Adimen emozionala lantzeko tailerrak – Guraso.eus\nAdimen emozionala lantzeko tailerrak\n2021-02-03\tguraso\tIruzkinik ez\nArrasateko Udaleko Gizarte Zerbitzuen sailak adimen emozionala lantzeko tailerrak antolatu ditu 0-18 urte bitarteko haur eta gazteen gurasoentzat.\nGaur, Otsailaren 3an izango da 0-5 eta 6-12 urte bitartekoen lehen saioa eta apirilaren 28an hasiko da 13-18 urte bitartekoen tailerra —martxoan irekiko dute izena emateko epea—. Adin tarte bakoitzak “estrategia jakin bat” eskatzen duelako banatu dira adinen arabera tailerrak.\nGuk tailer hauek bideratuko dituen Donna Apellaniz Nietorekin hitz egin dugu; Adimen emoziolalaz, emozioen funtzionalitateaz, guraso eta hezitzaile moduan egin beharreko bideaz, bide laguntzaz…\n2018. urtean Donna Apellaniz Nietok HIk Hasi egitasmoan argitaratutako testua ere ekarri dugu gaur guraso.eus era, bertan Adimen Emozionalak eta emozioek hezkuntzaren arloan kontutan hartzeaz irakurri genuen.\nBadirudi azken urte hauetan leku bat hartzen ari dela adimen emozionalaren kontzeptua eta emozioen garrantzia, eskoletan eta hezkuntzaren arloan. Gizartea aldatzen ari da, eta, horrekin batera, haurrak hezteko modua ere bai.\nGaur egun, haurrek zer behar duten kontuan hartzen saiatzen gara, bai eta zer sentitzen duten ere. Baina, haien beharrak eta emozioak gure itxaropenekin bat ez datozenean edota horiek gure sinesmenen kontra egiten dutenean, zailtasunak datoz, eta, orduan, ahal duguna ahal dugun hobekien egiten dugu.\nEmozioen garrantziaz jabetzeko, ulertu beharra dugu bizitza honetan gure emozioek gidatzen gaituztela. Norbanako bakoitzak bere emozioak sortzen dituela jakin behar dugu. Nola? Pentsamenduaren bitartez.\nHitzaldi eta ikastaroetan hori adierazten dudanean, jende askok desadostasuna azaltzen du: “Nik sortzen baditut nire emozioak, gustuko ez ditudan emozioak ez ditut sortuko, ezta?”. Ez, argi dago. Baina pixka bat konplexuagoa da gure funtzionamendua. Eta, orduan, nola izan daiteke guk geuk sortzea gure emozioak? Gure pentsamendu inkontzienteak egiten duelako lan handiena.\nJaiotzen garenean, ezezaguna dugun mundu batean jaiotzen gara, eta mundu horrek nola funtzionatzen duen ikasten ari gara etengabe. Nola hitz egiten den; zer dagoen ondo, eta zer ez; zer egin daitekeen, eta zer ez; zeinekin izan behar ditugun harremanak eta nola… Milaka eta milaka gauza. Eskerrak haurrak garenean prest gauden ikasteko, gure osotasunean! Gure gorputza eta ikasketak osatzen ditugun heinean, osatzen doa gure burmuina ere.\nArreta jarriz gero, zenbat eta haur gazteagoa izan, orduan eta txikiagoa da haren hausnartzeko gaitasuna. Adinarekin batera gure burmuina garatzen doalako gertatzen da hori. Paul MacLean-en teoriaren arabera, hiru burmuin mota ditugu burmuinaren barruan: narrastien garuna edo garun primarioa (funtzio primarioez arduratzen da: arnasketa, digestioa…), linbikoa (emozionala ere esaten zaio, emozioen funtzioez arduratzen baita: sentimenduak, harremanak…) eta neokortexa (pentsatzen duen burmuina, arrazoiaren funtzioez arduratzen dena: ikasketa, hizkuntza…).\nJaiotzen garenean, gure burmuin primarioa eta linbiko edo emozionala neokortexa baino aktiboago daude, biziraupena bermatzeko haurrak oinarrizko funtzioak bete ditzan: jan, lo egin, beldurra adierazi babestua izateko, eta abar. Denbora pasatu ahala, garatzen doa neokortexa, eta, pixkanaka, handitu egiten da haurraren arrazoitzeko gaitasuna.\nBeraz, haurrekin arrazoitzeak, hausnartzeak eta era logiko hutsean aritzeak ez du helduekin duen eragin bera. Horrek ez du esan nahi gauzak azaldu behar ez dizkiegunik; esan nahi du, haiek hobeto ulertu eta zaindu nahi baditugu, haien mundu emozionalera hurbildu behar dugula. Haurrak emozioen bitartez mugitzen dira, eta guk lagundu egin behar diegu emozio horiek era osasuntsu eta ekologiko batean kudeatzen, kontuan hartuta haientzat eta haien ingururako zer den onena.\nHorretarako, kontuan izan behar dugu jaiotzen garenean 100.000 milioi neurona ditugula, baina eskasak direla horien arteko konexioak. Hazten eta hezten goazen heinean, konexioak ugaritzen doaz, eta esan dezakegu ikasketa bihurtzen dela konexio horietako bakoitza, zerbait berria ikasten dugunean neuronen arteko konexio berri bat sortzen baita. Beraz, gure bizitzaren lehenengo urteetan ikasten dugun guztia neuronen arteko konexio berri batekin sendotzen da. Horregatik, haurtzaroan ikasitako guztia egiatzat onartzen dugu, konturatu gabe oro har.\nProzesu hori bizitza guztian zehar gertatzen bada ere —hain zuzen ere, gauza berriak ikasteko aukera dugu hil arte–, jaiotzetik 7 urte bitartera, pertsonaren ikasketaren %90 gauzatzen dela esaten da. Gure sinesmenen % 90 garai horrekin dago lotuta. Horregatik, kontuan izan behar dugu haurrei zer ideia transmititzen dizkiegun, haiek hori egiatzat hartuko baitute. Are gehiago, ideia hori errepikakorra bada.\nGure ikasketa-prozesua hiru eratara gertatzen da. Lehenengo, errepikapenaren bitartez: zerbait zenbat eta gehiagotan egin, sendoagoa izango da ikasketa. Bigarrenik, guretzat garrantzitsuak diren pertsonek, erreferenteek, egiten edo esaten duten horretatik edo direnagatik ere ikasten dugu: ereduaren bitartez. Eta hirugarrenik, zerbait gertatzen zaigunean eta horrek karga emozional handia duenean, grabatuta gelditzen zaigu automatikoki, ikasketa moduan. Adibidez, gidatzen goazelarik istripu bat izaten badugu eta guretzat emozionalki gogorra bada, berriz ere leku beretik pasatzean, istripuan bizi izan genituen emozio berak bizi ditzake gure gorputzak, edota gidatzeari beldurra har diezaiokegu, eta abar.\nHorregatik, haurrek haserre handiak dituztenean edota emozioak indar handiz bizi dituztenean, egokia da horretaz hitz egitea une lasai eta goxo batean, une berean egoera era egokian ixteko, gertatu denarekin bakean eta lasai egoteko, emozio hori ulertu eta onartzeko.\nEmozionalki zerbait konponduta ez dugunean, horrek ez digu uzten aurrera joaten; kateatuta gelditzen gara. Orduan, tirita bat jartzen diogu gure min emozionalari, eta aurrera goaz, normalean herrenka, ahal dugun moduan. Umeek ere horixe egiten dute, eta, aurrera jarraitzen badute ere, ez da inoiz konponduko barruko gatazka hori, min horri ez badiogu behar duen arreta eskaintzen.\nHaurrei emozioak ukatzen badizkiegu, haien mundua ukatzen ari gara, eta, halakoetan, zaila egingo zaigu haiek osotasunean ulertzea. Zer sentitzen duten, zer bizitzen duten jakitea eta haien jokabideak ulertzea zaila egingo zaigu, ekintza guztien atzean zergatik eta zertarako bat baitago. Ez badiegu emozioez hitz egiten, etxean edo eskolan ez baditugu emozioak azaltzen —geureak ere bai, heldu garen aldetik eredu izan behar baitugu—, haientzat ez dira existituko emozioak, eta haien mundu emozional guztia nahastuta geldituko da, argirik gabe, aipatzen ez dena ez baita existitzen.\nHelduoi, batzuetan, beldurra ematen digu emozioez hitz egiteak. “Nola zaude?” galdetzen dugunean eta norbaitek triste, gogogabe, goibel edo etsita dagoela erantzuten digunean, damutu egiten gara galdetu izanaz askotan, ez baitakigu zer erantzun. Baina, maiz, ez dago erantzun beharrik, nahikoa da entzutearekin.\n“Zer gertatu zaizu gaur eskolan?”, “nola sentitu zara hori bizitzerakoan?”, “hori ez zaizu gustatu, ezta?”… Haurrek milaka gauza bizi dituzte egun bakoitzean, eta, horiekin batera, milaka emozio. Egia da oso boteretsuak direla eta, helduei ez bezala, “azkar” pasatzen zaiela, ahaztu egiten direla. Batzuetan, hala ematen du. Eta hala da batzuetan. Haurrak ez dira, helduok bezala, pentsamenduetan kateatuta gelditzen, eta, horregatik, erraztasun handiagoa dute egoera bati irtenbidea emateko. Beste batzuetan, haurrak mina edo bizipoza askatu behar izaten du, eta, horretarako, lagungarri izan ohi gara helduok. Entzunez eta alboan egonez soilik, lan handia egin dezakegu. Gero, zerbait behar ote duten galde diezaiekegu, edota aholku edo kon-tseilu bat edo beste eman.\nHaurren mundura hurbiltzeko, emozioen mundura hurbildu behar dugu berriz ere. Helduon arrazoitzeko joerak ez digu haurrekiko harremanetan laguntzen. Emozioak kudeatzeko tresnak eman nahi badizkiegu, lehenengo, guk eskuratu beharko ditugu, eta, horren ondoren, proposamena egin diezaiekegu. Egia da, heldu gisa prozesu hori inoiz egin ez dugunean, zaila dela emozioez hitz egitea. Txikitan gure emozioez ez dugunean hitz egin eta landu ez ditugunean, nekez ezagutu, kudeatu eta adieraziko ditugu gure emozio propioak. Beraz, umeen emozioen prozesuan laguntzea lan zaila da guretzat.\nNire iritziz, ezin da adimen emozionala transmititu, transmititzen duena ez bada emozionalki adimentsua. Eta emozionalki adimentsua izatea emozioak ezagutzea da (zer diren, zertarako sentitzen ditugun, hiztegi emozionala izatea), eta horiek kudeatzen jakitea, eta besteei era osasuntsuan transmititzea. Hasiera batean zaila badirudi ere, prozesuan hasten zarenean eta pixka bat harago begiratzen hasten zarenean, ate berri bat irekitzen da, eta handiak dira horrekin batera datozen onurak (adibidez, harremanetan).\nBadaude denok erabil ditzakegun tresna batzuk haurrekin emozioen kudeaketa lantzeko: ipuinak, metaforak, mugimendua, arte-adierazpenak, musika… Egia esan, nola egin baldin badakigu, edozer izan daiteke lagungarria.\nNi nire kabuz hasi nintzen gai honen inguruan neure burua prestatzen. Danien Goleman-en Emotional Intelligence liburuarekin, Jaume Soler eta Mercè Conangla-ren Ecología emocional liburuarekin, Rebeca Wild-en liburuekin eta beste hainbat liburutan irakurri nuenarekin, aldaketa handiak ikusten, sentitzen eta bizitzen hasi nintzen. Askotariko ikasketak ere egin nituen, horien artean, Adimen Emozionala Hezkuntzan masterra egin nuen; eta, nire bizi-esperientziekin, nire emozioak ezagutzen, ulertzen eta onartzen joan nintzen. Urte asko eman nituen prozesu horretan, eta esan behar dut ez zela erraza izan, nahiz eta gerora bizitza honetan gertatu zaidan gauzarik baliotsuenetarikoa izan, niretzat, nire harremanetarako eta bai lanerako ere.\nGaur egun, informazio asko dago gaiaren inguruan, eta erraz irakur dezakegula uste dut, gaia pixka bat ezagutzeko behintzat. Nik ematen ditudan ikastaroetan, niri hain baliagarriak izan zaizkidan ikasketa horiek transmititzen ditut, era eroso, sinple eta oso batean, dakigun teoria guztia gure gorputzetik pasa dadin era praktiko batean, ikasketa hori sendotzeko asmoz.\nNork bere emozioak ezagutzeko, barrura begiratu behar da, baina, kanpora hainbeste begiratzen duen gizarte honetan, ez da horren erraza barrura begiratzeko prozesua egitea, eta uste dut lagungarria izan daitekeela prozesu horretan norbait ondoan izatea, gidari moduan bada ere. Ez da prozesu zaila, baldin eta nola egin baldin badakizu.\nIruzkinik ez "Adimen emozionala lantzeko tailerrak"


Saint-André (Garona Garaia) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJean DE GALARD (2014-2020)\n43° 16′ 24″ N, 0° 51′ 08″ E / 43.2733°N,0.8522°E / 43.2733; 0.8522Koordenatuak: 43° 16′ 24″ N, 0° 51′ 08″ E / 43.2733°N,0.8522°E / 43.2733; 0.8522\nSaint-André (Garona Garaia) (Frantzia)\nSaint-André (Garona Garaia) (Okzitania)\nBoussan, Cassagnabère-Tournas, Eoux, Esparron, Fabas, Lilhac eta Salherm\nSaint-André (frantsesez eta ofizialki: Saint-André) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 226 biztanle zituen.\n2007an Saint-André udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 83 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.\n2007an 116 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 75 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 121 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 74 lanean zeuden (44 gizon eta 30 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Saint-André udalerrian 84 unitate fiskal zeuden, 193 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.787 euro zen.\n2000. urtean Saint-André udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.022 hektarea erabiltzen.\nEoux (2,9 km)\nLilhac (3,7 km)\nEsparron (4,0 km)\nSalherm (4,3 km)\nBoussan (4,4 km)\nPeyrissas (5,0 km)\nBenque (5,4 km)\nFabas (5,8 km)\nCastéra-Vignoles (5,8 km)\nMultimedia: Saint-André (Haute-Garonne)\nBNF: 15255463f (data)\nOrriaren azken aldaketa: 17 iraila 2020, 14:40.


Tatarrak Ukrainan eta Errusiar Federakundean bizi dira. Haatik, tatarren multzo handi bi bereizi behar ditugu: batetik, Krimeako tatarrak; bestetik, Volga inguruko Tatarstan Errepublikakoak. Toki horietara XIII. mendetik XVI. mendera bitartean heldu ziren, Gengis Khan-ek eta haren ondorengoek gidatutako giza uholdeekin batera. Tatar izena errusiarrek ezarria da, nahiz eta tatar talde etniko ezberdinak egon. Hemen, Krimeako tatarreraz eta tatarrez jardungo dugu, europarrak baitira.\nErrusiaren eta Turkiaren gerra etengabeen ostean, 1783an Errusiak Itsaso Beltza eta Krimea bereganatu zituen. Une hartan, Krimeako biztanleriaren %98 tatarra zen (Kolga eta beste 2001). Laster hasi ziren espropiazioak eta kanporaketak, eta Errusia tatarrak Turkiarantz egozten ahalegindu zen. XIX. mendearen amaieran, tatarrak Krimeako gutxiengo bihurtu ziren. 1921ean, Errusiako Sobieten agindupean, Krimeako Errepublika Autonomoa ezarri zen. Garai hartan, tatarrerak eta tatar-kulturak hezkuntzan eta administrazioan sartu ziren. 1928an ilegalizazioa aldarrikatu zuen Errusiako aginteak, eta deportazioari ekin zitzaion berriro. Horrela, 1939rako 39.000 tatar giltzapetu edo egotzi zituzten. 1944ko maiatzaren 18an, Stalinek horrela agindurik, naziekin bat egin zutelako aitzakiaz, tatar gehienak –183.155 lagun– Asia erdiko Uzbekistan eta Tadzhikistan errepubliketara eroan zituzten. Erdiak bidean edo atzerrian hil ziren. Ondoren, 1967tik aurrera, beren lurraldeetara itzultzen ahalegindu dira. Gaur egun, 300.000 inguru bizi dira Krimean, bertara itzuli egin direlako. Tatarstan Errepublikan, berriz, 5.700.000 inguru tatar bizi dira. Errusiako deportazio-sistemari esker, Errusiar Federakundeko hainbat tokitan, eta atzerrian ere bai, hainbat tatar daude.\nBelitser-en (2004) ikerketaren arabera, 248.193 dira Krimean bizi diren tatarrak, eta horietako %90ek –228.373 lagunek– tatarreraz daki.\nGarai latzenetan ere tatarrek beren hizkuntzaren eta kulturaren alde egin dute. 1989tik astekari bat dute, eta hizkuntza hezkuntzan eta administrazioan erabiltzearen alde daude (Sota 2005).\nTatarrera hizkuntza altaitarra da, turkiar adarrekoa. Europan hainbat dira hizkuntza turkiarrak; hala nola, azerbaijanera, balkarera, bashkirera, chuvashera, gagauzera, karachayera, karaimera, kazakhera, kumykera, nogaiera, tatarrera, turkiera eta urumera.


HyperX Alloy Core teklatua eta Pulsefire Core sagua, azterketa sakona | Gadget berriak\nMiguel Hernández | 02/09/2021 13:34 | Eguneratu da 02/09/2021 13:40 | lehiaketak, General, Reviews\nOsagarriak izendatuak Jokoa Monitore aurrean dibertsio egun luzeak igarotzen dituztenek gero eta gehiago eskatzen duten produktua dira; beraz, sagu on bat eta teklatu espezializatua ezinbesteko elementuak dira borroka digitaleko arratsalde luzeetan emaitza onak lortzeko. HyperX Urteak daramatza kalitatezko produktuak eskaintzen jokalari gehienei, eta gaur egun aztertzen ditugun hauek oinarrizko bi dira, zure konfigurazioan galdu ezin daitezkeenak.\nHyperX-eko Alloy Core teklatua eta Pulsefire Core jokoaren sagua erakusten dizkizugu, zure trebetasunak tresna onenekin erakutsi ahal izateko. Hori gutxi balitz bezala, horrez gain guztiz doan eskuratu ahal izango dituzu zuretzat egiten ari garen zozketa honekin, galduko al duzu?\nDuela gutxi 10.000 harpidedun iritsi gara Youtuben. Bertan, gure analisi eta tutorial onenak aurki ditzakezu, beraz, zuekin guztiekin ospatzea erabaki dugu HyperX, enpresak kolaboratu nahi zuen teklatua eskainiz Alloy Core eta sagua Pulsefire Core, bere produktu garrantzitsuenetako bi konfigurazio on bat izateko, beraz, hemen uzten dizkizuegu produktu horietako bakoitzaren azterketa eta batez ere Zozketan parte hartzera gonbidatzen zaitugu eta parte hartzeko baldintzak azpian uzten dizkizuegu:\nTeklatu eta sagu pakete hau irabazi nahi al duzu? @HyperX? Parte hartu gure #loteria eta eskuratu Pulsefire Core jokoaren sagua eta Alloy Core teklatua.\n- Jarrai gaitzazu?\n- Iruzkina: #HyperXActGadget#Loteria #Gaming #HyperX #Gadgetshttps://t.co/UzTO2w2DGA\n1. jarraitu HyperX eta ActualidadGadget Twitter-en\n2. harpidetu ActualidadGadget-eko YouTube kanalera\n3. Eman RT zozketako txioari\n4. iruzkina #HyperXActGadget traolarekin\n5ean Parte hartze gehigarri bat irabaziko duzu bideoa iruzkintzen baduzu\nZozketa nazional baten aurrean gaude, irabazleak lurralde nazionalean (Espainia) izan behar du. Irabazlea YouTube bideoaren iruzkinetan zein Twitter kontuaren bidez eskainiko dugu. Zozketaren irabazlea gure RRSS eta kanalean jakinaraziko da 10/09/21, 12: 00etan.\n1 HyperX Alloy Core teklatua\nHyperX Alloy Core teklatua\nMintzezko teklatu hau HyperX baditu batzuk dimentsiotan 443,2 milimetro zabal; 175,3 milimetro sakon eta 35,6 milimetro altu, tamaina osoko teklatua aurkitzen dugu, hau da, 104 eta 105 teklen artean merkatuko estandarren arabera. .Ri dagokionez pisua, kilogramo bat baino zertxobait gehiago mahai gainean ondo finkatzeko (1.121 gramo zehazki).\nKable txirikordatua duen teklatuaz ari gara, 1,8 metroko luzera duena, nahikoa da gure konfigurazioaren bidez kableak behar bezala "ezkutatu" eta ahalik eta arinena izan dadin.\nZehaztapen teknikoei dagokienez, gogoratzen dugu mintz teklatua dela, konexioa duela USB 2.0 eta 1.000 Hz-ko bozketa-abiadura. Jakina, gako anitzeko fantasmaren aurkako sistema bat du eta, aldi berean, multimedia kontrolerako gakoak ditu.\n«Joko modua» dugu. funtzioak maximizatzeko eta edozein teklatu on bezala Jokoa mintza, isurketa likidoarekiko erresistentea den teklatu baten aurrean gaude. Sarbide azkarreko botoiak ere baditugu distira, argiztapen moduak eta joko modua doitzeko aukera ematen digutenak, denbora asko aurrezteko menu ezberdinekin elkarreraginean eskertzen duguna.\nNahiz eta teklatua blokeatu ere egin dezakegu. Argi-barra bat du, aurrez aurrez ezarritako sei efektu dituena: Kolore zikloa, espektro uhina, arnasketa, solidoa, bost zona eta aurora. Argiztapen hori guztia gakoen eremura transferitzen da eta horrela homogeneoki argitzen da, baina nahiago badugu, softwarearen bidez teklak modu independentean egokitu ditzakegu. kolore anitzeko bost zona.\nMintz teklatua izanik, erantzun ona eskaintzen du eta, noski, teklatu mekanikoekiko aldea nabarmena da, oso lasaia dela. Modu berean, teklen joan-etorria teklatu mekanikoaren oso antzekoa da eta nahiko erantzun azkarra du. Teklatu honek, Windows bateragarritasunaz gain, PS4, PS5, Xbox Series X / S eta Xbox One bateragarria da. Zalantzarik gabe, webgune ofizialean 50 euro inguruko alternatiba oso interesgarria HyperX eta ohiko saltokiak.\nSagua teklatu ona baino garrantzitsuagoa edo garrantzitsuagoa da; beraz, orain lagun bikaina aztertuko dugu, Pulsefire Core-tik HyperX. Sagu ergonomiko simetrikoa dugu 119,3 milimetro luze, 41,30 milimetro altu eta 63,9 milimetro altu. Pisua, kablea zenbatzen ez badugu da 87 gramo, kablearekin 123 gramora igotzen da, beraz, sagu hau nahiko segmentua da bere segmentuan.\nKablea, xehetasun garrantzitsua, 1,8 metro luze da, mugikortasuna irabazi eta gure konfigurazioaren beharretara erraz egokitzeko. USB kable hau 2.0 teknologia da.\nAurre egin errendimendua sentsorearekin Pixart PAW3327 6.200 dpi-ko bereizmena eta 800/1600/2400 eta 3200 dpi-ko goiko botoia duten aurrezarpenak ditu erabiltzaile bakoitzaren gustuaren arabera. Abiadura 220 IPS da eta gehieneko azelerazioa 30G da. Egin ditzagun 7 botoi guztira, gutxi gorabehera 20 milioi klikeko bizitza bermatzen dutenak.\nArgiak ezin ziren falta RGB LED argiztapen zona bat eta lau distira maila dituzten LEDak gure gustuen edo beharren arabera egokitu ahal izateko. Bere aldetik, badu 1000 Hz-ko bozketa-tasa eta datuen formatua 16 bit / ardatza. Aurreko teklatuarekin gertatu bezala, sagua ordenagailuarekin bateragarria da, baita PS5, PS4, Xbox Series X / S eta Xbox One-rekin ere, beraz, bateragarritasuna ez da arazoa izan behar.\nTamaina nabarmeneko patinak ditugu eta ordezko piezak kaxan bertan daude. Teklatuaren berdina, doako deskarga-softwarea HyperX NGenuitasuna Edozein doikuntza egiteko aukera emango digu, batez ere argiztapenaren pertsonalizazioan. Bere zazpi botoiak ere guztiz programagarriak dira. Bere aldetik, saguak nahiko prezio moderatua du, gutxi gorabehera 35 eurokoa izango da webgune ofizialean HyperX eta beste saltoki batzuk.\nTeklatuaren eta saguaren konbinazio ezin hobea jokalari gehienentzat oso prezio onetan, Zeren zain zaude gure zozketan parte hartzeko eta guztiz doako teklatu eta sagu pakete hau lortzeko? Ez galdu aukera hori.\nArtikuluaren bide osoa: Gadgeten berriak » General » Reviews » HyperX Alloy Core teklatua eta Pulsefire Core sagua, jolaserako lagun ezin hobeak [SWEEPSTAKES]\nZozketan parte hartzen


Zuberoako maskaradetako xorrotxen kantuekin diskoa zabalduko du GARAk asteburuan — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Zuberoako maskaradetako xorrotxen kantuekin diskoa zabalduko du GARAk asteburuan\nZuberoako maskaradetako xorrotxen kantuekin diskoa zabalduko du GARAk asteburuan\nXiberoko Botza irratiarekin batera ekoitzitako «Xorrotxak" diskoa zabalduko du GARAk asteburuan. 1992. eta 2006. urteen artean izandako maskaradetan bildutako kantoreak jasotzen ditu CDak.\nHamalau urtean egin dituzten ekitaldietan hartutako soinuak jasotzen ditu CD horrek. Guztira, xorrotxek abesturiko 17 kanta entzuten dira. Sei kantu salbu, beste guztiak berriro grabatu dituzte kalitate ona izan dezaten.\nBi pertsonaia horiek, Jaunaren ezpata zorrozten dutenak, tarte berezia dute maskaradetan, eta bi kopla kantatzen dituzte.\nGehienetan gizonezkoak dira abeslariak. «Lehen maskaradak gizonezkoek ematen zituzten. 1992.ean emazteekin bakarrik egin zuten Eskiulan. Hala bada, orduko xorrotxak bi emazte dira», azaldu du Maite Davant Xiberoko Botzako esatariak. Aurten antzezlan mistoa eginen dute Maule-Lextarren, eta hor ere bi xorrotxak neskak izan dira. 2007. urteko hori hurrengo disko baterako geratuko da, asmoa badelako ``Xorrotxak'' diskoa grabatuta abiatutako bidetik jarraitzeko.\nEdukia zaindu dute, eta diskoaren itxura ere era berezian landu dute. Richard Jenkinsonen argazki bat aukeratu dute azalerako; xorrotxen itzalekin egindako jolas bat da. Jenkinson eskoziarra da eta urteetan egon da maskaradetan argazkiak egiten.


Lortu laguntza zure negozioa Squadhelp-ekin izendatzen Martech Zone\nLortu laguntza zure negozioa izendatzen Squadhelp-ekin\nOstirala, urtarrila 11, 2019 Igandea, urtarrila 13, 2019 Douglas Karr\nMarkaren beldurrezko istorio bat entzun nahi al duzu? Zure enpresak bere merkaturatzea aurreikusten du eta 150,000 dolar inbertitzen ditu domeinuan, izenean eta abiaraztean ... bakarrik hori guztia erori dadin FBIk publiko egiten duen izen bereko ikerketa duela jakiten duzunean ... 3VE.\nEz da [une honetan izenik ez duen agentziak] ezer egin zezakeen arazo mota hori iragartzeko. Benetan harrituta nago, ordea, beren burua izendatzeko behar besteko ardurarik egiten ez duten enpresa kopuruarekin. Marka agentziekin diru pila bat gastatu zuten negozio pare bat ezagutu ditut, haien izenak nazioartean edo beste industria baten barruan esanahi sinonimoak zituela jakiteko.\nLan egin nuen enpresa batek kontratatu ninduen bilaketa organikorako laguntza lortzeko. Izan nuen berehalako arazoa izan zen haien marka aurrez lehendik zegoen lineako denda baten beste sinonimo bat zela. Ondorioz, berehala nahastu zen jendeak linean ezin zituela aurkitu ... bilaketaren emaitzetan negozioaren izena idaztean ere.\nLagundutako beste konpainia batek Google-n bilaketa sinple bat egin zezakeen, haien izena gune desegokitik oso gertu zegoela jakiteko. Oraindik ere langileek okerreko URLa idatzi dutelako hain pozik ez dauden irtenbide berriak ekartzen dituzte.\nKuadrilla laguntza zure negozioa izendatzeko, eskuragarri dagoen domeinu izena aurkitzeko eta zure logotipoa garatzeko laguntza lortzeko merkatua da. Zure negozioa izendatzeko 8 urrats eskaintzen dituen liburu elektroniko bikaina idatzi dute:\nZein da zure negozioa?\nNor da zure negozioa zerbitzatuko duen audientzia?\nZer da berezia zure negozioan? Zein da zure nortasuna?\nLortu beste sormen batzuen laguntza (hori da haien lana) izen bat bururatzeko.\nBota zentzurik ez duten izenak.\nEgin azterketa linguistikoa zure izena beste hizkuntza batzuetan nahasgarria edo desegokia izan ez dadin.\nSaihestu marka komertzialengatik auzitara eramatea.\nBalioztatu zuzenean joan aurretik!\nKuadrilla laguntza negozio izen bakarra lortzen lagunduko dizuten sortzaileen komunitatea du. Prozesua nahiko erraza da:\nHasi zure lehiaketa - Osatu proiektuaren txantiloi labur eta azkarra eta 70,000 sormen baino gehiagoko gure komunitatearekin partekatuko dute.\nIdeiak hasten dira - Izenen ideiak jasotzen - zuretzat bereziki sortuak - minutu gutxiren buruan hasiko zara. Dozenaka lehiakidek lan egiten dute zuretzat aldi berean! Izena emateko lehiaketa arrunt batek ehunka izen-ideia jasotzen ditu. Ideia guztiak automatikoki egiaztatzen dira URL erabilgarritasuna lortzeko.\nLankidetzan aritzea eta komunikatzea - Ikusi zure lehiaketa-paneletik bidalitako aurkezpen guztiak. Baloratu sarrerak, utzi iruzkin pribatuak eta bidali mezu publikoak, prozesua izen ezin hobera bideratuz.\nBalidatu - Aukeratu zure izena konfiantzaz. Gure balioztatze prozesu bakarrak domeinuaren egiaztapenak, marka komertzialen arriskuen ebaluazioa, analisi linguistikoa eta audientzia profesionalaren probak biltzen ditu.\nAukeratu zure irabazlea! - Lehiaketa amaitutakoan, jakinarazi irabazlea eta erregistratu izena. Squadhelp-era ere itzul zaitezke zure izenaren Logo Design edo Tagline proiektua abiarazteko.\nAbiarazi Naming Lehiaketa Begiratu haien merkatuan\nDibulgazioa: gure erabiltzen ari naiz kidea loturak Squadhelp-entzat mezu honetan.\nTags: zure negozioa markatzeazure negozioa izendatzen\nPosta elektroniko bidezko marketineko estatistikak\nGizakiak vs Chatbots: Nork menperatuko du bezeroarentzako arreta?


Clementek Lehen Mailako bost euskal taldeetako 22 jokalari elkartuko ditu\nCosta Ricaren aurka jokatzeko Athleticeko hamabi jokalari, Realeko bost, Osasunako bi, Alaveseko beste bi eta Eibarreko bat izango dira.\nJavier Clementek 22 jokalari deitu ditu Costa Ricaren aurkako partidarako datorren astelehenean Ipuruan 20:45ean. Euskal selekzioko hautatzaileak Lehen Mailako bost taldeetako ordezkariak izan ditu, eta ez die deitu atzerrian jokatzen duten jokalariei.\nAsteazken honetan kirol egunkari batean argitaratutako elkarrizketa batean adierazi duenez, ez du ezezkorik jaso eta kanpoan geratu direnak bere klubekin izandako lesioengatik edo arazoengatik izan dira. Azken orduetan, Fernando Llorenteren (Napolin jokatzen du) edo Javi Martinezen (Bayernen) zitazioarekin espekulatu da, baina bat bera ere ez dute deitu, Aitor Fernandez Levanteko atezainak bezala, 2019an Panamara joan zen espedizioan parte hartu baitzuen. Merino, Oyarzabal, Kepa, Unai Simon eta Iñigo Martinez, Zubimendi, Barrenetxea eta Moncayola, 21 urtez azpikoan.\nBehin betiko zerrendan Athleticeko jokalariak dira nagusi. Guztira 12 dira zuri-gorriak: Ezkieta eta Iago Herrerin atezainak, Capa, Yuri, Yeray, Nuñez eta Balenziaga atzelariak, Dani Garcia erdilaria eta Muniain, Williams, Villalibre eta Jon Morcillo erasotzaileak.\nREALAren aldetik Zaldua, Aihen, Zubeldia, Bautista eta Guevara deitu ditu. Oier Sanjurjo eta Roberto Torres (Alaves) Manu Garcia eta Agirregabiria eta Anaitz Arbilla (Eibar) izango dira Osasunako ordezkariak.\nKirol egunkari batean egindako elkarrizketan, Clementek adierazi du euskal selekzioarentzat une honetan garrantzitsuena urtean zehar hainbat partida jokatzen saiatzea dela, "Talde bat osatzeko eta lehiatzeko dugun espiritua bizirik mantentzeko". 2019ko udan Panaman jokatutako partidaren ostean, eta Argentinaren aurkako partida bertan behera utzi ostean, aurreko denboraldian berriro jokatu ez duen bigarren partida izango da.\nZentzu horretan, Alemania, Ingalaterra edo Espainiako eta Frantziako selekzioekin neurtzea gustatuko litzaiokeela esan du. Barakaldoko teknikariak azpimarratu du helburua nazioarteko onarpena lortzea dela, eta gustatuko litzaiokeela euskal selekzioa ofiziala izatea eta Espainiaren aurka egitea, "Kiroltasunez guretzat ona izango litzatekeelako".\nKilian Jornetek ostiral honetan egingo dio aurre 24 orduko erronkari\nMiguel Angel Lopezen fitxaketa baieztatu da Movistar taldean\nAlaves entrenamenduetara itzultzeko prest, taldean positiboagoak izatea baztertu ostean


2018ko sarrerarik irakurrienak • ZUZEU\n2018ko sarrerarik irakurrienak –\nIazko irakurrienen zerrendan esan bezala, «zerbait esateko duen orori zabalik dago ZUZEU, bertara hurreratzen garen zuzeulari guztion artean egiten baitugu. Horrelaxe izan da aurten ere, izan ditugun sinadura, iritzi emaile, iruzkingile eta irakurleei esker».\nArgitaratutako sarrera guztien artean, arreta zeini eman ere irakurleak aukeratzen du. Eta 2018 honetan, Mikel Aralarkok izenpetutako “Ni ezker abertzalekoa” sarreratik Markos Jutsuriagak “Nekane” orrazkerari eskainitakora bitarteko hogei sarrerak izan dira irakurrienak, azpian zerrendatu dizkizugun hauexek, 2.500-6.000 irakurle artean izan dituztenak.\nMikel Aralarkoren salaketa satirikoek dexenteko arrakasta izan dute, zerrendan bi sarrera baititu, aipatutakoa eta “Eskerrik asko, ETA” deiturikoa.\nEuskarari lotutako gaiak garrantzia handia izan ohi dute gurean, eta honek ere badu bere isla irakurrienen artean. Aurten umorez jorratutako salaketek arreta handia bereganatu dute, Iñigo Martinezen mezuaren itzulpenak eta memeek, esaterako. Athleticeko jokalariaz gain Izaskun Bilbaok eta Urkullu Lehendakariak ere izan dute beraien txokoa sorta honetan.\nSinaduren artean, hain justu euskalkien aferaz diharduen Urtzi Urrutikoetxearen “Euskararen erregistroak” izan da irakurrienetakoa, Beñat Hach Embarek eta Oier Aranzabal etxekoen sarrera banarekin batera.\nSalabardoak jasotako sinadura batzuk ere arreta handia bereganatu dute, Mikel Uriguenak Uriolan idatzitako “Gurasoei”, eta Estitxu Garaik Argian idatzitako “Gu espainolak gara, Euskal Herrikoak” sarrerek, kasurako.\nGaztea lehiaketako sarrera bat ere badago zerrendan, Beatriz Uragarena, baita jada klasiko bihurtu zaizkigun bi sarrera zahar ere, 2012koak izan arren aurten irakurrienen artean direnak: Peru Zarateren “Hilabeteen izenak euskaraz”, eta “Modako euskal izenak 70eko hamarkadatik hona”.\nEsan beharrik ez dago irakurrienen zerrendan diren sarreretako batzuk eztabaidatuenetakoek ere izan direla; bateren bat ehun iruzkinetatik gertu izan da. Eztabaidatuenen zerrenda hurrengorako utziko dugu baina.\nIñigo Martinez 11 memetan\nHilabeteen izenak euskaraz\n2018ko sarrerarik irakurrienak 2018ko sarrerarik irakurrienak\nirakurrienak, sarrerak, zuzeu\n[Txiorik Onena] 2018ko 51. astea\nZer duzu buruan “2018ko sarrerarik irakurrienak”-ri buruz\nMikelats 2018-12-26 14:14\nEz dugu sekula jakingo, ordea, zentsuratuak izan diren artikuluak zenbatgarren postuan geratu ahalko ziren


Aretxabaletako Institutuko 25. urteurren ekitaldia - Aretxabaleta - Goiena.eus\nAretxabaletako Institutuko 25. urteurren ekitaldia\nAmagoia Lasagabaster 2004-01-30 11:41\nAretxabaletako Institutuak 25 urte bete ditu aurten. Hori ospatzeko ikastetxearen historia batzen duen liburuxka kaleratu dute. Horrez gain, hainbat ekitaldi antolatu dituzte. Lehenengoa, gaur, hilak 30, egingo dute, 12:00etan. Aurreikusita zegoen Angeles Iztueta Hezkuntza Sailburua etorriko zela, baina azkenean ez da Aretxabaletan izan.\nAretxabaletako Institutua 1978an sortu zuten Lanbide Heziketako eskolak emateko. Ordura arte, Arrasaten bakarrik zegoen eskola horiek emateko ikastetxea. Aretxabaletako Institutua, Arrasatekoa txiki gelditu zelako egin zuten. Garai hartan, 80 ikasle besterik ez zituen.\nGaur egun, 160 ikasle inguru ditu eta goi eta erdi mailako heziketa zikloko eskolak jasotzen dituzte. Horrez gain, emakumeendako eta langabetuendako ikastaroak ere ematen dituzte. Azken batean, lan mundura hurbiltzen laguntzeko zentroa da Aretxabaletako Institutua. Langaik, lana topatzeko orientazio zentroak ere bertan du bulegoa.\nUrteurrena ospatzeko bigarren ekitaldia apirilean egingo dute. Orduan, lanbide heziketaren gaineko jardunaldiak egingo dituzte.


Igor Urzelai, Budapest eta London artean dantzan — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Igor Urzelai, Budapest eta London artean dantzan\nIgor Urzelai, Budapest eta London artean dantzan\nBudapest eta London-en egoitza duen Bloom! dantza konpainia hasi berri da bere dantza ibilbidea osatzen. Gaurdaino bi lan estreinatu dituzte, City eta Tame Game. Bost dantzarik osatzen dute konpainia hau: Ingeles bat, hungariarrak eta italiar bat egoteaz gain, bada Beasaingo euskaldun bat ere Bloom-en: Igor Urzelai.\nIbilbide labur baino oparoa duen taldea da Bloom! dantza konpainia. 2010ean eta 2011ean ekoiztu dituzten lehen lanak sarituak izan dira. Azken lanak, Tame Game-k, adibidez, The Place eskola entzutetsuearen saria jaso zuen iragan den urtarrilaren 6an.\nIngeles bat, italiar bat, bi hungariar eta horiekin batera euskaldun bat dabil bost dantzarik osatzen duten konpainia honetan: Igor Urzelai beasaindarra. Beasaingo Ostadar eta Aurtzaka dantza taldeetan aritutakoa da Igor. Madrilen aritu da dantza ikasketak egiten eta ondoren Londresen The Place, London Contemporary Dance School-en jarraitu ditu.\nMila esker Ikutz, gehitu diogu!\nKaixo; Igor Urzelai Beasaingo Ostadar dantza taldean hasi zituen bere lehenbiziko dantza urratsak ikasten...\nOndorenean Aurtzaka dantza taldean-ere ibilia da....


Bidezko Merkataritzako Unitate Didaktikoa by Grupo Emaus Fundacion Social - issuu\nBIDEZKO MERKATARITZA Irakasle Gida\nEmaus Gizarte Fundazioak 2007. urtean prestatutako dokumentua dugu hau. Zuri, zure taldeari eta zure taldeko gazteei, Bidezko Merkataritza eta Kontsumo Arduratsua lantzen hasteko lagungarria izango zaizuela espero dugu.\nEmaus Gizarte Fundazioa Garapenerako Lankidetza Saila Belartza Poligonoa Gurutzegi kalea PK: 20018 Donostia â€“ Gipuzkoa Tel: 943 367 534 Faxa: 943 474 346 E-maila: cooperacion_gipuzkoa@emaus.com www.emaus.com www.cooperacionsolidaria.org\nEmaus Gizarte Fundazioa Garapenerako Lankidetza Saila Aurrekoetxea kalea 1, Behea Esk. PK: 48006 Bilbo â€“ Bizkaia Tel: 94 4051644 Faxa: 94 4051644 E-maila: cooperacion_bizkaia@emaus.com www.emaus.com www.cooperacionsolidaria.org\nBIDEZKO MERAKATARITZAKO UNITATE DIDAKTIKOA\nSARRERA 1.1.- EMAUS FUNDAZIOAREN AURKEZPENA\n1.2.- GARAPEN SAILAREN AURKEZPENA\n1.3.- BIDEZKO MERKATARITZARI BURUZKO UNITATE DIDAKTIKOAREN AURKEZPENA\n1.4.- BIDEZKO MERKATARITZARI BURUZKO SARRERA OROKORRA 2.-\n1. SAIOA 1.1.- Iparraren eta Hegoaren arteko aldeak\n2. SAIOA 2.1.- Pobrezia eta desoreka munduan\n2.2.- Aulkien dinamika\n3. SAIOA 3.1.- Bananaren rol-jokoa\n3.2.- Kontsumo iraunkorra. Publizitatea.\n4. SAIOA 4.1.- Horma-irudien tailerra\n1.1.-EMAUS FUNDAZIOAREN AURKEZPENA Emaus Gizarte Fundazioa irabazi asmorik gabeko erakunde sozial eta laikoa da. Emaus International-eko kide da eta helburu hauek ditu: • Pobrezian edo baztertuta dauden edo egoteko arrisku larrian dauden pertsonen bizi-baldintzak hobetzea, gizarteratzeko eta lan-munduratzeko prozesuetara bideratuz eta prozesu horietan lagunduz, ahalik eta autonomia handiena lortu dezaten. • Injustiziari, pobreziari eta garapenari lotutako arazoen kausa, ondorio eta konponbideen inguruko kezka zabaltzea gizartean. Zein bitarteko ditugu?: • Esku hartzeko, jendea trebatzeko eta gizarteratzeko nahiz lan-munduratzeko programa eta zerbitzu integralak. Bakoitzari egokitutako ibilbideak prestatzen eta bultzatzen ditugu. • Hondakinak berreskuratu eta erabiltzeko ekimenak, garapen iraunkorra bultzatze aldera. • Ekonomia sozial eta solidariko enpresak, lan-munduratzeko enpresak eta bidezko merkataritzako ekimenak bultzatzen eta sortzen ditugu. • Injustiziari, pobreziari eta garapenari lotutako arazoen kausa, ondorio eta konponbideak etengabe ikertu eta zabaltzen ditugu (aditzera emanez, ezagutza zabalduz, jendea sentsibilizatuz eta salaketa eginez). • Garapenerako lankidetzako egitasmoak.\n1.2.- GARAPEN SAILAREN AURKEZPENA Garapenerako\nHezkuntza egitasmoak antolatzen dituena. Hauxe da sail horren egitekoa: injustizia, pobrezia eta botere-galtzea sortzen duten kausak, arazo horiek eragiten dituzten ondorioak eta guk horretan dugun erantzukizuna gizarteari ikusaraztea, gaur egungo nazioarteko antolamendu ekonomikoaren ondorioz, pobrezian eta baztertuta bizi diren Hegoaldeko pertsona eta herrien bizi-baldintzak hobetze aldera. Gure iritziz, garapenerako hezkuntza da helburu horiek lortzeko tresna egokiena. ZER DA GARAPENERAKO HEZKUNTZA GURETZAT? Garapenerako hezkuntza Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko harremanen inguruan gogoeta egiteko, harreman horiek aztertzeko eta ikusmolde kritikoa sortzeko gai den prozesu bizia da guretzat. Garapenerako hezkuntzaren bidez gizabanakoek nahiz taldeek egoera jakin batzuen aurrean duten ikuspegia hobetu eta egoera horien aurrean duten jokamoldea aldatu nahi dugu. Horrekin batera, gure ekintzek epe luzean izango dituzten ondorioen inguruan gogoeta egiten saiatzen da garapenerako hezkuntza. Jendearen jarrera eta balioetan aldaketa onuragarriak bultzatzen saiatzen da hezkuntza-eredu hori. Aldaketa horien bidez jende guztiari boterea eta baliabideak eskuratzeko aukera ematen dien mundu bidezkoagoa sortu nahi dugu. Garapenerako hezkuntzaren helburuak hauek dira: • Geure bizitzaren eta munduko beste pertsona batzuenaren artean dauden erlazioez jabetzen laguntzea. • Pobrezia, bereizkeria eta zapalkuntza egotea eragiten duten kausak eta arazo horiek dakartzaten ondorioak azaltzea, halakoek gutako bakoitzaren bizimodua baldintzatzen dutela kontuan hartuta. • Pertsonen auto-estimua areagotzen duten balio, jarrera eta trebetasunak lantzea, jendeak bere ekintzen gaineko erantzukizun handiagoa hartzeko. • Gizabanakoei eta taldeei errealitatea aldatzen laguntzeko baliabide eta tresna egokiak ematea.\n• Giza garapen iraunkorra bultzatzea, pertsonen gaineko eragina duten hiru mailetan: gutako bakoitzarengan, gure herri edo komunitatean eta nazioartean1. Gure iritziz, derrigorrezko hezkuntzan lantzen den beste edozein alderdi bezain garrantzitsua da garapenerako hezkuntza. Gainera, lehen hezkuntzako, bigarren hezkuntzako eta batxilergoko curriculumetan lantzen diren balio berberak lantzen dira garapenerako hezkuntzan. Bestalde, gaur egun munduan dauden desberdintasunei aurre egiteko eta desberdintasun horiek betiko ez iraunarazteko ezinbesteko tresna da garapenerako hezkuntza. Ikasleak garapenerako hezten baditugu, ez dituzte orain arteko egoerak errepikatuko eta aldaketarako eragileak izango dira. Hala, ikastetxeetan lantzeko prestatu ditugun egitasmoen bidez helburu hauek lortu nahi ditugu: • Gaur egungo antolamendu ekonomikoaren ondorioz, pobrezian eta baztertuta\nhobetzea. • Injustizia, pobrezia eta botere-galtzea sortzen duten kausak, arazo horiek eragiten dituzten ondorioak eta guk horretan dugun erantzukizuna gizarteari ikusaraztea. • Giza garapen iraunkorraren alde lan egitea, garapenerako lankidetza eta hezkuntzaren bidez, eta, aldi berean, erreferente bat izatea, gaur egun indarrean dauden nazioarteko harreman ekonomikoen ordez beste eredu batzuk bultzatzeko jarduerak garatzeko garaian.\n1 Polygone, Garapenerako eta Herri Hezkuntzarako Nazioarteko Sarea www.webpolygone.net ,\nin UNESCO ETXEA eta EAE-KO GGKE-EN KOORDINAKUNDEA, Cuaderno de trabajo de educación para el Desarrollo. Bilbo: Unesco Etxea arg., 2004.\nDIDAKTIKOAREN AURKEZPENA Sei urte daramatzagu sentsibilizazio lanean. Denbora horretan bildutako esperientzian oinarrituta, eta jarduera horietan parte hartu duten ikasle eta irakasleek emandako erantzun ona kontuan hartuta, Emaus Gizarte Fundazioko Garapenerako Lankidetza\nelkartasunean eta erantzukizunean oinarritutako jarrerak lantzeko. GAIAK Bidezko Merkataritza da material didaktiko honetako gai nagusia. Guretzat berebiziko garrantzia du gai hori haur eta gazteekin lantzeak, alderdi asko ukitzen dituelako. Bidezko Merkataritza, Erantzukizun Pertsonala eta Iparraren eta Hegoaren arteko desorekak dira ikastresnen bidez landu nahi ditugun gaiak. Ikaskuntza-irakaskuntza prozesu dinamiko eta parte-hartzaile baten bidez, gaur egun gure herrialdeetan eta nazioartean dauden egiturak eraldatzen laguntzeko gazteek beharrezkoak dituzten ezagutza kritikoa eta gaitasunak eskuratu ditzaten. HELBURUAK Irakasleek gero eta gogo handiagoa dute justizia, elkartasuna eta antzeko balioak lantzeko. Hala, gogo horri lehendik hasitako bideari jarraipena emateko beharra gehituta, material didaktiko hau prestatu dugu, helburu hauek lortze aldera: • Unitate didaktikoan lantzen diren gaien inguruko ezagutza barneratzea, aurkeztutako egoeren inguruko sentsibilizazioa eta kontzientziazioa landu ahal izateko. • Material hau landuko dutenekin sentsibilizazio-prozesu bat hastea, gure gizarteko gizabanako eta taldeak aldatzeko, aurriritziak indargabetzeko eta elkartasun-balioak bultzatzeko. • Material hau landuko duten gazteei beren iritzia adierazteko aukera ematea, trebetasun sozialak garatuz, errespetua, ekitatea, irmotasuna eta antzeko zeharkako balioen bidez. • Talde-lana bultzatzea saio bakoitzean proposatutako dinamiken bidez. Taldean elkartzeko eta hausnarketa egiteko uneak egongo dira, halaber, eta lankidetza eta garapena bultzatzeko ekintzen bidez landuko ditugu une horiek.\nNORI ZUZENTZEN ZAIZKIO Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako irakasle eta ikasleei zuzentzen zaie material hau. Gainera, adin horretako gazteek garrantzi handia dute gizarteko jarrerak aldatzeko garaian. Haiek izango dira proposatutako ekintza eta dinamiketan parte hartzen dutenak, eta eztabaidak antolatzen, hainbat aukera edo alternatiba proposatzen edota mundu bidezkoagoa eta solidarioagoa lortzeko proposamenak egiten dituzten herritarrak. METODOLOGIA Proposatutako gaietan sakontzeko, ariketa desberdinak egingo dira, irakasleek eta gazteek hainbat gairen inguruan gogoeta egin ahal izan dezaten: Kontsumo Arduratsua, Bidezko Merkataritza, Publizitatea, Iparraren eta Hegoaren arteko Desorekaâ€Ś Gai horiek gazteekin lantzea oso garrantzitsua iruditzen zaigu, alderdi asko ukitzen dituztelako. Gai horiek parte-hartzean oinarritutako jarduera dinamikoen bidez landuko dira, gazteen artean kontzientzia kritikoa sustatzeko eta mundu bidezkoagoa eta solidarioagoa lortzen laguntzeko gaitasunak barneratu ditzaten gazte horiek. Irakasleak dira beren taldeak ongien ezagutzen dituztenak eta, hala, hemengo proposamenak parte-hartzaileen ezaugarrien arabera aldatu daitezke. MATERIALA Unitate didaktiko honek atal hauek biltzen ditu: Gaiaren aurkezpen orokorra: Gaiaren aurkezpen orokor honen bidez irakasleek gaiari buruzko zenbait datu ezagutzeko aukera izango dute. Ikastresnak Ikastresna hauekin irakasleek bidezko merkataritza, kontsumo arduratsua eta Iparraldeko eta Hegoaldeko egoera landu eta sakondu, eta hausnarketa egingo dute gaioi buruz. Ikastresnak 4 saiotan banatuta daude. Saio bakoitzak ordubete eta ordu eta erdi arteko iraupena du, eta ariketa bat edo bi lantzen dira saio horietako bakoitzean. Ariketa bakoitza honela banatuta dago:\nalternatibak emateko, etab. â€˘\nJardueraren garapena: Helburuak, landuko diren edukiak, ariketak non egin daitezkeen, zenbat irauten duten, nola landu behar diren, behar diren materialak, oharrak eta ikasleek erabili beharreko fitxak zehazten dira atal honetan.\nEranskinak: Ikasleek ariketak egiteko beharko dituzten material guztiak, fitxak edo power point-ak jasotzen dira hemen.\nEbaluazioak: Garrantzitsua da saio bakoitzaren ebaluaziotxo bat egitea: ez bakarrik irakasleek erabilitako metodologia egokituz joateko, baizik eta ikasleek egindako ekarpenen ondorioak ikasleei itzultzeko ere. Bukatzeko, beste eztabaidatxo bat egin daiteke, saioa amaitutzat eman aurretik. Saio guztiak amaitu ondoren, unitate didaktiko osoaren ebaluazio orokorra egin behar da. Bertan, unitatea osatzen duten alderdiak (metodologia, materialen egokitasuna, etab.) ebaluatuko dira, batetik, eta helburuak lortu diren, zertan aurreratu den eta bestelako datu interesgarriak aztertuko dira, bestetik. Lotura interesgarriak: Unitate didaktikoan jorratutako gaien inguruko informazio eta agiri interesgarriak dituzten interneteko helbideak eta bibliografia ematen ditugu atal honetan. Irakasleek nahi izanez gero landu dituzten gaiak gehiago sakontzeko.\n1.4.- BIDEZKO MERKATARITZARI BURUZKO SARRERA OROKORRA Iparraldearen\nmerkataritza-harremanak daude. Iparraldeak, Hegoaldearen kontura finkatzen ditu joko-arauak (lehiakortasuna eta kosta ahala kosta, ahalik eta irabazirik gehien eskuratzea), Hegoaldea izanik lehengaien eta eskulan merkearen sorlekua zein gero eta pobreagoa den harreman horien ondorioz. Langileen esplotazioa, esklabotza, emakumeen bazterketa, soldata miserableak, lan-baldintza osasungaitzak, naturaren suntsiketaâ€Ś dira erosten dugunarengatik maiz ordaintzen dugun prezioaren zatitxo bat, gu horren jakitun ez garen arren. Bidezko Merkataritzak zuzeneko tratuan eta elkarrekiko errespetuan oinarritutako merkataritza-harremanak finkatzen ditu, alderdi ekonomikoari ez ezik, alderdi sozialari eta ingurumenari ere begiratuz. Hegoaldeko herrietan, komunitate pobreenak antolatu egiten dira bizimodu duina lortzeko. Nekazarien kooperatibak, emakume-taldeak, eskulangileen elkarteak, erakunde sozialak (kaleko umeekin, baztertuekin eta lan egiteko) antolatzen dituzte. Ekoizleak dira Bidezko Merkataritzaren kateko lehen maila. Era askotako gaiak eskaintzen dizkigu haien lanak: elikagaiak, oihalak, kafea, kakaoa, txokolatea, azukrea, arropak, etxerako gauzak, zeramika, bitxiak, larrua, jostailuak, etab. Iparraldeko herrialdeetan, berriz, Bidezko Merkataritzako erakundeek hango taldeekin lan egiten dute, haien produktuak gure merkatuetan zabaltzeko. Hala, Bidezko Merkataritzako inportatzaileei eta dendei esker produktu horiek gure eskuetaraino iristen dira. Kontsumitzaileok gara Bidezko Merkataritza ahalbidetzen duen kateko azken maila. Gure boteretxoa erantzukizunez erabiltzen badugu, eta produktuen prezioa ez ezik,\naintzakotzat hartzen baditugu, esplotazioari EZETZ esan eta merkataritza-harreman orekatuagoak sortzen lagundu dezakegu. Era berean, esplotazio-baldintzak behingoz ezabatzeko behar diren aldaketa politiko eta ekonomikoak bultzatzeko Bidezko Merkataritzako erakundeek antolatzen dituzten kanpainetan laguntzea daukagu.\nBidezko merkataritzaren oinarrian dauden irizpideak: • Soldata\nproduktuengatik. • Funtzionamendu demokratikoa: kide guztiek erabakietan askatasunez parte hartzea daukaten enpresa eta kooperatibak bultzatzen dira. • Bitartekari gutxiago: produktuen prezioekin espekulatu eta produktuok garestitzen dituzten bitartekarien kopurua murriztu edota ezabatu egiten da. • Inguruko gizartea eta natura errespetatzea: ekoizpenak ez du ingurumena kutsatzen. • Berdintasuna gizon-emakumeen artean: soldata berdina lan berdinagatik, eta berdintasuna lan-baldintzetan ere. • Esplotaziorik eta lan-baldintza esklaborik ez: haurrak eskolatzea eta laneko gehiegikeria guztiak ezabatzea bultzatzen da. • Epe luzerako harremanak: nazioarteko merkataritzaren eusteko gorabeherek eragin handia dute ekoizleengan. Horregatik, Bidezko Merkataritzako erakundeek epe luzerako harremanak eratzen dituzte, eta ekoizleek plangintzak egiteko segurtasun handiagoa dute. Gizarte-garapenerako programak landu, hazkuntza organikora aldatu edo epe luzerako helburuak finkatzea daukate, horrela.\n1.1.- IPARRAREN ETA HEGOAREN ARTEKO ALDEAK IRAKASLEENTZAKO INFORMAZIOA Dakigunez munduko aberastasunak banatzeko modua ez da batere orekatua: munduko biztanleen %20ek, Iparraldeko biztanleek, alegia, aberastasunen %80 dituzte; eta biztanleriaren %80ek, hots, 4.500 milioitik gora pertsonak, Lur osoko aberastasunen %20 besterik ez dituzte. 4.500 milioi pertsona horietatik gehienak bizitzeko behar dutena lurretik ateratzen duten nekazari txikiak dira. Hegoaldeko nekazari-familien egoera antzeko samarra da kontinente guztietan. Gehienak pobreziaren gurpil zoroari kateatuta bizi dira. Ez dute lurrik edo baliabiderik eskuratzeko\nespezializatu behar izaten dutenez, beren nekazaritza ez dago behar bezala dibertsifikatuta, jatekoa nekazaritzatik atera ahal izateko moduan. Gainera, beren dirusarrerak murritzegiak izaten dira askotan, eta ezin dituzte dagoeneko bertan ekoitziak izateari utzi dioten elikagaiak erosi. Nekazaritzako langileak, jornalariak alegia, nekazariak ere baino are egoera kaskarragoan bizi dira. Besteen sailetan nekazaritzako lanak eginez bizi diren gizon, emakume eta haur horiek sail batetik bestera ibiltzen dira, eskulan premia handia dagoen lekuen bila, baina soldata urriak jasotzen dituzte eta lan-baldintza kaskarretan, gizarte-segurantzarik gabe, lan egiten dute. Kafea ekoizten duten estatuetako jornalariek, adibidez, egunean 2 eta 4 euro artean besterik ez dituzte jasotzen.\nHELBURU ZEHATZA: Herrialde\njabetzea. Alde horien jatorrian dirua, natur baliabideak eta bestelakoak erabiltzeko daukagun moduan dagoela ulertzea. EDUKIA: Kontzeptuak: Iparraren eta Hegoaren arteko aldeak ekonomian, politikan, gizartean eta ingurumenean. Prozedurak: egunkarietako albisteak aztertzea. Jarrerak: Iparraren eta Hegoaren arteko aldeez eta alde horien kausez jabetzea, eta guk horretan erantzukizun puska bat ere badugula konturatzea. JARDUERAREN GARAPENA: Ikasleek egunkari eta aldizkarietatik ateratako albisteak ikusiko dituzte power point aurkezpen batean edo paperean. Albiste horietako batzuk Iparraldeko egoeraz mintzo zaizkigu, eta besteak Hegoaldekoaz. Lau sail nagusi aztertzen dira albisteotan: gizartea, politika, ekonomia eta ingurumena. Albiste horien arteko bi aukeratu beharko dituzte ikasleek (Iparraldeari buruzkoa bata eta Hegoaldeari buruzkoa bestea) eta sakonago aztertuko dituzte albisteok, Iparreko eta Hegoaldeko egoeren artean dauden zazpi alde nabarmenenak azpimarratuz. Ariketa amaitzeko, ikasleek gainerako ikasleen aurrean azalduko dituzte aurkitutako alde edo desberdintasunak. LEKUA: Power point-ak proiektatu daitezkeen gelan. IRAUPENA: 30 minutu BEHARREZKO MATERIALA: Power point-a edo, bestela, albisteen kopia paperean inprimatuta.\nARIKETA: EGUNKARIETAKO IZENBURUEK DIOTENA\n1.2.eranskina: Egunkaria (Word) OHARRAK: Ariketa taldeka egin daiteke, talde bakoitzak bina albiste aztertuz (3-4ko taldeetan, adibidez).\n1.1. eranskina: Egunkaria (power point)\nARIKETA: ABESTIEN TAILERRA HELBURU ZEHATZA: Gai hauek azaltzea gazteei: Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko\nkontsumismoa eta herritarren pasibotasuna. Irakasleei tresna bat ematea abestien bidez giza eskubideen inguruan gogoetan egiteko. Gogoeta horren barruan, Giza Eskubideen\norokorragoak ere aztertu litezke, hala nola pertsonen arteko harremanak, naturarekiko errespetua, norberarekiko errespetua, norberaren\nkomunikazioa, etab. Eztabaida eta sen kritikoa bultzatzea. EDUKIA: Kontzeptuak: Iparraren eta Hegoaren arteko desorekak eta Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala. Prozedurak: abestien hitzak aztertzea. Jarrerak: enpatia, elkartasuna, hausnarketa, ekitatea, errespetua eta elkartasuna bultzatzea JARDUERAREN GARAPENA: Abesti bat aukeratu. Denen artean entzun eta aztertu ondoren, abestiaren letra banatu. Gazteak taldeka elkartu, aukeratutako abestiaren letra berriz ere aztertzeko. Taldeka, galdera hauek erantzun behar dituzte: •\nZer sentitu duzue musika hori entzutean?\nEgileak zer adierazi nahi du, zuen ustez?\nZer ekartzen dizue burura?\nEzagutzen al duzue antzeko egoerarik?\nAdos zaudete “ mezuarekin”?\nhauetarakoren batean oinarrituta: Iparraren eta Hegoaren arteko desoreka, kontsumo arduratsua, herritarren pasibotasunaâ€Ś LEKUA: Ikasgelan. IRAUPENA: 20-25 minutu, abesti kopuruaren arabera. BEHARREZKO MATERIALA: Abestiak entzuteko CD-a eta abestien letren fotokopiak. 1.2. eranskina: Abestien zerrenda + letrak 1.2. eranskina: Abestiak OHARRAK: Ariketa hau taldeka egin daiteke, talde bakoitzak abesti bat aztertuz.\n2. SAIOA 2.1.- POBREZIA ETA DESOREKA MUNDUAN IRAKASLEENTZAKO INFORMAZIOA â€œ0 POBREZIAâ€? kanpainaren web-orritik datu hauek atera ditugu1: Munduko biztanleen %10 Lur osoko ondasunen %70en jabe dira. Munduko biztanleriaren bosten batek munduko baliabideen %60 kontsumitzen ditu, Lur osorako dauden baliabideak arriskuan\n100 enpresa handienek munduko herri guztien erdiaren barneproduktua baino diru-sarrera handiagoak dituzte urtean. Munduko pobreen %75 nekazariak dira. Munduko pobreen %70 emakumezkoak dira. 1.100 milioi pertsonak eguneko dolar bat baino gutxiago dute bizitzeko. 2.700 milioi pertsonak eguneko bi dolar baino gutxiago dute bizitzeko. 1.200 milioi pertsonak ez dute edateko urik. 800 milioi pertsonak gosea eta nutrizio txarra dute. Goseak eta nutrizio txarra 6 milioi ume hiltzen dituzte urtean (FAOren arabera). Urtero\ngaixotasunengatik. Munduan 40 milioi pertsonak baino gehiagok HIESa dute, eta beste 5 milioi pertsona kutsatzen dira urtero. 50 milioi pertsonak GIB dute, eta gehienek ez dute inolako tratamendu edo laguntzarik jasotzen. Herrialde pobretuetako 2.000 milioi pertsonak ez dute inolako osasun-tratamendurik jasotzen, sendagaien kostu handiarengatik, gehienbat.\nSendagairik jasotzen ez dutenez, urtero hamaika milioi ume hiltzen dira munduan, gaixotasun sendagarrien ondorioz. Gaur egun munduak gizaki guztion garapena ziurtatzeko adina baliabide finantzario, teknologiko eta humanoak dituen arren (PNUD, 2005)2, ez da garapen hori lortzeko ezer egiten. “0 POBREZIA” kanpainak esaten duen moduan, zeharo onartezina da munduan dugun pobrezia eta desoreka, arazo hori konpontzeko behar diren baliabide guztiak gure esku daudela jakinda. Onartezina da, halaber, herrialde pobre eta aberatsen arteko aldea urterik urte handituz joatea. Desoreka horren ondorioz, munduko biztanle gehienek gosea, HIESa, analfabetismoa, emakume eta nesken diskriminazioa, lekualdaketa masiboak, nazioarteko ondasunen banaketa desorekatuen ondoriozko migrazioak… jasan behar izaten dituzte. Bestalde, munduko biztanleen bosten batek Lurreko natur baliabideak gehiegi ustiatzen ditu, gure kontsumo arduragabearen ondorioz, eta horrek arriskuan jartzen du Lurraren garapen iraunkorra. Pobrezia\nekonomikoari zor zaio. Gaur egun, munduko ekonomia indartsuenak dira nazioarteko merkataritzan pribilegio gehien dituztenak. Herrialde pobretuek, berriz, ordaindu ezineko zorrekin jarraitzen dute, eta nazioarteko laguntza-sistemak ez die askorik laguntzen. Azken urteotan izugarrizko hazkunde ekonomikoa izan dugun arren, hazkunde horrek ez du giza eskubideak edo eskubide kolektiboak betetzea ekarri, aurkakoa baizik, bidegabekeriak eta desoreka gero eta handiagoak baitira. Nazioarteko merkataritza-harremanak desorekatuak dira, eta horrek arazo ugari sortzen ditu alor askotan: ekonomian, ingurumenean, gizartean, kulturan… Arazo horiek mundu osoak jasaten ditu, baina herrialde pobretuak dira gaizkien ateratzen direnak, Iparraldeko herrien jokamoldeak lotura zuzena baitu Hegoaldeko herrien egoerarekin, eta, hala, Hegoaldeko herri eta pertsona askok jasaten duten egoera negargarriaren erantzule dira Iparraldeko herriak. 1. gaian nazioarteko merkataritza-harremanen ondorio txarrak azaltzen dira. Munduko herrialdeen eta pertsonen arteko harreman desorekatuak, adibidez, nazioarteko merkataritza-harremanetan dagoen desorekari zor zaizkiola uste dugu. Hiru arazo nagusi aztertu ditugu, hainbat ikuspegitatik: Giza garapenari buruzko 2005eko txostena. La cooperación internacional ante una encrucijada. Ayuda al desarrollo, comercio y seguridad en un mundo desigual, PNUD, 2005. 2\nnaturaren kutsadura, teknologiak eskuratzeko ezintasuna, gatazken ondoriozko\nekonomiaren alorrean, Hegoaldeko nekazarien egoera. ingurumenaren alorrean, zor ekologikoa. gizartearen alorrean, Hegoaldeko herrietara deslokalizatutako enpresetan diharduten emakumeen egoera.\nHiru alor horiei buruzko informazioa 2. gaiaren sarreran garatu dugu.\nARIKETA: MUNDUAREN EGOERA GAUR EGUN HELBURUAK ZEHATZAK Nazioarteko merkataritza-harremanen eta ekonomia, gizarte, kultura eta ingurumen alorreko arazoen artean dagoen lotura ulertzea. Zor ekologikoa zer den jakitea eta makiletan lan egiten duten emakumeen eta Hegoaldeko nekazarien egoera ezagutzea. Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko desorekaren inguruan\nemakumeen egoera, Hegoaldeko nekazarien egoera. Prozedurak:\narazoak” power point-a ikustea. Jarrerak: barneratzea eta gogoeta egitea. JARDUERAEN GARAPENA Nazioarteko merkataritza-harremanek eragindako arazoak azaltzea, power point bat erabiliz. LEKUA Power point-ak proiektatu daitezkeen gelan. IRAUPENA 30 minutu. BEHARREZKO MATERIALAK Power point hau: 2.1. eranskina: “Nazioarteko merkataritza-harremanek sortutako arazoak” OHARRAK Power point-a ikusteko kanoirik ez baduzue, power point-a gardenki bihurtu eta proiektagailua erabili dezakezue.\n2.3.-AULKIEN DINAMIKA IRAKASLEENTZAKO INFORMAZIOA NOLA DAUDEN BANATUAK, GAUR EGUN, MUNDUKO ABERASTASUNAK Aberastuak\nAberastasunen %80 – Munduko populazioaren %20.\nAberastasunen %20 – Munduko biztanleriaren %80.\n20 pertsonako taldean: Aberatsek 16 aulki eta 4 pertsona. Pobreek 4 aulki eta 16 pertsona. 25 pertsonako taldean: Aberatsek 20 aulki eta 5 pertsona. Pobreek 5 aulki eta 20 pertsona.\n30eko taldean: Aberatsek 24 aulki eta 6 pertsona. Pobreek 6 aulki eta 24 pertsona.\nGAUR EGUNGO EGOERA •\n1.200 milioi pertsona baino gehiago egunean $1 (€1) baino gutxiagorekin bizi dira.\n54 herrialde inguru 1990ean baino pobreagoak dira orain.\nSaharaz azpiko herrialdetan HIESa eta gosea duten pertsonak ugaritzen ari dira.\n$1 edo €1 baino gutxiagorekin bizi direnen %70 emakumezkoak dira.\nEmakumeek lanaren 2/3 egiten dute eta munduko soldataren %10a baino gutxiago jasotzen dute.\nEmakumeek eguneroko lanegun luzeaz gain etxeko lanak egin behar izaten dituzte.\nARIKETA: AULKIEN DINAMIKA HELBURU ZEHATZA: Gazteek\nondorioak eta zergatiak. Mundu bidezkoagoa lortzeko herrialdeen arteko elkartasunak duen garrantziaz jabetzea gazte horiek. Iparraldearen\nnekazarien egoera. Prozedurak: Parte hartuz, eztabaida, negoziazioa. Jarrerak: enpatia, elkartasuna, hausnarketa. JARDUERAREN GARAPENA: Ikasleak bi taldetan banatu: batzuk, herrialde aberastuak (Iparra) izango dira, eta besteak pobretuak (Hegoa). Guztiek aulki kopuru bera izango dute eta zutik jarriko dira gainean. OHARRA: Aulki kopuru bera aukeratu dugu, munduaren egoera irudikatzeko, hots, munduan nahikoa baliabide daudela, biztanle guztion beharrak asetzeko. Dinamikan zehar talde pobretutik aulkiak kenduko ditugu aberastuei emateko. Ez dugu inor kanporatu edo kaleratuko: herrialde aberastuek dauzkaten aulki guztiak okupatu behar dituzte, batere libre utzi gabe; eta aldi berean, herrialde pobretuek geratzen zaizkien aulkiekin konpondu beharko dute. Ezin dute inolaz ere lurra ukitu. OHARRA: adi egon inor taldetik kanpo ez gelditzeko. Elkartasuna bultzatu behar dugu, bai talde barruan baita taldeen artean ere. Aulkiak kentzeko modu desberdinak daude. Hona hemen bi dira proposamen: 1.\narrazoirengatik hartzen zaizkien: kanpo zorragatik (kontzeptua azaltzeko aprobetxatu); esku-lanarengatik (talde pobretutik aberatsera pertsonak pasa eta azaldu Hegoaldeko langileen egoera zein den), etab.\nAulkiak talde batetik bestera pasa, eta utzi taldekideei beren zalantzak eta iritziak adierazten. Momentu hau egokia da gazteei irakatsi nahi dizkiegun zenbait kontzeptu aurkezteko. Adibidez, aulkiak pasa eta itxaron talde pobretua kexatu eta zergatia galdetu arte (kanpo-zorra azaldu). Gero, alderantziz: talde aberastutik pobretura aulkiak eraman zor ekologikoaren ordainetan (azaldu zer den). Taldeak beren kasa utzi, ea mugimenduak sortzen diren, migrazio-mugimenduak talde batetik bestera, hain zuzen ere; eta arreta jarri talde hartzailearen erreakzioan (komentatu emigratzearen arrazoiak, zein den euren herrialdeen egoera, arrazismoaâ€Ś). Emakumearen\ngaia lantzeko mutilei beste taldera\nemigratzeko esan diezaiekegu (beren aulkia eraman dezakete beste emakumeei edo neskei bi motxila soinean jartzea eskatuko diegu (familia eta familia hori aurrera ateratzeko zama irudikatzeko). Klasea amaitzeko gaiari buruzko hausnarketa egin. Nola sentitu diren, egoera hobetzeko zer egin dezakegun, baliabide faltak nolako eragina duen gizakion garapen iraunkorreanâ€Ś LEKUA: Ikasgelan. IRAUPENA: 30-40 minutu. BEHARREZKO MATERIALA: Behar den bakarra aulkiak dira. OHARRAK: Talde bakoitzeko ikasleek beren egoera defendatu behar dute.\ntaldera lurraren jabetza balitz bezala, esaterako), eta geratzen diren\n3. SAIOA 3.1.- BANANAREN ROL-JOKOA IRAKASLEENTZAKO INFORMAZIOA Merkataritza, kosta ahala kosta? Iparraren eta Hegoaren artean dauden alde izugarrien muinean bien arteko merkataritza-harremanak daude. Iparrak finkatzen ditu joko-arauak —lehia eta etekinik handiena kosta ahala kosta—, Hegoaldearen bizkar finkatu ere, Hegoaldeko lehengaiak eta eskulan merkea erabiltzen baititu, hura gero eta gehiago pobretuz. Laneko esplotazioa, esklabotza, haurren esplotazioa, emakumeen aurkako bereizkeria, soldata ziztrinak, osasunarentzat txarrak diren lan-baldintzak, naturaren suntsipena… Horra gure erosketengatik maiz ordaintzen dugun prezioan sartzen diren zenbait ezaugarri, gu prezio horren atzean ezkutatzen denaz konturatu gabe. Bidezko merkataritza, alternatiba etikoa Bidezko merkataritzan elkarrekiko errespetuan eta tratu zuzenean oinarritutako merkataritza-harremanak eratzen dira, garrantzia ekonomiari bakarrik eman beharrean gizartea eta ingurumena ere aintzakotzat hartuz. Hegoaldeko herrietan, komunitate pobreenak antolatu egiten dira bizimodu sozialak (kaleko umeekin, baztertuekin eta halakoekin lan egiten dutenak) eta antzekoak sortzen dituzte. Ekoizleak dira, hain zuzen, bidezko merkataritzako lehenbiziko maila. Haien lanaren emaitza dira guregana iristen diren elikagai, ehun eta artisau-lan ugari, hala nola, kafea, kakaoa, txokolatea, arropa, etxerako gaiak, zeramika, bitxiak, larruzko gauzak, jostailuak… Iparraldeko herrietan bidezko merkataritza bultzatzen duten antolakundeek Hegoaldeko talde horiekin batera egiten dute lan, haien produktuak hemen merkaturatzen laguntzeko. Horrela, inportatzaileak eta bidezko merkataritzako dendak produktu horiek gure esku jartzen ahalegintzen dira. Kontsumitzaileok gara bidezko merkataritza ahalbidetzen duen kateko azken maila. Gure boterea arduraz erabiliz, eta produktuen prezioaz baino zerbait gehiagoz arduratuz, produktuok ekoiztean izandako baldintza sozial eta ekologikoez arduratuz, adibidez, esplotazioari EZETZ esan, eta merkataritza-harreman orekatuagoak ezartzen lagundu dezakegu.\nduina lortzeko. Nekazari-kooperatibak, emakume-taldeak, artisau-elkarteak, elkarte\nBidezko merkataritzaren oinarrian dauden irizpideak: Soldata\nproduktuen truke. Funtzionamendu askatasunez\nkooperatibak bultzatzea. Bitartekari\nondorioz, prezio horiek garestitzen dituzten bitartekariak ahalik eta gehien murriztea edo guztiz ezabatzea. Inguruko gizarte eta natura errespetatzea: ekoizpenak ingurumena ez kaltetzea. Gizon-emakumeen arteko berdintasuna: lan berdinagatik soldata berdina, eta berdintasuna lan-baldintzetan ere. Esplotaziorik\nhaurrak eskolatzea eta laneko gehiegikeria guztiak ezabatzea. Epe luzerako harremana: ekoizleak beti daude nazioarteko merkataritzak\narriskuan. Bidezko merkataritzako erakundeetan epe luzerako plangintza\ngarapenerako programak eta nekazaritza organikora aldatzeko prozesuak antolatu daitezke horrela, epe luzerako helburuak finkatuz.\nharremanak eratzen dira, printzipioz, eta horri esker ekoizleek\nARIKETA: BANANAREN ROL-JOKOA HELBURU ZEHATZA: Merkataritza-kateak benetan nola iharduten duen ulertzea, eta kate horretatik ateratako irabazien banaketa desorekatua ezagutzea (merkataritza bidegabea eta ohiko merkataritza). Kateko\njabetzea. Merkataritza bidezkoagoa eta orekatuagoa lortzeko, kateko osagaien artean komunikatu beharra dagoela ulertzea. EDUKIA: Kontzeptuak: merkataritza-katea, ohiko merkataritza, bidezko merkataritza. Prozedurak: rol-jokoa, eztabaida. Jarrerak: enpatia, negoziazioa, hausnarketa. JARDUERAREN GARAPENA: Deskribapen-fitxak banatu eta taldeka elkartu. Talde bakoitzak gogoeta egin behar du hartu duen paperaren inguruan, eta nola banatu beharko litzatekeen esanez. Taldeko arduradun bakoitzak banana bana marraztu behar du arbelean. Marraztutako bananetan, taldeko arduradunak bere taldeak beretzat eta besteentzat finkatu dituen irabaziak idatzi beharko ditu. Normalena da taldeak ez bat etortzea banaketan, eta, hortaz, negoziatu egin beharko dute adostasunera iristeko. Talde bakoitzak eskuinean eta ezkerrean dituenekin bakarrik negoziatu dezake. Ekoizleek eta txikizkako saltzaileek talde bakarrarekin negoziatu ahal izango dute, katearen beste aldean ez dutelako inor. Eztabaida. Taldeka negoziatu eta irabazien bestelako banaketa bat proposatu ondoren, oraindik adostasunik lortu ez bada, eztabaida bat egingo da talde guztien artean. Negoziazio orokor horren bidez adostasunera iritsi beharko dute talde guztiek. Merkataritza-katearen funtzionamenduaren inguruko gogoeta, negoziazioetatik kanpo utzitako eta zapaldutako taldeak zein izan diren zehaztuz. Era honetako kateen ordez beste eredu bat proposatu behar da.\nhipotesi bat proposatu behar du, bananaren irabaziak talde guztien artean benetan\nParte-hartzaileek ez badute bestelako eredu gauzagarririk aurkitzen, bidezko merkataritzaren eredua proposatuko zaie, ekoizleen eta txikizkarien artean dauden taldeak kanpoan utzita, haiek ez direlako beharrezkoak. Bidezko merkataritza zer den azaldu eta eredu horren ezaugarri nagusiak aurkeztu, power point baten laguntzarekin. Power point horretan ohiko merkataritzaren eta bidezko merkataritzaren arteko desberdintasunak ikusten dira, bakoitzak zenbat irabazten duen. Bi merkataritza mota horiek alderatzeko, bidezko merkataritzaren katea, beharrezkoak diren parte-hartzaileak, alegia, zein diren erakusten dira. LEKUA: Ikasgelan. IRAUPENA: 30 minutu. BEHARREZKO MATERIALA: Bi material daude. Alde batetik bananaren jokoaren fitxak, jokatzeko; bestetik, power point bat, bidezko merkataritzaren aurkezpena egiteko. 3.1. eranskinak: Bananaren jokoaren fitxa. 3.1. eranskinak: Bidezko merkataritza.\nPower point-a ikusteko kanoirik ez baduzue, power point-a gardenki bihurtu eta proiektagailua erabili dezakezue.\n3.2.- KONTSUMO ARDURATSUA. PUBLIZITATEA IRAKASLEENTZAKO INFORMAZIOA Gehiago saltzeko erabiltzen den sustapen-tresna modernoa da publizitatea. Funtsean behar eta gurari berriak sortzen ditu kontsumitzaileen artean. Publizitateak izugarri baldintzatzen ditu gure kontsumo-ohiturak eta produktu bat ala beste aukeratzeko joerak. Nola â€œlimurtzenâ€? gaituzte? Zer saltzen digu publizitateak? Irudia Garaipena, boterea Edertasuna Zoriona Baina, berez, ematen al zaigu informaziorik produktuei buruz? Ala publizitateak gurari berriak sortu besterik ez du egiten, berez behar ez ditugun arren zoriontsuagoak, onartuagoak, eta boteretsuagoak izateko gauzak eros ditzagun? Adibide bat: txokolate iragarkietan denak agertzen dira poz-pozik, baina ba al zenekien txokolate-ekoizleek ekoizpen-kostua baino %30 gutxiago kobratzen dutela?\nEta zer dakigu kafeari buruz? Iragarkiek zer esaten digute kafearen inguruan? Ez digute txintik ere esaten kafe-ekoizleak joan deneko 15 urtean jasaten ari diren krisiaz, ezta? Horren ondorioz, sos ziztrin batzuen truke lan egiten dute, goseak bizi dira eta haurrak lanean jartzera behartuta daude. Gauza bera gertatzen da ehungintzan. Non eginda daude gure kiroletako oinetakoak? Begiratzen al dugu etiketa? Eta gure galtzak? Eta erosi genuen azken nikia? Ikusten!! Gehimen-gehienak herrialde pobreetan eginda daude, neska gazteak eta emakumeak esplotatuta edukitzen dituzten fabriketan, egunean 14-16 orduan lan egin ondoren bizirik irauteko ozta-ozta iristen zaizkien soldata ziztrinak jasoz. Baina informazio hori guztia ez da iragarkietan agertzen, ezta? Eta guk ere ez dugu eskatzen, horixe da okerrena!! Ez dakigu gure dirua nora doan, erosten ditugun produktuak zein lan-baldintzatan egin diren, ingurumena babestu denâ€Ś Ez dakigu ezer!!\nEta munduan bi milioi inguru familia bizi direla kakaoa haztetik, gehienak ere Afrikan?\nAurkakopublizitatea, berriz, egungo publizitateren aurrean kritiko azaltzen saiatzen da, umorea erabiliz, gure kontsumoan jarrera kritikoagoa izan beharko genukeela eta produktuak kontsumitzeko garaian bidezko baldintzetan egindakoak aukeratu beharko genituzkeela ikusarazteko. Kontsumitzaile arduratsuak izan beharko genuke, baina zer da hori? Erosten ari garen hori zer den jakitea da kontsumitzaile arduratsuak izatea. Kontsumo arduratsua oso kontzeptu zabala da, baina hiru multzotan laburbiltzen saiatuko gara: •\nKontsumo etikoa: aukera bidezkoenak, solidarioenak eta ekologikoenak lehenesten dituena. Balio horien arabera kontsumitzen da, ez soilik norberaren onura aintzat hartuz.\nKontsumo ekologikoan mugimendu ekologistak aldarrikatzen dituen hiru ekintzak —murriztea, berrerabiltzea eta birziklatzea— bultzatzen dira. Nekazaritza eta abeltzaintza ekologikoa, ekoizpen artisauak eta antzekoak hobesten dira hemen.\nKontsumo sozial edo solidarioa: produktu bat egiteko edo zerbitzu bat eskaintzeko jendeak zer-nolako lan-baldintzak eta gizarte-harremanak jasaten dituen hartzen da aintzakotzat hemen. Egindako lanaren truke bidezko ordaina ematea da helburua, bai beste herrialde batzuetako edozein arrazoirengatik direla ere: arraza, jatorria, kultura, sexua edo erlijioa. Alternatiba sozialak eta integraziokoak bultzatzen dira, eta nazioartean bestelako antolamendu ekonomikoa ezartzen saiatzen da eredu hau.\nKontsumitzaile garen aldetik, hots, sistema ekonomikoko azken maila garen aldetik, guk ere badugu gure boteretxoa. Gure kontsumitzeko moduaren bidez eragin zuzena dugu ekonomiaren eta munduaren bilakaeran. Jakinaren gainean eta arduraz kontsumitzea, naturarako eta jendearentzat onuragarriak diren jarduerak bultzatuz, merkatuari presio egiteko tresna eraginkorra izan daiteke. (Orrialde honetatik aterea: www.consumoresponsable.com). NORBERAK HARTU DITZAKEEN NEURRI ARDURATSUEN ZERRENDA Gure eguneroko bizimoduan arduraz jokatzeko gure esku dauden neurri txikien zerrendatxo bat osatu dugu hemen. Mundua aldatuko badugu, gure burua aldatzetik hasi beharko dugu.\nlangileei bai gure ingurukoei. Bazterketa eta bereizkeria ezabatu nahi dira,\nEz erosi benetan behar ez duzun ezer. Beharrezkoa ez den kontsumoa antiekologikoa da funtsean. Jarrera kritikoa izan publizitatearen aurrean. Produktuen ezaugarriei begiratu, ez iragarkiek saltzen dizkiguten ametsei. Publizitateak beharrezkoa ez den kontsumoa bultzatzen du. Zerbait zakarretara bota aurretik, konpondu, berrerabili edo birziklatzerik dagoen edo beste inorentzat erabilgarria izan ote daitekeen pentsatu. Erosten ditugun produktu guztien bizi-zikloa kontuan hartu. Nondik datozen, nola eta nork ekoitzi dituzten, zein baldintzatan, nola garraiatu eta merkaturatu dituzten, zein hondakin sortzen dituzten? â€œBidezkoâ€? salneurria ordaindu. Produktu asko merkaturatzeko soldata ziztrinak ordaindu eta ingurumena kutsatzen da. Ura: Bainatu beharrean dutxa azkar bat hartu, eta iturria itxi gorputza xaboiaz garbitzen duzun bitartean. Dutxatzean ura eta energia aurrezten dira, bainatzean baino bospasei aldiz ur eta energia gutxiago erabiltzen baita. Hortzak garbitzean, bizarra kentzean, harrikoa egiteanâ€Ś iturria itxita eduki. Komunean hustuketa-sistema bikoitza jarri, zisterna husten den bakoitzean 10 horrela, kateari tira egiten diogun bakoitzean litro bat edo bi aurreztuko ditugu. Tantaka dauden iturriak konpondu: segundoko tanta bat 30 litro ur dira egunean. Ura aurrezten duten etxetresna elektrikoak aukeratu. Ur-karga erdiarekin garbitzen duten arropa- eta ontzi-garbigailuak daude. Horrela, 30-50 litro aurrezten dira garbialdi bakoitzeko. Garbigarri biodegradagarriak erabili. Ez utzi ontziak luzaroan garbitu gabe, orduan zailagoak baitira garbitzeko, eta askoz ur gehiago behar izaten da. Hondakin-urak ahalik eta gutxien zikindu: ez bota tanpoi, konpresa edo zigarrorik komunetik. Komuneko papera paperontzi batera botatzea komeni da, bestela ur asko kontsumitu eta ibaiak kutsatzen dira. Beraz, papera paperontzira.\nlitro erabiltzen dira eta. Bestela, urez betetako botilak sartu zisternan, eta,\nArgiak: Argi natural ederra erabili. Beharrezkoak ez diren argiak itzali. Gela batetik ateratzen zaren bakoitzean argia itzali. Kontsumo txikiko bonbilak erabili. Kontsumoa %75era arte aurrezten dute, eta atmosferara tona erdi karbono dioxido isurtzeari uzten zaio horrela, horixe baita goritasunezko bonbilek beren erabil-bizitzan isurtzen dutena. Argia maiz piztu eta itzaltzen den geletan ez erabili argi fluoreszenterik. Paretan kolore argiak erabili eta ondo banatu etxeko argiak. Leku publiko eta komunetako argiak ere (institutu, ikastetxe, sindikatu, ospitale eta abarrekoak) ondo zaindu. Berogailua: Zure etxea ondo isolatu. Leiho eta ateetan zinta isolatzailea jarriaz ez da korronterik sortuko, eta neguan beroak ihes egitea galaraziko duzu. Beira bikoitzeko leihoak ere onak dira berorik ez galtzeko. Termostato bat jarri berogailuan, tenperatura 18ยบ eta 20ยบ bitartean erregulatzeko, eta tenporizadore bat, berogailuaren eguneroko gehienezko erabilera finkatzeko.\nepeltzeko, aire giroturik erabili gabe, CFCak isurtzen ditu eta. Ez du zentzurik neguan mahuka laburrean ibiltzeak, berogailuan asko gastatzearen kontura. Hobe da jertse bat janztea. Gelaren batean berogailua erabiltzen ari ez bazara, berogailua itxi. Hauek dira berokuntza-sistema eraginkor eta garbienak: eguzki-energia, biogasa, egurra, gas naturala, gas propanoa, butanoa eta hiri-gasa. Eguzki-energiaren bidez, etxebizitza batean behar den ur bero eta berokuntza guztia lortu daiteke. Berokuntza-sistemak aldiro ikuskatzea eta garbitzea oso garrantzitsua da energia aurrezteko. Administrazioak diru-laguntzak ematen ditu berokuntza-ekipo zahar eta kutsakorren ordez energia berriztagarriak darabilten sistemak jartzeko. Etxetresna elektrikoak:\nUdan, pertsianak jaistea eta aire-korronteak sortzea aski izan daiteke giroa\nEtxetresnak ez piztu behar ez badituzu. 2 kW-ko ur-berogailu elektriko bat egunean 3 ordutan piztuta edukita, urtean petrolio erdi tonaren baliokidea kontsumitzen da. Ondo aukeratu hozkailuaren neurria: zure beharrei erantzuten diena erosi, eta ez ikusgarriena edo handiena. Hozkailua eta izozgailua berez behar dena baino 10 gradu hotzago edukita, %25 energia gehiago erabiltzen da. Tenperaturak 3,3 eta 5,5 gradu artean egon behar du. Arropa-garbigailua hotzeko garbiketa-programekin erabili eta ur beroa oso zikin dagoen arroparentzat utzi. Ondo aprobetxatu garbialdi bakoitza, garbigailua ondo beteta. Ez eduki etxetresna bakoitzeko bat baino gehiago (bi telebista, adibidez). Etxetresnak matxuraren bat edukitzean konpondu, konponketak berria erostearen berdina kostatuko zaigula esaten badigute ere. Erabilera bakarreko edo oso gutxi irauten duen aparaturik ez erabili (argazkikamerak, adibidez). Eskuzko tresnekin ordezkatu daitekeen tresna elektrikorik ez erabili: hortzetako eskuila, potoak irekitzekoa, laban elektrikoak, zukugailua, etab.\nenergia aurrezteko irizpideak kontuan hartu. Erabiltzen ari ez zaren etxetresnak deskonektatu. Zenbait aparatuk (telebistak adibidez), energiaren %33 arte kontsumitzen jarraitzen dute, itzalita egonda ere. Pilen bidez sortutako energia saretik hartzen duguna baino 600 aldiz garestiagoa da. Ahal den guztietan aparatuak argindar-sarera konektatu. Pilak behar izanez gero berriz kargatzen diren horietakoak erosi, eta ez inoiz zakarretara bota. Sukaldea eta elikagaiak: Erabiltzen duzun ontziaren araberako sua aukeratu. Ontzi txikia eta su handia erabiliz gero, beroa ontziaren ertzetik joango da. Kazolak estali beti, beroa ez alferrik galtzeko. Eltze espresa da aukera onena, denbora eta energia aurrezten dituelako. Bestela, lurrezko eltzeak, altzairu herdoilgaitzezkoak edo burdinazkoak hobeak dira aluminiozkoak baino.\nHozkailu berria, ontzi-garbigailu berria edo edozein tresna elektriko erostean\nUra edo janaria irakiten hastean, su txikiagoa jarri. Prestatu behar duzunerako egokiak diren ontzi eta eltzeak erabili. Adibidez, arrautza bat egosteko burduntzali txiki bat, eta kilo bat patata egiteko, berriz, eltze handiago bat. Janari gutxi berotzeko ez piztu labe handia. Janaria oso bero badago ez gorde hozkailuan, eta hotzean gorde behar ez dena (latak, ontzi zigilatuak…) ere ez. Berriz erabili daitezkeen ontziak (jaki-ontziak, kristalezko potoak, eltzeak…) erabili, janaria zilar-paperean edo plastikoan bildu beharrean. Jaten dituzun elikagaien jatorria zein den eta abeletxe industrialetan nola ekoitzi dituzten aztertu, batzuk izugarri krudelak izaten dira eta animaliekin. Saiatu zaitez laster-jakirik edo aldez aurretik prestatuko janaririk ez jaten, gehigarri eta kontserbagarri asko eta bilgarri gehiegi izaten dituztelako. Zure ingurunean ekoitzitako produktuak erosi: freskoago egoteaz gain, urrutiko lekuetatik ekarritako elikagaiek baino bilgarri gutxiago erabiltzen dituzte. Elikagaien garraioak sortzen duen kutsadura ez dugu ezertarako behar, eta ingurumenerako jasanezina da, gainera. Elikagai ekologikoak jan, eta ez plagizida eta ongarri kimikoak erabiliz gai kimikorik erabili duten zehazteko eskatu zure betiko dendariari. Garaiko fruta eta barazkiak jan, ahal dela. Produktu naturalenak aukeratu: esne “normala” hobea da kaltzioa, bitaminak, etab. gehitu zaizkiona baino. Kontserbak egin etxean. Ez haragi gehiegi jan, astean behin edo bitan nahikoa da. Ez arrain txikirik jan. Beste\ntxokolatea…) bidezko merkataritzakoak erosi. Arretaz irakurri erosten dituzun elikagaien etiketak. Supermerkatuetan, genetikoki eraldatutako arto eta sojaz egindako elikagaiak (transgenikoak) daude dagoeneko, gailetak adibidez. Garraioa:\nhazitakoak. Etiketan produktuen jatorria jartzeko eta ekoizteko plagizida edo\nOinez joan batetik bestera. Kirola egiteaz gain kutsadura gutxitzen lagunduko duzu. Bizikleta erabili. Bidegorri kilometro asko dauzkagu dagoeneko. Garraio publikoa erabili, hirietako trafikoa arintzeko eta hiriak bizitzeko atseginago egiteko neurri egokiena da hori. Garraio publiko hobeak eta merkeagoak edo doakoak eskatu, autobus edo tren gehiagorekin, eguneko nahiz gaueko zerbitzuekin eta zaratarik eta kutsadurarik sortzen ez dutenak. Autoa nahitaez erabili behar izanez gero, beste lagun batzuekin batera erabili. Kontuz ibili eta ez joan 90-120 Km/h baino azkarrago. Ez bat-batean azeleratu, eta martxa laburrak neurrian erabili, bestela erregai asko erabiltzen da eta. Hiriguneetan\neremuetan, klaxona neurrian erabili, eta kontuz alarmarekin. Soinu-kutsadura ere arazo larria da. Zure aisialdian edo oporretan ez erabili autoa, eta bidaiatzeko edo txangoak egiteko garraio publikoak eskaintzen dizkizun aukerak erabili.\nOntziak: Plastikozko poltsak oso arazo larria dira, ez direlako birziklatzen. Ez erabili halakorik, eta erosketak egiteko otarra, oihalezko poltsak edo karroa eraman. Supermerkatuetan erabiltzen dituzten poliestireno hedatuko erretiluak ezin dira berrerabili edo birziklatu, eta plastikoan bildutako produktuak ez dira gainerakoak baino hobeak. Ez erosi bilgarri gehiegi duen produkturik, eta ontziratu gabe soltean saltzen dituztenak aukeratu. Osasuntsuagoa eta merkeagoa da hori. Ahal duzun guztietan itzultzeko beira aukeratu eta ez tetrabrick-ik erosi, plastikoz, paperez eta aluminio prentsatuz eginda dagoenez, zaila baita birziklatzeko. Aluminiozko latak ere ez dira aukera ona, lata horiek egiteko energia asko erabiltzen delako.\nEz hegazkinik erabili, eguratsa izugarri kutsatzen dute.\nEz erosi edari-latarik, garestiagoa da ontzia edukia baino, eta ez dira berrerabiltzen. Lata bat ekoitzi eta garraiatzeko ontzi erdi petrolioren baliokidea behar da. Beirazko botilak eta flaskoak berrerabili, eta botatzekotan, beirarentzako edukiontzietan bota. PVC eta PET ontziek minbizia eragin dezaketen substantziak sortzen dituzte. Ez halakorik erabili, eta ahal duzun guztietan erabili eta itzultzeko beira aukeratu. Papera: Paper birziklatua eta kloroarekin zuritu gabekoa erabili. Bi aldeetatik erabili, eta ondoren birziklatzera eraman. Kontuz inprimagailuekin, paper-jale ikaragarriak dira. Kartoizko kaxak behin baino gehiagotan erabili, edukiontzira bota aurretik. Alde batetik erabili gabeko folioak zirriborroak idazteko erabili. Papera eta kartoia ez bota zakarretara. Kaxa bat jarri etxeko txokoren batera, eta betetzean paper-edukiontzi batean hustu. Robinson Zerrendan izena eman, posta bidezko publizitate pertsonalizaturik ez jasotzeko. Postontzian ikurren bat jarri publizitaterik nahi ez duzula esanez.\nEz erabili aerosolik. Ozono-geruza suntsitzen duten CFCak dituzte, eta berotegi-efektua areagotzen duten beste gas batzuk ere bai. Langargailuak aukera ona dira, eta berriz bete daitezke gainera. Iragartzen\nfreskagarriak, karearen aurkakoak, libragailuak, era guztietako detergenteak, lisibaâ€Ś) ez dira beharrezkoak eta oso kaltegarriak dira ingurumenerako. Etxea garbi-garbi utzi dezakegu xaboia, bikarbonatoa, ozpina eta limoia erabiliz. Aire-freskagarriek ez dute kiratsa kentzen, kirats hori baino usain fuerteagoa bota eta kirats hori usaintzea galarazi baizik. Hondakinak: Ez bota hondakin toxiko eta gogorrik (olioa, pintura, disolbagarriak, korrosiboakâ€Ś) hustubidetik, ura arazteko prozesu biologikoak eragozten\ndituzte eta. Halakoak biltzeko lekuren bat bilatu edo zakarretara bota, paperean eta plastikozko poltsa batean bilduta. Autoko olioa aldatzean olio hori ez bota ur-hodietatik edo mendian. Tailer mekanikoan utziz gero, olio hori dagokion lekura bideratzeko eskatu. Ez pilarik erabili, kutsadura handia sortzen dute. Nahita nahiez erabili behar izanez gero, berriz kargatzekoak aukeratu, eta ez inoiz zakarretara edo mendira bota. Sendagairen bat zaharkituz gero, ez bota zakarretara edo komunera. Botikara eraman, eta han arduratuko dira. Altzariak eta etxetresnak ez dira kalean edo mendian bota behar. Deitu halakoak biltzeaz arduratzen den elkarteren bati, eta haiek emango diote balioa. Arropa: Iparraldeko herrietan arropaz egiten dugun erabilera gehiegizkoak arazo larriak sortzen ditu Hegoaldeko herrietan. Ustezko lankidetza-egitasmoez mozorrotuta, gure hondakin asko Afrikan saltzen dira, bertako kotoi-industria eta merkataritza suntsituz. Behar duzun arropa erosi bakarrik, sekula janzten ez dugun arropa piloa\nJantziak eta oinetakoak ondo zaindu, gehiago irauteko. Ez erosi zuntz sintetikorik, zuntza egiteko garaian kutsatzen dutenak bereziki. Kalitate oneko jantziak erosi, gehiago irauten dute. Erositako arropak non eta nola egin dituzten galdetu zure dendan. Lagunekin trukatu arropa. Bigarren eskuko arropa erosi. Zerorrek egin arropa. Bidezko merkataritzako dendetan erosi.\nmetatzen bukatzen dugu eta.\nARIKETA: KONTSUMO ARDURATSUA. PUBLIZITATEA HELBURU ZEHATZA: Publizitatearen azterketa kritikoa egitea Gure kontsumo-ohiturak ikuspegi kritiko batetik aztertzea. Kontsumo arduratsua zer den jakitea. Baloreak eman kontsumitzaile bezala, jakin ze aukera ditugu. Erantzukizun pertsonalak, hau da, kontsumitzaile arduratsuak izateak duen garrantzia ikusarazi ikasleei. EDUKIA: Kontzeptuak: publizitatea, aurkakopublizitatea eta kontsumo arduratsua. Prozedurak:\nhausnarketa. Jarrerak: kontsumo arduratsua aztertzen hastea eta horren inguruko kezka sortzea. JARDUERAREN GARAPENA: buruzko\neztabaida ditugun gugan\nazpimarratuko dugu bereziki. Gai hauek aztertuko ditugu, jarraian: Zer saltzen digu iragarki honek? Zein informazio ematen digu? Eta zein ez? Zergatik? Zergatik ematen digu informazio hori? Zer saltzen digute iragarkiak? Zein informazio ezkutatzen dute? Zergatik? Zer saltzen digute kontrapublizitateko iragarkiek? Zure ustez, zergatik ematen digute horrelako informazioa? Zer iruditzen zaizu? Inoiz pentsatu al duzue kontsumitzen ditugun produktuak nondik datozen? Garrantzitsua iruditzen al zaizu erosten ditugun produktuei buruz informazio gehiago jasotzea? Zergatik?\nNormalean jabetzen al gara kontsumitzen dugun guztiaz? Erosten dugun guztia behar dugu? Zergatik erosten dugu? Badakigu nondik datozen erosten ditugun produktuak? Eta nork egin dituen? Zein kondiziotan? Garrantzitsua al da gai horri buruzko informazioa izatea? Zergatik? Ba\ningurumenean zer-nolako inpaktua eragiten duten? Garrantzitsua al da gai horri buruzko informazioa izatea? Zergatik? Kontsumo arduratsua praktikan jartzea dagoela uste duzue? Nola? Ideia batzuk eman. Gela-mailan\nikastetxean, nola sustatu dezakegu kontsumo arduratsua? Eztabaida amaitzean, publizitateko eta kontrapublizitateko iragarkiak erakutsi eta haiei buruz hitz egin. Zer iradokitzen digute? Zer sentiarazten digute? Kontsumo arduratsuari, Hegoaldeko nekazarien egoerari eta halako gaiei buruzko informazioa eskuratutakoan, ezagutzen duten produkturen bati buruzko kontrapublizitateko iragarki bat egin dezakete gazteek, taldeka. Iragarkia talde osoaren aurrean aurkeztu beharko dute ondoren, sentsibilizazio-lana egiteko. LEKUA:\nPower point-a proiektatu daitekeen gelan. IRAUPENA: 30 minutu BEHARREZKO MATERIALA: Publizitateari buruzko power point-a 3.2. eranskina: Zer saltzen digu publizitateak? 3.2. eranskina: Kontrapublizitateko iragarkiak OHARRAK: Power point-a ikusteko kanoirik ez baduzue, power point-a gardenki bihurtu eta proiektagailua erabili dezakezue.\n4.SAIOA 4.1.- HORMA-IRUDIEN TAILERRA ARIKETA: HORMA-IRUDIAK HELBURUAK Gazteek\nHegoaldeko nekazarien egoera ezagutzea, eta gai horien inguruko informazio garrantzitsuena horma-irudi batean jasotzea. Gazteak\nkonturatzea. Sena eta azterketa kritikoa bultzatzea gizartean. EDUKIAK Kontzeptuak: bidezko merkataritza, Kontsumo iraunkorra eta Hegoaldeko nekazarien egoera. Prozedurak:\nelkartasuna bultzatzea. JARDUERAREN GARAPENA: Jaso duten informaziotik garrantzitsuena iruditzen zaiena aukeratu beharko dute gazteek eta horma-irudiak egin. Gero, horma-irudi horiek ikastetxean edo bilerak egiteko aretoren batean zintzilikatuko dituzte, beste pertsona batzuk sentsibilizatzeko. LEKUA: Ikasgelan. IRAUPENA: Ordubete.\nAldizkari eta egunkari zaharrak.\nOHARRAK: Gaiak modu desberdinetara landu daitezke: gela bakoitzak edo kurtso bakoitzak gai bat landu dezake, edo, bestela, ikasle-talde bakoitzak landu nahi duen gaia\nAtal honetan ikasleei eta irakasleei zuzendutako ebaluazioen gidoia jasotzen da. Hiru proposamen aurkezten ditugu: A) IKASLEEN EBALUAZIO-GIDOIA, SAIO BAKOITZARI BURUZ Unitate didaktikoko edozein gai lantzen ari garela ere, irakasleek ikasleei zuzendu beharreko galderak jasotzen dira hemen. Ahoz egiteko galderak dira, proposatutako jarduera egin ondoren ateratako ondorioak ikusteko, nahiz ikasleek esateko daukaten guztia jasotzeko. Hala, hurrengo saioetarako erabilgarri izan litekeen edo interesgarria iruditzen zaien informazioa jaso behar dute irakasleek, ariketa bakoitza amaitu ondoren. B) IKASLEEN EBALUAZIO-GIDOIA, AZKEN SAIOARI BURUZ Hemen\nazkeneko saioan erabili behar da. Erantzunen bidez ikasleek unitate didaktikoei buruz duten iritzi orokorra jakin nahi da. D) IRAKASLEEN EBALUAZIO-GIDOIA Saio guztiak amaitu ondoren, irakasleek saioen ebaluaziotxo bat egitea komeni da, metodologia, iraupena etab. kontuan hartuta. Honekin batera doan eredua lagungarria izan daiteke ebaluazio hori egiteko. Ebaluazio-orriak 3.1. eranskinak karpetan daude. Ebaluazio horiez gain, Emaus Gizarte Fundazioak unitate didaktikoen jarraipena egingo du prestakuntzan zehar. Horretarako, irakasleak eta Emaus harremanetan egongo gara etengabe, eta Emausen irakasleen esanetara izango gara beharrezko azalpenak eta laguntza emateko. Saio bakoitzeko ariketa guztiak amaitu ondoren, bilera bat egingo dugu irakasleekin, egindako ebaluazioen emaitzak eta hobetzeko egin nahi dituzten proposamenak jasotzeko.\nGai bakoitzaren inguruko informazio interesgarria eskaintzen duten web-orri batzuen helbideak ematen dizkizuegu jarraian. KONTSUMISMOA ETA KONTSUMO ARDURATSUA: www.consumoresponsable.com Orri honetan kontsumo arduratsua zer den azaltzen da. www.ozonalia.org Espainiako UNICEFen OZONALIA programaren orria. Bertan, kontsumo arduratsua eta bidezko merkataritza bultzatzen dira. www.consumoresponsable.org Orri honek kontsumo arduratsua eta enpresen erantzukizun soziala zer diren azaltzen digu. www.cooperacionsolidaria.org Nazioarteko merkataritza-harremanen inguruko gaiak jorratzen dira orrialde honetan, Hegoaldeko nekazarien egoera, enpresen erantzukizun soziala eta bidezko merkataritza bereziki. ERANTZUKIZUN PERTSONALA: www.consumehastamorir.com Consume Hasta Morir (Hil Arte Kontsumitu) ekimenaren orri honetan gogoeta egiten da gaur egungo kontsumo-ohituren inguruan. www.youthxchange.org; www.ecodes.org (gaztelaniazko bertsioa). Jóvenes\nargitaratutako txosten hau aurkitu dezakegu hemen: “Manual de Educación para un consumo sostenible” [Kontsumo iraunkorrean hezteko eskuliburua]. www.cooperacionsolidaria.org Nazioarteko merkataritza-harremanen inguruko gaiak jorratzen dira orrialde honetan, Hegoaldeko nekazarien egoera, enpresen erantzukizun soziala eta bidezko merkataritza bereziki. PUBLIZITATEA ETA KONTRAPUBLIZITATEA:\nConsume Hasta Morir (Hil Arte Kontsumitu) ekimenaren orri honetan gogoeta egiten da gaur egungo kontsumo-ohituren inguruan.\nwww.youthxchange.orgwww.setem.org/madrid/campanas.ht m Setem-en\naurkakopublizitateari buruzko kanpaina bat dago tartean. www.cooperacionsolidaria.org Nazioarteko merkataritza-harremanen inguruko gaiak jorratzen dira orrialde honetan, Hegoaldeko nekazarien egoera, enpresen erantzukizun soziala eta bidezko merkataritza bereziki. IPARRAREN ETA HEGOAREN ARTEKO DESOREKA\nwww.bakeaz.org Mundu bidezkoagoa lortzeko bideak bilatzen eta eskaintzen dira orri honetan, bakearen eta garapen iraunkorraren ikuspegi zabala emanez, hainbat lan-alorretatik.\nwww.haurralde.org Garapenaren eta lankidetzaren inguruko informazioa eta albisteak ematen dira orri honetan. www.cooperacionsolidaria.org Nazioarteko merkataritza-harremanen inguruko gaiak jorratzen dira orrialde honetan, Hegoaldeko nekazarien egoera, enpresen erantzukizun soziala eta bidezko merkataritza bereziki. BIDEZKO MERKATARITZAKO KATEA ETA OHIKO MERKATARITZA-KATEA\nwww.intermonoxfam.org. Bidezko merkataritzari eta garapenerako lankidetzarekin zerikusia duten gaiei buruzko informazioa (artikuluak, egitasmoak, etab.) aurkitu daitezke orri honetan.\nhttp://www.emaus.com/01integracion-comerciojusto.htm Bidezko merkataritzari buruzko informazioa eta gai horren inguruan lantzen ari garen egitasmoen berri aurkituko duzue hemen.\nNazioarteko merkataritza-harremanen inguruko gaiak jorratzen dira orrialde honetan, Hegoaldeko nekazarien egoera, enpresen erantzukizun soziala eta bidezko merkataritza bereziki. HEGOALDEKO NEKAZARIEN EGOERA\nwww.sodepaz.org/cafe/cafe_pobreza.htm. Hegoaldean kafea hazten duten nekazarien egoerari buruzko informazioa jasotzen da orri honetan.\nhttp://www.pobrezacero.org/intro.php Espainiako Garapenerako GKEen Koordinadoraren orri honetan “Zero Pobrezia” kanpainari buruzko informazioa agertzen da: helburuak, ekintzak, etab. www.cooperacionsolidaria.org Nazioarteko merkataritza-harremanen inguruko gaiak jorratzen dira orrialde honetan, Hegoaldeko nekazarien egoera, enpresen erantzukizun soziala eta bidezko merkataritza bereziki. BIBLIOGRAFIA •\nBANTULÁ JANOT, JAUME. Juegos motrices cooperativos. Paidotribo,\nBartzelona (2004). •\nFUNDACIÓN ADSIS. Curso de Comercio Justo. Cuaderno de trabajo (2003).\nGUTERMAN, TULIO. Educación Física y Deportes. 3. urtea, 9. zk. Guterman,\nBuenos Aires (1998ko martxoa) •\nINTERMÓN. Comercio Justo, una opción de consumo, una opción de\njusticia. Octaedro, Bartzelona. •\nRUIZ OMEÑACA, JESÚS VICENTE. Juegos cooperativos y Educación Física.\nEditorial Paidotribo, Bartzelona. •\nSODEPAZ. Guía Educativa para el Consumo Crítico. Bartzelona (1998).\nBidezko Merkataritzako Unitate Didaktikoa


Kataluniak ikuskapen-eredu berria egin du elikagai-establezimenduetan | Consumer\nKataluniak ikuskapen-eredu berria egin du elikagai-establezimenduetan\nMerkataritza bakoitzari lotutako arrisku-irizpideetan oinarritzen da\nEredu berri honen helburua osasun publikoaren babes maila hobetzea da. Horretarako, modu objektiboan zehaztuko du sektoreko enpresa bakoitzaren arriskua, Kataluniako establezimenduak irizpide homogeneoen bidez sailkatuko ditu, eta ikuskatze-maiztasunak zehaztuko ditu, lokal bakoitzak dituen arriskuen arabera.\nSektoreko profesionalek beren gomendioak edo hobetzeko proposamenak aurkezteko zain, sistemak zortzi modulu edo arrisku-mota ezartzen ditu, irizpide hauek kontuan hartuta: establezimendua saltzen edo prestatzen duen produktu-mota, enpresaren tamaina, historia, dituen instalazioak edo autokontrol-neurriak.\nAtal bakoitzari puntuazio bat esleituko zaio, eta zenbat eta handiagoa izan arriskua, orduan eta handiagoa izango da puntuazioa, gehienez ere 140 puntu lortu ahal izateko. Hala ere, enpresa batzuek penalizazio gisa beste puntu batzuk ematen dituzte, beren jarduerak eragin berezia baitu osasun publikoan, hala nola catering-konpainietan.\n30 puntu baino gutxiago lortzen dituzten enpresak arrisku «oso txikikotzat» joko dira, 45 eta 64 artean dituztenak arrisku ertainean sartuko dira, eta 85 puntu baino gehiago lortzen dituztenak arrisku «oso handikotzat» joko dira.


Ander Errasti: "Hizkuntza aniztasunak ez dakar gatazka"\nMarijo deogracias | EITb media\nIkastorduen % 25 gazteleraz izan beharko dira Katalunian, Espainiako Auzitegi Gorenak hala ebatzita. Ebazpen horrek zuzenean jotzen du Kataluniako murgiltze ereduaren kontra eta Ander Errastirekin landu dugu gaia teoria politikoaren ikuspegitik.\nKataluniako ikastetxeetan ikasgaien % 25 gazteleraz eskaini beharra dagoela berretsi du Auzitegi Gorenak. Lerro-buru horri tiraka, Ander Errasti Bartzelonako Unibertsitateko koordinazio eta komunikazio zuzendariarekin. Hiru dimentsio aipatu ditu, teoria politikoaren ikuspegitik: hizkuntzaren balio propioa, hizkuntza eta estatuaren arteko harremana eta dimentsio praktikoa.\nAzkeneko dimentsioai buruz, galdera ere bota du Errastik? "Hezkuntza zerbitzuak ez al luke bermatu behar ezaguntza"? Eta gure galdera, beraz: zergatik da gataz hizkuntza aniztasuna?\nIzan ere, Errastik berak gogoratu duenez, "etxean gazteleraz aritzen diren 10etik 7 murgiltzen ereduaren alde dago". Horren harira, gogoratu duenez, "epaia irmoa bada, gatazka politkoa sakona izango da".\nEntzun hemen Ander Errastiren analisia.


Hasiera Erakustaretoa Erakusketak Biharko liburutegi guztiak\nAsteazkena, 2019(e)ko urtarrila(r)en 30-(e)an 11:04etan\tErakustaretoa\nKomisarioa: Jorge Carrión\nIragana metatzen badute ere, liburuak etorkizuna dira batez ere. Mundua ordenatzeko sistema irekiak baitira, gure aitona-amonengandik jaraunsten ditugunak eta gure bilobei oinordetzan uzten dizkiegunak. Sistemarik zaharrenak: liburuen ondoren, museoetako margolanak edo hemeroteketan egunkariak ere sailkatu eta irakurtzeko bide eman zigutenak. Alexandriako Liburutegiaren garaian, kontzeptu horiek instituzio mitiko hartan existitzen ez baziren ere, biharko bilduma ordenatu guztien DNA jadanik bertan zegoen.\nEtimologikoki, bibliotekak “liburuak gordetzeko apala” esan nahi du. Baina modernitatean objektu eta oroitzapen bilduma guztien zentzua zabalduz joan da, esanahi horretan dagozkien entzuleriak sartzeko. Joan den mendearen erdialdean dantzalekuak diskoteka bilakatu ziren bezala, zuzeneko musikak lekua musika grabatuari utzi ziolako, mendearen bueltan arte museoa ez da jadanik pinakoteka hutsa eta liburutegiak zentro sozial, hezkuntza zentro eta erakustoki bilakatu dira.\nKodex eta papereko bi milurteko baino gehiagoren ondoren, kultura artxibatzen dugun euskarriak aldatuz doazela ohartu gara, zentzua ematen dion konstanteak bere horretan dirauen bitartean. Gizakia eta haren irakurri beharra. Koldo Mitxelena Kulturunearen eraldatzeak berebiziko aukera ematen digu konstante eta aldaketa horietaz gogoeta egiteko. Baita, arte garaikideari eta gaurko, atzoko eta biharko liburutegiei esker, kulturak gizarte demokratikoan duen eginkizunari buruz hausnartzeko ere, gure liburutegi pertsonalak gure auzo eta hirietakoekin konektatu ditugun irakurleen nazioarteko sare transhistorikoa dela bide, era horretara mila urte baino gehiagoko ideia baten iraupena ziurtatzen dugularik, hain ahaltsua den ideia ezen denboraesaten diogun beste sare horretako edozein punturi egokitzen zaion. Jorge Luis Borgesek esan zuenez, Unibertsoari berberari Liburutegia dei geniezaioke.\n1994an sortu zenetik, Koldo Mitxelena Kulturunea -euskal hizkuntzalari gailen haren izena daramana- Gipuzkoako kulturaren eragile guztiz garrantzitsua izan dugu. Hango erakusketek, hitzaldi zikloek, fonotekak, eleberri grafikoaren zabalkunde jarduerek eta multimedia alorreko beste proposamen batzuek beti liburutegi handi bat izan dute beren erdigunean. Alabaina, ia hogeita bost urtez zerbitzua eman ondoren, Koldo Mitxelena Kulturuneak ateak itxi behar ditu aldi baterako, premiazko eta ezin geroratuzko erabateko eraberritze prozesua gauzatzearren.\nBerriz zabalduko denean, XXI. mendeko gizarte berriaren eskakizunetara egokitua izango da, gure idazketa eta irakurketa ohiturak digitalizatzeak errotik birformulatu baitu gure gizartea. Haren gune sinbolikoan paperezko liburua, kodexa egongo da, horren ahalmena eta ondarea erreibindikatu behar direlako. Eta liburuekin kulturaren historia egongo da, oroitu beharreko eta oraina bihurtu beharreko iragana. Eraikinaren arkitektura, kontsulta eta estudio guneak, familiarentzako barrutiak, irisgarritasun erraztasunak, diseinua eta seinaleztapena direla bide, liburuak beren iraupena ziurtatuko duten baliabideez horniturik izango dira, hala orainari nola etorkizunari dagokionez.\nHirien historiaren antzera, aldian behingo eguneratze eta birformulatzeak dira liburutegiaren ezaugarria. Gaur egun, Alexandriako liburutegia liburuz beteriko eraikin handi baten itxuraz imajinatzen dugu, baina egiatan jauregi baten eranskina zen, hainbat areto zituena: ikasketa gelak, itzulpen tailerrak, museoa eta papiro bilkariak eta bestelako materialak edukitzeko biltegi bat. Denborarekin testuak protagonismoa eta lekua irabazten joan ziren. Gero kodexak etorri ziren. Eta monasterioak. Geroago, inprenta. Eta betaurrekoak. Askoz geroago, egunkariak, aldizkariak eta sakelako liburuak. Eta jadanik XX. mendean, komikiak edo mikrofilma. Aldaketa teknologiko horiek guztiek mutazio kontzeptualak ekarri zituzten eta, hedaduraz, espazio eraldaketak. Munduko ezein liburutegi handi ez da orain sortu zenekoaren berdina. Aldian behingo aldaketa hori osasuntsua ez ezik, beharrezkoa ere bada. Nahitaezkoa.