ. އެހެން ކަމުން ޖާބިރުގެ ނުރުހުން އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުންނަށް އަމާޒު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި އަންނަ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި އެމްޑީޕީ ފެއިލް ވާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވެ އެ އިންތިހާބުގައި ޑީއާރުޕީގެ ޓިކެޓުގައި އޭނާ ވާދަ ކުރައްވާނެ ކަމަށް ވެސް އިއުލާން ކުރެއްވި އެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އެލްޖީއޭ އަބްދުﷲ ޖާބިރު + ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިހާބު ޑީއާރްޕީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީ ގާނޫނު އަސާސީ އިސްލާހު ކުރުން


Hayaai baajja veri kurumah Hajjathul vadhaaun iburai haasilu kuran jehey: Hukuru khuthuba\nހަޔާތް ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށް ހައްޖަތުލް ވަދާއުން އިބްރަތް ހާސިލު ކުރަންޖެހޭ: ހުކުރު ހުތުބާ\n31 ޖުލައި 2020 - 12:55:19\nހަޔާތް ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށް ހައްޖަތުލް ވަދާއުން އިބްރަތް ހާސިލު ކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ހުކުރު ހުތުބާގައި ބުނެފި އެވެ.\nހުކުރު ހުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ ހައްޖަތުލް ވަދާއުގައި ރަސޫލާގެ އަރިހުގައި ދޮޅުލައްކައެއްހާ މުސްލިމުން ބައިވެރިވި ކަމަށެވެ. އަދި އެޒަމާނަށްބަލާއިރު މިއީ ވަރަށް ބޮޑުއަދަދެއްކަމަށެވެ.\nހައްޖަތުލް ވަދާއަކީ ރަސޫލާ ދެއްވި ވަރަށް މުހިންމު ހުތުބާއެއްކަން ފާހަގަކޮށް ހުކުރު ހުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ ހައްޖަތުލް ވަދާއުގައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގައާއި ސުންނަތުގައި ހިފެހެއްޓުމަށް އިސްލާމީ އުއއްމަތަށް އަމުރުކުރެއްވި ކަމަށެވެ. އަދި އިސްލާމް ދީނުގެ އުސޫލުތަކާއި، އެ ދީނުގެ ގަވައިދުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވާ ކަމަށްވެސް ހުތުބާގައިވެ އެވެ.\nހަޔާތް ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށް ހައްޖަތުލް ވަދާއުން އިބްރަތް ހާސިލު ކުރަންޖެހޭ ކަމަށްވެސް ހުތުބާގައި ވެއެވެ.\n"ޖާހިލީ ޒަމާނުގެ ނުބައި އާދަކާދަތައް ވަޅުލައްވައި، މި އާދަކާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަށް އަމުރު ކުރެެއްވި އެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ހަޔާތް ބާއްޖަވެރި ކުރުމަށްޓަކައި މި ހުތުބާގައި އައިސްފައިވާ ނަބަވީ ބަޔާނުން ދަރުސްތަކާއި، އިބްރަތްތައް ހާސިލު ކުރަން މިއަދު ވަނީ ޖެހިފައެވެ." ހުކުރު ހުތުބާގައިވެ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ހުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ އިންސާނުންނަކީ އިންސަނީވަންތަކަމުގައި އެއް މަގާމެއް ލިބިގެންވާ ބައެއް ކަމަށާއި، މަގާމާއި ނުފޫޒާއި މާލާއި ޖާހަކީ އިންސާނީ ހަމަހަމަކަމާއި އިންސާފަށް ލޮޅުމެއް ގެނެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ.\nދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން ތަހަންމަލު ކުރަމުންދިޔައީ ދަތި ދުވަސްތަކެއްކަން ފާހަގަކޮށް ހުކުރު ހުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ މިހާރު މިވަނީ ﷲގެ ރަހްމަތުން މިސްކިތްތަކުގައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ނަމާދުތައް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިފައިކަމަށެވެ. އަދި މިކަމުގައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދެއްވާ އިރުޝާދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށްއޮތް ތަނުގައިވެސް އަމަލުކުރުމަށް ހުތުބާގައި ގޮވާލާފައިވެއެވެ.


Umar Naseeruge liyumeh: Islamee lens akun America ge kalhaai dhonuge alifaan!\nއުމަރު ނަސީރުގެ ލިޔުމެއް: އިސްލާމީ ލެންސަކުން އެމެރިކާގެ ކަޅާއިދޮނުގެ އަލިފާން!\nޖޯޖް ފްލޮއިޑްގެ މަރާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގައި މުޒާހަރާއެއް ކުރަނީ\nއެމެރިކާއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބާރު ގަދަ، އެންމެ މުއްސަނދި ގައުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ހަމައެކަނި "ސުޕަ ޕަވާ" އެވެ. ފައިސާ އާއި ހަތިޔާރުގެ ގޮތުން ކުރި އަރާފައިވީ ނަމަވެސް ހުސްވި މަހު އެމެރިކާގެ މަގުތަކުގައި ފެނިގެންދިޔަ މަންޒަރުތަކުން ފައިސާ އާއި ހަތިޔާރުން ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމަ ނުވާ ކަމާއި، އަދުލުވެރި ކަމާއި ހަމަހަމަކަން ގާއިމް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ ދާހިލީ މައްސަލަތަކުގެ ހުޅު މުޅި ގައުމުގައި ރޯވެ ތަރައްގީ އާއި ކުރިއެރުން އަނދައިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ނިޝާންތައް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ.\nހައްޔަރު ކުރުމުގެތެރޭ ފުލުހުން ނޭދެވޭ ބާރުގެ ބޭނުން ކުރުމުގެ ސަބަބުން ޖޯޖް ފްލޮއިޑް ކިޔާ މީހަކު މަރުވި މައްސަލައިގައި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުން އެމެރިކާގެ މަގުތަކަށް ނުކުމެ، މުޒާހަރާކޮށް އެތައް ތަނެއްގައި ހުޅުޖަހައި، އެތައް ފިހާރަތަކެއް ލޫޓުވާ ހަދަމުން ދިޔައިރު ހީވީ އެއްވެސް ތަޢުލީމެއް ނެތް، އެންމެ ފަގީރު ގައުމެއްގެ ރައްޔިތުންތަކެއްހެންނެވެ. މުއްސަނދި ކަމާއި މޮޅު ހަތިޔާރުތަކަށް ކުރެވުނު ކަމެއް ވެސް ނެތެވެ. މުޅި ގައުމުގައި ނަސްލީ ހުޅުގަނޑެއް ރޯވެ އަނދަމުންދިޔަ އެވެ. ކަޅުމީހުންނާ މެދު އެތައް ޒަމާނެއް ވަންދެން ގެންގުޅެފައިވާ ނަސްލީ ތަފާތު ކުރުންތަކުގެ ސަބަބުން އޭގެ ޖަޒުބާތުތައް ކަޅުމީހުން ނިކުމެ ބަންޑުން ކޮށްލި އެވެ.\nއޭގެ ހަފުތާއެއް ފަހުން އަނެއްކާ ވެސް ރެއިޝާޑް ބްރޫކްސް ކިޔާ ކަޅު ނަސްލުގެ މީހެއްގެ ގަޔަށް ފުލުހުން ބަޑިޖަހައި މަރާލި އެވެ. މި ޖޫން މަހާ ހަމައަށް އެމެރިކާގެ ކަޅު މީހުންގެ އާބާދީގެ ކޮންމެ އެއް މިލިއަން މީހެއްގެ ތެރެއިން 30 މީހުން ވަނީ ފުލުހުންގެ ބަޑިން މަރުވެފަ އެވެ. އެހެން ނަސްލުތަކަށް ވުރެ ގިނައިން ފުލުހުންގެ ބަޑިން މަރުވާ ކަޅު މީހުންގެ ނިސްބަތް މާ މައްޗެވެ.\nނަސްލީ ތަފާތު ކުރުމުގެ މި މައްސަލައަކީ ހުޅަނގުގެ އެހެނިހެން ގައުމު ތަކުގައި ވެސް ބޮޑުވެފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ހުޅަނގަށް ހައްލު ނުކުރެވި އޮތް ބޮޑު މައްސަލައެއްކަން މުޅި ދުނިޔެއަށް އެނގިގެން ހިނގައްޖެ އެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި ތަނަވަސްކަމުގެ ގޮތުން ކުރިއަރައިފައިވީ ނަމަވެސް، މުޅި ގައުމު އެއް ރައްޔިތެއްގެ ގޮތުގައި ބަނދެދޭނެ އިޖްތިމާއީ "ތެރަހެއް" ނެތެވެ.\nކަޅު ނަސްލުގެ މީހުން އެމެރިކާ އަށް ފުރަތަމަ ގެންދެވުނީ އެމީހުންގެ ގައުމުތަކުން ވަގަށް ނަގައިގެން އަޅުންގެ ގޮތުގައި މީގެ 400 އަހަރު ކުރިންނެވެ. ވޭތުވެދިޔަ ގަރުނުގައި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުންގެ ހައްގުތައް ހޯދައި ދިނުމަށް އެތައް ލީޑަރުންނެއް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nއެމެރިކާގެ ހުރިހާ އަޅުންނަށް މިނިވަންކަން ލިބުނީ ޖެނުއަރީ 1، 1863 ގައެވެ. އެމެރިކާގައި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުންގެ އާބާދީ އަކީ 13 ޕަސެންޓެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 40 މިލިއަން މީހުންނެވެ. އެމެރިކާގައި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުންނަށް ވޯޓު ލުމުގެ ހައްގު ލިބުނީ 1965 ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nއެމެރިކާގެ ނަސްލީ ތަފާތު ކުރުންތައް ހައްލު ކުރެވޭތޯ އެތައް ވެރިންނެއް އެތައް ގާނޫނުތަކެއް ވެސް ހަދައިފި އެވެ. އަދި މައި ދެ ޕާޓީން ވެސް މިކަން ހައްލު ކުރެވޭތޯ އެތައް މަސައްކަތެއް ކޮށްފި އެވެ. ކަޅު ނަސްލުގެ ބަރަކް އޮބާމާ، އަށް އަހަރު ވަންދެން ރައީސްކަން ވެސް ކުރައްވައިފި އެވެ. މައްސަލަ ހައްލު ކުރަން ފައިސާ އާއި ބާރު ވެސް އެބަހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް މިކަން ހައްލު ކުރެވޭނެ ގޮތެއް، މަގެއް އަދިވެސް ނުފެނެ އެވެ.\nހުސްވި މަހު ވެސް ސަރުކާރާއި ކޮންގްރެސް އާއި ސެނެޓުން މިކަން ހައްލު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް ބުނެ އަނެއްކާ ވެސް ޤާނޫނުތަކަކަށް ބަހުސް ކުރަމުން ދަނީ އެވެ. ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުން އުތުރި އަރައިގަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު ކޮންމެވެސް އާ ގާނޫނެއް ހަދައެވެ. ނަމަވެސް މިކަން ހައްލު ކުރާނީ ކިހިނެއް ކަމެއް ނުބުނެ ވެއެވެ. މުޅި އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ އެންމެން ދައްކާނެ އާ ވާހަކައެއް ނެތެވެ. ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދިފައިވާ ޒަމާންވީ ފާރުގަނޑަށް ކުރާނެ ބޭހެއް، ސަރުކާރަކަށް، ސިޔާސީ ލީޑަރުންނަކަށް، ސިޔާސީ ޕާޓީ ތަކަކަށް ނުހޯދެ އެވެ.\nއެމެރިކާގެ މި މަންޒަރުތައް ބަލައިލުމަށް ފަހު އަޅުގަނޑަށް އިހުސާސް ކުރެވުނީ އިސްލާމް ދީން އަންގަވާ ގޮތަށް މުޖްތަމައެއް ބައްޓަން ކުރެވިއްޖެނަމަ މި ފަދަ މައްސަލަތައް ހައްލު ވެގެން ދާނެ ކަމުގެ އިހުސާސްތަކެވެ. ދީނާއި ދައުލަތާ ގުޅިފައި އޮންނަން ޖެހޭ ކަމުގެ އިހުސާސެވެ. ގައުމެއް ފުރިހަމަ ވުމަށް ހަމައެކަނި ގާނޫނު އަސާސީއަކާއި ގާނޫނު ތަކެއް ނުފުދޭ ކަމެވެ. އެއަށްވުރެ މަތީގައި، ހެވާއި ނުބައި އަންގައިދޭ، އުޅެންވީ ރަނގަޅު ގޮތާއި ގޯސް ގޮތް އަންގައިދޭ އިންސާނާގެ ރޫހު ވަރުގަދަ ކޮށްދޭ، ނަފްސުތައް ސީ ދާކޮށްދޭ ދީނެއް އޮންނަން ޖެހޭ ކަމެވެ. ދީނާއި ދައުލަތް ވަކި ކޮށްލުމުން އިންސާނާގެ އެތެރެ ފުށަށް މަގުދައްކައި ދޭނޭ އެއްޗެއް ނެތުމުގެ ހުސްކަން އެމެރިކާ އަށް ދިމާވެފައިވާ ކަމުގެ އިހުސާސްތަކެވެ.\nއެމެރިކާގެ ކަޅާއި ދޮނުގެ މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް އިސްލާމީ ލެންސަކުން ބަލައިލަމާ ހިންގަވާށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފަށާނީ އިންސާނާ އަށް މަގު ދައްކައިދޭނޭ "މޯރަލް ޑޮކިއުމަންޓެ"އް ގާނޫނު އަސާސީ އަށް ވުރެ މަތީގައި އޮތުމުގެ މުހިންމުކަމުގެ މައްޗަށް ބަލާލަމުންނެވެ. އިސްލާމީ ލެންސަކުން ބަލާނަމަ އެއީ ކީރިތި ގުރުއާނެވެ. އިންސާނާގެ އަމަލުތައް ސިއްރާއި ފާޅުގައި ވެސް ބަހައްޓަންވީ ގޮތުގެ މައްޗަށް އިރުޝާދު ދޭ ފޮތެވެ. އިންސާނާގެ ހިތާއި ސިކުނޑިއާއި ބައްޓަންކޮށް ވިސްނުން ގެންނަންވީ މަގު ދައްކައިދޭ ފޮތެވެ. ގާނޫނު އަސާސީން މަގު ދެއްކުމުގެ ކުރިން އިންސާނާގެ ހިތް އޭނާ އަށް ހެޔޮ މަގު ދައްކައި ދޭނޭ ފޮތެކެވެ. އެފަދަ ފޮތެއް ގަބޫލު ކުރާ މުޖްތަމައެއްގެ ތެރޭގައި ކަޅާއި ދޮނުގެ މައްސަލައެއް ނޯންނާނެ އެވެ. ނުވަތަ އޮތަސް އޮންނާނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ.\nމުޖުތަމަޢު އެއްކޮށް ބަނދެ ދޭ "ތެރަހެއް" ގެ ގޮތުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަސް ފަހަރު އަދި ހަފުތާއަކު އެއްފަހަރު މިސްކިތުގައި މި ކުރާ ނަމާދަށް ބަލާލަމާ ހިންގަވާށެވެ.\nދޮން ނަސްލުގެ މީހުނާއި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުން އެއްތާކުން ބައްދަލުވެ، އެކުގައި ސަފެއް ހަދައިގެން، ކޮނޑާއިކޮނޑު ޖައްސައިގެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަސް ފަހަރު ތިބޭ ނަމަ އެމެރިކާގައި ނަސްލީ ތަފާތު ކުރުންތަކަށް އެއްވެސް ޖާގައެއް ނުލިބޭނެ އެވެ. ނަމާދު ނިންމާލަމުން، ކަނާތް ފަރާތަށް ބޯ އަނބުރާލާއިރު އެއްފަރާތުން ކަޅު މީހަކު އަނެއް ފަރާތުން ދޮން މީހަކު ފެންނަން އިންނާނެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެކުވެރިކަން އާވެ އާލާވެ ހުންނާނެ އެވެ. މި އެންމެންނަކީ އެއް ބަޔެއްކަން ކަށަވަރުވަމުން ދާނެ އެވެ. މި ދެންނެވި ޖަމާއަތް ނިންމާލާފައި ނުކުމެ އެކަކު އަނެކަކަށް ސަލާމް ކޮށްލާއިފައި ގެއަށް ދާނަމަ، އެ ފަދަ އަލިފާން ރޯވާކަށް ޖާގައެއް ނޯންނާނެ އެވެ.\nސިޔާސީ މޫސުމުގައި ކޮންމެ ޕާޓީއަކުން މި ބާއްވާ އެއްވުންތައް ނުވަތަ "ރެލީ" ތައް ފަދަ އެއްވުންތަކެއް ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހެއްގައި ބާއްވައި، ދޮން މީހުންނާއި ކަޅު މީހުން އެންމެން އެއްތާކަށް ޖަމާވެ އެ ވަގުތަކު އެ މުޖުތަމައުގައި ހުރި ބޮޑެތި މައްސަލަތަކުގެ ވާހަކަތަކާއި އެކަން ހައްލު ކުރެވޭނެ ގޮތުގެ މައްޗަށް ތަގްރީރު ކުރަންވީ އެވެ. އަދި އެ ތަގްރީރުތައް ސިޔާސީ ރެލީތަކުގައި އަމަލު ކުރާ ގޮތަށް އަޑުގަދަކުރާ ބޭނުން ކޮށްގެން މުޅި ސަރަހައްދަށް އަޑުއިވޭ ވަރަށް ބާއްވައި، ސީއެންއެން އާއި ފޮކްސް ނިއުސް އާއި މި ނޫންވެސް ޓީވީ ޗެނަލްތަކުން ކޮންމެ ހަފުތާއަކު ލައިވް ކުރާނަމަ މައްސަލަ ހައްލުވެގެންދާނެ އެވެ.\nކޮންމެ ހަފުތާއެއްގެ ރެލީ ނިންމާލަމުން، ރައްޔިތުންނާ މެދު އަދުލުވެރިވުމަށާއި އިހުސާންތެރިވުމަށް ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕަށާއި އެހެނިހެން ގަވަރުނަރުންނަށް، ހަނދާން ކޮށްދެވޭނަމަ އަދި މި މެސެޖް އަހަރަކު 52 ފަހަރު، ހުރިހާ ސިޓީއެއްގެ ހުރިހާ އަވަށެއްގައި، އަޑުގަދަކުރާ އިން ތަކުރާރުކޮށް ދެވޭނަމަ، އެމެރިކާގެ ކަންކަމާ ހަވާލުވެގެން ތިއްބަވާ ވެރިންނަށް، އެމީހުންގެ ހުރިހާ އަމަލެއްގައި އެންމެން ހަމަ ކުރުމަށާއި އިހުސާންތެރިވުމަށް އެޅޭ ވަރަށް ބޮޑު ބާރަކަށް ވާނެއެވެ.\nއިސްލާމްދީނުގައި ހުރި އިޖްތިމާޢީ ގޮތުން ގުޅުން ބަދަހިކޮށްދޭ ބައެއް އެހެނިހެން ކަންކަމަށް ބަލާލަމާ ހިންގަވާށެވެ. މި ގޮތުން ފުރަތަމަ ސަލާން ގޮވާލުމަށް ބަލާލަމާތޯ އެވެ؟\nދޮން ނަސްލުގެ މީހުންނާއި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުންނާ މަގުމަތިން ނުވަތަ ބާޒާރު މަތިން، ނުވަތަ ޝޮޕިން ސެންޓަރު ތެރެއިން ނުވަތަ ލިފްޓްގެ ތެރޭން ބައްދަލުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެކަކު އަނެކަކަށް، "ތިބާއަށް ސަލާމަތްތެރިކަން ހުއްޓެވެ." މިހެން ބުނެލާނަމަ އިސާހިތަކު ނުތަނަވަސްކަން ފިލައި ގޮސްދާނެ އެވެ. "ހަލޯ" އަށް ވުރެ މި ބަސް މާ ބާރުގަދަވެ، އެކުވެރިކަން އާލާ ކޮށްދެނީ "ތިބާއަށް" މިހެން ބުނާތީ އެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސު އިސް ނުކޮށް، އަނެއް މީހާ އިސް ކުރާތީ އެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތައް މިލިއަން ދޮން ނަސްލުގެ މީހުންނެއް، ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުނާ ބައްދަލުވާ ފަހަރު އެ މީހާއަށް "ސަލާމަތްތެރިކަން" ހުރިކަމަށް ބުނާނަމަ އެ މީހާގެ ހިތުގައި ލައްގަނޑެއް އޮންނާން ޖާގައެއް ނެތުނީސްކަން ކަށަވަރެވެ.\nއެމެރިކާގައި 18 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މިލިއަނަރުން އެބަތިއްބެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގައި ތިބި މިލިއަނަރުންގެ 40 ޕަސެންޓެވެ. ނަމަވެސް ގެދޮރު ނެތި މަގުމަތީ ނިދާ މީހުންގެ އަދަދަކީ ފަސް ލައްކަ އެވެ. އާބާދީގެ 0.2 ޕަސަންޓް މީހުން ކޮންމެ ރެއަކު ނިދަނީ މަގުމަތީގަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުނެވެ. މުއްސަނދިންނާއި ފަގީރުންނާ ދޭތެރޭ މި ހުރި ފަރަގު ކުޑަކުރުމަށް ހަދާނީ ކިހިނެއްބާއެވެ؟\nއެމެރިކާގެ މުއްސަނދިންގެ އަތުގައި ހުރި މުދަލުގައި އެ ގައުމުގެ ކަޅު ނަސްލުގެ ފަގީރުންނާއި ދޮން ނަސްލުގެ ފަގީރުންގެ ހައްގެއް ވާކަމަށް ގަބޫލުކޮށް، އެ މުދަލުގެ 40 ބައިކުޅަ އެއްބައި ޓެކްސް ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ އަހަރަކު އަތުލައި، އެ ފަގީރުންނަށް ހޭދަ ކުރެވޭނަމަ އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއް ކޮންމެ އަހަރަކު ކަޅު ނަސްލުގެ ފަގީރުންނާއި ދޮން ނަސްލުގެ ފަގީރުންގެ ގެދޮރަށާއި، ތައުލީމަށް ހަރަދު ކުރެވި، ފަގީރުންނާއި މުއްސަނދިންނާ ދެމެދު މިހާރު އެމެރިކާގައި ހުރި ބޮޑު ފަރަގު ކުޑަވެގެން ގޮސް، މިލިއަނަރުންނާއި އާދައިގެ މީހުންނާ ދެމެދު އެކުވެރިކަމެއް އުފެދި މުޖްތަމައުގައި ހަމަޖެހުން ގާއިމްވުމަށް މަގުފަހި ވެގެން ދާނެކަން ކަށަވަރެވެ. ފުލުހުންނަށް ހޭދަކުރާ ފައިސާ ހޭދަ ކުރުން ހުއްޓާލައި އެ ފައިސާ ކަޅު މީހުންގެ އިޖްތިމާއީ ބޭނުންތަކަށް ހަރަދު ކުރުމަށް ގޮވާލާ އެމެރިކާގެ މަގުތަކުގައި މިހާރު ކުރަމުންދާ މުޒާހަރާތަކާއި ގޮވުންތައް ގޮވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\n"ކަލޭގެ އަވަށްޓެރި ކަޅު ނަސްލުގެ މީހާ ނުކައި ހުއްޓާ ކަލޭ ބަނޑުފުރާ ނުކެއުމަށް" އިރުޝާދު ދޭ ވެރިންނާއި ސެނެޓަރުންނާއި ކޮންގްރެސްމަނުންނާއި އެހެނިހެން ލީޑަރުންތަކެއް އުފެދުނަސް ކަޅާއި ދޮނުގެ ތަފާތު ފުހެވިގެންދާނެ އެވެ.\nހުޅަނގުގެ ބައެއް ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމަށް "މެގްނަ ކާޓާ" ގައި ގޮވާލުމުގެ 226 އަހަރު ކުރިން، ހުރިހާ އެންމެންނަކީ އަހުންތަކެއް ކަމަށާއި، އެންމެންނާ މެދު ހަމަހަމަކަމާއި އަދުލުވެރި ކަމާއެކު އަމަލު ކުރުމަށާއި، ދުޝްމަން މީހާއާ މެދުވެސް އިންސާފާއި އަދުލްވެރިކަމާއެކު ނޫނީ އަމަލު ނުކުރުމަށް ބުނާ ފޮތް ހޯދައި، އެމެރިކާގެ ކޯޓުތަކަށް އައްޔަން ކުރެވޭ ފަނޑިޔާރުން، އެ ފޮތުގައި އަތް ބާއްވައިގެން ހުވާ ކުރާ ނަމަ، އެމެރިކާގެ ޖަލުތަކުގައި އާދަޔާ ހިލާފު ގިނައިން ކަޅު ނަސްލުގެ މީހުން ތިބެން ނުޖެހުނީސްކަން ކަށަވަރެވެ.\nއެމެރިކާގެ ކަޅު ނަސްލު މީހުންގެ އާބާދީގެ ކޮންމެ އެއްލައްކަ މީހެއްގެ ތެރެއިން 1549 މީހުން ތިބީ ޖަލުގަ އެވެ. ދޮން ނަސްލުގެ މީހުންގެ މި އަދަދު ހުރީ 272 ގައެވެ.\nދުނިޔެ ދުށް އެންމެ ވަރުގަދަ ޝަހުސިއްޔަތު މުހައްމަދު ރަސޫލުﷲ، އެކަލޭގެފާނުގެ ހައްޖަތުލް ވަދާއުގައި، ދޮން މީހާއަކީ ކަޅުމީހާއަށް ވުރެ މަތިވެރި ދަރަޖައެއް ލިބިގެންވާ މީހެއް ނޫން ކަމަށާއި އަދި ކަޅު މީހާއަކީ ދޮންމީހާ އަށްވުރެ މަތިވެރި ދަރަޖައެއް ލިބިގެންވާ މީހެއް ނޫން ކަމަށް ހަދީސް ކުރައްވައި، އެކަން ވަނީ އިއުލާން ކުރައްވައިފައެވެ. އެއީ މީގެ 14 ގަރުނު ކުރިއެވެ. މިއަދު މިދެކޭ އެމެރިކާ އެއް ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ވުޖޫދު ވެސް ނުވަނީހެވެ.\nމި ދެންނެވި ރޫޙާނީ ގާނޫނަށް އަމަލު ކުރަމުން އަންނަ މުސްލިމް ނޫން ގައުމުތަކުގައި ވެސް ކަޅާއިދޮނުގެ މަސްލަހަތު އޮތީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މުސްލިމް ހުރިހާ ގައުމުތަކެއްގައި، އިސްލާމް ދީނުގެ މި އެންގެވުންތަކަށް އަމަލުކުރާ ސަރުކާރު ތަކެއް އޮތް ކަމަށް ދަންވަން ދައްޗެވެ. ނަމަވެސް މި ވިސްނުން އެ މުޖްތަމަޢު ތަކުގެތެރޭގައި ހުންނަ މިންވަރު އެމެރިކާއަށް ވުރެ އަދި ޔޫރަޕަށްވުރެ މަތިކަމަށް ދެންނެވިދާނެ އެވެ. އެމެރިކާ ސަރުކާރުން އިސްލާމްދީން ބަލައި ނުގަތަސް، ކަޅާއިދޮނުގެ މައްސަލަ ހައްލުކޮށްދޭ މޮޑެލެއް ވަނީ އިސްލާމް ދީނުގައި ގެނެސްދެއްވައިފަ އެވެ.\nސްވިޑްންގެ ލޮކްޑައުން ކުރުމެއް ނެތް މޮޑެލް!


Vaccine libumugai hamahamakan gaaimu kuraanan: Shahid\nއަބްދުﷲ ޝާހިދު އދ.ގެ އާންމު މަޖިލީހުގައި ތަގުރީރުކުރައްވަނީ\nއދގެ އާންމު މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވާނީ ކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގައި ވެކްސިން ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ހަމަހަމަ އުސޫލެއް ގާއިމުކުރުމަށް ކަމަށް ރާއްޖޭގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއަބްދުﷲ ޝާހިދު މިހެން ވިދާޅުވީ އދ.ގެ 76 އާންމު މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތަށް ހޮވިވަވަޑައިގެން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވާ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގަ އެވެ.\nއދ.ގެ މައި މަރުކަޒުގައި ހުންނަވައިގެން އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވަނީ އޭނާގެ ރިޔާސަތުގައި އެންމެ އިސްކަން ދެއްވާނެ ފަސް ކަމެއް ހާމަކުރައްވާފަ އެވެ. އެގޮތުން ވިދާޅުވީ ކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށް ވެކްސިން ލިބޭނެ ހަމަހަމަ އުސޫލެއް ގާއިމުކޮށް ސިއްހީ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކުރުމާ އެކު ދެމެހެއްޓެވި ގޮތަކަށް އިގްތިސޯދީ ކުރިއެރުން ގެނައުމާއި، ދުނިޔޭގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކަށް އިސްކަން ދެއްވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި، އަ ސާސީ ހައްގުތަކަށް އިހްތިރާމްކުރުމަށް ހިންގާ މަސައްކަތްތަކަކާއި އަދި އދ. އަށް ގެންނަން ޖެހޭ އިސްލާހީ ބަދަލުތަކަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމުގައިވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމަނިކުފާނު އދ.ގެ އާންމު މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތާ ހަވާލުވާއިރު ކުރިއަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ވެސް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ މިދިޔަ އަހަރަކީ އުއްމީދު ގެއްލި ބޭއިންސާފާއި ހަމަނުޖެހުމުގެ ތެރޭގައި ދިޔަ އަހަރެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެއްވި އެވެ.\n"މުޖުތަމައުތައް އަލުން އާރާސްތުކޮށް ދުނިޔޭގެ ސަލާމަތަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހޭ. އިގްސާދު އަނބުރާ އިއާދަކުރަން ޖެހޭ. އަދި ހާއްސަ އިސްކަމެއް ދީގެން އުންމީދު އާކުރަންޖެހޭ،" ޝާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިނިސްޓަރު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ އދގެ އާންމު މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތަށް އެމަނިކުފާނު އިންތިހާބުވި ދުވަހަކީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ތާރީހީ ދުވަހެއް ކަމަށެވެ.\nއދ.ގެ އާންމު މަޖިލީހުގެ ރައީސްކަމުގެ މަގާމަށް ޝާހިދު އިންތިހާބުވެ ވަޑައިގަތީ 191 ވޯޓުގެ ތެރެއިން 143 ވޯޓުގެ ބޮޑު އަގުލަބިއްޔަތަކުންނެވެ. ޝާހިދާއި ވާދަކުރެއްވީ އަފްގާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ޑރ. ޒަލްމާއި ރަސޫލް އެވެ.\nޔޫއެން އަބްދުﷲ ޝާހިދު ޕޮލިޓިކްސް


Gasim Ah Ves Vote Ithuru Vehje - Vaguthu\nގާސިމަށްވެސް ވޯޓު އިތުރުވެއްޖެ\nމިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީސް އިންތިހާބުގައި، ވަގުތީ ނަތިއްޖާ އިއުލާނުކޮށްފައިވާ މާމިގިލީ ދާއިރާގެ ވޯޓު ފޮށިތައް އަލުން ގުނުމުންވެސް އެ ދާއިރާއަށް ވާދަ ކުރެއްވި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަރު އަދި އެ ދާއިރާގެ މިހާރުގެވެސް މެމްބަރު، ގާސިމް އިބްރާހީމް ގޮނޑި ދިފާއު ކޮށްފިއެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މާމިގިލީ ދާއިރާގެ ގޮނޑި ގާސިމް ދިފައުކޮށްފައި ވަނީ 106 ވޯޓުގެ ތަފާތަކުންނެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި ޝަކުވާއަކާއި ގުޅިގެން އެ ކޮޮމިޝަނުން މިއަދު ވަނީ އެ ދާއިރާގެ އދ. ފެންފުށީގައި ބެހެއްޓި ވޯޓު ފޮށި އަލުން ގުނާފައެވެ. އެ ވޯޓު ފޮށި އަލުން ގުނުމުން ގާސިމަށް ވަނީ 18 ވޯޓު އިތުރުވިއެވެ. އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓްގައި އެ ދާއިރާ އަށް ވާދަ ކުރެއްވި އަލީ އަމީޒަށް އިތުރުވެފައި ވަަނީ 11 ވޯޓެވެ.\nމިހާރުގެ ވަގުތީ ނަތީއްޖާއަށް ބަލާއިރު، ގާސިމަށް ލިބުނީ 1163 ވޯޓެވެ. އަމީޒަށް ލިބުނީ 1057 ވޯޓު ލިބުނުއިރު، ލޭބާ ޕާޓީގެ ޓިކެޓްގައި ވާދަކުރެއްވި އަހްމަދު އިބްރާހީމަށް ލިބުނީ 24 ވޯޓެވެ. ބާތިލް ވޯޓުގެ އަދަދަކީ 67 އެވެ.\nއިލެކްޝަނުން އިއްޔެ ވަނީ މާމިގިލީގައި ހުރި ވޯޓު ފޮށިތައްވެސް ގުނާފައެެވެ. އެ ވޯޓު ފޮށިތަކުގެ ބާތިލް ވޯޓު ގުނުމަށް އެ ކޮމިޝަނުން ނިންމީ މާމިގިލީ ތިން ފޮށީގައިވެސް ބާތިލު ވޯޓު އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނަވުމުންނެވެ. އެ ތިން ފޮށި ގުނުމުންވެސް ގާސިމްއަށް ވަނީ ވޯޓު އިތުރުވެފައެވެ. އަދި އަމީޒުއަށްވެސް ވޯޓު އިތުރުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މަޑުއްވަރީ ދާއިރާއިން ހުށަހެޅި ޝަކުވާއަކާއި ގުޅިގެން އެ ދާއިރާގެ ބާތިލް ވޯޓު އަލުން ގުނުމުން އެ ދާއިރާއަށް ވާދަ ކުރެއްވި ކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އާދަމް ޝަރީފަށްއަށް ވެސް ވަނީ ވޯޓު އިތުރު ވެފައެވެ.\nއޭޕްރީލް 10, 2019 19:09\nވޯޓް ގުނާވަރަކަށް އިތުރުވަނީ ވޯޓްގެސައްޚަކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ. އަލުން އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށް ގޮވާލަން.\nއޭޕްރީލް 10, 2019 21:16\nވޯޓު ވިހަނީތަ؟ ????\nއޭޕްރީލް 10, 2019 23:35\nވޯޓް އޮޅުވާލުމުގައި ވަރަށް އިންސާފުވެރި އިންތިޚާބެއް.


Hibalhidhoo in hathiyaaru fenunu massalaige shareeai maadhamaa fashanee | Mihaaru\nއަދީބު ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ގެންދަނީ: އޭނާ މިިހާރު ވެސް ދަނީ 33 އަހަރުގެ ހުކުމެއް ތަންފީޒު ކުރަމުން -- ފޮޓޯ/ މިހާރު\nހިބަޅިދޫން ހަތިޔާރު ފެނުނު މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް މާދަމާ ފަށަނީ\n16 ޖުލައި 2016 - 15:553comments\nބ. ހިބަޅިދޫން ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރު ފެނުނު މައްސަލާގައި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބާއި އިތުރު ބަޔަކަށް ކުރާ ދައުވާގެ ޝަރީއަތް މާދަމާ ފަށަން ހަމަޖައްސައިފި އެވެ.\nހިބަޅިދޫން މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހު ހަތިޔާރު ފެނުނު މައްސަލާގައި ދައުލަތުން ދައުވާކުރަނީ އަދީބާއި ސިފައިންގެ ބަޑި ގުދަނުގެ އޭރުގެ ވެރިޔާ ކެޕްޓަން އަހުމަދު ފަޔާޒު (ޕާޕާ) އާއި އަދީބުގެ ގާތް މީހެއް ކަމަށްވާ މުހައްމަދު އައްލާމް ލަތީފް (މޮހޯ) އާއި ކުރީގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާ މުހައްމަދު ހުސައިން (އޮއިއްޓޭ) އަދި މ. ލޭންޑްއޮފްގާޑެން، އަހުމަދު އިޝްފާހު އަލީގެ މައްޗަށެވެ.\nއެ މައްސަލާގައި އެ މީހުންގެ މައްޗަށް ކުރާ ޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާގެ ފުރަތަމަ އަޑުއެހުން މާދަމާ މެންދުރު ބާއްވަން ހަމަޖައްސާފައިވާއިރު އެ ކުށް ސާބިތުވެއްޖެ ނަމަ ބޮޑު އަދަބެއް އަންނާނެ އެވެ.\nމާދަމަ ދައުވާ އުފުލާ އެކަކު ކަމަށްވާ އައްލާމް: އޭނާ އުޅެނީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ފިލައިގެން --ފޮޓޯ/އިންޓަޕޯލް\nއެ މައްސަލާގައި އަދީބުގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރާއިރު އޭނާ މިހާރު ވެސް ދަނީ ތަފާތު ތިން މައްސަލައެއްގައި 33 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމްތަކެއް ތަންފީޒު ކުރައްވަމުންނެވެ. އެއީ ރިޔާސީ ލޯންޗުކޮޅު ފިނިފެންމާގައި އެއްޗެއް ގޮއްވާލި މައްސަލަ އާއި ފިސްތޯލައެއް ގެންގުޅުއްވި މައްސަލައިގެ އިތުރުން ދައުލަތަށް ލިބެން ޖެހޭ ފަސް މިލިއަން ޑޮލަރަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި މައްސަލައިގަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން "ފިނިފެންމާ" މައްސަލާގައި ފަޔާޒު ވެސް ދަނީ ދެ އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒު ކުރަމުންނެވެ. ބާކީ ތިބި ތިން މީހުން ކަމަށް ވާ އައްލާމާއި އޮއިއްޓޭ އަދި އިޝްފާހަކީ ހޯދަން އިއުލާންކޮށް، އެކަމަކު މިހާތަނަށް ވެސް ހައްޔަރުކުރެވިފައިނުވާ ބައެކެވެ. އެ މީހުން އުޅެނީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޓެރަރިޒަމް ކްރިމިނަލް ކޯޓް ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރު ހިބަޅިދޫ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަދީބު


މާލޭ ޞިއްޙީ މަރުކަޒު\n1434 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހު މިމަރުކަޒުން ޚިދުމަތް ދެމުންގެންދާ ދުވަސްތަކާއި ގަޑިތައް.\nމާލޭ ޞިއްޙީ މަރުކަޒުން ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ދުވަސްތަކާއި ގަޑިތަކަށް 1434 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހު ބަދަލު ގެނައުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މިގޮތުން ރަމަޟާން މަހު މި މަރުކަޒުން ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ދުވަސްތަކާއި ގަޑިތައް ތިރީގައި މިދަންނަވަނީއެވެ.\nރަމަޟާން މަހުގައި ޚިދުމަތް ދޭ ގަޑިތައް: (ބަންދު ދުވަސްތައް ފިޔަވައި ހުރިހާ ދުވަސް ތަކެއްގައި )\nނަންބަރު ދޫކުރާ ގަޑި\n09:15 ން 12:30 އަށް\nހެނދުނު 09:15 ން 12:30 އަށް\nއީ.ޕީ.އައި ވެކްސިން (ކުޑަކުދިންގެ ވެކްސިން )\nޕޯރޓްހެލްތް ވެކްސިން ( ޙައްޖު/ޢުމްރާ ވެކްސިން )\nކުޑަކުދިންގެ ބަރުދަން ބެލުން\nv ޕޯރޓްހެލްތް ވެކްސިން ޖެއްސެވުމަށް ވަޑައިގަންނަވާއިރު އައި.ޑީ.ކާޑް އަދި ޕާސްޕޯޓް ގެންނެވުން އެދެމެވެ.\nމަތީގައިވާ ޚިދުމަތްދޭ ގަޑިތަކަކީ ހަމައެކަނި ރަމަޟާން މަހު ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ގަޑިތަކެވެ. އަދި ދަންނަވަމެވެ. ރަމަޟާން މަސް ނިމުމުން ކުރިއެކޭވެސް އެއްގޮތައް ( ރަމަޟާން މަހުގެ ކުރިން ޚިދުމަތް ދިން ގަޑިތަކުގައި ) ޚިދުމަތް ދެމުން ގެންދާނެއެވެ. އިތުރު މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށް ގުޅުއްވާނީ މި މަރުކަޒުގެ ނަންބަރު: 3322403 ، 3318901، 3325228 އަށެވެ.\nވީމާ، މިމަރުކަޒުން ޚިދުމަތް ހޯއްދަވާ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތަށްޓަކައި ޢާންމުކޮށް މިކަން އެންގުމަށް އިޢުލާން ކުރީމެވެ.\n14 ޝަޢުބާން 1434\nޕަބްލިޝްކުރި ތާރީޚު: 27 ޖޫން 2013


Pension ge nudhakka huri dhakkan jehey vaahaka!\nދިވެހި ހައްޖުވެރިންތަކެއް: ޕެންޝަން ފަންޑުން މިހާރު ހައްޖަށް ދެވޭނެ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެހިފައި އޮތް ނަމަވެސް ޕެންޝަންގެ ކޮންސެޕްޓަށް ބޮޑެތި ބަދަލު ގެންނަން ޖެހިފައިވޭ\nފަހަކަށް އައިސް ވަރަށް ގިނައިން ޕެންޝަން ފަންޑާބެހޭ ގޮތުން، ޕެންޝަން ފަންޑާ ގުޅުންހުރި މައުލޫމާތަކުގައި ބަހުސްތައް ކޮށްފި އެވެ. ތަފާތު ނަޒަރިއްޔާ ތަކުންނެވެ. ތަފާތު މައުލޫމާތުތަކާއެކު އެވެ. އަދި ތަފާތު ތަޖުރިބާކާރު ބޭފުޅުންނާއެކު އެވެ. ކަމާގުޅޭ އިލްމީ އަދި ފަންނީ ފަރާތްތަކާވެސް އެކު އެވެ. އެހެން ކަމުން އެ މައުލޫގައި އިތުރަށް ވަކި ދައްކާނީ ވެސް ކޮން ވާހަކަތަކެއް ހެއްޔެވެ؟ ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ވާހަކަތައް މީޑިއާގައި މިހާރު ނުފެންނަ ސަބަބަކީ ވެސް އެއީ ކަމަށްވުން ވަރަށް އެކަށީގެން ވެއެވެ.\nޕެންޝަން ފަންޑާބެހޭ ގޮތުން ގިނައިން އިވުނީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ދެކޭ ގޮތުގެ އަޑުތަކާއި އެ ފަންޑު މެނޭޖް ކުރަން މިހާރު ހަދާފައިވާ އުސޫލުތައް ދަމަހައްޓަން އޭރާއި މިހާރު ސަރުކާރުން އައްޔަން ކޮށްފައި ތިބި ފަރާތްތަކުގެ އަޑުތަކެވެ. ގައުމެއް ނުވަތަ ދައުލަތެއް ހިންގުމުގެ ނަޒަރަކުން، ޕެންޝަން ފަންޑުގެ މުހިންމުކަމާއި އެ ފަންޑާ "ކުޅުމުގެ" ހާއްސާސް ކަމުގެ ވާހަކަތަކެވެ.\nއެކަމަކު އެއީ ހަގީގަތުގައި އެ ފަންޑުގެ މައިނޯރިޓީގެ ހިއްސާދާރުގެ އަޑެވެ. ޕެންޝަން ފަންޑުގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާދާރުން ކަމައްވާ މަސައްކަތްތެރިންގެ ފަރާތުން ދެކޭ ގޮތް ކިޔައިދޭނެ ފަރާތެއްގެ ބޭނުން ޖެހިފައިވެ އެވެ. މި ލިޔުމުގައި މި ބަލާލާނީ ޕެންޝަން ފަންޑުގެ 50 ޕަސެންޓް ހިއްސާދާރުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާންމު މަސައްކަތު މީހަކު އެ ފަންޑާ މެދު ދެކެފާނެ ގޮތެއްގެ މައްޗަށެވެ.\nރައްޔިތުން އެންމެ އިތުބާރުކުރާ، ގަދަރުކުރާ އަދި އެންމެ ލޯބިވާ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާ ކަމުގައި ވުން\nމެމްބަރުންގެ މަސްލަހަތު ފުރިހަމަ މާނައިގައި ހިމާޔަތްކޮށް، އިންވެސްޓްމަންޓް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ފުޅާކުރަން ފަންޑް މެނޭޖްކުރުން\nމިއީ ޕެންޝަން އޮފީހުގެ މިޝަން އާއި ވިޝަން ސްޓޭމަންޓް ކުރުކޮށެވެ. ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ގާނޫނު މިހާރު އޮތް ގޮތުންނާއި، ޕެންޝަން ފަންޑު މެނޭޖްކުރާ ގޮތުން، މަތީގައި އެވާ ކަންކަމާއި ފުށުއަރާ ބައެއް ކަންކަން ހިމެނެ އެވެ.\n1 - ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ކޮންސެޕްޓްގެ މަޝްވަރާތައް ރައްޔިތުންގެ މަޖްލިސްތެރޭގައި ފެށިގެން އައީ 2007 ވަނަ އަހަރާއި، 2009 ވަނަ އަހަރާއި ދެމެދުގަ އެވެ. ޕެންޝަން ކޮންސެޕްޓްގެ ބަހުސްތައް ނިމި ޕެންޝަން އޮފީސް އެކުލަވައިލެވުނީ 2009 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nއެ ދުވަސްވަރަށް މި ކޮންސެޕްޓް ކަމުދިޔައަސް މިހާރު ދިވެހިންނަށް އާދެވިފައި މިވާ ހިސާބުން ޕެންޝަން ކޮންސެޕްޓް މި ޒަމާނަކަށް ނުފެތެ އެވެ. ފަހަރުގައި، އެ ދުވަސްވަރު ހިޔާލަށް ވެސް ނުގެނެވޭފަދަ ބިރު ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމެއް ކަމުގައިވާ، ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ އާމްދަނީ މެދުކެނޑޭ ފަދަ ހާލަތަކަށް ގައުމު ދިއުމުން ފަންޑުގައި ރައްކާ ކުރެވިފައިވާ ފައިސާކޮޅުގެ ބޭނުން ހިފުމުގެ މުހިންމުކަން އާދައިގެ ރައްޔިތުމީހާއަށް އިހުސާސް ވާން ފަށާފައިވާ މިފަދަ ނާޒުކު ދަނޑިވަޅަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވުމުން ވެސް މެއެވެ.\n2 - ޕެންޝަން ފަންޑް އެކުލެވިގެން ވަނީ ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން ނަގާ، އެ މީހެއްގެ މަހު މުސާރައިގެ ހަތް ޕަސެންޓް ފައިސާ އާއި އެ ފައިސާއާ އެއްވަރުގެ އަދަދެއް ސަރުކާރުން މުސާރަ ދޭ މުވައްޒަފުންނަށް، ސަރުކާރުން ދައްކާ ގޮތަށާއި، އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް، އެމީހަކު ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަކުން ދައްކާ ގޮތަށް ގާނޫނަކުން ލާޒިމް ކޮށްގެންނެވެ.\nއެހެންކަމުން ދިވެހިރާއްޖެގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރާ މީހުންގެ ނިސްބަތުން ސަރުކާރުން މުސާރަ ދެނީ ގާތްގަޑަކަށް ސާޅީހަކަށް ޕަސެންޓް މީހުންނަށް ކަމަށް ބަލައި ބާކީ ބަޔަކީ ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާ ކަމަށް ބެލިއަސް މި ކަމުގައި ސަރުކާރަކީ މައިނޯރިޓީ ހިއްސާދާރު ނޫން ހެއްޔެވެ؟\nބުއްދީގެ ހަމަތަކުން ވިސްނާލާއިރު އެއްވެސް ވިޔަފާރިއެއްގެ ކޮންޓްރޯލް މައިނޯރިޓީ ހިއްސާދާރަށް އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެ ވެއެވެ. އަދި މިފަދަ ގޮތަކަށް މި ރާއްޖޭގައި ވެސް އަދި ދުނިޔޭގެ އެހެން އެއްވެސް ގައުމެއްގައި ވެސް ކަންކަން ހިނގަމުންދާ ކަމެއް ނުދަންނަމެވެ. އަދި އެއީ މެޖޯރިޓީގެ އެއްވެސް ބަހެއް އެއްވެސް ކަމެއްގައި ހޯދުމަކާއި ނުލައި ވަރަށް ހުދުމުހުތާރު ގޮތެކެވެ.\nނަމަވެސް މިކަން ކުރަނީ މަޖިލީހުން ފާސް ކޮށްފައިވާ ގާނޫނަކުންނެވެ. އެހެން ކަމަށްވާނަމަ، ހަމަ މިކަހަލަ ގާނޫނަކުން ދިރާގާއި އުރީދޫ ފަދަ ތަންތަނުގެ ވެސް ކޮންޓްރޯލު އަތުލެވޭނެތާ އެވެ. އަދި އެމްޓީޑީސީން ހަދާ ކުއްޔަށްދީފައި ހުރި ރިސޯޓްތައް ވެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެތާ އެވެ. ނުވަތަ މޯލްޑިވްސް އިންފްލައިޓް ކޭޓަރިން އާއި ހުޅުލޭ އައިލެންޑް ހޮޓާ ވެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވެން ވާނެ ތާއެވެ.\n3 - ޕެންޝަން ފަންޑަކީ އިންވެސްޓްމަންޓް ފަންޑަކަށް ވެފައި، އިންވެސްޓް ކޮށްގެން ލިބޭ ނަފާއިން ފަންޑުގެ 50 ޕަސެންޓް ހިއްސާދާރުންނަށް ލިބޭ ނަފާގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅިފައެއް ނުވެ އެވެ. މިސާލަކަށް މީހަކު އެމީހާގެ އުމުރުން 20 އަހަރުގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރަން ފަށައި އުމުރުން 40 އަހަރުގައި ރިޓަޔާ ކުރިޔަސް، ފަންޑަށް ޖަމާވެފައިވާ އޭނާގެ އަމިއްލަ ފައިސާއިން އިތުރު 25 އަހަރުވަންދެން ވިޔަފާރި ކުރުމަށް ފަހު ފައިދާގެ އެއްވެސް ޕަސެންޓެއް އެމީހާއަށް ލިބުމުގެ ޔަގީންކަމެއް ނެތި، އުމުރުން 65 އަހަރުވުމުން، ހަމައެކަނި އުމުރުން 40 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ޖަމާވެފައިވާ ފައިސާކޮޅު ލިބުމަކީ އިންސާފެއް ހެއްޔެވެ؟ އަދި މި ފައިސާކޮޅު ލިބޭއިރު ވެސް ލިބެނީ، މި ފަންޑު ހިންގުމުގެ ހަރަދުތަކަށާއި ގެއްލުމަށް އުނި ކުރުމަށްފަހު ބާކީވާނަމަ، އެ ބާކީވާ ފައިސާކޮޅު އެކަންޏެވެ.\nއެކަމަކު ދުނިޔޭގައި އިންވެސްޓްމެންޓް ފަންޑު އޮޕަރޭޓްކުރާ ބޭންކްތަކުން އިންވެސްޓްކުރާ ފަރާތަށް، އިންވެސްޓްމެންޓްގެ މުއްދަތުގައި، ކަނޑައެޅިފައިވާ ޕަސެންޓެއްގެ ފައިދާ ލިބެ އެވެ. އިންވެސްޓް ކޮށްފައިވާ އަދަދަން އުނިވުމެއް ނެތި އެވެ. ޕެންޝަން ފަންޑުން ކޮށްފައިވާ ބައެއް އިންވެސްޓްމެންޓް ތަކަށް ބަލާއިރު ދައުލަތުގެ ސެންޓްރަލް ބޭންކް (އެމްއެމްއޭ) ގެ ބޮންޑު ގަތުން ހިމެނެ އެވެ. ބޮންޑް ގަންނަނީ އާއްމުކޮށް ހަތް ޕަސެންޓް ފައިދާއެއްގަ އެވެ. މިއީ ސަރުކާރަށް ބޮންޑް ބޭނުންވާ ވަގުތުތަކުގައި ބޮންޑަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ފޯރު ކޮށްދޭތީ ލިބޭ ޑިސްކައުންޓް ޕަސެންޓްގެ މިންވަރު ނުހިމަނަ އެވެ. މިކަން ކޮށްގެން ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް ފައިދާއެއް ނަގަމުންދާ މަހުޖަނުން މިހާރު ވެސް މި ގައުމުގައި އެބަތިއްބެވެ.\nޕެންޝަން ފަންޑުން އިންވެސްޓް ކޮށްފައިވާ އަނެއް އިންވެސްޓްމަންޓަކީ މޯލްޑިވްސް އިސްލާމިކް ބޭންކުގެ ހިއްސާ ގަތުމެވެ. ރާއްޖޭގައި އާއްމުކޮށް ބޭންކްތަކުން ލޯނު ދޭ އެންމެ ކުޑަ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓަކީ 12 ޕަސެންޓެވެ. އެހެންވީއިރު ގައިމު ޕެންޝަން ފަންޑަށް ފައިދާ ވާނެތާ އެވެ.\n4 - ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަ އާއި ނުރައްޓެހި އެއްޗަކަށް ޕެންޝަން ފަންޑުވެފައި ވެއެވެ. ދިވެހިންގެ އާދަކާދަ މިހާރު ބައްޓަން ވެފައިވާ ގޮތުން، ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހާގެ ހަޔާތުގެ ބޮޑު ބައެއް ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ފަހު އުމުރުގެ ފަހުބައި އާއިލާއާއެކު އުފަލާއި އަރާމުގައި އުޅުމަށް ދެކެމުން އަންނަ ފޮނި ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ހެދުމަށް އެޅޭ ހުރަހަކަށް ޕެންޝަން ފަންޑު ވެފައިވެ އެވެ.\nޑިމޮކުރަސީގެ ނަމުގައި ގަބޫލުކުރަމުން އައި ގޮތަށް، ގާނޫނަށް ގެނެވުނު ބަދަލަކުން ޕާޓީ ސިސްޓަމް ތައާރަފްވުމާއިއެކު، އެ ފަލްސަފާގެ ދަށުން ވެރިކަމަށް އަންނަ ބަޔަކަށް ތާއީދު ނުކުރާ އެތައް ބައެއްގެ ވަޒީފާ ގެއްލިގެންދެ އެވެ. ސަރުކާރާއި ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރުގައި ވެސް މި ބިރުވެރިކަން އޮވެ އެވެ. އެހެންކަމުން އެހިސާބުން އަމިއްލަ މަސައްކަތަކުން ދިރިއުޅުމަށް ވިސްނާ މީހަކަށް އެ ފުރުސަތު ނުލިބި، ދަތި އުނދަގުލުގައި އުޅެންޖެހިފައިވާ އިރުވެސް، މުސްކުޅިވެ ލޯބޯކޮށިވުމުގެ ކުރިން ޕެންޝަން ފަންޑުގައި އަމިއްލަ ބުރަ މަސައްކަތުން އެއްކުރެވިފައިވާ ފައިސާކޮޅުގެ ބޭނުމެއް ނުކުރެވެ އެވެ.\n5 - ޕެންޝަން ފަންޑު އެކުލަވާލިއިރު ރައްޔިތުންނަށް "ވިއްކި" ފައިދާތައް އެހެން ގާނޫނުތަކުން މިހާރު ރައްޔިތުންނަށް ލިބިދެވޭތީ، ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ބޭނުން އެއްވެސް ރައްޔިތަކަށް، މިހާރު ބަލައި ނުގަނެވޭ ހިސާބަށް ގޮސްފައިވެ އެވެ. ކޮންމެ ދިވެއްސަކަށް ބޭސް ފަރުވާ ކުރާނެ ސްކީމެއް "އާސަންދަ" އިގެ ނަމުގައި ހެދިފައިވެ އެވެ. އަދި އުމުރުން 65 އަހަރު ފުރޭ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް މަހަކު 5000 ރުފިޔާގެ އިނާޔަތެއް ދޭ ގޮތަށް ދައުލަތުން ކަނޑައެޅި ހިސާބުން ޕެންޝަން ފަންޑުގެ އެއްވެސް މާނައެއް ނެތެވެ. އަދި މި އިނާޔަތް، ވެރިކަން ބަދަލުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އިތުރުވުމުގެ ފުރުސަތު، ސިޔާސީ ވައުދުތަކުގެ ގޮތުގައި އޮވެ އެވެ.\nޕެންޝަން ފަންޑުން ފައިސާ ލިބެނީ ވަޒީފާ އަދާކުރި ފަރާތުގެ ނަމުގައި ޖަމާވެފައިވާ މަދު ފައިސާކޮޅު ހުސްވަން ދެން ކަމަށް ވިޔަސް، އަލަށް ފާސްކުރި އިސް ރަށްވެހިންނަށް އިނާޔަތް ދޭ ގާނޫނުން މާ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުން ދެއެވެ. މިގޮތުން ކުރިން ވަޒީފާ އަދާކުރި މީހަކާއި ނުކުރާ މީހަކު ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި، އުމުރު ދުވަހަށް މި ގާނޫނުން މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރު ކޮށްދެމުން ދެއެވެ. އެހެން ކަމުން މި ގާނޫނުން މާ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ޕެންޝަނާބެހޭ ގާނޫނުން ހާސިލް ކުރަން ބޭނުންވާ މަގުސަދުތައް ހާސިލް ވަމުން ދެ އެވެ.\n6 - ޕެންޝަން ފަންޑު މެނޭޖް ކުރުމުގެ ނަމުގައި ބޮޑެތި އިސްރާފުތަކެއް ކުރަމުން ދެ އެވެ. ދައުލަތުގެ ބޮޑެތި ހުރިހާ އެކައުންޓް ތަކެއް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއަށް މެނޭޖްކުރެވިފައި، ޕެންޝަން ފަންޑް މެނޭޖް ކުރުމަށް އޮފީހެއް ހަދާ އެ އޮފީސް ހިންގަން ޕެންޝަނާބެހޭ ގާނޫނުން ލާޒިމު ކުރާތީ، މިހާރު މާލޭގެ އެންމެ އަގު ބޮޑު އޮފީސް އިމާރާތުން ދެ ފްލޯ ކުއްޔަށް ހިފައި އޮފީސް ހިންގުމުގެ ހަރަދުގެ އިތުރުން، އެ އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް ސަރުކާރުގެ ކުންފުނިތަކުގެ މުސާރައަށްވުރެ ބޮޑު ކޮށްގެން ހިންގުމުގެ މަގުސަދާމެދު ސުވާލު އުފެދެ އެވެ.\n7 - ޕެންޝަން އޮފީހުގެ ބޯޑަށް މެންބަރުން އައްޔަން ކުރަނީ ސީދާ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އެވެ. ޕެންޝަން އޮފީހުގެ ބޯޑަށް އައްޔަން ކުރާ މީހެއްގެ ގައިގައި ހުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޝަރުތުތަކަކަށް ނުވަތަ ގާބިލު ކަމަކަށް ބެލުމެއް ނެތި އެވެ. އަދި މެޖޯރިޓީ ހިއްސާދާރުން ކަމަށްވާ ޕެންޝަނަރުން ތަމްސީލު ކުރުމަށް، މިނިވަން އެއްވެސް މީހަކު ބޯޑުގައި ނުހިމެނޭ ގޮތަށެވެ. މިކަން މިގޮތަށް މި ކުރަނީ މަތީގައި އެވާ ޕެންޝަން އޮފީހުގެ މިޝަނާއި ވިޝަން ގައިވާ ކަންކަން ހާސިލް ކުރަން ކަމަށްވާނަމަ، އެ ވިސްނަނީ ގައިމު ވެސް މި ފަންޑުގެ ހިއްސާދާރުންގެ ވިސްނުމާ، ލާބަޔާއި މަންފާއަށް ކަމުގައި ބެލެވޭނެތޯ އެވެ؟ އަދި ޕެންޝަން އޮފީހުގެ ބޯޑަށް، ކަމުގެ އިލްމާއި، ފަންނީ އަދި އަމަލީ ތަޖުރިބާމަދު، އުމުރުން ހަގު ބަޔަކު، ސިޔާސީ ވިސްނުމަށް ބަލައި އައްޔަން ކޮށްފައި ވާކަމީ އެތަނުގެ މުސްތަގިއްލު ކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ކަމެކެވެ. އެ އޮފީހުގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާގެ މަގާމު ހުސްކޮށް އޮވެ ހިންގާތާ ވެސް އެތައް ދުވަހެއް ވެއްޖެ އެވެ.\n8 - ޕެންޝަން ފަންޑްގެ ކޮންސެޕްޓް މިހާރު އެކުލެވިފައި އޮތް ގޮތުން މަސައްކަތްތެރިޔާއަށް ޕެންޝަން ފަންޑު، މާލީ އަދި ނަފްސާނީ އަނިޔާ އަކަށްވެ އެވެ. މި ލިޔުމުގެ ދެވަނަ ނަމްބަރުގައި ފާހަގަކުރި ފައިސާ އޭނާ އަމިއްލަ ގޮތުން އެހެން އިންވެސްޓެއް ކުރުމަށް ފަހު 25 އަހަރު ފަހުން އޭގެ ފައިދާ ރަނގަޅު މިންވަރަކަށް ލިބޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އޮތަސް ގާނޫނަކުން އެކަން ނިގުޅައިގެންފައި ވާކަމުގެ ނުތަނަވަސްކަމާއި އޭގެ ހިތި އިހުސާސް އުމުރުގެ ބާކީ ބޮޑު ބައެއްގައި ތަހައްމަލު ކުރަންޖެހެ އެވެ.\n9 - މިހާރަކަށް އައިސް ސަރުކާރުން ތަފާތު އެތައް ނަންނަމުގައި ނަގާ ޓެކުހުގެ އަދަދުވެސް، ކުރިޔާ އަޅާބަލާއިރު ގިނަވަމުން ދެ އެވެ. އަމިއްލަ މީހާ އަތުންނާއި ވިޔަފާރިވެރިންގެ އަތުން ނަގާ ޓެކުހުގެ މިންވަރު އިތުރުވެފައިވެ އެވެ. އިންކަމް ޓެކްހާއި ގްރީން ޓެކްހާއި ޖީއެސްޓީ އާއި ބީޕީޓީ ފަދަ ތަފާތު އެތައް ޓެކުހެކެވެ.\nމި ޓެކްސްތަކަކީ ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ކޮންސެޕްޓް ވުޖޫދު ކުރެވުނުއިރު ދައުލަތުން ނަގަމުންދިޔަ ޓެކްސްތަކެއް ނޫނެވެ. އޭރު ނަގަނީ އިމްޕޯޓް އެކްސްޕޯޓް ފަދަ މަދު ޓެކްސްތަކެކެވެ. އެކަމަކު މިހާރު ރައްޔިތުމީހާގެ އަތުން ދައުލަތަށް ނަގާ ޓެކުހުގެ މިންވަރު އިތުރުވުމުން ރައްޔިތުމީހާއަށް ރައްކާކުރެވޭނެ ފައިސާ މަދުވެ އެވެ.\nމި ކަންކަމާހުރެ، ޕެންޝަން ފަންޑު މިހާރު އެކުލެވިފައިވާ ގޮތުން، އެ ފަންޑްގައި ބައިވެރިވުމަށް، މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތާއި މަސައްކަތް ދޭފަރާތަށް ދައުލަތުން މަޖުބޫރު ކުރުވުމަކީ، ދައުލަތަށް މި ފަންޑުގެ ފައިދާ ކުރާވަރު ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ. ގާނޫނެއް އޮތަސް، ރައްޔިތުމީހާއަށް މާބޮޑު ފައިދާއެއް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް ކުރެވޭތީ އެވެ. އަދިމިކަމުން ޕެންޝަން އޮފީހުގެ އެއްވެސް މަގްސަދެއް ހާސިލްވާ ކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރެވޭތީ އެވެ.\nމިފަދަ ކޮންސެޕްޓެއް އެކުލަވާލާއިރު، ބަލާ ކިތަންމެ މިންގަޑުތަކެއް ހުރެއެވެ. ބައެއް މާހިރުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތަކާއެކު ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި، ދުވާލަކު އިންސާނަކަށް އެވްރެޖްކޮށް މަސައްކަތް ކުރެވެނީ އަށް ގަޑިއިރު ކަމުގައިބަލައި، އޭނާޔަށް އަށް ގަޑިއިރުގެ ނިދި ބޭނުންވާނެ ކަމަށް ބަލައި އަދި އަށް ގަޑިއިރުގެ ވަގުތުކޮޅެއް އާއިލާޔާއެކު ހޭދަކުރުމަށާއި، ކަސްރަތު ކުރުމަށާއި، ރައްޓެހިންނާއި ބައްދަލުވެ އުޅެލުމަށް ބޭނުންވާނެ އެވެ.\nމި މިންގަޑުން ވިސްނާލާއިރު، އިންސާނަކު ދިރި ދުނިޔޭގައި އުޅެނީ، އެވްރެޖް ފަސްދޮޅަހަކަށް އަހަރު ކަމަށް ބެލިއަސް، މުޅި އުމުރުގައި އޭނާއަށް، އެ ކުޖުމްލަ މަސައްކަތުގައި އުޅެވޭނީ ވިއްސަކަށް އަހަރު ނޫންހެއްޔެވެ؟ އަނެއް ވިއްސަކަށް އަހަރު ނިދަން ހޭދަކުރަން ޖެހޭނެތާ އެވެ. ބާކީ ވިއްސަކަށް އަހަރު އާއިލާގެ ކަންކަމުގަ އާއި އާއިލާއާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމާއި، ފުރިހަމަ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށްޓައި ބޭނުންވާނެ ކަސްރަތާއި، ސޯޝަލައިޒްވެ އުޅުން ފަދަ ކަންކަމަށް ބޭނުންވާނެ ނޫންތޯއެވެ؟ މި ނަޒަރުން ވިސްނާލާއިރު 20 އަހަރަށް ފަހު ރިޓަޔާކުރާ މިހާއަށް އޭނާގެ ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ފައިސާ ނެގޭގޮތަށް އޮތުން ރަނގަޅު ނޫން ހެއްޔެވެ؟\nކަންމިހެން ހުރުމާއެކު، ރައްޔިތުންނަށް ހެޔޮވެރިކަމެއް ކޮށްދިނުމަށް ވައުދުވެ، ރައްޔިތުންނަށް ހައްގުވާމިންވަރު ކަށަވަރު ކޮށްދިނުމަށް އައި ސަރުކާރެއް އޮވެމެ، އެ ސަރުކާރުގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ މަޖިލީހެއް އޮވެ، ބޭނުންވާ ކަންކަމުގައި ގާނޫނު އަސާސީއަށް އިސްލާހުކޮށް ބަދަލުތައް ގެންނަމުންދާ މިފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައި އަދި މުޅި ދުނިޔެއަށާއި ދިވެހި ގައުމަށް ދިމާވެފައިވާ ބަލިމަޑުކަމުގެ މި ހިތާމަވެރި ހާލަތުގައި، ޕެންޝަން ފަންޑުގެ ގާނޫނަށް ބަދަލުގެނައުމަށް ދެކޮޅު ހަދައި ފަސް ޖެހެނީ އެއީ ހަމަ ރައްޔިތުންނަށް ހައްގު މިންވަރަށް ވީމާ ހެއްުޔެވެ؟\nއެޑިޓަރުގެ ނޯޓް: އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ކުރީގެ އެކްޓިން މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ހާރިސް މުހައްމަދު ލިޔުއްވާފައިވާ މި ލިޔުމަކީ ޕެންޝަން ފަންޑާއި އެ ފަންޑުގައިވާ ފައިސާ އާއި ފަންޑު މެނޭޖު ކުރުމުގެ ކޮންސެޕްޓަށް ރާއްޖޭގެ މިހާރުގެ ހާލަތާ ގުޅުވައި ގެންނަން ޖެހޭ ބޮޑެތި ބަދަލުތައް ފާހަގަ ކުރައްވާ ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުން ޝާއިއުކޮށްފައި ވަނީ އަވަސް އޮންލައިނުން ގަބުލޫކުރާ ހަމަތަކަށް ފައްތާލުމަށް ގެނައި ކުދި ކުދި ބައެއް ބަދަލުތަކާއެކު އެވެ\nޕެންޝަން އޮފީސް ދިރިއުޅުން\nދޮންދަރިއަކަށް ނުވާ "ދޮން" ދަރިއެއް!\nބޭނުންވިޔަސް ލޭފޮދު ވެސް ނުލިބޭ!\nއާސިޔާ ދެއްވަނީ ފެނުގެ އިރުޝާދެއް!


Bodu vazeeru kamah Mahathir gennan idhikolhu coalition in mashvaraa kuranee | Mihaaru\nބޮޑު ވަޒީރުކަމަށް މަހާތިރު ގެންނަން އިދިކޮޅު ކޯލީޝަނުން މަޝްވަރާ ކުރަނީ\nމެލޭޝިއާގެ ކުރީގެ ބޮޑު ވަޒީރު މަހާތިރު މުހައްމަދު. --ފޮޓޯ:ރޮއިޓާސް\n05 ޑިސެމްބަރ 2017 - 18:56\nޗެނަލް ނިއުސް އޭޝިއާ އިން ބުނި ގޮތުގައި އިދިިކޮޅު ކޯލީޝަނުން ހަފުތާ ބަންދުގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް އިންތިޚާބުން ޕަކަޓަން ހަރަޕަން ކޯލީޝަން ކާމިޔާބުކޮށްފި ނަމަ ބޮޑު ވަޒީރު ކަމަށް 92 އަހަރުގެ މަހާތިރު ގެންނަން ހުށަހެޅި ޕްލޭނަށް މަޝްވަރާކޮށް ބޮޑު ތާއީދެއް ލިބިފަ އެވެ. މަހާތިރު ބޮޑު ވަޒީރުކަމުގައި ހުންނަވާނީ ޖަލުގައި ފަސް އަހަރުގެ ހުކުމެއް ތަންފީޒު ކުރަމުން ގެންދަވާ އަންވަރު އިބްރާހިމް މިނިވަން ވަންދެންނެވެ. އަންވަރުގެ އަނބިކަނބަލުން ވާން އަޒީޒާ ވާން އިސްމާއިލް އަށް ބޮޑު ވަޒީރުގެ ނައިބުގެ މަގާމު ދިނުމަށް ވެސް ކޯލީޝަނުން ވަނީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ.\nއަންނަ އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައި އަންވަރު މިނިވަންވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. އިންތިޚާބު އޮންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ އޮގަސްޓް މަހު އެވެ. ނަމަވެސް މެލޭޝިއާގެ ގާނޫނުތައް އޮންނަ ގޮތުން ޖަލުން މިނިވަންވާ މީހުން ފަސް އަހަރުގެ މުއްދަތަށް އޮންނަނީ ސިޔާސީ ކަންކަމުން މަނާކޮށްފަ އެވެ. އެކަމަކު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ އަންވަރުގެ މައްޗަަށް އިއްވާފައި ވަނީ ސިޔާސީ ހުކުމެއް ކަމަށާއި އޭނާއަކީ ކުށްވެރިއެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެހެންވެ ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި އުޅުން އަންވަރަށް ފަސް އަހަރަށް މަނާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nމެލޭޝިއާގައި 22 އަހަރު ބޮޑު ވަޒީރުކަން ކުރެއްވި މަހާތިރު ވަނީ އަލުން އެ މަގާމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ވިސްނަވާ ކަމަށް ޖޫން މަހު ވިދާޅުވެފަ އެވެ. ބޮޑު ވަޒީރުކަމުން މަހާތިރު ވަކިވެވަޑައިގެންނެވީ 2003 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އިދިކޮޅު ކޯލީޝަން މިހާރު ޗެއާ ކުރައްވަނީ މަހާތިރެވެ. މަހާތިރުގެ ވެރިކަމުގައި ބޮޑު ވަޒީރުގެ މަގާމުން އަންވަރު 1998 ވަނަ އަހަރު ދުރުކޮށް ޖިންސީ އަދި ކޮރަޕްޝަނުގެ ދައުވާ އުފުލި ނަމަވެސް، މަހާތިރު މިހާރު ވަނީ ދެކޮޅުވެރިކަން އެއްފަރާތް ކުރައްވާ އަންވަރާ ސުލްހަވެފަ އެވެ. ބޭނުމަކީ މިހާރުގެ ބޮޑު ވަޒީރު ނަޖީބު ރައްޒާގުގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނައުމެވެ.\nމެލޭޝިއާ މަހާތިރު މުހައްމަދު އިދިކޮޅު އިއްތިހާދު\nމައުމޫނުމިހާރު ހުންނާނީ ޚިޔާލީ ފޮލާ ކައްކާލަ ކައްކާލަ ހެވިފާ. މަވެސް އެހެންވާނެކަމަށް.\nސާބާސް. ތީގެ މީހަކު އެބައުޅޭ ރާއްޖޭގަ ވެސް


ދޫކޮށްނުލާނަމޭ ކަލާ 1,2&3 – Esfiya\nދޫކޮށްނުލާނަމޭ ކަލާ 1,2&3\nނޯޓް: މިވާހަކަ ތަންކޮޅެއް ލަހުން ކިޔުންތެރިންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭތީވެ ކިޔުންތެރިންގެ ކިބައިން ވަރަށް ބޮޑަށް މަޢާފަށް އެދެން.. އިންޝާﷲ މިއަދުން ފެށިގެން ދެދުވަހުން އެއްދުވަހު ނުވަތަ އެއަށްވުރެވެސް ކުރިން ވާހަކަ ކިޔައިލަން ލިބޭނެ 🙂\n“ޔަލީނާ!” ޔަލީނާ ކޮލެޖުގެ ގޭޓުން އަންނަތަން ފެނިގެން ފަރްޒީން ވަރަށް ބާރަށް ގޮވައިލިއެވެ.\nޔަލީނާއަކީ ފިރިހެންކުދިން ހިތް ކިޔާފަދަ ރީތި ސޫރައެއް ލިބިފައިވާ ކުއްޖެކެވެ. އޭނާގެ ‘ހޭޒަލް’ ބޮޑު ދެލޮލާއި ގަދަ ކަޅުކުލައިގެ ދިގު ރާޅުބާނީ އިސްތަށިގަނޑުން އޭނާގެ ސޫރަ އިތުރަށް ރީތިކަމަށް ދައްކައެވެ. މިއަދު އޭނާ ލައިގެން ހުރީ އަތްދިގު ޓީޝާޓްއަކާއި ކަކުލާއި ހަމައަށް އަރާވަރުގެ ސްކާޓްއެކެވެ. އޭނާގެ ދޮން މޫނުގައި އެއްވެސް މޭކަޕެއް ނެތް ކަމުގައިވިއަސް އެރީތިކަމަށް ކުޑަވެސް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.\nޔަލީނާއަށް ފަރްޒީން ފެނުމުން ލަސްކުރުމެއްނެތި ދެފައިގައި ހުރި ބާރެއް ލައިފައި އެދިމާއަށް ދުއްވައިގަތެވެ. ނަމަވެސް އެހެން ލައިފައި ދިޔަ އެހެން ކުއްޖެއްގެ ގައިގައި ޖެހި ޔަލީނާއާއި އެކުއްޖާ އެއްކޮށް ވެއްޓުނެވެ.\n“ޕިސް ޕިސް. ބަލައިގެން އުޅެބަލަ.” ޔަލީނާ ތެދުވަމުން ވެއްޓިފައި އޮތް ކުއްޖާއާއި ދިމާއަށް ރުޅިވެރިކަމާއިއެކު ލޯއަޅައިލަމުން ބުންޏެވެ.\n“އޭތް! އަޒްލާން؟” ވަރަށް ދުރުން ދުވަމުން އައި މާލިކް ބުންޏެވެ.\nއަޒްލާންއަކީ އަންހެން ކުދިންގެ ހިތް ކަތިލާފަދަ ރީތި ސޫރައެއް ލިބިފައިވާ ކުއްޖެކެވެ. އޭނާގެ އެ ފެހިކުލައިގެ ދެލޮލާއި މުށިކުލައިގެ އިސްތަށިގަނޑުގެ އިތުރުން އޭނާގެ ކަޝްރަދީ ހަށިގަނޑުންވެސް އޭނާގެ ފުރިހަމަކަން ދައްކުވައިދެއެވެ. އޭނާ މިއަދު ލައިގެން ހުރީ އައިސް ބްލޫ ޖިންސަކާއި ކަޅުކުލައިގެ ޓީޝާޓްގެ މަތިން ރަތްކުލައިގެ ޖެކެޓެކެވެ.\nއަޒްލާން ޔަލީނާއާއި ދިމާއަށް އެއްޗެއް ބުނަން އެބުރެލިތަނާ އޭނާ ހުއްޓުން އެރީ ކުރިމަތީގައި ހުރި ރީތި ސޫރަ ފެނިފައެވެ. އޭނާއަށް ދުވަހަކުވެސް މިކަހަލަ ރީތި ކުއްޖަކު އަދި ފެނިފައެއް ނެތެެވެ. އޭނާއަށް ހިނދުކޮޅަކު ބަލަން ހުރުމަށްފަހު ތެދުވެ ގައި ފޮޅައިލިއެވެ.\n“ދެެން ފަހަރަކުންވެސް ބަލައިގެން އުޅޭތި!” ޔަލީނާ އެހެން ބުނެލި އަޑަށް އަޒްލާން އޭނާއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލުމަށްފަހު އެއްބުމަ އަރުވައިލިއެވެ.\n“އަހަރެންދޯ ބަލައިގެން އުޅެންވީ؟ އެންމެ ފުރަތަމަ އަމިއްލަ މީހާ އިސްލާހުކޮށްފަ އެހެން މީހުން ކައިރީގައި އެވެނި މިވެނި ކަމެއް އިސްލާހުކުރާށޭ ބުނާނީ…..” އަޒްލާން ހަރަމްބަންނަމުން ބުންޏެވެ.\n“ހުނ! ތިބުނީ އަހަރެންނޭތަ ކަންކަން އިސްލާހުކުރަންވީ؟ އަމިއްލަ މީހާއެއްނުން ހަމަ އަހަރެންގެ ގައިގައި ޖެހުނީ؟” ޔަލީނާ ރައްދުދިނެވެ.\n“އަހަރެން މަތި ނާޅުވާ…… ތިމާވަރުގެ މީހަކު ނެތްކަމަށް ދެލޯ މަރައިގެން ވިއްޔާ ދުއްވައިގަތީ!” އަޒްލާން ބުންޏެވެ.\nޔަލީނާ އަދި އިތުރަށް ރުޅިގަދަވިއެވެ.\n“ޕިސް ޕިސް….. ކަލޭއެއްނުންތަ އަހަރެންގެ ގައިގައި ޖެހުނީ؟ އަހަރެން ވަރަށް ބަލައިގެންނޭ އައީ!” ޔަލީނާހުރީ ގޮތް ދޫކުރާފަދަ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ.\nކައިރީގައި މިކުޅިވަރުބަަލަން ހުރި ފަރްޒީންގެ އިތުރުން މާލިކްވެސް ހުރީ ކިރިޔާ ނުހެވިއެވެ. ބެލްޖެހި އަޑު އިވުމުން އަޒްލާންއާއި ދިމާއަށް ރުޅިވެރި ނަޒަރަކުން ބަލައިލުމަށްފަހު ފަރްޒީންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ޔަލީނާ ކްލާސްރޫމް އާއި ދިމާއަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ. ފަރްޒީން ވަކި ހިސާބަކުން ހަނާ އަޅައިލުމަށް ފަހު އޭނާގެ ކްލާހަށް ވަންނަން ދިޔައެވެ. ޔަލީނާ ކްލާހަށް ވަނުމަށްފަހު އެންމެ ފަހަތުގައި ހުރި ދެޑެސްކުން ކުޑަދޮރާއި ވީ ފަރާތުގައި އިން ޑެސްކުގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. ޕްރޮފެސަރު ކްލާހަށް ނާންނާތީވެ ދަބަސް ވަތްގަނޑަށް ލުމަށްފަހު އޭނާ ކުޑަދޮރުން ބޭރަށް ނަޒަރު ހުއްޓުވައިލިއެވެ. އިރުކޮޅަކުން ކޮންމެވެސް މީހަކު އޭނާގެ ކައިރީގައި އިށީންހެން ހީވުމުން އޭނާ އެކުއްޖާއާއި ދިމާއަށް ބޯ އަބުރައިިލިއެވެ. އެ ވަގުތަކީ އެކުއްޖާވެސް ބޯ އަބުރައިލި ވަގުތުކަމުން ދެމީހުންނަށް އެއްފަހަރާ ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ.\n“ކަލޭތަ؟” ޔަލީނާއާއި އަޒްލާން އެއްފަހަރާ ބުނެވުނެވެ.\nދެވަނަ ސިކުންތުގައި ދެމީހުން އިށީނުމަށްފަހު ރުޅިމޫނު ހަދައިލައިގެން ދެމީހުން ދެފަރާތަށް ބޯ އަބުރައިލިއެވެ. ކްލާހުގެ ހުރިހާ ސީޓެއް ފުލްވެފައި އޮތުމުން ދެމީހުންކުރެ އެކަކަށްވެސް ބަދަލެއް ނުވެވުނެވެ. ސެޝަން ނިމުމުން ޔަލީނާ އަވަހަށް އެކްލާހުން ނިކުންނަން ދިޔައެވެ. ހަމަ ނިކުމެވުނު ތަނާ ކޮންމެވެސް މީހަކު ޔަލީނާގެ އަތުގައި ހިފުމަށްފަހު ކަލާސްރޫމް ކައިރީގައި ހުރި ހަނި ގޯޅިއަށް ވެއްދިއެވެ. ޔަލީނާ އެއީ ކާކުތޯ ބަލައިލަން އެނބުރެލި ގަޑީގައި ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރީ އޭނާއަށް މީގެ ކުރިން އިސްކޫލުގައި އުޅުނު އިރު އޭނާއަށް ލޯބި ހުށައެޅި ޒަރޫންއެވެ.\n“ޒް….ޒަރޫން؟” ޔަލީނާއަށް ބުނެވުނެވެ.\n“ޝްްްޝްޝް…..” ނަމަވެސް އެބަސް ބޭރުވުމުގެ ކުރިން ޒަރޫން ޔަލީނާގެ އަނގައިގައި ޝަހާދަތް އިނގިލި ޖައްސައިލިއެވެ.\nދެން ޒަރޫން ޔަލީނާއާއި ދިމާއަށް އަންނަން ފެށިއެވެ. ޒަރޫން އަޅާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް ޔަލީނާ ދިޔައީ ފަހަތަށް ޖެހެމުންނެވެ. އެހެން ގޮސް ޔަލީނާ އެގޯޅީގެ ފާރުގައި ލަށްވިއެވެ. ޒަރޫން އައިސް ހުއްޓުނީ ޔަލީނާގެ ނޭވާ އިޙްސާސްވާހާ ގާތުގައެވެ.\n“ލީނާ! އަހަރެންގެ މިސުވާލަށް ޖަވާބުދީބަލަ އިނގޭ! ވިލް ޔޫ ބީ މައިން؟!؟” ޒަރޫން ޔަލީނާއާއި ތަންކޮޅެއް ދުރަށް ޖެހިލައިފައި އެއްސެވެ.\n“ނޯ ތޭންކްސް….. އައި ކޭންޓް ބީ ޔުއާރޒް.” ޔަލީނާ ބުންޏެވެ.\n“އައި ކޭންޓް ބީ ޔުއާރޒް…… ބަޓް އައި ކޭން ބީ ޔޯރ ގާރލްފްރެންޑް.” ޒަރޫން އެގޯޅިން ނިކުންނަން އުޅުނު ގަޑީގައި ޔަލީނާ ވަރަށް މަޑުން ނަމަވެސް ޒަރޫންއަށް އަޑު އިވޭވަރަށް އިސްޖަހައިލައިގެން ހުރެ ބުންޏެވެ.\n“ރް…ރޫން!!! ން…..ނޭވައެއް ން….ނުލެވޭ!” ޔަލީނާ ވަރަށް އުނދަގުލުން ބުންޏެވެ.\n“އޯހް….ހެހެހެ….. ސޮރީ.” ޒަރޫން ޔަލީނާ ދުރުކޮށްލުމަށްފަހު ބޯކަހައިލަމުން ބުންޏެވެ.\n“ހެލޯ ލަވްބާރޑްސް!” ފަހަތުން ފަރްޒީން އެހެން ބުނެލި އަޑަށް ސިހިފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް ޔަލީނާއަށާއި ޒަރޫންއަށް އެއްފަހަރާ އެދިމާއަށް ބަލައިލެވުނެވެ.\n“ތިއީ ކޮންހާ އެއްޗެއްސެއް؟” ޔަލީނާ ވަރަށް ނޫންކަމަށް ހަދައިފައި ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n“އޭތް! ތިއެއް ނޫނޭ. މާލްމެން އެބަ ތިބި ލަސްވެފަ.” ފަރްޒީން އެހެން ބުނުމުން އެތިން ކުދިން އަޒްލާންމެން ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ.\n“އޭތް މިތިބީ ޓޫ ލަވްބާރޑްސް އައިސް.” ފަރްޒީން ޔަލީނާއަށާއި ޒަރޫންއަށް ބަލައިލުމަށްފަހު މަޖާ ފާޑަކަށް ބުންޏެވެ.\n“ލީނާ؟ ކޮފީ ނުބޯނަންތަ؟” ޒަރޫން ކޮފީ ކޯވަރެއް ދަމައިލުމަށްފަހު އެއްސެވެ.\n“ބޯންވީތަ؟” ޔަލީނާ އައިސް ކޮފީއަށް ބަލައިލަމުން ބުންޏެވެ.\n“ހޫނ! ގެއަށްގޮސް ޝިމްތައަށް ދޭން ޖެހިދާނެ. އެންޑް މިދެ ކޮފީ އެންމެ ފުރަތަމަ ހުސްކުރާ ކުއްޖަކަށް.” ފަރްޒީން އެއްނޭވާއިން ބުނަންބޭނުންވާ އެއްޗެހި ބުންޏެވެ.\n“ހަހަހަ…. އޯކޭ!” ޔަލީނާ ހީލަމުން ބުންޏެވެ.\n“އޭތް! ޔަލީނާ! އިނގޭތަ؟ އާލީ އެބަ އުޅޭ މިހާރު އަޒޭއާއި ރައްޓެހިވެގެން…” ވަސްނާ ޔަލީނާ ކައިރީގައި ވަރަށް ފޮނިވެލައިފައި ބުންޏެވެ.\n“އާލީ! ކިހިނެތް އެވީ؟” ލައާލީއާއި ދިމާއަށް ބަލައިލުމަށްފަހު އަޒްލާން އެއްސެވެ.\n“އަޒޭއަށް އިނގޭތަ؟ އެ ލީނާއަަކީ އަހަރެންގެ މަންމަގެ ކޮއްކޮގެ ކުއްޖެއް.” ލައާލީ ކުޑަކޮށް ގިސްލަމުން ކުށްވެރިއަކު ފަދައިން އިސްޖަހައިލައިގެންހުރެ ބުންޏެވެ.\n“އަދި…އަދި ލީނާއަކީ އަހަރެންގެ ހުރިހާ އުފަލެއް ފޭރިގަތް މީހާ. އެންމެ ފުރަތަމަ އަހަރެންގެ މަންމަގެ ލޯބި. ދެން އަހަރެންގެ ކުރީގެ ބީއެފް ޒަރޫން ފޭރިގަތީ އަހަރެންނަކީ ވަރަށް ނުބައި މީހެކޭ ކިޔައިގެން. ދެންއަހަންނަށް ހީވަނީ މިހާރު އޭނާ އެފޭރިގަންނަން އުޅެނީ އަޒޭގެ ހިތްހެން އަހަރެންގެ ނުބައި ވާހަކަ ދައްކައިގެން.” ލައާލީ ރޮމުން ބުންޏެވެ.\n“އާލީ! ދެން ނުރޯ! އަހަރެން އެ ޔަލީނާއަކާއި ހެދިގެންނެއް ނޫޅެން. އަހަރެން އޭނާ ދައްކާ ވާހަކަވެސް އަޑެއް ނާހާނަން. އޭނާއަށް ހަމައެކަނި ޙައްޤު ވާން ޖެހޭނީ މީހުންގެ މަލާމާތާއި ފުރައްސާރަ. އޭނާއަކީ ބޮޑު މަކަރުވެރިއެއް! ބޮޑު މަކަރުވެރިއެއް!” އަޒްލާން ރުޅިވެރިކަމާއިއެކު އޭނާގެ އެންމެ ފަހު ނިންމުން ނިންމިއެވެ.\n“ޔަލީނާ! ކަލޭ ހަނދާންކުރާތި. އެހާ ފަސޭހައަކުން އަހަރެންގެ އަތްދަށަކުން ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެ. އަދި ކަލެއަކަށް ދުވަހަކުވެސް އުފަލަކު ނޫޅެވޭނެ.” ލައާލީ ހިތާއި ހިތުން ބުންޏެވެ.\n“ލީނާ! އާރ ޔޫ އޯކޭ؟” ޒަރޫން ދުވެފައި އައިސް ޔަލީނާގެ ކައިރީގައި އިށީނުމަށްފަހު އެއްސެވެ. ޔަލީނާ ބޯ ޖަހައިލިއެވެ.\n“އޭތް! މިވަނީ ކިހިނެތްކަމެއް މަށަކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުވިސްނުނު.” މާލިކް ބުނަން ނުބުނަންހުރެފައި ބުންޏެވެ. ފަރްޒީން މާލިކް އާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ.\n“މަށަށް ތިކަމުގެ ފުރިހަމަ ތަފްޞީލު އެނގޭ.” ބެންޗު ކައިރީގައި ހުރި ދަނޑިބުރިއެއްގައި ލެނގިލައިގެން ހުރި ކަލްޘޫމް ރުޅިވެރި ރާގެއްގައި ބުންޏެވެ. ޔަލީނާ ސިހިގެން ފަހަތް ބަލައިލިއިރު ހުރީ އޭނާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާއެވެ.\n“ކަލް!” އާންމުކޮށް އެކުވެރިޔަކު ފެނުމުން މީހުން ވާނީ އުފަލެވެ. ނަމަވެސް ޔަލީނާއަށް ރޮވުނީއެވެ.\n“މަށަށް ދެންމެ ވީ ހުރިހާ ކަމެއް ފެނިއްޖެ. އަދި އަޑުވެސް އިވިއްޖެ. އަހަރެންނާއި ރޫން ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް އަސްލު ލީނާއަށް އެވީ ކިހިނެތްކަމެއް ނޭނގޭނެ. އަދި ފަރްޒީންއަކަށްވެސް.” ކަލްޘޫމްގެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.\n“ރޫން….. އަހަރެން ބޭނުން މިދެމީހުންނަށް މިކަމުގެ އަސްލު އޮޅުން ފިލުވައިލަދޭން. އެހެންވީމާ ރޫން ލީނާ ކައިރީގައި އިނދޭ. އަހަރެންނާއިއެކު މާލިކްއާއި ފަރްޒީން ނޫން އެހެން މީހަކު ނާންނާތި.” ކަލްޘޫމް ހިނގައިގަތުމުން މާލިކްއާއި ފަރްޒީން އޭނާގެ ފަހަތުން ދިޔައެވެ.\n“އަހަރެންނަކީ ލީނާގެ އަސްލު އެކުވެރިޔާ ، ކަލްޘޫމް. ގުރޭޑު އެކަކުން ފެށިގެންވެސް ދެމީހުން ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރީ އެއްކޮށް. ލައާލީއަކީ ކާކުކަން އަދި ފަރްޒީންއަަކަށް ރަނގަޅަކަށް ނޭނގޭނެ. އެނގޭނެހާވެސް އެއްޗަކީ އެ ލައާލީ ޒަރޫންއާއި ޗީޓްކުރިކަން. އެސަބަބަށްޓަކައެއް ނޫން ލީނާ ލައާލީދެކެ ރުޅިއަންނަނީ. އަސްލު…. ލައާލީ އަކީ ލީނާގެ ދައްތައެއް. ނަމަވެސް ލައާލީ ހަސަދަވަނީ ލީނާ ރީތިކަމުން. ލީނާގެ މަންމަ ޔުމްނާ އަދި\nލީނާގެ ބައްޕަ ޒުލައިމް ނިޔާވީ ލީނާއަށް އެންމެ5އަހަރު. އެވީގޮތަކީ ލައާލީމެންގެއަށް ކާރެއްގައި ލީނާ ބަލައި އަންނަނިކޮށް އެކްސިޑެންޓްވީ. އަސްލު ބޮލަށް ލިބުނު އަނިޔާ ބޮޑުކަމުން ދެމީހުންވެސް ކޯމާއެއްގައި އޮއްވަ ނިޔާވީ. ވިސްނައިލަބަލަ އެވަރުގެ ކުއްޖަކަށް މަންމައާއި ބައްޕަ ނިޔާވުމުން ހިތަށް ކުރާނެ ފުން އަސަރު. ކިހާ ހިތުގަ ޖެހޭނެ. އެދުވަހު ލީނާ ވަރަށް ރުއި. އޭގެ ފަހުން ލީނާ އުޅެނީ އޭނާގެ ބޮޑުދައިތަ ނުވަތަ ލައާލީގަ މަންމަ ލައިލްމެންގެ ގޭގައި. އަހަރެން ކިޔަނީ ލައިއްތަ. ލައިއްތަ އެއްވެސް ކުއްޖަކު އެއްވެސް ގޮތަކަށް ތަފާތެއް ނުކުރޭ. އެކަމާއިހުރެ ލީނާގެ މަންމަ ނޫނީ ބައްޕަނެތުމުގެ އިޙްސާސްކުރާކަށް ނުޖެހޭ. ނަމަވެސް އެދެކުދިންނަށް 12އަހަރުގައި ލައިއްތަ ވަޒީފާއަށް ނިކުންނަން ފަށައިފި. އެއިރު އެގޭގައި އުޅެނީ ހަމައެކަނި އެދެކުދިން. ލައާލީގެ ބައްޕަ އަންނާނީ މަދު ފަހަރަކު. ދެން ލައާލީ ހަދާ އެއްޗަކީ ލައިއްތަ ދިއުމުން ލީނާލައްވާ ގޭތެރެ އެއްކޮޅުން އަނެއްކޮޅަށް ސާފުކުރަން ޖައްސާނީ. އަނެއްކޮޅުން ބޮޑުވަމުން އައި ވަރަކަށް ލައާލީ ލީނާ ބްލެކްމެއިލްވެސް ކުރަން ފަށައިިފި. އެންމެ ފަހުން އެގޭގައި އުޅެން ކެތްނުވެގެން ލައިއްތަ ކައިރީގައި ކޮންމެވެސް ބަހަނާއެއް ޖައްސައިގެން ކުއްޔަށް ކޮޓަރިއެއް ހިފީ އެޕާރޓްމެންޓަކުން. ލައިއްތަ އެތަނުގެ ކުލި ދައްކަނީ. އެއިރު ލީނާއަށް 15އަހަރު. އަހަރެންނަށް 16 އަހަރު ފުރުނުތާ މާގިނަ ދުވަހެއްނުވެ، އަހަރެންގެ ދޮންބެ ބަލިވީ. އެހެންވެ ބޭސްކުރަންވެގެން އިންޑިޔާއަށް ފުރީ. އޭގެ ފަހުން އަހަރެންނަށް ލީނާއަށް ކޮނަޓެކްޓެއް ނުކުރެވުނު. އަހަރެން ރާއްޖެ އައީ ކުރިންދުވަހު. އަހަރެން ލީނާއަށް ސަޕްރައިޒްއެއް ދޭން އުޅުނީ. އެކަމަކު ތިމީހުން ކުރާ ކަމެއް ބަލައިލަން މަޑުކުރީ. އެހެންވެ އަހަރެންނަށް ހުރިހާކަމެއް އެނގުނީ.” ފަހުން އަހަން އެއްވެސް ސުވާލެއް ބޭއްވުމެއްނެތި ކަލްޘޫމް ތެދުތެދަށް ހުރިހާކަމެއް ކިޔައިދިނެވެ.\nހިތާމަ ލޯބި July 12, 2016


Kulhudhuffushi Online - Gang thah ithuru vanee keehve?\nގޭންގްތައް އިތުރުވަނީ ކީއްވެ؟\nއިހުސާނާ އާދަމް - 1 އަހަރު ކުރިން -3ޖަނަވަރީ 2018\nކެމްޕޭން: މަސްތުވާތަކެތި - މުޖުތަމައުގެ ހަލާކު\nގޭންގްތަކޭ ކިޔެނީ، މުޖުތަމައުގައި ކުށް ކުރުމުގައި ފާހަގަކުރެވޭ، ބާރުވެރި ގިނަ ބަޔަކު ހިމެނޭ ގުރޫޕުތަކަށެވެ. ގޭންގުތައް ގިނަ ފަހަރަށް އުފެދިފައި ހުންނަނީ، އާއިލާގެ ތެރޭން ނުވަތަ ރަހުމަތްތެރިންގެ ތެރެއިން ދިމާވާ ކުށް ކުރާ ބަޔަކާ ގުޅިގެންނެވެ.\nމިފަދަ ގޭންގު ތަކާ ގުޅުމަށް، އެމީހެއްގެ ހުނަރު ދައްކަންޖެހޭ ފަހަރުވެސް އާދެއެވެ. މިސާލަކަށް އެ ގޭންގެއްގެ އިސް ފަރާތަކުން ދައްކާ ކުށެއް ކުރަންޖެހެއެވެ. މިކަން ނުވެއްޖެނަމަ އެއީ ފިނޑިމީހެއް ނުވަތަ ފަނި މީހަކަށްވެ ގޭންގަށް ނުވައްދާ ހާލަތްތައްވެސް ދިމާވެއެވެ. އަދި އެކަމެއް ކާމިޔާބުވެއްޖެ ނަމަ އިތުރު ކުށްތަކަށް އަރައިގަތުމަށް އޭނާ އަށް ހިއްވަރުދެއެވެ. ގޭންގުތަކާ ގުޅެން ތަފާތު ސަބަބުތައް ދިމާވެއެވެ.\nގޭންގްތަކާއި މީހުން ގުޅޭ ބައެއް ސަބަބުތައް:\nޒުވާން އުމުރަށް އަޅާލުމުން، އާއިލާގެ ތެރެއިން ލިބެންޖެހޭ އަޅައިލުން ނުލިބޭހެން ބައެއް ކުދިންނަށް އިހުސާސް ކުރެވެއެވެ. މިފަދަ ކުދިން އާއިލާއާ ދުރަށް ދިއުމަށް ނުވަތަ އާއިލާގެ ވަކި މީހަކާ ދުރަށް ދިއުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އަދި އެކުދިން ގޭންގް ތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެގެންދެއެވެ. ގޭންގު ތަކުން އެކުދިންގެ ވިސްނުން ބަދަލުކުރުވަން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ތިމާގެ އަތުގައި ލާރި ހުރިއްޔާ އާއިލާގެ ބޭނުމެއްނެތް ކަމަށްބުނެ ލާރި ހޯދާނެ ގޮތްތައް ކިޔައިދެމުން ދެއެވެ. ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް އެހީ ވާނެކަމަށް ބުނެ ވައުދުތައް ވަމުންދެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވަނީ ކުށުގެ ވެށީގައި ތިމާ ހައްޔަރުވުމެވެ. އަދި މަސްތުވާ ތަކެއްޗަށް ލޯހުޅުވުމެވެ.\nހިމާޔަތްކުރާނެ ފަރާތެއްނެއް ކަމަށް ހީވުން\nބޮޑެތި ކުށްތައް ހިނގާ މުޖުތަމައުތަކުގައި އުޅޭ ގިނަ ކުދިން ގޭންގުތަކާ ގުޅެނީ އިތުރު ގޮތެއް ނެތިގެންނެވެ. މިނޫން ގޮތްގޮތް ހުރިކަމުގައި ވީނަމަވެސް މާރާމާރީއެއްގެ ތެރެއިން ފުރާނަދިއުމަށްވުރެ ގޭންގަކާ ގުޅުން އެކުދިންނަށް މާ ބުއްދިވެރި ގޮތެއްކަމުގައި ވިސްނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ. ހިމާޔަތް ހޯދަން ދާންޖެހޭ ވަކި ފަރާތްތަކެއް ހުރެއެވެ. އެފަރާތްތަކުން ހިމާޔަތް ހޯދުން ކުށަކަށް އަރައިގަތުމަށްވުރެ ރަނގަޅުވާނެއެވެ.\nއިހްތިޔާރު ކުރެވޭ ރަހުމަތްތެރިން\nތިންވަނަ ސަބަބެއްކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ ރަަހުމަތްތެރިންގެ ގޮތުގައި އިހްތިޔާރު ކުރެވޭ ނުރަނގަޅު މީހުންނެވެ. މިފަދަ މީހުންގެ ތެރެއިން ގޮސް ގޭންގުތަކާ ގުޅެވޭ ގޮތްވެއެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އެކީ އުޅޭ އެކުވެރިންގެ ފަރާތުން، ތިމާ މުޖުތަމައުއަށް ފިޓުނުވާކަމުގެ ޝަކުވާތައް އާދެއެވެ. މިއަށް ޕިއާރ ޕްރެޝާރއޭވެސް ކިޔެއެވެ. އަދި ތިމާ އަކީ ކޫލް މީހެއްކަމުގައި އެހެން ރަހުމަތްތެރިންނަށް ދެއްކުމަށްވެސް ގޭންގުތަކާ ގުޅެވެއެވެ.\nނޭޝަނަލް ޔޫތު ގޭންގް ސެންޓަރުން ނެރެފައިވާ ބަޔާނެއްގައި ވާގޮތުން 2007 ވަނަ އަހަރު ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި 785000 މީހުންނަކީ ގޭންގްތަކުގައި އުޅެފައިވާ މީހުންނެވެ. މިފަދަ ކުށްކުރާ މީހުން މި ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް މިއަދު އިންތިހާއަށް ގިނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nބައިކިލޯއަށްވުރެ ގިނަ މަސްތުވާތަކެތި ކުޅުދުއްފުށިން އަތުލައިގަނެފި\nކުޅުދުއްފުށީ ގެއަކުން މަސްތުވާތަކެެއްޗާއެކު ތިން މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nކެނަބިސް ޓްރެފިކް ކުރި ކުޅުދުއްފުށީ މީހަކު އުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށް ހުކުމްކޮށް އެއްލައްކަ ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކޮށްފި\nފުނަދޫއަށް އެތެރެކުރަން އުޅުނު މަސްތުވާތަކެތި ހޯދައިފި\nގިނަ އަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެއްޗާއެކު ހޯރަފުށިން ކުޑަކުއްޖަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nވައްސަލާމް 1 އަހަރު ކުރިން\nގޭންގްތައް އިތުރުވާނި ސިޔާސީ ވެރިން ސިޔާސީ ބޭނުންތަކަށް އެވެރިންނަށް ފަންޑު ކުރާތީ...އެ ފަންޑުކުރުން ހުއްޓާލާ އިރަށް ތިޔަބުނާ ގޭންގްތަކެއް ވެސް ނޯންނާނެ..ހަގީގަތަކީ ކޮންމެ ގޭންގެވެސް އެންމެ މަތިފަޑީގަ މިހުންނަނީ ސިޔާސީ ކޮންމެސް ބޮޑެއް\nރަށުގެ ސާފުތާހިރުކަން، އެންމެންގެ ޒިންމާއެއް!\nދިއްދޫގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ މޫދު ކަސްރަތު ޕްރޮގުރާމް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލައިފި


ކަފިހި މަސް - ވިކިޕީޑިއާ\nކަފިހި މަސް(ސައިންޓިފިކް ނަން: Naucrates ductor)ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: pilot fish) އަކީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ކަފިހި މަސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ ކަނޑުގައި ދަތުރުކުރާ ބޮޑެތި މަސްމަހާއެކު ޚާއްޞަކޮށް ބޮޑެތި މިޔަރުގެ ނިވަލުގައި އުޅެނިކޮށެވެ. އަދި މީގެ އިތުރަށް ކަނޑުގައި އޮޔާދާ އޮއިވާލި އެތިގަނޑުތަކުގެ ހިޔަނީގައިވެސް މިބާވަތުގެ މަސް އުޅެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ. ކަފިހި މަހުގެ ކުދިމަސް މާކަނޑުތަކުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ފިރުޢައުނު މުދާ ނުވަތަ ޖެލީ ފިޝް ގެ ނިވާކަން ލިބި އޭގެ ދަށުގައި ތިބެގެން ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ.\nކަފިހި މަހުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ މޮއްކޮށެވެ. މަހުގެ ދަތްތައް ވަރަށް ކުއްޖެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ ކުރީކޮޅުގައި4ނުވަތަ5ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން 1 ހަރުކައްޓާއެކު 25 އާއި 29 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ2ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި ދިމާލުން ދެފަރާތުގައި މަޑު ކުރަގަނޑެއް ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 70 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.\nދިރޭ ކަފިހި މަހުގެ ހަށިގަނޑު ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ6ނުވަތަ7ގަޅި ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. އަރިމަތީގައި ރިހިވިދުން ކުލައެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގައި ނޫކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ މަތީކޮޅާއި ތިރީކޮޅުގައި ހުދުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 29 ޖޫން 2022، 20:38 ގައެވެ.


Covid vaccine ah registry kuran maadhamaa hulhuvaalanee\nކޮވިޓް ވެކްސިންގެ ފޮޓޮއެއް\nސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިންނަށް ވެކްސިން އަށް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުން މާދަމާ ހުޅުވާލަނީ\n17 ޖެނުއަރީ 2021 - 22:46:38\nރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރިވުމަށް ޖަހާ ވެކްސިނަށް ސިއްހީ ހިދުމަށްތެރިންނަށް ރެޖިސްޓްރީ ވުމުގެ ފުރުސަތު މާދަމާ ހުޅުވާލަން ނިންމައިފި އެވެ.\nމިރޭ އެޗްއީއޯސީ އިން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އެޗްއޯސީގެ ތަރުޖަމާނު ޑރ.ނަޒްލާ ރަފީގު ވިދާޅުވީ ވެކްސިން ޖެހުމަށް ރަޖިސްޓްރީ ވާން އެންމެ ފުރަތަމަ ހުޅުވާލާނީ ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިންނާއި ސޯޝަލް ކެއާ ވޯކަރުންނަށް ކަމަށެވެ.\nއަދި ވެކްސިން ޖެހުމަށް ރަޖިސްޓްރީވުމަށް ހުޅުވާލާފައި ވަނީ އޮންލައިންކޮށެވެ. އޮންލައިންކޮށް ރަޖިސްޓްރީ ވެވޭނީ އެކަމަށް ހާއްސަ ވެބްސައިޓް މެެދުވެރިކޮށް ކަމަށް ވެސް ޑރ. ނަޒްލާ ރަފީގު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެއަށް ކޮވިޑްގެ ވެކްސިން ލިބޭނެކަން ކަށަވަރުވެފައިވާ އިރު، ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ވެސް މީގެ ކުރިން ބުނެފައި ވަނީ މި މަހުގެ ތެރޭގައި ވެކްސިން ގެނެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވަނީ މި މަހުގެ ތެރޭގައި ވެކްސިން ރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް މި މަހު ގެންނާނީ ކޮން ވެކްސިނެއް ކަމެއް އަދި ބުނަން ނޭނގޭ ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑްގެ ބަލިމަޑުކަމުން އަރައިގަތުމަށް ރާއްޖެއިން ވެކްސިން ގަތުމަށް ނިންމާފައިވަނީ ސިންގަޕޫރުގެ އެސްޓްރާޒެނެކާއިން ކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭސްއިން މިދިޔަ މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nމިކަމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ މުޅި އާބާދީއަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ވެކްސިން ގަތުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު ރާއްޖެއިން ގަންނަ ވެކްސިނަކީ މި ވަގުތު ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ވެކްސިންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އެކަށޭނެ އަދި ރައްކާކުރުމަށް އެންމެ ފަހި ވެކްސިން ކަމުގައި ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން ވެސް ފާހަގަކުރާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nވެކްސިން ރައްކާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފިނި ކޮށާރުތަކެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް މިހާރު ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ )ގެ އެހީގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމް ކޯވެކްސްގެ ދަށުން ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ 20 އިންސައްތައަށް ހިލޭ ވެކްސިން ލިބޭނެ ގޮތް ސަރުކާރުން ވަނީ ހަމަޖައްސާފަ އެވެ.


އަލްފާޟިލް މުޙަންމަދު މާޖިދު - ޤައުމީ އިނާމު - ހިތްވަރުދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު - 2010 - The President's Office\nޕަރފޯމިންގ އާޓްސްގެ ދާއިރާއިން؛ ލަވަކިޔުމާއި މިޔުޒިކު ކުޅުމުގެ ރޮނގުން\nއަލްފާޟިލް މުޙަންމަދު މާޖިދު\nމުޙަންމަދު މާޖިދު ނުވަތަ މިޔުޒިކްގެ ދާއިރާއިން މަޝްހޫރު ނަމުން ދަންނަވާނަމަ، މެޒޯ މުޙަންމަދު، މިޔުޒިކްގެ ދާއިރާއަށް ފުރަތަމަ ނުކުމެވަޑައިގަތީ، 1977 ވަނަ އަހަރު ކްލަބް ކޯބްރާސްއިންނެވެ. މި ދާއިރާގައި އޭނާ ޚިދުމަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާތާ މިހާ ދިގު މުއްދަތެއް ވެފައިވާއިރު، ރާއްޖޭގެ މިޔުޒިކްގެ ދާއިރާއަށް އޭނާ ވަނީ ފާހަގަކުރެވޭފަދަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެގޮތުން ދިވެހި އަމިއްލަ އުފެއްދުންތަކަށް ދިވެހިންގެ ޝައުޤުވެރިކަން އުފެދެމުން އައި ދުވަސްވަރެއްގައި، އޭނާގެ އަމިއްލަ އުފެއްދުންތަކެއް އުފައްދަވައި، އެފަދަ އުފެއްދުންތަކުގެ މަޤްބޫލުކަން ޢާންމުންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެގެންދިޔަކަން އެއީ، ރާއްޖޭގެ މިޔުޒިކްގެ ދާއިރާއަށް އަންނަމުންއައި ބަދަލުގައި މުޙަންމަދު މާޖިދުގެ ޙިއްޞާ އިތުރުވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ. އެދުވަސްވަރު މަޝްހޫރުވެގެންދިޔަ އަމިއްލަ ދިވެހި ލަވަތަކުގެ ތެރެއިން ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ފާހަގަކުރެވޭ ލަވަތަކުގެ ތެރޭގައި، [ކަމަނަ ގޯތީ އާދަނުތާ] [ވެއްޖެ ކަމަކާ ހައްޖާ ހަމައޭ] [ޖިސްމު] [ރޯނުއެދުރު] [އެޅި މިކަނޑުމަތި] [މާލިއަރާނޭ މާލިއަރާނޭ] [އަކިރި ދެމޭ] ފަދަ ލަވަތައް ހިމެނެއެވެ. އޭގެފަހުން މަޝްހޫރުވި ލަވަތަކުގެ ތެރޭގައި، [އުޑުން ތަރިތައް] [ވިސްނާ ވިސްނާ] [ދާނެހޭ ތިހަނދާން ފިލާ] ފަދަ ލަވަތައް ހިމެނެއެވެ.\nމި ލަވަތައް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް މަޝްހޫރުވެގެން ދިޔުން އަދި ދިވެހިން، ޚާއްޞަކޮށް، ދިވެހި ޒުވާނުން ހެޔޮހިތުން ބަލައިގަންނަ އުފެއްދުންތަކެއްގެ ގޮތުގައި މި އުފެއްދުންތައް ވެގެންދިޔަކަން އެއީވެސް މުޙަންމަދު މާޖިދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ވަރަށްބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ.\nމިޔުޒިކްގެ ތަފާތު އިންސްޓްރޫމަންޓްސްތައް ކުޅުއްވަމުން ގެންދެވުމުގެ އިތުރުން، މުޙަންމަދު މާޖިދު މިހާތަނަށް4އަލްބަމެއް ހައްދަވާފައިވެއެވެ. އެ4އަލްބަމަކީ، [ގުގުރި] [މާލި] [ޓެންތް] [ލިސްން] އެވެ. މީގެތެރެއިން [ގުގުރި] އަދި [މާލި] މި ދެ އަލްބަމުގެ ލަވަތަކަކީ، ސްކޫލްތަކުން ފެށިގެން، އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ބޭއްވި އެކިއެކި މުނާސަބަތުތަކުގައި ބޭނުން ކުރެވުނު ދިވެހި ލަވަތަކެކެވެ. 40 ލަވަ ހިމެނޭ މި4އަލްބަމުގައި މުޅިންވެސް ހިމެނެނީ، އަމިއްލަ ރާގެވެ.\nމުޙަންމަދު މާޖިދުގެ މިޔުޒިކް ބޭންޑް [މެޒޯ ބޭންޑް]އަކީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައިވެސް މަޝްހޫރު މިޔުޒިކް ބޭންޑެކެވެ. އައި.ޓީ.ބީ. ބަރލިންގ ޓޫރިޒަމް ފެއަރގައި، އެ ބޭންޑް ވަނީ ތިންފަހަރަށް ރާއްޖެ ތަމްސީލު ކޮށްދީފައެވެ. އަދި ބީ.އައި.ޓީ. މިލާން ޓޫރިޒަމް ފެއަރގައި ދެފަހަރަކު ރާއްޖެ ތަމްސީލު ކޮށްދީފައި ވެއެވެ. މީގެއިތުރުންވެސް، ސައުތު އެފްރިކާއާއި، ސީޝެލްސްއާއި، ދޯހާ، އަދި ބޮމްބޭގައި، މެޒޯ ބޭންޑުން ބައެއް ޝޯތައް ދީފައިވެއެވެ.\nދިވެހި ފަންނާނުންގެ ޝޯ، ސަރުކާރުން ބާއްވަވަން ފެށްޓެވީއްސުރެ، ގިނަ ޝޯތަކުގައި އޭނާ މިޔުޒިކް ކުޅެދެއްވާފައިވެއެވެ. އަދި މިނޫންވެސް އެކިއެކި ޝޯތަކުގައި އޭނާ ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ލަވަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\nރާއްޖޭގެ އަމިއްލަ ޓީ.ވީ ޗެނަލެއް ކަމަށްވާ "ދި ޓީ.ވީ" އިން ގެނެސްދޭ "ރާއްޖެ ރަންއަޑު"ގެ އެއް ފަނޑިޔާރަކީވެސް މުޙަންމަދު މާޖިދެވެ. އެ ޕްރޮގްރާމްގެ ތެރެއިން އަލްބަމަކާއި،5ލަވައިގެ ވީޑިއޯއެއް ތައްޔާރުކުރެއްވުމުގެ މަސައްކަތް އޭނާ ގެންދަވަނީ ކުރައްވަމުންނެވެ. މިހާރުވެސް ގަވާއިދުން މިޔުޒިކް ކުޅުއްވައި، ލަވަ ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވައެވެ. މިހާރު ޢާންމުކޮށް މިޔުޒިކް ކުޅުއްވަމުން ގެންދަވަނީ، ރާއްޖޭގެ އެކި ރިޒޯޓްތަކުގައެވެ. އެގޮތުން ހަފްތާއަކު4ޝޯ، ނުވަތަ5ޝޯ ރިޒޯޓްތަކުގައި ދެއްވަމުން ގެންދަވައެވެ.\nމިޔުޒިކްގެ ދާއިރާގައި 33 އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ހޭދަކުރެއްވިއިރު، މިހާތަނަށް ޤައުމީ އެއްވެސް އިނާމެއް ލިބިވަޑައިނުގެންނެވި ކަމުގައިވިޔަސް، މިއަދު އޭނާއަށް މިރޮނގުން ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު ލިބިވަޑައިގަންނަވާކަމީ، އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް އުފާފުޅެވެ. އަދި މިއަދު މި އިނާމު އޭނާ ޙާޞިލު ކުރައްވާއިރު، އޭނާގެ އެއް ބޭފުޅެއް ކަމަށްވާ މީރާ މުޙަންމަދު މާޖިދު، މި ދާއިރާގައި އަލަށް ވިދަމުން އަންނަ ތަރިއަކަށް ވެގެން ގޮސްފައިވާކަމީވެސް އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ އަނެއް އުފާފުޅެވެ.


Religion: Badhalu kollumah libey furusatheh!\nބަދަލު ކޮށްލުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެއް!\nބަދަލުވުމާއި ބަދަލު އައުމަކީ ދުނިޔޭގެ ޙަޤީޤީތެވެ. މިކާއިނާތުގެ ކަންކަން ހިންގެވުމަށް ލައްވާފައިވާ އިލާހީ ނިޒާމެވެ. މިޙަޔާތުގެ ޠަބީޢަތަކީ ބަދަލުވުމެވެ. އަބަދު އެއްގޮތެއްގައި ނުވުމެވެ. ވިސްނައިލައްވާށެވެ! ޖައްވު އަބަދު އެއް ޙާލަތެއްގައި އޮވޭތޯއެވެ؟ ވިލާތައް ދަނީ ބަދަލުވަމުންނެވެ. އުޑުގެ ކުލަވަރު ރެޔާއި ދުވާލު އެކިވަގުތު ހުންނަނީ އެކިކުލައިގައި ނޫން ހެއްޔެވެ! މިއީ ރޭގަނޑާއި ދުވާލު، އެކައްޗަށްފަހު އަނެކަތި އަންނާނޭގޮތުގައި ލެއްވި އިލާހުގެ މަތިވެރި ރޭއްވެވުމެވެ.\nތިބާގެ ނަފްސާމެދު ވިސްނައިލާށެވެ! ތިބާ ތިޔަހުރީ، މީގެ ފަސްއަހަރު ނުވަތަ ދިހަ އަހަރު ކުރިން ހުރި ޙާލަތަކު ނޫނެވެ. އަދި ކުރިޔަށް އޮތް މަސްތަކާއި އަހަރުތަކުގައިވެސް ތިބާ ހުންނަނީ މިއަދު ހުރި ޙާލަތަކު ނޫނެވެ. ޖިސްމާނީ ގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުންވެސް އެތައް ބަދަލުތަކެއް އާދެވެ. އިޖްތިމާޢީ ގޮތުންނާއި، ބާއްވާ ގުޅުންތަކުގައްޔާއި އުޅޭ އުޅުމާއި އަޚުލާޤަށްވެސް ބަދަލު އާދެވެ. ބުއްދިއާއި ޞިއްޙަތަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް ވަނީ އައިސްފައި ނޫންހެއްޔެވެ!\nމި ޙަޔާތުގެ އެއްވެސްކަމަކީ އަބަދަށް ދެމިއޮންނަނިވި ގޮތުގައި ލައްވާފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. "كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائعٌ نَفسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُها" (رواه مسلم) މާނައީ: "ކޮންމެ މީހަކުވެސް ހެނދުނާ ނިކުންނަނީ އޭނާގެ ނަފްސު ވިއްކައިލުމަށެވެ. އެއީ އެނަފްސުގެ ނަޖާ ހޯދައިގަތުމަށެވެ. ނުވަތަ ނަފަސުގެ ނެތިހަލާކު ހޯދައިގަތުމަށެވެ."\nމިބަސްފުޅުގެ މުރާދަކީ ކޮންމެ މީހަކުވެސް، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ޢަމަލުތަކެއް ކޮށްއުޅެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ހެޔޮ ޢަމަލުކޮށް، މާތް ﷲ ގެ ރުއްސެވުން ހޯދައިގަންނަ މީހާއަކީ އޭނާގެ ނަފްސު، އާޚިރަތުގެ ޢަޒާބުން ސަލާމަތްކުރާ މީހެކެވެ. ނޫންނަމަ އޭނާ ވާހުށީ، އޭނާގެ ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތަކާއި ޝައިޠާނާގެ ގޮވައިލުންތަކަށް ތަބާވެ، ނުބައި ޢަމަލުތައް ކޮށް، އާޚިރަތުގައި އޭނާގެ ހަލާކު ހޯދައިގަންނަ މީހަކު ކަމުގައެވެ.\nމި ކާއިނާތުގެ ބަދަލުވުންތަކުގެ ސުންނަތް ކިޔައިދެއްވަމުން އިބްނުލް ޤައްޔިމު ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. "ޝަރީޢަތުގައިވެސް އަދި ޠަބީޢަތުގައިވެސް އަބަދު އެއްގޮތެއްގައި ހުއްޓިފައި އޮތުމެއް ނުވެއެވެ. އަޅާ އޭނާގެ ވަގުތު އަޅުކަމުގައި ހޭދަކުރަނީނަމަ، އޭނާގެ ވެރި ރައްބުގެ ޙަޟުރަތުގައި ކުރިއެރުން ހޯދައެވެ. އޭނާ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތައް ހޯދައިގަތުމުގައި ނުވަތަ ބާޠިލުކަންތައްތަކާއި ދުނިޔެވީ އަރާމާއި ރާޙަތު ހޯދުމުގައި ކަމަށްވާނަމަ، އޭނާ އެޖެހެނީ ފަހަތަށެވެ. ވީމާ، މި ދުނިޔޭގައި އަޅުތަކުންވަނީ ކުރިއެރުމާއި ފަހަތަށް ޖެހުމާއި މިދެކަމުންކުރެ ކޮންމެސް އެއްކަމެއްގައެވެ.\nމާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿ لِمَنْ شَاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ ﴾ (المدَّثر: 37) މާނައީ: "ތިޔަބައިމީހުންކުރެ ބޭނުން މީހަކަށް ކުރިއެރުންވެއެވެ. ނުވަތަ ފަސްޖެހުންވެއެވެ."\nގިނަ ބަޔަކު އެބައިމީހުންގެ ނަފްސު ކުރިއެރުވުމަށް އެތައް މަސައްކަތެއް ކުރެއެވެ. ނަފްސު ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމާއި، މުޢާމަލާތް ކުރުމުގެ ފަންނު ތަރައްޤީ ކުރުމުގައި އެތައް ފައިސާއެއް ޚަރަދުކޮށް، ވޯކްޝޮޕްތަކުގައި ބައިވެރިވެހަނދައެވެ. މިއީ ނުހަނު ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އުފެދޭ ސުވާލަކީ، ދީނުގެ ކަންކަމުގައި ތިމާގެ ނަފްސު ބަދަލުކޮށްލައި އިޞްލާޙު ކުރާނޭ ގޮތްތަކާމެދު ސުވާލު ކުރީ ކިތަން މީހުންތޯއެވެ؟ ދީނުގެ މަތީގައި ސާބިތުވެ ހުރެވޭނޭ ގޮތްތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބަލައި، ތިމާއަށް ދީނީ ކަންކަމުގައި ފަރުވާ ކުޑަކުރެވެނީ ކީއވެގެންތޯ ވިސްނަމުތޯއެވެ؟ ތިބާގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކަމާއި، ދީންވެރިކަން ވަނީ އިތުރުވެފައިތޯއެވެ؟ ނުވަތަ ދަނީ އުނިވަމުން، ދީނުގެ ކަންކަމުގައި ފަރުވާ ކުޑަކުރެވެމުންތޯއެވެ؟ ތިބާގެ ވެރިރައްބާ އޮތް ގުޅުން އޮތީ ހީނަރުވެފައިތޯއެވެ؟ މާތް ﷲ ގެ ކުރިފުޅުމަތީގައި ތިބާ ހުއްޓި ހުންނަޖެހޭ ދުވަހަށް ތިބާ ތައްޔާރުވެއްޖައީން ހެއްޔެވެ؟\nފާފަތަކުން ނަފްސަށް ބުރަކަން ލިބި، ޣާފިލުކަމުގެ ތެރޭގައި ބަންދުވެ، ނުބައި ކަންކަމަށް އަމުރުކުރާ ނަފްސުގެ އަސީރަކަށްވެ، ހައްޔަރުވެފައިވާ ކޮންމެ މީހަކުމެ އޭނާގެ ހަޔާތް ވިސްނައިލާންޖެހެއެވެ. އެފަދަ ކޮންމެ މީހަކުވަނީ ހަވާނަފްސުގެ އެދުންތަކަށް ތަބާވެފައެވެ. ދުނިޔެވީ ލައްޒަތުތަކަށް އަޅުވެތިވެފައެވެ. ޙަރާމް ކަންތައްތަކަށް ދެވިހިފާފައެވެ. އެންމެހައި ހެޔޮ ކަންތައްތަކަށް ފުރަގަސް ދީފައެވެ. ފާފަތަކުގެ ތެރެއަށް ޣަރަޤުވެފައެވެ. އޭނާގެ ރައްބާ އޮތް ގުޅުންވަނީ ކެނޑިފައެވެ. އެއިލާހުގެ ކޯފާއަށްވަނީ ހުށަހެޅިފައެވެ. ޝައިޠާނާގެ މަގުން ހިނގާމީހަކަށްވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ.\nމިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގިނަ ބައެއްގެ ޙާލަތު ހުރިގޮތެވެ. މިހުރިހާ ކަމަކާއެކުވެސް ހެޔޮ މަގަށް ރުޖޫޢަވެ، ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުމަށް ކުރެވޭ އުއްމީދެއް އޮވެއެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ދަތި ޙާލަތުން ސަލާމަތްވާން އެނދެއެވެ. ފާފަތަކުން އެއްކިބާވެ، ފަރުޟު ފަސްނަމާދުކޮށް ރަނގަޅަށް އުޅެން ބޭނުންވެއެވެ. ހެޔޮ މީހުންގެ މަގުން ހިނގާ މީހަކު ކަމުގައިވުމަށް އުއްމީދު ކުރެއެވެ. މާތް ﷲ ގެ މަގުގައި ސަބިތުވެހުރެ، ސުންނަތްތައް އަދާކޮށް ދަމުނަމާދުކުރާ މީހަކަށްވާން އެދެއެވެ. މާތް ﷲ ގެ ޙައްޤުތައް އަދާކޮށްފައި ހަމަޖެހިލައިގެން އޮވެ ކޮންމެ ރެޔަކުވެސް ނިދަން އޮށޯންނަ މީހަކަށްވުމަށް އުއްމީދު ކުރެއެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާން އެއްކޮށް، ނުވަތަ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއް ހިތުދަސްކުރުމުގެ އަޒުމެއް އޮވެއެވެ.\nނަމަވެސް އެ އުއްމީދުތައް ޙަޤީޤީތަކަށް ހެދުމާމެދު ތެދުވެރި ހިތަކުން ވިސްނައިލީ ކޮންއިރަކު ބާއެވެ. ކުރަން ހިތަށްއަރާ ހެޔޮ ކަންތައްތައް މާދަމާއަށް ފަސްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަންކަން ޢަމަލީ ގޮތުން ކުރުމުގެ ވަގުތު އައިސް މިވަނީ ޖެހިފައެވެ. ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް އަތުވެއްޖަނަމަ، ސުވަރުގޭގެ ދޮރުކޮޅުތައް ހުޅުވި، ނަރަކައިގެ ދޮރުކޮޅުތައް ބަންދުވާކަމުގައި ޙަދީޘްފުޅުތަކުގައިވެއެވެ. އަދި ޝައިޠާނުންގެ ތެރެއިން ގަދަފަދަ މާރިދުން ކަސްތޮޅުއެޅުވޭކަމުގައި ވަނީ އަންގަވާފައެވެ. މި މާތް މައްސަރުގައި ހެޔޮ މީހުންގެ ހެޔޮކަން އިތުރުވެއެވެ. ފާފަތަކަށް އަރައިގަތުމުގައިވާ މީހާ އެކަންކަމުން އެއްކިބާވެ ހުއްޓާއިލުމަށް އުޑުތަކުގައި ނިދާ އިއްވެއެވެ.\nކޮންމެ މީހަކުވެސް ތެދުވެރިކަމާ، އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު، އެކަމަށް އެދޭނަމަ، އޭނާގެ ނަފްސު ހެޔޮ މަގަށް އަނބުރައިލުމަކީ ދާދި ފަސޭހަކަމެކެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންވީ ކަމަކީ ނިތް އިޞްލާޙު ކުރުމެވެ. ހިތުގެ ޢަޒުމު ވަރުގަދަ ކުރުމެވެ. އަދި ނުބައިން ޢަމަލުތަކުން އެއްކިބާވުމަށް އެދޭ އެދުމުގައި ތެދުވެރިވާށެވެ. ތެދުވެރި ތައުބާއަކުން ތައުބާވާށެވެ. ބަދަލުވުމުގެ ފެށުމަކީ އެއީއެވެ.\nކުރެވިފައިވާ ފާފަތަކާމެދު ހިތާމަކޮށް އެކަންކަން ހުއްޓައިލުމަށް އަޒުމުކަނޑައެޅުމަކީ އެއީ ތައުބާވުމުގެ އަޞްލެވެ. ޙަދީޘްފުޅެއްގައިވެއެވެ. "الندمُ توبةٌ" رواه الإمام أحمد، "ފާފަތަކަށް ހިތާމަކުރުމަކީ އެއީ ތަބާވުމެވެ." ދަންނާށެވެ! މާތް ﷲ އީ ގިނަގިނައިން ތައުބާވާ މީހުންދެކެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ އިލާހެވެ.


"Toy Story 4" ge aamdhanee ves billionakah | Mihaaru\n17 އޯގަސްޓް 2019 - 07:20 1 comment\nޑިޒްނީގެ ފިލްމުތައް ބޮކްސް އޮފީހުގައި ހޯދަމުން އަންނަ ކާމިޔާބީތަކުގެ ތެރެއަށް، ޖޫން މަހު ރިލީޒްކުރި އެމިމޭޓެޑް ފިލްމު "ޓޯއި ސްޓްރީ 4" ވެސް ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއަކާ އެކު އިތުރުވެއްޖެ އެވެ.\nޖޫން މަހުގެ 21 ގައި ރިލީޒްކުރި މި ފިލްމަށް ހުކުރު ދުވަހާ ހަމައަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން 1.002 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ލިބިފައިވެ އެވެ. "ޓޯއި ސްޓޯރީ 4" އަކީ މި ސިލްސިލާގެ ހަތަރު ވަނަ ފިލްމެވެ.\nއަދި މިއީ ބިލިއަނަކަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ހޯދި "ޓޯއި ސްޓޯރީ" ގެ ދެވަނަ ފިލްމެވެ. ދެހާސް ދިހައެއްގައި ރިލީޒްކުރި "ޓޯއި ސްޓްރީ 3" އަށް 1.067 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ލިބުނެވެ.\nThanks to our fans to infinity and beyond for helping #ToyStory4 cross $1B at the global box office! https://t.co/3gTETSoTkS pic.twitter.com/vpRwVEmKgA\n— Disney (@Disney) August 15, 2019\nޖޯޝް ކޫލީ ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ "ޓޯއި ސްޓޯރީ 4" ހަދާފައި ވަނީ 200 މިލިއަން ޑޮލަރުހެ ބަޖެޓަކުންނެވެ.\nމި ފިލްމުވެގެން ގޮސްފައި ވަނީ މި އަހަރު ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީއެއް ފަހަނަޅައި ދިޔަ ޑިޒްނީގެ ފަސް ވަނަ ފިލްމަށެވެ. އެ ލިސްޓްގައި ދެން ހިމެނެނީ "އެވެންޖާޒް: އެެންޑްގޭމް" އާއި "އަލައްދިން" އާއި "ލަޔަން ކިންގް" ގެ އިތުރުން "ކެޕްޓަން މާވެލް" އެވެ.\nމިއާ އެކު ޑިޒްނީވެފައި ވަނީ އެއް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ފަސް ފިލްމަކުން މިހާތަނަށް ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ހޯދި ފުރަތަމަ ސްޓޫޑިއޯއަށެވެ. ކުރިން ވެސް އެ ރެކޯޑް އޮތީ އެ ޑިޒްނީގެ އަތުގަ އެވެ. އެގޮތުން 2016 ގައި ޑިޒްނީން ގެނެސް ދިިން ހަތަރު ފިލްމެއް، އެ އަހަރު ބިލިއަނަކަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ހޯދި އެވެ.\nއެއީ "ދަ ޖަންގަލް ބުކް" އާއި "ކެޕްޓަން މާވެލް: ސިވިލް ވޯ" އާއި "ފައިންޑިން ޑޯރީ" ގެ އިތުރުން "ޒޫޓޯޕިއާ" އެވެ.\nޑިޒްނީން މި އަހަރު ގެނެސް ދޭން ހުރި ފިލްމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ "މެލަފިސަންޓް 2" އާއި "ފްރޯޒެން 2" ގެ އިތުރުން "ސްޓާ ވޯސް: ދަ ރައިޒް އޮފް ސްކައިވޯކާ" އަކީ ވެސް ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ހޯދާނެ ފިލްމުތަކެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ހޮލީވުޑް ބޮކްސް އޮފީސް ޑިޒްނީ އެނިމޭޓެޑް ފިލްމް\n"ރައިޒް އޮފް ސްކައިވޯކާ" އަށް ބިލިއަން ޑޮލަރު\n"އެވެޓާ 2" އާ އެކު "އެންޑްގޭމް" ފަހަތަށް ޖައްސާލެވޭނެ: ކެމެރޮން\n"އަލައްދިން" ގެ ސްޕިންއޮފެއް ޑިޒްނީ ޕްލަސް އަށް\nMaldives Transport and Contracting Company Cook & Crew 16 Jan 2020