Solariak eta Energiaren Euskal Erakundeak Indarberri sortu dute, eguzki-energia fotovoltaikoko proiektuak elkarrekin garatzeko sozietatea\nSozietate hau 50 MWeko bi parke fotovoltaiko sustatzen ari da Araban. Energia berdea sortuko dute Euskadiko enpresentzat eskuragarri egon dadin prezio oso lehiakorretan\nHidrogenoaren Espainiako Elkarteak antolatuko du konferentzia, erakunde hauen laguntzarekin: TECNALIA, Energiaren Euskal Erakundea, Energiaren Clusterra eta Bilbao Exhibition Centre\nUdala 10 udal-eraikinen estalkiak TEK Barakaldo izeneko elkarteari lagatzea aztertzen ari da, hiriko 850 familia eta denda txikiri energia-autokontsumoa ahalbidetuko dieten panel fotovoltaikoak jartzeko. EAEko Tokiko Energia Komunitate garrantzitsuenetako bat izango da, partaideen sorkuntzaren eta estaldura-ehunekoaren instalazioaren potentziaren arabera, eta udalerriko pertsona eta enpresa guztiei irekita egongo da, fakturan % 20 aurreztu ahal izango baitute.\nEuskadik % 12 murriztu zituen isuriak 2019arekin alderatuta, Eusko Jaurlaritzak gaur aurkeztutako berotegi-efektuko gasen azken inbentarioaren emaitzen arabera 2020an EAEko sektore ia guztietako isurien beherakada orokorra izan zen; salbuespena nekazaritza-sektorearen hazkunde txiki bat izan zen, emaitza globalari ia eragin ez ziona Euskadiko isuri-iturririk handiena garraioa da, isurien % 35 baitagokio; gehienak errepide-garraioari lotutakoak dira\nKlima aldaketaren eta energiaren erronkaren aurrean euskal herritarrak mobilizatzeko erakusleiho bihurtu da Bioterra\n3 ekaina 2022\nEuskadiko Itun Berdea erakustokiak emisioak murrizteko, ekonomia, ekonomia zirkularra eta energia berriztagarrien instalazioen ezarpena deskarbonizatzeko beharra erakusten du.\nSare elektriko adimendunen gaineko Nazioarteko Jardunaldiek energia-trantsizioan duten zeregina aztertuko dute\nEnergiaren Euskal Erakundeak, Orkestrak eta TECNALIAk ekitaldi hori antolatu dute, sare elektriko adimendunen azterketari eta Europako Itun Berdean eta Suspertze Planetan funtsezko teknologia gisa egiten duten ekarpenari garrantzi berezi bat eman nahian.\nEnergia Trantsizioaren alderdi teknologikoez, industrialez eta ondorio sozialez jardun dira 22 aditu\nUPV/EHUk eta Energiaren Euskal Erakundeak antolatu dute mintegia Etorkizunera begira, herritarren bizi-kalitatea eta planetaren ekonomia-, industria-, eta ingurumen-jasangarritasuna bermatuko duten eredu energetikoetarantz eboluzionatu beharko dugu.\nBi eragileek lankidetza hitzarmen bat sinatu dute, 11 milioi euroko inbertsioa egiteko entseguko eta I+Gko ekipoen erosketan\nIñigo Ansolak Euskadiko Trantsizio Energetikorako estrategiaren lan-ildo nagusiak aurkeztu ditu Europako ordezkarien aurrean. ‘SHREC Arrasate: Shifting towards Renewable Energy for Transition to Low Carbon Energy' jardunaldia hasi berri da, energia berriztagarrien ekoizpen eta kontsumo energetikoaren eraginkortasuna sustatzeko helburuarekin. Garaia Parke Teknologikoak nazioarteko eta tokiko dozenaka aditu batu ditu, hitzaldiak eta tailerrak eskaintzeko eta proiektu/jardunbide berritzaileak lantzeko.


Lezamako Mugetatik lasterketan izena emateko epea zabaldu dute - Lezama - Aikor.eus\nLezamako Mugetatik lasterketan izena emateko epea zabaldu dute\na: Gaizka Peñafiel; b: Lezamako Mugetatik 2019-07-03 12:02\nLasterketa irailaren 1ean egingo da 14. aldiz. Korrikalariek hala eskatuta, ibilbidea apur bat laburragoa izango da aurten: 25 kilometro; eta 1.100 metroko desnibela edukiko du. Izen-ematea www.lezamakomugetatik.eus webgunean egin behar da.\nBetiko moduan, hiru saio egingo dira: lasterketa, mendi ibilaldia eta txikien ibilaldia. Gainera, lehenengoaren barruan beste lasterketa berezi bat, Ganguren ziztu bizian, egingo da bosgarren aldiz. Tarte horrek hiru kilometro eta erdiko luzera eta 400 metroko desnibela izango du; lasterketaren 13,5 kilometroan hasiko da, Lezamako Dorrearen inguruan, eta Gangureganan amaituko da. Lasterketan hiru kategoria egongo dira: senior, beteranoak eta Lezama, bai emakumezkoen mailan, bai gizonezkoen mailan.\nIbilaldia 8:00etan hasiko da; eta lasterketa eta txikien ibilaldia, 09:30ean. Umeek ordu bi eta erdi emango dute ibilbidea osatzeko, eta haur bakoitzarekin batera nagusi batek joan beharko du. Antolatzaileek egun horretan giro ederra egotea espero dute.\nAbuztuaren 30a baino lehenago ordainduz gero, ibilaldian edo lasterketan izena emateak 14 euro balio du; 15 euro, lasterketaren egun berean ordaintzen bada. Hala ere, federatuta ez daudenek 19 ordainduko dute abuztuaren 30era arte; eta 20 euro, irailaren 1ean. Lezamarrek, aldiz, zortzi euro ordainduko dute; eta umeek, bost euro.\nParte-hartzaileek kamiseta bana jasoko dute izen-ematearen truke. Era berean, ibilbide osoa egiten duten kirolzaleek zenbait sari lortuko dituzte parte-hartze hutsagatik: kirol arropa eta Lezamako produktu naturalak, hain zuzen ere. Gainera, lehenengo sailkatuek txapela eta Jesus Jauregi eskultore lezamarraren eskultura-garaikurra jasoko dituzte. Ganguren ziztu bizian lasterketaren txapeldunek ere lortuko dute garaikurra.


“Neska hoberenek ere grazia sobera badute zuberotar dantzentzat” — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › “Neska hoberenek ere grazia sobera badute zuberotar dantzentzat”\n“Neska hoberenek ere grazia sobera badute zuberotar dantzentzat”\nBeste herrietan baino berantago arte, Altzürükün, soilik gizonak izan dira dantzariak. Aguer lehen emazte dantzarietan izan zen, eta, azken urteetan, behin eta berriz joan dira harengana irakasle izan dadin.\nAurtengo maskarada hurbiletik segitzen du Michele Aguer Lohitzün dantza irakasleak. Dantzari gisa ez du sekula maskaradan parte hartu, bere garaian gizonak zirelako nagusi. Aurtengoan, dantzari talde mistoa plazaratu dute.\nHerriko lehen emazte dantzarietan izan zinen.\nAltzürükün zinez berezia izan da. Jakin behar da hemen dantzari fama gaitza badela, Altzürükü izan baitzen gerra ondotik maskaradak berriz abiarazi zituen herria tradizio hori galdua zelarik. Tarte batez, Zuberoan, kasik ez zen haboro gizon dantzaririk; hemen, bakarrik gizonak ziren. Nonbait, hau herri menderaezina zen, oraino dantzari gizonak egiten zituena. Luzaz iraun zuen. 80ko hamarkadan ere baziren gizon dantzariak: ez ziren trebatzen baina egun batetik bestera prest izaten ahal ziren ateraldi bat egiteko. 1984an edo 1985ean, aldiz, ageri zenez dinamika hatsantzen ari zela, norbaitek dantza eskola bat abiatzea proposatu zuen. Horren buru Dominique Jauri ezarri zuten; bost edo sei neska joan ginen, eta bi mutiko, laster gizonen taldean sartuko zirenak. Egun batez, Altzürüküko bi dantzari gizon AEBetara joan ziren, eta dantzariak eskas zituzten, kantiniersa bat bereziki… Luzaz pentsatu ondotik, zinez luzaz, guregana jin ziren galdetuz nor dantzatu nahi zen haiekin. Bat herabea zelako, besteak etxaldean lana zuelako, nik dudan katearekin denak baztertu, eta “ni bai” erran nuen. Konplikatua zen, ez zidaten irakasten behar bezala, eta beren arrapostuak erotzen ninduen: “Eginen duzu, bai! Eta bestela, segi jauzika”. Hori bai, borrokatu behar zen lekua atxikitzeko. 14 edo 15 urte nituen hasi nintzelarik, eta 17 urterekin sartu nintzen gizonen taldean.\nTaldea utzi arte.\nTaldea utzi nuen azkenean, sentitzen nuelako ez nuela ene lekua, gizonen gauza bat zen. Gainera, ez ginen trebatzen, denek bazuten aita dantzari bat etxean, urratsak erakusten zizkiena. Nik ez nuen nehor. Aspertu nintzen ez nintzelako aitzinatzen, beti urrats berekin ari nintzen… Taldearekin distantzia hartu nuen, eta Jacques Larrondo enegana jin zen, emazte talde batekin trebatzera gomitatuz. Joan nintzen ikusteko eta zintzoki, teknika bat banuen baina anitz hobetu nintzen berekin. Gainera, beste zerbait ikasi nuen: transmisioa. Altzürükün sekula ez da jakin transmisioa egiten, besteei erakusten errateko partez “bai, ontsa da”, edo “joanen da, bai!”. Ainharben ez zen dantza eskolarik, eta hara joan nintzen irakasle gisa, lagun batekin. Haurrak ukan ondoan, herriko gazteenei irakasteko ene xerka jin ziren, eta horretan aritu nintzen.\nDantzetan ñabardurak badira herri bakoitz, Altzürükün ere.\nBai. Lagabota bat [dantza izena] bagenuen maskarada batentzat, ondoko maskarada batean moldatu genuen, eta, aurten, bi zaharrak berri batean bildu ditugu. Horregatik, bost neskak biribilkaturik ematen dute, bost mutikok moda zaharrean, lerroan, eta finitzen da zirkuluan asmatu dugun aldaera batean. Dantza puntu batzuk ere baditugu herrikoak. Gero bada planta ere, Santa Graziko bat ezagutzen duzu besoak mugitzeko manerarekin, edo txerra [Zaldi kimarekin egin erratza] eskuan baliatzeko maneran… Hori, konkretuki, hilabete eta erdiz landu dugu.\nZer diferentzia da gizon eta emazte dantzarien artean?\nArrunt desberdina da. Ez dakit denen gustukoa izanen denetz, baina nik zinez pentsatzen dut zuberotar dantza ez dela neskentzat egina. Nahi dena egiten ahal da, gizonek eman beharrekoa da: mutiko txarrena ere neska hoberena baino ederragoa izanen da. Badira zinez ontsa dantzatzen duten neskak, ez diet hori ukatuko. Bada arropa, badira gauza anitz egiten dutenak beti gizon bat ederrago izanen dela. Beste aldean, operan neska bat anitzez ederragoa da gizon bat baino.\nBerriki Topa Noka ikuskizuna egin da, eta miresgarria zen! Karratua, egituratua, bikain. Berdin Üda Batez, Baküna Show edo Ur Senda-rekin Muskildin. Zuberotar urratsak ikusten ziren, baina ez haboro gizon arropa horietan; hor erraten ahal da zuberotar dantza emazte gorputz bati egokitzen ahal zaiola. Baina dantza behar da transkribatu, beharbada, beste musika batzuetan, beste arropetan…\nHarrigarria da hori entzutea dantzatzeko borrokatu den emazte baten ahotik.\nBai borrokatu naiz. Baina gizonekin baizik ez zarelarik dantzatzen, eta miraila batean zeure burua ikustean, badakizu ez zarela heinean. Nahi duzuna egiten ahal duzu, ez duzu sekula mutiko baten planta. Enekin ari ziren bostak onak ziren, eta nik banuen ukan behar ez den grazia bat. Azkenean, zuberotar dantza ez da graziosa. Zinez, indartsuen dantza bat da, nik hala ikusten dut.\nOrduan, nola lan egin duzu aurten bost mutiko eta bost neskako dantza dituen taldearekin?\nMutikoak aiseago heltzen dira puntuak egitera; neskekin lan haboro egin behar da. Mutikoei ez diezu teknikoki irakatsiko jauztea, baina puntuak ez dituzte finitzen, eta gaur egun ezin da —lehen, denak futitzen ziren puntuak ontsa finitzeaz-. Ez dut ber maneran lan egiten mutikoekin eta neskekin. Mutikoei gauza ezinezkoak galdetzen dizkiet beti, eta, azkenean, galdetzen didate frijatak [dantza urrats bat] egitea eskuin eta ezkerreko oinekin; hori izugarri zaila da. Erratea zaila zait, baina neska batek ez du sekula hori eginen. Neska dantzaririk hoberenek ere grazia sobera badute zuberotar dantzarentzat.\nMaskaradan aritzeko presioa badute?\nNik ematen diet presioa. Hatsarretik erraten diet dantzariak igurikatuak direla. Posible da puntu bat gaizki ematea, ene alabak ez du frijatik —eta lantzen segituko dugu—, baina behar da lan egin hoberenak izateko. Ez da ahantzi behar igurikatuak direla.\nEta lehengo begiradaren berdina dea oraingoa?\nEz, orain kritikoagoa da. Lehen, so egiten zuten jauzia gora egitea eta frijata egitea, besterik ez; azken jauzia zen inporta zuena. Banderazain edo txerreroaren tresnen erabiltzea so egiten zuten, oinak ez hainbeste. Orain so egiten dute puntuak ontsa finituak direnez, taldeko dantzak ontsa emanak direnez, taldea homogeneoa denez, badira kodeak… Entseinaria dantzari ona bada ere, ez bada handia eta mehea ez du balio. Gatuzainari ez zaio eskatzen ona izatea; entseinaria, txerreroa eta zamaltzaina onak izan behar dira.\nAhüzkira joanen zara sasoia hastean, maskaradaz harro?\nBai, nahiz eta gorabeherak izan diren ene lana egin dut, eta haiek ere. Haurrak dira, eta barkatu behar zaizkie astakeriak. Maskarada bat egin ahal izatea, alimalekoa da: burua denetan dute, ez dira sekula tenorez heltzen… baina harritu naute, zinez bat egin baitute eta familia bat sortu dute.


Iritzia: Fenomenoak - Nafarroako Hitza Iritzia: Fenomenoak – Nafarroako Hitza\n2021, irailak 17 Iritzia 691\nEz dakit zuei gertatuko zaizuen edo bakarrik nire inpresio tonto bat den. Beharbada ez du errealitatearekin zerikusi handirik eta obsesio txiki bilakatu zait.\nGizonak ikusten ditut toki guztietan. Gizonak hemen, gizonak han. Gizonak hitz egiten, gizonak eztabaidatzen, gizonak espazioa hartzen. Gizonak aldaketak sustatzen, gizonak tradizioaren alde, gizonak pozik, eta gizonak harrituta.\nEta bereziki: gizonak beste gizonei buruz hitz egiten, gizonak beste gizonak miresten, gizonak haien artean eztabaidatzen eta elkarri erreferentzia eginez. Gizonak haserre, gizonak apurtzaile, gizonak nihilista, gizonak desatsegin, gizonak miresgarri. Ez da plaza publiko kontua (bakarrik), eta ez da argazki kontua (bakarrik). Plaza birtualean, Twitter deitutako sare sozialean, azken hilabeteetan, zenbat hitz egin da gizon-taldeez? Zenbat aita hiltzeaz? Zenbat eztabaida izan dira haien artean? Zenbat gairekin zegoen guztiz lotuta gizonen protagonismoa? Zenbat hilabete pasatu ditugu emakumeok begira? Eta ez da protagonismoa bakarrik: da apenas existitzen garela. Hizketagai izarretan ez dagoela emakumeon presentziarik, eta kalean bolo-bolo dabiltzan gai batzuetan ere zaila izaten da. Ez da gutaz gaizki hitz egiten dela: da erdigunerik ez izateaz gain, existituko ez bagina bezala gertatzen dela batzuetan.\nGehiegi esajeratzen ariko naiz beharbada, baina zenbakitan ikusi nahiko nuke errealitatea. Politikoki zuzena ez dena boladan jartzen ari dela ematen duen hauetan (oraindik ez dut ulertzen ahulekin inkorrektoa izatearen inkorrekzioa bera), iruditzen zait leku gehiago dutela gizonek. Dutela edo hartzen ari direla.\nIzan ere, nola eginen duzu albo batera ez baduzu emakumeak ikusi ahal izateko gaitasunik ere? Ez baduzu zure norma horretan sartzen den beste edonor ikusteko gaitasun txikiena ere?\nEsajeratzen ibiliko naiz Twitterren ikusten direnek ez dutelako kasik inoiz errealitatea ordezkatzen. Baina behintzat joera batzuk ikusteko ez dago gaizki. Eta bai, gizonak. Espazio asko okupatzen duzue. Prestigioaren lehian zoazte, nork norekin eztabaidatu, nork zer esan, nola nabarmendu. Postureoaren garaiotan, nahiko aurreratuta zabiltzate zeuen buruak publikoki agertzean. Gustuko duzue zuen artean aritzea, ez dudana ulertzen da zergatik ez zareten gehiago maitemintzen, ongi pasatuko zenukete!\nErrealitatea toki konkretu horretatik irakurtzen duzue zuek, espazio osoa zuena izatetik. Gustatzen zaizue nabarmentzea. Eta nik uste dut baduzuela garaia gauza batzuk ikasteko, edo, noizbehinka, praktikatzeko, gutxienez.\nEz da hain zaila: isildu. Isiltasun pixka bat zarata horren guztiaren erdian. Probatu isiltzen, ea nola doan. Atseden hartu, ez da beharrezkoa beti, guztiaren gainean, iritzi bat izatea. Isiltasunak ez zaituzte itoko, eta, beharbada, besteok lasaiago biziko gara, tarte batez bada ere.\n« Norbanakoak enpresen tokian\nInork talka egin ez dezan »


Zer egin FOGASAren ordainketa eskatzeko? – Bizilan\nZer egin FOGASAren (soldatak bermatzeko funtsaren) ordainketa eskatzeko?\nFOGASA “fondo de garantía salarial” delakoaren akronimoa da. Lan epaitegiak enpresak kaudimenik ez daukala adierazten duenean edo hartzekodun konkurtsoan dagoenean, hau da, enpresak langileei zor dizkien soldatak edo kalte ordainak ordaindu ezin dituela esaten duenean, soldatak bermatzeko funts hau erabiltzen da. Langileak ezer kobratu gabe gera ez daitezen balio du: FOGASAk langileei diru hori aurreratu eta gerora enpresari erreklamatuko dio.\nNor babesten du FOGASAk?\nBeste inorentzat aritzen diren langileak babesten ditu. Hau da, autonomoak kanpo geratzen dira, baita autonomo faltsuak ere. Edozelan, egoera honetan bazaude, jakin ezazu enpresa salatu dezakezula. Ikus. autonomo faltsuak.\nEtxeko langileak eta kooperatibetako bazkide langileak ere FOGASAren babesetik kanpo daude.\nZenbat diru ordaintzen du FOGASAk?\nEnpresak zor dizuna zor dizula ere, FOGASAk muga batzuk ezartzen ditu. Hau da, kasu askotan jasoko duzun dirua dagokizuna baino gutxiago izango da.\nGehienez 120 egun ordainduko du. Eta gehienezko kopurua lanbidearteko gutxieneko soldataren kopuruaren bikoitza izango da (aparteko pagak prorrateatuta). 2012ko dekretuaz jaitsi zituzten kopuru hauek, kaleratzeen aurrean langileon babesa gehiago murrizturik.\nAdibidez, demagun zure soldata eguneko 80 euro direla eta enpresak zazpi hilabetetako soldata dizula zor. Hau da, orotara 16.800 euro zor dizkizu. FOGASAk, halere, lanbidearteko gutxieneko soldataren bikoitza (73,88 euro eguneko -2021eko datua-) eta 120 egun besterik ez dizkizu ordainduko, hau da, 8.866,66 euro. Izan ere, zenbateko hauxe izango litzateke edozein langilek edozein kasutan jasoko lukeen gehienekoa.\nHonelakoetan ere gehienezko kopurua lanbidearteko gutxieneko soldataren kopuruaren bikoitza izango da (aparteko pagen zati proportzionala barne) eta gehienez urtebete ordainduko da:\n– Kaleratze bidegabe edo baliogabeak: 30 egun urte bakoitzeko (nahiz eta epaileak enpresari agindu 45 edo 33 egun ordaindu behar dituela).\n– Kaleratze objektibo edo kolektiboak: 20 egun urte bakoitzeko.\n– Aldi baterako kontratuen kasuan: kontratua egin den dataren arabera…\n2015/01/01etik aurrera egindako kontratuetan, 12 egun urte bakoitzeko\n2014ean sinatutakoetan, 11 egun\n2013an, 10 egun\n2012an, 9 egun\n2011n edo lehenagotik egindakoetan, 8 egun\nZelan erreklamatu behar da?\nEskaera orria bete behar duzu. Formularioan bertan kasu bakoitzerako atxiki behar den dokumentazioa azaltzen da. Beti gomendatzen dizugunez, eskatu laguntza, zure enpresako ordezkaritzarekin edo sindikatuarekin kontaktuan jarrita.\nEskaera hau herrialdeetako FOGASAren bulegoetara bideratu behar duzu, postaz edo hara bertaratuta. Izan kontuan aldez aurretiko zita eskatu beharra dagoela:\nColón de Larreategi 26, 5. pisua, Bilbo\nUrdaneta 7, 2. pisua, Donostia\nCilveti Monastegia 4, Iruñea\nZein da erreklamatzeko epea?\nKontziliazio akta, epaia edo erresoluziotik aurrera urtebeteko epea daukazu eskatzeko.\nSoldata eta kalteordainen simulatzailea (FOGASA)\nZer da enplegua erregulatzeko espedientea?


Oier Gorosabel Larrañaga: "Nere proposamen honek hautsak harrotu dittu Lekit…" - mastodon.jalgi.eus\nNere proposamen honek hautsak harrotu dittu Lekitton http://abante.eus/lekeitioko-udalari-eginiko-proposamena/ Oiñ ondo pasatzen nabil, "oso txarto iruditzen jakola" diñuan jentiari erantzuten, "etxian egoteko esan badabe, zeozergaittik izango da" argumentu-izarra erabilliz. 😈\n2020(e)ko Mar 26, 07:17 · Web · 2 · 0 · 1\n2020(e)ko Mar 26, 07:27\n@txikillana Artikukua espainolez da (eta ABCn argiratatutakoa!!!!), baina interesgarria, nire ustez:\n2020(e)ko Mar 26, 07:47\n@gontxatorre Eskerrik asko!\n2020(e)ko Mar 26, 11:40\n@txikillana ados nago ideiaaz baina oso gatxa da inplementateko. 7.500 pertsona, 20ko taldietan astian behin bakarrik ahalko zirian urten. Eta bardin-bardin, horretako bat biharrian (edo biharrian dabilen bateaz harremanian) badao, arriskua ioten da. Neurrijen helburua kontaktua murriztia da. Gogorrak dira, bai. Baina zenbat laburrao itxialdija hobeto.\n2020(e)ko Mar 26, 15:12\n@jon Ideia hori itxialdi TOTALIAN dagon jentiandako bakarrik da (Errekauetara edo lantokira doiazenak ez dabe halakorik bihar). Ez dira 7.500 pertsona, askoz be gitxiago baiño. Sekula urteten ez dan pertsona batentzako, astian behiñ urtetia asko da. Eta itxialdija luzatzen bada, ez da prezisamente pertsona hauengaittik izango... tallarretan biharrian dabizenengaittik baiño.\n2020(e)ko Mar 26, 15:41\n@txikillana esan modura, ados nao. Zemat jende gitxiao, problema gitxao. Halan be, nire ustez batzuri kalera urteten iztiak bestiari ez jake gustako – «ta ni zer?» argumentua. Aldapa irristakorra ixan leike.\n2020(e)ko Mar 26, 15:51\n@jon Bueno, halan YA bagabiz. Balkoietako zentinelak ez dabe begiratzen kaletik dabillena baimendutako elbarrija dan, biharrera doian edo kazetarija dan. "Etxera, putasemia!" ohiukatuko dotsue bardin-bardin. Oingo sistemiagaz, zein ni proposaten nabillenagaz. Horri begira ezin gara ibilli.\n2020(e)ko Mar 26, 16:03\n@txikillana ez dao sistema perfekturik, argi dago. Kakari bueltaka gabiz.


2018-2019 Denboraldia – Bilbao Orkestra Sinfonikoa\n2018 – 2019 Denboraldi Sinfonikoa\nMundua mundu denetik, musika eta natura eskutik helduta ibili dira. Konpositoreek ahotsa eskaini diote Lurrari, mendez mende, eta Lurrak haien bidez kantatu du. Zenbaitetan, barrokoan adibidez, modu zuzen, deskribatzailea baliatuta. Beste zenbaitetan, erromantizismoan esaterako –non izadiak oro blaitzen zuen, eta sortzaileek ibilaldi luzeak egiten zituzten baso, mendiarte eta labar harritsuetan zehar, inspirazio bila–, sentipenak eta gogo-aldarteak iradokiz. Inpresionismoan, berriz, paisaia lausoak marraztuz, non harmonia ausartek soinu-mundu berri bat zabaldu baitzioten belarri erneari. Eta, azkenik, aro modernoan, hirien zamak abailduta, asfaltoak, adreiluak eta den-dena hartzen duen zaratak itota.\nMusikaren eta naturaren arteko harreman horri eskaini diogu aurtengo denboraldiaren ildo nagusia markatuko duen zikloa: lau egitarauk osatuko dute, eta Erik Nielsen gure zuzendari titularrak gidatuko ditu. Naturarekiko kontaktua inspirazio-bide baliatu zuten konpositoreei erreparatuta, Beethoven eta Mahler agertzen dira protagonista. Biek ala biek ibilaldi luzeak egiten zituzten, paisari so; ezinbestekoa zitzaien hala aritzea. Eta obra entzutetsu bana eskaini zioten naturari: lehenengoaren kasuan, Pastorala, eta bigarrenaren kasuan, berriz, Hirugarren sinfonia, obra guztiz bikaina, non Mahlerrek gurekin konpartitzen duen barrutietako loreek, basoko animaliek, gauak, egunsentiko kanpai-hotsek eta maitasunak berak “kontatzen diotena”. Ziklo honetan, bestalde, ezin kanpoan utzi Javier Martínezen Lurraren esnatzea obraren estreinaldia eta Debussy eta haren itsasoarekiko begirada, ez eta Wagner ere, zeinarekin amaiera emango diogun denboraldiari, asmo handiko egitarau bat dedikatuko baitiegu haren bi emakume heroi handiri –Isolde eta Brünnhilde–; Rachel Nicholls soprano bikaina tour de force betean ikusiko dugu, zeru izartsua, basoa, erreka eta sua baitira dramaren elementu nagusiak.\nZinema, beste protagonista handi bat: West Side Story eta 2001: A Space Oddyssey\nProgramazioak baditu bi erreferentzia zinematografiko nagusi. Hasiera-ekitaldian, Bernsteinen West Side Story film klasiko handiaren kontzertu-proiekzioa eskainiko dugu. Hortaz, aukera izango dugu film musikal ezaguna pantaila handian proiektatuta ikusteko, eta, aldi berean, haren soinu-banda zuzenean entzuteko, BOSek interpretatuta. Hala, omenaldia egin nahi diogu iparramerikar konpositoreari, bere urteurrenean.\nBestalde, kontzertu bat eskainiko dugu 2001: A Space Oddyssey filmeko zenbait pieza hartuta; izan ere, film horrek zabaldu zion zinemarako bidea musika sinfonikoari. Kubricken film mitikoak 50 urte beteko dituen honetan, gure orkestrak Ligetiren Atmosphères eta Straussen Also Sprach Zarathustra piezak interpretatuko ditu, Xian Zhang handiaren zuzendaritzapean.\nBarrokoko gizon heroiak, Wagnerren emakume heroiak\nWagnerren emakume heroiei eskainitako horretaz gain, denboraldiaren amaieran, “Aingeruak eta Heroiak” izeneko BOSbaroque egitarau baten bidez, kontratenorrentzako paper nagusiei erreparatuko diegu. Barrokoko musika erlijiosoko zenbait aria eta pertsonaia heroiko aukeratu ditugu, eta Carlos Mena interpretatzaile apartaren ahotsean entzungo ditugu.\nMusikaren munduak, oro har, eta oboearenak, bereziki, badu zer ospatu: XVIII. mendean konposatutako obra bat berreskuratu da, zeina galdutzat jotzen baitzen. Ludwig Lebrun (1752-1790) oboe-jotzailerik entzutetsuena izan zen Mozarten garaian, eta, gainera, oboerako kontzertuez osatutako obra handia utzi zuen idatzita. Kontua da konpositoreak idatzitako Parisko kontzertuen serieko 5.a galdutzat jo zela hura hil ondoren. Baina Joseba Berrocal musikologo bilbotarrak partiturak aurkitu ditu, eta, hala, berriz ere argi-gunera ekarri du obra hau, bai eta konpositorearen emaztea ere: Franziska Danzi, garai hartako soprano ezagunena. Senar-emazteak hain ziren ospetsuak (batez ere Franziska, orduko benetako divoa), ezen zenbait konpositore garaikide nagusik –besteak beste, Antonio Salierik– musika haientzat espresuki idatzi baitzuten. Marina Monzók interpretatuko du Franziskaren papera, Nicolas Carpentier gure orkestrako oboe-bakarlaria ondoan duela.\nSantu Guztien egunarekin bat eginda, txantxetan arituko gara saihestezinak diren bi andre handik haien artean duten harremana dela bide: musikaz eta heriotzaz ari gara. Gala makabro bat eskainiko diegu, eta, gau batez, haiekin izango gara, Mozart, Marschner, Gounod, Humperdinck eta Saint-Saensen eskutik, bai eta Helmut Lachenmannen eskutik ere, zeina bizirik dagoen klasikoa baita, 82 urte izanagatik umorerik batere galdu ez duena.\nGaztela eta Leongo zein Nafarroako orkestra sinfonikoak gonbidatu ditugu gure denboraldira\n2019ko urtarrilean, Gaztela eta Leongo zein Nafarroako kideak izango ditugu gurean, eta, hala, aukera izango dugu egiaztatzeko zein sasoi onean dauden Estatuko bi orkestra nagusi horiek. Biek ala biek beren zuzendari titularrak eta izen handiko bakarlariak ekarriko dituzte. Aurrerago, BOSek bisita itzuliko die, zeini bere egoitzan.\nFrank Peter Zimmermann, Khatia Buniatishvili eta gora doazen zenbait figura gazte\nFrank Peter Zimmermann biolin-jotzaile aparta eta musikari erabatekoa da, eta haren bisitaldiak beti dira gertakari handiak. Harekin batera, aukera izango dugu ezagutzeko –gurean lehen aldia izango du– azken garaian gehien nabarmendu den piano-jotzaileetako bat: Khatia Buniatishvili georgiarra. Gurean lehen aldia izango dute, halaber, etorkizun oparoko hiru bakarlari gaztek: Andrew von Oeyen pianista iparramerikarra, Josu de Solaun euskal jatorriko valentziarra eta Varvara sentiberatasun handiko pianista errusiarra. Orobat, gurean izango ditugu Philippe Quint biolin-jotzailea, Baiba Skride biolin-jotzaile bikaina eta Guillermo Pastrana biolontxelo-jotzailea.\nZuzendari gonbidatuei dagokienez, nabarmentzekoak dira, batetik, Eliahu Inbal maisu handia, zeina lehen ere izana da gurean, eta Miguel Hart-Bedoya eta lehen aipatutako Xian Zhang zuzendari txinatarrra, zeintzuek lehen aldiz joko baitute gurekin. Bestalde, Miguel Prieto eta Pablo González berriz izango ditugu gure artean, gure oskestrarekin lortu duten konplizitate berezia lagun. Nabarmentzekoa da, halaber, Diego Martín Etxebarriak gurean egingo duela denboraldiko debuta; Tokioko Nazioarteko Lehiaketan izan zuen arrakastaz geroztik, zuzendari arabarra etengabe ari da gora egiten.\nJavier Martínezen Lurraren esnatzea obraren estreinaldia\nSorkuntza-lan berriari dagokionez, SGAE eta AEOS fundazioen eskutik, atsegin handiz aurkeztuko dugu Javier Martínez Campos konpositore gaztearen obra. Estreinaldi berezi-berezia izango da, gure biolontxelo-taldea osatzen duen musikarietako bat baita bera. Esan bezala, gaztea da oso, baina dagoeneko haren musika interpretatu dute Galiziako Orkestra Sinfonikoak, Valléseko Sinfonikoak eta JONDE Orkestrak, besteak beste.\nNazioarteko panoramari begira, denboraldian zehar banatuta, lehen aipatu ditugun Lachenmann eta Ligeti autoreen obrez gain, aukera izango dugu XX. mendeko klasiko bat disfrutatzeko, Bernd Alois Zimmermann, eta, orobat, Samy Moussa kanadar gazteak orkestra eta organorako konposatutako pieza txundigarria entzungo dugu.\nMaria João Pires bizirik dagoen mitoa da pianoaren munduan, eta BOSek aurkezpena egingo dio datorren otsailaren 7an egingo duen kontzertu berezian. Pianista ospetsuak beste norabide bat eman dio bere karrerari, eta nabarmen murriztu du bere kontzertuen kopurua; hala, haren agerraldi bakoitza oihartzun handiko gertakizun bihurtu da. Elokuentzia, leuntasuna, dotorezia, errebeldia…, halako hitzak erabili izan dira haren estiloa deskribatzeko; haren karrera oparo arrakastatsuak erakusten duenez, ez da zalantzarik XX. eta XXI. mendeetako pianistarik gailen eta miretsienen taldean dagoela dagoeneko. Egitarauan, haren bi pasio nagusiak: Mozart eta Chopinen Nokturnoak. Errepertorio honetako haren bertsioak guztiz erreferentziazkoak bihurtu dira.\n2019ko urtarrilean Omanera joango gara, “Madama Butterfly” operaren bi emanaldietan parte hartzeko. Produkzioa Festival Castel de Pereladarena da.\nBi orkestra sinfoniko gonbidatu ditugu gure denboraldian parte hartzera , aipatu bidaia dela eta.\nDenboraldi Sinfonikoa: 2, 3, 11, 17\n2018 – 2019 Ganbera Denboraldia\nVarvara, Philippe Quint eta Josu de Solaun\nGanbera denboraldia osatuko duten hamar kontzertuen barnean, hiru hitzordu nabarmentzen dira: batetik, “Bakarlari Handiak Errezitaldian” zikloan –non gure abonu-denboraldiko bakarlariek beren interpretazio-artearen beste alderdi bat erakusten baitigute–, Varvara pianistaren eta Philippe Quint biolin-jotzailearen errezitaldiak izango ditugu.\nBestetik, “Bakarlari Handiak BOSekin” zikloan, Josu de Solaun pianista gure musikariez osatutako hari-laukote batekin arituko da.


Abian da Euskaraldia Nafarroan - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nAbian da Euskaraldia Nafarroan\nEuskalerria Irratia 2020-09-30 13:49\nNafarroako hainbat eragilek bat egin du azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo den ariketa sozialaren bigarren edizioarekin. Ahobizi edo belarriprest roletan parte hartzeko deia egin diote nafar gizarteari antolatzaile eta sustatzaileek, izen ematea zabalik dago. Ehunka entitatek eman dute izena Nafarroan ariguneak sortuz.\nEuskaraldia aurkeztu dute Nafarroako hainbat eragilek gaur goizean egindako prentsaurrekoan. Hizkuntza ohiturak astintzea eta euskararen erabilera bultzatzea helburu dituen ariketa sozialaren bigarren edizioa azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo da. Ariketan izena emateko epea irailaren 24tik dago irekita eta jadanik ahobizi eta belarriprest rolekin parte hartzeko izena eman dezakete horrela nahi duten herritarrek. Nafarroako gizarteari parte hartzeko dei zabala egin diete Euskaraldiaren antolaketan parte hartzen diren erakundeek eta modu batean edo bestean ariketa bultzatzen duten hainbat lagunek.\nUharten egindako agerraldian Euskaraldiaren koordinazioan ari diren eragileekin batera agertu dira zenbait erakundetako ordezkariak. Ekitaldian parte hartu dute Oskar Zapata Nafarroako Euskaltzaleen Topaguneko ordezkariak, Mikel Arregi Nafarroako Gobernuko Euskarabidea euskararen nafar institutuko zuzendariak, Arrate Illaro Euskaraldiko koordinatzaileak, Kike Amonarriz Euskaltzaleen Topaguneko presidenteak, Oskia Ugarte Uharteko museoko ordezkariak, Oier Sanjurjo Osasuna futbol taldeko kapitainak, Maria Arrasate Arrasate okindegietako arduradunak, Oianko Garde Baztango Euskaraldia batzordeko ordezkariak eta Ion Celestino musikari eta Euskaraldiaren abestiaren sortzaileak, besteak beste.\nEuskalerria Irratiko Juan Kruz Lakasta kazetariak gidatutako ekitaldian Euskaraldia hizkuntza ohiturak astintzeko ariketa soziala dela gogora ekarri dute hitza hartu duten lagunek, euskararen erabilera bultzatzeko ariketa. Euskaraldiko partaideak beraien hizkuntza ohiturak aztertu eta aukeratzen duten rolaren arabera arituko dira 15 egunetan. Aurreko edizioan bezala, bi rol izango dituzte aukeran izena ematen dutenek:\n2018 urtean egin zen Euskaraldiaren lehen edizioan milaka nafarrek parte hartu zutela gogoratu dute antolatzaileek, guztira 22.000 lagun baino gehiagok jardun zutela ahobizi edo belarriprest gisara. Bigarren edizioan ere 2018ko ariketako partaideei deia egiteaz gain, arrazoi batengatik edo bestearengatik lehen edizioan parte hartzerik izan ez zutenak parte hartzera animatu nahi lituzketela esan dute antolatzaileek.\nHurrengo egunotan eskuragarri egongo den telefono aplikazioan\nEhunka arigune martxan\nEuskaraldia ariketa egiten den artean ehunka izango dira Nafarroan ariguneak sortuko dituzten era guztietako entitateak. Aurtengo berrikuntza nagusia den ariguneen inguruko argibideak eman dituzte antolatzaileek gaurko ekitaldian. Euskaraz lasai aritzeko guneak era guztietako entitateetan sortuko direla azaldu dute eta horren adibide modura enpresak, komertzioak, kultur eta kirol elkarteak, gizarte eragileak eta erakunde publikoak daudela aipatu da. Guztira ia 600 zentrotan sortuko dira ariguneak Nafarroako entitateek Euskaraldiaren edizio honetan. Gaurko agerraldian hiru entitatetako kideek hitza hartu dute: Osasuna futbol taldeko kapitain Oier Sanjurjok, Uharte Zentroko ordezkari Oskia Ugartek eta Arrasate okindegietako arduradun Maria Arrasatek. Sanjurjok Osasuna moduko entitate batek euskararen erabilera bultzatzeko ekimenean parte hartzeak duen garrantzia azpimarratu du. Ugartek adierazi du ariguneen sorrerak lagundu dituela euskarari ematen dioten lekuari arreta jartzera. Arrasatek berriz, euskarak bezeroekin sortzen duen lotura nabarmendu du.\nAgerraldian hitza hartu duten ordezkariek bigarren Euskaraldian Covid-19 pandemiak sortu duen egoerak eragina izango duela nabarmendu dute. Gizartea kolpatu duen pandemiak euskaran ere eragina izan duela azaldu dute agerraldian. Horregatik, Euskaraldia, duela bi urte modura, euskararen erabilerari bultzada emateko ariketa praktiko eta motibagarria izatea dute helburu antolatzaileek. Epe luzerako lanean murgilduta, aurten abiapuntua jarri nahi izan da ariguneak sortzen eta lanean jarraituko da aurrerantzean ere euskaraz lasai aritzeko gero eta espazio gehiago sortu daitezen.\nHerriz herri osatutako batzordeek antolatzen dute Euskaraldia eta horietan ere eragin du azken hilabeteetan izan den egoerak. Hala ere, herrien izen-ematea ondo joan dela azaldu dute antolatzaileek. Lehen edizioan baino herri gehiagotan sortu dira aurten Euskaraldia antolatzeko batzordeak (guztira Nafarroako 119 udalerrik parte hartuko dute Euskaraldian) eta honek, Euskaraldiaren leloak dioen bezala, euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzeko aukera eman dezakeela bistaratu du.\nAzken hilabeteetako lana pandemiak nola baldintzatu duen azaldu du Oianko Garde Baztango batzordeko kideak. Konfinamenduak hainbat hilabetetan lana zaildu duen arren, azken asteetan ariguneak identifikatzeko lanean murgilduta egon direla eta hurrengo egun eta asteetan herritarren izen-ematea bultzatzen arituko direla azaldu du.\nEuskararen erabileran eta garapenean jauzi handi bat emateko Euskaraldiak dituen ezaugarriak garrantzitsuak direla azaldu du Euskaltzaleen Topaguneko presidente Kike Amonarrizek eta horregatik, gonbidapena egin die herritarrei parte hartzen ez-ezik, inguruan zabaltzen eta eragiten ekarpena egin dezaten.\nEuskaraldiaren aurkezpena Nafarroan\nEuskalerria Irratia ira 30 Iruñerria


Duintasuna adineko emakumeentzat - Baigera Elkartea - Uztarria (Azpeitia)\n2020ko urtarrilek 28, ASTEARTIE\nHemen zaude: Sarrera » Komunitatea » Baigera »\nDuintasuna adineko emakumeentzat\nBaigera Elkartea | Iritzia\n2015ko mar. 4a, 12:39\nDuela 100 urte pasa, New York hiriko ehungintzako fabrika batean 140 emakume langile hil ziren sute batean. Sutea fabrikako jabeak eragin zuen emakumeek greba egin zutelako. Grebarako arrazoia, oinarrizko eskubideak defendatzea izan zen: emakumearen parekidetasuna, botoa emateko eskubidea, lanpostuak izatea, baldintza duinak izatea, eta abar. Geroztik, urtero gogoratu da egun hori mundu osoan, Emakumearen Eguna deitu zaio eta euren borrokak ez du etenik izan.\nGauzak zerbait aldatu badira ere, oraindik, asko dago lortzeko. Adibidez, erretiratuta dauden adineko bikoteetan, etxeko lanak banatzerakoak, oraindik parekidetasuna oso urrun gelditzen da. Baina bereziki salagarriak dira adineko emakumeen miseriazko pentsioak. Izan ere, emakumeen heren batek baino gehiagok 300 eta 600 euro arteko pentsioa dute. Ondorioz, pentsionista eta alargun askok hilabete bukaerara iristeko zailtasunak dituzte eta neguan berogailua pizteko beldur dira fakturak ordaintzeko arazoak dituztelako. Hain zuzen ere, eta datuek diotenez, familiako burua emakumea denean, pobrezia larriaren kopuruak gora egiten du. Zer esanik ez, adinean gora doan emakumea alarguna edo inoiz kotizatu gabea denean.\nBestalde, badirudi adinekook arazoak bakarrik ekartzen dizkiogula gizarteari. Adinekoen kopuruak gora egiteak, pentsiodunen eta menpekotasuna dutenen kopuruaren igoera dakar, osasun zerbitzuen gastuen igoera, eta abar. Pentsiodunak mantendu beharra gizartearentzat jasanezina den zama moduan irudikatu da, errealitatea bestelakoa danean, eta 'Ongizate' gizarteak euren bizkar utzitako lan asko ikusezinak dira. Hala nola, etxeko lanak egitea, bilobak edo adinez zaharragoak zaintzea ala seme-alaben otorduak prestatzea... Lan horiek guztiak beren gain hartu dituzte, baina hori ez da kontuan hartzen.\nProduktiboa ez denak, ez du baliorik nonbait. Baina nork ordaintzen die emakume horiei? Nork kotizatzen? Noiz hartu behar da aintzat beraien ekarpena? Noizko zaintzan eta etxeko lanetan diharduten emakumeentzat prestazioa? Zer getatuko litzateke adineko amek greba egingo balute?\nBukatzeko, adineko emakumeek jasaten duten indarkeria matxista salatu nahi dugu. Euskal Autonomia Erkidegoko biztaleen artean 60 urtetik gorako 13.000 adienekok jasaten dituzte tratu txarrak, eta horietatik 9.400 emakumeak dira. Tratu txarrak pribatuan eta isilpean jasaten dituzte, batez ere, adinean aurrera doazen heinean, euren burua defendatzeko ahalmenik ez dutelako. Irainak, diruaren kontrola, abusu sexualak eta abar, hilketa ez denean. Bidegabekeria larri horren aurrean ezin dugu bestaldera begiratu, duintasuna eskatzen dugu adineko emakumeentzat.\nJolas ez-sexisten inguruko helduentzako tailerra Gazte Informazio Bulegoa\nIrrintzi tailerra, Emakumeen Txokoan Emakumeen Txokoa


Lanaren soziologia frantziarra eta sistema sobietarraren analisiari egiten dion ekarpena\nEgilea: Alberto Riesco\nLanaren soziologia frantziarra nagusiki Bigarren Mundu Gerraren ondoren garatu eta sendotu zen, eta paper garrantzitsua izan zuen herrialde horretako soziologian, oro har. Gatazka beliko haren ondoren, Frantziak, modernizazioaren proiektu handinahia hasteko xedez, soziologia-arloan bilatu zuen babesa: pentsatu zen diziplina horretatik eratorritako jakintza aplikatua erabilgarria izan zitekeela, besteak beste, enpresan, lan-merkatuan, ekoizpen-prozesuen antolakuntzan, lan-harremanen ordenamenduan, eskola-sisteman, administrazio publikoan edo hiri-planifikazioan egin nahi ziren erreformak diseinatzeko eta ezartzeko. Garai hartan, fabriketako eta enpresetako ateak zabaldu zitzaizkien soziologoei, haiek erakunde horien eta ekoizpen-prozesuen inguruan ikertu, eta enpresen arrazionalizazioa eta hobekuntza azter zezaten: ekoizpena handitzea, lan-gatazkak murriztea, ekoizpen-prozesuak automatizatzea, langileak teknologia eta lan-metodo berrietara egokitzea, etab. \nLanaren soziologia frantziarraren zati handi bat, beste herrialde ugaritako lan-soziologia bezalaxe, Estatuak sustatutako proiektu modernizatzailearen zerbitzura jarri zen, hots, uneoro termino kapitalistatan formulatutako proiektu erreformista baten zerbitzura. Hamarkada haietan, lanaren soziologiaren jo-puntua ez zegoen Sobietar Batasunean edo sozialismo erreal zeritzen herrialdeetan, ezpada lanaren antolakuntzarako metodoetan (taylorismoa, ekoizpen-prozesuetako kate-lanaren eta automatizazioaren garapena, kronometrajea eta aprobetxatu gabeko denboraren kontrako borroka, lanaren banaketa eta espezializazioa, etab.), zeinak beste ekonomia kapitalista arrakastatsu batzuetan aplikatzen baitziren (AEBn, Erresuma Batuan, Japonian,…), nahiz eta horiek ikuspegi kritiko batetik aztertu edo kezka agertu metodook aplikatzeak nola eragin ziezaiekeen langileei eta gizarteei.\nHorren adibide garbia dira sasoi haietan Georges Friedmann soziologoak egin zituen lanak; gerora, harena bilakatu zen lanaren soziologia frantziarraren korronte hegemonikoa (ez, ordea, bakarra). Problèmes humains du machinisme industriel (1947), Où va le travail humain? (1950) eta Le travail en miettes (1956) bezalako lanak lanaren soziologia frantziarrean AEBko esperientzia industrialari eman zitzaion lehentasunaren lagin argia dira (taylorismoa eta fordismoa, Giza Harremanen Eskola eta Western Electric Company-ren esperimentuak, beste beste). Alabaina, esperientzia sobietarrean ere ikus daiteke Friedmannen eragina. Egile hau «humanista» esaten zaion lanaren soziologiaren defendatzailea zen, eta 1930eko hamarkadan zehar hainbat aldiz bisitatu zuen SESB. Esperientzia sobietarraren gainbeheraren inguruko analisi politiko batzuk ez ezik (De la Sainte Russie à l’URSS, 1938), Friedmannek gogoeta ere egin zuen, bere lehenengo lanetatik, zer eragin izan ote zuten SESBn herrialde kapitalistetan berak egin zituen ikerketen ardatz izan ziren dimentsio orokorrek, hala nola makinismoaren eta gizarte industrialen garapenak eta lanaren fragmentazioa handitzeak («lana birrintzea»). Lan horietan (Problèmes du machinisme en URSS et dans les pays capitalistes, 1934; Le travail en miettes, 1956), Friedmannek azpimarratu zuen lanaren banaketa handitzea, lana mila puskatan banatzea zeregin erraz eta errepikakorretan, langileen espezializazioa, ekoizpen-prozesuetan gero eta makina gehiago egotea, eta faktore horietatik eratorritako arazoak (langileen desmotibazioa, egindako lanari zentzurik ez bilatzea…) ez zirela gizarte kapitalistetakoak bakarrik, eta SESBn ere ikus zitezkeela, non 1918. urtean dagoeneko Leninek metodo tayloristak ezartzearen alde egin baitzuen, industria sobietarreko produktibitatea hobetzeko, gerra zibila irabazteko eta iraultza komunista indartzeko helburuz.\nHala eta guztiz ere, lanaren soziologia frantziarrak eredu sobietarrari egin zion ekarpena aztertu nahi bada (ez lan-prozesuak antolatzeko moduei eta teknikei dagokienez egin zuen ekarpena bakarrik, baita esperientzia haren bilakaerari, ezaugarriei eta kontraesanei dagokienez egindakoa ere), soziologia-adar horren sustatzaile handia izan den beste egile bat ere aipatu beharra dago: Pierre Naville. Georges Friedmannekin batera, Naville «Lanaren soziologiaren» lehenengo tratatuaren egilea izan zen (jatorriz Traité de Sociologie de Travail, 1961-1962). Hala ere, zerikusi txikia dute batak eta besteak proposatzen duten lanaren soziologiak. Friedmannek bezala, Navillek ere esperientzia sobietarra lehenengo pertsonan ezagutzeko parada izan zuen, 1927an SESBra Urriko Iraultzaren hamargarren urteurrena ospatzera gonbidatu zutenean. Bertan, Victor Serge eta Leon Trotsky ezagutu zituen, bat egin zuen haien tesiekin, eta hala, ezkerreko oposizio esaten zitzaionera atxiki zen; ondorioz, Frantziako Alderdi Komunistatik kanporatu zuten 1928an, eta militantzia trotskistara igaro zen. Hamarkada batez baino gehiagoz, Navillek elkarlan estuan jardun zuen Trotskyrekin, eta gerora beti aldarrikatu izan zuen haren figura, desadostasunak desadostasun, baita mugimendu trotskistatik aldendu ondoren ere (ikusi, adibidez, 1962ko Trotsky vivant liburua). Edonola ere, Navillek heriotzara arte jardun zuen aktibo Frantziako eszena politikoan, eta beti ahalegindu zen bere lan intelektualaren independentzia eta zorroztasuna babesten, eta ihes egiten «intelektual komunistaren» figurari (horren harira, interesgarriak dira Sartrerekin izan zituen hika-mikak ) zein «alderdiko posizioek» agintzen zuten alderdikeria itsuari.\nEsperientzia sobietarra Navillen obra guztian zehar dago presente (adibidez, Perestroikaren eraginak aztertzen dituen Gorbatchev et la réforme en URSS liburua 1992an argitaratu zuen, hil baino urtebete lehenago). Alabaina, sistema sobietarraz egin zuen analisi handinahi eta formalizatuena Le Nouveau Léviatan izeneko zazpi liburukietan aurki daiteke; 1957 eta 1987 urteen artean argitaratu ziren eta horietako askok esperientzia sobietarra dute ardatz. Sobietar Batasunaren historia bizi garen mundu honen berezko osagaia da, hau da, ez dago munduaren egungo konfigurazioa ulertzerik esperientzia hori eta haren inguruabarrak zorrotz aztertu gabe. Navillen aburuz, SESB emantzipazio-mugimenduen bilakaerarako funtsezko eztabaidagaia ez ezik, kapitalismo globalaren funtzionamenduaz galdegiteko aukera ere bazen. Hain justu, Navillen oinarrizko hipotesietako batek defenditzen du Sobietar Batasuna nazio kapitalistek osatzen zuten trukeen munduaren espazio berberaren zatia zela, eta bertan parte hartzen zuela. Ezbairik gabe, berezitasun batzuk zituen, eta horiexek identifikatzen ahalegindu zen Naville –eta gerora, Pierre Rolle ere bai– baina aipatutako herrialde horiekiko antzekotasunak ere bazituen, zeinekin soziologoa sostengatzen saiatu baitzen mundu global partekatu bat genuela, eta krisialdiek jatorri berbera zutela altzairuzko oihalaren alde batean zein bestean (nahiz eta sintomatologia, tratamendua eta emaitzak ez ziren berdin-berdinak).\nNavillen esanetan, iraultza boltxebikea ez zen errusiar iraultzatzat hartu, ezpada europar iraultzatzat, edo are, munduko iraultzatzat. Nagusitzen zen ordena kapitalista hankaz gora jartzera begirako mugimendu bat, Europako gainerako potentziak ere (bereziki Alemania) iraultzara batzea eskatzen zuena. Buruzagi boltxebikeek ziurtzat zuten beste herrialdeen mugimendu hori. Ordea, mundu osoko iraultza horren porrotak norabide aldaketa ekarri zuen, eta iraultza sobietarra iraultza nazional bilakatu zen (sozialismo nazional baten eraikuntza izan zen). Mundu osoan antolatutako kapitalismoa mundu osoko sozialismo batez ezin ordezteak SESB kapitalismoak definitutako ekoizpen-estandar eta -mekanismoetara egokitzera behartu zuen, eta lehenago nazio kapitalistetan ezagutu ziren printzipio eta indarkeria berberetan oinarritutako industrializazio-prozesu azeleratu bat izatera, baldin eta biziraun nahi bazuen (nekazaritzako eskulana industriara igaroaraztea, diziplina industrialarekiko mendekotasuna…). Horrela, SESB kapitalismoarekin lehian egon zitekeen (ekonomian, arlo militarrean, zientzian, etab.) mundu osoan antolatutako truke-espazio partekatu batean, baina kapitalismoaren aldean, ez zuen kapitalaren mundu-mailako iturri nagusiak eskuratzeko aukerarik eta alimaleko zailtasunak zituen eremu sozialistako gainerako nazioekin batera (Txina, Yugoslavia…) espazio ekonomiko alternatibo bat antolatzeko.\nHorrek guztiak, Navillen esanetan, une batean edo bestean sistema sobietarra kolapsora eramango zuen, aurreikusterik ez bazegoen ere hura zer-nolakoa izango zen (Navillek dagoeneko egina zuen diagnosi bat 1947an, artean estalinismoaren oposizioak ere sistema sobietarra erreformatu zitekeela uste zuela). Navillek zioen prozesu industrializatzaile sobietarraren arrakastak SESB are gehiago bultzatuko zuela irekitzera eta mundu-mailako sistemako –azken batean, horren parte zen– trukeetan parte hartzera (horretara zeuden bideratuta, besteren artean, Gorbachov-en Perestroika erreformak). Irekitze hori, Rollek dioen moduan, zehazki, behartutako industrializazio-prozesua agortu zenean eta hiritar sobietarrek desira zuten araututako mugikortasun sozialeko prozesuak eten zirenean gertatu zen.\nNavillen eta Rollen ustez, irekitzeko premia hori, sistema unibertsal bilakatzeko behar hori kontraesan atzeraezina zen sistema sobietarrarentzat (gogora dezakegun, nazio-eskalan ulertutako sistema zela), horrekin bere burua sostengatzeko aurre egin beharreko erronka eta ziurgabetasunak handitzen zirelako (zalantzazko itun politikoak, zer ibilbide armamentistiko hartu, etab.).\nEsperientzia sobietarra Estatuko sozialismo gisa eratu zen, eta Estatuak zuzendutako industrializazio-prozesu azeleratu bat martxan jartzera zegoen bideratuta. Rollen ustetan, Estatua bera zen prozesu horrek zekarren kapitalaren eraketaren eta erabileraren erantzulea. Halako eraldaketa-prozesu bat gauzatzeko tresna nagusia «plana» (planifikazioa) dela esan izan da; itxuraz nonahi zegoen mekanismo bat zen, eta hari esker lurralde sobietar osoan ekoizpenaren eta kontsumoaren artean definitutako banaketak eta proportzioak aplikatu zitezkeen. Hala eta guztiz ere, Navillek eta Rollek, biek jarri zuten kolokan planifikazioa ulertzeko modu hori (gauza ohikoa, haren aldekoen zein kontrakoen artean), eta merkatua ordezteko (adostutako) mekanismotzat hartu zuten. Planifikazioaren eta merkatuaren arteko oposizio (faltsu) hori ontzat eman beharrean, Navillek (geroago, baita Rollek ere) erakutsi zuen sistema sobietarraren oinarria, egiaz, soldatak (nagusiki monetarioak) lan-gaitasunekin trukatzean zetzala, eta soldatek ekoizpen-gaitasun horiek erabiltzean sortutako produktuaren zati bat konpentsatzen zutela.\nBestela esanda, haren ustez, Estatu Sobietarraren oinarria gainerako merkatuen existentzia beharko lukeen lan-merkatu bat litzateke, nahiz eta merkatu horiek guztiak planaren estandarizazioari, bitartekaritzari arauei lotuta leudekeen. Beraz, ez litzateke besterik gabe sozialki ekoitzitako aberastasuna birbanatzen duen sistema bat, maiz baieztatu izan den moduan; izan ere, hala izateko ondasun guztiek doakoak behar lukete izan, baita lan-indarrak ere, eta hori ez zen betetzen. Sistema sobietarra ezaugarritzen zuen enpleguaren egonkortasuna gorabehera (ohikoena langileek beren lan-ibilbide osoa enpresa bakarrean egitea zen), langileen joan-etorriko mugimenduak ere esanguratsuak ziren (baita borondatezkoak ere, «autokaleratzeak») (Rolle, 2009:88). Eskulanaren egiturazko eskasiaren eraginez, enpresa ugarik arazo handiak zituzten planak ezarritako helburuak betetzeko behar adina langile izateko. Horren guztiaren ondorioa zen enpresek hainbat estrategia abiarazten zituztela langile berriak erakartzeko eta lanean ari zirenak lana utz ez zezaten, langileen soldata zuzenaz eta zeharkakoa baliatuz: kalitate hobea zuten etxebizitzak, osasun- eta hezkuntza-sistema propioak, garraioa eta ekonomatoak eskaintzen zizkieten, besteak beste. Finean, horrek guztiak lan-indarra mugitzeko eta erabiltzeko merkataritza-mekanismo bat eta egiazko lan-merkatu bat sortzen zituen, zeinak soldata-bereizketa handiak sortzen baitzituen, eta horrek, era berean, planaren aurreikuspenak desorekatzen eta tenkatzen zituen.\nPierre Rollen ondorengo analisiak (2009) berretsi egin zituen Navillen planteamenduok, erakutsiz eguneroko errealitatean Plana ez zela botere politikoaren mendeko ekonomiaren dinamika menderatzeko gai zen mekanismo ahalguztiduna, ezta hurrik eman ere. Rollek, halaber, agerian utzi zuen enpresa sobietarretan ez zela bere koherentzia nazioaren ekonomia osora zabaldu nahi zuen Planaren aginduei eta arauei jarraikiz bakarrik egiten. Planak ezartzen zuen lanerako araubideak, hau da, aurreikusten ziren zeregin guztiak betetzeko definitzen zituen denbora-tarteek, planifikazioaren organo zentralari ekoizpenaren emaitzak definitzen eta aurreikusten laguntzen zien, eta baita ekoizpen hori gauzatzeko behar ziren zereginak eta baliabideak Batasuneko enpresa guztien artean banatzen ere. Bestela esanda, teorian, enpresak edo haiek ematen zituzten datuak behatuz eta horiek produktibitatearen bilakaera aintzat hartzen zuten indizeen bidez zuzenduz, era zentralizatuan ezartzen zituzten enpresei esleitutako soldata-funtsak eta enpresa horiek beren langileei ordaintzen ziena ere (ibid.: 143).\nOrdea, Planaren errealitatea puskaz konplexuagoa zen: espazioak gatazkatsu bilakatzen zituen, eta praktikan, espazio horietan etengabe jartzen zen zalantzan eta birdefinitzen zen lan-araudia. Sobietarren botere zentralak lan-araudia ezartzeko gatazka eta negoziazio ugari behar izaten ziren, zeinen bidez hainbat aktore mobilizatzen baitziren (ministerioak, eskualdeak, enpresak, langileak) beren interesen arabera lan-denbora horren kalkuluan esku-hartzeko. Enpresek, lan-arauen eta ekoizpen sobietarren gune nagusia ziren aldetik, beren funtzionamendua ezinbestean egokitu behar zuten ezarritako araua bete zezaten, eta Planak ezarritako emaitzak lortu behar zituzten, baina emaitza horiek oso eztabaidatuak ziren, eta enpresak berak paper garrantzitsua zuen haien ezarpenean. Enpresa sobietarrek, mobilizazioaren bidez, ahalik eta ekoizpen-baldintza mesedegarrienak lortu nahi zituzten. Prozesu horren bidez, enpresak (eta bertako kideek) aurre egin behar zion Planak zekarren autoritate zentralari ez ezik, baita beste enpresa sobietarrei (eta bertako kideei) ere, beste horiek ere Planaren baldintza optimo horien alde borrokan ari baitziren (ibid.: 94-96).\nEnpresetan, lanerako metodo eta prozedurak, maiz behar bezala formalizatuta ez zeudenak, lantaldearen barnean ezartzen eta arautzen ziren, eta horrek planifikazioaren araubide teknikoaren eta langile bakoitzari ezarritako plan efektiboaren arteko distantzia handitzen zuen (ibid.:107). Lantaldea ez zuen Planak ezartzen (nahiz eta hark autonomiaren inguruan kontrol motaren bat izan zezakeen); haren osaera, tarifak, funtzionamendua eta erreprodukzioa neurri bateraino bere irizpide eta logika propioen pean zeuden, eta horiek ez ziren beti Planak adierazten zituen behar eta lehentasunekin koherenteak (ibid.: 142 eta 164). Soldatapekoek praktikan zituzten eskumenak ere lantaldearen bertan ezarritakoak (edo aitortutakoak) izaten ziren (ibid.: 139). Gauzak horrela, enpresa sobietarrek beren langileei eusteko abiarazten zituzten praktikak, lantaldeen negoziatzeko autonomia edota enpresaren zentraltasunak, Planetik eratorritako araubideen definizioan eta aplikazioan, aukera ematen zuen hipotesi hau baztertzeko: Sobietar Batasunak merkatuko trukeak ezabatu zituela Planaren bidez horiek koordinatutako estatu-aginduez ordeztu zituelako. Era berean, ekonomia sobietarra mugatua eta botere politiko zentralaren burokraziak zorrotz babestutakoa zelako irudia baztertzeko aukera ere ematen zuen.\nErrealitatean, Sobietar Batasunean, mendebaldeko ekonomia kapitalistetan bezalaxe, kapitala merkatu-trukeen bidez eratzen zen, eta Estatuak arautu zitzakeen truke horiek, baina guztiz deuseztatu ez (ibid.: 41). Enpresa sobietarretan sortutako kapitala kendu egiten zen, eta zentroan banatzen zen Planaren bidez; ondorioz, soldata- eta ondasun-tasa mugatzea nahastu egiten zen Planak berak kontsumo- eta ekipo-ondasunak sortzen zituzten industria-adarretan banatzen zituen baliabideekin (ibid.:40). Banaketa hori ez zen gertatzen merkatuan prezioekin jokatuz, ezpada planean ahalik eta baldintzarik onenetan parte hartzeko enpresek beren artean (langileak eta kudeatzaileak barne) zuten borroka zuzenaren bidez. Liskar horren helburua ekoizpen-talde batzuei zein besteei itzuliko zitzaien soberakin orokorraren zatia lortzea –inbertsioetan eta etekinetan– eta soldata zuzenak hobetzea zen. «Langile-taldeak elkarren kontrako gatazka saihestezinetan sartu ziren, arduratuta zeudelako kapitala ekoizteko zeregina establezimendu, eskualde eta korporazioen artean nola banatzen zen» (Rolle, 2017:84). Horrela, esplotaziorako mekanismo orokor aldeaniztun bat jarriko zen martxan (elkarrekiko esplotazioa), zeina, Navillen iritziz, Estatu Sobietarreko sozialismoaren berezitasun nagusi bilakatuko baitzen. Rollek, Navillen analisia berrartuz, honelaxe adierazi zuen: «soldatapekoen kolektiboak, Estatuaren bidez, metaketarako tasa global bat ezartzen zion bere buruari (…). Izan ere, planifikatutako sistemaren kapitala kolektiboaren premien pean eratzen zen, talde bakoitzak merkatu trukeetatik bere buruarentzat ahalik eta soldatarik altuena eta etekin handienak eskuratzeko egiten zuen ahaleginaren bidez, eta horrek besteak inbertsio kolektiboari haiek baino intentsitate handiagoan laguntzera behartzen zituen» (Rolle, 2017: 84-85). Navillek eta Rollek egindako analisiak, beraz, errealitate sobietarra gaur egungo soldata-sisteman ikus daitekeen historiaren bilakaera globala eboluzio eta tentsioetan kokatzen du, eta ondorioz agerian jartzen dute hura sortu izana, erori izana, edota izan zituen ezaugarriak eduki izana ezin zela biolentziatik edo totalitarismo politiko deskontrolatua ez ziren ezein logikatik kanpo zegoen anomalia ulertezintzat hartu.\n Ildo honetan egindako ikerketa batzuk nahiko berriak dira, adibidez: Lucie Tanguy (2011), La sociologie du travail en France. Enquête sur le travail des sociologues, 1950-1990, Paris, La Découverte; edota Anni Borzeixen eta Gwenaële Roten (2010) Genèse d’une discipline, naissance d’une revue: Sociologie du Travail, Paris, Presses Universitaires de Paris Ouest.\n Pierre Navillek lanaren soziologian egin zituen planteamendu nagusienak gaztelaniaz txukun laburbiltzen dituzte lan hauek: Jorge García (2001), «Pierre Naville y la otra sociología del trabajo», Política y sociedad, 38:197-216 eta Jorge García (2009), «Explica el trabajo la sociedad? En torno a la sociología del salariado de Pierre Navilel», Laboreal, 5 (2).\n Pierre Naville (1975) La révolution et les intellectuels. Paris, Gallimard. [Bertsio honek badu gaztelaniazko bertsioa: La revolución y los intelectuales, Barcelona, Galba Edicions, 1976].\n Pierre Rolle izan da Navillen Frantziako kolaboratzaile eta jarraitzaileetako nagusia. Pierre Rollek Sobietar Batasunaren eta Errusia postkomunistaren inguruan egin zuen lan nagusia hau da: Le travail dans les révolutions russes, De l’URSS à la Russie: le travail au centre des changements, Lausana, p. 2, 1998 [Liburu honek badu gaztelaniazko bertsioa: De la revolución del trabajo al trabajo revolucionado, Madril, Traficantes de Sueños, 2009]. Bertan, Navillen planteamenduak berrartzen eta zabaltzen ditu.\n Navillek SESBez zituen ideien errepaso labur hau Pierre Rollek (2017) Navillen analisiaz egiten duen interpretazioan oinarritzen da: «¡Una misma crisis de Este a Oeste? Ensayo sobre Pierre Naville», Sociología Histórica, 8: 65.89.


Publicado 2020/6/5 17:43:04 +02:00CET\nBILBO, 5 Jun. (EUROPA PRESS) -\nEusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saliak abian jarri du 'Gozatu Sarean Euskaraz' ataria, ingurune digitalerako euskarazko edukiak eta baliabideak biltzeko. Une honetan ia 100 baliabide digital bildu dira bertan, hala nola webserieak, aplikazioak, webguneak, mugikorrerako jolasak eta haurrentzako hainbat baliabide. Atarian sartutako produktu guztiek Jaurlaritzaren babesa jaso dute, eta orain, egindako lan hori ezagutarazteko asmoz, zabalkunde kanpaina bat egingo da gizartesareetan.\nHizkuntza Politikako Sailburuordetzak urteak daramatza ingurune digitalerako euskarazko edukiak eta bestelako baliabideak diruz laguntzen eta sustatzen. Horren ondorioz, dirulaguntza deialdietan edo beste sustapen lerro batzuetan parte hartu duten guztiei esker, une honetan euskarazko baliabide ugari aurki daitezke sarean. Batzuek sona handia lortu dute, baina beste batzuk Interneteko zabaltasunean galdu dira.\n"Ingurune Digitalean Euskara Sustatzeko Deialdian esleipendun izan direnei eskatzen zaie produktuak zabaltzeko, eta egiten dute, baina, hala ere, kasu batzuetan ez da erraza baliabide horiek ezagun bilakatzea. Horretaz kezkatuta, eta pandemiaren garai hauetan sareko baliabideek hartu duten pisua kontuan hartuta, beste pauso bat ematea erabaki dugu", adierazi du Miren Dobaran Hizkuntza Politikako sailburuordeak.\nHorrela, Jaurlaritzak bi ekimen jarri ditu abian eduki eta baliabide horiek dinamizatzeko. Batetik, horiek guztiak biltegi digital komun batean bildu ditu, gozatusareaneuskaraz.eus atarian. Bertan aurki daitezke haurrentzako baliabideak (Irrien Lagunak, Eskulanak, Bitxikeriak.eus, Liburu Gaztea), webserieak (Otsoen Lurraldea, Bizi Txarra, Puntu Koma, Nomofobikoak), helduentzako baliabide eta aplikazioak (Egunean Behin, Pagotxa.eus) edota kirolari buruzkoak (Euskal Kirolari, Mendiak, Hamaika Minutu).\nBestetik, produktu horiek zabaltzeko kanpaina bat abiatzea erabaki du, aurretik egindako zabalkunde lanari bultzada bat emateko. Kanpaina hori gizarte sareetan burutuko da (Youtube, Instagram, Twitter eta Facebook), datozen hilabeteetan. Hasieran kirolari eta aisialdiaren ingurukoak sustatuko dira eta, horren ostean, kulturaren ingurukoak. Jaurlaritzak inoiz sustatutako produktuak aukeratu dira zabaltzeko. Kanpainaren mezua 'Gozatu Sarean Euskaraz!' izango da.


"Turkiara egindako bisitak emakumeak berdin tratatu aurretik noraino iritsi behar dugun erakutsi zuen" - EBko kazetaria\nGaur (apirilak 26) Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak adierazpen sendoa egin du Anakara egindako bisitan Turkiako presidentearekin, Recep Tayyip Erdoganekin, Europako Kontseiluko presidentearekin EB-Turkia harremanak aztertzeko.\nAdierazpena europarlamentariei Charles Michel Europako Kontseiluko presidentearekin batera egindako azken bileran eta EB-Turkiako bilera eztabaidatuan parte hartu zuen. Batzordeko presidenteari bere kidearekiko berdintasuna ukatu zitzaion, "sofagate" deitutako gertakari batean. Von der Leyen-i sofan leku bat eskaini zitzaion, Michel eta Erdogan aulkietan eserita zeuden bitartean.\n«Europako Batzordeko presidentea izan den lehen emakumea naiz. Ni Europako Batzordeko presidentea naiz eta horrela tratatuko ninduten duela bi aste Turkiara bisitatzean tratatuko ninduten, batzordeko presidentea bezala, baina ez nintzen hala izan. Ezin dut Europako itunetan tratatu ninduten moduaren justifikaziorik aurkitu ", ondorioztatu zuen trajea eta gorbata zeramatzalako ez zela.\nHonela esan zuen: "Aurreko bileretako argazkietan, ez nuen aulkirik falta ikusi, baina berriro ere ez nuen emakumerik ikusi argazki horietan. Zuetako askok iraganean nahiko antzeko esperientziak izango dituzu, batez ere etxe honetako emakumezkoak. Ziur nago minik sentitu nuela zehazki dakizun eta bakarrik sentitu naizela emakume gisa eta europar gisa, ez baita eserleku moldaketak edo protokoloa. Hau garenaren muinera doa. Hori gure sindikatuak defendatzen dituen balioetara doa. Eta horrek erakusten du noraino iritsi behar dugun oraindik emakumeak beti eta nonahi berdinak izan daitezen ".\nVon der Leyenek aitortu zuen beste emakume batzuekin alderatuta egoera pribilegiatuan zegoela eta azpimarratu zuen are garrantzitsuagoa zela entzuten ez duten emakume horien alde hitz egitea: "Bilerara iritsi nintzenean, gelan kamerak zeuden. Haiei esker, nire etorreraren bideo laburra berehala bihurtu zen eta mundu osoko izenburuak eragin zituen. Ez zegoen azpidatzirik beharrik. Ez zegoen itzulpenen beharrik, irudiek berez hitz egiten zuten.\n"Denok dakigu antzeko milaka gertakari ez direla behatzen, inork ez ditu inoiz ikusten edo entzuten, ez baitago kamerarik, inor ez dagoelako arreta jartzen. Istorio hauek kontatzen direla eta antzezten direla ziurtatu behar dugu ".\nEmakumeen eta haurren aurkako indarkeriari buruzko Istanbulgo hitzarmena onartzeko eskatu zuen adierazpena. Von der Leyen-ek legezko testu aitzindaria eta dokumentu inspiratzaile gisa deskribatu zuen. Emakumeen eta haurren aurkako indarkeriari aurre egiteko ikuspegi zabala hartzen duen nazioarteko lehen tresna loteslea da.\nVon der Leyenek Ankarako bilera erabili zuen Turkia hitzarmenetik ateratzearen inguruko kezkak berresteko, baina erantsi zuen EBko estatu guztiek hitzarmena berretsi behar dutela sinesgarria izateko. Momentu honetan Bulgaria, Hungaria eta Polonia berrespen formalaren aurka dauden herrialdeen artean daude. Von der Leyenek esan zuen nahiko lukeela EB bera sinatzaile bihurtzea.\nGenevako elkarrizketen aurretik, zipretarrak bakearen alde abiatzen dira


Etiketa: bisitariak | Martech Zone\nJende asko ez da ohartzen analitika eta marketin plataformek bisitari bakarrak neurtzeko dituzten mugak. Plataforma horietako gehienek bisitaria neurtzen dute cookie bat jarriz, bisitaria webgunera arakatzaile beraren bidez itzultzen den bakoitzean aipatzen den fitxategi txikia. Arazoa da agian ez dudala zure webgunea arakatzaile beretik berriro bisitatzen ... edo nire cookieak ezabatu ditzakedala. Zure webgunea telefono mugikorrean, tabletan bisitatzen badut,\nJoan den astean lan egun librea hartu eta Webcamp-era joan nintzen, Interneteko teknologiari buruzko eskualdeko konferentziara. Hizlari independentea nintzen arren (blogean), asko ikasi nuen nire erreskatea ez diren arloei buruz. Blogean izandako arrakasta, neurri handi batean, pasioagatik eta trebetasun tekniko handiagatik izan da. Blogak lanbide guztietako jakitun izatea eskatzen dit baina ez da nagusi. Horrelako konferentziek nire trebetasunak hobetzen laguntzen didate


BILBAO BBK LIVE JAIALDIAK MUSIKAZ BETEKO DU HIRIGUNEA, BEREZIAK ZIKLOAREN BITARTEZ – Bilbao Kultura\nHome » Berriak » Bilbao Kultura @eu » BILBAO BBK LIVE JAIALDIAK MUSIKAZ BETEKO DU HIRIGUNEA, BEREZIAK ZIKLOAREN BITARTEZ\nOrotara jaialdirako 600 bonu berri salgai jarriko dira astelehenean.\nAurten ere, Bilbao BBK Live Jaialdiak Kobetamendiko larreen eremua gainditu eta kontzertuak eta bestelako kultura jarduerak ekarriko ditu Bilboko hirigunera, Bilbao BBK Live Bereziak zikloaren barruan. Ziklo horren bitartez, datorren astean zehar garatuko den aisialdi eskaintza zabala osatu egingo da; hala, Bigott, Grises, Novedades Carminha eta Rock ‘n’ Kids Band taldeek, besteak beste, doako emanaldiak eskainiko dituzte, eta Bilboko Koral Elkarteko Euskeria Abesbatzak oso kontzertu berezia emango du, The Black Keys, Franz Ferdinand, The Prodigy edota Los Enemigos bezalako rock taldeen abestiak interpretatuz. Horrez gain, ostegunean, hilak 11, emanaldi sorpresa bat eskainiko da Kale Nagusian, eguerdiko ordu batean. Bestalde, jaialdiko antolatzaileek orotara jaialdirako 600 bonu berri jarriko dituzte salgai astelehenean, sarrerak birsaltzean egon daitezkeen prezio altuak neurri batean saiheste aldera.\nBilbao BBK Live Bereziak zikloa astelehenean hasiko da, hain zuzen ere 19:30ean, Printing Hop erakusketaren inaugurazioarekin; bertan, 45 horma-irudi ikusi ahalko dira, beste horrenbeste artista grafikok egindakoak aurtengo Bilbao BBK Live jaialdian arituko den bakarlari edo talde bat irudikatuz. Erakusketa jaialdiko Informazio Bulegoan bisitatu ahalko da, astelehenetik irekita izango dena BBK Aretoan, 11:00etatik 14:00etara eta 16:30etik 21:00etara. Erakusketan artista nabarmen ugarik hartu dute parte, tartean Paula Bonet (Vila Real, Valentzia), Patricio Oliver (Buenos Aires, Argentina), David Whittle (Bristol, UK) edota Ricardo Cavolo (Salamanca).\nAsteartean, uztailak 8, kontzertu berezia ospatuko da, ‘La Coral de Bilbao Meets Bilbao BBK Live A2’ izenburupean. Emanaldian, Bilboko Koral Elkarteko Euskeria Abesbatzak, Urko Sangronizen zuzendaritzapean, jaialdiaren 2014ko edizioan arituko diren artisten zenbait kantu abestuko ditu, hitzordurako berariaz José Luis Canalek egokitutakoak. Kontzertua Bilboko Campos Elíseos Antzokian izango da, arratsaldeko zortzietan; sarreren prezioa 8,5 eta 18 euro artekoa izango da. Errepertorio bitxi honetan The Black Keys, Franz Ferdinand, The Prodigy, Phoenix, John Newman, Crystal Fighters, Los Enemigos, Vetusta Morla edota Band Of Horses taldeen doinuak entzungo dira, besteak beste.\nZikloan zinema ere landuko da; izan ere, Julian Templek 2006an filmatutako ‘Glastonbury’ dokumentala proiektatu egingo da, asteazkenean, hilak 9, Bilboko UPV/EHUko egoitzako Bizkaia Aretoan (Abandoibarra, 3), 19:30ean. Arrebato Zinema taldeak martxan jarritako ekimen bat da, zuzeneko musikaren makrojaialdien fenomenoa dagokion testuinguruan kokatzeko asmoa duena. Doan sartu ahalko da,http://www.ehu.es/es/web/kulturbasque/glastonbury_9julio estekaren bitartez gonbidapena jaso ondoren.\nJaialdia inauguratu baino zenbait ordu lehenago, ostegunean, hilak 10, 13:00etan, emanaldi sorpresa eta doakoa eskainiko da Bilboko Kale Nagusiko 19-21 zenbakien parean, BBK Aretoaren aurrean. Ostiralean ere doako kontzertuak egongo dira; Grises talde gipuzkoarrak 13:00etan joko du Arriaga antzokiko plazan, Zaragozako Bigott bandak, berriz, 14:00etan, oinezkoentzako Pedro Ibarretxe kalean, Albia lorategiko epaitegien aurrean; Novedades Carminha galiziarrak, azkenik, larunbatean arituko dira, 13:00etan, Arriaga antzokiko plazan. Egun horretan bertan, Rock ‘n’ Kids Band taldeak kontzertua eskainiko du Pedro Ibarretxe kalean, 11:00etan. Taldeak rockaren historiako abesti arrakastatsuenetako batzuk joko ditu, gurasoek eta seme-alabek elkarrekin gozatzeko formatu batean; horrez gain, egitasmoaren helburua haurrek ikuskizunean parte hartze aktiboa izateko elkarrekintzan aritzea ere bada.\nAzkenik, larunbatean, hilak 12, eta igandean, hilak 13, Zorrozaurreko gaileta fabrika zaharrean Bilbao Mini Maker Faire egitasmoaren bigarren edizioa egingo da (11:00etatik 21:00etara); bertan espezialista ugari elkartuko dira, esaterako teknologoak, sortzaileak, artisauak, argiketariak, 3dprinterrak edota arotzak. Maker mugimendua, Wired Magazine aldizkariak hirugarren iraultza industrialaren germen gisa definitu zuena, Bilbora dator berriz ere, Estatu Batuetan 2005ean sortu zenetik Europa hegoaldean egiten duen lehenengo topaketetako bat bihurtu den hitzordura. Bilbao BBK Live jaialdiak berriz ere modu aktiboan kolaboratuko du Bilbao Mini Maker Faire egitasmoaren bigarren edizioarekin, jaialdia ospatzen den bitartean Bizkaiko hiriburuko kultura eskaintza osatuko duena.\nBilbao BBK Live 2014 jaialdirako bonuak erosteko aukera\nJaialdiaren bederatzigarren edizioan egon nahi dutenek oraindik badute astelehenean, uztailak 7, salgai jarriko diren 600 bonu berrietako bat erosteko aukera; hiru egunetarako sarrerak izango dira. Orotara 300 bonu jarriko dira salgai BBK Aretoan, 11:00etan, eta gainerakoak sarrerak online saltzeko kanal ofizialean jarriko dira eskuragarri(https://entradas.lasttourinternational.com/BBKLIVE/public/janto/). Bonu bakoitzak 121 euroko prezioa izango du, eta gehienez bi erosi ahalko dira pertsona bakoitzeko (BBK Aretoan) edo txartel bakoitzeko (online erosiz gero).\nAstelehena, uztailak 7\n11:00 Bilbao BBK Live Informazio Bulegoa zabalduko da (BBK Aretoan kokatutakoa, Kale Nagusia, 19-21, Bilbo; uztailaren 12ra arte zabalik, 11:00etatik 14:00etara eta 16:30etik 21:00etara).\n19:30 Printing Hop erakusketaren inaugurazioa (uztailaren 12ra arte, 11:00etatik 14:00etara eta 16:30etik 21:00etara)\nAsteartea, uztailak 8\n20:00 “La Coral de Bilbao Meets Bilbao BBK Live A2” (Campos Elíseos Antzokia)\nPrezioa: 8,5 eta 18 euro artean\nSalgai hemen: Kutxabank sarea, orotarako kutxazainak, www.teatrocampos.com <http://www.teatrocampos.com> , Campos Antzokiko leihatila\nAsteazkena, uztailak 9\n19:30 ‘Glastonbury’ dokumentalaren proiekzioa (Julian Temple, 2006), Bilboko UPV/EHUko egoitzako Bizkaia Aretoan (Abandoibarra, 3). Sartzeko gonbidapena behar da: http://www.ehu.es/es/web/kulturbasque/glastonbury_9julio\n13:00 Doako kontzertu sorpresa Kale Nagusiko 19-21 zenbakien parean, BBK Aretoaren aurrean\nOstirala, uztailak 11\n13:00 Grises (doan, Arriaga Antzokiko plazan)\n14:00 Bigott (doan, oinezkoentzako Pedro Ibarretxe kalean, Epaitegien aurrean, Albia lorategia\n11:00 Rock ‘n’ Kids (doan, oinezkoentzako Pedro Ibarretxe kalean, Epaitegien aurrean, Albia lorategia)\n13:00 Novedades Carminha (doan, Arriaga Antzokiko plaza)\nLarunbata, hilak 12, igandea, hilak 13\n11:00-21:00 Bilbao Mini Maker Faire (Gaileta fabrika zaharra, Zorrozaurre)http://makerfairebilbao.com\n← “PIRINIOETAKO ZIRKUAREN GALA” EUROPAR PROIEKTUA BILBOKO KALEALDIAREN AZKEN EGUNEAN AURKEZTUKO DA BIHAR, ZAPATUA\nBILBOKO KALEALDIAK 24.500 IKUSLE ERAKARRI DITU, 2013AN BAINO %10 GEHIAGO →


Istorioak Artxibo itsasontzi aldizkari bidaia - Historia duzu aldizkari bidaia\nEta. Vaquerizo eta C.C (Testua eta argazkiak)\nCancun: bizitza da orain\nabentura sinestezina itsas dortoka azpian eta gainean hamar lagun\nApr 15 2014\t Bizirik zegoen jendea Wadi Halfa-n\nEstolderia usaina eta miseria ihesa zegoen. Han usteltzen ziren animalien aztarnak eta buruan hegan egiten zuten bele erraldoiak eztarri idorrak hodei artean oihuka zebiltzan.. Gau motela eta hain lodia zegoen belarriak tapatu zizkizun.\nSea 18 2014\t Turkia Egipto bidaia batetik Zama\nEzin izan dugu beraiekin komunikatzeko ia, ere ez hitz egin, hitz bat ingeleseko. Zerbait itsasontzi osoan zehar luzatu eta zer ohituta ginen. Noiz galdetu dugu Haifa guretzat zen eta bost erantzun, Zortzi edo ehun, bertan hatzekin dute parekoak edo kamioi dut itsasontzia sartzen zalantzan garela sinesteko menpe.


Isabel Vicenteren erakusketa ikusgai Lobiano Kultur Gunean\nIsabel Vicente ermuarrak, pintatu dituen margolanen erakusketa gaurtik aurrera ikusgai izango da Lobiano Kultur Gunean. Erakusketa behe solairuko bi aretoetan banatua egongo da eta 47 margolanez osatuta dago. Erakusketa ‘Momentos y Razones’ deitzen da, eta Lobianon ikusi ahal izango da, irailaren 19tik urriaren 2ra arte, egunero eta arratsaldeko 18.00etatik 20.00etara. Bera definitzen den bezala ‘artista autodidakta, arkatz batekin eskuan jaioa’, eta 10 urtez geroztik erakusketa berri bat prestatu du.\nBi gelatan banatuta dago erakusketa, bakoitzak gai batekin, baina denak tematika berdinarekin, egilearen bizitzako momentu eta arrazoiak. Egilearen egoera pertsonalekin bat egiten dutezten olio-pinturak dira eta kolorea definizio handikoak.\nLehenengo gelan ikusi ahal izango ditugun lanak, egilearen sentimenduen isla dira. Bigarren gelan ikusi ahal direnak aldiz, Emakumea dute gai eta oinarri. Munduko emakumeak, eskubideak, pentsamenduak, sufrimendu pertsonalak… denak emakumeak. Artistak, erreferente moduan bere ama izan du, eta erakusketan ere agerian egongo da. ‘Txuri beltzean ikusiko den lan bakarra izango da, antzinako argazkiak bezalakoak’ dio artistak. Beste lan guztiak kolorez beteta daude, eta Isabelen hitzetan ‘color puro y duro’. Denifizio hori da egun bere bizitzako motorea, eta lan guztien oinarria.\nIsabel Vicenteren lanak ikusi ahal izango ditugu urriaren 2ra arte, Lobianoko behe solairuko aretoetan, 18.00etatik 20.00etara.


Izarapean - - Anboto.org\nMarkel Onaindia Txabarri 2017-04-02 15:18\nHunkituta ikusi nuen Lucia Ganboak bonbardaketaz duen testigantza (durango1936.org webean). Orduan haur bat besterik ez zenak kontatzen du, adibidez, zibilen ehiza hartatik babesteko manta baten azpian ezkutatu zela, kalean noraezean zebilela. Beldur itzela pasa zuen; "oraintxe hil behar dugu" pentsatu zuen. Adorez egin zion aurre.\nIstorio hori ikusi eta gero, txoritxo batek esandakoaz akordatu nintzen. Dioenez, gauez, lotara sartzean, hanka bat ohetik kanpo ateratzen du berak batzuetan; beldur sentsazioa sortzen dio, ea munstroren batek hanka harrapatuko dion. Segituan manta eta izarapera sartzen du.\nIzan ere, esango nuke ohea dela pertsonak orekatzen gaituena, gure disfrazak kenduta, zintzoen eta gardenen agertzen garen leku edo unea. Igande gaua da eta astelehenerako amildegian beldurrak etortzen zaizkizu barnera. Gustatzen zaizun lagunari egia aitortzeko pausoa; bikoteak utziko ote zaituen; zuk utziz gero zer gertatuko den; lana amaituko ote zaizun; ezinbestekoa duzun laguna atzerrira joateko aukera; etxekoen sufrimendua; egutegia aurrera doa...\n'Errukia diet beldurgabeei' kantatzen du Izaki Gardenak-ek Aurri gara abestian. Akaso, beldurrak ipintzen digu aurpegiaren aurrean benetan estimatzen eta maitatzen duguna, izarapean izar imaginarioei begira gaudenean. Hori bai, izan bedi egunsentiari adorez eta pozik aurre egiteko.\nOraintxe bizi behar dugu.


Kontzentratuek berdin garbitzen dute, prezio bera dute eta erosoagoak dira | Revista - Part 2\n: Kontzentratuek berdin garbitzen dute, prezio bera dute eta erosoagoak dira\n[1. or] Kontzentratuek berdin garbitzen dute, prezio bera dute eta erosoagoak dira\nLau garbigarri likido kontzentratu aztertu ditugu laborategian. Colón 101 Manchas Ultraconcentrado izan da merkeena (0,23 balio du lixiba egiteak), eta garestiena, Ariel Poder Concentrado (0,30 euro). Kontzentratuez gain, ohiko garbigarriak ere aztertu ditugu, zortzi guztira. Horien artean, Flota-rekin irteten da merkeen lixiba egitea (0,17 euro), eta Skip Active Clean-ekin garestien (0,26)\nZenbait ekoizlek, kontzentratzeaz gain, formula hobetu ere egiten dute garbigarri kontzentratuetan. Ariel etxekoak, % 83 tentsoaktibo gehiago dauzka, eta Skip-ek, % 13 gehiago. Wipp Express eta Colón etxekoetan, bestela gertatzen da: kontzentratuek materia aktibo gutxiago daukate\nOrbanen aurkako emaitzarik onenak Ariel-ek eman ditu (ohiko garbigarriak), eta txarrenak, berriz, Flota-k eta Elena-k. Wipp-en eta Skip-en garbigarri kontzentratuak hobeto moldatu dira ohikoak baino, eta Colón-ekin eta Ariel-ekin alderantziz gertatu da. Garbigarri bakar batek ere ez du lortu orban guztiak desagerraraztea. Orban herdoilgarriak kentzeko hauts-garbigarriak erabiltzea komeni da, edo arropari tratamenduren bat ematea garbigailura sartu aurretik\nArropa sei aldiz garbitu ondoren, Colón etxeko bi garbigarriek lortu dute zuritasunik distiratsuena, eta emaitzarik apalena, berriz, Flota-k, Dixan-ek eta Omino Bianco-k eman dute\nLau garbigarrik soilik ekarri dute dosiak egoki kalkulatzeko sistema (Flota, Skip, eta Ariel kontzentratuek eta Colón-en ohiko garbigarriak). Skip eta Ariel-en dosi-tapoia lortzeko, telefonoz edo Internetez eskatu behar da; erosleentzat ez da guztiz erosoa, baina ingurumenak eskertuko du, plastikozko hondakin gutxiago sortzen baita tapoi horiek berrerabiliz\nArropa garbitzeaz gain, koloreak ere babesten dituzte garbigarriek: hogei aldiz urarekin soilik garbituta, kolore gehiago galtzen dute, garbigarriarekin beste hainbestetan garbituta baino. Garbigarri guztiekin gertatu da hori, Wipp Express-ekin izan ezik; garbigarri horrekin galdu dute kolore gehien arropek\nKalitate-prezioetan, Colón 101 Manchas Ultraconcentrado izenekoak eman du emaitzarik onena. Erdi pareko prezioa du, ontzirik arinena, eta arropa zurien ere berak uzten du\nEduki garbia (guk neurtua) (ml)\nEduki garbia (ontzian jartzen duena) (ml)\nDosi kopurua (ontzian jartzen duena)\nOntzi hutsaren pisua (g)\nDosi bakoitzaren neurria (ml)\nDosia kalkulatzeko sistema 1\nHobetzeko modukoa Egokia Hobetzeko modukoa Egokia\nKONTSUMITZAILEARI EMATEN ZAION INFORMAZIOA\nOngi emana Ongi emana Gaizki emana Ongi emana\nOsagai orria 3\nOngi emana Ongi emana Ongi emana Eman gabea\nEstraktu lehortua (g/dosi)\nMateria aktiboa (alkoholetan araztutako estraktua) (g/dosi)\nFosforoa, DTPMP adibidez (g/dosis)\nAhalmen kelatzailea (mmol/dosi)\nProteasa (U/dosi) 4\nAmilasa (U/dosi) 4\nOrbanen aurka (%) 5\nGantz orbanak (%)\nProteina eta almidoi orbanak (%)\nOrban herdoilgarriak (%)\nArropa zuritzeko ahalmena (%) 6\nKoloreak babesteko gaitasuna (1etik 5era) 7\nBikaina Bikaina Oso ona Oso ona\nEz dauka Egokia Ez dauka Hobetzeko modukoa\n609 Etiketak ez dakar 1318 716\nEz dugu antzeman Etiketak ez dakar 1577 Ez dugu antzeman\nEgokia Hobetzeko modukoa Hobetzeko modukoa Hobetzeko modukoa\nOngi emana Gaizki emana Gaizki emana Ongi emana\nEtiketak ez dakar Etiketak ez dakar 392 Etiketak ez dakar\nEtiketak ez dakar Etiketak ez dakar 826 Etiketak ez dakar\nOso ona Oso ona Oso ona Ona\n1. Dosia kalkulatzeko sistema. Ariel-en ohiko garbigarri likidoak eta Skip Active Clean delakoak ez dute ekarri dosi-tapoirik, baina bi etxeek helarazi digute behin beren webgunean eskatuta. Dosia kalkulatzeko sistema desegokitzat jo dugu jarraian ageri diren garbigarri hauetan, tapoiek ez baitute aukerarik ematen lixiba estandar bati dagokion dosia kalkulatzeko: Colón ultraconcentrado, Elena, Wipp Express superconcentrado, Wipp Express, Dixan, eta Omino Bianco.\n2. Etiketa. Wipp Express Superconcentrado, Dixan eta Omino Bianco garbigarriek oso letra txikia erabiltzen dute eduki garbia zenbatekoa den adierazteko, arauak onartzen duen baino txikiagoa.\n3. Osagai orria. Arauak dio ekoizleek interneten jarri behar dutela garbigarriak zein osagai dituen, orri batean. Ariel poder concentrado eta Elena garbigarriek ez daukate jarrita.\n4. Proteasa eta amilasa entzima-jarduera. Etiketan halakorik jarri dutenetan soilik kalkulatu dugu. Dosi bakoitzeko zenbat zati dauden jarri dugu. Ariel-en eta Wipp Express-en ohiko garbigarrietan, kalkulatzeko erabili dugun teknikak ezartzen duen gutxieneko mugaren azpitik egon da amilasa jarduera.\n5. Orbanen aurka. Orbanen aurka zer erantzun eman duten, batez beste.\n6. Arropa zuritzeko ahalmena. Hiru oihal mota sei aldiz garbitu (kotoia, poliesterra eta kotoi-poliesterrez egina), eta zenbateko Ganz zuritasuna eman duten, batez beste.\n7. Koloreak babesteko gaitasuna. 1etik 5erako gris eskala, EN ISO 105 A05 arauaren araberakoa, arropa 20 aldiz garbitu ondoren. Zenbat eta zenbaki handiago eman, orduan eta gehiago babesten ditu koloreak. Arropak garbigarririk gabe garbituta, 3,1eko emaitza eman du, batez beste. Hortik gorako emaitza eman dutenek, horiek koloreak babesten dituzte, eta hortik behera geratu direnekin, berriz, arropak kolorea galtzen du.\nJoan aurreko orrira: « Kontzentratuek berdin garbitzen dute, prezio bera dute eta erosoagoak dira\nJoan hurrengo orrialdera banan-bana »


Jon Urzelai 2017-11-29\nKolonbiako itsasertzak atlantiko beltzaren eraginak bere egin eta lehen kunbiak kantatu zirenetik, kontinente amerikarraren soinu banda erabat baldintzatuta geratu zen. Afrikako esklabuek zekartzaten danbor eta erritmoak jatorrizko folkorearekin nahastean osatutako doinuek eta ondoren izan duten etengabeko eraldaketek genero hau lurralde osoko nortasunaren ezinbesteko osagai bilakatu dute, Simon Bolivarren hispanoamerika batzeko ametsa betetzetik inor edo ezer inoiz gertu egon bada, horixe izan baita kunbia.\nMexikotik Txile eta Argentinara, hamaika dira Kolonbian jaiotako soinu honen aldaerak, bakoitza tokian tokiko eta unean uneko eragin musikal eta sozialen araberakoa. Buenos Aireseko auzo txiroetako cumbia villera delakotik Monterreyn (Mexiko) ondutako cumbia rebajadara, estiloak hartutako forma ezberdinek musika honek kontinentearen DNAn utzitako marka sakona berretsi besterik ez dute egiten.\nAldaera peruarraren lehen pausoak\nAmazoniako basoan dago Iquitos hiria, Peruko iparraldean eta Kolonbiatik ez oso urrun. Bertakoak ziren, izenak dioen bezala, Los Wembler´s de Iquitos, eta haiena zen 1976ko La Danza del Petrolero izeneko abestia, gerora hamaika bider bertsionatua izan dena. Petroleoaren ustiaketaren eraginez etorritako langileek beraiekin zekartzaten atzerriko eraginak basoko indigenen nortasun eta ohiturekin nahastu eta fruitu emankorrak eman zituen inguru hartan. Ayahuascak, txamanismoak, teklatuek eta gitarra elektriko psikodelikoek bat ondo har zezaketela frogatu zuten Juaneco y su Combo bezalako taldeek, surf-rockekoak ziruditen gitarra punteo aluzinogenoak eta kunbia perkusioak elkartzean, askotan instrumentalak ziren abesti arrakastatsuak ondu baizituzten. Horietxek izan ziren kunbia psikodelikoaren lehen urratsak.\nLos Mirlos bezalako taldeek formula hau Peru eta Latinoamerika osoan zehar hedatzen zuten bitartean, Lima hiriburuan ere bertako musikan eragina izango zuten fenomenoak gertatzen ari ziren. 50. hamarkadaz geroztik inguruetatik hirirako migrazio handia egon zen eta herrietatik zetozen gizon eta emakume txiro haiek mendialdeko estilo eta ohitura asko ere metropolira eraman zituzten beraiekin. Inmigrazio masibo hori dela eta jazotako talka kultural horren seme-alabak dira Los Destellos, Los Shapis edo Los Sander´s de Ñaña bezalako taldeak eta baita chicha estiloa ere, hala izendatu baitzuten talde haiek lantzen zuten kunbia estilo jaioberria.\nKolonbiako kunbia eskusoinurik gabe irudika ezin dezakegun moduan, ezinezkoa zaigu gitarra elektrikorik gabeko kunbia peruarrean pentsatzea. Barnean dituen aldaera desberdinak kontuan hartuta ere, horixe baita Peruk generoari eskainitako berrikuntzarik handiena eta baita mundua geroztik txundituta utzi duena ere. Dena dela, Latinoamerikako estatuen gaitz endemikoa den ezberdintasun ekonomiko bortitzen ondorioz, doinu hauek gizarteko klase baxuenen ezaugarri propiotzat hartu izan dira urte luzetan. Kunbia oso presente egonagatik, nolabaiteko estigma izan du gizartean: klase eta maila baxukoa izatearena.\nMusika estiloa aztertzerako orduan 60. eta 70. hamarkadak interesgarrienak diren hein berean da 80. hamarkada agian fenomeno honen dimentsio soziala ulertzeko garairik garrantzitsuena, hona bi datu argigarri horren zergatia azaltze aldera. Lehena, 1986. urtean Los Shapis taldekoek Beatlesak bailiran estreinatu zuten filmari dagokiona. Los Shapis en el Mundo de los Pobres zuen izena eta hasiera batean estreinatzeko arazoak izan zituen arren, azkenean garaiko blockbusterra zen Rambo 2 filmak adinako arrakasta izan zuen, jende saldo ikaragarria erakarriz zine aretoetara. Bigarren gertaera, heriotza batekin erlazionatua: 1994. urtean, amaitu berri zen hamarkadan fama handia lortu zuen Chacalón kunbia artista ezaguna hil zenean, bere hileta elizkizunak 60.000 pertsona batu zituen, hein handi batean gizarteko sektore baztertuenetakoak.\nDavid Byrne, Ry Cooder eta Oliver Conan\nTom Zé musikari brasildarrak bazuen sonarik 60. hamarkadan bere garaikide izan ziren eta tropicalia etiketa esleitu zitzaien Caetano Veloso, Os Mutantes edo Gilberto Gil bezalako artisten artean. Halere, 80. hamarka iritsi zenerako, musikaren munduan etorkizunik izango ez zuela onartu, bere jaioterrira itzuli eta familiaren gasolindegi batean lanean hastera zihoanean, aurreikusi ezinezko gertakari batek bere planak goitik behera aldatu zituen. David Byrne Talking Heads talde britainiarreko abeslari eta konpositore nagusiak 1976. urteko Estudando a Samba diska berriz ere argitaratzeko zuen asmoa adierazteko deitu zion, maisulan bat iruditzen zitzaiola eta. Musikariak Brasil aldera egindako bidaia batean ezagutu eta txundituta utzi omen zuen gaur egun klasikotzat dugun diska horrek.\nPasadizo bitxitzat har genezakeen istorio honek bere isla ere izan zuen Cuban, Buena Vista Social Club fenomenoarekin. Ry Cooder bezalako musikari entzutetsu batek irlara joan izan behar zuen taldea osatu eta lehen aldiz estudio grabazio batetara sartu zedin, eta hala, mundu osoak miretsiko zuen diska hura graba zezan. Gerora etorriko ziren kontzertuak atzerrian, dokumentalak, bakarkako lanak eta, oro har, musika kubatarrak egun duen fama eta miresmen globala.\nKunbia peruarrak, era beran, babesle atzerritar bat behar izan du aitortza lortu ahal izateko. 2007. urtean gertatu zen, Brooklynen bizi den Olivier Conan frantziarrak The Roots of Chicha: Psychedelic Cumbias from Peru izeneko bilduma argitaratu zuenean, bere Barbès Records argitaletxe propioan. Juaneco y su Combo, Los Mirlos edota Los Destellos bezalako taldeen abesti klasikoak biltzen zituen diska hark eta bere asmoa Perura egindako bidaia batean ezagututako abesti ederrak biltzea besterik ez zen arren, oihartzuna uste baina handiagoa izan zen azkenean, nahiz eta hasiera batean bilduma hura ez zuen inongo disketxek argitaratu nahi izan.\nAipatutako bildumaz gain, Olivier bera partaide duen Chicha Libre taldearen ¡Sonido Amazónico! 2008ko diskak ere zer ikusirik izan zuen ahoan darabilgun generoaren nolabaiteko suspertzean, bai Perun eta baita nazioartean ere. Bat-batean peruarrek erabat bertakoa zen musika berezi bati buruz musikazale atzerritarrek nola hitz egiten zuten ikusi zuten, ezin sinestuta. New Yorken chicha aldarrikatzen zuten taldeak ari ziren sortzen, Giant Sand bezalako talde konsagratu batek Los Hijos del Sol peruarren Cariñito abestiari eginiko birmoldaketa arrakasta zabala lortzen ari zen eta musika blog ezberdinak sinestezina omen zen peruko genero bat gomendatzen irakur zitezkeen sareko bazter ezberdinetan. Pedro Almodovar zine zuzendariak ere kunbia peruarra txertatu zuen Los Amantes Pasajeros filmean. Horrek guztiak klasismo sakon baten arrakalak gainditu eta herri musikarekiko errespetu berri bat sortu zuen jaioterrian bertan, Bareto bezalako taldeek soinu horri eta jatorrizko taldeei jaramon egin ahal izatea erraztuz. Era berean, klase ertaineko gazte askok aurreiritziak atzean utzi eta soinu psikodeliko zirraragarri hauek beraien musika sortzeko oinarrizko osagaitzat hartzea ahalbidetu zuen.\nAipatutako Bareto taldekoek, adibidez, Perun arrakasta handia izan zuen bertsio diska bat argitaratu zuten 2008an, Cumbia izenekoa. Taldeko abeslariak berak aitortu zuen musika hura etxea garbitzera etortzen zitzaien langilearen bidez ezagutu zuela, Limako auzo txiroenetan entzuten baitzen. Igandetan, asteko lanak amaitu ostean izaten ziren chicha festarik handienak hiriko erdigunetik urrun eta, abeslariaren arabera, festa haiek zituzten konnotazioei jaramon ez egiten saiatu (biolentzia, droga...) eta musikaren balioarekin geratzen saiatu ziren diska sortzerako orduan.\nHonek guztiak badu, halaber, Latinoamerika osoan bertan azken urteotan eman den herri musikarekiko birlotze batekin erlaziorik, Meridian Brothers, Frente Cumbiero edo Ondatrópica bezalako taldeek Kolonbian egin bezala, adibidez. Kunbia, ezustean, berriz ere lotsarik gabe dantzatzeko modukoa bilakatu baita berriki, baita musika anglosaxoiaz jada aspertuta, musika aurreratu eta berritzailearen eta lengoaia berrien bila ari diren aditu zurientzat ere. Zer esanik ez Europan eta Estatu Batuetan balizko benetako musika herrikoi baten bila ari direnentzat. Arazoak, inon egotekotan, abestietako letra eta iruditegi askok agerikoak dituzten jarrera sexistetan topa genitzake, izan ere, munduko bazter guztietan kolpatu arren, Latinoamerikako zenbait Estatutan era bereziki bortitzean ageri den matxismo sakonak bertako musikan arrasto sakona uzten baitu. Dena dela, esan gabe doa, aipatutakoa ez da soilik kunbian gertatzen, gertukogo zein gureagotzat ditugun beste hainbat estilotan ere topatu ahal den joera baita, baina gaiak luze joko ligukeenez gako hau beste baterako utzi beharko dugu ezinbestean.\nTom Zérekin irekitako zirkulua iste aldera, Brasilera berriz ere itzuli eta honakoa azpimarra genezake: 60. eta 70. hamarkada urrun haietan tropikalisten eragina mundu osora zabaldu eta baita miresmen zabala jaso bazuen ere, chicha itzalpean egon da orain hamar urte eskas arte lehen munduko musikazaleontzat. Brasilgo musika berritzaile hura unibertsitate ikasketadun gazteek sortua zen oro har, musika akademiko eta aurreratutzat hartua nolabait, kunbia Perun entretenimendutik haratago ezin har zitekeen auzo txiroetako doinua izan zen bitartean.\nKunbia eta Peru gaur egun\nChicha eta kunbia amazonikoa jada beste elementu ezinbesteko bat dira egun egiten diren nahasketetan. Perun bertan Los Chapillacs bezalako taldeek tradizioari eusten dioten bitartean, mundu osoan zehar zabaldu da kunbia peruarraren eragina. Sonido Gallo Negro mexikarrek, esaterako, generoa garage-rock zuzenago batekin nahasten dute eta Tucsongo (Arizona, EEBB) Money Chicha taldekoak Estatu Batuetan soinu latinoamerikarrek duten indarraren erakusle dira beraien kunbia konposizio konplexuekin. Kontinentearen beste ertzera joanez gero Rolando Bruno chiletarra bezalako artistak topa ditzakegu, aurten bertan berriz ere bere gitarrak gidatutako kunbia Europara ekarriko duena. Hau guztia gertatzen ari den bitartean, nazioartean geroz eta gehiago dira urrezko aro hartako musika bildu eta argitaratzen ari diren disketxeak.\nPerun, aldi berean kontrako bidea egiten ari da musika: behin bertako tradizioa izaera nazionalaren parte bilakatu eta klase ertainek bere egin duten honetan, atzerriko eraginak bertakoarekin nahasten ari dira. Horretan trebea da Dengue Dengue Dengue! Limako elektronika bikotea, esaterako: dub jamaikarra, drum and bass europearra edota dubstepa kunbia oinarriekin nahasten baitu, mundu mailako arrakasta lortuz gainera.\nTerror Negro Records 2010an Liman sortutako zigiluak Black Flag hardcore-punk talde estatubatuarraren logoaren enegarren mutazioa erabiltzen du eta bertan argitaratzen ditu bere nahasketak, beste askoren artean, Tribilin Sound izeneko DJak. Azken honek kunbia eta beste hamaika elementu nahasten ditu bere sesio dibertigarrietan, souletik hasi eta telebista saioetako samplerretaraino. Chicha sorterriaz harro egoteko zerbait izateaz gain, milurte berriko nahasketa posmodernoetarako beste pieza egoki bilakatu da, azken finean.\n2017a urte izan da Los Mirlos Madril, Brusela edota Berlinen gozatzeko aukera izan dugun urtea. Hauetxek dira, era berean, Tribilin Sound artistak Massive Attack talde ingelesaren abesti lasai eta iradokitzaileei kunbia erritmoak nola txertatzen dizkien entzun dezakegun garaiak. Musika hutsaz haratago, aztertu dugu nola kunbia peruarrarena kasu paradigmatikoa izan daitekeen, herri musika eta ustezko musika jantziaren arteko muga, jauzi eta borrokak adierazteko. Dena dela, musika kontsumitzeko era ere klase sozialek goitik behera baldintzatzen duen zerbait dela argi izanik, musikazaleok egin dezakegun hauturik interesgarriena, segur aski, aurreiritzirik gabe belarriak ireki eta musika ezberdinekin gozatzen saiatzea da, Los Destellos taldeko kideek orain dela ia 50 urte Beethoven sakratuaren Para Elisa moldatzean izan zuten bezain lotsa gutxirekin. Ez litzateke lehen pausu txarra.\n1 - Los Wemblers de Iquitos – La Danza del Petrolero\n2 - Juaneco y su Combo - Un Shipibo en España\n3 - Los Mirlos – El Poder Verde\n4 - Los Sander´s de Ñaña – Mazamorrita\n5 - Los Destellos – Onsta la Yerbita\n6 - Los Hijos del Sol - Cariñito\n7 - Chicha Libre – La Danza del Millonario\n8 - Sonido Gallo Negro – Selvática “Alfonso Graña”\n9 - Money Chicha – Cumbia Familiar\n10 - Los Chapillacs – La Cumbia Delincuencial\n11 - Dengue Dengue Dengue - Simiolo\n12 - Tribilin Sound – Underground Cumbia


A Zikloa - Urtean Zehar 2 - 29. igandea - 2020.eko Urriaren 18a\nSenideok: Ongi etorriak. Eukaristia anai-arrebekin ospatzeko Jainkoak otoitzean alkartu gaitu.\nAzkeneko hiru igandetan Jesusek parabolen bidez, Erreinuaren aurrean hartu genetzazken jarrera batzuk aurkeztu dizkigu. Gaur, beste hau esango zaigu ebanjelioan: “Emaiozue Zesarri Zesarrena, eta Jainkoari Jainkoarena”. Azpikeriaz etorri zitzaizkionei erantzun zien hori. Baina gaur guri diosku: ez ahaztu emaiozue “emaiozue Jainkoari Jainkoarena”.\nBerarekin, Jesusekin eta honen mezuarekin bat egiten dugun neurrian onartuko ditugu bere proposamenak ere. Munduko kristau elkarteetan ospatzen dugun DOMUND egunak ere zentzua izango du, Jesusen mezuak gure bizitza ukitzen duen neurrian.\nGiro honetan ospatzen dugu gure sinesmena eta horrek dakarkigun konpromezua geureganatzeko prestatzen gara. Has dezagun ospakizuna.\nProfetaren kontaketa bat entzuten dugu. Jainkoak, Israel Babiloniatik askatzeko Ziro erregea aukeratzen du (Jainkoak aukeratzen “ezinezkoa” ematen duena errege paganoa). Askatasun hori ez zelako heltzen, jota zegoen herriaren gogoa bizkortzen saiatzen da Isaias profeta, hurrengo hau iragarriz: Ni naiz Jainkoa eta ez dago besterik; historian zehar zuekin egon naiz eta orain eta gero ere egongo naiz. Onar ditzagun hitz hauek.\nIrakurgai hau, San Paulok Tesalonikako elkarteari egindako gutunaren hasiera dugu. Erreinuaren behin betiko etorrera gogoratzen die apostoluak. Jauna datorrenean berea izango da garaipena, eta bitartean, estualdietan ere gogotsu agertuz, sinesmenean, itxaropenean eta maitasunean bizitzeko eskatzen die. Entzun dezagun bere erregua.\nEntzungo dugun ebanjelioaren testuingurua hau da: etsaiak, Jesus salatzeko arrazoi bila dabiltza eta Erromako agintarien laguntzaile egin nahi dute. Baina Jesusek, egiten dien galdera zabaldu egiten du: garrantzitsuena pertsona eta bere herriko “zuzendari erlijiosoak” baztertzen duten Jainkoa Aita-Ama da. Ebanjelioak, bizitzarako eskabide batzuk dauzka; hemen bide bat agertzen zaigu. Entzun dezagun.\nSenideok: maitatuak izateak ematen digun konfiantzaz, Jainko Aita-Amari zuzentzen dizkiogu Elizaren, munduaren eta gure premiak.\n1.- Elizaren alde: bere testigantzarekin, benetan balio duena ager dezan: Jaikoak gu guztiok eta batez ere baztertuenak maite dituela. ESKA DIEZAIOGUN JAUNARI.\n2.- Gobernuetako agintarien alde: kontura daitezen, barkatzen, adiskidetzen eta baketzen duen legea dela agindurik nagusiena. ESKA DIEZAIOGUN JAUNARI.\n3.- Elizak daukan ebanjelizatze lan horretan era batera edo bestera parte hartzen duten guztien alde: gutariko bakoitzaren eta kristau elkarteen solidaritatea eta hurbiltasuna senti dezaten. ESKA DIEZAIOGUN JAUNARI.\n4.- Apaiz, erlijioso, lekaime eta misiolari laiko guztien alde: Jesus Jaunaren lankidetza berdinean senti daitezen, eta eragozpen guztien gainetik Ebanjelioaren Berri Ona iragartzen jarrai dezaten. ESKA DIEZAIOGUN JAUNARI.\n5.- Jainkoak digun maitasuna ezagutuz, hemen elkartu garenon alde: gure bizitza maitasun horren ezaugarri izanez, beste batzuk ere ezagutu dezaten. ESKA DIEZAIOGUN JAUNARI.\nMISIOLARI BATEN ELKARTEARI EGINDAKO GUTUN BATEN AURKEZPENA\n(DOMUND eguna girotzeko ongi legoke misio herrietako baten batekin harremana izatea eta berak idatzitako zerbait irakurtzea. Merezi badu, letra handiarekin kartulina baten uzten da denok irakurtzeko moduan...)\nOTOITZA – AZALPENA: Gutun honekin hauxe agertu nahi dizugu, Jauna: beren herritik kanpora eta misio herrietan dauden hainbeste pertsonak egiten duten lana eskertu, onartu eta goratu nahi dugula. Zuk gizakioi diguzun maitasunaren jarraipena ikusten dugu ekintza horretan. Eskaintza hau zure gogokoa izan daitela eta gu ere, gure gizartean eta gure inguruan, zure maitasunaren lekuko izan gaitezela.\n(Keinua egiteko kanpoko azala nahikoa litzateke. Arlo horretan lana egiten duan batek egiten du eskaintza)\nOTOITZA – AZALPENA: Jauna, medizina hau, errukiaren ezaugarri lez aurkezten dizut; artzain onaren eta ebanjelizatzailearen ezaugarri ederra. Jauna, lagun ezaguzu besteentzat medizina izaten; besteen zauriak sendatzen dituzten olio biguna; besteen arazoak arinduko dituzten onarpen eta entzuteko gaitasuna. Zure laguntzarekin, zure Seme Jesukristorengandik ikasi duguna egiten jarraitu nahi dugu.\nMISIO EDO BOKAZIO PASTORALTZAN DABILEN TALDEAREN AURKEZPENA\n(Urtean zehar jorratzeko egitasmorik balute, ongi legoke idatziz aurkeztea. Elkartearen izenean batek egiten du aurkezpena)\nOTOITZA – AZALPENA: Jainkoa Aita-Ama ona: Jesus zure Seme maitearen jarraipenera deitu gaituzu, hori guztiontzat ona dela esanez. Eskerrik asko gure BOKAZIOAGATIK. Gure parrokian misio eta bokazio pastoraltzarekin arduratzen den taldearen egitasmoa aurkezten dizugu. Gure ahalegina eta gure ekintzak aurkezten dizkizugu. Zure DEIA entzunez, besteen ZERBITZURAKO beren bizitza eskaintzen duten pertsonak izan ditzagula beti gure elkarteetan.\nSenideok: eukaristiaren amaierara heldu gara. Ebanjelioan Jesusek esan digu: “eman Jainkoari Jainkoarena eta Zesarri Zesarrena”. Geure gauzetan itxi eta besteengandik banatuta bizi gabe, Jainkoarengana eta bere borondatera zabaltzea eskatzen digu; Berak zaindu, elikatu eta Jainkoaren Erreinua egi bihurtzen joateko indarra ematen digu. Aurkitzen garen lekuan, gure testigantzaz sinesgarri egi dezagula eskatzen zaigu. Berri Onaren testigantzaz beteriko aste zoriontsua!\n“Izar argiak bezala agertzen zarete munduan,\nbizitzaren zentzubide bat emanez”\nJesusen bidea jarraituz goaz. Gaur ere gure sinesmena ospatzeko eta gure gogoa eta itxaropena berriztatzeko elkartu gera. Jesusen oroimena den Eukaristia ospatzearen zentzua dugu hori: Jesusek egin zuen bizitza eskaintza horrek, gure inguruko pertsonak ezagutu eta goza dezaten, konpromezuan ipintzen gaitu.\nIgande honetan ere Jainkoaren Hitzak gauzak bere lekuan ipiniko ditu eta argi dago bere bidea eta gureak ez direla berdinak. Jainkoarentzat ez dago mugarik. Ziro, aukeratutako herriaren barik, herri pagano bateko erregea izan arren, Jainkoa berarekin baliatzen da salbamen ekintza aurrera eramateko (lehen irakurgaia).\nEta bere herriko agintarien aurrean Jesus argi eta garbi agertzen da. Farisearrak berriro ere “Hitzetik nola helduko zebiltzan”, baina Jesusek momentu hori aprobetxatzen du, gauzak bere lekuan ipintzeko eta JAINKOAREN BIDEAK zeintzuk diren agertzeko.\nGaur eta hemen, zer da “Jainkoak guretzat” nahi duena? Horren ordez, zer “eman” behar diogu? Ondorena argia da: Jainkoak guretzako zer nahi duena jakiteko, JESUSI BEGIRATU beharko diogu; bere bizitzeko era; bizitza ikusteko eta ulertzeko era; Jainkoarekin eta ingurukoekin zeukan erlazionatzeko era. Hauxe da Berak eskaintzen diguna, eta ulertzea eta bizitzea kostatzen zaiguna.\nZoriontsuak JAINKOAREN BIDEEN BILA dabiltzanak:\nBIZITZA OSOTASUNEAN bizi izango dute!\n"Eman Zesarrena Zesarri eta Jainkoarena Jainkoari"