A. Aristizabal “Ospitalean lan egitea asko gustatzen zait, baina anbulatorioan ere”\nA. Aristizabal “Ospitalean lan egitea asko gustatzen zait, baina anbulatorioan ere”\nGurutzetako Unibertsitate Ospitalean igaro ditu bere erresidentziako urteak Amaia Aristizabalek (Irun, 1986). Hasiera batean dudatan egon arren, medikuntza eta pediatria egiteko erabakia hartu zuen. Gaur egun, erresidentzia bukatu eta urte bete geroago, Ordiziako anbulatorion dabil. Nahiko kritikoa jartzen da BAME sistemari buruz hitz egiten badugu, baita urte hauetan jasan ditugun murrizketei buruz ere.\nZergatik aukeratu zenuen Medikuntza?\nInstitutuan nenbilela ez nuen batere argi zer ikasi nahi nuen. Osasun gaiak asko gustatzen zaizkit eta hori ikasteko gaitasuna nuela ikusirik, medikuntza ikastera sartu nintzen, gehiegi pentsatu gabe.\nZein espezialitate aukeratu zenuen eta zein izan zen hori aukeratzeko arrazoia?\nPediatria aukeratu nuen. Mila duda izan nituen aukeratzeko momentuan. Medikuntza orokorrean gustatzen zitzaidan, bai kirurgia zein medikako arloko espezializazioak. Azkenean pediatria aukeratu nuen, oso zabala zelako gai guztiak ukitzen zituelako eta umeak gustatzen zaizkidalako.\nDuela urte bat BAME bukatu zenuela, zer hobetu behar dela uste duzu?\nMaiatzean urte bat egin zuen bukatu nuenetik. Diferentzia handia dago leku batetik bestera espezialitate berdina egin arren. Zerbait hobetzekotan leku guztietan baldintzak berdinak egon beharko litzatekela uste dut. Adibidez, oso ezberdina da pediatria Gurutzetako ospitalean egitea, Madrilera joatea edo eskualde-ospitale batean egitea. Prestakuntza mailan ere asko nabaritzen da. Adibidez Gurutzetara etortzen ziren beste ospitale txikietako beste egoiliar batzuekin eta alde handia ikusi nuen, bai onerako zein txarrerako.\nBAME plaza gehiago jarriko dituzte hurrengo urteko azterketarako. Iaz, 12.400 ikasle baino gehiago aurkeztu ziren eta 6.098 plaza jokoan zeuden soilik. Zure ustetan zer egin beharko litzateke horrelakorik ez gertatzeko?\nArazo handi bat dago. BAME bidezko espezialitatetik kanpo lan egiteko oso aukera gutxi dago, eta pertsona asko baldin badago medikuntza ikasten eta gero ez badute BAME egiteko plazarik lortzen, asko zer egin jakin ezinik geratzen dira. Hori kontrolatu beharko litzateke lizentziadunen eta BAME kopuruaren arteko diferentzia konpontzeko. Murrizketak direla eta, gainera, arazo bera dago behin BAME bukatuta. Lana badago eta lan egiteko gai den pertsonala ere, baina dirudienez ez dago diru nahikorik lan kontratuak eskaintzeko.\nMedikuen Elkargoen Erakundearen arabera izugarri igotzen ari da botika psikofarmakoak hartzen dituzten sendagileen kopurua erresidentzia hasi eta urtebetera. PAIME-Sendagile Artean programa laguntzara jo behar izan dute, hau da, arazoak dituzten medikuei laguntzen dieten programara. Uste al duzu presio handia jasaten dutela BAMEko sendagileek?\nBAMEko lau-bost urte horiek oso gogorrak izaten dira eta bakoitzak bere erara eramaten ditu. Ni oso lasaia naiz eta ez nuen arazorik izan, baina nire inguruan ikusi ditut presio hori jasateko zailtasunak izan dituztenak. Formakuntza, asistentzia klinikoa, kurtsoak, guardiak... ordu asko sartzen dira eta horrez gain bete baten begiradapean zaudela sentitzen duzu. Ezagutzen dut honengatik arazoak izan dituzten pertsona batzuk.\nZein izan da orain arteko zure ibilbide profesionala?\nBehin espezializazioa bukatuta, hilabete batzuk egon nintzen Beasaingo Osasun Zentroan pediatra bezala eta orain Ordiziako Osasun Zentroan nago. Tarte horretan master bat egin dut haurren zaintza paliatiboei buruz.\nUrte honetan zer izan da gehien gustatu zaizuna?\nPediatria oso zabala da. Ospitalean, anbulatorioan… leku guztietan daukazu lana. Nire, printzipioz, ospitalean lan egitea gehiago gustatzen zait. Egia da gure formakuntza alde horretatik joan da. Lau urtetik hiru hilabete bakarrik egon gara anbulatorioan. Behin anbulatorioan sartuta, konturatu nintzen alde onak zituela. Jendea askoz ere gertuago ezagutzen duzu, pazienteak konfiantza gehiago hartzen du, beraien bizitzan inplikatuago zaude eta ospitalean galtzen dituzun gauza asko ikusten dituzu. Pena daukat ospitaleko giroa faltan botatzen dudalako, baina noizbehinka guardiak ditut bertan.\nEstatuko beste ospitale batzuk probatu al dituzu?\nBai, espezializazioa egin nuen bitartean, kanpo errotazioak egin nituen beste ospitale batzuetan: hilabete bat San Juan de Dios Ospitalean Bartzelonan,, beste hilabete bat Malagako ospitale batean eta beste hilabete bat Niño Jesus Ospitalean, Madrilen.\nGipuzkoako Medikuntzaren egoera beste ospitale horiekin konparatuz, nolakoa dela esango zenuke?\nOsasun sistemaren aldetik Osakidetza behar bada Espainiako hoberenetakoa da. Naiz eta hemen murrizketa asko jasan ditugun, bai diru aldetik bai zerbitzu teknikoen aldetik diferentzia nabarmena dago. Diferentzia handiena, behar bada, hemendik kanpo historia kliniko informatizaturik ez dutela da. Madrileko Ospitalean dena eskuz egiten zuten eta denbora pilo bat galtzen zen horrekin. Ume bat etortzen bazen ospitalera, ez zenekien zer pasatzen zitzaion ezin zenituelako aurreko daturik lortu. Malagan ere horrela zen, baina ospitale txiki bat izanik egoera ulertzen zen.\nNon ikusten duzu zeure burua, Euskal Herrian edo kanpoan?\nEz dakit, seguruenik hemendik gertu geratuko naizela. Baina ez dut alde batera uzten denboraldi batez kanpora joan beharra edo kooperante moduan joatea. Gauza horiek, ideia horiek beti ditut buruan bueltaka.\nIrungoa izanik, bertan Iruneko Bidasoa Ospitalea egonik, gustatuko litzaizuke noizbait bertara aldatzea eta beste giro batean lan egitea?\nPediatria bakarrik anbulatorioetan dago. Bidasoako ospitalean guardiak egiten dituzten pediatrak daude, baina egunean zehar ez dago pediatrarik bertan, beraz ezin dira haurrik bertan ospitalizatu.\nZe abantailak eta desabantailak ditu anbulatorio txiki batean lan egiteak, ospitale batekin konparatuz?\nAbantailen aldetik, anbulatorioan askoz ere hurbilagoa zara, jendeak ezagutzen zaitu, gauza gehiago kontatzen dizkizu eta beraien eboluzioa jarraitzen duzu. Alde txarrak, batzuetan faltan botatzen duzula medio-teknikoak batez ere. Adibidez, susmoa baldin baduzu gaixotasun konkretu bat duen a la ez jakiteko, ez duzu analisi bat momentuan egiteko aukerarik. Askotan ospitalera bidali behar duzu, zuk dakizun gauza bat egiteko. Taldean lan egitea ere faltan botatzen dut, dudak espezialistekin zuzenean komentatzeko aukera izatea. Hala ere, horretan ezin naiz gehiegi kexatu, Goierri-Urolako OSIa txikia izanik denak ezagutzen baikara eta kontaktuan mantentzen baikara.\nZure eguneroko lanean arazorik izan ahal duzu pazienteekin gaztea izateagatik? Eta emakumea izateagatik?\nAnbulatorioan naizenez gero ez dut arazorik izan gazteak izateagatik. Ospitalean, gaztea eta emakumea izanda gaizki esateak jasan behar izan nituen noizbait. Adibidez, behin guraso batzuei dena azaldu ondoren, erizaina nintzela pentsatu zuten emakumea nintzelako. Azkar ikasi nuen paziente baten aurrean jartzerakoan, egin behar den lehenengo gauza zure burua aurkeztea dela, beraiek jakin dezaten nor zaren.\nIkerkuntza medikuntzaren arlo garrantzitsu bat da. Noiz bait pentsatu al duzu zure denbora librea bertara dedikatzea?\nKlinikan eta pertsonekin lan egitea gehiago gustatzen zait ikerkuntza baino. Hala ere, erresidentzia garaian zenbait zerbitzutan ikerkuntzak indar handia zeukan. Adibidez, Gurutzetako ospitaleko urgentzietan saiakuntza kliniko asko izaten dituzte. Gainera, artikulu bat idatzi nuen erresidentzia garaian: Repercusión clínica de la alfa-talasemia en nuestro medio. Umeak jaiotzen direnean taloiaren proba egiten zaie gaixotasun batzuk deuseztatzeko. Duela sei urte, gutxi gorabehera, hemoglobinopatiak begiratzen hasi ziren. Odoleko gaixotasunen horien artean ezagunenetarikoa Anemia drepanozitikoa da. Baina horien artean begiratzen den beste bat, alfa-talasemia da. Gure artikuluan ikertu nahi genuena zen alfa-talasemia begiratzeak garrantzirik zuen ala ez umearen osunerako.\nValidación Periódica de la Colegiación edo euskaraz Elkargokide egitearen Aldizkako Balidazioa, laster jarriko da martxan Elkargoan eta 6 urtero berritu beharreko prozesu bat izango da. Balidazio hau, Praxi Ona, Osasun-balorazioa, hau da, Osasuneko konpromisoa eta Ziurtagiri medikoa, Lan-bizitza, etengabeko prestakuntza ziurtatzen duen agiri bat da. Uste al duzu beharrezkoa dela horrelako ziurtagiria izatea? Zergatik?\nOso ondo iruditzen zait kontrol bat egotea, baina orokorrean, ez bakarrik medikuntzan. Adibidez, funtzionario batek plaza lortzen duenean kontrol bat eduki beharko luke noizean behin lan hori egiteko kapaza dela demostratzeko. Etengabeko prestakuntza ondo iruditzen zait, baldin eta ez bada denbora guztian azterketak egitea baizik eta aktualizatzeko kurtsoak eskaintzea. Bada esaera zahar bat diona Medikuak ez duela inoiz ikasteari uzten esaten duena.\nIkasturtearen hasierarekin, kontsulta beteta izango duzu haurtzaindegietan hartutako birusengatik.\nOraingoz hasi berriak direnez, nahiko osasuntsu daude. Ikusiko dugu hemendik aste batzuetara gauza aldentzen den ala ez. Pediatrian diferentzia handia nabarmentzen da udara eta neguaren artean.\nZer gomendatuko zenieke gurasoei kurtsoa ondo hasteko?\nEskuak ondo garbitzea. Hori da gaixotasun gehienak libratzeko egin behar dena. Bestalde osasuntsu, lo gehiago egin eta kirola egin behar dute.


IKAS KOMUNITATEA | Elkar Hezi ikastetxea\nEskolara ez joatea, eskola porrota, ikasmailak errepikatzea…saihestea.\nIkas Komunitateetako jarduera arrakastatsua diren Batzorde Mistoak osatuta daude dagoeneko.\nEskerrak eman nahi dizkizuegu bertan parte hartzeko izena eman duzuen ikasle, guraso eta langile guztiei. Ikasturte honetan guztion parte hartzea ezinezkoa izango bada ere, aurrerago izango ditugun beharretarako kontuan izango zaituztegu.\nBatzorde Mistoak eratzeko definitu genituen irizpideak jarraituz, hauxe izango da ikasturte honetan eta hurrengoan Batzorde Mistoen osaera:\nELKAR HEZIn IZATETIK EKITERA: BATZORDE MISTOAK. Kontzeju.\nESKOLA JAZARPENAK PREBENITU ETA BIDERATZEKO PROGRAMA ELKAR HEZIN\nGure eredua eskola-jazarpenaren prebentziotik harago doa, holistikoagoa da, osoagoa, izan ere, denok bizikidetza egokiagoa eta betegarriagoa lortzea du helburu, non edozein motatako biolentziak tokia ez duen, baina gure helburua ez da bakarrik bata bestearen ondoan minik eman gabe bizitzen ikastea, baizik eta elkarrekiko harreman aberatsago, betegarriago eta gozagarriagoak izatea, azken batean, zoriontsuagoak izan gaitezen.\nHorregatik ez da hau gure hezkuntza-proiektuaren baitan ekimen edo jarduera-ildo isolatua, bakartua, baizik eta IKAS-KOMUNITATEen proiektu barruko Hezkuntza Jarduera Arrakastatsuen artean bat, baina gainerakoek ere helburu goren hori lortzeko ezinbesteko jotzen ditugu: Talde Elkarreragileak (elkar-ezagutza, laguntza…), Klasikoen bidez Literatur Tertulia Dialogikoak, Tertulia Dialogiko Kurrikularrak, Hezitzaile eta Familia guztion prestakuntzari begirako Tertulia Dialogiko Pedagogikoak...\nBeraz, gatazkak prebenitzeko eta bideratzeko eredu dialogikoa da gure ikuspegia, hau da, Hezkuntza Jarduera Arrakastatsu guztien oinarrian dagoena.\nBaina zer da Hezkuntza Jarduera Arrakastatsua? Bada, Nazioarteko Hezkuntza Komunitate Zientifikoak egiaztaturik, edozein testuinguru sozio-ekonomiko eta kulturaletan emaitza bikainak ematen dituen hezkuntza-jarduera. (Harvard, Cambridge-en egindako ikerketak, INCLUDED Europa mailako hezkuntza-ikerketa, Bartzelonako CREA ikerketa zentroa, …)\n1. 0 Biolentzia 0 urtetik\n2. Aurrekoaren baitan bereziki eta berariaz zainduta eta jorratuta emakumeen kontrako biolentziaren prebentzio eraginkorra du xede nagusia gure jardun-moldeak, adibidez Maskulinitate Eredu Berri Alternatiboak jorratuz eta sustatuz. (BULLYING kasu asko eta asko, ezarritako harreman afektibo-sexualetan dute jatorria)\n3. Gure eredua, Komunitate osoaren partaidetzan oinarritzen da (Batzorde Mixtoak)\n4. Ikerketek diotenari jarraiki, etikaren hizkerarekin batera (ohikoena) desioaren eta erakargarritasunaren “hizkera” erabiltzea giltzarria da, zeinaren bidez, iklasleak eurak bizikiditza egokiaren bermaitzaile nagusi bihurtzen diren.\nLehen esan bezala, lan-ildoetako bat, adibidez, gaiaren inguruko Tertulia Dialogiko Kurrikularra (Antropologia Soziala, Mundu Ikuskerak...). Honetan, gaiaren gaineko testu hautatu zientifikoak irakurri egiten ditugu (edo bideo zatiak ikusi..), eta ondoren ezagutza, konszientzia, kontzientzia eta harreman egoki eta gozagarriak garatzeko nahia denon artean eraikitzen ditugu.\n0 Biolentzia, 0 urtetik lemak funtzionatu dezan arau bat/batzuk ezartzea ezinbestekoa da. Arau horrek erreala izan beharko du, ikasleen eguneroko bizitzarekin lotura zuzena duena, errepikatzen den jarrera desegoki bati erantzuten diona dena, zehatza, erraz identifikatzeko eta aldatzeko aukera ematen duena. Arau horien sortzeak/egiteak prozesu garrantzitsu eta parte-hartzaile bat du atzean zein eguneroko gertakarien erregistroarekin/ jasotzearekin hasiko den eta komunitatea osatzen duten kide guztien arteko adostasunarekin aukeratzen amaituko den, beti ere batzorde misto baten koordinazio eta dinamizazioarekin.\nEzinbestekoa da biolentziaz jantzitako edozein gertakariri bere lekua ematean eta garrantzirik ez kentzea, GARRANTZIA DU ETA! Tolerantzia 0 izan behar dugu jokabide desegokien aurrean eta biktimaren alde agertuko gara beti.Ondo tratatzen dutenak indartuko ditugu eta gaizki tratatzen dutenei protagonismoa eta arrakasta kendu. Helburua ez da inor baztertzea, kontrakoa baizik: jarrera aldaketa bat bultzatzea eta berriz taldera erakartzea.\nAzpimarratu behar da oso garrantzitsua dela isiltasunaren araua apurtzea eta gertaerak salatzea; ulertzea salatzen duena ez dela salataria ausarta baizik, beste aldera begiratzen ez duena.\nBabes geruza (ezkutua) dugu beste klabetako bat. Zer da hau? Sarri ikusten da erasotzaileak bere bizkarrean “laguntzaileak” eramaten dituela. Bizkartzain paper honek arrazoi ezberdinak gorde ditzake bere baitan; lagun-mina izatetik hasita beldurra izateraino, beste aldean egoten hurrengoa izatearen beldurra. Egoera hauetan erasotzailea hazi egiten da, hadi-handia izan arte. Baina zer gertatuko litzateke babes geruza hori atzean beharrean aurrean izango balu? Biktimaren bizkarrean kokatuko balitz? Hauxe da eredu honek sustatu nahi duen beste ausardia jarreratako bat.\nBaina nola hasi gara haur hezkuntzako haur bati hau guztia aurkezten? Txikientzat magiko den baliabide bat erabiliz, IPUINA. Begoña Ibarrolaren “Ausarten klubak” oso ondo biltzen ditu aurrez esandako guztiak eta hori izan da beraz abiapuntua HHn.\nADI LAGUN! PROIEKTUA\nEsther Oliverrek gidatutako hitzaldi saioa osorik duzue hemen.\nHonakoak izan ziren landu ziren alderdiak.\n0 BIOLENTZIA 0 URETIK.\nBIOLENTZIAREKIKO ERAKARPENA ETA GIZARTERATZE PREBENTIBOA.\nMASKULINITATEAK ETA NAM (maskulinitate eredu alternatiboak).\nAtal bakoitza ikusteko egin klik azpian dituzuen zatietan.\nELKAR HEZI ikastetxean garatzen ari garen IKAS KOMUNITATEAK izeneko Berrikuntza Proiektu Globalaren barruan, gaian adituak diren erreferentziazko pertsonek gidaturik hainbat prestakuntza-saio gauzatzen ari gara, haietariko batzuk komunitate osoari irekiak. Erreferentziazko eta adituak diren pertsona horiek Cambridgen, Bartzelonan, Bruselan... egiten dute hezkuntza-arloko euren ikerketa eta lana. Aurreko batean Ramon Flecha eduki genuen gure artean. Azken honetan Esther Oliver izan dugu. Bartzelona Unibertsitateko irakaslea da (doktorea) eta CREAko ikerlaria. Gai honen inguruan, hainbat proiektutan hartu du parte, zenbait artikulu idazteaz gainera:\nTRATA. Trayectorias de vida que alejan o acercan a las redes de trata con fines de explotación sexual.\nEspejismo del ascenso y socialización de la violencia de género.\nZero Violence Since Early Childhood: The Dialogic Recreation of Knowledge\nWomen’s Choices Shattered: Impact of Gender Violence on Universities\nOpening schools to all (women): Efforts to overcome gender violence in Spain\nSOCIALIZACIÓN PREVENTIVA EN LAS COMUNIDADES DE APRENDIZAJE\nELKARRIZKETA labur bat Guraso.eus-en\nIDEALLOVE&NAM. Socialización preventiva de la violencia de género.\nMaskulinitate eredu berriak. Nork erakartzen gaitu eta zergatik. Marcos Castro Sandua.\nOÑATI IRRATIAK EGINDAKO ELKARRIZKETA.\nlkasgela antolatzeko modu honek eman ditu eskola emaitzik onenak.\nlrakasleak gelako jarduerak prestatzen ditu taldeka egiteko, boluntarioen laguntzarekin. Taldeetan, laguntzaileek bultzatuko dute partaide guztiek ezarritako atazak burutzea, elkarri lagunduz, elkarri azalpenak emanez... Hala, ezagutzak eskuratzeaz gain, ikaslek azalpenak ematen, eztabaidatzen, ideiak partekatzen dituzte, elkarri entzun eta elkarri laguntzen ikasten dute.\nGela barruko talde kopuruak beste jarduera prestatzen dira: talde bakoitzak (4-6 kidekoa) bere jarduera egingo du. Taldeak, bestalde, ahalik eta heterogeneoenak izango dira. lkastaldean, bestalde, talde guztiek burutuko dituzte jarduera guztiak; izan ere, 15-20 minutuko iraupena dute.\nTalde interaktiboen bidez, lanaldi eraginkorra lortzen da. Halaber, handiagoa da ikasleek beste kideekin duten elkarreragina. Hala, ikasgela inklusiboaren arabera antolatutako gelaren bidez, ikasleen eskola emaitzak ez ezik euren arteko bizikidetza ere hobetuko da.\nTertulia Dialogikoen bidez hauxe lortu nahi da: ikasleak kultura klasiko unibertsalera eta, horrekin batera, gizateriak mendeetan zehar bereganatu duen ezagutza zientifikora hurbiltzea.\nTertulia garatzeko, parte-hartzaileek aurrez aukeratu duten testuko pasarteak iradokitzen diena,han bildutakoideiak, aten tzioa eman diena... azaltzen dute beste kideen aurrean,interes garria delako edo gogoeta piztu duelako eurengan.... Horrek guztiak elkarrizketa aberatsa sorrarazten du parte-hartzaileen artean eta aukera ematen du ezagutza elkarrekin eraikitzeko eta gaietan sakontzeko.\nEsperimentazio zabalena izan duen tertulia mota dugu hau. lkasleek literatura unibertsaleko obrak irakurtzen dituzte eta horien inguruan hitz egiten dute. lkasleen familiek, irakasleek eta beste eragile batzuek ere parte har dezakete.\nKlasikoak hautatzen dira giza- arazoekin eta gizateriaren bi zitzarekin lotura zuzena duten arazo handien inguruan aritzen diren liburuak baitira; horregatik iraun dute denboran zehar. Horrez gain, literatura klasikoa hautatzen da literatura hori gizarte talde jakin batzuekin lotu izan baita eta honela hesiak hausteko modu eta baliabide bihurtzen baita.\nTertulia literario dialogikoen metodologia elkarrekintzan eta elkarrizketan oinarritzen da batik bat. Abiapuntua liburuaren irakurketa da eta parte-hartzaileek gogoetak, argudioak, iri tziak adierazi eta euren egunerokotasunaz ere jarduten dute. Tertulien bidez lexikoa hobetzea lortzen dute bai eta ahozko adierazpena, idazmena eta irakurmena ere, elkarri entzunez eta baloreetan hezten dira. irakurritakoari zentzua emanez.\nIKAS KOMUNITATEEN BARRUAN ANTOLATURIKO JARDUERA ARRAKASTATSUA\nGure ikastetxea IKAS KOMUNITATE bilakatze bidean, beste jarduera arrakastatsu bat praktikan jarri dugu: LIBURUTEGI TUTORIZATUA deritzona.\nJarduera honetan, ikastetxeko ateak orduz kanpo irekitzen dira, ikasleak ikastetxera etortzeko aukera dute eta elkar eraginak bultzatuko dituen boluntario baten gidaritza eta laguntzarekin lan egin: taldeko lanak, etxerako lanak, bestelako lanak… egin ditzakete. Betiere eredu dialogikoan oinarritutako eraginen bitartez\nGIDARI BOLUNTARIO hauen prestutasuna eta ikasleen aukerak kontuan izanik, oraingoz egun eta ordu hauetan izango dute etortzeko aukera:\nBigarren Hezkuntzan: astelehenak 17:30etan eta ostegunak 17:00etan.\nLehen Hezkuntzan: 12:45-13:30\nLekua: Bigarren Hezkuntzako egoitzako egela, Santa Marinan.\nIkasleen beharrak eta boluntarioen kopurua eta aukerak kontuan izanik, eskaintza zabaltzea espero dugu. Norbaitek honi buruz informazio gehiago nahi izanez gero edo boluntario bezala parte hartzeko prest balego, mezu bat bidali amendia@elkarhezi.eus emailera.


Globalizazioaren adarrak - Librería papelería El Arruí\nAhotsak eta mintzabideak itxuragabe ugaritu -eta ugaritzen- dira, itxura batean, informazioarena omen den gizarte honetan. Orotariko mintzabideen bidez mintzo zaizkigun orotariko ahots horiek gehienak, ordea, Diskurtso Bakarra osatzen dute, nota bakarreko polifonia sasikoan. Ideologien eta Historiaren beraren akabera aldarrikatzen digu, adibidez, Diskurtso Bakar horrek, bere buruaz liluratutako orainaldi zoriontsu batean kokaturik. Arretaz entzun eta irakurriz gero, ordea, Diskurtso Bakarraren lerroarteetan bertan atzeman daitezke orainaldi eternal horren kontraesanak, eta orainaldi birtual zoriontsu honen miseriak, eta zoriontasun sasiko horretan lekurik ez duten miserableen ahots isilaraziak: Seattle, Berlin, Praga, Miarritz...\nAitor Zuberogoitiak, arreta Diskurtsoaren lerroarteetara emanik, Diskurtso Bakarrak betiko isilarazi nahi lituzkeen ahots horiei eman die ahotsa. Chinook-jendea harturik ahotsgabeko guztien metaforatzat.


Kosmologia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKosmologiak unibertsoaren izaera aztertzen du bere osotasunean. Irudian, unibertso osoaren hondoko erradiazioaren irudi bat, satelite artifizial batek jasoa.\nKosmologiaren etimologia antzinako grezieran bilatu behar dugu: antzinako grezieraz: Κόσμος, kosmos. Hitzaren esanahia unibertso ordenatu eta ederra da. Grekoak jabetu ziren unibertsoak arauak dituela eta ordenatua dela (oraindik ez zuten argi ulertu lege fisikoa kontzeptu matematiko gisa, baina bazekiten unibertsoa ez zela kaotikoa). Epikuro, Aristarko eta Hiparko filosofoek pentsatzen zuten unibertsoa infinitua zela, hau da, apeiron edo “mugagabea”. Sinesmen horrek mendebaldeko tradizioan jarraitu du denbora luzez.\n1584an, Giordano Bruno italiar filosofoak De l’infinito, universo e mondi (Infinituari, unibertsoari eta munduei buruz) liburua argitaratu zuenean eman zuen kosmologiak lehen pausoa. Brunok zioen Eguzkia izar bat dela, zeruko beste izar guztiak bezalakoa. Bat-batean Eliza Katolikoak begiko zuen ikusmolde heliozentrikoa baztertuz, unibertsoa bestelako leku bihurtu zen. Haatik, XX. mendean jaio zen benetan kosmologia modernoa. 1920ko hamarkadan, Big Bangaren teoriaren lehen zantzuak aurkitu zituzten De Sitter, Friedmann eta Lemaître matematikariek, Einsteinen erlatibitatearen teoria orokorra erabiliz. Einsteinen ekuazio matematikoak baliatuz, matematikariak laster jabetu ziren unibertsoa nekez izan zitekeela geldia edo estatikoa, teoriaren arabera big bang edo "eztanda erraldoi" baten ondorioz sortu zela unibertsoa, mugatua dela eta norabide guztietan garatzen den biribil erraldoi baten antzera handitzen eta hedatzen dela.\nGarai bertsuan, Edwin Hubble astronomoak aurkitu zuen galaxiak gugandik urruntzen ari direla norabide guztietan, eta, beraz, unibertsoa hedatzen ari dela. Big Bangaren teoria frogatzeko, ordea, laurogei urte igaro behar izan ziren. 1965ean, Penzias eta Wilson astronomoek mikrouhin-erradiazio kosmikoa aurkitu zuten; hau da, unibertsoaren hasieran edo Big Bangaren momentuan hedatu zen argi-izpi erraldoi edo flash kosmikoa, orain beha dezakegun antzinako arrastoa, alegia.\n1990eko hamarkadan, aurkikuntza esanguratsuak egin ziren behaketa astronomikoen bidez, eta, horiei esker, kosmologiaren eredu teorikoak nabarmen garatu ziren. Alde batetik, aurkitu zen mikrouhin-erradiazioa ez-homogeneoa zela; horrenbestez, lehen aldiz ulertu ahal izan zen lege fisikoen bidez unibertsoan ikusten diren galaxien eta egitura kosmikoen sorrera eta eboluzioa Big Bangaren unetik gaur egunera arte. Bestalde, 1997an behaketek frogatu zuten unibertsoa abiadura aldakorrean hedatzen dela eta, denbora igaro ahala, hedapena azkarragoa dela. Etorkizunean, beraz, galaxiak geroz eta urrunago izango dira bata bestearengandik, eta unibertsoa amaigabe garatuko da.\nAzken hamarkadetan, kosmologia modernoak galdera epistemologiko sakonak topatu ditu: ez du oraindik erabaki behaketa astronomiko eta neurketa zientifikoetatik haratago dauden eremuetan nola jokatu. Metodo zientifiko tradizionalak behar-beharrezkoa du esparru teorikoa eta esperimentala lotuak izatea. Alabaina, metodo zientifiko berri baten ezean, kosmologia modernoak eta, bereziki, soken teoriak, supersimetriak eta partikulen fisikako beste arlo teorikoek derrigor erabili behar izan dituzte matematika eta printzipio orokorrak eredu teoriko hipotetikoak sortzeko eta behaketen eremutik haratago dagoen unibertsoa eta lege fisikoak ulertzeko. Eredu (ez teoria) kosmologiko horien esanahia eztabaidagarria izan daiteke.\n↑ a b c d e CC-BY-SA Susperregi, Mikel. «Kosmologia» ZT Hiztegi Berria (Elhuyar Fundazioa).\nOrriaren azken aldaketa: 27 iraila 2021, 08:19.


Květa Fialová hil da - VipCasting.cz\nKvěta Fialová hil egin zen\nKvěta Fialová, heriotza, hil zen, hil zen\nKvěta Fialová 1929 jaio zen Veľké Dravce Eslovakiako. Bere ama artista eta Květoslava Fialová eskultore eta aita legionary Txekiar Vlastimil Fiala zen. Familia Eslovakian bizi zen 1938 arte, nazionalistek bohemia lortu zutenean. Mugitu zuen Žďár gertu Polizia nad Metují eta Borohrádek geroago.\nGerra ondoren, urte 1946-1950 JAMU graduatu Brnon. aritu eskualdeko hainbat antzoki zuen, Txekiar Cieszyn Opava (1950-1951), Txekiar Budejovice (1951-1954) Kolonia (1954-1956) ere (berehala sartzen JAMU aurretik gerra ondoren) eta Martin Eslovakiako (in 1956- 1957).1958 geroztik Pragako Divadlo ABC, garai hartan zegoen buru Jan Werich at arduratzen zen. ABC Antzerki Udal Antzoki Praga fusioa ostean egin zuen lan geroztik 1963 1990 urteko eta hurrengo urteetan gonbidatua iraunkor gisa ere.\nFilmak 40-en agertu du dagoeneko. urte eta hainbat karaktere jokatu zituen. Telebistako produkzioetan eta serialetan eta doblajean geroago. Beharbada, abeslariaren izaera izateak paper ospetsuena daTornado Lou, abestia abestu zuten:Kea barretan loditzen deneanparodiaLemonade Joe edo Horse opera.\nKvěta Fialová Hassa zuzendariarekin ezkondu zen hil zen arte 5. Abuztua 2009. 1962eko abenduan Zuzana alaba jaio zen.Dominikako bere biloba izan zuen.\n1964 Félicien Marceau:Arrautza, Charlotte, Komedia Antzerkia, Ota Ornest-ek zuzendua, 185 errepikatu\n1965 FX askatasuna:wallflower, Mina, ABC Antzerkia, Karel Svoboda-k zuzendua, 48 errepikatzen du\n1970 LN Tolstoj:Anna Karenin, Kněžna Tverská, Komorní divadlo, Jaromír Pleskot-ek zuzendua, 45 errepikatzen du\n1970 FF Šamberk, H. Šimáčková:Zure emazteak ez dizu sekula esango, Erna, Komedia Antzerkia, Karel Svoboda-k zuzendua, 55 errepikatzen du


«Udal Gobernuak ez ditu ondo kudeatu ludoteka eta gaztelekuaren gaiak» . diariovasco.com\n«Udal Gobernuak ez ditu ondo kudeatu ludoteka eta gaztelekuaren gaiak»\nEH Bilduren iritziz, «gauzak korrika egitearen ondorioz, pleguak ez dira egokitzen beasaindarren beharretara»\nLudoteka eta Eizu Gaztelekuren gaia, azken udal bileran behin baino gehiago azaldu da.\nUztailaren 28ko gobernu batzordean hizkuntza errefortzua eskain-tzeko baldintza plegua aurkeztu zuen Udal Gobernuak, eta EH Bilduren aurkako bozka jaso zuen. Orain ezker abertzaleko zinegotziek, prentsa ohar baten bidez adierazi dute EAJren asmoa «ludoteka eta gaztelekuko zerbitzua bertan behera uztea» zela, «eta soilik hizkuntz errefortzuari zuzenduriko zerbitzu berri bat eskaintzea».\nEl PNV adelanta que «la ludoteca abrirá en noviembre»\n«EAJ-k bere gehiengo osoaz baliaturik, ludoteka eta gaztelekuaren zerbitzuaren bideragarritasunaren eztabaida eman gabe zerbitzua etentea erabaki dute, gauzak gaizki, korrika eta presaka eta oposizioaren inolako elkarlanik gabe egin dituzte», nabarmendu dute.\nIrailaren 5ean bukatu zen deialdira aurkezteko epea, «eta inor ez da aurkeztu». «Nabarmen geratzen da EAJren udal gobernuak gai hau ez duela batere ondo gestionatu», ondorioz urritik aurrera ez da ludoteka eta gaztelekuko zerbitzurik emango, ezta hizkuntz errefortzuko zerbitzurik ere». Koalizioaren ustez, «gauzak korrika eta presaka egitearen ondorioz», baldintza pleguak ez dira egokitzen beasaindarren beharretara. «Oso larria» iruditzen zaie honelako erabaki bat hartzea, «haur eta gazteei zuzenduriko zerbitzu bat etetea, 16 urtez eman den zerbitzu bat kentzea, oposizioarekin batera hausnarketa sakon bat egin gabe».\nEH Bilduren ustez «orain da momentua gaiari eusteko, behar den bezala» lantzeko eta sakontzeko, gu prest gaude, oposizio eraikitzailea egin nahi dugulako, eta beste behin elkarlanerako eskua luzatzen dizuegu». Beraz azken bost hilabeteetan deitu ez den gazteria batzordea «urgentziaz deitzea» eskatzen diete, gaia mahai gainean jartzea eta behar den lanketa egitea. EH Bildukoek garbi dute, ludoteka baten helburua «aisialdian hezitzea eta parte hartzen duten kideen sozializazioa bultzatzea da», eta era berean norbanakoaren garapen emozionalean laguntzea. Hizkuntzaren normalkuntzaren alde egiten den edozein aurrera pauso babestuko dutela diote, «baina horrek ezin du ekarri beharrezkoak diren beste udal zerbitzu batzuen deuseztapena». Bere ustez, eta «orain arte egiten zen bezala ludotekaren zerbitzuaren barruan txertatu beharko litzateke hizkuntza errefortzuaren zerbitzua».


Denboraldiko azken erromeria egingo dute igandean, Aristerrazun - Aia - Karkara.eus\nKarkara 2017-06-06 15:22\nEuskal Telebistak grabatuko du igandeko erromeria Oholtzan saiorako.\nIgandean denboraldiko azken erromeria egingo dute Aristerrazun, eta Izer eta Alabier trikitilariak igoko dira oholtza gainera. Andatza Erromeria Elkarteko kideek jakinarazi dute Euskal Telebistak grabatuko duela saioa Oholtzan programarako.\nBestalde, aurtengo erromeria denboraldiak «arrakasta handia» izan duela ere nabarmendu dute. «Betiko erromeria zaleez gain, jende berria ere bildu da Andatza auzoan, erromeriarekin eta festarekin gozatzeko eta gure ohiturak indartzeko gogoz». Denera 28 erromeria antolatu ditu Andatza Erromeria Elkarteak. Erromeriak antolatzen lagundu duten eragile eta herritarrei eskerrak eman dizkiete: parte hartzaileei, trikitilariei, prentsari eta irratiari, Aiako Udalari eta Aristerrazu Jatetxeari.


Cloud hausten denean\nGoogle Apps Enterprise berreskuratzen huts egiten\nIT buruzko istorio bat da, gertatzen denean bi confluyen cloud eta gauza handi eta izugarria guztiak. In many ways cloud computing and Software as a Service (SaaS) understaffed for bedeinkazioa da, overworked Informazioaren Teknologia sailek aurreikusten duten teknologia onena emateko eskaintza 100% Efizientzi Analisia eta aurrekontua ez. With the emergence of web enabled services from major vendors like Amazon, Microsoft, and Google the age old question posed to IT professionals — it free al da - Azkenik izango galantak bat erantzun bai! (Gutxienez oinarrizko bertsioaren).\nBaina gure aiton-amonak asko bezala esan aurretik, esperientzia du irakasten zaharra adage geratzen: lortuko duzu zer ordainduko duzun. Sure, zerbitzua doakoa izan liteke, baina ez zerbitzua maila hitzarmena (SLA) baliabiderik ez dagoenean hala nola outage email bat da 6 Gure gehiago outages horretan kaltetutako Google Mail 2009. But worry not end users! Daude ordaindu Handipenak eskuragarri SLA bat bermatuz barne hartzen duten 99.9% Efizientzi Analisia bezala baita telefonoa eta posta elektronikoa gaiak kritikoa laguntza. At $50 urte bakoitzeko erabiltzaile bakoitzeko bat lapurtu bezalako soinuak honetan!\nZer zehazki do esan nahi dute Efizientzi Analisia eta kritikoa?\nLooks guztietan handia paper; ez da beharrezkoa fisiko hardware aktibo mantentzeko, no IT langile ordaindu, eta kostua da bakarrik Lizentziari standalone gehien irtenbideak baino gutxiago! Tamalez, marketing berme horiek vaporware bezala begiratzen datuak router hits.\nGabeziak ilustratzeko cloud en, dezagun bizitza errealeko Adibidez erabiltzen. Ez da irabazien bezeroari dei dugu “Karitatea X” nahi coaut murrizteko eta zerbitzuak hobetzeko, beren langileei. Barrutik email eta zerbitzuak manipulazioa hamarkadan ondoren, to cloud mugitzeko denbora izan zen erabaki zuten.. Fortunately for them, ez irabazien erakunde kualifikatu google apps edizioa irabazi-asmorik gabeko dute. Great!\nHemen dute bilatzen onurak:\nGure eskatu erabilera murriztu dezakegu email geure buruari ez manipulazioa\nGure zerbitzari baliabide aske izango da gora eta beste xede batzuetarako erabil daitezke\nWebmail hobea eskaintzeko dezakegu gure langileen.\nEskuratu dugu Elkarbanatutako, hala nola, kontaktu-kudeaketa eta diren dokumentuak baliabide ‘cloud da‘\nErrealitatea nahiz zen aldaketa hori ez zen bezain sinplea izan dute espero. Ez zen gai baten click migratzeko erabiltzailek.\nKaritatea X izeneko me.\nHasi zen, bere Google Apps kontua konfiguratzeko eta irabazi-asmorik gabeko edizioa upgrading prozesua igaro nuen. Bere erabiltzaile-mail migratu nuen eraiki migrazioa tresnak erabiliz, and I synchronized the user accounts with Google Apps Directory Sync Tool (URTEA). And that is where the utilities fell short. It appears that Google pentsatu about the idea of users synchronizing their active directory passwords with Google Apps. I emphasize thought, itxuraz hori delako neurrian Google gisa got. Want Single Sign On? Want Synchronized passwords using LDAP or AD? Hirugarren tresnak buelta. Larreina, arrazoizko nahikoa. Hirugarren tresnak eskuragarri daude horretarako, egin dute lan. Kalterik ez, falta ez. Baina gaiari buruzko dokumentazioa txikia litzateke, ez da mingarria.\nGero infernua guztiak hautsi solteak. Erabiltzaile eskukada batek ezin du bere Google Kontuak login. Beraz, kausa Hunt hasi zen.\nZiren suspende? - Ez!\nZiren okerreko pasahitza erabiliz dute - No!\nEzin izan dut eguneratu beren pasahitza - No?\nStrangely I could not update their user accounts using the web interface. Any change — password, goitizenak, email bideraketa, izenak - Akats ezezagun bat ekarri #1000.\nLarreina, I pentsatu. Berriro saiatu beranduago dio, baina kontuan GADS erabiliz beren pasahitza eguneratu ahal I beharko.\nURTEA Fail - 1301 Erakunde ez du existitzen!\nGADS The erregistroak adierazitako erabiltzailea ez da existitzen. Hori izan zen ustekabeko nuen erabiltzailearen informazioa begiratu besterik ez geroztik, web interfazea eta zuen gehien, zalantzarik gabe dago.\nTime for laguntza jaurtiketa! Edizioa irabazi-asmorik gabeko bat izan zen geroztik, laguntza barne. Beraz, laguntza sakatu dut eta routing galdera jarraitu. Google zehaztu hori ez zen 'kritikoa’ zerbitzuaren geroztik alea ez zen behera erabat, eta ezin dut esan disagreed. Google said laguntzeko aukera bakarra eskuragarri esupport da.\nInprimakia bete I, eta bere bezeroarentzako zerbitzua ordezkariek batetik errespetatzen email batekin agurtu zen azkar. The representative worked with me to quickly determine that this issue was beyond his level of expertise and escalated the ticket to a specialist.\nItxaron ondoren I 3 egun. Langileei euren email egiaztatu zuten buruz kontsultak jaso nuen. Noiz izango litzateke finkoa? Epeak eta gai garrantzitsuak behar dituzten beren postontzi landu zuten.\nLaguntza eskatu nion, zein erantzun duten “ez dakit workarounds edozein une.” Gora etorri ziren dugu aukera bakarra zen kontua ezabatu eta birsortzeko – trantsizioa eta denbora kontua izan daiteke birsortu arteko mezu guztiak geroztik ez soluzio ona galdu izango litzateke.\nBeraz, gehiago batzuk itxaron dugu. Posta ezin ere users kaltetutako birbidaliko - edozein aldaketa bideraketa email Akats ezezagun bat ekarri.\nAste bat gainditu, beraz, posted Google laguntza forum norbait zain I - Edozeinek - nola konpondu edo sahiesteko zenbakiko iradokizun bat izango litzateke. Erabiltzaile ondoren User jakinarazi Google Apps users Google Kontuak trantsizioa geroztik antzeko arazoak, baina ez beste ebazpenak baino esku-hartze eskuzko itxaron Google langile.\nDenbora ticking mantentzen\nZortzi egun zain egon ondoren iritsi zen irtenbide bat dut nire.\nAgertu kontuak zirela partzialki geroztik sortu (agertu web interfazea dute eta posta elektronikoa jaso dezake, baina ezin dira aldatu edo sarbide-zerbitzuak) bere akats bat izan nola kontuak ziren sortzea zehar prozesatzen agertu da. It seemed clear to me that the problem was an inconsistency in Google’s infrastructure. Kontuak kendu sistemak kontua egoerari buruzko ados ahalbidetuko litzateke, baina biak dira kontuak zegoen ados? Perhaps I could force Google to recreate the already existing accounts without losing the current data.\nI attempted to rerun the transition to Google Accounts on the affected users manually, baina auto-bete arren beren erabiltzaile-izenak antzemango, denean hurrengo klik I errore bat eman zitzaion, kontuak ez dela existitzen.\nNire hurrengo hurbilketa zen Arbel erabiliz izenak berean erabiltzaile berriak sortzeko. Oraingoan nintzen esan Errore bat gertatu da kontu zuen existitzen delako. Garbi zeuden bi aparteko kontsultatutako sistemak.\nGertatu me gai gehiago erabilgarria error messages get komandoa-line joan daiteke. Beraz, I instalatu Google Apps-kudeatzailea, Gam bezala ere ezagutzen den. Gam erabiltzen Google Apps API to Google Apps kontua elkarreragin hornidura.\nKontsulten kopurua ran I kontuak I bazekien ziren kaltetutako Gam erabiliz gertatutakoa ikusi. While queries would return data about the username, goitizenak, izan eta nahiz zerbitzuaren terminoak adostu, erabiltzaileek ezin izan da aldaketa, error itzuli “1301 Erakunde ez du existitzen”. Beraz, erabiltzaileak berriro sortzeko saiatu naiz, ustekabeko emaitza bat izan.\nStrangely, Nintzen kontatu sistema zela lanpetuta. Beraz, itxaron I eta saiatu berriro.\nUstezko bezala, esan zidan, dagoeneko existitu kontua. Baina, jakin-mina kanpo, Login saiatu naiz.\nDa lan egindako\nEdozein arrazoi dela medio, Zen I gaur egun eragindako kontuan sartu ahal izateko. Beste kontu bat saiatu dut.\nThinking agian errore hau ekarri zen baino gehiago gainean uzteko, Bigarren kontu honetan sartu aurretik saiatzen berriro saiatu I. Kontu hau ere orain lan egin espero bezala.\nArbel checked I eta web interface orain lan egin espero bezala baita kontu horien.\nErantzuna izan zen arraro bitartean, edozein zerbitzariaren amaieran gertatu zen agertu arazo hau konpondu, beraz, kaltetutako erabiltzaile guztiei jasotako script bat ran I eta gainerako kontuei buruzko arazoak konpondu.\nCloud behar motelgailuak\nCharity X is now working merrily away using Google Apps, Docs, eta in cloud Tresna beste, baina trantsizioa egin du argi kudeaketa ez dagoela isn'ta magia labea duten dezakezu bakarrik “ezarri eta ahaztu” denean hura. Dago oraindik bitartean balio handia eta aurrezki cloud en izan behar izan, downtime hau da IT administratzaile gisa disconcerting. When I run my own systems, Zer da eszenak atzean gertatzen dakit, eta gauzak okertuko bada non erantzunak bilatzeko dakit. With hosted services I am at the mercy of third parties to provide adequate documentation and timely support. Nahiz eta nire lana ez da arazoaren kausa, I am oraindik nire bezeroei konponbideak emateko azkar espero. Noiz ezin dut kanpaia azpian eusteko, Ez weeks - bazkide ordu arazoak konpontzeko behar dut. Bezeroarentzako arreta zerbitzua esan nahi du benetako irtenbideak eskainiz. Besterik gabe, arazo bat aitortu ez da nahikoa.\nCloud-hornitzaileak dira, egoera eta agentzia federalek eta korporazio handietako kontratuak irabazizko sartzeko vying garrantzitsua da gogoan dute bezero bakoitzaren baizik. Erabiltzaile batek ezin sar email agian ez dira Microsoft edo Google kritikoa, baina erabiltzaile hori kritikoa alea da. A week of downtime is simply unacceptable to users, bereziki eragindako erabiltzaileak gertatzen erabakia maker bat izan.\nAurrera begiratzen dut labea magiko bat bezala lan egiten duten cloud zerbitzuak, but for the foreseeable future I see only job security in cloud da.


Arnasguneak gogoetagai –\nDakizuen bezala, oraindik orain Nafarroako eta EAEko erakundeetako ordezkariak Etxarri-Aranatzen izan dira, nagusiki edo behintzat modu nabarian euskaraz bizi diren herriek duten garrantzia aitortzeko eta balioztatzeko, eta halakoek erreferentzia izaten jarrai dezaten bultzada emateko. Zergatik ikusi da horren beharra?, arnasguneetako euskararen erabilera-datuek okerrera egiten dihardutelako. Egin dezagun gogoeta poxi bat arnasguneen garrantziaz.\nHasteko, aitortu behar dut arnasguneen kontu honek aspalditik irudi desatseginak sortu izan dizkidala gogoan: Ameriketako indio erreserbak, Hego Afrikako bantustanak… Bai, badakit ezberdinak direla hiru errealitateak, eta horien artean lotura arrazional handiegirik ez dagoela, nire garun irrazionalaren irudikeriaren ondorio baino ez direla, baina ez dezadan azkarregi gogoeta bertan behera utzi.\nEtxarri-Aranatzek bi mila eta bostehun bat biztanle ditu. Kontsultaturiko informazio-iturriek engainatzen ez bagaituzte, horietatik euskaldunak lautik hiru edo dira, hots, bi mila inguru, eta erabilerari dagokionez, bi solasalditik kasik bat, euskaraz egiten da. Bistan dagoenez, ezagutza horrekin erabilera hori altua da. Datu zehatz gehiago beharko genituzke egoera soziolinguistikoaz erretratu osatuagoa izateko. Pare bat mila euskaldun horietatik zenbatek egingo ote dute bizitza nagusiki Etxarri Aranatzen? Batzuk Altsasura joango dira lanera, beste batzuk Iruñera. Uste izatekoa da euskaldun horiei egunaren buruan maiz gertatuko zaiela gaztelaniaz egin beharra, eta, beharbada, bizi diren baldintza soziolinguistikoetan, askoz gehiagotan ere ezin dute euskara erabili. Eta baliteke, beharturik, erdaraz egiteko ohitura hartu izana -gurean erdaraz ondo ez dakiena, benetan errukarria da-, eta euskara gero eta atzenduago eta kamutsago izatea eta horregatik gutxiago erabiltzea.\nOrduan, gauzak horrela, arnasguneetako euskaldun batek baino gehiagok pentsa dezake: zergatik esaten ari zaizkigu instituzioetatik, mendeetan gutxietsiak eta baztertuak eta jazarriak izan garen euskaldunon hizkuntza hau atxiki dugulako pribilegiatuak garela, eta horregatik erantzukizuna ere badugula euskara gehiagotan erabiltzeko, euskaldun txarrak izan nahi ez badugu! Zergatik ez dituzte baldintza egokiagoak bermatzen euskara gehiagotan erabili ahal izan dezagun?\nEuskaldunok erdara derrigor ikasi behar izan dugu, eta gaurko egunean ere derrigor erabili beharrean gara hainbat instituzio publikotan, eta zer esanik ez pribatuetan, eta gainera instituzioek berek aditzera ematen digute, gehienetan, era batera edo bestera -esaterako, ETB2ren bitartez, euskaraz hobeki moldatzen diren elebidunak ere erdaraz mintzatzera gonbidaturik-, biak ditugula gureak, eta horrenbestez, biak erabili behar ditugula, udalerri euskaldunetan eta ez direnetan, eta orain zer da-eta, arnasguneek gero eta arnas euskaldun gutxiago dutela eta, euskaraz egitera adoretzen gaituzte! Kontraesanak?, hipokrisia?\nBatzuek nahiago dugu euskaraz hitz egin eta euskaraz idatzi erdaraz baino, eta ez daukagu inork esan beharrik euskaraz egiteko, eta halakoak badaude udalerri euskaldunetan eta ez euskaldunetan ere, eta hala jarraituko dugu/dute, baina ez zait koherentea iruditzen helmuga bezala guztiz ezinezkoa den elebitasun orekatua duten erakundeetako ordezkariek udalerri euskaldunetako euskaldunei koherenteak izatea galdegitea.\nKoherentzia gehiago ikusiko nuke udalerri ez euskaldunetan -denok dakigu zenbat erdal arnasgune dauden!-, eta batez ere gure lau hirietan -Euskal Herri penintsularraz ari naiz-, benetako kanpaina eraginkorrak egingo balituzte instituzioek, haiek gero eta euskaldunagoak izan daitezen, eta kanpainekin batean, baliabideak eta neurriak hartuko balituzte, euskararen erabilerak behera egin beharrean gora egin dezan.\nHala egitera, ziur egon, egun euskal arnasa galduz doazen arnasguneak ere arnasberrituko lirateke erabilera areagotuz, eta euskararen ardura arnasguneetako euskaldunen gain egotetik denon bizkar gainera egotera igaroko litzateke.\nEuskal udalerriak ez dut uste behiala, Errenazimentuaren hasmentan, Italian errepublikak izan ziren bezalatsuko udalerri aske euskaldunak izan daitezkeenik, egun indarrean dauden legeekin; denak ere, 1978ko Konstituzio espainiarrentzat sakratutik eratorritakoak, eta egungo joan-etorri guztiz hedatuak kontuan harturik, eta halakoak gero eta euskal arnas gutxiagorekin gera litezke, pixkanaka lurralde osora hedatuz joan ezean.\narnasa gara, arnasguneak, Arnasguneak gogoetagai\n4 pentsamendu “Arnasguneak gogoetagai”-ri buruz\nMeredith 2021-03-22 16:59\nArnasguneak direla eta, zerbait garrantzizko utzi du aipatu gabe artikuluak.\nAlegia, arnasguneak, Euskal Herriak ezinbestean behar dituen hizkuntz arnasa hartzeko guneak, ez dira hamaika herritara mugatzen. Edo hobeto esanda, ez lirateke geografi puntu huts horietara mugatu beharko.\nSartaldeko Erkidegoko Administrazio elbarri honi interesatzen ez bazaio ere, arnasgune indartsu izan beharko lukete euskarazko komunikabide publikoek ere. Egiazki, zinezko eta eguneroko eta orduoroko arnasgune izan litezkeelako izan beharko lukete bereziki zaindu beharreko arnasgune. Arnasgune birtualak, ez geografikoak, baina erabateko arnasguneak, asteburuetako turismo linguistikoa egiteko itxaronarazten ez dutenak.\nEta errepikatu behar da: euskarazko irratia eta telebista publikoak dozena bat herri txiki baino arnasgune emankorragoak eta eragingarriagoak izan litezke eta izan beharko lukete, zalantzarik gabe.\nEz dute asko behar horretarako. Aurrekontuak eta langile-kopurua areagotzea, batetik, eta programazio erakargarri eta duin bat eskaintzea, bestetik. Eta balio erantsi gisara, batzokiaren ahotsa izateari utziko baliote, are hobe.\nEdonola ere komunikabideetan eta, batik bat, telebista-kutxaren barnean bizirik legokeen arnasgune birtual horrek mila abantaila izan litzake eta mila aukera eskaini aldi berean:\n– Euskal gizartearen hizkuntzaren eta kulturaren erreferentzia nagusia izan liteke,\n– Kalitatezko euskara batuaren ispilua izan liteke,\n– Euskara zuzen eta aberatsagoaren eredua eman lezake,\n– Hizkuntz txokokerien pandemiaren aurkako txertoa izan liteke\n– Euskal historia eta kultura landu litzake,\n– Euskal Herriko eta Euskal Herriaren geografia erakutsi litzake,\n– Ipar eta sortaldeko lurraldeekiko loturak areagotu litzake,\n– Euskara eta euskal kulturaren aurkako topikoen gezurtatze-tresna izan liteke,\n– Eta abar, eta abar, eta abar\nBaina badirudi gure Administrazioak ez duela ikasi nahi, euskara normaltzen hasteko, EUSKARA dela erdarazko medioetan sartu behar dena, bai albistegietan eta bai gainerako saioetan, eta ez, inondik ere, gaztelania euskarazkoetan edo, okerrago dena, euskaraz dugun telebista-kate bakarrean.\nIldo horretan, Administrazioaren borondate-faltaren edota, kasurik hoberenean, miopia kronikoaren adierazlea da ETB1ekin gertatzen ari dena: kirolak nagusi, zozokeriak noiznahi, saio-errepikapenak etengabe…\nEta esanguratsuena eta jasanezinena, “Gaur egun”-etan aplikatzen zaigun tortura linguistikoa: saio bat bera ere ez dago non gaztelaniadunen mintzaldiak barra-barra agertzen ez diren, betiere bikoizketarik gabe baina, hori bai, inork irakurtzen ez dituen euskarazko errotuluez lagunduta. Inork ez daki nola, baina ETB1ek beti aurkitzen du bere “Gaur egun”-etarako monolingue espainolik edo, haien faltan, gaztelaniaz mintzatzeko prest dauden euskaldun txit prestuak.\nEta ez dago tonalitate euskaldun hutsa duen “Gaur egun”-ik, guztietan agertuko baitira kaleko errealismo diglosiko bortitza gogorarazi nahi dizuten albisteak.\nIkusteko gaude oraindik horren antzeko jokamolderik ondoko hizkuntza hegemonikoetan: Madrileko edo Parisko albistegietan, esate baterako, basko bat euskaraz, irudia azpi-errotuluz josita. Eta sistematikoki gainera.\nHorregatik, eta zuzen pentsatzen hasita, susmatzekoa da ez diola jokabide orokortu horrek erreportari edo editoreen ekimen hutsari erantzuten eta bai, ordea, hierarkikoki gorago hartutako erabaki politikoren bati, hain bailitzateke ederra eta paradisiakoa Hegoaldeko euskaldunok belarrien bidez ulertzen dugun beste hizkuntza horren penetrazio koipeztatuak normala bezain ohikoa egin liezagun gizarte-elebitasun orekatuaren gezurra!\nJakina, eleaniztasunak eleaniztasun, jokabide hori ez da baliatzen alemanerazko, ingelesezko edota hurbilago dugun frantsesezko edo bestelako hizkuntzetako mintzaldiekin, halako kasuetan aldi bereko bikoizketa egiten baita, denok uler dezagun gureak ez bide diren hizkuntza misteriotsu horietan esandakoa.\nAnekdota dirudien horretatik harago doa, beraz, jokamolde horren bitartez “gure” ETB1 delakoa eta hura bideratzen duen Hizkuntz Politikako Saila adierazten ari direna: 1) Iparraldeko euskaldunak bost axola zaizkiela. 2) Hegoaldeko euskaldunak, beste bost. 3) Beste horrenbeste, euskaraz ikasten ari direnak eta euskaraz ikasi nahi dutenak. 4) Eta ez gutxiago, Euskal komunitatea trinkotzeko arazoa.\nEpe laburrean, euskaraz bizitzeko erabakia aintzat hartu nahi ez duen jokamolde horrek beste hainbat gauza ere azaleratzen ditu, lehendabizikoa, adibidez, hizkuntz normalkuntzarako erreferentzia eta eredu izatea baztertuta, euskararen pidginizazioa, euskañol bertsioan, sustatzen ari zaigula ETB1.\nEta horrezaz gainera, eta epe ez oso luze batera begira, hizkuntz ordezkapena ere bultzatzen dabiltzala “gure” ETB1en ardura duen Kultura eta Hizkuntza Politikako Sailetik, egitez edo ez egitez, euskara hizkuntza zeharo subalterno eta ordezkagarri bilakatzen ari baitira.\nGaizki pentsatzen hasita ere, goragoko konklusiora iritsi gaitezke nahi gabe, hau da, zinez interesatzen zaiena (besteren artean, seguruenik) gizarte-elebitasun orekatuaren sinesmena zabaltzea dela, hartarako mezu subliminalak, saio atseginak edo ETB1 ikustetik desertzio masiboak bultzatu edo baliatu behar badira ere.\nBeraz, batzuetan ofizialki aldarrikatu izan dutena inoiz sinestera iritsiko bagara (ilusioz, lankidetzan, elkarrekin pentsatuz, erabakiak adostuz…), ETB1 benetako HIZKUNTZ ARNASGUNE BIRTUAL bihurtzea dute lehen urratsa.\nGauza errazagorik, nekez!\ngarret 2021-03-22 18:47\nMeredith, zu ez zara ezertaz enteratu. ETB komunitate autonomo bateko alderdi regionalista erdaldun baten telebista da, ez Euskal Herriko ikus-entzunezko hedabide nagusia. Zure ametsetako telebista hori beste zerbait izan beharko da.\nHego 2021-03-22 19:03\nZure EITBren aldeko aldarrikapenarekin bat egiten dut, baina kontuan izan behar dugu denok badugula gure sakelekoan interneta duen telefono adimenduna, alegia, interneteko edukiei lehentasuna eman behar diegu. EITBk internet eta telebistaren arteko “nahasketa” egin eta erabiltzaileok euskarazko edukiak sortu beharko genituzke.\nAdibidez, Gaztea irratiak badu Instagrameko kontua non elkarrizketak igotzen dituen.\nHego 2021-03-22 19:11\nBeste gauzatxo bat iruzkintzea ahaztu zait. Euskarazko tokiko telebisten aplikazioa bateratua sortu beharko litzateke. Horrela, interneta duten telebistetan (eta orokorrean interneta eta pantaila duten gailu guztietan) kate horiek guztiak ikusteko aukera izango genuke.


Eurest Euskadi: Fruitu lehorrak, aukera osasuntsua\nFruitu lehorrek, loditzen zutela eta, ez dute fama onik izan eta intxaurren onurei buruz hitzegiten hasi ziren arte, ez ziren eguneroko dietaren barnean sartzen. Baina orain dela gutxiko ikerketek fruitu lehorren neurrizko kontsumoak bihotzeko eritasunak izatearen arriskua murrizten dutela eta ez dutela loditzen, euren zuntza eta landare-proteinei esker, biek asetze efektua sortarazten baitute.\nArgi dago, egunero poltsa bat fruitu lehor hartzen badugu, kaloria gehiegi hartuko dugula, baina hauen neurrizko kontsumoari buruz hitzegiten dugunean, 20-30 bat gramo hartzeaz ari gara, hots, soilik eskukada bat fruitu lehor jateaz hain zuzen ere. Bereziki kolesterol edo triglizerido maila altua duten pertsonei astean 3-7 alditan hartzea aholkatzen zaie.\nFruitu lehorren neurrizko kontsumoaren onurak:\n1. Gantz kardio-onuratsuak: energia handiko elikagaiak dira, eskukada batean, kaloria asko baitituzte, baina era berean oso nutritiboak dira. Aipagarriak dira euren saturatu gabeko gantz kopurua eta baita Omega 3 eta Omega 6 bezalako azido koipetsuak, zeinek bihotzeko eritasunak ekiditen laguntzen baitiguten.\n2. Zuntza: honek gosea asetu dugula sentitzen laguntzen digu. Hau dela eta, askarian hartzeko aukera ona izan daitezke edota plater batzuen prestaketan sar ditzakegu, horrela, osasuntsuak ez diren elikagaien neurri gabeko irenstea ekiditen lagunduz.\n3. Ladare-jatorria duten proteinak: estadistikek, animalia jatorria duten proteina gehiegi jaten dugula diote (kolesterolari eta gantza saturatuei loturikoak), landare-jatorria dutenen aldean. Dieta orekatu batek, bien arteko oreka bilatu behar du, beraz, fruitu lehorren eta lekaleen kontsumoa igotzea komeni da, haragi koipetsuak eta hestebeteak murriztuz.\n4. Bitaminak: hauen artean, B taldeko batzuk goraipatuko ditugu eta batez ere, eragin antioxidantea duen E bitamina, zelulak hauen oxidatzeaz eta zahartze goiztiarraz babesten baititu. Azkeneko onura, honek ematen dituen substantzia antioxidatzaileetatik lortuko dugu.\n5. Mineralak: fruitu lehorrak, magnesio, potasio, fosforo eta almendra eta urren kasuan ere, kaltzio iturriak dira.\nOndorioz, PREDIMED azterketan (Mediterranear dietaren bidezko prebentzioa) egunero eskukada bat fruitu lehor jateak kolesterol ez-onuratsua %10ean murrizten duela eta ez duela onuratsua aldarazten agertzen da, era berean, triglizeridoen balioa gutxituz eta bide batez, bihotzeko eritasuna izatearen arriskua txikituz.\nGainera hauen neurrizko kontsumoak gantza kardio-onuratsuak, zuntz dietetikoa, landare-jatorriko proteinak, bitaminak, mineralak eta antioxidanteak, eta osasuntsu mantentzeko beharrezko elikagaiak ematen dizkigute. Beraz, jogurtari edo gosariko zerealei, edota entsaladei zein barazki salteatuei edo askari osasuntsu bat nahi ezkero eskukada bat fruitu lehor gehitzea, aukera ona dugu.


Eboluzioa bizi artifizialean - ZientziaEus\nEboluzioa bizi artifizialean\n1996/03/01 Etxeberria, Arantza | Ibañez, Jesus Iturria: Elhuyar aldizkaria\nBiziaren zientzietan erantzun finkorik ez duen galdera asko dago oraindik. Bizidunok biziduna berehala ezagutzen badugu ere, bizigabeen eta bizidunon arteko mugak zehazki azaltzea ez da berez lan erraza.\nBizidunak zer diren azaltzeko orduan, testuliburuetan haien ezaugarrien zerrendak ematen dira beste definizio hobeagorik ezean (1. taula). Gainera, bizia ez da gertakari homogeneoa; alderantziz, biziaren ezaugarririk garrantzitsuenetakoa ugaritasuna dela esan daiteke. Gaur egun lurreko espezie biziak 5 milioiren bat dira (ornodunak 50.000 baino ez). Biziak lilura ikaragarria sortzen digun arren, orain arte zientziak edo injinerutzak garatutako sistema artifizialik konplexuenak ere ezin izan du bizidunen parekorik lortu. Edo hala zirudien bederen.\nBizia espazio-denboran ematen den patroia da.\nBiziak ugalketa behar du (bizidunak bere burua sortzen du edota ugalketa prozesuaren ondorioa da).\nBizidunak bere burua sortzeko behar duen informazioa du bere baitan.\nBizidunek inguruko materiaz eta energiaz barne-materia eta barne-energia lortzen dute metabolismoaren bidez.\nBizidunek inguruarekin elkarreragin funtzionala dute.\nBizidunek bere zatien arteko menpekotasun handia dute.\nBizidunak egonkorrak dira kanpoko eraginaren aurrean.\nBiziak eboluzionatu egiten du.\n1. taula. Bizia definitzeko Biologian ematen diren ezaugarri-zerrenden adibidea.\n1987an izenburu bitxia zuen kongresua izan zen Los Alamosen (EEBB). Bertan bizia eta haren ezaugarriak ikertzerakoan, arlo berria sortu zen: Bizi Artifiziala (BA). Orain arte Biologiak ezagutzen dugun bizia aztertu du eta BA-aren eginkizuna berriz, izan litekeen bizia ikertzea da. Era horretan, biologiak Lurreko eboluzioaren historian agertu diren ezaugarri kontingenteak (hau da, ezinbestekoak ez diren eta beste era batean izan zitezkeenak) ikertzen dituen bitartean, BA-ak biziaren zientzia unibertsala eratzea du helburu.\nBi eratako helburuak ditu eginkizun horrek: alde batetik, konputaziozko sistema berriek biziaren zientzietan izan ditzaketen ondorioak aztertzea eta bestetik, orain arte emaitza garbirik ez zuten problema askorentzat tratamendu berriak asmatzea, bizidunak eta beren ezaugarriak inspirazio iturritzat hartuz. Hiru motako sistema artifizialak eratu dira: software -an bizidunen ezaugarriak agertzen dituzten sistemak programatzen dira, hardware -an robotak eraiki edo konputagailuentzako txipak eboluzioaren bidez diseinatzen dira, eta wetware delakoan, molekulaz eraturiko osagai artifizialak sortzen dira (adibidez, RNA molekula berriak sintetizatzea entseiu-tutuan).\n3800 milioi urte\n- 2000 milioi urte\n- 700 milioi urte\n- 400 milioi urte\n- 7,5 - 5 milioi urte\nZELULA EUKARIOTAK (Ugalketa sexuala)\nZELULA ANITZEKO ORGANISMOAK\n2. taula. Eboluzioaren historia.\nIkertzaile asko hurbildu da BA-era azken urteotan helburu ugariren atzetik: bizi artifiziala sortu, biologia teorikoaren oinarriak sendotu, sistema konplexuak azaltzeko eredu egokiagoak aurkitu, konputazio-sistemak garatzeko estrategia naturalak erabili, inguru ezezagunetan (adibidez, beste planetaren batean) portaera egokia izango luketen makinak edo robotak garatu eta azkenik, arazo filosofikoak tresneria kontzeptuala baino sofistikatuagoa izan daitekeen esparruetan aurkezteko aukera zabaldu. Horrela, BA-ean gure pentsamenduaren mugak zabalduko lituzketen protesiak garatuko lirateke.\nArtikulu honen xedea Bizi Artifizialak eboluzioari buruz garatu dituen azterbideak aurkeztea da. Eboluzio artifiziala ardatz harturik beraz, hiru eszenatoki desberdin aztertuko ditugu. Lehenengoan, Informatikak eboluzio biologikoa erabiltzen du bere eremuan agertzen diren problemak ebazteko. Bigarrenean, alderantzizko egoera aurkezten da, hots, Biologia tresneria informatikoaz baliatzen da naturan gertatzen diren eboluzio-prozesuak simulatzeko. Eta azken adibidean ez da oso garbi gelditzen non dagoen Informatikaren eta Biologiaren arteko muga.\nLurreko izadia eboluzio-prozesu baten ondorioa da eta denbora luzea iragan da gaur ezagutzen ditugun formak ager daitezen (2. taula). Eboluzioa kontutan hartu baino lehen, ez zen milioka urtetako denbora-eskalarik behar: XVIII. mendera arte Lurraren adina Adanetik hasi eta Bibliako profeten bizitzen iraupenak gehituz kalkulatzen zenez, askoz gazteagoa zela uste zen (ikerketa horien arabera, K.a. 4004. urteko urriaren 23an, goizeko 9etan amaitu zen kreazioa). Gaur egungo zenbait ikerlarik ere antzeko jarrera erakutsi dute, BA-a gaurtik biharko eginkizuna balitz bezala. Baina eboluzioak behar izan duen denboraren aurrean, pentsaera inozoa da hori.\nEboluzioaren ideia Darwin-en aurrekoa izan arren, berak proposatu zuen eboluzioa azaltzeko mekanismorik onartuena: hautespen naturala. Darwin naturalista trebea zen eta mundu osoko izadia eta espezie desberdinak arakatzen bost urte igaro zituen. Hala ere, eboluzioaren mekanismoa nekazaletxeetan usoak edo abereak hazteko erabiltzen ziren teknikak behatuz otu zitzaion. Hazleek aldaketa txikiekin jokatzen dute ezaugarri jakina sortuko duen nahasketa egokiak lortzeko. Naturan ere antzekoa izango litzateke prozesua, baina kontzientea ezik, itsua eta helburugabea den indarrak agindu eta hautatzen ditu aldaketa egokienak.\n3. irudia. Emearen eta arraren sare neuronalak. Emearen sarearen sarrerak arren posizioa eta norabidea bere ikuspegitik irudikatzen ditu (adibidean, ar bat hegoekialdean dago ekialdera begira). Emearen sarearen irteerak soinu bat adierazten du, eta hori da arrak entzuten duena (bere sarearen sarrera). Horren irteera berriz, mugimendua bezala interpretatzen da (“geldirik geratu”, “eskuinera jo”, “ezkerrera jo” edo “aurrera egin”).\nBA-ean prozesu darwindar hori eboluzio artifiziala ekoizteko erabili da, hiru printzipiotan oinarrituz: herentzia, aldakuntza eta hautespena (1. irudia). Eredu artifizialetan, Darwini hautespen naturala iradoki zioten kasu artifizialetan bezalaxe, Algoritmo Genetikoetan ikerlariak zein helbururantz jo erabakitzen du.\nAlgoritmo Genetikoa problema bat ebazteko erabilgarria da, beti ere soluzio-espazioa ezaguna eta mugatua denean eta soluzio bakoitzaren egokitasuna neurtzeko funtzio objektiboaz hornitzea bideragarria denean. Oso normala da problemaren soluzioa algoritmo bat izatea (programa, automata, sare neuronala edo sistema adituaren bidez kodetuta).\nGure asmoa ahalik eta soluziorik onena aurkitzea da. Eboluzioaren printzipioak aplikatzeko, lehenik hasierako belaunaldia osatzen duen ausazko soluzio-multzoa sortzen dugu (gehienak desegokiak izango bide dira). Belaunaldi bakoitzetik hurrengoa eratortzeko, ondoko pausuak jarraituko ditugu (2. irudia):\nEbaluazioa: egokitasun-funtzioa aplikatzen zaio populazioko indibiduo bakoitzari.\nUgalketa: ebaluazioaren emaitzen arabera, indibiduoek hurrengo belaunaldian irauteko probabilitatea dute.\nMutazioa: aukeratutakoek ausazko aldaketa lokalak jasaten dituzte.\nGurutzaketa: zenbait zati elkar trukatzen dute binaka.\nMetodo horrekin jarraituko da soluzio optimoa aurkitu arte edo belaunaldi-kopuru maximoraino iritsi arte. Lortutako emaitzak gero eta hobeagoak dira (zein puntutaraino ere aukera dezakegu). Gainera, algoritmo genetikoa erabiltzeko ez dugu problema konkretuari buruzko ezagupenik behar. Izan ere, propio egindako algoritmo eraginkorrak garatzeko oztopo handiak dituzten problema askorentzat, oso soluzio onak bermatzen dituzte algoritmo genetikoek; hori horrela, BA-aren industria aplikazio nagusi bilakatu dira.\nBA-aren adibiderik ezagunenetakoa mundu artifizialena da, hots, bere baitan mundu osoa (izaki bizidunak eta bizigabeak, espazio egituratua, eguraldi desberdinak, etab.) biltzen duten ingurune simulatuak. Mundu horietan garatuko dute bere bizialdi osoa organismo artifizialek: jaio, ikasi, elikatu, harrapariengandik ihes egin... Sarritan organismoen portaera eta eboluzioa konputagailuaren pantailan zuzenean ikusteko aukera eskaintzen da. Baliabide horietaz jabeturik, ikerlariek eboluzioaren alderdi desberdinak ikertzeko erabili dituzte mundu artifizialak: eboluzioaren eta ikastearen arteko harremana, hautespen sexuala, espezieen dinamika, harrapari eta harrapakinen arteko erlazioa, hizkuntzaren sorrera eta beste hainbat gai.\n4. irudia. Mundu artifizialean gertaturiko istorioa (eboluzioaren bidez hizkuntza garatu ondoren). a) Emearen ikusmen eremuan ez dago arrarik eta beraz esanahirik gabeko kantua egiten du; arra gidatua izan gabe aurrera doa. b eta c) Emea arra ikusteko gauza da eta aurrera jotzeko kantua egiten du. d) Arra bere parean dagoenez eskuinera jotzeko eskatzen dio emeak. e) Arra biratu ondoren emeak berriz ere aurrera egiteko esaten dio.\nMota honetako lanen adibide polita Werner eta Dyer-ek asmatutako mundua da. Ikertu nahi zuten arazoa honako hau da: nola sor daiteke komunikaziorako hizkuntza? Galdera horren aurrean, ez zuten gizakion hizkuntzan oinarritu, animalienean baizik eta inspirazio iturri gisa igelek ernaltzeko erabiltzen duten kantua hartu zuten. Komunikazioaren eboluzioa aztertzeko, espeziearen barruan jaiotzetiko zeinuen garapena ikertu zuten.\nHorretarako animalia artifizialen bizileku gisa laukiekiko saretxoa definitu zuten. Saretxo horren begi bakoitza hutsik ala beterik egon daiteke eta eme- eta ar-kopuru bera dago. Animalia horien zeregina bikotea aurkitzea da, ernaldu eta kumeak izateko. Arrak itsuak izanik, ez dituzte emeak ikusten; emeak aldiz, ezin dira mugitu eta arrak erakartzeko, bidea adierazi behar diete kantuen bidez. Animalia bakoitzaren portaera genoma batean kodetuta dagoen sare neuronalak agintzen du (3. irudia). Orduan, algoritmo genetiko baten bidez, eboluzioa ahalbidetzen da.\nKomunikazioa egon dadin, hau da, emeak arra bereganatzeko, emeak arrek ulertuko dituzten zeinuak egin behar ditu, eta arrak zeinuak interpretatzen ikasi behar du. Emearen zeinuaren eta arraren mugimenduaren arteko erlazioa arbitrarioa da. Helburua zeinuen interpretazio posible batean ados dagoen populazioa bilakatzea da. Arrak emearekin topo egitean, parekatu eta bi kume egiten dituzte: bata emea eta arra bestea.\nEsperimentu horretako belaunaldi-bilakaera ondokoa izan zen: 1) arren eta emeen portaera ausazkoa da, 2) geldirik egoteko joera duten arrak desagertu egiten dira, 3) geratzen diren arren gehiengoak aurrera egiteko joera du; biraka aritzeko joera dutenak berriz, desagertu egiten dira, 4) maila horretan agertzen diren arrek emearen lerrora edo zutabera iristean biratzen badakite; bestalde, zeinu esanguratsuak egiten dituzten emeak ugaritu egin dira besteak gutxiagotuz. Arrek, emerik entzuten ez dutenean, aurrera egiten dute zuzenean eta hurbil daudenean berriz, biratu, 5) emeak egoera gehiago adierazteko erabiltzen dituzte zeinuak. 4. irudian ikus daiteke hizkuntza garatu ondoren gertatutako istorio bat.\nOrain arte ikusi dugunez, mundu artifizialetan naturaren lege fisiko eta biologikoak nolabait isladatzen saiatzen da eta ingurune informatikoa egoera errealen abstrakziotzat hartzen da. Aztertuko dugun azken hurbilketaren ikuspuntua ordea, oso desberdina da: konputazio-ekosistemen paradigman informazio digitalaren printzipioak nagusi dira, mundu erreala errepikatzen saiatu gabe. Beraz, agertzen diren eragileak programa hutsak dira (normalean, mihiztadura-lengoaia bereziaz kodeturik) eta beren funtzionaltasuna bitarte informatikoak (memoria, egikaritzeko ahalmena, etab.) kudeatzearen dinamikan datza.\naldizkariaren orrialdeetatik Dewdney-k Core Wars joko informatiko berria proposatu zuen 1983. urtean. MARS (Martitz) deituriko konputagailu birtual baten memorian elkar suntsitzeko helburua duten bi borroka-programa plazaratu behar ziren. Programa bakoitza izaki autonomotzat hartzen zen: programatzaileak ez daki zeintzuk izango diren bere arerioak bere “kreatura” diseinatzen duenean eta MARSen barruan askatu ondoren, programak bere kasa konpondu beharko du.\n5. irudia. Tierra -ren Arbaso . Programak bi modulu berezi ditu: norbere-aztertzekoa eta kopiatzekoa. Norbere-azterketa modulua (horiz) egikaritzen denean, Arbaso k bere parametro batzuk irakurtzen ditu eta gero, bere alea beste nonbait idazteko erabiltzen ditu kopia-moduluak (urdinez). Gezi jarraiak kontrol-segida adierazten du eta ezjarraiak kopiatzeko ekintza.\nJokozale ugari sortzeaz gain, Dewdney-ren ideiak esparru informatikoan oso emankorrak izan zirela azpimarratzeko, lehen birus informatikoak teoria horietan inspiraturik sortu zirela aipa daiteke. Horrez gain, programa izaki autonomoen antzera ingurune ezezagunetan ibil daitekeela ikusi zen. Gainera, laster nabarmendu zen bizirauteko estrategia sasibiologikoak gara zitezkeela: programa agresiboak, adaptagarriak, ugalkorrak eta bere burua konpontzeko gai direnak agertu ziren.\n1990. urtean Rasmussen, Knudsen eta Feldberg-ek Venus sistema proposatu zuten. MARS en iharduteko diseinatzen ziren programak eta horien tankerakoak berezko prozesuen ondorioz sor zitezkeen aztertu nahi zuten. Venus -en memoria zoriz banaturiko agindu deslaiez betetzean, horietatik batzuk egikaritzen hasten dira eta prozesu horretan, berez antolatzen diren konputazio-egiturak beha daitezke.\nSistema dinamikoen teknikak aplikatuz, zenbait ondorio adierazgarri aipa daitezke: agindu batzuek elkarrekin lan egiteko joera erakusten dute, unitate funtzional sinpleak eratzen dira eta jokabide inbarianteak eta erakarle dinamikoak agertzen dira. Sistemaren egileek autonomotzat har daitezkeen programen sorrera bultzatzeko, zenbait esperimentutan hasierako banaketa soslaitu zuten, baina ez zuten beraien helburua lortu.\nEmmeche, C. (1994) The garden in the machine. The emerging science of Artificial Life, Princeton (NJ), Princeton University Press.\nFernández, J. eta Moreno, A (1992) Vida Artificial , Madrid, Eudema.\n-en emaitzak espero baino eskaxagoak izan ziren. Horrek garbi erakutsi zuen konputazio-ekosistematan gara daitezkeen biziraupen-estrategiak ez direla erraz sortzen hasierako baldintzetatik. Uste okerraz jabeturik, Tom Ray ikerlariak beste hurbilketa erabili zuen Tierra (Lurra) sistema diseinatu zuenean: salda primitibotik “organismoak” lortzen saiatu ordez, berak diseinatutako Arbaso programa hartu zuen abiapuntutzat. Horrek Mars -en bidean atzerapausoa dela dirudien arren, aipatzekoak dira bere ezaugarri berriak:\nArbaso behin eta berriro bikoizteko gauza da (5. irudia) eta beraz, Tierra -n gertatzen diren fenomeno aipagarriak populazio-mailan ematen dira.\nProgramen arteko elkarreragin zuzena debekaturik dago, programa bakoitzak idazkeraren aurkako babesa baitu: beste programa batek bere kodea irakur eta egikari diezaioke, baina eraldatzeko ahalmenik gabe; printzipioz zauriezinak direnez, programa zaharrenak edo desegokienak akabatzeko mekanismo segalaria sartzen da.\nMutazioak sorrarazteko zenbait aukera dago: Tierra -n edozein bit zoriz alda daiteke (“izpi kosmikoak”), kopiatzeko mekanismoek noizbehinka huts egiten dute (“akats genetikoak”) eta aginduen portaerak porrot egin dezake (“errore funtzionalak”).\nEboluzioa plazaratzeko eszenatoki egokitzat har dezakegu Tierra , herentzia, hautespena eta aldakuntza gauzatzeko mekanismoak baitauzka. Egia esan, ekosistema horretan ematen den konplexutasunean jauzi oso handia ematen da eta eboluzioaren bidez jokabide sasibiologiko aberatsak sortzen dira. 6. irudian zehazten den bizkarroitasun inmunitate fenomeno ziklikoak esaterako, oso tipikoak dira.\nBizi Artifizialak biziaren ikuspegia alda dezake eta bere eraginez, natura eta kulturen arteko erlazioak era berri batean agertu. Baina, batez ere, Bizi Artifizialak erakusten digu mendebaldeko Zientziak munduaren aurrean duen jarrera analitikoa fenomeno konplexuen teoriak garatzeko desegokia izan daitekeela. Horretarako fenomenoak gure arrazonamenduaren bidez deskonposatzen saiatzen garenean, ateratako zatiak osoa bezain konplexuak izaten dira, edo azalpenerako behar den elementu garratzitsuenak galtzen ditugu bidean. Aldiz, Bizi Artifiziala gauza sinpleen elkarreraginaren indarraz baliatzen da, Konplexutasunaren Zientzia berria izan daitekeenaren bidea argitzeko.\n6. irudia. Bizkarroitasuna eta inmunitatea Tierra -n. Bizkarroi tipikoak ez dauka kopia-modulurik, baina beste batena erabil dezake bere kopiak burutzeko. Ostalaria Arbaso edo mutazioaren bidez agerturiko senide hurbila izan daiteke. Bizkarroitasunaren aurkako inmunitate-estrategiak garatzen dira eta horien artean, hiperbizkarroiena kontutan hartzekoa da. Bizkarroia hiperbizkarroiaren kopia-modulua erabiltzen saiatuz gero, azken horrek ezuste galanta gordetzen dio: bere kopia-moduluak atzera jotzeko agindu berezia dauka eta kopiatzen hasi baino lehen, hiperbizkarroiaren norbere-azterketa modulua egikaritzen da. Hortik aurrera, bizkarroiak bere parametroen ordez, ustezko ostalariarenak gordetzen ditu eta beraz, ostalariaren aleak soilik kopiatuko ditu. Hiperbizkarroien agerpenak dagozkien bizkarroien sarraskia dakar.\nMars Polar Lander Martera iritsiko da\nMars 94 kolokan


e5 egitasmoaren aurkezpen mintegia | Azkue Fundazioaren Egunkaria\n2017(e)ko ekainak 6\nEusko Ikaskuntza buru-belarri dabil lanean egungo euskal gizarteak 2015ean planteatu zizkion erronka nagusiei erantzun bila eta konponbide berriak eman nahian. Erronka horietako bat Euskararen Etorkizuna da, eta hor kokatzen da hain zuzen egitasmo hau.\nGasteizko Europa Biltzar Jauregiak 80 pertsona bildu ditu Euskararen Etorkizuneko Eszenarioak Elkarrekin Eraikitzen e5 egitasmoaren lehenengo aurkezpen mintegi irekian. Bildutakoen artean, agintariak, erakundeetako ordezkariak eta disziplina anitzeko euskalgintzako eragileak egon dira; proiektua euskalgintzari eta euskaraz garatu nahi duen komunitateari zuzenduta dago. Euskalgintzaren indarra eta ikuspegia berritzeko, eta horrekin batera, etorkizunerako estrategiak modu doituan berpentsatzeko helburua duen proiektua ezagutu eta parte hartzeko xedez batu dira.\nAurkezpen saioa izateaz gain, kontraste-elkarrizketak burutu dira bertaratutakoek proposatutako ereduaren gainean ekarpenak egin eta osatzeko. Parte-hartzaileak marko interpretatibo berri baten bidez etorkizuna eraikitzeko polizentrismoa, sinkronizazioa eta komunitate hiru indar-ideia nagusitan oinarrituz hausnartu zuten. Datozen hamarkadetarako euskalgintzaren aro berria konfiguratzeko helburuarekin, euskal komunitatearen kapitalen mapa osatu da.\nEuskararen Etorkizuneko Eszenarioak Elkarrekin Eraikitzen proiektuak lana 2016an hasi zuen, lantalde egonkorra osatu zuenean, eta definizio eta kontzeptualizazio faseari ekin zion. Horren baitan kokatzen da hain zuzen, lehenengo mintegi hau. Aurten eta datorren urtearen bitartean azterketa fasean sakonduko du, Desiratutako Eszenarioen Konstelarioaren irudikapena eginez. Eta 2018an Eusko Ikaskuntzaren mendeurrenaren ospakizunen harira, proiektu honen emaitzak, ondorioak eta proposamenak aurkeztuko dira Eusko Ikaskuntzaren XVIII. Kongresuan.\ne5 euskalgintza euskara euskara eraikitzen euskararen etorkizuna euskaraz eusko ikaskuntza\nLagunekin euskara erabiltzeak behera egin du EAEko 15-29 urteko gazteen artean


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Enplegua, gizarte politikak eta oinarrizko zerbitzu publikoak bermatuko dituen politika ekonomiko eta fiskala garatuko du Eusko jaurlaritzak\nEnplegua, gizarte politikak eta oinarrizko…\n\nEnplegua, gizarte politikak eta oinarrizko zerbitzu publikoak bermatuko dituen politika ekonomiko eta fiskala garatuko du Eusko jaurlaritzak Iturria: Irekia\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nEusko Jaurlaritzako Ogasun eta Ekonomia sailburu Pedro Azpiazu Eusko Legebiltzarreko Ogasun Batzordearen aurrean agertu da gaur, Sailak legegintzaldi honetan aurrera eramango duen jardueraren ildo nagusiak azaltzeko. Ganberarekin lankidetzan eta gardentasunez jokatzea bereizgarri izango duen jarduera izango da. Enplegua, gizarte politikak eta oinarrizko zerbitzu Publikoak bermatuko dituen politika ekonomiko eta fiskala garatuko du Eusko Jaurlaritzak. Bere hitzaldian, ekonomia eta aurrekontuen nahiz ogasun eta finantzen alorrean Ogasun eta Ekonomia Sailak gauzatuko duen politikaz aritu da, legegintza-ekimenak aditzera emateaz gain. Halaber, Kupoaren inguruko desadostasunak ebazteko eta hurrengo Bost Urteko Legea diseinatzeko lan egingo duen aldebiko lantaldearen berri eman du, Ogasun eta Funtzio Publikoko ministro Cristóbal Montororen erantzuna jaso eta gero, aste honetan bertan.\n“Helburua da bi erakundeen arteko elkar ulertzeko eta harreman egonkorretarako bidea irekitzea, era normalizatuan ebazteko gobernu zentralaren eta Eusko Jaurlaritzaren artean ekonomiaren, finantzen eta zergen alorreko gaiak”, adierazi du Azpiazuk. Eusko Jaurlaritzaren aldetik, hauek izango dira parte hartuko dutenak: Juan Miguel Bilbao, Ogasun eta Finantza Politikako sailburuordea; Zuriñe Embid, Finantza Politika eta Erakunde Baliabideen zuzendaria; Itziar Agirre, Zerga Administrazioko zuzendaria; Teresa Viguri, Arabako Foru Aldundiko Ogasuneko zuzendaria; José Gabriel Rubí, Bizkaiko Foru Aldundiko Idazkari Nagusi Teknikoa, eta Bittori Zabala, Gipuzkoako Foru Aldundiko Zerga eta Finantza Politikako zuzendaria. Bestalde, hurrengoak dira Ogasun eta Funtzio Publikoko Ministerioaren ordezkari izendatutakoak: Belén Navarro, Autonomia Erkidegoen eta Toki Erakundeen Finantzaketako idazkari nagusia; Gorka López, Autonomia Erkidegoen Finantzaketako zuzendariorde nagusia; Elena de Ancos, Lurralde Ogasunekiko Zerga Harremanetarako zuzendariorde nagusia; Lía Torrente, Autonomia Erkidegoen Finantza Azterlanen zuzendariorde nagusia; Concepción García, Zerga Administrazioko Estatu Agentziako Antolamendu eta Koordinaziorako zuzendariorde nagusia; eta Octavio Carazo, Ogasuneko Estatu Idazkaritzako Kabineteko kide aholkularia. Hemendik aurrera, egutegia eta lan-metodoa ezarri beharko dira.\nAzpiazu sailburuak aditzera eman eta koalizio-akordioan jasota dagoenez, helburua da Estatuarekin akordioa lortzea 2011ko ekitaldiari dagokion kupoan egiteke dauden likidazioetarako, eta behin betiko likidazioa egitea 2012-2016 aldiko behin-behineko kupoen aldetik, bai eta beharrezko akordioak sustatzea ere, Kupoa zehazteko metodologiari buruzko bost urteko lege berria onartzeko.\nPedro Azpiazuk Ekonomia Ituna ere aipatu du, Estatuarekiko harreman ekonomiko-finantzarioak bideratzeko tresna gisa nahiz bizikidetza politiko-instituzionalerako elementu gisa. “Geure autogobernuan dugun ezaugarri nagusietako bat da, eta salatzeko eta arbuiatzeko konpromisoa hartzen dugu, Estatuak EAEko finantza- eta zerga-politikaren gainean esku hartzeko asmoz jardunez gero, errespetatu gabe eta aldebiko batzordeetan ekonomia eta finantzen arloko jarduera publiko guztirako neurri egokiak adostu gabe”, esan du. Nahitaez eguneratu beharreko alderdi bat edari azukredunen gaineko zerga berri baten ezarpenak eragingo du, eta horrek beste arlo batzuetan ere aurrera egiteko aukera eman behar du.\nEkarpenei buruzko Legea\nAzpiazuk zuzendutako Sailaren beste erronka bat da Ekarpenei buruzko Legea berritzea. Lege hori, hain zuzen ere, luzapenean dago 2011. urteaz geroztik, 2007an onarturiko metodologiaren hasierako bost urteko indarraldia bukatu eta gero. Arau berriak oreka zail bati eutsi beharko dio, politika publikoen finantza-estalduraren eta administrazio bakoitzak ematen dituen zerbitzuetarako finantzaketarik onena izateko helburu legitimoen artean.\n“Ezinbestekoa da funtsezko lege bat diseinatzea, erakunde arteko adostasunean oinarritutakoa, EAEko administrazio publikoen finantza-nahikotasuna bermatzeko modukoa, administrazio horietako bakoitzak dituen eskumenak aintzat harturik eta lurralde bakoitzaren ezaugarri sozioekonomikoak ahaztu gabe”, azaldu du Sailburuak.\nZerga-sistema ekitatibo, progresibo eta nahikoa\nOgasun eta Ekonomia Sailak, legegintzaldi honetan, foru-aldundiekin lankidetzan, ekitatiboa, progresiboa eta nahikoa izango den zerga-sistema bat gordetzeko politika fiskal batean lan egiteko asmoa du; politika horrek, halaber, sarrera eta gastu publikoen arteko orekarik onena ere bermatu beharko du. Hazkundearen eta elkartasunaren zerbitzura egongo da, eta ekonomia-jarduera, berrikuntza zein enplegua sustatzeko helburua izango du, bai eta gizarte-politikei eta funtsezko zerbitzu publikoei eusteko helburua ere.\nAzpiazu sailburuak Zerga Koordinaziorako Organoan Euskadiko gainerako administrazioekin batera lan egiteko asmoa agertu du, 2017. urte honetan zehar ebaluazio bat egiteko aspaldi honetan izandako aldaketei buruz, bai eta azterketa bat eta, hala badagokio, proposamen bat ere, Euskal Autonomia Erkidegoko zerga-sistemak etorkizunean izango duen garapenaren inguruan, erakunde bakoitzaren eskumenen esparrua errespetaturik, betiere. “Jarduera horren guztiaren helburua da zerga-sistemak administrazioen finantza-nahikotasuna bermatzea, zerbitzu publikoez, ekoizpen-ekonomiaren sustapenaz eta, oro har, herrialdearen beharrizanez arduratu ahal izateko”, gehitu du Azpiazuk.\nSailaren funtsezko beste arlo bat da jarduera koordinatua bultzatzen jarraitzea zerga-iruzurraren eta ezkutuko ekonomiaren kontra. “Iruzurraren aurrean, Sail honek buru eta bihotz jardungo du”, baieztatu du.\nSailak jarritako erronka nagusietako bat da egungo finantza-tresna publikoak arrazionalizatzen jarraitzea, Euskadiko finantza-sistema publikoaren baliabideak optimizatzeko eta sistemaren beraren sendotasuna areagotzeko helburuarekin. Finantzen Euskal Institutua funtsezko pieza da, finantza-eragiketa ugari bideratu duena eta garapen-maila handia lortu duena.\nAzpiazu sailburuak hazkunderako, ekonomia-jardueraren sustapenerako, berrikuntzarako nahiz enplegurako tresnatzat jotzen du finantza-politika. Arlo horretan sartzen da, hain zuzen ere, 250 milioi euroko funts publiko-pribatua sustatzea, teknologiaren eta nazioartekotzearen aldetik potentzialtasuna duten EAEko enpresak hazi eta errotzea bermatzeko.\nBadago, gainera, tresna-multzo bat, herrialdeko ekoizpen-sektoreei laguntza finantzarioa emateko. Tresna horiek eragile publiko zein pribatuen bidez funtzionatzen dute: arrisku-kapitaleko funtsak; laguntza finantzarioko programak; abalak eta bermeak ematea; EKARPEN sozietatearen bidez partaidetzak hartzea; elkar bermatzeko sozietateen abalen birfinantzamendua; maileguak, finantza-erakundeekiko lankidetza-hitzarmenak, eta abar. Euskadin bertan diharduen finantza-sektoreari dagokionez, baloreak kontratatzeko zentroak gainbegiratzen jarraituko da, Euskadiko aurrezki-kutxa, banku-fundazio zein kreditu-kooperatibenak.\nEuskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren berezko arloei dagokienez, hau da, Antolaketa-arauei buruzko Legean bildu eta zehaztuta dauden arloei dagokienez, Ogasun eta Ekonomia Sailak koherente eta nahikotzat jotzen ditu hura osatzen duten legeak. Hala eta guztiz ere, egoki irizten zaie erregulazio jakin batzuei:\nEuskadiko Ekonomia Kontrolari eta Kontabilitateari buruzko Legearen Testu Bategina ixtea; ekimen horrek antolamendu juridikora berrikuntzarik ekarri ez arren, segurtasun juridikoa ematen du.\nAdaptar el Texto Refundido del Régimen Presupuestario de Euskadi, para introducir en la normativa presupuestaria los principios de estabilidad presupuestaria, sostenibilidad financiera y plurianualidad, así como adecuar y acomodar el procedimiento de elaboración presupuestaria a la regulación reglamentaria de la Unión Europea.EAEko Aurrekontu Araubidearen Testu Bategina egokitzea, aurrekontuen araudian aurrekontu-egonkortasunaren, finantza-iraunkortasunaren eta urte-aniztasunaren printzipioak sartzeko, eta, orobat, aurrekontuak egiteko prozedura Europar Batasunaren erregelamenduzko arauketara egokitu eta moldatzeko.\nEAEko diru-laguntzei buruzko Legea diseinatzea, Euskadiko Administrazio Publikoak aurrera eramaten duen sustatze-jardueraren oinarriak ezartzeko, eta Estatuaren araudiaren aplikagarritasunaren gaineko interpretazioak eragozteko; halaber, justifikazio-atala sendotu beharko du, diruz lagundutako jarduerak gauzatzeari dagokionez, eta berdintasuna eta objektibotasuna aplika daitezen bermatu beharko du laguntzak eta diru-laguntzak ematerakoan.\n2018-2021erako Euskadiko Estatistika Planari buruzko Lege-proiektua atontzea.\nEuskal Autonomia Erkidegoko Aurrezki Kutxa eta Banku Fundazioei buruzko Legea onartzea, gure estatutu-eskumenak gauzatzeko. Helburua da aurrezki-kutxen arloan egun dagoen araudia egokitzea eta Euskadiko banku-fundazioen araubide juridikoa erregulatzea, Estatuak arlo horretan duen oinarrizko araudiaren arabera.\nGernikako Autonomia Estatutuaren arabera egiteke dauden transferentziak azkenik egitea, ekonomiaren eta finantzen arloan, lehiaren defentsari, kredituari eta bankari, aseguruei, kreditu ofizialari edo balore-merkatuari dagokienez, besteak beste.\nHilabete baten buruan, Ogasun eta Ekonomia Sailak 2017rako Aurrekontuen proiektua aurkeztuko du, eta EAEko ekonomiaren lehiakortasuna sustatzeko orain dauden estrategiei zein zehaztuko diren beste estrategia berri batzuei emango die babesa, besteak beste, nazioartekotzearen, berrikuntzaren eta industria-sektorearentzako nahiz beste jarduera-sektore batzuentzako (merkataritza, ostalaritza, turismoa eta lehen sektorea) laguntzaren arloetan.\nPedro Azpiazu sailburuak berriz ere agertu du Legebiltzarreko talde guztiekin biltzeko interesa, aurrekontu-proiektuaren ildo nagusien eta oinarrizko edukien berri emateko, eta, era berean, haien planteamenduak ezagutzeko.\nAzkenik, Azpiazuk nabarmendu egin du, Euskadiko ekonomia-politikan zein lehiaren defentsarako politikan, Lehiaren Euskal Agintaritzak duen zalantzarik gabeko garrantziaren balioa, bai eta aurrera eramaten duen prebentziozko eta pedagogiazko lana ere. Estatistika-jarduerari dagokionez, Euskadiko estatistika-erakunde nagusia, EUSTAT, ere aipatu du ezinbesteko tresna gisa, politika publikoak diseinatu eta ebaluatzerakoan laguntza emateko.\nMDC_INTERVENCION_PEDRO_AZPI... 100 KB (application/pdf)\nMDC_EUS_INTERVENCION_PEDRO_... 100 KB (application/pdf)


Bestelako tropiko batzuk\nSandra Barclay eta Jean Pierre Crousse arkitekto perutarrek estudio bana ireki zuten 1994. urtean: Liman bata eta Parisen bestea. Hasiera-hasieratik esploratu zituzten paisaiaren, klimaren eta arkitekturaren arteko lotura estuak, eta horrek aitorpen eta sari ugari ekarri dizkie; besteak beste, Oscar Niemeyer saria eta Arkitektura Kritikarien Nazioarteko Batzordeak (CICA) ematen duen Latinoamerika Saria.\nBarclay-k eta Crousse-k hainbat bienaletan parte hartu dute. 2012an, adibidez, Peru ordezkatu zuten Venezian, eta lau urte geroago, 2016an, atzera ere komisario-lanak egin zituzten hiri horretako Bienalean Peruk zuen pabiloian. Hori gutxi ez, eta, iaz, Londresen argitaratzen den Architectural Review aldizkariak Women in Architercture saria eman zion Sandra Barclay-ri.\nBarclay-k eta Crousse-k urriaren 17an emango dute beren hitzaldia, Donostian, Santa Teresa komentuan dagoen Euskadiko Arkitektura Institutuan.\nGaur egun, estatikak arkitekturarekin eta mekanikak ingeniaritzarekin denboraren joanean izandako lotura estuen mugak nolabait gaindituz, gure baliabide teknologikoek eguneroko ezin konta ahala arazo konpontzen dizkigute. Bestalde, etxeko produkzioa eta DIY delakoa gero eta sofistikatuagoak dira, fabrikazio-baliabide berrienei esker. Horiek horrela, Antonio Scarponik hitzaldi eta lantegi bana eskainiko dizkigu, biak ere diseinuan ardazturik, eta arkitekturan estatikak zer-nolako mugak dituen argitzen saiatuko da.\nLekua erreserbatzeko sakatu hemen.


Elurra zapaldu dute mendizaleek Unanu-Beriain-Lizarraga ibilaldian - - uztarria.eus\nLagun Onak Mendi Bazkuna 2019-11-10 17:59\nUnanu-Beriain-Lizarraga mendi ibilaldia egin zuten atzo hamar mendizalek, Lagun Onak Mendi Bazkunak antolatutako irteeran.\nGoizeko bederatziak aldera Nafarroako Unanu herrira iritsi, eta beharrezko prestaketak egin ondoren, Beriainera igotzeari ekin genion. Igotzeari ekin bezain laster, elurrarekin topo egin genuen. Astean zehar egindako eguraldia ikusita, espero zen elur pixka bat zapaltzea, baina espero zena baino beherago zegoen elurra.\nHamaikak inguruan gailurrera iritsi eta bertan dagoen San Donato ermitan babestu ginen, hotzarengandik ihesi. Mokadu bat egin ondoren, Lizarragaruntz abiatu ginen Andiako mendizerratik. Eguraldi hotza, elurrarekin eta behe lainoarekin ez zen gehiegi ikusten, baina aurrera jarraitu genuen. Aurrez esan bezala, uste baino elur gehiago aurkitu genuen eta Beriain gailurretik Lizarraga gaineraino elurra zapalduz joan ginen.\nLizarraga gainera iritsita, han bazkaldu eta arratsaldeko bost eta erdiiak aldera ekin genion Azpeitira itzultzeko bideari.\nAtzoko argazki gehiago ikus daitezke lotura honetan.


Imanol Erbiti Burgosko Itzulian - Sakana - Guaixe.eus\nImanol Erbiti Burgosko Itzulian\nGuaixe 2020-07-29 08:58\nAtzo itzuli zen txirrindularitza profesionala\nAtzo berrabiatu zen txirrindularitza profesionala, Burgosko Itzuliarekin. Normalean apalagoa izaten da lasterketa hau, baina aurten izar handiak ari dira lehiatzen, denboraldi berezi honen isla. Izan ere, horrenbeste murriztu den egutegian, probatan aritzeko edozein aukera luxua da txirrindulariendako.\nAtzo Burgosen hasi eta despeditu zen 157 kilometroko etapa jokatu zen. Helmugarako 800 kilometroren faltan, Bora taldeko Felix Grobschartnerrek erasoa jo zuen, gainontzeko txirrindulariak sorpresaz hartuz, eta bakarrik iritsi zen helmugara (3:40:21). 8 segundora sartu ziren Quick Stepeko Joao Almeida, Movistarreko Alejandro Valverde eta Astana taldeko Alex Aranburu.\nMovistar Team taldeko Imanol Erbiti 59.a sartu zen, 1:28ra, Valverde liderra babesteko lan itzela egin eta gero.\nOscar Guerrero zuzendari altsasuarraren Israel Start-Up taldeak 5 txirrindularirekin ekin behar izan zion Burgosko Itzuliari. Prebentzioagatik bi taldekidek ez zuten irteera hartu, aurreko egunetan positiboa eman duen taldekide batekin egon zirelako.\nGaur bigarren etapa jokatuko da, Castrojerizen hasi eta Villadiegon despedituko dena (168 km). Burgosko Itzuliko etaparik luzeena da, printzipioz esprinterrendako aproposa.


Homosexualitate - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Homosexualitatea» orritik birbideratua)\nHomosexualitatea (antzinako grezieraz: ὁμός, ‘berdin’, eta latinez: sexus, ‘sexu’) sexu edo genero berdineko kideen arteko erakarpen erromantiko, sexual edo sexu jarrera da. Joera sexual bezala, homosexualitatea sexu berdineko pertsonekiko "erakarpen erromantiko, sexual edo emoziozko erakarpen patroi iraunkor bat" da.\nHomosexualen eskubideen aldeko mugimenduak erabiltzen duen bandera\nEzkondutako bi emakume homosexual\nHomosexual adjektiboa, sexu harremanak sexu bereko pertsonekin izateko joera duen gizabanakoa izendatzeko erabiltzen da, emakume zein gizon izan. Homosexualitatea askotan heterosexualitatearen edo bisexualitatearen aurkakotzat ageri da. Lesbiana terminoa emakume homosexualak izendatzeko erabiltzen da. Eta ingelesetik datorren gay terminoa, euskaraz, gizon homosexualak izendatzeko erabiltzen da; ingelesez, oro har, edozein homosexual —emakume nahiz gizon— izendatzeko erabiltzen da, baina bereziki gizonezkoak.\nBisexualitatearekin eta heterosexualitatearekin batera, homosexualitatea heterosexual-homosexual zuzenean dauden hiru joera sexualen kategoria nagusienetakoa da. Ez dago argi zientzialarien artean zergatik pertsona batek joera sexual konkretu bat garatzen duen. Zientzialari askok uste dute natura eta hezkuntza (eragin genetiko, hormonal edota ingurumenaren eraginaren konbinazioren bat) direla joera sexual konkretu bat eragiten dutenak. Beste batzuek, ordea, uste dute arrazoi biologikoengatik batez ere izaten dela joera sexual bat.\n1 Homosexualitatearen egoera legala munduan\n1.2 Bikote homosexualen ume-adopziorako eskubideak\nHomosexualitatearen egoera legala munduanAldatu\nSexu berdineko pertsonen arteko harremanak, herrialdez herrialde.\nHomosexualitatea legala: ██ Ezkontza homosexuala ██ Bateratze zibilak ██ Beste herrialde edo Estatuetan emandako ezkontzen onartzea ██ Bateratze zibil gabe Homosexualite ilegala/mugatua: ██ Adierazpen askatasunaren mugatzea ██ de jure zigorra, baina ez de facto aplikaturik. ██ Kartzela zigorra ██ Betibiziko zigorra ██ Heriotz zigorra\nMunduko herrialdeen artean homosexualitatearekiko jarrera nahiko ezberdina da. Herrialde batzuetan, homosexualitatea babesten saiatzen da Gobernua, homofobiaren aurka arituz eta gizabanako bakoitzaren askatasuna defendatuz. Beste herrialde batzuetan, homosexualitatea zigorturik dago, isun zigorra izatetik heriotz zigorra izatera, herrialdearen arabera.\nHomofobia pertsona homosexualekiko gorrotoa, beldurra edota diskriminazioa erakusten duen jarrera da. Batzuetan, homofobia terminoa, LGBT+ komunitate osoko pertsonen aurkako jarrerari deritzo, hau da, pertsona ez-zisgenero edo ez-heterosexualen aurkako jarrerari.\nHomosexualen aurkako jarrera hauek oso zabal daude munduko hainbat gizartetan. Orokorrean, herrialde eta gizarte garatuetan homofobia gutxiago nabaritzen da garatzeko bidean dauden herrialdeetan baino. Nahiz eta homofobia oraindik LGBT+ elkartearen kezka nagusia den, homosexualen eta gainontzeko gutxiengo sexualen onarpena mundu mailan handitu egin da, batez ere Europa, Amerika eta Ekialde Urruneko hainbat herrialdetan, XX. mendetik gaur egunera.\nBikote homosexualen ume-adopziorako eskubideakAldatu\nBikote homosexual bat eta haien umea.\nBikote homosexualen umeak adoptatzeko eskubideak bermatuta daude lurralde gutxi batzuetan, batez ere Europan eta Amerikan. Kasu horietan, legeak bi bikotekideei aita edo ama izateko eskubidea bermatzen die. Neurri horrek, ordea, ez du orokorrean hainbesteko onarpen sozialik, homosexualen eskubideei dagozkien beste lege edo lege-proposamenekin konparatuz, ezkontza homosexualarekin konparatuz, adibidez.\n↑ (Ingelesez) «Sexual orientation, homosexuality and bisexuality» web.archive.org 2013-08-08 Noiz kontsultatua: 2019-03-09.\nAzken aldaketa 5 maiatza 2021(e)an, 16:22(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 5 maiatza 2021, 16:22.


Ikasleei buruzko oharrak, gurasoei gaztelaniaz | Jendartean\nHasiera » Euskara » Ikasleei buruzko oharrak, gurasoei gaztelaniaz\nIkasleei buruzko oharrak, gurasoei gaztelaniaz\nD ereduko ikastetxe publikoan, gurasoei gaztelaniaz bidaltzen dizkiete euren seme-alabei buruzko oharrak, gurasoek euskaraz ez dakitenean. Irakasleetako batek erabaki du guraso horiei jakinarazpena euskaraz eta gaztelaniaz bidaltzea, baina berehala jaso du erantzuna: ezin duela halakorik egin, gaztelaniaz baino ez bidaltzeko, bestela aurrekaria sor dezakeela argudiatuta.\nArazoa guk geuk dugu, tuntunok, elkarbizitza “normala” errazteko ahaleginean.\nAi, zeinen ederra litzatekeen aurrekari –eta betebehar– hori sortzea, hitz gutxiko oharrak euskaraz ere bidaltzea. Areago, zuzenean euskaraz baino ez bidaltzea ere ez legoke gaizki. Azken finean, ez al dute gurasoek hautua egin haurra euskara hutsean hezten duen eskolara bidaltzekoa? Euskaraz ez dakiten atzerriko gurasoei euren jatorrizko hizkuntzan bidaltzen al dizkiete oharrak? Jakinarazpen laburrok ulertzeko edo ingurukoren batek (seme-alabek eurek) itzultzeko halako zailtasunak izan ditzakete gurasoek? Oharra etxera daraman haurrak interpretatu behar al du hari euskaraz egingo diotela ikastetxean, baina gauza inportanteetarako euskarak ez duela balio eta gaztelaniaz zuzenduko zaizkiela irakasleak gainerakoei?\nEtxera bidalitako oharren gisako gauza txiki hauek aldatu ezean, errespetuaren –kolonizazio inkontzientearen– izenean –menpean–, hiztun elebakarrek eroso jarraituko dute, euskaraz ez dakitelako arazoren bat izan dezaketenik pentsatu gabe, arazoa guk geuk dugulako, tuntunok, elkarbizitza “normala” errazteko oharra gaztelaniaz, euskaraz edo euskaraz eta gaztelaniaz bidali behar ote dugun gure buruari galdezka.\nMarian Etxeberria Sanchez [Facebook bidez] | martxoa 2, 2015 at 10:14 am\nNere seme-alaben ikastolan (ikastetxe publikoa) gurasook aukeratu dezakegu euskara hutsez eta elebietan jasotzea oharrak. Nik uste nuen ikastola guztietan horrela zela…\nMaite | martxoa 2, 2015 at 11:11 pm\nNire ikastola ohian euskaraz bidaltzen zizkiguten oharrak eta guk (seme-alabok) itzultzen genizkien gurasoei hauek arazak zituztenean, askotan euskaraz hizketan badakiete ere, ez dakitelako ondo irakurtzen eta are gutxiago idazten (kasu askotan ez dute euskarazko hezkuntza izateko aukerarik izan). Ohar hauei erantzuteko ere guk erakusten genien gurasoei nola idatzi euskaraz.\nSeme-alabak D ereduan ikastera bidaltzea gurasoek euskaraz ez dakitenean oso erabaki aproposa iruditzen zait, baina askotan ahaztu egiten zaigu horrekin ez dela nahikoa, eguneroko bizitzan edota garrantzitsuak diren momentuetan (irakasleen ohar hauen kasua den moduan) gaztelania nagusitzen bada hori izango delako ume eta gazteek ikasiko dutena.\nEsfortzu minimo batekin eman daitekeen eredu positiboa baloratzen ikasi behar dugu.\nMikel Garcia | martxoa 3, 2015 at 8:04 am\nEskerrik asko zure esperientzia kontatzeagatik, Maite. Uste dut erabaki aproposa dela zure ikastolan egiten zena/dena.\nImanol Alvarez [Facebook bidez] | martxoa 3, 2015 at 8:14 am\nKostatzen zait hau sinistea, Non gertatu ote da? Zer “aurrekari”? Oharrak-eta elebitan bidaltzea, zoritxarrez, oso gauza normala da-eta eskoletan,\nIbon Manterola [Facebook bidez] | martxoa 3, 2015 at 8:15 am\nJuxtu kontrakoa egitea izan da euskal eskolaren lorpenik handienetakoa: guraso erdaldunak gutxinaka-gutxinaka euskal mundura hurbiltzea.\nMikel Garcia | martxoa 3, 2015 at 8:17 am\nZoritxarrez, Imanol, ikastetxe honetan halaxe gertatzen da, eta iruditzen zait ez dela bakarra izango… Kontua harago doa, nire ustez: noizko euskara hutsean?\nHala ere, Ibon, zuk diozun moduan esperientzia positiboagoak ere aipa daitezke, eta Maitek utzi duen iruzkina da horren lekuk.\nEskerrik asko zuen iritzia uzteagatik.\neider | martxoa 3, 2015 at 4:47 pm\nGipuzkoan etzait iruditzen hori gertatzen denik. Hainabat ikastetxe publikoatan egin det lan, ordezkoa bait naiz, eta gehienetan euskera hutsean (ala eskatuta) edo helebitan ematen da.\nKontua da EP (eskola publikoan), oso zabala den gizarte esparrua jasotzen duela. Gogoratu, EAE-ko euskera “d “eredua, EP-koan %85 dela, eta kontzertatutan %40. Euskal EskolaKontseiluak berriki aterateako 12-13 ikasturteko txostenean dio, azken 30 urtetan EP izan dela gehien euskaldundu duen sarea. (ereduen sistema gainditu ezkero,zaharkituta bait dago) datu hobeak lortu daitezke. Jakinik, ereduek ez dutela bermatzen neska mutilak elebidunak ateratzea.\nHeziberri dekretuak, euskera eskakizuna, ikastetxearen inguru sozialaren baitan egingo da. Hau PP, edo PSOE-k egingo balu batzuk erotzat hartuko lituzkete. Kontua da, PNV-k planteatzen duela, eta euskeraren aldeko, kontseili, ehe,….etabarrek ez dutela piorik esan. Eta luze jarraituko nuke EPkoaren estigmazizaioan eragiten duten hainbat gezur gezurtatzen.\nHeziberrik, bi abiadurako hezkuntza sistema planteatu du, elitekoena (itunpekak:kristaueskola 35%, partaide 12% eta aberatsenen eskolak 11%) eta eskola publikoa (%50). 100.00 neska mutil, beren familiekin bigarren mailako hezkuntzan kronifikatuko duen sisteman sartuko dituzte. Herri bat, eskola publiko fuerte gabe kaka zaharra da. Eta horra goaz. aio\nAihert | martxoa 5, 2015 at 12:36 am\nNi ez naiz hezkuntza munduan ibiltzen baina…Gipuzkoako ikastola kontzertatu batean lan egiten duen lagunak esana, beraien ikastolan kasu batzuetan español hutsez ere bidali izan direla oharrak, eta horri buruz kexatu edo atentzioa deitu duenean hasi direla gutxienez bi hizkuntzatan idazten; berezko bertako hizkuntzan eta mendeetan zehar bortxaz inposaturiko hizkuntzan alegia. Dei diezaiegun gauzei bere izenez.\nMaiterekin ados, ez da nahikoa erdaldunak diren gurasoek haurrak D eredura bidaltzea soilik, ahaleginak eginaz eredu positiboa eman behar da. D eredura bidaltzearen arrazoia herri euskalduna nahi izatea izango da noski ez?\nEneko Bidegainen idatzi batetaz gogoratu naiz honekin: Adibide gisa jartzen zuen, iparraldeko ikastolen aldeko kontzertu batean, abestien arteko esplikazioa gaur egun euskeraz eta frantsesez ematen dela….euskeraz ulertzen ez duen hura ez “baztertzeko”. Duela 30 urte ez zela hala aipatzen zuen, orduan ere izango zirela euskaraz ulertzen ez zutenak euskararen aldeko kontzertuetan baina pozik egongo zirela kontzertu osoa, aipamenak eta guzti, euskaraz izateagaitik. Alboko lagunak itzuliko ziola kantariaren esplikazioa eta kitto. Zerbait aldatzen ari da…. euskaldunon konplejuak gehituz doaz…\nEider, “euskera eskakizuna, ikastetxearen inguru sozialaren baitan egingo da” horrekin ez zaudela ados ulertu dut, ezta ni ere noski. Agian inguru sozial hori kontutan hartu beharko da baina helburu bera mantenduz eta inguru sozial hori zergaitik den halakoa aztertuz eta esplikatuz. Nundik gatozen jakinda. Baina “Herri bat, eskola publiko fuerte gabe kaka zaharra da. ” horrekin ados egon arren, zera gehituko nioke: Zerbait publikoa izateko estatu bat behar da,eta are gehiago publiko fuertea izateko. Guk tamalez, zatitutako herri honetan, hainbat botere partzial izan arren, ezin ditugu politika publiko fuerteak egin…España eta Frantziaren menpe gauden bitartean behintzat. Galdetu bestela Ziburuko ikastolakoei, Gipuzkoako eta Bizkaiko hainbat udaletxeri, Uztaritzeko udaletxeari etab., etab., etab….\nIkasleei buruzko oharrak, gurasoei gaztelaniaz - […] https://www.argia.eus/blogak/mikel-garcia/2015/03/02/ikasleen-gurasoei-oharrak-gaztelaniaz/ Mar02 1 […]