Ikerketa baten arabera, fitoterapiako produktuen salmentak gutxitu egin dira farmazietan. | Consumer\nIkerketa baten arabera, fitoterapiako produktuen salmentak gutxitu egin dira farmazietan.\nErorketa hori sendabelar batzuk kentzeak izan duen eraginaren ondorioa izan daiteke.\narabera: Osteguna, 2003ko urriaren 02a\nAzken bosturtekoan fitoterapiaren merkatuak farmazian izan duen hazkunde azkarra moteldu egin da. Une honetan, urteko %10 igo da fakturazioa, eta unitatekako salmenta %1 jaitsi da, 27 milioi izan arte.\nFitoterapiari buruzko Ikerketa Zentroaren (INFITO) txosten batean jasotako datuen arabera, murrizte hori gerta daiteke sendabelarrak belar-dendetan eta bestelako establezimendu ez-sanitarioetan kentzeak eragin negatiboa izan duelako. “Baimendu gabeko belar-hobiko landareak kentzeak irudi faltsua eman du: landare guztiak egoera berean merkaturatzen dira, eta osasun-erregistroa duten eta ondorio guztietarako botikak diren farmazian saltzen diren landareak ere kaltetzen ditu”, azaldu zuen Concha Navarrok, Granadako Unibertsitateko Farmakologiako katedradunak eta INFITO elkarteko lehendakariak.\nHala, biztanleko batez beste 0,67 ontzi banatzen dira, baina Balearrek bikoiztu egiten dute kopuru hori, 1,1ekin; ondoren, Kataluniak (0,9) eta Aragoik (0,72). Nafarroa (0,40), Kantabria, Euskadi eta Errioxa (0,50) dira farmazian saltzeko sendabelar gutxien kontsumitzen duten erkidegoak.\nBanaketari dagokionez, gaur egun fitoterapiaren %35 farmazian saltzen da eta %65 beste establezimendu batzuetan. Kopuru hori nabarmen handitu da azken urteotan. Nolanahi ere, Frantzian edo Alemanian, adibidez, botikariak landareetan oinarritutako ia produktu guztiak saltzen ditu.\n“Osasun-arloko profesional guztien artean, farmazialaria da produktu horiek administratzeko prestakuntzarik onena, lizentziaturan sendabelarrei buruzko oinarrizko eta berariazko irakasgaiak izan baititu eta horiek terapeutikan aplikatu”, esan zuen Farmakologiako irakasle Teresa Ortegak, INFITO elkarteko lehendakariordeak.\nHeste-igarotzea arautzen duten instalazioak dira fitoterapia-salmentaren buru farmazian, urteko 7,3 milioi unitaterekin eta guztizko salmenten %27arekin, txostenaren arabera. Talde horretan sartzen dira sena, frangulak eta oskola sakratua, denboraldi laburretarako egokiak, plantagoa eta glukomanoa.\nGehien saltzen den bigarren landare-taldea pisua galtzen laguntzen dutenak dira: 5,5 milioi ale saldu dira, eta salmenta guztien laurdena. Besteak beste, guarana, ekintza bizigarriarekin, edo orburu-elikagaia, arazketarekin.\nLandare lasaigarriei edo loa errazten dutenei dagokienez, hirugarren talde terapeutikoa da. Valeriana, farmazian gehien saltzen dena (2,5 milioi unitate urteko), talde horretakoa da. Ondoren, plantagoa (2,4 milioi inguru) eta soja datoz (1,5ekin, hazkunde handiagoa izan dute menopausiarekin lotutako nahasteetan duten eraginkortasunagatik).\nfarmaziak fitoterapia-eu salmentak


Duplex egiten duten Barcelona Whores, berak eta bere lagun zuk balio duzu. • Apricots®\nEscorts nor ez Barcelona duplex.\nBi ZABALZA zu zerbitzatzeko duzu. To me egiten du barregarriena ikustera niri musu nire lagun batekin zuk zurrupatu bitartean nuen eta, ondoren laburbildu eta ibili bero puta bat bezala me, gero zure aurpegia izango zuen eseri exekutatzen arte.\n46 Neska eskuragarri.


Txinako Gela Garbien fabrikatzaileak eta hornitzaileak | IVEN\nGela garbien proiektua\nIndustria farmazeutikoa, biologikoa, medikoa eta elektrikoa ekoizteko lantegietarako.\nGela Garbiaren Sistemaren edukia\nGela garbiaren egitura eta dekorazioa\nPartizio hutseko horma-sistema desmuntagarria gure purifikazioak garatutako horma-irtenbideen belaunaldi berria da. Egitura huts hutsa eta industrian liderra den konbinazio konbinazio metodo modularra oso erabiliak dira biomedikan, elektronikan eta beste arlo batzuetan.\nAire araztegiaren aireztapen sistema\nIVEN gela garbien aireztapen sistemak kalitate handiko materiala erabiltzen du, eta nazioarteko marka goreneko Siemens sentsorea, balbulak eta aire hodiak HUAMEI markako kautxua aluminiozko paperarekin isolamendu eta zigilatze errendimendu sendoa ziurtatzeko. Bien bitartean, IVEN instalazio taldeak 15 urte baino gehiago daramatza proiektuen instalazio esperientziarekin, beti mantentzen instalazio trebetasun perfektua.\nAire girotuko unitatea (AHU) ekipamendua\nEnergia aurreztea eta errendimendu handiak orekatzeko, IVENek asko zaintzen du bezeroarentzako aire girotuko sistema ona diseinatzea. Bezeroaren eskakizunen arabera McQuay, TICA AHU, TRANE Chiller eta abar aukeratzen ditugu.\nAire girotuaren hoditeria sistema\n1. Lurrun-hodi industriala\n2. Hozteko ur hoditeria\n3.Hoztutako ur hoditeria\n4. Aire girotuko gela hoditeria\n5. Kondentsazio ur hoditeria\nElektrizitate eta Argiztapen sistema\nIVEN gela garbiko proiektuaren ekipamendua, argi garbi pertsonalizatua eta erlazionatutako Siemens etengailua, Schneider unitate elektrikoak.\nAC kontrol sistema automatikoa\n1. PVC solairua: France Gerflor, LG\n2. Zoru epoxidikoa: 4 mm-ko zoru epoxi autolibelatzailea\nIVEN Gela Garbiaren Sistemaren Abantailak\n1. Erabili kalitate oneneko ogitarteko panela BAO Steel materialarekin.\n2.Gela garbiko proiektua diseinatu eta exekutatu dezakegu\n3.IVENek beti erabiltzen du nazioarteko TOP markako funtsezko zatia, hala nola Siemens, Schneider, Camfil, McQual, TRAIN eta abar.\n4. 15 urte baino gehiagotan, 25 proiektuk AEBetako herrialdeetako proiektuen esperientzia eta instalazio trebetasuna biltzen dituzte.\nProiektua instalatzeko eta martxan jartzeko taldea\nAurreko: Xiringa Produkzio Linea\nHurrengoa: Ura tratatzeko sistema farmazeutikoa


Zabalik dago Mugikortasun Integraleko Planari alegazioak aurkezteko epea — Arrasateko Udala\nZabalik dago Mugikortasun Integraleko Planari alegazioak aurkezteko epea\nInteresdunek 20 egun izango dituzte dokumentuari proposamenak egin ahal izateko. Behin epea amaitzean, Mugikortasun Mahaian azalduko dira jasotako proposamen eta ekarpenak\nArrasateko Mugikortasun Integraleko Planak dagoeneko haserako dokumentazioa fasean aurkitzen da. Horiek horrela, atzo GAOn argitaratu ostean, dokumentua publiko egin da eta eskuragarri dago interesdunek beren alegazioak, ekarpenak eta iradokizunak egin ditzaten.\nHorretarako, atzotik hasita, 20 egun izango dituzte haien proposamenak udaletxean aurkeztu eta erregistratzeko. Behin alegazio epe hori amaitzean, Mugikortasun Mahaia deituko du Udalak apirilean, jasotako proposamen eta ekarpen guztiak azaltzeko.\nIldo horretatik, herritarrak prozesuan inplikatzeko asmoz, bilera horietan parte hartzeko gonbidapena luzatu die Udalak. Ekimen horren bitartez helburu du haien proposamenak gertutik ezagutzea Mugikortasun Planak arrasatearren egungo beharrei erantzun diezaion.\nMugikortasun planaren inguruko informazio gehiago udalaren gardentasun atarian dago eskuragarri.


San Martinen bertan da gaztelua, elizatik gertu. Beste etxeak baino garaiago da eta ikusi hutsera antzematen zaio eraikuntza berezia dela, baina ez dirudi, hurbilagotik ikusi gabe, gaztelua denik. Izatez Ameskoabarren udalerrikoa da herria, baina Urbasa eta Lokiz mendilerroan arteko haranean dago; udalerriaren goiko aldean eta Arabako igarobide batean, beraz.\nAsmo txarrez zetorrenari Nafarroarako bidea galaraztea zen San Martingo gazteluaren egitekoa. Baina ez zegoen egiteko horretan bakarrik, beste gaztelu bat ere bazen-eta haran berean mendebalderago: Artaxo gaztelua, eta Larraonako partean, zehatzago esateko. Eta beste hiru dorretxe edo jauregi ere baziren gutxienez haran berean: bat Ekalan eta bi Zudairen. Elizak ere gotortuak ziren eskualde horretan, edo gotortu egiten zituzten gerra garaietan. 1494an, esate baterako, Fernando de Baquedanori eskatu zioten, besteak beste Larraonako eta Eulateko elizak eta San Martingo gaztelua gotortzeko eta hornitzeko\nGollanoko eta San Martingo gazteluak Baquedano leinuarena izan ziren XVIII. mendera arte; jabetza pribatukoak eta oinordekotza berari jarraitzen zitzaizkionak, gainera.\nAztarnak eta eraikin berriak, hegoaldetik begiraturik. (2000)\nXV. mendearen hasieran Baquedano leinuko batek eraikia da gaztelua. Mendearen erdi aldera Gollanokoa egin zuen Fernando de Baquedanok. Haren aurrekoren bat izango zen agian.\nBaquedano leinuak eragin handia zuen Ameskoa eskualdean, Ameskoabarrenen gehienbat, baina Nafarroako administrazioan eta elizako gorabeheretan ere izan zuen zer esana. XIV. mendean hasi ziren Baquedano leinuaren barnean bereizten, eta askotan ezin da agirietan aipatzen dena zein leinutakoa den jakin. XV. mendeko gerra zibiletan, esate baterako, batzuk Agramondarren alde eta besteak beaumondarren alde borrokatu ziren, eta sutsu borrokatu ere, zein bere bando zuzendaritza ondoraino iritsi baitziren.\n1300etik 1494ra bitartean gutxienez 25 Baquedano aurkitu ditu Martinena ikerlariak errege gazteluetan arduradun edo gazteluzain, eta Ameskoatik batere hurbil ez diren herri eta hirietan, batzuk: Donibane Garazin, Ferreran (Erriberako merinaldean), Tuteran, Guardian etab. Herriko kapitain ere izan dira leinuko batzuk.\nGertaera garrantzitsu askotan hartu zuten parte Baquedano leinukoek, eta buru-buruan, batzuek. Gaztelarren kontra Lizarra defenditzen aritu ziren 1451ean eta 1512an. Lizarran 1491ean ere, baina kontrako bandoan, orduan, Lope de Baquedano izeneko bat, Lizarrako Belmetxer eta Zalatanbor gazteluak hartu baitzituen beaumondarrentzat.\nGaztelaren aurkako 1429ko eta 1430eko gerran ikusi zen zer eginkizun zuen San Martingo gazteluak. Eta Baquedano leinuak ere sutsu parte hartu zuen gerra horretan. Iruñea aldeko eta Lizarrako aldeko herriak eta gazteluak (Gaztelako mugatik hurbil zeudenak batik bat) gotortzeko eta hornitzeko agindua zabaldu zenean, San Martingo gazteluan zegoen/jarri zen Beltran de Baquedano, 18 baleztariekin; Eulateko gotorlekuan (elizan, seguru asko), Juan Ramirez de Baquedano, 20 baleztari bere aginduetara zituela, eta Larraonako elizan, Ramiro de Baquedano, 10 baleztarirekin, Mirafuentesko abadea zuzendari zutela. Horiez gainera, eta mugatik hurbilago, Artaxoko errege gaztelua zegoen Lokiz mendilerroan, Arabako Kontrasta begipean zuela. Gaztelu horretan ez zen 1429ko gerran Baquedano leinukorik, baina han ere ibiliak ziren bere garaian, 1365etik 1429ra bitartean Baquedano leinukoak izan baitziren Artaxon gazteluzain.\nGorago esan bezala, Fernando Katolikoaren 1512ko erasoan Baquedano leinuko batek defenditu zuen Lizarra, Juan Ramirez de Baquedano orduko San Martingo gazteluaren jabeak, zehatzago esateko. Amore eman behar izan zuen azkenean, eta arerioek begirunez hartu zuten, merezi zuela-eta. Halere, Nafarroako errege-erreginekin erbestera joatea erabaki zuen berak.\nNafarroa berreskuratzeko 1521eko saioan ere gogor borrokatu zen bere erregearen alde. Berak hartu zuen San Martingo gaztelua, eta Katalina bere emazteari utzi zion Magdalena de Beaumont-i kenduta. Ameskoarrei altxatzeko deia egin ondoren gerrarako jendea behar zen lekuetara joan izan zen. Gutxienez bospasei gatazkatan hartu zuen parte: Zengarren, Logroñon eta Noainen, Donibane Garazin, Hondarribian, Irunen¿. Eta Irunen hil zen. Alargunak Magdalena de Beaumont-en aurka borrokatu behar izan zuen gero, gaztelua berari zegokiola epaitegietan frogatzeko.\n1513ko zerrenda batean ere agertzen da San Martin; cuarteles zerga ordaindu behar ez zutenen artean, hain zuzen, izan ere palacio de cabo de armeria baitzen gaztelua. 1567an, ordea, ez pagatzeko pribilegioa zuela frogatu behar izan zuen Diego Ramirez de Baquedanok, San Martingo gazteluaren eta Ekalako dorretxearen orduko jabeak, haraneko herritarren kontra, ordainarazi egin nahi baitzioten horiek.\n1683ko epai batean berretsi egin zieten ez ordaintzeko pribilegioa. Artean jabe bakarra zuten dorretxeak eta gazteluak.\nBaina, beste ika-mika bat ere izan zuten 1683koa epaia baino lehen; titulu kontuagatik, hura. 1623an San Martingo Jaun titulua eskuratu nahi izan zuen Jose Ramirez de Baquedanok. Herritarrek erregerengana jo zuten orduan, beren desadostasuna agertzeko, eta San Martingo Gazteluko Jaun tituluarekin konformatu behar izan zuen azkenean. Handik urte batzuetara Marques de San Martin de Amescoa titulua sortu zuen Karlos II.ak, eta Diego Remirez de Baquedano y Lopez de Arcaya, Jose Ramirez de Baquedanoren semea izan zen San Martingo lehenengo markesa (1690). Horrekin ere ez ziren herritarrak gustura, eta 1695ean Marques de Andia titulua sortu zuen erregek. San Martingo gazteluan jaioa zen orduko jabea, eta garai hartan han jaioa izatea zen ohorea, ez zen-eta dagoeneko gaztelua gazteluen eginkizunetarako ibiltzen.\nBeste kristauek baino eskubide batzuk gehiago bakarrik ez, eserlekua ere berezia zuen gaztelu-jabeak herriko elizan. Eliza San Martini eskainita zen, bestalde.\nAndiako bigarren markesak -aita bezala Diego zen hura ere- eraiki zuen Urbasako jauregia, gero leinuaren ikur bilakatuko zena, eta hura eraikitzean hasi zen San Martingo etxea edo gaztelua gainbehera.\nDorrea, eta mendebaldean eta iparraldean jositako eraikinak. (2000)\nEraikuntza militarren artean sailkatu izan da San Martingo gaztelua. Arkitektura aldetik begiratuta nahiko justu sartuko litzateke gazteluen mailan, dorrearen ondoan txiki geratzen baitzen gainerako guztia. Dena dela, harresi sendoa zuen, eta oinplano biribileko dorre txiki bana ere bai, harresiaren lau kantoi bakoitzean; beraz, gazteluen artean sartu dugu guk.\nDorre nagusia, harresiaren hormatal bat eta hego-ekialdeko dorre txikia, beste aztarnarik ez dira agerian. Hala ere, gauza gehiago ere igar daitezke: harresiak ekialdean eta iparraldean eratzen zuen esparrua eta ipar-ekialdeko dorrearen beheko aldea.\nHarresiak hegoaldekoa du parterik interesgarriena, hormatal luzea geratu baita. Ate bat du alde horretan eta han ikusten da zeinen horma lodiak zituen. Ateburuan armarri txiki bat dago, Baquedano leinuarena; zeharkako hiru zerrenda, eta 1539ko data.\nHormatal horren jarraian, hego-ekialdeko kantoiko dorrea dago, beheko aldea bakarrik. Biribila da, eta landu gabeko harriz egina. Hiru gezi-leiho ditu, su-armak erabiltzeko eginak. Leiho horietako baten beheko aldea zen baino zabalago da gaur egun, oiloak sartzeko eta irteteko moldatu baitute. Lehen zenetik zertxobait aldatua dago beste leiho bat ere, kanpo alderako ertzak zabalago ditu orain; hegoaldeko hormatala hobeto zaintzeko zabalduko zizkioten seguru asko.\nHarresia osorik zegoenean, eratzen zuen esparruaren erdian zen dorre nagusia. Oinplano luzaranekoa da, harlanduz egina, eta lau solairukoa, oinekoa barne dela. Iparraldekoa eta hegoaldekoa ditu alderik laburrenak, eta lau isurialdeko teilatua du. Gaur egun iparraldeko eta ekialdeko hormak bakarrik ditu guztiz agirian, beste bietan etxebizitzaren bat edo bestelakoren bat baitu erantsita. Leiho batzuk gehiago ere baditu gaur egun. Goreneko solairuan, matakan itxurako kakategi bat du mendebaldeko horman.\nGaztelua ikusten izan ginen batean (1999-10-10) orduko jabearekin hitz egin genuen, eta esan zigunez bere aitak erosi zuen gaztelua, eta hark eraiki zuen dorre nagusiari erantsita dagoen etxea. Aditzera eman zigunez damuturik zegoen etxebizitzarekin alde horretako hormatala eta dorrea kenarazi baitzituen.\nHegoaldeko horma sendoko atea eta Bakedanotarren armarria. (1999)\nNA-7130 errepidea bakarrik igarotzen da San Martindik, eta Lizarratik edo Olaztitik joan nahi izanez gero, Agurain aldera hartu behar da Zudaireko bidegurutzean. Araban errepide horrek A-3116 izena hartzen du Kontrastatik gertu.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201903466\n98/2019 DEKRETUA, uztailaren 2koa, zeinaren bidez presako deklaratzen baita Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak, nahitaez desjabetzeko, honako eskubide eta ondasun hauek okupatzea: Sopuertan eta Zallan, Enkarterriko eskualdeko 2.1 tartean: Jarraltako adarra-Avellanedako biltegia, lehen mailako sarearen hornidura-proiektua egiteko behar diren ondasunak eta eskubideak.\nGaiak: NAHITAEZKO DESJABETZEA; LAN HIDRAULIKOAK; OBRA-PROIEKTUAK; UR-HORNIKETA\nXedapenaren zenbakia: 201900098\nHurrenkenaren zenbakia: 201903466\nBilbao Bizkaia Ur Partzuergoak, «Enkarterriko eskualdeko 2.1 tartean: Jarraltako adarra-Avellanedako biltegia, lehen mailako sarearen hornidura» deritzon proiektuaren espedientea formalki onartu eta gero, proiektua gauzatzeko lur guztiak erabili beharra adierazi zuen.\n2018ko maiatzaren 8an, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak nahitaezko desjabetze-espedientea hastea eta ondasunen eta eskubideen zerrenda jendaurrean jartzea erabaki zuen, hamabost eguneko epean, prentsan eta Bizkaiko Aldizkari Ofizialean (2018ko maiatzaren 31koa, 104. zk.). Geroago, 2018ko azaroaren 27an egindako bilkuran, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak Eusko Jaurlaritzari proiektuak ukitzen dituen eskubideak eta ondasunak okupatzeko presaren adierazpena eskatzea erabaki zuen, Nahitaezko Desjabetzearen Legearen 52. artikuluan ezarritakoa betetzeko.\nPresaz okupatu beharreko ondasunak eta eskubideak zehaztuta eta banakatuta daude dosierrean jasotako zerrendan, identifikazioak egiteko datu askirekin agertu ere. Zerrenda hori jendaurrean jarri zen behar zen unean, eta bost alegazio aurkeztu ziren, administrazio-espedientean adierazten denez.\nEnkarterriko eskualdeko ur-hornidura udalerri bakoitzean dago zentralizatuta, eta horrek tamaina txikiko ur-bilketa eta ur-araztegiak kudeatzera behartzen du; beraz, horrek eragozpen garrantzitsuak sortzen ditu.\nBestalde, Bilboko ingurune metropolitarraren ur-hornikuntza bi sistematatik egiten da: Zadorra Sistema, Venta Altako EUTan tratatutako uren bidez, eta Ordunte Sistema, Sollanoko (Zalla) EUTan tratatutako uren bidez. Bi sistema horien baliabideak guztiz aprobetxatu ahal izateko, konexio-azpiegitura berriak behar dira.\nProiektua gauzatzeak Venta Altako EUTaren bidez Enkarterriko udalerrien ur-hornidura bermatu beharrari erantzuten dio, kantitateari zein kalitateari dagokienez. Honela, kontrol sakona egitea galarazten duten produkzio urriko baliabide ugariekiko mendekotasuna saihestuko da.\nHorretaz gainera, proiektua gauzatzea beharrezkoa da Orduntetik eta Zadorratik datozen sistemen arteko lotura ahalbidetzeko. Honela, hornidura-gabezia eragin dezaketen afekzioak izateko aukerak gutxituko dira Venta Altako EUTak zerbitzatzen duen biztanleria guztiarentzat, hau da, Bilbo Metropolitar osoarentzat.\nEuskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Antolamenduari buruzko maiatzaren 31ko 4/1990 Legearen 26.1.f artikuluan xedatzen denez, Eusko Jaurlaritzari dagokio: nahitaez desjabetu beharreko ondasunak eta eskubideak presaz okupatu behar direla deklaratzea, nahitaezko desjabetzeak honako hauek hartzen dituenean: burutze-unitate osoak, lurraldearen hirigintza-antolaketari dagozkion sistema orokorrak edo antolaketa horren elementuren bat eta hiri-lurzoruan egin beharreko banakako jarduketak. Goian aipatutako lege horren 26.2 artikuluan ezarritakoaren arabera, lurralde-antolamenduaren eskumenak dituen sailburuari zegokion horretarako proposamena aurkeztea Gobernu Kontseiluari.\nArtikulu bakarra.– Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen 52. artikuluan eta Euskal Herriko Lurralde Antolakuntzari buruzko Legearen 26. artikuluan xedatutakoari jarraituz, nahitaez desjabetzeko, «Enkarterriko eskualdeko 2.1 tartean: Jarraltako adarra-Avellanedako biltegia, lehen mailako sarearen hornidura» deritzon proiektua egiteko behar diren ondasun eta eskubideak Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak presaz okupatu beharrekoak direla deklaratzea. Berariaz hasarazitako espedientean jasotako zerrendan daude zehaztuta eta banakatuta ondasun eta eskubide horiek.\n66/2019 DEKRETUA, apirilaren 16koa, zeinaren bidez urgentziako deklaratzen baita Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak, nahitaez desjabetzeko, honako eskubide eta ondasun hauek okupatzea: Zallan dagoen Sollanoko (Ordunte sistema) ur gordinen biltegirako by-passa…\n178/2019 DEKRETUA, azaroaren 12koa, zeinaren bidez urgentziako deklaratzen baita Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak, nahitaez desjabetzeko, honako eskubide eta ondasun hauek okupatzea: Getxo eta Portugaleten, Portugalete-Areeta erreka azpiko hodia birgaitzea…


Bost espainiarretik batek uste du gaixo psikiatrikoak arriskutsuak direla, ikerketa baten arabera. | Consumer\nBost espainiarretik batek uste du gaixo psikiatrikoak arriskutsuak direla, ikerketa baten arabera.\nSentsibilizazio kanpainak egin arren, txostenak aurreiritzi soziala erakusten du buruko gaixotasunei buruz\nGaixo mentalen aurkako gaitzespena eta oztopo sozialak gero eta handiagoak dira gure gizartean, Unibertsitate Konplutentseak eta Cajamadrid Gizarte Ekintzak egindako azken txostenaren arabera. Ikerketak nahiko datu esanguratsuak ematen ditu; esate baterako, administrazioek sentsibilizazio-kanpainak egin arren, bost espainiarretik ia batek (%18) uste du gaixo mentalak arriskutsuak direla ospitaleratzen ez badira. Gainera, inkestatutakoen% 56k onartzen du buru-eritasuna eta adimen-atzerapena nahastea, eta% 39k dio pena sentitzen duela gaixo mentalen aurrean.\nTxostenaren arabera, ondorio horiek erakusten dute gizarte-aurreiritzi bat dagoela buruko gaixotasunei dagokienez, eta horrek zehazten eta, kasu askotan, handitzen ditu pertsona horiek gizarteratzeko eta laneratzeko zailtasunak, hala nola ostatua edo laneratzea.\nBuru-eritasun kronikoa duten pertsonen %44k lan-arloan bereizkeria-esperientziak izan dituztela adierazten dute, %43k lagunekin dituzten harremanetan eta %32k bizilagunekin dituzten harremanetan. Gizartearen arbuio horrek bultzatzen ditu pertsona horiek beren isolamendua handitzera eta itxaropenik eza sentitzera. Elkarrizketatutako gaixoen %24k esan du ia inoiz edo gutxitan ez dela etxetik ateratzen, eta %18k ez duela lagunik. Horietatik %14k bakarrik dute bikotekide-harreman egonkorra. Gainera, buru-eritasun kronikoa duten pertsonen %5ek bakarrik du enplegu erregularra.\narrisku gaixoak psikiatrikoak


URRIAREN 20an NAFARROA OINEZ TUTERAN | Pasaia Lezo Lizeoa\nKilometroetara joatea oso baliotsua bazen, zer esanik ez NAFARROA OINEZ-era joatea. Zoritxarrez, ezaguna baita Nafarroako Gobernuak euskararen, euskarazko irakaskuntzaren eta ikastolen aurka daraman politika. Eta NAFARROA OINEZ, hain zuzen, euskara nahiz euskal kultura sustatzeko ekimena dugu, ongi pasatzeko festa izatearekin batera.\nBaina, halaber, ezin ahaztu NAFARROA OINEZ eta ikastolen mugimenduak antolaturiko beste lau jaiak, oraindik ere, ezinbesteko zaizkigula ikastola hezkuntza proiektuak ekonomikoki iraun ahal izateko. Auzolanean oinarrituz sortu ziren NAFARROA OINEZ gisako jaiak; eta auzolanari eutsiz, guztion lanari eta ekarpenei esker, sortuko ditugu ikastola berriak eta egunez egun indartuko ditugu ikastolen mugimendua eta euskara; Tuteran nahiz Tolosan, Hazparnen zein Balmasedan.\nHorregatik, aurtengo NAFARROA OINEZ-era joateko autobusa antolatu du gure ikastolak.\nAutobusa Donibanetik aterako da 8:30ean, eta ohiko paradetan hartuko du jendea San Pedro bidean. Etorrera arratsaldeko 18:00etan izango da. Prezioa: 8 euro helduok eta 5 euro ikasleok. Besteetan bezala egizue diru sarrera 2095 5089 54 1061799465 Kutxako kontu korrontean eta ikastolara bidali ordain-agiria zirkular honen aurrealdeko orri-oinarekin batera.\nEta, jakina, urriaren 20an Tutera joateko deia egiten diogu Lizeoko hezkuntza komunitateko partaide orori.


Amaiur oroimenean: izena, herria, memoria, gaztelua, kanta • ZUZEU\nAmaiur oroimenean: izena, herria, memoria, gaztelua, kanta –\nEliz egutegiaren bidez kontaketa egiteko monopolioa galdu zenetik urteko egun bakoitza da santu batena ez den beste “zerbaiten” eguna: langileena, euskararena, emakumeena, aitarena eta abar. Antzeko gertatzen da urtearekin. Lehia komunikatibo gogorra jokatzen da “zeren” urte bezala ezagutuko den, adibidez 2022a. Proposamenak ugari izango dira zalantzarik gabe, baina, gutxik izango dute euskalnafarren oroimen eta sinbologian Amaiurrek adineko indarra. Hitz gutxik izango dute bere baitan hainbat euskal eta nafar sentimendu batera biltzeko gaitasuna; alegia, euskalnafarren irudi sinbolikoren batasuna irudikatzeko indarra. Hona hemen adibide batzuk:\nAntzinako izena izan arren, edo behar bada horregatik, adiera asko hartu ditu. Amaiur, Ama Lurretik dator? Amaia + ura batuketatik… Kontua da izen hori gureganaino iritsi dela eta ohikoa bihurtu dela.\nGainera, legediak seme-alabei izena jartzeko malgutasuna onartu zuenetik, ez dira gutxi, jaio berriak izendatzeko Amaiur aukeratzen dutenak. Legez kanpoak ere baziren. Seaskaren egutegian, berriz, uztailaren 19an da Amaiur.\nAmaiur Baztan haraneko herri bat da. Denboran galtzen den garaitik dugu haren berri. Erdi Aroan, gaztelu bat eraiki zuten. Haren zeregina Iruñetik Garazira eta gero Baionara zihoazen merkatariei zerga kobratzea zen. Gipuzkoatik ere zenbait garaietan bide hori aukeratzen zuten merkatariek Pirinioak zeharkatzeko, kostaldeko igarobidea baino seguruagoa zelakoan.\nAmaiur oroimen lekua\nEuskalnafar askok, gehienok, badugu Amaiur izenaren entzuna. Arrazoi asko daude horretarako, jakina. Bakoitzak bere ikuspegitik, edo ikuspegi anitzen arrazoiengatik, euskaldunontzat Amaiur oroimen leku bat da: materiala eta ez-materiala.\nHogeigarren mendean, Pierre Nora paristarrak historia proiektu bat diseinatu zuen: Les lieux de mémoire. Honela definitu zuen “oroimen lekuen” kontzeptua: “giza borondateagatik edo denboraren obragatik edozein komunitateren oroimenezko ondarearen elementu sinboliko bihurtu den edozein entitate esanguratsu, material edo ez-material”.\nNafarroaren konkistaren testuinguruan, 1512an, gaztelar-aragoiarrek gaztelua okupatu egin zuten. Indartsuagoa egiteko hainbat aldaketa egin zizkioten gazteluari, hala nola, harresi gehigarri bat eraiki zuten posizioa sendotzeko. 1521eko urriaren 12an, bertan gotortutako gaztelarrek amore eman zuten euskalnafar legitimisten aurrean. Hala ere, Karlos V.aren indar inperialen kontraerasoan, 1522ko uztailaren 15ean, Iruñetik abiatutako 7.000 gerlariko espedizio espainiarrak setioa jarri zion gazteluari.\nSetioak astebete iraun zuen, baina erresistentzia alferrikakoa zen, indarren arteko aldea handiegia baitzen. Legitimoak 1522ko uztailaren 19an errenditu ziren Mirandako kondearen aurrean. Abuztu hasieran, indar okupatzaileek gaztelua zartarazi zuten. Bertako hondarrak, harri eta material gehienak, beste eraikin batzuetan berrerabili ziren. Harrezkero, aztarnak eta oroimena baizik ez dira geratu.\nAmaiur erresistentziaren ikurra da, euskalnafarrek aurre egin baitzuten bizia galdu arte, bereziki, gaztelar-espainolak edo frantsesak izan nahi ez zutelako. Gaztelua berreskuratu ondoren eustea ezinezkoa zen. Hala ere, tinko eutsi zioten, ekimen epikoa zen, inbaditzaileen aurrean herria defendatzeko erabaki sendoa, benetakoa.\nBeste zenbait herrik badute antzeko epika kontakizunak nazioaren goratzarrerako, gogoratu “Numantzia”, “Guzman el bueno” edo “Jeanne d´Arc”, baina asmakizunak dira, mitoak. Amaiurkoa, benetan gertatu zen.\n1922ko ekainaren 30ean, Amaiurko gaztelua zegoen tokian, haren aztarnen gainean, oroitarri edo “monolito” bat inauguratu zen (2022an, 100. urteurrena izango da). Ekitaldira batzordekide batzuk agertu ziren, besteak beste, Julio Alatadill eta Joakin Baleztena, baita ere proiektuko egilea izan zen Serapio Esparza. Kruz Goienetxe, Amaiurko parrokoak bedeinkapena eman zuen, berarekin Erratzuko apaiza eta Lekauzko bi aita kaputxino ziren. Iruñetik etorritako batzorde ofizialari Amaiurko udala, Baztango agintariak eta baztandar ugari gehitu zitzaien.\nLau armarri ditu, bana lauki alde banatan: Amaiurko herriarena, Araba-Gipuzkoa-Bizkaiarena, Nafarroa osokoa eta sei merindadeena. Zoritxarrez, monumentua 1931ko uztailaren 26tik 27rako gauen dinamitaz suntsitu zuten. Garai hartan, “Lizarrako estatutuaren” proposamena eztabaidatzen ari ziren Hego Euskal Herriko udaletan. Oroitarria berreraiki egin zen eta berriro inauguratu, 1982ko urriaren 10ean. Amaiurko udalaren ekimenak Nafarroa Garaiko, Arabako, Gipuzkoako eta Bizkaiko Foru Aldundien laguntzaz gain, Eusko Jaurlaritzaren babesa jaso zuen.\n1930eko hamarkadan, Lauaxeta poeta bizkaitarrak olerki bat ondu zuen gertaera haiek munduan zabaltzeko: Amayur, gaztelu baltza. Gero, 1978an, Antton Valverdek musikatu eta kanta bilakatu zuen:\nAmaiur XX. eta XXI. mendean\nEspainiako 2. Errepublikaren alde Amayur gudarostea antolatutako zen, ramonrubial.com/batallon.asp web gunearen arabera, 1522an, Amaiur edo Mayan gertatutako balentriaren oroimenez PNV-k sortua; 1931n, PNVren eskutik Iruñean sortutako Amayur astekaria, euskaraz eta gaztelaniaz, Nafarroa osoan zabaltzen zen; Frankoren Espainiako diktadurari aurre egiteko, ETAko hiru komandok gutxienez Amaiur izena hartu zuten. 2011ren azaroaren 20an, Franko hil zela 36. urteurrenean, Madrileko hauteskundetara aurkezteko Bildu eta Aralarren koalizioak Amaiur izena erabili zuten.\nAmaiurren aurkakoak ere ugari izan dira historian zehar. Lehenengoa, 1512an, Nafarroa Garaia militarki okupatu eta bortxaz Gaztelari atxiki zutenean; Azken aurrekoa, 1922an, Victor Praderak nazionalista espainolak Amaiurren defendatzaileei buruz “euren aberriari traizioa (?)” egin ziela esan ondoren, 1931ean, monumentua dinamitatu zutenean.\n2022an, konkista lazgarri haien testuinguruan, gertatutakoetatik bostehun urte pasa direnean, eta ehun urte gazteluan oroitarria jarri zela bete direnean, aurtengoa, Amaiurren urtea izatea proposatzen diegu euskalnafar guztiei. Gure egiten dugu harrian zizelkatu zutena: “Napar askatasunaren alde Amayurko echarrian” borroka egin zutenei, betiko argia.\n1512, Amaiur, euskara, hezkuntza, historia, independentzia, nafarroa, politika


15 urte zituela joan zen Madrilera ikastera. Hantxe ezagutu zuen León Felipe (1884-1968) poeta eta harekin batera Paso a la juventud aldizkaria sortu zuen. Eta hantxe harrapatu zuen Espainiako Gerra Zibilak. 1936ko azaroko bonbardaketetan hondakinen artean harrapatuta geratu zen eta Montserrateko ospitaleraino eraman zuten larriki zauritua. Han, osatu bitartean, futbolean aritu ezin zuten haur zaurituak ikusita eta mahai-tenisa inspirazio iturri hartuta, mahai-futbola asmatzea bururatu zitzaion. Francisco Javier Altuna euskal arotzak gauzatu zuen ideia pinu egurra eta altzairuzko barrak erabiliz, eta, hala, lehen futbolina sortu zuten.\nBeste ekintzaile anarkista baten aholkuz, diseinu hura patentatu zuen Finisterrek Bartzelonan, 1937ko urtarrilean. Horrekin batera beste asmakizun bat ere patentatu zuen: pianojole batekin maiteminduta zegoen eta harentzat oinekin partituren orriak pasatzeko gailua egin zuen.\nFrankistek gerra irabazi zutenean, Pirinioak oinez zeharkatu eta Frantziara joan zen ihesi. Bidean futbolinaren patentea galdu omen zuen. Baina partitura-orriak pasatzeko gailuarekin diru pixka bat biltzea lortu zuen Parisen eta, hala, 1948an Ekuadorrera joateko aukera izan zuen. Lau urtez bizi izan zen Quiton eta, besteak beste, Ecuador 0º, 0’, 0’’ poesia aldizkaria sortu zuen. 1952an Guatemalara joan zen, artean Espainiako Errepublikaren gobernua zilegitzat zuen herrialde bakanetakoa. Espainiako enbaxada errepublikarretik Mexikora isilpeko dokumentuak eramaten aritu zen. Eta futbolinak fabrikatzen eta saltzen ere arrakasta lortu zuen.\nBaina 1954an, AEBek babestuta, estatu kolpea jo zuen Carlos Castillo Armas koronelak Guatemalan. Finisterre atxilotu eta agente frankistek hegazkin batean sartu zuten Espainiara bidean. Hegazkineko komunean lehergailu bat “asmatu” zuen xaboi-pastilla bat aluminiozko paperetan bilduta. Lehergailu faltsu harekin mehatxatu arren, hitzez konbentzitu omen zituen tripulazioa eta bidaiariak. Hegazkina Panamara desbideratu eta hantxe lurreratu zen galiziarra. Futbolinean ez ezik hegazkinen bahiketan ere aitzindari izan zen.\nHurrengo urteak Mexikon eman zituen. Besteak beste, Editorial Finisterre Impresora sortu zuen eta Galeusca aldizkariaren faksimile bat ere argitaratu zuen.\nFranco hil ondoren itzuli zen Espainiara eta harrituta ikusi zuen futbolina oso zabaldua zegoela; baina aitortzarik eta sosik ez zuen ikusi orduan. Aitortza geroago iritsiko zitzaion. 2007ko otsailaren 9aren biharamunean egunkariek “futbolinaren asmatzailea” hil zela jakinarazi zuten.\nKanal hauetan artxibatua: Denboraren makina | Teknologia | Kirola | Galizia | 1936ko gerra


Acciona Energia uztailaren 1ean estreinatuko da parketetan – Ekonomiaren KZ\n2021ean Burtsara hainbat irteera egiteko itxaropenak zapuztu egin dira. CNMVk berak ere (Balore Merkatuaren Batzorde Nazionala) urteko lehen seihilekoan gutxienez sei estreinaldi izango zirela iragarri zuen, baina orain arte bi estreinaldi baino ez dira izan: aseguruaren lerro zuzena (Bankinterreko akziodunei oparitua) eta Ecoener berriztagarria. Plater nagusia uztailaren 1ean iritsiko da, Acciona Energiaren (Acciona taldearen filiala) bataioa jasoko duenean, inbertitzaile profesionalei zuzendutako eskaintza batean. Eskaintza hori bigarrena izango da, 2015ean AENA aireportu-enpresa burtsara atera ondoren.\nBehin betiko prezioa finkatu ezean – Datorren asteartean jakinaraziko da –, prezioen tarteak (26,73 eta 29,76 euro) 8.900 eta 9.800 milioi euro arteko balorazioa dakar Entrecanales familiaren berriztagarriari dagokionez. Hori bai, akzioen harpidetzak arrakasta izan dezan, kapitalaren % 15 eta % 25 artean jartzeko tarte zabala ezarri da.\nDuela hilabete batzuk, Acciona Energiako balorazio-banda 12.000 milioi eurotatik urrun zegoen. 2020an berriztagarriekin izandako euforiaren eta urte horretan Soltec merkatu espainiarrean burtsara soilik atera izanaren ondoren, inbertitzaileak zorrotzagoak bihurtu dira, eta etorkizunean energia ekoizteko duten gaitasunari buruzko proiektu argiak eta promesak ez direnak eskatu dizkiete konpainia horiei. Gainera, berriztagarriek Covid-19aren pandemiak hondoratutako sektore askoren mozkinak berreskuratzeko lehia dute aurten.\nMerkatuaren eskakizun handiago horren ondorioz, Opdenergy edo Capital Energy berriztagarriek atzera egin zuten Burtsan estreinatzeko atarian, eta Ecoenerrek zigor gogorra jaso zuen kotizazioaren kanpaiak jo zuen egunean. Baina horrek ez du esan nahi sektoreak erakargarritasuna galdu duenik epe luzera. Aste honetan bertan McKinsey Technology Council-en ondorioak argitaratu dira, besteak beste, teknologia garbiak izenez ezagutzen diren cleantech delakoen etorkizuna. Ikerketaren arabera, munduko energiaren % 75 baino gehiago berriztagarriek ekoitziko dute 2050ean.\nHala, nahiz eta beste berriztagarri batzuek edo beste garraio enpresa batzuek, hala nola Primafrio enpresak, Burtsan kotizatzeari uko egin, beste proiektu batzuek martxan jarraitzen dute. Factorenergiak eta Windar Renovablesek (dorre eolikoak egiten ditu) azaldu dutenez, inbertitzailearentzat exotikoagoak diren beste konpainia batzuekin batera -Llorente eta Cuenca komunikazioan aritzen dira, besteak beste- atera nahi izan dute. Aurten ere, Allfunds enpresa espainiarra burtsara atera zen, baina nahiago izan zuen Amsterdamekoan kotizatu.\nAccionak eutsi egin zion 2021ean Burtsan egindako operazio handiari, eta ikusteko dago bere debutak Espainiako merkatuko OPVen jarduerari distira pixka bat itzuliko dion. Nolanahi ere, estreinaldia benetako termometroa izango da inbertitzaileek etorkizunean proiekzio handiena izango duten sektoreetarantz, berriztagarrietarantz, duten gosea neurtzeko.\nEnergia berriztagarrien erakargarritasuna\nAcciona Energiak berriztagarri handi bat estreinatuko du, Solaria Espainiako burtsako lehiakidearekin alderatuta. Accionaren filialak gutxienez 8.900 milioi euroko balioa du, Solariak 1.900 milioi euro kapitalizatzen dituelarik. Adituen arabera, erakargarritasuna ekainaren 29an ezarritako prezioaren araberakoa izango da.\nUrkila hain handia denez, behealdean finkatuz gero, % 20ko deskontua eragingo luke 4. errentak ematen dion prezio objektiboaren gainean, enpresak azaldu duenez; goialdea aukeratuz gero, berriz, % 10eraino jaitsiko litzateke. Víctor Peiró GVC Gaescoren analisi-zuzendariak azaldu duenez, “Burtsara egindako irteera horietan garrantzitsuena enpresak kotizatutako beste batzuen aldean bereizketa bat eskaintzea da, eta Accionaren kasuan teknologien dibertsifikazioa eskaintzen du eolikoarekin, hidraulikoarekin eta eguzkiarekin, gainera presentzia geografiko dibertsifikatua eta, batez ere, emaitzen betetze-historia eta track record ona”.\nSusana Felpeto AtlCapitaleko errenta aldakorreko zuzendariak adierazi duenez, konpainiak 30 urte baino gehiagoko esperientzia izan du, 2025ean potentzia bikoiztu eta 2030ean hirukoizteko asmo handiko planarekin. Eta gaineratu du: “Zorroaren % 90 ELGAko herrialdeetan dago, non berriztagarrien helburuak anbizio handikoak diren”.\nHiriburuko analistak 19GWko proiektu-zorro zabala nabarmendu du; horietatik hiru aseguratuta daude eta seik sinesgarritasun handia dute. Balantze-egitura sendoa ere aipatzen du, energiaren kudeaketa ona, prezio arautuko eta merkatuko proiektuen arteko nahasketarekin, konpainiak mantendu nahi duen 80tik 20ra bitarteko proportzioan. Azkenik, “Nafarroako Erreniega parkeko aktiboen bizitza erabilgarria handitzeko gaitasun frogatua” nabarmendu du, “Aurreikusitako 20 urtetik 40 urtera igaroko baita”.\nBestalde, Victor Peirok adierazi duenez, Acciona Energiak “pipeline bat du (martxan dauden proiektuen bolumen osoaren balioa), ikusgarritasun handikoa eta etorkizuneko garapena finantzatzen laguntzen duen egungo kutxa bat”.\nAccionak aste honetan jakinarazi dio CNMVri, road show egun baten ostean, bere filial berriztagarriaren kapitalaren % 17,25 Burtsan jartzeko nahikoa eskaera duela.\nMerkatu asko maximoetan dauden arren – Espainiako Ibex 35ek % 12ko igoera izan zuen urtean – Eta likidezia ugaria den arren, poztasuna falta da merkatuan. Primafrio Murtziako garraio enpresak bertan behera utzi du aste honetan Burtsara irtetea, bere tituluen eskaera txikia dela eta. Javier Méndez Llera Finantza analisten Espainiako Institutuko (IEAF) idazkari nagusiak azaldu duenez, “Urte askotako balorazio maximoetan gaude. Eta hori da akziodun saltzaileek nahi duten lehen gauza “.\nErosleen aldetik, “Sektorearen araberakoa izango da. Inbertsio-gai askotan, bigarren mailako merkatuko egungo eskaintza oso mugatua da. Azkenik, SPACS bezalako ibilgailuak erabiltzeak prozesuak erraztu eta arintzen ditu eskema konplexuagoen (eta garestien) aurrean, hala nola ohiko OPVen aurrean “.\nGaesco Burtsako analisi zuzendariaren ustez, “Une selektiboa da, merkatua maximoetan dagoelako eta, horregatik, inbertitzaileek prezio onak eta historia diferentzialak eskatzen dituztelako, dagoeneko kotizatzen dutenekiko”.\nNolakoa da merkatu-unea konpainia berriztagarrientzat?\nIaz, berriztagarriek rally bizia izan zuten, baita teknologikoek ere, pandemiaren ondorioz eta etorkizuneko proiekzio argiari esker beste sektore batzuetan onurarik ez zegoelako. Sektoreko % 100eko errebalorizazioak ohikoak izan dira, baina aurten inbertsiogileak zigortu egin ditu.\nAdibidez, Solariak % 35 egin du behera ekitaldian, eta Grenergy edo Soltec balioak % 26 eta % 44 utzi dira, hurrenez hurren. “Une honetan, energia berriztagarriak hirugarren lekuan daude iraunkortasunaren ekonomian inbertsioak egiteko nahien artean, ibilgailu elektrikoen eta ibilgailu elektrikoa ekoizteko lehengaien eta funtsezko osagaien ekoizleen atzetik”, azaldu du Javier Mendezek. Bitxia bada ere, “Espainian berriztagarrien eskaintza nahiko altua da, baina ESG zigilua duten inbertsio funts askok gehiago bete behar dituzte ekintza horien diru-zorroak”, gaineratu du. Víctor Peirók, hala ere, sektorean nolabaiteko saturazioa ikusten du, merkatura ateratzen diren enpresek prezio onean egitea behartzen duena.\nZergatik egin dute porrot EPEren beste proiektu batzuek?\nOpdenergyk edo Capital Energyk uko egin zioten Burtsan egindako debuta eskaririk ez zegoelako, neurri handi batean inbertitzaileei errealitateak baino proiektu gehiago eskaintzen zizkietelako negozio-itxaropenetan. Peiroren ustez, porrotaren arrazoia akziodun berriei prezio handiegia eskatzea da. Javier Lleraren ustez, arazoa sortzen da konpainia horiek beren emaitza-promesak beteko ez ote dituzten beldur direlako; izan ere, gehiegizko itxaropenak izan zituzten lana jarri zenean, zenbait hiruhilekoren buruan benetako onurei dagokienez.\nZer itxaropen dago Espainian burtsara irteteko?\nGaescoren arabera, egungo egoera oso ona da “inbertsio istorio berri erakargarri eta interesgarrietarako”. Factoreneriak, Llorentek eta Cuencak edo Windarrek dagoeneko iragarri dute merkaturatzeko nahia.\nIEAFen arabera, “Aukera handiak daude konpainia txikietan, Espainiako enpresa enpresa txiki eta ertaina delako”. “Aukera berri asko izango ditugu, baina, funtsean, inbertitzaile instituzionalarentzat izango dira. Ez dut ikusten luzaroan OPVen txikizkako tarte esanguratsuen itzulera “, gaineratu dute.\n← Poltsek zuhurtziaz aurre egiten diote hilabetearen amaierari\n7.000 milioi euro dibidenduetan uda honetarako →\nAllfunds % 10eko igoera-potentziala duela diote analistek\nEAEko esportazioak % 4,7 hazi dira otsailean


1. 1900-1939 bizkaiera saiakera-liburuak k. basabe 0098\nEztauque obligaziñoric barauric eguiteco: nequezaliac, achurlarijac, arguiñac, ireltzeruac, arotzac, errementarijac, zapatarijac, oquiñ edo panaderuac, bidaldi luze bat oñez eguiñ biar dabenac, eta beste onen antzecuac.\n3. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa j. de iruretagoyena 0097\n4. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa j.a. ugarte 0061\nBaña orain Erreglako punturen bat ezin gorde duanean Irugarren Ordenako bati obligazio au beste dezakean penitenzi batera mudatzera, ez tagokio konfesoreari; ezpada ordenako Direktore edo Bisitadoreari.\n5. 1900-1939 gipuzkera literatur prosa j.a. ugarte 0061\nJuanitoren ogueigarren galdea:¿Ministro-Ministrak, eta Erizayak bakarrik dute eri edo gaisorik arki litezkean anai arrebak bisitatzeko obligazioa?.\n6. 1900-1939 gipuzkera saiakera-liburuak kortazar serm 0340\nBulda ez artuagaitik ezdezute pekatu egingo, bada ezdago bera artzeko obligaziorik, baña ezta ere ezdezute gozatuko beren bitartez etortzen diran grazia ta gallaldiak, zeintsuek ikusi edo aditu dezute nolakoak diran.\n7. 1900-1939 lapurtera-nafarrera literatur prosa ip 0043\nIrarkolako obligaziñoen jabe diranak be orduantxe jaso leikie, gura badabe, emon eben dirua.\n9. 1940-1968 gipuzkera saiakera-artikuluak p. iztueta 0058\n10. 1940-1968 gipuzkera saiakera-artikuluak etxde 0067\n11. 1940-1968 lapurtera-nafarrera literatur prosa m. ariztia 0112\n12. 1969-1990 euskara batua administrazio-idazkiak xedbilduma 1989 0443\nb) Familiako Sarrera Minimoa ukatzea, aldatzea, etetea edo baliogabetzea eta onuradunak hartzen duen obligazioaren konpromezuen ezarpena.\n13. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak uzei 0080\n- Nolanahi dela ere, komunitatearen ordezkariari zure asmoa azaldu beharra duzu\n- Ez dezakezula zure etxean estatutuek onartzen ez duten iharduerarik, ez edifizioarentzat kaltegarri, inmoral, arriskutsu, besteentzako gogaikarri edo osasunarentzat kaltegarri izan daitekeenik ukan\n-Zure etxearen barnean agian dauden instalazio orokorrak edo beste etxejabe baten zerbitzuan daudenak errespetatu beharra duzula\n- Zeure etxebizitza zaintzeko obligazioa duzula\n- Edifizioaren zerbitzurako zure etxibizitzan egin behar diren konponketak onartu behar dituzula eta baita horrek ezinbestean eskatzen dituen morrontzak eta hartarako zure etxean sar daitezen ere utzi beharra duzula\n- Edifizioaren erabileran behar bezalako arretaz jokatu behar duzula.\n2.- Aldebateko kontratua da, alderdi kontratatzaile bati bakarrik (mailegariari) obligazioak sortzen dizkiolako.\n17. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak uzei 0154\n18. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak uzei 0289\n19. 1969-1990 euskara batua literatur prosa i. mendiguren 0088\n21. 1969-1990 euskara batua saiakera-artikuluak a. artiñano 0055\n22. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak a.m. abate 0094\n23. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak a. sagarna 0029\n24. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak azurm/jmmuj 0030\nEta ez dugu uste pasako denik ere, arrazoimenak ezer esaterik duen eta bere obligazioak ahazten ez dituen artean.\n25. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak azurm 0043\n26. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak j.i. hartsuaga 0125\nAginte unitatea etxea da, zuzenbidea ohiturak eratzen du gizaseme burujabeei elkarrekiko obligazioak erakutsiz, eta erlijioaren praktika ere burujabetza eta auzokidetasunaren printzipioei loturik garatzen da; alegia, etxe barrutian ospatzen den alderdi bat du hildakoen kultoa batik bat, eta auzo mailan ohiturak arauturik ospatzen den beste bat, hala nola gaixoen laguntza, beiletan azaltzea, limosna ematea auzokideren baten alde meza bat eman dedin, e.a.\n27. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak kontsumheziketa 1986 0137\n28. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak azurm 0041\nInternazionalismoa ez da obligazio moralen bat, errealitateak emana baizik.\n29. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak g. ansola 0128\nZati haundi bat udaletako obligazioetan.\n30. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak g. ansola 0128\n31. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak azurm 0317\nGure (sozialistaon) obligazioa da abertzaletasun izkutu hau argitara ateratzea.\n32. 1969-1990 euskara batua saiakera-artikuluak azurm 0168\n33. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak adminlan 0251\nEraentza Lokalerako Oinarrien Legeak, norbera bizi den udalean erroldatuta egoteko obligazioa ezartzen du.\n34. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak elhuyar 0095\n35. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak elhuyar 0095\n36. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak balea eta euskaldunak 0180\n37. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak ugalde 0210\nBaina ez pekatu edo gaiztakeria bat bezala, gizonak bere kulturaren ardura izateko eskubidea eta obligazioa bezala baizik.\n38. 1969-1990 gipuzkera literatur prosa b. aierbe 0017\nObligazioa zala ura egitea illean bein, guri ala esaten ziguten.\n39. 1969-1990 gipuzkera saiakera-artikuluak karmel 1970 0012\nSiñiste aldetik begiratuta, gurasoak obligazio ta eskubide aztunak dituzte izan, eta iñolaz ere utz-eziñak.\n40. 1969-1990 gipuzkera saiakera-artikuluak karmel 1970 0012\n41. 1969-1990 gipuzkera saiakera-artikuluak karmel 1970 0012\nGuraso kristauak ezin aaztu eskubide ta obligazio auek, ez daukate beste biderik.\n42. 1969-1990 lapurtera-nafarrera literatur prosa nor da hor? 0156\nEz akit hatik orai hire adin handian: baduk haurrik aski hire inguruan, hemendik goiti haziko hautenak gostuan eta gogotik, hire adina dukala kausa eta obligazionea aita bezela; nahiz badakitan ez dudala erreporxurik egiteko nehorri, zeren ditukan guziak ekarriak ongi guzien egitera eta Jainko onak benedikatuko dituenak mundu huntan berean, beren devoarrak ongi bete diuztelakotz.\n43. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gao 1989 0003\n44. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gao 1989 0003\nEnpresak obligazio hau betetzen ez duen kasuan, kontu hau egiaztatzeko ordaindutako bi orduz baliatzeko eskubidea izango du.\n45. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gao 1989 0003\nProbaldian zehar, langileak bere kategoria profesionalari edo betetzen duen postuari dagozkion eskubideak eta obligazioak izango ditu, plantilakoa balitz bezalaxe, baina edozein alderdik eten ahal izango du lan harremana, erabaki honek indemnizaziorik sortu gabe.\n46. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gao 1989 0012\nEnpresaren zerbitzura dagoen pertsonalak lana utzi nahi izanez gero enpresari jakinerazi beharko dio ondorengo aurrerapenarekin, lan uztea eskatzen duen momentutik hau gertatzen den eguneraino lan egiteko obligazioa daukalarik, gainera: - Tekniko titulatuek, hiru hilabete.\n47. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gao 1989 0007\nGuzti hori, erabiltzeko obligazio zehatzez.\n48. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gao 1990 0002\nJabeei exigi dakizkiekeen obligazioak ez betetzeagatik konpentsazio sistema lankidetza sistemagatik ordezten denean, arau berdina aplikatuko da.\nZergazko obligazioak eta Lizentzia Fiskala.\n50. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak bao 1990 0002\n51. 1969-1990 sailkatu gabeak egunkariak gaur express 1989 0001\n53. 1969-1990 sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak goiz-argi 1974 0001\nBaiña au onela izanik, jende txuri onek, eztu betetzen ezta tokatzen zaion arlo txiki orren obligaziorik.\nAsieran idatzitakoari jarraituaz, jende txuri au pekataria dala garbi dago: Ez dakite ez bere obligazioa tajutzen, ezta besteenak ere.\n55. 1969-1990 sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak herr 1986 0001\nEtxeko gauza aldakorren sal-erospenak, hauk baitira jojeria, auto, muble edo obligazioneak, egin detzazkete senarrak edo emazteak eta hori aski da.\n56. 1969-1990 sailkatu gabeak hilabetekari, noizbehinkariak,..... kezkak 1987-88 0001\n57. 1969-1990 sailkatu gabeak hilabetekari, noizbehinkariak,..... kezkak 1987-88 0001\nGauerdian, erdi-lo, eta obligazioak loturik.\n58. 1991> euskara batua administrazio-idazkiak ellegeak 1987-1990 00200\n59. 1991> euskara batua administrazio-idazkiak ekonomia ituna 00050\n60. 1991> euskara batua ikasliburuak ingurunea/2 0026\nARRISKU, DEBEKU, OBLIGAZIOA ETA ARGIBIDE SEINALEAK.\n61. 1991> euskara batua literatur prosa j. tirapu 0035\nGoizekoa bezalaxe, hau ere jendez josita zegoen eta, goizekoan bezala (obligazioa ote?), zerbitzaria gora-gora ari zen kantatzen:\n62. 1991> euskara batua saiakera-liburuak a. agirre 00142\n63. 1991> euskara batua saiakera-liburuak euestat 1997-98 00109\nLan-kontratutik eratorritako gaietan langileen eta enpresaren artean gatazkan dauden interesen abenikoa lortzeko obligazioz egin beharreko saioak dira.\n64. 1991> euskara batua saiakera-liburuak euestat 1997-98 00175\n65. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak erantzukizun zibila 00029\n66. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak erantzukizun zibila 00029\n67. 1991> euskara batua saiakera-liburuak r. saizarbitoria 00045\n68. 1991> euskara batua saiakera-liburuak r. saizarbitoria 00065\nDudarik gabe ahalegindu beharko ginateke, denok eta batzuk obligazio handiagoa dugu horretarako, gaitasun linguistikoa hobetzen, baina boluntarismoa ez da bidea.\n69. 1991> euskara batua saiakera-liburuak ekonhazk 00226\nHalaber, Udalari urteko eta goldeko zilarrezko lau erreal emateko obligazioa zuten.\n70. 1991> euskara batua saiakera-liburuak b. urkizu 0026\nBestalde, Kataluniako Hizkuntz Normalizazioaren legea gehiago da katalanaren erabilerari zigorra kentzea (edo asmoen aldarrikapena) erabiltzeko obligazioa ezartzea baino, ez baitu inolako zigorrik erabaki.\n71. 1991> euskara batua saiakera-liburuak b. urkizu 0026\nHor daude, esate baterako, tartejarritako errekurtsoak: etiketak katalanez jartzeagatik, gaztelaniazko errotuloen ordez katalanezkoak jarri dituzten dendei zergak arintzeagatik, Katalunian lanean ari diren funtzionari eta maisuei katalanez jakiteko obligazioa ezartzeagatik, etab.\n72. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0009\nii) Eskaintza Publikoko obligazioak jaulkitzen dituzten enpresei\n73. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0088\n74. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0260\n500. Epe laburrerako obligazio eta bonuak\n75. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0260\nUrtebetea baino mugaegun laburragoa izan eta akzio bihur ez daitezkeen obligazio eta bonuak biltzen ditu azpitalde honek.\n76. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0260\na) Baloreak epe laburrerako jaulkitzen direnean errenboltsoaren balioaz abonatuko dira, 57. azpitaldeko konturen bat edo hala dagokionean 661. Obligazio eta bonuen interesak kontua, zordunduz.\n77. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0260\nUztailaren 1ean 1.000 pta. nominaleko 5.000 obligazio jaulki dira % 110ean.\n78. 1991> euskara batua saiakera-liburuak kontabplanorokorra 0260\n79. 1991> euskara batua saiakera-liburuak p. apalategi 0166\nElkarrekiko obligaziotara beharturiko erdibiak eta eskubide simetrikoak egikaritzen dituztenak, nolaz izan daitezke aldi berean hierarkizatuak?\n80. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0099\n81. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0015\nBestalde, berriz, potestate- edo manamendu- urratzeak izaten dituzten santzioak ere ez dira izaten kalteak ordaintzea edo ondare-exekuzioa, obligazio arruntetan izan ohi diren bezala (adib. potestate-galtzea, elkarbizitza amaitzea, oinorde-eskubideak galtzea, etab.);\n82. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0311\n83. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0460\nLikidazioko eragiketek kontu-doitze bat suposatzen dute senar-emazteen artean edo horien oinordekoen artean, ezkontzako kargak estaltzetik (edo senar-emazteek egindako kontratuetatik) jariatzen diren obligazioei buruz;\n84. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak n. san miguel 00058\nEzin ditugu alde batera utzi, fiskalak, abokatuak eta prokuradoreak... eta zuzenean egitura honetan parte hartzen ez badute ere, ezta notario, errejistrariak etabar, azken hauen araudiak euskararen erabilera eta ezagutzaren obligazioa dela-eta (arlo honetan ezin dugu hauei buruz gehiegi hitz egin, bestela bukaezinak eta astunak bihurtuko liratekeelako ohar hauek).\n85. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak n. san miguel 00062\nBiztanle arrunt moduan ez duzu euskara jakiteko obligaziorik, ezta zuzenbidea jakiteko ere, noski, baina hemen beste kontu bat ere badago.\n86. 1991> euskara batua saiakera-liburuak b. oihartzabal 0014\n87. 1991> euskara batua saiakera-liburuak p. iztueta 0140\n88. 1991> euskara batua saiakera-liburuak s. ott 0154\nLô*pelmann-ek dioenez (1932: 13), euskal auzokideen taldea beren premia amankomunak betetzeko elkarri eragiten dioten interes eta obligazioez lotutako pertsonen taldea da.\n89. 1991> euskara batua saiakera-liburuak s. ott 0277\nOraindik ere ohituraren kontrakotzat jotzen da lehen auzoei dagokien lana senideek egitea, baina aipatutako kasuak hautsi egiten du lehen auzoei geratzen zaien erritozko eginkizun bakarra: hildakoekiko elkarrenganako obligazioa.\n90. 1991> euskara batua saiakera-liburuak azurm 0535\nHauxe bakarrik: debozio liburu guzti-guztiek kontrol estu bereziak pasa behar zituztela; inprimatu aurretik lehenengo eta inprimatu eta gero berriro, zabaldu aurretik; eta zabaldu eta gero, ezer susmatzen zuenak, salatzeko obligazioa zuen oraindik.\n91. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0165\nSozietate komanditarioek sozietate kolektiboek baino kapital handiagoa biltzeko aukera izaten dute, bazkide kapitalistak sartuz joan daitezkeelako; hauek merkatal eta industri negozioetan parte har dezakete honela eta sozietatearen obligazio eta galeren aurrean ekarritako edo ekarri beharreko kapitalarekin bakarrik erantzuten dute.\n92. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0213\nEgin gabeko despoltsapenak ordaintzeko obligazioa ez da iraungitzen sozietatea desegiten denean.\n93. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0260\na) Akziodunei aparteko ekarpenak eskatuz, nahi badute behintzat, erantzukizun mugatua dutenez obligaziorik bat ere ez dutelako.\n94. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0404\n95. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0404\na) Ekarpen berrien bidez, despoltsapena erabat eta berehala egiteko obligazioarekin, eraketan bezala.\n96. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0017\nDerogazio honek, beraz, Konstituzioaren efektu zuzeneko bat sortzen du, indarrean sartu eta bertatik: alegia hiritarrek eskubide daukatela hori galdatzeko, eta Administrazio eta Auzitegiek obligazioa, hori aplikateko.\n97. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0155\n98. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0293\n99. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0293\n100. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0293\n101. 1991> euskara batua saiakera-liburuak uzei 0293\n102. 1991> euskara batua saiakera-liburuak eustat 1991 0034\n103. 1991> euskara batua saiakera-liburuak eustat 1991 0034\nObligazioen errubrikak (F.50), hainbat urtetarako epemuga duten tituluak barnehartzen ditu, normalean kupoien bidez ordaintzen den interes finko edo indiziatua dutenak eta jaulkitzeko momentuan finkatutako datatik aurrera berreskura daitezkeenak.\n104. 1991> euskara batua saiakera-liburuak eustat 1991 0034\nObligazioak, jeneralean burtsan kotizatzen diren fondo negoziagarriak (503) ipintzeko baliabide batzuk dira.\n105. 1991> sailkatu gabeak egunkariak gao 1998 01531\n106. 1991> sailkatu gabeak egunkariak egunk 1999 00043\nEra horretara, eskolak esnatu behar luke irakurketarako desioa, irakurketa bera izan gabe borondatezko edo obligaziozko egintza bat\n107. 1991> sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak npao 1999 00010\n108. 1991> sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak npao 1999 00010\n109. 1991> sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak nao 1996 0002\nSozietatearen kapitalean bazkide bakoitzaren ekarpena 10.000 pezetakoa izanen da gutxienez, ez bada behintzat prestakuntzako kooperatiba bat, horrelakoetan bazkideek ez baitute inolako ekarpenik egiteko obligaziorik.\n110. 1991> sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak nao 1996 0002\nObligazio honetatik salbuetsiak daude elkarlanerako kooperatibak, hain zuzen ere horien helburua hirugarrenekin eragiketak egitea baita.\n111. 1991> sailkatu gabeak astekari eta hamaboskariak elgoibarren 1993 0004


Zer da SAFE FRONT®?\nSAFE FRONT® akaroen, onddoen eta bakterioen aurkako babesa da. Ehunetatik akaroak, onddoak eta bakterioak kentzeko metodo guztiz ekologikoa eta erraza da. Garapen honek dakarren ezkutuak ugaltzea eragozten die etxeko hautsetako akaroei. Akaro horiek alergia ugari sortzen dute. Gainera, babes honek ehunak babesten ditu onddoen eta bakterioen kontra ere; hartara, tapizeriako materiala erabat higienikoa izatea lortzen da.\nSAFE FRONT® bereziki baliagarria da etxe abereak dituzten etxeetan, animalia horietan hautsetako akaroak eta bakterioak ugaritzen direlako. Bat-batean desagerrarazten ditu mikroorganismo horiek.\nNola funtzionatzen du SAFE FRONT® babesak?\nEtxeko hautsa etxeko ehun guztietan dago, eta leku ezin hobea da akaroak ugaritzeko. Haien gorozkiek alergien ia % 70 eragiten dizute. 18.000 akaro ere bizi izan daitezke etxeko hautsaren gramo batean, eta bere pisuaren halako 10 gorozki egiten dute. Akaroen gorozkiek hainbat gaitz eragiten dituzte, hala nola errinitis kronikoa, bronkioetako asma, dermatitis atopikoa eta urtikaria. Onddoak alergien bektore dira, esporen eta mikotoxinen bidez. Bakterioek erruz eragiten dituzte usain txarrak, infekzioak, atleta oina eta —ospitaleetan— antibiotikoekiko erresistentzia. SAFE FRONT® babesak lortu du ehunetan akaro, onddo eta bakterio horiek desagerraraztea, intsektizidak eta gai lurrunkorrak erabili beharrik gabe.\nJaponiako laborategiekin lankidetzan hainbat urtez egindako ikerketek sortua da SAFE FRONT®, erabat ekologikoa eta kaltegabea den ezkutu babesgarri bat. Bizitzeko behar duten ingurunea erabat kentzen dienez, akaroak ez dira ugaltzeko edo bizirik irauteko gai izango SAFE FRONT®, duen ehun batean. Izan ere, haren ezkutu babesgarriak zilar partikula inorganikoak ditu, eta partikula horiek mikroorganismoen ugalketa galarazten dute. Emaitza da ehun zeharo higienikoa, antialergikoa, inolako usainik gabea. SAFE FRONT® 50 garbiketa ziklo baino gehiago igaro ditu, eraginkortasunik galdu gabe ondorengo mehatxu hauen kontra:\nBacillus subtilis Aureobasidium pullulans Cyanophyta (urdin-berdea) occillatoria\nCorynebacterium sp. Aspergillus flarres Cyanophyta (urdin-berdea) anabaena\nLactobacillus sp. Aspergillus niger Chrysophyta (marroia)\nListeria monocylogenes Aspergillus repens Chlorophyta (berdea) Seienastum gracile\nMethicillin-resistant Aspergillus terreus Chlorophyta (berdea) Protococcus\nAerobacter aerogenes Penicillium humicolor Legamiak


Hurrengo 5 egunetarako aurreikuspen meteorologikoak ohiz kanpoko bero-egunak adierazten ditu, eta horrek osasunean eragina izan dezake. Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuaren gomendiak jarraitzea gomendatzen da.\nIruñeko zezen-plazari buruzko liburu bat aurkeztuko da Artikan\nOstiral honetan, ekainaren 17an, 19:30ean, Artikako Artigune 1ean, Koldo Larreak “Plaza de toros de Pamplona (1922-2022): 100 años de alegría” idatzitako liburuaren aurkezpena egingo da. Ekitaldia Berriobeitiko Udalak antolatu du eta Francisco Marco toreatzailea bertan izango da.\n2022ko maiatza eta ekainako kultur agenda\nDagoeneko eskuragarri dago kultur agenda berria, martxoko eta apirileko ekitaldi guztiekin: Kirol Eguna, Euskararen Eguna, musika, ibilaldi osasungarriak, erakusketak, ipuin kontalariak… Agenda\naortiz 2022 apirila 29, ostirala Destacados en portada, Noticias


Zer espero 2018an | MUSIKATZEN\n← 2017ko diskorik onenak… EHtik kanpo\nBelako itzuli da (berriz)… baina Belako berdina al da? →\nZer espero 2018an\nUrtea hasteko ekintza handiak heldu(ko) zaizkigu. Urteko lehen astean Willis Drummond-en minibira amaitu zitzaigun, Joseba B. Lenoirri agur edo gero arte esateko kontzertutzarrak. Sekulako saioak izan ziren, eta taldeak eskema hori edo tankerakoa mantendu dezala espero dugu! Ez dugu asko itxaron beharko ordea beraien berri izateko: hirukote bezala egingo duten lehen bira otsaila amaieran helduko da. Kanta berriak ez dira urrun ibiliko. Ezinezkoa zait Berri Txarraken ibilbidea gogora ekartzea: taldea hirukote bilakatu zenetik ez du gutxiagora egin, ez!\nBerri Txarrakek berriek bete zuten 2017aren amaiera, eta berriz ere beteko dituzte 2018a. BEC-eko makrokontzertua dugu izpide aspaldian, eta beraien mundu biraren nondik norakoak gogoz jarraituko ditugu. BEC-ekoa urteko gertakari musikalik handienetarikoa izan daiteke! Ea ze ezusteko duten prestatuta, baina aurrekoetan kontzertu “berezietan” ikusitakoa eta gero, edozer espero genezake (Kursaalekoa datorkit burura). Udara osterako gaztetxe-bira bat espero genezake, eta aurretik edota gerora erdibideko areto eta jaialdiren batean agertzea ere ez litzateke harritzekoa. Nik eskaera bat gehituko nioke taldeari: urtero (gutxienez) EP bat ateratzeko ohitura har dezala taldeak. Zaila baina tira…\nBeste zenbait kontzertu “handi” edo “berezi” dakarzkigu urtearen lehen herenak, Belako Euskaldunan edota Izaro Victoria Eugenian kasu. Laukotearen mundu biraz ez da asko hitz egin, eta beraien disko berriaren atzerapenaz ezta; ziur bertan ikusi eta ikasitako guztiek salto berri bat emango diotela beti aldatzen ari den talde honi. Mungiakoek beste mundu bira bat hasiko dute baita; aipagarria Vaccines edota Two Door Cinema Club-ekin batera Londonen emango duten saioa baita!!\nGaztea eta ibilbide irmoduna baita Izaro: nork esango zion horren denbora laburrean Victoria Eugenia antzerkia txiki utziko zuela! Euskal talde askok ezin dezake halakorik esan…\nUdaberriaren azkenan eta udaran jaialdiek hartuko dute testigantza. Handien artean, BBKlive edota ARFk azken urtetako joerari jarraitzen diotela esango genuke: nire ikuspuntutik, maila dexente jaitsi dute. Beste publiko bat bilatzen du lehenak, euskal mass mediatik urruti eta atzerriko zalego baten bila (diru gehiago astatzen duten poltsiko atzerritarrak gehienbat), bigarrenak ostera mantentzeko eredu polit batekin.\nAurtengo Hatortxu ez da 20. edizioa bezain handia izango: errepikaezina da hori. Bai espero dezakegu zerbait berezia Euskal Herria Zuzenean jaialdiaz. Iaz euriak lana izorratu eta gero, gogo berriz ekingo diote aurtengoari. Nahiko nuke iaz bertan behera geratu zen Pi.l.t-ren (azken?) kontzertua hartzea berriz, baina zaila izango da… Zeruari begira izango ditugu garai horietan ekimen gehienak, Musika Parkean kasu. Tira, bere xarma ere badu horrek!\nErritmo ezberdinak daramatzate jaialdiek gurean: musikalki 40MinutuRock bizirauteko lanetan jarraitzen duen bitartean, MusikaZuzenean saioa urteko ekitaldirik politenetarikoa bilakatzeko bidean da. Gure Bazterrak nortasuna aurkitu nahian dabilen bitartean, Jazpana gero eta garrantzitsuago doa bilakatzen eszenan.\nAtzerrikoetan ere izango ditugu gureak: Niña Coyote eta Chico Tornadok MadCool astinduko dute, Ferminek Primavera Sound, Grises jaialdiz jaialdi ibiliko da disko berria besapean… Badoa Euskal Musika hedatzen, nahiz eta euskaraz abesten ez dutenek errazago duten.\n2017rako espero nuen Dekot taldearen lehen lana baina ez zen heldu: kanta bat baino ez, eta EPan aurkeztutakoa ez zuen hobetzen gainera. Ea 2018ka zerbait dakarkigun. Lumirengandik ere lan berria espero nuen (eta asko espero gainera!) baina itxaron beharko. Dual-split bezalakoengandik ere lan luze bat espero genezake. Empty Files taldeak bere nondik norakoak markatuko dituen lan luzea aurkeztuko du aurten: orain arte maketa, single, bertsio eta lehiaketa artean ibili eta gero, honek adieraziko du nora egingo dute gure eszenan. Altxatuk ere aurrera pausua emateko garaia du.\nEzagunagoen artean, ez dago batere argi Zea Mays edota Gatibu modukoek lan berriak aterako ote dituzten. Izatekotan urte amaiera aldera izanen da; edonola ere, ziur Durangoko Azokari begira berrikuntzaren bat dakarkigutela.\nBaina guzti horien gainetik, iaz amaiera aldera etorri zitzaizkigunak lasai eta gogoz entzuteko garaia izango da aurtengokoa. Mice, Libe, Birkit, Audience, Unclose, Hesian, Ze esatek! eta bestelako askok urtearen azkenean ekarri zituzten beraien lanak eta, garai horietan, lan berrien metaketak ez du denbora uzten hauek behar bezala preziatzeko. Taula gainean ikusiko ditugu denak aurten, eta orduan emango iritzi argiago bat haien inguruan.\nJoseba B. Lenoir ipurterreak hartzen duen ibilbide berriari buruzkoak ere helduko zaizkigu: ea nondik harritzen gaituen oraingoan! Zenbait taldek hazteko urtea dute aurtengoa. Sofa, Belarmiñak, Rukula edo Zazkel modukoek lan onak dituzte besapean eta oholtza gainean esperientzia lortu dute; bada garaia gu guztiok haiek behar bezala entzun ditzagun. Beraien presentzia jaialdi, areto eta gaztetxetan areagotzen joatea ondo legoke (ondo beraientzat, eta ondo guretzat, entzuleontzat).\nBadira baita mantenduko direnak: ez dirudi oso gertu dagoenik Anariren disko berria, nahiz eta biratzen jarraituko duen; Glaukomak izena lortu du Gipuzkoa mailan, eta ziur Bizkaia aldera hedatzen ahaleginduko direla baina aparteko berrikuntzarik aurkeztu gabe; profil baxuko ekintzetan mugitzen jarraituko du Lukiek taldeak ziurrenik.\nAzkenik, aipamen berezi bat: zaratarik egin gabe desagertu zitzaizkigun iaz bi ekimen polit (eta biak Zarauztarrak, kasualitatez). Paperezko Kontzertuek betirako utzi gintuzten, liburudenda xarmagarri horretatik ihes egin zuten. Akaso beste formatoren batekin zerbait ekarriko digute aurten? Bestalde, agur Rockumentalak; polita izan da, are gehiago halako herritxo batean egiteko, eta politagoa litzateke norbaitek testigua hartuko eta berriro ere martxan jarriko balu…\nEdozer dakarkigula ere, haren zain egongo gara!\nPosted on 2018/01/30, in Istorioak. Bookmark the permalink.\tUtzi iruzkina.


Onddoak, bai gozoak… eta ezezagunak - Zientzia Kaiera\nOnddoak, bai gozoak… eta ezezagunak\nZuretzat zer da onddo bat? Normalean burura datozen perretxikoez gain, ogia egiteko legamiak edota gaztagintzako lizun berdeak ere onddoak dira. Horrelakoak azaltzen hasi zuen Goienagusiko hitzaldia Isabel Salcedo mikologia irakasleak.\n1. irudia: Onddoak mundu osoan zehar aurki daitezkeen izaki bizidunak dira.\nBoletus edulis, onddo zuriak, edota basoan egon daitezkeen ardagaiak baino zerbait gehiago direla onddoak izan da Isabel Salcedo transmititu nahi izan duen ideia nagusia. Eta horretarako onddoen ingurukoak azaldu zituen, zer eta onddoak bizidunak direla azpimarratuz hasita.\nIzaki bizidun izanik, jan eta ugaldu egiten dira. Jan? Zer jan, baina? Eta nola? Bada, jateko gorputza baliatzen dute, mizelio izena duena. Kasu gehienetan ezezaguna da mizelioa, lurrazpian edota enborretan egoten baita, ikusezin. Elikagaia lortzeko horiekin lotuta egon behar da onddoa, izan ere, landareak ez bezala, onddoek ez dute argia behar elikagaia lortzeko, animaliak bezala, karbonodun konposatutetatik eskuratzen dute elikagaia.\nBeste organismoei lotzen lortzen dute elikadura, elkarrekintzak sortzen. Hori dela eta, sustratoarekin harreman estua behar dute izan eta landareei lotuta aurki daitezke.\nJateaz gain, beste bizi funtzioa ere betetzen dute onddoek: ugaldu. Hain justu perretxiko izenarekin ezagutzen dena baliatzen dute ugaltzeko. Onddoen ugal egitura da, fruitu gorputza. Ugal garaian garatzen du onddoak fruitu gorputza, esporak atera daitezen eta, gehienetan, haizeak garraia ditzan.\nHortaz, ikusten ez dugun zerbait gehi askotan oso ezaguna den gorputza da onddoa. Estimazioa baino ez da, baina esaten da onddo baten gorputza, %99, ikusezina dela eta mendian ikusten duguna, azaleratzen dena, %1 baino ez.\nHori dela eta, perretxikozaleak urtero toki berdinera joaten dira perretxiko bila. Onddoa, gorputza, ikusezina dena, bertan baitago eta urtez urte handik haziko da perretxikoa, ugal etitura, kanporantz. Onddoa oso aktiboa bada eta lurrak baimentzen badu batzuetan sorginen zirkulua sortzen da.\n2. irudia: Onddoaren gehiengoa lurrazpian dago, perretxikoa ugal aparatua baino ez da. Onddoaren eremu aktiboa periferian dago, kanpoalderantz hasten da, horregatik, baldintzak faboragarrietan sorginen zirkuluak sortzen dira.\nMundu osoan zehar aurki daitezke onddoak: tropikoetatik artikoraino. 100.000 espezie baino gehiago deskribatu dira. Formatan oso anitzak izan daitezke, makromizetoak (ugal gorputz handiak, ikusgaiak dituztenak) eta mikromizetoak (ugal gorputz ez nabarmenak dituztenak, legamiak ala lizunak), jangarriak eta hilgarriak.\nTropikoetan dauden onddo batzuk, esaterako, jateko darabiltzaten estrategiei dagokienez, landareekin ez ezik, animaliekin ere dute elkarrekintza. Termiteroetan ala inurri hosto-ebakitzaileekin.\nOnddoak oinarrizkoak dira ekosistemen funtzionamenduan, ezinbestekoak. Askotan zuhaitzen eta landareen sustraiekin batzen dira mikorrizak garatuz. Munduko lehorreko landareen %90ak onddoekin elkartuta bizi dira mikorrizak sortuz. Elikagaien truke ura erraztu eta nutrienteak, batez ere fosforoa eta nitrogenoa, eskaintzen dizkio onddoak landareari.\nBadira landare talde batzuk, orkideoak, esterako, harreman berezia dute onddoekin. Oso hazi txikiak dituzte orkideoak eta, beraz, ezin dute elikagai nahikorik eskuratu, irtenbide moduan onddoekin elkartzne dira ozitzeko. Aurkikuntza hau egiteari esker dira orkideoak hain merke, lehen ezin ziren ekoiztu, gako hori falta baitzen.\nOnddorik gabe ez dago basorik. Landareekin mikorrizak sortzeaz gain, zurarekin, enbor ustelekin harremana duten onddoak ere badira, ardagaiak esaterako. Materia organikoan onddo deskonposatzaileen eraginez, materia organikoa txikitu eta xurgatzen dute. Basoaren erreziklajean ezinbestekoak dira, zur errestoak elikatu egiten du basoa. Izan ere, baso garbiak pobretzen dira.\nZein da sasoi hoberena perretxikoak hartzeko? Udazkena da perretxikoatn joateko sasoirik oparoena. Ura (euria) eta tenperatura baitira garrantzitsuak.\nPerretxikoa ateratzea oso gastu energetiko altua suposatzen du onddoarentzat eta, beraz, ura, prezipitazioa, ezinbestekoa da. Ez momentukoa bakarri, urtekoa ere eragina du, baina azkeneko prezipitazio hori garrantzitsua da.\nTenperatura tarteak ere oso garrantzitsuak dira perretxikoentzako. Tenperatura hotza mugatzailea da perretxikoak kanporatzeko, gure lurraldean, behintzat. Pare bat egun azpi zero tenperaturekin eta ekoizpena gelditu egiten da.\nHortaz, nahiz eta perretxiko batzuek udan, neguan edota udaberrian duten sasoia, perretxikotan joateko sasoirik onena udazkena da.\nHonakoak eta beste asko Isabel Salcedoren hitzaldian:\nZiortza Guezuraga (@zguer) kazetaria da eta Euskampus Fundazioko Kultura Zientifikoko eta Berrikuntza Unitateko zabalkunde digitaleko teknikaria.\nArgitalpen-data: 2019/12/28 · Atala: Dibulgazioa\nAsteon zientzia begi-bistan #395\nEzjakintasunaren kartografia #401\nOnddo erresistenteari aurre egiten\nLomentospora prolificans (L. prolificans) onddoak orain arte ezagutzen ez zen erresistentzia mekanismo bat daukala frogatu du UPV/EHUko Fungal and Bacterial […]\nBurmuinaren immunitate sistema ahulgunea da onddo baten aurrean\nLomentospora prolificans (L. prolificans) onddoan gaurdaino ezagutzen ez zen infekzio mekanismo berria aurkitu dute: burmuineko immunitate sistemako zelulek onddoari ematen […]\nZenbait onddoren distirak badu azalpen argigarri bat\nAmaia Portugal Onddo espezie batzuei argi berde moduko bat pizten zaie gauean. Brasilgo eta AEBtako ikertzaile talde batek artikulu batean […]\nErabili al daiteke sendagai gisa ideologia alda dezakeen onddoa? – Zientzia Kaiera\n9 abendua, 2020\n[…] jangarriak diren zenbait onddoren eragin psikoaktiboaren erantzulea eta, gutxi gorabehera, 200 bat onddo espeziek ekoizten dute psilozibina. Onddoen plagizida naturala da konposatu hori eta, beraz, […]\nIV Jornada Nacional de Evolución y Neurociencias: José Miguel Martínez – ¿Por qué siguen existiendo los psicópatas?\n¿Estamos realmente diseñados para conectar con los demás? Si es así, ¿por qué siguen existiendo los psicópatas? ¿Se pueden tratar […]\nCientíficas en la genética del siglo XX\nTítulo: Científicas en la genética del siglo XX. Contribuciones femeninas a una disciplina de vanguardiaAutora: Carolina Martínez PulidoEditorial: Servicio de […]


Galtzaileen duintasuna • ZUZEU\nInaxio Larrañagak ondo gogoan du erreketeak nola joan ohi ziren edozein momentutan etxera, eta ama gogor hartu eta gazki tratatzen zutela: “Inoiz ez nituen ikusi ama jotzen, eta inoiz ez nintzen galdetzera ausartu”.\nRosario Olaizolak ere gogoan ditu amak emakume gudaria izateagatik zer nolako mehatxu eta abusuak jaso behar izan zituen irabazleengandik: “Anaia txikienak amarekin egiten zuen lo, eta behin honela esan zigun: amak negar egiten du oheratzean”.\nMaria Olazabalek ere kontatzen zuen aita Bilbon preso zela amak ganbaran ezkutatu behar izan zuela, herritik alde egiteko ordena zuelako, eta amonak egin behar izan zuela lau ume txikiren kargu.\nJoxe Sarasua ‘Kukubiltxo’-k 12 urte zituen lagun batekin jolasean ari zela tiro bat jaso eta hil zenean, ez du ahaztuko hori Anastasia bere arrebak.\nAzpeitian martxoaren 19an aurkeztuko dugun liburua, neurri handi batean, galtzaileen liburua da eta galtzaileei omenaldia izatea nahi du. Gerra galdu zuten azpeitiarren liburua. Baina inoiz ezin dugu ahaztu galtzaile horiek izen abizenak zituztela, eta atxilotuak, kondenatuak, beldurtuak, enbargatuak, multatuak, zigortuak, torturatuak, minduak, zaurituak, elbarrituak, erbesteratuak, desplazatuak, seinalatuak, erailak, fusilatuak, jezarriak, isilduak, dena galdu zutenak, burua makurtarazi ziotenak… izanagatik gure herriaren onena zirela. Ezer gabe gure herriaren etsaien aurrean, faxismoaren aurrean, altxatu ziren. Boteretsuen aurka, militarren aurka, soilik gure herriarentzat justiziazko etorkizuna bilatzeko. Dena arriskatu zuten: beren etorkizun pertsonala, familia, dirua eta erosotasuna. Galtzaile horiek, Azpeitiak zuen hoberena ziren eta dira. Ez da polita eta erraza. Eta beldurrak hor dirau. Baina gure herriak izan duen onena izan dira. Eta inoiz ez zuten eta ez dute inoiz duintasunik galdu.\nNabarmena da ia urte hauetan guztietan isiltasunaren memoria indarrean izan dela. Azpeitian gehiengoa isilik geratu zen; isiltasuna inposatu zen eta herritarrak isilik geratu ziren. Galtzaileen isiltasun latza. Isiltasuna zabaldu zen orduan gertatutakoaz, denak isilik geratu ziren, inoiz ezer gertatu izan ez balitz bezala. Baina, 1936ko Gerrak sortutako isiltasuna ezin du ahanztura izan. Isiltzea ez da ahaztearen sinonimo. Isilik dagoenak ez du ahaztu, beretzat gordetzea erabaki du. Gerra hartan gertatukoa ez zioten transmititu inori, isiltasuna nagusitu zen. Isiltasuna eta sufrimendu sakona, inongo aitorpen, memoria, erreparazio eta justiziarik gabekoa.\nGaur arte, ia 80 urte pasatu arte, ez dugu jakin 800 eta 1.000 lagun inguruk alde egin behar izan zutela herritik. 163 herritarrek auzitegi militar frankisten gerra-kontseiluen ondorioz alde egin behar izan zuten, eta horietatik 50, gutxienez, kontzentrazio-esparruetan giltzapeturik eta langileen batailoetan esklabo gisa izan ziren diktadura frankistak iraun zuen bitartean. Ehundako azpeitiar beren etxeetatik ehundaka kilometrotara zeuden kartzeletara eraman zituzten. Aldi berean, preso espainiar errepublikazale ugari izan ziren Azpeitian preso, horietatik 5 gutxienez hemen preso zirela hil ziren. Garai hartan ezarri ziren frankismotik haratago ere indarrean jarraitu duen dispertsio politikaren oinarriak, presoen kondena areagotzeko helburuarekin.\nAzpeitiko 77 bizilagun beren lanpostuetatik baztertu zituzten eta 35ek zigor ekonomikoak edota beren ondasunen konfiskatzeak jasan zituzten. Hamarnaka herritar beren etxeetatik atera eta deserriratu zituzten, eta, beste hainbat eta hainbat golpistentzat lan gogorrak egitera derrigortu zituzten, eta irainak eta errespetu faltak pairatu behar izan zituzten behin eta berriz. Horietako bi emakumek ilea motz-motz moztea ere jasan behar izan zuten.\nItzul diezaiegun, beraz, guztiei, jaso genuenaren zati txiki bat. Iraganeko okerrak ez errepikatzeko, historia ezagutzea beharrezkoa da. Gertatutakoaren ezagutzak pisu garrantzitsua izan behar du belaunaldi berrientzat. Gure gizarteak memoria guztia ezagutu behar du gerra, mendekua, krudelkeria eta mina ekarri zituen diktadura luze baten tragedia berriro ez errepikatzeko. Inondik inora, ordutik gaur arte izandako eskubide urraketak ahaztu gabe. Hor ere ezin dugu isiltasunik onartu. Tristea bada ere, gure historia da. Izan genuen isiltasunarekin puskatu behar dugu. Eta, Azpeitian, hemendik aurrera, ez dugu inor ahaztu behar.\nGure gizarteak ezin du beste aldera begiratu. Etorkizuna oinarri sendoekin eraikitzeko gure aitona-amonen memoria historikoa berreskuratu eta ezagutarazi behar dugu. Ezin ditugu inola ere ahaztu garai hartan gertatutakoak, eta beren sufrimenduaren aitorpenaz gain, une zailetan gure herriaren alde hartutako konpromisoa aitortu behar diegu. Konpromiso horiek hartzeagatik, orain ere, gure herriaren alde lan egiteko herriarekin konpromisoak hartzen dituen herritarrak ditugu.\nGuzti horregatik, gerra eta ondorengo diktadura frankista jasan zuten horien guztien omenaldira eta Azpeitian 1936-1945 tarteko Giza Eskubideen urraketa jasotzen duen liburuaren aurkezpenera gonbidatu nahi zaituztegu, martxoaren 19an, 12:00etan.\n1936ko Urrestilako parrokoaren ohar idatzia: “Militarrek ez dutelako nahi ezin izan dira parrokia honetan hil dituzten lau herritar inskribatu“.\nOdria auzoko zaharrenek gogoan dute fusilatu aurretik kafea eskaintzen zietela Uresaundi baserrian.\nBernardori, Leonardo Goenagaren semeari, Mutrikuko baserritar batek kontatu zion bere aitaren hiltzaileek bere hilobia eginarazi ziotela.\nMargaritari ilea motz-motz egin bazioten ere, beti bezain eder zegoela diote.\nEneko Etxeberria (Azpeitiko Alkatea) eta Jabier Buces (Aranzadiko Ikertzailea).\nazpeitia, Diktadura frankista, duintasuna, Eneko Etxeberria, galtzaileak, oroimena


HELENE ALBERDI ETA ANDER OKAMIKA EUSKADIKO TXAPELDUNAK DISTANTZIA OLINPIKOAN\nAGUSTIN UGARTEREN OROIMENEZ GETXOKO V. TRIATLOIA 2018/07/21\n~~Larunbata, uztailak 21, Getxotri Triatloi Taldeak eta Tri Runnersek antolatuta, eta Bizkaiako eta Euskadiko Triatloi Federazioen laguntzarekin, Agustín Ugarteren oroimenez ospatzen den Getxoko V. Triatloia ospatu zen, drafting gabe eta distantzia olinpikoan (1,5km – 46km – 10km).\n13:30tan eman zitzaion irteera emakumeen frogari eta 15 minutu beranduago, gizonezkoei, Areetako hondartzan 750 metroko atalari, igerian, bira bi emanez.\nEmakumeen artean, eta lehen saioa osatu ondoren, hiru triatleta genituen buruan ia minutu t´erdiko alearekin, Sara Guerrero, Sophie Malowiecki eta Helene Alberdi. Bizikletako atalean, zoritzarrez, lehen biei, gurpila zulatu, eta bere aukerek galdu zituzten lasterketa bertan bera utziz. Beraz, Helenek, dena alde zuen, eta partzial onena markatuz, lau minutura handitu zuen bere alea.\nBigarren eta hirugarren postuetarako emozioa izan genuen. Hiru emakume genituen lehian Heleneri podiuman laguntzeko, Ibone Sánchez, Mireia Arrillaga eta Estefanía Gómez. Orden horretan abiatu ziren azken atalean lasterka bete beharreko 10 kilometroak egiteko. Ibonek, partaide guztien artetik denpora onena markatuz, ongi baino hobeto eutsi zion bigarren postuari, baina Mireiak amore eman behar izan zuen eta hirugarren postua galdu zuen Estefaniaren alde.\nGizonezkoen proban, aldiz, lasterketa eztu egon zen lehen atal bietan, eta hirugarren atala izango zen, beste behin, epaile nagusi. Sei triatleta azaldu zitzaizkigun T2an, Nathan Breen, Kye Wylde eta Mathew Roberts australiarrak, Felipe Barraza txiletarra, Brennen Smith kanadiarra eta hauekin, eta bizikletako atal izugarria bete ondoren eta berriz ere bueltan dugun, Ander Okamika.\nBarrazak burua hartu eta erritmo gogorra jarriz merezitako garaipena lortu zuen. Bigarren eta hirugarren, australiar bi izan genituen Bizkaia zubiaren ondoan kokatutako helmugan, Breen eta Wylde hain zuzen. Ondoren, eta laugarren postuan, eta hortaz Euskadiko Txapeldun Ander Okamika handia izan zen.


2018ko urriaren 23a, asteartea | Ordua Euskal Herrian 22:55:07\n2015eko irailaren 27ko hauteskundeetatik CUPeko diputatua da Eulàlia Reguant (Bartzelona, 1979) matematikari, aktibista eta finantza etikoetan aditua. Alderdi politikoekin lotura organikorik ez duten mugimenduen defendatzailea izanik, Kataluniako gobernura sartu aurretik, politikan baino, gizarte mugimenduan nabarmendu da bere ibilbidea. Kataluniako Parlamentuan elkartu gara.\nArgazkia: Jordi BorrasArgazkia: Jordi Borras\n2015ean politikan murgildu zinen baina Matematikan lizentziaduna zara. Noiz politizatu zinen?\nBitxia dirudien arren, unibertsitate garaian. Tira, politikarekiko interesa betidanik izan dudala esango nuke, baina unibertsitate garaiko ikasle mugimenduan parte hartu izana garrantzitsua izan zen. Orduan hartu nituen kontzientzia eta inplikazio handiagoak.\nDirudiena baino gertuago al daude matematikak politikatik?\nNire aurreko belaunaldian izan dira matematika ikasketak izanik politikan aritu direnak. Edozein modutan, nire fakultatean behintzat, ikasle mugimendua bereziki sendoa zen. Betiko logiketatik ateratzea aberasgarria ikusten dut, politika berez baita zeharkakoa, eta mundu honetan aritzeko ez duzu zertan izan zientzia politikoetan, zuzenbidean edo filologian aditua.\nIkasle mugimenduetan bai, baina, ezker independentistan ez duzu sekula militatu. Zergatik?\nGizarte mugimenduetatik natorrelako. Betidanik ulertu izan dut batasun ideologikotik haratago, ezinbestekoak direla alderdi politikoekin lotura organikorik ez duten mugimenduak. Garrantzitsua da bereizketa hori egitea. Ni erosoago sentitzen nintzen gizarte mugimenduetan.\nZeintzuk dira zure erreferente politikoak?\nNire ibilbidean erreferente askok izan dute eragina. Horietako bat izan da Arcadi Oliveres, Kataluniaren eraldaketarako egin zuen apustu politikoagatik eta konpromisoa ulertzeko duen moduagatik. Asko ikasi dut berarekin. Beste erreferenteetako bat izan da Chico Whitaker brasildarra, Munduko Gizarte Foroaren sortzailea, besteak beste. Eta azkenik, Érik Toussaint aipatuko nuke, herrialde txiroen zorraren inguruko pentsalaria, haren ikusmoldea gakoa izan da niretzat. Kataluniatik abiatuta mundu zabalerantz, hiru horiek izan dira azpimarragarrienak, seguruenik.\nOinarrizko kristau mugimenduetatik zatoz.\nParrokiatik edaten duen familian koxkortu nintzen eta, beraz, kristautasunarekin dudan lotura, familiatik dator. Horregatik, seguruenik, unibertsitate garaian oinarrizko kristau mugimenduetan eta gogoeta zein pentsamendu kritikoen mugimenduetan murgildu nintzen. Ez hainbeste katolikoak, baina bai kristauak. Bizipen horiek gaur egun, politikan konpromisoa hartzeko moduan eragiten didatela esango nuke. Eta esperientzia hark, nolabait bultzatu zidan naizenarekin, bizitokiarekin eta sentitzen dudanarekin sustraituta egotera.\nBadago uste duenik ezkertiarra eta kristaua izatea kontraerrana dela. Zuri aldiz, amorrua ematen omen dizu eskuindarrak katolikoak direla esateak. Zergatik?\nErabateko kontraesana delako. Eliza katolikoa, mendeetan barna, eraiki den bezala eraiki da, baina Elizaren ikusmoldearen sorrera erabat kontrakoa da ideologia eskuindarrarekiko. Une historiko batean boterea eta Eliza Katolikoa gauza bera bilakatu ziren. Baina, era berean, nik kristautasunaz edan dudana da, erlijioa bizitzeko eta konpromisoa ulertzeko modu bat, eskuindarra izan eta pribilegioak babesteaz oso bestelakoa.\nArgazkia: Jordi Borras\nHala ere, kristau izateari aitortzen zaio sarri Elizaren logikan parte hartzeko beharra. Nola kudeatzen duzu zuk dikotomia hau?\nBoteredunek azaldu dute, beti, euren historiaren kontakizuna. Eliza Katolikoak –erakundeak– botere ukaezina du eta bere kontakizuna zabaldu du, han eta hemen, mendeetan barna. Baina era berean, oinarrizko kristautasunetik datozen ezin konta ahala lagun isilduak izan dira Elizatik urruti egoteagatik. Azken finean, homogeneotasuna saltzeko joera dago eta arauetatik ateratzen garenak baztertuak izaten gara. Besterik gabe, Eliza Katolikoaren erakundetik urruntzen garen kristauok ez dugu paparra ateratzen. Ez dugu horren beharrik.\nItzul gaitezen zure ibilbidera. 2015ean Bartzelonako Udaleko hauteskundeetan laugarrena zinen CUPen zerrendan. Hiru sartu eta zu kanpoan geratu zinen, eta hilabete gutxira Parlamentuan sartu zinen. Nola joan dira bi urte hauek?\nAlde batetik, denbora oso azkar pasa da, baina bestetik, oso motel. Egia esan, ez dut gehiegi pentsatu, baina seguruenik egoera oso desberdina izango zen Bartzelonako Udaleko zinegotzia izango banintz. Parlamentuaren ikusgarritasuna handiagoa da.\nFiare banku etikoan aktibista izatetik Parlamentuko aurrekontuak negoziatzera pasa zinen. Erakunde publikoetan ba al dago etikarik?\nInolaz ere ez. Ez behintzat nik etika ulertzen dudan moduan. Kasu, hein batean bagenekien instituzioak hainbat elitek altxa dituztela helburu bakarrarekin: pribilegioak mantentzea. Eta gero, erakunde publikoak mantendu dituztenak izan dira logika horretan murgildu direnak. Baina sistema antzerki hutsa den munstroa da. Horregatik, etikak hemen ez du tokirik. Dena neurtzen da hurrengo hauteskundeei begira.\nCUPek orain, instituzioen parte izanik, sistemaren muina aldatzeko gaitasunik ba al du?\nInstituzioak aldatu daitezke kaleko jendea bizirik dagoen bitartean. Eta zoritxarrez, gaurko arazo nagusia da kaleko jendeak erakundeen esku utzi duela ardura guztia. CUP bezalako indar politiko bakar batek ezingo du etxea eraldatu. Azken finean, instituzioak dira status quo batek sortutako status quoa.\nKostata, baina, onartu zenituzten aurrekontuak. Erabakiarekin pozik zaudete?\nGuk aurrekontuak onartu genituen xantaia zentzugabe baten ondoren. Arrazoi taktikoengatik erabaki genuen aurrera jarraitu eta gizartearen aldarrikapenaren alde arraun egitea. Gerora izan dugun sentsazioa da, bazegoela jendea interesa zuena guk aurrekontuak ez onartzeko, hala balitz, erreferenduma ez luketelako antolatu beharko. Beste era batera esanda, mesede bat egingo genien. Are gehiago, onartu ez genituen arte, ezer gutxi egin zen erreferendumaren alde. Orain luzapeneko denboran gaude, gero eta denbora gutxiago geratzen da eta urratsek oso motelak izaten jarraitzen dute. Beraz, arduratuta gaude egoerarekin.\nErreferendumaren jarraipen batzorde bat sortzea proposatzen duzue, eta ERCek ideia begi onez ikusten du. Nolakoa litzateke?\nAntzeko proposamen bat ere egin zuen aspaldi ANC Biltzar Nazional Katalanak, oker ez banago. Jarraipen batzordea funtsezkoa da, erreferendumaren alde dagoen orok parte hartu ahal izango duelako. Baita Comú-ko lagunek ere. Batzuetan badirudi Kataluniako Gobernua Espainiakoa baino maltzurragoa izaten saiatzen dela, eta joera dago gordeka ibiltzeko, “badaezpada”. Baina Estatuak indar osoa du eta engainatzea zaila izango da. Beraz, egin behar duguna da, jarraipen batzorde hau antolatu, etorriko denaren mailan egoteko. Maiatzean gaude eta bada garaia jendea mobilizatuta egoteko. Baina, zoritxarrez, agertoki horretatik urruti gaude, oraindik ez baitakigu erreferenduma noiz izango den.\nGizarte mugimendua itzalita dagoela erraten da. Ados zaude?\nBegi bistakoa da gizarte mugimenduak irailaren 27ko hauteskundeen ondotik Parlamentuaren esku utzi zuela borroka. Eta gertakari hori oso arriskutsua da, honaino iritsi garelako gizarte zibilari eta kaleko mugimenduari esker. Mobilizazioak ezinbestekoak dira gobernuari bultzada emateko, baina, batez ere, erreferenduma babesteko. Bestela, gobernuen arteko talka dirudi honek. Eta hilabete hauetan guztietan Espainiako Gobernuak beldurraren taktika erabiliko du, mehatxuak eta inputazioak. Hori saihesteko modu bakarra da Kataluniako Gobernuak hitzartutako urratsak betetzea eta, noski, kaleko jendearen aldarrikapenek etenik ez izatea. Ohiz kanpoko testuinguru politikoaren mailako klima mantendu behar dugu.\nDuela hainbat aste adierazi zenuten erreferendumik ez badago CUPek Parlamentua utziko zuela…\nTira, aurrekontuak onartu ahal izateko gure lehentasunei uko egin genien. Bi boto eman genituen iraila bitarteko epea finkatuz. Eta noski, hori betetzen ez bada, CUPek legealdia bukatutzat emango du. Erreferendumik ez badago legealdi honek ez du zentzurik. Hori bai, guk ez dugu B planik aurreikusten. Gu lanean ari gara irailaren amaiera baino lehenago Kataluniako gizarteak erreferendumean bozkatzeko.\nKanal hauetan artxibatua: CUP | Herrialde katalanak | Katalunia independentziarantz | Kristautasuna\nCUP kanaletik interesatuko zaizu...\n"Errepresio politikoak Kataluniako prozesuan ere preso eta erbesteratu politikoak sortu ditu, Anna Gabrielen kasuan ikusten dugun moduan", adierazi du LABeko Idazkari Nagusi Garbiñe Aranburuk. Bisitaren lehen helburua elkartasun eta babesa adieraztea eta bigarrena Kataluniako egoeraren berri lehen eskutik jasotzea izan dela jakinarazi dute prentsara bidalitako ohar baten bidez.\n2018-02-21 | ARGIA\nEspainiarentzat zaila izango da Anna Gabriel Suitzatik estraditatzea\nAnna Gabriel CUPeko kideak Espainiako Auzitegi Gorenean ez aurkeztea eta Genevan (Suitza) geratzea erabaki ondoren, Espainiako medioak haren balizko estradizioari begira jarri dira. Baina, aukera horren alde agertzen diren hedabideek ere, ez dauzkate gauzak argi.\n2018-02-20 | ARGIA\nAnna Gabrielek salatu du jazarria dela Espainian eta ez dela Auzitegi Gorenean aurkeztuko\nCUPeko kideak Suitzako egunkari batean adierazi du ez dela Madrilera joango uste duelako han ez duela epaiketa justurik izango.\n2018-02-13 | Maddi Txintxurreta


Greba mugagabea hasiko dute Navarplumaneko langileek mehatxuen eta erabateko prekarietatearen aurka — ELA Sindikatua\nGreba mugagabea hasiko dute Navarplumaneko langileek mehatxuen eta erabateko prekarietatearen aurka\nGreba mugagabea hasiko dute Navarplumaneko langileek mehatxuen eta erabateko prekarietatearen aurka Otsailaren 1ean ELAk greba mugagabea hasiko du Navarpluman, aparteko enpresa-hitzarmen bat eskatzeko, non oraingo lan-baldintzak arautu eta hobetu behar diren, Nafarroako Ehungintzaren Hitzarmena oinarri hartuz. Navarplumak Martikoren partaidetza du, eta ahate-lumak eraldatzen aritzen da. Horregatik otsailaren 1ean, 11:00etan, langileak enpresaren ateetan elkarretaratuko dira (Arazuri-Orkoien industrialdea, B karrika, 18), eta hedabideen aitzinean agertuko dira. https://www.ela.eus/eu/nafarroa/albisteak/greba-mugagabea-hasi-dute-navarplumaneko-langileek-mehatxuen-eta-erabateko-prekarietatearen-aurka https://www.ela.eus/eu/nafarroa/albisteak/greba-mugagabea-hasi-dute-navarplumaneko-langileek-mehatxuen-eta-erabateko-prekarietatearen-aurka/@@download/image/navarpluma.jpg\nOtsailaren 1ean ELAk greba mugagabea hasiko du Navarpluman, aparteko enpresa-hitzarmen bat eskatzeko, non oraingo lan-baldintzak arautu eta hobetu behar diren, Nafarroako Ehungintzaren Hitzarmena oinarri hartuz. Navarplumak Martikoren partaidetza du, eta ahate-lumak eraldatzen aritzen da. Horregatik otsailaren 1ean, 11:00etan, langileak enpresaren ateetan elkarretaratuko dira (Arazuri-Orkoien industrialdea, B karrika, 18), eta hedabideen aitzinean agertuko dira.\nNavarplumako Zuzendaritzak langileen soldatak murriztu ditu arian-arian (400 euro inguru hilean, batez bertzez), mota guztietako hertsapen eta presioen bidez banan-banan langileen sinadurak bilduz. Enpresa tailerreko langileen babes gabeziaz probestu da (gehienak atzerriko etorkinak), eta erabateko prekarietate-egoeran dauzka, astelehenetik igandera doazen lanaldiekin, egutegirik gabe, aldez aurretik abisatu gabeko txanda-aldaketak eginez, segurtasun-neurririk eta laneko arroparik gabe, arrazoirik gabeko zehapen eta kaleratzeekin, segurtasun-kameren bidezko kontrolpean, eta abar, eta abar. Salaketa horiek guztiak Lan Ikuskaritzaren ebazpenaren zain daude.\n2018ko apirilean, eta enpresak jarritako eragozpenak eragozpen, ELAk hiru ordezkari lortu zituen hauteskunde sindikaletan, eta kidegoa antolatzeari ekin zion, aparteko enpresa-hitzarmen bat negoziatzeko asmoz. Navarplumako Zuzendaritzak, aldiz, ez du onartu ordezkaritza sindikala, eta langileekin negoziatzen saiatu da. Dena dela, langileek uko egin diote enpresaren azken eskaintzari. Eskaintzaren puntuak hauexek: soldata-izozketa hiru urtetarako, plus txiki batzuk ez finkagarriak, eta laneko janzki bakar bat. Hori dela-eta, greba mugagabean hasi dira.


“Azken 500 metroak elkarregaz egin genituen eta hunkigarria izan zen; hainbeste kilometro egin eta gero!” - Durango - Anboto.org\n“Azken 500 metroak elkarregaz egin genituen eta hunkigarria izan zen; hainbeste kilometro egin eta gero!”\nJoseba Derteano 2019-10-05 10:00\nLaiene Menikak eta Bizikume taldeko bere hiru kideek Madril-Lisboa Non Stop proba erreleboka egin zuten orain asteburu bi. 51 ordu eta 20 minututan osatu zuten 770 kilometroko ibilbidea. Bidean denerik gertatu zaie: ekaitzak, ezusteko gonbidatuak…\nEgin izan duzu horrelako probarik aurretik?\nHorren antzekorik ez, baina orain urte bi Euskadi Extreme lasterketa egin nuen, eta ekainean Extreme Bardenas proba. Bakarkako probak izan ziren, 50 eta 93 kilometrokoak, hurrenez hurren. Bardeetakoa Non Stop-erako prestaketa lez hartu genuen. Baita taldekideok elkar ezagutzeko ere. Gogoan dut alerta gorria deituta zegoela, bero -bolada bategatik, eta 42 gradura arteko tenperaturak izan genituen. Beldurrez joan ginen, baina, tira, haizea ere bazebilen eta ondo moldatu ginen azkenean.\nNortzuk izan dira zure taldekideak Madril-Lisboa proban?\nJone Azpeitia legazpiarra, Miren Hayet errenteriarra eta Itziar Loinaz donostiarra. Beste talde euskaldun bat ere izan da eta errelebo bakoitzean haietako bategaz joaten ginen. Horrela, beti norbaitegaz joaten ginen, eta ez bakarrik.\nZure hiru taldekideak gipuzkoarrak dira. Zelan ezagutu zenituen?\nBizikumeko topaketa batean izan zen, apirilean. Hantxe berotu zen kontua. Hasieran oso animatuta geunden, baina, egia esan, eguna hurreratu eta lasterketaren benetako zailtasuna barneratu ahala, larritzen hasi ginen.\nIzan ere, erreleboka izanagatik ere, 770 kilometro ziren, geratu barik.\nBai, ez da txantxetakoa. Nik 232 egin nituen, hiru errelebotan.\nZein izan zen erreleborik gogorrena?\nLehenengoa, beharbada. Hasieran gogotsu hasi ginen, fresko geunden. 1.640 metroko desnibelak ez gintuen bereziki kezkatzen, 79 kilometrotan zehar banatuta zegoelako. Baina denerik gertatu zitzaigun. Lehenengo, une batean, zezen batzuk bidera irten zitzaizkigun. Ezin igaro. "Hemen zezenak mantsoak dira", esan zigun hango batek, baina batek daki! Bizikleta eskuan hartu eta inguratu egin genituen. Momentu batean, itzelezko ekaitzak harrapatu gintuen, oinaztarri, txingor eta guzti. Bideak erreka bihurtu ziren. Bigarren erreleboa ere gogorra izan zen, euripean eta bide lupeztuetan.\nBeraz, azken erreleboa izan zen erosoena?\nBai, etaparen amaiera Lisboako helmuga zelako. Azken 500 metroak elkarregaz egin genituen taldekideok. Hunkigarria izan zen. Hainbeste kilometro egin eta gero! Neke guztiak ahaztu zitzaizkigun.\nMakina bat kontu gertatu zaizkizue bidean: zezenak, ekaitzak…\nBai, eta baita anekdota bitxiak ere. Zapatilak bustita amaitzen genituen etapak, eta egunkari zatiak sartzen genituen barruan, lehortzeko. Behin, Cedillo herrian (Caceres), Portugaletik gertu, egunkari bat behar genuen eta hango taberna bitan galdetu genuen. Herrira ez ei zen egunkaririk heltzen, oso biztanle gutxi zituelako. Azkenean, amamatxo batek prentsa arrosako bere aldizkariak eman zizkigun.\nLogistikoki erronka gogorra izan da?\nBuruko minik gehien eman digun kontua izan da! Autokarabanak, bizikletak, mekanika arloa, GPSa, gauetarako fokuak… Eskerrak gugaz etorri diren laguntzaileei; bestela, ezinezkoa izango zen.\nZelan antolatzen zenituzten lotarako orduak?\nLo gutxi egin genuen. Erreleborik errelebora hamabi orduko tartea zegoen, baina zeregin asko genituen. Kontuan hartu autokarabanan hiru bat ordu ematen genituela, bidean toki batetik bestera joateko. Jateko ordutegia ere zorrotza zen; ordu jakin batzuetan jatea komeni izaten zen. Beraz, errebelebo batetik bestera, pare bat ordu baino ez genuen lo egiten.


Adventus - - Guaixe.eus\nXabier Reparaz Extramiana 2019-12-20 08:26\nAdventus, gazteleraz adviento. Eliza katolikoaren egutegian bostgarren mendetik bederen aipatzen den hitz latindarra, gure arbasoek erromatarren decembris hilabeteari izena emateko aukeratu zutena. Elizaren boterea handia zen nonbait baskoien artean. Abendua, adventus, datorrenaren zain egotea esan nahi omen du. Kasu honetan eguberrien zain egoteko denbora. Antzinako erromatar haiek, barbaroekin borrokan ezin gailendurik, behar bezalako ospakizuna egiteko denboran aurreratu eta giroa berotzen joan behar zela pentsatu zuten. Honela, San Martin egunetik, azaroaren 11, sei asteko baraualdi bat egitea proposatu zuten agintari erlijiosoek. Azkenik, gehiegitxo iruditu antza, eta lau astetan utzi zuten. Baraualdia amaitzean tripa festa bikaina prestatzen zuten, afari, bazkari, opari edo behar zenarekin.\nGaur egun, gabon girotze prozesuak gutxi dauka baraualditik. San Martin eguna baino askoz lehenago, Halloween amerikarraren ostean azaroaren ateetan. Hau gutxi balitz, badaezpada ere norbaitek gutxi kontsumitu eta enpresei balantze negatibo bat ez eragiteko, Black Friday, Cyber Monday eta bestelako aukera, beherapen eta gainontzeko marketing trikimailuak agertu dira onttoak bailiran. Banatzaileen eromena eta motorrezko ibilgailuen joan etorrien ke pozointsuan murgiltzen gaitu sarri horrenbeste ekintza xahutzailek. Izan ere, erlijiotik gutxi izan du hasieratik neguko solstizioaren ospatzeak. Eguzkiaren eguneroko biran, Ergoienako txokoak Andiaren itzal itsaskorretik libratu eta Sakana erditik igarotzeraino bueltan datorren eguzki izpi epelen ospakizun izan zen hasiera batean. Beti aitzakia bila urte amaieran ospakizunetan eguzki gabeko ordu luzeak arintzeko. Ongi bukatu urtea!