Pornografikoa edo erotikoa? — Gaztezulo\nPornografikoa edo erotikoa?\nPornografikoa edo erotikoa? https://www.gaztezulo.eus/albisteak/pornografikoa-edo-erotikoa https://www.gaztezulo.eus/albisteak/pornografikoa-edo-erotikoa/@@download/image/55p16-1_1366670129.jpg\nArrasateko Udaleko Sexología zerbitzuak "Sexmetraia 2005" izeneko film laburren lehiaketa antolatu du. Lehiaketa honen bitartez, sexualitate mota guztiak aldarrikatu nahi izan dira, emakume eta gizon bilakatu eta sentitzeko era guztiak ezagutarazi eta txalotuz. Lehiaketaren aitzakiarekin, eztabaida zahar bati heldu nahi izan diogu.\nHamabi film labur lehiatu ziren Sexmetraia 2005 txapelketan. Filmak Euskal Herritik (Gasteiz, Laudio, Altsasu, Aretxabaleta, Bilbo\n), Kataluniatik, Espainia eta Frantziatik heldu ziren.\nFilmeen egileek irudimen, gogo eta indar handia erakutsi zuten, eta hori horrela, ez zioten lan samurra jarri sexologia eta zine munduko adituek osatutako epaimahaiari. Erabakia hartzea asko kostatu zitzaion arren, epaimahaiak ondorengo filmak saritu zituen:\n1. "Elena": Sexmetraia saria. Martin (Valle de Hecho).\n2. "Maider": Sexologia saria. Jorge Villar: (Madril).\n3. "Marra urdinen bitartez\n": Sexologia Euskaraz saria. Yera Sanchez. (Aretxabaleta).\nAsko ikas daiteke zuzendari gazte hauek euren filmetan islatu dituzten egoerak aztertuta. Hala, era guztietako lanak ikusi ahal izan ziren "Sexmetraia" lehiaketan: zenbaitek animazioa erabili zuten gorputzaren mugimenduak adierazteko, beste zenbaitek istorio bat kontatu zuten, besteek pasarte bat erakutsi ziguten, batek gorputza osatzen duten likidoen irudiak aurkeztu zituen, beste batzuek nazka eta desiraren arteko muga era abstraktoan adierazi zuten\nbaina "Sexmetraia" lehiaketara aurkeztutako film hauek pornografikoak edo erotikoak dira?\nIzan ere, pornografia eta erotika banatzen dituen lerro bat dagoela dirudi, eta bi kontzeptu hauek elkarrekin talka egiten dutela sinestarazi digute. Ondorioz, pelikula bakoitza noraino ote den erotikoa eta noraino pornografikoa, jakinahi horrek, antsietatea sortzen du. Baina hainbesteko aldea al dago pornografia eta erotikaren artean?\nPornografia edo erotika\nPornografia hitza "pornographos" hitz grekotik dator, eta "prostituten idatziak" esan gura du. Aipatu idatzietan, Greziako prostitutek beraien bizimoduaren, jokamoldeen eta bezeroekin zituzten ohituren berri ematen zuten. Idatzi horietan dago pornografiaren kontzeptuaren jatorria.\nMendeetan zehar, pornografia asko aldatu da kontzeptu gisa, eta gaur egun, garai batekoaren oso bestelako konnotazioa du. Oro har, egun, sexu kitzikadura sortzeko xedea duen materiala hartzen da pornografiatzat, eta normalean, gorputz atalekin egiten ditugun gauzekin lotzen da zuzenean.\n"Erotika" hitzak ere jatorri grekoa du, greziar mitologiatik eratorritako hitza baita. "Eros" maitasunaren jainkoa da, eta erotika, aldiz, emakume edo gizon izatea nola bizi dugun kanporatzeko bidea dela esan daiteke. Gizabanako bakoitzak bere izate hori azaldu eta kanporatzen du, beste pertsonekin harremanetan jartzeko: hitz eginez, mugimenduen bitartez, keinuekin, janzkerarekin, irribarreekin, emozioekin, ukimenarekin\nazaleratze horri erotika esaten zaio. Norberaren erotikak beste pertsona batzuk erakar eta berotu ditzake, eta maiz, sentimenduak eta maitasuna sartzen dira erotikaren barruan.\nBenetan berotzen al gara ageriko sexu pizgarriekin, pelikula erotiko eta pornoekin? Edota, aitzitik, kitzikatzearen kontu hori mitoa besterik ez da? 70eko hamarkadan AEBtan eta Alemanian egindako hainbat ikerketen arabera, pertsona asko "berotu" egiten dira sexuarekin lotutako aldizkari, film eta argazkiekin. Hala ere, norberaren esperientziaz mintzatzerakoan, jendeari kosta egiten zaio irudi horiekin berotzen denik aitortzea. Baina zergatik da zaila horrelakorik aitortzea?\nErantzuna ondorengoa izan daiteke: gaur egun, "era naturalagoan" bizitzen saiatzen garen arren, oraindik ere lizuntasunaren kutsua hartzen zaiela irudi hauei. Izan ere, irudi hauek modu naturalagoan bizitzen saiatzen gara\nbaina saiatze horrek berak erakusten du, kontua ez dugula era naturalean bizi. Azken batean, pizgarri hauek ez ditugu datozen bezala hartu eta bizitzen.\nIrudi hauek ikusleengan duten eragina aztertu ondoren, ikertzaileek hiru ondorio nagusi atera zituzten. Lehen ondorioa: emakumezko eta gizonezkoak irudi ezberdinekin kitzikatzen direla. Bigarren ondorioa: inoiz sexu harremanik eduki gabeko emakumeek, fisiologikoki erantzun handiagoa izaten zutela irudi hauek ikusterakoan. Azkenik, zera azpimarratu zuen buru-osasunaren aditu talde batek: film pornografiko eta erotikoak ikustea ez dela kaltegarria osasunarentzat.\nMugarik ba al dago?\nIrudi pornografiko eta erotikoek gure desira piztu eta kitzikatzeko gaitasuna dute, baina hala ere, gure gizartean, bi kontzeptu horiek bereizteko ohitura nabarmena dago. Zergatik?\nPelíkula pornografikoak ikustea, film erotikoak ikustea baino zikinagoa da askoren ustez. Izan ere, pornoak gorputzarekin lotura zuzena du, eta horrexegatik, pornoaren "zikintasuna"ren irudi hori oso zabaldua dago. Kultura judukristauetan gorputza bekatuegilea izan da beti. Aldiz, film erotikoak maitasunarekin eta sentimenduekin lotzen dira, eta erotismoa arimarekin lotuago dagoela dirudi. Ez da ahaztu behar, gure kultura honetan, arima jo izan dela gizakiaren muinatzat.\nFrantziako iraultzaren ondoren, gaur egungo erotika kontzeptua sortu zen. Hain zuzen, pornoari eman zitzaion ukitu lizunetik bereizteko sortu zen erotikaren kontzeptu hori. Burgesek ez zuten loturarik izan nahi pornoa bezalako gauza zikinekin, eta horrexegatik, pertsona txiro, marginatu, zikin eta delitugileen kontua zela gizarteratu zuten.\nHala ere, erabat "garbiak" izan nahi zuten burges haiek, beharra zuten beste pertsonekin harremanetan jarri, haiekin jolastu, eta haiek ukitzeko. Baina bizipen haiei beste izen bat jartzea erabaki zuten: erotismoa. Sexu praktika berdintsuak izan arren, euren harremanak ez ziren pornografikoak, euren harremanak erotikoak ziren!\nBereizketa hori eginda, burgesek kontzientzia lasaiago izango zuten agian, pertsona fin eta garbiak izaten jarraituko baitzuten, eta ez delitugileak. Hori paradoxa! Gauza bera egin arren, izendapena aldatu eta nolako "esperientzia garbiak" bizi daitezkeen!\n"Sexmetraia 2005" lehiaketako film laburrak erotikoak edo pornografikoak diren norberak erabaki beharko du. Baliteke, baten ustez film denak erotikoak izatea, baina beste batentzako pornografikoak izan daitezke, edo apika, bi kontzeptuen arteko nahasketa bat. Aukera izanez gero, zuzendari gazte hauen film laburrak ikus eta goza ditzakezu: zuk erabaki une horiek porno edo erotiko gisa bizitzea!


Kepa Zubiarrain jeltzalea, Lazkaoko alkate - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nZubiarrain alkate izendatu berritan\nLazkaoko udaletxean 11:00etan egin dute udalbatza berria osatzeko osoko bilkura. Ez da ezustekorik egon. Adineko mahaia osatu dute eta bozketa egin dute, ezkutukoa. Areto nagusian dagoen mahaiaren bueltan jarri dira EAJko zazpi zinegotziak eta EH Bilduko seirak. Botoa eman eta zenbaketa espero bezalakoa izan da, zazpi boto Kepa Zubiarrain EAJko alkategaiarentzat eta sei EH Bilduko Joxemari Ormazabalentzat. Zubiarrain da, horrenbestez, Lazkaoko alkate berria.\nBozketa amaitu eta tokiz aldatu dira. Alkateak bere tokia hartu du mahaian, eta zinegotziak zoriondu ditu eta eskerrak eman die. Udalbatzako kide izatea “ohorea eta ardura” dela esan du eta lazkaotarren aldetik “zaintza zorrotza izango” dutela erantsi du, baita “eredu izatea behartuta gaude” ere. Elkarrizketa bidea dela gehitu du, “kritika egitea zilegi eta beharrezkoa da, baina arazoen aurrean irtenbideak aurkitzea denon eginkizuna da”.\nEH Bilduko Joxemari Ormazabalek hitz hartu du jarraian eta, besteak beste, guztion jardunaren helburua ongizatea izan behar duela esan du: “Ongizate materiala bakarrik ez, gizarte hobeago baten alde egitea ere bada”. Halaber, elkarlanaren alde egin du: “Elkarlanean aritu nahi dugu elkarren kontra baino”.


BARIKUA • Governors eta Bide Ertzean Gaztelekuko oholtza gainera - Oñati - 2014-02-14 - Goiena.eus\nBARIKUA • Governors eta Bide Ertzean Gaztelekuko oholtza gainera\nJon Berezibar 2014-02-14 08:58\nBi talde handi igoko dira Oñatiko Gaztelekuko oholtzara gaur, 22:30ean hasita. Hain zuzen ere, Bide Ertzean eta Governors talde beteranoek hartuko dute Gaztelekua eta zuzeneko biziak eskainiko dituzte.\nEstilo propioa nagusi\nGovernors arrasatearrek Morphinapolis izeneko azken diskoa aurkeztuko dute. 2006an taldea sortu zenetik, estilo propioko kantuak sortu dituzte eta gaur ere horiekin gozatuko dute taldearen jarraitzaileek. Eta otsailaren 1ean Arrasaten eskainitako kontzertuaren estiloari jarraituta eta ohitura duten legez, eszenaratzea, argiak, soinua eta oholtza gaineko jarrera bikain zaindu eta kontzertu borobila eskainiko dutela zalantzarik ez dago.\nBide Ertzean eta '77'\nGovernorsekin batera Bide Ertzean izango da gaurko protagonista. 1999an lehen lana kaleratu zuten, dagoeneko bederatzi disko dituzte eta gaurko kontzertua 77 diskoa aurkezteko aprobetxatuko dute tolosarrek. Bertan, taldekideen kezkak azaleratzen dituzte.\nBARIKUA • Zumalakarregi zonbia protagonista duen 'Joxean's Hileben' Bergarako gaztetxean\nZuriñe Velez de Mendizabal 2014 ots 14 Bergara\nGaur iluntzean, 20:00etan hasita, Bergarako Gaztetxeko zineklubaren baitan, 'Joxean's Hileben' lana ikusteko aukera egongo da. Horren ostean, gaine...\nBARIKUA • 'Erdaldun berrien kluba' AEDren eskutik\nAitziber Aranburuzabala Juldain 2014 ots 13 Arrasate\nAED euskara elkarteak estreinatzeko prest du elkarteak ekoitzi duen duen bigarren antzezlana: 'Erdaldun berrien kluba'. Bihar, egubakoitza, erakuts...\nZAPATUA • Never Surrender eta The Potes, Arrasateko gaztetxearen alde\nJokin Bereziartua Lizarazu 2014 ots 11 Arrasate\nNever Surrender eta The Potes taldeek Arrasateko gaztetxearen aldeko kontzertua eskainiko dute zapatuan, hilak 15 (22:30). Bi taldeek bat egin dute...


Igandean Zegamako Erlezain Egunean Julian Urkiola usurbildarra omenduko dute | Usurbildarrak aurrera\n← Euskal Herriko Mugimendu Feministak antolatuta apirilaren 9an manifestazio nazionala Gazteizen\nApirilaren 7an Usurbilgo Gaztetxean afari beganoa borondatearen truke →\nIgandean Zegamako Erlezain Egunean Julian Urkiola usurbildarra omenduko dute\nIgande honetan (apirilak 3) Zegaman Erlezain Eguna ospatuko dute. Bertan bi ekimen garrantzitsu burutuko dira; batetik, Gipuzkoako 21 eztirik onenak lehiatuko dira eta bestetik, Julian Urkiola (erlezaina eta Gipuzkoako Erlezain Elkarteko lehendakari ohia), Maria Iraola (Julian Urkiolaren emaztea eta urte luzez Erlezain Eguneko lanetan laguntzen aritu dena) eta Jaione Karrera (erlezaina eta urte luzetan Gipuzkoako Erlezain Elkarteko zuzendaritza batzordeko kidea) omenduko dituzte. Beraz, Zegaman Gipuzkoako erlezainak eta eztia izango dira protagonistak.\nGipuzkoako XVIII. ezti lehiaketa\nGipuzkoako ezti lehiaketa 2015eko uztari dagokion lehiaketa izango da. 21 erlezainen 21 ezti lehiatuko dira, aurretik, Gipuzkoako zazpi eskualdeetako txapelketako lehenengo hiru sailkatuak. 490 erlezainek osatzen dute elkartea eta Gipuzkoa osoan banaturik 7.500 erlauntza daude.\nJulian Urkiola, erlezain omendua\nArg.: Estitxu Zabala\nUrte askotan Gipuzkoako Erlezainen Elkartearen batzordeko kide eta lau urtetan lehendakaria izateagatik omenduko dute Julian Urkiola usurbildarra beste bi kiderekin batera, Maria Iraola eta Jaione Karrera.\nJarraian Berriak egindako elkarrizketatxoa:\nIgandeko Erlezain Eguna berezia izango da zuretzat. Omenaldia jasoko duzu Zegaman: Ez dut merezi nik omenaldi hori. Nik ez dut lanik egin Erlezain Elkartean Zegaman ni omenentzeko. Baina, azken finean, eskertzen da.\nErlezain Elkartearen urte askoan lan asko egindakoa zara: Lehendakari bezala lau bat urte; batzordean 30 bat urte. 17 urte daramagu eskualdeko lehiaketak antolatzen. Zegaman Gipuzkoako txapelketa egiten da, baina aurretik eskualdeetako lehiaketak egiten dira. Eskualde bakoitzeko hiru onenak eramaten ditugu Gipuzkoako lehiaketara.\nZer lortu du Erlezain Elkarteak urte hauetan guztietan? Geure artean esperientziak trukatzeko balio izan digu, eta hori oso ona da. Elkartzea ona da, bakoitza bere buruari begira egon beharrean bakarrik. Elkartuta beti ateratzen da zerbait. Hobekuntzaren bat etortzen da. Bestetik, osasun arloaren aldetik, ezti hobeagoa egitea lortu dugu.\nEztiaren onurak gizarteratzen ere lan asko egin duzue: Ez eztiarenak bakarrik, erlauntzaren barruan dauden produktu guztiak sendagai bezala erabiltzea defendatzen dugu. Eztia ez da jateko gozoa bakarrik. Osasun onurak ere asko ditu. Zalantzarik Gabe, antibiotiko naturalik onena da.\n10:00-14:00 Eskulangileen azoka, Gipuzkoako gozogile onenen produktuen erakusketa, erlezaintzan erabiltzen diren tresnen erakusketa. Rafa Gorrotxategi gozogileak gozokiak egingo ditu artisau erara, ezti lehiaketa, liztor asiarrak eragiten dituen kalteei buruzko azalpenak, ipuin kontaketak, ezti lehiaketa herrikoia… Eztia, gozokiak eta taloak dastatzeko aukera ere izango da.\n18:00 Bertso saioa Iker Zubeldia, Oihana Iguaran, Andoni Egaña eta Miren Amurizarekin. Jon Zaldua ariko da gai-jartzaile lanean.\nEgitarauaren eskuorria eskuratzeko: Erlezain eguna 2016\nEzti lehiaketako erlezainak\nTolosaldea: Iñigo Erauskin, Jose Martin Beobide eta Iñigo Legarra.\nGoierri behea: Xabier Aseginolaza, Mireia Tellerria eta Jesus Perez.\nGoierri garaia: Jose Antonio Galdos, Floren Gutierrez eta Beñat Aiastui.\nDonostialdea: Patxi Franko, Juan Galdeano eta Aimar Zuloaga.\nBidasoaldea: Mari Karmen Txapartegi, Juan Jose Ulazia eta Patxi Aizpeolea.\nUrola Kosta: Zeledonio Askasibar, Patxi Zubimendi eta Bitor Larrañaga.\nDebabarrena: Julian Villena, Asier Martin Pagaldai eta Erlantz Olabarri.


topic_facet:"Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua)" topic_facet:"Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua)" topic_facet:"Industria-automatismoak (Modulua)"\nProposatutako gaia: Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Industria-automatismoak (Modulua)\nAutomatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) 1 Automatizazio industrialeko sistemen integrazioa (Modulua) 1 Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Beroa sortzeko instalazioak (Heziketa zikloa). Erdi maila Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Hozteko eta girotzeko instalazioak (Heziketa Zikloa). Erdi maila Gehiago ... Industria-automatismoak (Modulua) 1 Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazio domotikoen eta automatikoen konfigurazioa (Modulua) 1 Instalazio elektriko eta automatikoak (Heziketa Zikloa). Erdi zikloa 1 Instalazio elektrikoak eta automatismoak (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lanbide Heziketa 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Potentzia-sistemak (Modulua) Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua) 1 Sistema elektroteknikoak eta automatizatuak (Heziketa zikloa). Goi maila 1 Sistema mekatronikoen konfigurazioa (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


1942az geroztik alemanen jarrera bigundu presoekiko - Mintzoak - Ipar Euskal Herriko ahozko memoriaren ataria\n1942az geroztik alemanen jarrera bigundu presoekiko\n42az geroztik alemanen presoekiko jarrera asko bigundu omen zen. Begi-bistakoa zen gibelerat zihoazela. Baina aurretik edonor garbitzen zuten edozein huskeriagatik.\nLekukoa(k): Pierra Arhancet, Marianne Arhancet Üthürri\nBadihardugu (ahotsak.eus) elkartearen artxibo-kodea: ATH-001-32\nGaia(k): II. Mundu Gerra (1939-1945)\nZihigan sortua izan arren, Atharratzen eraman du bizia, laborantzan. Bigarren Mundu Gerran preso egin zuen aleman armadak, eta bost urtez egon zen preso, bai eta Alemaniako fabriketan ere, Stuttgarten, batez ere.\nAtharratzen bizi izana beti, Madalena auzoan. Lehen senarra Bigarren Mundu Gerran hil zuten, eta berantago ezkondu zen Pierra Arhancetekin. Laborantzan aritu da beti. Ogia berak egiten zuen etxeko labean, larunbatetan.\nAlemanek herritarren zaldiak eraman zituztenekoa\nItsas Defensta : blockhaus ; bukatugabe utzitako hornitze diga\nGaztainak, zopa eta abar su aitzinean\nAtharratzera mezara, 4 km-ko bidean


Aitor Iriarte: "Enparan kalera iritsi, eta hamar minutu soilik igaro direla sentitzen da" - Uztarria (Azpeitia)\nAitor Iriarte: "Enparan kalera iritsi, eta hamar minutu soilik igaro direla sentitzen da"\n2012ko ots. 17a, 12:15\nBetidanik izan du zezenekiko zaletasuna; ustekabean hasi zen sokamutil lanetan, eta modu berean, halabeharrez utzi behar izan du.\nAsteartean izango da Aitor Iriarte azkenekoz sokamutil. (Nerea Uranga) Ikusi haundiago | Argazki originala\nEtxetik datorkio zezenekiko zaletasuna Aitor Iriarte Txato-ri (Azpeitia, 1976). Gogoan du, haurra zela amak zezena ukitu zuela-eta eskua gerturatzen ziola usaintzeko. "Txikitako oroitzapen hori ondo gogoan dut". Gaur egun sokamutilen artean beteranoena da, baina asteartean azkenengo aldiz irtengo du sokan.\nAitor Unanuek, besteren artean, komentatu zidan sokamutil jardun nahi al nuen. Ustekabean harrapatu ninduten. Izan ere, nik zezenaren aurrera ateratzen nintzen orduan, eta sokamutilei ez nien begiratzen. Sorpresa izan zen. Probatzen hasi, eta gustatu egin zitzaidan; agian gehiegi.\nHainbeste urtean sokan ibilita,pasadizoren bat izango duzu buruan.\nAhaztu ezinezko pasadizo bat dut buruan. Behin, zezena Elizkalean zebilela, aita bat bi seme-alabekin azaldu zen Mendizaleen egoitza aldean. Semea sorbaldan eta alaba eskutik helduta zituen; azken horrek patinak zituen. Zezena Xiriakotik Mendizaleen aldera zetorren, eta gu iritsi ezinda. Halako batean, lagun batek gizonari eta semeari heldu zien, eta nik alabari, eta eskaratz batera sartzea lortu genuen. Zezenak bestaldera hartu zuelako, bestela... Berez, sokamutilon lana ez da jendea zaintzea. Norberak izan behar du non eta zertan dabilen ardura.\nMakina bat bai, baina larririk ez. Mozorrotuta geunden batean, goizeko zazpietan zezenak harrapatu ninduen Erdikale sarreran, eta konturatzerako Udaltzaingo paretik Eguzkitza aurreraino eraman ninduen. Momentuan min handirik ez zidan egin, baina hurrengo egunean ederki antzeman nuen.\nBeste behin, Elizkalean zebilela zezenak soka hautsi eta Erdikaletik plazara aldegin zigun. Ondo gogoan dut sokak hautsi zenean atera zuen zarata. Plaza aldera jo, eta guk haren atzetik hautsa bakarrik ikusten genuen. Azkenean, zezena udaltzainen autoaren kontra harrapatu genuen. Eskapada ederrak egin ditugu.


Ameztoiren giza basoak | Kultura | Berria\nAmeztoiren giza basoak\nBilboko Arte Ederren Museoak Vicente Ameztoiren erakusketa bat zabaldu du, artistaren 53 margolan eta hainbat collage, kartel eta marrazki biltzen dituena; orain arte artistari eskaini zaion osoena da.\nLanda mundua. Ameztoiren unibertsoaren parte nagusietako bat da landa mundua. LUIS JAUREGIALTZO / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nBelarrezko pertsonak, giza siluetadun paisaiak eta begi bakarreko belar fardo hegalariak. Lanbroak janda dirudite paisaiaren eta giza figuraren arteko mugek Vicente Ameztoiren artelanetan (Donostia, 1946-2001). Artistak berak azaldu zuen zergatik: «Niretzat, paisaia adierazpen modu bat da, agertoki izugarri eta ikaragarri bat. (...) Harekin jokatzen dut, hitz eginez, hura aldatuz eta gauzak erantsiz, eta berritu egiten dut; izan ere, paisaia ez dago inoiz geldi: beti ari da berritzen, bizia ematen». Eta haren barne mundu aberats, konplexu eta tarteka artegagarri hori guztia biltzen duen erakusketa bat prestatu du orain Bilboko Arte Ederren Museoak. Haren 53 margolan batu dituzte, guztira, eta haren ibilbide ia osoa hartu dute kontuan. Ekainaren 7ra arte egongo da zabalik.\nJavier Viar arte historialari eta Bilboko Arte Ederren Museoko zuzendari ohia izan da erakusketaren sustatzaile nagusia. Oraindik ere zuzendari zela hasi zuen Ameztoiren lanari buruzko katalogo arrazoitua egiteko lana, Miriam Alzuri komisarioarekin batera, eta ikerketa horren emaitza da, neurri handi batean, orain inauguratu duten erakusketa. Horregatik, biak aritu dira komisario lanetan, eta Alzurik argudiatu du artistaren alderik ezezagunenak ikusteko aukera ona dela. «Okerra da Ameztoiren lanik ezagunenak ikusi izanagatik pentsatzea artista ezagutzen dugula. Oraindik ere Ameztoi asko dago ezagutzeko, baita hura hil zenetik ia hogei urte joan diren arren ere».\nAmeztoik giro artistikoa kontra zuela hasi zuen ibilbidea , Viarren hitzetan. «Begi bistakoa lirudike artista figuratiboa zela esateak, baldin eta ez balitz Ameztoi agertu zen momentuan figurazioa egiteak talka egiten zuela garai hartan euskal eskulturan eta pinturan nagusi zen abstrakzioarekin». Adituak dioenez, giro abstraktu horrek ez zuen ongi hartu Ameztoik eta bere belaunaldiko kideek proposatutako figurazio berri hori. Ikuspegi ironikoa hartzea aurpegiratzen zieten, adibidez, eta «azalkerian» geratzea. Viarren ustez, ordea, okerra zen uste hori; Ameztoiren lanetan, adibidez, agerikoa baita bizi zuen garaiko errealitatearen pisua.\nViarrek bi erreferente piktoriko nagusi identifikatzen ditu artistaren lanean. Antonio Lopez margolariaren hasierako errealismo magikoa da bata, eta Rene Magritte pintore surrealista da bestea. Baina badira gehiago ere. «Ameztoiren pinturaren zehaztasuna eta klasikotasuna Italiako Quattrocentoko artistengandik datoz». Hortik dator giza figurak aurrez aurre agertzearen kontua, adibidez, eta haien soiltasuna eta hieratikotasuna. Baina, komisarioaren hitzetan, eragin horiek guztiak bere barne mundua adierazteko baliatzeko erabiltzen asmatu izanak bilakatzen du artista «handi». Nabarmentzekoa iruditzen zaio haren umorea ere. «Euskal paisaiaz egiten duen interpretazioa benetan dibertigarria da».\nHain zuzen ere, paisaiaren eta figuraren arteko tentsioa da nagusi Bilbon ikus daitezkeen margolan gehienetan. Giza figurek paisaian urtzen direla dirudi tarteka. Belar eta sastrakazkoak diren humanoidez beteta daude koadroak. Munstro faliko bilakatzen diren belar metak daude. Egurrezko hankak dituzten giza aurpegidun txorimalo maskaradunak. Belar eta adaxkaz osatutako bi giza figura hostotsu arrautza gisako elementuz betetako soro bat zaintzen. Txotxongiloak. Dobleak. Ispiluak...\nPolitika eta gizartea\nAurrez ere eskaini zaizkio atzera begirako erakusketak Ameztoiri, baina sekula ez Bilbokoa bezain osorik. 2000. urtean Gipuzkoako Foru Aldundiak Donostiako Koldo Mitxelenan eskainitakoa hartu du gogoan Alzurik, adibidez, baita 2000an Remellurin, Bastidan (Araba) egindakoa eta 2003an Gasteizko Artium museoan eskainitakoa ere. Gerora, familiaren bultzadaz, 2012an erakusketa bat zabaldu zuten haren lanekin Donostian, eta beste bat Villabonan (Gipuzkoa), baina, komisarioak dioenez, Bilbokoa da haren ibilbide osoa kontuan hartzen saiatu den bakarra, 1968tik hasi eta 2001era arte. Horregatik, kronologikoki antolatu dituzte lanak, eta, haren pintura piezarik ezagunenez gainera, normalean ikusten ez diren beste hainbat margolan ere bildu dituzte, Araban dagoen Remelluriko ermitarako egindako irudiak barne. Eta ez dira pinturak bakarrik: collage batzuk, marrazkiak, kartelak eta hedabideentzat egindako ilustrazio lanak ere bildu dituzte.\nZeruko Argia aldizkariarentzat egindako azaletan igar daiteke, esate baterako, Ameztoiren alderik politiko eta sozialena. Izan ere, pinturaren zaletasunaz gainera, horrek ere izan zuen eragina bere ibilbidean. Azal horien artean badira, adibidez, Eduardo Moreno Bergaretxe Pertur-en desagertzeari buruzko irudiak, eta Euskadiko Ezkerraren eta PSOEren artean egondako tentsioei buruzkoak. Aktualitate gai horietan ere beti igartzen da Ameztoiren barne mundua.\nEuskal Herria sutan\nEzagun da artistaren militantzia ekologista, eta margolan batzuetan agerikoa da sasoian sasoiko gaiei buruzko kezka. Ironia pisu handiarekin maiz. Bilboko Arte Ederren Museoan maiz ikusi ahal izan den 1977ko Poxpoliñak izendatu ohi den koadroa izan daiteke horren adibide. «Poxpoliñez» jantzita dauden bi figura ikus daitezke lehen planoan, Arias Navarro politikari frankistaren aurpegia dutenak, ispilu joko moduko batek bikoizturik, eta Lemoizko zentral nuklearra ikusten da atzealdean, martxa betean, tximiniak ketan. Baina badira gehiago ere: kasurako, aurpegiaren ordez Iberiar Penintsularen mapa bat daukan emakumearen erretratua, alboz egindakoa. Margolana 1976koa da. «Portugal» irakur daiteke sudurra eta aurpegia irudikatzen dituen gunean, eta kea dariola dago, hain justu, Euskal Herriari legokiokeen kokapenaren inguruko ile mataza. Madril legokeen puntuaren bueltan, berriz, aurpegi erdialdean, bi bonba ikus daitezke, belarritako modura.\nGoi kultura eta herri kultura uztartzeko zeukan modua ere nabarmendu du Viar komisarioak. Haren hitzetan, margolanetan erraz topa daitezke komikiei, zinemagintzari eta kartelgintzari buruzko erreferentziak. Ohikoak dira estralurtarren erreferentziak, esaterako, eta Stanley Kubrick zinemagilearen 2001: A Space Odyssey filmaren oihartzunak ere ikusten ditu ikerlariak Ameztoiren paisaietan agertzen diren laukizuzen zuri abstraktuetan. Eta ez dira gutxi pelikula apokaliptikoen ohiko meteorito suntsitzaileen gisako irudiak ere bere koadroetan. Gainera, ez da ahaztu behar Ameztoik sortu zituela Julio Medem zinemagilearen Behiak filmeko segalariaren eta aizkolariaren txorimaloak.\nBilbora heldu aurretik, Madrilgo Arte Ederren Zirkuluan egon dira ikusgai Ameztoiren berrogei lan. Bilbon ikus daitekeena baino nabarmen txikiagoa zen bilduma, beraz, baina artistaren lanak piztutako lilura nabarmendu du Valerio Rocco erakundeko zuzendariak. Erakusketak 10.000 bisitari izan ditu han, eta «positiboak» izan dira jasotako kritika eta aipamenak ere. «Madrilen ez zen artista oso ezaguna. 1970eko hamarkadan bai, baina ahaztuz joan zen gero, pixkanaka».\nHain zuzen, Alzurik ere artistaren harrera bikoitz hori izan du mintzagai. Haren hitzetan, Euskal Herrian Ameztoik beti jaso ditu kritikaren eta publikoaren arreta eta maitasuna. Baina bestelakoa da egoera Euskal Herritik kanpo. Alzuri: «Oso ezezaguna da, eta 70eko eta 80ko hamarkadei buruz gaur egun egiten ari diren Espainiako Arte Historiografietatik kanpo gelditzen ari da». Eta nabarmentzekoa da datu hori, komisarioaren ustez, batez ere kontuan hartuta bere ibilbidea Madrilen hasi zuela eta han egin zituela lehen erakusketa garrantzitsuak.\nVirginia Montenegro Ameztoiren alarguna ere egon da inaugurazio ekitaldian, eta artistaren lan egiteko modua izan du gogoan. «Koadroak bukatzen zituenean, berehala ahazten zituen».\nBi argitalpen ere kaleratu dituzte, erakusketarekin batera. Erakusketarako prestatutako katalogoa da bata; besteak beste, Joseba Sarrionandiaren testu bat dakar, Javier Viarren beste bat, eta Miriam Alzurik prestatutako kronologia zehatza. Hori batetik; bestetik, Javier Viarrek Ameztoiri buruz idatzitako liburua argitaratu du museoak: Vicente Ameztoy. La transfiguración melancólica (Vicente Ameztoi. Antzaldatze malenkoniatsua). Liburua sortzailearen ibilbideari, eraginei eta lanei buruzko lan bat da, 250 orritik gorakoa, eta, gaztelera hutsean kaleratu dute.


Monumentuak | Guggenheim Bilbao Museoa\nProposamena: Ipar Central Parkerako monumentu erraldoia – hartz txikia (Proposed Colossal Monument for Central Park North, N.Y.C. – Teddy Bear), 1965\nKoloretako eta urmargoa paper gainean\nHonen dohaintza: American Contemporary Art Foundation, Inc., Leonard A. Lauder, President\n“Hiri batean monumentuak egitea, hiria estudiotzat erabiltzea da” —Claes Oldenburg (1)\nOldenburgen arabera, monumentuak egiteko ideia bururatu zitzaion, taxi batean zihoala, Manhattango etxeen silueta ikustean: ““Oso atsegina litzateke etxe-orratz baten tamainako untxi bat Midtown-en. Asko poztuko ziren aldirietatik untxiaren belarriak ikustean” (2). New Yorkeko Centra Parkerako Monumentu izugarri baterako proiektua New Yorkeko Central Park-eko iparralderako — Peluxezko hartza (Proposed Colossal Monument for Central Park North, N.Y.C.: Teddy Bear, 1965) marrazkiaren bidez fantasia surrealista hori hezurmamitu zuen.\nKalea lanean hiriak haren estudioa eraldatu zuten neurrian, hiria eraldatuko zuen estudioak. “Hiri batean monumentuak egitea, hiria estudiotzat erabiltzea da” esan zuen; hasieran, gainera, New York hiri berezia zen: “New York ‘gela’rik gustukoena dut, denborapasarik gogokoena. Harentzat egiten ditut jostailuak, nire hirien hiria da” (3).\n“Monumentu” deitu zien lan horiei, baina ez ziren zehazki “monumentuak”; adiera hertsian behintzat: ez zuten oroigarri eginkizunik. Oldenburgek honakoa azaldu du: “gauza handi-handiei esateko hitz arrunta zen niretzat. Geroago jakin nuen, hiztegian bilatzean, ‘monumentu’ oroigarri mota bat zela. Hasieran, ez nekien, ez nuen hori buruan hitz hori erabiltzean” (4). Monumentuek ez bezala, lanok ez dira historikoak ezta politikoak, behintzat, azalean; aitzitik, satira antzekoak dira, AEBko bizimoduaren hutsaltasunaren eta zentzugabetasunaren satirak. Lanok sortzeko inspirazio-iturrietako bat izan zen Macy’s saltoki handien Esker Emate Eguneko desfilea: AEBko marrazki bizidunetako pertsonaien globo handiak eraikinen silueta atzean. Desfileak nortasun estatubatuarraren merkataritza-ezaugarrien zentzugabetasuna islatzen zuen (5).\nOldenburgi Beranduko proposamena 1922ko Chicago Tribune arkitektura lehiaketarako – Matxarda, lehenengo bertsioa [Late Submission to the Chicago Tribune Architectural Competition of 1922: Clothespin (Version One), 1967] lana egitea bururatu zitzaion Chicagora hegazkinez zihoala. Matxarda bat zeraman, estudioko oihalezko eskultura batzuk lotzeko erabilitakoa(6). Matxarda Chicagoko etxe-orratzen aurrean jartzean, leiho parean, ohartu zen “halako ezaugarri gotikoa” zuela, itxura dela-eta, eta Michigan Avenuen kaleko Chicago Tribune eraikinaren ordezko izan zitekeela pentsatu zuen (7). Marrazkiaren izenburua irakurrita, pentsa daiteke 1922ko marrazki bat dela; izan ere, urte horretan abian jarri zen Tribune dorrea eraikitzeko lehiaketa eta aurkeztutako proposamen asko eskulturaren eta arkitekturaren artean zeuden.\nOldenburgek proposatu zuen eraikinaren “hankak” beira urdinez estaltzeko eta matxardaren “malguki”etan beirategidun jatetxeak egiteko. Eraikineko pasabideek hotsak aterako lituzkete haizea tartetik ibiltzean (8). 1976an, Oldenburgek matxarda erraldoiaren ideia gauzatu zuen finean, Filadelfiako erdigunean, Centre Square plazaren kanpoaldean: ia 14 metroko altzairuzko eta altzairu herdoilgaitzeko eta herdoilkorrezko Matxarda (Clothespin) erraldoi bat ikusgai ipini zen (9).\n1. Hochdörfer, Achim, eta Barbara Schröder (arg.), Claes Oldenburg: los años sesenta, Guggenheim Bilbao Museoa; Delmonico Books, Munich, 2012, 182 or.\n2. Jörg Wolfert, Claes Oldenburg: The Sixties erakusketaren liburuxka, Museum Moderner Kunst Stiftung Ludwig Wien, Viena, 2012, 14 or.\n3. Hochdörfer eta Schröder, op. cit., 179 or.\n5. Jörg Wolfert, op. cit., 14 or.\n6. Claes Oldenburgeta Coosje van Bruggen, Large-Scale Projects, The Monacelli Press, New York, 1994, 234 or.\n8. Ibid., 233 or.\n9. Ibid., 235 or.\nGuztiok elkarrekin begiratu Beranduko proposamena 1922ko Chicago Tribune arkitektura lehiaketarako – Matxarda, bigarren bertsioa (1967) marrazkiari. Zer ikusten dute ikasleek? Hasieratik ohartuko dira matxarda bat dela, baina eskatu gehiago sakontzeko. Zein perspektibatik ikusten dute? Zer dago atzealdean?\nZer da deigarria matxardaren formari dagokionez? Zer ekartzen die gogora forma horrek? Nola ematen du Oldenburgek aditzera irudiaren eskala?\nMatxardaren marrazki honek hiriko eraikin batek beharko lukeena irudikatzen du. Alderatu marrazkia eta etxe-orratz baten diseinua. Eskatu ikasleei matxardaren inguruan ibiltzen direla imajinatzeko. Oldenburgek pentsatu zuen matxardaren “malgukiak” jatetxe bat izango zirela eta “zuloak” pasabideak, haizea igarotzean txistu egingo zutenak. Eraikin baterako diseinu egokia al da Oldenburgen marrazkia? Zergatik?\nBegiratu marrazkiaren izenburuari. Zergatik aukeratuko zuen artistak? Azaldu ikasleei Oldenburgek imajinatu zuela marrazki hori 1922an egindakoa zela, lehiaketa baterako proposamena, hain zuzen, Chicago Tribune eraikina diseinatzeko lehiaketa. Epaimahaiak zer pentsatuko zukeen haren diseinuaren ingurua? Alderatu Oldenburgen diseinua eta 1922an eraiki zenarena.\nAztertu Oldenburgen marrazkiaren atzealdea. Goialdeko xehetasunak, ezkerrean, beste etxe-orratz bat irudikatzen du; horren teilatuan meskita bat eta minarete bat dago. Garai batean Medinah Club deitzen zen eraikin hori (orain Chicagoko Intercontinental hotela da), eta aipatutako Tribune dorretik iparraldera dago. Zergatik erabaki zuen Oldenburgek xehetasun hori gehitzea, beste asko ez bazituen adierazi?\nOldenburgi objektuen itxura interesatzen zaio, baita itxura horrek gogora ekartzen diona ere, tamaina aintzat hartu gabe. Matxarda etxe-orratz neogotikoekin alderatu zuen Oldenburgek, eta haren matxardaren eskultura Filadelfian egin zuenean, batzuek Constantin Brancusiren (1876–1957) Musua (Le Baiser, 1916) lanarekin konparatu zuten —Musua hiri horretako Philadelphia Museum of Art-en ikusgai dago—(1). Zer pentsatzen dute ikasleek konparazioaz? Beste zerbaitekin lotzen dute marrazkia?\n1. Ibid., 235 or.\nOldenburgen monumentuekin ere lotuta dago matxardaren marrazkia: eguneroko objektuez baliatzen zen monumentuak diseinatzeko. Eskatu ikasleei monumentuaren definizioan pentsatzeko (pertsona edo gertakizun nabari oroitarazteko egindako eskultura, eraikina edo bestelako egitura bat). Marrazkiak definizio hori betetzen al du? Zuen inguruko monumentu ezagunak eta Oldenburgen marrazkia alderatu.\nJarduera honetan, ikasleek monumentu bat egingo dute Oldenburgen artea insipirazio-iturritzat hartuta. Lehenbizi, omen egin nahi dioten pertsona edo gertakaria aukeratu eta hausnartu behar dute. Garrantzitsua izan daiteke eurentzat bakarrik edo gizartean (herrian, inguruan, familian eta abar).\nIkasle bakoitzak proposatutako monumentuaren zirriborro bat egin behar du. Argi adierazi behar dute kokalekua, tamaina, materialak eta beste edozein ezaugarri (adibidez, azalpen-txartel bat eramango lukeen). Maketa txiki bat ere gin dezakete eskura duten materialekin.\nIkaskideei euren monumentua erakutsi behar diete; guztiok elkarrekin bat aukeratzeko, hots, lehiaketa bat egiteko, zer prozesu jarraituko luketen eztabaidatu behar dute. Zer ezaugarri bihurtzen dute monumentu haien proposamenetako bakoitza? Zer antzekotasun eta zer alde dago Oldenburgen marrazkiaren eta euren proiektuen artean?\nChicago Tribune egunkaria, Chicagoko handiena, egoitza berria egiteko diseinu-lehiaketa abian jarri zuen 1922an. 100.000 dolarreko saria eskaini zuten “munduko bulego-eraikin politena” diseinatzen zuenarentzat. Mundu osoko proposamenak jaso zituzten (1). 45 urteren buruan, Oldenburgi “proposamen berantiar” bat bururatu zitzaion, XX. mendeko arkitektura-lehiaketa garrantzitsu horretarako.\nJarduera honetan, ikasleek “proposamen berantiarrak” egingo dituzte. Euren ustetan, nolakoa litzateke “munduko bulego-eraikin politena”? Eztabaidatu ikasleei formaren eta funtzioaren arteko lotura. Diseinua eta eraikinaren eginkizuna lotuta beharko luketela gogorarazi; hala ere, estetika zaindu behar dute. Tribune dorrea gotiko berriaren estetika du, baina bestelako proposamenak ere egin zituzten, hona hemen batzuk. Ikasleek proposamenaren marrazkia egiteaz gain, testu labur bat idatzi behar dute erabiliko liratekeen materialak eta eraikinaren eginkizuna azaltzeko.\nEskatu ikasleei euren proposamenak ikaskideei aurkezteko; galderak ere erantzun beharko dituzte. Alderatu guztion marrazkiak. Zein aukeratuko lukete bertan lan egiteko? Zergatik?\n1. “Tribune Tower competition”, Chicago Tribune, 1922ko ekainaren 10ean\nNeogotikoa: Erdi Aroko gotikoaren eragina duen arkitektura-estilo bat da.\nMonumentua: eskultura, eraikin edota bestelako egitura bat da, pertsona edo gertakizun nabari bat omentzeko edota oroitarazteko.\nOroigarria: pertsona bat edo gertakizun bat oroitzeko objektua edo egitura.\nSatira: bizioak eta zentzugabekeriak kritikatzeko eta agerian uzteko lan bat da, umorez, ironiaz, gehiegikeriak eta sarkasmoaz baliatzen da; bereziki esaten zaie egungo politika eta bestelako gaurko gaiak kritikatzen duten lanei.\nOldenburgen monumentuen inguruan:\nChinati Foundation Azken zaldiari monumentua (Monument to the Last Horse, 1991\nYale University, arte publikoa Yale unibertsitatean, [Lipstick (Ascending) on Caterpillar Tracks, 1969–74\nMundu osoko beste monumentuen inguruan:\nNazioak Sarean proiektua, munduko monumentu ezagunenak\nMunduko Monumentuen Funtsa\nTribune dorrearen lehiatzearen inguruan:\n“Tribune Tower competition,” The Chicago Tribune, 1922ko ekainaren 10ean\n“Claes Oldenburg: The Sixties,” YouTube video, 2 min 52 s, mumokvienna erabiltzaileak igota, 2012ko martxoaren 14an\nHochdörfer, Achim, eta Barbara Schröder (arg.), Claes Oldenburg: los años sesenta, Guggenheim Bilbao Museoa, Delmonico Books, Munich, 2012.\nJörg Wolfert, Claes Oldenburg: The Sixties erakusketaren liburuxka (ingeleseko bertsioa, Cynthia Hallek itzulia), Museum Moderner Kunst Stiftung Ludwig Wien, Viena, 2012.\nOldenburg, Claes. Claes Oldenburg, The Arts Council of Great Britain, Londres, 1970.\nOldenburg, Claes, eta Coosje van Bruggen, Large-Scale Projects, The Monacelli Press, New York, 1994.\n“Tribune Tower competition” (Tribune dorrea egiteko lehiaketa), Chicago Tribune, 1922ko ekainaren 10ekoa\nVan Bruggen, Coosje, Claes Oldenburg: Mouse Museum/Ray Gun Wing, Museum Ludwig, Kolonia, 1979.


Dario Urzai: «Begira dagoena obraren parte da» | Kultura | Berria\nDario Urzai. Artista\n«Begira dagoena obraren parte da»\nAsmatzaile espiritua dauka Urzaik, eta, horregatik, margolanek besteko arreta pizten diote margolana sortzeko erabilitako tresnek. 1990ean New Yorkera joan berritan egindako 21 artelanekin, erakusketa bat ireki du Bilbon.\n«Playbackean egiten dudan lehen erakusketa da hau». Normalean, azken unean egiten dabilen horixe erakutsi ohi du Dario Urzai artistak (Bilbo, 1958), baina, atzera begira jarri, eta 90eko hamarkadan New Yorkera iritsi berri-berritan egindako 21 artelan jarri ditu ikusgai orain Bilboko Michel Mejuto galerian. Sekula erakutsi gabeak zituen. Ibilbide luzea egin du ordutik hona, eta, besteak beste, Parisen, New Yorken, Helsinkin, Bruselan, Madrilen eta Bartzelonan erakutsi ditu bere margolanak. Bilboko Arte Ederren Museoak baditu haren obrak, eta baita Bilboko Guggenheim museoak ere. Baina badu arantza bat: azken hamazazpi urteetan ez du erakusketa indibidualik eduki Euskal Herrian, eta ez du ezkutatu horrek eragiten dion mina. Aske aritzearen ordaina dela dio berak. «Gaur ohartu naiz, baina bitxia da: hogei urtean hemen nire lanik ez erakutsi, eta orain hemen nabil duela 30 urteko margolanak erakusten». Azaroaren 9ra arte egongo da galerian.\nNew Yorken pisukide izan zenuen Txomin Badiola artistak esaten duenez, zurea ez da margolari izpiritua, baizik eta asmatzaile izpiritua. Ados zaude?\nIzan daiteke. Ikaragarri gustatuko litzaidake pintoreen jaidura hori edukitzea, baina ez daukat: gauzak asmatzeko beharra sentitzen dut. Erakusketan dagoen koadro bat egiteko, adibidez, pintzelaren mugimendu antropomorfikoak gaindituko zituen tresna bat asmatu nuen. Pintzelarekin 180 gradu baino gehiagoko birak emateko aukera ematen zidan gailu birakari bat erabili nuen horretarako. Pintore lan erabatekoa dirudi lehen begi kolpean koadro horrek, baina, gertuagotik begiratuz gero, ohartzen zara ezinezkoa dela zertzeladen mugimendu horiek egitea eskumuturrarekin. Asmaketa pixka bat badago, beraz. Beti behar izan dut halako zerbait. Pintoreen erreminta tradizionalak dira gizateriaren asmakizun handietariko bat: brotxa, adibidez. Gizaki primitiboarentzat, sofistikazio handiko lana da makila bati ileak txertatzea. Eskuen ondoren, aerografoa da pintura tresnarik antzinakoena, eta gero datoz brotxak.\nBeti igartzen zaizu interesa duzula margolanean ez ezik margolan hori sortzeko tresnan ere. Informatika oraindik minoritarioa zenean erabili zenuen zuk artean.\n1990eko hamarkadakoak dira lan horiek. Orduan erosi nituen ordenagailua eta inprimagailua; erakusketa bat egin nuen lan haiekin, eta Javier San Martin kritikariak idatzi zuen testua. Margolan txiki batzuk ziren, eta gero heldu ziren lan sofistikatu eta handiagoak, baina hor hasi ziren.\nMargolariaren jestua da zure lan askoren muina, baina, lehen itxura horren atzean, maiz egoten da zerbait gizatiarra ez dena.\nErakusketan bada koadro zuri-beltz handi bat, adibidez. Txomini [Badiolari] grazia handia egiten zion. Egun batez, bat-batean, gogoa piztu zitzaidan jestu bidez sortutako koadroak sortzeko, aldi berean horren kontrakoa ere izango zirenak.\nMakina moduko bat asmatu nuen horretarako. Bi barra lotu nituen lurretik sabaira, eta haien artean beste barra transbertsal bat jarri nuen, eraztun batzuekin lotuta, ezker-eskuin eta gora eta behera mugitu ahal izateko, eta kontrapisu batzuk ere lotu nizkion, pisurik ez balu bezala mugitu ahal izateko. Pintzelak jarri nizkion barra horri, eta helduleku baten bidez mugitzen nuen tramankulu hura guztia. Harriketarren inprimagailu bat zirudien [barrez]. Aurrez aurre eduki beharrean, bi alboetara nituen oihalak. Heldulekuarekin airean egiten nituen jestuak, baina, oihalak bi alboetara neuzkanez, ez nuen ikusten horrek oihalean uzten zuen arrastoa. Performance hutsa zen. Pintore bat imitatzen ari banintz bezala zen [pintzelkada bat egin du airean]. Pentsa: pintore bat imitatzen ari banintz bezala. Urruntzen nintzen arte ez nuen ikusten zer atera zen. Erabat naturalak dirudite piezek lehen kolpean, baina, ongi begiratzean, ohartzen zara ezetz. Baina bada begiratzen ez dakien jendea ere.\nMugako gune hori interesatzen zaizu, beraz?\nPuntu hori gustatzen zait. Susmoa piztea, sekula iritsi gabe «bai, jakina» esatera. Beste une bat maite dut nik: «Baina zer da hau? Uste dudana da? Ala ez?».\nEta zer harreman ezarri nahi zenuke obraren ikusleekin?\nBegira dagoena ere obraren parte da niretzat. Hasieratik izan da horrela. Esate baterako, Behatzailearen sabela da Bilboko Arte Ederren Museoan dagoen piezaren izena, eta, sasoi batez, maiz erabili nuen hitz hori artelanak izendatzeko. Nire obra erabat burutu gabe balego bezala da: behatzailea behar du. Obra guztiek behar dute behatzailea, ados, baina, zenbaitetan, badirudi sortzailea eta artelana nahikoa direla; nireetan, ez. Obra on bat ez da soilik ikusten duzuna. Obra on bat da era zehatz batera materializatutako zerbait, gehi gauza hori eta hari begira dagoen behatzailea bereizten dituen espazioa. Obra onek aktibatu egiten dute espazio hori.\nBitxia da margolari bat entzutea esaten pintore bat imitatzen ari balitz bezala pintatzen duela.\nAipatutako margolan zuri-beltz horiek egin eta hilabete ingurura, argazki kamera batekin egin nuen ariketa antzekoa. Segundo batez edukitzen nuen irekita objektiboa, eta, kamera eskuetan hartuta, jestu bat egiten nuen airean. Kamera argi iturriren baterantz begira jarriz gero, argi lerro batzuk sortzen ziren. Burgosko katedraleko beirateekin egin nuen hori, adibidez. Camera strokes deitu nuen serie hura: kamera pintzelkadak edo kamera ukaldiak. Erdi brometan esaten nuen Santa Luziari egindako omenaldi bat ere bazela, santu hori beti irudikatzen delako begiak plater batean daramatzala. Baina mugimendu hori sortu zen aurrez beste makina hura sortu nuelako. Dena egoten da lotuta.\nIa bi hamarkada pasatu dira Euskal Herrian azken erakusketa egin zenuenetik hona.\nMarka da gero! Euskal artista gutxik dute nik daukadan ibilbidea: erakusketak, museoak...\nEta zergatik izan daiteke?\nUrteekin, taldeak sortzen direlako, interesak daudelako, familiak eta genealogiak ezartzen direlako, eta ni beti ibili naizelako neure gisa: horrek beti du kostu bat. bestalde, izan daiteke kanpoan asko erakutsi dudalako ere. Gauza lotsagarri asko daude, kontatu ere egin ezin direnak, baina jakinarazi behar litzateke, adibidez, azken hiru urteetan nor egon den Gure Artea sarietarako izendatuta eta nork irabazi duen, eta ez dut gehiago esango.\nAskatasuna izan daiteke zeure gisa ibiltzearen alde ona?\nBaliteke. Rekalde aretoan egin nuen erakusketa duela hogei urte; gero, Parisen egon nintzen; Oslon egin nuen erakusketa bat, eta Bruselan; gero, Madrilen ere egon nintzen, eta, bitartean, hemen ezer ere ez dut erakutsi. Noski, hemen jendeak arrastoa galtzen dizu, baina kanpoan ezagun bilakatuz zoaz. Eta jende gehienak, aldiz, ez du bide hori egiten, eta esparru lokalean geratzen da. Curriculumak hor daude. Gainera, gertatzen da galeria garrantzitsu bat hartzen duenean jendeak maiz bere burua errepikatzeko joera izaten duela, eta nik ez. Horregatik kostatu izan zait galeria bat atzean uztea, nik aurrerantz jarraitzen nuelako eta haiek eskatzen zidatelako ongi saltzen zen lerroren batean jarraitzeko. Eta batzuetan bost hilabete ematen ditut obrarik bidali gabe, edo urtebete, nire obrek lan tekniko handia eskatzen dutelako; galeriak, berriz, behar du beti ekoizten ari den jendea. Eta horrek ere badu kostua. Zenbait jendek autobidea hartzen du, eta bidexkak aukeratzen ditugu beste batzuok. Eta, zer egingo diogu, oinezkoa naiz ni.\nNew Yorkera joan zinen momentua erakusten du Bilbon zabaldu berri duzun erakusketak. Zergatik sentitu zenuen hara joateko beharra?\nIrakasle nintzen orduan, baina banekien honetan aritu nahi nuela erabat. Londresen egon nintzen, eta gogorra egiten zitzaidan Bilbora itzultzea. Arriskatzeko gogoa nuen. Eusko Jaurlaritzak beka bat eman zidan, behintzat alokairua ordaintzeko ematen zuena, eta halaxe joan nintzen. Jauzi handia izan zen. Ordura arte liburu eta aldizkarietan ikusitakoa bertatik bertara ikusteko aukera ematen zigun hiriak. Lehen mailako erakusketak ikusten genituen, eta beti itzultzen nintzen etxera oso motibatuta, baina, hiru hilabeteren ondoren, etxera bueltatu eta ohartu nintzen indar hori desagertu egin zitzaidala: joaten nintzen sekulako erakusketetara, baina ez nuen ikusten ikusi nahiko nukeen ezer. Orduan konturatu nintzen nik neuk egin behar nuela ikusi nahi nuen hura. Aldaketa handia izan nuen orduan.\nBarra kode moduko batzuk ikusten dira margolanetan.\nInpresio handia egin zidaten barra kodeek, hemen ez zirelako ikusten. Orain pentsatzen dut lerro bertikal horiek etxeorratzen irudiak ere izan daitezkeela, eta hiriaren koloreetatik datoz pinturetako kolore metalikoak. Baina orain ohartzen naiz horretaz.\nHura izan zen zuen Paris.\nMichel Mejutok ere hori esaten du. Aurreko belaunaldientzat, Paris zen erreferentea, eta gu izan ginen New Yorkera joan zen lehen artista belaunaldia. Izan ziren beste pare bat gure aurretik, baina gutxi. Guggenheim sortu aurretik egin zuen mugimendu hori euskal arteak. Oraindik New Yorken bizi nintzela, aitak Bilboko Guggenheimen proiektuari buruzko albisteak bidaltzen zizkidan, eta ez nuen sinesten. Guggenheim bat bazegoen Txomin [Badiola] eta biok bizi ginen New Yorkeko loftetik metro batzuetara, eta gogoan dut behin nola esan nion nire piezetako bat Guggenheimen erakutsiko nuela. «Nahi bai zuk», erantzun zidan. Eta hara non, urte batzuen buruan, Guggenheimek erosi egin zidan lan bat.\nNew Yorkeko Guggenheim izango zenuen zuk buruan, baina Bilboko Guggenheim museoan bukatu, azkenean.\nBitxia da patua, ezta?\nNoiz erabaki zenuen Bilbora bueltatzea?\nUrte pare bateko egonaldi bat egin nuen Bilbon lehenik, eta New Yorkera itzuli nintzen gero. Pello [Irazu] eta Txomin [Badiola] jadanik ez zeuden han, eta Alejandro Garmendiarekin egon nintzen, batez ere. Gerora, 1999an etorri nintzen behin betikoz Bilbora.\nEta zergatik itzuli zinen?\nGaixoaldi txiki bat izan nuen New Yorken, eta gogorra egin zitzaidan han egotea. Hiri garestia da, gainera, eta jadanik ez zidan hasierako zirrara bera eragiten. Pentsatu nuen lanerako lagungarri izango zela leku egonkorrago batean egotea, nire lana teknikoki oso sofistikatua delako, eta horrek ere laguntzen duelako. Europan ikusten nuen nire etorkizuna. Izan nuen nazioartekotze sasoi indartsu samar bat, baina lanbrotuz joan da hori ere denborarekin, hainbat arrazoi direla medio.\nEz omen duzu zure lan askorik biltegian.\nSortu dudan gehiena saldu da, batera ez bada bestera. Eta gustatuko litzaidake nire obrak nork dauzkan jakitea. Egin dudanaren katalogo arrazoitu bat egin nahi nuke, baina ez dakit non dauden nire lanak. Nire obraren bat duen inork hau irakurriko balu, gustatuko litzaidake nirekin kontaktuan jartzea. Inoiz atzera begirako bat egingo balidate, lan handia dago hor, eta garestia izango da, gainera. Izan ere, pieza asko kanpotik ekarri beharko dituzte.\nArtista famatua zara, baina...\nSemeek galdetzen didatenean ea artista famatua naizen, ezetz esaten diet, artista ezaguna naizela.\nKontua da artista ezaguna zarela, baina akaso ez dela zuk nahi zenukeen arrazoiengatik. Polemika handia piztu zuen 2004an Athleticen gizonezko taldearentzat egin zenuen kamisetak. Zama egiten zaizu horregatik famatu izanak?\nGertatutakoak baditu bere alde onak eta txarrak. Gertatu zenean, oso haserre egon nintzen, eta oso sasoi gogorra izan zen, baina, denborarekin, ohartu naiz ezetz, ona izan zela.


Albisteak | Aresketa Ikastola\nArgantzon ikastolari lagundu nahi?\nArgantzon ikastolatik bertatik laguntza zertarako behar duten azaltzen digute bideo honen bidez.\nARABA EUSKARAZ, Arabako Ikastolon Jaiaren edizio berri bat ate joka dugu. Ekainaren 19an dugu hitzordua Olarizun eta Arabako Ikastola guztion artean antolatzen ari den egun honetaz gozatzeaz gain, laguntza ere eskaini beharko dugu Aresketatik.\nEkainaren 4an Aiaraldeko euskararen egun bateratua ospatuko dugu Luiaondon, 2021eko edizioa. Bai, abenduan posible izan ez zena ekainaren 4an burutuko dugu. #Euskaraktibatu\nEUSKARA AURRERA! ekimena\n«Euskaldunak zein Euskal Herriaren etorkizuna euskaraz imajinatzen duten herritar guztiak» manifestatzera deitu dituzte maiatzaren 21ean Donostian.\nZirkua hurbildu da Ikastola (II)\nHaur Hezkuntzako 4 urteko umeek zirkoa ekarri dute ikastolara eta funtzio desberdinak eskaini dizkiete 3 urteko umeei. Gozatu iksukizunaz!\nZirkua hurbildu da Ikastola (I)\nArmañongo Parke Naturalera bisita\nIngurumena zaindu beharraren garrantziaz kontzientzia hartzeko eta natura-ingurunearekiko enpatia sorrarazteko Karrantzako haranean kokatuta dagoen Armañongo Parke Naturala bisitatzeko aukera izan dute LH 3. mailako ikasleek.\nKultura Klasikoa - CLUNIA\nClunia Burgosko hegoaldean kokatzen den herri erromatar bat da, Aranda de Duerotik hurbil. Bertara hurbildu dira gure DBH4. mailako Kultura Klasikoko ikasleak, aztarnategiaren bisita gidatua egin eta egunean zehar antzeztuko ziren lanak ikustera.


Zaindu Zaitez | Nola lortu umeek barazki gehiago jatea\nSarritan, umeek barazkirik jan nahi ez badute ere, irmoak izan beharko gara, harik eta euren dastamen-papilak ohitu arte (zenbait azterketen arabera, 6 eta 8 urte artean gertatzen da hori).\nBarazkiak dieta osasungarri bezain orekatuaren osagaiak dira. Horrez gain, oso lagungarriak dira zenbait gaixotasun prebenitzeko orduan, eta hazkuntza egokirako funtsezkoak diren bitamina, mineral antioxidatzaile eta zuntz ugari ere eskaintzen dizkigute.\nHainbat azterlanen arabera, haurtzaroa oinarrizko epealdia da elikadurako ohitura osasungarriak geureganatzeko. Hori dela eta, umeei ahalik eta dieta osoena eskaini beharko diegu lehen urteetatik, eta, bertan, ezinbesteko osagaia izango dira barazkiak.\nOso egokia da egunero-egunero dietan barazkiak plater, hornigai, pure… moduan egotea.\nHasieran barazkirik jan nahi ez badute, bi metodo jarri ahal izango ditugu abian: batetik, platerak modu erakargarrian aurkeztuko dizkiegu bistatik sartu dakizkien; eta, bestetik, barazkiak sartuko dizkiegu euren gustu-gustuko plateretan (saltsak, tortillak, kroketak, pureak…). Hartara, konturatu gabe jango dituzte barazkiak.\nOso gomendagarria ere bada itxura atsegina izatea, platera jangarriagoa izan dadin eta bistatik sartu dakien. Horretarako, testurekin eta koloreekin jokatu ahal izango dugu, baina, batez ere, umeei eman nahi dizkiegunean. Nagusiagoak direnean, ordea, oso teknika ona da oso gustuko ez dituzten platerak (barazkiak dituztenak) euren gustukoekin nahastea. Azken batean, berdintasunezkoagoa den janaria egitea izango da helburua.\nEdonola ere, ez dugu opariaren teknika erabiliko, trukean ezer eskatu gabe bereganatu beharko dituztelako ohitura osasungarriak. Gainera, hobe da trukean izozkirik, tartarik, flanik eta karamelurik ez eskaintzea, koipe eta azukre asko dituzte-eta.


Le blog qui propose l'autonomie pour le Pays basque nord- Part 43\nGABI MOUESCA A BERRIA\nNous reproduisons ci-dessous, à l’attention de nos lectrices et lecteurs bascophones, le texte d’un entretien accordé par Gabi Mouesca, porte-parole de Autonomia Eraiki, à Eneko Bidegain du quotidien en langue basque Berria.\n« Autonomiek bermatuko dute biharko Europaren funtzionamendu ona«\nZergatik erabaki duzue autonomiaren aldarrikapena orain ateratzea berriz ? Zergatik sortu duzue kolektibo berri bat, alderdi politiko abertzaleek instituzioaren inguruko batzorde bat bazutelarik antzeko aldarrikapen baten finkatzeko ?\nAutonomia Eraiki kolektiboa osatzen duten batzuk alderdi politikoetako kide dira. Ez gara alderdi politiko bat. Haatik, Autonomia Eraiki taldean daudenak Ipar Euskal Herriko euskaldunen alde borrokatu dira, azken hogeita hamar urteetan. Kide gehienek autonomia aldarrikatu dute azken hogeita hamar urte horietan. Gaur egun, beharrezkoa iruditu zaigu eskaera hori berriz mahai gainean ezartzea. Gure herriaren aurpegi politikoa izugarri aldatu da, baita joko araudiak ere. Horregatik, beharrezkoa iruditu zaigu funtsezko eskaeretara joatea. Funtsezkoa, Ipar Euskal Herriarentzat autonomia aldarrikatzea da.\nNola kokatzen zarete Batera-ren dinamikari begira ? Euskal departamenduaren aldarrikapenaren aurka doa zuen iniziatiba ? Osagarriak dira ?\nDinamika horiek osagarriak dira. Ipar Euskal Herriko kontzientzia kolektiboa aldarazi nahi dugu, autonomiari begira. Ekimen pedagogikoa egiten ari gara. Autonomiaren bertutea frogatu nahi dugu, bai norbanakoarentzat, bai komunitateentzat. Joan den asteburuan, komunitate autonomoetan bizi direnen esperientzia ikusi genuen. Foro horretatik atera direnentzat aberasgarria izan da. Lekukotasun haiek entzun dituztenek Ipar Euskal Herriarentzat ere autonomia nahi dute.\nBatasunak kanpaina bat iragarri du autonomiaren alde. Zuen ekimenaren eta Batasunarenaren artean loturarik ba al dago ? Ez al da irakurgarritasun arazorik sortzen ?\nAutonomia Eraikik hasieratik argi utzi du alderdi politiko guztietatik distantzia berean egonen garela. Baina distantzia horrek ez du lan kolektibo bat trabatzen, ez ditu alderdi politikoekiko loturak trabatzen. Alderdi politikoek funtsezko lana egiten dute, eta gure funtzioa ez da haien lekua hartzea. Ideien laborategi bat gara, baina baita ekintzen laborategi bat ere. Autonomiaren aldarrikapenari buruzko irakurgarritasun faltari begira, argi utzi behar dugu alderdi politikoek beren lana egiten dutela. Gurea ez da lan horretan sartzen. Autonomiaren aldarrikapena ez da Autonomia Eraikirena, ez Batasunarena, ez inorena. Guztiona den kontzeptu politiko bat da. Gutarik urrun dago proiektu horren sortzaileak garelako ideia. Aldarrikapen hori aspalditik aldarrikatzeak ez du erran nahi horren jabetza hartu nahi dugunik. Ideia baten zerbitzuko gaude hemen.\nZein dira Autonomia Eraiki kolektiboak pentsatuak dituen hurrengo urratsak ?\nBiziki erantzun baikorrak ukan ditugu foro honetatik landa. Beste herri batzuetatik sartu dira gurekin harremanetan, hala nola Afrikako berebereak. Gure ekimenak biziki interesatu ditu. Dei asko jaso dugu, betiere ezagutzak trukatzeko helburuarekin. Horrek erran nahi du Autonomia Eraiki hobeki egituratu beharko dela. Igandean, Amnistiaren Egunaren karietara, hogei urteko abertzale gazteak etorri zaizkigu, hasi dugun sailean nola lan egin dezaketen galdeginez. Lan handia dugu orain, herri honetako gizonak eta emazteak autonomoak izan daitezen. Ipar Euskal Herriaren autonomia ezin izanen da egin autonomoak ez diren jendeekin. Komunitate baten autonomia lortzeko, pertsonen autonomia baitezpadakoa da.\nNon kokatzen duzue zuen proiektua Euskal Herri osoaren baitan ?\nAutonomia Eraiki ekimen abertzalea da. Herri bakar batean bizi gara. Euskaldun guztiak bezala, Zazpiak Bat dinamikan gaude. Gaur egun, aldarrikapen hori ez daiteke 60ko edo 80ko hamarkadan bezala ikus. Nazioarteko testuingurua aldatzen ari da. Herri txikia gara. Tresna egokiak aurkitu nahi ditugu, bihar Zazpiak Bat errealitate bihur dadin. Hain zuzen, iruditzen zaigu autonomia tresna instituzional egokia dela gure duintasuna berreskuratzeko.\nAutonomia bat zazpi herrialdeentzat ? Ala autonomia bat Ipar Euskal Herriarentzat eta beste bat edo bi Hego Euskal Herriko herrialdeentzat ?\nLehenik, oraingo errealitatetik abiatuz, iruditzen zaigu herrialde bakoitzak autonomia eskuratu behar duela. Ipar Euskal Herriarentzat urgentziazko gai premiatsua da. Gero, zubiak aurkitu beharko ditugu hiru lurraldeen arteko loturak sakontzeko, Zazpiak Bat eraiki dezagun, eta Zazpiak Bat hori eraikitzen ari den Europaren parte izan dadin.\nIndependentzia aipatzen duzue ?\nEuskal Herriak mendeak eta mendeak iragan ditu, beste herri batzuek ukan dituzten tresnarik gabe, bizirik, baturik eta indartsu jarraitzeko. Euskal Herriak jakin du bizirik irauten, jasan dituen gorabehera guztien gainetik. Euskal Herriak beti aurkituko ditu bizirik irauteko baliabideak. Euskal Herria osatzen duten hiru errealitateak desberdinak dira. Autonomiak mila aurpegi ditu. Foro honetan ikusi dugu errealitate desberdin bezainbat autonomia mota badela. Gauza bera izanen da Euskal Herrian ere. Ipar Euskal Herrikoa ez da Nafarroakoa edo EAEkoa bezalakoa izanen, hastapenean bederen. Autonomia tresna bat da, eta guri dagokigu tresna hori erabiltzea nahi dugun horretara joan gaitezen. Euskal estatuari dagokionez, iruditzen zait eraikitzen ari garen Europa ez dela estatuei bidea erraztuko dien Europa izanen. Etorkizunean, estatuak ez dira gehiago orain direna izanen. Herriak izanen dira eraikitzen ari den Europaren bizkarrezurra. Beraz, autonomiek bermatuko dute etorkizuneko Europaren funtzionamendu ona.\nEXISTER … POUR PROGRESSER DANS L’AUTONOMIE\nPendant ces deux jours j’ai assisté aux débats menés par les mili tants pour la survie d’un peuple : le peuple basque. J’ai parlé… mais j’ai aussi écouté. Les propos qui vont suivre ne résoudront pas la problématique du statut de ce peuple en Iparralde.\n– d’une assemblée élue,\n– d’un exécutif,\n– d’un budget propre.\nDE L’AUTRE COTE DE LA TERRE\nNous mettrons très prochainement en ligne leurs différentes prises de paroles publiques. Et peut-être quelques surprises aussi… En attendant, allez donc faire un tour sur le site indépendantiste du Front de Libération de Polynésie… Et ne vous abstenez surtout pas de laisser des commentaires, ici comme à l’autre bout de la planète.


Iriki Atia: febrero 2019\nOtsail-martxoko iriki atia egitaraua\nAnima zaitezte eta hurbildu euskara ikasleekin gozatzera doako saio ireki hauetara! Eman izena aurrez antigua@aek.eus helbidera idatzita edo 943 218088 zenbakira deituta.\n"Gatazkarik gabeko teknologia” ALBOAN GKEaren kanpaina bat da, eta haren asmoa da ezagutaraztea mugikorrek, tabletek eta ordenagailuek Kongoko Errepublika Demokratikoko ekialdeko gerrarekin duten lotura. Kanpainaren berri emango digute aipatu GKEko kideek.\nMartxoaren 5ean, asteartea, 18:00etan, Antiguako AEKn\nMartxoaren 25ean, astelehena, 09:30ean, Zuhaizti ikastetxean\nMartxoaren 27an, asteazkena, 16:00etan eta 18:30ean, Antiguako AEKn\nIparra.eus web-orria kudeatzen du Xabier Martinek. Teknologiaren bitartez euskararen erabilera zabaltzea du helburu, eta horretarako baliabide asko jartzen ditu eskuragarri. Saio honetan aplikazioak eta jokoak euskaraz nondik deskargatu ahal diren azalduko du, baita gure gailuak, ordenagailuak eta mugikorrak, euskaraz nola konfiguratu behar diren ere. Gainera, segurtasun informatikoan egon daitezkeen arriskuak ere azalduko ditu (wifiaren arriskua, WhatsAppa nola hackea ahal diguten, ordenagailuen datuak lapurtu pasahitza jakin gabe, disko gogor baten datuak berreskuratu...)\nMartxoaren 4an, astelehena, 16:00etan eta 18:30ean, Antiguako AEKn\nPirenaica. Mendietako kronikak bizikletaz\nKantauritik Mediterraneora, Ander Izagirre idazleak Pirinioak bizikletaz zeharkatu zituen mendikateari buruzko kronikak biltzeko: frankismoaren esklaboek egindako errepideak; paisaia eraldatu zuten mitoak; Frantziako Tourreko aspaldiko txirrindulariak; mugaren aldrebeskeriak: ‘stop’ seinale baten erruz hasi zen gerra bat eta hiru behiren truke lortu zen bake-itun bat; hartz lotsagabeak eta munstro lotsatiak; pintore kubistak, kondesa ilegorriak eta azeri bat.\nOtsailaren 25ean, astelehena, 09:30ean, Zuhaizti ikastetxean\nOtsailaren 26an, asteartea, 10:00etan, Antiguako AEKn\nOtsailaren 27an, asteazkena, 09:30ean eta 17:00etan, Amarako AEKn\nIpuin kontaketa eta hizketaldia\n"Basoaren alaba" ipuin laburren bildumean oinarritutako ipuien kontaketa eta hizketaldia eskainiko digu Leire Zinkunegik. Bizitza, heriotza, natura, lana, harremanak, bidaiak, hausnarketak, etab. jorratzen dituzten ipuinak dira. Ordu eta erdiko saioa: hiru ipuinen kontaketa eta berauetan landutako gaien inguruan elkarrekin mintzatzea.\nMartxoaren 7an, osteguna, 19:15ean, Groseko Irrintzi-AEKn


Kakao disolbagarria haurren elikaduran | Consumer\nKakao disolbagarria haurren elikaduran\nBere abantaila nagusia esnea kontsumitzea da.\nEgilea: maitezudaire 2002-ko martxoak 8\nGosarian maiz hartzen diren kakao-disolbagarriek oso kakao gutxi dute, eta, beraz, txokolatearen nutrizio-balioa oso bestelakoa da. Gure gosarietan eta meriendetan hain ohikoak diren produktu horien osagairik garrantzitsuena sakarosa (azukre arrunta) da; kakao-hauts deskoipeztatua, berriz, bigarren edo hirugarren osagai garrantzitsua da, marka komertzialaren arabera %20-25 ingurukoa. Gainera, produktu horietako batzuek irinak edo fekulak, laktosa eta landare-olioa gehitzen dituzte.\nKakao-disolbagarrizko 10-20 g duen esne osoko katilu batek (200 mL) 200 kaloria inguru ematen ditu. Beraz, elikagai energetikoak dira (400 kaloria inguru 100 gramoko), oso hezetasun txikia dutelako (%2) eta mantenugai nagusia karbohidratoak direlako (%86); proteinak, berriz, %7 inguru dira eta gantzak %3 inguru. Kakaoarekin egindako prestakin horiek, gainera, “teobromina” dute, nahiz eta oso kantitate txikitan (0,30 eta 0,43 parte milioiko), kakaoaren substantzia bereizgarria, eragin estimulatzaile ertaina duena.\nOndorio gisa esan daiteke elikagai horien abantaila nagusia dela zapore naturala baztertzen duten haurrei esnea egoki ematen zaiela bermatzea. Hori dela eta, gosari eta askarietan interes handiko osagarritzat har daitezke, eta, aldi berean, energia gehiago ematen dute.\ngosari haurren elikadura kakao meriendas-eu\nHaurren obesitatea: gosari ezin hobea dago haurrentzat?


Espazio publikoaren eta eremu pribatuaren arteko harremanak - Nontzeberri\nHasiera/ARTEA/Espazio publikoaren eta eremu pribatuaren arteko harremanak\nArtium museoan, datorren urteko urtarrilera bitartean, Muntadas. Elkarrekiko loturak, interconexiones, interconnessioni izeneko erakusketa paratu da. Bertan, 70eko hamarkadatik gaurko egunetaraino Antoni Muntadasen lanaren ikuspegi analitiko eta zeharrekoa eskaintzen da. Euskal Herrian artista honi eskaintzen zaion lehendabiziko erakusketa da.\nAntoni Muntadasen erakusketako obretan “behin eta berriz agertzen dira botere- eta kontrol-mekanismoei, espazio publikoaren eta eremu pribatuaren arteko harremanari edo komunikabideek informazioaren mediatizazioan duten esku hartzeari buruzko gogoetak”. Argazkiak, bideoak eta elementu horien arteko hibridazioak ezarri dira ikusgai.\nHortaz, mostra horrek ez du atzera begirako arrunt bat izan nahi, eta horrexegatik bestelako begirada analitiko eta zeharkako bat eskaini nahi da. “Esate baterako, erakusketan loturak egin dira haren diziplina arteko ikerketan behin eta berriz agertzen diren gaien artean, haren proposamen ospetsuenetako batzuk hautatuz”.\nDokumentazio bilduma bat ere jarri da ikusgai, eta Muntadasek burutu dituen azken hiru proiektu handiei buruzko informazioa erakusten da: Asian Protocols (2011-2018), About Academia (2011 y 2017) eta La construcción del miedo (2008-2013).\nMuntadasek, 2005ean Arte Plastikoen Sari Nazionala, eta 2009an Velázquez Saria irabazi zituen. Horrez gain, eta Veneziako Biennaleko espainiar pabiloiko artista ordezkarietako bat izan zen 2005ean. Paris, Massachusetts eta Venezian irakasle-lan handia egin du.


5 ago 11 - 5 ago 11\nNon mintzatzen den: Espainiar estatua\nHiztunak: 550.000 (100.000 ama hizkuntza)\nHizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak: ez du\nErakunde araugilea: Academia de la Llingua Asturiana\nAsturiera hizkuntza erromantzea da, "ibero-erromaniko" familiakoa. Era berean, asturleonera hizkuntza familia barnean kokatuta dago.\nHizkuntzak izen ugari hartzen ditu ohituraren arabera: Asturianu, Llingua asturiana edo Bable, azken hau askotan hizkuntza gutxiesteko erabili izan dena.\n[aldatu] Hiztunen geografia\nAsturiasen hitz egiten da batez ere (mendebaldean galizierarekin oso nahasia, eonaviera edo Fala).\nLeon, Zamora eta Salamancan mintzatzen dena Astur hizkuntza familiaren (asturleonera) dialekto berezitzat hartu ohi dira, leonera (llionés) izenarekin.\nPortugalgo ipar ekialdean, Miranda do Douro inguruan, berriz, izaera ofiziala duen mirandera hitz egiten da, leoneraren aldaera.\nAsturiera hiru dialektotan banaturik dago (mendebaldekoa, erdialdekoa eta ekialdekoa) eta hauek, era berean, azpidialekto zenbaitetan.\nGainera, Llanes eta Ribadesellako tejeroek hizkera bat sortu zuten, xíriga izenekoa.\n1639an Antón de Marirreguera apaizak argitaratutako "Pleitu ente Uviéu y Mérida poles cenices de Santolaya" liburua da lehenengoa asturieraz egindakoa.\nXVIII. mendean, Ilustrazioaren garaian, Gaspar Melchor de Jovellanos hizkuntzari sona eman zion, eta akademia arautzailea sortzeko beharraz hasi zen hizketan, bi menderen buruan azkenean gauzatu zutena.\n1839an argitaratu zuten Uvieun "Colección de poesías en dialecto asturiano", Xosé Cavedak antolaturik.\n1901ean "Ixuxú" astekariaren lehen alea kaleratu zuten.\n1974tik abiatu zen "Surdimientu" ("Pizkundea") izeneko mugimendu kulturala, Francoren azkeneko urteetan eta Conceyu Bable elkartearen sorrerak bultzaturik.\n1980an Academia de la Llingua Asturiana sortu zuten, erakunde arautzailea.\n1986ko otsailean "Radio Sele", gaur egun entzule gehien daukan irratia, hasi ziren emititzen.\n1996ko irailaren 6an "Les Noticies" astekariaren lehen zenbakia kaleratzu zuten.\n1997ko uztailaren 4an Bimeneseko udalerriak hizkuntzaren ofizialtasuna aldarrikatu zuen, horrelakorik egiten lehenengo herri asturiar bihurtuz. Honek eragin izan zuen beste herri batzuk, bata bestearen atzetik, gauza bera egitea: Morcin, Castrillon, Caso, Teverga, Laviana, Langreo eta Llanera. Ofizialki, Printzerriko epaitegi nagusiak bertan behera laga zituen aldarrikapenak, baina Bimenesen ordutik urtero ospatzen dute "Fiesta de la Oficialidá" jai-eguna.\nHistorikoki asturiera ez da hizkuntza onartua izan eta, askotan, espainieraren dialektotzat hartu dute zenbaitek.\nGaur egun, Asturiasko Printzerriko Autonomia Estatutuko 4. artikuluaren arabera babestua dago, baina koofizialtasun izaerarik gabe.\nGaztela eta Leonen leonerak ez du inongo errekonozimendurik, Leongo Unibertsitatean (kurtso bat eskaintzen da) eta Leon nahiz Zamorako udal batzuen aldetik ez bada.\nPortugalen, Miranda do Douroko aldaera den mirandesa ofiziala da portugesarekin batera.\nMirandesak ahozkotasun ezaugarri eta idazketa-arau propioak ditu eta leonerarekin erlazionatu ohi da. Asturiera, hala ere, erdialdeko dialektoan oinarrituz idatzi ohi da. Asturieraren gramatika, hiztegia eta ortografia arauak dialekto horretan oinarritzen diren bitartean, mirandesak grafia portugaldarraren eragina du.\nSakontzeko, irakurri: Asturierazko literatura\nGaspar Melchor de Jovellanos ilustratua izan zen bultzatzaile handienetarikoa garai hartan, Josefa arreba izanda nabarmentzeko lehen emakumea.\nXIX. mendekoak aipatzekoak dira Xosé Caveda y Nava, Xuan María Acebal eta Teodoro Cuesta poetak eta, agian hauen guztien gainetik, Fernán Coronas.\nLlan de Cubel, Dixebra eta Xera taldeak aipatzekoak dira, folk musika arloan.\n[aldatu] Erakunde eta elkarteak\n"Les Noticies" egunkaria.\n"Llengues Vives" aldizkaria.\n"Radio Sele" irratia.\nAstur-leonesa (asturiera, extremadurera, leonesa, mirandesa, montañesa) • Borgoinera • Dalmaziera • Emiliano-romagnoloa • Erretorromaniera (erromantxea, friuliera, ladinoa) • Franche-comtera • Frankoprovenzera • Frantsesa • Galiziera (eonaviera, fala) • Galoa • Gaztelania (kaloa, latinoamerikar gaztelania) • Istriera • Italiera • Katalana (algerera, balearrera, erdialdekoa, valentziera) • Korsikera (gallurera) • Ladinoa • Liguriera (genovera, monakoera) • Lombardiera • Lorrenera • Mozarabiera • Nafar-aragoiera (aragoiera, errioxera, nafar erromantzea) • Napoliera • Normandiera (jerseyera, guerneseyera) • Okzitaniera (gaskoia) • Piemontera • Pikardiera • Poitevin • Portugesa (afrikar portugesa, brasildar portugesa) • Siziliera • Valoniera • Veneziera • Xanpainera\nEzkutuko kategoria: Ast.wikipedian nabarmendutako artikuluak\nOrrialdearen azken aldaketa: 13:08, 26 Apirila 2011.


Sarratea Platan - Euskonews\nBi ontzi upategi handirekin egokitzea, ura eta janaria eramateko deposituak, ozpina desinfektatzeko, kanoiak Frantsesen, portugesen, ingelesen, eta holandesen erasoei aurre egiteko eta kateak esklabu matxinadak kontrolatzeko eskatu zuen batzordeak. Ontziek bi mastakoak behar zuten izan zalu ibili ahal izateko. Sendagile bat, bi marinel eta pilotu bat espainolak izanen ziren. Itsasontzia Ingalaterrako ikurrarekin aterako zen, Ginea Golkoan esklabuak hartu eta Santo Tome irlan geldialdi bat eginen zuten tripulazioak atseden bat har zezan, eta mandioka irina frijola eta palma koipea prezio onean erostera, esklabuei bazka egiteko, gero, Rio de la Platara ailegatzean ikurra aldatuko zuen espainola jarriz. Portugesek egiten zuten bezala kostuak jaisteko marinel xeheak jopuak izanen ziren. Denetara esklabu bakoitza 155 peso kostatzen zen. Baker and Dawson konpainiarekin sinatu zen tratua bi urterako eta honek 6.000 afrikar urteko entregatzeko konpromisoa hartu zuen. Sarrateatarrak Oñatin sortu ziren.\nEl Tratado del Pilar Dokumentua berak idatzi zuen. Hiru puntu garrantzitsu zeuzkan dokumentuak: Lehenengoa- Nazioaren batasuna ageriko egin. Bigarrena- Probintzietako autonomia baieztatu. Hirugarrena- Gobernua federala deklaratu.


KONPONDU WINDOWS-EK EZIN IZAN DITU ESKATUTAKO ALDAKETAK OSATU - LEUNA\nKonpondu Windows-ek ezin izan ditu eskatutako aldaketak osatu\nKonpondu Windows-ek ezin izan ditu eskatutako aldaketak osatu: .NET Framework zure sisteman instalatzen saiatzen ari bazara, litekeena da Windows-ek eskatutako aldaketak akats-kodearekin osatu ezin izana: 0x80004005, 0x800f0906, 0x800f081f, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422, 0x80070422 Kasu gehienetan, erabiltzaileak errore-mezu honen aurrean aurkitzen dira .NET Framework 3.5 behar duen programa edo aplikazio jakin bat exekutatzen saiatzen direnean eta .NET Framework instalatzeko Bai sakatzen duzunean, minutu pare bat igaro ondoren mezua bistaratuko du. .NET Framework (2.0 eta 3.0 barne) behar bezala instalatu dela. Baina programa berriro exekutatu ondoren errore-mezu bera bistaratzen du berriro eta .NET Framework instalatzeko eskatzen dizu.\nOrain .NET Framework 3.5 desgaitzen edo desinstalatzen saiatzen bazara (2.0 eta 3.0 barne) errore-mezu bat jasoko duzu Windows-ek ezin izan dituela eskatutako aldaketak osatu dio: Zehaztu gabeko errorea, errore-kodea 0x800#####. Errore-mezu bera bistaratuko da .NET Framework gaitzen saiatzen bazara, dagoeneko desgaituta badago. Beraz, denbora galdu gabe, ikus dezagun nola konpondu Windows-ek ezin izan zituen eskatutako aldaketak osatu behean zerrendatutako arazoak konpontzeko gidaliburuaren laguntzaz.\n1. metodoa: Exekutatu DISM tresna\n2. metodoa: Egin abio garbi bat\n3. metodoa: Ziurtatu Windows eguneratuta dagoela\n4. metodoa: gaitu .NET Framework 3.5\n5. metodoa: Erregistroaren konponketa\n6. metodoa: instalatu .NET Framework Windows 10 Instalazio euskarria erabiliz\n7. metodoa: Gaitu Zehaztu ezarpenak aukerako osagaien instalaziorako eta osagaien konponketa ezarpenetarako\n8. metodoa: Exekutatu Windows Update Troubleshooter\n9. metodoa: Exekutatu Microsoft .NET Framework konponketa tresna\n10. metodoa: Erabili .NET Framework Garbiketa tresna\nDism /online /enable-feature /featurename:NetFx3 /All /Iturria:[unitatearen_gutuna]:sourcessxs /LimitAccess\nOhar: Ez ahaztu [drive_letter] zure sistemako unitatearekin edo instalazioko multimedia unitatearekin ordezkatzea.\n3.Berrabiarazi ordenagailua aldaketak gordetzeko eta saiatu berriro .NET Framework instalatzen.\nBatzuetan, hirugarrenen softwarea .NET Framework instalazioarekin gatazkan egon daiteke eta arazoa sor dezake. Windows-ek ezin izan du eskatutako aldaketen errorea osatu, egin behar duzu garbiketa bat egin zure ordenagailuan eta gero saiatu .NET Framework instalatzen.\n1.Sakatu Windows tekla + I eta gero hautatu Eguneratzea eta segurtasuna.\n2.Ondoren, egin klik berriro Egiaztatu eguneratzeak eta ziurtatu zain dauden eguneratzeak instalatzen dituzula.\n3. Eguneraketak instalatu ondoren, berrabiarazi ordenagailua eta ikusi gai zaren Konpondu Windows-ek ezin izan du osatu eskatutako aldaketen errorea.\n1.Sakatu Windows tekla + R eta ondoren idatzi appwiz.cpl eta sakatu Sartu.\n2.Orain ezkerreko menutik egin klik Aktibatu edo desaktibatu Windows-en eginbideak\n3.From Windows Ezaugarriak leihotik ziurtatu markatu .NET Framework 3.5 (.NET 2.0 eta 3.0 barne).\n4. Sakatu Ados eta jarraitu pantailako argibideak instalazioa amaitzeko eta ordenagailua berrabiarazi aldaketak gordetzeko.\n1.Sakatu Windows tekla + R eta ondoren idatzi regedit eta sakatu Sartu Erregistro-editorea irekitzeko.\n3.Ziurtatu AU aukeratzen duzula eskuineko leihoko panelean klik bikoitza baino Erabili WUServer DWORD.\nOhar: Goiko DWORD aurkitzen ez baduzu, eskuz sortu behar duzu. Egin klik eskuineko botoiarekin AU-n eta gero hautatu Berria > DWORD (32 biteko) balioa . izendatu gako hau ErabiliWUServer eta sakatu Sartu.\n4.Orain Balioaren datuak eremuan sartu 0 eta sakatu Ados.\n5.Berrabiarazi ordenagailua aldaketak gordetzeko eta berriro saiatu Windows Update exekutatzen.\n1.Sortu aldi baterako karpeta bat Temp izeneko C: direktorioaren azpian. Direktorioaren helbide osoa izango litzateke C:Temp.\n2.Muntatu Windows 10 Instalazio-euskarria erabiliz DAEMON Tools edo Virtual CloneDrive.\n3.Abioko USB bat baduzu, konektatu eta arakatu unitateko letrara.\n4.Ireki Iturburuen karpeta eta gero kopiatu SxS karpeta bere barruan.\n5.Kopiatu sxs karpeta honetan C:Temp direktorioa.\n6.Idatzi powershell Windows Search-en eta egin klik eskuineko botoiarekin PowerShell ondoren, hautatu Exekutatu administratzaile gisa.\n7.Ondoren, idatzi komando hau powershell leihoan:\ndism.exe /online /enable-feature /featurename:NetFX3 /All /Iturria:c:\tempsxs /LimitAccess\n8.Minutu gutxiren buruan lortuko duzu Eragiketa arrakastaz burutu da mezua horrek esan nahi du .NET Framework-en instalazioa arrakastatsua izan dela.\n9.Berrabiarazi ordenagailua eta ikusi gai zaren Konpondu Windows-ek ezin izan du osatu eskatutako aldaketen errorea.\n1.Sakatu Windows tekla + R eta ondoren idatzi gpedit.msc eta sakatu Sartu irekitzeko Talde-politika editorea.\n2. Joan bide honetara:\nOrdenagailuaren konfigurazioa > Administrazio-txantiloiak > Sistema\n3.Ziurtatu sistema karpeta hautatu duzula eskuineko leihoan aurkitu Zehaztu aukerako osagaiak instalatzeko eta osagaiak konpontzeko ezarpenak .\n4. Egin klik bikoitza gainean eta markatu marka Gaituta.\n5. Sakatu Aplikatu eta ondoren Ados.\n6.Orain berriro saiatu .Net Framework 3.5 zure sisteman instalatzen eta oraingoan funtzionatuko luke.\nBertatik Microsoft webgunea deskargatzea Windows Update Troubleshooter eta exekutatu. Orain Windows-ek eskatutako aldaketa-errorea ezin izan duela konpondu ahal izateko, Windows Update behar bezala exekutatu behar duzu .NET framework-en bertsioa eguneratzeko funtsezkoa baita.\nMicrosoft .NET Framework-ekin arazoren bat aurkitzen baduzu, orduan tresna hau aurrean dituzun arazoak konpontzen eta konpontzen saiatuko da. Deskargatu eta exekutatu tresna .NET Framework konpontzeko.\nTresna hau azken baliabide gisa erabili behar da, ezerk ez badu funtzionatzen, azkenean, .NET Frame Cleanup Tool erabiltzen saia zaitezke. Honek zure sisteman hautatutako .NET Framework-en bertsioa kenduko du. Tresna honek .NET Framework instalazio, desinstalazio, konponketa edo adabaki akatsak aurkitzen badituzu laguntzen du. Informazio gehiago nahi izanez gero, joan ofizial honetara NET Framework Cleanup Tool erabiltzailearen gida . Exekutatu .NET Framework Garbiketa tresna eta behin .NET Framework desinstalatzen duenean berriro instalatu zehaztutako bertsioa. .NET Framework ezberdinetarako estekak goiko URLaren behealdean daude.\nKonpondu teklatuan idazteko zenbakiak letrak ordez\nKonpondu Windows Installer zerbitzua ezin izan da atzitu\nNola konpondu zure ordenagailuak Memoria arazo bat du\nKonpondu Mesedez, sartu disko bat disko aldagarrian USB errorea\nHori da arrakastaz lortu duzuna Konpondu Windows-ek ezin izan du osatu eskatutako aldaketen errorea baina oraindik gida honi buruzko galderarik baduzu, galdetu lasai iruzkinen atalean.


ELAk demanda bat aurkeztu du Alconzako 25 kaleratzeak baliogabetzeko - Berango - Hiruka.eus\nELAk demanda bat aurkeztu du Alconzako 25 kaleratzeak baliogabetzeko\nAnder Zarraga 2022-05-06 12:43\nAlconzako langileek 68 egun daramatzate greban.\nEAEko Auzitegi Nagusiko lan-arloko aretoan egin dute eskaria Berangoko lantegiko enplegu-erregulazioko espedienteak eragindako 25 kaleratzeak baliogabetzeko. Argudiatu dutenez, Alconzak ez ditu legezko baldintzak bete eta greban ari diren langileak bakarrik bota ditu.\nELA sindikatuak ohar batean adierazi duenez, Irizar taldeko kide den Alconzak ez ditu Langileen Estatutuan eta 1483/2012 Errege Dekretuan ezarritako legezko baldintzak bete. Azaldu duenez, enpresak ez ditu langileei eragiten dizkieten irizpideak adierazi, eta horren eraginez greban ari diren langileak bakarrik kaleratu dituzte, eta ez lanera joaten jarraitzen dutenak. Sindikatuak ziurtatu duenez, Lan Agintaritzak bereziki nabarmendu du aspektu hori, enplegu-erregulazioko espedientea izapidetzean egindako nahitaezko txostenean.\nHorren ondorioz, ELA sindikatuak demanda bat formalizatu du Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko lan-arloko aretoan Berangoko Alconza enpresaren eta Irizar Taldearen aurka. Horretan, Alconza enplegu-erregulazioko espedienteak eragindako 25 kaleratzeak baliogabetzeko eskatu du.\nAlconzako langileek 68 egun daramatzate greba mugagabean enpresak eta Irizar Taldeak ezarritako neurriaren aurka; horretaz gain, mobilizazio ugari egin dituzte Berangon eta Ormaiztegin, kaleratzerik aurreikusten ez duen irteera eskatzeko.\nEra berean, Alconzako langileek laguntza eskatu diote Eusko Legebiltzarrari Irizar Taldearen "egungo babesgabetasun eta utzikeriagatik", Beraien ustez, Berangoko enpresaren jarraipena "arrisku larrian" jartzen duelako. "Euskal Herriko enpleguaren eta industria-sarearen defentsak euskal erakundeen benetako babesa behar du, eta ez du polizia-hornidurarik bidali behar euren lanpostuak defendatzen dituzten langileak grebarako eskubidearekin zapaltzeko", ziurtatu dute.\nAzkenik, ELAk "sindikalki eta judizialki borrokan" jarraituko duela adierazi du, "Eskura dituen tresna guztiekin Euskal Herrian enplegua suntsi ez dadin".\nAlconzako 25 langile kaleratu ditu Irizar Taldeak\nIker Rincon Moreno api 05 Berango\nIrizar Taldeak Berangoko Alconza lantegiko 25 behargin kaleratu zituen astelehenean, apirilaren 4an, enpresa-batzordeak jakinarazi duenez. Horren a...


Zuntz laser bidezko ebaketa DANOBAT, IRIS modelua (eus)\nZuntz laser bidezko ebaketa DANOBAT, IRIS modelua\nDANOBATen IRIS zuntz laser bidezko ebaketarako makina produktibitate handikoa da eta honako ezaugarri hauek nabarmentzen zaizkio:\n· Ebaketa eta piercing-erako abiadura handia egoera solidoko laser honek sortutako dentsitate handiko sortari esker.\n· Azelerazio handiak ebaketan zein posizionamenduan, makinak motor linealetan oinarritutako zinematika duelako.\n· Alfer-denbora minimoak mahaien aldaketa automatikoari esker.\n· Layout sinple eta trinkoa. Zuntza erabiltzeak sinplifikatu egiten du makinaren arkitektura, sorta hari bidez garraiatzen baita.


Bedoña 1907-01-27; Donostia 1933-03-23\nUrtarrilaren 27an munduratu zen, garai hartan atxabaltarra zen Bedoña auzoan urte batzuk geroago Loramendi izenordearekin euskal literaturaren eszenategira azalduko zena. Bedoñako auzotarrek Aretxabaletara baino Arrasaterako joera handiagoa -eta errazagoa- izan dutenez gero Juan haurra Arrasateko herri eskolan ikasi zuen lehenik. Gelakideen artean Jokin Zaitegi Plazaola izan zuen, hura baino zenbait hilabete zaharragoa. Juan txikia Bedoñako giro baketsuan hazi zen, landare, zuhaitz, txori eta abere artean.\nHamabi urte zituela, 1919ko udan, Bedoñatik Joxe Mari Oiartzun Aita kaputxinoa igaro zen eta hark konbentzitu zuen fraide sartzeko. Hurrengo urteko udan, beraz, Altsasuko Kaputxinoen komentura joan zen eta erlijioso bizitzan eman zituen harez geroztik Juan gazteak hil arterainoko urteak. Izen zibila egokitu behar izan zuen eta aurrerantzean Fray Joaquin de Bedoña gisa agertu zen komentu barnean. Literatura kontuetarako, berriz, Loramendi hautatu zuen.\nAltsasutik Zangotzara aldatu zen ikasketekin jarraitzeko, eta prozesu horretan -hain barneratua zeukan fraide izateko ikasketei buru belarri lotu behar zitzaiela- euskara ia-ia galtzeraino heldu zen. Ahaztu egin zitzaion, behintzat neurri handi batean, eta elkar komunikatzeko zituzten zailtasunak zirela eta, gorriak eta bost pairatu zituen etxekoren bat komentura bisita egitera hurbiltzen zitzaionean. Horretaz jabeturik, damutu egin zen -batez ere gurasoei zien begirune eta maitasunarengatik- eta euskara berreskuratzeari ekin zion. Bedoñara Hondarribiatik 1926ko abenduaren 31an igorritako eskutitzean1 irakurtzen da:\nBadirudi Zangotzan zegoenean, 1925ean, burutu zuela Stabat Mater (Ama Neketsua) testuaren itzulera. Horixe bide da Loramendiren lehen lan literarioa. Esan behar da maisuki ikasi zituela latina eta grekoa eta horren testigantza utzi zuen bere obran. Aitzol zenak bere Eusko Olerkiak. 1932-ean dioenez, 1924an hasi zen Loramendi bere lehen olerkiak konposatzen eta "Zeruko Argia" aldizkarira bidaltzen. Aita Damaso Intza euskaltzaina omen zeukan gidari.\nEgia aitortzera, nik ez daukat hain garbi horrela izango zenik. Eta urte haietan euskararekin zituen zailtasunetan oinarritzen naiz zalantza horri eusteko. Dena den, ez litzateke harritzekoa isilpean literatura ariketak burutu izana, gurasoei agindu bezala, ama hizkuntzan aurrerapenak egiteko. Baina, edozein modutan, izatekotan ez ziren olerkiak goi mailakoak izango. Artean Loramendik bide estua zuen euskal literaturan nabarmentzeko. Goian aipatutako eskutitzean, idazten zien gurasoei:\n"Oraindik zazpi urte pasatu arren, gausa gueienak acordatzen ditut; nola astoaz Mondragora joaten nintzan; nola etortzean aitajaunak galdetzen ziran Mundrauko berriagatik; nola biorrakin ibiltzen nintzan; nola olloari jarraika chikia nintzenean, eta ala beste gauza azko ere"\nKaputxinoren jantzia 1925ean bereganatu zuen eta hurrengo urtean Hondarribiara bidali zuten Filosofia ikastera. Gipuzkoar hiri hartan eman zuen azken Gabon gauean honela idatzi zien gurasoei:\n"Son las dos de la mañana; acabo de acostarme, mientras que en mi imaginación calenturienta bullen a manera de ligeras mariposas todas las impresiones y recuerdos de la simpática Noche Buena. Pero, por fin, mis ojos se cierran vencidos por el cansancio y se apodera de mi espíritu un suave y plácido sueño, en el que fui maravillosamente trasladado a mi casa paterna, a Mendibitzu, donde contemplé maravillado un cuadro encantador: primeramente vi a mi madre que sostenía entre sus brazos un Niño de extraordinaria hermosura; al lado de la madre el padre haciendo caricias al Infante y en derredor todos mis hermanitos cantándole mil coplas graciosas; allí eran de ver a Félix con su chistu, a Lucio con su tambor, a María con sus sonrisas. ¡Qué escena tan encantadora! Hasta el perro negro y el gato pardo miraban con envidia desde el sitio de mis "veinte duros"..."\n"Veinte duros"-en gaineko aipamen bitxi horren nondik norakoa ulertzeko, Juan haurrak neguko gauetan lo etxeko supazterrean atsegin zuela egitea azaldu behar da. Eta amak ohera bidali nahi izaten zuen arren, hark "Ezta ehun ogerlekorengatik ere!" erantzuten bide zion, lasai-lasai.\nFilosofiako azken urtea eta teologiako lehena Lizarrako komentuan egin zituen, 1928 eta 1929an. Eta 1930ean Iruñean hasi zen, teologiako beste hiru ikasturteak emateko. Errepublikako garaia zen eta urak ez zetozen bare erlijiosoentzat.\n"¿Y qué les diré de la dichosa República? Que nos da harto que pensar y que si Dios N.S no se lo remedia y no nos ayuda, nos va a reventar y nos va a partir de por medio... ¡Infames y canallas! Bien pueden averiguar el odio satánico que nos tienen. Por lo mismo que tienen a la Iglesia y a Jesucristo y a Vds. también y a todos los euskaldunes..."2.\nEskutitz bera, "Arana'tar Leokadio Jaunari eta Ezpeleta'r Eulalia Andreari" bere gurasoak agurtu ondoren "Gora Jaungoikoa! Gora Euskal Herria! Gora euskaldunak! (Izen oyek sukartu bitzate gure biotzak!)" batekin hasten zen. Adierazgarria, zeharo, Fray Joaquin de Bedoñarengan ematen ari zen bilakaera kualitatiboa zela eta. Ikasketetan barrena ari zela, bere burua gero eta jantziagoa ikusten zuen Loramendik:\nEskutitz horretan ere gurasoak lasaitu nahi bide ditu, bere osasun egoera dela eta: "De salud bien... como siempre... Quizás un tanto alto de carnes..." Eta lau orrialdeko eskutitza amaitzeko albiste bat ematen die:\n"Onezkero jakiñean egongo zerate Azkoitia'r Jose Luis Aita Altsasun hil zala; neroni atsekabe aundia eman zidan, lagun zintzoa baitzan. Oraingo "Zeruko Argia"n arkituko dezute neronek berari eskeñitako olerki bat (poesia). Begira zazute azkenean izen au: "Loramendi" O.M.C".\nOfizialki, beraz, egiten die gurasoei Juan semeak olerkigintzan aurrerantzean erabiliko duen izenaren aurkezpena.\n1"Loramendi"-k 1926-1932 bitartean gurasoei bidalitako eskutitz batzuen kopiak eskuetaratu berri zaizkit.\n2Iruñetik etxera 1931ko abuztuaren 29an bidalitako eskutitza\n31933an, Urretxun, Patxi Etxeberriaren "Bost Lore" suertatu zen irabazlea; 1934an, Zarautzen, Iokin Zaitegiren "Tori nire edontzia!"; Loramendiren omenez 1935ean Bedoñan antolatu zen eta Luis Jauregi Jautarkolen "Maite Opari" titulatuak eraman zuen lehen saria.


Hernaniko Berriak elkarteak 25 urte beteko ditu. Deia, Noticias de Bizkaia\nHernaniko Berriak elkarteak 25 urte beteko ditu\nEkimen bereziak antolatuko dituzte merkatariek aurten, horien artean apirileko elikadura denden zozketa\n2018(e)ko martxoaren 10a, larunbata - 06:03etan eguneratua\nHernani- Berriak Hernaniko Ostalarien eta Merkatarien Elkarteak 25 urte beteko du aurten. Urteurren esanguratsu hori dela eta, Udalak atzo agerraldi batean berretsi zituen herriko merkataritza sustatzeko duen konpromisoa eta elkarlana indartzeko asmoa. Bestalde, Berriak elkarteak aurtengo prestatu duen egitarauaren berri eman zuen eta Hernani txartelak herriko merkatarientzat duen garrantzia gogorazi zuen.\nIldo horretan, apirilaren 16tik 25era elikadura denden zozketa egingo dute. Aste horretan boleto batzuk banatuko dituzte erosleen artean eta zozketa irabazten dutenek erosketa bale batzuk eskuratuko dituzte bertako elikadura dendetan gastatzeko. Uztailean, iaz bezala,Kaxuelitak Hernanin ekimena errepikatuko dute eta, San Joan jaietarako “merkatarien jai handi bat” presta-tzen ari direla aurreratu zuten.\ntXARTELAAzpimarratu zutenez, Udalaren eta Berriak elkartearen arteko elkarlanaren emaitzetako bat izan da Hernani txartela. 2013. urtean sortutako txartel hori berpizteko asmoa du Berriakek. Mertxe Jimenezek, merkatarien ordezkariak, nabarmendu zuenez, “merkataritza gune handietan kanpainak egiten ari dira haien txartelarekin deskontuak egiten dituztela esanez. Gogorazi nahi dut Hernani txartela duten bezeroei %3ko deskontu zuzena egiten zaiela Berriakeko saltoki guztietan. Guk ez ditugu kate handi horien baliabide berak publizitatea egiteko, baina gure txartelak abantaila handiak ditu”.\nGainera, Hernani txartelak kiroldegian sartzeko balio du, udal liburutegian liburuak maileguan har-tzeko eta, ohiko kreditu txartelak bezala, edonon ordaintzeko. Jimenezek adierazi zuenez, “garrantzi-tsua da hernaniarrok jakitea, txartel hori herritik kanpoko erosketetan erabilita, herriko merkatariak laguntzen ari zarela”. Hernani txartela doakoa da gainera. - A.M.


BALERDI ARANBURU, Iban "Errudunaren atzetik" (Liburu-iruzkinak)\nlñaki Irasizabal "Igelak benetan hiltzen dira" . Elkar, 2011\nDagoeneko seigarren nobela argitaratu du Iñaki Irasizabal durangarrak, kontuan hartzeko ibilbide literarioa egiten ari den seinale. Oraingoan ere oso gustuko duen genero beltza hartu du oinarri, baina ez da horretan gelditu. Izan ere, estilo honek eskaintzen dituen aukerak baliatuz, gizartearen nolabaiteko azterketa egiten saiatu da, gertaera jakin batzuen aurrean jendeak eman ditzakeen erantzunen bitartez.\nIstorioa hamabi urteko Aroa neskatoaren desagerpenarekin hasten da. Gertaera lazgarria da bai familiarentzat bai herri osoarentzat. Ezer gertatzen ez den inguruneko egunerokotasuna aztoratuko du denbora batez, baina pistarik ezean, pixkanaka ahantzi egingo da guztia eta bizitza arruntak aurrera egingo duo Dena den, eragindako zauri eta oinazeak ez dira berez joango, are gutxiago gertukoenen kasuan. Honela, neskatoaren aitak ahalegin guztiak egingo ditu ikerketa bertan behera gera ez dadin. Ahalegin hauek, ordea, aurreikusi ezin . diren ondorioak izango dituzte.\nKontatzeko moduari dagokionez, idazleak kronika gisa helarazten digu informazioa. Horretarako, herri berean bizi den baina gertatutakoei bazterretik behatzen die n narratzailea hautatu duo Kasu honetan badu honek arrisku bat, lehenengo pertsonan bizi ez izanda hainbeste detaile jakitea posible ote den zalantza sortzen baitu. Baina baita autoreak ederki aprobetxatzen duen beste alderdi bat ere. Izan ere, gizartearen azterketaren bidetik, narratzailearen eta bere bikotearen sentsazioak interesgarriak dira, zuzenean ukitzen ez dituzten gertakariek euren bizimoduan ere baduelako eragina.


Kafe aleak 85\nBarsak laugarren gol bat sartu zuen gau hartan, eta garaipen argiarekin bukatu zen partida. Berehala jakin nuen zergatik luzatu zuen kamiseta hura Llorentek, Beti Mugan berriz bueltatzekoa zen, eszenatokietara, Irunen, azken aukera apika. Eta, katalanez inguratuta aspaldian, ezin izan nuen kontzertura joan, ez nuen modua aurkitu, nola azaldu izan nintzenarekin atzera elkartzeko aukera nuela. Orain berotan ez dakit nahiko nukeen ere, gauza ugari mugituko ziren, ez dakit muturren aurrean ikusi nahiko nukeen jada garai hura joana dela. Agian hobe horiek denak dauden lekuan, oroitzapenentzako errausterik\nezean, futbol zelai polit baten lur azpian.