Éwu Oohʋnnë Ofo Hɔ́ Eɲënë Ghɩ\nKA ËË NƐMBËLƐ Abui Abɛ Acholi Afrikaansë Agentine Omula Mbë Aja Akha Alëman Altai Alur American Sign Language Amharic Anglɛ Angolan Sign Language Arabic Armenian Armenian (West) Ateso Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Bolivie Omula Mbë Boulou Brɔfiɛ Bété Cambodge Mbë Cebuano Changana (Zimbabwe) Chavacano Chichewa Chiga Chin (Hakha) Chin (Tiddim) Chin (Zotung) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombie Omula Mbë Corée Mbë Cuba Omula Mbë Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dusun Efik Eke Espagne omula Mbë Estonie Mbë Ewe Fante Fijian Finnish Finnish Sign Language Fon Futuna (East) Ga Gitonga Gokana Grɛkë Guadeloupean Creole Guarani Guarani (Bolivia) Guerze Guianese Creole Gun Guéré Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hollande Mbë Hongrie Mbë Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Igbo Iloko Inde Omula Mbë Indonesian Indonésie Omula Mbë Irlande Mbë Isoko Italian Italie Omula Mbë Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kpelle Krio Kurdish Kurmanji Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Lambya Lhukonzo Lingala Lithuanie Mbë Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macua Malagasy Malaisie Omula Mbë Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Mazahua Mbunda Mende Meru Mexique Omula Mbë Mizo Mongolian Moore Myanmar Myanmar Sign Language Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nengone Nepali Nepali Sign Language Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norgvège Mbë Nyaneka Nyungwe Nzima Odia Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portugal Omula Mbë Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi (Shahmukhi) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Santiago del Estero) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Eastern Slovakia) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Northern Greece) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Roumanie Omula Mbë Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Sena Sepedi Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Solomon Islands Pidgin Sranantongo Suède Mbë Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Tatar Tetun Dili Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turquie Mbë Tuvaluan Twi Ukraine Mbë Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Vezo Vietnam Mbë Wallisian Welsh Wichi Wolaita Yacouba Zande Zulu Ɛspaɲɔlë\n1. ?Ca lɔ́ elë oohʋn é?\nƷOOVA “lɛ́ Ofonë ehʋn-oo.” (Jérémie 10:10) Në ëë në lɛ́ Ghɩnë lɛ́ elë, në lɔ́ elë oohʋn. Biblë ehɛ kɔ: “Fë lɛ́ bu powu, noo fë bunë fë vívinë ghëwu, bu powu nʋnghë, fë óo kelë.” (Révélation 4:11) Teteghë, Ʒoova evivi n’ye ebë ewu oohʋn. Oohʋn lɛ́ bu yɔghɔ gbɔ tetenë Ofo hɔ́ elë.—Éka Psaume 36:9.\n2. ?Élé ebë eba elɛ álɛ elë oohʋnnë bë eyɛsɛ é?\n2 Ʒoova elɔ elë bunë bë elɛ ebë ehʋn-oo fɛ mpʋ lɛ, miji lɛ mɩnɛn. (Actes 17:28) Ese, në ekpa evivi n’ye ebë ehʋn-oo sɛyɛyɛ ghë. (Actes 14:15-17) Yɛsɛ n’ye ebë ewu Ofo mbranelë ghɩ álɛ ebë eɔsɛ ehʋn-oo eyɛsɛ.—Isaïe 48:17, 18.\nN’YE OFO EBA EWU OOHƲN\n3. ?Mabu Ʒoova lɛ́ mícínë Kaɛn ée Abɛlënë é?\n3 Biblë eyaya elë n’ye elë oohʋnnë lɛ, ngiki fuɔ oohʋnnë lɛ powu ɔɔ alɔ dɔ́ Ʒoova ngbeɲi. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, mícínë Adamë lɛ Ɛvë lɛ jɛnë kë elɛlɛ ëë Kaɛn, opu gbɔ nhɛn jíji ëë nɔnjɛ Abɛlë sɛnë, Ʒoova hɛ́ Kaɛn kɔ ése ëë opujijinë eshi. Ese, Kaɛn gha cé Ʒoova mbë. Opu jíji ëë dɔ́ mɩɩ “já nɔnjɛ ngboru, në ée Abɛlë rɔ́.” (Genèse 4:3-8) Noo Kaɛn ée Abɛlë ghëwu, Ʒoova wú në evi. (Genèse 4:9-11) Bu ntɔnë ghëwu, opujiji lɛ tiɛtu lɛ gha yɛsɛ, noo kebë eɔsɛ eshu elë rupu álɛ ebë elɛ kpatakpata bu, ebë elɛ abɛlɛ bu. Ghɩnë aba nhɛn anʋn, gha ɔɔsɛ bë ewu ananan oohʋnnë. (Éka 1 Jean 3:15.) Álɛ ebë eyɛ Ʒoova aɛn, yɛsɛ n’ye ebë ehɔhɔ n’ye ebë eba ekolo ngiki powu.—1 Jean 3:11, 12.\n4. ?Mabu mbranë Ofo lɔ́ Israɛlë ngikinë nkpɔ eyaya elë oohʋnnë Ofo lɔ́ elënë ghë é?\n4 Agbʋʋn akpɩ akpɩ fannga nhɛn sáasɛ, Ʒoova yá n’ye oohʋnnë ɔɔ alɔ dɔ́ në ngbeɲi mícínë në bɔ́ Mbra enɛnnë lɔ́ Moizënë. Mbra ntɔnelë nkpɔ ehɛ kɔ: “Fë ghe ee yiki.” (Deutéronome 5:17) Ghɩnë omu aɛn fu, ae yiki, ghɩ ntɔnë esë bë erɔ.\n5. ?Élé Ofo eba ewu àmɛnshiwu é?\n5 ?Élé Ofo eba ewu àmɛnshiwu é? Jɛnë nʋn nɔ̀n opunë esë, ëë oohʋnnë ɔɔ alɔ Ʒoova ngbeɲi. Mbranë Ʒoova lɔ́ Israɛlë jɛelënë ghënë, Ʒoova hɛ́ kɔ àlɛ́ yiki ale yighɔ àmɛngho nkpɔ àghɔ, óó jɛnë nʋn ëë opunë arɔ, ghɩ ntɔnë esë bë erɔ. (Éka Exode 21:22, 23; Psaume 127:3.) Bu ntɔnë eyaya elë n’ye àmɛnshiwu gha yɛsɛ.—Ékpɩ Jɔ eshi 27.\n6, 7. ?Élé ebë eba eya Ʒoova n’ye oohʋn ɔɔ alɔ elë ngbeɲi é?\n6 ?Élé ebë eba eya Ʒoova n’ye, elë lɛ ngiki fuɔ lɛ oohʋnnë ɔɔ alɔ elë ngbeɲi é? Elë gha elɛ bunë bë eɔsɛ ecɔghɔ elë lɛ ngiki fuɔ lɛ oohʋn. Bu ntɔnë ghëwu, elë gha shu asëla, elë gha nɔn sigarɛtë lɛ asëla pʋpʋ lɛ, noo kë elɔ elë orogba, kebë eɔsɛ ee elë.\n7 Ofo ëë lɔ́ elë sɛ lɛ, oohʋn lɛ. Yɛsɛ n’ye ebë ebɔ kelë fɛ n’ye në bá vívi mɩnɛn. Bu ntɔnë ghëwu, yɛsɛ n’ye ebë ekpɩ elë sɛnë eyɛsɛ. Àlɛ́ elë gha bá nhɛn gha lɛ́, elë ghe eca Ofo ngbeɲi. (Romains 6:19; 12:1; 2 Corinthiens 7:1) Elë gha ɔɔsɛ ebë esʋ Ʒoova, ghɩnë lɔ́ elë oohʋnnë, àlɛ́ elë gha bɔ́ oohʋn gha wú bunë ɔɔ alɔ. Agbate, bë eɔsɛ ekpɛkpɛ elɔ elë n’ye ebë eri bu apʋpʋnë elë elɛnë shi, ese àlɛ́ elë alele mɛnsɩ awu n’ye oohʋn ɔɔ alɔ elë ngbeɲinë, Ʒoova bë eboka elë.\n8. ?Mabu ebë elɛ álɛ ebë emʋn n’ye elë ghe ecɔghɔ elë lɛ ngiki fuɔ lɛ oohʋn wué?\n8 Ewú n’ye oohʋn lɛ́ bu yɔghɔ gbɔ tetenë Ofo hɔ́ elë. Ʒoova eji elë ntɩ n’ye elë ghe elɛ bunë bë eɔsɛ ecɔghɔ elë lɛ ngiki fuɔ lɛ oohʋn. N’ye elë eba emimi moto lɛ, tomobi lɛ, bu kalanë gbe lɛ aɛnnë, elë eya n’ye elë elɛ bu ntɔnë. Elë ghe lɛ́ gbegbe bunë bë eɔsɛ elɛ ebë ewu rɔ. (Psaume 11:5) Elë kpa elele mɛnsɩ álɛ bu kwa ghe efɩ yiki elë ereni. N’ye Israɛlë ngiki eba elɛ aʋnnë, tʋwanë elɛ agbafa. Bu ntɔnë ghëwu, Ʒoova hɛ́ kelë kɔ: “Àlɛ́ eɲë elɛ aʋn puɔpuɔ, élɛ okpowu jɛ ejighe tʋwa eyimbunë álɛ eɲë ghe ebɔ mpia ghe eba eɲë aʋnnë ghë, noo yiki bë eɔsɛ epie gbo ejaeshi.”—Deutéronome 22:8.\n9. ?Bayɛ n’ye ebë elɛ nɛpiɛ abɛlɛ wú?\n9 N’ye elë eba elɛ nɛpiɛelë esë ɔɔ alɔ Ʒoova ngbeɲi. Në lɔ́ elë shigbë álɛ ebë ee nɛpiɛ edi, ebë ekpa ebɔ ëë ohonë elɛ talɛ. Ebë kpa eɔsɛ ee nɛpiɛ àlɛ́ elë ewu n’ye kebë eɔsɛ elɛ elë lakwa. (Genèse 3:21; 9:3; Exode 21:28) Ese, gha sheghë n’ye ebë elɛ nɛpiɛ abɛlɛ, ebë ee kelë egbegbe.—Proverbes 12:10.\nOOHƲN ƆƆ ALƆ DƆ́\nElë gha wu àmɛn shi.\nElë gha tu ngiki tiɛ.\nElë gha shu asëla, elë gha nɔn sigarɛtë lɛ, asëla pʋpʋ lɛ.\nOOHƲN LƐ́ ECELE: ÉWU ËË GHƖ\n10. ?Élé ebá mʋn n’ye mpianë ëë lɛ́ oohʋnnë é?\n10 Ʒoova ngbeɲi, mpia lɛ́ ecele noo mpianë ëë lɛ́ oohʋnnë. Kaɛn ée Abɛlë rerenë, Ʒoova hɛ́ Kaɛn kɔ: “Më-nɔnjɛ mpianë epie eshiapatanë ghë efuɔ elɛlɛ më.” (Genèse 4:10) Abɛlë mpianë ëë lɛ́ ëë oohʋnnë. N’yonë, noo Kaɛn ée Abɛlë ghëwu, Ʒoova wú në evi. Nowe brɛsʋ, n’ye miji gbɔnë bá nɔ́n rerenë, Ʒoova kpa yá n’ye mpianë ëë lɛ́ oohʋnnë. Ʒoova lɔ́ Nowe lɛ ëë shikwaghɩ lɛ shigbë álɛ kebë edi nɛpiɛ. Në hɛ́ kɔ: “Nɛpiɛelënë kë enɔn powu óó kë ehʋn-oonë, eɲë eɔsɛ edi kelë. Fɛ n’ye më bá bɔ́ kpà lɔ́ eɲë mɩnɛn, më bɔ́ kelë powu lɔ́ eɲë.” Ese, ɔɔ bu nkpɔ cece Ʒoova hɛ́ kelë kɔ kë gha edi: “Ëë sɛnë lɛ, ëë oohʋnnë lɛ (bu ntɔnë ëë lɛ́ mpianë) eɲë gha di ëë.”—Genèse 1:29; 9:3, 4.\n11. ?Mbra nkpɔca Ofo bɔ́ lɔ́ Israɛlë ngikinë mpia jɔ ghë é?\n11 Ʒoova hɛ́ Nowe kɔ në gha di mpia, agbʋʋn 800 sáasɛ. Në kpa hɛ́ në ngikinë kɔ: “Àlɛ́ kɔ́ Israɛlë ngikinë nkpɔ o, kɔ́ fuɔghonë nʋn eɲë ncɔcɔ o, eyi eghʋ kpà óó eɲi kɔ́ nɛpiɛ o, kɔ́ ahʋɔnnë kebë eɔsɛ edi o, ghɩ ntɔnë bë ewu ëë mpianë shi, bë ebɔ ngaɲʋn ebidi ëë shi.” Në kpa hɛ́ kɔ: “Eɲë gha di [...] mpia.” (Lévitique 17:13, 14) Ebise, Ʒoova evivi n’ye ëë ngikinë bë ebɔ mpia ewu bunë lɛ́ ecele. Kebë eɔsɛ edi nɛpiɛ, ese kë gha di ëë mpianë. Àlɛ́ kë ee nɛpiɛnë kebë edi, yɛsɛ n’ye kebë ewu ëë mpianë shi eshipatanë ghë.\n12. ?Élé kretiɛnnelë eba ewu mpia é?\n12 Ʒezi rɔ́, agbʋʋn je sáasɛ. Akotonelë lɛ, ngɩmɛnnë kë nʋn Ʒerizalɛmë ofokwanë ghë lɛ, kë sɩsɩ álɛ kebë ewu mbranë Ofo bɔ́ lɔ́ Israɛlë ngikinë, kebë ewu ntɛnɩ kretiɛnnelë bë ekpʋ. (Éka Actes 15:28, 29; 21:25.) Ʒoova bóka kelë, kë cé n’ye mpia ɔɔ alɔ ëë ngbeɲi ebise, kë kpa cé n’ye kebë ewu n’ye mpia lɛ́ ecele ebise. Kretiɛn pidɛnelë, kë gha ɔɔsɛ kebë edi mpia, kebë enɔn mpia, kebë edi nɛpiɛnë kë gha wú ëë mpia shi gha yɛsɛ wunë. Kë ghe lɛ bu ntɔnë, noo gha yɛsɛ fɛ eɲisʋ lɛ, yikpe gbagba lɛ, yighɔ gbagba lɛ mɩnɛn. Píe cibɩ ntɔnë ghë, kretiɛn pidɛnelë, kë gha dísʋ n’ye kebë edi mpia, kebë enɔn mpia. ?Ese, amɛn ëë é? Ebise, Ʒoova ekpa evivi n’ye ebë ewu mpia fɛ bunë lɛ́ ecele mɩnɛn.\n13. ?Mabughëwu kretiɛnnelë ghe disʋ n’ye kebë ekɩ kelë mpia sɛ wué?\n13 ?Bu ntɔnë eshi ëë lɛ́ n’ye kretiɛnnelë ghe edisʋ n’ye kebë ekɩ kelë mpia sɛ wué? Ao, ëë lɛ́ ëë cɛɛ. Ʒoova hɛ́ elë kɔ elë gha di mpia, elë gha nɔn mpia. ?Àlɛ́ dɔtɔrëgho nkpɔ ehɛ eɲë kɔ eɲë gha nɔn mërɔ, eɲë eɔsɛ ebɔ mërɔnë ekɩ sɛ wú? Tata! Fɛ nhɛn mɩnɛn, kulenë ehɛ kɔ elë gha di mpia, elë gha nɔn mpia wunë, ëë eshi ëë lɛ́ n’ye elë gha disʋ n’ye kebë ekɩ elë mpia sɛ.—Ékpɩ Jɔ eshi 28.\n14, 15. ?Élé oohʋnnë ghɩwu lɛ, Ʒoova ghɩwu lɛ bá lɛ́ bu tete kretiɛn ngbeɲi é?\n14 ?Ese, àlɛ́ dɔtɔrëgho ehɛ elë kɔ álɛ kë gha kɩ elë mpia sɛ wunë, ebë erɔ, mabu ebë elɛ é? Ghɩ nkpɔ omu ëë bë enɩebɔ n’ye bë ewu Ofo mbranë ehɛ mpia jɔnë ghɩ. Kretiɛnnelë, kë ewu oohʋnnë Ofo lɔ́ kelënë ghɩ edɔ. N’yonë, ebë eɔsɛ ebɔ kpe fuɔnë gha lɛ́ mpia, ese elɔ mpianë. Elë ghe edisʋ n’ye kebë ekɩ elë mpia sɛ.\n15 Elë elele mɛnsɩ elɛ bu álɛ sɛ bë eyɛ elë, ese noo oohʋn ɔɔ alɔ dɔ́ Ofo ngbeɲinë, elë ghe edisʋ n’ye kebë ekɩ elë mpia sɛ. Yɛsɛ dɔ́ n’ye ebë ewu Ʒoova ghɩ eshe n’ye ebë eviɛ n’ye ebë eba eɲi elë oohʋnnë shi óó bë elɛ elë ghe ewu Ʒoova ghɩ. Ʒezi hɛ́ kɔ: “Ghɩnë evivi n’ye bë eca ëë oohʋnnë bë ewu rɔ, ese ghɩnë ewu rɔ më ghëwu bë ewu oohʋn.” (Matthieu 16:25) Noo ekólo Ʒoova ghëwu, elë evivi n’ye ebë ewu në ghɩ. Në mʋn bunë yɛsɛ lɔ́ elë, n’yonë, fɛ n’ye Ʒoova omunë eba ewu oohʋn mɩnɛn, elë esë, elë ewu n’ye oohʋn ɔɔ alɔ dɔ́, kpa lɛ́ ecele.—Hébreux 11:6.\n16. ?Mabughëwu aghɩnë kë esʋ Ofonë, kë ewu në ghɩ é?\n16 Ofosʋghɩnë kë edi ecelenë, kë elele mɛnsɩ álɛ kebë ewu mbranë ehɛ mpia jɔnë ghɩ. Kë ghe edi mpia, kë ghe enɔn mpia, kë ghe edisʋ n’ye kebë ebɔ mpia elɛ kpe. * Ese, kë edisʋ ebɔ kpe fuɔ, álɛ kebë eca kelë oohʋnnë. Kë mʋn ayɔghɔ nhɛn n’ye Ghɩnë lɔ́ elë oohʋnnë, Ghɩnë lɛ́ mpianë, mʋn bunë yɛsɛ lɔ́ kelë tete. ?Eɲë ebɔ ewu nahɔnrɛ n’ye në mʋn bunë yɛsɛ lɔ́ eɲë tete wú?\nƷOOVA DÍSƲ N’YE KEBË EBƆ MPIA ELƐ BU NKPƆ CECE\n17. ?Israɛlë oonë ghë, Ʒoova lɔ́ shigbë álɛ kebë ebɔ mpia elɛ bu nkpɔ cece, ëë lɛ́ nkpɔca é?\n17 Mbranë Ofo bɔ́ lɔ́ Moizënë ghë, Ʒoova hɛ́ Israɛlë ngikinë kɔ: “Noo oohʋn nʋn mpianë ghë, më omunë ëë më bɔ́ lɔ́ eɲë ntɛɛn-yiyifanë ghë, álɛ eɲë lakwa bë eɔsɛ ekukushi, noo mpianë ëë ekuku eɲë lakwa shi, oohʋnnë nʋn ëë ghënë ghëwu.” (Lévitique 17:11) Àlɛ́ Israɛlë ngikinë elɛ lakwa, kebë eɔsɛ ebɔ nɛpiɛ eyiyi ntɛɛn esɛrɛ Ʒoova n’ye bë eɲa lakwa shi ehɔ kelë. Kë ekpa ehɛ ntɛɛn-yiyighonë kɔ bë ebɔ nɛpiɛ mpianë aghɔ eɱɔnɱɔn ntɛɛn-yiyifanë ghë. Ʒoova lɔ́ Israɛlë ngikinë shigbë álɛ kebë ebɔ mpia elɛ bu ntɔnë esëkpɔ cece.\n18. ?Mabu Ʒezi ntɛɛnnë yíyinë elɛ ebë eɔsɛ ewu é?\n18 N’ye Ʒezi bá wá eshipata n’yenë, në bɔ́ në oohʋnnë, në mpianë, hɔ́ álɛ Ofo bë eɲa lakwa shi ehɔ elë. Bu ntɔnë bɔ́ mbranë ehɛ kɔ kebë ebɔ nɛpiɛ eyiyi ntɛɛnnë oku. (Matthieu 20:28; Hébreux 10:1) Noo Ʒezi oohʋnnë ɔɔ alɔ dɔ́në ghëwu, Ʒoova lɛ́ në píe rɔ ghë púlɛ yí oforu. N’yonë, Ʒoova fɩ ngiki powu shigbë álɛ kebë eɔsɛ ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan.—Jean 3:16; Hébreux 9:11, 12; 1 Pierre 1:18, 19.\n?Élé eɲë eba eɔsɛ eya n’ye eɲë ewu oohʋn lɛ mpia lɛ ghɩ é?\n19. ?Mabu ebë elɛ álɛ ‘ngiki powu, kelë mpia ghe enʋn elë bà ghë’ wué?\n19 Elë eda Ʒoova nasɩ n’ye në lɔ́ elë bu yɔghɔ gbɔ tetenë lɛ́ oohʋnnë! Elë ekpa evivi n’ye ebë ehɛ ngiki kɔ àlɛ́ kë ebɔ kelë ntɩji eba Ʒezi ghë, kebë eɔsɛ ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan. Ekólo ngiki, elë ekpa evivi n’ye ebë elɛ bunë ebë eɔsɛ elɛ powu, álɛ ebë eyaya kelë n’ye kebë eba ewu oohʋn. (Ézékiel 3:17-21) N’yonë, fɛ akoto Pɔlë mɩnɛn, ebë eɔsɛ ehɛ kɔ: “Ngikinë powu, kelë mpia gha nʋn më bà ghë, noo më gha cɛ́omu, më hɛ́ kelë jɔnë Ofo eonë powu.” (Actes 20:26, 27) Teteghë, elë eya n’ye elë ewu oohʋn lɛ mpia lɛ ghɩ, àlɛ́ elë ebɔ Ʒoova jɔ ehɛ ngiki fuɔ, àlɛ́ elë ehɛ kelë n’ye oohʋn kpɛkpɛ alɔ në ngbeɲi.\n^ abɩ 16 Álɛ eɲë ekpa emʋn bu edɔ mpianë kë ekɩ sɛnë ghë, ékpɩ nakwanë Ʒoova Adashɛghɩ sɔ́ « Gardez-vous dans l’amour de Dieu » agba 77-79 ghë.\nNAHƆNRƐ 1: ÉWU OOHƲNNË OFO HƆ́ EƝËNË GHƖ\n“Fie gbo ëë oohʋnnë píe.”—Psaume 36:9.\n?Élé ebë eba eya n’ye elë ewu oohʋnnë ghɩ é?\nActes 17:28; Révélation 4:11\nOohʋn lɛ́ bunë Ʒoova hɔ́ elë. Yɛsɛ n’ye ebë ewu ëë ghɩ.\nGhɩ-ee lɛ àmɛnshiwu lɛ gha yɛsɛ.\nTiɛtu gha yɛsɛ.\nBunë bë elɛ eɲë ghe eca wunë, fɛ sigarɛtë-nɔn lɛ, asëla pʋpʋ-nɔn lɛ mɩnɛnnë, éka kelë miji.\nGbegbe bunë kpatakpata nʋn ëë ghënë powu, éka kelë miji.\nNAHƆNRƐ 2: OOHƲN LƐ MPIA LƐ\n“Noo bu nfre powunë kë eɔ sɛakɔnë, kelë oohʋnnë nʋn kelë mpianë ghë, noo oohʋnnë nʋn mpianë ghë.”—Lévitique 17:14.\n?Élé Ofo eba ewu oohʋn lɛ mpia lɛ é?\nMpianë ëë lɛ́ oohʋn.\nEbë eɔsɛ edi nɛpiɛnelë, ese elë gha di kelë mpianë.\nOfo kulenë ehɛ kɔ elë gha bɔ mpia wunë, eyi mɩɩ eshu mpianë kë ebɔ elɛ kpenë ghë.\nElë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë, ëë lɛ́ bunë yɛsɛ tete elë oohʋn ghë.\nNAHƆNRƐ 3: ƷOOVA DÍSƲ N’YE KEBË EBƆ MPIA ELƐ BU NKPƆ CECE\n“Ʒezi mpianë [...] eyogho elë lakwa powu shi.”—1 Jean 1:7.\n?Bu nkpɔca Ʒezi ntɛɛnnë yíyinë elɛ ebë eɔsɛ ewu é?\nN’ye kë në eba eghɛghɛ Biblënë, àlɛ́ Israɛlë ngikinë elɛ lakwa, kebë eɔsɛ ebɔ nɛpiɛ eyiyi ntɛɛn esɛrɛ Ʒoova n’ye bë eɲa lakwa shi ehɔ kelë. Kë kpa ehɛ ntɛɛn-yiyighonë kɔ bë ebɔ nɛpiɛ mpianë aghɔ eɱɔnɱɔn ntɛɛn-yiyifanë ghë.\nMatthieu 20:28; Hébreux 9:11-14\nN’ye Ʒezi bá wá eshipata n’yenë, në bɔ́ në oohʋnnë, në mpianë, hɔ́ álɛ Ofo bë eɲa lakwa shi ehɔ elë. Bu ntɔnë bɔ́ mbranë ehɛ kɔ kebë ebɔ nɛpiɛ eyiyi ntɛɛnnë oku.\nNoo Ʒezi oohʋnnë ɔɔ alɔ dɔ́në ghëwu, Ʒoova lɛ́ në píe rɔ ghë púlɛ yí oforu. N’yonë, ngikinë kë ebɔ kelë ntɩji eba Ʒezi ghënë powu, Ʒoova fɩ kelë shigbë álɛ kebë eɔsɛ ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan.


“Mi Jla Axɔsu ɔ kpo Axɔsuɖuto Tɔn Kpo!”\nAtɔxwɛ: Nǔkplɔnkplɔn Tɔn | Mai 2017\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Bengali Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Créole Haïti Tɔn Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Douala Eblegbe Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galles-Gbè Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrie-Gbè Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Lettonie-Gbè Lingala Lituanie-Gbè Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mbunda Mingrelian Mongolie-Gbè Mooré Motu Myanmar-Gbè Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Nigerian Pidgin Norvège-Gbè Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ouzbékistan-Gbè Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Bolivie Tɔn) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajikistan-Gbè Tamoul Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tok Pisin Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Inde Tɔn Tonga-Gbè Tshiluba Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzotzil Ukraine-Gbè Urhobo Vegbe Venda Vietnam-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\nÐò Vendredi ɖokpo ɖò Septembre 1922 ɔ, yǒzo ɔ jɛ syɛnsyɛn jí zǎnzǎn enɛ ɖò fí e gbɛtɔ́ 8 000 kplé ɖè ɖò nùkpɔ́ntɛn ɔ é. Zinkponɔ ɔ ɖɔ ɖɔ ɖò akpáxwé taji elɔ hwenu ɔ, mɛ e jló lɛ é sixu tɔ́n sín xɔ ɔ mɛ, amɔ̌, è na na gbè mɛɖebǔ bonu é na lɛ́vɔ byɔ xɔ ɔ sá ǎ.\nÈ jihan lɛ ɖò bǐbɛ̌mɛ tuto ɔ tɔn, enɛ gudo ɔ, Joseph F. Rutherford yì tavo xóɖɔtɔ́ ɔ tɔn kɔn. Gègě kpléɖókpɔ́watɔ́ lɛ tɔn junjɔn ayǐ, bo ɖò nǔ e ja jijɛ gbé é kpɔ́n wɛ. Mɛɖé lɛ ɖò yiyi wɛ bo ɖò wìwá wɛ ɖó yǒzo ɔ wu. Xóɖɔtɔ́ ɔ byɔ ye kpo ayi bǐ kpo ɖɔ ye ni wá junjɔn ayǐ bo ɖótó. Ee xóɖiɖɔ ɔ bɛ́ é ɔ, mɛɖé ka ɖó ayi avɔ ɖaxó e è mlá ganji bo sɔ́ kplá atáà ɔ sín ta nu é wu à?\nNɔví Rutherford ɖɔ xó dó xota “Axɔsuɖuto jixwé tɔn ɔ ko sɛkpɔ” jí. Nú ganxixo ɖokpo adaɖé mɔ̌ ɔ, gbè tɔn e ɖó hlɔnhlɔn é kpé xɔ ɔ bǐ mɛ, hwenu e é ɖò xó ɖɔ dó lee gbeyiɖɔ hwexónu tɔn lɛ jla Axɔsuɖuto e jawě é kpo akɔnkpinkpan kpo gbɔn é wu wɛ é. Ee xóɖiɖɔ tɔn ja fífó gbé é ɔ, é kanbyɔ ɖɔ: “Mi ɖi nǔ ɖɔ Axɔsu susunɔ ɔ ko jɛ acɛ kpa jí à?” Kpléɖókpɔ́watɔ́ lɛ yí gbè kpo xósusu kpo ɖɔ: “Ɛɛn!”\nNɔví Rutherford súxó bo ɖɔ: “Hǔn, mi bo lɛkɔ yì gle ɔ mɛ, mi vǐ Mawu Ajalɔnnɔ ɔ tɔn lɛ! Mi kpɔ́n, Axɔsu ɔ ɖò acɛ kpa wɛ! Midɛɛ lɛ wɛ nyí mɛ ɖěɖee na jla lɛ é. Enɛ wu ɔ, mi jla, mi jla, mi jla Axɔsu ɔ kpo Axɔsuɖuto tɔn kpo.”\nHwenɛnu ɔ, è tún avɔ e è mlá ɖó aga é kpo ayɛ̌si kpo, bɔ nukɛgbe elɔ ɖ’eji: “Mi jla Axɔsu ɔ kpo Axɔsuɖuto tɔn kpo.”\nRay Bopp flín ɖɔ: “Akpàkpà sɔ́ kpléɖókpɔ́watɔ́ lɛ.” Anna Gardner tinmɛ lee “atín e è sɔ́ dó gbá xɔ ɔ na lɛ é húnhún, ɖó asíkpɛ́ lɛ wu” gbɔn é. Fred Twarosh ɖɔ: “Kpléɖókpɔ́watɔ́ lɛ bǐ site zɛɛn.” Evangelos Scouffas ɖɔ: “É cí ɖɔ hlɔnhlɔn ɖaxó ɖé wɛ dɔn mǐ sín zinkpo mǐtɔn lɛ jí ɖɔhun, bɔ mǐ site bɔ ɖasin kpé nukún mǐtɔn lɛ jí.”\nMɛ e wá kpléɖókpɔ́ enɛ jí lɛ é gègě ko nɔ jla wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn. Amɔ̌ dìn ɔ, akpàkpà vo wɛ lɛ́vɔ sɔ́ ye dó azɔ̌ enɛ wu. Ethel Bennecoff ɖɔ ɖɔ Biblu Kplɔntɔ́ lɛ ɔ, “kanɖodonǔwu kpo wanyiyi kpo gɔ́ ayi [yetɔn] mɛ hú ɖ’ayǐ tɔn.” Odessa Tuck ee ɖó xwè 18 hwenɛnu é gosin kpléɖókpɔ́ ɔ, bo kanɖeji ɖɔ emi na sɔ ylɔ̌ e ɖɔ “Mɛ̌ un ka na sɛ́dó?” é. É ɖɔ: “Un tuùn fí ɔ, lee un na yì gbɔn é alǒ nǔ e un na ɖɔ é ǎ. Nǔ ɖokpo e un tuùn é wɛ nyí ɖɔ un jló na cí gbeyiɖɔ Ezayíi e ɖɔ ‘Nyɛ na yì, sɛ́ mì dó’” ɔ ɖɔhun. (Eza. 6:8) Ralph Leffler ɖɔ: “Azǎn manawɔn enɛ wɛ nyí bǐbɛ̌mɛ wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ jijla tɔn e ko kpé ayikúngban ɔ bǐ jí é.”\nÉ ɖò wɛn ɖɔ kpléɖókpɔ́ ɖaxó enɛ e è bló ɖò Cedar Point, Ohio ɖò 1922 é byɔ hwenuxó mɛ, bo nyí nǔ manawɔn ɖé ɖò yɛhwexɔsuɖuto ɔ linu! George Gangas ɖɔ: “Kpléɖókpɔ́ ɖaxó enɛ sɔ́ jlǒ ɔ d’ayi mɛ nú mì ɖɔ nyì ni ma nɔ gɔn [kpléɖókpɔ́ lɛ ɖě] gbeɖé ó.” É flín ɖɔ emi kún ka gɔn ɖě gbeɖé nugbǒ ó. Julia Wilcox wlan ɖɔ: “Un sixu tinmɛ lee akpàkpà nɔ sɔ́ mì gbɔn hweɖebǔnu e è ɖɔ Cedar Point 1922 xó ɖò wema mǐtɔn lɛ mɛ é ǎ kpowun bɔ xó fó. Un nɔ jló na ɖɔ hwebǐnu ɖɔ, ‘É na cɛ́ nú we Jehovah nú ali e a hun nú mì bɔ un wá tɛn enɛ mɛ é.’”\nMɔ̌ ɖokpo ɔ, gègě mǐtɔn wɛ nɔ flín nǔ xɔ akwɛ mɔhun lɛ dó kpléɖókpɔ́ ɖaxó ɖé wu, ɖò taji ɔ, kpléɖókpɔ́ e sɔ́ akpàkpà mǐ ɖò ayi mɛ, bo zɔ́n bɔ mǐ nɔ ɖókan dó nǔ wu bo nɔ lɛ́ ɖó wanyiyi nú Mawu ɖaxó mǐtɔn kpo Axɔsu mǐtɔn kpo é ɖò égbé. Nú mǐ ɖò tamɛ lin dó nǔ xɔ akwɛ enɛ lɛ jí wɛ ɔ, é nɔ sísɛ́ mǐ lɔ bɔ mǐ nɔ ɖɔ: “É na cɛ́ nú we Jehovah nú ali e a hun nú mì bɔ un wá tɛn enɛ mɛ é.”\nWuntun Budo Enɛ Lɛ\nWekwín “ADV” (wekwín atɔn nukɔntɔn ɖěɖee nɔte nú xókwin Glɛnsigbe tɔn e sín tinmɛ nyí “jla” é) tɔ́n ɖò fí bǐ, atín lɛ wu, xɔ lɛ wu, kaka jɛ tuto kpléɖókpɔ́ ɖaxó ɔ tɔn ɖesu jí! Wuntun enɛ lɛ zɔ́n nǔ dò ba kpléɖókpɔ́watɔ́ lɛ. *\n“Ðò dotín lɛ bǐ kpo hɔnkpo lɛ bǐ kpo wu ɔ, è nɔ mɔ káti wewé e jí è wlan ADV ɖó kpo wekwín kloklo wiwi kpo é. Mǐ kàn tinmɛ wekwín enɛ lɛ tɔn byɔ, amɔ̌, é cí ɖɔ mɛɖebǔ kún tuùn ó ɖɔhun, alǒ nú ye na bo tlɛ tuùn ɔ, ye na ɖɔ nú mǐ ǎ.—Edith Brenisen.\n^ akpá. 14 Wuntun lɛ kpó ɖò nùbudo ɖé nyí wɛ. Kaka jɛ égbé ɔ, mǐ ɖó fɔtóo wuntun enɛ lɛ tɔn ɖě ɖò nǔ xóxó sɛxwetɛn mǐtɔn lɛ ǎ.\nÈ Mɔ Sìnkɔn nú Ðɛ ɖé Sín Ataa ɔ Gudo\nArthur Claus kpo Nellie Claus kpo yawu wá bo na ba fí ɖagbe bo jinjɔn. Arthur ɖɔ: “Un ɖò xógbe lɛ ɖokpo ɖokpo ɖótó wɛ.” Ajijimɛ ɔ, é jɛ wuvɛ̌ sè jí ɖò adɔgo mɛ. É jló è ǎ có, é gbɔ bo tɔ́n sín xɔ ɔ mɛ, é ka tuùn ɖɔ emi kún sɔ́ sixu lɛ́ byɔ mɛ ó. Tɛnmɛnamɛtɔ́ lɛ ɖokpo kanbyɔ ɛ ɖɔ: “Nɛ̌ a ka na tɔ́n sín xɔ ɔ mɛ hwe elɔ nu gbɔn?” Arthur tuùn ɖɔ emi ɖó na tɔ́n bo tɔ́n wɛ.\nHwenu e Arthur lɛkɔ é ɔ, é sè asíkpɛ xixo ɖaxó ɖé sín gbè sín xɔ ɔ mɛ. Hwenu e é ɖò fí e é na cí ɖò kɔxo bo na ɖótó nǔ e ɖò jijɛ wɛ ɖò xɔ ɔ mɛ é ba wɛ é ɔ, é mɔ fí e é hɛn ɔ, é na fán nǔ gbɔn bo na yì aza e yì mɛtlu 5 mɔ̌ é ta é. Enɛ gudo ɔ, é yì flɛtɛli ɖaxó e ɖò nuvo é ɖé kɔn.\nFinɛ ɔ, Arthur mɔ nɔví gègě bɔ ye ɖò wuvɛ̌ ɖé mɛ, bo ɖò xóɖɔtɔ́ ɔ kpɔ́n sɛ́dó wɛ. È ɖɔ nú ye ɖɔ ye na sɛ́n kàn e hɛn avɔ ɖaxó e jí nùwlanwlan ɔ ɖè é ɖó te lɛ é zɛɛn, bonu é na wá dò. Amɔ̌, cobonu ye na sɛ́n kàn lɛ bǐ ɖó zɛɛn ɔ, ye lɛ́ ɖó hudo jivǐ ɖokpo tɔn gɔ́ na. Arthur ka ɖó akpomɛ-jíví ɖé à? Agbɔ̌n yetɔn jɛ dò ɖɔ é hɛn jivǐ ɖokpo. Arthur kpo mɛ ɖevo lɛ kpo ɖò gbesisɔmɛ, bo ɖò te kpɔ́n hwenu e è na ɖɔ é sɔgbe dó é. Hwenu e nɔví Rutherford ɖɔ “Mi jla!” azɔn wegɔ ɔ é ɔ, ye sɛ́n kàn lɛ.\nMɛ e mɔ lɛ é tinmɛ lee avɔ ɖaxó sinmɛ atɔnnɔ e jí è wlan nǔ dó é wá dò gbɔn ma klɛ́n nǔ é. Ðò avɔ ɔ sín tɛntin ɔ, è mɔ ɖiɖe Jezu tɔn.\nEnɛ gudo ɔ, nɔví lɛ tinmɛ nú Arthur ɖɔ alya ɖé wɛ emi fán bo wá aza ɔ ta, bɔ enɛ gudo ɔ, è ɖè alya ɔ síìn. Ye sɔ sixu ba alɔdo ɖě ǎ, enɛ wu ɔ, ye xoɖɛ sɛ́dó Jehovah ɖɔ é ni sɛ́ nɔví e hɛn jivǐ é ɖé dó. Nɔví enɛ lɛ kudeji ɖɔ Jehovah sè ɖɛ emitɔn ɖò ali ɖagbe hugǎn ɖé nu.\nAlɔdido “Jonɔ lɛ” nú Ye Na “Sɛ̀n Jehovah kpo Xomɛhunhun Kpo”\nAlɔdido Vǐ “Jonɔ lɛ” Tɔn\nTAN GBƐZÁN TƆN Tokunɔ E Un Nyí É Zɔ́n Bonu Un Gɔn Nǔ Kplɔ́n Mɛ Ðevo lɛ Ǎ\nMa nú Wanyiyi Towe Ðekpo Ó\n“A Yí Wǎn nú Mì Hú Elɔ lɛ À?”\nLee Gayiwusi D’alɔ Nɔví Tɔn lɛ Gbɔn É\nAwǎjijɛ E È Nɔ Mɔ Ðò Gbɛzán E Bɔkun É ɖé Zinzan Mɛ É\nDƆKUN E ÐÒ NǓ XÓXÓ SƐXWETƐN MǏTƆN LƐ É “Kanɖodonǔwu kpo Wanyiyi kpo Gɔ́ Ayi Mǐtɔn Mɛ Hú Ð’ayǐ Tɔn”\nText Alɔ e jí è sixu yí nǔ e ɖò wema jí lɛ é ɖó lɛ é ATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Mai 2017\nATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Mai 2017


Lee È Nɔ Mɔ Akwɛ Bo Nɔ Zán Dó Azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn lɛ Takún Mɛ Gbɔn É | Axɔsuɖuto Mawu Tɔn\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Arménie-Gbè (Gbadahweji Tɔn) Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Batak (Karo) Batak (Toba) Bichlamar Bikol Bulgarie-Gbè Cambodge-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chin Hakha Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Créole Haïti Tɔn Créole Maurice Tɔn Créole Seychelles Tɔn Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Eblegbe Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gungbe Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hongrie-Gbè Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Javan-Gbè Kabiye Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisonge Kongo Kwangali Kwanyama Laos-Gbè Lettonie-Gbè Lifu Lingala Lituanie-Gbè Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Makua Malay Malayalam Malte-Gbè Maya Mooré Myanmar-Gbè Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Nias Norvège-Gbè Nyaneka Nzema Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Pangasinan Papiamento (Aruba Tɔn) Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Pologne-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Ayacucho Tɔn) Quechua (Bolivie Tɔn) Quechua (Cuzco Tɔn) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sena Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tahiti-Gbè Tamoul Tatar Tchèque-Gbè Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tokunɔgbe Amelika Tɔn Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzotzil Ukraine-Gbè Umbundu Urhobo Vegbe Venda Vietnam-Gbè Wallis-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou\nLee È Nɔ Mɔ Akwɛ Bo Nɔ Zán Dó Azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn lɛ Takún Mɛ Gbɔn É\nNǔ e wu togun Jehovah tɔn nɔ nɔ gudo nú Axɔsuɖuto ɔ sín azɔ̌ lɛ ɖò akwɛzinzan linu é kpo lee é nɔ bló mɔ̌ gbɔn é kpo\n1, 2. (a) Nɛ̌ Nɔví Russell ka na xósin nukɔntɔ́ e jló na tuùn lee è nɔ kpé nukún dó azɔ̌ Biblu Kplɔntɔ́ lɛ tɔn wu gbɔn é gbɛn? (b) Etɛ mǐ ka na ba dò na ɖò wemata elɔ mɛ?\nGBÈ ɖokpo ɔ, nukɔntɔ́ Église réformée tɔn ɖé sɛkpɔ Nɔví Charles T. Russell bo jló na tuùn lee è nɔ kpé nukún dó azɔ̌ Biblu Kplɔntɔ́ lɛ tɔn lɛ wu gbɔn é.\nNɔví Russell tinmɛ n’i ɖɔ: “Mǐ nɔ yí agbǎnmɛkwɛ gbeɖé ǎ.”\nNukɔntɔ́ ɔ kanbyɔ ɖɔ: “Nɛ̌ mi ka nɔ mɔ akwɛ gbɔn?”\nNɔví Russell yí gbè n’i ɖɔ: “Enyi un ɖɔ nugbǒ nú we ɔ, é na vɛwǔ nú we bɔ a na ɖi. Enyi mɛ lɛ wá kplé mǐtɔn lɛ ɔ, ye nɔ mɔ nú è nɔ hɛn agbǎn gbɔn nukɔn yetɔn ǎ. Ye ka nɔ mɔ ɖɔ akwɛzinzan kún nɔ hán ó. Ye nɔ ɖɔ nú yeɖée ɖɔ: ‘Akwɛ ɖě jɛn è zán dó kpléxɔ elɔ wu sín . . . Nɛ̌ un ka sixu jɔ fún kpɛɖé d’emɛ gbɔn?’”\nNukɔntɔ́ ɔ kpɔ́n Nɔví Russell bo ɖi ǎ.\nNɔví Russell gbɛ̀ kàn d’enu bo ɖɔ: “Nugbǒ ɔ bǐ ɖɔ nú we wɛ jɛn un ko ɖè nɛ. Ye nɔ kàn nǔ elɔ byɔ mì: ‘Nɛ̌ un ka sixu jɔ fún kpɛɖé dó nǔ elɔ mɛ gbɔn?’ Enyi mɛɖé mɔ nyɔna ɖebǔ, bo mɔ akwɛ ɖé ɔ, é nɔ jló na zán nú Aklunɔ ɔ. Enyi é ma ka ɖó nùɖé ǎ ɔ, etɛwu mǐ ka na hɛn ɛ gannugánnú b’ɛ na wà mɔ̌?” *\n2 É ɖò wɛn ɖɔ “nugbǒ ɔ bǐ” jɛn Nɔví Russell ko ɖɔ nɛ. Sín hwenu línlín ɖíe wɛ togun Mawu tɔn ko nɔ na nǔ kpo jlǒ kpo dó nɔ gudo nú sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ. Ðò wemata elɔ mɛ ɔ, mǐ na gbéjé kpɔ́ndéwú Biblu tɔn ɖé lɛ kpo hwenuxó azǎn mǐtɔn gbè tɔn kpo ɖé lɛ kpɔ́n ɖò nùnina sín akpáxwé. Ee mǐ na ɖò lee è nɔ mɔ akwɛ bo nɔ zán dó Axɔsuɖuto ɔ sín nǔ lɛ tamɛ gbɔn é gbéjé kpɔ́n wɛ é ɔ, é na nyɔ́ ɖɔ mǐ mɛ ɖokpo ɖokpo ni kanbyɔ mǐɖée ɖɔ: ‘Nɛ̌ un ka sixu xlɛ́ ɖɔ un ɖò gudo nɔ nú Axɔsuɖuto ɔ wɛ gbɔn?’\n“Mɛ E Ðó Jlǒ Ðagbe . . . lɛ ɔ, Ye Na Hɛn Nǔ Alɔkpa Alɔkpa Wá”\n3, 4. (a) Jiɖiɖe tɛ Jehovah ka ɖó dó mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ wu? (b) Nɛ̌ Izlayɛli-ví lɛ ka nɔ gudo nú goxɔ ɔ gbigbá gbɔn?\n3 Jehovah ɖeji dó mɛsɛntɔ́ tɔn nugbǒ lɛ wu. É tuùn ɖɔ enyi ali hun nú ye ɔ, ye na sɔ́ xomɛhunhun dó ɖè zě e ye zé yeɖée jó n’i é xlɛ́ gbɔn nǔ nina kpo jlǒ kpo gblamɛ. Mǐ ni kpɔ́n kpɔ́ndéwú wè ɖò hwenuxó Izlayɛli-ví lɛ tɔn mɛ.\n4 Ee Jehovah ɖè Izlayɛli-ví lɛ tɔ́n sín Ejipu gudo é ɔ, é ɖɔ nú ye ɖɔ ye ni bló goxɔ sinsɛn-biblo tɔn e è sixu zé kpé é ɖokpo. Lee goxɔ ɔ na cí é kpo nǔ ɖěɖee è na dó bló na lɛ é kpo byɔ nǔ gègě. Jehovah ɖɔ nú Mɔyizi ɖɔ é ni ɖɔ nú togun ɔ ɖɔ é ni nɔ gudo nú azɔ̌ ɔ; é ɖɔ: “Mɛ e ɖó jlǒ ɖagbe . . . lɛ ɔ, ye na hɛn nǔ alɔkpa alɔkpa wá nú Mawu Mavɔmavɔ.” (Tín. 35:5) Nɛ̌ togun enɛ e è sɔ́ azɔ̌ syɛnsyɛn alɔkpa alɔkpa lɛ ɖó kɔ jí na bɔ gbɛ̀ yetɔn blawu bɔ Mawu ɖè ye sín mɛ b’ɛ ma lín ǎ é ka wà nǔ gbɔn? (Tín. 1:14) Ye nɔ gudo nú azɔ̌ ɔ bǐ mlɛ́mlɛ́, bo sɔ́ jlǒ dó na siká, kpatagan kpo nǔ xɔ akwɛ ɖevo lɛ kpo; vlafo mɛ e sín kàn nu ye nɔ ɖò Ejipu lɛ é wɛ na gègě nǔ enɛ lɛ tɔn ye. (Tín. 12:35, 36) Izlayɛli-ví lɛ na nǔ hugǎn nǔ ɖěɖee sín hudo è ɖó é, bɔ è gbɔ bo ɖɔ ɖɔ ‘mɛɖebǔ ni ma sɔ́ hɛn nùɖé wá ó.’—Tín. 36:4-7.\n5. Ee Davidi hun ali nú Izlayɛli-ví lɛ bonu ye na jɔ fún dó tɛmpli ɔ gbigbá mɛ é ɔ, nɛ̌ ye ka wà nǔ gbɔn?\n5 Xwè 475 mɔ̌ gudo ɔ, Davidi sɔ́ nǔ e ‘nyí éɖesunɔ tɔn’ lɛ é dó nɔ gudo nú tɛmpli gbigbázɔ́ ɔ, xɔ enɛ wɛ nyí nɔtɛn sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ tɔn nukɔntɔn e na nɔ ayǐ é ɖò ayikúngban jí. Enɛ gudo ɔ, é hun ali nú Izlayɛli-ví hàtɔ́ tɔn lɛ bonu ye na na nǔ, é kanbyɔ ye ɖɔ: “Mɛ̌ ka ɖò mi mɛ bo jló na na [nùɖé] Mawu Mavɔmavɔ?” Bo na dó yí gbè nú nùkanbyɔ enɛ ɔ, togun ɔ ‘ɖesunɔ ɖó jlǒ bo na nǔ Mawu Mavɔmavɔ kpo xomɛ kpo.’ (1 Tan 29:3-9) Ðó Davidi tuùn fí e nùnina lɛ gosin é wu ɔ, é ɖɔ dó ɖɛ mɛ sɛ́dó Jehovah ɖɔ: “Hwi wɛ ɖó nǔ bǐ; hwi wɛ na nǔ e mǐ na we lɛ mǐ.”—1 Tan 29:14.\n6. Etɛwu è ka ɖó hudo akwɛ tɔn cobo na w’azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ ɖò égbé? Nùkanbyɔ tɛ lɛ ka fɔ́n nyite?\n6 Mɔyizi kpo Davidi kpo ɖě dó cɔcɔ nú togun Mawu tɔn bonu é na na nǔ ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, togun ɔ na nǔ kpo xomɛ kpo. Bɔ égbé ka lo? Mǐ tuùn ganji ɖɔ azɔ̌ Axɔsuɖuto Mawu Tɔn tɔn lɛ wiwa nɔ byɔ akwɛzinzan. Biblu kpo wema junjɔn Biblu jí lɛ kpo ɖiɖetɔ́n bo má, kpléxɔ lɛ kpo alaxɔ sín xɔ lɛ kpo gbigbá bo hɛn ɖó ganji, kpodo sɔ hinhɛn nùɖitɔ́ hàtɔ́ ɖěɖee adǎn gbò ajijimɛ lɛ é kpan nɔ byɔ akwɛ gègě kpo nǔ gègě ɖevo lɛ kpo zinzan. Enɛ wu ɔ, nùkanbyɔ taji ɖé lɛ ɖíe: Nɛ̌ mǐ ka nɔ mɔ akwɛ e sín hudo mǐ ɖó lɛ é gbɔn? È ɖó na dó cɔcɔ nú Axɔsu ɔ sín ahwanvu lɛ cobɔ ye na na nǔ wɛ à?\n“É Na Byɔ Akwɛ Alǒ Savo Dó Byɔ Alɔdo Mɛɖé Tɔn Gbeɖé Ǎ”\n7, 8. Etɛwu togun Jehovah tɔn ma ka nɔ byɔ akwɛ alǒ savo dó byɔ alɔdo à?\n7 Nɔví Russell kpo hagbɛ̌ tɔn lɛ kpo gbɛ́ ɖɔ emi kún na zán wlɛnwín e sinsɛn Klisanwun-nyijɛtɔ́ lɛ tɔn lɛ gègě nɔ zán bo na dó mɔ akwɛ gègě lɛ é ó. Ðò Atɔxwɛ wegɔ e tɔ́n é mɛ ɔ, Nɔví Russell ɖɔ dó xota “A Jló Na Yí ‘Atɔxwɛ’ À?” mɛ ɖɔ: “Mǐ ɖi ɖɔ JEHOVAH ɖò gudo nú Atɔxwɛ ɖiɖetɔ́n ɔ, enyi mɔ̌ ɔ, [Atɔxwɛ ɔ] na byɔ akwɛ alǒ savo dó byɔ alɔdo mɛɖé tɔn gbeɖé ǎ. Enyi Mɛ e ɖɔ: ‘Akwɛ kpo siká kpo ee nɔ nɔ só lɛ jí é bǐ nyí ce’ é ma sɔ́ nɔ na akwɛ e sín hudo mǐ ɖó é ǎ ɔ, mǐ na mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ hwe ɔ nu sù bɔ è na ɖó wema ɔ ɖiɖetɔ́n te.” (Ajée 2:7-9) Xwè 130 jɛji gudo ɔ, Atɔxwɛ ɔ kpo tutoblonunu e nɔ ɖetɔ́n é kpo kpó ɖò nukɔnyiyi ɖó wɛ!\n8 Togun Jehovah tɔn nɔ savo dó byɔ akwɛ ǎ. Ye ka nɔ hɛn agbǎn gbɔn mɛ nukɔn alǒ sɛ́ wema dó dó byɔ alɔdo ǎ. Ye ka nɔ lɛ́ sà jijɛ bonu akwɛ na dó sukpɔ́ ǎ. Ye tɛ́ dó nǔ e Atɔxwɛ ko ɖɔ sín hwenu línlín ɖíe é wu, é wɛ nyí: “Mǐ mɔ ɖɔ é kún nyɔ́ ɖebǔ bonu è na byɔ akwɛ dó Aklunɔ sín azɔ̌ lɛ tamɛ lee sinsɛn ɖevo lɛ nɔ wà gbɔn é ó . . . Mǐ mɔ ɖɔ akwɛ e è zán wlɛnwín nùbyɔbyɔ tɔn vovo lɛ dó mɔ ɖò Aklunɔ mǐtɔn nyikɔ mɛ é kún na hun xomɛ n’i ó, é ka na lɛ́ yí gbè na ǎ. Wlɛnwín enɛ lɛ sixu hɛn nyɔna wá nú mɛ ɖěɖee na nǔ ɔ lɛ é alǒ nǔ e è sɔ́ nùnina lɛ dó wà lɛ é ɖě ǎ.” *\n“Mɛ Ðokpo Ðokpo Ðó Na Na Nǔ Mɛ Lee É Lin Gbɔn Ðò Ayi Tɔn Mɛ É”\n9, 10. Nǎ hwɛjijɔ e wu mǐ nɔ sɔ́ jlǒ dó na nǔ é ɖokpo.\n9 Ðó mǐ nyí Axɔsuɖuto ɔ sín toví lɛ ɖò égbé wutu ɔ, é byɔ ɖɔ è ni dó cɔcɔ nú mǐ cobonu mǐ na na nǔ ǎ. Loɔ, kpo xomɛhunhun kpo wɛ mǐ nɔ sɔ́ akwɛ mǐtɔn kpo nǔɖokan mǐtɔn ɖevo lɛ kpo dó nɔ gudo nú azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ. Etɛwu mǐ ka nɔ sɔ́ jlǒ dó na nǔ mɔ̌? Mǐ ni kpɔ́n hwɛjijɔ atɔn elɔ lɛ.\n10 Nukɔntɔn ɔ, mǐ nɔ sɔ́ jlǒ dó na nùnina ɖó mǐ yí wǎn nú Jehovah bo jló na wà “nǔ e nɔ nyɔ́ nukún tɔn mɛ lɛ.” (1 Jaan 3:22) É ɖò wɛn ɖɔ Mawu sɛntɔ́ e nɔ na nǔ kpo xomɛ kpo é sín nǔ nɔ nyɔ́ Jehovah nukúnmɛ. Mi nú mǐ ni gbéjé xó ɖěɖee mɛsɛ́dó Pɔlu ɖɔ dó nùnina wu é kpɔ́n. (Xà 2 Kɔlɛntinu lɛ 9:7.) Klisanwun nugbǒ ɖé nɔ xò nǔ kpɔ́n cobo nɔ na nǔ ǎ, è ka nɔ hɛn ɛ gannugánnú cobonu é nɔ wà mɔ̌ ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, é nɔ na nǔ ɖó mɔ̌ wɛ é “lin gbɔn ɖò ayi tɔn mɛ” wutu. * Enɛ wɛ nyí ɖɔ enyi é lin nǔ kpɔ́n dó hudo e tíìn é kpo lee é sixu sú dò tɔn gbɔn é kpo jí gudo ɔ, é nɔ na. Nùnamɛtɔ́ mɔhun nɔ nyí mɛvívɛ́ ɖé nú Jehovah, ɖó “Mawu yí wǎn nú mɛ e nɔ na nǔ mɛ kpodo xomɛhunhun kpo é.” Lilɛdogbeɖevomɛ ɖevo ɖɔ: “Mawu yí wǎn nú mɛ e yí wǎn nú nùnamɛ é.”\nYɔkpɔvu e ɖò Mozambique lɛ é lɔ yí wǎn nú nǔ nina\n11. Etɛ ka nɔ sísɛ́ mǐ bɔ mǐ nɔ na nǔ mǐtɔn e nyɔ́ hugǎn lɛ é Jehovah?\n11 Wegɔ ɔ, mǐ nɔ mɔ ɖɔ nǔ nina Jehovah nyí ali ɖé bɔ mǐ na gbɔn bo dokú n’i, ɖó nyɔna gègě e é nɔ kɔn dó mǐ jí lɛ é wu. Mǐ ni kpɔ́n nugbodòdó e ɖò Mɔyizi Sɛ́n ɔ mɛ bo na zɔ́n bɔ mǐ na kije ayi mǐtɔn mɛ kpɔ́n é ɖé. (Xà Sɛ́nflínmɛ 16:16, 17.) Enyi Izlayɛli-ví lɛ yì nǔwiwa xwewu xwewu tɔn atɔn lɛ tɛnmɛ ɔ, sunnu ɖokpo ɖokpo ɖó na “kpɔ́n lee Mawu Mavɔmavɔ, Mawu tɔn dó n’i gbɔn é, bo na hɛn nùnina e wu é kpé ɔ yì na ɛ.” Enɛ wu ɔ, cobonu ye na yì nǔwiwa ɖé tɛnmɛ ɔ, sunnu ɖokpo ɖokpo ɖó na sɔ́ nyɔna e é mɔ lɛ é sín kɛ́n bo na gbéjé ayi tɔn mɛ kpɔ́n, bo na wá gbeta ɖokpo kɔn dó nùnina ɖagbe hugǎn e é sixu hɛn wá é jí. Ðò ali ɖokpo ɔ nu ɔ, enyi mǐ lin tamɛ kpɔ́n dó nyɔna tobutobu e Mawu kɔn dó mǐ jí lɛ é jí ɔ, é na sísɛ́ mǐ bɔ mǐ na na ɛ nùnina ɖagbe hugǎn e mǐ ɖó é. Nǔ e mǐ nɔ na kpo ayi bǐ kpo é, kaka jɛ nǔɖokan mǐtɔn ɖěɖee mǐ nɔ na lɛ é jí nyí xlɛ̌ lee nyɔna e Jehovah nɔ kɔn dó mǐ jí lɛ é nɔ sù nukún mǐtɔn mɛ sɔ́ é tɔn.—2 Kɔ. 8:12-15.\n12, 13. Nɛ̌ jlǒ sísɔ́ dó na nǔ ka nɔ xlɛ́ ɖɔ mǐ yí wǎn nú Axɔsu ɔ gbɔn? Nɛ̌ mɛ ɖokpo ɖokpo ka nɔ na nǔ gbɔn?\n12 Atɔngɔ ɔ, nǔ e mǐ nɔ sɔ́ jlǒ dó na lɛ é nɔ xlɛ́ ɖɔ mǐ yí wǎn nú Axɔsu mǐtɔn Jezu Klisu. Gbɔn nɛ̌ é? Kpɔ́n nǔ e Jezu ɖɔ nú ahwanvu tɔn lɛ ɖò zǎn e jɛ nukɔn nú kú tɔn é mɛ é. (Xà Jaan 14:23.) Jezu ɖɔ: “Enyi mɛɖé yí wǎn nú mì ɔ, é na bló ɖó xó ce lɛ jí.” Gbeɖiɖe Jezu tɔn e ɖɔ ɖɔ è ni jla Axɔsuɖuto Mawu sín wɛnɖagbe gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ é ɖò “xó” tɔn lɛ mɛ. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Mǐ nɔ bló ɖó “xó” enɛ jí gbɔn nǔ e wu mǐ kpé é bǐ wiwa dó nɔ gudo nú Axɔsuɖuto ɔ jijla sín azɔ̌ ɔ gblamɛ. Mǐ nɔ zán hwenu mǐtɔn, hlɔnhlɔn mǐtɔn kpo nǔ e mǐ ɖó lɛ é bǐ kpo dó takún tɔn mɛ. Gbɔn mɔ̌ wiwa gblamɛ ɔ, mǐ nɔ xlɛ́ wanyiyi e mǐ ɖó nú Axɔsu Mɛsiya ɔ é.\n13 Ðó mǐ nyí toví gbejinɔtɔ́ lɛ nú Axɔsuɖuto ɔ wutu ɔ, mǐ nɔ ba na nɔ gudo nú Axɔsuɖuto ɔ kpo ayi mǐtɔn bǐ kpo gbɔn nùnina akwɛ tɔn lɛ gblamɛ. Nɛ̌ mǐ ka nɔ bló mɔ̌ gbɔn? Mɛ ɖokpo ɖokpo wɛ nɔ wá gbeta ɔ kɔn, bo nɔ na nǔ ɖagbe hugǎn e wu é kpé é. É ɖò mɔ̌ có, nùɖitɔ́ hàtɔ́ mǐtɔn lɛ gègě ɖó gbɛmɛ fí sín nǔ lɛ sɔmɔ̌ ǎ. (Mat. 19:23, 24; Ja. 2:5) Amɔ̌, tuùntuùn ɖɔ nùnina kpɛ e ye sixu na kpo xomɛ kpo lɛ é nɔ sù nukún Jehovah kpo Vǐ tɔn kpo tɔn mɛ nɔ dó wusyɛn lanmɛ nú ye.—Mak. 12:41-44.\nNɛ̌ È ka Nɔ Mɔ Akwɛ ɔ Gbɔn?\n14. Nú xwè gègě ɔ, nɛ̌ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ ka nɔ jó wema yetɔn lɛ dó nú mɛ lɛ gbɔn?\n14 Nú xwè gègě ɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ nɔ yí akwɛ tawun ɖé cobo nɔ jó wema junjɔn Biblu jí lɛ dó nú mɛ lɛ. Akwɛ e ye nɔ yí é nɔ hwe tawun, enɛ nɔ zɔ́n bɔ mɛ e ma tlɛ ɖó nǔ kaka ɖé ǎ lɛ é lɔmɔ̌ nɔ yí wema lɛ. É ɖò wɛn ɖɔ nú xwétɔ́ ɖé ɖó jlǒ bo ma ka ɖó akwɛ ɖě ǎ ɔ, wɛnjlatɔ́ Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ nɔ jó wema ɔ dó n’i kpo jlǒ kpo. Jlǒ ɖaxó e wɛnjlatɔ́ lɛ ɖó é wɛ nyí ɖɔ ye na na wema ɔ gbɛtɔ́ ayijlɔjlɔnɔ e ba na xà bo ɖu lè tɔn lɛ é.\n15, 16. (a) Huzuhuzu tɛ Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ ka bló dó lee è na jó wema mǐtɔn lɛ dó nú mɛ lɛ gbɔn é wu, bɔ é bɛ́ azɔ̌ ɖò 1990? (b) Nɛ̌ è ka nɔ na nùnina lɛ gbɔn? (Lɛ̌ kpɔ́n gbàví “ Nɛ̌ È ka Nɔ Zán Nùnina Mǐtɔn lɛ Gbɔn?”)\n15 Ðò 1990 ɔ, Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ jɛ lee mǐ nɔ jó wema mǐtɔn tɔn lɛ dó nú mɛ lɛ gbɔn é jlaɖó jí. Bɛ́sín xwè enɛ mɛ ɖò États-Unis ɔ, è sɔ́ nɔ sun axi ɖě wema mǐtɔn lɛ ǎ, mɛ lɛ nɔ na nùnina e jló ye é bo nɔ yí. È sɛ́ wema ɖé dó agun e ɖò tò enɛ mɛ lɛ é bǐ bo tinmɛ d’emɛ ɖɔ: “È na sɔ́ xójlawema lɛ kpo wema lɛ kpo nú wɛnjlatɔ́ lɛ kpo mɛ kpaà e jló na yí ye lɛ é kpo ma byɔ akwɛ tawun ɖé ye, alǒ è tlɛ na ɖɔ xó ɖé dó xlɛ́ ɖɔ nùnina lě jɛn ye na na cobo yí wema ɖé ǎ. . . . Mɛɖebǔ jló na na nùɖé dó nɔ gudo nú akwɛ ɖěɖee mǐ nɔ zán dó azɔ̌ mɛkplɔnkplɔn tɔn mǐtɔn tamɛ é sixu na, amɔ̌, mɛ lɛ na nùɖé kpo ye gbɔ kpo ɔ, ye sixu yí wema ɔ.” Tuto enɛ zɔ́n bɔ jlǒ sín nǔ e azɔ̌ mǐtɔn nyí é kpo sinsɛnzɔ́ e é nyí é kpo zawě, bo lɛ́ xlɛ́ céɖécéɖé ɖɔ mǐ kún “nɔ zé Mawuxó ɔ dó w’ajɔ̌ na [ó].” (2 Kɔ. 2:17) Hwenu ɖò yiyi wɛ é ɔ, tuto nǔ nina kpo jlǒ kpo tɔn ɔ wá gbló ada gbɔn alaxɔ e gbɔn gbɛ̀ ɔ mɛ lɛ é bǐ mɛ.\n16 Nɛ̌ è ka nɔ na nùnina lɛ gbɔn? Ðò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ tɔn lɛ mɛ ɔ, è sɔ́ gbàví nùnina tɔn lɛ dó fí ɖé lɛ. Mɛ lɛ sixu sɔ́ nùnina yetɔn lɛ d’emɛ, alǒ sɛ́dó tutoblonunu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ tɔn e sɛ́n tuùn lɛ é ɖokpo tlɔlɔ. Xwè ɖokpo ɖokpo mɛ ɔ, xota ɖé nɔ tɔ́n ɖò Atɔxwɛ mɛ bo nɔ tinmɛ lee è sixu sɔ́ jlǒ dó na nùnina lɛ gbɔn é.\nNɛ̌ È ka Nɔ Zán Akwɛ ɔ Gbɔn?\n17-19. Tinmɛ lee è nɔ zán nùnina lɛ dó nǔ elɔ lɛ tamɛ gbɔn é: (a) azɔ̌ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ tɔn ɔ, (b) Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn gbigbá gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ, (c) akwɛzinzan agun tɔn lɛ.\n17 Azɔ̌ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ tɔn. È nɔ zán nùnina enɛ lɛ dó sú dò akwɛ ɖěɖee è zán dó wɛnɖagbejijla gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ sín azɔ̌ ɔ tamɛ é. Akwɛ ɖěɖee è nɔ zán dó ɖè wema lɛ tɔ́n lɛ é, ee è nɔ zán dó gbá alaxɔ lɛ bo nɔ lɛ́ dó kpé nukún dó ye wu lɛ é, kpo ee è nɔ zán dó wemaxɔmɛ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn vovo lɛ tamɛ é kpo ɖ’emɛ. Gɔ́ na ɔ, è nɔ zán akwɛ enɛ lɛ dó kpé nukún dó mɛsɛ́dó lɛ, nukúnkpénuwutɔ́ tomɛyitɔ́ lɛ kpo gbexosin-alijitɔ́ titewungbe lɛ kpo wu. È nɔ lɛ́ zán nùnina mǐtɔn lɛ dó hɛn sɔ nùɖitɔ́ hàtɔ́ mǐtɔn ɖěɖee awě xò lɛ é. *\n18 Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn Gbigbá Gbɔn Gbɛ̀ ɔ Bǐ Mɛ. È nɔ zán akwɛ enɛ lɛ dó d’alɔ agun lɛ bonu ye na gbá Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn ɖé alǒ vɔ́ jlaɖó. Enyi è mɔ nùnina enɛ lɛ ɔ, akwɛ gègě nɔ tíìn bɔ è sixu zán dó nɔ gudo nú agun ɖevo lɛ. *\n19 Akwɛzinzan Agun Tɔn lɛ. È nɔ zán akwɛ enɛ lɛ dó sú akwɛzinzan agun ɔ tɔn lɛ sín dò, bo nɔ lɛ́ dó kpé nukún dó Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn wu. Mɛxo agun tɔn lɛ sixu byɔ ɖɔ è ni sɛ́ akwɛ enɛ lɛ ɖě dó alaxɔ yetɔn bonu è na zán dó nɔ gudo nú azɔ̌ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ tɔn ɔ ɖò ali ɖevo lɛ nu. Ðò ninɔmɛ mɔhun mɛ ɔ, mɛxo lɛ nɔ wá gbeta ɖé kɔn bo nɔ sɔ́ xwlé agun ɔ, bɔ enyi agun ɔ yí gbè na ɔ, ye nɔ sɛ́ akwɛ ɔ dó. Sun ɖokpo ɖokpo mɛ ɔ, nɔví e nɔ kpé nukún dó akwɛzinzan agun ɔ tɔn lɛ wu é nɔ sɔnǔ nú akwɛzinzan lɛ sín gbeɖiɖó, bɔ è nɔ xà nú agun ɔ.\n20. Nɛ̌ a ka sixu “sɔ́ dɔkun towe lɛ” dó sɔ́ Jehovah sù gbɔn?\n20 Enyi mǐ lin tamɛ kpɔ́n dó nǔ ɖěɖee Axɔsuɖuto ɔ jlajla kpo nǔ kpinkplɔn mɛ lɛ bonu ye ni huzu ahwanvu kpo sín azɔ̌ ɔ wiwa gbɔn ayikúngban ɔ bǐ jí nɔ byɔ é jí ɔ, é nɔ sísɛ́ mǐ bɔ mǐ nɔ “sɔ́ dɔkun [mǐtɔn] lɛ dó sɔ́ Mawu Mavɔmavɔ sù.” (Nùx. 3:9, 10) Nǔwukpikpé agbaza tɔn, taglomɛ tɔn kpo gbigbɔ tɔn mǐtɔn lɛ kpo ɖò dɔkun mǐtɔn lɛ mɛ. É ɖò gaàn ɖɔ mǐ jló na zán nǔ enɛ lɛ dó Axɔsuɖuto ɔ sín azɔ̌ lɛ tamɛ bǐ mlɛ́mlɛ́. Mi nú mǐ ni kanɖeji bo na na nǔ e wu mǐ kpé lɛ é hwenu e mǐ kpéwú dó é. Nǔ ɖěɖee mǐ nɔ sɔ́ jlǒ dó na lɛ é nɔ sɔ́ Jehovah sù bo nɔ xlɛ́ ɖɔ mǐ ɖò gudo nɔ nú Axɔsuɖuto Mɛsiya Tɔn ɔ wɛ.\n^ akpá. 1 Atɔxwɛ (Glɛnsigbe) Liyasun 15, 1915 tɔn, wexwɛ 218-219.\n^ akpá. 8 Atɔxwɛ (Glɛnsigbe) Avivɔsun 1, 1899 tɔn, wexwɛ 201.\n^ akpá. 10 Akɔwé ɖé ɖɔ ɖɔ xógbe Glɛkigbe tɔn e è lilɛ dó “lin gbɔn” é “dó gesí gbeta e kɔn è ko wá é.” É ɖɔ gɔ́ na ɖɔ: “Nugbǒ wɛ ɖɔ enyi è na nǔ mɛ ɔ, tlolo jɛn xomɛ nɔ hun mɛ, é ɖò mɔ̌ có, tamɛ wɛ è nɔ tò lin d’eji bo nɔ bló tuto tɔn hwɛ̌.”—1 Kɔ. 16:2.\n^ akpá. 17 Nú a na mɔ nǔ jɛ sɔhɛnmɛ xó ɔ wu d’eji hǔn kpɔ́n Wemata 20gɔ́ ɔ.\n^ akpá. 18 Kpɔ́n Wemata 19gɔ́ ɔ bá mɔ nǔ ɖevo lɛ dó Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn lɛ gbigbá wu.\nEtɛ kpɔ́ndéwú mɛ ɖěɖee jɔ fún dó goxɔ ɔ kpo tɛmpli ɔ kpo gbigbá mɛ lɛ é tɔn ka sixu kplɔ́n we?\nEtɛwu toví Axɔsuɖuto ɔ tɔn égbé tɔn lɛ ka nɔ zán akwɛ yetɔn lɛ kpo nǔɖokan yetɔn ɖevo lɛ kpo dó nɔ gudo nú azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ kpo xomɛhunhun kpo?\nNɛ̌ a ka sixu ɖexlɛ́ ɖɔ emi ɖò gudo nú nǔ ɖěɖee Axɔsuɖuto ɔ ɖò wiwa wɛ ɖò égbé lɛ é bǐ gbɔn?\nNƐ̌ È KA NƆ ZÁN NÙNINA MǏTƆN LƐ GBƆN?\nAXƆSUÐUTO Ɔ SÍN NǓ LƐ KƐÐƐ WƐ È NƆ ZÁN NÙNINA LƐ BǏ DÓ NƆ GUDO NA\nWEMA LƐ ÐIÐETƆ́N\nÈ nɔ ɖè wema lɛ tɔ́n bo nɔ má, é sixu nyí ee è zín é alǒ ee ɖò ɛntɛnɛti jí é\nNukún kpíkpé dó akwɛzinzan agun ɔ tɔn lɛ kpo Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn kpo wu; gbeta e kɔn agun ɔ wá lɛ é *\nKPLÉXƆ AXƆSUÐUTO Ɔ TƆN LƐ GBIGBÁ\nÐò 1999 kpo 2013 kpo vlamɛ ɔ, Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn 24 500 jɛji wɛ è gbá ɖò tò ɖěɖee ma ɖó nǔ kaka ɖé ǎ lɛ é mɛ\nSƆHƐNMƐ ÐÒ ADLÀ J’AYǏ HWENU\n(Kpɔ́n gbàví nǔtinmɛ tɔn e ɖò wexwɛ 214-215 jí é)\nMƐ ÐĚÐEE ÐÒ SINSƐNZƆ́ HWEBǏNU TƆN TITEWUNGBE ÐÉ MƐ LƐ É\nÈ nɔ gɔ́ alɔ nú ye ɖò nǔ taji elɔ lɛ mɛ: xɔ, nùɖuɖu kpo lanmɛ na nɔ ganji kpo\nNukúnkpénuwutɔ́ tomɛyitɔ́ lɛ\nGbexosin-alijitɔ́ titewungbe lɛ\nMɛ ɖěɖee nɔ wà sinsɛnzɔ́ gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ lɛ é kpo mɛ e nɔ gbá Kpléxɔ Axɔsuɖuto Tɔn lɛ é kpo\nMɛ e nɔ w’azɔ̌ ɖò Betɛli lɛ é\nALAXƆ LƐ KPO AZƆ̌XƆSA LILƐDOGBEÐEVOMƐ TƆN LƐ KPO\nWEMAXƆMƐ YƐHWEXƆSU-ÐUTO Ɔ TƆN LƐ\n^ akpá. 64 Fí ɖebǔ e Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ kplé ɖè nú sinsɛn-biblo é ɔ, ye nɔ bló tuto lee è na na nùnina lɛ gbɔn é tɔn, amɔ̌, ali ɖěɖee nu è sixu na nǔ ɖè lɛ é nɔ gbɔn vo sín tò ɖé mɛ jɛ ɖevo mɛ.\nLEE È NƆ NA NÙNINA GBƆN LƐ É\nGBÀVÍ NÙNINA TƆN LƐ\nNÙNINA TLƆLƆ LƐ\n(è sixu na akwɛ tlɔlɔ, na gbɔn akwɛyiwema alǒ gbɔn ɛntɛnɛti jí, ɖi kpɔ́ndéwú ɔ, é sixu nyí gbɔn jw.org jí)\nNǓÐOKAN LƐ NINA\nAKPÁDÍDÓ BO NA MÁ NǓÐOKAN MƐTƆN LƐ XÁ TUTOBLONUNU Ɔ\nLee È Sixu Na Nǔnina Gbɔn Ɛntɛnɛti Jí Gbɔn É


Ɛkáti Nku Nkɔ Bɛtɨk 7\n1 Mǔngo bachiǎkap Mandɛm abhɛ́p Stífin bɛ “Ɛchi tɛtɛp bɛ ɔkʉ barak anɛ bárɛ̀m nɔ bɛ ɔkʉ?” 2 Stífin akɛmɛ bɛ, “Bɔmá nɛ bɔta, ghók ka mɛ! Mandɛm bɛtaŋ mɛnkɛm abhesi nyaka ntá chi-mbɨ aywɛsɛ́ Ábraham mpok yi achi atú Mɛsopotemia kɛ árɔ̀ŋ ɛtɔk Haran, 3 arɛm ntá yi bɛ, ‘Fǎ ɛtɔk ɛyɛ, dɔ̌ nnɛrɛ́kɛt aywɛ dɔ́k atú anɛ mɛ́tɔ̀ŋ chɔŋ wɔ.’ 4 Ábraham afa yɛ atú bo Cháldia wu, arɔk achɔkɔ ɛtɔk Háran. Ɛtayi ágú nɔ́kɔ́, Mandɛm akʉ yi afa arɛ́ atwɔ́ ndǔ mmɨk anɛ bǎchí arɛ́ ɛchɔŋ. 5 Ábraham abhak fá, yɛ̌ nɔ, Mandɛm kɛchyɛ yí yɛ̌ chí mɔ́nɛbhʉɛ́rɛ́ mmɨk. Afyɛ́ chí bariɛp bɛ́chyɛ mmɨk ntá yi nɛ ntá bɛbhárɛ́bhɔ bhi yɛ̌ndu yi abhɨkɨ bhɔŋ nyaka mmɔ́. 6 Mandɛm arɔk ambɨ bɛ́ghati yi bɛ: ‘Chɔŋ bɛbhárɛ́bhɔ bhɛ mámbak mankɔ amɛm ɛtɔk bǒ bachak. Bǒ bhɔ mambʉrɛ bhɔ ndu kɛsɛm, mánchyɛ nɔkɔ bhɔ bɛyǎ ɛsɔŋɔri ndu mamiɛ́ bɛsǎ ɛsa. 7 Kɛ chɔŋ nchyɛ́ ntɛ́msí ntá bǒ ɛtɔk ɛnɛ́ bɔ bátòk. Nɛ ansɛm mpok, chɔŋ mámfa mántwɔ, mánchyɛ̀ nɔkɔ mɛ kɛnókó fá.’ 8 Mandɛm anyú yɛ nku nɛ Ábraham. Ɛrɨŋɨ́ nku yɔ ɛbhak nɛsiɛ́p anɛ básiɛ̀p bɔ̌babhakanɛm. Ábraham abhé nɔ́kɔ́ yɛ Áisek, asiɛ́p yi mpok yi ágháká manywɔp ánɛn. Áisek ábhé Jekɔ́p, Jekɔ́p abhak chi ntá bɔ̌ bati byo nɛ apay abhɛn báchí nyaka bachǐmbɨ manɛrɛ́kɛt bo Israɛl.\n9 “Bachǐmbɨ bhɔ bábhɔ́ŋ mpabhamɨ́k nɛ mɔ́máyap Josɛ́f. Bátǐ yi mbɔ nsɛm ntá bakɔ̌siɛ, Bɔ́ bárɔ́k ɛtɔk Íjip nɛ yi. Kɛ Mandɛm abhak nɛ yi, 10 afɛrɛ yí ndǔ bɛsɔŋɔri ɛbhi mɛnkɛm, atɔ́ŋ yi bɛrɨ̌ndu, nɛ achyɛ́ yi nɛrɨŋɨ́ndak bɛsí Mfɔ Íjip. Mfɔ Íjip achyɛ yi bɛtaŋ amfǎy ɛtɔk Íjip ɛnkɛm, nɛ ɛkɛt ɛyi ɛnkɛm. 11 Ansɛm mpok, nsay akwɛ́n ɛtɔk Íjip ɛnkɛm nɛ ɛtɔk Kánǎn. Ɛkʉ ɛsɔŋɔri ɛya ɛcha. Bachǐmbɨ bhɛsɛ kɛkwáy bɛbhɔŋ nɛnyiɛ. 12 Jekɔ́p ághókó nɔ́kɔ́ yɛ bɛ nɛnyíɛ́ nɛchi Íjip, ató bachi bhɛsɛ arɛ́. Ɛbhak ndɔŋ anɛ mbɨ anɛ bɔ́ bárɔ́ŋɔ́ Íjip. 13 Nɛrɔ́ŋ anɛ bɔ́ bárɔŋɔ arɛ́ ndɔŋ ɛnɛ́ ɛjwi ɛ́páy, Josɛ́f akʉ bɔ̌mayi bárɨŋɨ yí, nɛ Mfɔ Íjip arɨŋɨ nnɛrɛ́kɛt Josɛ́f. 14 Josɛ́f ató yɛ bábhɨŋɨ ɛ́táyi Jekɔ́p nɛ bǒnɛrɛ́kɛt ywi mankɛm, batí bɛsa bɛ́rát nsɛm nɛku. 15 Jekɔ́p arɔk ɛtɔk Íjip nɛ nnɛrɛ́kɛt ywi ankɛm. Abhak arɛ́ tɛ mpok anɛ yi ágú nɛ bɔ̌bhi bo bachi bachǐmbɨ bhɛsɛ. 16 Bápɔ́kɔ́ yi bápɛtsɛm Shɛ́kɛm, bábhɛ́mɛ ndǔ nnɛm ɛnɛn Ábraham ákú nyaka ntá bɔ Hamɔ amɛm ɛtɔk Shɛ́kɛm nɛ nkáp sílbhá.\n17 “Mpok anɛ Mandɛm abhɔŋɔ bɛkʉ bariɛp amɛm yi afyɛ́ nyaka nɛ Ábraham aghaka nɔkɔ kɛkwɔt, mpǎy bo Israɛl abhɛn bachi Íjip bɛpɛt baya tontó. 18 Ɛbhak ɛnyu yɔ kpatɛ mmu achak abhak Mfɔ Íjip anɛ abhɨkɨ rɨŋɨ nyaka Josɛ́f. 19 Mfɔ wú achyɛ bǒ bhɛsɛ bɛyǎ ɛsɔŋɔri, akʉ bɔtayɛsɛ mándɔ́ bɔ̌bhap nɛfí mángú.\n20 “Mpok yɔ kɛ bábhé Moses. Arɨ́ tontó nɛ Mandɛm akɔŋ yi. Máne yí ɛkɛt ɛtayi ndǔ bataŋ árát. 21 Bárɔ́ nɔ́kɔ́ yi nɛfí, mmɔ́ Mfɔ Íjip anɛ ngɔrɛ́, asɔt yi mbɔ mɔ́ywi, ane yi. 22 Bátɔ́ŋ yí nɛrɨŋɨ́ kɛpɨ bo Íjip nɛnkɛm, ágó abhak ɛrɨ́tí ndɛmɛ kɛpɨ nɛ nnɛ́m mmu ndu mɛnyɨŋ ɛbhɛn yi ákʉ̀.\n23 “Ágháká nɔ́kɔ́ mamiɛ́ bɛsa bɛ́páy, nkaysi atwɔ́ yi antɨ bɛ ándɔ́k ángɔ́ bɔ̌mayi, bo Israɛl. 24 Ághɔ́ nɔ́kɔ́ ndǔ mmu Íjip ádɛ̀n mmu Israɛl amɔt, arɔk bɛkwak yi. Akɛmɛ kɛ́mbé, kpát awáy mmu Ijip wu. 25 Moses akaysi bɛ bǒbhi bárɨŋɨ bɛ́ Mandɛm kɛ átó yi ámfɛ́rɛ́ bhɔ́ ndǔ ɛsɔŋɔri, kɛ bɔ́ kɛrɨŋɨ ɛnyu ɛyɔ. 26 Nɛ́yí nɔ́kɔ́, arɔk atɛmɛri ndu bǒbhi, bo Israɛl bati apay mánù. Achwe bɛkʉ bɔ mambak ɛyɔŋ ɛ́mɔt, arɛm bɛ, ‘Ghók ká, bǎchí bǒ mmu amɔt, ndaká yí mánù nɛ batɨ?’ 27 Kɛ anɛ áyáŋ ntɨ mpay, apuri Moses, abhɛ́p yí bɛ, ‘Agha ákʉ́ wɔ mfɔ nɛ ntaŋá manyé yɛsɛ́? 28 Ɔ́yàŋ bɛ́way mɛ mbɔ ɛnyu ɔ́wáy mmu Íjip ɛ́yú?’ 29 Moses ághókó nɔ́kɔ́ nɔ, abʉɛ́ arɔk achɔkɔ ɛtɔk Mídia. Arɛ́ kɛ yi ábháy ngɔrɛ́ abhɔ́ŋ bɔ̌ babhakanɛm bati apay.\n30 “Ɛ́fʉɛ́rɛ́ nɔ́kɔ́ mamiɛ́ bɛsa bɛpay, ángɛl Mandɛm abhesi ntá yi amɛm baso, kɛkwɔt Njiɛ Sináy. Ángɛl wu abhak amɛm ngó anɛ ádù ndǔ mɔ́nɔk amɔt anɛ ágò ɛbhɨ. 31 Ɛnyɨŋ ɛnɛ Moses ághɔ́ ɛkʉ yi abhak maknkay. Nɛ nɛrɔŋ yi árɔ̀ŋ kɛkwɔt bɛyɨŋɨ, aghók Ɛyɔŋ Mandɛm Acha ndu ɛ́rɛ̀m bɛ, 32 ‘Mmɛ kɛ nchí Mandɛm bachǐmbɨ bhɛka, Mandɛm Ábraham, Mandɛm Áisek, nɛ Mandɛm Jekɔ́p.’ Nɛ́kóŋó nɛ́kɛ́m Moses, afɛrɛ amɨ́k arɛ. 33 Mandɛm Acha arɛm yɛ ntá yi bɛ, ‘Fɛrɛ́ nkwɔbhánya ɛyɛ bɛkak, mbɔnyunɛ nɛbhʉɛ́rɛ́mɨk anɛ ɛ́té nɔ arɛ achi nyáŋá. 34 Ngɔ̌ bɛsɔŋɔri ɛbhɛn bǒbha bábhɔ̀ŋ amɛm ɛtɔk Íjip nɛ ngók nɛdǐ kɛbhɔ ɛnap, nɛ nsɛp ntwɔ bɛfɛrɛ bhɔ́ ndǔ ɛsɔŋɔri ɛyɔ. Twɔ́ yɛ́, chɔŋ ntó wɔ Íjip.’\n35 “Stífin arɔk ambɨ bɛrɛm bɛ, nkúbhɛ́ Moses anɛ bábhɨ́kɨ́ ka nyaka bɛghok yi, nɛ babhɛp yi bɛ, ‘Agha ákʉ́ wɔ mfɔ nɛ ntaŋá manyé ntá yɛsɛ?’ Mandɛm afʉɛt ntá ángɛl anɛ abhesi ntá yi ndu mɔ́nɔk bɛghati yi bɛ ándɔ́k ámbák mǔnti wap nɛ mmu anɛ áfɛrɛ bhɔ ndu ɛsɔŋɔri. 36 Moses akʉ mɛnyɨŋɨ́ maknkay, nɛ atɔ́ŋ bɛrɨŋ ɛbhɛn bɛ́tɔ́ŋɔ́ bɛtaŋ Mandɛm amɛm ɛtɔk Íjip. Afɛrɛ bo Israɛl arɛ́, akʉ báfʉɛ́t ndǔ Manyu Chu, nɛ amɛm baso ndǔ mamiɛ́ bɛsa bɛpay. 37 Nkúbhɛ́ Moses-nɛ árɛ́mɛ́ nyaka ntá bo Israɛl bɛ, ‘Chɔŋ Mandɛm anchyɛ bhe ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ achak anɛ áfù ndu nkwɔ yɛka mbɔ ɛnyǔ achyɛ mɛ ntá yɛka.’ 38 Yí Moses kɛ achi nyaka nɛ́ntɨ́ bachǐmbɨ bhɛsɛ́ nɛ ángɛl Mandɛm amɛm baso. Mpok yɔ, ángɛl Mandɛm árɛ́m kɛpɨ ntá yi ndu Njiɛ Sináy, akʉ yi arɨŋɨ mɛnyɨŋ ɛbhɛn Mandɛm áyàŋ yí ankʉ sɛndɨŋɨ, nɔ́ chí Ɛyɔŋ Mandɛm ɛnɛ́ ɛ́chí tɛtɛp mpoknkɛm.\n39 “Kɛ bachǐmbɨ bhɛsɛ kɛka bɛghok yi. Bápúri yi batɛn nɛpak, kɛ bápɛ́tnsɛm Íjip amɛm batɨ̌-yap. 40 Ɛ́kʉ́ barɛm ntá Arɔn bɛ, ‘Ghokó bɔmandɛm ntá yɛsɛ, bɛ mandɔkɔ nɔkɔ bhɛsɛ ambɨ. Mbák chi Moses mmu áfɛ́rɛ́ bhɛsɛ ɛtɔk Íjip, sɛbhɨkɨ rɨŋɨ ɛnyɨŋ ɛnɛ ɛfakari nɛ yi.’ 41 Bághóko ɛnyɨŋ ɛnɛ ɛchi mbɔ mɔ́mpɔŋ, bare chyɛ yɔ akabhɛ́ nya, nɛ mányíɛ́ ɛpa ɛ̌ti ɛnyɨŋ ɛnɛ baghoko nɛ amɔ. 42 Kɛ Mandɛm atɨknsɛm ntá yap akpɨk arɔ bɔ mánchyɛ̀ nɔkɔ kɛnókó ntá mmok, nɛ ntaŋ nɛ mambě mfay mbɔ bɔmandɛm abhap, mbɔ ɛnyu ɛchi amɛm bɛkáti barɛmɛ́ kɛpɨ̌ntɨ bɛ,\n43 Bǎpɔkɔ nyaka ɛ́tɛm ɛnɛ́ mandɛm nsé anɛ áká nyɛ́n bɛ Mɔ́lɔk.\n44 “Stífin arɔk ambɨ bɛ́rɛm bɛ Bachǐmbɨ bhɛsɛ́ babhɔ̌ŋ nyaka ɛ́tɛm amɛm baso ɛnɛ́ ɛ́tɔ́ŋ bɛ́ Mandɛm achí nɛ bhɔ. Moses aghókó nyaka yɔ ɛ́bhák mbɔ ɛnyǔ Mandɛm aghati yi, nɛ nkúbhɛ́ mbɔ ɛnyǔ Mandɛm átɔ́ŋ yi amfay Njiɛ Sináy bɛ ɛbhɔŋ bɛbhak. 45 Ansɛm mpok, bachǐmbɨ bhɛsɛ́ bárɔ yɔ́ ntá bɔ̌bhap. Bápɔ́kɔ́ yɔ́ mpok bákɔ̀ nɛ Jóshua. Mandɛm abók bo abhɛn báchí arɛ bɛsí bɔtayɛsɛ, basɔt mmɨk. Ɛ́tɛm ɛyɔ ɛ́bhák arɛ́ tɛ mpok anɛ Debhít achi mfɔ. 46 Mandɛm atɔ́ŋ Debhít bɛrɨ̌ndu. Anɨkmʉɛt ntá Mandɛm Jekɔ́p bɛ andɔ yi anté ɛkɛt ntá yi. 47 Sólomon kɛ áté ɛkɛt ɛyɔ ntá Mandɛm. 48 Yɛ̌ nɔ, Mandɛm Acha apu chɔkɔ ndǔ bɛkɛt ɛbhɛ́n bo bate nɛ amɔ. Ɛ́chí mbɔ ɛnyǔ ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ árɛ́mɛ́ bɛ Mandɛm arɛm bɛ,\n49 ‘Mfay chí ɛnɔkɔ́ kɛfɔ ɛya,\n50 Pú amɔ́ ya kɛ ághókó mɛnyɨŋ ɛbhɛn mɛnkɛm-ɛ?’\n51 “Bɛ́rɔŋ ndǔ ngwɛ́nti, Stífin arɛm bɛ, ‘Bě bo nɛtaŋántɨ, bě bo bǎpu noko Mandɛm nɛ bǎpú ghok ɛyɔŋ ɛyi. Bǎchɛt Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ mbi mbɔ bachǐmbɨ bhɛka. 52 Ntɨkɨ ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ bachǐmbɨ bhɛka bábhɨ́kɨ́ chyɛ ɛsɔŋɔri? Nɛ báwày nyaka barɛmɛ́ kɛpɨ̌ntɨ Mandɛm abhɛn bárɛ́mɛ́ mbɨ mbɨ bɛ, Mmɔ̌ bɛtok anɛ achí chak bɛsí Mandɛm ǎtwɔ̀. Yí wu kɛ bǎtí nɛ bǎwáy. 53 Bě kɛ̌ Moses ásɔ́rɛ́ ɛbhé Mandɛm ntá bɔángɛl achyɛ ntá yɛka, yɛ̌ nɔ, bǎbhɨ́kɨ́ bhʉɛrɛ yɔ́.’ ”\n54 Bo ɛchɛmɛ bǒ batí ɛtɔk bághókó nɔkɔ mɛnyɨŋ ɛbhɛn Stífin árɛ̀mɛ, batɨ ábé bɔ tontó, amɨ́k apěti anti. 55 Kɛ Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ achi nyaka nɛ Stífin tontó. Ayoŋ amɨ́k ayɨŋɨ mfay, aghɔ́ bɛdiɛ́rɛ́ Mandɛm, nɛ Yesu téé ndǔ nɛbhʉɛt kɛnókó Mandɛm, 56 Stífin arɛm bɛ, “Ghók ka! Ngɔ ndǔ mánɛ́nɛ́ mbǐnywɔp ɛtɔkɔ́ mfay, Mmu anɛ áfú ntá Mandɛm abhak téé ndǔ nɛbhʉɛt kɛnókó ɛbhe awɔ́nɛm Mandɛm.” 57 Kɛ bábhó bɛbɨk ɛ̌ri, báchók batú nɛ amɔ, bádú bárɔ́k bákɛ́m yi. 58 Báyá yi báfú ɛtɔk nɛ yí, bátɛ́mti yi nɛ bɛtay bawáy. Batísiɛ bɛtábhá báfɛ́rɛ nkú mfǎmʉɛt ɛyap, barɔ ntá ɛsakámu amɔt bɛ ambabhɛri nɔkɔ. Ɛsakámu wu aka nnyɛ́n bɛ Sɔ̌l. 59 Mpok bátɛ̀mti Stífin nɛ batay, anɨkmʉɛt bɛ, “Yesu Acha, sɔt Ɛfóŋó ɛya!” 60 Akwɛ́n atɛp mánɛ́n amɨk, arɛm nɛ ɛyɔŋ ɛtaŋataŋ bɛ, “Acha, foŋori bhɔ bɛbʉ́ ɛbhap ɛbhɛn.” Árɛ́mɛ́ nɔ́kɔ́ nɔ, asɛbhɛ.


Dood van een legende, De, Western De dood van een legende : Catawiki, catalogue d’albums bd\n> Dood van een legende, De\n> De dood van een legende\nDood van een legende, De\nDe dood van een legende\nDood van een legende, De: Information sur Catawiki concernant l’objet De dood van een legende, 1977. Le cœur de Catawiki est un catalogue en ligne avec photos et détails de tout ce que les collectionneurs collectionnent. Le catalogue est mis à jour par les utilisateurs à la façon de Wikipedia.\nDood van een legende, De, Western


2 Samuwɛ́li 9 - 2 Samuel 9\nDavídi kanbyɔ́ éɖée gbe ɖokpó ɖɔ: “Sawúlu sín mɛ ɖě ká kpo ɖo gbɛ bɔ un ná wa ɖagbe n'i ɖó Jonatáan wú a?”\n9.1 David dit : Reste-t-il encore quelqu'un de la maison de Saül, pour que je lui fasse du bien à cause de Jonathan ?\nMɛ ɖokpó ka tíin, bó kó wa azɔ̌ ɖo Sawúlu xwé ɖ'ayǐ, bɔ è kplá ɛ wá nú Davídi. È nɔ ylɔ́ mɛsɛntɔ́ ɔ́ ɖɔ Siva. È kplá ɛ wá bɔ Davídi kanbyɔ́ ɛ ɖɔ: “Hwi wɛ nyí Siva a?” Bɔ é yí gbe n'i ɖɔ: “Ɛɛn nyɛ wɛ.”\n9.2 Il y avait un serviteur de la maison de Saül, nommé Tsiba, que l'on fit venir auprès de David. Le roi lui dit : Es-tu Tsiba ? Et il répondit : Ton serviteur !\nBɔ axɔ́sú ɔ́ lɛ́ kanbyɔ́ ɛ ɖɔ: “Sawúlu sín mɛ ɖě sɔ́ kpo ɖo gbɛ, bɔ un ná wa ɖagbe n'i a?” Bɔ é yí gbe n'i ɖɔ: “É kpo Jonatáan sín vǐ ɖokpó ɖo fínɛ́, bó xwe ayǐsó. È nɔ ylɔ́ ɛ ɖɔ Mɛfibáalu.”\n9.3 Le roi dit : N'y a-t-il plus personne de la maison de Saül, pour que j'use envers lui de la bonté de Dieu ? Et Tsiba répondit au roi : Il y a encore un fils de Jonathan, perclus des pieds.\nAxɔ́sú ɔ́ ɖɔ n'i ɖɔ: “Fítɛ́ vǐ ɔ́ ká ɖe?” Bɔ é yí gbe n'i ɖɔ: “É ɖo Amumiyɛli ví Makíi xwé, ɖo Lodeváa.”\n9.4 Le roi lui dit : Où est-il ? Et Tsiba répondit au roi : Il est dans la maison de Makir, fils d'Ammiel, à Lodebar.\nÉe axɔ́sú ɔ́ se mɔ̌ ɔ́, é sɛ́ mɛ dó vǐ ɔ́ gbé mɛ ɖo Lodeváa ɖɔ è nǐ yi kplá ɛ wá.\nÉe Mɛfibáalu Jonatáan ví, Sawúlu vívú ɔ́ wá axɔ́sú Davídi gɔ́n ɔ́, é xwe agbɔ̌nnusú do bó ɖe kɔ́, bɔ axɔ́sú ɔ́ kanbyɔ́ ɛ ɖɔ: “Hwi wɛ nyí Mɛfibáalu a?” Bɔ é yí gbe n'i ɖɔ: “Sɛ́mɛɖó, nyɛ wɛ nyí mɔ̌.”\n9.6 Et Mephiboscheth, fils de Jonathan, fils de Saül, vint auprès de David, tomba sur sa face et se prosterna. David dit : Mephiboscheth ! Et il répondit : Voici ton serviteur.\nBɔ Davídi ɖɔ n'i ɖɔ: “Ado ma hu we ó, un jló ná wa ɖagbe ɖé nú we ɖó tɔ́ towe Jonatáan wú. Un ná jó ayǐkúngban e nyí tɔ́gbó towe Sawúlu tɔn lɛ́ɛ bǐ nú we, bɔ a ka ná nɔ lɛ́ ɖu nǔ xá mì tɛgbɛ.”\n9.7 David lui dit : Ne crains point, car je veux te faire du bien à cause de Jonathan, ton père. Je te rendrai toutes les terres de Saül, ton père, et tu mangeras toujours à ma table.\nÉe é ɖɔ mɔ̌ ɔ́, Mɛfibáalu ɖe kɔ́, bó ɖɔ: “Sɛ́mɛɖó, nɛ̌ ka gbɔn bɔ è wlǐbo nú nyɛ mɛ e cukú kúkú nyí nǔ hú ɔ́ sɔ mɔ̌?”\n9.8 Il se prosterna, et dit : Qu'est ton serviteur, pour que tu regardes un chien mort, tel que moi ?\nAxɔ́sú ɔ́ ylɔ́ Siva mɛsɛntɔ́ Sawúlu tɔn bo ɖɔ n'i ɖɔ: “Un bɛ́ nǔ e nyí gǎn towe Sawúlu kpó mɛ tɔn lɛ́ɛ kpó tɔn lɛ́ɛ bǐ jó nú vǐvú tɔn Mɛfibáalu.\n9.9 Le roi appela Tsiba, serviteur de Saül, et lui dit : Je donne au fils de ton maître tout ce qui appartenait à Saül et à toute sa maison.\nSiva, hwi kpó vǐ towe lɛ́ɛ kpó, mɛsɛntɔ́ towe lɛ́ɛ kpó ná nɔ lɛ gle n'i, bó ná nɔ hɛn nǔ e mɛ tɔn lɛ́ɛ ná nɔ ɖu ɔ́ wá xwé gbe. Amɔ̌, Mɛfibáalu ɔ́ ná nɔ ɖu nǔ xá mì tɛgbɛ tɛgbɛ.” Siva ka ɖó vǐ súnnu afɔtɔn, bo ɖó mɛsɛntɔ́ ko.\n9.10 Tu cultiveras pour lui les terres, toi, tes fils, et tes serviteurs, et tu feras les récoltes, afin que le fils de ton maître ait du pain à manger ; et Mephiboscheth, fils de ton maître, mangera toujours à ma table. Or Tsiba avait quinze fils et vingt serviteurs.\nSiva ɖɔ nú axɔ́sú ɔ́ ɖɔ: “Sɛ́mɛɖó, nǔ e è ɖɔ ɔ́ ná nyí wiwa.” Énɛ́ ɔ́, Mɛfibáalu nɔ ɖu nǔ xá axɔ́sú ɔ́ axɔ́ví wɛ é nyí ɖɔhun.\n9.11 Il dit au roi : Ton serviteur fera tout ce que le roi mon seigneur ordonne à son serviteur. Et Mephiboscheth mangea à la table de David, comme l'un des fils du roi.\nMɛfibáalu ɖó vǐ súnnu ɖokpó bɔ è nɔ ylɔ́ ɛ ɖɔ Mika. Mɛ e ɖo Siva xwé lɛ́ɛ bǐ wɛ nyí mɛsɛntɔ́ Mɛfibáalu tɔn.\nMɛfibáalu ɔ́ nɔ́ nɔ Jeluzalɛ́mu, bo nɔ wá ɖu nǔ gbe bǐ gbe ɖo axɔ́sú ɔ́ gɔ́n. Afɔ tɔn we lɛ́ɛ bǐ wɛ ka kú.


GBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Acoli Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Bengali Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Digor Eblegbe Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galles-Gbè Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Hiligaynon Hindi Hongrie-Gbè Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Lamba Lettonie-Gbè Lhukonzo Lingala Lituanie-Gbè Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mbunda Mingrelian Mongolie-Gbè Mooré Myanmar-Gbè Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Nigerian Pidgin Norvège-Gbè Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ourdou Ouzbékistan-Gbè Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Bolivie Tɔn) Roumanie-Gbè Runyankore Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajikistan-Gbè Tamoul Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tok Pisin Tokunɔgbe Afrique du Sud Tɔn Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Inde Tɔn Tshiluba Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzotzil Ukraine-Gbè Urhobo Uruund Vegbe Venda Vietnam-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\nToñi, ee nɔ wà nukúnkpédómɛwu sín azɔ̌ é, xúxú hɔn ɔ, bɔ nawe ɖé sɔ n’i. Nawe ɔ zun Toñi bo súxó dó ta n’i ɖɔ é kún yawu wá bo na kpɔ́n mamáa emitɔn mɛxomɔ ɔ wu nú emi ó. Toñi gbɔhwenu ǎ. É ɖò mɔ̌ có, é dó kɛnklɛn nú nawe ɔ kpo gbè fífá kpo nú mɔjɛmɛ e é ma ɖó ǎ é.\nÐEVO e Toñi wá é ɔ, nawe ɔ lɛ́vɔ dóhwɛ ɛ kpo xomɛsin kpo. Nɛ̌ é ka wà nǔ gbɔn? É ɖɔ: “Ninɔmɛ ɔ vɛwǔ tawun. Hwɛ tɔn jɔ ɖebǔ bonu é na nyla gbè nú mì ǎ.” É ɖò mɔ̌ có, Toñi lɛ́vɔ dó kɛnklɛn nú nawe ɔ bo ɖɔ n’i ɖɔ emi mɔ nukúnnú jɛ wuvɛ̌ e sè wɛ é ɖè é mɛ.\nEnyi hwi wɛ ɖò Toñi tɛnmɛ ɔ, nɛ̌ a ka lin ɖɔ emi na ko wà nǔ gbɔn? A ka na tɛnkpɔn bo fá xomɛ à? É na vɛwǔ nú we tawun ɖɔ a ni ɖu ɖò hwiɖée jí wɛ à? Nugbǒ ɔ, é sixu nɔ ma bɔwǔ bɔ è na cí xwii ɖò ninɔmɛ ɖěɖee cí ee xó mǐ ɖɔ ɖò aga é ɖɔhun lɛ é mɛ. Hwenu e akpɔ̀ ɖò mǐ ɖó wɛ alǒ è ɖò nǔɖɔ ba mǐ wɛ é ɔ, é nɔ vɛwǔ tawun ɖɔ mǐ ni fá xomɛ.\nAmɔ̌, Biblu dó wusyɛn lanmɛ nú Klisanwun lɛ ɖɔ ye ni nyí xomɛfatɔ́. Xó Mawu Tɔn tlɛ cá jijɔ enɛ ɖó kpɔ́ kpo nùnywɛ kpo. “Mɛɖé ɖò mi mɛ, bo tuùn nǔ, bo lɛ́ ɖó nùnywɛ à?” wɛ Jaki kanbyɔ. “Ni bo ɖexlɛ́ gbɔn gbɛ̀ ɖagbe e é nɔ zán ɔ gblamɛ, bo ɖexlɛ́ gbɔn nǔ e é nɔ wà ɖò mɛɖée sɔ́ hwe kpo nùnywɛ kpo mɛ lɛ [alǒ ‘kpo xomɛfífá e nɔ tɔ́n sín nùnywɛ mɛ é kpo,’ nwt] gblamɛ.” (Ja. 3:13) Ali tɛ nu xomɛfífá ka nyí xlɛ̌ nùnywɛ e gosin aga é tɔn ɖé ɖè? Etɛ ka sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na tɛnkpɔn bo ɖó jijɔ Mawu tɔn enɛ?\nLEE XOMƐFÍFÁ NYÍ NÙNYWƐNÚ GBƆN É\nXomɛfífá sixu zɔ́n bɔ xomɛsin bú. “È sɔ́ gbè fífá dó na xósin mɛ ɔ, xomɛ nɔ fá; è ka kán gbè nú mɛ ɔ, xomɛsin ɔ ɖě nɔ jɛ ɖě jí.”—Nùx. 15:1.\nXósin nina mɛ kpo xomɛsin kpo sixu zɔ́n bɔ ninɔmɛ e ma nyɔ́ ǎ é ɖé na lɛ́ nyla d’eji, ɖó é cí naki bɛ́ dó myɔ mɛ ɖɔhun. (Nùx. 26:21) Loɔ, xósin nina mɛ kpo xomɛfífá kpo nɔ xò hwìhwɛ́ mɛ hwɛhwɛ. É tlɛ sixu zɔ́n bɔ mɛ e ɖò hunnylanylá jí é ɖé na byɔ éɖée mɛ.\nToñi ɖesunɔ mɔ ɖó mɔ̌. Ee nawe ɔ ɖ’ayi lee Toñi na xósin i kpo gbè fífá kpo gbɔn é wu é ɔ, é bɛ́ avǐ. É tinmɛ ɖɔ tagba mɛɖesunɔ tɔn lɛ kpo xwédo tɔn lɛ kpo wɛ ɖò ya dó nú emi wɛ. Toñi ɖekúnnu nú nawe ɔ, bɔ Biblu kplɔnkplɔn ɖé bɛ́; hwìhwɛ́ e é hwíhwɛ́ éɖée bo wà nú kpo xomɛfífá kpo é wɛ hɛn lè enɛ lɛ bǐ wá.\nXomɛfífá sixu zɔ́n bɔ mǐ ɖó awǎjijɛ. “Nǔ nyɔ́ nú [ alǒ ‘awǎjijɛnɔ wɛ nú,’ nwt] mɛfífá lɛ, ɖó ayikúngban ɔ na nyí yetɔn!”—Mat. 5:5.\nEtɛwu mɛ e nɔ fá xomɛ lɛ é ka nɔ nyí awǎjijɛnɔ? Mɛ e nyí adakaxotɔ́ ɖ’ayǐ lɛ é gègě tíìn bɔ é sín xomɛfífá e ye sɔ́ dó awu ɖɔhun é wutu bɔ ye ɖó awǎjijɛ dìn. Gbɛ̀ yetɔn kpɔ́n te, bɔ ye tuùn ɖɔ sɔgudo jiwǔ ɖé ɖò te kpɔ́n emi. (Kolo. 3:12) Adolfo e nyí nukúnkpénuwutɔ́ lɛdo tɔn ɖé ɖò Espagne é flín lee gbɛzán tɔn ɖè, cobɔ é wá mɔ nugbǒ ɔ é.\nAdolfo ɖɔ: “Gbɛ̀ ce ɖó nu ɖebǔ ǎ. Un nɔ sìn xomɛ hwɛhwɛ, b’ɛ syɛn sɔmɔ̌ bɔ xɔ́ntɔn ce ɖé lɛ nɔ ɖi xɛsi dó lee un nɔ wà nǔ kpo tasyɛnsyɛn kpo, kpodo adakaxixo kpan gbɔn é wu. Gudo mɛ ɔ, nùɖé wá huzu mì. Ðò hunxixo ɖé sín hwenu ɔ, è xú jivǐ mì azɔn ayizɛ́n bɔ un ɖi hun kaka bo ɖibla kú.”\nÉ ɖò mɔ̌ có, dìn ɔ, Adolfo nɔ kplɔ́n mɛ ɖevo lɛ ɖɔ ye ni nyí xomɛfatɔ́ gbɔn xó tɔn lɛ kpo nǔwiwa tɔn lɛ kpo gblamɛ. Mɛ gègě nɔ kpɔ́ jɛ jǐ tɔn dìn ɖó é nɔ wà nǔ kpo wanyiyi kpo kpodo xomɛfífá kpo. Adolfo ɖɔ ɖɔ xomɛ hun emi tawun nú huzuhuzu ɖěɖee emi kpéwú bo bló lɛ é. Bɔ é dokú nú Jehovah nú alɔ e é dó è b’ɛ tɛnkpɔn bo ɖó jijɔ xomɛfífá tɔn é.\nXomɛfífá nɔ hun xomɛ nú Jehovah. “Vǐ ce, yǐ nùnywɛ, bonu xomɛ na hun mì; enɛ ɔ, un hɛn ɔ, un na kɛnu nú mɛ e nɔ ɖò nǔ ce ɖɔ wɛ é.”—Nùx. 27:11.\nNugbǒ ɔ, Awovi e nyí kɛntɔ́ Jehovah tɔn ɖaxó ɔ é ɖò nǔ tɔn ɖɔ wɛ. Jehovah ɖó hwɛjijɔ lɛ bǐ bɔ mɛzunzun mɔhun lɛ na sìn xomɛ n’i, amɔ̌, Biblu ɖɔ ɖɔ é kún “nɔ yawu sìn xomɛ [ó].” (Tín. 34:6) Hwenu e mǐ dó gǎn bo wà nǔ Mawu ɖɔhun lobo ma nɔ yawu sìn xomɛ ǎ, bo nɔ lɛ́ fá xomɛ é ɔ, ali nùnywɛ tɔn wɛ mǐ mlɛ́ mɔ̌ nɛ, bɔ é nɔ hun xomɛ nú Jehovah tawun.—Efɛ. 5:1.\nGbɛ̀ égbé tɔn ɔ nyla ɖesu. Mǐ sixu xò gò mɛ e ‘nɔ mɔ yeɖée; nɔ yigo; nɔ nyla nu dó Mawu wu; nɔ ɖɔ mɛ nú; nɔ sixu ɖu ɖò yeɖée jí ǎ, bo nɔ nylahun’ lɛ é. (2 Tim. 3:2, 3) É ɖò mɔ̌ có, enɛ na zɔ́n bɔ Klisanwun ɖé na gɔn xomɛ fá ǎ. Xó Mawu Tɔn flín mǐ ɖɔ “nùnywɛ e gosin aga é . . . nɔ xò fífá kàn, nɔ nɔ jlɛ̌ jí.” (Ja. 3:17, nwt) Enyi mǐ nɔ fá xomɛ bo nɔ nɔ jlɛ̌ jí ɔ, mǐ nɔ ɖexlɛ́ ɖɔ mǐ ɖó nùnywɛ Mawu tɔn. Nùnywɛ mɔhun na sísɛ́ mǐ bɔ hwenu e è na dó xomɛsin xomɛ nú mǐ é ɔ, mǐ na wà nǔ kpo xomɛfífá kpo, bɔ enɛ tlɛ na lɛ́ zɔ́n bɔ mǐ na sɛkpɔ Jehovah e nyí Jɔtɛn nùnywɛ mavɔmavɔ tɔn é.\nLee È Sixu Tɛnkpɔn Bo Nɔ Fá Xomɛ Gbɔn É\nEnyi mɛɖé dó xomɛsin xomɛ nú we alǒ wà nǔ e ma sɔgbe ǎ é nú we ɔ, etɛ ka sixu d’alɔ we bɔ a na ɖu ɖò hwiɖée jí bo wà nǔ e na hun xomɛ nú Jehovah é? Lin tamɛ kpɔ́n dó nugbodòdó xɔ akwɛ elɔ lɛ jí.\n1 NƆ NYÌ ALƆ NÚ “[GBIGBƆ] E ÐÒ GBƐ̀ ELƆ MƐ Ɔ.”—1 Kɔ. 2:12. Mɛ gègě nɔ kpɔ́n xomɛfífá dó mɔ gǎnmaɖó na. Ye nɔ lin ɖɔ enyi mɛɖé na ɖexlɛ́ ɖɔ emi ɖó hlɔnhlɔn ɔ, mɛ ɔ ɖó na nylahun. Gbigbɔ gbɛ̀ elɔ tɔn sín xlɛ̌ wɛ nú linlin mɔhun, é nyí nùnywɛ e gosin aga é ǎ. Nugbǒ ɔ, Biblu ɖɔ nyì wɛn ɖɔ mɛ e nɔ fá xomɛ é ɖó hlɔnhlɔn tawun. “Mɛ e xwè sɔ ganji é hɛn ɔ, é na ɖɔ xó nú gǎn hwɛɖɔtɔ́, bɔ é na sè xó tɔn. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, gbè fífá hɛn ɔ é na gbɛ́ nǔ nú mɛ ɖò fí e adɔn jinjɔn ayǐ ɖè é.”—Nùx. 25:15.\nNùkanbyɔ e jí è na lin tamɛ kpɔ́n dó lɛ é:\nUn ka nɔ kpɔ́n xomɛfífá dó mɔ xlɛ̌ hlɔnhlɔn tɔn ɖé na à alǒ gǎnmaɖó tɔn?\nUn ka ɖò tintɛnkpɔn wɛ bá nyì alɔ nú “nǔ nyanya e gbɛtɔ́ nɔ wà lɛ” é, ɖi majijɛ kpo jlɛɖiɖɔ kpo à?—Gal. 5:19, 20.\n2 NƆ YÌ AGBƆ̌N JÍ BO LIN TAMƐ. “Gbɛtɔ́ hwɛjijɔnɔ nɔ lin tamɛ cobo nɔ kɛnu dó xó wu. Mɛdídá lɛ ka nɔ ɖɔ alǎnnú kɔn nyì ayǐ kpowun.” (Nùx. 15:28) Enyi mǐ ɖɔ xó hwenu e mǐ kpó ɖò xomɛsin jí é ɔ, mǐ sixu ɖɔ nǔ e na wá vɛ́ nú mǐ ɖò nukɔnmɛ lɛ é. Amɔ̌, enyi mǐ lin tamɛ cobo ɖɔ xó ɔ, mǐ na tuùn xó e mǐ na ɖɔ lɛ é, bo na wà nǔ kpo xomɛfífá kpo, bɔ enɛ sixu zɔ́n bɔ mɛ ɖě ɔ na wà nǔ e nyɔ́ é.\nNɛ̌ xomɛ yiyawu sìn ka na wà nǔ dó wǔ ce gbɔn?\nUn ka sixu myɔ nukún dó agɔ e è jɛ dó mì é, bonu fífá ni dó sixu tíìn à?—Nùx. 19:11.\n3 NƆ XOÐƐ HWƐHWƐ. Nɔ xoɖɛ bo nɔ byɔ gbigbɔ mímɛ́ e nyí hlɔnhlɔn bo hugǎn hlɔnhlɔn lɛ bǐ ɖò wɛkɛ ɔ mɛ é. (Luk. 11:13) Flín ɖɔ xomɛfífá kpo mɛɖéejiɖuɖe kpo ɖò sínsɛ́n e gbigbɔ mímɛ́ Mawu tɔn nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó lɛ é mɛ. “Ðɛxixo sɛ́dó Jehovah magbokɔ d’alɔ mì tawun, ɖò taji ɔ, hwenu e ninɔmɛ lɛ syɛn é,” wɛ Adolfo flín. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, enyi mǐ nɔ “ɖókan dó ɖɛxixo wu” ɔ, Jehovah na sè ɖɛ vívɛ́ e mǐ nɔ xò bo nɔ byɔ gbigbɔ mímɛ́ lɛ é.—Hlɔ. 12:12.\nUn ka nɔ xoɖɛ hwɛhwɛ ɖɔ Jehovah ni gbéjé ayi ce kpo linlin ce lɛ kpo kpɔ́n à?\nUn ka nɔ byɔ ɛ gbigbɔ mímɛ́ tɔn kpo nùnywɛ kpo bá wà nǔ e sɔgbe ɖò nukún tɔn mɛ é à?—Ðɛh. 139:23, 24; Ja. 1:5.


奉和咏风应魏王教古诗原文及翻译赏析_唐代虞世南诗词全集 - 古诗文网\n首页 唐代 虞世南 奉和咏风应魏王教\nzhú wǔ piāo qīng xiù, chuán gē gòng rǎo liáng\ndòng zhī shēng luàn yǐng, chuī huā sòng yuǎn xiāng\nshān wēng chè gǔ qīng, rì yǐn yī piáo shuǐ\ntiān gōng yǐn qí qióng, dài jiāng yí shí suǐ\nxiān chì xī shén jūn, yī pài shū qīng cǐ\nchū jīng shí xià chū, yíng kē lái wèi yǐ\nqí zhū wèi yuān tán, qí huì zé zhǎo zhǐ\nzhuó bǐ jiǔ lǒng quán, táng wèi cēn cī shì\nyī ōu zǐ sǔn chūn, yá jiá liú gān měi\nyú bō gòng zhuó yīng, jiàn mò yāo xǐ ěr\nshān zhōng yǒu yì shì, xǐ shén jī zhé chǐ\ncháng ān hào tiān guān, qín wú gé qiān lǐ\nwàng yún mài luò tōng, dào rén zhēn shū yǐ\njì yǔ zàn huáng gōng, wèi yīng tíng shuǐ dì\nxiāng zhú shū kān zhì, qí wán qiě wèi gōng\nxìng qīn fāng xiù rì, yóu dài jiù lín fēng\nyǎn xiào gē yán lǐ, chuán shū wò gé zhōng\njìng jiāng wèi bié zèng, níng yǔ hé huān tóng\nyàn jǐn shū nán jì, chóu duō mèng bù chéng. yuàn suí gū yuè yǐng, liú zhào fú bō yíng.\nlǒng dǐ jiē zhǎng bié, liú jīn yī dòng jūn. hé yán yōu yè suǒ, gèng zuō sǐ shēng fēn.\nchūn diǎn yān hóng, lù xī xīn lǜ, tǔ gāo jiàn xiāng. sàn lǎn yōng qíng xìng, xún yōu xuǎn jìng, yī qióng yān yǔ, jǐ chù sōng huáng. hèn wǒ qiú xián, yǐ chéng chí mù, shí qiǎn quán gān nán lǚ cháng. yóu kān qù, xiàng qīng fēng hào yuè, nán jiàn dōng gāng. rú jīn yàn duàn sān xiāng. niàn jiǔ bàn bù lái méi zì fāng. xìng yǐn jū yào guǎn, sūn dēng xiào yǒng, cóng róng yún shuǐ, wú fù nián guāng. qiě gòng shān jiān, qín shū péng jiù, shí yǐn wú hé yóu zuì xiāng. guī cháng shì, chèn qián cūn sāng zhè, yóu guà cán yáng.\nzhòng huá zhēn zhǔ, chén xī fèng tíng wéi. yīn sì qìng chéng shí. qián yuán kūn zài tóng guī měi, bǎo cè liǎng guāng huī. bān yī hé sì zhě huáng yī. cǐ shì gǔ jīn xī. dōu rén huān lè sōng hū zhèn, shèng shòu zǒng tiān qí.\ntiān rén jiāo fū, xī huà mǎ tú. wén míng jiǔ qiū, kē dǒu liù jīng. yú zhāo rì xīng, qī shū hàn qīng.\njī gōng xuān ní, sī wén jī xī. wèi shì fàn yí, bǎi jiā zhī duō. jì shèng wéi kē, rú jiāng rú hé.\nzhú xī sù xī, wén suǒ yù xī. kāi yǒu hù xī, ěr yú qí zhōng. pǔ zhuó mó lóng, dé yè yōu chóng.\ngǒu xí qí cí, shě jǐ fú zhì. suī duō xī wèi, yú yán ruò zī. dǎn fú ěr qī, yì yǐ zì guī.


ài lián shuō\nshuǐ lù cǎo mù zhī huā, kě ài zhě shén fān.\njìn táo yuān míng dú ài jú.\nzì lǐ táng lái, shì rén shén ài mǔ dān.\nyǔ dú ài lián zhī chū yū ní ér bù rǎn, zhuó qīng lián ér bù yāo, zhōng tōng wài zhí, bù màn bù zhī, xiāng yuǎn yì qīng, tíng tíng jìng zhí, kě yuǎn guān ér bù kě xiè wán yān.\nshén ài yī zuò: shèng ài yǔ wèi jú, huā zhī yǐn yì zhě yě mǔ dān, huā zhī fù guì zhě yě lián, huā zhī jūn zǐ zhě yě.\nyī! jú zhī ài, táo hòu xiān yǒu wén.\nlián zhī ài, tóng yǔ zhě hé rén? mǔ dān zhī ài, yí hū zhòng yǐ!\n宋熙宁四年（公元1071年），周敦颐来星子任南康知军。周敦颐为人清廉正直，襟怀淡泊，平生酷爱莲花。 周敦颐来星子后，在军衙东侧开挖了一口池塘，全部种植荷花。周敦颐来星子时已值暮年（55岁），又抱病在身，所以每当茶余饭后，他或独身一人，或邀三五幕僚好友，于池畔赏花品茗，并写下了散文《《爱莲说》周敦颐 古诗》。\n正如《《爱莲说》周敦颐 古诗》抒意，周敦颐虽身居官场，却始终未曾放弃读书治学，著书立说，教育青年提携后进。宋代著名哲学家、教育家二程——程颐、程颢，便是他在赣州一手培养出来的弟子。他做官也和别人不同，“为政精密，务尽道理”，他在1045年任南安（今大余）司理参军（一种小官）时，为了一个法不当死的囚犯，和顶头上司转运使王逵据理力争，并递上辞呈，不愿为官，终于使刚愎自用的王逵有所感悟，承认自己的错误，囚不得死。周敦颐在赣州为官多年，清廉勤勉。《《爱莲说》周敦颐 古诗》据传系他一次游览于都罗汉岩之后所作。\n莲的爱，像我一样的还有什么人？但对牡丹爱的人，当然是很多的了！ * 以上翻译来自百度翻译(AI)，仅供参考\n水陆 草木 可爱者 甚蕃 爱菊 世人 濯清涟 不妖 亭亭 净植 远观 不可 亵玩焉\n《爱莲说》 《题酆都观·宿山房》 《宿崇圣》 《思归旧隐》 《书仙台观壁》 《石塘桥晚钓》 《江上别石郎中》 《和费君乐游山之什》 《读易象》 《忆江西提刑何仲容》 《题浩然阁》 《任所寄乡关故旧》\n《核舟记》魏学洢 《大道之行也》佚名 《三峡》郦道元 《答谢中书书》陶弘景 《记承天寺夜游/记承天夜游》苏轼 《观潮》周密 《湖心亭看雪》张岱 《与朱元思书》吴均 《五柳先生传》陶渊明 《杂说四·马说》韩愈


Subjects: do when you\nNǐ jī diǎn shǎngbān\nWhat time do you go to work\nwǒ shángwǔ shí diǎn bàn shángbān\nI go to work at 10 inthe morning\nNǐ jǐ diǎn xiàbān\nWhat time do you leaüe work\nWǒ wǎnshang shí diǎn san ké xiàbān\nI finish at 5.45 in the eüening\nNǐ jǐ diǎn chǐ zǎofàn?\nWǒ qī diǎn guò shí fēn chī zǎofàn\nI eat break fast at 7.30\nNǐ jǐ diǎn chǐ zǎocān?\nWǒ qī diǎn yí ke chī zǎocān\nWhen do you eat breakfast\nI eat breakfast at 7.15\nNǐ jǐ diǎn chǐ wǔfàn (wǔcān)\nWǒ zhōngwǔ shí èr diǎn yí kè chī wǔfān (wǔcān)\nWhat time do you eatlunch\nI eat at ten past twelüe midday\nNǐ jǐ diǎn chī wǎnfàn? (wǎncān)\nWǒ wǎnshang qī diǎn bàn chī wǎnfān (wǎncān)\nIeat dinner at 7.30 in the eüening\nWǒ liù diǎn bàn qǐchuáng\nI wake up at 6.30\nNǐ jǐ diǎn shuiùjiào?\nWǒ shí èr diǎn bàn shuìjiào\nI go to sleep at eleüen thirty\nZúqiú bǐsài jǐ diǎn kāishǐ?\nZúqiú bǐsài xiáwǔ sì diǎn bàn kāishǐ\nWhen does the football match start?\nearly morning (small hours)


送鲍生之闽中古诗原文及翻译赏析_明代刘基诗词全集 - 古诗文网\n首页 明代 刘基 送鲍生之闽中\nqīng qīng fāng cǎo jiā zhǎng dī, mò mò qīng yān sòng mǎ tí\ntā rì xiāng sī jiàn xī shàng, táng lí huā fā gēng gū tí\nyè hán gū dí shuǐ biān lóu, yì zhe xī fēng gǔ sāi tóu\nyī qǔ luò méi chuī dé kǔ, chuī rén bù guǎn tīng rén chóu\nzhào bó chéng biān láo mèng xiǎng, téng wáng gé shàng dòng shī xīn\nxián sī yǐ gé jiāng shān yuǎn, lǎo bié nà kān suì yuè shēn\nsān jìng chū xī qīng cǎo hé, shuāng móu wàng jiǔ mò huā qīn\nfān jiē zhēn diàn suī méng jì, zǎo wǎn tóng jiāng zuò wò yín\nshuāng luò kuí mén shù, hán jiāng yàn yù gū\nkuáng lán xū cǐ zhàng, dǐ zhù lài shuí fú\nrù xiá chóu gū kè, dāng guān yòng yī fū\nhé láo niàn xī yù, qiān zǎi gù yú tú\nwú lú bù dú zhù qī ér, zì jué nián qīn shēn lì shuāi. yǎn xià yíng qiú róng zú dì,\nxīn zhōng zhǔn nǐ guà guān shí. xīn chāng xiǎo yuàn sōng dàng hù, lǚ dào yōu jū zhú rào chí.\nmò dào liǎng dū kōng yǒu zhái, lín quán fēng yuè shì jiā zī.\nxuān cǎo róng kuí, sōng jú táng shēn yóu wèi shǔ, wǎn yún cuī yǔ ǎi lián lóng. mǎn lóu fēng. chí lián fān dǎo xiǎo lián hóng. kàn sǎo jiàn tiān qīng shì shuǐ, yī lún míng yuè què dāng kōng. huà lán zhōng.\nsòng kè zhī wǔ chāng\nzhé chuí yáng dōu shì cán zhī, shī mǎn yín jiān, jiǔ quàn jīn zhī. zì zài lú shān, jūn yóu è zhǔ, liǎng dì xiāng sī. b bái lù dòng shuí tán jiù shǐ? huáng hè lóu yòu yǒu xīn shī. b niān duàn yín zī, xiào bǎ shuāng háo, mǎn xiě wū sī.\ntuò zhū jī diǎn pò hú guāng, qiān biàn yún xiá, yī zì wén zhāng. wú chǔ dōng nán, jiāng shān xióng zhuàng, shī jiǔ shū kuáng. zhèng jī shǔ zūn qián yuè lǎng, yòu lú chún jiāng shàng fēng liáng! jì qǔ tā xiāng, luò rì guān shān, yè yǔ lián chuáng. zǎi jīn tóu hēi jiǎo tiān é, kè yǒu zhōng qī, zuò yǒu hán é. yín jì néng yín, tīng hái néng tīng, gē yě néng gē. hé bái xuě xīn lái jiào kě, fàng xíng yún fēi qù rú hé? zuì dǔ yín hé, càn càn chán gū, diǎn diǎn xīng duō. yǐ péng chuāng wú yǔ jiē ya, qī jiàn ér quán wú, zuò shèn me rén jiā? chái shì líng zhī, yóu rú gān lù, mǐ ruò dān shā. jiàng wèng ér qià cái mèng sā, yán píng ér yòu gào xiāo fá. chá yě wú duō, cù yě wú duō. qī jiàn shì shàng qiě jiān nán, zěn shēng jiào wǒ zhé liǔ pān huā?


Lee È Sixu Zán Mɛ̌ Mɛ̌ E ka Ðò Jlǒ Jehovah Tɔn Wà Wɛ Égbé? Gbɔn É\nÈ sɔnǔ nú alɔnuwema Mɛ̌ Mɛ̌ E ka Ðò Jlǒ Jehovah Tɔn Wà Wɛ Égbé? bonu mǐ na kplɔ́n xá Biblu kplɔntɔ́ lɛ ɖò bǐbɛ̌mɛ alǒ ɖò vivɔnu nùkplɔnkplɔn ɖokpo ɖokpo tɔn. * Nùkplɔnkplɔn 1 jɛ 4 na zɔ́n bɔ nùkplɔntɔ́ lɛ na tuùn mǐ ɖi togun ɖé, nùkplɔnkplɔn 5 jɛ 14 na d’alɔ ye bɔ ye na tuùn azɔ̌ mǐtɔn lɛ, bɔ nùkplɔnkplɔn 15 jɛ 28 na xlɛ́ lee tutoblonunu mǐtɔn nɔ wà azɔ̌ gbɔn é ye. Ðò kpaà mɛ ɔ, é na nyɔ́ ɖɔ è ni gbéjé nùkplɔnkplɔn lɛ kpɔ́n ɖebɔdoɖewu afi nú xota ɖé tíìn bɔ nùkplɔntɔ́ ɔ ɖó na mɔ nukúnnú jɛmɛ afɔji afɔji ɔ jɛn è sixu d’asa. Nùkplɔnkplɔn ɖokpo ɖokpo nɔ ɖò wexwɛ ɖokpo jí, bɔ è sixu ɖɔ xó dó ye jí xá nùkplɔntɔ́ lɛ ɖò cɛju atɔ́ɔ́n jɛ wǒ vlamɛ.\nDɔn nùkplɔntɔ́ ɔ sín ayi wá nùkplɔnkplɔn ɔ sín xota jí\nMi xà nùkplɔnkplɔn ɔ ɖó kpɔ́, mi sixu xà akpáxwé lɛ bǐ zɛ̌n alǒ xà kpɛɖé kpɛɖé\nMi ɖɔ xó dó nǔ e mi xà é jí. Mi zán nùkanbyɔ e ɖò dò ɖò wexwɛ ɔ jí lɛ é kpo fɔtóo lɛ kpo. Enyi é byɔ ɖó mɔ̌ hǔn, mi xà wemafɔ e ɖò akpáxwé ɔ mɛ lɛ é bo ɖɔ xó dó ye jí. Tɛɖɛ̌ jí ɖɔ xotalá wiwi lɛ na xósin nú xota ɔ sín nùkanbyɔ\nEnyi gbàví “Ba Dò nú Nǔ D’eji” ɖò xota ɔ mɛ hǔn, mi xà ɖó kpɔ́, lɛ̌ dó wusyɛn lanmɛ nú nùkplɔntɔ́ towe ɖɔ é ni xwedó wěɖexámɛ e ɖò finɛ lɛ é\n^ akpá. 3 Alɔnuwema elɔ e ɖò ɛntɛnɛti jí é wɛ nyí gudogudo tɔn bǐ e è jla ɖó é.


Jɔ̌n 7 KENNT - Barak anɛ áfʉ́ɛ́rɛ́ nɔ́kɔ́, Yesu are kɔ - Bible Search\nJɔ̌n 6 Jɔ̌n 8\nYesu nɛ bɔ̌mayi\n1Barak anɛ áfʉ́ɛ́rɛ́ nɔ́kɔ́, Yesu are kɔ mbǎŋ nɛ mbaŋ, atú Gálili. Yi kɛyáŋ bɛkɔ atú Judɛ́ya mbɔnyunɛ bo Judeya báyàŋ nyaka mbi bɛ́way yi. 2Mpok yɔ, ɛpǎ bo Israɛl ɛnɛ bábhɨŋɨ bɛ Ɛpa Bɛ́tɛm + ɛ́rɔp kɛkwɔt. 3Ɛkʉ bɔ̌mayi bárɛ́m ntá yi bɛ, “Fǎ fá, dɔ́k atú Judɛ́ya bɛ bakoŋo bhɛ mángɔ́ mɛnyɨŋɨ́ maknkay ɛbhɛn ɔ́kʉ̀. 4Yɛ̌ mmu apú kʉ mɛnyɨŋɨ́ maknkay bhɛ́sɛ́ bhɛ́sɛ́ mbák ǎyàŋ bo mándɨ́ŋɨ́ yi. Tɛ̌ndu ɔ́kʉ̀ mɛnyɨŋɨ́ maknkay, kʉ nɔ́kɔ́ bhɔ kpoŋoroŋ bɛ mmɨk nkɛm ángɔ́.” 5Kɛ yɛ̌ chi bɔ̌mayi kɛnoko yí. 6Yesu arɛm ntá yap bɛ, “Mpok aya ábhɨ́kɨ́ re kway, kɛ ntá yɛka yɛ̌ntɨkɨ mpok akway. 7Bǒ mmɨk bápú kwáy bɛpap be. Bápap mɛ mbɔnyunɛ nchí rɛm bɛ mɛnyɨŋ ɛbhɛn bɔ́ bákʉ̀ bɛbɛp. 8Bě babhɔŋ mǎndɔ́k ndǔ ɛpa. Mpú rɔŋ. Mpok aya abhɨ́kɨ́ re kwáy.” 9Yesu árɛ́m nɔ́, arɔp atú Gálili.\nYesu yi bɛ mɛnyɨŋ ɛbhɛn yi átɔ̀ŋ bɛ́fú chi amfay\n10Ɛnɛ́ bɔ̌mayi mǎnáŋ bárɔ́, bárɔ́ŋɔ́ Yerúsalɛm ndǔ ɛpa ɛyɔ, Yesu arɔk arɛ́ nkwɔ. Kɛ arɔk chi bhɛ́sɛ́ bhɛ́sɛ́, kɛrɔ́ŋ kpoŋoroŋ. 11Bǒbati bo Judeya báré yaŋ yi arɛ́ mándɛmɛ nɔkɔ bɛ, “Yi achí fá?” 12Bo báré rɛm bɛyǎ mɛnyɨŋ ɛ̌ti yi. Mbɔk mándɛmɛ nɔkɔ bɛ, “Yí achi ɛrɨ́tí mmu.” Báchák bɛ, “Nsé, ǎrwɔ̀ bho bɛ mánɛ́m ɛbhɨ!” 13Yɛ̌ nɔ, yɛ̌ mmu amɔt kɛrɛm ɛnyɨŋ kpóŋóróŋ ɛ̌ti yi, mbɔnyunɛ báchày nyaka bǒbati bhap.\n14Ɛ́gháká nɔ́kɔ́ nɛntɨ ɛpa, Yesu arɔk amɛm ɛkɛrákap Mandɛm abho bɛtɔŋ bo Ɛyɔŋ Mandɛm. 15Bǒbati bo Judeya bábhák maknkay ndǔ mɛnyɨŋ ɛbhɛn yi átɔ̀ŋ mándɛmɛ nɔkɔ bɛ, “Ná mmǔ-nɛ áré rɨŋɨ ɛnyɨŋ ɛnyu ɛnɛ, ɛnɛ́ yi ábhɨ́kɨ́ ghɔk ɛkáti?” 16Yesu akɛmɛ bhɔ bɛ, “Mɛnyɨŋ ɛbhɛn mɛ̌tɔ̀ŋ bɛ́bhɨ́kɨ́ fu ntá ya. Bɛ́fú chi ntá mmu anɛ átó mɛ. 17Yɛ̌ agha anɛ ábhɔ́ŋɔ́ ntɨ bɛkʉ ɛnyɨŋ ɛnɛ Mandɛm áyàŋ, ǎrɨŋɨ bɛ mɛnyɨŋ ɛbhɛ́n mɛ̌tɔ̀ŋ bɛ́fú chi ntá Mandɛm nɛ bɛ puyɛ̌ mɛmbɔŋ kɛ ntɨ́ bɛtɔŋ bhɔ. 18Mmu anɛ árɛ̀m mɛnyɨŋ ndǔ bɛtaŋ ɛbhi, ǎyaŋ kɛnókó ɛki yímbɔŋ. Mmu anɛ áyàŋ bo mánchyɛ́ kɛnókó chi ntá mmu anɛ átó yi, achí mmǔ tɛtɛp, bapu apú nɛ yi. 19Moses achyɛ́ nyaka bhe bɛbhé, pú nɔ́? Yɛ̌ nɔ́, yɛ̌ mmu ywɛka apú bhʉrɛ́ bhɔ. Ndaká yí bǎyáŋ bɛway mɛ?” 20Bɛyǎ bo abhɛn báchí arɛ bákɛ́mɛ yi bɛ, “Ɛfóŋó ɛbʉ́bʉ ɛ́sɔ̀ŋɔri wɔ! Agha áyàŋ bɛway wɔ?” 21Yesu akɛmɛ bhɔ bɛ, “Nkʉ ɛrɨŋɨ́ maknkay ɛ́mɔt manyu áchok bhe. 22Moses aghátí nyaka bhe bɛ mǎnsyɛ́bhɛ́ nɔ́kɔ́ bɔ̌bhɛka. Yɛ̌ nɔ, ɛbhé yɔ ɛbhɨkɨ fu nyaka ntá Moses. Ɛ́fú chí ntá bachǐmbɨ abhɛka. Nɛ bǎsìɛp mmu ndǔ nywɔbhɛ́ nɛywěmʉɛt. 23Bě bǎsiɛ̀p bo ndǔ nywɔp nɛywěmʉɛt bɛ bǎkɛ kwɛn ɛbhé Moses. Bǎbentɨ nɛ mɛ mbɔnyunɛ́ nkʉ mmǔ nɛme átáŋ ndǔ nywɔbhɛ́ nɛywěmʉɛt? 24Bǎkɛ́ kpɔ́t manyé mmu bɛkoŋo mɛnyɨŋ ɛbhɛn bǎghɔ́ yi ákʉ̀. Bǎbhɔŋ bɛkpɔt manyé sayri bɛkoŋo tɛtɛp Mandɛm.”\nBo bare bhɛ́p mbák Yesu kɛ áchí Mpɛmɛ\n25Mbɔk bo Yerusalɛm báré rɛm yɛ bɛ, “Pú mmǔ rɛ́ báyàŋ bɛway nɛ? 26Achí fá árɛ̀m kɛpɨ kpoŋoroŋ, nɛ bǎbhɨ́kɨ́ rɛm yɛ̌nyɨŋ ntá yi. Ɛ́kway bɛbhak bɛ bǒbati bárɨŋɨ bɛ yí chí Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò? 27Kɛ sɛ́rɨŋɨ ɛbhak ɛnɛ mmǔ-nɛ áfú. Mpok Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò átwɔ́, yɛ̌ mmu apú rɨŋɨ nɛbhʉɛt anɛ yi áfú.” 28Ɛ́kʉ́, ndu Yesu átɔ̀ŋ bho amɛm ɛkɛrákap Mandɛm, arɛm nɛ ɛyɔŋ ɛtaŋataŋ bɛ, “Bǎrɨŋɨ mɛ, nɛ bǎrɨŋɨ ɛbhak ɛnɛ mfú? Mbɨ́kɨ́ twɔ ndǔ bɛtaŋ ɛbha. Mmǔ anɛ átó mɛ achí mmǔ tɛtɛp. Bǎbhɨ́kɨ́ rɨŋɨ yi. 29Ndɨ́ŋɨ́ yi, mbɔnyunɛ mfú chí ntá yi, nɛ yi kɛ átó mɛ.”\n30Ɛnyɨŋ Yesu árɛ́mɛ́ ɛ́kʉ́ báré yaŋ bɛkɛm yi, kɛ yɛ̌ mmu abhɨ́kɨ́ tɔk yi awɔ amʉɛt, mbɔnyunɛ mpok ayi abhɨ́kɨ́ re kway nyaka. 31Bɛyǎ bo mánóko yi, mándɛmɛ nɔkɔ bɛ, “Mbák Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò ántwɔ́, chɔŋ ankʉ mɛnyɨŋɨ́ maknkay ɛbhɛn bɛ́chá ɛbhɛn mmǔ-nɛ ákʉ̀?”\nBátó bo bɛ mánkɛ́m Yesu\n32Bǒnkwɔ Fárisi bághókó nɔ́kɔ́ ndǔ bǒ ɛka yɔ bárɛ̀m bɛyǎ mɛnyɨŋ ɛ̌ti Yesu, báchɛm nɛ bǒbati bachiǎkap, bátó babhabhɛrí abhɛn ɛkɛrákap bɛ mankɛm yi. 33Yesu arɛm yɛ ntá yap bɛ, “Mbɔŋ bɛ́pɛt bɛbhak nɛ bhe ndǔ mɔ́mbɨŋɨ mpok kɛ ndɔ́k ntá mmu anɛ átó mɛ. 34Chɔŋ mǎnjaŋ mɛ, kɛ bǎpú ghɔ mɛ. Nɛbhʉɛt anɛ mɛ́rɔ̀ŋ bǎpú kwáy bɛ́twɔ arɛ́.” 35Bo Israɛl bábhó bɛrɛm nɛ batɨ bɛ, “Atɨ bɛ́rɔ́ŋ fá, ɛnɛ́ sɛ́pú kway chɔŋ bɛghɔ yi? Atɨ bɛrɔŋ chi ɛtɔkɔ́ mankɔ ɛnɛ́ bǒ bhɛsɛ bátáká bárɔ́ŋɔ́ arɛ́ kɛ? Ǎyàŋ bɛrɔŋ bɛ́tɔŋ bo abhɛn bápú bo Israɛl arɛ́ kɛ? 36Yi bɛ ‘Chɔŋ sɛ́njáŋ yi, kɛ sɛpu ghɔ, nɛ bɛ́ nɛbhʉɛt anɛ yi árɔ̀ŋ, sɛ́pú kway bɛrɔŋ arɛ. Nɔ́ bɛ yi?’”\nManyiɛp amɛn áchyɛ̀ nɛpɛ́m\n37Ɛ́gháká nɔ́kɔ́ nywɔbhɛ́ ngwɛnti ɛpa, nɔ́ chi, nywɔp nɛgho ɛnɛn ɛpǎ ɛyɔ, Yesu afate arɛm nɛ ɛyɔŋ ɛtaŋataŋ bɛ, “Mmǔ anɛ manyiɛp ákwak yi, ántwɔ́ ntá ya. + 38Ɛ́chí nkúbhɛ́ mbɔ ɛnyu básɨ́ŋɨ́ amɛm Ɛkáti Mandɛm bɛ, ‘Mmǔ anɛ anókó mɛ, manyiɛp amɛn áchyɛ̀ nɛpɛ́m ǎfu yi antɨ ansɛp nɔkɔ mbɔ nyɛ́n.’” 39Yesu ǎrɛ̀m nyaka nɔ ɛ̌ti Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ ɛnɛ́ bábhɔ́ŋɔ́ bɛchyɛ ntá bo abhɛn mánóko yi. Bábhɨ́kɨ́ re chyɛ nyaka Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ ntá bo abhɛn mánóko mbɔnyunɛ Mandɛm ábhɨ́kɨ́ re sɔt nyaka Yesu amfay, ánchyɛ́ yi kɛnókó.\nBɛ́táká bɛ́kwɛ́n nɛ́ntɨ́ bɛyǎ bho ɛ̌ti Yesu\n40Bo bághókó nɔ́kɔ́ bɛyɔŋ ɛbhɛ́n Yesu árɛ́mɛ́, mbɔk bo bábho bɛrɛm bɛ, “Nɛ́, chí ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ Mandɛm anɛ ábhɔ́ŋɔ́ nyaka bɛ́twɔ.” 41Báchák bɛ, “Chi Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò.” Kɛ abhɛ́nɛ́fú bárɛm bɛ, “Yi abhɔŋ bɛfu chi atú Gálili kɛ? 42Pú básɨŋ amɛm ɛkáti bɛ, Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò chi ɛbhárɛ́mɔ Mfɔ Debhít nɛ abhɔŋ bɛ́fu chi Bɛ́tlɛhɛm, ɛtɔk nɛbhe Mfɔ Debhít?” 43Ɛ́kʉ́ ákɔ́rɛ́ nɛ bɛtaka bɛkwɛn nɛntɨ nap ɛ̌ti Yesu. 44Mbɔk ayap báyàŋ nyaka bɛkɛm yi kɛ yɛ̌ mmu kɛtɔk yi awɔ amʉɛt.\nBǒbati bo Israɛl kɛka nɛ Yesu\n45Babhabhɛri abhɛn ɛkɛrákap Mandɛm bápɛ́t yɛ nsɛm ntá bǒbati bachiǎkap nɛ bǒnkwɔ Fárisi. Bǒbati bábhɛ́p bhɔ́ bɛ, “Ndaká yí bǎbhɨ́kɨ́ twɔ nɛ yi?” 46Babhabhɛri ɛkɛrákap bákɛ́mɛ bhɔ bɛ, “Yɛ̌ mmu abhɨ́kɨ́ re rɛm mɛnyǔ mɛnyɨŋ ɛbhɛn mmǔ wu árɛ̀m!” 47Bǒnkwɔ Fárisi bákɛ́mɛ bhɔ bɛ, “Arwɔ̌ be nkwɔ bǎgúrɛ́ ɛbhɨ? 48Bǎghɔ yɛ̌ mǔnti ɛtɔk amɔt anókó yi? Bǎghɔ yɛ̌ mǔnkwɔ Fárisi anókó yi? 49Ndiɛrɛ ndɛ́ndɛmɛbho abhɛn, bábhɨ́kɨ́ rɨŋɨ bɛbhé Moses kɛ mánóko yi. Ntá Mandɛm, bɔ mankɛm bábɛp!” 50Nikɔdɛ́mɔs, mmǔ wap amɔt anɛ ánáŋ árɔ́ŋɔ́ nyaka ntá Yesu abhɛp bhɔ bɛ, 51“Ɛbhé ɛyɛsɛ ɛ́ká bɛ mánchyɛ́ mmu ntɛmsi ɛnɛ́ bábhɨ́kɨ́ re taŋ yi, mándɨ́ŋɨ́ sayri sayri ɛnyɨŋ ɛnɛ́ yi ákʉ?” 52Bákɛ́mɛ yi bɛ, “Wɔ nkwɔ́ ɔchí mmǔ Gálili? Yɨŋɨ́ Ɛkáti Mandɛm, chɔŋ ɔ́ngɔ́ bɛ́ yɛ̌ ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ amɔt apú kway bɛfu atú Gálili.” 53Yɛ̌ntɨkɨ mmu árɔ́ yɛ, agurɛ ɛkɛt ɛyi. +


Distant Cranes, Verdon, France, France. October 2020. Ref-1381 - Denis Olivier Photography\n11953735 VISITORS 21 ONLINE\nVerdon, france, France - October 2020\nReproduction, unlimited edition (27.4 x 27.6 in)


♥.Q̵ṷĽ ȞǡṠƁḷǺĻĽāɦ.♥: November 2011\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 9:49 am No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 7:59 pm No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 12:45 am No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 9:42 pm No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 10:58 pm No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 11:45 pm No comments:\nLepas ni kena amal ni. InsyaAllah istiqamah ~\np/s : renung-renungkan, selamat beramal. :)\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 10:29 pm No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 1:30 pm No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 6:11 pm No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 12:10 am No comments:\nWritten by ďǏἐƳȂǎ at 1:47 pm No comments:


Ɛkáti Bɛtɨk Bǒnto 2 KENNT - Nywɔp ɛpǎ bo Israɛl ɛnɛ - Bible Search\nƐkáti Bɛtɨk Bǒnto 1 Ɛkáti Bɛtɨk Bǒnto 3\nƐkáti Bɛtɨk Bǒnto 2\n1Nywɔp ɛpǎ bo Israɛl ɛnɛ bábhɨ̀ŋɨ bɛ́ *Pɛ́ntɛkɔs ɛghaka nɔkɔ, bakoŋo Yesu mankɛm bábhák nɛbhʉɛt amɔt. + 2Ɛwat ɛ́fú amfáy tɛ́mchók mbɔ ɛnɛ́ mbʉ́ɛ́p ataŋataŋ ɛ́jwǐ amɛm ɛkɛt ɛnɛ́ bɔ bachi arɛ. 3Bághɔ́ mɛnyɨŋ mbɔ bárɨ́ngo. Átáka, ɛnyu ɛnɛ́ yɛ̌ntɨkɨ mmu wap abhɔ́ŋ nɛmɔt ɛnɛn nɛte yi anti. 4Tɛ́mté wu Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ abhak nɛ yɛ̌ntɨkɨ mmu wap tontó. Akʉ́ bábhó bɛ́rɛ́m bɛyɔŋɔ́tɔk ɛbhɛn bɔ babhɨkɨ ghɔk.\n5Mpok yɔ, bǒ abhɛn báfyɛ̀ bɛtaŋ bɛbhʉ̀rɛ bɛbhé bo Israɛl babhak Yerúsalɛm. Báfú ndǔ bɛyǎ bɛtɔk. 6Bághókó nɔ́kɔ́ ɛwat ɛyɔ, bárɔk ntiɛ́t ntiɛt bɛ́ghɔ ɛnyɨŋ ɛnɛ ɛ́fàkari. Bábhak maknkay bɛghók ndǔ bakoŋo Yesu bárɛ̀m bɛyɔŋɔ́tɔk nyáŋá nyáŋá ɛnyu ɛnɛ́ yɛ̌ntɨkɨ mmu wap ághòk ndu ɛyi ɛyɔŋɔ́tɔk ɛnyɨŋ ɛnɛ́ bárɛ̀m. 7Bábhák maknkay tontó, bábho bɛrɛm bɛ, “Pú bǒbhɛn mankɛm chi bo Galili? 8Ná ɛ́chí bɛ́ yɛ̌ntɨkɨ mmu ywɛsɛ ǎghòk ɛnyɨŋ ɛnɛ́ bɔ́ bárɛ̀m ndǔ ɛyi ɛyɔŋɔ́tɔk? 9Sɛ́fǔ bɛtɔk nyáŋá nyáŋá: Mbɔk báfu Pátia, báchák Mídia, abhɛ́nɛ́fú Ɛ́lam; mbɔk báfú Mɛsopotemia, báchák atú Judéya, abhɛ́nɛ́fú atú Kapadóshiya; mbɔk báfú atú Pɔ́ntɔs, báchák atú Ésia. 10Mbɔk báfú atú Fríjia, báchák atú Pamfília. Mbɔk báfú Íjip, báchák báfú ndǔ batáp ɛtɔk Líbia anɛ achi kɛkwɔt nɛ Sírene. Ndú abhɛn báfú Rom, mbɔk chi bo Israɛl, báchák bǒ abhɛn bákòŋo Mandɛm mbɔ bo Israɛl, 11báchák báfú Krɛt, abhɛ́nɛ́fú Arébia. Yɛ̌ nɔ, yɛ̌ntɨkɨ mmǔ ywɛsɛ ǎghòk ndu bɔ́ bárɛ̀m mɛnyɨŋɨ́ maknkay ɛbhɛn Mandɛm ákʉ́ ndu ɛyi ɛyɔŋɔ́tɔk.” 12Bɔ́ mankɛm bábhák maknkay, batí átáká bhɔ́, bábhó bɛbhɛp batɨ bɛ, “Anɛ́ ndak-aa?” 13Kɛ bachak báré way bakoŋo Yesu mándɛm nɔkɔ bɛ, “Mmɛ́m akɛm bǒbhɛn!” Nɛtwɔ Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ\n14Píta afate yɛ nɛ bǒnto báchák batí byó nɛ amɔt, abho bɛrɛm nɛ ɛyɔŋ ɛtaŋataŋ ntá bɛyǎ bǒbhɔ bɛ, “Bǒ Judɛ́ya nɛ be mankɛm abhɛn bǎchi Yerúsalɛm, tá ká batú mǎngók ɛnyɨŋ ɛnɛ mɛ̌rɛ̀m. 15Bǒbhɛn bábhɨ́kɨ́ kwɛ́n chi mmɛ́m mbɔ ɛnyǔ bǎkàysi. Nywɔp nɛchi ndiɛrɛ nkárɛ́nká nɛ́nɛ́namɔt běti. 16Nɛ́ chí ɛnyɨŋ ɛnɛ ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ Jóɛl arɛmɛ nyaka bɛ chɔŋ ɛmfakari. Joɛl arɛm nyaka bɛ,\n17Mandɛm arɛm bɛ ‘Ndǔ manywɔbhɛ́ ngwɛnti,\n18Ndu manywɔp ɛyɔ, chɔŋ nkʉ Ɛfóŋó ya ɛ́ntwɔ́ ntá bakʉ̌ bɛtɨk abha,\n19Nɛ chɔŋ nkʉ mɛnyɨŋɨ́ maknkay mɛ́mfakari amfay, nɛ ntɔŋ bɛrɨŋɨ́ maknkay fá amɨk.\n20Chɔŋ mmok anjibhiri ándɔp ɛjuri, ntaŋ ánjibhiri andɔp manoŋ,\n21Nɛ chɔŋ ɛmbak bɛ yɛ̌ agha anɛ ábhɨ̀ŋɨ Acha bɛ ánkwák yi,\nAcha ǎpɛmɛ yi.’”\n22Píta arɔk ambɨ bɛ́rɛ́m bɛ, “Bo Israɛl, ghók ká bɛyɔŋ ɛbhɛ́n: ‘Yesu mmu Násárɛt chí mmu anɛ Mandɛm áyábhɛ́ nyaka. Atɔ́ŋ kpoŋoroŋ bɛ́ ayap yí ndǔ áchyɛ́ yi bɛtaŋ. Akʉ yɛ mɛnyɨŋɨ́ maknkay. Atɔ́ŋ bɛrɨŋ. Bě babhɔŋ bǎrɨŋɨ nɔ sayri mbɔnyunɛ akʉ nyaka mɛnyɨŋ ɛbhɛn bɛsí ɛbhɛka. 23Mandɛm anáŋ arɨ́ŋɨ́ nyaka ɛnyɨŋ ɛnɛ ɛ́bhɔ́ŋɔ́ bɛfakari nɛ Yesu bɛkoŋo nkaysi yi. Báfyɛ́ yɛ́ yi amɔ yɛká bɛ mǎnchyɛ yi ntá bo bɛbʉ́ bɛ mángó ndǔ ɛkotákátí, mángway. 24Kɛ Mandɛm akʉ yí ampɛtnsɛm ndǔ nɛpɛ́m, afɛrɛ yí ndǔ bɛbě nɛwú mbɔnyunɛ nɛwú nɛpu kway nyaka bɛbhɔŋ bɛtaŋ amfǎy yi.’” 25Mfɔ Debhít asɨŋ nyaka ɛ̌ti yi bɛ,\n26Ntǐ ɛna nɛ́jwi yɛ nɛ maŋák, nɛ nchí rɛm kɛpɨ nɛ maŋák.\n27Mbɔnyunɛ wɔ Mandɛm ɔpú chɛn chɔŋ mɛ ɔ́ndɔ́ amɛm ɛtɔkɔ́ bawú,\n28Ɔkʉ mɛ ndɨ́ŋɨ́ mbi nɛpɛ́m.\n29Píta arɔk ambɨ bɛrɛm bɛ, “Bɔ̌ma, nchí kway bɛghati bhe kpoŋoroŋ ɛ̌ti Mfɔ Debhít, chi mbɨ ywɛsɛ. Agu nyaka, bábhɛ́mɛ yi, nɛ nnɛm ɛni nɛbhʉɛt fá nɛ bhɛsɛ kpatɛ ɛchɔŋ. 30Achí nyaka ndɛmɛkɛpɨ̌ntɨ. Arɨŋɨ bariɛp amɛn Mandɛm áchyɛ́ yi, kpát anyú nku bɛ chɔŋ Mandɛm ankʉ ɛbhárɛ́mɔ ywi anyiɛ ɛnɔkɔ́ kɛfɔ ɛyi. 31Debhít ayambɨ aghɔ́ ɛnyɨŋ ɛnɛ Mandɛm abhɔŋ bɛkʉ ndǔ mpok anɛ átwɔ̀ ambɨ kɛ yɔ ɛmfakari. Aghɔ́ bɛ, chɔŋ Mandɛm ankʉ Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò ampɛtnsɛm ndǔ nɛpɛ́m. Ɛ̌ti yɔ, Debhít arɛm nyaka bɛ, ‘Mandɛm abhɨ́kɨ́ chɛn Mpɛmɛ yí áyábhɛ́ ándɔ́ amɛm ɛtɔkɔ́ bawú nɛ abhɨ́kɨ́ chɛn mmʉɛt yi ámpɔ́ amɛm nnɛm.’ 32Mandɛm akʉ Yesu apɛtnsɛm ndǔ nɛpɛ́m nɛ bɛsɛ́ mankɛm sɛ́ghɔ́ yi nɛ sɛchi batísiɛ bɛ achi nɛpɛ́m. 33Mandɛm achyɛ yí bɛyǎ kɛnókó ndu akʉ yi achɔkɔ ɛbhe awɔ́nɛm ɛyi ndǔ ɛnɔkɔ́ kɛfɔ. Ɛta abhʉrɛ bariɛp ami ndu achyɛ yí Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ. Nɛ chí Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ mmu Yesu achyɛ bhɛsɛ kɛ ákʉ̀ mɛnyɨŋ ɛbhɛ́n bɛ́fàkari nɛ mbɔ ɛnyǔ bǎghɔ̀ nɛ bǎghòk. 34Debhít abhɨ́kɨ́ rɔ nyaka ɛtɔkɔ́ bawú ándɔ́k amfay. Kɛ yímbɔŋ arɛm bɛ,\n35kpátɛ nkʉ bǒmpap abhɛ mámbak mbɔ ɛnɔk ɛnɛ ɔ́chɔkɔ ɔ́nyaŋa bɛkak arɛ́.”’\n36“Bo Israɛl mankɛm bábhɔŋ bɛ́rɨŋɨ yɛ sayri bɛ, Yesu mmu be bǎgo ndǔ ɛkotákátí kɛ Mandɛm ákʉ́ yi áchi Acha nɛ Mpɛmɛ yi áyábhɛ́.”\n37Bághókó nɔ́kɔ́ ɛnyɨŋ ɛnɛ́ Píta arɛmɛ, ɛ́kwɛ́n bɔ́ tɛ antɨ. Babhɛp Píta nɛ bǒnto bachak bɛ, “Bɔ̌ma, chɔŋ sɛ́nkʉ yɛ ná?” 38Píta akɛmɛ bhɔ bɛ, “Yɛ̌ntɨkɨ mmǔ yɛka abhɔŋ bɛ́tɨknsɛm ndǔ bɛbʉ́ bhi nɛ mánjwiti yi ndǔ nnyɛ́n Yesu Kristo bɛ Mandɛm amfoŋori bɛbʉ́ bhi. Mmǔ anɛ ákʉ́ nɔ Mandɛm ǎchyɛ yi Ɛfóŋó Bɛdyɛrɛ mbɔ akap. 39Bariɛp amɛn ayɨ́ŋɨ́ be nɛ bɔ̌bhɛka, nɛ bǒ mankɛm abhɛn bachi nɛkɔ nɛsiɛ. Ayɨ́ŋɨ́ nkwɔ yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ Mandɛm Acha yɛsɛ ábhɨ̀ŋɨ bɛ antwɔ ntá yi.”\n40Píta arɔk ambɨ bɛ́rɛm baya mɛnyɨŋ bɛ́chák ansɛmti nɔkɔ bhɔ bɛ́ “Fɛrɛ́ ká mmʉɛt ndǔ ntɛmsi anɛ ábhɔ́ŋɔ́ bɛ́twɔ ntá bǒ bɛbʉ́ abhɛn fá ammɨk.” 41Ɛkʉ bo abhɛn mánóko ɛnyɨŋ ɛnɛ Píta arɛmɛ bárɔ́k bájwiti bhɔ. Nɛ bo abhɛn bachɛmɛ nɛ bakoŋo Yesu nywɔp ɛnɔ babhak mbɔ nká ɛ́rát. 42Bachyɛ mmʉɛt ndu bɛ́ghɔ́k mɛnyɨŋ ɛbhɛn bǒnto Yesu bátɔ̀ŋ. Bɔ́ mankɛm abhɛn manókó babhak ndu nsoŋ amɔt ndǔ yɛ̌ntɨkɨ ɛnyɨŋ, ndǔ Nɛnyiɛ Acha nɛ ndu nɛnɨkɨ́mʉɛt.\n43Bǒnto Yesu bábho bɛkʉ bɛyǎ mɛnyɨŋɨ́ maknkay nɛ bɛrɨŋɨ́ maknkay. Bɛcháy bɛ́kɛ́m bo mankɛm abhɛn bághɔ̀ mɛnyɨŋ ɛbhɔ. 44Nɛ bo abhɛn mánóko mankɛm babhák ɛyɔŋ ɛ́mɔ́t, mánkɔrɛ nɔkɔ mɛnyɨŋ ɛbhap ndǔ nsoŋ amɔt. 45Mpok nɛ mpok, abhɛn bábhɔ́ŋɔ́ mɛnyɨŋ bátì nyaka mánkɔrɛ nɔkɔ nkáp nɛ abhɛn ɛyap ɛ́pú ɛnyu ɛnɛ́ yɛ̌ntɨkɨ mmu wap abhɔŋ ɛnyɨŋ. 46Nɛ yɛ̌ntɨkɨ nywɔp báchɛ̀m nyaka amɛm ɛkɛrákap Mandɛm amɛm Yerúsalɛm ndu mɛ́nɨ́kmʉɛt. Báchɛ̀m nyaka nkwɔ amɛm bɛkɛt ɛbhap ndǔ Nɛnyiɛ Acha nɛ ndǔ mɛnyiɛ́ nɛnyíɛ́ nɛ bɛyǎ maŋák nɛ ntɨ nɛmɔt, 47mámbɨti nɔkɔ Mandɛm. Bǒ mankɛm bághɔ́ ndǔ bakoŋo Yesu bákʉ̀ nɛ báre bhɔ́ŋ maŋák nɛ bhɔ. Nɛ yɛ̌ntɨkɨ ɛwak Acha ankʉ nɔkɔ bo abhɛn yi ápɛ́mɛ́ mánchɛ́m nɛ bakoŋo bhi.


Jozuwée 17 - Josué 17\nÈ nǎ ayǐkúngban ɖě akɔta Manasée tɔn; é wɛ nyí nukɔn ví Jozɛ́fu tɔn. Makíi e nyí nukɔn ví Manasée tɔn, bo nyí Galadi sín tɔ́ ɔ́, è ko ná Galadi yíkúngban ɔ́ kpó Basáni yíkúngban ɔ́ kpó éyɛ́, ɖó ahwanfuntɔ́ wɛ é nyí.\n17.1 Une part échut aussi par le sort à la tribu de Manassé, car il était le premier-né de Joseph. Makir, premier-né de Manassé et père de Galaad, avait eu Galaad et Basan, parce qu'il était un homme de guerre.\nÈ lɛ̌ nǎ ayǐkúngban ɖěvo akɔta Manasée tɔn sín hɛ̌nnu ɖě lɛ́ɛ lɔmɔ̌. Hɛ̌nnu énɛ́ lɛ́ɛ ɖíe: hɛ̌nnu Aviɛzɛ́ɛ tɔn, Helɛ́ki tɔn, Asiliɛ́li tɔn, Cɛkɛ́mu tɔn, Hefɛ́ɛ tɔn kpódó Cemida tɔn kpó. Jozɛ́fu ví Manasée ɔ́, vǐ tɔn súnnu lɛ́ɛ sín hɛ̌nnu lɛ́ɛ nɛ́.\n17.2 On donna par le sort une part aux autres fils de Manassé, selon leurs familles, aux fils d'Abiézer, aux fils de Hélek, aux fils d'Asriel, aux fils de Sichem, aux fils de Hépher, aux fils de Schemida : ce sont là les enfants mâles de Manassé, fils de Joseph, selon leurs familles.\nSelofɛxádi ji vǐ súnnu ɖě ǎ, nyɔ̌nu kɛ́ɖɛ́ wɛ é ji. Hefɛ́ɛ ví wɛ é nyí, bɔ Hefɛ́ɛ nyí Galadi ví, bɔ Galadi nyí Makíi ví, bɔ Makíi nyí Manasée ví. Selofɛxádi sín vǐ nyɔ̌nu lɛ́ɛ sín nyǐkɔ ɖíe: Maxla, Nɔwa, Hogla, Miluka kpó Tíisa kpó.\n17.3 Tselophchad, fils de Hépher, fils de Galaad, fils de Makir, fils de Manassé, n'eut point de fils, mais il eut des filles dont voici les noms: Machla, Noa, Hogla, Milca et Thirtsa.\nVǐ nyɔ̌nu nɛ́ lɛ́ɛ wá mɔ vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ Eleazáa kpódó Jozuwée Nuni ví ɔ́ kpó, kpódó mɛ e ɖo togun ɔ́ nu lɛ́ɛ kpó, bó ɖɔ nú yě ɖɔ: “Mawu Mavɔmavɔ zɔ́n Mɔyízi ɖɔ é ní ná ayǐkúngban mǐ lɔmɔ̌, lě e è nǎ súnnu e ɖo akɔta mǐtɔn mɛ lɛ́ɛ ɔ́ ɖɔhun.” Ée yě ɖɔ mɔ̌ ɔ́, è xwedó gbeta e Mawu Mavɔmavɔ ɖe tɔ́n ɔ́, bó ná ayǐkúngban yě, lě e è nǎ súnnu e ɖo akɔta yětɔn mɛ lɛ́ɛ é ɖɔhun.\n17.4 Elles se présentèrent devant le sacrificateur Éléazar, devant Josué, fils de Nun, et devant les princes, en disant : L'Éternel a commandé à Moïse de nous donner un héritage parmi nos frères. Et on leur donna, selon l'ordre de l'Éternel, un héritage parmi les frères de leur père.\nAyǐkúngban e akɔta Manasée tɔn yí ɔ́ bló ayǐkúngban ta wǒ, bɔ ayǐkúngban Galadi kpódó Basáni tɔn kpó e ɖo Judɛ́ɛn sín zǎnzǎnhwe jí ɔ́ gɔ́ ná.\n17.5 Il échut dix portions à Manassé, outre le pays de Galaad et de Basan, qui est de l'autre côté du Jourdain.\nNǔgbó ɔ́, é nyí súnnu e ɖo akɔta Manasée tɔn mɛ lɛ́ɛ kɛ́ɖɛ́ wɛ è nǎ ayǐkúngban ǎ; è nǎ ayǐkúngban nyɔ̌nu lɛ́ɛ lɔmɔ̌. Manasée sín vǐ ɖě lɛ́ɛ tɔn wɛ nyí ayǐkúngban e ɖo Galadi ɔ́.\n17.6 Car les filles de Manassé eurent un héritage parmi ses fils, et le pays de Galaad fut pour les autres fils de Manassé.\nManasée sín ayǐkúngban ɔ́, dogbó tɔn bɛ́ sín Acɛ́ɛ, bo yi Mikumɛtáti ɖo Sikɛ́mu kpá. É gosín fínɛ́, bó tunta tofɔligbé ɖo Eyinu-Tapuwaxinu lɛ́ɛ sín awa jí.\n17.7 La limite de Manassé s'étendait d'Aser à Micmethath, qui est près de Sichem, et allait à Jamin vers les habitants d'En Tappuach.\nTapuwaxi yíkúngban ɔ́, Manasée tɔn wɛ é nyí; amɔ̌, Tapuwaxi, toxo e ɖo dogbó ɔ́ jí ɔ́, Eflayímu ví lɛ́ɛ wɛ è nǎ.\n17.8 Le pays de Tappuach était aux fils de Manassé, mais Tappuach sur la frontière de Manassé était aux fils d'Éphraïm.\nDogbó ɔ́ wá Kana tɔ ɔ́ sín afɔligbé. É ká ɖo mɔ̌ có toxo e ɖo tɔ ɔ́ sín afɔligbé lɛ́ɛ ɔ́, Eflayímu ví lɛ́ɛ tɔn wɛ, có ayǐkúngban Manasée tɔn jí wɛ toxo énɛ́ lɛ́ɛ ɖe. Dogbó ɔ́ gbɔn fínɛ́ bó yi to ɔ́ sín taligbé, cóbó wá yi fó dó Mɛditɛlanɛ́ɛ xu ɔ́ tó.\n17.9 La limite descendait au torrent de Kana, au midi du torrent. Ces villes étaient à Éphraïm, au milieu des villes de Manassé. La limite de Manassé au nord du torrent aboutissait à la mer.\nÉnɛ́ ɔ́, akɔta Eflayímu tɔn ɔ́ gba kpé afɔligbé, bɔ Manasée tɔn ɔ́ gba kpé taligbé. Ayǐkúngban e ɖo afɔligbé ɔ́ nyí Eflayímu tɔn, bɔ éé ɖo taligbé ɔ́ nyí Manasée tɔn, bɔ Mɛditɛlanɛ́ɛ xu ɔ́ nyí dogbó nú yě. Yě bɔdó ayǐkúngban Acɛ́ɛ tɔn wú ɖo taligbé-gbadahwe jí, bó bɔdó Isakáa tɔn wú ɖo totaligbé zǎnzǎnhwe jí.\n17.10 Le territoire du midi était à Éphraïm, celui du nord à Manassé, et la mer leur servait de limite ; ils touchaient à Aser vers le nord, et à Issacar vers l'orient.\nÈ nǎ toxo ɖé lɛ́ɛ akɔta Manasée tɔn ɔ́ ɖo Isakáa kpó Acɛ́ɛ kpó sín ayǐkúngban jí. Toxo e wɛ lɛ́ɛ ɖíe: Bɛti-Ceani kpó gletoxo tɔn lɛ́ɛ kpó, Yivleámu kpó gletoxo tɔn lɛ́ɛ kpó. Dɔ́ɔ kpó gletoxo tɔn lɛ́ɛ kpó, Eyinu-Dɔ́ɔ kpó gletoxo tɔn lɛ́ɛ kpó, Tanaki kpó gletoxo tɔn lɛ́ɛ kpó, Mɛgido kpó toxo tɔn lɛ́ɛ kpó: só atɔn lɛ́ɛ.\n17.11 Manassé possédait dans Issacar et dans Aser: Beth Schean et les villes de son ressort, Jibleam et les villes de son ressort, les habitants de Dor et les villes de son ressort, les habitants d'En Dor et les villes de son ressort, les habitants de Thaanac et les villes de son ressort, et les habitants de Meguiddo et les villes de son ressort, trois contrées.\nÉ ká ɖo mɔ̌ có akɔta Manasée tɔn kpé wú bó nya Kanáanu lɛ́ɛ sín to énɛ́ lɛ́ɛ mɛ ǎ, yě kpo ɖo to énɛ́ lɛ́ɛ mɛ káká jɛ égbé.\n17.12 Les fils de Manassé ne purent pas prendre possession de ces villes, et les Cananéens voulurent rester dans ce pays.\nIzlayɛ́li ví lɛ́ɛ wá syɛ́n ganjí, có yě kpé wú bó nya Kanáanu lɛ́ɛ ǎ; amɔ̌, yě kpa acɛ nú yě bó nɔ́ zɔ́n azɔ̌ syɛ́nsyɛ́n lɛ́ɛ yě.\n17.13 Lorsque les enfants d'Israël furent assez forts, ils assujettirent les Cananéens à un tribut, mais ils ne les chassèrent point.\nJozɛ́fu ví lɛ́ɛ wá ɖɔ nú Jozuwée ɖɔ: “Étɛ́wú wɛ a nǎ ayǐkúngban ta ɖokpó géé mǐ mɛ e jí Mawu Mavɔmavɔ dó acɛ, bɔ mǐ sukpɔ́ sɔ mɔ̌ lɛ́ɛ?”\n17.14 Les fils de Joseph parlèrent à Josué, et dirent : Pourquoi nous as-tu donné en héritage un seul lot, une seule part, tandis que nous formons un peuple nombreux et que l'Éternel nous a bénis jusqu'à présent ?\nJozuwée ka yí gbe nú yě ɖɔ: “Ényí mi sukpɔ́ sɔ mɔ̌ hǔn, mi yi zunkan mɛ ɖo Pɛliziti lɛ́ɛ kpó Hlafa ví lɛ́ɛ kpó sín to mɛ. Mi ná xo zun ɖo fínɛ́, bó ná mɔ tɛnmɛ, ɖó Eflayímu sókan ɔ́ hwe dó mi dín.”\n17.15 Josué leur dit : Si vous êtes un peuple nombreux, montez à la forêt, et vous l'abattrez pour vous y faire de la place dans le pays des Phéréziens et des Rephaïm, puisque la montagne d'Éphraïm est trop étroite pour vous.\nJozɛ́fu ví lɛ́ɛ ká yí gbe n'i ɖɔ: “Ayǐkúngban e ɖo sókan mɛ ɔ́ kpé mǐ nǔgbó ǎ. Wegɔ́ ɔ́, Kanáanu e ɖo ayǐkúngban wɛnjɛ jí lɛ́ɛ, kpódó éé ɖo Bɛti-Ceani kpó lɛ́ɛ, kpódó éé ɖo toxo e lɛ́ lɛ̌ dó yě lɛ́ɛ kpó mɛ, kpódó éé ɖo tɔdo Izleyɛ́li tɔn ɔ́ mɛ lɛ́ɛ kpó ɔ́, gan sín kɛkɛ́ví wɛ ɖo así yě bǐ tɔn.”\n17.16 Les fils de Joseph dirent : La montagne ne nous suffira pas, et il ya des chars de fer chez tous les Cananéens qui habitent la vallée, chez ceux qui sont à Beth Schean et dans les villes de son ressort, et chez ceux qui sont dans la vallée de Jizreel.\nÉe yě ɖɔ mɔ̌ ɔ́, Jozuwée ɖɔ nú Jozɛ́fu ví e ɖo akɔta Eflayímu tɔn mɛ lɛ́ɛ, kpódó éé ɖo akɔta vlɔ́ Manasée tɔn e ɖo gbadahwe jí lɛ́ɛ kpó ɖɔ: “Mi sukpɔ́, bó syɛ́n ɖésú. É nyí ayǐkúngban ta ɖokpó géé wɛ è nǎ ná mi ǎ.\n17.17 Josué dit à la maison de Joseph, à Éphraïm et à Manassé : Vous êtes un peuple nombreux, et votre force est grande, vous n'aurez pas un simple lot.\nLo ɔ́, ayǐkúngban e ɖo sókan mɛ ɔ́, zunkan wɛ, có é wɛ è nǎ ná mi, bɔ mi ná xo, bɔ bǐ ná nyí mitɔn. Kanáanu e ɖo ayǐkúngban ɔ́ jí lɛ́ɛ ɖó gankɛkɛ́ví, bó syɛ́n, có mi ka ná nya yě.”\n17.18 Mais vous aurez la montagne, car c'est une forêt que vous abattrez et dont les issues seront à vous, et vous chasserez les Cananéens, malgré leurs chars de fer et malgré leur force.