Arrautza Jaurtiketako Industria Diseinuko Lehiaketa jokatu da gaur — TUlankide MONDRAGON\nArrautza Jaurtiketako Industria Diseinuko Lehiaketa jokatu da gaur\nIndustria Diseinuko Lehiaketaren helburua da Unibertsitateko ikasle edo langileek tramankulu bat diseinatzea, jaurtiko duten arrautza babesteko, eta arrautza apurtu gabe urrunen jaurtitzen dutenek irabazten dute. Aurtengo irabazleak, hegaldi dotoreena egin dutenak, Morez taldekoak izan dira: Julen Altieri, Aizpea Garmendia eta Jone Sarasola.\nMondragon Unibertsitateak ohiko Arrautza Jaurtiketako Industria Diseinuko Lehiaketa egin du gaur, Goi Eskola Politeknikoaren San Pankrazio zaindariaren egunean. Jaurtitzean arrautza ongien babesten duen tramankulua egin duten Eskolako ikasle eta langileen lana saritzen du unibertsitateak lehiaketan. Helburua bikoitza da: batetik, parte-hartzaileen gaitasun zientifiko-teknikoak ebaluatzea eta, bestetik, lehiaketaren bitartez, ikasleen artean motibazioa sustatzea.\nArrautza apurtu gabe urrunen jaurti duten parte-hartzaileek irabazi dute Arrautza Jaurtiketako Industria Diseinuko Lehiaketa. Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoko Liburutegiaren eraikinaren (7. eraikinaren) hirugarren solairua izan da aukeraturiko lekua. Handik, 15 metroko altueratik, ikasleek futbol-zelairantz bota dituzte arrautzak, beren tramankuluetan. 67 ikaslek hartu dute parte lehiaketan, 25 taldetan banatuta.\n67 ikaslek hartu dute parte lehiaketan, 25 taldetan banatuta.\nAgerian egon behar zuen tamaina ertaineko oilo-arrautza (egosi gabe eta ozpinetan busti gabe), kartoi mehea, soka edo fardel-haria eta ukipen-kola izan dira jaurtiketa-tramankulua diseinatzeko parte-hartzaileek erabili dituzten material bakarrak. Tramankulua eraiki ondoren, zenbait erronka gainditu behar izan dituzte partaideek: arrautza apurtu barik ahalik eta urrunen botatzea, prototipo berritzailea eta estetika erakargarrikoa eraikitzea eta hegaldi ikusgarria lortzea. Hiru kategoria daude (distantzia, diseinua eta hegaldia), industria-diseinuko lanik eraginkorrena eta berritzaileena saritzeko. Aurten, gainera, arrautza garraiatzeko tramankulua pintatu egin ahal izan dute parte-hartzaileek, tenperak, errotuladoreak edo bestelako tresnak erabiliz.\nArrautza jaurtitzeko jarduera Goi Eskola Politeknikoak San Pankrazio zaindariaren eguna ospatzeko antolatzen dituen ekintzen barruan egiten da. Ikasturteko jairik garrantzitsuenetakoa izaten da.\nAurten beste lehiaketa bat ere egin da, Informatikako eta Telekomunikazioetako ikasleei zuzenduta: bideo-jokoak diseinatu eta garatzekoa, hain zuzen.\n- Hegaldirik luzeena.\n- Taldearen izena: Hutsik geratu da gutxiengo distantzia bete ez duelako\n- Hegaldirik politena.\n- Taldearen izena: Morez\n- Parte-hartzaileak: June Altieri, Aizpea Garmendia eta Jone Sarasola\n- Diseinurik onena.\n- Taldearen izena: MAM\n- Parte-hartzaileak: Andrea Arruti, Maika Lacunza eta Miren Gómez


Bastidako dantzak berreskuratzeko lanean dihardu Iskorta talde berriak — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Bastidako dantzak berreskuratzeko lanean dihardu Iskorta talde berriak\nBastidako dantzak berreskuratzeko lanean dihardu Iskorta talde berriak\nDantza talde berria osatu dute Bastidan: Iskorta du izena eta herriko dantzak berreskuratzea du lehenik eta behin helburu. Larunbatean, otsailak 6, bertan hasiko dira entseguekin, kiroldegian\nBastidak berezko hainbat dantza ditu; tartean, San Roke dantza. Garai batean, San Roke Egunean, abuztuak 16, santuarekin batera irteten ziren zortzi dantzari eta bi katxi-morru. Herrian 1968. urtean dantzatu zen azkenekoz horren zati bat. Ordutik hona hainbat saiakera egon badira ere, esandako dantza ez zen berreskuratu joan den urteko San Roke Egunera arte. Dioni Baldak egindako ikerketa lan sakonari esker osorik berreskuratu egin dute, eta hainbat entsegu egin ostean, herriko 22 dantzari irten ziren iaz kalera. Herriko sarreran zegoen San Roke baselizan izan zuten abiapuntu, eta plazatik pasa ostean, herriko elizan santuaren irudia hartu zuten eta goiko elizaraino lagundu zuten dantzariek.\nPasa den urteko ikuskizun hori abiapuntu hartuta, dantza taldea osatzea erabaki dute orain. Urtarrilean izen-ematea zabaldu zuten, eta 25 lagunek eman dute izena. Askotarikoak dira dantzariak; 13 urtetik hasi eta 40 urtera arteko herritarrak dira.\nBastida izango oinarri du talde berriak; esaterako, herriko toponimo bat erabili izan dute taldearentzako izena aukeratzeko orduan. Horrez gain, esan bezala, San Roke dantzarekin batera, herriko beste lau dantza berreskuratzea da dantzarien asmoa.\nEz dute denborarik galdu eta larunbatean bertan hasiko dira entseatzen. Martxoaren 19an Samaniegon egingo den Arabako Dantzari Egunean parte hartuko dute, eta ordurako, prest izan behar dute emanaldia.\nSamaniegorako prestatuko duten ikuskizuna urtean zehar Bastidan izango diren jaietan errepikatzeko asmoa ere badu taldeak. Bertakoak diren dantzak ikasi eta dantzatu ostean, bestelakoak ikasi hasiko dituztela jakinarazi dute. Ilusiorik ez zaie falta.


Errenta20: 636.264 aitorpen aurkeztu dira, 408,7 milioi itzuli dira eta egunero 8.853 pertsona artatu dira - Área de prensa - Bizkaia.eus\n2021(e)ko uztailaren 12(a) 10:25\nErrenta20 kanpainan 636.264 aitorpen aurkeztu dira, aurreko urtean baino 56.524 gehiago. Hamar zergadunetatik zazpiri egindako itzulketak 408,7 milioi eurokoak dira, eta gizarte-kenkariak 651,2 milioikoak izan dira. Foru Ogasunak 548.916 pertsona artatu ditu eta hiru aitorpenetik bi beteta eman ditu.\nErrenta20 kanpainan 636.264 aitorpen aurkeztu dira\nErrenta20 kanpaina apirilaren 6tik ekainaren 30era bitartean garatu da, eta PFEZren 636.264 aitorpen aurkeztuta amaitu da. Foru Ogasunari dagokionez emaitza -29,2 milioi eurokoa izan da, zergadunei 408,7 milioi euro itzuli baitizkie, eta 379,5 milioi euro ingresatzea aurreikusi duelako.\n453.698 408.694.218,74 € 900,81 €\n182.566 379.492.545,70 € 2.078,66 €\nOndorengoak 220.778 635 € 140,3 M€\nSei urtetik beherako ondorengoak 57.980 246 € 14,3 M€\n65 urtetik gorakoak 131.623 595 € 78,3 M€\nDesgaitasuna edo mendekotasuna 72.788 1.116 € 81,2 M€\nOhiko etxebizitzaren alokairua 42.516 1.043 € 44,3 M€\nInbertsioa ohiko etxebizitzan 181.350 950 € 172,3 M€\nGizarte-aurreikuspeneko sistemetarako ekarpenak 172.257 699 € 120,4 M€\nAurkezteko kanalari dagokionez, 473.230 aitorpen aurkeztu dira Internet bidez; 460.262 aitorpen www.bizkaia.eus/renta web orriaren bidez, eta 12.968 aitorpen telefono mugikorretarako Errenta Bizkaia aplikazioa erabiliz. Telefonoz 53.013 aitorpen aurkeztu dira eta 480 pertsonek aurrez aurreko hitzordu batean aurkeztu dute agiria. Halaber, 109.541 aitorpen automatikoki aurkeztu dira, eta zergadunak ez du izapiderik egin behar izan.\nErrenta19 kanpainan lortutako emaitzei dagokienez, kanpaina honetan nabarmen igo da aurkeztutako aitorpenen kopurua; 56.524 gehiago izan dira eta, batez ere, zergadunaren aldeko emaitza duten aitorpenak izan dira, horiek %13,5 hazi baitira.\nErrenta20 (pdf 418 KB)


Bajo-debaEuripean hasi ziren Itziarko Kopraixak\nANDER SALEGIDEBA. Domingo, 6 agosto 2017, 10:26\nArratsaldera arte itxaron behar izan zen giroa alaitzen hasteko. Lehendabizi, Itziar Trail-eko bigarren edizioa ospatu zen, bertan 155 partaideetik 135 atera ziren. Azkenik 13kilometro eta 900 metro egin eta gero mutilen atalean Aitor Osa Itziartarrak ordu bat 9 minutu eta 58 segundorekin garaile amaitu zuen. Nesketan aldiz, Sarah Ugarte donostiarra ordu bat 35 minutu eta 42 segundorekin izan zen garaile. Euria ez zen atertu egun guztian zehar, lainoak Andutzeko mendia estali zuten eta honek lasterketa zailagoa izatea ekarri zuen. Itziarko auzokideak eta Deba Xtreme Kirol taldea lasterketa arazorik gabe ospatzea lortu zuten. Helduen mendi lasterketa hau egiten zen bitartean, umeentzat krossa antolatu zuten herriko kaleetan barrena.Hau bukatu ondoren, txupinazoa baino lehenago, The Joselontxo´s txarangak herriko kaleak alaitu zituen.\n00. Zezenak plazan.\n30. Meza Nagusia.\n00. Txakolin dastaketa. Aizkolariak (Irune Izkue eta Maika Aristegi).\n00. XIV. Bikoteen arteko dantza suelto txapelketa. Jon Ostolaza eta Rakel Pujana trikitilariekin. Seguidan,errekortadore gazteak zezenekin.\n00. Korrontzi dantzan ikuskizuna frontoian.\n30. Pantxo Balbuena mexikarra kantuan.\nOndoren danborradaren garai iritsi zen, frontoi zaharretik hasi eta herriko kaleetan barrena ibili ziren. Gauerako indarra zutenek, Fan&Go musika taldearekin dantzaldiaz gozatzeko aukera izan zuten.\nZezenak izango dira gaurko egunari hasiera emango diotenak. Goizeko zazpietan gaupasero eta ausartentzako zezenak aterako dira herriko plazan. Goizeko 11:30ean, Kopraixetako igandeko Meza Nagusia eskainiko du Patxi Azpitartek Itziarko parrokian. Ondoren, txakolin dastaketa.\nBitartean, herri kirolak gustuko dutenentzat,Irune Izkue eta Maika Aristegi aizkolariak hiru probetan (azkartasunekoa, kolpekakoa, bi egur zeinek azkarrago) lehiatuko dira.\nArratsaldean, 18:00etatik aurrera XIV. Bikoteen arteko dantza solteko txapelketa egingo da Jon Ostolaza eta Rakel Pujana trikitilariekin. Hau eta gero, Josu Valenciano, Xabier Iturralde, Iban Arregi eta Joanes Balenciaga errekortadore gazteak beraien trebetasuna erakutsiko dute zezenekin, ikusleek aho zabalik gera daitezen.\nGauean, 23:00etan Korrontzi Dantzan ikuskizuna ikusteko aukera egongo da Zabalzoro frontoian. Sarrera 10 euro balioko du. Azkenik eguna bukatzeko, Pantxo Balbuena mexikarra Burugorri tabernan egongo da rantxerak abesten.\nLeve crecimiento del número de visitantes en los primeros siete meses Ama Birjinaren koroazioa Itziarren


Mugimendu asko aste honetan Avia Eibar Rugby Taldean - etakitto.eus\nMugimendu asko aste honetan Avia Eibar Rugby Taldean\nKlubeko bi talde nagusiak aurreko asteburuko partiduetan nagusitasun handiz gailendu ondoren, astea mugimendu askorekin hasi du Avia Eibar Rugby Taldeak. Hasteko, Eider Olarreta izendatu du klubeko gerente. Olarreta ekonomialaria da eta emakumezkoen taldean jokatzen du, eta klubaren jarduera ekonomiko eta administratiboaz arduratuko da.\nEmakumezkoen eta gizonezkoen taldeen denboraldia hasita egon arren, talde biak indartzen jarraitzen du klubak. Emakumezkoen taldeari dagokionez, hiru fitxaketa egin ditu aste honetan Eibar Rugby Taldeak: Anne Fernandez de Corres gasteiztarra, Inger Jongerius herbeeretarra eta Ti Tauasosi zeelandaberritarra.\nGizonezkoen taldeak, bere aldetik, bi jokalari berri ekarri ditu: Hendaian jokatzen zuen Agustin Ortiz eta Graeme Kolomalu australiarra.\nAvia Eibar Rugby TaldeaEibar Rugby TaldeaErrugbiaERT\n« Jarduerak 19:00etan etetea, etxeratzeko agindua 20:00etan ezartzea eta udal konfinamendua eskatu du Eusko Jaurlaritzak 40 urtez Eibarko anbulatorioan pediatra modura aritu zen Don Basilio hil da »


Berriak\tIbilbidea\tArgazkiak\tBideoak\tEmaitzak\tKontaktua\tHistoria\tKlasikoak\tIzen ematea\tIbilaldia\tSan Sebastian Crosswww.dmcorporative.com\nMedhin eta Saina, txapeldun 60. Donostiako Nazioarteko Krosean\n09/01/2015 Jai handia krosaren inguruan\n08/01/2015 Krosaren katedralean Carmen Valeron presentziaz gozatu ahalko dugu\n07/01/2015 60. Donostiako Nazioarteko Krosaren telebistaren spota\n15/12/2014 Badator 60. Donostiako Nazioarteko Krosa\n26/01/2014 Ebuya keniatarrak ikuskizun izugarria eman du eta publikoak dena eman du\nDonoatiako 58. Nazioarteko krosa ospatzeko, atletismo zaleek urteroko ezinbesteko zita dute Lasarteko hipodromoan. Pistan ikuskizuna eta harmailetan giro ezin hobea ziurtatuta daude, nahiz eta krisialdi ekonomikoa kirol honetan ere bere eragina eduki. Nolanahi ere, eskertzekoa da Fly Group antolatzailaren, GAF, erakundeen eta babesleen esfortzua, beraiei esker berriro ere krosa antolatzeko aukera eskeintzen digutelako.\nHonetan ere, gure artean goi mailako atletak edukiko ditugu,zaleek hainbeste gogoko duten kalitatea eta borroka eskainiz.\nIrteeran Teklemarian Mehdin eritrearra egongo da, 2010. Urtean kroseko munduko txapeldunordea, eta 2009. Donostiako krosaren garaile. Londreseko Joku olimpikoetan bere kalitatea egiaztatu zuen, 10.000 metroko frogan 7. postuan iritsiz.\nTomas Ayeko Ugandarra ere gure artean izango dugu, Europako kross garrantzitsuenetako batean garaile izan dena, Antrinekoan hain zuzen ere. Teklemarianekin batera, Londreseko 10.000 metroko finalean parte hartu zuen, 16. postuan geldituz.\nBeste lasterkari ospetsu bat, Amanuel Mesel, izango dugu gurekin, 2011. Urtean Daegu Munduko txapelketan 5.000 metrotan finalista izandakoa. Honek ere, irabazteko aukerak baditu.\nEstatuko lasterketarien artean, zailtasun handiagoak izan ditugu goi mailako kontratazioak egiteko. Carles Castillejo, Espainiako kros txapelduna eta Ayad Lamdasem ez dira aurten gure artean izango, Katalunian txapelketa autonomikoa egun berean dutelako. 2012ko Espainiako kross txapeldunordea, Javier Guerra, ere ez du parte hartuko, hurrengo astean Europako kluben txapelketan parte hartuko duelako.\nHala eta guztiz ere, gurekin Sergio Sanchez, 2012an Espainiako kros txapelketan brontzeko domina eskuratu zuena, Ivan Fernandez gasteiztarra, Euskadiko kros txapelduna eta Daniel Mateo, proiekzio gehien daukan atleta gaztea, izango ditugu.\nEmakumezkoetan, medallista olmpikoa\nEmakumezkoetan, lasterketa maila altua izango da. Beraien artean, bi atleta afrikar nabarmentzen dira: Sofia Assefa etiopiarra, Londresen hirugarren 3.000 metro oztopoko frogan eta Milcah Chemos keniatarra, Berlin 2009ko eta Daegun 2011ko mundialetan brontzea, eta laugarrena Londresen, Sofia Assefaren atzetik, 8 zentesimetara.\nEstatuko atleten artean, Diana Martin, 2012ko Espainiako kross txapelduna, 8. Europeoan eta baita 3.000 metro oztopoetan ere; Lydia Rodriguez, hirugarren Espainiako kros txapelketan eta 2012an 10.000 metrotan Espainiako txapeldunordea; Estela Navascués, 2010. urtean estatu mailan, 10.000 metrotako txapelduna.\nTEKLEMARIAN MEHDIN (ERITREA): 2010an munduko kros txapelketan txapeldunordea; Londreseko Joku olimpikoetan 7. 10.000 metrotan.\nTOMAS AYEKO (UGANDA): Londresen, 16. postuan 10.000 metroko frogan.\nAMANUEL MESEL (ERITREA): Daegun, 2011ko mundu txapelketan finalista.\nSERGIO SANCHEZ: 2012ko Espainiako kros txapelketan, hirugarrena.\nIVAN FERNADEZ: Euskadiko kros txapelduna 2009, 2010 eta 2011an.\nDANIEL MATEO: 6. 20120ko Espainiako kros txapelketan.\nSOFIA ASSEFA (ETIOPIA): Londreseko Joku Olimpikoetan, brontzeko domina 3.000 metro oztopoetan.\nMILCAH CHEMOS (KENIA): ): Londreseko Joku Olimpikoetan, laugarren sailkatua 3.000 metro oztopoetan.\nDIANA MARTIN: Espainiako kros txapelduna 2012an.\nLIDIA RODRIGUEZ: Hirugarren 2012ko Espainako kros txapelketan; eta 2012an Espainiako txapeldunordea 10.000 metrotan.\nORDUTEGIA\tKATEGORIAK\tDISTANTZIA\n10.50\tJubenil eta junior GIZ\t5.175 m\n11.10\tJubenil Junior EMA\t4.225 m\n11.30\tInfantil kadete GIZ\t3.800 m\n11.50\tInfantil kadete EMA\t2.000 m\n12.05\tAlebin GIZ\t1.475 m\n12.20\tAlebin EMA\t1.475 m\n12.35\tBenjamin GIZ-EMA\t600 m\n12.50\tHelduak EMA\t2.425 m\nAbsolutoa EMA\t2.425 m\n13.25\tHelduak GIZ\t3.475 m\nAbsolutoa GIZ\t11.475 m\nDONOSTIA- HIPODROMO IBILALDIA CVC\nGipuzkoako tradizio senari jarraiki, Club Vasco de Camping Elkarteak, Gipuzkoako Atletismo Federazioaren eta Fly Group-en laguntzarekin ibilaldi klasikoa antolatu du Donostiatik Zubietako hipodromora.\nMartxa, 1,45 ordukoa, gutxi-gorabehera, bide maitagarri eta errazetan barrena izango da (ohitura pittin bat duen ibiltariarentzat aproposa) Aurten mendi bidetara itzuliko da, ostera, nahiz eta zementu gaineko zatiak ere izango diren.\nIbilaldia Antiguon hasiko da, Benta Berriko polikiroldegiaren ondoko Jose Maria Sert plazatik abiatuz, goizeko 9.15tan. Zubietarako bidean Ibaeta, Errota Berri, Arpieta Berri, Istuinzabal baserria, Aritzeta eta Zubieta igaroko dira. Azken honetan Aizpurua baserria bixitatuko dugu, hipodromora iritxi aurretik (tropa Espainiar, Ingeles eta Portugesek Donostia erre zuteneko plaka ikusgai bait dago bertan) Iritxitakoan, ibiltari guztiek, dohainik sartzeko gonbidapenak jasoko dituzte.\n25 URTETIK GORAKO AUTO ETA MOTORRAK\nDonostiako Cross Internazionala klasikoa da egutegi Gipuzkoar zein estatu mailakoan. Eta klasikotasun hori nabarmendu asmoz, Fly Group-ek, ihaz, ekimen berezia jarri zuen martxan bai parte hartzaile zein ikusleentzat.\nHipodromoko parkinean ibilgailu klasikoen konzentrtazioa antolatu dute, berriz ere, Real Automóvil Club Vasco Navarro-ren laguntzarekin. 25 urtetik gorako edozein ibilgailuk har dezake parte (auto zein motor). Atletismoaz aparte, beraz, izango da zer ikusi.\nAurten ere, parte hartzaile guztiak gonbidatuta daude hipodromo barruan izango diren proba guztietaz gozatzera, eta nahi duenak, Araeta Jatetxean bazkaltzeko aukera izango du (www.araeta.com)


Gaur egun, elkarlana eta talde-lana hartzen da ezagutza-erakunde batean lan egiteko modurik onentzat. Dena den, ohikoa da pertsona askok beharrezko autonomia eta lankidetza-maila ez lortzea. Gainera, hesiak edo oztopoak daude, taldeei garatzea eta ikastea eragozten dutenak.\nGure ikuspuntutik, zenbait gako azalduko dugu, oro har horrelako egoeretan aurki ditzakegunak. Alde batetik, gure esperientziaren arabera jakin dezakegu taldeek ez dituztela behar bezala bereganatzen metodologia-, elkarrekintza- eta komunikazio-oinarri batzuk. Horrez gain, askotan, talde-lanak martxan jartzen dira, baina ez zaie aurrera egiteko behar den laguntza ematen. Beste batetik, maiz, lan-testuingurua ez da egokia.\nBatzuetan, presaka jokatzen dugu, eta konponbide azkarrak eta erosoak bilatzeko joera dago; horren ondorioz, plan desegokiak sortzen dira eta arazoak konpondu gabe geratzen dira.\nEgoera horretan, metodologia-ikuspegi orokorra proposatzen du INCRESSek. Metodo horrek talde bakoitzaren garapen partikularraren araberako metodoak eta tresnak hartzen ditu barne. Horri esker, mugak gainditzen laguntzen diegu taldeei, edozein muga direla ere (metodologia-, gaitasun- edo harreman-arlokoak).


Iruri Knorrek mugikorretako jokoen mundua azaldu zigun Betor topaketan Sustatu.eus - Teknofiloen albistegia\n2012-03-22 : 12:03\nInterneten 20 urte da dabilela Iruri Knorr, eta 15 bat ere bai marketin kontuetan. Anaia Enekok Hostalia garatu eta saldu ondoren, Ideateca sortu zuen, eta han marketin arduradun da orain Iruri.\nEra berean, jokoetan dauden arren buru-belarri, gauzak saiatzen eta proiektu paraleloak bultzatzen ere lan egiten du Ideatecak. Beren laborategietatik irten dira horrela Makefan, Teleleo Anuncioteca edo Filesocial. Azken hau, zerbitzu itxi berria: eta, Iruri Knorrek esan zigun bezala; porrot egiten dugunean gauza bat ixteko, lotsa gutxi, segi aurrera eta seguru zerbait ikasi duzula. Joko mugikor ezaguna, Angry Birds, egin duen enpresak ere 51 joko garatu zituen oihartzun eskasarekin txorienarekin goia jo aurretik. Beste ekimen bat bultzatzen ari direna da ekintzaileentzako accelarator edo zerbitzu bizkortzaile bat, eta horren ildotik, mutil bat hasi da proiektu propioarekin, Workmunity.\nBaina distrakzio eder horietatik haratago, joko garapenean ari da indarra jartzen Ideateca. Beren produktu nagusiak dira, une honetan, Videopuzzle, iBasket (milioika deskarga, beren arrakasta nagusia), Sumon (ikusi web ingurunean HTML5ean dotore garatua) eta Slide Soccer duela gutxi kaleratua eta deskargatuenen Top-etan kokatu izan dena.\nProduktu hauen marketina ez da erraza, ehundaka mila app edo aplikazioko merkatuak baitaude Apple eta Android merkatuetan, eta haietan kokatzeko, lehenbailehen top faboritoetara igotzea da koxka. Galdera txandan, Akting enpresako Nagore Guarretxenak galdetu zion ea ez dagoen mundu horretan deskarga erosketarik, eta bai, ba ei dago, konfirmatu zuen Iruri Knorrek, baina jada desagertu da hori Apple ingurunetik, Android-ean badagoen arren. Izan ere, marketin esparru berri bat dago hor, kokapena, web orokorreko SEO tekniken parekoa.\nMarketinean eragina izateko ere, non eta nola mugitu ere inportantea da. Eta horregatik Kaliforniara salto egin du Ideatecak, eta San Frantziskon (Silicon Valley ez bada zehazki, tira, ondo-ondoan dago) hartu dute tokia, coworkig espazio ondo antolatu batean, SpaceRokcet izeneko toki batean. Kontaktuetarako-eta, aurrez aurre jendearekin egotea eta mugitzea oso inportantea da, eta negozio digital hauen muina hantxe dago.\nMugikorretako jokoak nolakoak dira? Sinpleak behar dute izan, casual games esaten diote kategoriari, eta horrexetan dabil Ideateca (jokoen merkatuan, egia esan, Ludei marka ari dira bultzatzen). Hala ere, mugikorretan instalatzen diren gauzarik ohikoena dira gaur egunean, eta etorkizunerako joera batzuk ere pronostikatu zituen Iruri Knorrek:\nDoako jokoak dira gailenduko direnak: irabaziak, in-app salmentetatik (aukera extrak edo txanpon birtualak jokoan bertan erosarazten saiatzetik) edo publizitatetik.\nOinarri fisikoko jokoak desagertzera doazela, eta baita Game bezalako denda-kateak ere. Deskargen mundura goazela.\nMugikorretarako garatuko diren beste aplikazio batzuk: social network osagai bat dutenak, ligatzekoak, ordainketarekin lotuak (interesgarria Square ordainketak egitekoa; bideoa ikus). Eta baita bideorako ere: laster sortuko da bideorako Instagram erako zeozer.\nHorra, bada, gure laburpentxoa. Ekitaldian iragarri zen hurrengo Betor hitzaldia prest dagoela: Javier Etxebeste Interneteko enpresaria (gaur egunean Nestoria bultzatzen Londrestik) izango da hizlari, apirilaren 26an, Deustuko Unibertsitatearen Donostiako kanpusean.


Andaluziako parke nazionalek inguruko gerente arduradun bat izanen dute, Batzordeak bere eskumenak bere gain hartu ondoren. | Consumer\nAndaluziako parke nazionalek inguruko gerente arduradun bat izanen dute, Batzordeak bere eskumenak bere gain hartu ondoren.\nOrain arte zuzendari kontserbadore baten figura besterik ez dago\nAndaluziako Juntak uztailaren 1ean Doñana eta Sierra Nevadako parke nazionalen eskumena bere gain hartu ondoren, horiek kudeatzeko administrazio-eredua aldatu egingo da. Horrela, ingurunearekiko harremanez arduratzen den kudeatzaile baten figura ezarriko da, legez, Estatuak izendatutako zuzendari kontserbadorearen maila berean.\nIrudi berriak, ingurunearekiko harremanen kudeatzaileak, Doñanako Garapen Iraunkorreko Plana (PSD) babestuko du, eta Sierra Nevadan dagoeneko onartuta dago.\nElkarrizketa batean, Fuensanta Coves Andaluziako Ingurumen sailburuak “giltzarritzat” jo zuen parkeetako zuzendaritza-karguak organigrama berrian gehitzea. “Zuzendari kontserbadore bat egongo da, espezieak eta habitatak babestu eta kontserbatzeaz arduratuko dena, baina, horrez gain, lehenengo aldiz, kudeatzaile bat egongo da enpresekin, taldeekin eta udalekin harremanak izateaz arduratuko dena”, azaldu zuen.\nSailburuaren arabera, “espazioaren kontserbazioa eta ingurunearekiko harremanak maila berean jarri behar dira, eta parke nazionalak lurralde baten barruan uharte bihurtzeko kudeaketa-modu hori baztertu egin behar da, eta espazioen konektibitatea eta pertsonekiko konfiantza handiagoa nahi ditugu”.\nBatzordeak parke nazionalen kudeaketa berri hori dekretu edo lege bidez gauzatzeko formula aztertu du. Finantziazioa ez dago itxita; izan ere, Doñanarentzat bost milioi euroko konpromisoari eta Sierra Nevadarentzat 3,1 euroko konpromisoari ingururako diru-laguntzen deialdia gehitu behar zaio, eta horren zenbatekoa Estatuak hartzen du bere gain.\nDoñana junta de andalucía-eu parques nacionales-eu


Nork bere azaletik | Kultura | GARA\nNork bere azaletik\nMartin Bidaurrek joan-etorriko trazuan egin du bere lehenbiziko poema liburua, haurtzaroko episodioetatik helduaroko bidean jasotako bizipenen sintesi intimoa. Gehientsuenean tonu fatalistakoa, baina onarpenari argi printza ere zabaltzen diona. «Itzulera» eguneroko baten formari atxikita eraiki du; eta denborak eraikitzen ere lagundu dio.\nMartin Bidaurrek sinatu du bere lehenengo poema liburua. “Itzulera” (Susa). Itu Bandatik abiatutako izenordearen atzean dago Peru Iparragirre [Tolosa (Okzitania), 1996], atzean, aurrean edo barru-barruan. Izena batena, luma bestearena, ala sinbiosi poetiko baten emaitza baita atzo Donostian Martinek eta Peruk aurkeztu zuten lan berria.\nDenboran luzaro –baina ez gehiegi, 21 urteko idazle gaztea baita Iparragirre– gorpuztutako poema bilduma da “Itzulera”, tonu fatalistan, ilunean –«depresiboan ere agian»– beheratutako errekasto labur baina sakona. Denbora badelako, hain zuzen, Bidaur eta Iparragirre bateratzen dituen asmo jakinetako bat. Ordulariaren orratzetan harilkatutako poemekin atzeranzko bidea gauzatu du liburuaren hasieran. Haurtzarorainoko bidezidorretan, «ezin oroitua», eta hortik ihes egiteko beharra. Poema bildumako bost ataletatik lehena eskaintzen dio bere bizitzako lehenengo memoriari. Eta bigarrenean nerabezaroan zintzilikatu da, «norberaren azaletik ihes egiteko behar adoleszenteak nola». «Desira hori egikaritzen da Pariserako ihesean. Baina bere baitatik ezin du ihes egin. Ihesaldi frustratu horretan kontatzen dira gauzak, harremanak, jendea, lekuak...».\nEta hortik, itzulera; Parisetik Euskal Herrirako buelta. Azken ataleraino tonu nostalgikoan mintzatzen da Martin Bidaur, nahiz amaieran argi izpiei bide egiten dien itxitako leihoetako zirrikituetatik. «Badago etsiaren onarpen bat, sendatze saiakera bat, identitate baten bilaketa ere bai».\nPeru Iparragirrek idatzi eta Martin Bidaurrek sinatzen dituen poemek arnasa luzea dute, ez dira atzo idatzitakoak. Eta liburuaren sorrera prozesua ere, ezinbestean, pausatuki egindako ariketa labur baino luzeagoa izan da. Hasiera batean liburu batean biltzeko asmorik gabea, ziur asko. Literatur lehiaketetara aurkeztutako sorkuntzak dira batzuk eta bidean geratu dira ere Itu Bandaren “Lekore” aldizkari literarioan asmo berean sortu eta argitaratu ziren poemak. «Bilduma bat osatzen zuten poemak banituen, eta momentu batean konbentzitu ninduten Susara bidaltzeko, ea merezi ote zuen edo hobe izango nuen argazkiak ateratzen jarraitzea –hainbat idazleren liburuetako argazkiak bereak dira, Oier Guillan edo Hedoi Etxarterenak, kasu–».\nJose Luis Otamendi, Iñigo Aranbarri eta Gorka Arrese laguntzaile izan ditu obra osatzeko bidean. «Poemak pilatzen joan nintzen, baina eman nahi nion koherentzia bat. Hartu duen forma esperientzia intimo baten kontaketarena izaki, eguneroko poetiko baten itxuran egituratuta dago, kontatzen dituelako denbora tarte batean norbaiti gertatzen zaizkion gauzak». Azaldu zuenez, Paristik itzuli zenean, 2014/2015 ikasturte hasieran osatu zuen lehen bilduma eta maiatzera arte idatzitako poemak batu ditu “Itzulera”-n. Denbora, lekuak, iragana aztertzeko nahi bat eta bizitzen segitzeko gogoa.\nIparragirrek txikitatik ezagutu izan du gertutik Susa argitaletxearen egitura fisikoa eta emozionala. Bizitzan ezohikotasunarekin bizikidetza izan du idazleak. Literaturaren talaiatik aspaldidanik dira ikusle Peru Iparragirre eta Martin Bidaur. 2013koa da Itu Bandaren intentzio deklarazioa, Beñat Sarasolaren probokazioaren ondorioz sortutako taldea. «Ez dakit irauteko pretentsioa izan dezakeen inork, baina badago asmo bat ez dela hutsala. Kontzienteki idazten hasi naizenetik Martin Bidaur bezala idatzi izan dut, eta hau da bere lanik berriena».\nBera da Itu Bandan liburu bat argitaratu duen lehenengo kidea; «ez du ihes egin bandatik baina aurrea hartu du pelotoian», esan zuen Susako editore Gorka Arresek, atzoko aurkezpenean lagun. Harkaitz Cano, Igor Estankona, Jon Benito, Xabi Borda, Hedoi Etxarte... Susan lehenengo poema liburua argitaratu izan duten idazleen zerrenda ekarri zuen mahai gainera. «Eta ‘Itzulera’ zerrenda luze horretan batu nahi nuke». Denbora oroitzapenen sorkuntza mekanismo gisa, atzetik aurrera eragin daitekeen erloju bat, memoriaren hautapena, egon bai baitaude... ametsak ere zain.


Poliziaren "abusu eta arrazakeria" kasu bat salatu dute gaur arratsaldean Bilbon\nUztailaren 5ean Bilbon izandako polizia batek "bortizki" eraso egin ziela salatu dute queer, arrazista eta emakume talde batek.\nQueer, arrazista eta emakume talde batek ohar baten bidez salatu duenez, "Bortizki" eraso zieten uztailaren 5ean Bilboko San Frantzisko auzoan izandako "gehiegizko polizia hedapen" baten ondorioz.\nZehaztu dutenez, erasoak Ertzaintzako agenteek, udaltzainek eta zibilez jantzitako agenteek egin zituzten, eta irain arrazistak izan ziren ("zoaz zure herrialdera. Hona baino ez zarete etortzen likidatzera"), mehatxuak ("itsasadarrera botako zaituztet", "Ea lan egiten duzuen", etab.) eta porrazoak," Baita borra metaliko luzagarriekin ere".\nHorren ondorioz, pertsona bat buruan zauritu zen, "Bi lagun atxilotu zituzten agintaritzari eraso egiteagatik, eta gutako bat agintaritzari desobeditzeagatik".\nSalatzaileek salatu dutenez, "Eusko Jaurlaritzaren erakundeek ez dute eraginkortasunik, ez horri bakarrik erantzuteko, baizik eta giza eskubideen bortxaketa, miaketa umiliagarriak, arraza profilaren ondoriozko geldialdiak eta atxiloketak eta indarra gero eta gehiago erabiltzen duten ehunka kasuei erantzuteko".\nHorrekin batera, "Lurralde honetan bizi garen guztion giza duintasunarekiko errespetua" eskatu dute, eta "premiazkotzat" jo dute "gizarte arazo larri bihurtu diren urraketa horiek salatzea".\nHori guztia dela eta, elkarretaratze bat deitu dute asteartean 10:00etan epaitegietan, eta bertan izango dira salatzaile gisa, eta beste bat azaroaren 5ean, agintaritzaren aurkako atentatua eta desobedientzia delituak egotzita.\n#Ataun #Irratia #AtaunIrratia #Gizartea #Polizia #Udaltzaingoa #Arrazakeria #Bilbo #Bizkaia #Euskadi #EuskalHerria #EuskoJaurlaritza #Queer #Emakumeak #SanFrantzisko #Ertzaintza


Ikastolako sortzaileei esker ona - Elorrioko Txintxirri Ikastola\nIkastolako sortzaileei esker ona\n» Ikastolako sortzaileei esker ona\n1968ko urtarrilaren 12a ametsa egi bihurtu zen eguna. Ikastola sortu zen egun horretan eta ospatzeko ikastolak sortzaileei bere esker ona erakutsi die Arriolako ekitaldian.\nEkitaldia bidai bat izan zen eta argazki bilduma batekin 50 urteko bidaia egin zen. Ondoren, koplen bidez ikastolako historia bergogoratzeko aukera izan genuen. Atzera begira ikasteko baina helburua etorkizunean jarrita.\nOndorengoei ikastolako oroitzapenak uzteko, kutxa berezia bete zen. Ikastolako pertsona desberdinak denon izenean, objektu desberdinak sartu zituzten kutxan, hurrengo urteurrenean zabaldu eta gure historiaren parte bat ezagutu dezaten.\nIzan zinetelako gara eta garelako izango dira. Sortzaileak oholtza gainean denon txalo zaparradak hartu zituzten, egindako lana eskertuz. 50 urrats, 50 urte……bidea zabaltzen!\nIkastola ikasle barik ez da ezer, horregatik, bukaeran, ikastolako artistek dantzaldia eskaini zuten.\nEkitaldi osoan zehar ikasleek mural bat osatu zuten, ikastolako argazki, marrazki eta objektu desberdinekin. Laster, ikastolan ikusteko aukera izango dugu eta hurrengo ekimenetan mural gehiago egingo dira.


Helburua: Siriatik ateratzea kosta ahala kosta | Consumer\nHelburua: Siriatik ateratzea kosta ahala kosta\nSiria borroka- eta bonbardaketa-lurraldea da, eta 11 milioi desplazatu eragin ditu, 4 milioi errefuxiatu baino gehiago eta 12,2 milioi lagun laguntza humanitarioaren mende\nEgilea: Egilea Esther Campieres\narabera: Asteartea, 2015eko irailaren 08a\nMediterraneoaren migrazio-krisia ez da oraingoz, nahiz eta uda honetan egoera oso kezkagarria izan. Siriako biztanleek 2011. urtean arabiar udaberriekin hasi zen gatazka armatu batetik ihes egin dute, eta oraindik ere heriotza, desagertu, Siriaren barruan desplazatu, errefuxiatu eta min handia sortzen jarraitzen dute. Europan etorkizun ezezagunean uzten dituzte familiak eta herrialdea, eta diru asko ordaintzen dute, eta, batzuetan, beren bizitzarekin. Artikulu honetan, zifretan zehazten da zer kostatzen zaien errefuxiatuei Europara iristea eta zergatik ihes egiten duten herrialdetik. Gainera, Europako Batzordeak krisi horren aurrean izan duen erantzuna eta GKEek herritarrei laguntzeko eskatzen duten laguntza aztertzen dira.\nGiza Eskubideen Sirio Behatokiaren datuen arabera (2015eko martxoa), gutxienez 215.518 pertsona hil dituzte 2011ko martxoaz geroztik, horietatik 66.000 zibilak ziren, 7.000 emakume eta 10.808 haur. Zifra horiek ez dituzte kontuan hartzen identifikatu gabeko ehunka biktimak, ez eta oraindik ezezaguna den bahiketa kopurua ere.\n2011tik Siriako gatazka armatuak 11 milioi desplazatu eta 4 milioi errefuxiatu baino gehiago eragin ditu\nHilabete hauetan milaka pertsonak bizia nola jokatzen duten ikusten ari gara Siriatik Europara iritsi nahian: lehenengo, Turkiara gurutzatzeko zeharbidea eta, azkenik, Europako beste herrialde batzuetara, Grezia, Austria, Hungaria, Espainia…\nAtzean uzten dituzte familiak, seme-alabak, senar-emazteak eta herrialdea lau urtetik gora aztoratzen duen gerra bat. Bizia arriskuan jartzen dute kamioi, auto edo baltsa pneumatikoetan mugak zeharkatuz. Lortzen dutenek oihu egiten dute! Askatasuna! eta jendearekin harremanetan jartzeko, mezuak bidaltzeko eta haiek lortu zutela esateko irrikitan daude. Beste batzuek ez dute aukera bera izango, emigratzeko arriskuak bere bizitza balio baitie.\nZer kostatzen da Europara iristea?\nLehenik eta behin, bizitza asko kostatzen zaie; Austrian aparkatutako kamioi batean aurkitutako 71 errefuxiatu hil ziren, edo itsasontzia Libiako kostaldearen aurrean hondoratu zen, ehunka pertsona hil baitziren. Tragedia horien aurrean, ikusle izateari uzten diogu.\nEkonomiari dagokionez, muga gurutzatzea mafiek eta haien bidaia kudeatzen duten trafikatzaileek ezarritako prezioa da. Familia batek komunikabideei egindako testigantzaren arabera, 200 euro ordaindu zituzten heldu bakoitzeko eta 100 euro haur bakoitzeko Kosos, Lesbos, Samos, Icaría edo Kretan. Diru gutxien daramatenek, berriz, sotoetan bidaiatzen dute, eta minutu batzuk behar badituzte ere ordaindu behar dute, Save the Children bozeramaileak Erroman, Giovanna Di Benedetto, dioen bezala.\nIristeko denbora garraioaren eta bidea hasten den lekuaren araberakoa da. Orduak, egunak, hilabeteak edo urteak izan daitezke. Hori guztia komisarian egoteko orduak kontuan hartu gabe, asiloa eskatzen duten hirietan erregistro-prozesuak hasteko.\nSiriatik ihes egiteko arrazoiak\nZifrak nahikoa dira, 2011tik gatazka armatua jasaten ari den herrialde desolazioetatik zergatik irten nahi duen azaltzeko.\nGarai batean sistema berdinagoa eskatu zutenek berehala ikusi zituzten gobernuak bortizki. Beste behin ere, beste gatazka asko bezala, ustelkeria, politika eta giza eskubideen bortxaketa ditu jatorri. Eta bidea irtenbide politiko bati irekitzeko saiakerek porrot egiten dute, neurri handi batean, Mendebaldeko eta Errusiako desakordioen ondorioz, Bachar Al Asad sirena siriarrarekin egon ala ez.\nSiria borroka- eta bonbardaketa-lurraldea da, eta 11 milioi desplazatu eragin ditu, 4 milioi errefuxiatu baino gehiago eta 12,2 milioi lagun laguntza humanitarioaren mende. 2014ko lehen seihilekoan adingabekoen aurkako 1.200 bortxaketa larri egin ziren.Haurrak jada ezin dira eskolara joan, emakumeek ezin dute ospitaleetan erditu, osasun-azpiegiturarik ez dagoelako, ez baitago inolako lanposturik erosteko eta erosteko.\nOndoko herrialdeetako siriar errefuxiatuen kopurua laukoiztu egin da urtebetean\nNBEko datuen arabera, urte batean lau aldiz laukoiztu da Siriar errefuxiatuen kopurua. Libanon 1,17 milioi daude, hau da, 4,5 milioi biztanle. Beste 630.000 errefuxiatu Jordanian bizi dira, 562.000 Turkian, 250.000 Iraken eta 132.000 Egipton, eta beste 32.000, Afrikako iparraldeko beste leku batzuetan banatuta.\nEuropako Batzordea migrazio-krisiaren aurrean\nEuropako Batasuneko itsas mugen egoera eztabaidatzen ari da Parlamentu Batzordea (EB), Frontex Leggeri, Frontex-eko zuzendari exekutiboa, mugako kontroleko Europako agentzia. Halaber, errefuxiatuak banatzeko programa funts osagarriekin hornitu nahi den ere erabakiko da. Programa horren helburua da Italian eta Grezian (Siria eta Eritrea gehienak) 40.000 asilo-eskatzaile Ebko beste herrialde batzuetan hartzea.\nMaiatzean, Ebko migrazio-agenda onartu zenean, areagotu egin ziren Mediterraneoan bilatzeko eta salbatzeko lanak. Besteak beste, Triton Operazioa indartzearekin gertatu zen, fondo eta aktiboekin, bai eta jarduera-eremu geografikoaren hedapenarekin ere, Siziliako hegoaldean 138 milia nautiko eta Lampedusaren hegoaldean 70 itsas milia inguru hedatzen baitira.\nErakundeek laguntza eta esku-hartze gehiago eskatzen dute\nACNUrek gogora ekarri du drama funtsik ez dagoelako sortu dela, lekualdatuta dagoen populazioaren oinarrizko beharrak eta instalatu diren komunitateak finantzatzeko funtsak falta direlako. Laguntza humanitariorako eta berreraikitzeko behar diren 5.500 milioi dolarretatik, urtean laurden bat bakarrik dago.\nAmnistia Inernazionalak Ebko birkokatzeko programa bat ezartzea eskatzen du, programa nazionalak osatzeko eta Ebko estatu kide guztien artean eta Ebko eta munduko beste eskualde batzuetako errefuxiatuen munduko krisiaren banaketa zuzena bermatzeko.\nCEAR Errefuxiatuari Laguntzeko Batzordeak sinadurak biltzeko kanpaina bat hasi du #UEerfanos lemapean “Ez utzi balioen Europa Mediterraneoan sartzen” lemapean.\ngiza eskubideak mediterráneo-eu migrantes sirios-eu migrazio-krisi siria


Kooperatibaren partaidetza-lekuak - Som Energia Laguntza Gunea\nBazkideen Biltzar Nagusia\nBazkideen Biltzar Nagusia atal gorena eta giza-borondatearen adierazpenaren leku gorena da. Kontseilu Errektoreak gutxienez urtean behin deitzen du, normalean udaberriaren amaieran. Bazkide guztiek parte hartzeko eskubidea daukate baita euren ahotsa eta botoarekin erabakietan eta hitzarmenetan esku hartzeko ere.\nAzkenaldian, Tokiko Taldeen laguntzari esker, Biltzar nagusian parte har daiteke bideokonferentziaren bidez lurralde guztietatiko sakabanatutako egoitzetatik aldibereko eran.\nPremiazko erabakiak hartu izatekotan, Kontseilu Errektoreak Ez Ohiko Biltzar Nagusia deitu lezake bazkide guztientzako aurretiko deialdiarekin.\nGehigarrizko informazio eskuratu nahi izatekotan, kontsulta ezaz blogaren atal hau.\nSom Energiaren Tokiko Taldeen bazkide batzuek borondatezko eran Som Energiaren Tokiko Taldeak osatzen dituzte, gure kooperatibaren proiektua lurralde guztietako eskualde desberdinetara eratzeko, hazteko eta errotzeko. Tokiko Taldeak kooperatibaren arima eta partaidetzaren leku biziena dira.\nGehigarrizko informazioa lortzeko, kontsulta ezazu artikulua: Som Energiaren Tokiko taldeak\nEsteka honetan Penintsularen, Kanariar Uharteen eta Balear Uharteen Tokiko Talde guztiekiko mapa bat aurki dezakezu. Baita posta elektronikoen direktorioa kontaktua egiteko eta sare sozial desberdinak non Tokiko Taldeek parte hartu duten ere.\nIraileko Eskola bazkide guztientzako zabalik dagoen lanerako eta prestakuntzarako lekua da non gai desberdinei buruz eztabaidatzen eta hausnartzen den Som Energiaren proiektua hobetzeko. Topaketaren helburua proiektua indartzea da baita atal guztien arteko adostasuna lortzea ere Biltzar Nagusiak jarritako norabidea ziurtatzeko.\nProiektuan parte hartzen dugun pertsonen arteko ezaguera eta kohesio-lekua da ere bai.\nGehigarrizko informazioa eskuratu nahi izatekotan, kontsula ezazu esteka hau.\nTokiko Taldeen Topaketak\nSom Energiaren Tokiko Taldeen Topaketa elkartze, koordinazio eta eztabaida estrategiko-leku bat da non lurralde osoan zehar sakabanatutako taldeak, Kontseilu Errektorea eta Talde teknikoa biltzen diren.\nLan eginaren jazarpen bat egiten da, proiektu eta esperientziak elkartzen dira eta kooperatibaren egoera balioztatzen da ahaleginak bideratzeko eta lanak banatzeko.\nSom Energia-ren Parte Hartu Baliabidea\nParte Hartu baliabidea kooperatiba honetako esparru birtual bat da, bazkideoi informatzeko, eztabaidatzeko eta erabakitzeko beharrezko partaidetza baliabideak garatzea ahalbidetzen diguna.\nEskuratu Parte Hartu baliabidea\nKontsultatu Parte Hartu baliabidearen instrukzioak


Probintzia A CORUÑAALAVAALBACETEALICANTEALMERIAASTURIASAVILABADAJOZBALEARESBARCELONABURGOSCACERESCADIZCANTABRIACASTELLONCIUDAD REALCORDOBAGERONAGRANADAGUADALAJARAGUIPUZCOAHUELVAHUESCALA RIOJAGRAN CANARIA - LAS PALMASLANZAROTE - LAS PALMASFUERTEVENTURA - LAS PALMASLEONLERIDALUGOMADRIDMALAGAMURCIANAVARRAORENSEPALENCIAPONTEVEDRAPUNTARENASSALAMANCATENERIFE - SANTA CRUZ DE TENERIFELA PALMA - SANTA CRUZ DE TENERIFESEGOVIASEVILLATARRAGONATERUELTOLEDOTOLIMAVALENCIAVALLADOLIDVIANA DO CASTELOVIZCAYAZAMORAZARAGOZA\nErakutsiz 60 nongo 20.135 Jabetzak - PAG 5/1.678\nAzalera 1129 Mts\nLursaila - Calasparra , 1129m2.\nSalmenta 6.160 €\nSalmenta 6.290 €\nAparkalekua - Arcos de la Frontera (EL SANTISCAL) , Eraikitako azalera 19m2.\ngarajea - Castellon - Castello de la Plana (CENTRO) , Eraikitako azalera 27m2.\nAparkalekua - Castellon - Castello de la Plana (SUR) , Eraikitako azalera 22m2.\nBaserri-lurra - Castro de Rei (San andres de bendia) , 3156m2.\nSalmenta 6.650 €\nAzalera 766 Mts\nBaserri-lurra - Arganza (Magaz de Arriba) , Eraikitako azalera 766m2.\ngarajea - Leon (La Chantría) , Eraikitako azalera 8m2.\ngarajea - Castellon - Castello de la Plana (CENSAL) , Itsasora distantzia 6 Km..\ngarajea - Benidorm (Rincon de Loix) , Eraikitako azalera 13m2, 450 Itsasora distantzia.\ngarajea - Benidorm , Eraikitako azalera 12m2, 450 Itsasora distantzia.\ngarajea - Benidorm , Eraikitako azalera 12m2, 500 Itsasora distantzia.


Kontseilu Errektorea 2015/03/02 | Arizmendi ikastola\nKontseilu Errektorea 2015/03/02\nOstegunean, otsailaren 26an, Kontseilu Errektorearen bilera izan zen. Han hizpide eta erabaki gai izan genituenei buruz doakizue laburpentxo hau.\n– GESTIO PLANAREN MARTXA\nIkastolak onetsitako gestio planaren exekuzio mailaz informatzean, Laurane Zubia Administrariak eta J. Iñaki Etxezarreta Zuzendariak prestatua zuten txostena baliatu eta adierazi ziguten. Helburu nagusien betetze-maila aurreikusitakoa bada ere, kudeaketa ekonomikoaren egoera onaren barruan aurtengo langile-gastuetan izan den gehikuntzan da gertaera esanguratsuena. Abenduaren azken egunean egindako itxierari dagozkion datu horiek kontrastatu egingo dira orain otsailaren amaieran aterako direnekin.\n– KONTSEILU ERREKTORE BERRIAREN ERRONKAK\nBileran bi kapitulu bereizi genituen: Kontseilu Errektoreak urtero kudeatu behar duen funtzionamendu ohikoa (bere bilkurak, Kontseilu Sozialarena, Batzar Nagusia, Biltzar prestatzaile eta abar), alde batetik; eta, beste aldetik, ikasturte honetan eta hurrengoan ustez kudeatu beharko ditugun erronka nagusiak (Identitatea, guraso aktibatzea, bazkide kolaboratzaileekiko harremana, egitasmo pedagogikoaren jarraipena, planteamendu laborala eta ikastolaren dimentsionamendua 2020ra arte).\n– MATRIKULAZIOAREN DATUAK\nMatrikulazio berriak eta etapaz aldatzeak eragiten duen fidelizatzea aztertu ziren. Oso emaitza onak izan dira, gure ikastolan jarritako konfiantzaren adierazle. Honen harira, aurreko puntuan landua genuen dimentsionamendua lehenbailehen abiatzea berretsi zen.\n– Laneko bazkide baten eszedentzia onartu genuen.\n– Kontseilu Sozialak otsailaren 11n egin zuen bileraren berri eman zitzaigun. Planteamendu laborala elaboratzeko prozesuan sakontzea erabaki genuen, eta Kontseilu Errektorearen hurrengo bilerarako proposamena ekarriko da.\n– Ikastolen Elkartean dugun ordezkaria Alaitz Morrasek Lurralde Bileraren azken berriak eman dizkigu.\n– Datozen udal hauteskundeen baitan, eta euskara eta hezkuntza arloen planteamendu munizipalen inguruan, EAJ eta Bildu alderdi politikoek gonbidatu gaituzten bilerei buruzko informazio jaso genuen.\n– OCULUS teknologia baliatuz, Mondragon Linguarekin, Isearekin eta Tecnaliarekin diseinatzen ari garen ikerketa-proiektuaren egungo egoera azaldu zitzaigun.


Hachijō suprefetura - Wikipedia, entziklopedia askea.\nsubprefecture of Japan (en)\n33°06′36″N 139°47′21″E / 33.1099°N 139.7891°E / 33.1099; 139.789133°06′36″N 139°47′21″E / 33.1099°N 139.7891°E / 33.1099; 139.7891\n1926ko uztailaren 1a\nHachijō (japonieraz: 八丈町, Hachijō-machi?) Tokio prefeturako hegoaldean dagoen suprefetura da, Izu uharteetan. 2011ko erroldaren arabera 72'62 km²-tan 8.177 biztanle zeuden.\nIzu uhartediko hiru uharte hartzen ditu, Hachijōjima, Hachijōkojima eta Aogashima. Tokiotik 228 km hegoaldera daude, Filipinetako itsasoan.\nHachijō-jima (handia) eta Hachijō-kojima (txikia).\nHachijō-jima (japonieraz: 八丈島?)\n62'52 km²-ko azalera eta 8.177 biztanle dituen uharte bolkanikoa da. Nishi-yama (japonieraz: 西山?) mendia da punturik altuena (854m), baina guztira 20 sumendi inguru daude. Edo Aroan presoentzako deserriratze eremua izan zen. Bigarren Mundu Gerran urpekuntzien base garrantzitsua izan zen. Gaur egun surflarientzako toki popularra bihurtu da.\nHachijō-kojima (japonieraz: 八丈小島?)\nHachijō-jimaren mendebaldera dagoen uharte txikia da, luzeran 3 km eta zabaleran 1'3 dituena. Taihei-zan (japonieraz: 太平山?) mendia da punturik altuena (616'8m). Meiji garaian 513 biztanle ere izan zituen baina 1955erako 50 baino ez ziren bertan bizi. 1965ean uhartea bertan behera utzi zuten oinarrizko zerbitzu gabeziarengatik.\nAogashima (japonieraz: 八丈小島?)\n5'98 km²-ko azalera eta 206 biztanle dituen uharte bolkanikoa da. Hachijō-jimatik 71 km hegoaldera kokaturik dago.\nEdo Aroan gaizkileak gorde bazituen ere, Meiji garaian bertakoen ekonomia garatu zuten batez ere arrantzan, zeta ekoizpenean eta nekazaritzan oinarrituz. Hachijō subprefetura 1908ko apirilaren 1ean eratu zen\nHarrizko horma tipikoak.\n(Japonieraz)(Ingelesez) Hachijō suprefeturako webgune ofiziala\nOrriaren azken aldaketa: 13 abendua 2019, 11:54.


Ablon - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGenneville, Gonneville-sur-Honfleur, La Rivière-Saint-Sauveur, Fiquefleur-Équainville, Manneville-la-Raoult eta Quetteville\n609 (%50.8) 595 (%49.7)\nAblon Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an 1.242 biztanle zituen.\n2007an Ablon udalerrian erroldatutako biztanleak 1.160 ziren. Familiak 419 ziren, horien artean 83 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 122 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 186 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 538 etxebizitza zeuden, 437 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 83 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 520 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 437 etxebizitza nagusietatik 367 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 155 etxek lau zituzten eta 196 etxek bost zituzten. 387 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 174 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 235 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nAblon udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 755 ziren, horien artean 555 aktiboak ziren eta 200 inaktiboak ziren. 555 pertsona aktiboetatik 530 lanean zeuden (282 gizon eta 248 emakume) eta 25 langabezian zeuden (6 gizon eta 19 emakume). 200 pertsona inaktiboetatik 75 erretiraturik zeuden, 50 ikasten zeuden eta 75 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Ablon udalerrian 453 unitate fiskal zeuden, 1.232,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.153 euro zen.\n2007an zeuden 40 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 6 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.\n2000. urtean Ablon udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 468 hektarea erabiltzen.\n2009an haur-eskola 1 , inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.\nFiquefleur-Équainville (1,7 km)\nLa Rivière-Saint-Sauveur (2,2 km)\nManneville-la-Raoult (2,6 km)\nFatouville-Grestain (2,6 km)\nBNF: 15247418w (data)


naiz: agenda - Korterraza film-laburren jaialdia\nKorterraza film-laburren jaialdia\nUztailaren 1etik irailaren 7ra bitartean Korterraza film-laburren jaialdia izango da Araban. Jaialdia zenbait herritatik pasatuko da, film-laburrak proiektatzen, masterclass-ak eskaintzen, umeentzako tailerrak ematen...\nFilm-laburren emanaldiak ez dira soilik helduei zuzendutakoak izango, emanaldi berezi batzuk egongo baitira non umeei zuzendutako film laburrak proiektatuko diren. Hamar film-labur aukeratu dituzte; horiek izango dira herrietan proiektatuko direnak.\nJaialdiak Gasteizen izango du hiru egunez bere lokalizazio finkoa, uztailaren 20tik 22ra bitartean. Hiriko emanaldiak 22:00etan izango dira ta, horretaz aparte, kontzertuak ere egongo dira: uztailaren 20an, The Excitements; 21ean, Delaporte eta 22an, Kodigo Norte + DJ Loro.


2014ko urtarrilaren 20a\n“Izaera kolektibo eta herrikoian oinarritua”. Horrelakoa da orain hiru urte abiatutako proiektua. Txapelketa ez zuten egin nahi, eta horregatik irabazle eta galtzailerik gabeko hainbat bertso saio prestatu dituzte Arabako Bertsozale Elkarteak eta izena eman duten bat-bateko 15 taldeak.\nBesteak beste, Legution, Gasteizen, Izarran, Ataurin, Aramaion, Saratxon, Oionen, Ozaetan, Agurainen, Legution, Zalduondon, Amurrion eta Ametzagan (Saio guztien egutegia ikusteko klikatu hemen).\nDenentzako aukera, idatziz edo inprobisatuz\nFuntzionamendua erraza da: idatzizko eta bat-bateko sailak daude. Aurten, 19 taldek eman dute izena idatzizko modalitatean eta 15ek bat-bateakoan. Iruditan, Aizkorak zorroztu, Bostibaieta bertsotan eta Sorginetxe bat-bateko taldeak, hurrenez hurren.\nTalde bakoitzak erabaki du zenbatean kantatu, eta zein formatutan. Ondorioz, ez da sailkapenik izango, ezta finalik ere.\nApirilaren 5ean egingo dute azkeneko ekitaldia: taldeen arteko bertso topaketa. Xedea bertso zaletasuna bultzatzea da, hainbat herri eta eskualdeetara iristea eta bertso eskolak sortzea.\nMikel Goikuria eta Unai Olalde musikariek sintonia sortu dute:


Foruko Udala - FORUKO UDALAK URBERUAGAKO KANPO ARGITERIAREN ERAGINKORTASUN ENERGETIKORAKO EGOKITZAPEN LANETAN SORTUTAKO EZUSTEKOEN HOBEKUNTZAK ATONDU DAUZ\nFORUKO UDALAK URBERUAGAKO KANPO ARGITERIAREN ERAGINKORTASUN ENERGETIKORAKO EGOKITZAPEN LANETAN SORTUTAKO EZUSTEKOEN HOBEKUNTZAK ATONDU DAUZ\nUrberuaga auzoko kanpo argiteriaren eraginkortasun energetikorako egokitzapen lanen bigarren fasean sortutako ezustekoen aurrean Foruko Udalak oraintxu burutu dauz hobekuntza lanak. Kable-sarearen kanalizazioan lan egin da, zanpatuta zegoelako eta sartu zan uragatik itxita zegoelako. Lan honegaz garagarrilan hasitako lana amaitutzat emon da.\nUrberuaga auzoko argiteriaren egokitzapen lanetan 150W-ko sodio-baporea daukaten farolak 28W-ko Led-eko beste batzuengatik aldatu dira. Honek, kontsumo elektrikoaren eta energiaren aurrezpen nabarmena suposatuko dau Forun. Lanetan ez zegoen aurreikusita zangak egitea, martxan zegoen instalazioa zelako. Halanda be, neguan izandako euriteen ondorioz, kable-sarea guztiz blokeatuta geratu zan Baldatikan eta %80an 2. linean. Kanalizazioa zanpatuta zegoen eta sartu zan uragatik itxita. Gainera, antxinako instalazioa zanez, trazatuak sigi-saga egiten eban eta ez zeuden pasabiderako arketarik. Honen ondorioz, ezinezkoa zan kableak ateratzea hauek ordezkatzeko.\nEzustekoa honi aurre egiteko, 35.280,49€ko inbertsioa suposatu dauena, Foruko Udalak laguntza ekonomiko bat eskatu eban Bizkaiko Foru Aldundiko ezustekoen dekretuaren bidez.\nBigarren fase hau bukatuta, San Kristobal-Uberuaga zatia amaitutzat emon da, segurtasuna eta eraginkortasun energetikoa hobetzen lagunduz. Kanpo argiteriaren berrikuntzaren ondorioz, urtero 3.440€ aurreztea aurreikusi da.


Finlandia, 1865. Fredrik Idestam izeneko meatze-ingeniariak papera egiteko errota ipini zuen Tammerskoski ibaia ertzean, Tampere hirian. Garai hartan Finlandia Errusiar Inperioaren barruan zegoen oraindik, 1918ra arte ez baitzuen independentzia lortu. Baina industriak bultzada handia izan zuen eskualde horretan, eta gerora Tampere Finlandiako Manchester ezizenaz egin zen ezagun. Eztanda industrial horretan, Idestam ez zen atzera geratu. Alderantziz, errota hartatik ateratako papera 1867ko Parisko Erakusketa Unibertsalera eraman zuten, baita brontzezko domina irabazi ere.\nNokia gurpilen iragarkiaNokia gurpilen iragarkia\nOrduan, beste errota bat martxan jartzea erabaki zuen Idestamek, Nokianvirta ibaiaren ertzean. Ibaiak izen hori zeukan, inguru horretan nokia izeneko lepahoriaren antzeko ugaztun txiki asko zebiltzalako. Eta Idestamek izen hura ipini zion bere enpresari.\nEuropako industrializazioak paper eta kartoi eskaera izugarri handitu zuen. Eta Nokia proportzio berdinean hazi zen. Etengo ez zen hazkunde hartan, beste bi enpresa izan zituen lagun energia hidroelektrikoan hain aberatsa zen lurralde hartan; 1898an sortutako Finish Rubber Worksek lehengai berri bat ustiatu zuen, kautxua, eta gurpilak eta zapatak egiten hasi zen arrakasta handiz; Finnish Cable Works 1912an sortu zen, telegrafo eta telefono sareak indartzeko beharrari erantzuteko. 20ko hamarkadan hasi ziren bi enpresa horiek Nokia izena erabiltzen, ofizialki Nokia taldea 1967a arte sortu ez bazen ere.\n70eko hamarkadan, telefonia mundua elektromekanikan oinarrituta zegoenean, Nokiak sekulako arriskua hartu zuen lehen sistema digitala erabiltzean. Baina asmatu egin zuen. 1981ean lehen telefono “mugikorra” –hamar kiloko pisua zuen– egin zuen, eta 1984an, bost kilo besterik pisatzen ez zuen Mobira Walkmanen eskutik, iraultza ekarri zuen. Duela hamar urtetik hona, 1998az geroztik, telefono mugikorren munduko ekoizle handiena da.\nNokiak dagoeneko ez dira existitzen, industrializazio basatiak Finlandiako lakuetan bizi ziren ugaztun igerilari horiek desagerrarazi zituelako. Baina, paradoxikoki, nokia da mundu guztian suomierazko hitzik ezagunena.


Leongo kaleek plaka elebidunak izango dituzte leoneraz eta gazteleraz - Azkue Fundazioa- Euskara sustatzen\nHasiera • Euskararen Etxea • Hizkuntza Gutxituak • Berriak • Leongo kaleek plaka elebidunak izango dituzte leoneraz eta gazteleraz\nLeongo kaleek plaka elebidunak izango dituzte leoneraz eta gazteleraz\nLeongo Udalak osoko bilkuran onartu du, Ciudadanos alderdiaren abstentzioarekin, hiriko kaleen izenen plakak hemendik aurrera elebidunak izatea, gazteleraz eta leoneraz. Gainera, euren atzealdea ohiko urdinaren ordez morea izango da, Leongo banderaren idiosinkrasia mantentzeko. Hori da Leongo udalak ekainean egindako osoko bilkuran onartutakoa Unión del Pueblo Leonés alderdi erregionalistak aurkeztutako mozio bati esker.\nOnartutako mozioa betez, hondatutako seinaleztapen plakak ordezkatuko dira eta orain ez daudenak jarri. Horrez gain, neurriak seinaleztapen berriak erabiltzea aurreikusten du izen frankistak dituzten kaleen izenak ordezkatzeko. Hori da Udalak egingo duena Memoria Historikoaren Legeak ezarritakoa betetzeko.\n2007an Gaztela eta Leongo Autonomi Estatutuan leonera edo llionés erregioko hizkuntza propio bezala aitortu zen (5.2 artikulua), baina hala eta guztiz ere, orain arte ez dira bultzatu hizkuntza sustatzeko, ezagutarazteko edo hezkuntzan txertatzeko ekimenik. Trueitas/Truchas-eko udalak edo El Teixu, Faceira edo Furmientu bezalako astur-leonesaren aldeko elkarteek egindakoak salbuespenak izan dira. Azaldu dugun Leongo ekimen hau esanguratsua izango da hiriburu horretan hizkuntza ezagutarazteko. Gaztela eta Leongo Batzarrak orain dela gutxi hartutako beste neurri bat Leongo Unibertsitatean Leondar Ikasketen Katedra bat sortzea izan da.\nLeonera, asturiera edo astur-leonesa Asturias, Leon eta Zamorako probintzietan hitz egiten den hizkuntza da, Portugaleko mugan dagoen Tierra de Miranda izeneko eskualdeaz gain (han legalki mirandera bezala ezagutzen da). Hizkuntzak guztira 600.000 hiztun inguru ditu, eta Leongo zonaldean 20.000 dira, gehienak adinekoak. Gogoratu behar da, Asturias eta Leongo mendebaldean, Eo-Navia, Bierzo eta Sanabria-ko eskualdeetako udalerri batzuetan galiziera hitz egiten dela.\nTags: astur-leonesaasturieraerrotulazioaGaztela eta LeonLeonleonerarotulacióntoponimia


Haur literatura aztergai 3 by Erein argitaletxea - Issuu\nHaur literatura aztergai 3 IĂąaki Zubeldia\nAurkibidea 0. Aitzin solasa\n1. Haur eta gazte literatura, 2012. Irakur Gida\n2. LUN-LUMO BILDUMA. Euskal haur literatura esperantoz 3. Ipuin kontalaritza\n4. Jasone Osoro, gazteek biziki estimatzen duten idazlea 5. Imanol Urbieta, musikagile, pedagogo eta idazlea\n6. Enkarni Genua, Euskal Herriko txotxongilolaria\n7. Ilustrazioen garrantzia haur literaturan. Estibalitz Jalon\n8. Alaitz Olaizola, umeentzat eta gazteentzat antzerkia idazten duen emakumea\n9. Eremu askea. Gazteen antzerki tailerra 2013 (12-17 urte)\n10. Bitartekariak haur literaturan\n11. Jabier Muguruza, HGLn ahots berezia eta oso pertsonala duen idazlea 12. Hiru herri ipuin eredugarri\n13. Haur eta gazte literatura, 2014. Irakur Gida\n14. Toti MartĂnez de Lezea, haurrak, gazteak eta helduak bereganatu dituen idazlea\n15. Imanol Urbieta. In memoriam\nAitzin solasa Ezer baino lehen esan dezadan liburu hau ez dela Haur Literaturari buruzko tratadu bat ezta gai horri buruzko azterketa sakon eta orokor bat ere. Gehiago dira haur eta gazte literaturaren eremura egindako inkurtsioak. Bertan haur literatura, ipuin kontalaritza, musika eta abesti poetikoak, txotxongiloak, ilustrazioen garrantzia haur literaturan, haur eta gazteentzako antzerkia, euskaratik esperantora itzulitako obrak, hainbat autoreren lanak, bitartekarien eginkizuna haur literaturan… aztertzen dira eta zenbait gogoeta, elkarrizketa eta iritzi kritiko eskaintzen. Hemen aurkituko dituzu euskal haur literaturari buruzko zertzelada batzuk: autore batzuen lanaren azterketa eta eurei egindako elkarrizketak, Imanol Urbietaren abesti poetiko eta erritmikoen mundua, euskal ilustratzaile gazte baten ibilbidea, Txotxongilo taldeak egin duen lan itzela, Alaitz Olaizolak haurrentzat eta gazteentzat antzerkiak idazten eta hauek taularatzen egin duen ahalegin bikaina, Aitor Aranak euskaratik esperantora itzulitako haur literaturako hainbat liburu, Toti Martínez de Lezearen ibilbide arrakastatsua… Ikusten duzunez, denetik dago, baina betiere haur eta gazte literaturaren ikuspegitik aztertuta eta begiratuta. Gai hauek Gillermo Etxeberriaren konbentzimendu ahalmenari esker sortu ziren EGAN aldizkarirako artikulu itxuran eta aipatu aldizkarian argitaratu ziren bere garaian. Artikulu horiek bildu eta ukitu txiki batzuk eman ondoren liburu bezala apailatu ditut. Horregatik, atal batzuei gaurkotasuna faltako zaie eta gaur egun egon beharko luketen autore eta datu batzuk faltako dira. Beraz, norbaitek ikusten badu bere izena edo bere obraren bat ez dela azaltzen, izan liteke nire ezjakintasunagatik edo nire despisteagatik, baina izan liteke baita ere kapitulu hori duela urte batzuk idatzi zelako eta aktualizatu gabe dagoelako. Nire eskerrik beroenak eman nahi dizkiet ondorengo kide hauei:\n– Gillermo Etxeberriari, artikulu hauek idaztera animatu ninduelako eta nigan konfiantza eduki zuelako.\n– Idoia Sanchez ipuin kontalariari, ofizio honen zirrikituak, zailtasunak eta balioak erakusteagatik.\n– Aitor Aranari euskal haur literatura esperantoz jartzeagatik eta lan horretan bere laguntzaile aukeratu ninduelako.\n– Jasone Osorori bere obra guztia ezagutzeko aukera emateagatik eta lan horretan laguntzeagatik.\n– Imanol Urbietari bere musikarekin halako une ederrak pasarazteagatik eta euskal ikasleentzako hainbeste abesti eta poesia goxo asmatzeagatik. – Enkarni Genuari txotxongiloen mundua ezagutzen eta ulertzen laguntzeagatik.\n– Estibalitz Jaloni, bere ilustrazioekin nire obra batzuk hain maisuki edertzeagatik, eta bere ibilbidearen berri emateagatik.\n– Alaitz Olaizolari, haurren antzerki mundura gerturatzen laguntzeagatik.\n– Eta, azkenik, Toti Martínez de Lezeari bere obra aztertzerako garaian eman didazu laguntza eta erraztasun guztiengatik. Iñaki Zubeldia\nHaur eta gazte literatura, 2012 Irakur Gida\nEGAN 2013 3/4\nGidaren hasieran hauxe dator: Argitaratzailea: Mondragon Unibertsitatea. Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea Erredakzioa Idazkaritza: Mondragon Unibertsitatea Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko Haur Liburu Mintegia Dorleta Auzoa, z/g 20540 - Eskoriatza Pena handiarekin, baina berriro ere ezetz esan behar diot Gida hau osatzen duen taldearen jokabideari. Gida honetan 2012. urtean argitaratutako liburu guztiek egon behar zuten, baina bat behintzat falta da eta ez da lehenengo aldia autore berari liburua falta zaiona. Ez dakit erru honen erantzuleak zerrendan ageri diren hamalau irakurle eta iritzi emaileak diren edo bat bakarra den.\nFalta den liburua Ipurtargien festa da, Iñaki Zubeldiak idatzia eta Estibalitz Jalonen marrazki zoragarriekin osatutako albuma. Ez da lehenengo aldia Irakur Gida honek eta hau idazten duenak tirabirak izan dituztena, injustizia nabariak sumatzen zituelako Irakur Gida horietan kritika hau egiten duenak.\nOraingoan ere Gidaren berri izan bezain laster, gainbegiratu bat eman nion eta laster konturatu nintzen 2012. urteari zegokion nire liburu bakarra ez zela ageri. Hori ikusita, web orrian ageri zen Mondragon Unibertsitateko helbidera ohar bat idatzi nuen azalpenak eskatuz. Esaten nien ez azaltze horren arrazoiren bat eman ziezadatela, bestela zerbait gogorragoa etorriko zela. Eta ez dut inolako erantzunik jaso. Eta horren aurrean, inpotentzia handia sentitzen duzu eta Mari Karmen Gallastegiren hitzak etortzen zaizkit gogora, 13-X-16ko Diario Vasco egunkarian ageri zirenak:\n«En numerosas ocasiones he sentido que estaba pegándome contra una pared con la fuerza del acero. Esa pared, creo, está construída con materiales que a mí me parecen viscosos. Materiales como el amiguismo excesivo, la endogamia, la corruptela, la ambición personal mal encaminada. Los vicios, aunque son menos, siguen presentes, no han desaparecido porque, creo, no hemos sido capaces de crear reglas útiles para acabar con estas malas prácticas».\nMari Karmen Gallastegik, UPV/EHUko Ekonomia katedradunak hitz hauek esan zituen 2013ko Eusko Ikaskuntza Saria jasotzeko ekitaldian. Eta ez zaio arrazoirik falta. Horrelako asko gertatzen da gure esparruan ere. Mondragon Unibertsitateak hemen ageri den baino giza kalitate jatorragoa zabalduko ahal du bere ikasleen artean.\nEta ni berriro ere EZ, EZ, eta EZ esan beharrean aurkitzen naiz horrelako jokabide baztertzaileen aurrean, eta gutxiago Gida osatze lan hau diru publikoaz babestuta egiten denean. 4\nEta jokabide honen aurrean esan dezadan Bizkaiko liburuzainek bereziki gomendatu zutela album honen irakurketa bere baloreengatik. Oso album logratua da ilustrazioen kalitate aldetik. Testuari buruz ez noa ezer esatera. Celia Estebanez Gerrikabeitia, Bizkaiko liburuzain eta haur literaturaren maitaleak hitz hauek idatzi zituen album honi buruz: ÂŤKontakizun poetiko honetan baloreak eta naturaren magia uztartuz, irakurleengan, hain garrantzitsua den, naturarenganako interesa, maitasuna, errespetua, sentsibilizazioa sustatzea eta konpromisoa areagotzea lortu daÂť.\nLUN-LUMO BILDUMA EGAN 2013 3/4\nEuskal Haur Literatura mundura zabaltzeko Esperantozko liburu bilduma -Proiektu aurkezpenaAholkulariak:\nXabier ETXANIZ Manu LOPEZ IĂąaki ZUBELDIA Itzultzaile eta zuzentzaile: Aitor ARANA Joxemari SARASUA\n1. LUN-LUMO bilduma zergatik eta zertarako\nEsperantoak 140 urte dauzka nazioarteko hizkuntza zereginetan, inongo gobernuren laguntzarik gabe. Euskararen kasuan bezala, hizkuntza euren kabuz ikasi eta lagundu dutenei esker egin du aurrera esperantoak. Bide horretan, irakurle onak diren hiztunak edukitzea lortu du 120 naziotan. Horiei egoki erantzuteko, Rotterdam hirian aspaldi ari da lanean UEA (Universala Esperanto-Asocio) izeneko elkartea, bere liburu salmenta zerbitzuaren bidez. Urteak dira Euskal Herrian esperantoz hitz egiteko ez ezik, literatura sortzeko gauza diren euskal idazleak eta testu zuzentzaileak dauzkagula: horiek urteen joanean profesionalizatu egin dira, gainera.\nHorretaz baliatuz, LUN-LUMO bilduma abian jartzeko garaia heldu dela iruditzen zaigu, gaurgaurkoz modurik egokiena irizten zaigulako, gure haur literatura mundura modu zabalean eta eraginkorrean zabaltzeko, baita ingelesaren moda iragankorraren gainetik ere.\n2. Bilduma ongi osatua\nAhalegin berezia egin da bilduma Euskal Haur Literaturaren ahalik eta ispilu zabalena izan dadin.\nHorretarako alor horretan adituak direla erakutsi duten hiru idazle eta kritikari jantzirengana jo dugu.\nHoriek Xabier Etxaniz Erle, Manu Lopez Gaseni eta Iñaki Zubeldia jaunak dira.\nHirurek onentzat jo dituzten idazlanek osatzen dute nagusiki bilduma, itzultzailearen eta zuzentzailearen iritzia ere haintzat hartu dela.\n3. LUN-LUMO bildumaren ezaugarriak\n– Bilduma 12 x 19 formatoko liburu erosoek osatzen dute. – Azalak koloretan eginak dira. – Orrialde kopurua 50 eta 80 artekoa da, irudiak barne. – Barneko irudiak zuri-beltzezkoak dira. – Kontrazalean liburuaren laburpena, egileraren datuak eta erakunde laguntzaileen anagramak ageri dira. – Liburuek bildumaren ezaugarria den «Kolekto LUN-LUMO» zigilua daukate. – Liburuak zenbakituak dira.\n4. Bilduma osatzen duten izenburuak eta egileak Argitaratuta: 1.- EUSKALDUN BAT MARTEN Iñaki Zubeldia 2.- TXAN FANTASMA Mariasun Landa 3.- KLAUDIA ETA BALOIEN SEKRETUA Aitor Arana\nJadanik inprimategira bidean: 4.- USOA, HEGAN ETORRITAKO NESKA Patxi Zubizarreta 5.- MOMOLO Antton Kazabon Ondoren argitaratzeko: 6.- TXIMU BAT KLINIKAN Iñaki Zubeldia 7.- AMONA BASOAN GALDU ZENEKOA Arantxa Iturbe 8.- XOLA ETA BASURDEAK Bernardo Atxaga 9.- HILERRIKO MAMUAK Aitor Arana 10. JAUN AGURGARRIA Manu Lopez 11.- PAKO BELEAREN BIHURRIKERIAK Iñaki Zubeldia 12.- ERREPIDEA Miren Agur Meabe 13.- ETZI Karlos Linazasoro 14.- ZURIÑEK BELTZA IZAN NAHI DU Seve Calleja 15.- TXORI TXOROA Juan Kruz Igerabide 16.- IZEBAK Arrate Egaña 17.- PRINTZESEN ESKOLA Felipe Juaristi 18.- NIRE ESKUA ZUREAN Mariasun Landa 19.- MARIMUKI Antton Dueso 20.- OIHAN TXIKIKO MAMUAK J.M. Satrustegi 7\n21.- AMA! Iñaki Zubeldia 22.- AITORREK BI AMA DITU Mari Jose Mendieta\n5. Argitaratu diren liburuen ezaugarriak – Euskaldun bat Marten, 1969an Iñaki Zubeldiak idatzia, amerikanoak ilargira joan eta handik egun gutxitara, ekintza hartan inspiratuta. Ikastoletan urte askoan ibili zen folioetan irakurgai gisa, ez baitzen inongo argitaletxetara lana aurkeztu. 1976an Irun Hiria Saria jaso zuen. 1982an argitaratu zen Elkar argitaletxeko Perkax sailean. 2008an ikasleek emandako botoen bidez JUUL saria jaso zuen. Bere ibilbide luzean 30.000 aletik gora saldu dira, klasiko bat bihurtuz. – Txan fantasma, 1982an idatzia, urte horretan Zarauzko Lizardi Saria irabazi zuelarik. 1984an argitaratu zen Elkar argitaletxeko Perkax sailean. Hizkuntza hauetara itzuli izan da obra hau: gaztelania, katalana, ingelesa, grekera, esperantoa – Klaudia eta baloien sekretua, 2003an argitaratu zen Ibaizabal argitaletxeko Matxinsalto sailean. Ikasleak harritu egiten dira Klaudiari futbolean jokatzen ez diotelako uzten. Liburuak genero berdintasuna aldarrikatu nahi du ipuin bizi baten bidez. Dagoeneko, 10.000 aletik gora saldu dira.\nIpuin kontalaritza EGAN 2011 3/4\n«Ipuin gehientsuenak, eta seguru asko onentsuenak, antzinako arbasoengandik datozkigun ondare literario dira, eta ipuin horiek sortu ziren bezalaxe, ahoz, belaunaldi berriei transmititzeko betebeharra daukagu. Ez sentimentalismo hutsagatik, hitza beti ordezkaezina delako baizik, batez ere haurtzaroan. Ipuin irakurriak ez du izango ahozkoaren erakarmenik eta lilurarik, edota jatorrizkoaren xarmarik, ezta ere kontatzaileak ematen dion freskurarik, haren ahots doinuak eta haren keinuak, begiradak eta pentsamenduaren hunkipen zirraragarriak lagunduta ez bada». “El arte de contar cuentos a los niños” Elena Fortún, 1947\nSara C. Bryantek, haurren sikologia hain ondo ezagutzen duen emakumeak, liburu zoragarri bat dauka “Ipuinak kontatzeko artea” izenburua duena eta bertan honelako gauzak esaten ditu ipuinei buruz: «Zer da ipuina? Ipuina, batez ere eta funtsean, arte obra bat da, eta bere zeregin nagusia bide artistikoetatik barrena ibiliko da… (…)\nNarrazio eder baten egitekoa, estatua edo margolan eder batena bezalaxe, atsegina ematea da. Bizitzaren prozesuaren barruan bere eginkizuna alaitasuna eskaintzea da. Eta alaitasunak sortzen duen ondorioa izpirituaren esnatze horixe da, benetan ederra den edozeren aurrean pizten den pertzepzio hori. (…)\nArte obra bat da narrazioa eta umeari eskain diezaiokeen zerbitzurik handiena edertasunaren sentimendu eternalera dei egitea da. Honen eraginez gizakion arima aurkikuntza berrietara bultzatua sentitzen da, aurkikuntza hauek lagunduko baitiote garapen armoniatsu bat izaten». Eta, honetaz gain, ipuina bizitzarako irakaspen bat da. Bizitzako zailtasunak eta gorabeherak islatuta aurkitzen dituzte ipuinetan eta haurrek beren bizitzarekin lotzen dituzte kontakizun hauek. Ipuinen munduan egoera eta pertsonaia fantastikoak ikusten dituzte, bizitza bera bezain egiazkoak diren arriskuak eta etsaiak, baina hauetatik onik ateratzeko gai diren pertsona indartsu eta bizkorrak ere badaudela ikusten dute. Ametsetako leku zoragarrietara bidaiatzen dute ipuinen bitartez, gauza harrigarriak gerta daitezkeen tokietara. Euren fantasiak ez dauka mugarik eta maitagarriz, ogroz, sorginez, aztiz, mamuz, galtzagorriz, iratxoz… elikatzen da.\nSara C. Bryant-ek honela dio:\n«Nire ustez lasai esan daiteke umeek biziki maite dituztela maitagarrien ipuinak, eta hori bera bakarrik nahiko arrazoi da beste batzuen bila ibili beharrik ez izateko. (…)\nIpuinen munduko ate hau ixten badiozue, herentzia eskubidez zor zaion zerbait kenduko diozue umeari, antzinako umeekin elkartzen duen eta bere beharrei haienei bezalaxe erantzuten dion zerbait garrantzitsua lapurtuko diozue. Antzinako umeek bezalaxe gaurko umeek ere ipuinak behar baitituzte».\nLurrean pertsona bezainbeste kontalari dagoela esan daiteke. Ipuinak, alegiak, istorioak… kontatzea antzina-antzinatik datorren jardun artistikoa da eta kontalariak gozatu egiten du bere istorioak edo ipuinak sortzen duen interesa, ezinegona, zirrara ikusita. Kontalariak besteekin partekatzen ditu bere istorioak eta horrekin maitasuna, bere jakinduria, sentipenak, misterioak, edertasunarekiko miresmena elkarbanatzen ditu. Etxean kontatzen direnean, familiako kideen arteko loturak estutzen ditu, etxekoen ahozko hizkuntzarako ohiturak eta trebeziak lantzen eta aberasten laguntzen du eta elkarrizketarako gaiak eskaintzen ditu.\nUmeei kontatzen dizkiegunean, berriz, ipuinek duten berezko edertasuna eta zirrara eskaintzeaz gain, beste hainbat atal ere lantzen ditugu: aditasunez entzuten ikastea, kontzentratuta egoten jakitea, ahozko kontakizunen ulermena lantzea, ahozko adierazpena eta keinuen adierazpena edo adierazpen eszenikoa lantzea, hiztegia, sentiberatasun estetikoa, irudimena garatzea, elkarrekin egoten jakitea…\nZein ipuin kontatu?\nIpuin bat umeei gustatuko zaien edo ez jakideko biderik onena ikustea da. Ipuina behin eta berriz irakurriz eta buruz ikasiz lor daiteke hori. Kontraste xume eta handiak irudimenaren bitartez irudika daitezkeen ala ez frogatu behar da baita ere. Erraldoi gaiztoa izugarri handia eta haren antagonista zintzoa eta ahula izatea nahi izaten dute umeek.\nKontalariak, lau edo bost urteko umeekin ari denean, ez dauka ipuin sorta bukaezin bat eduki beharrik. Adin honetako haurrek ariketa fisikorako eta mugimenduan aritzeko gaitasun handiagoa dute aditasunez eta arretaz entzuten egoteko baino. Horregatik nahiago izaten dute gustuko duten ipuin bat behin eta berriz entzutea, berri bat entzutea baino. Lehenbizi, haurrek adinaren arabera nahiago izaten duten ipuin mota erabaki behar dugu. Biziki nahi izaten dituzte kontaketa jakin batzuk; beren garaian ematen ez bazaizkie, horienganako zaletasuna eta interesa betirako galduko dute. Honi buruzko adibide bat eskain genezake maitagarrien ipuinekin. Ipuin hauek ez bazaizkie kontatzen beraiei gustatzen zaizkien garaian, litekeena da sekulan gehiago ez interesatzea. Sara C. Bryant-ek sailkapen hau dakar umeen gustuen arabera:\n3tik 5 urtera:\n– Errimadun istoriotxoak.\n– Zati batzuetan bertso eran emandako istorioak. – Animalia pertsonifikatuen istorio biziak. – Ipuin barregarriak.\n– Maitagarrien ipuin xumeak 10\n5etik 7 urtera:\n– Folklorea (tokian tokiko kondairak edo legendak).\n– Maitagarrien ipuinak eta ipuin barregarriak.\n– Fabulak edo alegiak.\n– Animalien istorioak.\nHandiagoentzat (zehaztu gabe): – Folklorea.\n– Mitoak eta alegoriak.\n– Animalien istorioak eta parabolak.\n– Kontakizun historikoak.\n– Umorezko kontakizunak.\n– Egiazko kontakizunak.\nEta maitagarrien istorioen artean Perrault, Andersen eta Grimm anaien ipuin hauek aipatzen ditu bere zerrendan: Txanogorritxu, Erpurutxo, Asto larrua, Loti ederra, Katu botaduna; Ahatetxo itsusia, Hegatxabala eta bitxilorea, Elurretako Erreginaren zazpi historiak, Kalamua, Izeia, Zapatilla gorriak, Ole Lukoïe (itxi begiak), Astelehena, Larunbata, Igandea, Bost ilarrak, Almendratxoa, Ahate portugaldarra, Juan Inozoa; Urrezko izarrak, Katua eta sagua, Giltza, Erbia eta dortoka, Edurnezuri eta Arrosa gorria, Erpurutxo, Miren Edurne, Hiru anaiak, Zazpi antxumeak eta otsoa. Hauez gain, Grezia eta Erromako mitologiako pertsonaien historiak ere aipatzen ditu Sara C. Bryant-ek: Teseo eta Minotauroa, Ulises eta Polifemo, Apolo eta Dafne, Arakne, Pandora, Midas eta sorgin harria, Alzeste, Narciso eta Oihartzuna, Latona eta nekazariak, Proserpina, Orfeo eta Euridize.\nSara C. Bryant-ek aholkatutako ipuin hauez gain, euskal ipuin biltzaileek ere badituzte ipuin miresgarri, mitologiko eta maitagarrien ipuin zoragarriak, hala nola: Makilakixki, Sorgin gaiztoa, Hiru anaiak, Hiru olatuak, Tartalo, Lapurren etxea, Txitxirio txiki, Xirula miresgarria… Euskal Herrian ipuin biltzaile ugari eta oso onak izan ditugu eta horietako batzuk aipatzearren, honako hauek jarriko ditugu hemen: Joxe Miel Barandiaran, Resurreccion Maria Azkue, Joxe Mari Satrustegi, Juan Manuel Etxebarria, Mayi Ariztia…\nHainbat aholku eman ohi dira ipuinak ondo kontatzeko. Baina kontalari bakoitzak mundu berezi bat dauka, kontatzeko era bat, trikimailu oso pertsonalak erabiltzen ditu. Hemen ipuinak kontatzerakoan kontuan eduki behar liratekeen puntu batzuk zerrendatuko ditugu, baina gero kontalari bakoitzak bere era eta estilo pertsonala landuko du. Garrantzitsuena umeak liluratzea da, istorioarekin harrapatzea eta beraien bihotz samurretan zirrara sortzea.\nHona hemen hainbat aholku ipuin kontalari izan nahi duenarentzat: – Fonetika aldetik hizkera garbia, ulergarria erabili.\n– Ahotsa atsegina, argia, ondo modulatua.\n– Urrutien dauden umeek entzuteko moduan hitz egin.\n– Monotoniatik ihes egin ipuina kontatzerakoan, bizitasuna mantenduz.\n– Ahoskapenean, estiloan eta intonazioan xalotasuna bilatu.\n– Ipuineko pertsonaia ezberdinen hizkerak eta keinuak bereizi.\n– Ipuina kontatu aurretik ongi ikasi eta menderatu.\n– Zerbait gaizki esanez gero, haurrak konturatu gabe hariari berriz heltzeko eta ipuinarekin jarraitzeko trebezia landu, bestela nahastu egiten baitira.\n– Ipuinaren gidoiak hala eskatzen duenean, ekintzei eta hitzei bizitasuna eman.\n– Deskribapen eta azalpen gutxi, ipuinaren haria ez galtzeko.\n– Ahotsaren modulazioa, keinuen eta begiradaren mugimenduak naturaltasunez egin.\n– Ipuina barren-barrendik bizi eta kontatzen ari garena imajinatu.\n– Emozioak eta sentimenduak transmititzerakoan lotsarik ez izan.\n– Zerbait sinpatikoa datorrenean, aurrez giroa prestatu, konplizitatea sortuz.\nEta sarrera hau bukatzeko zilegi bekit Seve Callejaren pasarte zoragarri hau hona ekartzea, ipuinen munduko magia eta misterioa ezin hobeto adierazita baitaude hitz hauetan:\n«Lurraren barren-barrenean, badago ezkutuko putzu misteriotsu bat; umeei hori kontatzen zieten helduek. Tiranoek, maitale saminduek, jainko jeloskorrek eta beste hainbat izaki gaiztok hara botatzen zituzten beren biktimak, horrela, aitortu ezin zituzten barruko sekretuetatik libratuko zirelakoan. Horrek argitzen du zergatik dioten askok aieneak, kexak eta zurrumurruak entzuten dituztela itsaslabar, bidezidor bakarti edota etxe huts abandonatuen inguruan: zirrikitu eta pitzaduretatik ihes egiten duten oihartzunak izango dira, izan ere. Putzu hori agian haitzuloa da edo, beharbada, lurrazpiko ibaia izango zen garai batean, eta istorio harrigarriak daramatza oraindik, ura bezalaxe bata bestearekin gurutzatzen eta nahasten diren istorioak. Beharbada, noizbait putzu hori gordeleku gisa erabili dute gaizkileek eta iheslariek, gerlari bihozgabeek, maitale setatiek… baina dirudienez, oraindik ez da inor iritsi putzuaren hondora.\nGutxi esploratutako putzu babesgabe horretara erori dira ipuinetako pertsonaia nagusi asko. Bizirik jarraitzeko edo jendeak gogora ditzan egin behar izan dute hori, beharbada. Gaur egun, kontuotaz gehien dakitenek esaten dute putzu horrek ezkutatzen dituen misterio eta sekretuak ateratzea oso zaila dela, ezen putzuaren sakon-sakonean izpiritu edo iratxo berekoi bat bizi omen da, eta hark ez omen dio inori uzten berea den ezer handik ateratzen. Batek daki iratxo madarikatu hori nor den edota nola amildu den putzura. Ezinezkoa da handik inor bizirik ateratzea, eta are gutxiago, iratxoaren ondasunen batekin. Gehienez ere, hondora iristea lortzen duenak bidea nondik nora den kontatuko du beste inork entzun gabe, edota gogoan hartu ahal izango du misteriozko formularen bat, isilpeko sorginkeriaren bat, edo, besterik ez bada, haien istorioetatik jausitako berbetako batzuk jasoko ditu, orain, norarik gabe, hegan ilunpetan dabiltzanak. Baina irakurmenez, isiltasunez eta pazientziaz eskala sendo\nbat txirikorda daiteke agian, errealitatearen azaleko edertasun, maitasun eta misterio ezari aurre egiteko». OHARRA: Lan hau osatzeko Antton Irustaren apunte batzuetatik hartu ditut hainbat ideia eta pasarte.\nIpuin kontalaritzaren barruko hariak eta misterioak hobeto ulertzeko eta arte horretaz zerbait gehiago jakiteko, ipuin kontalari atipiko bat aukeratu dut elkarrizketatzeko: Idoia Sanchez, tolosarra. Berak azalduko dizkigu bizi izan dituen esperientziak eta ipuin kontalaritzaren ofizioa nola bizi izan duen.\nElkarrizketatzailea: Iñaki Zubeldia (I.Z.) Elkarrizketatua: Idoia Sanchez (I.S.) I. Z.: Idoia, nola hasi zinen ipuinak kontatzen? I.S.: Nire lehen ipuin kontaketak nahiko azkar hasi nituen, neska gaztea nintzela, harrapatzen nituen umeei ipuinak kontatzen bainizkien. Nire ipuin kuttunena garai hartan Ile kizkurra izaten zen, hiru hartz bizi ziren basoan eta neska bat azaltzen da haien etxean… Ipuin horrekin hasten nintzen, jolas moduan, lehengusuei eta ingurukoei kontatzen. Eta bereziki nire ahizpa txikiari. Gero ume batek panpina bat baldin bazeukan, panpina hartzen nuen eta esaten nion gaixo zegoela eta edozein historia asmatzen nuen… Horixe izan zen nire lehen esperientzia. I.Z: Zenbat urte bezala izango zenituen orduan? I.S: Hamasei-hemezortzi urte inguru, nire ahizpa txikiari hamalau urteko aldea ateratzen baitiot. Lehenagotik ere kontatzen nizkien ipuinak auzoko eta inguruko ume txikiei, baina nire ahizpa txikia izan zen bereziki nire ume txikitzat hartu nuena eta ipuinak kontatzen nizkiona edozein unetan. I.Z: Baina ipuinen munduan bakarrik ez zara ibili zu… I.S: Ez, gehiago ibili naiz, urte askotan, antzerki munduan, klown-en munduan… Baina behin, bidaia batean esperientzia berezi batzuk izan nituen eta lagun bati hura dena kontatu ondoren, begira-begira gelditu zitzaidan eta esan zidan: «Idoia, istorioak kontatzeko trebezia berezia daukazu, indar handia eta bizitasuna ematen diozu kontakizunari… Ipuinak kontatu behar zenituzke». Anekdota hori hortxe geratu zen eta nik jarraitu nuen denetik egiten: antzerkia, klown, dantza, abestu… I.Z: Gauza asko egin duzu, beraz, ipuin kontaketekin hasi aurretik. I.S: Bai, gero, hasi nintzen hemen, Tolosa mailan, inmigranteekin lan egiten zuen elkarte batekin, eta hauek antolatu zuten “Encuentos” izeneko ekitaldi bat: bertan erakusketa bat egiten zen eta hango oinarria ziren ipuinak, mundu guztiko ipuinak, ipuin desberdinak. Artistek ere parte hartu zuten ekitaldi hartan, pintoreak, zeramistak… Hauek hartu behar zuten beste lurralde bateko ipuin bat eta egin behar zuten obra bat ipuin horretan oinarrituta edo inspiratuta. Nik hor parte hartu nuen munduko ipuin diferenteak ikastetxeetan kontatzen. Horrela, ia konturatu gabe, nire ipuin kontalaritza bidea irekitzen hasi zen, toki batetik eta bestetik deitzen baitzidaten. Eta horrela zentratu nintzen gehienbat ipuin kontalaritzan, nahiz eta oraindik beste arlo horietan ere (antzerki, klown, etabar) parte hartzen dudan aukera izaten dudanean. 13\nI.Z: Eta nolakoak izan ziren zure aurreneko esperientzia haiek? Zerbaitetarako balio izan al zizuten? I.S. Esperientzia oso positiboak izan ziren eta asko disfrutatu nuen umeen artean ipuinak kontatzen. Eta horrek beste esperientzia berri bat ekarri zuen: Galtzaundi Euskara Taldearekin ipuinak kontatzen hasi nintzen Tolosan eta inguruko herri txiki gehienetan. Hau guztiz desberdina izan zen, hemen ez baitziren, eskoletan bezala, talde homogeneoak eta adin berdintsukoak izaten. Hemen ume txiki-txikiak, handixeagoak, handiak, gurasoak, aiton-amonak, denetik agertzen ziren ipuin kontaketak entzutera. Materiala prestatuta eramaten nuen, baina hemen zailagoa zen asmatzen. Batzuetan bete-betean asmatzen nuen, beste batzuetan ez hainbeste. Baina jardunak berak erakusten dizu zein den bidea. Beldurrak eta aurreiritziak ere kentzen dizkizu, zeren eta zuk pentsatzen duzu hau gehiegi izango da horrelako entzulego baten aurrean kontatzeko, eta gero konturatzen zara oso ondo hartzen dutela zuri beldurra edo kezka sortzen zizun hori. Publikoak eta entzulego bakoitzak eta han sortzen den giroak ere esaten dizu kontaketa saioa nondik nora eraman behar duzun. Hori ere ibiliaren poderioz ikasi egiten da. Baina esan dezaket herriz herri ibiltze hori oso esperientzia polita eta aberatsa izan zela niretzat. I.Z: Entzulegoa hain desberdina izanik, ez da ba erraza izango denekin asmatzea eta denak konforme uztea. I.S: Bai, egia da ez dela erraza ume txiki-txikiak, gaztetxoak, gazteak eta helduak daudenean, denen gustua egitea. Ni saiatzen naiz adin tarte bakoitzekoentzat zerbait berezia eramaten. Txiki-txikientzat beti eraman behar duzu material bereziren bat prestatuta haien arreta pixka batean irabazteko behintzat. Izan liteke album polit bat, istorio eder batekin; ipuin berezi bat adin horretarako; ipuin klasikoren bat… Gero, besteentzat ere beti eramaten dut materialen bat adin bakoitzari egokitua. Baina horrek ez du ziurtatzen saioa beti borobila aterako denik. Inoiz gertatzen da gazteren batek esatea: «Jode, vaya rollo!» Baina, hori ere ez da beti gertatzen. Gainera, ni saiatzen naiz janzkeratik hasita azkeneko mugimendura arte interesa piztuta mantentzen. Horretarako, jantzi bereziak eramaten ditut, imintzioak edo keinuak sartzen ditut kontakizunean, ahotsaren modulazioa, pertsonaia bakoitzaren ahots diferentea egiten saiatzen naiz, hainbat eszena antzezten… Horrela, lortzen duzu entzulearen arreta zureganatzea eta erne mantentzea. I.Z: Nola lortzen duzu material egokia umeei kontatzeko eta erakusteko? I.S: Gaur egun material izugarri dago umeentzako pentsatua. Guraso batzuk badute ohitura beren umeekin liburutegira joateko eta ipuinak eta albumak ikusteko. Baina beste askok ez dute ohitura hori. Eta ona da ipuin kontaketak aprobetxatzea gurasoei ikusarazteko material ugari dagoela txikientzat ilustrazio bikainekin, istorio zoragarriekin… Umeei ere horrelako liburuak edo albumak ikusteko gogoa pizten zaie eta ona da txikitatik liburutegirako bidea erakustea, istorio ederrez eta marrazki dotorez beteriko harribitxi horiek ikusteko. Mota eta estilo guztietako liburuak daude eta umeen gustu eta zaletasun anitzei erantzungo dieten materialak liburutegietan egotea oso garrantzitsua da. I.Z: Eta orain eskoletan ere ibiltzen zara kontu kontari… I.S: Bai, Ibaizabal argitaletxekoekin hasi nintzen eskoletan ipuinak kontatzen. Oinarri bat baneukan orain arteko esperientziarekin, eta gutxi edo gehiago banekien zein ipuin motak funtzionatzen zuen txiki-txikiekin, handixeagoekin eta gaztetxoekin. Horrez gain, konturatu nintzen beti ez dela beharrezkoa izugarrizko ipuin piloa edukitzea zorroan adin tarte diferentekoentzat. Batzuetan ipuin berberak, laburrago edo xehetasun gehiagorekin kontatuta, edota imintzio eta ahots 14\nmoldaketa gutxiago edo gehiagorekin, balio zuela txiki-txikientzat eta hain txiki ez zirenentzat. Inoiz beldurra edukitzen duzu gauza batzuk kontatzeko, pentsatuz «hau ez al da gehiegi izango ume hauentzat, ez al da gogorregia, edo sinpleegia izango…» Eta animatzen zara kontatzera, eta konturatzen zara izugarri gustatu zaiela eta antzeko beste ipuin bat eskatzen dizutela. Umeak dira erakusten dizutenak zein ipuin mota gustatzen zaien eta zein muga kendu behar duzun zure aurreiritzietatik. Eskoletan ez dituzu adin guztietakoak edukiko. Horrek errazten al du zure lana? Ez. Hor ikasturtez ikasturte biltzen dituzte haurrak eta emanaldi bakoitzean adin bereko haurrak dauzkazu eta hori abantaila handia da. Ipuinak adinen arabera moldatzen dituzu eta badakizu une bakoitzean nori ari zaren ipuina kontatzen. Horrek asko errazten du kontalariaren lana eta umeen artean enpatia handiagoa sortzen da, batek barre egiten badu, aldamenekoa ere barrez hasten baita, edota batzuk serio-serio badaude, besteek ere horien jarrera imitatzen baitute. Eta kasu hauetan nola egiten duzu ipuinen aukeraketa? Badaude ipuin batzuk adin konkretu batzuetan kontatzea komeni direnak. Eta horiek ere zure materialen artean erabiltzen dituzu, beti eta toki guztietan kontatzen ez badituzu ere. Zortzi urtetik aurrera, normalean beste era bateko istorioak nahi izaten dituzte eta bestela hor hasiko zaizkizu: «Zer umekeria kontatzen ari da hau?» edota «Hori txotxolokeria». Umeek laster esaten dute egia eta ez dira diplomazia handiaren jabe. Horregatik, ahalegin handia egin behar da adin bakoitzari gustagarri zaizkion ipuinak aukeratzen. Zortzi urtetik aurrera beste mota bateko istorioak nahi izaten dituzte: abenturak, beldurrezko kontakizunak, zerbait magikoa, munduko istorioak eta leiendak, edota arrazakeria eta solidaritatea bezalako gaiak ukitzen dituzten ipuinak, baina modu dibertigarrian eta abentura moduan emanda. Zenbat denbora irauten dute ipuinek? Txikiek ezin dute luzaroan arreta mantendu. Horregatik hamar minutu ingurukoak izatea komeni da gehienez. Laburragoak ere izan daitezke. Baina zortzi-hamar urtekoei hogei minutuko ipuin bat konta diezaiekezu, deskribapen gehiagorekin, behar diren azalpenetan lasai luzatuz, baina beti istorioaren haria galtzeko arriskurik gabe egiten baduzu. Istorioaren haria galtzen badute, interesa ere joaten zaie eta ipuinak ez die ezer asko esango. Horregatik dira hain inportanteak imintzioak, keinuak, aurpegiko espresio bereziak, ahotsaren modulazioa egoera desberdinen aurrean… Zer ikusten duzu zuk entzuleen artean, ipuina kontatzerakoan? Kontalaria beti arreta bere entzulegoan jarrita dago. Entzuleen erantzuna aurpegian eta haien keinuetan nabaritzen duzu eta zure jarduna haien jarreraren ispilu bezala da. Haien erreakzioak baldintzatzen du neurri batean zure jarduna. Ondo ikusten badituzu, pozik eta kementsu jarraituko duzu badakizulako egiten ari zarena iristen ari dela entzuleengana. Hotzago edo hilago nabaritzen badituzu, saiatu beharko duzu bizitasun gehiago jartzen zure kontakizunean, eta hurrengo ipuina aukeratzerakoan ipuin biziago bat aukeratzen, entzulego horrengana ailegatuko dena. Baina orokorrean esan liteke entzulegoa zoragarria dela, esker onekoa, bere poza eta satisfakzioa azaltzen dizuna momentuan. Eta horrek kontalariaren autoestima eta istorioak hobeto kontatzeko grina suspertu egiten du. Emigranteekin egindako “Encuentos” hura azal ezazu pixka bat.\nI.S: Gaur egun bada emigranteekin lan egiten duen erakunde bat “Ereite” izena duena, baina orduan “Kolore guztiak” izeneko talde bat zen kanpotik etorritakoekin lan egiten zuena. Lehengo urtean Tolosako “emigrazioko teknikariak” proposatu zidan liburuaren egunerako Andersenen ipuin bat lantzea gazte marokiar batzuekin. Gazte horiek arabieraz ikasi eta kontatu behar zuten ipuina eta nik euskaraz kontatuko nuen entzulego mixto baten aurrean. Oso denbora gutxi eduki genuen prestatzeko (lau bat egun) baina gazte marokiarrak oso ondo inplikatu ziren lanean, eta aurrena ipuina ikasi behar izan zuten erderaz eta gero arabieraz kontatu. Andersenen “Pizgailu magikoa” izeneko ipuina aukeratu genuen eta begiraleek eta laguntzaileek ere lan izugarria egin zuten. Umeak, gurasoak, emigranteak, denetik izango ziren entzule. Azkenean, ipuina erdi antzeztuta egin genuen. Aurrena, nik euskaraz kontatu nuen, hemengo umeek jakin zezaten zertaz zen ipuina. Eta gero bi gazte marokiarrek kontatu zuten, bi begiralek eta nik neuk laguntzen genielarik ipuina antzezten, arabeen agurrak edo diosalak eta erreberentziak eginez: Salam aleikum, aleikum salam! Oso gauza hunkigarria eta polita izan zen eta toki desberdinetatik deitu ziguten esperientzia hura ezagutzeko. Umeek izugarri disfrutatu zuten esperientziarekin eta bi gazte marokiarrek zer esanik ere ez. Horregatik, integrazioaz hitz egiten denean, horrelako gauzek ere lagundu egiten dutela kontuan hartu behar genuke. Eta ahal bada antzeko ekitaldiak antolatu eta eskaini entzulego misto bati. Oso aberasgarriak dira beraientzat eta hemengo jendearentzat ere. I.Z: Ipuin kontalari bezala zein esperientzia gehiago izan dituzu? I.S: Emakumeen berdintasunaren aldeko saioetan tokatu izan zait inoiz ipuinak kontatzea. Orain arazo batzuen aurrean, bullying-a, eraso sexualak, etab direla eta, ipuin batzuk topatu nahi ditut, gai serio hauek ipuin bidez azaltzeko eta ezagutzera emateko. Bereziki institutuetako gazteentzat izango litzateke plan hau. Orain arte borrokak eta joka aritzea mutilen arteko gauza zela uste genuen, baina orain nesken artean ere indarkeria kasu gero eta gehiago ematen ari dira eta honetaz guztiaz hausnarketa egin beharra dago eta ipuina oso bide egokia izan daiteke horretarako. Horregatik, ipuin egoki batzuk bilatu nahi ditut gai hauek ondo tratatzeko. I.Z. Idoia, jakin dut Galizian ere esperientzia berezi bat bizi izan duzuela. Konta ezazu pixka bat esperientzia hori. I. S. Behin, gau batean suaren inguruan bilduta geunden ipuinak kontatzen. Mutil batek bere ipuina kontatu zuen, eta ondoren nik ere nire ipuina kontatu nien han bildutakoei. Gero, mutil hura etorri zitzaidan esanez nire ipuina asko gustatu zitzaiola eta zergatik ez nintzen joaten Galiziara ipuinak kontatzera, han jaialdi bat egiten zutela eta. Horrela, iaz joan nintzen Galiziako herri txiki-txiki batera. Beno, herria ere ez da. Hamalau edo hamabost pertsona biziko dira eta udan jende gehiago biltzen da. Mutil horrek han erosi zuen etxea eta duela bost bat urte hasi zen udan jaialdi bat antolatzen egun batzuetan ipuinak kontatuz, antzerkiak eginez eta abestiak abestuz… Beno, klownak, musikariak… denetik egoten da herri horretan eta dena dirurik gabe antolatzen da, oholtza inprobisatu bat jarri eta izugarrizko ilusioarekin. Txabola antzeko toki handi samar bat antolatzen dute eta han denok parte hartzen dugu jaialdian eta gero janaria antolatzen, lotarako tokia herriko jendeak uzten du bere etxe, borda edo etxoletan… Ikusten duzunez, Erdi Aroko antolakuntza baten antza handiagoa du garai moderno hauetakoa baino. Hala ere, han egiten denak gauza autentikoen kutsua dauka, dena borondatez eta ilusiorik handienarekin egiten baita. Iaz joan nintzen lehenengo aldiz eta aurten ere pozik itzuli naiz nire bi alabekin. Eta gazteak izanda, ez dira aspertu, alderantziz, izugarri disfrutatu dute: autentikotasunaren xarma 16\nizango da. Egunez arropa zaharrekin eta lanean ikusten zenuen adineko emakumea, iluntze aldera, ekitaldia zegoenean, arroparik dotoreenak jantzita ikusiko zenuen, munduko ilusiorik handienarekin. Herritarrek izugarri lagundu digute eta izugarri inplikatu dira proiektuan. Beno, esan behar da ez dela egun bateko jaialdia, hainbat egunetan egiten dena baizik. Egun batean ipuinak kontatzen dira, beste batean antzerkia, beste batean musika jaialdiaâ€Ś Inguruko herrietakoak ere etortzen dira jaialdi hauetara. Gainera, ikastaroak ere antolatzen dira eta umeek pozik hartzen dute parte tailer horietan, kometak egiten, dantzak ikasten, marrazten edo beste hainbat gauzatan. Harrigarria da jendearen partizipazioa: emakume xahar baten anekdota kontatuko dizut. Laurogeita piko urte edukiko zituen eta egunero etortzen zen jaialdira. Egun batean, Madriletik etorritako mago baten emankizuna zegoen eta euria hasi zuen. Bada, norbaitek plastikoak ekarri zituen eta denok hantxe iraun genuen aterkien edo plastikoen azpian emanaldia bukatu arte, amonatxo hark ere bai. Madrileko magoa txundituta geratu zen eta antolatzaileari erregutu zion hurrengo urtean ere deitzeko, ez zuelako galdu nahi jendearen aldetik horren erantzun jatorra eta erabatekoa izaten zuen jaialdia. Horregatik, berezia da Galiziako jaialdi hau, badu zerbait magikotik eta jendeak ilusio biziz erantzuten du, xentimorik kobratu gabe. Esperientzia zoragarria da bai entzule eta bai jaialdiko partaide bezala bizitzen duzuna. Aurten gainera, denetik egitea egokitu zait: ipuinak kontatu, klown-en monologo bat emakumeari buruz, aurkezlea izan nintzen jaialdi osoan eta elkarrizketak egiten nizkien parte hartzaileei hango telebistarako. Eta batez ere ikasi egin dut pilo bat. Beraz, esperientzia ezin hobea izan da niretzat. Eta kontatutako guztiaz gain, goizetan txangoak antolatzen zizkiguten inguruko lurraldeak eta txokorik politenak eta magikoenak ezagutzeko. PiĂąeiro de Areas da herriaren izena eta udan paradisu txiki bat bihurtzen da artistentzat eta ume izpiritua oraindik ere mententzen dugunontzat.\nJasone Osoro, gazteek biziki estimatzen duten idazlea EGAN 2012 1/2\nBerdin dio zenbat urte dituzun. Laurogei urteko pertsonak ere barruan darama egun batean izan zen ume txikia. Halakoxea sentitzen naiz ni oraindik ere sarritan, txikia, umea, haurra. Jada baditut berrogei urte eta badakit (gutxi gorabehera) zer nahi dudan. Badakit gauza batzuk hobeto eta beste batzuk okerrago egiten ditudala. Gaur egun esan dezaket idaztetik bizi naizela, sorkuntzatik, bainaâ€Ś Oraindik ere kosta egiten zait idazlea naizela esatea. Ozen esatea. Publikoki esatea. Bada, horregatik beharbada, baditut nire intseguritateak eta galdetzen didatenean noiz hasi nintzen idaztenâ€Ś atzera, oso atzera egiten dut. Eta irakurtzen noiz hasi nintzen erantzuten dut. Gure etxean liburuak beti egon direla kontatzen dut. Gure ama beti ezagutu dudala etxeko sukaldean liburu bat eskuetan. Komikiak irakurtzea atsegin nuela kontatzen dut. Irudiz eta letraz osatutako bildumekin sartu nintzela ni literaturaren unibertsoan. Eta kontatzen dut entzutea beti gustatu izan zaidala asko. Amak eta amamak kontatutako txikitako istorioak. Lagunek kontatutako gertaerak. Elkarrizketatuek azaldutako bizipenak. Horregatik egin nuen kazetaritza. Entzutea gustatzen zitzaidalako eta baita, zergatik ez aitortu, galdetzea ere. Eta zer hobea hirurak, galderak, erantzunak eta idaztea uztartzeko kazetaritza egitea baino. Gero bizitzak gidoigintzaren ateak ireki zizkidan eta hor, telebistan, sormenari egin nion lekua kazetaritzaren mundu erreala alboratuz. Eta gaur egun letren munduak ematen dit jaten, Berbak enpresa sortu nuenetik horixe baitut lan-tresna, hitza. Nire literatura-lanak egiteaz gain, enkarguz ere idazten dut: ipuinak, biografiak, katalogoak, agendak, gidoiak, enpresen memoriak, gidakâ€Ś. Edonola, idaztearen ofizioa gaztaroan izan nituen bi maisu bikainei zor diet, nolabait. Beraiek jabetu ziren nigan bazegoela ahots berezia. Gustuko nuen idaztea eta txukun egiten nuela esan zidaten. Horregatik, bi irakasle horiek emandako aholkuei kasu eginez irakurtzen jarraitu nuen, eta ikasten eta lan egiten eta, nola ez, baita idazten ere. Nire kasa. Nire kontu. Niretzat, ez beste inorentzat. Tarteka amari erakusten nion nire ipuin bat. Tarteka lagun bati aitortzen nion zerbait idatzia nuela. Tarteka lehiaketa batera aurkezten nuen nire ipuinen bat. Tarteka zerbait irabazi ere egiten nuen. Etaâ€Ś eta horrela, galdetuz, erantzunez eta nire sekretua lagunekin konpartituz iritsi zitzaidan nire estreinako lana argitaratzeko aukera. Kazetaria nintzen Elgoibarko astekarian eta nire lagun baten lagun baten bidez garai hartako Euskaldunon Egunkarian argitaratu zuten Lehenengo aldia ipuina. Hura izan zen hasiera. Harreman baten hasiera. Gaur arte irauten duena. Xabier Mendigurenek deitu zidan, ipuin hura gustuko zuela esan zidan eta handik bi urtera kaleratu zen Tentazioak. Eta hortxe, oharkabean, irakurle batzuk tentatu nituen. Eta komunikabideak harrituta aspaldiko partez emakume gazte bat agertu zelako letren merkatuan, zer eta ipuin erotikoak idazten. Orroa mediatikoa. Prentsa, irratia eta telebista. Emakumea eta idazlea. Eta gaztea. Boom hitza. Pasako da. Moda bat da. Eta horren osteko beldurra eta bertigoa etorri ziren. Eta orain zer? Lehen nobela noizko? Gai izango al naiz?\nLortu nuen adorea ateratzea, beharbada banuelako zer kontatua. Batez ere nahi nuelako zerbait kontatu. Eta nire barne korapiloak askatzeko idatzi nuen Korapiloak. Eta gaur arte badira nire literaturgintzan beste zenbait liburu ere, eleberriak, nerabeei zuzendutako nobelatxoak, ipuinak, kronikak eta abar. Idazle izatea idaztea bada, bai, idazlea naiz. Idazle izatea jarrera bada, orduan… orduan asko daukat ikasteko. Eta ikasteak, hain justu, ematen dit idazten jarraitzeko motibazioa.\n– Tentazioak, Elkar, 1998. Ipuin bilduma. – Isadora, Elkar, 1998. Biografia. – Euskal idazleen ipuin erotikoak (beste egileekin), Txalaparta, 1998. – Gutiziak (beste egileekin), Txalaparta, 2000. – Bakarrizketan (beste egileekin), Alberdania, 2001. – Korapiloak, Elkar, 2001. Ipuinak eta poemak. – Jara, Zubia, 2001. Haur eta gazte literatura. – Nora eta otsoak, Baigorri, 2002. Haur eta gazte literatura. – Greta, Elkar, 2003. Nobela. – Jara, bikiak eta bikoteak, Zubia, 2005. Haur eta gazte literatura. – Jara Bartzelonan, Zubia, 2007. Haur eta gazte literatura. – Ezekiel, Elkar, 2009. Haur eta gazte literatura. – Bi marra arrosa, Txalaparta, 2009. Kronika liburua. – Jara live, Zubia, 2010. Haur eta gazte literatura. – Ezekiel nora ezean, 2012. Haur eta gazte literatura.\n– Desnudos, Seix barral, 2002. – Greta, Seix Barral, 2007. – Jara, Alfaguara, 2009.\n– Zazpi kale saria (1998), Tentazioak. – Zilarrezko Euskadi saria (2001), Korapiloak. – Juul 1. saria (10-12 urte), 2006, Jara. – Juul 2. saria (10-12 urte), 2007-2008-2009, Jara. – Juul 3. saria (DBH), 2005, Jara. – Juul 1. saria (DBH), 2008, Jara Bartzelonan. – Juul 2. saria (DBH), 2009, Jara Bartzelonan. – Juul 3. saria (DBH), 2010, Jara Bartzelonan. – Juul 1. saria (DBH), 2010-2011-2012, Ezekiel. – Liburu Gaztea 1. saria (DBH), 2007, Jara, bikoteak eta bikiak. – Liburu Gaztea 1. saria (DBH), 2011, Ezekiel.