Ingurumenaren aldeko neurriak - Ingurumena - IM. Memoria 2019\n2019KO TXOSTENA »\tIngurumena\nUrtero bezala, jarduera arduraz eta eraginkor gauzatuta eta garatuta erakusten du erakundeak ingurumenarekiko hartuta duen konpromisoa. 2019ko alderdi adierazgarrienak hauek dira:\nBiosolidoan 41.294 tona birziklatzea nekazaritzan (lohia zuzenean aplikatuta eta konposta eginda), era eraginkorrean eta taxutzeko moduan.\nLohiak eta hondakin berdeak konpost bihurtzea Arazuriko planta berrian (tunelen bidez). Planta modernoa da eta ingurunerako ingurumen ondoriorik ez duena. Kalitate handiko konposta lortzen da.\nAndeatutako eremuaak ingurumen aldetik lehengoratzean parte hartzea. 1.047,80 tona konpost aplikatu ziren, 3. mailakoak, Areatzeko meandroa lehengoratzeko, nagusiki, eta gai organikoetan pobreak diren nekazaritzako lursailetan.\nKlima-aldaketaren kontrako borrokan aritzeko konpromisoa. Horretarako, karbono-aztarna kalkulatu da eta MAPAMAren erregistroan izena eman. Hain zuzen, helburua da aztarna hori minimizatzea ekarriko duten neurriak abiaraztea.\nIngurumen-kudeaketako sistemari jarraipena egitea (ekoizpen-zentroetan ezarritakoa), hartara, bermatzeko erakundeari dagozkion ingurumen kontu guztietan legezko betebehar guztiak betetzen direla (isurpenak, hondakinak, kontsumoak...).\nA motako landare-konposta egitea. 2014az geroztik landare-konposta edo konpost begetala ere egiten da, bezeroen eskaerei erantzuteko, A klasekoen ezaugarriekin. Emankortzaileen Erregistroan izena eman zen 2014an eta egun arrakasta handiz merkaturatzen da, ezaugarri ezin hobeak baititu baratzezaintzako eta lorezaintzako mota guztietako lursail landuetan erabiltzeko.\nProduktu berri bat erregistratu da, Nekazaritzarako Arazuri konposta (C klasea), gai organikoetan pobreak diren nekazaritzako lursailetan aplikatzeko.\nEgun, zigilatuta 25 urte baino gehiago eman ondoren mantentze-lanak eginik, gunea erabat lehengoratu dela esan daiteke. Zeuden tximiniak kendu ziren eta tokia eman zitzaion Girgillaoko Udalari, ehizaren eta abeltzaintzaren arloko aprobetxamendua egin dezan. Dena den, zabortegian sortutako lixibiatuen eta bertan dagoen istilean jasotakoen kontrolak egiten jarraitzen da, eta bai zabortegiaren urari beheiti dagoen errekan jasotakoenak ere. Izan ere, Ebroko Ur Konfederazioak emandako azken baimenarekin lotutako eskakizuna da.\nBio-hondakinen kudeaketa, etxeko eta auzoko konpostajearen bidez\nHiri-hondakinen %40 baino gehiago hondakin organikoak dira. Interesgarria da nabarmentzea hondakin horiek etxeko eta auzoko konpostajearen bidez kudeatzearen alde onak. Hondakinak bildu behar ez izateak ingurumenerako duen kostua murrizteaz gain, praktika honen sentsibilizazio alderdia nabarmendu behar da. Izan ere, parte hartzen duten familiek hobeki kudeatzen dituzte gainerako hondakinak eta hondakin organikoen ahalmenari garrantzia ematen diote. Ordain moduan, kalitate handiko konposta eskuratzen dute, eta euren baratze edo lorategietan medeagarri organiko gisa erabil dezakete.\nIruñerriko Mankomunitatearen esparruan argi eta garbi zehaztuta eta bereizita dauden bi eremu daude. Bata landa-eremua da, eta bertan gai organikoak kudeatzeko sistema nagusia etxeko eta auzoko konpostajea da (herritarrek beren kudeaketa egiteko eduki ditzaketen sistemez gain). Bestea hiri-eremua da, eta bertan gai organikoak kudeatzeko sistema nagusia bosgarren edukiontzia da. Gaineratu behar da hiri-eremuko zenbait etxebizitzak ere parte hartzen dutela etxeko eta auzoko konpostajean.\n2019an zehar, praktika hau udalerri eta herri gehiagotan hedatzen jarraitu zen, eta horrez gain aurreko urteetako parte-hartzaileei jarraipen teknikoa egiten jarraitu zen, bai etxeko konpostajean bai eta auzokoan ere.\n- Etxeko konpostajea: 2006az geroztik. 2019aren amaieran, 3.389 familia ari ziren parte hartzen.\n- Auzoko konposajeta: 2009. urtearen amaieraz geroztik. Egun 40 gune daude egokituta Iruñerriaren esparruko 17 udalerritan. 851 familia inguru.\n- Nork bere kudeaketa egitea: 2017az geroztik erregistratuta. Egun, 770 familia parte hartzen.\nAuzoko konpostajeari dagokionez, 2019an ez zen auzoko konpostajerako gunerik egokitu. Izan ere, eskaerak bazeuden arren, ez zen lortu zegokion udal-erakundearen lizentzia edo baimena. Nabarmendu behar da 2019an bi topaketa egin zirela konpostajearen arloko boluntarioen artean, Iruñerriko Mankomunitatearen eta Sakanako Mankomunitatearen esparruan. Aurreneko topaketa urtarrilean egin zuten, Irurtzunen, eta bigarrena abenduan, Iruñean.\nKategoria honetan dauden familiak eta/edo taldeak beren hondakin organikoak beren bitartekoen bidez kudeatzen dituztenak dira, dela konposta eginez pilan, dela konposta eginez etxeko konpost-ontzietan, dela etxeko abereen bidez (oiloak, txerriak, eta abar).\nKUDEATUTAKO HONDAKINEN KANTITATEA\nTaula hauetan, parte-hartze datuak eta gai organikoak tratatzeko sistema deszentralizatu honen bidez 2019an kudeatu dela kalkulatzen den gai organikoen kantitateak ageri dira, bai eta 2006an hasi zenetik bide honetatik kudeatu diren hondakin organikoen bilakaera ere.\nParte-hartze %, Iruñerri osoaren gainean\nKudeatutako hondakin-kantitatearen zenbatespena (t)\nEtxeko konpostajea 3.389 %2,1 2.427\nAuzoko konpostajea 851 %0,5 268\nNork bere kudeaketa egitea 770 %0,5 338\nGuztira 5.010 %3,1 3.033\nEtxeko konpostajearen, auzokoaren eta autokudeaketaren bidez kudeatutako hondakin-tonen zenbatespenaren bilakaera\nInauste-hondakinak 641 802 955 999 1.079 1.106 1.206 1.636 1.734 1.708\nGai organikoak, konpostajea 316 395 471 524 620 657 904 1.176 1.358 1.325\nAraztegiko lohiak nekazaritzan aplikatzea\nArazuriko araztegian sortutako lohiak, behin digerituta eta deshidratatuta daudenean, nekazaritzarako erabiltzen dira. Horien %78 zuzenean aplikatzen dira, eta gainerako %22a, araztegira iristen diren lorezaintzako hondakin berdeekin nahasita, konpost bihurtuta.\n2019ari dagozkion datu orokorrak hauek dira:\n- 41.294 tona lohi digeritu sortu dira.\n- 32.235 tona lohi digeritu erabili dira nekazaritzan (laboreetan, artoan eta ekiloreetan, nagusiki).\n- 9.059 tona lohi digeritu erabili dira konposta egiteko, 8.535 tona hondakin berderekin batera.\n3.469 tona konpost merkaturatu dira. Haietatik 2.114 t Arazuriko konpostari dagozkio, 472 t konpost begetalai eta 883 t sustapeneko Arazuriko konpostari. Nagusiki, paisaia- eta lorezaintza-sektorean aplikatu da konpost hori. Txikizkako salmentan 15.740 zaku saldu dira.\nLohia eta konposta aplikatzeak ingurumenean duen eraginari segimendua egitea:\n2019an, lehorreko laborantzan (laboreak) araztegiko lohia erabiltzeko saiakuntzak egiten jarraitu dugu, Arazuriko finka esperimentalean. Arazuriko konposta erabiltzen hasi gara "Lur landuen erantzun agronomikoa" saiakuntzan, konposta hiru urtean behin aplikatuta lur landuak duen erantzuna ebaluatzeko.\nOngarri organikoak (lohia eta konposta) sail ureztatuetan, artoaren laborantza estentsiboan (Erriberrin) erabiltzeko saiakuntzak egiten ere jarraitzen dugu. Lortutako emaitzek erakusten dute ongarri horiek aplikatuta artoak dituen fosforo-premiei erantzuten zaiela, eta lurzoru pobreak hobetzen direla, sail ureztatu berrietan espero izatekoa zen moduan. Nitrogeno-ekarpena garrantzitsua da eta hori eskuragarri izatea ebaluatzen ari da ekarpena egin ondoko urteetan (%20ko eraginkortasuna lehen urtean). Lohiak potasio gutxi ematen du, eta, hortaz, kasu horretan ezin du mea ongarria ordezkatu. Gai organikoari dagokionez, ekarpena kontuan hartzeko modukoa da, lurzoruaren emankortasuna hobetzen baitu epe ertainean eta luzean: egitura, mikrobioen jarduera...\n2019an saiakuntzak egiten jarraitu da, lohiak landan aplikatzearekin lotuta. Egungoa baino dosi txikiagoa erabili da, legeria berrien ondorioz, legeria horiek nitrogeno-unitate emankortzaileak mugatzen dituzte nitratoez kutsatuta egon daitezkeen guneetan. Nafarroan nitratoez kutsatuta egon daitezkeen guneak zabaltzea, 2018-2021 aldia, Europako legerien ondorioz, lohien kudeaketa murriztaileagoa eta kontrolatuagoa ari da ekartzen, administrazioen eta Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioaren aldetik.\nNabarmendu behar da, gainera, 2019an, Tuterako araztegian, NILSArekin elkarlanean, hondakin berdeak eta eguzkitan lehortzeko prozesu bateko lohiak konpostatzeko azterlan bat egin zela (HUBER eguzki bidez lehortzeko planta). Arazuriko araztegian erabilitako hondakin berdeen eta lohien proportzio berberekin egin zen azterlana.\nBi zentral hidroelektrikok, Eugikoak eta Egillorkoak, energia ekoizten dute Eugiko urtegiko eta Artetako iturburuko ur-soberakinetatik, hurrenez hurren. Hirugarrenak, Urtasungoak, tratatzeko plantara ura sartzea baliatzen du, hau da, turbinak eragiten die lehenbizi, eta, gero, tratatu egiten da kontsumitu ahal izateko.\nOndoren dagoen taulan, ekoizpen hidroelektrikoak 2014tik izan duen bilakaera erakusten da, GWh-tan:\nEugiko zentrala 6.085.155 22,4 4.137.151 16,8 4.028.364 16,1 4.357.459 15,3 5.540.278 22,1 4.297.515 15,0\nUrtasungo zentrala 883.350 814.110 873.920 725.100 834.200 718.690\nEgillorko zentrala 15.833.914 11.861.571 11.251.635 10.240.878 15.758.221 10.011.710\nBiogas horrek %50-60 arteko metano-kopurua du, batez beste, eta adierazitako tokietan dauden kogenerazio plantetan elektrizitatea eta beroa sortzeko erabiltzen dute.\nArazuriko HUA 18.725.764 27,4 18.368.554 33,1 19.130.225 33,9 18.240.845 31,4 18.729.332 29,7 20.354.545 32,0\nGongora 8.720.297 14.811.352 14.793.379 13.143.252 11.013.212 11.610.334\nAzaldutakoaren arabera, 2019an 46,7 GWh sortu ziren energia berriztagarrietatik abiatuta, %67,2 hondakinetatik (lohiak eta hondakin organikoak Gongoran) eta %32,8a jatorri hidroelektrikotik.\nJarraian dagoen taulan, energia berriztagarrien ekoizpenak 2012tik SCPSAn izan duen bilakaera erakusten da.\nZentral hidroelektrikoak 21,7 27,0 22,4 16,8 16,1 15,3 22,1 15,0\nHondakinak 27,4 30,9 27,5 33,1 33,9 31,4 29,7 32,0\nHUAren energia-autosufizientzia %98,80 %100,3 %97,7 %102,8 %101,8 %103,5 %106,7\nHHTZren energia-autosufizientzia %353,00 %377,3 %573,2 %603,8 %537,1 %422,1 %488,6\nKLIMA-ALDAKETA ETA ESTRATEGIA ENERGETIKOA\nKlima Aldaketaren eta Estrategia Energetikoaren barnean 2019an gauzatutako jarduketa nagusiak hauek izan dira:\nIMren eta SCPSAren karbono-aztarna ebaluatu eta zertifikatzea eta Isurpen Eskubideak erostea.\nBere osotasunean egin da IMren eta SCPSAren 2018ko karbono-aztarna kalkulatu, ebaluatu eta zertifikatzeko prozesu osoa. Izapideak bideratzea AENORren ziurtagiriak amaitu zuen, EN ISO 14064-1:2006 arauaren araberakoak eta ekainaren 20koak.\nIMren eta SCPSAren berotegi-efektuko gasen isurpenak, 2018an, guztira, 47.819,3 tona CO2baliokidekoak izan ziren. Horrek esan nahi du, 2014a oinarri-urtearen aldean, %20,7 gutxiago dela, eta, 2017aren aldean, %0,3 gutxiago.\nIM eta SCPSAren Karbono Aztarnaren bilakaera\nJarraian dagoen grafikoan, berotegi-efektuko gasen isurpenak ageri dira, zerbitzu bakoitzak eragindakoak.\nIM eta SCPSAren Karbono Aztarnaren bilakaera (tCO2eq)\nLehenbiziko aldiz, IMk eta SCPSAk ‘absortzioak edo xurgapenak’ erosi dituzte (Isurpen Eskubideak), 250 tCO2baliok., MITECOk zertifikatutako bi basotze-proiektutan. Hartara, IMk eta SCPSAk zati batean berdindu dituzte 2018ko berotegi-efektuko isurpenak eta hala inskribatu edo jasoko da erregistro nazionalean.\nEHGaren 9. linea, %100 elektrikoa. 2019ko martxoaren 22an, zerbitzua ematen hasi zen 9. linea osoa: %100 elektrikoak diren 6 autobus, aukera-karga bidez elikatzen direnak, NUPen eta Renferen geltokian kokatuta dauden bi pantografotan. Espainian dagoen autobus-linea elektriko handiena da, eta baterien errendimenduak eta funtzionamendu-parametroak egiaztatzeko balioko du. Martxan jarri zenetik autobus elektrikoen zerbitzua gogobetegarria izan da. 2018an proiektu honen 1. fasea diruz lagundu zuen Nafarroako Gobernuak, 200.000 euro emanda, eta 2019ko dirulaguntzaren ekarpena, 2. faseari dagokiona, Nafarroako Gobernuaren aldetik erabakitzeko zain dago.\n%100 elektrikoa den SCPSAren flota eta gutxiago kutsatzen duten beste erregai batzuk. 2018an eskuratutako 7 ibilgailuak, %100 elektrikoak, zerbitzuan sartu dira, eta bai 2019ko beste 7 ibilgailu elektriko ere, SCPSAren ibilgailu arinen flota urtero berritzearen barnean.\nGas naturala baliatzen duten ibilgailu ertainei eta astunei dagokienez, zerbitzuan sartu dira esleitutako 10 ibilgailuak. Gas natural konprimatuz hornitzeko gasinera kokatzea falta da Sareen eta Instalazioen Mantentze Zentroan.\nBi proiektu energetiko eta isurpenak murriztekoak gauzatzea. Urtasungo EUTEn, galdara berria jarri da, erabat biomasa baliatzen duena, eta Egillorren berrikuntza energetikoa diseinatu da, Artetako uraren ahalmen termikoa eta estalkiko energia fotovoltaikoa baliatzeko. IM eta SCPSAren hornidura- eta saneamendu-sareen ahalmen termikoaren gainean CENER erakundeak egindako ebaluazio baten emaitza da bigarren proiektu hori. Lan horiek amaitu dira eta AEAS elkartearen kongresu nazionalean aurkeztu dira, txosten moduan. Seihilekoan zehar, estalki fotovoltaikoa kokatu da Egillorko EUTEn.\nEnergia elektrikoaren ekoizpen osoa %9,5 inguru gutxitu da aurreko urteko aldi berarekiko. Jatorriaren arabera, energia emendatu da biogaseko zentraletan eta nabarmen murriztu da jatorri hidraulikokoetan, %30, kontuan hartuta 2018ko aldi honetan bertan ekoizpena oso handia izan zela.\nEnergia elektrikoa, jatorriaren arabera\nZentral hidroelektrikoetatik datorrenaren kasuan, eta batez besteko historikoari dagokionez, energia elektriko metatuaren ekoizpena ere txikiagoa izan da, %19 inguru gutxitu da, eta hiru zentraletan gutxitu da.\nBiogaseko zentralak direla-eta, energia elektrikoaren ekoizpena %7 handitu da aurreko urtearekiko, eta azken 5 urteetako batezbestekoa baino pitin bat handiagoa izan da, nahiz eta jokaera desberdina izan den bi zentraletan. Arazuriko HUAn, autohornidura elektriko metatua %106,7koa izan da, aurreko urteko %102,2 baino handiagoa.


Europako Batzordeari galdetuko diote Mikel Zabalzaren torturez | Politika | Berria\nEuropako Batzordeari galdetuko diote Mikel Zabalzaren torturez\nEspainiako Kongresuan torturez galdetzeari betoa jarri diote PPk eta Voxek. «Espainiako Gobernuko presidente gisa, indar armatuek eginiko torturak aitortzen dituzu?» galdera erregistratu zuen EH Bilduk biharko saiorako.\nPablo Casado eta Santiago Abascal, Espainiako Kongresuan hizketan, artxiboko irudi batean. Ballesteros / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nMikel Zabalzaren tortura eta hilketari buruzko grabazio bat zabaldu eta gero, auzia Europako erakundeetara iritsi da. Zazpi eurodiputatuk Europako Batzordeari galdetuko diote gaiaz; zehazki, gaia ezagutzen duen eta zer iritzi duen horren aurrean, eta zein mekanismo dituen Espainiako Estatuak Oinarrizko Eskubideen Europako Kartaren 4. artikulua —torturak debekatzeari buruzkoa— betetzeko.\nAzalpenean, zazpi eurodiputatuek gogora ekarri dituzte azken egunotan zabaldutako grabazioak, 4.113 tortura kasu jaso zituen txostena eta Giza Eskubideen Europako Auzitegiak torturen harira Espainiari ezarritako zigorrak. Azken horri lotuta, europarlamentariek batzordeari galdetu diote egokia iruditzen zaion Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministro izatea, aintzat hartuta hura izan zela epaile instruktorea Estrasburgok ebatzitako tortura auzietatik zazpitan.\nHauek dira zazpi europarlamentariak: Pernando Barrena (EH Bildu), Izaskun Bilbao (EAJ), Diana Riba, Jordi Sole (ERC), Toni Comin, Clara Ponsati (Junts Per Catalunya) eta Miguel Urban (Podemos).\nBestalde, EH Bilduk galdera erregistratu zuen atzo Espainiako Kongresuan, gobernuaren biharko kontrol saioan erantzuteko. «Espainiako Gobernuko presidente gisa, indar armatuek eginiko torturak aitortzen dituzu?» zen galdera, eta, hura txertatzeko, agenda aldatu beharra zegoen.\nTramite bat izan ohi da, kongresuko mahaiko kide guztiek onetsi beharrekoa, eta hor, eguneko gai zerrenda aldatzearen aurkako botoa eman dute PPk eta Voxek. EH Bilduk aurrez erregistratua zuen Oskar Matuteren galdera bat gazteriaren prekaritateaz, baina hori aldatzeko eskaera erregistratu zuen, eta horri eman dio ezezkoa eskuinak.\nHalere, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteari bihar gaiaz galdetzeko asmoa du indar subiranistak, galderen aurretik Sanchezek egingo duen agerraldian. 09:00etan hasiko da biharko osoko bilkura.\nAtzo eta gaur zabaldutako grabazioek agerian uzten dute Mikel Zabalza orbaizetarra torturatuta hil zutela Intxaurrondoko kuartelean, bertsio ofizialak esan bazuen ere ihes egin zuela eta Bidasoa ibaian itota hil zela. Alberto Peroteren eta Pedro Gomez Nietoren arteko elkarrizketan ere aipatzen da nola hil zituzten Joxean Lasa eta Joxi Zabala.\nBestalde, Imanol Landa EAJko senatariak Dolores Delgado Espainiako fiskal nagusiari galdetu dio zer neurri hartuko dituen «Mikel Zabalzaren heriotzaren inguruko egia» ikertzeko. Senatuko Justizia Batzordean izan da Delgado, eta, zehazki, Landak galdetu dio ea «egiatasun zantzurik» ematen dion grabazioari. Grabazioan jasotako hitzen inguruan, Landak galdetu du ea neurririk hartuko duen ikerketa judiziala ahalbidetzeko. Halaber, Joxean Lasaren eta Joxi Zabalaren hilketen inguruan ere galdetu du, buruan bi tiro emanda hil zituztela esaten baita grabazioan. EAJren hitzetan, Delgadok gaiari «izkin egin» dio, eta adierazi du argitaratutako informazioek «garrantzi penalik izango balute, kide fiskalek kontuan hartuko» lituzketela: «Profesionalen balorazio gaia da».


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Neurketa eta Erregulazio Sistemak (Modulua)" topic_facet:"Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Sistema automatizatuak (Modulua)" topic_facet:"Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa)"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Neurketa eta Erregulazio Sistemak (Modulua) Proposatutako gaia: Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Sistema automatizatuak (Modulua) Proposatutako gaia: Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa)\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Lanbide Heziketa 1 Linea automatizatuen muntaia- eta mantentze-lanak (Modulua) Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) Neurketa eta Erregulazio Sistemak (Modulua) Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Ultzama agenda - Amezti.eus\nUr jolasak Larraintzarko igerilekuan\nLarraintzarko igerilekua, Ultzama\nUztailean eta abuztuan, asteazkenero, ur jolasak antolatu dituzte Ultzamako Udalak eta Euskara Mankomunitateak Larraintzarko igerilekuan. 5 urtetik gorako umeendako ekintzak izanen dira, eta arratsaldeko 16:30etatik 18:30etara bitartean eginen dituzte. Parte hartu nahi dutenek ondoko telefono zenbakian eman beharko dute izena: 948 30 51 34. Egunak: uztailaren 14a, 21a eta 28a, eta abuztuaren 4a\nUr jolasak Larraintzarko igerilekuan Larraintzarko igerilekua\nUztailean eta abuztuan, asteazkenero, ur jolasak antolatu dituzte Ultzamako Udalak eta Euskara Mankomunitateak Larraintzarko igerilekuan. 5 urtetik gorako umeendako ekintzak izanen dira, eta arratsaldeko 16:30etatik 18:30etara bitartean eginen dituzte. Parte hartu nahi dutenek ondoko telefono zenbakian eman beharko dute izena: 948 30 51 34.\nEgunak: uztailaren 14a, 21a eta 28a, eta abuztuaren 4a\nLarraintzarko Bentan, Ultzama | Bertso saioa\nAmetza Kultur Elkarteak antolatuta, uztailaren 30ean, ostiralarekin, bertso-saio musikatua izanen da Larraintzarko Bentan (Ultzama). Aitor Mendiluze eta Nerea Elustondo ariko dira bertsotan, eta musikaz laguntzen, berriz, Josu Lizarraga esku-soinuan eta Pello Belaskoain tronpetan. Iñigo Ibarra odietarra izanen da gai-jartzailea.\nBertso-saio musikatua Larraintzarko Bentan


Garraiobideen zerga berezia/\nZenbait Garraiobideen gaineko Zerga\nZenbait Garraiobideren gaineko Zerga (Matrikulazio zerga) kontsumo jakin bati (ibilgailu, urontzi edo aireontzien erosketa) ezartzen zaion zeharkako tributua da. Zenbait garraiobideren behin betiko lehen matrikulazioa zergapetzen du Gipuzkoako lurralde historikoan.\nPartikularrek zerga hau Gipuzkoako Foru Ogasunean aurkeztuko dute, baldin eta beren zerga helbidea (ohiko egoitza) lurralde horretan badute.\nZergaren likidazioa behar bezala kalkulatzeko, aplika daitezkeen karga tasa desberdinak ezezik aintzat hartu beharko dira garraiobidearen ezaugarrien baitan eta zergadunaren gorabehera pertsonalen arabera aplika daitezkeen atxikipen ezak, salbuespenak, murrizpenak eta kenkariak.\nEredu hau partikularrek erabili behar dute garraiobide berri bat erostean edota beste estatu batetik (Europako Batasunekoa edo kanpokoa) etorritako garraiobide erabilia erostean.


“Gurasoen etxetik irten? Bai noski, baina ezin” – Gazteaukera Blog\n“Gurasoen etxetik irten? Bai noski, baina ezin”\nEdozein gaztek sentitu du inoiz txoko familiarra uzteko premia. Lehenago edo beranduago gazteak bizitzari era autonomoan egingo dio aurre; baina noiz eta nola, horra hor gakoak, izan ere beti ez baita nahi den moduan eta unean izaten. Prozesu hau erabat lotuta dago norberak dituen baliabide ekonomikoekin, eta gauza jakina da gaur egungo langabezi eta lan ezegonkortasun indizeak ez duela aldaketan laguntzen.\nBeharbada honako hau ezaguna zaizu, edo orain ari zara igarotzen; “gurasoen etxetik irten nahi bai, baina ezin”. Sarritan entzuten dugu emantzipazioa hemen Europako beste herrialdeetan baino beranduago gertatzen den prozesua dela. Baldintzatzaile ekonomikoaz gain epe ertainera zer gertatuko ote den ez jakitea ere ez da erraza… eta hemendik hilabete batzuetara errenta ordaindu ezin badut?\nGazteak aurre egin beharreko arriskuak gobernatzen badaki. Lehengo lan segurtasun eta egonkortasunaren balio tradizionalak indarra galduz joan dira eta gazteek beren begiekin bilakaera hau ikusten dutela argia da; orain, ordea, aldaketa, ezegonkortasuna, arriskua bezalako kontzeptuak darabiltzagu… Hauek bidaide izanez gero haiekin adiskidetu eta egoerari buelta ematea komeni da: aldaketak beste aukera batzuk ekar ditzake, arriskua kudeatzea funtsezkoa da… Gainera, ikuskera hori duen pertsona errazago sartuko da lan-merkatuan.\nEredu berri hauek emantzipaziorako zailtasunen isla dira. Batzuek etxea erosi edo alokatu dute bermatuta; beste batzuek, berriz, arriskuaren itzalarekin soseguz biziko dira… eta bada bestelako formula aurkitzen duenik aukera hau eskueran izan ez arren emantzipazioa lortzeko zein unitate familiarra osatzeko , sormenari bidea eginez.\nGazte bakoitzak hainbat aldagai jarriko du balantzan: non eta norekin bizi, zenbat diru-kopuru zuzendu, lekuz aldatzeko aukera eta emantzipaziorako premia.\nBalizko alternatibak bilatzeak emantzipaziorako erabakia hartzeko arrazoiak zeintzuk izan diren argitzen lagun dezake, baita harreman pertsonal eta sozialen sarea zabaltzen ere, edota giltza harrigarriak eskaintzen, zergatik ez.\nGazteaukera| 2016-02-23T11:00:30+02:00\t2015/06/18|Etxebizitza, Gaztebizhitza|Iruzkinik gabe


Badira hiru aste — Gaztelupeko Hotsak\nHemen zaude: Hasiera → Denda → Badira hiru aste\n**Eñaut Elorrieta:** gitarra akustikoa.\nIgor Arzuaga: pianoa.\nPello Ramirez: txeloa eta soinua.\nLuis Camino: perkusioak.\n**Iñaki Zabaleta:** triki.\nUrtebete luze joana zen Mikel Urdangarinek Haitzetan kaleratu zuenetik eta zegoeneko bazuen beste kantu andana esku artean. Lehen disko biluziaren kopia urriek izandako arrakastak proiektu haundiago baten sartzera bultzatu zuten oraingoan.\n"Badira hiru aste" lanak iraganari begiratzen dio. Pasatako garai bati dagozkion paisaiak eta pasarteak, egiak eta asmakizunak, pozak eta atsekabeak. Testo gehienak kantariarenak izan arren **Iñaki Aurrekoetxea eta Arkaitz Estiballes** bertsolariak alboan izan zituen. Eskozizko erreferentziak ere oso present daude, bidaia baten gogorapenak eta sentipenak. Galtzailearen irudiak agertzen dira nonahi, mozkorrak, maitasun eriak...


urtarrila 2015 - Zero zabor\nAlbiste bilduma, urt. 26 – ots. 01\n– Euskal Herria “Plastikoak deskolonizatzen“, “[Mikel Peruarena]Putzu sakon iluna” (Berria) – Gipuzkoa “[Ainhoa Intxaurrandieta]«La situación es la misma; lo peor hubiera sido no intentarlo»“, “Los datos confirman que la incineradora de Zubieta estaría sobredimensionada” (Naiz-Gara) “Tolosalde eta Sasietako mankomunitateek hondakinen %60 baino gehiago gaika biltzea lortu dute” (Berria) “Mayoritario rechazo en...\nErrauskailuaz galdetu die EAJri, PSEri eta PPri Errazkinek hauteskunde atarian\nPosted in Aldundiak, Errausketa, Errefusa, Gaikako bilketa, Gipuzkoa, Politikariak\nUrtarrilaren 28an prentsaren aitzinean egindako agerraldian, Zubietan errauskailua eraikitzeko asmoarekin zertan diren galdetu zien oposizioko hiru alderdiei Iñaki Errazkin Ingurumen diputatuak. Esan ostean EAJ eta PSEk ere azkenean aitortu dutela errauskailu proiektua neurriz gain dimentsionatuta zegoela (260.000 erretzeko nahi zuten eta 2014an Gipuzkoak 170.000 errefus sortu du), argi berba egitea eskatu die: “Guri Zubietako erraustegia eraikitzeko esaten digute, sekulakoak botatzen...\nZuberoan bilketa sistema berria ezarriko dute 2015ko udaberrian zehar\nPosted in Iparraldea, Mankomunitateak\n[Pello Zubiria Kamino] Euskal Herriak hondakinen bilketa sistema bat gehiago ezagutuko du laster. Orain arte dauden borondatezko eta derrigorrezko sistema ugarien ondoan ezberdina izanen da Zuberoako Herri Elkargoa abian jartzen ari dena. Kazetak “Atez ateko hondarkintegien kudeaketa Xiberora ailegatuko da” albistean jorratu du, Berriak “Zaborra birziklatzen ez dutenek gehiago ordaindu beharko dute Zuberoan” titulua daramanean eta Sud-Ouestek “La collecte des...\nGipuzkoako Goierri hondakinen %60 gaika sailkaturik biltzen lehena\nPosted in Mankomunitateak, Udalak\nZero Zabor ingurumenaren babeserako elkarteak goierritarren meritua nabarmendu du: “Sasieta, gaikako bilketan %60ko muga gainditu duen 1. mankomunitatea“. Gipuzkoako Foru Aldundiak lurralde osoarentzako 2016rako ezarritako helburua 2014an lortu du, beraz, Goierrik. Sasieta mankomunitatearen iturrietatik jasorik Hitzak ere bildu du informazioa: “Sasieta Mankomunitateak %60ko birziklatze tasarekin amaitu du 2014a“. Eskualde horretan emaitza okerrenak zeuzkaten herri...\nAlbiste bilduma, urt. 12 – 25\n– Gipuzkoa “‘Swap’-ak ordaintzen jarraitu beharko du Gipuzkoako Hondakinen Kudeaketak“, “Ainhoa Intxaurrandieta: «Bankuak Goliat dira; gu txikitxo batzuk haien aurrean»” (Berria) “Errauste planta zen benetako ekonomia eta ingurumen “kataklismoa”“, “Gipuzkoak 250 milioi euro aurreztuko ditu errauskailua ez eginda“, “Epaiak SWAP produktuen izaera espekulatiboa onartzen du. Itxasok eta Ormazabalek ere onartu dute...\nEAJk irabazten badu Gipuzkoan errauskailua egingo du\nGipuzkoan Eusko Alderdi Jeltzaleak datozen hauteskundeak irabazten baditu, berriro ekingo dio Zubietako errauskailua eraikitzeari. Hala deklaratu dio Markel Olanorekin Ingurumen diputatu izan zen Karlos Ormazabalek Diario Vasco egunkariari “Carlos Ormazabal: «Bildu huye de las consecuencias de parar la incineradora y culpa a los demás»” elkarrizketan. Erantzunean aditzera ematen du errauskailua izan dadin aurreikusita zegoena baino txikiagoa. Artikulu hau plazaratu du justu...


Epai irizpideak — Bertsolari Txapelketa Nagusia 2013\nBat-bateko bertsoak epaitzeko irizpideak bildu ditugu liburuxka honetan. Bertsozale Elkarteak lehen ere argitaratu izan ditu epai irizpideak1, eta Txapelketa Nagusiaren atarian berriro heldu nahi izan dio zeregin horri. Izan ere, bat-bateko bertsoak epaitzeko, ez dago behin betiko irizpiderik ematerik. Bertsogintza garaian garaiko gizarte ezaugarriei lotua egon izan da lehen eta orain, eta gizartea aldatu den bezalaxe, bertsogintza bera ere aldatu egin da. Ez da harritzekoa, beraz, bat-bateko bertsoak epaitzeko irizpideak etengabe berrikustea eta berridaztea, ezinbestekoa baita bertsogintzak aldian-aldian dituen ezaugarrien araberakoak izatea.


Garestik abiatu da euskal presoen aldeko bizikleta martxa | Politika | Berria\nGarestik abiatu da euskal presoen aldeko bizikleta martxa\nSarek antolatuta, hiru egunez Nafarroa, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa zeharkatuko ditu martxak, 'Ibilian-ibilian etxerako bidean' lelopean. Larunbat eguerdian bukatuko da, Donostian.\nSareren bizikleta martxa hasi aurreko momentua, gaur, Garesko plazan. Jagoba Manterola / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nGaur goizean abiatu da euskal presoen eskubideen aldeko bizikleta martxa. Garesen eman diote abiapuntua, Nafarroan, eta pedal kolpeei ekin aitzinetik ekitaldi bat egin dute herriko plazan. Ibilian-ibilian etxerako bidean leloa jarri dio aurten Sarek bizikleta martxari, eta, hiru egunez, euskal presoen aldeko aldarria Nafarroan, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan hedatuko dute.\nGaurko etapan, Nafarroatik Arabara eginen dute: Gares, Lizarra, Antzin, Kanpezu, Genevilla, Lapoblacion eta Ekora zeharkatuko dituzte, eta Oionen bukatuko dute ibilaldia, 15:30ak aldera. Bihar Bizkaian ibiliko dira: zehazki, Sopelan, Urdulizen, Plentzian, Armintzan, Bakion, Bermeon eta Mundakan. Eta, larunbatean, azkenik, Zumaiatik Donostiarako ibilbidea eginen dute (Gipuzkoa), Getaria, Zarautz, Orio eta Usurbildik igarota. Larunbat eguerdian emanen diote bukaera martxari, Donostiako Alderdi Ederren eginen duten ekitaldi batekin.\nAlkatearen harrera Garesen\nGaresko ekitaldian, Oihan Mendo Goñi alkateak (EH Bildu) harrera egin dio bizikleta martxari: «Bizikleta itzuli honek preso eta iheslarien etxeratze bidean bultzada izan asmo du, eta guk ere, Garestik, bide horri gure aletxoa jarri nahi izan diogu gaur». Alkatearen hitzetan, «elkarbizitzaren bidean ezinbestekoa» da euskal presoak «etxerako bidean» jartzea: «Horretarako, Euskal Herriratzea eta graduen progresioa ezinbestekoak dira, eta horixe da datozen hiru egunetan guztion artean zabalduko dugun mezua».\nEspetxe politika norabidez aldatzeko lehen faseak bi urte iraun du. Bigarrena hasi berri, Agus Hernanek arrisku gisa ikusten du Auzitegi Nazionalaren eta fiskaltzaren jokabidea.\nEAJ «askatasuna lortzeko tresna» dela nabarmendu du Ortuzarrek alderdiaren 126. urteurrenean\nBilbon eginiko ekitaldian, EAJren bozak «doan» eskaini dizkio Ortuzarrek Gernikako Estatutua bete, kontzertu ekonomikoa errespetatu eta «herri honi modu askean bere patua erabakitzen» utziko dion Espainiako gobernuari.\nLau preso Euskal Herriratuko dituzte, eta beste bat hurbilduko dute\nForo Sozialaren ustez, iragarpenek erakusten dute «espetxe politikaren normalizazioaren bigarren faseari bete-betean» ekin zaiola


Sagarraren bidetik | Bizigiro | Berria\nErrezil sagarraren ibilbidea aurkeztuko dute gaur, eta azoka izango dute bihar, sagarraren astea amaitzeko. Errezeta liburua ere kaleratu dute\nSagarraren Astea egiten ari dira Errezilen. Irudian, iazko azokaren une bat. UROLA-KOSTAKO HITZA Tamaina handiagoan ikusi\nUdazkenarekin batera iristen da sagar uzta, eta garai hau aukeratu dute Errezilen (Gipuzkoa) hango sagarraren inguruan astebeteko programazioa egiteko. Urteroko egitasmoei beste batzuk gehitu zaizkie aurten, eta asteburuan egingo dituzte horien arteko garrantzitsuenak. Herriko hainbat eragile jarri dira elkarlanean, eta egitarau zabala osatu dute.\nIbarbi Errezilgo Errezil sagarraren elkarteak bultzatu du aurreneko egitasmoa, proiektu berri bat: Errezil sagarraren ibilbidea. Aurtengo sagarraren asteko berrikuntza nagusia da, eta gaur bertan aurkeztuko dute, 11:00etan. Errezil sagarra ikertzen, ezagutzen eta zabaltzen dihardu Ibarbi taldeak, eta horretarako antolatu du ibilbidea, are gehiago zabaltzeko Errezilgo sagarraren izena.\nIngurua ezagutzea da egitasmoaren helburu nagusia, eta sagarraren munduko informazioa biltzea herriaren inguruko sagastietan zehar. Fruituarekin lotuta, baserria, kultura eta ohiturak emango dituzte ezagutzera.\nIbilbideak 3,4 kilometro ditu, Errezilen inguruan, eta geldialdiak daude zenbait gunetan, hainbat xehetasunen inguruan hitz egiteko. Informazio posteak, panelak eta bestelakoak jarri dituzte horretarako, ibiltarien eskura egon dadin.\nKoldobika Jauregi eskultoreak diseinatu du ibilbidea, eta Gipuzkoako Mendi Federazioak markatu du. Horrez gainera, Jauregik sagar itxurako hiru eskultura egin ditu herrian jartzeko: bi sarreretan eta plazako panel batean. Eskultoreak berak inauguratuko eta aurkeztuko du ibilbidea, gaur goizean, Juan Jose Eizmendi Loidisaletxe bertsolariarekin batera.\nJoan den asteko ostiralean abiatu zuten Sagarraren Astea, eta bihar itxiko dute. Azoka eguna egingo dute herrian horretarako. 10:00 eta 14:00 bitartean jarriko dituzte sagar eta sagarkiz beteriko postuak, jai giroan.\nSagar muztioa nola egiten den ikusteko aukera egongo da, baita hura dastatzekoa ere. Artisauek otarreak eta eskulanak jarriko dituzte, eta sagar dultzearen herri lehiaketa egingo dute. Jakoba Errekondo paisajista eta agronomoa ere izango da, herritarrek egindako galderei erantzuteko.\nUrola Gustagarri egitasmoak ere bat egin du Errezil sagarraren astearekin. «Eskualdeko produkturik garrantzitsuenetariko eta ezagunetariko» bat da sagarra, haien arabera, eta produktu horrekin egindako errezeta eskuorri bat kaleratu dute. Errezilgo Izarre jatetxeko eta Azpeitiko Elikaguneko sukaldariak gonbidatu dituzte errezetak prestatzera.\nSei errezeta aurkeztu dituzte liburuxkan: Errezil sagar, tomate eta gazta entsalada; oilasko eta Errezil sagar krepa; Errezil sagar krunblea; oilasko errea; usoak saltsan; eta Errezil sagar erreak. Eskuorria eskuragarri dago jada.\nGaur eta bihar, Errezilen (Gipuzkoa).\nZaldikoak, ikusteko nahiz dastatzeko\nLasterka hankak laien gainean\nRock kontzertuak jostailuen truke\nPauso tradizionalak Barakaldon


Hilerria – Irunero\n2020(e)ko urriak 28 No Responses\nDomu Santu egunaren harira, COVID-19aren ondoriozko egoera dela-eta, herritarrek segurtasun eta higiene neurriak hartzen segitzearen garrantzia gogorarazi dute: Maskara derrigorrez erabili beharko dela. Pertosnen arteko segurtasun distantzia errespetatzea ezinbestekoa izango dela. Blaiako hilerriko arduradunek bisitak aurreratzeko eta azken egunera...\nSantu Guztien Egunaren ospakizuna eta COVID-19aren egoera dela eta, Blaia hilerrira egiten diren bisitetan segurtasun eta higiene neurriak errespetatzea eskatzen da. Blaia hilerritik Santu Guztien Egunaren inguruan hilerrira hurbildu nahi diren hiritar guztiei...\n2020(e)ko maiatzak 28 No Responses\nUdal instalakuntza eta zerbitzuak ohiko funtzionamendua berreskuratzen hasi dira. Horrela, Uranzu edo Plaiaundi bezalako kirol eremuetako instalakuntzetako ateak berriro irekiko dira segurtasun neurriak errespetatuz eta erabilera murriztapenekin, udalak alarma...


Inés Castañeda graduko ikaslea, Martiko Erronkaren final handiko irabazlea izan daLa alumna de Grado Inés Castañeda, ganadora de la gran final del Reto MARTIKO\nFInal handia pasaden ostiralean izan zen, otsailak 12an\nIkastoletan sukaldaritza osasungarria sustatzeko “Sukaldatu" proiektuak aurrera darrai, eta 1.200 ikasle arituko dira aurtenSukaldatu, el proyecto para promover la cocina saludable en las ikastolas, prosigue su andadura con 1.200 escolares este curso\nBasque Culinary Centerrek, Ikastolen Elkarteak eta Eroskik “Sukaldatu/A Cocinar” proiektuari eutsiko diote 2015-2016 ikasturte honetan ere. Proiektuaren helburua familiarteko sukaldaritza sustatzea da, elikadura osasungarria ...\nEkuador-eko produktuei buruz Basque Culinary Center-ek egidan duen ikerketa, Alimentaria-n aurkeztu daSe presenta en Alimentaria estudio de Basque Culinary Center sobre productos de Ecuador\nMike Neary eta Katia Valenzuela izan ditugu MONDRAGON UNIBERTSITATEAn bisitanMike Neary y Katia Valenzuela visitaron MONDRAGON UNIBERTSITATEAMike Neary and Katia Valenzuela visited MONDRAGON UNIVERSITY\nMondragon Unibertsitatea (Mondragon Unibertsitatea, 2016-09-22)\nMike Neary Lincoln Unibertsitateko irakaslea da eta Katia Valenzuela Nottingham Unibertsitateko doktoretza ikaslea\nZaporea, pertzepzioa, lengoaia eta metabolismoa dira Brainy Tongue ekimeneko eztabaidaren ardatzakSabor, percepción, lenguaje y metabolismo centran el debate de Brainy Tongue\nBCC Innovation-ek I+D-ko proiektua garatzen du INNOCULINARY-rekinBCC Innovation desarrolla proyecto de I+D con INNOCULINARY\nMondragon Unibertsitatea (Mondragon Unibertsitatea, 2016-02-05)\n2016-ko Urtarrilak 28an, INNOCULINARY bazkide patzuergoaren bilera egin zen, proiektuaren 1.Fasea ikuskatzeko.\nComUE eta MONDRAGON UNIBERTSITATEAren arteko aktibitatearen errefortzuaRefuerzo de la actividad entre la ComUE de Aquitania y MONDRAGON UNIBERTSITATEA\nMondragon Unibertsitatea (Mondragon Unibertsitatea, 2016-02-23)\nAkitaniako Zentro eta Unibertsitateen Komunitatearen eta MONDRAGON UNIBERTSITATEAren artean sinatutako hitzarmena berritu da.\nBasque Culinary Center-ek, Gastronomia Zientzietako Berrikuntzan 1.go ikerkuntza masterra abiarazi duBasque Culinary Center lanza el primer Máster de Investigación en Ciencias Gastronómicas\nMasterra titulu ofiziala da, irailean hasiko da eta 90 kredituko iraupena izango du. Graduatuek zein diziplina desberdinetako lizentziadunek egin ahal izango dute.\nEKITEN 2016 lehiaketan data aldaketaCambio de fecha en el concurso EKITEN 2016\nLehenengo fasearen epe-muga apirilaren 5era arte luzatu da\nAzpilicueta Erronkaren finala Basque Culinary Center-enFinal Reto Azpilicueta en Basque Culinary Center


Euskaldun berriak - Euskonews\nEtorkinak populazioaren %5 dira Euskadiko Autonomia Elkartean. Nahiz eta egunez egun datuak aldakor diren, euskal eskoletan dauden etorkinen seme-alaben umeak pareko proportzioan daudela esan daiteke. Orain arte, gaztelera ama hizkuntza zuten ikasleak euskalduntzea zen hezkuntza sistemaren erronkarik handiena. Gaur, horri lotu zaio eskolako hizkuntza bat ere ez dakitenei hizkuntza ofizial biak irakastea, beti ere, hezkuntza edukin guztiekin batera. Beraz, dudarik ez dago fenomeno berri honek euskal hezkuntza sistema elebidunaren konplexutasuna areagotzen duela eta haren eskakizunak zaildu egiten dituela.\nDuela hamaika urte, katalanez publikatu zen artikulu batean1, historian lehenbiziz euskarazko murgiltze ereduan ikasten sartuak ziren hiru ahizpa marrokiarren berri ematen genuen. Bertan, ume horien egoera analizatzen saiatzen ginen, bereziki, leku berri ezezagun batera etorritako haur horiek nolako oztopoei egin behar zieten aurre, eurentzat berria zen mundua ulertu eta eskolan gizarteratzeko.\nHiru ziren; hamar, zortzi eta zazpi urterekin Abadinoko eskolara etorritako neskatoak. Haien arteko nagusi biak aldez aurretik eskolatuak izan zirenez, adinari zegokion neurrian behintzat, bazekiten arabieraz irakurtzen. Etxean hizkuntza hori erabiltzen zuten, nahiz eta gurasoek euren artean amazighez hitz egin. Umeek, etxeko arabieraz gain, frantsesa eta amazigh ere bazekiten maila diferentez. Bere bizileku berrian, kalean eta eskolan, ordura arte entzun gabeko gaztelera eta euskara -Bizkaikoa eta batua- ikasi beharko zituzten, nahiz eta eurentzat zeregin zaila eta nekeza zirudien.\nArtikuluan umeek emandako aurrera pausoak kontatu, eta baita ere haien oztopo, duda eta harridura aipatzen genituen, eurek jasandako talka kultural eta emozionalaren zenbait adierazleri begiratu eta ulertzen saiatzen ginela. Murgiltze ereduaren mugaz egiten genuen hausnarketa, bistakoa baitzen kasu honetan baldintzak aldatuak zirela: irakaslearekin hizkuntza komunik ez zeukaten ume hauenak askoz zailagoak ziren artean ikasle ume etxeko gazteleradunekin konparatuta, eta euren lana, bikoitza.\nHonenbeste problemen aurrean gure beldurrak eta esperantzak adierazten genituen.\nHamaika urte luzeren ostean poztasunez bete gaituen ume haien berri izan dugu: euretako bi unibertsitatean ari dira ikasten eta nagusia ikasketak bukaturik, lan bila dabil ekonomia titulu berria eskuetan. Euskaraz, gazteleraz eta arabieraz jariotasunez egiteaz gain, ingelesez eta frantsesez ere badaki. Espero dugu entrepresa askok horrenbeste ezagutza estimatzen jakingo dutela eta gazte honek laster lan on bat topatu ahal izango duela. Bitartean, gure buruari galdetzen diogu arrakastaren itxura guztia duen eredu hau posible izango den gaur eskolatzen ari diren ume gehienentzat. Oinarrizko eskubideak bermatzeko\nIzan ere, 1981etik geroztik euskal eskolen egoera zeharo aldatu da. Sekulan ez bezala, euskaraz ikastea bide normala bihurtu da, ama hizkuntza duten ikasleentzat eta baita gazteleradunentzat ere. Gure sistemak ikasle elebidunak sortzen ditu, hizkuntza ofizial biak irakasten dituelarik.\nTendentzia hau, baina, ez da bera izan urterik urte hasiz joan den etorkinen seme-alaben taldean. Duela gutxira arte, kasu gehienetan A eredura bideratuak izaten ziren hezkuntza sistemaren beste posibilitaterik ezagutu gabe. Horrela, zenbait lekutan, eredu horretan eskolatzen ziren ikasle gehienak berriki kanpotik etorritakoen umeak ziren, aparteko poltsak egiteko arriskua sortuz. Baina horrez gainera, honek problema handi bat jartzen zuen agerian: arrazoiak batzuk edo besteak izanik, praktikan, bertan erroak ez zeuzkatenei uko egiten zitzaien hiritar legez, hizkuntza ofizial biak ondo ikasteko zeukaten eskubidea. “Gaztelera edonorentzat, baina euskara bertakoentzat bakarrik” pentsa liteke zela kontsigna. Tendentzia honekin apurtu egin da azken urteotan, hezkuntza sistemaren ardura maila guztietan etorkinen seme-alabei ere euskaraz irakastearen aldeko apustu sendoa egin baita. Gaur, Haur Hezkuntzan eskolatzen direnak eta Lehen Hezkuntzan egiten dutenen gehiengoak B eta D ereduetan ikasten du. Nerabe aldera etorritakoak era guztietako eskola eta ereduetara doaz, zonaldeak eskaintzen dituen eskola aukeraren arabera.\nIzan ere, eskola eskubide demokratikoa da, ikasteko posibilitate beretsuak denei eskaini eta sorrerako diferentziak parekatzeko bokazioa eta misioa duen instituzioa. Umeak gizarteratzean paper handia dauka eskolak eta berari dagokio sozializaziorako giltza den bertako hizkuntzen menderakuntza bermatzea. Horregatik, gure derrigorrezko hezkuntza sistemaren helburu nagusia da ikasle guztiek bi hizkuntza ofizialak menderatzea eta bukaerarako hirugarren bat -kasu gehienetan ingelesa- jakitea.\nHain helburu handinahi betetzea baina, ez da gauza erraza. Gure eskoletan, etorkinen seme-alaben %50 ingurua gaztelerazko hiztuna da (batik bat Hego eta Ertamerikakoa) baina beste horrenbestek ez du ez euskara ez gaztelera ezagutzen. Aloglota diren umeoi hizkuntza bi irakasteak lan bikoitza eskatzen du, irakasteko orduan alde handia baitago ikasle eta irakaslearen artean ele komun bat izan ala ez izan. Honi lotu behar zaio ikasgela berean hizkuntza eta jatorri diferente askotako umeak egon daitezkeela eta irakasleak aniztasun hori ezagutzen eta kudeatzen ikasi behar duela. Ausardi gehiegizkoa ote da gurea? Erraza ez, baina beharrezko eta posible\nIzan ere, euskal eskola sistemak hogeita bost urte luzeko esperientzia dauka bigarren hizkuntzaz hezten. Gaurdaino pilatu duen esperientziak eta ezagutzak posible egiten dute helburu hauek lortzea, beti kontutan izanik hizkuntza horietako bat, gaztelera, sozialki oso bermatua dela. Baina hori ez da nahikoa. Ipar Amerikako hezkuntza elebidunen espezialistek argi adierazten dute programa elebidunetan ikasleek laguntza handiak behar dituztela urte luzeetan, hizkuntzaren eskakizun akademiko guztietara heltzeko egin behar dute ahaleginean lagunduta izan behar dutela lehen hizkuntza dutenen parera ailegatzeko. Gure kasuan hala da: sistemaren emaitzak nahikoa onak izanik, euskara ama hizkuntza daukatenek dira euskaraz emaitzarik altuenak ateratzen dituztenak eta gazteleradunak, gazteleraz. Bietako bat ere ama hizkuntza ez daukanari sistemak laguntza bereziak eskaini beharko lizkioke, ito ez dadin. Eskola materialak eta giza baliabide bereziak ezinbestekoak dirudite.\nAzken finean, eskubideen antinomia planteatzen zaio kanpotik etorri eta hemengo hiritarra izango den umeari: besteek bezala bertako hizkuntza biak ikasteko eskubidea bermatzeko eurek baino bide zailagoa ibili eta lan bikoitza egin beharko duela. Ez dago, bada, honetan berdintasunik. Horregatik, bizimodua eta eskola zailagoa izango duten ume hauei hazkundea ziurtatzeko bidea erraztu beharko zaie. Laguntza luzea jaso beharko dute besteen parera heldu ahal izateko. Horretan espero dugu euskal hezkuntza sistemak behar besteko begirunea eta ardura erakutsiko dituela egoera zailagotik abiatzen direnei bitartekoak eta laguntzak eskainiz. Zenbait neurri hartuak dira honez gero, baina beharrak eskatu hala, joera hori areagotu beharko da, laguntzak eta bitartekoak sendotu ume hauek kalitatezko hezkuntza har dezaten.\nEdozein kasutan gogoratu behar da hizkuntzen ikaskuntza beste zerbaiten bitartekoa dela. Hezkuntza bera bezala, hizkuntzen menderakuntza ez da helburua, baizik eta bidea. Hizkuntzek giza taldeen partaidetza egiten dute posible, baina baita ere -eta hori interesatzen zaio bereziki hezkuntzari- jakituria eta aurrerakuntza intelektuala, berauen lanabesak baitira hizkuntzak. Presente izan behar dugu azken finean, gure Abadinoko titulatu berriaren kasuan bezala, ikasleen hainbeste ahaleginek, ikasketak amaitu ondoren lan duina lortu eta gizarte honetan leku izatean jasoko dutela benetako ordaina. Eta hezkuntza sistema elebiduna bermatu duen gizarteak ere, kohesio soziala eta hiritar guztientzako bizimodu egokia lortzean izango du bere saria. 1 Larrañaga, Maje & Ruiz Bikandi, Uri (1996) “Plurilingüisme i biculturalisme en un programa de inmersió” Articles nº 8 (35-46).


MARTXAN DA ORDIZIAN GOIERRI OSOARENTZAT KULTURA DIGITALAREN ASTEA - ORDIZIAKO UDALA\nErabilera ona, sorkuntza eta gaitasun digitalak garatzea da helburua\nGipuzkoako Foru Aldundiko Haur eta Gazteen Sustapen Zerbitzuari eta Kode Eskolari esker Ordizian, martxoaren 9tik 15era, Kultura Digitalaren astea martxan jarriko da. Ordiziako Udaleko Gazteria Sailarekin elkarlanean egingo dira ekintzat eta jarduerak.\nEkintza eta jardueren eskaintza zabala antolatu da datozen egunotarako. Gaur hasita eta martxoaren 14ra arte, adin tarte guztietakoek, familiek baita haur, nerabe eta gazteekin lana egiten duten profesionalek ere hainbat gaien inguruan hausnartzeko eta trebatzeko aukera izango dute.\nEkimenak KULTURA DIGITAL@: erabilera ona eta sorkuntza”goiburua du. Aste honen helburua da haurren eta gazteen gaitasun digitalak garatuz, haien gizarteratzean aurrera egitea eta garapen kulturala eta soziala ahalbidetzea. Gipuzkoako Haur eta Gazteen Sustapen Zerbitzua alfabetatze, gaitasun eta barneratze digitalak sustatzeko bidean lanean ari da, baita sorkuntza eta ekoizpen digitala bultzatzeko ere.\nHala, Ordiziak eta eskualdeko herritarrek aukera izango dute martxoaren 9tik 15era antolatutako eskaintza zabalean parte hartzeko. Alde batetik, ikasgela ibiltarian, udan herriz herri ibili zen autobusean (programazio-tailerrak eskainiko dira Nikolas Lekuona Plazan). Eta bestetik, Barrena kultur etxean, haurrei, gazteei, gurasoei eta arloko profesionalei zuzendutako hainbat hitzaldi, tailer eta ikuskizun egingo dira. Gainera, ikastetxeei parte hartzeko aukera berezia emango zaie, goizeko orduetako txandak erreserbatzeko aukera emanez.\nLarunbateko ekintzak Gaztelekuan, Lukusain plazan izango dira.\nKarpan herriko ikastetxeek, elkarteek, erakundeek beraien proiektuak aurkezteko eta besteenak ezagutzeko aukera izango dute.\nOrdizia, aitzindari digitala\nOrdizian, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin elkarlanean, iazko herriko umeen jaiak aprobetxatuz, uztailean gela ibiltaria egon zen herrian eta programa horrek harrera oso ona izan zuen.\nBestalde, azken hiru urteotan, Ordiziako Nerabeen Zerbitzuaren bitartez eta herriko nerabeekin batera, Instant1ean proiektuan parte hartzen da. Irudien lehiaketa formatuan, aisialdian, nerabeek euren bizitzako esperientziak partekatzen dituzte “Ni ere sarean ondo” lelopean. Sarean ondo jokatzeko eta beren eskubideak eta betebeharrak zeintzuk diren argitzeko proiektua da.\nBukatzeko, proiektuan parte hartuko duten herritarrei, batez ere,Goierri eskola eta Oianguren institutuko ikasleei eskerrak eman nahi zaie beraien proiektuak ezagutzeko eta partekatzeko aukera emateagatik.\nEskerrona Gipuzkoako Foru Aldundiari ere luzatu nahi zaio, eskualdeko programa hau Ordizian garatzeko aukera emateagatik, Goierrin erreferentea izateagatik eta, batez ere, haur, nerabe, gazte, profesional eta familiei Kultura Digitalaren astean parte hartzeko parada emateagatik.\n*Argazkian, Bittor Bolinaga (Gaztedi eta Kiroletako zinegotzia), Goizane Alvarez (Gaztedi eta Kiroletako foru zuzendaria), Jose Miguel Santamaria alkatea eta Gaztedi saileko udal teknikoa, Koro Ruiz.


Home / Berdintasunerako emanaldiak / Portugaleteko XIX. Berdintasun Jardunaldietan Azaroak 25a ospatzeko zenbait hitzaldi eskainiko dira online COVID-19ak emakumeen aurkako indarkerian duen eraginaren inguruan\n10:11\tBerdintasunerako emanaldiak, Berdintasun Jardunaldiak, Violencia machista 2,189 Views\nEmakumearen aurkako Indarkeria Ezabatzeko Nazioarteko Egunaren esparruan, hots, datorren azaroaren 25ean, Portugaleteko Batzorde Mistoak XIX. Berdintasun Jardunaldiak antolatu ditu, eta “Indarkeria matxista pandemia-garaietan” izenburuarekin eztabaida eta gogoeta partekatua sortu nahi dute COVID-19ak berdintasunean eta emakumeen aurkako indarkerian duen eraginaren inguruan.\nModu horretan, azaroaren 17an eta 23an eta abenduaren 1ean, 18:00ak eta 20:00ak artean, hiru hitzaldi emango dira online, Jardunaldien hemeretzigarren edizioan, indarkeria matxistaren kontra prebentzioan, sentsibilizazioan eta herritarren kontzientziazioan aurrera egiten jarraitzeko.\nZikloa datorren asteartean, azaroak 17, abiatuko da, gazteek eta nerabeek jasaten duten indarkeria matxistari buruzko lehen mahai-inguruarekin; bertan parte hartuko dute, batetik, Marina Marroquík, hezitzaile sozialak eta nerabeengan genero-indarkeria prebenitzeko eta goiz detektatzeko lanetan espezialista denak, eta, bestetik, Pamela Palencianok, aktore eta aktibista feministak, nazioartean ezaguna denak “No solo duelen los golpes” antzerki bakarrizketa autobiografikoa medio.\nLaura Freixas, idazlea eta kultura Klasikoan eta Modernoan Genero Berdintasunerako Elkarteko ohorezko lehendakaria azaroaren 23an (astelehena) egingo den bigarren topaketan hizlari gonbidatua izango da. Topaketaren izenburua “Emakumeen aurkako indarkeria ospatzen duen kultura” izango da.\nJardunaldiak asteartean, abenduaren 1ean, amaituko dira, “Adineko emakumeek jasaten duten ezkutuko indarkeria”-n oinarritutako hirugarren eta azken mahai-inguruarekin. Topaketa horretan, honako hauek hartuko dute parte: Silvina Monteros, Gizarte Laneko eta Gizarte Zerbitzuetako Departamentuko irakaslea (Granadako Unibertsitatea); Mª Cruz García-Heras Ambrosio, Luz Casanova Fundazioko gizarte-langilea; eta Eva Tomás, EDE Fundazioko “Adineko emakumeok badugu zer esan” programaren koordinatzailea. Hitzaldia Arantxa Sainz de Murieta kazetari eta aholkulariak moderatuko du.\nHitzaldietan parte hartu nahi baduzu, eman ezazu izena inprimaki honen bitartez. Zure erreserbaren baieztapena jasoko duzu Zoom plataformaren estekarekin batera, hitzaldietara konektatzeko.\nAzkenik, gogoratu sare sozialetan jarrai gaitzakezula eta hitz egin #PortuIgualdad etiketa erabilita.\nPrevious Pertsonala dena politikoa izan daitekeela praktikan jartzeko gunea izan daiteke Emakumeen Etxea


Funtzioak eta organigrama\nLiburutegi Zerbitzua, Kultura eta Kirol Departamentuaren barruan, Nafarroako Liburutegi Publikoen Sisteman dauden liburutegiak planifikatzeaz eta koordinatzeaz arduratzen den unitatea da.\nHonako hauetaz arduratzen da:\nSostengu-zerbitzuak garatzeaz eta kudeatzeaz\nLiburutegiak dituzten hedatze programak sustatzeaz eta laguntzeaz\nLiburutegi eta liburutegi-zerbitzuen sorrera eta hobekuntza sustatzeaz eta indartzeaz\nFunts bibliografikoen handitzeaz\nLiburutegietan teknologia berriak ezartzeaz, etab.\nEra berean, Nafarroako Irakurketa Publikoaren Mapa eta Zerbitzuen Karta egitea dagokio, baita Nafarroako Liburutegi Publikoen Sistemaren Erregelamenduak eta liburutegi-zerbitzuen eta funtzionamendu-jarraibideak idaztea ere.\nLiburutegi Zerbitzua arduratzen da, gainera, udalekin lankidetza-hitzarmenak sinatzeaz. Horietan, liburutegi publiko bakoitzari dagozkion mantentze eta kudeaketa-baldintzak ezartzen dira.\nEginkizun horiek guztiak betetzeko, Liburutegi Zerbitzuak bi atal ditu:\nLiburutegi Sarearen Atala:\nNafarroako Liburutegi Publikoen Sarea 1950ean sortu zen Nafarroako Foru Aldundiaren erabakiz, eta Nafarroako Liburutegi Publikoen Sistemaren funtzionamendua koordinatzea du eginkizun. Organigrama honetan ikus daiteke egitura.\nNafarroako Liburutegiaren Atala (Webgunea)\nNafarroako Liburutegi Publikoen Sistemako Liburutegi Nagusia eta Nafarroako ondare bibliografikoaren arduradun nagusia da. Nafarroako ekoizpen bibliografikoa bildu, kontserbatu eta zabaltzea du helburu, ekoizpen idatzi periodikoa edo ez, bisuala, soinuduna eta multimedia, inprimatua edo beste edozein euskarritan. Organigrama honetan ikus daiteke egitura.


Helburu orokorrak - Euskararen eta Etengabeko Prestakuntzaren arloko Errektoreordetza - UPV/EHU\nEHP 2020. UPV/EHUko irakasleen eta ikertzaileen hizkuntza prestakuntzarako plana\nTxostenaren lehen atalean zerrendatu dira, UPV/EHUren Euskararen III. Plan Gidariaren arabera, irakasleen eta ikertzaileen prestakuntzarako EHP-2020 jomugan izan beharreko ildo estrategikoak. Horiek horrela, hauek dira irakasleen eta ikertzaileen prestakuntza plan honen bidez erdietsi nahi diren helburu lehenak:\n1. helburua: Euskaraz lan egiteko erabateko gaitasuna ez duten irakasleei eta ikertzaileei hizkuntza-prestakuntza eskaintzea.\n2. helburua: Hizkuntza-premia espezifikoei erantzungo dien prestakuntza eskaintzea, Irakasleek eta ikertzaileek eskuarki egiten behar izaten dituzten unibertsitateko zereginek eskatzen duten aditutasun-maila eskura dezaten.\n3. helburua: Irakasleei eta ikertzaileei prestakuntza eta baliabideak eskaintzea, haiek sortutako irakas-materialen kalitate linguistikoa bermatzeko gai izan daitezen.\nHiru ildo horietan aurrera eginez, euskarari bideak zabaldu nahi zaizkio lanhizkuntza gisa eremuak irabaz ditzan, dela zientzia egiteko, dela irakasteko. Era berean, baldintza egokiak sortzen lagundu nahi da euskarazko irakaskuntza-eskaintza zabaldu ahal izan dadin graduan, graduondokoan zein etengabeko prestakuntzaren arloan. Bestela esanda, hiru lan-ildo horien bidez, baliabideak eskaini nahi zaizkie irakasleei eta ikertzaileei euskaraz eskaintzen duten irakaskuntzaren kalitatea bermatu ahal izan dezaten, zientziaren hedapenerako egiten diren ekimenek inpaktu handiagoa izan dezaten eta, era berean, euskararen corpus akademiko eta profesionala hedatzen eta aberasten jarrai dezaten.\nAlabaina, irakasleen eta ikertzaileen hizkuntza-prestakuntzak zentzu betea izan dezan, euskarak UPV/EHUk dituen aukerak eta erronkak hartu behar dira kontuan, oro har. Alegia, hizkuntza-prestakuntzarako programak diseinatzean Euskararen III. Plan Gidariak ezarritako helburu estrategikoen «mapa» konplexua hartu behar aintzat, zentzu zabalenean. Izan ere, ezin da ahaztu, prestakuntza-programek beste maila bateko helburuei erantzun behar dietela, osotasunean erdietsiko badira plan gidarian aurreikusten diren helburu orokorrak.\nHorrexegatik guztiagatik, funtsezko jotzen da gogoeta egitea irakasleek eta ikertzaileek eremu bakoitzean dituzten premia espezifikoei buruz, eta eremu horietako bakoitzean irakasleek zein ikertzaileek egitea espero den ekarpenari buruz. Horretarako, ekintza estrategiko hau aurreikusten du Euskararen III. Plan Gidariak: Graduko ikasketetan euskararen egoeraren azterketarako diagnosi protokoloa egitea eta ekintza plan pilotuak diseinatzea (4.2.3.1. ekintza).\nHori horrela, diagnosi-tresna bat ere badakar irakasleen eta ikertzaileen prestakuntza plan honek berekin bat. Horren bidez, bermatu nahi da martxan jartzen diren prestakuntza- ekintzak ikuspegi soziolinguistikotik marko egokian testuinguratzea. Horrez gain, hizkuntza-prestakuntzarako plangintza sektorialak egiteko metodologia ere eskaintzen digu EHP-2020 planari euskarri ematen dion diagnosi-tresnak. Horretarako, protokolo dimentsioaniztuna diseinatu da. Txostenaren bigarren eranskinean kontsulta daiteke protokolo horren egitura orokorra (ikus 2. eranskina).\nAzkenik, EHP-2020 planaren bidez, bermatu nahi da, halaber, bidezko aitortza izan dezaten hizkuntza-gaitasun areagotzeko eta euskararen corpusa elikatzen jarraitzeko irakasleek eta ikertzaileek egiten dituzten ahaleginek. Horretarako, EHP-2020 planak alor honetako merezimenduen aitortza modu estandarizatuan egiteko eredua ere badakar berekin bat, UPV/EHUren ohiko ebaluazio-prozesuetan, deialdietan eta kontratazioetan aplikagarri izan dadin garatua.\nHorretarako, RED-Uk argitaratutako Irakaskuntzaren alorreko Garapen Akademikoaren Markoak (MDAD) eskaintzen dituen eskalekin lerrokatu da hizkuntza-prestakuntza plana. Eredu horrek lau maila zehazten ditu irakaskuntza-jardueraren garapen profesionalaren ibilbidea irudikatzeko. Era berean, hiru dimentsio hartzen ditu kontuan maila bakoitzari dagozkion deskriptoreak finkatzeko («curriculuma», «prozesuak» eta «oinarriak»). lldo horretatik, honela definitu dira EHP-2020 planean eskainiko diren prestakuntza-ekintzen bidez erdietsi nahi diren ikaskuntza-emaitzak:\n1. maila: Erabiltzaile gaitua\nIrakasleak diskurtso akademikoaren eredu egokia eskaintzen die ikasleei, bai banatzen dituen materialen bidez, eta baita haren ahozko jardunaren bitartez ere.\nDokumentu zuzen eta zehatzak erabiltzen ditu irakasleak irakaskuntza-jardueraren euskarri gisa (berak sortuak zein beste iturrietatik eskuratuak), betiere, euskara estandarraren irizpidearen arabera moldatuak.\nZabalkunde-mailako argitalpen zientifiko egokiak egiten ditu.\nAhoz, erregistro zaindua erabiltzen du. Azalpen magistral argiak egiten ditu.\nEguneroko ohiko harremanetan, egoki erantzuten die ikasleen zalantzei.\nOndo menderatzen ditu hizkera akademiko zainduaren arauak eta irizpideak: funtsezko arau akademikoak, funtsezko arau ortografiko eta gramatikalak, eta, dagokion irakasgaiari dagokionez, normalizatuta dagoen lexiko espezializatua.\n2. maila: Erabiltzaile aditua\nIrakasleak orientabide egokiak eskaintzen dizkie ikasleei hizkuntzaren erabilerari dagokionez, haien diskurtso-gaitasuna ikasketa-planean aurreikusten den mailan garatu ahal izan dezaten.\nDokumentu akademiko konplexuak ekoizten ditu. Ikerketa- lanen txosten argi eta zehatzak egiten ditu. Ahozko azalpenetan, ñabardurak ere eraginkortasunez transmititzen ditu. Ikasleekiko harremanetan, eraginkorra da ikasleen jarduna gidatzen: talde-dinamikak, gatazkak…\nOndo menderatzen ditu hizkera akademiko jasoaren konbentzioak. Era berean, ondo ezagutzen ditu, eta modu autonomoan aplikatzen ditu UPV/EHUk testu akademikoetarako zehaztutako hizkuntza‑irizpide espezifikoak. Euskarazko terminologiaren ezagutza zabala du.\n3. maila: Eragile aktiboa\nHizkuntzaren erabilerari dagokionez, orientabide egokiak eskaintzen dizkie ikasleei, haien hizkuntza-jarduna autorregulatu ahal izan dezaten eta haien ekoizpenen gainean gutxieneko kontrol-maila izan dezaten. Ikasleen ebaluazio egiteko orduan ere modu integral eta integratuan hartzen du kontuan nola erabiltzen duten ikasleek hizkuntza, eta zein neurritan den haien komunikazio-gaitasuna eraginkorra, irakasgaiaren helburuen testuingurua.\nKalitate handiko irakaskuntzamaterialak eta ikaskuntza-baliabideak sortzen ditu: apunteak, bideoak, webguneak…\nGoi-mailako ikerlanak ekoizten ditu. Ondo kudeatzen ditu hizkuntzak egoera elebidun zein eleaniztunetan. Era berean, gai da itzulpen- zein bitartekotza- lanak egiteko ere, egoerak hala eskatzen duenean. Modu aktiboan hartzen du parte euskararen corpus akademikoa garatzeko eta aberasteko proiektuetan.\nTerminologia mailako proposamenak egiten ditu, betiere, irizpide sendoak abiapuntu.\nTestugintzaren zein terminologia akademikoaren oinarriak ondo menderatzen ditu. Kalitatezko argitalpenen eta jendaurreko ekitaldien hizkuntza- eskakizunak ezagutu eta aintzat hartzen ditu.\nOinarrizko itzulpen-estrategiak zein dokumentu eleaniztunak egiteko protokoloak ezagutzen ditu.\nEra berean, MDAD markoan aurreikusitakoari jarraikiz, laugarren maila ere definitu da, hain zuzen ere, prestakuntza-programetan irakasle,- tutore- edo eragile-lanetan ari direnek hizkuntzaren normalizazioari eta garapenari, eta, horren bidez, irakaskuntzaren kalitateari egiten dioten ekarpena aitortzeko. Hona hemen, maila horri dagozkion zehaztasunak.\n4. maila: Mentorea\nIrakasgaiaren curriculumean zeharka eta, behar denean, modu espezifikoan tratatzen ditu hizkuntzaren erabilerarekin eta komunikazio akademiko- profesionalarekin zerikusia duten alderdiak, ikasleen ikaskuntza-emaitzak optimizatzeko baliabide gisa tratatuz. Era berean, ikasleengan kontzientzia pizten du komunitate akademiko osoak (ikasleak barne) hizkuntzaren normalizazioan duen erantzukizunaz.\nParte hartzen du ikasleen hizkuntza- eta komunikaziogaitasuna sustatzeko estrategien, baliabideen eta programen garapenerako berrikuntza- zein ikerketaproiektuetan. Ikasleen, irakasleen zein profesionalen prestakuntzarako programak garatzen eta zuzentzen ditu. Diskurtso akademiko eta profesionalaren inguruko gradu amaierako, master amaierako zein doktoretzako lanak zuzentzen ditu.\nOndo ezagutzen ditu hizkuntzen normalizazio-prozesuen eta diskurtso akademiko- profesionalaren eskuratze-prozesuen oinarriak. Ondo ezagutzen ditu diskurtso akademiko-zientifikoaren eskakizunak. Ondo ezagutzen ditu testugintza akademikoaren berezitasunak eta terminologia-lanaren metodologia eta irizpideak.\nTaulan jasotako deskriptoreak zehazteko kontuan hartu dira, alde batetik, Hizkuntzen Ikaskuntza, Irakaskuntza eta Ebaluaziorako Europako Erreferentzia Markoa eta, bestetik, HABEren Helduen Euskalduntzerako Oinarrizko Curriculuma. Horrez gain, oso kontuan hartu dira ikasleen zeharkako gaitasunen garapenean (komunikaziogaitasunen garapenean, bereziki) unibertsitateko irakasleek dituzten ardurak zehazten dituzten askotariko lanak, baina, batez ere, UPV/EHUren Zeharkako gaitasunen katalogoa eta irakasleen irakaskuntza-jarduera ebaluatzeko UPV/EHUren DOCENTIAZ programaren oinarriak eta egitura.\nAzkenik, programa hau diseinatzeko orduan, oso gogoan izan dira UPV/ EHUren Hezkuntza Laguntzarako Zerbitzuak zein UPV/EHUren Nazioarteko Harremanen Bulegoak irakasleen etengabeko prestakuntzarako eskaintzen dituen programen, eta orain arte Euskara Zerbitzuak eskainitako ikastaroenak. Horren bidez, bermatu nahi izan da berrikuntzaren, nazioartekotze-prozesuen eta euskararen normalizazioaren ardatzen inguruko prestakuntza-ahalegin guztiak estandar berberen arabera balioetsi ahal izan daitezela ohiko ebaluazio, akreditazio eta kontratazioprozesuetan.


Gizonezkoak Martxoak 8ko #EmakumeakPlanto deialdian • ZUZEU\nGIZONEZKOA bazara eta #Martxoak8-ko #EmakumeokPlanto geldialdira edo martxara gehitzeko asmorik baduzu, hau izan daiteke zure ekarpena.\nHaria badator ??\n— Exprai (@Exprai) February 7, 2018\n1. Aita bazara zure seme-alabetaz arduratu. pic.twitter.com/qUuyQenmYF\n— Exprai (@Exprai) 2018(e)ko otsailak 7\n2. Laguna bazara, zure lagunen umeak zaindu ditzakezu. pic.twitter.com/euDKCIw33W\n3. Laneko laguna bazara emakume langileen lana egiteko eskeini ahal duzu zure burua. pic.twitter.com/2LUquITcBl\n4. Laneko nagusia bazara zure enpresan lan egiten duten emakemeei elkartasuna adierazi eta errepresioa, trabak eta arazoak saihestu. pic.twitter.com/EjVomQSQbz\n5. Eskolako kidea bazara eskolara joan behar ez duten kideak eta haien lanustea babestu. pic.twitter.com/yQP28z68ns\n6. Irakaslea bazara martxoaren 8an zerrendarik ez pasatu. Gogoratu zure ikasleen hutsegitea justifikatuta dagoela: kalean daude “Gu hiltzen ari dira” garraxika eta “bizi nahi dugu” aldarrikatzen. pic.twitter.com/5QVow3z6fe\n7. Langilea bazara utzi egun horretako lan guztiak eta atera zaitez kalera “bizitzaren” alde. pic.twitter.com/FqKWCqehuF\n8. Zure familian zaintza behar duenik badago, has zaitez egun horretatik aurrera ohituraz emakumeok betetzen dugun lan horretan pausuak ematen. pic.twitter.com/vsjp35eHz0\n9. Emakume batekin sexu- harreman erlaziorik baduzu, martxoak 8an kalean egoteko behar duen laguntza guztia emaiozu. pic.twitter.com/CbZhqaW2eL\n10. Komunikabideetan lan egiten badezu, zure esku dagoen guztia egin emakumeek eman dezaten egun horretako berriak. pic.twitter.com/ViXvOvvY2i\n11. Mugimendu feministako gizon militantea bazara, zabaldu mezua zure lagun eta talde guztien artean. pic.twitter.com/ZjAXUj8TVS\n12. Martxoak 8ko konzentraziora bazoaz jarri zaitez nahi duzun tokian baina ordenarik eman gabe eta manifestazioa zuzentzeko asmorik gabe. pic.twitter.com/1zM53T04a7\nIradokizun hauek helarazi dizkidate eta 11. puntuak dioen bezala, zabaldu ditut.\nEmakumeen hilketa gehiagorik ez!\nGizonezkoak Martxoak 8ko #EmakumeakPlanto deialdian #EmakumeakPlanto deialdian #EmakumeakPlanto deialdian #EmakumeakPlanto deialdian #EmakumeakPlanto deialdian\n#EmakumeokPlanto, lanustea, martxoak 8\n15 pentsamendu “Gizonezkoak Martxoak 8ko #EmakumeakPlanto deialdian”-ri buruz\nHego 2018-02-08 15:01\nGizonok zer egin behar dugun? Ba lan egiten jarraitu gizartea aztoratzen ari diren genEro erakundeetatik bizi diren pribilegiatu gutxi batzuk diru-publikoarekin mantentzeko.\nKexatuko dira noizbait erakunde feministak gizonok pairatzen ditugun egoeraz, hau da, ordu estra gehiago egiteaz, lan istripu eta heriotzetaz izateaz (kasuen %95a), lan arriskutsuak egin beharraz?\nEkonomia errealean aritzen garen gizonok eta emakume langileak ez ditugu arlo akademikotik irten ez diren feministen sasi-intektualismoa jasan behar. Gain-hezitako snob feminista horiek dira benetako pribilegiatuak.\nLokatz 2018-02-12 11:24\nInoiz lortuko al dugu emakumeek aldarrikapenak egitean gizonen bat marmarka ez ateratzea? Beti egongo al da azken hitza esan behar duen gizona?\nEz ditzagun aldarrikapen hauek gizon guztion aurkako erasotzat hartu. Agian heriotzak, ordu estrak eta lan istripuak arazo beraren beste aurpegia dira, eta errudunak emakumeen lan-baldintzen pertsona berak (seguraski gizonak, gainera).\nGizonen lan-baldintza kaskarretaz noiz kexatuko diren diozu. Ea noiz kexatzen diren erakunde feministak Indonesiako orangutanen egoeraz. Erakunde bakoitzak bere esparrua du, eta batak ez dio besteari garrantzia kentzen, beraiek berdintasunaren alde lan egiten duten bezala, egin ezazu zuk lan langileon lan-baldintza kaskarren aurka. Langileon borroka langileok egin behar dugun bezala, emakumeen borroka emakumeek egin behar dute, eta gizonok lagundu, ahal den einean, eta ez irainduta sentitu egiten duten aldarrikapen bakoitzean, hori oztopo handia baita mugimendu feministan.\nHego 2018-02-12 14:03\nNola ez gara kexatuko langile OROREN eskubide bat langile batzuentzat soilik aplikatzen baduzue?\nGainera lan munduan emakumeek ez dituzue gizonok baino baldintza txarragorik, hori gezur hutsa da.\nLan berbera egiteagatik soldata berdina kobratzen duzue, kontrakoa ilegala da eta salagarria noski, baina aizu, epaitegietan ez dago horrelako kasurik.\nIkasketa maila altuago eta gutxiago kobratzen duzuela salatzen duzue baina ez duzuena esaten zera da, merkatuak ez duela behar antropologia ikasketak eta genero master bat duten pertsonak eta bai iturgin, mekaniko, argiketari eta beste ikasketa-maila baxua duten hainbat langile.\nOrokorrean gutxiago kobratzen duzuela diozue baina emakumeek hautatzen dituzten ikasketak ez dira soldata handienak dituzten enpleguetan aplikatzen. Emakumeek eta gizonok zer ikasten dugun erraz bila dezakezu Espainiako gobernuko unibertsitateetako estadistiketan. Pista bat, gizonon artean karrera teknikoak gailentzen dira.\nEta amaitzeko, emakume eta gizonok etxean egin beharreko betebeharretan ez da enpresa sartzen, beraz lan greba egitea ez du zentzurik haurra zaintzeagatik lan ordu gutxiago egin behar badituzu, hori zure bikotekidearekin hitz egin.\nLokatz 2018-02-13 10:10\nHasteko, ni ere gizona naiz.\nNahiko ausarta iruditzen zait emakumeek eta gizonek lan-baldintza berdinak dituztela esatea, hori gezurtatzen duten ikerketa ugari egongo direlako seguraski.\nLehen esan dudan bezala, emakumeen aldarrikapenak emakumeen aldekoak izateak ez du esan nahi gizonen eta, orokorrean, langileriaren baldintzak ondo daudenik. Ez dute esan nahi sufritzen ari diren bakarrak emakumeak direnik, baina inolaz ere ezin dugu esan emakumeek historikoki pairatu duten karga estra ez dela existitzen, edo ez dela hainbesterakoa.\nLan motaren inguruan. Emakumeak ez dira komunitate finko bat, ez dituzte astero bilerak egiten denen artean zer ikasiko duten erabakitzeko. Zer ikasiaren aukeraketa bat egiten da, noski, baina horrek ez du esan nahi aukeraketa hori erabat librea denik denon artean. Horrela izango balitz, ikasketa gehienetan gizon eta emakume kopuru berdina egongo litzateke. Baina, denok dakigunez, ez da horrela. Badago zerbait erabaki horietan eragina duena. Arazo beraren beste erakusle bat. Pentsatu iturgina edo argiketariari deitzean zergatik etortzen den beti gizona, eta ez, ez dira denak ados jarri iturginaren lanbidea ez aukeratzeko.\nArazo asko daude, horien artean langileen baldintza kaskarrak. Baina horri gehituz, emakumeen aldarrikapenak eragiten dituztenak. Arazoak esistitzen direnaren eztabaida duela urte asko itxi zen, esistitzen dira, eta egoera konpondu beharra dago. Beraz, utzi esaten duten guztiaren aurka zaunka egiteari, eta ez oztopatu beraien borroka, eta ez izan arazoaren parte.\nHego 2018-02-13 14:07\nEsaidazu ba ikerketa horiek esaten dutena eta ez utzi horrelako informazio garrantzitsua airean. Uste al duzu gizonok ez ditugula karga estrak pairatu? jada aipatu nituen ordu estrak edo lan arriskutsuak egiteko beharra edo adibidez etxeko arloan konponketa-lanak egiteko beharra edo egoera latzetan gudara joateko beharra.\nEz ez da horrela, emakumeak normalean erosotasuna bilatzen dutelako edo bere feminitatearen baitan, gauza BIOLOGIKOA, pertsonen zainketa ikasketetan aritzea (Irakasle, erizaina, lan-soziala…). Gizonezkook ordea arrakasta bilatzen dugu, beste arrekin lehiatzea alegia, eta horrek soldata handiko lanak dituzten ikasketak ikastera bideratzen gaitu.\nEmakumeek lan munduan “pairatzen” duten kasu guztiak puntuz puntu erantzuteko prest nago, aurrera!\nLokatz 2018-02-13 16:37\nHemen ikerketa horietako bat, EHUkoa gainera: http://asesec.org/COSME/wp-content/uploads/Invited-article.pdf\nEmakumeak historikoki rol bat izan du, biologikoak bultzatuta. Beti izan da etxekoandre eta ama. Eta bai, genetikan gordeta daude horren arrastoak, eta joera desberdinak daude gizonen eta emakumeen artean. Baina gaur egungo egoera eta “aukera libre” horretan rol historikoak du eragina, zalantzarik gabe. Feminitatea zer den, gizonak eta emakumeak nola izan behar duten eta zer egin behar duten arau modura jarri ditu, eta orduan ez da harritzekoa zaintza lanetan dabiltzanen gehiengoa emakumeak izatea, ez geneek bultzatuta daudelako, gizarteak bultzatuta daudelako.\nHori da errazena, biologia maskara bezala jarri eta kitto, emakumeak etxekoandre eta gizonak enpresaburu izan behar direla arautzen duen konstituzio bat bezala (batzuk ordea ez dute konstituziorik aldatu nahi). Hori horrela ez da, eta hori pentsatzeak dakartza emakumeek, gizonek dituzten arazoei gehituta, jasaten dituzten baldintza txarrak, erasoak eta abar.\nEz dut esan gizonak paradisuan bizi garenik, langileriak orokorrean jasaten dituen baldintzak ez dira justuak, baina emakumeek horren gainean beste hainbat arazo dituzte.\nHau bera eztabaidatzen egoteak esan nahi du oraindik arazoa konpontzetik urrun gaudela.\nHego 2018-02-13 18:51\nEskerrik asko niri arrazoia ematen didan ikerketa jartzeagatik, ez dago genero zapalkuntzarik lan munduan.\n1- Emakume gehienen hasiera lan munduan zerbitzu sektorearen indartzearekin ematen da, hau da, orokorrean lan erosoagoetan jarduten dute.\n2- Emakumeek, ama izaterakoan, familia zaintzekoa hautua egiten dute eta horren ondorioz batazbestekoz gutxiago irabazten dute (ordu gutxiago lan egiteagatik edo bajengatik adibidez).\n3- Emakumeek orain ikasketa-maila altuago dutenez naturalki ari da gizonen eta emakumeen soldata-ezberdintasunak murrizten.\nEmakumeek lan egin arren emakumeak izaten jarraitzen dute, izaki biologiko femenino bat alegia. Badakit kapitalismoaren txotxongiloak diren feministek emakumeak familiaren ordez lan kapitalista eta kontsumismoarekin lotu nahi dituztela, horregatik amatasunaren aurkako jarrerak dituzte edo familia izateak haien libertatea (lan egin eta kontsumitu) eteten dutela diote.\nFeministak ez dira iraultzaileak, morroiak dira.\nLokatz 2018-02-13 21:04\nZuk diozuna laburbilduz: emakumeak etxera umeak eta zaharrak zaintzera.\nFamilia sortzeko hautua ez da emakumeena bakarrik, aldebikoa da. Eta aldebikoa izanik biek dute sudurraren puntan jartzen zaiena egiteko aukera berdina. Beste kasu bat jarriz, bi gizonek famili bat osatu nahi badute, zer gertatuko da?\nEta berriro ere, emakumeen hautua ez da guztiz zorizkoa, gizarteak, zalantzarik gabe, eragina du.\nGizon batzuk lan egin arren izaki biologiko harpetarrak izaten jarraitzen dute.\nHego 2018-02-13 22:09\nNik diodana naturalki gertatzen dena da, ez da nik asmatutako zerbait. Zuk diozun moduan familia izatea aldebikoa da, eta hara! emakumeak beti edo ia beti familia zaintzea hautatzen du, apustu egingo nuke gehienetan emakumearen erabakia dela zaintza aukeratzea. Amek beti izan dute haurrekiko lotura sakonagoa, edo behintzat hori da feministek diotena dibortziatzerakoan zaintza partekatuaren kontra aritzeko…\nDena den, hori ez du esan nahi etxetik kanpo lanik ezin dutenik egin baina normalena da zaintza eta gizonok baino lan ordu gutxiko lanean aritzea edo baja hartzea.\nGizonen arteko erlazioetan batek rol maskulinoa (aktiboa) du eta besteak rol femeninoa (pasiboa) du, beraz ziurrenik bigarrenak hartuko du zaintzaren ardura. Halere, horrelako familia gutxi daudenez ezin da datu zehatzik plazaratu.\nPD: Gizon eta emakumeek harpetarren funtzio biologiko bera ditugu.\nLokatz 2018-02-13 23:37\nFuntzio biologiko bera, eta pentsakera bera, dirudienez. Maskulino aktibo eta femenino pasibo diozunean guztia diozu, genero rolak ezin dira hobeto deskribatu. En fin, ideia hoiek bizirik dauden artean arazoa ere bizirik egongo da.\nNire lehen iruzkineko galderari erantzunaz bai, beti egongo da horrelakoetan marmarka aterako den gizonen bat, badirudi genetan dagoela.\nHego 2018-02-14 13:41\nEz da nire errua natura eta biologia “diskriminatzaileak” badira, gizonok orokorrean emakumeak baino handiak eta indartsuak gara eta kasualitatea erreinu animalian errepikatzen da gauza bera.\nBaina tira ez pentsa gizonon gauza denik, emakumeak ere gizonoi exijitzen aritzen dira.\nRol hauek gizarte guztietan sortzen dira naturala delako, bai eskimalekin eta baita Amazonaseko tribuetan ere.\nLokatz 2018-02-15 12:56\nHorrek ez du esan nahi ongi dagoenik, eta ez dago. Eta ongi ez dagoena aldatu beharra dago.\nHego 2018-02-15 13:16\nNatura aldatu nahi izatea da gaizki dagoena, batez ere ezinezkoa delako, azkenean beti irabazten du.\nIñaki U. 2018-02-15 11:51\nHurrengorako sexismo kaltegarria eta sexismo onuragarria ezagutzeko aholkuak?\nTxuria 2018-03-06 23:35\nEmakumea naiz, unibertsitateko bi karrerekin. Nere bizitzan oso libre sentitu naiz. Lan merkatutik sartu eta atera ibii naiz, nahi izan dudanean (Batzuetan besteen kontura, besteetan nere kontura).”Gizonen esparruan” mugitu naizenean ere, nere ordainsaria ez da beste gizon profesionalarena baino gutxiagokoa izan. Lan berberarengatik emakumearen lana gizonarena baino merkeagoa balitz: zer arraio egiten dute enpresariak gizon guztiak kalera bota eta aien lekuak emakumeaz okupatugabe???.\nBestalde, nere famili propioari lehentasuna eman diot ETA HARRO NAGO HORREGATIK!.\nAzken orduko feminista horiek, kapitalismoaren eta Sorosen morroiak, esango naute ba “alienatua” nagoela nere erabaki librea hori izan delako? Zuek bai alienatuak!!!.


TU Lankidek hirukoiztu ditu abuztuko audientzia datuak — TUlankide MONDRAGON\nTU Lankidek hirukoiztu ditu abuztuko audientzia datuak\nAurten 20.900 saio inguru izan ditu tulankide.com webguneak; hau da, aurreko urteetako datuekin alderatuta, %186 gehiago. Eskerrik asko TU lankide erreferente bihurtu duzuen erabiltzaile eta bisitari guztiei!\nNahiz eta abuztua opor hilabetea izan, gure kooperatiben gaurkotasunaren erreferentzia izaten jarraitu du tulankide.com webak. Azken hilabetean agerkari digitalak erregistratu dituen erabiltzaile- eta saio-kopuruak argi eta garbi adierazten du hori. Izan ere, 17.900 erabiltzailek bisitatu dute gunea eta guztia 20.900 saio inguru erregistratu dira.\nArgitaratutako edukia handia eta askotarikoa izan da: notiziak, bideoak, elkarrizketak… gure kooperatibetako errealitatearen lekuko: Laboral Kutxako emaitzak, Korporazioak Euskaraldiarekin bat egitea, Mondragon Unibertsitatearen hezkuntza eredua, Orbeako elkarrizketa… Hauek guztiek izan dituzte datu positiboak eta horien artean bisita gehien jaso duen albistea hauxe izan da: Eroskik Covid-19aren birusa ez-aktibo uzten duen lehen maskara saltzen du.\nEskerrik asko TU lankide erreferente bihurtu duzuen erabiltzaile eta bisitari guztiei!


PISA probak | BEROA IKERTZEN\nOrientabide didaktikoko fitxak\nAtal honetan Energiaren gakoak aztertu ditugu, bi erronka desberdinekin. Hona hemen erronka bakoitzaren fitxa:\nDENBORA: Saio 1.\nAURRETIKOAK: energia termikoa, beroa, tenperatura, aplikazioak eta beroaren transferentzia motak kontzeptua sartu ondoren.\nTESTUINGURUA: jarduera klasikoak modu dinamikoagoan aurkeztea da helburua, Internet bidez informazioa bilatzetik hasi eta ikasleen ingurune hurbileko ikerketa txikiraino, eguneroko jarduerak ikerketa zientifikoko puntu batetik aztertuz.\nERRONKA: ikasleek energia termikoaren erabilera ikertzen dute PISA proba baten bidez, simulazioarekin eta gabe, eta ondoren eztabaida eginez.\nPRODUKZIOA: Pisa proban emandako erantzunen gaineko eztabaida.\n"Kontsumo txikiko etxeak" PISAk askatutako item bat da. Jarduera honek energia termikoa, tenperatura, beroa, aplikazioak eta beroaren transferentziak ondo ulertzea eskatzen die ikasleei.\nPISAren jarduera honen bidez simulazio bat erabiltzeko aukera dago; ataza prest dago proba simulaziorik gabe ebazteko eta, ondoren, erantzunak erkatu ondoren, simulazioarekin berresten dira.\nHelburua da energia-kontsumo txikiko eta berotegi-efektuko gas gutxi isurtzen duten etxeen diseinuan material egokiak erabiltzearen helburua ulertzea, eta simulazioaren erabilerarekin osatzea, etxe horien diseinua errazten digun teknika gisa.\nEBALUAZIOA: Aurkeztutako jarduerak eta azken eztabaida kalifikatuko dira.\nHonako baldintza hauek aukeratuko ditugu hautaketa justifikatzeko\n40 Blanco 4390\n40 Rojo 5830\n40 Negro 4390\n10 ºC-an, teilatu zuria duen etxe batek teilatu beltza duen etxe batek baino energia gehiago erabiltzen du\nAukeratu zure erantzuna berresten duten bi datu-lerro taulan\nKanpoko tenperatura (ºC) Teilatuaren kolorea\nAzaldu zein den energia-kontsumoaren aldea, eguzki-erradiazioak bi kolore desberdin hauetako teilatuekin talka egitean zer gertatzen den deskribatuz.\nEguzki-argia energia- edo bero-iturri bat da, eta teilatu beltzak teilatu zuriak baino erradiazio gehiago xurgatzen du.\nKanpoko tenperaturaren eta barruko tenperaturaren arteko aldea handitzen denean, handitu egiten da energia-kontsumoa\nInformazioaren tratamendua: identifikatu, ulertu (alderatu, sailkatu, aztertu eta sintetizatu), balioetsi eta azaldu (deskribatu, definitu, laburbildu, azaldu, argudiatu, justifikatu, etab.).\nEnergia termikoa, beroa, aplikazioak eta bero-transferentzia.\nZientziaren oinarrizko kontzeptuak mundu naturaleko sistemekin erlazionatu.\nSistema eta fenomeno naturalak deskribatu, azaldu eta aurreikusi.\nEzaugarri zientifikoak dituzten arazoak identifikatu eta haiei buruzko ikerketa txikiak egin.\nErabakiak hartu erantzukizunez, autonomiaz eta espiritu kritikoz.\nEkimena eta espiritu ekintzailea\n(*) Bereizirik azalduko dugu zer den konpetentzia zientifikoa, hobeto uler dadin; izan ere, «Matematikarako konpetentzia eta zientzia eta teknologiarako oinarrizko konpetentziak» atalaren parte da, LOMCEn azaltzen den moduan.\nInformazioa bilatu, identifikatu, hautatu eta interpretatzen du, eta ikasgaiei buruzko ideiak ezagutzen ditu.\nEnergia transferitzeko mekanismoak identifikatzen ditu, eta mekanismo horiek eguneroko hainbat egoeratan eta fenomeno atmosferikotan ezagutzen ditu; hortaz, eraikinetarako eta berotze-sistemak diseinatzeko materialen hautaketa justifikatzen du.\nEguneroko fenomenoetan agertzen diren energia motak identifikatzen ditu.\nGertatzen diren bero-transferentziak azaltzen ditu.\nPlanteatutako gaiak behar bezala arrazoitzen ditu eta argudio zientifikoekin adierazten ditu, bere mailarako egokia den hiztegi zientifikoa behar bezala erabilita.\nAtaza ebaluatzeko, eskala hauek erabiliko dira:\n2.-Ebaluatzeko, eskala hau erabiliko dugu: Zientzietako simulazio digitalak balioesteko eskala (deskargatu odt formatu editagarrian eta pdf formatuan)\nDENBORA: Saio bat.\nAURRETIKOAK: Energia kontzeptua eta bere motak eta neurria sartu ondoren.\nTESTUINGURUA: Jardura klasikoak modu dinamikoagoan aurkeztea da helburua, Internet bidez informazioa bilatzetik hasi eta ikasleen ingurune hurbileko ikerketa txikiraino, eguneroko jarduerak ikerketa zientifikoko puntu batetik aztertuz.\nERRONKA: ikasleek giza gorputzean bero egunetan korrika egiteak nola eragiten duen ikertzen dute PISA item baten bidez, simulazioarekin eta ondoren eztabaidarekin.\nPRODUKZIOA: PISA proban emandako erantzunei buruzko eztabaida.\n"Bero egunetan korrika egitea" PISAk askatutako item bat da. Jarduera honek energia termikoa, beroa eta tenperatura ondo ulertzea eskatzen die ikasleei.\nEBALUAZIOA: aurkeztutako jarduerak eta amaierako eztabaida kalifikatuko dira.\nKonpetentzia sozial eta zibikoak\n(*) Bereizirik azalduko dugu zer den konpetentzia zientifikoa, hobeto uler dadin; izan ere, «Matematikarako konpetentzia eta zientzia eta teknologiarako oinarrizko konpetentziak» atalaren parte da LOMCEn azaltzen den moduan.\nForma batzuetatik beste batzuetara gertatzen diren energia-transformazioak azaltzen ditu.\n1.-Ataza hau honako zientziei buruzko eztabaidak ebaluatzeko eskala generiko honekin ebaluatuko da (deskargatu odt formatu editagarrian eta pdf formatuan)


Jakintza, denen eskura | Jakintza, denen eskura – iparraldekohitza\nUEUk Biarritz hautatu zuen udako ikastaroak hasteko, elkartea Lapurdin sortu zelako, duela 50 urte. Ikastaro gehienak ekainaren 27an hasiko dira. Baionan uztailaren 11n eta 12an izanen dira, euskara gaitzat harturik.\nSinbolo bat zen aurtengo Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) antolatzen dituen udako ikastaroak Biarritzen hastea; 50. urtebetetzean, jatorrira itzuli da UEU: Lapurdira. Ikastaro gehienak ekainaren 27an hasi eta ondoko asteetan izanen dira, Eibarren, Baionan, Bilbon, Donostian, Usurbilen eta Iruñean. Urtebetetzearen aitzakiarekin, elkartearentzat “estrategikoak” diren gaiak landuko dituzte uztailaren 15 arteko hainbat egunalditan.\nUdako ikastaroak koordinatzen dituen Irati Iziarren arabera, UEU sortu zenetik, ageriko aldaketak izan dira: “Hasieran hitzaldiak ziren, batez ere; gero, 1990eko hamarkadan, ikastaro trinko eta luzeak, eta gaur egun jardunaldiek edo topaketek hartu dute pisurik handiena: egun bakar batean profesional euskaldunen bilguneak sortzen ditugu”. Euskaldunen topagune izatea, hain zuzen, sekula baztertu ez den hari historikoa da. “Topagune horri zer forma eman diogun: hori joan da aldatuz eta eboluzionatuz 50 urtez, gizartea bera ere aldatuz joan den heinean”.\nPandemia ondoko gogoeta\nUEUko udako egitarauari kasu egin ohi dionak badaki aurtengo gaien aberastasuna ez dela berrikuntza. Antolaketan, haatik, parte hartze zabala izan da uda honetarako: 1.200 bazkidez goiti dituen elkartea da, jakintza alorren araberako 27 sailetan antolatua. “Eta sailek ere parte hartze oso nabarmena daukate aurten, jardunaldi batzuk propio antolatu dituzte”, koordinatzaileak dioenez. Beste ekitaldi anitz elkarlanean egin dira, Euskararen Erakunde Publikoarekin, Hendaiako Herriko Etxearekin eta Mintzalasai elkartearekin, adibidez.\nAbantzu ikastaro bakoitza, aurtengo egitarauan, “bidaide” batekin antolatua izan da. Ekainaren 27an Iruñean izanen den ikastaroan, preseski, UEU eta Elhuyar eskuz esku ariko dira zientziaz gogoetan: Zientziaren balioak egia-ostearen garaietan. Egunaldi horrek agerian uzten du gai anitzek ukan dezaketen “interes orokorra”. Pandemia ondoko garaiak airean utzi dituen galdera batzuei ihardestea izanen da hizlarien lana. “Zein leku eman behar diogu zientziari garai berri honetan? Zein paper jokatu behar dute hedabideek? Eta sare sozialek zer ondorio dute honetan guztian?” irakur daiteke egitarauaren aurkezpenean.\nParte hartuko duten unibertsitarioen zerrendak, gaian interesa duenarentzat, erakargarriago bilakatzen du: Koldo Garcia biologoa eta genetikako doktorea aurkezle lanetan, Laida Arbizu filosofiako ikaslea negazionismoaz aritzeko, Juan Ignacio Perez biologoa eta fisiologiako katedraduna “egia-ostearen garaietako zientziaz” mintzatzeko, eta Irati Zubia filosofiako irakaslea egia-ostearen ikuspegi filosofikoa barnatzeko. Arratsaldean, berriz, Marijo Deogracias eta Arantxa Iraola kazetariak, batetik, Izortze Santin eta Uzuri Albizu ikertzaileak, bestetik, zientziaren eta kazetaritzaren arteko harremanez eztabaidan, Ana Galarraga Elhuyarreko kidea moderatzaile dutelarik.\nEgitarau luze batean kokatzen den topaketa “indartsu” hori, Iziarren ustez, “oso ikastaro polita” izateaz gainera, udako ikastaroen adierazgarri da, zientziaren dibulgazioa UEUren “jardueran estrategikoa” delako. Gainera, bereziki uda honetan zentzuz kargatua den aipagaia da, haren ustez: “Pandemiak berak ekarri digun kezka bat da zientziaren garrantzia, zientziaren beharrezkotasuna. Momentuan landu nahi ditugun gaiak lantzeko aukera ematen digu ikastaroen formatu malguak. Jardunaldi hori aurten egin behar da; agian, iaz goizegi zen, eta heldu den urtean ez da izanen pil-pilean, agian”.\nGaiak “etxera” ekarriak\nZientziarekin gertatzen den bezala, gai batzuk nazioarteko unibertsitarioek aipagai badituzte ere, edo “interes orokorrekoak” badira ere, ikastaroen koordinatzaileak zehaztu du “betiere gurera” ekarriko dituztela; adibidez, adimen artifiziala, Informatikari Euskaldunen Bilkurak filosofoekin batera landuko duena”. Beste gai batzuk, berriz, bereziki Baionako ikastaroetan landuko direnak, Euskal Herrikoak berekoak dira.\nEuskararen Erakunde Publikoarekin eta Euskaltzaindiarekin bosgarren aldiz antolatu dute Euskara Gaitasuna Lantzen tailerra, hiru irakaslek eskainia. Erabil kolektiboarekin elkarlanean, berriz, euskalgintzaren inguruko gogoeta sustatzeko egunaldia prestatu du UEUk: joan den urteko udako ikastaroetan, Ipar Euskal Herrian euskararen aldeko diskurtsoen berritzearen beharra agertu, eta hogei pertsonako multzo batek gai horri buruzko gogoeta abiatu eta garatu du bederatzi hilabeteko gogoeta ziklo batean. Mintzalasai, Euskararen Urtaroa eta Hendaia Euskaraz egitasmoetako ondorio nagusiak aurkeztu eta galderak egiteko garaia izanen da aurtengoa.\nBaionan eginen den beste ikastaro batean, unibertsitateko sail jakin batean, belaunaldien arteko zubia eraikitzea dute xedea: Iraganetik etorkizunera: euskara natur zientzietan. UEUko Natur Zientzien Saileko lehen belaunaldiko kideak eta egungoak izanen dira mahai inguruan: Arantza Aldezabal, Kepa Altonaga, Joxerra Aihartza, Aitziber Zufiaurre eta Maite Arroita. Euskara ardatz duten ikastaroak Baionan egitea, Iziarren erranetan, ez da kasualitatea: “Ipar Euskal Herrian oraintxe bertan iruditzen zaigulako euskararen inguruan mugimendu indartsu bat dagoela”.\nNatur zientzien gaia, beharbada, ez da adibiderik hoberena UEUko ikastaroak publiko guztientzat direla ilustratzeko. “Gai batzuk, zientziaren ingurukoak, oso espezializatuak dira, eta parte hartzaile gehienak unibertsitarioak izanen dira. Baina badira beste gai batzuk interes orokorrekoak, eta hor publiko zabala izaten da”, udako ikastaroen koordinatzaile Iziarrek argitu duenez. Bete beharreko baldintza bakarra euskalduna izatea da, dena euskaraz egiten baitute.\nIkastaroak Euskal Herriko hainbat xokotan egiten badira ere, beti parez pareko saioak izaten dira, koordinatzailearen arabera streaming bidez egin diren saiakerak beti “pena bat” izan direlako: “Bada ikuslea, baina ez da parte hartzerik, ez da topagunerik, ez da elkarrekin bazkaltzen.”. Klasez kanpoko topaketa informal horiek ere, Iziarrek azpimarratu duenez, ikastaroen parte garrantzitsua baitira.\nBiarritzen hasi zen egitaraua, maiatzean, baina egitarauaren parterik gotorrena heldu den ekainaren 27an abiatuko da, bi ikastarorekin: Bilbon eta Iruñean. Baionako saioak, berriz, uztailaren 11n eta 12an izanen dira, Bernat Etxepare lizeoan. Azken hori ere UEUren partaide pribilegiatua da, Iziarrek dioenez: “Esker ona helarazi nahi diet lizeokoei; azken urteetan bertan ematen ditugu ikastaroak, eta beti hartzen gaituzte etxekoak bagina bezala”.\nUEUren udako ikastaroen egitarauaren parte bat hona ekarri da, baina ekitaldi eta xehetasun guztiak elkartearen webgunean ikusgai dira: Ueu.eus-en.\nLehen astea. Ekainaren 27tik uztailaren 1era\nBilbo. Mendebaldeko mito bilketa. Bizkaiko lurretan aritutako zenbait biltzailek beren lan luze eta aberatsen berri emango dute, eta mitoa aztergai eta elikagai izatearen zailtasun eta aukerak aztertuko dituzte. Jon Mentxakatorre, Juan Manuel Etxebarria, Anton Erkoreka, Anuntxi Arana eta Xarles Bidegain. Ekainaren 27an, Bilbon, Euskaltzaindiaren egoitzan\nDonostia. Euskal curriculuma: egungo esperientziak eta etorkizuneko aukerak. Lore Erriondo, Miren Oteiza, Miren Basurto, Maite Azpiazu, Aritz Bereziartua eta Edurne Soraluze; dinamizatzailea, Ainhoa Larrañaga. Ekainaren 29an, Donostian, San Telmo museoan.\nDonostia. Adimen artifizialaren eta filosofiaren arteko harremana eta solasaldi kritikoa. Eremu horietan ekarpen handikoak izan diren zenbait pentsalariren bidea azalduko dute, eta erronka eta aukera berrien aurrean jarri, parte hartzaile andana batekin. Uztailaren 1ean, Donostian, Euskaltzaindiaren egoitzan.\nBigarren astea. Uztailaren 4tik 8ra\nEibar. Enpresa euskaldunaren erronkak. Mundu akademikoaren eta lan munduaren arteko zubiak eraikitze aldera, egungo egoeraren azterketa bat egin ondoren, etorkizuneko erronkak azaldu —besteak beste, digitalizazioa eta nazioartekotzea—, eta euskara hutsezko online MBA —enpresen administrazioko maisutza— baten bideragarritasunaz hausnartuko dute. Uztailaren 5ean, Eibarren, Markeskoa Jauregian.\nUsurbil. EH 2040: demografia, lurraldea, zaintza, hizkuntza. Hainbat hizlari, eta bertso trama futurista. Uztailaren 7an, Usurbilen, Artzabal egoitzan.\nHirugarren astea. Uztailaren 11tik 15era\nBaiona. Iraganetik etorkizunera: euskara natur zientzietan. Mahai inguruan UEUko Natur Zientzien Saileko lehen belaunaldiko kideak eta egungoak izango dira, eta elkarrizketa bat osatuko dute garai bateko irakaspenetatik egungo erronkei aurre egiteko. Arantza Aldezabal (EHU), Kepa Altonaga (EHU), Joxerra Aihartza (EHU), Aitziber Zufiaurre (GAN-NIK) eta Maite Arroita (EHU). Uztailaren 11n, Baionan, Bernat Etxepare lizeoan.\nBaiona. Euskararen aldeko diskurtsoen berritzea. Eta orain, zer, nork, nola? Ipar Euskal Herrian diskurtsoen berritzearen beharra agertu zen iazko udako ikastaro batean. Hogei laguneko multzo batek gai horri buruzko gogoeta eraman du bederatzi hilabeteko gogoeta ziklo bati esker. Taldean segituko du gogoetak, Xan Aire Erabil kolektiboko kideak dinamizaturik, eta Mintzalasai, Euskal Elkargoa eta Hendaiako Herriko Etxearen parte hartzearekin. Uztailaren 12an, Baionan, Bernat Etxepare lizeoan.\nBaiona. Euskara Gaitasuna Lantzen tailerra. Aitzineko urteetako ikastaroen segida, baina aurten parte hartzeko ez da ezinbestekoetan parte hartu izana. Antton Christian Hariñordoki, Paskual Rekalde eta Andres Alberdi. Uztailaren 11n, Baionan, Bernat Etxepare lizeoan hori ere.\nArte tailer bat baino askoz gehiago


LABek AHTaren obra eta lizitazio guztiak behin betiko geldi daitezela exijitzen du | LAB SINDIKATUA\nEcosocialismo LABek AHTaren obra eta lizitazio guztiak behin betiko geldi daitezela exijitzen du\nLABek AHTaren obra eta lizitazio guztiak behin betiko geldi daitezela exijitzen du\nGertatzen ari dena izebergaren punta izan daitekeelakoan, LABek auditoria sozial bat eskatzen du, eragile sozial eta sindikalen esku hartzearekin, egoera larri hau argitzeko.\nADIF entrepresa publiko espainiarra ustez diru publikoa desbideratzen harrapatua izan da Guardia Zibilaren operazio batean. Abiadura Handiko Trenaren lanak hizpide diren honetan, LAB sindikatuak behin betiko obrak gelditzea exijitzen du, izan ere, lotsagarria da langileon zergetatik diru publikoa beharrezkoa ez dugun obra faraoniko honetan xahutzea, eta izenik gabekoa enpresa pribatu eta administrazio publikoaren artean herritar eta langileoi horrela lapurtzea.\nLAB historikoki agertu da makroproiektu honen aurka, langileok behar ez dugulako, garraioaren arazoa konpondu ez eta gainera gehiago kaltetuko duelako, ekologikoki ingurumena kaltetzera datorrelako, baliabide publikoen xahutzailea delako, urtero aurrekontuetatik gastu sozialerako horren beharrezko den diutza eramaten duelako… Azkenaldian gainera, albiste izan da Madrilek Eusko Jaurlaritzarekin AHTari loturiko zor ekonomiko batzuk kitatu gabe dituela oraindik, eta era berean, Lakuak kreditu ezberdinak ordaindu behar ditu AHTaren lanak garatu ahal izateko.\nJakin izan dugunez, Corsán-Corvian entrepresa Euskal Herriko AHTaren lau eremuz arduratzen da, eta momentu honetan fiskaltza entrepresa hori ikertzen ari da, AHTaren obretan ustez korrupzio kasua eman delakoan. LABek kasu hau, eta ADIFek esku artean izan dituen guztiak ikertzea eskatzen du; horrekin batera, auditoria sozial bat ere eskatzen dugu, egoera larri honen aurrean, ustezko korrupzio kasu hau izebergaren punta izan daitekeelakoan, eta beraz, eragile sindikal eta sozialon parte hartzea bermatuko den auditoria bat behar-beharrezkoa dela irizten dugu. Halaber, AHTaren beraren etorkizuneko bideragarritasunaren informe bat ere eskatzen dugu Gobernuen aldetik, eta informe hori lantzerakoan ere eragileon esku hartzea beharrezkoa jotzen dugu, gaur baita eguna, diru publikoan dakarren xahuketa aintzat hartuta, datozen urteetan herritarron, euskal jendartearen etorkizuna zer neurritan hipotekatua izango den ezkutatzen zaiguna.\nSarri aipatu ditugu administrazioa eta eraikuntza entrepresa handien arteko interes harremanak eta mesedeak, orain agerikoak dira. Ez dugu onartuko horrelako proiektu antisozial eta antiekologikoak enplegu sortzaileak direla esaterik. Prekarietatea baino ez dute sortzen, eta sortzen diren enplegu urri horiek ez dira lokalak izaten. Aipatzekoak ere azpiegitura honetan izandako lan istripuak, dagoeneko hainbat langile hil dira obra hauetan.\nAHTa ez da eta ez da inoiz izan langile klasearen aldekoa, argi geratzen ari da klase interesei erantzuten diela, klase interes jakin batzuei, langileon aurka eginez, eta beti bezala langileoi lapurtuz. Onargarria sekula izan ez den negozio hau behingoz bertan behara uzteko exijitzen diegu, beraz, berau bultzatzen ari direnei.


2018ko aratusteak iragartzeko lehiaketako sei kartel finalistak | Bilbo Hiria | BILBOTARRA\n2018ko aratusteak iragartzeko lehiaketako sei kartel finalistak\n‘Salta, salta, salta’, ‘Carnavalismo’, ‘Bilbao se disfraza’, ‘Cuidado por donde pisas’, ‘Bilbaocarnaval’ eta ‘Una sardina muy atlética’ izenburuak dituzten sei kartelak aukeratu dituzte finalista Bilboko 2018ko Aratusteetako lehiaketan.\nNAIZ|12/01/2018 13:13 Mis à jour à:\nAratusteak iragartzeko aukeratutako sei kartelak.\nAurkeztutako 47 kartelen artean aukeratu dituzte sei finalistak. Lanak ez dira Bilbotik bakarrik heldu, baita Guipuzkoatik, Nafarroatik, Castellotik, Bartzelonatik, Asturiasetik, Leonetik, Andaluzetik edo Madriletik ere, baina, ohi bezala, gehienak Bilbokoak izan dira.\nKontuan hartu dituzte kartelaren kalitate teknikoa, originaltasuna edo emaitza sortzailea. Hauek dira epaimahaia osatu dutenak: Itziar Urtasun, Jaietako Batzordeko burua eta Bilboko Udaleko Jaietako Saileko zinegotzia, Asier Abaunza eta Izaskun Guarrotxena zinegotziak, Bilboko Konpartsen ordezkari bat, Maylin Vergara diseinatzaile eta Eva Martinez, Triángulo Publicidad agentziako aholkularia.\n2018ko Aratusteetako irudi irabazlea sistema mistoaren bidez aukeratuko da; herritarren bozketak (% 75eko balioa izango du) izango du pisurik handiena. Herritarrek urtarrilaren 15etik 20ra bitartean eman dezakete botoa. Botoa emateko agiriren bat erakutsi beharko dute: NAN, gidabaimena edo antzekoa. Bozketa presentziala (% 25), Euskal Museoan, han egongo baitira erakusgai kartel finalistak irabazlea aukeratu arte.\nUrtarrilaren 15etik 20ra bitartean hartu ahal izango da parte – urtarrilaren 16an izan ezik, egun horretan Euskal Museoak asteroko atseden eguna baitu.\nAldi berean, bozkatzeko aukera izango da Bilboko Udalaren webgunearen eta zenbait hedabideren bidez egindako herritarren bozketa (% 50). Irabazleak 2.000 euroko saria jasoko du.