Zentimetrotako zehaztasuna duten 3D mapek zaharkituta utziko dute GPSa | Joerak • barrixe\nZentimetrotako zehaztasuna duten 3D mapek ...\nItsu-itsuan sinesten baditugu teknologo baikorrenen aurreikuspenak, 10 urte barru toki guztietan egongo dira auto autonomoak, dronek entregatuko dizkigute paketeak eta robotek ekarriko dizkigute erosketak. Eta laster, gure hiriek errealitate areagotuko (EA) geruza bat izango dute.\nEgia izan ala ez, eszenatoki horretan badago etorkizunerako funtsezkoa izango den pieza bat: kokapen-teknologia ultra zehatza. GPSa eta nabigazio-mapetan agertzen den puntu urdina baliagarriak dira ezagutzen ez dugun hiri batean mugitzeko, baina ez dira nahikoa zehatzak makina adimendunentzat, jakin behar baitute non dagoen elementu bakoitza zentimetrotako eskala batean.\nEgoitza Londresen duen Scape startup-ak (Erresuma Batua) eskainiko digu aurrerapen hori. Enpresaren fundatzailekide Edward Miller-ek azaldu duenez, eskaintzen duten ikusizko posizionamendu-zerbitzuak GPSa eta kameren irudiak erabiltzen ditu, bizpahiru segundotan kalkulatzeko zehazki non gauden. Enpresak kaleetako 2.000 milioitik gora irudi bildu ditu munduko 100 hiri baino gehiagotako 3D mapak sortzeko, besteak beste, Londres, San Frantzisko (AEBak), Paris (Frantzia), Mosku (Errusia) eta Tokiokoak (Japonia). Datu horietako batzuk langileek bildu zituzten, hiriak zeharkatuz kamerekin hornitutako bizikletetan, baina Scape plataformak edozein iturritako irudiak prozesatu ditzake.\nScape sistemaren algoritmoek edozein iruditako “puntu interesgarriak” (kartelak, erakusleihoak edo farolak) erauzten dituzte eta datu basean dauzkaten milaka milioi erreferentziekin alderatu. Ondoren, sistemak triangulazioa erabiltzen du jakiteko objektu hori zein angelu eta distantziatatik bistaratu den eta kokaleku zehatza bidaltzen dio amaierako erabiltzaileari. Zehaztasun horri esker Errealitate Areagotua GPSa edo beste teknologia batzuk baino hobeto finkatuko da errealitatean, eta teknologia askoz harrigarriagoa eta erabilgarriagoa izango da. "Scape sistemak hurrengo mailara igo nahi du. Bere asmoa da gaitasun hori zabaltzea mugitzen den edozein hiri bizitara” azaldu du Millerrek.


Leioan antolatutako lehen mendi-jarduera 1928. urtera garamatza. Urte bereko Apiril-Maiatza-Ekaineko Pyrenaica aldizkarian, Euskal Herriko Alpinismo Federazioko erakundeen zerrendan, sortu eta lau urtera, lehen aldiz agertzen da “Lexona’ko Mendigoizale Arrapatzenbazaitut” kluba.\nSeguruenik, garai hartan ohikoa zen bezala, futbol-klubaren partaideengatik sortua: Arenas Club, Erandio Club, Athletic Club… Federazioan, 1930. urtera arte klubaren aztarnak aurki ditzakegu.\n1931-1936. urteetan gizarte-asaldura eta politiko handia izan zen. Euskadiko eta Nafarroako Alpinismo Federazioak ere hauen ondorioak jasan zituen. Bizkaiak krisialdia intentsitate handiagoz jasaten du eta honen erruz itzelezko gizarte banaketa. 1936ko apirilean federazio horretan gaur egun oraindik existitzen diren bost klub bakarrik geratu ziren. 1931n, Miguel Primo de Riveraren diktaduraren ostean, “Azkelari” mendigoizalen taldea azaldu zen Leioako\nBatzokian. Federazioarekin inongo harremanik izan barik, “Mendigoxale Batza” mugimendua sortu zen.\n1953an, Espainiako Mendi Federazioan atxikitua zegoen Lejonako Alpino Taldea jada abian zen.\nBere egoitza, “Casa Angel” izenarekin ezagutzen zen eraikinaren etxabeetan zegoen Aketxe tabernan kokatzen zen. Gaur egun etxebizitza den eraikin honen jabea Antonio Aresti “Txamuski” zen. Urte horretan, Espainiako Mendi Federazioaren Euskal Herriko Ordezkaritzako partaide legez onartzen da. Bere jarduera-egutegiarekin eta beste batzuetan, eskualdeko beste klub batzuekin partekatuz. Formalki, 1960ko hamarkadaren erdialdera arte iraun bazuen ere, dauzkagun dokumentuen arabera, Alpino Lejona taldea jardunean jarraitu zuen, gutxienez 1961. urtera arte.\nEspainiako Mendi Federazioaren 1960ko urtekariaren arabera, Grupo Alpino Lejonak 165 bazkide zituen orduan, eta bere lehendakaria Rafael Beitia Olaizola zen. 60ko hamarkadan Itxas Alde O.A.R. sozietatea sortu zen. Berezko mendi-jarduera eta egutegiarekin baina Federaziotik kanpo. Honen sorrera bat dator Alpino Lejona taldearen azken urteekin.\nLeioa Mendi Taldearen berreraketa, Lejona Alpino Taldearen jarraitzaile historikoak sentitzen garelako, 1991. urtearen amaieran hasi eta 1992. urtean ofizialdu zen. 1991ko bigarren seihilekoan, Leioako biztanleak, urtetan ibilitako mendizale aktiboak, elkartu egin ziren herrian mendi-jardueretara bideratutako elkarte bat antolatzeko. 1991ko abenduaren 2an, batzar horretako aktan islatuta, Leioa Mendi Taldearen sorreraren lehen Zuzendaritza Batzordearen eraketa agertzen da. Kideak hauek izan ziren: Pedro Diego Calvo Martín “Beltza” (lehendakaria), Mikel Martínez Manzanares (lehendakariordea), Asier Goitia Mezo (idazkaria), Iñaki Rodríguez De la Fuente (diruzaina) eta Agustín González de Langarika Mansilla (batzordekidea).\n1992ko urtarrilaren 20an, notario-akta bidez, ofizialki Leioa Mendi Taldea eratzen. Urtarrilaren 22an Euskal Autonomia Erkidegoko Kirol Elkarte eta Federazioen Erregistroan behar den dokumentazioa aurkeztu ondoren, klubarekin zerikusirik ez duten zenbait arrazoi direla medio, erregistroa 1992ko apirilaren 8ra arte atzeratzen da. 1992ko ekainean, Atxazpe Mendi Taldeak babestuta, orduan derrigorrezkoa zen bezala, kluba Bizkaiko Mendi Federazioan (BMF) sartzea eskatu zen. Ordutik, Euskal Mendizale Federazioko (EMF) eta Espainiako Mendi eta Eskalada Kirolen Federazioko (FEDME) kide izan da.\nOrdutik hona, belaunaldi berrien etorrerarekin jarraitzea espero dugun, mendizaletasuna indartzen duten mendi-jarduera asko eta anitz proposatu ditu Leioa Mendi Taldeak.\nJosé eta Javier Etxaniz anajei eta Rafael Beitiari (GB), Leioa Mendi Taldeari emandako dokumentazio eta testigantzengatik.


Neandertalen garaiko egurrezko lanabesa aurkitu dute Barrikan | El Diario Vasco\nSociedadNeandertalen garaiko egurrezko lanabesa aurkitu dute Barrikan\nNeandertalen garaiko egurrezko lanabesa aurkitu dute Barrikan\nNeandertalen lanabesa / EFE\nAranbaltzako aztarnategian aurkitutako tresna hagin egurrez egindako 15 zentimetroko punta bat da, adituen arabera indusketarako zein lantza bezala erabili ahal izan zutena\nJueves, 29 marzo 2018, 19:07\nEzohiko aurkikuntza egin dute Barrikan, Bizkaian. Neandertalen garaiko egurrezko tresna bat topatu dute Aranbaltzako aztarnategian. Nahiz eta aurkikuntza duela hiru urte gertatu, orain eman du honen berri 'Plos One' Estatu Batuetako aldizkari zientifikoak. Bertan azaldutakoaren arabera, duela 90.000 urte gizaki neandertalek sortutako egurrezko pieza bat izango litzateke aurkikuntza. Ezohiko albistea da tresna egiteko erabili zuten materialagatik zein honen kontserbazio-egoera onagatik.\nEuropako neandertalen aztarnak Europako beste bost tokitan bakarrik aurkitu dituzte, Barrikakoa kasu adierazgarrien artean kokatuz. Aurkitutako lanabesa hagin egurrez egindako 15 zentimetroko punta bat da. Garaiko gizakiek indusketarako erabiltzea posible dela uste dute adituek, nahiz eta lantza bezala erabiltzea ere ez duten baztertu.\nAurkikuntza Giza Garapenaren Ikerketarako Zentro Nazionala (CENIEH), Institut National de Recherches Archeologiques Preventives (Frantzia), Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU), Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa, Burgosko Unibertsitatea eta Kantabriako Unibertsitateko adituek egin dute.\nJoseba Rios-Garaizar CENIEHko arkeologo eta indusketen zuzendariak azaldu duenez, azken kanpainetan "aztarnategiaren indar estratigrafikoa egiaztatzeko" zundaketak egin zituztenean ustekabe atseginarekin tupust egin zuten. 90.000 urteko "lohi eta hondar aseetara" heldu ziren.\nArkeologoaren hitzetan, "egurrezko lanabesak aztarnategi zaharretan kontserbatzea oso-oso zaila da", azkar andeatu eta desagertzen den material organikoa delako. Zundaketetan, "industria litikoko" objektu ezberdinak agertu ziren, baina "baita ongi kontserbatutako egurrezko hondakinak ere", erabateko "salbuespena", Rios-Garaizarrek nabarmendu duenez.\n"Ia ikusezina den teknologia da, eta oso gutxitan aztertzeko aukera izan dugu, pieza oso urriak direlako. Orain Aranbaltzako puntari esker neandertalak pixka bat gehiago ezagutuko ditugu", azpimarratu du Rios-Garaizarrek.\nLos pubs irlandeses vuelven a vender alcohol en Viernes Santo 91 años después Detienen a 22 personas, una de Bizkaia, en una operación contra la pesca furtiva en Cantabria


Errenta aitorpena euskaraz egitearen alde egingo dute Bermeon - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nErrenta aitorpena euskaraz egitearen alde egingo dute Bermeon\nBermeoko Udalak herriko lau banketxerekin eta bi aholkularitzekin errenta aitorpena euskaraz egitea sustatzeko hitzarmena sinatu du.\nUdaleko eta entitate desberdinetako ordezkariak, hitzarmena sinatzen.\nBermeoko Udalak eta herriko lau banketxek eta bi aholkularitzek elkarlanean errenta aitorpena euskaraz egitea sustatzeko konpromisoa agertu dute beste urte batez. Modu horretara, entitate horiek errenta aitorpena euskaraz egiteko erraztasunak emango dizkiete bezeroei. Aldi berean, udalak sentsibilizazio lana egingo du.\nKonpromiso hori gaur goizean sinatu duten hitzarmen baten bidez adierazi dute. Udalaren aldetik Juan Karlos Agirre Euskara Saileko zinegotziak eta Aitziber Gabikaetxebarria, Euskara teknikariak sinatu dute. Entitateen aldetik, Iker Otaoleak eta Mirenlur Fraduak, Torrealday aholkularitzaren eta Bermeo Consulting aholkularitzen ordezkariek, eta Jose Ramon Renteria, Leire Ormaza, Iñaki Kanaletxebarria eta Amagoia Gutierrez, Laboral Kutxa, Kutxabank, CaixaBank eta BBVAren Bermeoko sukurtsaletako zuzendariek sinatu dute, hurrenez hurren.\nHitzarmenagaz eragile bakoitzak bere esparrutik herritarrek errenta aitorpena euskaraz egin dezaten ahalegintzea da. Hori “modu natural” batean eta “traba barik” izatea gura dute eta, horrela, “apurka apurka errenta aitorpena euskaraz egiten duten herritar kopuruak gora egitea”.\nAgirrek gogoratu duenez, udalak errenta aitorpena euskaraz egitea sustatzeko kanpainak abiarazi ditu 2014. urtetik. 2018ko errenta kanpainan ere “udala, banketxeak eta aholkularitzak elkarlanean” arituko direla adierazi du. Elkarlan horren barnean “hainbat konpromiso” hartu dituzte.\nIzan ere, udalak Errenta aitorpena euskaraz sentsibilizazio kanpaina jarri du martxan. Kanpainagaz “herritarrek errenta aitorpena euskaraz egiteko dituzten baliabideen berri emateko komunikazioa” landu dute: etxe guztietatik esku orriak banatuko dituzte, kartelak jarriko dituzte udalerrian zehar, kanpaina sare sozialetatik zabalduko dute, eta azkenik, berba teknikoen inguruko azalpenak ematen dituzten hiztegiak banatuko dituzte herritarren artean.\nGabikaetxebarriak adierazi duenez, administrazioa euskalduntzea lortu ahal izateko herritarren parte hartzea beharrezkoa da; “gutako bakoitzak errenta aitorpena euskaraz egiten dugun bakoitzean administrazioa euskalduntzeko pausuak ematen ari gara eta hori beti da positiboa”.\nHitzarmena sinatu duten entitateen aldetik, “bezeroak euskaraz egitera animatzeko eta aitorpena euskaraz egiten laguntzeko” konpromisoa hartu dute. Hala, ahoz zein idatziz aitorpena euskaraz egiteko gonbidapenak luzatuko dituzte, eta kanpainaren amaieran “euskaraz egindako aitorpenen kopurua eta portzentajea jaso” eta udaletxera bidaliko dute.\nHerritar gehienen aitorpenak finantza erakundeen eta aholkularitzaren bitartez egiten direla zehaztu du zinegotziak, Bizkaiko Foru Aldundiak etxera eginda bidaltzen dituenen eta internet bidez egindakoen atzetik. Horregatik, bulego horiek errentaren kanpainarako “bitartekari naturalak” direla adierazi du, “herritarrengandik hurbilen” egonda.\nFinantza entitate eta aholkularitzako ordezkariek kanpainan parte hartzearen garrantzia azpimarratu dute, eta horrekin “Bermeoko euskararen aldeko jarrera proaktiboaren alde” egingo dutela aldarrikatu dute.\n“Lehen berba euskaraz egiten dugu, elkarrizketa, ahal den guztietan euskaraz izaten da eta, azkenik, dokumentua euskaraz ateratzeko aukera eskaintzen diogu herritarrari eta horrek arlo honetan euskara normaltasunez erabiltzeko joera indartzen du“, adierazi dute. Beste motatako gestioak euskaraz egiten badituzte, errenta aitorpena ere hala egitera animatu dituzte herritarrak.\nAgirrek entitate laguntzaile guztiei eskerrak eman dizkie kanpainan parte hartzeagatik, eta udalak zein finantza entitateak eta aholkularitza herritarrak errenta aitorpena euskaraz egitera gonbidatu dituzte, beraien aldetik “erraztasun guztiak” emango dituztela ziurtatuta.


Debagoienak bere turismo eskaintza aurkeztuko du Explore San Sebastian Region turismo bulegoan - Artikulua - ORAIN Gipuzkoa\nDebagoienak bere turismo eskaintza aurkeztuko du Explore San Sebastian Region turismo bulegoan\n“Eskualdeen Txokoa, 10 hilabete, 10 eskualde” ekimenaren baitan\n“Eskualdeen Txokoa, hamar hilabete, hamar eskualde” ekimenaren barruan, gaur Debagoiena eskualdea aurkeztu da Explore San Sebastian Region turismo bulegoan. Aurkezpenean izan dira Maite Cruzado, Turismoko zuzendaria, Eskoriatzako alkate eta Eskualdeko Presidente den, José Ramón Etxezarreta eta turismoko arduraduna, Ana Eriz.\nOstegunean eskualdea sektorearen aurrean aurkeztuko da eta ostiraletik aurrera, aste osoan egongo da Debagoiena San Sebastian Region bulegoan, bisitarien eskura jarriz eskualdeak duen eskaintza oparoa.\nBertako turismo arduradunek adierazi dutenez, Debagoienean zehar ibiltzea artearen historian bidai baten murgiltzea da, erdi aroko herriguneetan ibiltzea Errenazimenduko obrak mirestuz, barrokoaren indarragatik liluratzea,…Euskal arte garaikidearen sorlekura hurbiltzea…gure historia, ohiturak, kultura… ezagutzea, jai tradizioez gozatzea. Naturan barneratzea da, paisaiaz gozatzea, kirola praktikatzea…gure gastronomia dastatzea.\nMaiatzaren 14ean ondorengo tailerrak egingo dira Donostiako Boulevard-ean:\n17:00-18:00: Arkeologia tailerra. Oñati-Arrikrutz kobak antolatuta.\n18:00-19:00: Kimika bizirik tailerra. Bergarako Laboratorium Museoak antolatuta.\nDebagoienak ondare kultural ugari ditu, bestek beste, Bergarako LABORATORIUM museoa edo Oñati eta Bergarako herrigune monumentalak, Arrasate eta Leintz Gatzagako erdi aroko herriguneak edo Oñatiko Sancti Spiritus Unibertsitateai eta arte garaikidearen eredu den Arantzazuko Santutegia. Horrez gain, errementari, zeramikari eta artisauen bizitza ezagutu daitezke; Leintz Gatzagako Gatz Museoa, Ibarraundi Museoa edo Zubiate labea bisitatu edota jaiak eta azoka tradizionalak ezagutu daitezke, besteak beste, Antzuolako Moroaren Alardea, Korpus Eguna Oñatin…\nVasco-Navarro bide berdea jarraituz, Aizkorri-Aratz Parke Naturaleko paisaietaz gozatu, Oñati-Arrikrutz kobetako sekretuak ezagutu eta Debagoieneko mendi ibilien sarean zehar ibil daiteke.\nAzkenengo urteetan, ekintza ugari garatzen ari dira Debagoieneko eskaintza turistikoa dinamizatzeko eta goi denboralditik kanpo sustatzeko\nGaraiko eta eskualdeko produktuak dira JARDUNALDI GASTRONOMIKOEN ardatza eta Deba Garaia eta Landa Garapen Elkartearekin batera antolatzen dira.\nBertako ekoizleen elkarlanari esker DEBAGOIENEKO ARTZANTZA EGUNA antolatzen da, maiatzaren 13an egingo da Aretxabaletan V. edizioa; urriaren 23an Gatzaren Azoka; irailan tomate astea Aretxabaletan .\nDebagoieneko mendi ibilbide sarea nabarmentzeko helburuarekin, aurten PUNTAIK PUNTA jaialdiaren 2.edizioa antolatu da, Euskal Herriko bidezidorren lehenengo jaialdia. Aurten Bergara izango da gune nagusia eta Maiatzak 19 eta 21 bitartean izango da.\nIGNAZIOTAR LURRALDEA, egitarauaren barnean, Urola Erdia eta Urola Garaia eskualdeekin batera, EZKUTUKO ALTXORRAK egitaraua garatuz, gune desberdinetara bisitak eskaintzen ditu Eskualdeak eskualdeko ondare zabala balorean jarriz. Aste honetan ematen zaio hasiera egitarau honi.\nKongresuetako turismoarei dagokionez, GANDIAGA TOPAGUNEA Kongresu Gunea eskaintzen du\nArtzantzaren Egunaren V. edizioa Aretxabaletan\nPuntaik Punta Jaaldiaren II edizioa\nEzkutuko Altxorrak: Ondorengo bisitak egongo dira (aurrez izena eman behar da):\nMaiatzaren 13an: Elgetako Jasokunde Amaren erretaula (12etan)\nMaiatzaren 14an: Kakao zaporea Ignaziotar Lurraldea (12:00) eta Oñatiko Madalenako ermita (18:00)\n“Pozik gaude Eskualdeen Txokoa ekimenarekin, baliotsua izan baitan Donostiako publikoa mugiarazteko lurraldearen gainerako lekuetara. Gipuzkoako eskualdeek eta herriek ahalegin handia egin dute hamarkada hauetan, eta oso emaitza interesgarriak eta baliabide erakargarriak lortu dituzte. Debagoienak balio kultural eta natural ugari ditu” esan du Maite Cruzado Turismoko foru zuzendariak.


Etimologikoki, zauria esan nahi du. Jatorri horretatik abiatuta, traumari buruzko definizio asko daude bere bi alderdietan: muturreko gertaera txundigarri gisa eta gertaera horren aurrean gizakiak duen erreakzio gisa. Antzeko zentzuan, ‘trauma soziala’ terminoa erabiltzen da prozesu edo gertakizun historikoren batek herrialde oso bat kaltetuta utz dezakeela adierazteko.\n‘Trauma psikosozialez’ hitz egiten denean bi alderdi azpimarratzen dira: a) pertsonei edo komunitateei eragiten dien zauria sozialki eragin dela, hau da, zauri horren jatorria ez dagoela pertsonarengan, gizartean baizik; b) haren izaera pertsonaren eta gizartearen arteko harremanetik elikatzen da eta harreman horri esker eusten zaio, erakundeen eta taldeen bitartekaritzen bitartez ez ezik, bitartekaritza indibidualen bitartez ere. Elementu horiek erabakigarriak dira esperientzia traumatiko baten ondoren munduan berriz kokatzeko zer egin daitekeen identifikatzeko garaian.\nGertaera baten potentzial traumatikoa bere ezaugarrien araberakoa izango da (potentzial handiagoa bat-batekoa, luzea, errepikakorra eta nahita egindakoa bada) baita hura pairatzen duen pertsonaren edo komunitatearen esperientziaren eta pertsona edo komunitate horrek erantzuteko dituen aukeren araberakoa ere. Hortaz, traumaren definizioa ezin da orokorra izan, baizik eta bizirik atera direnen esperientzietatik abiatu beharko du.\n‘Gertaera traumatiko’ bati buruz hitz egiteko elementu nagusiek honako irizpide hauek izan ditzakete oinarritzat:\nPertsonaren osotasun fisikorako eta/edo psikologikorako mehatxua izan daitekeen esperientzia, gertaera jazo denean kaoseko eta nahasketako bizipenekin lotuta dagoena askotan, oroitzapenaren zatiketa, absurdotasuna, laztura, anbibalentziak edo nahasmendua.\nMarka ezabaezin batekin lotzen dena.\nGainerako pertsonentzat adierazezina, kontaezina, ulertezina dena.\nPertsonaren segurtasuneko erreferenteak osatzen dituen oinarrizko onarpen bat edo gehiago hausten dituena, eta, oso bereziki, bizitzari buruzko zauriezintasuneko eta kontroleko sinesmenak hausten dituena. Esate baterako, beste pertsonekiko konfiantza eta enpatiarako aurrejoera, edo munduaren izaera kontrolagarrian eta iragartzeko modukoan jarritako konfiantza.\nHortaz, pertsonaren, komunitatearen eta gizartearen identitateari sakon eragiten dion esperientzia da, munduaren eta norberaren ikuspegia hausten duelako.\nBizirik atera direnen esperientziak erakusten du ezbeharrarekiko erresistentziazko elementu batzuk daudela, esperientziari zentzua bilatzen lagunduko dutenak, esperientzia txertatu ahal izateko. Besteak beste: norberaren bizitzari buruzko kontrolari eustea eta defentsa-gabezia saihestea; norberari eta munduari buruzko irudia berreraikitzea; anbiguotasuna eta zalantza onartzea; eta emozio positiboak sustatzea.\nMartín Baró, I. (1990): Psicología Social de la Guerra. Trauma y Terapia. Erdialdeko Amerikako Unibertsitatea, San Salvador, 10. Or.\nPérez-Sales, P. Koord. (2003): Programa de autoformación en psicoterapia de respuestas traumáticas (volumen 1): trauma y resistencia.


Klima-aldaketa | Greenpeace España - EU | Greenpeace España\nKlima-aldaketa, gizateriak aurka egin behar duen ingurumen-mehatxu handiena da.\n200 herri inguru planetaren tenperaturaren handiagotze atari-handiena 1,5 ºC-tan ezartzea hitzartu zuten\n2040rako Europar Batasun osoan, berotegi-efektuko gasen emisio netoak zerora txikiagotu behar ditugu, klima-aldaketaren efekturik txarrenak bizi izan nahi ez baditugu\nElcano Institutuaren arabera, hiritarren % 81ek, Espainiak klima-aldaketaren kontrako borrokan nahikoa egiten ez duela pentsatzen du\nKlima-aldaketa gure aroko gaitza da eta bere ondorioak suntsitzaileak izan daitezke erregai fosilekiko mendekotasuna eta berotegi-efektuko gas-isuriak drastikoki ez baditugu txikiagotzen. Izan ere, klima-aldaketaren eraginak hautemateko modukoak dira, eta agerian geratzen dira Munduko Meteorologia Erakundearen (MME) datuen arabera, hala nola:\nMunduko batezbesteko tenperatura 1,2°C igo da jada garai aurreindustrialetik.\nDauden datuen arabera, 2015etik igarotako sei urteak dira izandako beroenak. 2011tik 2020ra bitarteko hamarkada inoiz erregistratu den beroena izan zen.\n2021eko maiatzean, Estatu Batuetako Administrazio Ozeaniko eta Atmosferikoaren Bulego Nazionalak (NOAA) Mauna Loa behatokian neurtutako CO2-aren hileko batez besteko kontzentrazioa, Hawaiin, 417 zati milioi bakoitzeko (ppm), metatutako gehieneko historikora iritsi zen duela hiru milioi urtetik erregistratzen ez zen CO2 kopurua.\nBaina, gaur egun, klima-aldaketaren inpaktuak intentsitate handiagoz nola agertzen diren ere ikusten ari gara, hala nola:\nMuturreko fenomeno meteorologikoak, hala nola danak, ekaitzak eta urakanak.\nInoiz baino bero-bolada gogorragoak, iraunkorragoak eta ohikoagoak.\nInpaktu horiek, aldi berean, gero eta larriagoak izango diren kalte ekonomiko eta sozialak eragiten dituzte, hala nola uztetan eta elikagai-ekoizpenean eragindako kalteak edo osasunean izandako arriskuak.\nAdituek islatzen dituzten agertoki probable txarrenetan, tenperatura- igoera 4,8 ºC-tara irits liteke mende-amaieran. Klima-aldaketa ingurune-perspektibara, zein politiko, ekonomiko eta sozialera heltzen den mundo mailako arazoa da, aurreikuspen txarrenek galera ekonomiko itzelak ere ondorioz ekartzen dituena. Izan ere, gure jokaeraren aldaketa berandutzen badugu, askoz handiagoakizango dira tenperaturaren igoerara egokitzeko inbertsioak.\nSinatu! Erregai fosilen publizitatea debekatzeko eskatu\nEuropar Batasuneko berotegi-efektuko gasen emisioen % 79a, erabilera energetikoetara edo garraiora zuzendutz dauden erregaien erreketaren erruz gertatzen dira Eurostat-en datuen arabera.\n2019an, Espainian erabilitako energiaren % 84a, iturri ezberriztagarriak diren erregai fosiletatik edo energia nuklearretik zetorren. Berez, Espainia, Europar Batasuneko beste bost herriekin batera, kontinenteko berotegi-efektuko gas guztien % 72-a inguru metatzen dute.\nSektore energetikoaren energia zikinen erabileragatik,—petrolio, ikatz eta gasa— mundu mailako berotzearen errudun handienetako bat da. 90 enpresa inguru, munduko emisioen ia bi hirugarrenen arduradunak dira.\nHorietatik 20k bakarrik isurtzen dituzte munduko berotegi-efektuko gas guztien % 35, guztiak erregai fosiletara bideratuak.\nEspainian, elektriko handiak -Endesa-k, Iberdrola-k, Naturgy-k, EDP-k eta Viesgo-k—berriztagarriak ez diren iturriak erabiliz, elektrizitatea sortzen jarraizten dute, horregatik, modelo eutsezin hau alda dadin eta eraginkorra, zentzuzkoa, % 100 berriztagarria eta demokratikorrerako sistema energetikoa bizkortu dadin lan egiten dugu.\nBidea hiritarren eskutik letorkeen iraultza energetikoa da: energia berriztagarriekin klima-aldaketaren efektuak arintzea lortuko dugu, lanpostuak sortuko duen eta elektrizitate-kostuak txikiagotuko dituen eraginkortasun energetikoa lortuz.\nErregai kutsatzaileak eta energia nuklearra baztertu behar ditugu eta hiritarren parte hartzea handitu, trantsizio berriztagarriari etekina ateratzeko.\n“Klima-aldaketa halabeharrezko inplikazioak izango dituen errealitatea da jada, baina oraindik bere ondoriorik zorrotzenak txikiagotzeko garaiz gaude.”\nGreenpeace-k klima-aldaketa geldiaraztea lortzen duten konponbideak bultzatzeko lan egiten du, sektore energetikoari (erregai fosilekiko eta energia nuklearrarekiko mendekotasuna amaitzeko eta energia berriztagarriekiko ordezapena bizkorteko) eta garraioan, aurreztean eta eraginkortasunean oinarritutako energia-sistema demokratikoa eta % 100 berriztagarria ahalbidetuko duten politikak babestuz, baita munduko isurketak murriztea lortuko duten nazioarteko akordioak eta itunak ere.\nHori lortzeko, erregai fosilen enpresen boterearekin amaitzeko, herritarren esku dauden energia berriztagarriak bultzatzeko, konpainia handiei mesede egiten dieten elektrizitate-merkatuaren arauak sakon erreformatzeko, pertsona guztientzako mugikortasun iraunkorra lortzeko, hiriak eraldatzeko eta sistemari buelta emateko lan egiten dugu, susperraldi berde eta justu batekin.\nJoka ezazu zure kontsumoarekin! Eraginkortasun energetikoko neurri erraz batzuk zure etxean hartuz, dirua aurreztuko duzu eta klima-aldaketaren kontrako borrokan lagunduko duzu. Hemen proposatzen dizkizugu batzuk.\nGreenpeace-erekin bat egin! Gure erakundearen parte izan zaitez, gobernuei eta enpresei politika eta praktika jasangarriak har ditzaten eskatzeko. Pertsona bat iristen ez den lekura, talde batek bai. Sakatu hemen Greenpeace-erekin bat egiteko!\nSina ezazu eta Gobernuari klima-aldaketaren kontrako legeak egin ditzan eskatu\nKlima-Aldaketaren eta Trantsizio Energetikoaren Legea\nNazioarteko negoziazioei buruzko dokumentuak, 2009-2017\nKlima-aldaketari buruzko Ikerketak sakontasunean ikusi


Balantze ona bizkaitarrentzat, RETAbet eta Santurtziren hil edo biziko garaipenekin | Federación Vizcaína de Baloncesto – Bizkaiko Saskibaloi Federazioa | Todas las informaciones del baloncesto vizcaíno federado y escolar. Bizkaiko Saskibaloi federatuaren eta eskolaren berri guztiak hemen\nHome » Berriak, Nagusiak » Balantze ona bizkaitarrentzat, RETAbet eta Santurtziren hil edo...\nLointek Gernika Bizkaia eta Bidaideak Bilbao BSR taldeen porrotak kenduta, gainontzeko ordezkari bizkaitarrek garaipenak lortu dituzte estatu mailako lehiaketetan. RETAbet taldeak hil ala biziko garaipena lortu zuen maila mantentzeko . Santurtzik ere garaipen garrantzitsua lortu du, Igoerako Fasea jokatzeko bere helburuan.\nEzinbesteko garaipena lortu zuten Beltzezko gizonek maila mantentzeko lehian dagoen aurkari zuzen baten aurka. Hasieratik talde bilbotarrak partiduko erritmoa markatu zuen. Belgikarren konexioak 11-0eko partziala ahalbidetu zuen baina Kataluniarrak distantziak murriztu zituzten (32-26,16.min). Atsedenaldiaren ondoren berriz ere bilbotarrek diferentziak lortu zituzten eta hirugarren laurdena 74-47 bukatu zen, eta partidua erabakita geratu zen.\nLointek taldeak oso garesti ordaindu zuen bere eraginkortasun eza Mann Filter taldearen aurka eta atsedenaldira 54-35 iritsi ziren. Gernikarrak saiatu arren, oso zaila zen partiduari buelta ematea. Erasoan hobeto ibili ziren eta defentsan ere sendoago, horren isla zen markagailuan ageri zen 65-55. Momentu horretan Vega Gimenok bere jokoa erakutsi zuen, bi hiruko lortuz eta bizkaitarren aukerekin bukatuz.\nPeytonekin ezin kontatu harren, GDKO-k ADBA taldeari irabazi dio. Bigarren partzialera arte partidua oso orekatua joan zen eta defentsako lan onari esker atsedenaldira +12 iritsi ziren, Alonso de Armiño, Agirregoikoa eta Valienteren joko onari esker. Moore eta Ezhe etxekoek diferentziak murriztu zituzten baina GDKO-k ez zuen amore eman eta garaipena lortu zuen.\nEBAko AA multzoko liderraren eta azken sailkatuaren arteko partiduan ez zen ezustekorik izan. Fisikoki eta errebotean gehiago izan ziren eta hirukoetan lorturiko 13-30ekoak dena erabakita utzi zuten. Lehen laurdena 16-31 bukatu zen eta atsedenaldirako dena erabakita zegoen 35-59koarekin.\nSanturtzik neurria hartua dio Easori denboraldi honetan, edo hori dirudi. 4 aldiz jokatu dute elkarren aurka eta guztietan Bizkaitarrak nagusitu dira. Larunbatean, lehen laurdenerako 17-7 nagusi ziren Santurtziarrak eta ondoren Juan Torres bikain baten abantaila mantentzea lortu zuen. Garaipen honekin Santurtzi laugarren postuan da PAS Pielagos taldearekin berdinduta eta donostiarrak baino basketaveage altuagorekin eta garaipen bat gehiagorekin.\nBidaideakek ez du 2018a nahi bezala hasi. Midebak eraman zuen partiduaren erritmoa eta Bilbotarrak atzetik joan ziren. Turek eta Garcia beraien ohiko zenbakien azpitik ibili ziren baina 4 minuturen faltan partidua berdintzea lortu zuten, 54-54. Txurdinagakoak ordea ez ziren gai izan partidua apurtzeko eta garaipena Extremadurako lurretara joan zen.\nMikel Pereda, 6 hilabetetanjuniorretik EBAra, lehen mailatik pasatuz Hurrengo sarrera :


Jaialdiaren irekiera itzela! » Homeless Film Festival Bilbao\nJaialdiaren irekiera itzela!\nOrain bai. Homeless Film Festivalek bere esentzia berreskuratu du. Ikuslerik gabeko 2020ko edizio tristea atzean utzi ondoren, seigarren edizioaren irekierak arrakasta handia izan du. Hainbat ikastetxetatik etorritako publiko gazteak Bizkaia Aretoa bete du, eserleku bakar bat ere libre utzi gabe.\nGoizeko saioan bildutako ikusleek menu aberats batez osatutako goiza izan dute, eta bertan zinea eta antzerkia izan dira protagonista nagusiak. Ateak irekitzeko, Bizitegin egindako etxerik gabeko pertsonen errealitateari buruzko film laburrak eta Santurtzi Jaialdiko Kalean sailean proiektatutako film labur bat proiektatu dira.\nBizitegin egindako film laburrek ikusleen gozamenerako balio izan dute, eta argi dago zinemarekiko grina barneratzen ari dela zentroetan, izan ere, aurten aurkeztutako lanak kalitate handikoak izan dira, urtez urte gainditzen ari direla.\nJaialdiaren eta Santurzineko Kalean sailaren arteko lankidetza hirugarren urtez luzatzen da jada, eta gaur goizean Alberto Molina Jimenezek ekoitzitako ¿Quién eres? film laburra proiektatu da. Migratzaileei buruzko kontakizun hunkigarria duen film laburrak eztarrian korapilo batekin utzi ditu aretoko ikusleak.\nZinemari eskainitako lehen atalaren ondoren, Kuskurrum eta Zenbatu antzerki konpainiek aurten landutakoa antzeztu dute.\nKuskurrum konpainiak, Cloti Pérezek zuzendutako “Mezclum” obra antzeztu du. Gaurkotasun pandemikoa ikuspegi propio batetik aurkeztu du lanak, beraien egunerokotasunean izan dituen aldaketak azpimarratuz. Gogoratu behar dugu COVID-19aren ondorioz Kuskurrumek ez zuela modu presentzialean jardun iaz, beraien antzezlana emanaldian proiektatzeko bideoan grabatu zutelarik. Hori dela eta, aurtengo emanaldia bere horretan guztiz arrakastatsutzat jo daiteke.\nGoizeko saioari amaiera Zenbatu taldeak eman dio, Inork/Nadies antzezlanarekin. Antzezlan horrek gizarteak gutxietsitako pertsonen figura aldarrikatzen du, errealitateari guztiz aplikagarriak zaizkion hainbat eszena irudikatuz.\nHomeless Film Festival inoiz baino indartsu eta gogotsuago itzuli da, eta seigarren edizioaren irekiera arrakastatsua izan da. Publikoak ere jaialdian modu aktiboan parte hartu nahi izan du, protagonistei galdera ugari eginez.\nBukaeran, partaideek aldarrikapen feminista bat egin nahi izan dute, emakumezkoen aurkako biolentzioa salatuz eta hurrengo azaroaren 25ean izango den elkarretaratzerako deialdia eginez.\nHomeless Film Festivalek gaur arratsaldean eta bihar jarraituko du egun osoan.\n← VOTAMOSSevillako jainkosek beraiena egin dute Bizkaia Aretoa →\nZinema soziala amaiera ekitaldirako\nBigarren jardunaldia indartsu hasi da\nSevillako jainkosek beraiena egin dute Bizkaia Aretoa


Gomendioak - Ertzaintza - Departamento de Seguridad - Gobierno Vasco\nONLINE EROSKETA SEGURUA\nABESTU ZURE GAILUA:\nInstalatu babes-softwarea (antibirusa, anti-spywarea) eta firewall sistemak.\nInterneteko esploratzailea eguneratuta izan.\nBilatu beste bezero batzuen feedback-ak, eta webguneari buruzko iritziak kontsultatu Interneten.\nAztertu webgunearen itxura, eta arretaz aztertu honako alderdi hauek: pribatutasun-politika, bidalketa eta itzulketa politika, enpresaren erakuntzari buruzko datuak, erabiltzeko baldintzak eta harremanetarako datuak –helbide fisikoa eta telefonoa.\nEgiaztatu nabigatzaileko helbidea zuzena dela eta ez dutela ordezkatu.\nEz fidatu pagotxez, eta aztertu produktuaren ezaugarriak.\nEROSTEA ERABAKITZEN BADUZU:\nEz erabili ordenagailu publikorik, ezta segurua ez den konexio publikorik ere.\nEgiaztatu nabigatzailearen helbidearen hasieran “https” jartzen duela, eta kandaduaren ikurra duela (klikatu gainean).\nHautatu ordainketa-aukera segurua: jasotzean ordaintzekoa edo PayPal erako zerbitzuak.\nTxartela erabiltzea erabakitzen baduzu: txartel birtualak edo aurreordainketakoak erabili, eta kreditu-txartelak lehenetsi zordunketa-txartelen aurretik.\nAhal dela ez egin banku-transferentziarik eta ez erabili WesternUnion edo MoneyGram erako plataformarik.\nZALANTZAREN BAT BADUZU, EZ EROSI.\nMICROSOFTEN IRUZURRAREN PREBENTZIORAKO AHOLKUAK\nEZ EGIN JARAMONIK DEIEI. Microsoftek inoiz ez du telefonoz deitzen ekipamendua konpontzeko euskarri teknikoa emateko. ETA EZ EZAZU DEITU! Microsoften oker edo ohar mezuek inoiz ez dute telefono-zenbakirik izaten.\nEZ AMORE EMAN SOLASKIDEAK BEREAN JARRAITZEN BADU. Ez instalatu aplikaziorik, ez egin ordainketarik.\nEZ EMAN DATU PERTSONALIK EDO FINANTZA-DATURIK EZEZAGUNEI.\nKONFIANTZAZKOAK DIREN GUNEETATIK BAKARRIK DESKARGATU SOFTWAREA..\nGAILUAK EGUNERATUTA ETA BABESTUTA EDUKI. Instalatu eta aldian behin eguneratu antibirusak, anti-spywareak, firewall sistemak, etab.\nALDIAN BEHIN GARRANTZIZKO DATUEN SEGURTASUN-KOPIAK EGIN\nBEC/CEO IRUZURRAREN PREBENTZIORAKO AHOLKUAK\nMONITORIZATU enpresako posta elektronikorako SARBIDEAK, norbait legez kontra sartzen bada hauteman ahal izateko.\nBISUALKI EGIAZTATU HORNITZAILEAREN KONTUA LEGEZKOA DELA, eta ez dela oso antzekoa den beste kontu bat. Egiaztatu mezuaren jatorria, baldin eta susmagarria edo ezohikoa bada, edo bidali duenak presa duela eta/edo ahalegina behin eta berriz egiten duela iruditzen bazaizu.\nZIFRATUTA BIDALI garrantzizko informazioa duten agiriak, kanpoko norbaitek horiek eskuratzea eragozteko.\nProtokolo-segurua ezarri ordainketak egiteko, esate baterako, egiaztapen-faktore bikoitza: ordaintzeko modua, banketxea, eta abar aldatzen bada. HORNITZAILEAREKIN HARREMANETAN JARTZEKO posta elektronikoa ez den beste bide bat erabili, arriskuan egon badaiteke ere. Esate baterako: telefonoz deitu.\nErasotzaileek ingeniaritza soziala erabiltzen dute, eta LANGILEAK KONTZIENTZIATU ETA PRESTATU IZATZU teknika horiek antzemateko eta saihesteko.\nRANSONWAREAREN PREBENTZIORAKO AHOLKUAK\nSEGURTASUN-KOPIAK EGUNERO (edo gutxienez astero) EGITEKO POLITIKA EZARRI, SARETIK ISOLATUTAKO ETA DESKONEKTATUTAKO kanpoko euskarrietan (backup zintak edo DVDak). Kopia horietatik berreskura daitezke zifratuak eragindako fitxategiak, edota sistema osoa ere leheneratu daiteke.\nEnpresa bateko ekipamenduetara iristeko URRUNEKO SARBIDEA ahalbidetzen duten zerbitzuek oso seguruak izan behar dute, eta SARBIDE-GAKO SENDOA izan behar dute.\nSARRI AZTERTU ARRETAZ aplikazioetan sortu ahal izan diren eta argitaratu diren AHULEZIAK.\nEnpresako ekipamendu guztietan INSTALATU ETA EGUNERATU era horretako erasoak saihestuko dituen ANTIBIRUS programa bat.\nEGUNERATUTA IZAN enpresako SISTEMA ERAGILE ETA PROGRAMA GUZTIAK, software-ahuleziez baliatzen diren troiarrak sartzea eragozteko.\nERABILTZAILEEI POSTA ELEKTRONIKOA ZUZEN ETA MODU SEGURUAN ERABILTZEARI BURUZKO, prestakuntza eman, horixe izaten baita ekipoak kutsatzeko erabiltzen den bide nagusia.\nEnpresetako ekipamendu-administratzaileek erasoa noiz gertatzen ari den ahalik eta azkarren antzematen lagunduko duten SEGURTASUN AUDITORIAK AKTIBATU behar dituzte (log deiturikoak).


Ikasten ikasteko ikastaroak | Consumer\nIkasten ikasteko ikastaroak\nHezkuntza-erakundeek, erakunde pribatuek eta web-orriek berariazko ikastaroak proposatzen dituzte ikasleei ikasteko denbora optimizatzen erakusteko\nEdukiak ikasi aurretik, ikasten ikasi behar da. Helburu hori lortu nahi da gaur egun hezkuntza maila guztietako ikasleei proposatzen dizkieten ikasketa tekniken ikastaro eta tailerren bidez. Laguntza-programa horiek eragina dute ikasleak errendimenduari laguntzen dioten eta bere denbora ongi antolatzen ikasten duen ikasketa-metodologiak eta -estrategiak ezagutzen eta aplikatzen jakitea, ataza-programazio egoki eta eraginkor baten bidez.\nZergatik ez du gainditzen ikasle horrek? Gurasoek eta irakasleek galdera hori egin dute, zenbait ikasleren emaitza akademikoak aztertu ondoren; izan ere, ikasle horiek orduak ematen dituzte liburuen aurrean, baina ez dute kalifikazio onik lortzen azterketetan, edo ikasturtea arrakastaz gainditzeko behar adina gaitasun eta gaitasun dituzten ikasleen artean. Hala ere, uste baino errendimendu txikiagoa dute. Kasu askotan, izendatzaile komun bat dago: ikasi nahi eta ikas dezaketen ikasleak dira, baina ez dakite nola egin.\nIkasle batzuek orduak ematen dituzte liburuen aurrean, baina ez dute kalifikazio onik lortzen azterketetan.\nNazioarteko irakaskuntzan, ikerketan eta aholkularitzan esperientzia handia duen hezitzaile Rosa María Torresek, ‘Los achaques de la educación’ liburuan dioenez, hezkuntza-sistemek ikasketa-plan eta -programak betetzeko lan handiagoa dute, eta “ez diote kasu egin ikasleek ikasten duten moduari”. Hala ere, aitortzen du azken urteotan “onartzen hasi dela ikasteko gaitasuna ez dela berezko, eta hori hobetzen irakats daitekeela”.\nHezkuntza-administrazio batzuek hainbat proposamen hasi dituzte beren ikastetxeetan, bai curriculumetan irakasgaien eduki gisa ikasteko trebetasunak eta teknikak txertatuz, bai ikasten ikasteko programak sustatuz, eskola-orientazioko sailen zerbitzuetan integratuta. Kasu batzuetan, ikastetxeetako guraso-elkarteak arduratzen dira horrelako ekimenak abian jartzeaz, eta ikasteko ikastaro espezifikoak diseinatzen dituzte ikasleentzat, ikastetxetik kanpoko adituek ematen duten eskolaz kanpoko jarduera gisa.\nUnibertsitateetako laguntza-programak doakoak dira ia beti, eta, batzuetan, konfigurazio libreko kreditutzat hartzen dira.\nUnibertsitate-esparruan, goi-mailako hezkuntza-erakundeak, ikasleek etapa honetan ikasketa-metodologia aldatu behar dutela ohartuta, prestakuntza-tailerrak sartzen hasi dira ikasleei beren zerbitzuen artean, eta horietan errendimendu akademiko positiboa lortzeko estrategia eta metodologia eraginkorrenak lantzen dira. Ikaskuntzari laguntzeko programa horiek doakoak dira ia beti, eta, sarritan, “zero ikastaroak” direlakoen programazioetan sartzen dira, unibertsitate aurreko ikasleei zuzenduak, edo ikasturte osoan erabil daitezke, eta konfigurazio libreko kreditu gisa onartzen dira.\n“Ikasi ikasten”, “hobetu zure ikasketa-metodoa”, “gainditzeko teknika eraginkorrak”. Hala, bada, gero eta kabinete eta pedagogia-zentro eta eskola-psikologiako zentro gehiagok erakartzen dituzte beren errendimendua hobetu nahi duten ikasle-talde handi bat, ikasketa-estrategia eraginkorrenak ikasita. Zerbitzu horiek hainbat profiletarako ikastaroak dituzte, hala nola lehen hezkuntzako ikasleentzat, unibertsitateko ikasleentzat eta oposiziogileentzat.\nIkastaroetan lantzen diren edukiek funtsezko alderdiak lantzen dituzte ikasleak bere errendimendua hobetu dezan\nZentro horietan ematen diren tailerrek 10 eta 20 ordu bitarteko iraupena dute, hainbat egunetan banatuak. Ohikoena da talde txikitan egitea, adinaren edo hezkuntza mailaren arabera antolatuta, 8-12 ikasle gehienez. Ikastaroetan lantzen diren edukiek funtsezko alderdiak lantzen dituzte, ikasleak bere errendimendua hobetu eta prestakuntza amaitu ondoren arrakastaz ikasteko behar adinako autonomia izan dezan.\nHorrelako ikastaro bat hautatu aurretik, ematen den prestakuntzaren kalitatea eta eraginkortasuna bermatzen duten faktoreak baloratu behar dira:\nProgramak ikasle profil jakin bati begira egon behar du, eta Lehen Hezkuntzako ikasle batek aplikatu behar dituen teknika eta estrategiak ez dira Batxilergoko ikasle batek aplikatu behar dituenak bezalakoak.\nGomendagarria da ikaslearen behar partikularren aldez aurreko balorazioa eta lortutako helburuen azken ebaluazioa barne hartzea.\nProgramazio didaktikoan, ikasitakoa kasu errealekin aplikatzeko aukera ematen duten ariketa praktikoak sartu behar dira.\nPrograma emateaz arduratzen direnen prestakuntza eta prestakuntza espezializatua egiaztatu behar da.\nDoako ikastaroak on line\nInternetek gaur egun baliabide didaktiko ugari biltzen ditu, ikasleen prestakuntzan eragina dutenak ikasketa errendimendu egokia lortzeko teknika eta trebetasun eraginkorrenetan. Horien artean, doako hainbat ikastaro, ikaskuntza hori ingurune birtual batean lantzeko aukera ematen dutenak.\nIkasketa-teknikei eta ikaskuntza-estrategiei buruzko ikastaroa: mailxmail.com doako ikastaroen atariak (sei milioi ikasle baino gehiago ditu izena emanda) 18 ikasgaitan egituratutako ikasketa-teknikei buruzko ikastaro bat proposatzen die erregistratutako erabiltzaileei, ariketa praktikoak barne.\nIkasten ikastea: Hezkuntza Teknologien Institutuaren web gune hau Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleentzat da. Bi hezkuntza-etapetarako azterketa-metodo eta -teknika eraginkorrei buruzko 1.000 aholku eta 110 jarduera praktiko biltzen ditu.\nIkasteko teknikak: aulafacil.com ikastaroak 27 ikasgai ditu, eta modu zehatzean azaltzen ditu azterlanaren metodologiarekin, memoriarekin, azterketekin edo lanen aurkezpenarekin lotutako alderdi nagusiak.\nIkasteko teknikak: Arturo Ramo pedagogoak galdetegi interesgarri bat du bere webgunean, 70 item dituena ikasleak ikasketarekiko duen jarrera ebaluatzeko, teknikei eta estrategiei buruzko gaiak ebaluatzeko, eta irakasgai bakoitzerako nola ikasi jakiteko banakako aholkuak.\nazterketak ikasle ikasteko teknikak


Abraham Ortelius - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAnberes, 1527ko apirilaren 14a\nAnberes, 1598ko ekainaren 28a (71 urte)\nkartografoa, historialaria eta Irarlea\nTheatrum Orbis Terrarum (en)\nAbraham Ortelius, baita Ortels, Orthellius edo Wortels ere (Anberes, 1527ko apirilaren 14a - ibidem, 1598ko ekainaren 28a) Brabanteko kartografo, geografo eta kosmografo izan zen. Lehen atlas modernoaren sortzailea eta kartografiako Herbehereetako eskolaren sortzaileetako bat izan zen.\n1575ean Filipe II.a Espainiakoaren geografo izendatu zuten. Europan zehar bidaiatu zuen, batez ere Hamazazpi Probintzietan, Alemanian, Frantzian, Ingalaterran, Irlandan eta Italian.\n1547an mapak ilustratzen hasi zen eta, gainera, liburuak eta mapak merkaturatu zituen. 1554an Gerardus Mercator ezagutu ondoren, geografia zientifikoaz interesatu zen.\n1564an argitaratu zuen bere lehen mapa, Typus Orbis Terrarum. Mapa honetan Terra Australis agertzen da. Theatrum Orbis Terrarum izan zen bere lan nagusia. 1570ean argitaratu zen eta lehen Atlas modernotzat jotzen da. 1578an Synonymia geographica argitaratu zuen, antzinako geografiaren tratamendu kritikoa. 1579koa da Nomenclator Ptolemaicus. Urte horretan, Parergon ere argitaratu zuen (antzinako historia irudikatzen zuten mapak). Itinerarium per nonnullas Galliae Belgicae partes 1584koa da. Maris Pacifici, 1589koa, Ozeano Bareari buruzko lehen mapa inprimatua izan zen.\nOrtelius izan zen kontinenteen jitoaren teoria proposatu zuen lehena.\nOrriaren azken aldaketa: 30 ekaina 2021, 19:58.


“Azken Gernikak” erakusketa Arrigorriagan - Nontzeberri\nHasiera/ARTEA/“Azken Gernikak” erakusketa Arrigorriagan\n“Azken Gernikak” erakusketa Arrigorriagan\nAste honetan dituzue azken egunak, Arrigorriagako erakusketa gelan, hil honen erdialdean zabaldu zen Azken Gernikak erakusketa ikusi ahal izateko.\nIbon Aranberri, Mikel Arce eta Kepa Garraza euskal artisten lanen argazkiak daude ikusgai erakusketan. Sortzaile hauek, euren ikonografia eta koadro ezagun honekin lotutako gertaerak erabiliz, galdera berriak sortzeko ikuspegi desakralizatuagoa eta ez hain mitikoa eskaintzen dute.\nIbon Aranberriren (1969) markesina, zuri-beltzeko horma-irudi bat babesten duena eta 2002ko Manifiesta Arte Garaikideko Europako Biurtekorako egin zena, eta Javier Arceren lana (1973), benetako egitateetara eramaten gaituena eta Madrileko Max Estrella galerian dagoen ikatz-ziriz marraztutako horma-irudi baten argazkia aurkezten digu (haren bidez erakusten da nola heldu zen Picassoren lana 1981ean Madrilera, guardia zibilen zaintzapean).\nHorrez gainera, fanzine bat eta grabatu-artxibo bat aurkezten dira Tony Shafrazik 1974. urtean lanari egin zion erasoari buruz. Zirriborro batzuk dira, Kepa Garrazak (1979) 2010. urtean margotzen duen lanarekin kontrastea egiten dutenak; izan ere, egileak garbi erakusten dizkigu horma-irudiari BIDA taldeak (Brigadas Internacionales para la Destrucción del Arte) eginiko fikziozko erasoak.\nLan hauei lotuta, bi proiekzioren bidez, artista hauek Gernika eta Guernica gogoan hartuta eginiko lanak aurkezten dituzte. Horrela, bada, lan desberdinen bidez, norberaren ikuspuntuaz gain, interpretazioari bidea irekitzen dion kontaketa ere badago. Lanak berak duen salaketa kutsuari lotuta, aldarrikapen bat dago. Izan ere, badaude argazki berriago batzuk, talde ekologista batek eginiko lana gogora ekartzen dutenak; talde horrek Zilbetiren inguruko mendietan Guernica margotu zuen, modu anonimoan eta protesta egiteko. Jarduera horren bidez, konposizioaren ideologia egiten da, lana arriskuan dauden pago batzuen gainean eginda baitago, zatika.\nXabier Sáenz de Gorbea da erakusketaren komisarioa eta basakeriaren aurkako ikur unibertsala den Picassoren Guernicaren erabileraz mintzo da. Aldi berean, Gernikak, gerra-tokitik urrun zegoen herriak, 1937an jasan zuen bonbardaketa dakarkigu gogora.\nUriberen poesía eta Mertens-en pianoa\nGetxoko Jazzaldiaren talde lehiaketako finalistak\nMakina bat proposamen literario entzungai eta irakurgai Booktegi plataforman https://t.co/4SqUSrlEq1 @Booktegi_eus https://t.co/t1lNwiaCYZ


Zemendiaren 5ean hasiko da 30. Bertsoaroa - bizkaie.biz\nBizkaie! 2020-10-28 08:44 Bertsolaritzea\nBertsoa uriburuan sustatzeko asmoz, zazpi saio izango dira, bertsolaritzearen aniztasunaren erakusgarri.\nAzken 29 urteetan legez, aurten be atondu dabe zikloa Iruñeko Udalak eta Nafarroako Bertsozale Alkarteak, alkarlanean. Bertsoa uriburuan sustatzeko asmoz, zazpi saio izango dira, bertsolaritzearen aniztasunaren erakusgarri. Pandemiaren eraginez, aforo mugatuetan egingo dira saioak, eta osasun prebentzinorako neurri guztiak beteta.\n1991an hasitako bideari pausu barri bat jarriko jako laster, hogeitamargarrena, hain zuzen be. Pandemiak pandemia, izan be, zikloari ekiteko gogotsu dagoz aurten be Iruñeko Udala eta Nafarroako Bertsozale Alkartea. Zemendiaren 5ean hasi eta 26ra arte 17 saio izango dira.\nZemendiaren 5ean, efemeridea gogorarazoko dauen jaialdi berezi bat izango da, izan be, oholtza gainean izango dira 1991ko lehen Bertsoaroa haretan kantuan ibilitako bertsolari bi, gaur egungo nafar bertsolari gazte bigaz batera, ordukoaz eta oraingoaz alkarrizketan. Gai-jartzaile, barriz, lehen jaialdi haretan ibilitako Mikel Taberna eta azken urteetako Bertsoaroan hainbatetan ibilitako Alaitz Rekondo izango dira. Lau eskutara diseinau dabe saioa.\nZemendiaren 10ean, Koplariak koplari izeneko berbaldi musikatua eskainiko dabe Xabier Amurizak eta Agus Barandiaranek. Amurizak azken hamarkadetan batu eta sortutako koplak hartuko ditu oinarri, entzuleei koplek herri musikan izan daben eragina azaltzeko. Agus Barandiaranek (Korrontzi taldea) trikiagaz lagunduko dau kontakizuna, eta biek kantuan entzuteko aukerea be izango da.\nBiharamunean, zemendiaren 11an, gazteen bertso saioa izango da. Bertsoaroan ohiko hitzordua da gazteena eta, aurten be, bertsolaritzearen belaunaldi barriak bultzatzeari eutsiko deutso zikloak. Esangura horretan, Katakrak-en azalduko da lehenengo aldiz Bertsoaroa, bertsolari zein entzule gazteei espazio atsegin eta hurrekoa eskaintzeko asmoz.\nBertso saio berezia izango da Orainmenean. Bertsolaritzaren genealogia feministak izenekoa, zemendiaren 17an egingo dana. Igaz Lanku Bekea eskuratueban proiektuak eta bertsolaritzearen historia berridazteko eta berrirakurteko asmoa dau. Hain zuzen be, emakume bertsolarien historia lehen lerrora ekarriko dau saioak.\nUmeentzako programazinoak be izango da aurten: Zemendiaren 21ean, Bertso jasa, bat-bateko olgeta izeneko tailerra izango da Mendillorriko Civivoxean. Umeak, olgeta eta ariketen bitartez gaiak eta egoerak proponiduten joango dira eta horreei erantzunez saioa eskainiko deutse bertsolariek.\nHaatik konpainiaren Errimak bi oinetan saioak jantzak ekarriko ditu aurtengo Bertsoaroara, zemendiaren 24an. Konpainiak bertsolaritzearen soinua mobimentu garaikide bihurtu dau eta atzoko eta gaurko hainbat bertsolariren errimak erabiliz, ikuskizuna eskainiko dabe bost jantzarik.\nZemendiaren 26an amaituko da Bertsoaroa eta beste bertso jaialdi batek zarratuko dau zikloa.\nPandemia egoerearen ondorioz indarrean dagozan neurri guztiak bermatuta atonduko da zikloa. Aforoak mugatuta egingo dira saioak eta hori beteteko hainbat prozedura zehaztu dira. Nafarroako Antzerki Eskolan egingo diran hiru saioetarako gonbidapenak saioen egunean bertan emongo ditue, 17:30etik aurrera eta amaitu arte (personako gonbidapen bi hartu ahal izango dira gehienez). Kondestablen egingo diran saio bietan, ordu erdi lehenago edegiko ditue ateak, aforoa bete arte. Azkenik, Katakrak-en egingo dan saiorako, bai eta umeen tailerrerako, izena emon beharko da aurretik, nafarroa@bertsozale.eus helbidera idatzita.


Gaia ebazteko funtsezko agiriak IMI edozein.\nDibulgazio-liburuxkaZergatik ez dagoen norbait izan behar ditu: bai IMI, nork parte hartu behar dute, eta zertarako, dibulgazio-liburuxka honetako resultarle daiteke. oso denbora gutxian Erakusteko zorrotz Erabilgarria duten arrazoi sistemaren IMI.\nAgintari gida laburraoinarrizko erreferentzia: sistemaren erabiltzaileak IMI espainian. Gida ofiziala da erabiltzaile-batzordeak egindako zabalagoa (sartu beharrezkoak ez diren xehetasun asko erabiltzaileentzat azken agintari) berriz oinarritzen da gida hori benetan nahi duena agintarien eskura imin parte hartzen duten eskaintzen da. halaber, ikuspegi berezitua a egitura eta funtzionamendua IMI espainian.\nBestelako eskuliburuak eta dokumentazio teknikoa sistemaren IMI (gogoan izan dokumentazioa buruzko web orrialdea-ra ere jo dezakezula, batasuneko IMI).\nEskuz ofizialasistemaren erabiltzaile-IMI (Europako Batzordea)\nAutoritate erregistro: manual koordinatzaileentzako osagarria egiteko moduari buruzko agintarien erregistroa (ingelesez)\nNomenklatura jarraibideak:nahitaez betetzekoak jarraibideak orduan agintari eskudunak IMI izendatzea.


albisteak - Page 12 of 24 - Tolosaldea IKT - Igeriketa Kirol Taldea\nNEGUKO ESPAINIAKO TXAPELKETA ABSOLUTOAN MAILA POLITEAN ARITU DIRA GAZTEAK\nPasa den asteburuan gure taldeko 3 igerilarik absoluto mailako Espainiako neguko txapelketan parte hartu dute Bartzelonan. Denboraldiko garai honetarako espero baino emaitza hobeak lortuta itzuli dira […]\nAurreko denboraldietan bezala taldeko aurrekontua borobildu asmoz zozketa bat antolatu dugu eta errifak salgai jarri ditugu. Zorte on salmentan taldeko familiei eta zorte on erosleei!\nLIGAN ESTREINATU GARA\nPasa den larunbatean, talde nagusiko igerilariak eta alebinen taldekoak ligari ekin genion. Gazteak Ordizian eta nagusian Andoainen lehiatu ginelarik. Batez ere giro polita bizi izan genuen […]\nTALDEKO ARGAZKI OFIZIALAK PREST DAUDE\nIV. Tolosaldea egunean ateratako taldeko argazki ofizialen kopiak ikusgai (erakusleihoan) eta salgai daude Tolosako Richard Argazki Dendan. Bertan 5-10 minututan prest izaten dituzte argazkiak eta ondorengoak […]\nAZAROAK 1-4 ZUBIA\nDatorren osteguna Azaroak 1ean hasi eta Azaroak 4 arte, igandea, zubia izango da, beraz jai egunak izango ditugu Tolosaldea igeriketa eskolakoak.


Arfarah: Hirurogei zentimetrotik metro bat bitarteko landarea. Zurtoin zurrun eta inoizka oinarri aldean adarkatua. Hosto distiratsu, aldakor eta koskadunak. Lau petalodun loreak, hamar bat zentimetroko diametrokoak, kolore aldakorrak izaten dituzte, orokorki xuri edo lilak. Zenbaitetan orban zuri gorriak ere ageri ohi zaizkio. Txiza idorgarri eta, bere hazi freskoen tintura trinkoaz, adatseko nahiz pubiseko bizkarroiak akabatzeko ukendu bortitza lor daiteke.\nEuria gogor ari zuen kalean. Gustuko nuen euria ikustea nire bulegoko epeletik, lasaitu egiten ninduen. Nire aurpegia ikusi nuen kristalean islaturik. Sekula baino zaharrago ematen nuen. Atzera aulkian eseri nintzen, sitsak jotako mahai luzearen aurrean; hantxe amildu nintzen.\nZaila egiten zitzaidan nire barneko ezinegonari arrazoi sinesgarririk aurkitzea. Banekien jakin aspaldi goiz-zahartzen hasia nintzela; baina horrek ez ninduen inoiz biziki kezkatu. Bestalde, ohi bezala, osasuna eta lana elkarren paretik zebilzkidan: zein baino zein patalago. Agian adin kontua izango zen, besterik gabe.\nDeblauki dei batek atera ninduen nire pentsamenduetatik.\nEmakume gazte baten ahots xuxurlaria eztiki irristatzen zitzaidan belarritik barrena. Zinez eskertzekoa gertatu zitzaidan makaltze une hartan prexixo deitu izana. Irribarre lerdoa marraztuta neukan eta, istant batez, bueltatu eta nire mozolo aurpegia kristalean islaturik ikustea bururatu ere egin zitzaidan. Hitzordua Zabalburu plazako modako kafetegi batean egin genuen, bazkalostean. Aferaren zehaztasunik apenas eman zidan. Lan baterako nire laguntza behar zuela baino ez.\nKalera irten eta ibili egin nintzen. Noraezean nenbilen, euri xehe eta temosoari nire gainera erortzen utziz. Bazkalorduan, San Francisco kaleko hanburgesategi estu bezain zikin batean sartu nintzelarik, mutu geratu nintzen era gogaikarriaz txiklea murtxikatzen zuen neska zerbitzari ttikiaren aurrean. Baso bat whisky hartuta, leihoaren ondoan eseri nintzen. Barruan trabesti batek probokagarriki kulunkatzen zuen atzealdea sorbaldatik behera alfonbra pilo bana zuten bi magrebiarren aurrean. Deitu zidan emakume misteriotsu hura hamaika itxura desberdinez irudikatzen nuen, tragoxka bakoitzeko bat kasik. Sabelean aspaldi sentitu gabeko ziztada gozoa nabaritzen nuen. Leihoaz bestaldean euria areagotu egin zen; barruan, berriz, magrebiarretako batek eskua izterretik gora irristatu zion trabestiari, ipurdiaren parera jartzeraino. Besteak txalo egiten zuen hortz lizun belztuak erakutsiz.\nOrdu laurden bat lehenago iritsi nintzen hitzordu lekura. Kafetegi dotorea zen. Exekutibo itxurako trajedun franko zeuden han eta hemen, maletina aldean zutela, irribarre xuri, xuriegia erakutsiz. Paretetan Guggenheim museoaren hainbat ikuspegi erakusten zuten argazkiak zeuden. Bigarren whiskya esku artean nuela bihotzerre zorrotza sentitu nuen. Holako kasuetarako erabiltzen nituen pilulak bilatuz poltsikoak miatu nituen alferrik; izan ere, gehiegi edaten nuen baraurik.\nNeska sartu zenean ez nuen dudarik egin bera zenik. Neurriz ttikia eta lerdena, begi ernea eta irribarre zabal atsegina. Ilea atzeraka bilduta zeukan motots batean, doi bat makillatua zegoen eta soineko garestia erakusten zuen. Oro har, ondo zaindutako itxura xarmanta. Berehala ni ezagutu eta, irribarrea are gehiago luzatuz, inguratu egin zitzaidan.\n— Markos Gorriti detektibea, ezta? —eskua emateko nire keinuari bi musuz erantzun zion.\n— Julia Montilla nauzu eta zure laguntza behar dut.\nKafe hutsa eskatu eta, tarte batez koilaratxoaz eragin eta eragin aritu ondoren, honela mintzatu zitzaidan:\n— Gure aita ikerlaria zen. Hil aurretik egundoko aurkikuntza egin zuen: medikuntza arloan ikaragarrizko garrantzia izan lezakeen formula bat. Bere kolaboratzaileen artean banatu zuen, pusketa bana emanez. Kontua zati guztiak batu eta balizko etekinak hainbana partituko direla agintzen duen kontratua sinatzea da. Operazioa gainbegiratzeagatik ondo ordainduko dizut.\nErdi hondoraturik zetzan nire basoko izotz pusketan tinkatu nituen begiak. Hatz erakusleaz irmo kalkatu nion; zipriztin batzuk mahai gainera jausi ziren.\n— Kontratu bat sinatzea? —nik, erabat sinesgaitz.\nNeskak begi zorrotzez begiratu zidan, baita goitik behera begiratu ere. Ondoren, lasaitu nahian edo, arnasa sakon hartu eta baiezkoa egin zuen buruaz. Neska horren hazpegiei kemena eta indarra zerizkien borborka.\n— Gure aita arkeologoa zen. Asiako bazter galdu batean ari zen lanean kasualitatez formula topatu zuenean. Gero, taldeak hainbat arazo izan zituen bertako gerrillari batzuekin eta presaka alde egin behar izan zuten. Ordurako aita hila zen...\n— Itxura batera, harrigarria dirudi arkeologo batek medikuntza arloko formula kimikorik aurkitu izana, ez da hala? —altzairuzko emakume hari malko lodi bat begitik behera lerratu eta bere kikararen ertzean lehertu zen.\nTentuz ibili beharra nuen, ez bainuen bere zaurian gehiegi sakondu nahi.\n— Horren inguruko berri zehatzik ez daukat. Antzinako eskuizkribu batzuk edo aurkitu omen zituen indusketa batzuetan; lehen ere esan dizut: kasualitate hutsa.\nIsilune motz eta trinkoa. Zerbitzariak Memphis Slim-en kanta zahar bat ipini zuen disko-jogailuan, motots tentedun eskola-neska bati keinua luzatzeaz bat. Kanpoan, egundoko haize bolada bortitzak amorruz kristala jo eta euriaz bustitzen zuen.\n— Noiz izan zenuen honen guztiaren berri? —galdetu nion trago luzea eginez.\n— Pablok deitu zidan, aurreko astean. Pablo Etxebarria aspaldiko laguna dut eta gure aitaren kolaboratzailea izan da hainbat urtetan. Bera izan zen aitaren heriotzaren berri eman zidana. Bihotzekoak jota hil zen. Aspaldidanik patal samar zebilen bihotzetik baina, egoskorra izan eta ez zion kasurik egiten. Hilzorian zegoela azken nahia adierazi omen zion Pablori: formula banatu eta hemen, Bilbon bertan, bat egitekoa, alegia.\n— Zergatik formula banatu?\n— Ez dakit ziur zein litekeen horren arrazoia, baina ez dut dudarik batere arrazoiren bat egon behar duela. Gure aita gizon praktikoa baitzen.\nGizon zahar zarpa-zikina sartu zen kafetegian aldizkari mordo batekin. Gure ondoan jarri eta, ezpainen tenkatze behartu batez, Juliari aldizkari zopatua luzatu zion. Lurrean ur putzua osatzen zen bere azpian. Zerbitzariak, gizon sartu berriari begirik kendu gabe, beltzuria agertzen zuen; neskatila motosdunari nazka keinua marraztu zitzaion. Azkenean zigarro pare bat emanda pozik aldendu zen. Mahai gainean, blaitutako aldizkaria utzi zuen ordain gisa.\nZutik jarri nintzen. Poltsikoa arakatu eta billete bat jaurti nuen destainaz hustutako edalontziaren ondora.\n— Hara andereño, uste dut deskuidu ederrean zaudela. Zuk notarioa behar duzu, ez detektibea; gainera dexente merkeago aterako zaizu. Nahi baduzu baten bat aholka niezazuke, musu truk gainera, badakizu, lagun modura...\nNeskak begiradaz alderik alde zulatu ninduen. Bera ere zutitu eta, parez pare ginela, ahal bezain lasaiki, berriz esertzera gonbidatu ninduen. Berehala ulertu zuen, antza, nire jarreraren esanahia.\n— Ondo da. Dakizkidan xehetasun guztiak kontatuko dizkizut, baina ez pentsa, gero, orain arte esandakoa baino askoz gehiago izango denik.\nKeinu bat botaz zigarro bat luzatu nion egoera pittin bat samurtze aldera. Atxiki luzea jo zion eta pentsakor geratu zen; bazirudien pentsamenduak ketik zintzilik zituela. Bere atzean, aldizkariak saltzen zituen lehengo arlote zaharra sesiotan hasia zen yuppie trazako gizon txilibitu batekin.\nEmakumeak berriro ere heldu zion kontakizunari.\n— Afera honen inguruko zehaztasunak kontatu behar zizkidala eta, atzo Pablo eta biok biltzekoak ginen; hala ere enkontrua ez zen burutu.\n— Atzo goiz-goizetik deitu zidan; zinez asaldatua zirudien. Adierazi zidanez, azken egunotan norbait jarraika ari zitzaiola sumatu zuen. Hasieran, bere irudipenak izango zirela pentsatu zuen, baina herenegun gauean, etxera iritsi zenean, susmoak egiaztatu egin ziren: etxe guztia hankaz gora jarri omen zioten. Honenbestez eta kontua argitu arte hitzordua atzeratu egin genuen.\n— Ongi da, orain ulertzen dut neuri deitu izana...\n— Zainak ematen dit badagoela zerbait honetan guztian... ez dakit nola azaldu, zerbait zikina, kirasduna —mintzatzeko moduagatik barrena husten ari zela zirudien: nire eskua irmoki helduta zeukan eta hitzok grinatsu ebakitzen zituen.\nMetro batzuk aurrerago, gizon zarpailtsuaren eta exekutiboaren arteko zalaparta areagotu egiten zen. Zaharra, trajedun gizontxoaren gorbatari heldu, eta indar harrigarriaz astintzen ari zen. Zerbitzaria jauzi batez barraz bestaldera pasatu eta iskanbilan zeudenen aldera bizkor inguratu zen.\n— Noiz elkartuko zarete? —galde egin nion inguruko zalapartaz batere axola gabe.\n— Printzipioz etzirako jarri dugu hitzordua, mendian dudan etxean. Leku lasai eta zabala da, egokia nire ustez. Indusketako lan talde osoari telegrama bana bidali zaie, ordua eta lekua zehaztuz. Nork bere lorea eramango du.\n— Bai, zera... zorioneko formula sei loreren bat egiteaz lortzen da. Hala ere, lore bakoitzak konplexutasun handiko elaborazioa behar du eraginkorra izateko. Nolabait esatearren, formula beste sei formularen bitartez lortzen da. Bat bakarra faltako balitz ezin gauzatuko litzateke...\nGizon txiroaren orro lazgarriek atera ninduten pentsuetatik; gizagaixoa gogotik astintzen ari ziren. Juliak erreguzko begirada bota zidan eta nik baiezkoa egin nion buruaz.\nHurbildu nintzenean ikuskizuna garratza zen. Kamareroak irmoki heltzen zion eskaleari atzetik, yuppie maskalak eta loredun gorbata nabarmena zuen boxeolari itxurako gizakote batek, elkar hartuta, gogara jipoitzen zuten bitartean. Neska gazteak, barraren gainean igota, jo eta behingoz txikitzeko eskatzen zuen ukabila astinduz; bitsetan zegoen guztiz. Tartean sartu nintzen agurea bakean uzteko aginduz. Banekien, haatik, ez zidatela jaramonik egingo.\nGizontxoaren ukabilkada erraz saihestu eta burukada gogor batez erantzun nion. Konorterik gabe jausi zen lurrera, sudurretatik odola borborka zeriola. Kamareroak eskalea askatu eta hau, patata zaku baten gisara, amildu zen. Ni kamareroaren eta gizontzarraren tartean nengoen, neskatila gaztea bere onetik irtenda zegoen eta barran zer ikusi hura botatzen zidan amorruz. Julia zutik zegoen, goibel eta xarmant, Jainkosa baten pare. Ukalondoaz kamareroari sabelean jo, gizon handitzarraren ukabilkadari itzuri eta erantzuteko prestatu nintzen. Hala ere, airetik etorri zen hautsontzi batek buruan kolpatu, eta istant llabur-llabur batez gerarazi egin ninduen. Nahikoa izan zen, ordea, gizontzarraren ukabilkada bete-betean irensteko. Miura bat buruaz oldartu izan balitzait bezala sentitu nintzen. Atzeraka erori nintzen. Kamareroak ostikoz jo ninduen; bigarrenean alboratzea lortu nuen. Ondoren bi irudi. Bi bristada baino ez. Lehena, Julia nigana korrika zetorrela; ondorengoa, gizakote astapotro hura, pitxer handi bat eskuan zuela. Brastakoan nire burmuinak lehertzen zirela sentitu nuen; ondoren, gorputza astun bihurtu, ikusmena lausotu eta iluntasuna nagusitu zitzaidan.\nNire onera etorri nintzenean kalean nengoen, lurrean etzanda. Juliak zapladak jotzen zizkidan masailean eta jendea begira zegoen gure inguruan. Zutitzera egin nuen agure baldresa ikusi nuenean. Lurrean zerraldo zegoen eta odol xirripa zerion kopetatik behera. Hurreratu eta astindu batzuk eman nizkion. Berehala begiak ireki eta zigarro bat eskatu zidan, besteak busti egin zaizkidak eta!\nHurrengo goizean jaiki nintzenean lur jota nengoen. Bazirudien metroa pare bat aldiz nire gainetik pasa zela eta gihar ttikiena ere mugitzerakoan mina hartzen nuen. Pabloren helbide berria irakurri nuen. Berak etxeko miaketaren ondoren Juliari konfidentzialki emandakoa zer gerta ere. Zuhur jokatzea gustuko zuen nonbait.\nRodriguez Arias kaleko hogeita laugarreneko atikoan zegoen Pabloren helbide berria. Sartu aurretik paper ximurtu bat poltsikotik atera eta datuak egiaztatu nituen. Euriak temoso jarraitzen zuen eta jendea azkar eta lerdoki zebilen kalean zehar aterkiaren babesean.\nEtxea zaharra zen eta lizun usaina itsatsia zegoen horma hitsetan. Goraino iritsi arte zenbait musika mota —antigoalekoak gehienak— eta eztabaida bizi pare bat entzun ahal izan nituen. Txirrinak ez zuen funtzionatzen eta hatz koskoez jo nuen atea. Norbait sentitu nuen atearen bestaldean zelatan.\n— Markos Gorriti nauk, Juliaren laguna. Hitz egin behar diagu.\n— Hara Pablo, bazekiat hire etxeko miaketarena eta jarraika ibili zaizkiala. Nitaz fida haiteke.\nAtea poliki zabaldu zen. Pablo hormaren kontra zegoen, erdi ilunpetan. Begi mesfidatiak ageri zituen eta eskuan labana handia zeukan.\n— Lasai Pablo, detektibea nauk. Juliak kontratatu naik.\nNire aurrean jarri zen, artean ere irmo heltzen zion labanatzarrari. Mesfidantzak hartuta zeukan begirada eta egin aurretik hiltzen den irribarre horietako bat erakutsi zidan. Tentsio handi baten pean zegoen guztiz.\n— Beheko tabernan itxaroidak. Beharbada trago batek on egingo zidak. Jantzi eta hamar minuturen bueltan bertan izango nauk —ia entzungaitza zen ahots meheaz mintzo zen.\nOstatuak irlandar pub baten traza zuen. Egurra nonahi zegoen eta zahar ziruditen hainbat apaindurak kutsu atsegina ematen zioten. Alde batean eta bata bestearen atzean mahai luzeak zeuden, aurrez aurre bina eserlekurekin. Erdian pasillo luzea eta beste aldean barra. Zerbitzaria beltzarana zen eta, itxuraz bederen, egokiago zirudien pizzeria baterako.\nLuze gabe agertu zen Pablo. Sartu baino lehen atzera begiratu zuen, gero mahai guztiak arretaz behatu zituen. Barruan musuka elkar irentsi beharrean zegoen bikote bat baino ez zegoen, nitaz gain, jakina.\nPitxer bana zerbeza eskatu eta zigarroa luzatu nion. Nekez eusten zion eskuaren dardarari.\n— Nire zeregin bakarra biharko bilera ondo irtetea duk. Juliak horretarako ordainduko zidak. Beraz loreen kontu honek bost axola niri; hala ere zenbait gauza jakin behar ditiat.\n— Agian horixe duk hoberena. Kontu honen gainean zenbat eta gutxiago jakin hobe...\n— Nortzuk bilduko gara bihar?\n— Lehendabizi Jokin... Oftalmologoa duk. Xaharraren aspaldiko lagun mina eta erabateko gizon prestua.\n— Gure artean hala deitzen genioan Juliaren aitari. Basamortuko hilobi zahar hartan eskuizkribua topatu zuenean, berehala antzeman zioan aparteko garrantzia izan zezakeela medikuntzan. Honen karietara Jokini hots egin zioan. Honek egiaztatu egin zian formularen garrantzia.\nOraingoan lasaiago hitz egiten zuen. Itxura batera behintzat heziera oneko gizona zirudien eta estutzen zuen izu-laborriarengatik izan ez balitz, mutil adeitsu eta atsegina zela pentsa nezakeen.\n— Ikerlari gehiago ba al zegoen?\n— Xaharra eta nitaz gain Amaia ere bazegoen. Berez ez zuan ikerlaria, ikaslea baizik. Zera... bekadun neska gaztea duk, unibertsitateak edo bidalitakoa tesia egite aldera. Egiatan neska azkarra baina idealistegia. Bai, horrexek galduko dik.\n— Zer esan nahi duk horrekin?\n— Feminista amorratua duk. Erradikalegia nire iritziz. Uste sendoak dituena, alegia; gainera muturreraino eramaten dituen horietakoa. Nire ustez gizasemeak gorrotatu egiten gaitik.\n— Beste inor?\n— Steve eta Louis, jakina. Steve tipo zaildua duk. Zakar samar baina erabat eraginkorra. Kanpamentuaren antolatzeaz arduratzen duk eskuarki. Louis bere laguntzaile eta adiskidea duk, ahul eta uzkurra. Gezurra badirudi ere, aspaldiko lagun minak dituk eta zaila egingo litzaidakek banaka irudikatzea; beti elkarrekin ibiltzen baitira. Hain desberdinak izaki harrigarria zirudik honenbesterainoko loturarik egotea bien artean. Beti eztabaidan, beti elkarrekin.\nTabernaren barruan bero ustela egiten zuen. Sabaitik behera haizegailu handi bat astun eta nagiki biratzen zen. Beste pitxer bana eskatu eta zerbitzariak desgogara atera zizkigun; gero egunkaria hartu eta gurutzegrama egiteari ekin zion. Pablok kontakizunari berrekin behar zion une berean, arnasots nabarmena egin zuen atentzioa eman nahiz. Beroaz kexu zen eta solasa nahi zuen, aspertua zegoen nonbait.\nEz entzunarena eginez geureari lotu gintzaizkion.\n— Presaka alde egin behar omen zenuten...\n— Aurkikuntza Afganistango eskualde gatazkatsu batean egin genian; bertan borroka latzak gertatzen dituk. Alde batetik talibanak, lurralde osoa menderatu nahian, eta bestetik tadjikak, mendietako borrokari menderaezinak. Tadjikek, nola edo hala, formularen berri izan zitean; diru iturria zitzaielakoan edo eraso egin zigutean. Doi-doi hanka egin geniean... Xaharrari esker.\n— Xaharra ez al zen lehenago hil bihotzekoak jota?\nPablok burua makurtu eta urduritasunez eskuetako hatzak bihurritu zituen. Gero, damuz hezeturiko begiak emeki jaso zituen. Une hartan oroitzapenaren orratzek garuna ziztatu eta bisaia desitxuratu zioten.\n— Xaharra gu salbatzeagatik hil zen!\nZain gelditu nintzaion. Pablok zurrutada luzea jo zion zerbezari, mihiaz ezpainak milikatu, eztarria doi bat garbitu eta solasari berrekin zion.\n— Egoera arrunt larria zuan. Tadjikek eraso zigutean eta gure irtenbide bakarra kanpamentuaren atzean lerratzen ziren muinoak zituan. Hala ere, haiek lurraldea ongi ezagutzen zutela eta, bagenekien luze gabe harrapatuko gintuztela. Bi jeepetan banatu gintuan arrapataka; Stevek presaka oinarrizko hornidurak hartu eta abiatzeko prestatu gintuan. Lehenengo ibilgailuan Steve, Louis eta Amaia sartu zituan; abiatu eta berehala desagertu zituan mendixketan barna. Orduan Jokinek eta biok Xaharrari hots egin genioan alde egiteko; hala ere, Xaharraren arrastorik ez zegoan inon.\nUne hartan tabernako atea zabaldu eta tipo luzexka bat sartu zen. Urrats motelez hurreratu zen barraraino eta brandya eskatu zuen. Zerbitzariak hitz-aspertu bat egin zion etorri berriari eta berriro ere beroa aipatu zuen. Gizon segail hark, ordea, entzungor egin eta gure aldera jiratu zen. Gizon dotorea ematen zuen; markako nikia eta arraia markatuegia zuten galtzak jantzita zeuzkan. Zigarroa piztu eta ke-ahokada botatzeaz bat begia kixkurtu eta arretaz begiratu zigun.\nPablo berriz ere urduritzen hasi zen. Hankak ikaran zituen eta lotsagabeki guri begira zegoen morroi flakoxkarengan atentzio jar nezan keinu egin zidan buruaz. Eskua bere eskuaren gainean paratu nuen lasaitze aldera eta jarraitzeko eskatu nion. Pablok, mesfidati, ameto egin eta isilune labur baten ondoren, ahalegin nabarmena eginez, berriz lotu zitzaion kontakizunari.\n— Hilobi zaharrean aurkitu genian. Bazter batean eserita zegoan, eskuizkribu zaharren tartean. Erriflea zeukaan belaunen gainean, hamar milimetroko Winchester 308a, neuri zuzendurik. Gurekin etortzeko erregutu, arren eskatu eta agindu egin nioan; ondo alferrik ordea. Jainkoek emandako eginbehar sakratua zuela esan eta bere formula atala, bere lorea, luzatu zidaan Juliari eman niezaion.\n— Bakarrik utzi al zenuten?\nPablori gainezka egiten zion urduritasunari barruko zama astuna ere erantsi zitzaion. Burua bi eskuez heldu eta bortizki astindu zuen, oroitzapenak uxatu nahian bezala. Lur jota zirudien.\n— Ez zidaan beste aukerarik utzi. Bere onetik erabat irtena zegoan; bere hazpegiak... bere hazpegiak ez zituan pertsona zentzudun batenak!\n— Gure Xaharra erotu zela esan nahi al duk?\n— Berak bizia salbatu ziguan. Agian egoeraren larriak aldi bateko eromena eragingo zioan; hala ere, dagoen tokian dagoela, gure esker ona baizik ezin zioagu erakutsi.\nBarrako tipo etorri berriak azken begirada bota zuen. Ondoren, urrats geldoz, kalerantz irten zen.\n— Eta ondoren zer gertatu zen?\n— Handik laster leku hura infernu bilakatu zuan. Doi-doi denbora izan nian jeepera iritsi eta alde egiteko, Jokin nire zain zegoan. Xaharrak tadjikei aurre egin ziean. Oihu eta irain latzak botatzen zizkian: Jainkoak aukeratutakoa zela, sinesgabeak akabatzeko goi-mandatua zuela eta horrelakoak. Lehen muinoak iraganda jeepa gelditu eta prismatikoez atzera begiratu nian. Han zegoan agurea, lurrean zerraldo. Kabroi haiek txiki-txiki egin zitean!\n— Zergatik ez hion Juliari egia esan?\n— Ez nian adorerik izan. Nik Julia asko... estimatzen diat eta bazekiat egundoko mina hartuko zuela. Nire ustez gauza mingarri hauek ez dituk telefonoz esatekoak. Aukera dudanean egia kontatuko zioat.\nMomentuz nahikoa informazio banuela eta, tabernatik atera ginen. Kalean tanta potolo batzuk bota zituen sargoria pittin bat arinduz.\nEskerrak emanez eskua luzatu nionean, gure aurretik mantso-mantso igarotzen ari zen automobil bati erreparatu nion. BMW luzexka zen, urdin metalizatua. Kristal berezia zuen, zeinaren isla berdexkaz eragozten baitzuen barrukoei ongi antzematen. Begira-begira geratu nintzen. Bat-batean, tabernara sartutako tipo hura bertan ikustea iruditu zitzaidan; bere aurpegiaren profil hezurtsua nabarmenegia zen oharkabe pasatzeko.\nEzin zen denborarik galdu. Lehendabizi jendearen tartetik Pablo bilatu nuen. Atarian sartzekotan zegoen besotik heldu nionean. Ez nion azalpenik eman, baina bera agudo asko jabetu zen egoeraren larriaz. Bere bisaje desitxuratuak halaxe erakusten baitzuen. Lasterkari eman genion, kotxea zegoen lekutik bestaldera hain justu ere. Kotxekoak, ordea, berehala ohartu ziren gure jokaeraz eta, maniobra zalapartatsua eginez, bira egin eta gure atzetik abiatu ziren habaila handiz.\nKale estu batetik sartu eta hiribide zabal batera irten ginen. Lasaitasuna nagusi zen. Hiri-autobusa geratuta zegoen gure aurrean; txoferra kirol kazeta irakurtzen ari zen ogitarteko bati ekiten zion bitartean. Ozta-ozta izan genuen arnasa hartzeko astirik. Aurreko kale-buru batetik, sekulako abiadan, BMWa ostera ere azaldu baitzen. Frenoek irrintzi ozena egin eta bortizki jiratzerakoan, tarte batez, lerratu egin zen kotxea.\nGuk, berriz ere, korrikari eman genion kotxea atzetik jarraika genuela. Geratutako autobusetik metro gutxitara beste kale bat zegoen eta bertatik sartu ginen itsumustuka. Automobila zakarki biratu zen atzealdeaz autobusaren faro eta kolpe-leungailua joz. Kale hark kotxea zihoan kontrako norabidea zuen. Atzera begiratu eta ikusi nuen automobil malapartatua aurretik zetozkion ibilgailuak nola edo hala saihestuz, bozina eta irainen artean. Txapako zartakoak ere entzun ziren. Kalea bukaeran adarkatu egiten zen. Eskuinetara beste kale zabal bat zegoen lehena bezain luzea; ezkerretan, berriz, kale-zuloa ikus zitekeen. Obretan ari ziren bertan. Kale-zuloko sarreran hesi metaliko batzuk zeuden pasabidea galaraziz, metro doi batera zanga luze bat. Pablori keinu egin eta bertatik sartu ginen. Berehala konturatu ginen hartutako etxartea kale-itsua zela, horma sendo batek alderik alde ixten baitzuen. Zementuzko sagu-tranpa batean harrapaturik geunden!\nAurki entzun genuen kotxearen balazta hotsa. Sarrerako hesietako bat jo eta pareta baten kontra bota zuen. Pablo eta biok zabor-ontzi handi batzuen atzean babestu ginen; hamaika kirats nardagarri gure sudur-eztarritan erantsita geratzen zitzaizkigun. Pistola atera nuen galtzarbetik eta tiro egiteko posturan jarri nintzen. Pablo lurrean zetzan, kuzkur-kuzkur eginda, burua bi besoekin bildurik; dardara nabarmenak egiten zituen. BMWko morroiak oinez inguratzen ari ziren kale-zuloan barna. Lau ziren. Paretaren kontra lerratzen ziren tentu handiz, pistola bana eskuan zutelarik. Denetan aurrena lehengo tipo mehea zihoan. Artean bere poker irribarre lerdoa muturrean marrazturik. Aurrera egin ahala besteen traza begiztatu ahal izan nuen. Bazegoen tipo potoloa, trajez jantzitakoa, patilla luze eta zabalak zituena. Atzeko biak beste aldeko paretara igaro ziren jauzi batez. Bata gizon ttikia zen, kirol arropa zabala janzten zuena; zapata beltz dizdizari batzuek berregarri hausten zuten konjuntoa. Azken erasotzaileak musu-zapia estutzen zuen masailaren kontra eta herrenka inguratzen zen. Ez zegoen zalantzarik kotxearekin hartutako zanpatekoen parterik txarrena jaso zuela.\nTrantze larri hartan aukera ttikiena ere ez genuela argi eta garbi zegoen. Banekien lehen pausoa ematea garrantzizkoa izan zitekeena eta, ez bat eta ez bi, jo eta pistolaren kargadore osoa hustu nien. Morroi argala eta txandalez jantzitako ttikia lurrera bota ziren; besteak hormaren kontra geratu ziren. Zalantzarik gabe ez zuten halako erantzunik espero. Behingoagatik, izua eta urduritasuna sumatzen zitzaien beren jokabidean. Jendea hasi zen leihoetara ateratzen. Lehendabizi emakume lodi bat irten zen; zigarroa zeukan ezpain ertzean erorita eta enplastu antzeko zerbait buruaren gainean. Jarraian kristalezko irudi uzkurrak agertu ziren kiriketan. Ikuskizunarekin gozatzen ari ziren nonbait. Bitartean, lau tipoak posizioa hartzen ari ziren eta erantzuna berehalakoa izango zen. Kotxean zartakoa hartu zuena hormaren irtenune baten arrimuan gelditu zen; tabernako meharra bertatik bertara zuen atari zahar batean sartu zen; gizon eskasak farola baten atzean hartu zuen babeslekua; potolo patilladuna, azkenik, lau gurpilak kendu eta beste hainbat adreilu piloren gainean kili-kolo zegoen kotxe baten alboan babestu zen. Beste kargadore bat atera nuen patrikatik eta zain geratu nintzen. Pablok kikilduta segitzen zuen, negarrez oraingoan. Luze gabe tiro zaparrada hasi zen. Atzeko horma zula-zula eginda gelditu zen, kristal puska batzuk gure gainera erori eta pare bat balak zakar-ontzia alderik alde zeharkatu zuten gugandik zentimetro gutxitara paseaz. Orduan burutazio bat izan nuen, baina horretarako nahi eta nahi ez amuari kosk egin behar zioten. Poltsikotik petaka atera eta whiskya isuri nuen zakar-ontziaren barrura. Azken tantak, ordea, neronek behar eta hartu egin nituen; ezpainak bustitzeko lain besterik ez bazen. Bigarren erasoaldia aurki jo zuten, lehena bezain bortitza. Deblauki min sarkorra sentitu nuen izterrean: kolpatu egin ninduten. Odola borborka hasi zitzaidan. Muki-zapia irmoki estutu nuen zauriaren kontra odol jarioari eutsi nahian. Itxaron behar nuen. Agian bizpahiru minutuko kontua zitekeen. Hala ere, hirugarren oldarraldiari ere aurre egin behar izan genion nola edo hala. Gero bai. Erantzun ezaz fidaturik, lehengo zuhurtzia baztertu eta beren ezkutalekuetatik ateratzen hasi ziren, tentuz eta poliki.\nPablori prest egoteko ohartarazi nion. Berak ez zuen ondo ulertzen zer egin nahi nuen baina baiezkoa egin zidan buruaz. Lurrean eseri nintzen eta, bizkarra zabor-ontzian bermaturik, zilarrezko zippoa atera nuen patrikatik. Piztu eta une labur batez su-lamari begira geratu nintzaion. Aurki atera nintzen oroitzapenen eremutik; ez zen hura malenkoniarako garaia.\nLepotik gora bota nuen metxeroa atzeraka. Bertako whiskya sutu eta di-da batean egundoko ke-mataza mardula altxatu zen zabor-ontzitik gora. Pablori keinu egin eta bion artean bultzatu genuen plastikozko sutzarra pistolarien aurka. Zabor-ontzia, gurpil txikien bidez lerratuz, kale-zuloaren erdi-erdian trabeska trabatu zen. Gure jukutriak nahastu egin zituen, antza. Oihu latz batzuk entzun ziren, tiro-hotsak ere bai tarteka. Ondoren isiltasuna.\nArgi urdin iheskor batek ke lodia nekez zehartu zuen. Gu kuzkurturik geunden kale bazter batean, muki-zapia musuan ezarririk. Pablok sarri askotan eztul egiten zuen; eztul ttikia, urduria.\nArgi urdinak ugaldu egin ziren. Pablo eta biok zutik jarri eta mantso-mantso etxarteko irteerarantz abiatu ginen. Ni mainguka nenbilen, atzetik odol arrastoa uzten nuela. Poliziak bertan zeuden, zoko-miran, nahasi antzean. Erasotzaileen aztarnarik ez zen inon ageri. Autobuseko txoferra polizia-burua zitekeenarekin sutsu eta espantuka ari zen hizketan. Gure presentziaz erreparatu bezain fite poliziaren arma guztiak guregana zuzendu eta lurrera etzateko agindu ziguten. Nik detektibe kredentzialak erakutsi nizkion txakurren arduraduna zirudien hari. Hark mesfidati begiratu zidan. Automatikoa kendu eta lurrean eserarazi ninduen anbulantzia etorri arte. Petaka atera eta mingainaren gainean astindu nuen bortizki. Pare bat tanta baino ez ziren jausi. Pablok «Izugarria izan da! Izugarria izan da!» esaten zuen behin eta berriz. Nik neure artean baietz, izugarria; Whyte & Mackay botila erdia alferrik galtzea ere!\nArratsalde astuna izan zen, gogaikarria. Lehendabizi zauriaren sendaketa; itxura batera ezer seriorik ez. Balak garbiki zeharkatu omen zuen izterra, bidean txikizio handirik egin gabe, alegia. Bolada batean herrenka eta maldizioka ibiliko nintzen makuluen laguntzarekin. Mantxola komisarioarekin izan galdeketa ez zitzaidan askoz ere xamurragoa gertatu. Erasotzaileek hanka egitea lortu zutenez arrastoen beharrean zegoen eta, jakina, Pablo eta biok ginen argitasunik eman geniezaiokeen bakarrak. Lazki jaurtitzen zituen galderak, txistukatuz bezala. Berrogeita hamartsu urte zituen eta azal zailduaren azpitik mami zakarragoa erakutsi nahi zuen. Ongi identifikatzen lortu ez nuen objektua mastekatzen zuen etengabe, hitzak ere halatsu. Lodikotea zen eta zenbaitetan, nire isilunetan batez ere, muturra gorritu eta lepoko zaina handitu egiten zitzaion. Azalpenak eman nizkion eta ez zen konforme gelditu. Aske utzi baino lehen, oso gertutik jarraituko zidala esan zuen. Oraingo honetan aurpegian sentitu nuen txistukada egiazkoa izan zen. Ez nuen dudarik mehatxua izan zela oharpena baino gehiago. Atearen alartzea zeharkatzeaz bat «aurki elkar ikusiko diagu» bota zuen handikiro, ilaje xuri urria atzeraka laztantzen zuen bitartean, profeta batek saihestezinezko halabeharra aldarrikatzen duen etsipenaz.\nPablo kanpoan zegoen, nire zain. Ez zuen adorerik komisaldegitik bakarrik aldentzeko, antza. Mantxolaren galdeketa gozoari aurre egin izanak erabat hondatu zuen eta ez zekien norengan ezarri konfiantza. Pepelerdo demonio baten traza hartu nion; burua sorbaldetan sarturik eta begirada lurrean eroria. Taxi bat deitu eta Pablori bertara sartzeko keinua egin ondoren, ostatu ezagun baten helbidea eman nion gidariari. Urruntzen ari zelarik, erregu begitarte xelebrea islatu zuen kristalaren beste aldetik baina, zorigaitzez, hasi berria zen zaparradak pittin bat lausotu egin zuen, harekiko lastima sentitzea, neurri batean bederen, eragotziz. Makuluak harturik, estropezuka eta minez mekaguenka, astiro alde egin nuen.\nOrdu laurden inguru berandutu zen Julia telefonoz jarritako hitzorduan. Irekidura ondrosoa zuen gona estua zeraman jantzita, panti beltzak zerrenda loredun bana zutenak, brusa horizta fina eta gabardina zabarra gainean. Euria parra-parra botatzen ari zuen tabernan sartu zenean.\nBilera dontsuaren bezpera zen eta nik zenbait puntu argitu nahi nuen nire ordaintzailearekin.\nHizketan hasi aurretik unetxo bat hartu nuen. Arnasa sakon hartu, zintzurra doi bat whiskyaz erre eta begira geratu nintzaion, sabelpean ziztada txorrotxa sentitu eta hutsunea etetea erabaki nuen arte.\n— Gaur goizean Pablok eta biok alimaleko besta jo dugu elkarrekin; mariachi eta guzti.\n— Ezer interesgarririk galdu al dut akaso? —erantzun zuen maleziatsu.\n— Ezusteko festa batean izar suertatu gara antza. Tamalez behar baino lehenago bukatu da; urdina nagusitu orduko hain justu ere. Izan ere, batzuek serio demonio hartzen dute Mari Errauskine ipuina eta gehien dibertitzen ari ginenean, aire! Azken finean sentimental hutsak ditun! Neuk gutxienez oroigarri polita atera dut bertatik, ez nago kexatzeko posturan, ez horratio! Izterreko farfaila zeuri erakusteko amorratzen nagoela sinetsi behar didazu; hala ere okasio egokiago baten zain egon behar dugu, badakizu, duintasun profesionala. Bizilagunari bai, hari erakutsi diot etxera iritsi bezain laster. Laurogeita hamar urteko andre xahar xarmangarria da. Ba al dakizu zer esan duen izterreko zuloa ikusi duenean? Tokioko egunsentia bezalakoxea zela. Tokioko egunsentia! Gajoa! Bere bizitza guztian ia behin ere Santutxutik atera gabe eta orain hasi da munduaren berri izaten. Nola eta nire izterraren bitartez gainera!\n— Geografiaz mintzatzeko deitu al nauzu?\n— Badirudi afera hau etengabe korapilatzen ari dela. Bizimodu lasaiegia ez dut atsegin eta noizean behin parranda egin behar baldin bada, aurrera. Baina zertan ari naizen eta noren lurraldean mugitzen ari naizen jakin behar izaten dut; hori baino ez dut eskatzen. Sari polita egokitu zaio gure lagunari, baina zergatik Pablori eta ez besteei? Agian besteei ere bai? Formularen atzetik al doaz ala beste deus gehiago ba al dugu? Galdera mordo bat badut kolkoan, gehitxo akaso. Eta zure aurrean egoten naizenetan zerbait ezkutatzen didazunaren sentipen temosoa iltzatzen zait zilborrean eta ezin uxaturik ibiltzen naiz.\n— Gainontzekoei biharko hitzorduaren berri eman zitzaien, beste deus ere ez dakit. Pablok deitu ninduen eta miaketaren kontua jakinarazi zidan. Neuk zuri kontatu nizun, kitto! Non arraio dago tranpa?\nIrmo eta seguru hitz egin zuen. Begirik kliskatu ere egin gabe jaurtitzen zituen hitzak, parrastadan kasik. Berari entzun ondoren, edozein epaimahaik errugabetasuna aldarrikatuko zion zalantza izpirik gabe. Bere rolean ezin egokiago sarturik zegoen, egokiegi akaso. Bazuen zerbait bihotzik gogorrena urtzeko modukoa eta bazekien jakin horretaz baliatzen.\n— Ez duzu pentsatu poliziari honen guztiaren berri ematerik? Zure kabuz jokatzen segituz gero arriskutsuegi gerta liteke...\n— Gure aitaren nahia izan omen zen denok elkarrekin bildu eta zorioneko formula osatzekoa. Gainera nire esku utzi zuen kontuaren ardura. Bere azken desira albait ongien betetzen ahaleginduko naiz eta berak esan bezala egingo da... Nire omenalditxoa izango da; horrenbeste ere zor diot.\n— Eta bihar agertuko ez banintz? —xuxurlatu nuen whiskyaren azken tragoaren ondorioak uste baino latzago urdailean sentituz.\nJulia eserlekutik altxa eta musu eman zidan masailean. Aspaldi ez nintzen hain ahulik sentitzen.\n— Bihar han egongo zara. Horixe da une honetan seguru dakidan gauza bakarra.


Euskal Museoa prest dago Aste Nagusian milaka bisitari hartzeko\n2016. eta 2018. urteen artean, Bizkaiko erakundeak hirukoiztu egin zuen Aste Nagusiko bisitaldien kopurua\nIaz 30.000 pertsonak baino gehiagok bisitatu zuten Museoa Bilboko jaietan\n«Bilboko Erraldoiak eta Buruhandiak» izeneko aldi baterako erakusketa da erakargarri handienetarikoa bisitarientzat\nAste Nagusian beti izan da doakoa Euskal Museoan sartzea\nEuskal Museoak iaz bisitarien marka hautsi zuen Aste Nagusian, 30.000 pertsona baino gehiago bertaratu baitziren. Horregatik, Bizkaiko erakundea prest dago 2019ko Bilboko jaietan kopuru hori gainditzeko. Azken urteetan, joera goranzkoa izan da: 2016an 10.000 bisitari inguru izan zituen museoak; 2018an, aldiz, ia 35.000.\nZalantzarik gabe, «Bilboko Erraldoiak eta Buruhandiak» eta pertsonaia ezagun horiek hartzen dituen Klaustroa izan dira historikoki Museoko protagonista nagusiak jaien astean, eta erakargarri nagusia dira bisitarientzat. Gainera, erakusketa iraunkorrak ere erakundera bertaratzen diren pertsona guztien interesa pizten du. Erakusketaren helburua euskal kultura sustatzea da, haren elementu bereizgarrienak erakutsiz.\nAurten, Erraldoien aldi baterako erakusketa «Erraldoien bildumagilea» izeneko erakusketarekin osatu da; Xavier Duarte artista katalanaren argazki-bilduma da, Museoko galeria batean dagoena, eta ikusleak pertsonaia horien barnera eramaten ditu.\nBestalde, Bilboko Metroko Zazpi Kaleak geltokiak lehenengoz du Erraldoien eta Buruhandien erakusketaren zertzelada txiki bat ikusteko aukera ematen duen argazki-erakusketa. Erraldoien eta Buruhandien erakusketa handik metro gutxira dago, Euskal Museoan.\nAgerikoa da udako hilabeteetan erakundeko Klaustroa betetzen duten Bilboko Erraldoiek eta Buruhandiek Euskal Museora gerturatzen diren guztien begirada bereganatzea lortzen dutela. Hala, Pitxitxi eta Lina, Ingelesa eta Bilbotar Neskatila eta enparauak milaka argazkiren jomuga izan dira, egunero hiriko kaleetatik kalejiran ibili aurretik eta ondoren. Hain zuzen, kalejira hori goizero egiten da jaietan, eta pertsonaia ezagun horiek dira protagonistak. Erakusketa hogeita lau erraldoik eta hamar buruhandik osatzen dute, eta ikusten dute urtetik urtera gero eta jende gehiago gerturatzen dela haiei begiratzera. Zalantzarik gabe, albiste ona da euskal kultura sustatzeko, eta hori da, hain zuzen, Museo honen helburu nagusia.\nDatu horiek indartu egiten dute Euskal Museoa, jarduera-programa osoari esker, azken urteetan izaten ari den bisiten kopuruaren hazkundea. Adibide gisa eta 2018ko ekaina erreferentziatzat hartuta, Bizkaiko erakundeak bisiten kopurua bikoiztu du azken urtean, % 119 handitu baita: iazko ekainean 15.705 bisitari izan zituen; 2019ko ekainean, ostera, 34.470 bisitari.\nBilboko Berreginen Museoa ere goranzko joera hori izaten ari da, eta gaur egun museo horren koordinatzailea ere Bilbao Bizkaia Museoak da. Haren kasuan, bisitarien kopurua ia % 8 handitu da: 2018an, ekaina bitartean, 9.758 bisitari izan zituen, eta 2019an, berriz, 10.489.\nHazkunde hori, beste faktore batzuen artean, aldi baterako erakusketek izan duten arrakastari, bi espazioetan programatutako jarduerei eta programazioa garatzeko beste erakunde edo zentro batzuekin egindako lankidetzari esker izan da.


BADITUGU OARSOALDEKO ARROPA-DENDETAN EGINDAKO ZOZKETEN IRABAZLEEN IZENAK\nSariduna: Maria Eugenia Guillan\nZer iruditu zaizu “Euskaraz dotoreago” kanpainan egin den deskontu baleen banaketa?\nZertarako erabili duzu deskontua?\nOso ondo iruditu zait. Deskontua egokitu zitzaidala jakitea ezusteko atsegina izan zen.\nSoinean dudan alkandora hau (argazkian daramana) eta beroki bat erostean aipatu zidan dendariak euskaraz erosteagatik saria irabazi nuela.\nDendaria: Susana Olasagasti\nHorrelako ekimenek laguntzen al dute bezeroek euskara gehiago erabil dezaten?\nZer egingo zenuke zuk bezeroek euskaraz eska dezaten?\nNi ere oso pozik nago ekimenarekin jendeak oso ondo erantzun duelako. Geroz eta jende gehiagok erabiltzen du euskara eta horrelako ekimenek motibatu egiten dute.\nBezeroek euskaraz eska dezaten lehen pausua hizkuntza paisaia euskaraz ere izatea da. Horretarako kartel deigarriak behar ditugu, orain ditugunak baino kolore deigarriagoekin.\nHizkuntza paisaia euskalduna izateak bezeroek euskara gehiago erabiltzea ekarriko du. Sare sozialetan ere gure berri euskaraz emateak, gugana hurbiltzen den jendeak euskararako joera handiagoa izatea eragin dezake.\nSariduna: BEGOÑA LARRUSKAIN (OIARTZUN)\nOiartzungo Oskarbi arropa-dendan egokitu zaio deskontu balea.\n- Zer iruditu zaizu deskontu-baleen kanpaina?\nOso ondo. Nik bertako dendetan erosteko ohitura dut, eta ona da haientzako. Dendetara sartzean euskaraz egitea naturalki ateratzen zait, eta egun horretan ere halaxe egin nuen: “Arratsaldeon, zer moduz zeate?” eta hortik aurrera ere berdin jarraitu genuen. Ordaintzera joan nintzenean sorpresa izan zen niretzat 10 € gutxiago ordaindu behar nituela izatea, pozgarria.\n- Horrelako kanpainak beharrezkoak direla uste duzu?\nBai, indartzeko ongi datoz.\n- Ba al zenuen kanpaina hauen berri?\nBai, baina egia esateko hasieran ez nintzen konturatu kanpaina bera zenik. Ekainean “Euskaraz dotoreago” jartzen duen poltsa opari eman zidaten. Duela urte batzuk, arrandegietan egindako kanpainan ere saridun suertatu nintzen, baina zuek esan arte, ez ditut batzuk eta besteak lotu.\nDendaria: IBAN PEREZ, Oiartzungo Intersport Extreme dendako langilea\nKanpaina positiboa da, oro har egiten den guztia positiboa da gabeziak baditu ere. Gure kasuan, gure hutsuneak ikusteko balio izan digu, eta barne-dinamikan aldaketak egiteko.\nKanpora begira, bezeroei begira, ez dugu aldaketa handirik sumatu. Saiatzen gara bezeroei euskaraz egiten, baina oraingoz ez dugu aldaketa handirik nabaritu. Propaganda eta horrelakoak ere euskaraz egiten ahalegintzen gara. Baina gure kasuan, barnera begira eragin handiagoa izan du kanpora begira baino.\n- Horrelako ekimenek laguntzen dute bezeroek euskara gehiago erabil dezaten?\nGure kasuan ez dugu asko nabaritu. Gehienetan bezeroek ez dakite kanpainarik egiten denik ere. Bakarren batek esan digu bazekiela, baina gutxienak dira.\n- Zer egingo zenuke zuk bezeroek euskaraz eska dezaten?\nNik uste dut barne mailako aldaketekin eragin dezakegula. Dendara sartu eta idatziak euskaraz ere badaudela ikustea lagungarria dela uste dut. Eta horretaz gain, ahalik eta jende gehienarengana iristea garrantzitsua, jakin dezatela euskaraz ere egin dezaketela. Horretarako komunikabideetara heltzea da garrantzitsua, hori lortuz gero, zerbait egin daiteke.\nDatu batzuk: Oiartzunen 18 denda aritu dira kanpainan parte hartzen. 50 deskontu-bale inguru.\nSaridunen erreakzioak: oro har jendeak gustura hartu du deskontua. Baten batek argazkia atera eta lagunei bidali zien watsappeko taldera. Beste denda batean, ohartxoak idatzi dituzte “jaso dut ordainagiria” bete dutenean: “oso ideia ona” edo “mila esker” idatzi dutenaren adibide gisa.\nBezero saritua: Gema Loinaz\nEkimenek laguntzen dute bezeroek euskara erabiltzen?\nGuk elkar ezagutzen dugu eta beti euskaraz egiten dugu, baina holako ekimenak beti behar dira.\n10€ hartu eta anaiari jertse super polita erosi nion, denda honetan bertan, eta dendaria, anaia eta hirurok pozik.\nDendaria: Santi Casamayor\nHorrelakoak bezeroari beti ongi etortzen zaio, eta gehiagotan egin beharko litzateke.\nZer egingo zenuke bezeroek euskaraz eska dezaten?\nSarreran, atean, baditugu bi pegatina, “Hemen euskaraz” eta “Bai euskara ziurtagiria”, eta horiek garbi adierazten dute gure dendan euskaraz egiteko aukera badagoela.\nBultzatu egin behar da eta auzo bazter honetan ere aurreko dietetika dendan, arrandegian, tabernaren batean... euskaraz egiteko aukera badago.\nBezero saritua: Ana Markinez\nHorrelako kanpainek laguntzen al dute bezeroek euskaraz hitz egin dezaten?\n-Bai, nola ez! Derrigorrez laguntzen dute dendetan euskaraz gehiago egin dadin.\n-Zertan gastatuko duzu balea?\n-Momentuz ez dakit, ez dut erabaki... baina agian Olentzeroetarako opariren bat erosiko dut.\nDendaria: Juncal Murugarren Ariz\n-Nik baietz uste dut. Gehiago nabaritzen da. Hala ere, nik ditudan bezeroen artean, euskaraz dakitenek, beti egiten dute euskaraz. Horrelako kanpainek laguntzen diete dakitenei, urrats hori eman dezaten.\n-Zer egingo zenuke bezeroek euskaraz gehiago egiteko?\n-Zaila da... Hemen ez dakitenek, ez dakite ezer ere ez. Orduan, ezin dira sartu eta gu euskaraz egiten hasi. Hala ere, pixka bat dakitenek, asko saiatzen dira. Baina gehiago egiteko, ez dakit zein den trukoa. Arropaz dakit, baina horri buruz ez! [kar-kar]


EUSKADI.-Euskal Autonomia Erkidegoko esportazioak %16,7 igo ziren 2006ko hirugarren hiruhilekoan\nInportazioek %17,6ko hazkunde nominala izan zuten urte arteko aldi berean\nEuskal Autonomia Erkidegoko (EAE) esportazioak %16,7 hazi ziren 2006ko hirugarren hiruhilekoan, Eustatek landutako datuen arabera. Iazko hirugarren hiruhilekoan 3.321,4 milioi euro lortu ziren, eta aurtengoan, aldiz, 3.876,9 milioi euro. 2006ko lehenengo bederatzi hilabeteetako esportazioekin 12.140,2 milioi euro lortu dira, eta %16,8ko urte arteko hazkunde-tasa egon da aurreko urteko aldi beraren aldean. Urteko hiruhileko honetan, bere horretan mantendu da lehen seihilekoan lortutako bilakaera tasa (%16,9).\nHirugarren hiruhilekoko guztizko inportazioetan, %17,6ko urte arteko hazkundea egon da, eta zenbatekoa 4.213,9 milioi eurora iritsi da. Aurreko urtean, aldiz, zenbateko hori 3.584,4 milioi eurokoa izan zen. Urteko lehen hiru hiruhilekoetako guztizko inportazioak 12.627,4 milioi eurora iritsi dira, eta %18ko urte arteko hazkundea egon da, aurtengo lehen seihilekoko bilakaera tasarekin (%18,2) bat etorriz.\nEsportazioen eta inportazioen bilakaeraren emaitza gisa, hirugarren hiruhilekoko merkataritza-defizita 337 milioikoa izan da. Beraz, 2005eko hirugarren hiruhilekoko defizita 74 milioitan areagotu da. Horren ondorioz, esportazioek inportazioen gainean duten estaldura-tasa jaitsi egin da eta iazko %92,7tik aurtengo %92ra pasa da. Urteko lehen bederatzi hilabeteetako merkataritza-defizita 487,2 milioi eurokoa da.\nHala ere, 2006ko hirugarren hiruhilekoan, esportazio ez-energetikoak inportazio ez-energetikoen gainetik egon dira 848 milioitan. Estaldura-tasa %132 izan da eta produktu ez-energetikoen merkataritza-superabita 3.023,9 milioitara iritsi da, 2006ko lehen hiru hiruhilekoetan.\n2006ko hirugarren hiruhileko honetan, Europar Batasuna helburu duten esportazioak %15,3 hazi dira, 2005eko hirugarren hiruhilekoaren aldean. Urte arteko hazkundeagatik eta bolumenagatik, Alemaniara (%24,9), Italiara (%24,6) eta Belgikara (%39,2) egindako esportazioak nabarmendu dira. Bolumenagatik lehen bezeroa den Frantziara bideratutako esportazioak, %5,8 hazi dira hirugarren hiruhilekoan.\nEuropar Batasunetik EAEra datozen inportazioak, aldiz, %14,5 hazi dira. Produktu energetikoen hornitzaile diren herrialdeetatik datozenak, berriz, %25,8 igo dira.\nEsportazioetan balio handiena duen muga-zergetako taldea ekipo-ondasunak dira (hiruhileko honetan %13,1eko igoera izan du), eta horren atzetik metalak eta manufakturak taldea dago, %15,2ko hazkunde-tasarekin.\nAitzitik, inportazio ez-energetikoen artean, muga-zergetako talderik garrantzitsuena da metalak eta manufakturak. Izan ere, hirugarren hiruhilekoan %45,8ko urte arteko hazkundea izan du. Muga-zergetako bigarren taldea, bolumenari dagokionez, ekipo-ondasunak da (%3,7ko atzerakada izan du). Nolanahi ere, produktu mineralak eta energetikoak hiruhilekoko inportazio guztien %37,2 dira eta %25,8ko urte arteko hazkundea dute.\nEsportazio-hazkunde handiena Bizkaian gertatu da. Hirugarren hiruhilekoan %26,2 hazi da eta aurtengo orain arteko bederatzi hilabeteetan %29,3. Bizkaiko inportazioak %22,3 hazi dira hirugarren hiruhilekoan, bai produktu energetikoak taldearen hazkundeagatik (%26,2), bai eta metalak eta manufakturak taldearen igoeragatik ere (%47,8).\nGipuzkoan zenbatutako esportazioen balioa %8,9 igo da uztaila eta iraila bitarte. Horretarako, lagungarriak izan dira ekipo-ondasunak eta metalak eta manufakturak taldeen bilakaera ona, %8,5ekoa eta %11,6koa hurrenez hurren. Gipuzkoa helburu duten inportazioak %16,4 hazi dira, ia esportazioen bikoitza. Inportazio horiek batez ere metalak eta manufakturak (%42,5) eta ekipo-ondasunak (%8,7) taldeetan oinarritzen dira.\nArabako esportazioei dagokienez, hirugarren hiruhilekoan %13,8 hazi dira, ekipo-ondasunak multzoaren urte arteko igoeraren eraginez (%20,3), eta, zehatzago, garraio-materiala multzoaren jokabide onaren eraginez (%32,4). Inportazioak pixka bat hazi dira, %1,6 hain zuzen ere, garraio-materialaren (%-28,8) jaitsiera handiaren eraginez, nahiz eta beste inportazio batzuk igo egin diren, hala nola metalak eta manufakturak (%45,9) eta plastikoak eta kautxua (%25,5).