etorkizuna etorkizun: febrero 2011\nArrasateko Garagartzako San Migel elizaraino hurbildu naiz gaur goizean. Lekuko izan nahi nuen, herriko eliz-batzordeak hartutako erabaki baten ondorioan: apaizik ezean, auzoetako elizkizunak burutzea gero eta konplikatuagoa denez gero, igandeetako ofizioak laikoen esku geratzen ari dira.\nLagunak ditudan Arantza Ezkurrak eta Joxe Eugenio Otaduyk lehen aldiz hartu dute ardura osoa elizkizunean. Eta nota altuarekin gainditu dute erronka. Gaurkoan Joxe Eugeniok zuzendu du zeremonia, baina hurrengoan Arantzak hartuko du lema. Lauzpabost arrasatear bikote dira dagoeneko elizaz eliza ari direnak.\nHonetaraino albistea. Eta horrek hausnarketa txiki bat merezi duelakoan nago. Eliza egunetik egunera gorriagoak ikusten ari da, berrikuntzarako gaitasunik ezean erabat galduta. Eta gainera, badirudi ardatz berdinaren inguruan bueltaka ari dela, gero eta uzkurrago, gero eta zaharkituago. Elizari bere leihoak irekitzeko premia gainezkatzen ari zaio, eta gure tenpluetatik osteratxo bat egitea besterik ez da egin behar, diskurtso monokorde eta anakronikoek zein mesede gutxi egiten dioten ikusteko.\nBi mila urte pasatxo iraun duen erakundea egundoko krisi sakonean erori zen iragan mendeko erdialdera eta egoerak ez du hobera egin, ezta horretarako borondaterik ote duen erakutsi ere, txarrena dena. Oinarriko kristauok penaz begiratzen diogu, multiesklerosiak jota burua jaiki ezinik dabilen elizari. Datorren urtean mende erdi bat izango da, II Batikano Kontzilioa ireki zela, eta haize freskoa ekar zezakeela zirudien gertaera hari frenorik astunena jartzen saiatu dira, Juan XXIIIz geroztik izan diren gainerako goi eliz-agintarien aldetik. Oraindik orain, dagokigun gotzainak etsipenezko sutzarrera egur gehiago bota zuen, “mugitzen dena, infernura!” adierazi nahi izan balu bezala.\nEgia esan –eta bekatu larriren antza har dezakeen arren- kristautasun humanistaren bideetatik ibiltzeko ez dut eliza ofizialaren beharrik. Tenplurik egokiena nork bere baitan eraiki dezakeena delakoan nago, lagun hurkoarenganako begirunetik darion giza-arautegia zintzo bete izanik.\nArantza eta Joxe Eugenioren gaurko otoitzekin berriago sentitu naiz.\nIkusi bideo hauek:\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 19:40 No hay comentarios:\nEtiquetas: Arrasate, Garagartza, laikoak elizkizunak\nGaurkoan lau eskutitz igo ditut, BEHIN IZAN ZIREN blogera. Lauak Jesús Trincadorenak. Kontzentrazio esparru desberdinetan egon zen bitartean Marcos Vitoriarengandik jasotakoak galdu egin ziren, Jesusen bizimodu ez ohikoarengatik. Behintzat, niri ez zizkidan eskuetaratu Trincadok, eta ziur nago berak etxean zituen guztiak entregatu zizkidala.\nTrincadok, berezko bere umoreak hala gidatua, deitura desberdinak ematen dizkio Argèles sur Mer-i; Sahara del “Remolino del Diablo”, Costa Azul eta Isla de Argéles. Laugarrenean, hau da, Mexikoko Frantziako Enbaxadoreari bidalitakoan –nik daukadana aurreneko zirriborro bat delarik- marrazki bat eskaintzen digu arrasatearrak.\nTrincado ziur zegoen egun haietan Mexikorako igarobidea iritsiko zitzaiela, eta denak jarraian Celestino Uriarterengana –Txilera- joan ahal izango zutela. Hala ere, kontzentrazio esparruko zurrumurruei jaramonik eginda, adierazten dio Vitoriari: “Hoy he sabido que está casi lista la cuestión, pero México impone una condición para restringir cierto sector político, pues dice que las “madres del cordero” de Gurs han dado un resultado indeseable para México, y el quid está ahora (se supone) en quién será el que ponga el cascabel al gato y hace la clasificación”\nIrakurgarria da, oso, bere mamiarengatik, Mexikoko Enbaxadoreari igorritakoa. “Quienes firmamos este escrito nacimos para mover las lanzas que Quijano (o Quijote?) depara y no la pluma de su padre, mil veces genial” Gainerakoak ere ildo beretik jotzen du\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 9:28 No hay comentarios:\nEtiquetas: argèles sur mer, Jesus Trincado, Marcos Vitoria, Mexico\nBadirudi mendebal-iparraldeko estatuak arduratzen hasiak direla, Libiako gauzak hartzen ari diren itxura dela-eta. Eta galderak dantzan ditugu: Nor arraio dabil iraultzaren atzean? Nork armatu du biztanleriaren zati handi bat? Nor ari da borroka estrategia zuzentzen ari? Ai ene... eta Al Qaeda balitz?\nEspita ireki zuen Tunisiak. Egiptok segitu zuen... eta Libiaren txanda heldu denean, “Arranopola, hau ez da berdina! Zerbaitek ihes egin digu eskuetatik” oihukatzen dute estatu boteretsuek, mahgrebiar alde osoaren gaineko azterketa berriak dardaran jartzen dituelarik, egoera aurrerantzean kontrolatzea nekezago gerta lekiekeela antzemango balute bezala.\nZein da diferentzia erabakigarria orain arteko iraultza multiestatalean? Hitz magiko bakar batek desberdintzen du: petrolioa. Horrexek arduratzen ditu, eta ez beste ezerk, “mundu zibilizatuko” agintariak... Azken albisteek diotenez, libiar kasuan, matxinatuek kontrolatzen dituzte petrolio ustiapeneko zentrorik garrantzitsuenak. “Baina nor dago Gadafi kentzearen aldeko erreboltaren buruan? Eta Al Qaeda balitz?” Itaun arduragarriak, oso, zenbaitzuentzat.\nEdozein modutan - eta politika kontzeptuaren barruan denetariko osagaiak sar daitezkeela kontuan izanda, funtsezkoa ekonomikoa delarik- benetan kezkatzen ditu modu berdinean agintari guztiak Libian gertatzen ari denak? Norbaitek ikusi al du azken orduetako petrolioaren prezioak izandako igoera? Horra begiradatxo bat bota eta berehala ondorioztatu ahal izango dugu, honez gero batzuk eskuak igurtzen ari direla, pozez beterik. Zenbait hilabete barru ezagutuko dugu konpainia batzuen 2011ko ekitaldi ekonomikoaren emaitza. Eta orduantxe jakingo dugu nor ez dagoen une hauetan hain arduratua libiar iraultzarengatik.\nErrekurtso naturalen gaineko hausnarketa berri bati ekin geniezaioke, horretarako gogorik edukiko bagenu. Berriz ere, munduko aberastasunaren banaketa egoki eta orekatuari buruzko aldarrikapenak egin genitzake, ahal duenak aditu nahi duela jakingo bagenu. Munduan zehar maiz antolatzen diren ez dakidan zenbat gizarte-forotara jo genezake, banatze-justiziaren premiaz manifestazioak antolatzeko, gero eta okerrago goazela ezagutuko ez bagenu.\nBaina munduaren aldakuntza geure esku dagoela sinetsi nahi dugunok, etsipenezko putzutik bada ere, hausnarketak egiten segituko dugu, aldarrikapenak barreiatzeari berrekingo diogu, eta manifestazioak zein agerraldiak prestatzen arituko gara. Arazoa ez da bakarrik Al Qaeda. Inondik ere ez!\nMarrazkia: Josetxo Ezkurra\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 14:35 2 comentarios:\nEtiquetas: Al Qaeda, Libia\nJose Antonio Arana Martijarekin goiza Gernikako bere etxean eman ondoren, eta nirera ailegatu berri naizela, lerro hauek idaztera jarri naiz, hain zuzen, otsailaren 23ko arratsaldean, ordu pare bat bakarrik falta direnean hain justu hogeita hamar urte betetzeko, frankismoaren nostalgikoek euren kolpea burutzeari ekin zutenetik.\nHogeita hamar urte bete dira eta denboraren poderioz pertsonen oroimenak printzatzen hasi direla ematen du, une gogor eta zalantzakor haietan kolpisten lerrora pasatzeko keinu egin zutenetako askok demokraziaren balioak errepikatzen dituztelarik... hemerotekak hor ez baleude bezala. Baina ez noa honez gero ezagutua denaz ezer idaztera.\nJose Antonio Arana Martijarekin konpartitu dut goiza eta, besteak beste, duela hogeita hamar urteko gertaera haien inguruko ospakizunetan ari diren pertsonaiez ere aritu izan gara apurtxo batez. Gehiegi haizatu gabe, denbora alperrik galtzeak ez gaituela inora eramaten ikasi baikenuen aspaldi. Gehiago interesatzen zitzaidan bere buruaren gaineko Jose Antonioren azalpena, hau da datorren martxoaren 10ean laurogei urte beteko dituen euskaltzale zintzoaren ibilbidearen nondik norakoa Euskonewseko irakurleentzat grabatzea.\nEta beste gauza ugariren artean, Jose Antoniok gogoratu dit, gaurkoaren moduko egun batean berriz ere faxismoaren erresumara eraman nahi izan gintuzten politiko eta militar haietako askok deklarazio higuingarriak egiten dituzten bitartean, 1981ko berpiztaile faxista haiek ezkutuan sostengatzen zituztenei aurre egiteagatik, bera kartzelara sartu zutela 1968an. Zer zela eta? Gernikan ikastola sustatzearen bekatu larria!\nDena den, sekretutxo bat ere kontatu dit: presoei euskarazko klaseak emateko eta musika erakusteko aprobetxatu zuen kartzela-denbora. Eta orduantxe piztu zitzaion musikaren gaineko ikerkuntzari lotzeko ideia. Deliberamenduaren lehen fruitua, euskaltzaleok behin edo behin eskuan izan dugun “Musica Vasca” liburua izan zen. Gero besteak etorri ziren.\nGarbi dago: ¡No hay fascismo que por bien no venga! Urte askotarako Jose Antonio!\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 16:22 No hay comentarios:\nEtiquetas: 23-F, ARANA MARTIJA, FAXISTAK, MUSICA VASCA\nZin egiten dut, e-buzoia ireki nuenean, asaldatu egin nintzela. “La sexalescencia” zioen erreferentzian. Eta hitz bitxi horrek okerrarazi ninduen. Bidali zidana, argentinarra bera, ez da sexuarekin zerikusirik eduki dezaketen mezuak bidaltzeko zalea, baina bizi garen gizarte nahastaile honetan edozeinek paira dezake labainkada eta nire lagunak bere ohiko jokaera guztiz normalaren gaineko kontrola une batez galdu ote zuen pentsatu nuen.\nAdiskidearen osasunari buruzko zalantza argitu nahian mezua zabaldu... eta edukia sexuarekin ez baizik sexagenarioekin –hau da, hirurogeietan sartuta gauden pertsonekin- zegoela erlazionatuta ikusi nuen. Alde batetik, lasaitu egin nintzen nire adiskidearen buru-osasun egoera normala zela egiaztatu nuelako. Eta bestetik, berriz ere nire adiskidearekin ados nengoela ikusi nuelako, oraingoan sexabikaintasun kontzeptuarekin inguruan.\nEta zer da sexabikaintasuna? Gauza xume bat: hirurogei urteetako muga gainditu dugun gizon eta emakume independenteak, aspalditik lan egiten ari garenok, direla hamarkada batzuk lanak bibliar sasi-madarikazioarekin eduki zezakeen sinonimia hankaz gora jarri genuenok. Gero eta gehiago bide gara, sailkapen horretara iristen ari direnak, egunetik egunera itxura arraroagoa hartzen ari den gizarteko adin piramideak erakusten duen moduan.\nBatzuk jubilatu egin gara; beste askok nominan segitzen dute. Kasu batean zein bestean oraindik ere gizartearentzako emaitza positiboak eskaintzeko gai gara, eta etengabe erakusten dugu. Modu berezian emakumea agertzen zaigu, historian aurreneko belaunaldi guztiz burujabetua osatzen dutenak. Ez dauka zerikusirik, gure amek egin ahal izan zutenarekin. Eta egundoko indarraz erakusten ari dira sexabikaintasunaren barruan eskubidez egotearen errealitatea.\nBizitzak eskaintzen dituen sari eta tranparik gehienak ezagutzen ditugu sexabikaintasunekook, eta gai gara arriskuak garaiz antzemateko. Ez dugu negar egiten hutsik etxeratzen garenean, ezta neurriz kanpoko salto salataririk ematen zori oneko jainkosak sorbaldan ukitzen digunean. Badakigu dena abagunekoa dela, eta gauza gara emozio orekari eusteko, lurrera erori gabe. Eta horrela izango da betiko, izan ere gure bertuteen artean ahaztua daukagu noiz ikasi genuen itsas-laminen kantuei entzungorrarena egitea.\nDuela ez hainbeste, hirurogei urtekoak zaharrak ziren. Eta 65erako hil kanpaiak hurbil zeuden. Egun, ordea, gaztaroa nostalgia apur batekin gogoratzen badugu ere, aurrera begiratzen dugu itxaropentsu sexabikaintasunekook, osotasun fisiko eta intelektualarekin. Aprobetxatu beharra dago bizitzak eskaintzen dizkigun zirrikitu eta bide bakoitza, gure izpirituarekin bat egin dezaketen garapenerako aukerei heltzeko.\nHorixe da sexabikaintasuna. Sexuarekin ere ez dakit, baina seguru baietz “sesuarekin” zeharo kidetua den bizitza-aldia.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 13:08 No hay comentarios:\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 13:05 No hay comentarios:\nSeguru nago Idoia Mendia Eusko Jaurlaritzako bozeramaleak ez dakiela zer den balio erantsi kontzeptua. Bestela ezin daiteke esan, bota berri duen astakeria. Brian Currinen taldeak Euskal Herriko bake prozesuaren berreraiketan ez duela balio erantsirik ekartzen adierazi du Jaurlaritzaren izenean, eta –nolabait ere- Madrileko Gobernuaren izpirituari helduz.\nNik dakidanez, materia hila da balio erantsirik eskaintzen ez duen bakarra. Gainerako guztiak, neurri handian zein apalagoan, egiten dute. Balio hori, kasu batzuetan negatiboa izan daiteke. Baina izan, bada. Horregatik ezin dut ulertu Mendiarenaren gisako harribitxi iluna.\nNik uste dut edozein agintarik –batez ere agintea gizarte zibiletik iritsi zaiolako- ontzat eman behar dituela gizarte zibilean modu operatibo positiboan sortzen diren ekintzak. Eta gure gizartea, inoiz baketuko bada, denen beharrean dagoelakoan gaude asko. Agintariak eta beraiei aginte eman diegunak, den-denak aritu behar dugu bizikidetzak exigitzen dituen gutxieneko baldintzak lortzeko. Eta gizarte zibilak begi onez ikusten du Currin edo beste edozeinen ekarpena, onerako bada.\nA! Eta bi alde ados ez daudenean, arbitrajera jotzen da normalean. Horrela izan da gure herriaren historian, foruetatik hasita. Nik ez dakit noiz izango den, baina seguru nago Euskal Herriaren gatazka politikoari irtenbide emateko, inoiz arbitrajera jo beharko dela. Eta inork ez luke beldurrik izan beharko, azken finean bizikidetza baketsuaren mamia, komunikazioaren bitarteko elkar ulertzean datza. Eta poliki-poliki, euskal gizartearen agente guztiok horra apuntatu beharko genuke, hots, pentsamolde, sentimendu, nortasun eta identitate desberdinen arteko elkarkidetza positibo eta emaritsura.\n“Tunel baten irteera” idaztirako (http://txemax.blogspot.com/2011/02/tunel-baten-irteeran.html) erabilitako argazkia atera nuen toki berean egin dut gaurkoa. Eta biak alderatuz, diferentzia bat dago agerian: pintada desagertu da. Norbaitek balio erantsia jarri dio bake prozesuari. Hartu nota, Mendia andrea!\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 10:25 No hay comentarios:\nEtiquetas: bake prozesua, Brian Currin, Idoia Mendia\nCarlos Abaitua hil da. Otsailaren 13an betiko itzali zen, fedearekiko gizarte konpromezutik beharrean bizi diren giza taldeak zerbitzatzen aritu den apaizaren bizitza. Duela hirurogeita bost urte apaiztu zenetik gizarte salakuntza garbia eragin duen gizakume sakon eta langileak agur esan zigun joan den igandean, bere azken hilabeteak gaixotasunak ezindua eman dituela.\nAspaldiko laguna nuen Carlos. Eta hain aspaldikoa, izan ere sendi-harreman estuak direla-eta, 1957an egin genuen lehen aldiz topo, non eta Arabako Villamardones herrixkan. Ordurako, Gasteizko Gotzaindegiaren Gizarte Idazkaritzaz arduratzen zen eta aipatu herri horretan nekazal-abeltzantza ustiapen bat martxan zeukaten, arabar bizilagunik pobreentzako elikagai aproposak lortzeko prestatuta. Ordudanik gure arteko erlazioa bizi-bizia izan da, eta aitortu behar dut, kristau bezala nire apaiz erreferentea izan dudala.\nBizkaiko Berrizen 1921an jaioa, Gasteizen apaiztu zen 1946an. Erromara joan zen ikasketekin jarraitzera eta handik itzultzean arabar gotzaindegira igaro zen, ordutik hil arteko bere zeregina txiroen aldeko lana izan delarik. Askatasunaren doktrina predikatu zuen Carlosek, bere hitzak freskotasun eta gaurkotasun osoz jantzita joan direlarik beti.\nCarlosi zor zaio 1956an Gasteizko Adurza auzoaren diseinua, arabar hiriburura etorkinak hainbat tokitatik iristen ari zirenean, bizitza-baldintza negargarrietan. Carlos Abaitua eta Jose Maria Setienek idatzi zuten urte hartan “Un barrio nuevo” liburuxka, eta bertan ziotenez “La Iglesia con presencia activa en el barrio es una pieza fundamental en las futuras relaciones humanas del poblado, algo así como una Iglesia indígena en medio de la cristiandad naciente”\nDoktorego tesia 1964an burutu zuen Abaituak, “La doctrina sobre la libertad política en el magisterio del Papa Leon XIII” tituluarekin. Liberalismoak arriskuan jarritako balioen defentsa egiten du bere tesian, eta amaitzen du txalotzen Juan XXIII-k “Pacem in terris” entziklikan irekitzen zuen bidea.\nPertsonen arteko diferentziak gainditzeko dialogoa defendatzen zuen Carlos Abaituak. Hori bera eskatzen zuen 1965ean “Católicos desunidos” liburuan, hain zuzen integrismo eta progresismo pentsamendu ildoen zentzu peioratiboa indargabetzeko. Uste zuen edozein jarrera aldaraz daitekeela elkarrizketaren bidez, eta gizon-emakumeok gai garela, teorian kontrajarriak diren ideien arteko zubiak ezartzeko.\nDiodan, aipatu liburu hori “Colección Antena”ren bosgarrena izan zela, aurreko lauen egileak Ricardo Alberdi, Gregorio Rodriguez de Yurre, Jose María Setien eta Jerez Tiana izan zirela. Goi mailako pentsalariak denak.\nAbaituaren hitzak dira: “La transformación del sistema económico no puede hacerse sin el sacrificio de todos, aceptando una reducción del consumo. Para solucionar el paro hay que invertir y para invertir hay que ahorrar; por esto, la solución de la crisis económica y laboral pasa por la austeridad y por la superación de esta sociedad consumista en la que nos movemos” Ezagunak egiten zaizkigu? Gure eguneko gizartea dardaran jartzen ari den krisiari aurre egiteko esanak direla ematen du, ezta? Bada... 1982koak dira! Hain zuzen, Teologia Fakultateko Dekanoa zenekoak ditugu, eta ordurako gure sistema ekonomikoa zaharkitutzat jotzen zuen.\nCarlosen aldeko elizkizunetan Jose Maria Setienek adierazi bezala, Abaituak eredua eman zuen bere konpromezuarekin, izan ere alderdi erlijiosoa ez da nahikoa egiazko ebanjelioa predikatzeko. Errealitate soziologikoa ezagutzea eta lantzea ezinbestekoak zituen Abaituak bere pastorala burutzeko. Edozein motatako krisia zein den eta non datzan antzematea lehen urratsa dugu gizartearen bilakaera itxaropentsurako. Eta hori Carlos Abaituak inork baino hobeto zekien... eta praktikatzen zuen. “Descubrió cómo debe de estar en su sitio el sacerdote, sin vivir de espaldas a las grandes necesidades de los seres que, aún sus penurias, deben de ser amados” azpimarratu zuen Donostiako gotzainak.\nAbaitua kontsekuentea izan da bere kristau fedearekin. Demagogia salatzen zuen, batez ere lurreko azaletik erauzteko ezertxo ere egin gabe injustiziak kondenatzen dituztenena. Giza eskubideen defentsa, babesik gabekoen aldeko aldarrikapena, hau da, justizia soziala izan zen Abaituaren motore indartsua. Ebanjelizazioa ekintzaren bitartez daramaten horietakoa zen. Anekdota gisa aipa dezaket, berarekin izan nuen azken solasaldian, Euskal Herrira iritsitako etorkinen uhin berriko emakume islamiarrek beloa eramateko eskubideaz aritu ginela.\nBaina Carlos Abaitua bere herriko seme bat ere izan zen, euskalduna, Euskal Herria maite zuena. Eta gure gizartearen zabukadek min egiten zioten. Konbentzitua zegoen euskal elizaren betebeharrik garrantzitsuenetakoa gure arteko bakea eragitea dela. Jose Antonio Pagolarekin batera publikatu zuen “Cambio social y evangelio en el Pais Vasco” liburuan idazten zuen Abaituak, 1990ean: “El magisterio de los Obispos vascos sobre la paz ha llegado poco a las bases eclesiales. Sin embargo son éstas las que se deben implicarse en lo que debe asumirse como una prioridad pastoral específica de los cristianos vascos. La pacificación condiciona el propio proceso de la fe en Euskadi. Algo habría que hacer para que las bases asuman como suyo lo que les corresponde. ¿No ocurrirá que al pueblo llano le dicen más los gestos que las palabras?\nCarlos Abaituak utzi gaitu. Baina bere izpirituak gurekin jarraituko du, gizarte injustiziarik txikiena den bitartean. Egun Handira arte, Carlos!\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 16:23 2 comentarios:\nEtiquetas: Carlos Abaitua, Gasteiz, Jose Maria Setien, kristautasuna\nDeba Goienako astekari batean gaur atera behar zen hementxe doakizuen nire ekarpentxoa. Ez dakit publikatu ote den, arratsaldeko 3:15etan ez baitidate oraindik ekarri aldizkaria eta, beraz, ezin dut ziurtatu inork irakurri ote duen. Nik, bada ezpada ere, hona aldatzen dut idazkiñoa.\n“Paseatzen ari nintzen lehengo goizean, Arrasate-Eskoriatza ibilbidetik eta Almen Ikastetxeko inguruetan espektakulu berri baten egiaztapenak harrapatu ninduen. Ikasleak ziren, ikasle gaztetxo ugari, eguneko betebeharretara patinetez zihoazenak. Ikuskizun bitxi hark zenbait gogoetarako aukera eman zidan, eta horietako batek nire haurtzarora eraman ninduen.\nHain zuzen ere, Arrasateko biatoristen ikastetxean ari gineneko denborak ziren, eta Aretxabaletatik ikaskide batzuk zetozkigun egunero, bizikletaz. Gogoan dauzkat, euria eta eguraldi kaxkarraren kontrako kapa luze haietan babesturik, bi herriak bereizten zituzten lau kilometroak gaindituz. Pedalez-pedal atera zituzten aurrera ikasketak.\nAlmeneko gaztetxoek irribarre gazi-gozoa lorarazi zidaten, tramankulu toleskorrari seriotasun osoz zangoen indarrarekin abiadura ematen zioten bitartean. Diferentzia bat dago bi aldietako kasuen artean: nire ikaskideek behartuta erabiltzen zuten bizikleta; oraingo neska-mutiko horiei, ordea, modak ekarri die patinetea. Dena den, niri orain bezala, ziur nago berrogeita urte barru eurek ere oroituko dituztela nostalgiaz oraingo joan etorriak”\nBertako irakasle batek aitortu didanez, modak arazo bat ekarri du: patineteak aparkatzeko toki egokirik eza . Ez dezatela burua gehiegi nekaraz esan nion. Modak, datozen bezala joan egiten dira-eta. Dena den, oraingo honek dirauen bitartean, txalo beroa gaztetxoei, gorputza astintzeagatik.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 15:01 No hay comentarios:\nEtiquetas: aretxabaleta, ikasleak, patinete\nAitortu behar dut urrundik ikusi dudanean nire barnean haserre-eraso bat igarri dudala. Gure herriak arras zikinduta daude eta badirudi batzuek gozatu egiten dutela pintadekin. Ez dago egunik, artista anonimoren batek bere ezadostasuna guztion ondarea den herrietako eraikin zein gaineko ibilgeturen bitartez erakusten ez digunik. Tira; ez noa sakontzera denok ezagutzen dugun gaian. Alperreko ariketa litzateke-eta.\nBaina pintadara hurbiltzen joan naizen heinean baretzen joan da haserre puntua, zeharo ezabatu arte. Hormaren kontrako eraso zuzena iruditu zitzaidana paperean eginda zegoela ohartu naizenean, -eta semearen erantzukizuna hari ez dagokiola dakidan erren- mezuaren egileen ama guztiz desagertu da nire gogotik. Paperaren zimurrek protesta egin dutenen begirune zibilizatuaz hitz egin didate. Eta argazkia atera dut, salakuntzak eta estetika ez direla elkarren etsai egiaztatzeko asmoz.\nGero konturatu naiz, dena den, hiri euskaldun batean behin protesta idatzia prestatzen hasiz gero, egileei euskaraz izkiriatzea otu zekiekeela, edo behintzat bi hizkuntzatan. Ziur nago, espainierazko Y VASCA, TODO POR LA PASTA esloganarekin asebete-beteak geratu direla kartel jartzaileak. Errima zuten literatura giltzarria beraien sentimendua adierazteko. Eta ez bide dute pentsatzeko astirik galdu nahi izan, euskarazko esaera burutsurik asmatzen gai ote ziren frogatzeko. Hurrengoan?\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 19:13 No hay comentarios:\nEtiquetas: eslogana, euskara, pintada, zikinkeria\nBeste bi eskutitz jaso ditut BEHIN IZAN ZIREN blogera. Jesus Trincadok segitzen du idazten, Marcos bere adiskidea Toulousen dagoelarik. Astebeteko epean bidaltzen ditu biak, albisteetarako egarria nolakoa zuten garbi adierazten delarik. Zer nolako albisteak?\nArgèles sur Mer deritzaneko kontzentrazio esparruan erretenituta, atxilotu haientzat Amerika agertzen zitzaien urrezko helburu bezala, nahiz eta egunak pasatu ahala batzuen eta besteen jokoak ageriago geratzen ziren eta Trincado zein Vitoria kexu azaltzen ziren, ordurarte lagun min izandako zenbaitzuekiko.\n“Ayer, por mediación, me llegó la hoja de ficha para la solicitud de entrada en México” komunikatzen dio Trincadok Vitoriari, baina jarraian azpimarratzen du: “por las posibles contrariedades que ello pudiera tener con la ficha hecha por el Partido Socialista, acordamos el rechazo y considerar más acertado seguir tus instrucciones”\nEta kontzentrazio esparruan preso egoteak umore ona ez ziola kentzen erakutsiz, Ameriketarako bidaiarekin amets egiten zuela garbi utzita, gehitzen du Trincadok: “Yo, por si acaso algún pícaro me hace alguna jugarreta para darnos un susto en la travesía jugando a minas, he aprendido a nadar bastante bien”\nBEHIN IZAN ZIREN: http://behinizanziren.blogspot.com\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 10:45 No hay comentarios:\nIñigo Arregi arrasatear artistak Gasteizen izan zuen bere erakusketa baten katalogorako zenbait hitz eskatu zizkidan 2006an, eta ondokoa idatzi nuen, testu luzeago batetik hona aldatuta:\n"Erakusketa bat bisitatzen dugunean objektuak aurkitzen ditugu, artistaren adierazpen askeko ahalmenak sortuak. Eta erantzunetara eramaten gaituzten galderak sorraraz ditzakete objektu horiek, azken finean arte eta erantzuna hitzak sinonimoak baitira. Eta erantzunak, gainera, asebete egiten badu, arte hitzak sakratu izateari utz diezaioke, askatasunaren adierazpena bilakatzeko. Iñigo Arregiren obrak itaun asko eragin ditu nire baitan eta erantzunak, egileak berak bere lanetarako eduki litzakeen arrazoiekin bat etorriko ez balira ere, asebeteta utzi naute. Iñigoren formak sinboloak bilakatu zaizkit, haren izpirituaren uneko ibilbidearen arabera. Azaleko ikusliarrarentzat, forma antzerakoak irudi lezakete baina berezko muga zorrotzek bereizten dituzte. Hala ere, artistaren gogoa hantxe dago, bere osotasunean, horixe baita baliozko azken erantzuna. Forma eta sinbolo guztien artetik, konstante eraikitzaile bezala, artistaren izpiritua igartzen da argi eta garbi. Irudien berreraiketa jarraikia artistaren barne jarrera sakon eta ausartak ahalbidetzen du eta – seguru nago- bere kontzientziarekiko joera zintzoak barne bakea dakarkio Iñigo Arregiri"\nBost urte geroago Iñigoren beste erakusketa batera hurbildu naiz, kasu honetan Bilbon, eta nire hitz zahar haiek gainera etorri zaizkit, egundoko indarrez. Egiaztatu dut orduan idatzitakoak bere balioan irauten duela, baina ez -jakina- igarle ahaltsu horietakoa naizelako, baizik eta Iñigok zintzo-zintzo segitzen diolako bere ibilbide artistikoari. Bere gogoak dioenari jarraitzen dion artistak erraztu egiten du ikusliarraren lana. Eta horien artean nago ni, lerro xume hauek idaztera jarri naizelarik, emozio eta eskerronetik. Azken finean, Iñigok bere ingurukoak gozarazten baititu artearekin. Aukera duten guztiak gonbidatu nahi ditut erakusketa ikustera, eurek ere gozatuko dutelakoan.\nKrisisfactory Arte Aretoa\nEstraunza kalea, 7 BILBO\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 18:07 No hay comentarios:\nEtiquetas: Arrasate, erakusketa, Iñigo Arregi\nAurten 360 urte betetzen dira, Mexikon Juana de Asbaje jaio zela. Horrela esanda, ez dakit zenbatek gogoratuko duen izen horrekin sortu zela, espainierazko literaturak emandako pertsonaiarik inportanteenetakoa. Sor Juana Ines de la Cruz-i nagokio, literatura erlijioso eta mundutarrean goi mailara iritsitako emakumea. Eta jatorriz euskalduna, bergararra.\nEfemeride txiki hori 2011an dugula ezagutzeak mugitu beharko gintuzke moja horren pertsonalitatea pixka bat gehiago ezagutzera. Efemerideak, normalean, horretarako izan baitaitezke baliagarriak. Eta batez ere – duela 300 urte inguru!- generoaren literaturari abia ipini ziola kontuan edukitzen badugu, uste dut badirela arrazoiak emakume honen inguruko zerbait gehiago jakin dezagun.\nJuana de Asbaje jaio zenak Bergarakoa izan bide zuen aita –Pedro de Asbaje- oraindik jaiotagiria aurkitzeke badago ere. Egunera arteko ikerketek ez dute fruiturik izan eta Sor Juana Ines de la Cruzen aitaren aldeko sorlekua zulo beltz bat bezala agertzen da mojaren biografian. Hori bai, euskalduna zela garbi dago, Sor Juana Inesek berak aitortzen baitu bere jatorria bere obren bigarren tomoan eta, gainera, zenbait poematan euskarazko esaldiak agertzeak euskal nortasuna ematen diote poetisaren obra erraldoiari.\nSor Juana Inesen obraren garrantziaz jabe gaitezen, gogora dezadan Octavio Paz Nobel Saridunak bere ikerketa lanik garrantzitsuenetakoa eskaini ziola 1982an, “Sor Juana Ines de la Cruz o Las trampas de la fe” deritzana. Pazek poetisari buruzko ehun urte luzeko ikerketak biltzen ditu liburuan, modu horretan Mexikoko historia, literatura hispanikoa eta emakumearen aldeko aldarrikapenaren historia aberastuz.\nAurtengo azaroan beteko dira, beraz, 360 urteak eta ondo legoke bigarren belaunaldiko bergarar honen gaineko errebindikazioa egitea, nola edo hala. Ziur nago, Pedro de Asbaje madrildar, sevillar edo zaragozarra jaio izan balitz aurten efemeridea ospatuko zela, lege onez.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 18:02 No hay comentarios:\nEtiquetas: 360 urte, bergara, juana asbaje, sor juana ines de la cruz\nBeste bi eskutitz jaso ditut BEHIN IZAN ZIREN blogera. Jesus Trincadok segitzen du idazten Marcos Vitoria bere adiskidearentzat, eta nabari dakiokeen bezala, denboraren joanaz kontzentrazio esparruko lagunen morala jaitsi egiten zen, ez baitzuten garbi ikusten handik hain samur aterako zirela.\nBi idazki luzeetan, izen propio mordoa agertzen da, eta horien artean goi mailako protagonista batzuenak ere, hain zuzen Ameriketara emigratzeko ahaleginetan ari ziren politikoenak. PC, PNV, PSOE... Trincadok idazten du: “Si después de todo se fija uno en los acontecimientos y habilidades americanas en ocupar colonias inglesas, enfría un poco mi entusiasmo en querer ver allí la tierra de la reconstrucción de nuestra vida ni del trabajo que hablamos en alguna otra ocasión. Allí movilización y aquí sacrificio para reconstrucción nacional. Y así con 50 ó 60 años. Mientras, seguiremos cantando a Thaelman y discurriendo programas a realizar con Celes u otro”\nBigarren eskutitzaren beste une batean baieztatzen du: “En estos seis largos años he aprendido bastante sobre experiencia y recuerdo a menudo la semejanza en que nos coloca, a la mayoría, la pobreza espiritual, con el cuento del campesino y la culebra helada. Así que...¡¡al gas, camarada!!... Yo empecé con mucho interés pero lo he perdido todo porque delante de la deseada solidaridad de erritarras, ponen las lentes partidistas, siendo prudentes, a lo sumo, siempre que puedan beneficiarles algo sin moverse. Así que por ello, en mi juicio, no despierta interés el caso...”\n(“Tacho” Amilibia kapitaina, Jose Antonio Agirre lehendakaria, Gumersindo Azkarate koronela)\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 19:37 No hay comentarios:\nEtiquetas: Celes Uriarte, trincado, vitoria\nBihar omen da eguna. Ume berria jaioko zaigu, auskalo zenbat denborako haurdunaldi baten ondoren. Zein izen jarriko dioten ere oraindik ez dakigu. Sexua? Ez naiz asmatzera ausartzen.\nBai, bihar, otsailaren 7an, Ezker Abertzaleak izaki berria munduratuko du eta aurreneko zalantzak argituko zaizkigu. Jaiotza gehienetan bezala - eta ume desiratua denez gero- ongi etorria izango da. Nola, gainera! Berak ere ez daki ongi zenbat itxaropen altxarazi dituen, han eta hemen. Batez ere, hemen.\nEuskal Herriaren zeruko izar dirdiratsua izango ote den, izaki berriaren garapenarekin bat jakingo dugu. Zeru ertzetik barreneko eguneroko martxak erakutsiko digu iragarpenak betetzen ari diren ala ez, eta itxaropenak zutabe sendo ala kezkoak ditugun.\nTunel baten irteeran egon gintezke.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 16:27 No hay comentarios:\nEtiquetas: ezker abertzalea, otsailaren 7\nBere lehen diskoa erosi nuen 1968an eta ez du pertsonalki oraintsu arte ezagutu. Berari esan nion bezala, berrogei urte luzez eraman dut isilpean berarenganako nire miresmena. Oso emakume ausarta iruditu zitzaidan hastapen haietan eta orain ere bide bertsutik segitzen du, musika mota desberdin batekin badihardu ere.\nEusko Ikaskuntzak eta Baionako Udalak eman diote gaur otsailaren 4an Hiriko Ohorezko Saria, eta lerro xume hauek idatzi nahi izan ditut, nire omenaldi txikia bailiran.\nAngeluko bere etxean bisitatu berri dut eta Euskonews aldizkarirako elkarrizketa egin dugu. Maite Lapurdiko hiri hartan bizi da, Jokin Apalategi senarrarekin, eta biekin honetaz eta hartaz solas egiteko aukera izan nuen. Baita gozatu ere beren azalpenekin. Maite eta Jokin, Euskal Herriak eman dituen gizon-emakume prestu, eskuzabal, konprometitu eta ereileen adibide gardenak ditugu.\nApalategi-Idirin bikotearen etxeko egon gelaren zur landuzko apal batean irakur daiteke: “Etchea utzago orena ozenago”, hau da, etxean zenbat eta bakardade handiagoan bizi izan, hainbat eta luzeagoa egiten zaizu denbora. Itxura denez, senar-emazteak etxea erosi zioten aurreko jabeak apropos grabatutako euskal adagioa da. Eta egia borobil hori, modu baikor edota ezkorrean har daitekeelakoan geunden hiruok. Bakardadeak hausnarketa aberatserako tarte egokia eman diezazuke... edo erokerian erortzeko bidea gertatu ere. Bigarrenean jausi aitzin lan dezagun aurrena!\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 19:22 No hay comentarios:\nEtiquetas: Baiona Saria, Eusko Ikaskuntza, Jokin Apalategi, Maite Idirin\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 21:18 No hay comentarios:\nArgèles sur Mer-etik igorritako beste bi eskutitz jarri ditut gaur, BEHIN IZAN ZIREN blogean. Oraingoan ere, Trincadok idatzita dira. Kontzentrazio esparruan ematen ziren eta beraiei iristen zitzaizkien albisteak jaknarazteko premiak ia-ia egunero idaztera eramaten zuen arrasatearra. Eskutitzak ere ez ziren laburrak: lauzpabost orrialdetakoak. Eta noizean behin, Trincadok aukera ematen zion marrazteko zuen trebetasunak eta apaindu egiten zituen idazkiak bere mararzkiekin.\nAlbisteen edukiari buruz, ordurarteko gaiek betetzen zuten: Ameriketarako gogoa, erbesteratuen artean burutzen ari ziren zerrendak eta adiskideen gaineko albisteren bat edo beste.\nGaurko lehen eskutitzean, euskaraz idatzitako lerrokada pare bat ageri dira. Garbi dago, Trincado eta Vitoriaren arteko buruz buruko komunikazioan euskara erabiltzen zutela, baina idazteko orduan, begi luzeek irakurriko ote zuten susmoa zutenean bakar-bakarrik erabiltzen zuten euskara, jakina arrasatear erara idatzita.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 6:28 No hay comentarios:\nEtiquetas: argèles sur mer, euskara, trincado, vitoria\nAzken berrogei urteotan, arrasatearron euskararen gaineko ezagutza %10 igo da. Gizabanako euskaldunen kopurua kontuan izanda, hazkundearen portzentaia pixka bat handiagoa da, 1969an 20.372 biztanle baitzituen Arrasatek, eta egun 23.000 inguru ibiliko dela uste baitut. Aurreko datuak, 1970-71 biurtean Siadecok arrasatear Udalarentzat eginiko ikerketa lan batetik atera ditut. Orduan, %43´8k zioen euskaraz hitz egiteko gai zela.\nAEDk aurkeztu berri du Siadecok ere buruturiko ikerketa bat eta bertan hiritar euskaldunok euskara ez erabiltzeko arrazoiak azaldu dira. Datuen arabera, euskaldunon kopurua %54 den arren, kaleko erabilera ez da %33 izatera heltzen. Kezkagarria da, baina ez da espero ezin zitekeen datua.\nDuela berrogei urte Siadecok zioen: “Hizkuntzaren kriterioa kontuan izanda, parte hartzea edota errealitate sozio-kulturalean txertatzea hutsaren hurrena da. Euskal Herritik kanpo etorri zirenen arteko integrazio prozesua oso txikia da eta, areago, Arrasaten bertan, Gipuzkoan edota Euskal Herrian jaiotakoen artean ere abiadura gero eta motelagoa da”\nAspaldi idatzi nuen, orain arteko hezkuntza-sistemari eta gizarte antolaketa integralari jarraiki, iritsiko dela eguna hiritarron gehiengo adierazgarriak euskara ezagutuko duela. Ez dakit zenbat urte eman beharko den horretarako. Berrogei urtetako hazkundea + %10 izan bada... noizko lortuko dugu arrasatearron %80 euskaldun izatea?\nEta 2.200 urtean emango balitz ere, ziurtatzen al da orduko arrasatearron arteko euskarazko komunikazioa? Beste behin ere esan nuen, hain zuzen ere AEDk eratutako ihardunaldi batzuetan, ni ez nauela euskararen etorkizunak kezkatzen... orainak baino.\nAEDk fraka bete lan dauka bere aurrean. Eta animatu egiten dut bidean etsi ez dadin, oso malkartsu eta zaila baita. Zoritxarrez (ala zorionez) toneladaka militantziaz baliatu beharko da bere helburuak betetzen joan daitezen. Izan ere, euskararen osoko ahalmenean sinesten dugunok eguneroko militantziaren zama astunarekin bizi gara, eta sinesmenak esoterismoarekin zerikusirik ote duen ez dakidan arren, ziur nago militantzia horrek balio erantsi ikaragarria eskaintzen diola geure bizitzari.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 17:42 2 comentarios:


Ane Etxeberria: «Herbehereetan lan aukera handia dago hezkuntzaren arloan» | Bizigiro | Berria\nNoiz sortua: 2020-04-10 00:30:00\nAne Etxeberria irakasleak (Tolosa, Gipuzkoa, 1996) urte bat baino gehiago darama Herbehereetan bizitzen. Irakasle ikasketetako gradua ikasi zuen, eta praktika batzuk egiteko asmoz joan zen. Egonaldia amaitu baino lehen, ordea, lan eskaintza bat izan zuen; geroztik, han jarraitzen du lanean.\nZer dela eta joan zinen?\nNafarroako Unibertsitate Publikoak nazioartean praktikak egin ahal izateko eskaintza bat zabaldu zuen. Ni master bat egiten ari nintzen Mondragon Unibertsitatean, baina izena eman nuen. Gradu bakoitza kontuan hartuta, herrialde asko zeuden aukeren artean, tartean Utrech, orain nire bizileku dena.\nZuk hautatu zenuen nora joan?\nHiru hiri zeuden irakasletzarekin lotuta, eta nik hiru aukeretan eman nuen izena: Bratislava, Paris eta Utrech. Hiruetan hartu ninduten, baina nik Herbehereetara etortzea erabaki nuen, hemengo hezkuntza sistema nahiko desberdina zela esan zidatelako. Montessori izena duen pedagogia batean oinarrituta dago, eta niri asko interesatzen zait pedagogia hori.\nHemengo bizimoduak harritu nau gehien; egunerokoa erabat desberdina da. Tolosan, adibidez, beste erritmo bat neraman. Hemen, ordea, arratsaldeko bostetan etxera joateko ordua da; jendea etxekoia da. Janari aldetik ere harrigarria da; ez dago kultura gastronomikorik.\nPraktikak egitera joan eta han geratu zinen...\nLehen sei hilabeteetan Cervantes Institutuan egon nintzen lanean, baina gero hemen gelditzea erabaki nuen: lan eskaintza bat jaso nuen irakasle gisa, eta onartu egin nuen. Lan aukera handia dago, bereziki, hezkuntzaren arloan. Ikastetxeak ixten ari dira, hain justu, irakaslerik ez dagoelako. Aukera polita iruditu zitzaidan.\nMasterra bukatzen ari naiz; online denez, hemendik ere egin dezaket. Horrez gain, gaztelania irakasten ari naiz ikastetxe batean, eta, aldi berean, Cervantes Institutuan eta Espainiako enbaxadan ere ematen ditut klaseak.\nHezkuntza sistema desberdina dutela aipatu duzu lehen. Zer dute bereizgarri?\nGustatzen zaizkidan gauza asko ikusi nituen, adibidez, Montessori pedagogiaren bidez ikasle ororen erritmoa errespetatzen dutela. Hala ere, ikusi ditut asko gustatzen ez zaizkidan kontuak ere. Haurrek 12 urte betetzean, gaitasunen arabera bereizten dituzte: hainbat ikasle unibertsitatera joateko bideratuta dauden ikastetxe berezietara joaten dira; beste zenbait maila baxuagoko ikasketa gisa definitzen dituzten graduak ikastera joateko prestatzen dituzte; eta beste batzuk, lanbide heziketa bat ikasteko. Txikitatik daude banatuta, beren etorkizuna erabakita dute. Eraginkorra dela esaten dute hemen, baina ez dakit bide horretan non gelditzen diren balio etikoak...\nZer moduz nederlanderarekin?\nZaila da, baina poliki-poliki bidea egiten ari naiz. Ikastaro batzuetan eman dut izena. Bikotekidea herbeheretarra dut, eta pisukideak ere bai; beraz, praktikatzeko aukera dut. Ikasteko zaila da: alemanaren, ingelesaren eta frantsesaren arteko koktel bat dela esango nuke.\nZergatik hasi zara ikasten?\nIntegratzeko asmoarekin. Gainera, irakasle izateko jakin egin behar duzu, eta etorkizunari begira ere baliagarria izan daiteke.\nGelditzeko asmoa duzu?\nBai. Irakasle izatea da nire asmoa. Nederlandera ikasi nahiko nuke, eta ikastetxe batean edo hezkuntza erakunde batean lan egin. Hala ere, oraintxe bertan beste lan aukera bat izango banu, adibidez Alemanian, hara joango nintzateke. Argi dudan gauza bat da oraingoz ez naizela Tolosara itzuliko, aukera berriak probatu eta esperientzia berriak bizi nahi ditudalako.\nEsperientzia polita izaten ari da?\nAberasgarria da. Hasieran ez duzu lagunik, ez duzu ezagunik, bakarrik zaude. Zaila da, erronka bat da, baina erronka aberasgarria. Ikusten duzu gai zarela jendea ezagutzeko, beste herrialde bat zure etxe bihurtzeko... Familia berri baten pareko zerbait sortzeko.\nEuskaldunik topatu duzu?\nEgia esan, euskaldun dezente gaude hemen. Sarritan elkartzen gara, eta plan ugari egiten ditugu.\nFamilia eta lagunak. Hala ere, hiru hilabetean behin itzultzen naiz etxera. Mendiak eta paisaiak ere sumatzen ditut faltan, eta hondartza ere bai. Natura, orokorrean.\nNola ari zara kudeatzen COVID-19 gaitzaren kontua?\nNahiko ondo, egia esan. Hemen ez da han bezala; kalera irten gaitezke. Kontzientzia zibilaren esku utzi dute nola jokatu erabakitzea. Hala ere, ez dabil inor kalean.