Lau gogoetatxo | rufino iraola garmendia\n← Paris gerran\nDV: Gipuzkoako Bertsolari Tapelketa →\nPublicado el noviembre 27, 2015\tpor kafarnaum\nBuruari bueltak emateak ez du sortzen argitasun gehiago eta atseden handiagoa, nahasmen eta sufrimendua baizik. Horregatik, kontua da burua isilarazi eta bere mezuekin identifikatzeari uztea. Ez gastatu energiarik Jainkoa “pentsatzen” ere.\nEra guztietako gauzak gertatzen zaizkigu… baina ez gara horietako ezer, horrean azpian dagoen konszientzia baizik. Ez gara gertatzen den ezer. Gertatzen denarekin identifikatzeak esklabo bihurtzen gaitu. Ongi berezi behar dira gertatzen dena eta gertatzen denaren konszientzia. Konszientzia garela ohartzean, lasaitu eta liberatu egiten gara.\nEta Erraz erortzen gara tranpan: pentsatzearekin nahasten dugu ezagutzea, eta errealitate Erreala kontzeptuetara murrizten dugu. Giorgio Narborneren hitzak dira hurrengoak: «Inteligentziaren perbertsioa da arrazoimenak dena konpon dezakeela uste izatea». Bizitakoan bakarrik dakizu. Charo Rodríguezek dioen eran: «Irakatsitako jainkoa, /inoiz ez egiazkoa. /Aurkituriko Jainkoa soilik / daiteke zinezkoa».\nErrukiak prentsa txarra dauka, baina errukia bat da enpatiarekin: oinazea dagoen tokian maitasuna, solidaritatea, ipintzea da errukia; askotan, geureganako errukia; beste askotan, inorenganako errukia. E. M. Lozanoren hitzak dira hurrengoak: «Errukia jakituriari esku emanik dabil beti. Jakituriak Bat garela dio, eta hori ikustean, ezinezkoa da bestea ez tratatzea geu tratatuak izatea nahiko genukeen moduan». Ez-separazioaren konprentsiotik datoz konponbide guztiak.\nEz daukat ezer erlijio partikularren aurka, fundamentalismoan edo integrismoan erortzen ez diren bitartean. Baina bai ideia bat garbi: etika unibertsalaren azpian egon behar dute erlijioek. Eta erlijio guztiak berdinak al dira? Zein da onena? Dalai Lamak erantzungo digu: «Erlijiorik onena da pertsona onenak egiten dituena».\n«Begietako bista ona eta elkar ezin ikusia». Aspaldi kantatu zuten hori bertsolariek. Gauza asko dira ikusi nahi ez ditugunak; usuegi begiratzen dugu bestaldera. Nik konkretatu gabe ere, uste dut, denoi datozkigula irudiak burura. Egoerei begiratu nahi ez diegunean, itsu gaude. Gauzek eta egoerek barrenean halako zimiko bat egiten digutenean hasten gara ikusten. Galdera honekin amaituko dut: prest al gaude geure egia osoari aurrez aurre begiratu eta horrekin koherenteak izateko?\nEgiarekiko koherentea izatea eta on egitea gauza bera dira. Bizitzen laguntzea da on egite nagusia, eta on egin bere baitan ona delako. Ez sariaren truke edo jarraitzaileak lortzeko asmoz; proselitismo kutsua duen guztia susmagarria da.\nEsta entrada fue publicada en 1 Espiritualitatea/gogoeta y etiquetada 151129. Guarda el enlace permanente.


Gipuzkoako pertsonaia ospetsua, Peñafloridako kondeen leinuko kidea. 1729ko urriaren 23an jaio zen Azkoitian -San Martin de Iraurgui zaharrean-, txikia izan arren, garai hartan, dagoneko Gipuzkoako herri garrantzitsuenetako bat zena. 1785ko urtarrilaren 13an hil zen Bergaran.\nFrancisco de Munibe e Idiaquez eta Maria de Idiaquez e Insausti zituen guraso; aitaren aldetiko aiton-amonak Francisco Antonio de Munibe Ugalde eta Luisa de Idiaquez Zaldivar zituen eta, Antonio de Idiaquez y Eguia eta Luisa Maria de Insausti e Ibarra amaren aldetik. Guztiak euskal aristokraziako familia itzaltsuetan hazitakoak, eta aipagai dugun Muniberen biografian agertzen diren elementu batzuei so, haren arbasoen artean santuak (Ignacio de Loyola edo Francisco de Xavier) eta Frantziako, Normandiako eta Nafarroako erregeen dinastiako kideak ere aurki daitezke. Jaio zen egun berean bataiatu zuten gure Munibe eta kristautzerakoan Francisco Xavier, Maria, Jose, Francisco, Joaquin, Felipe, Felix, Jacinto eta Ignacio izenak hartu zituen.\nOso dokumentu gutxi dago bere haurtzaroari buruz, dena den, badakigu bere jaioterrian bizi izan zela, Azkoitia erdian eta ibaitik hurbil zegoen "Dukeko etxea" edo Etxe Beltza delakoan. Halaber, badakigu bere familia leinu paregabe batekoa izan arren, inor ez zela bere heziketaz arduratu eta Jesuiten ikastetxera bidali zutela heziketa jaso zezan. Han, gizarte-maila orotako adiskideak ezagutu zituen eta lehen letrak, gramatika eta oinarrizko irakaskuntza ikasi zituen: hasiera batean oso garrantzitsua ez dirudien arren, heziketa modu horrek eragin nabarmena izan zuen bere nortasunean eta gerora izango zuen jardunbidean. Familia giroa, jokamodaleei dagokionez, nahikoa berezia zenez, ikastetxeko adiskideekin harremana izateak on egin zion gizartearen ikuspegitik, bere biografo zorrotzenetako batek eman zuen arrazoia tarteko: "etxean gizalegezko ohiturak eta jokamoldeak ikasten zituen eta kanpoan pertsona guztiak zintzotasunez tratatzeko ohitura hartu zuen" (Itzulpen moldatua gazteleratik).\nArestian aipatutako ikastetxea XVI. mendearen amaieran eraiki zuten eta Muniberen arbaso batek haren sorreran parte hartu zuen. Ziur aski Olano dorretxean kokatuko zen, eta irakasle apartak zituenez oso harrera ona izan zuen azkoitiarren artean. 1732 inguruan, ikastetxe horretako ikasketa-planak eraberritu eta areagotu ziren eta Munibek Latina ikasi ahal izan zuen. Ikasketa horiek amaitu ostean, Euskal Herriko familia dirudunetan ohitura zenez, atzerrira bidali zuten bere kultura-prestakuntza areagotu eta hobetzeko. 1742az geroztik Tolosan (Frantzian) izan zen hiri horretako jesuiten ikastetxean. Bertan alor ugaritako goi-ikasketak burutu zituen, horien artean, Frantziako Entziklopedismoan modan jarri ziren zientzia-ikasketak ere jorratu zuelarik. Ikastetxe horretan irakasle bikainak zeuden eta Munibek prestakuntza moral eta kultural paregabea jaso zuen; hala, Munibek berak esan zuen moduan gaztetan ikasteko "utzia, nagia eta makal samarra" bazen ere, prestakuntza bikaina jaso zuen. Argi dago, ondoren adjektibo horiek ez zirela Muniberen bidelagun izan. Horrez gain, aldi berean, harreman onak egin zituen jesuita batzuekin, eta horietako zenbait, gerora, aholkulari apartak bilakatu ziren Muniberen eginkizun kulturaletan.\n1746ko udazkenean aita hil eta Azkoitira itzuli zen familiaz arduratzeko; beranduxeago, 1747ko ekainaren 3an, 18 urte eskas zituela, Maria Josefa de Areizaga e Irustarekin ezkondu zen Oñatin, Areizagako baroien, Jose de Areizaga y Corral eta Maria Josefa de Irusta y Aguirreren alabarekin. Bere aitaren oinordeko modura ondasun asko jaso zituen Munibek, tartean Maiorazko garrantzitsuak. Horien artean zaharrena Apraizena izan zen, 1559an ezarria. Dena den, garrantzitsuenak Insaustirena (1622koa) eta, batez ere, Muniberena izan ziren. Azken horren titulartasuna Peñafloridako kondearen duintasunari atxikita zegoen, 1719an Markinan sortu zena. Esan beharrik ez dago gure Munibek berehala, 1635ean Felipe IV erregeak ezarritako titulu hura jaso zuela, hura hartzeko hurrenkeran zortzigarrena zegoenez. Ezkondu ondoren, konde berria eta bere emaztea Azkoitian finkatu ziren, bere amaren, kondesa alargunaren, alboan izateko xedez. 1749an hil zen Muniberen ama eta ordura arte hura zaintzen izan zen. Ezkonberriek, familiaren baitan zegoen Insausti jauregian lekutu ziren. Jauregi horretan hainbat berrikuntza eta hobekuntza egin zituzten, garai hartako ohitura, estilo eta joeren arabera hornitu eta apaintzeko.\n1767ra arte izan ziren han eta bizitza sozial handia izan zuten; han, urteen joanarekin lau seme (Manuel Maria, Ramon Maria, Antonio Maria eta Luis Xavier) eta bi alaba (Juana Maria eta Anastasia) izan zituzten, oso bizitza ezberdinak izan zituztenak, bai iraupenari, bai berezitasunei so. Sema zaharrena oso goiz hil zen eta, ondorioz, 1751n jaiotako haren oinordekoak, Ramon Mariak, jaso zituen premutasunaren pribilegioak. Hain zuzen, hura izan zen aitaren kuttunetako bat, hala, zientziaren esparruan kultura sakon eta zorrotza eskaini zion, lehenengo herrialde barruan eta ondoren kanpora bidaliz, Europa erdialdean, Frantzian, Suedian eta Italian ikasketak burutzeko. Baina, bidaia luze hartatik itzuli eta berehala Ramon Maria Markinan hil zen, oraindik argitzeke dauden arrazoiak direla medio; orduan, Muniberen oinordekotza hirugarren semearen eskutan geratu zen, hots, 1754an jaiotako Antonio Mariaren eskutan. Hirugarren seme horrek, ere, gaztetan prestakuntza ona jaso zuen kultura eta zientzia arloan.\nAipatutako gorabeherak gorabehera, fisikoki eta espiritualki hazi zenean, tamaina arrunteko baina gorpuzkera sendoko gizona zen Munibe, ehun kiloz gorako gizasemea. Ahots ozena zuen eta, gorpuzkera handikoa bazen ere, arintasunez mugitzen zen, jokamolde finduetan Frantziako heziketaren eragina islatzen zela; garaiko modaren arabera jantzi eta apaintzen zen, bere gizarte-mailako jendearengan ohikoa zen dotoretasunarekin, baina, bere bizimoduko atal guztietan behin eta berriz errepikatzen zen sinpletasuna ezkutatuko zuen gehiegikeriarik gabe. Alderdi espiritualari dagokionez, Frantziako heziketaren eragin argia izateaz gain, garai hartan Europan indarrean zegoen entziklopedismo kulturalaren eragin nabarmena bazuen ere, Pañafloridak beti garbi eta zorrotz mantendu zuen familia giroan bereganatu zuen morala, eta ez zuen sekula ahantzi edo baztertu, benetako kristau bati zegokion eran. Ez bera eta ez bere ekintza ugari eta anitzak ez zituen Ofizio Santuko Tribunalak zentsuratu, hori da arestian esandakoaren froga argiena. Behin eta berriz findutako heziketa espiritual horri eta bere ekintzei zerien naturaltasun eta sinpletasunari esker ziur aski-gizarte-maila guztietako jendez inguratuta egindako lehen ikasketekin batera bereganatu zituenak-, bere ingurukoek eta harekin tratua izan zutenek estimu handian zuten Munibe. Halaxe adierazten dute hari buruzko biografia atondu duten biografo gehienek, eta ezaugarri horiek izan ziren gizartean nahiz ingurukoengan utzi zuen arrastoaren oinarri, izan ere, bere ekintza ugarien lekuko bilakatu ziren eremutan eragin nabarmena izan zuen Munibek.\nAurrez aipatu dugun moduan, ekintza ugari eta anitzak gauzatu zituen; horien artean, lehenik eta behin, aholkulari eta kontseilari gisa bere ahaideei zuzendutakoak aipatu behar ditugu, bizitzan jarraitu beharreko bidea eta premia espiritual eta material oro helarazteko helburua zutenak. Hori argi geratzen da senideei igorritako gutunetan erreparatuz gero. Horiekin batera barnerakoitasun ildotik jarraituz, administrazioak bere aberastasun handiak zirela medio eskatutakoak azpimarratu behar dira, izan ere, bertan era guztietako legatuak agertzen zirenez, bakoitzaren berezitasunei erantzun behar izan zien arretaz eta zuhurtziaz, horren ondorioz, hainbat ekintza ekonomikotan parte hartu zuen Euskal Herria barruan nahiz kanpoan. Haatik ez zuen bizitza soziala alde batera utzi; eta bilkura eta gau-jai aristokratikoetan parte hartzeaz gain, festa eta erromeria herrikoietan ere parte hartu zuen, apaltasun osoz era guztietako gizarte-mailako jendartean nahasten zelarik. Erregeak, nazioko goi-agintariak eta bere garaiko pertsona entzutetsu ugari ezagutu zituen eta, hala eta guztiz ere, ez zion muzin egiten molde orotako jendearekin harremanak izateari: hori argi geratzen da bere gutunen edukiari eta eguneroko gorabeheren aurrean zuen jarrerari erreparatz gero. Bestalde, nobleen artean ohikoa zenez, gure Peñaflorida politikagintzan ere ibili zen; ez bakarrik bere jaioterrian baita Euskal Herriko beste hainbat bazterretan ere eta, are, Euskal Herritik kanpo.\n1747-48 biurtekoan Azkoitiako alkate izan zen eta, gerora ere, 1755ean eta 1765ean udaletxe hartako buruzagitza ukan zuen. Modu horretan, herriaren zerbitzura egoteaz gain, bere sendiak XVI. mendetik hasitako tradizioari eutsi zion, izan ere, asko izan ziren herri horretako alkatetzan izan ziren Peñafloridatarrak. Aurrez aipatutako karguarekin batera Gipuzkoako Ahaldun Nagusi izan zen 1746, 1750, 1754, 1758 eta 1761 urteetan. Gainera, 1758an Gorteetarako Diputatu ere izan zen. Azken kargu horretan lan asko egin zuen bere probintziaren alde, izan ere, oso estimuan zuen probintzia eta, urte luzez, bere ekintza on eta berezienak haren alde gauzatu zituen ilusioz beteta. Nekerik gabe lan egin zuen bere txokoaren aurrerapen desiratua erdietsi eta gipuzkoarren bizi-maila hobetzeko xedez. Leialtasun eta trebetasun handiz bete zituen kargu politiko horiei esker, zeharka baina merezimendu eta doitasun osoz, herritarren egoera sozioekonomikoari buruzko informazio andana jaso zuen. Gerora, egoera hori hobetzen saiatu zen klase herrikoiaren kultura-maila altxatuz, modu horretan, egunerokotasunaren premiei samurtasun gehiagoz erantzun ahal izateko. Eta uneoro present zegoen eta egunero eraberritzen zuen pentsamendu hori izan zen, beranduago benetako ekintza bilakatuta, Munibek kulturaren esparruan gauzatutako lan bikainaren oinarri eta sostengu.\nEboluzio-prozesu etengabe horretan ezinbestekoa zen pentsamendua ekintzetan islatzea, eta prozesu hori, lurralde nazional osoan garai hartan hedatutako ohiturari jarraiki, Azkoitian egindako solasaldi luze batekin hasi zen, Insausti jauregian, bertako jebaren, Peñafloridako kondearen, babes eta presidentetzarekin. Hasiera batean solasaldi horiek izaera soziala bazuten ere, gerora instituzionalizatu egin ziren. Horrela, kultura handiko bilkura bilakatu ziren eta bertaratzen zirenek, aurrez taxututako plan bati jarraituz, Filosofia, Literatura, Historia edo Zientzia bezalako gaiak jorratzen zituzten txandaka, eta mota guztietako tresna eta makinen bidez hainbat esperimentu gauzatzen ziren. Gainera, zenbait egunetan, bereziki igandetan, antzerki edo musika emanaldiak izaten ziren. Bide batez, azken ekintza horietan gure kondeak ekarpen bikainak egin zituela aipatu behar da, izan ere, oso gazte zela jardun haietan hasi ostean, harmoniaren eta konposizioaren teknikak ere ikasi zituen, modu horretan, hainbat partitura egin zituen. Horien artean, erlijiozko musikako batzuk topa daitezke, esate baterako, Irten ezazu; eta aipagarria da, halaber, El borracho burlado izenekoa, opera izaera eta kategoria zuena. Solasaldi horiek laster oihartzun handia hartu zuten eta aldeko nahiz kontrako iritzi ugari plazaratu ziren. Aita Isla izan zen zentsore nagusietako bat eta solasaldietara bertaratzen zirenak "Azkoitiako zalduntxo" izendatzen zituen; izendapen hori sekula ez zen ahantzi. Zalduntxo horiek, Peñafloridaren babes eta giraritzapean, Zientzietako, Arte erabilgarrietako eta Merkataritzako Elkarte Ekonomiko edo Akademiko baten Plana aurkeztu zuten Alesbesen elkartu zen Probintziako Batzordean, Munibek zuzentzen zuen taldearen proiektu kulturalak gauzatzeko helburua zuena. Batzorde horretan Plana onartu eta 1764ko abenduaren 24an Bergaran Elkartea eratu zen; garai hartako erregearen onarpena eta abegi ona jaso ondoren, Euskalerriaren Adiskideen Elkartea izena hartu zuen eta Azkoitiako kondea hautatu zuten bertako zuzendari izateko. Hemen entitate kulturadun horren eboluzioa emango ez badugu ere, zuzendariak hiru egiteko nagusi ipini zizkiola aipatu behar da: ordura arte txarki finkatu eta okerrago garatzen ziren lehen ikasketak hobetu eta erabilgarri bihurtzea; emakumeei alfabetatzeko aukera ematea, izan ere, ordura arte ez zuten onura hori jasotzen; eta azkenik, beste herrialde batzuetan zegoen moldeari jarraituz, goi-ikaskuntzako zentro bat sortzea, bereziki Zientzia positiboiei buruzkoa.\nHelburu horiek egunez egun eta urtez urte gauzatzen joan ziren; hala, ekintza aipagarriena gisa 1776ko azaroaren 4an, San Carlos Borromeo egunez, erregearen babesa jaso ondoren, goi-ikasketako Zentroaren irekiera izan zen. Hasiera batean aberriko eskola izan zen eta, ondoren, Euskal Herriko Erret Seminario Aberkoi izena ezarri zion Carlos III erregeak. Hasiera hartan seminarioak liburutegia, laborategia eta hainbat bulego zituen. Denboran joanarekin hobetu egin zen eta gero eta zabalagoak eta landuagoak ziren ikasketa-planak taxutu ziren. Munibe hil arteko zuzendari iraunkorra izan zen eta eginbehar hura behar zen moduan gauzatu ahal izateko Azkoitiako egoitza eroso eta dotorea utzi eta Bergaran finkatu zen 1767an. Irakasle nazional nahiz atzerritar bikainak hartu ziren bertan lan egiteko, hala, Pirinioz bestaldeko antzeko zentroen maila hartu zuen seminarioak, hori dela eta, bertako sortzaile eta sustatzaile iraunkorra eragile nagusietako bat izan zen Espainiako kultura europartzeari dagokionez. Halaber, Peñafloridak egindako lanaren emaitzak Espainiako lurralde osoan hedatu zirela aipatu behar da: agintari nazionalek Elkarte Ekonomikoak oso interesgarri zirela jabetu eta haien eraketa bultzatu zuten. Modu horretan, Espainia osoan laurogeita hiru Adiskideen Elkarte sortu ziren; horietan lehena eta gainerakoen aitzindaria Euskalerriaren Adiskideen Elkartea. Bestalde, Bergarako Erret Seminarioaren eragin kulturala bikaina izateaz gain, jende asko erakarri zuen, izan ere, Espainiako 30 probintzitatik eta Hispanoamerikako 14 herrialdetatik etorritako ikasleak hartu zituen. Erret Seminario hori Espainiako lehen eskola teknikoa izan zen eta, era berean, lehen ikastetxea izan zen Europako korronte kulturadunetan zeuden ikasketa-planak txertatzen. Horrek guztiorrek Peñafloridak alderdi sozial nahiz kulturalean egindako lan garrantzitsuaren nolakotasuna adierazten digu. Kondea, 1785ko urtarrilaren 13an hil zen Bergaran, oraindik bere lan nekaezinaren emaitza gehiago espero zitezkeenean. Xemeingo Andre Mariaren elizan ehortzi zuten, Markinan.\nBere lanak beti behar bezala ulertu ez badira ere eta beti aldeko iritzirik jaso ez badute ere, kritika modernoak, inpartzialagoa eta informatuagoa izaki, Munibek egindako sorkuntza-lanen balio paregabea aitortu du erreparorik gabe: Gregorio de Altube izan zen Muniberen biografo onenetakoa eta haren ustetan "ezin da esan jeinu bat zenik, baina, ez zen diletantismoa bezain hotza ez eta filantropoa bezain sasijakintsua ere". Eta, sarritan bere kolaboratzaile eta konfiantzazko lagun izan zenak, Narroseko markesak, honela deskribatu zuen gure heroia: "Zuzena, ona, gozoa eta aitortua izan zen. Bere aberria maite zuen. Gizon egiatia, zintzoa eta sentibera, Naturatik jasotako dohainak herritarren zerbitzura maneiatzen zituena" (Itzulpen moldatua gazteleratik). Bi iritzi horiek argi eta garbi erakusten dute XVIII. mendeko Espainiako "ilustratuen" artean nabarmendu zen Peñafloridako VIII. kondearen nortasuna.


Udaberriko mareak: zer diren, noiz gertatzen diren eta mota desberdinak | Sareko Meteorologia\nMarea, hondartza batzuetan zabalagoa eta beste batzuetan txikiagoa bihurtzen duen fenomeno hori. Ur masa handien aldizkako mugimenduak dira, ilargiak eta eguzkiak Lurrean egiten duten erakarpen grabitazionalaren ondorioz. Mareari buruz hitz egiten duzunean, entzuten duzu marea biziak eta txarrak. Zer dira bakoitza eta zertan datza haien existentzia?\nGuzti hau interesatzen bazaizu, hemen mareek nola funtzionatzen duten, zer dira udaberriko mareak eta zer motatako informazio guztia aurkituko duzu. Irakurtzen jarraitu nahi al duzu? 🙂\n1 Marea eta bere zikloak\n2 Marea biziak eta txarrak\n3 Udaberriko marea motak\n3.1 Udaberriko mareak\n3.2 Udaberriko marea ekinokzialek\n3.3 Perigeo ekinoktiala udaberriko mareak\n4 Zergatik ez dago marea Mediterraneoko itsasoan?\nMarea eta bere zikloak\nIlargiak eta Eguzkiak grabitatearen ekintza egiten dute Lurrean, ur masa horiek ziklikoki mugitzea eragiten duena. Batzuetan, erakarpen grabitazio indarrak lurraren biraketa mugimenduak sortutako inertziarekin batera jarduten du eta marea nabarmenagoa da. Ilargiak gure planetarekiko duen hurbiltasuna dela eta, ur masetan sortzen duen ekintza Eguzkiarena baino handiagoa da.\nLurra 24 orduro inguratzen da bere inguruan. Kanpotik zutik bagaude, gure planeta eta ilargia egunean behin nola lerrokatzen diren ikusiko genuke. Horrek pentsa lezake 24 orduro marearen zikloak daudela. Hala ere, gutxi gorabehera 12 orduko zikloan sortzen dira. Zergatik gertatzen da hori?\nIlargia ozeanoaren zona bertikalean dagoenean, urak erakartzen ditu eta horiek gora egiten dute. Lurrak eta ilargiak biraketa zentro baten inguruan biratzen duen sistema osatzen dutelako gertatzen da. Hori gertatzen denean, Lurraren kontrako aldean, indar zentrifugoa eragiten duen biraketa mugimendua gertatzen da. Indar hori ura igoarazteko gai da itsasgora deitzen duguna eraginez. Aitzitik, ilargiaren kontrako planetaren aurpegiek grabitatearen tiraketak eraginik izan gabe itsasbehera izango dute.\nMarea ez da beti berdina bere ahalmena zehazten duten faktore batzuk baitaude. Itsasbehera eta itsasgora arteko zikloak 6 ordukoak direla jakin arren, errealitatean ez da guztiz horrela. Lurra ez da soilik urez egina. Mareak eragiten dituzten kontinenteak, kostaldeko geometriak, sakonerako profilak, ekaitzak, ozeano korronteak eta haizeak daudela da.\nMarea biziak eta txarrak\nAdierazi ahal izan dugun moduan, mareak ilargiaren eta Eguzkiaren kokapenaren araberakoak dira. Hauek Lurrarekiko lerrokatuta daudenean, grabitazio erakarpen potentzia handiagoa da. Hori normalean ilargi betea edo berria dugunean gertatzen da. Egoera honek itsasaldiak altuagoak izatea eragiten du eta udaberriko mareak deitzen dira.\nBestalde, ilargiak, Lurrak eta eguzkiak angelu zuzena osatzen dutenean, grabitatearen tirada minimoa da. Modu horretan itsasbeherak bezala ezagutzen da. Hau argizaria eta gainbehera aldietan gertatzen da.\nKontzeptu horiek guztiak argitzeko, oso erabilgarriak diren definizio batzuk utziko ditugu:\nItsasgora edo itsasgora: Itsasoko urak mareen zikloaren barruan gehienezko maila lortzen duenean.\nItsasbehera edo itsasbehera: Marea mareen zikloko ur maila bere gutxieneko maila lortzen duenean.\nItsasgora denbora: Itsas mailaren anplituderik handieneko itsasgora edo momentua momentu jakin batean gertatzen den unea.\nItsasbehera denbora: Itsas mailaren itsasbehera edo anplitude txikiagoa une jakin batean gertatzen den denbora.\nHustea: Itsasgora eta itsasbeheraren arteko aldia da.\nHazten: Itsasbehera eta itsasgora arteko aldia\nUdaberriko marea motak\nItsasaldietan jarduten duten aldagai asko daude eta, beraz, hainbat mota daude.\nSizigia izenez ezagutzen dira. Udaberriko marea arruntak dira, hau da, noiz gertatzen direnak lurra, ilargia eta eguzkia lerrokatuta daude. Erakargarritasun indarra maximoa denean da. Hau ilargi betean eta ilberrian gertatzen da.\nUdaberriko marea ekinokzialek\nUdaberriko marea hauek gertatzen direnean, baldintzapen faktore bat gehiago gehitzen da. Izarrak lerrokatzen direnean gertatzen da udaberriko edo udazkeneko ekinozioetatik gertu dauden datetan. Eguzkia Lurraren ekuatorearen planoan dagoenean gertatzen da. Kasu honetan udaberriko mareak nahiko indartsuak dira.\nPerigeo ekinoktiala udaberriko mareak\nUdaberriko marea mota hori guztia gertatzen denean gertatzen da eta, gainera, ilargia bere perigeo fasean dago. Momentu honetan itsasgora inoiz baino altuagoa da ilargia Lurrarekiko duen gertutasunagatik. Gainera, ilargia lerrokatuta egoteak, Lurrak eta Eguzkiak grabitate indar handia dute. Udaberriko marea horiek gertatzen direnean, hondartzarik kaltetuenak erdia baino gehiago murrizten dira.\nZergatik ez dago marea Mediterraneoko itsasoan?\nDagoeneko ezagutzen duzun zerbait da Mediterraneo itsasoan itsasaldiak ez duela preziorik. Ia guztiz itxita dagoen itsasoa gertatzen da.. Ur sarrera "berri" bakarra Gibraltarreko itsasartetik pasatzen da. Uraren igarotze hori oso txikia denez, ezin du Ozeano Atlantikoko ur litro ugari xurgatu. Hori dela eta, ur bolumen handi hori itsasartean mantentzen da. Gertakari honek itsasartea itxita dagoen txorrota bezala jokatzen du. Gainera, sarrera korronte indartsua sortzen du baina Mediterraneora iritsi ezinik.\nEsan daiteke ez dagoela denbora nahikoa Mediterraneoak mareak izateko. Urtaro hautatuenetan apur bat estimatu daiteke, baina ez dira marea indartsuak. Hustean, alderantziz gertatzen da eta itsasartean Atlantikorantz irteera handia sortzen da.\nAipatu behar da ere itsasoa txikia izanik, ilargiaren erakarpena txikiagoa dela. Puntu eta kostalde ugari daude eta zentimetroetara bakarrik iristen da.\n2016an Alfonso Cuencak ohikoa baino euri gutxiago izango zuen udaberria iragarri zuen. Horrez gain, udazkena eta negua ere lehorragoak izango direla esan du. 2017. urtean zehar prezipitazioak urriagoak izango ziren, Aste Santuan eta inguruetan izan ezik.\nIragarpen honetan, gure aditu cabañuelista ez zegoen oker 2016tik 2017ra historiako urterik lehorrenak izan dira.\nEspero dut hobeto ulertuko duzula udaberriko mareek zer esan nahi duten eta zer mota dauden. Orain aztertu behar dituzu ikasitakoa praktikan jartzeko.\nArtikuluaren bide osoa: Sareko Meteorologia » meteorologia » Ciencia » Udaberriko mareak


LEINN graduaren bultzatzaileak eta Cuidados Dignos Fundazioa Ashoka sareko ekintzaile sozial bihurtu dira - Up Euskadi\nLEINN graduaren bultzatzaileak eta Cuidados Dignos Fundazioa Ashoka sareko ekintzaile sozial bihurtu dira\nJose Mari Luzarraga Mondragon Taldeko irakaslea eta Ana Mª Urrutia, Cuidados Dignos Fundazioko zuzendaria Ashoka Ekintzaile Sozialen sareko kide egin dira. Ashoka proiektu sozial berritzaileak bultzatzen dituzten pertsonen nazioarteko komunitate handiena da.\nLuzarraga eta Urrutiarekin batera, Rafael Matesanz, Transplanteen Espainiako Erakundeko zuzendaria ere aukeratua izan da 2015eko Ashoka Fellows izendatzeko, erronka sozial handiak konpontzen dituzten eta gizartean inpaktu positiboa sortzen duten proiektu edo ereduak bultzatzeko egiten duen lanagatik. Abenduaren 16an Madrilen izendatu zituzten bazkide berriak, Ashoka España sareak antolatutako ekitaldi batean. Garaikur horren bitartez, hiru ekintzaile horiek laguntza estrategikoa jasoko dute beren proiektuak indartu eta bultzatzeko, eta, halaber, aukera izango dute berdinen arteko laguntzarako nazioarteko Ashoka sarean sartzeko.\nJose Mari Luzarraga da Mondragon Unibertsitateko LEINN graduaren alma materra, gazteen espiritu ekintzailea bultzatzen duen Estatuko lehen gradu ofizialarena, alegia. LEINN –Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntza izenaren siglak gaztelaniaz- graduak ekintzailetza sustatzen du belaunaldi berrien artean, taldeko lanean eta ekintzaren bidezko ikaskuntzan oinarritutako hezkuntza ereduaren bitartez. Titulazio horrek ez dauka ikasgairik; ikasleek enpresa erreal bat sortzen dute lehen eskola egunean, eta pixkanaka, esperientziaren bidez bereganatzen dituzte behar dituzten ezagutza guztiak.\nAna Mª Urrutia doktorea Gernikako Cuidados Dignos Fundazioaren bultzatzaile eta zuzendaria da. Erakundearen helburu nagusia da pertsonen eskubideak errespeta daitezela geriatria eta gerontologiako zaintzan. Fundazio horren hasierako ekimenetako bat izan zen, lokailu fisiko eta farmakologikoak desagerraraztea. Horretarako, menpekotasuna duten pertsonak duintzeko zerbitzuak eskaintzen dituzte. Fundazioaren zereginetako batzuk dira paziente bakoitzaren premia, nahi eta kezketan oinarritutako zaintza eredu etiko eta pertsonalizatua eskaintzea; hori guztia, sentsibilizazioaren, ikerketaren eta ezagutza transmisioaren bitartez.\nRafael Matesanz Transplanteen Espainiako Erakundeko zuzendaria da; Espainia mundu mailako liderra da organo-emaile kopuruan, eta berak egindako lanari zor zaio lorpen hori neurri handi batean. Izan ere, emaitza eta transplante prozesuak ahalbidetzeko sistema bat aplikatu du, ahalik eta gardentasuna handiena eskainiz, mediku taldeei prestakuntza emanez, eta transplanteen koordinatzailearen figura sortuz.\n87 herrialdetako 3.300dik gora ekintzaile sozialek osatutako sarea da Ashoka. Irabazi asmorik gabeko antolakunde horrek helburutzat du nazioartean ekosistema bat sortzea ekintzaile sozialentzat, eta laguntza ematen die ideia berritzaileak dituzten pertsonei, erronka sozial handiei erantzungo dieten proiektuak burutu ditzaten.


«Kultura segurua dela ikusarazi nahi diogu jendeari igandeko emanaldiarekin» - Zizurkil - Tolosaldeko ataria\n«Kultura segurua dela ikusarazi nahi diogu jendeari igandeko emanaldiarekin»\nJon Miranda Labaien 2020-09-17 11:59\nZizurkilgo bost artistek diziplinarteko 'Ikusi arte' emanaldia eskainiko dute igandean Elbarrenako elizan. Hodei Arrastoa aritu da emanaldia prestatzen eta koordinatzen\nBartzelonan du bizilekua Hodei Arrastoa Mendizabalek (Zizurkil, 1995) eta handik aritu da igandeko emanaldia prestatzen. Buruan irudikatu duen hori, herriko beste lau lagunekin batera taularatuko du igandean.\nNon du sorburua 'Ikusi arte' ikuskizunak?\nElbarrenako jaiak aurten egingo ez zirela jakin nuenean, festa batzordeari emanaldi bat egiteko aukera proposatu nion. Aurretik, bost urtetan, abenduko zubian, Bartzelonako ikaskide eta lagunekin prestatu izan ditut ikuskizunak Zizurkilen emateok. Aurten hango jendearekin egin beharrean, bertako artistekin aritzea pentsatu nuen.\nZurekin batera arituko diren lau artistekin bazenuen aurrez harremana?\nBai, noski. Herri txikia da gurea eta denok elkar ezagutzen dugu, Unai, gainera, lehengusua dut. Gainerakoekin gutxi-asko badut harremana.\nNola egin duzue lan emanaldia prestatzeko?\nEmanaldirako materiala sortzea izan zen lehen urratsa. Horretarako ordenagailu aurrean jarri eta publikoari zer transmititu nahi nion pentsatu nuen aurrena. Artistei buruz hitz egitea erabaki nuen eta horren arabera, parte hartzaile bakoitzarentzat proposamen zehatza landu nuen. Gero, haien ekarpenak jasota emanaldiaren pasarte bakoitza fintzen joan gara. Zaila izan da niretzat, telematikoki egin behar izan dugulako, ni Bartzelonan eta gainerakoak hemen. Oso pertsona bisuala naiz, nire sormen prozesua akzioarekin lotuta dago eta izugarrizko lana izan da geldi egon eta ikuskizun guztia buruan eraikitzea.\nArteari eta artistei buruz hitz egingo duzue.\nBai. Ordu erdia iraungo du emanaldiak. Artisten egoera, haien inguruan egon daitekeen estigma, zer den entretenimendua, zer den artea, zer kultura... Modu ezberdinetara azalduko ditugu gogoeta horiek. Gustatzen zait Zizurkila gauza sinpleak ekartzea, espektakularrak; Dakizkidan antzerkiko oinarrizko mekanismoak erabiltzen ditut, gehienetan funtzionatzen dutenak. Diziplina ezberdinak nahastea aberatsa dela iruditzen zait.\nKultura eta artea, oro har, kaltetuta atera dira pandemia garaian.\nEmanaldietara gerturatzera gonbidatu nahi nuke jendea, are gehiago, COVID-19 garaiotan. Bartzelonan ezagutu ditut itxi dituzten antzokiak pandemiaren ondorioz. Egia da aldi berean jende asko toki batean biltzea beharrezkoa dugula artistok, baina neurri guztiak hartuz gero kutsatzeko arriskurik ez dago. Izugarrizko ahalegina egin da kulturaren munduan, eta hala ere, beti susmopean dago gure sektorea. Horregatik kultura segurua dela ikusarazi nahi diogu jendeari igandeko emanaldiarekin.\nZer adierazi nahi izan duzue izenburuarekin ?\nUlertu daiteke, 'gero arte' edo 'hurren arte' bezala, baina guk artea ikusteko gonbita luzatu nahi dugu eta hitz joko hori baliatu dugu hori adierazteko. Maria Altunak berak egin du emanaldirako kartela.\nZergatik aukeratu duzue Elbarrenako eliza emanaldirako?\nFesta batzordeari jarri nion baldintza bakarra emanaldia espazio itxi batean egitea izan zen. Buruan neukan ikuskizunerako ez nuen herriko plaza toki egokitzat ikusten, hotzegia iruditzen zitzaidan. Jendea gertuago sentitu nahi nuen, publikoari esaten dioguna pertsonalagoa delako. Eliza da horretarako espazio egokiena.\nGonbidapen guztiak agortuta daude iganderako.\nBai. Aforoa mugatu behar denez, 70 lagunentzako tokia egongo da elizan. Gonbidapen gehiago ere banatu dituzte, badaezpada, sarrera dutenetako batek huts egingo balu eserlekuak hutsik gera ez daitezen.\nElbarrenako elizan, 20:15ean\nHodei Arrastoa. Saioari sarrera eman eta dantza egingo du.\nMaria Altuna. Artista plastikoa da eta koadroa pintatuko du zuzenean.\nZigor DZ. Musikalki jantziko du ikuskizuna.\nUnai Mendizabal. Bertsoak eskainiko ditu emanaldian.\nJanire San Sebastian. Antzerkia egiten du eta monologoa egingo du.


juanra madariaga 07.02.2020 | 23:24\nLETRA larriez idatzi behar dira batzuetan zenbakiak, adierazten dutena ez baita modu onean kuantifikatzen. Zenbakiek tamaina bat adierazten dute, kantitate zehatza, neurri astronomiko bat, distantziaren luze-laburrak, bai eta despropor-tzioaren bolumena ere.\nAdibide baterako zenbaki batzuk aipatuko ditut. Lehena 810 da. Altsasuko gazteek 810 egun baino gehiago daramatzate kartzelan. Gezur baten oinarria duen kasuan auzipetutako zortzi gazteen egoera larria da zortziehun egunen ostean. Zenbakiekin jarraituz: fiskalak 50na urteko espetxe zigorra eskatzen ditu sei lagunentzat, 62 urtekoa beste batentzat, eta 12 urtekoa beste batentzat. Kezkagarriena justizia bera da, defentsak aurkeztutako froga gehienak ez baititu onartu, horrek dakarren berme falta susmagarriarekin.\nBeste zenbaki bat: 500 mila. Kantitate horri euro izena aplikatzen badiogu, sei hilerik behin Gara egunkariak ordaindu beharreko dirua aterako zaigu. Garzon epaileak 2003. urtean Egin egunkariak Gizarte Segurantzarekin zeukan zorra kargatu zion Gara-ri, eta bidegabekeria horren ondorioz, asfixia egoeran dago egunkaria, datozen hiru urteetan 3 milioi euro ordaindu beharko dituelako. Zor inposatuaren atzean prentsa askatasunaren kontrako estrategia eta arrazoi politikoak daude.\nBeste zenbaki bat: 48.121. Duela gutxi, San Mames estadioan nesken partidua ikusteko bildu zen jende kantitatea da. Normaltasuna balego horrek ez gintuzkeen harrituko, baina oraindik albistegietan jartzeko zenbakia da hori, izan ere, Europa osoan emakumezkoen partida batean inoiz batu den jende kopururik handiena izan da San Mamesekoa. Partida galdu bazen ere, neskek (eta guztiok) irabazi zuten, dezente gainera.\nAzken zenbakiak. Otsailaren 12an hasiko da Espainiako Auzitegi Gorenean Kataluniako politikari demokraten kontrako epaiketa lotsagarria. 7 eta 25 urte arteko espetxe zigorrak eskatzen dituzte modu baketsuan Kataluniako prozesu subiranista antolatzeagatik, eta demokrazia defendatzeagatik.\nZenbakiak, batzuetan, ahulak dira, eta ezin dute esperantzaren kantitatea eman.


Fausto - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau fikziozko pertsonaiari buruzkoa da; filma gaitzat duena beste hau da: «Fausto (filma)»\nFausto hainbat artelanetan agertutako fikziozko pertsonaia da, XV eta XVI. mende bitartean bizi omen zen azti batean oinarritua. Haren arima deabruari jakinduriaren truke saldu ziola aldarrikatzen omen zuen.\nFausto Rembrandten 1650eko margolanean\nGoetheren Fausto idazlanaren azala, Leipzig, 1932\n1 Fausto historikoa\n2 Fausto literaturan\n2.1 Spiesen Faustoa\n2.2 Marloweren Faustoa\n2.3 Goetheren Faustoa\n3 Fausto musikan\nFausto historikoa 1480an jaio omen zen Alemaniako Baden-Württembergeko Knittlingen herrian. Kolonian, Leipzigen eta beste hiri alemaniar batzuetan bizi omen zen. Esan ohi da 1540an hil zela Staufen im Brisgau herrian, sustantzia kimikoekin egindako ikerketa batek sortarazitako eztanda bat izan zela medio. Haren izena Georgius Faustus zatekeen. Luterok, Erreforma Protestantearen sortzaileak, deabru-potereak egotzi zizkion.\n1587an Johann Spies liburugileak Historia von D. Johann Fausten liburu anonimoa argitaratu zuen. Literatura kalitate handiko lana izan ez bazen ere, harrera ona izan zuen irakurleen artean. Hori dela eta, laster itzuli zuten hizkuntza anitzetara. Liburuan Johann Fausten doktoreak, magia beltza baliaturik, Deabrua deitzen du haren esanetara makurtarazteko. Mefistofelesek, Deabruaren morroiak, paktu bat sinatzen du harekin: 24 urtetan zehar Deabruak Faustoren jakin-nahi guztiak asetuko zituen, bere arimaren truke. Horrenbestez, 24 urte horiek igaro ondoren, Faustok Infernuan bukatu zuen, Spiesen tonu moralistako lan horretan.\n1592an Christopher Marlowe idazleak The Tragicall History of Dr. Faustus argitaratu zuen, Spiesen Faustoaren itzulpen ingelesean oinarrituta. Lan psikologikoagoa izanagatik, Spiesek bezala, Marlowek ere Infernura bidali zuen Fausto.\n1808an Goethek haren Fausto ezagunaren lehen atala argitaratu zuen. Bigarrena, bere heriotzaren ondoren argitaratu zuten, 1832an, hain zuzen. Goetheren bertsioa, guztien artean eragin handikoena izan da. Batzuk Alemaniako literaturaren idazlanik gorenetzat jotzen dute. Goetheren lanak hainbat gai jorratzen ditu, besteak beste, gaztetasun amaigabea, askatasuna, ongia eta gaizkiaren arteko erlazioak, morala edota giza-izaeraren mugak. Fausto, oraingoan, Infernutik libratuko zuen Goethek.\n1831n, Richard Wagnerrek Goetheren Faustoren lehen zatirako zazpi kanta konposatu zituen.\n(Gaztelaniaz) EL FAUSTO DE GOETHE: LA REFRACCIÓN DE UN MITO artikulua\nAzken aldaketa 6 iraila 2020(e)an, 15:42(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 6 iraila 2020, 15:42.


Ingurunea - Borda-Aranzazu\nKondairak dioenez, Rodrigo de Balzategi izeneko artzain bati Ama Birjina agertu zitzaion elorri baten gainean. Harrituta, zera galdetu zion: “Arantzan zu?”. Ondorengo mendeetan, frantziskotarrek gurtza, pelegrinazio, arte eta kultur gune bihurtu zuten Arantzazu.\nArantzazuko Santutegia Oñatiko udalerrian dago, amildegi artean, ingurune basati eta natural batean, haitzartean.\nJorge Oteizaren arrastoa nabaria da oso. Berak egin zituen fatxadako 14 apostoluen eskulturak. Burdinazko ateak Eduardo Chillidarenak dira eta pinturak, berriz, Nestor Basterretxeak eta Lucio Muñozek egin zituzten.\nAizkorri – Aratz Parke Naturala\nAizkorri-Aratz parke naturala Araba eta Gipuzkoa artean dago, eta kareharrizko mendilerro eta pagadi amaiezinengatik nabarmentzen da. Euskadiko gailurrik altuena dago bertan, Aitxuri (1.551), eta elezaharren arabera, gailur horietan egon daiteke oraindik Mari jainkosa mitologikoa.\nParkearen sarrera nagusia Arantzazuko Santutegi ikusgarriaren ondoan dago. Santutegia amildegi handi batean gainean dago, eta ezinbesteko bisita da interes arkitektoniko eta artistikoa aintzat hartuta.\nAizkorri Aratz parkeak hainbat altxor ditu, hala nola: Sandratiko tunela, barnean izen bereko ermita bat duena eta garai batean joan-etorri ugariko Erdi Aroko galtzada duena.\nArantzazuko informazio zentroak erakusketa iraunkor handi bat eskaintzen du.\nGipuzkoako Aizkorri mendilerroak mundu zoragarri bezain zahar bat zaintzen du: Arrikrutz Kobak. Eremu honetan, mendeen iragateak haren edertasuna handitu besterik ez du egin.\nKobak Gesaltza-Arrikrutz gune karstikoan daude. Museo natural zabal bat da, Aldaola ibaiko urak bertako arroken kontra eginiko indarrari esker landua. Lurpeko galeriak daude 14 kilometroz, guztira. Galeria horiek estalaktitaz eta estalagmitaz osatuta daude. Horri esker, bisitaria txiki sentitzen da naturaren indarraren eta mendeen iragatearen handitasunaren aurrean.\nLeizeetako lehoi baten eskeleto oso bat aurkitzea izan da, zalantzarik gabe, orain arteko aurkikuntzarik garrantzitsuenetako bat.\nGaur egun, 53 galeria dago irekita soilik jendea hartzeko. Galeria hori 500 metro luze da, eta gune horretan bisitariak aukera izango du eremu horren edertasun ikaragarria miresteko; izan ere, urteak joan ahala izan duen bilakaera naturala gorabehera, ukitu gabe egon da, isiltasun luze batean murgilduta.\n300 bide baino gehiagorekin, Araotz Gipuzkoako eskoletan erregina da. Bere eskalada estiloa era askotakoa da bidearen eta sektoraren arabera: bloke-pausoarekiko bideak, hegaleko eta erregleten gaineko eskalada teknikoa, paparreko parpailen eta jarraitasun-bide gutxiren gaineko indar erresistentzia. Exijentzia eta kalitatea gradu guztietan.


Beñat Rezusta profesionaletara Asperen eskutik - Bergara - Goiena.eus\nBeñat Rezusta profesionaletara Asperen eskutik\nXabi Urzelai 2013-06-05 19:47\n"Debuta egitea jada sari galanta izango da", adierazi dio Goienari Beñat Rezusta atzelari bergararrak, dagoeneko Aspeko pilotari profesional moduan. Badirudi Aspeko begiraleek begiz jota dutela Debagoiena, enpresa eibartarrak plantilla berritzerako orduan gureko pilotariak aukeratu dituelako – harritzekoa ere ez da, Jokin Etxaniz kirol zuzendaria etxekoa izanda. Oraingoan Rezusta (Bergara, 20 urte) gaztea aukeratu dute profesionaletara salto egiteko, ondo merezitako aukera.\nBesteak beste 22 urtez azpikoetan Munduko Txapeldun izan delako, eta baita DV Sariko txapeldun ere, 2010ean. Gertuago, Jaka pilotariarekin bikotea osatuta Bergara Hiria torneoa irabazi berri du, maiatzean. Eta, finalean Xabier Tolosaren kontra egin zuen partidu ona lagungarri izan zen Aspeko ateak zabaltzeko. Hain zuzen, Rezustak duela 8 urte Etxanizek profesionalismoan utzitako hutsunea beteko du; hala, mahoneroek izango dute, gertu-gertuan, nor animatu.\nDebuta, ekainaren 24an\nBeñat Rezustak Eibarko pilotalekuan egingo du debuta, hilaren 24an: "Debuta egitea jada sari galanta izango da. Amets bat bete dut, eta orain helburua da profesionalen erritmora ahalik eta azkarren ohitzea", adierazi du. Oraingoz bi urterako kontratua sinatu du Asperekin.


laboral irratia Archives - Ba da beste modu bat | Laboral Kutxa Blog\nArgitaratua 9 iraila, 2021\nMikel Santiago, idazlea Mikel Santiago idazlea (Portugalete, 1975) dugu mintzalagun. Hainbat liburu arrakastatsu idatzi ditu, hala nola La última noche en Tremore Beach, El mal camino, El mentiroso eta, berriena, La última noche. Guzti-guztiak…\nArgitaratua 1 abuztua, 2021\nMikel Pagadi, gidoilaria eta umorista. Mikel Pagadizabal-ek (Villabona-Amasa, 1974) teatroa eta irratia jorratu ditu baina komediari, barreari, umoreari begiratzeko ekarri dugun gonbidatua telebistak egin du ezagun. Ia mitikoa bilakatu den Wazemank egiten ezagutu…\nBerriak Uncategorized @eu\nArgitaratua 7 uztaila, 2021\nKoldo Almandoz, zinema-zuzendaria eta kazetaria LABORAL Kutxaren podcastaren seigarren atalerako, Koldo Almandozekin hitz egin dugu, ETBko Hondar ahoak telesail arrakastatsuaren zuzendariarekin (Donostia, 1973). Kazetari, editore, errealizadore, zuzendari, musikari, gidoilari, irakasle eta…\n«Aske izan behar dugu arriskuak hartzeko, diziplinaz eta inspirazioz, bestela, ez du merezi»\nArgitaratua 16 ekaina, 2021\nEneko Sagardoy, aktorea. Nicolas Assasen argazkia. Eneko Sagardoy (Durango, Bizkaia, 1994) aktorearekin bere lanbideaz eta ibilbide profesionalaz hitz egin dugu LABORAL Kutxaren podcastaren bosgarren atalean. Goenkale eta Hondar ahoak telesailetan edota…\n«Nik euskal kazetari izateko hautua egin dut, euskaraz nabil lanean, horrek dakarren guztiarekin»\nArgitaratua 5 maiatza, 2021\nIlaski Serrano, kazetaria eta aurkezlea Ilaski Serrano (Bermeo, 1976) kazetariarekin hitz egin dugu, bere ibilbide profesionalari buruz eta ‘Ahoz aho’ saioan, aurkezle eta elkarrizketatzaile bezala egiten duen lanari buruz. Asteazkena, arratsaldeko bosterdiak, EITBren egoitzan…\n«“Nobela historikoaren dama” deitzen didate, baina ez dute inoiz esaten “thrillerraren zalduna”»\nArgitaratua 31 martxoa, 2021\nToti Martínez de Lezea, idazlea LABORAL Kutxaren podcastaren hirugarren atalerako, Toti Martínez de Lezearekin (Gasteiz, 1946) hitz egin dugu. Itzultzailea, Kukubiltxo antzerki-konpainiaren sortzailea, haurrentzako programen gidoilaria, Euskal Telebistan programak zuzendu…


Donostia Zinemaldia :: Street Corner\n2018 Atzera begirako klasikoa\nErresuma Batua 94 m.\nEguneroko lana eta emakumezko polizien errutina, hiru istorio harturik ardatz. Lehenengoan, denda batean lapurtzeagatik atxilotutako 18 urteko neska bat da protagonista; bigarrenean, armadako desertore bat, bigamia kasu batean nahasia; eta, hirugarrenean, aitak eta amaordeak gaizki tratatutako haurtxo bat, poliziaren lanari esker berriz ere amarekin elkartu ahal izango dena.\nMuriel Box (Erresuma Batua)\nLondon Independent Producers\nAnne Crawford, Peggy Cummins, Rosamund John, Terence Morgan, Barbara Murray


Desoreka 2000. urtean Lezon sortutako taldea da. Garai hartan, Iker Alzola eta Ibon Salaberria (gitarra), Asier “Suspe” (baxua) eta Iker “Martix”(bateria) elkartu ziren proiektu berri bat sortzeko. Beranduago Urko “Txitu” (ahotsa) elkartu zitzaien.\n2002. urtean 5 abestiz osatutako lehen maketa grabatu zuten, Mikel “el Gordo”-ren eskutik. Maketa honekin Gaztemaniak lehiaketaren 6. diskoan parte hartu, Euskadi Gazteko maketa lehiaketaren finalera iritsi eta Ondarroako maketa lehiaketaren finalean jo zuten. Honekin batera 70 kontzertu inguru eskaini zituzten Euskal Herrian eta Euskal Herritik kanpo. Horien artean aipatzekoak dira Jam aretoan Woodoo Glow Skulls talde kaliforniarrarekin emandakoa, Gazteszenan Iffy talde amerikarrarekin eskainitakoa edo Italiako zenbait gaztetxeetan emandakoak.\nPauso berri bat emateko garaia zela ohartuta abesti berriak sortzen hasi ziren.\n2004ko azaroan 9 abestiz osatutako euren lehen diskoa grabatu zuten Andoaingo Garate estudioan, Haritz Harreguy teknikariarekin. Iraupen luzeko lehen disko honetan metal eta rock gogorra, 70. hamarkadako erritmo funky-ekin uztartzen da. Abesti berdin batean erritmo lasaiak zati bortitzekin nahasten dira etengabean.\nAipatzekoak dira ere diskoan agertzen diren kolaborazioak; Aiora Renteria (Zea Mays) “Emakume galdua” abestian Txiturekin abesten , Matxet (Jousilouli) “Hitza” abestian, Iban Nikolai (Didgeridooa) eta Gogi (perkusioa).\nGaztelupeko Hotsak diskoetxearekin akordio batetara iritsi ondoren, diskoa 2005eko azaroaren 17an aurkeztu zen Donostian.\n01 - Ahots gabe\nIker Alzola: gitarra\nIbon Salaberria: gitarra\nAsier “Suspe”: baxua\nIker “Martix”: bateria\nUrko “Txitu”: ahotsa


Benito Lertxundi, Iparraldeko ikastolen alde | El Correo\nZurekinBenito Lertxundi, Iparraldeko ikastolen alde\nBenito Lertxundi. / LUSA\nKantautore oriotarrak egoitzenganako babesa eskainiko du datorren abenduaren 22an emango duen kontzertuaren bidez\nIZASKUN MOYANO Martes, 19 diciembre 2017, 00:26\nHego Euskal Herrian egun hainbat dira martxan dauden ikastolak. Iraganean oztopo askori aurre egin behar izan bazioten ere, euskal umeek badute hizkuntza zaharra erabili eta euskaraz ikasteko abagunea. Arbasoen borrokak eman ditu beraz, fruituak. Zoritxarrez, egoera oso bestelakoa da Ipar Euskal Herrian. Oraindik borroka luzea daukate aurretik Lapurdi, Zuberoa eta Nafarroa Beherako haurrek ikastolara aise joateko helburua betetzeko.\nOrdura arte hainbat izan dira Iparraldeko ikastolen alde burututako ekimenak. Nagusiena edota ezagunena Senperen urtero ospatzen den Herri Urrats da. Han biltzen den dirua bertako ikastolei bultzada emateko erabiltzen dute, materiala erosi eta zentro egokiak eraikitzeko. Baina ez da bakarra. Izan ere, oraingoan Benito Lertxundik ikastola hauen etorkizuna bermatzeko ekintza bat antolatu du. Ostiral honetan Errenterian arituko da zuzenean udalerriko Orereta ikastolak sustatutako 'Luzatu eskuhara' ekimenaren barruan.\nGaltzaraborda kiroldegian gaueko 21.30tik aurrera eskainiko du oriotarrak emanaldia. Sarrerak 21 euroren truke eskuratu ahal izango dira. Irabaziak Biriatu, Hendaia, Urruña, eta Ziburuko ikastolak laguntzera bideratuko dira. Tamalez, euskarak ez du legezko izaterik Ipar Euskal Herriko hiru probintziotan, eta ondorioz Frantziako Estatuak ez ditu ikastolak bere hezkuntza sisteman homologatzen.\nJexux Leonet, Oarsoaldea Garapen Agentziako lehendakariak adierazi duenez, «Iparraldeko ikastolek arazo ekonomiko handiak dituzte, eta gure laguntza eskaini nahi diegu, beren ekintzen zabalkundean lagunduz. Haien proiektua eta gurea proiektu bera direlako, haiei lagunduta gure burua ere laguntzen dugulako, herri euskalduna eraikitzeko».\nIkastola horiei laguntza bi modutara eskaini diezaieke. Alde batetik, kontzerturako sarrera erosi eta Benito Lertxundiren musikaz gozatuta, eta bestetik, enpresa edo elkarte gisa ekimenaren laguntzaile agertuz. Bigarren era honetara, diru laguntza jakinaren truke sarrerak jasoko dute nahi denari oparitzeko. Babesle nagusiek 100 sarrera jasoko dituzte 3,000 euroko babesaren truke; babesle laguntzaileek, 50 sarrera, 2.000 euroren truke; babesleek, 30 sarrera, 1.000 euroren truke; laguntzaileek 8 sarrera, 200 euroren truke; eta animatzaileek 4 sarrera, 100 euroren truke.\nAizkorri-Aratzeko parketxearen atsedengunea berriztatu dute, Aiaran Urdulizko ospitaleko ospitalizazio oheak prest daude


1.- Markeskua: Isasitarren Jauregia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus\n1.- Markeskua: Isasitarren Jauregia\nOtaola hiribidean, Markeskua jauregian emango diogu hasiera gure ibilbideari. Bertan, Isasitarren jauregia dugu ikusgai. Eraikuntza hau aro modernoan eraikitako jauregia da eta hirian egon ziren jauregietako bat da.\nIsasiko dorretxea Ermurantz zihoan Erret Bidearen ondoan eraiki zen. Antzinako dorretxe eta jauntxoen etxeen eredu dugu. Eraikuntza laukizuzena da, sendoa; lau isurialdeko teilatua du, egurrezkoa eta landua. Sarrera nagusian erdi puntuko arku dobeladuna eta honen gainean armarri handi eta aberatsa, Isasitarren armarria. Bitan banatuta dago: batetik gaztelu bat hiru izarrekin eta kateez inguraturik; bestetik, zuhaitz bat, baina bi azeri gurutzatu falta dira. Armarria defendatzen bi lehoi ditugu.\nEraikuntzaren historiari dagokionez, lehen bizilagunak Martin Lopez de Isasi eta Domenja Orbea izan ziren 1593. urte inguruan. Jauntxo hauek garai berean, monja kontzepzionisten konbentua sortzeko asmoa azaldu zuten. Beraiek ezin amaitu, eta gurasoen gogoa euren semeek burutu zuten. Martin Lopez de Isasi XVI. mendeko merkatari garrantzitsua izan zen, Felipe II-aren kortean egon zen, eta bere negozioak Sevilla aldera hedatu zituen. Isasitarrak pertsonaia esanguratsuak izan ziren, ezkontza estrategikoak egin zituzten, eta gorteko postu esanguratsuak lortu. Horren adierazgarri dira 1931an Errepublika aldarrikatu arte, Espainiako errege-erreginek Markeskuara egiten zituzten bisitaldi ugariak.\nGaur egun eraikina berriztu egin da eta Udako Euskal Unibertsitatearen egoitza da; aurrerantzean UEU-ren ikastetxe nagusia izango da. Ekintaldi eta jarduera ugari antolatzen dira: hitzaldi-zikloak, jardunaldiak, topaketak....\nEibarren geratzen diren eraikin zibilen artean interesgarrienetakoa da (ibilbide honetan bertan aipatuko ditugun Untzueta eta Aldatze jauregiekin batera), XX. mendean beste lau dorretxe betirako galdu ondoren: Malleatarrena (parrokia parean, gerran erre zen), Orbeatarrena (Untzagan, 1900 inguruan bota zen plaza zabaltzeko), Zumaran edo Indianokua (Aldapatxon, 1955 inguruan etxeak egiteko bota zen), eta Kontadorekua (Errebalen, gerran erre zen).\nArgazkia: Markeskua Jauregia(Felipe Loiola, Eibarko Udal Artxiboa).\n2.- Erdigune historikoa\n3.- San Andres parrokia\n4.- Urkidi torrea eta gurutzea\n5.- Aldatzeko Iñarra Jauregia\n6.- Azitaingo Baseliza\n7.- Untzuetatarren Jauregia\n8.- Sagartegieta Jauregia


hodei guztien gainetik...: 14/4/1 - 14/5/1\nCambales (2965m), Muga Nord (2676m)\nIRTEERA: Balneario de Panticosa (1636m)\nBalneario de Panticosa - Port de Marcadau : 3 ordu\nPort de Marcadau - Muga Nord : 30 minutu\nMuga Nord - Refuge Wallon : Ordu bat\nRefuge Wallon - Col d'Aragon : 3 ordu\nCol d'Aragon - Cambales : 45 minutu\nCambales - Refugio de Respomuso : Ordu bat eta erdi\nRefugio de Respomuso - Collado de Tebarray : 2 ordu\nCollado de Tebarray - Balneario de Panticosa : 2 ordu eta erdi\nIruñeatik Jacako bidea hartu behar da Pirinioetako Autobidean barrena. Jaca zeharkatuta Sabiñanigo aldera jo behar da eta bertara ailegatu aitzinetik Formigal eski estaziora doan errepidea ikusiko dugu. Errepide horretan goiti segiko dugu, Tenako bailaran zehar, eskuinetara Panticosa herrira doan errepidea ikusi arte. Errepide horretatik igoko gara, herria gibelean utzi eta Balneario de Panticosara segituz.\nBehin Aste Sainduko oporretarako eguraldi ona iragarriko eta zeuden elur baldintza onak ikusita ezin genuen aukera hau galtzen utzi. Orain edo inoiz ez! Hitzordua finkatu eta Balneario de Panticosara abiatu ginen.\n7:51 : Balneario de Panticosa (1636m)\nFurgonetan gaua pasata, Casa de Piedra aterpe mitikoan gosaldu, gauzak prestatu eta aterpearen gibeletik ateratzen den bidea hartu genuen.\nLehen eguzki izpiek inguruko eski klasiko batzuk argitzen zituzten jadanik: Garmo Negro eta Argualas mendiak.\nPoliki-poliki Panticosa behean gelditzen hasi zen.\nPorteoa luzea zen ordea eta lasai hartu beharra zegoen.\nLehen elur zatiak zapatzen hasi ginen baina guttiegi eskiak jartzeko.\nAzkenean, Cuesta del Fraile izenez ezagutzen den maldaren azpian (1900 metro inguruan) elur jarraia harrapatu genuen eta hortik goiti eskiak jantzita segiko genuen.\n9:41 : Embalse Bajo de Bachimaña (2140m)\nCuesta del Fraile gaindituta Bachimañako lehen urtegira iritsi eta gure eskuinaldean utzi genuen. Eskuinean utzi genuen baita Bachimañako aterpe berria ere.\nHemendik aitzin elurra nahi bezain bertze aurkituko genuen.\nBachimañako bigarren urtegia ere gure eskuinetara utzi eta iparraldeko norbidea hartu genuen metro batzuk galduta. Infiernos mendietara doan bidea gure ezkerretara utzita kanale baten bila abiatu ginen. Kanaleak Pecicoko lakuetaraino eramanen gintuen.\nGure eskuinetara Bramatueroko urtegia utzi genuen. Hortik ere badaude eskiatzeko moduko ibilbideak.\nKanalean goiti abiatu ginen Bachimañako urtegirik altuena gibelean utziz.\n10:42 : Ibones de Pecico (2455m)\nKanalea gaindituta Pecicoko lakuak utzi genituen gure eskuinetara.\nHauen gainean Gran Facha mendia ageri zen ikusgarri.\nGu ordea, iparralderuntz gure eguneko gailurraren azken maldak igotzen hasi ginen.\n11:13 : Muga Nord edo Marcadau (2676m)\nAzken malda tente xamar batetik eskiak jantzita harrapatu genuen gailurra. Gran Facha eta Infiernos mendien ikuspegia ikaragarria zen bertatik.\nBaita Vignemale aldera ere...\nGailurretik gure lehen etapa honen bukaera puntua ere ikusten genuen. Marcadauko bailararen behekaldean Wallon aterpea ageri zen.\n11:46 : Port de Marcadau (2541m)\nBeheiti abiatu ginen eta iparraldera pasa ginen bi bailarak elkartzen dituen lepo honetatik. Jaitsi baino lehen, gure eguneko gailurrari argazki bat. Ezkerrean Muga Nord eta eskuinean Muga Sur, metro batzuk altuagoa.\nUdaberrik elur goxoan barrena Marcadau haranean barneratu ginen ziztu bizian. Aterpea begibistan genuen jadanik.\n12:20 : Refuge Wallon (1865m)\nGure lehen etapa inguru eder honetan akituko zen, Wallon aterpe zaharrean. Zaharra izan arren, ongi dago eta onena gela ttikiak dituela. Guretako izanen genuen gela bat. 120 pertsonarentzat lekua izan arren 8 bertzerik ez geunden bertan, beraz luxu bat.\nGelako leihotik genuen ikuspegia ere ez zen gibelera gelditzen. Ezkerrean igo berria genuen Muga Nord, erdian Falisse eta eskuinean Gran Facha edo Grande Fache handia.\n8:05 : Refuge de Wallon (1865m)\nAfari ona eta gau ederraren gibeletik, zazpietan ernatu eta ilargiak egun onak eman zizkigun Marcadauko lepotik.\nGosaldu, gauzak prestatu, erregeari fax bat bidali, zorrak kitatu eta goiti!\nBezperan ezkerreko amildegitik jaitsi baginen, oraingoan eskuineakoa hartu genuen ipar mendebalderantz.\nLehen zatian abentura ederrak pasatuko genituen erreka bat zeharkatzeko. Ondorioa bi eski uretan eta eskerrak laister harrapatu genituela. Sustoa pasata, gora egin genuen.\nWallon kokatuta dagoen lautadatxoa eta Vignemale ederra gibelean utzi genituen.\n9:21 : Lacs d'Opale (2258m)\nLakuen zonaldera ailegatuta, Camableseko lepora doan bidea eskuinetara utziko genuen eta guk Petite Fache menditik jaisten den ertzari segiko genion Aragongo leporaino. Eguneko gure helburua zen Cambalea aitzinean genuen.\nOpaleko azken lakua gibelean uzten.\nLaku horretatik aldapa tentea gainditu behar Aragongo glaziarra kokatuta dagoen bailaratxoa harrapatzeko.\nElur gogorra harrapatu genuen puntu horretan eta eroriz gero txirrista luzea genuen, beraz nik eskiak kenduta pasa nuen malda eta Txominek kutxilekin. Aragongo lepoa hurbil zegoen jadanik. Bere ezkerretara Pene d'Aragon eta eskuinetara Cambales.\n11:08 : Col d'Aragon (2808m)\nLepora ailegatuta Cambales mendia igotzeko kutxilak jartzera gelditu ginen. Azkn metroak aldapa tente xamarretik egiten dira eta elurra gogor zegoen.\nTxomin Cambaleseko hego mendebaldeko maldan aitzinean Balaitous handia duela.\nGailurra baino pixka bat beheitiago eskiak kendu eta azken metroak oinez egin genituen arista errazetik.\n11:34 : Cambales (2965m)\nGailurretik ikuspegi bikaina genuen. Irudian bigarren gaua pasako genuen Respomuso ingurua. Baita gibelean Telera eta Aspe inguruak ere.\nBaina hemengo erregea Balaitous da.\nIparraldera ere ikuspegi zabala eskaitzen zuen gailurrak.\nBi Fachak, ezkerrean ttikia eta eskuinean handia. Zer mendi ederra den hau ere!\nEta urrunago bertze errege bat: Vignemale.\nGailurrean tartetxo bat egonta, jaitsierarako prestatu ginen. Lehen zatian elur gogor xamarra harrapatu genuen baina gero goxoagoa. Irudian, Gran Facha mendiko bide normala, iparraldeko arista.\nHorrela, Campo Planok osatzen duen amildegi hestutik izen bereko urtegiraino iritsi ginen. Hemen tarte bat hartu genuen zerbait jan, edan eta deskantsatzeko. Bero dexentea egiten zuen. Ondotik, foka-larruak berriz jantzi eta Respomusoko aterpera joateko gainditu behar genuen muinotxo bat igotzen hasi ginen. Zirkuko ikuspegia ikaragarria zen. Lehen aldia nuen inguru honetan eta erabat harrituta gelditu nintzen.\n14:33 : Refugio de Respomuso (2140m)\nHorrela akitu genuen gure bigarren etapa, Respomusoko aterpe ezagunean. Normal hemen jendea ibiltzea, ingurua bikaina baita. Aterpe ederra da Respumosokoa. 105 lagunentzat du lekua eta arras erosoa da. Hotela dirudi aterpea baino gehiago. Hori bai, agian janari gutti xamar ateratzen dute, bai afaltzeko eta baita gosaltzeko ere.\nIlunabarra Respomuson. Eskuinetara, biharamunean gurutzatuko genuen Tebarrayko lepoa ageri da.\n8:11 : Refugio de Respomuso (2140m)\nBerriz ere zazpietan ernatu eta azken etapari ekin genion. Hego ekialdera abiatu ginen Llena Cantal mendia erreferentzia gisa hartuta.\nRespomuso ingurua goizeko argitan eta bere gainean Frondella mendiak.\nIgoera Llena Cantal eta Tebarray mendien artean dagoen zirku politetik egiten da.\n10:14 : Collado de Tebarray (2782m)\nAzken zatian fokekin arazoak izanda, azken metroak eskiak bizkarrena nituela egin behar izan nituen.\n10:22 : Collado del Infierno (2721m)\nTxomin Tebarray mendira igotzen zen bitartean, ni Infiernoko lepora joan nintzen eta han egon nintzen tarte batean atseden hartzen. Inguru ikaragarria da Tebarrayko lakukoa.\nLepoaren bertze aldean, jaitsierako zatia ikusten zen. Ibones Azules lakuetatik berriz ere bi egun lehenago pasatu ginen Bachimañako urtegiraino.\nZati honetan zeharkaldiko elurrik onena aurkitu genuen eta asko dusfrutatu genuen. Gainera, Infierno mendien azpian eskiatzeak ez du preziorik! Ederra!\n12:13 : Embalse Bajo de Bachimaña (2140m)\nPuntu honetan itxi genuen zirkuitua, baina oraindik kotxera zati bat gelditzen zen. Hasieran eskiatuz...\n...baina gero eskiak kendu eta oinez.\nDena den, zeharkaldia burutu izanaren pozarekin erraz egin genituen azken metro horiek.\nInguru eder honetatik...\n13:50 : Balneario de Panticosa (1636m)\nHorrela akitu genuen hiru eguneko zeharkaldi eder hau, eguraldi bikainarekin eta ingurune zoragarrian.\nAkitzeko zeharkaldiko bideoa:\nEgilea: Estebe ordua: 04:29 1 iruzkin:\nEtiketak: Cambales (2965m), Muga N. (2676m)\nAcue / Gabedaille (2258m)


30 urte itzulika. Noticias de Navarra\nEuskal itzultzaile, zuzentzaile eta interpreteen elkarteak (Eizie) 30 urte bete ditu;lanbidearen estatusaren eta profesionalizazioaren defentsa eta trebakuntza dira oraindik, sortu zenean bezala, elkartearen helburuak.\nArantzazu Zabaletaren erreportajea - 2018(e)ko urtarrilaren 20a, larunbata - 06:13etan eguneratua\nAutonomia lortu berria, itzulpen beharrak bistakoak ziren 1980. urte inguruan. Martuteneko itzultzaile eskola zabaldu zuten urte horretan bertan, udazkenean. Eskuz eta hiztegi mardul baten laguntzaz itzultzen zituzten orduan testuak irakasle moduan aritzen zirenek. Irakasle horiek eta eskola hori izan ziren 1987. urtean sortu zen Euskal Itzultzaile, Zuzen-tzaile eta Interpreteen Elkartearen (Eizie) abiapuntua. 30 urte bete berri ditu elkarteak.\nOrdutik egoera nabarmen aldatu da, alde batetik, teknologia berrien garapenarengatik eta teknologia horiek erabiltzen aitzindari izan da elkartea. Beste aldaketa nagusi bat ere antzeman du Karlos del Olmo bazkideak: “Elkartea sortu zenean zuzendaritzako guztiak gizonezkoak ziren, Lourdes Auzmendi izan ezik;orain alderantziz gertatzen da, gizon bakarra dago eta gainerakoak emakumezkoak dira”. Juan Mari Lekuona izan zen lehen lehendakaria eta gaur egun Idoia Gillenea da elkarteko zuzendaritzako buru.\n23 urte daramatza elkartean Del Olmok eta zuzendaritzatik pasatakoa ere bada. Egun elkartearen Senez aldizkaria zuzentzen du eta Donostiako Udaleko itzultzaile eta interprete da ogibidez. Denbora honetan guztian bazkide kopurua ere handitu dela kontatu du: hasieran 100 bat lagunek osatu zuten Eizie eta egun 400 bazkide inguru dira, guztiak itzultzaile, zuzentzaile edo interprete profesionalak.\nIzan ere, elkartearen helburu nagusia hasieratik lanbidearen estatusaren eta profesionalizazioaren alde egitea izan da, alde batetik, eta profesional berriak trebatzea ere bai, bestetik. Horretarako hainbat eta hainbat ikastaro antolatzen dituzte urtero, bazkideentzat eta baita itzulpengintzan elkartetik kanpo aritzen diren ez profesionalentzat ere.\nMartuteneko Eskola sortzearen ideia edo enkargua Euskaltzaindiak eman zion Xabier Mendigureni. Euskara batua finkatuta zegoen eta horren aldeko hautua garbia zen, baina hizkuntza bateratua garatu eta gauzatu behar zen, paperetatik eta arauetatik errealitatera eraman behar zen, erabili behar zen, eta korpusa zabaldu, alor berrietara egokitu... Eta horri ekin zioten itzultzaile, zuzentzaile eta baita interpreteek ere.\nLehen urte haietan Senez aldizkari profesionala ere sortu zuten, 1984.ean, Martuteneko Eskolako irakasleen eskutik eta UZEIrekin elkarlanean (lehen alean bakarrik aritu ziren elkarrekin). Irakasle horiek beraiek izan ziren hiru urte beranduago Eizie sortzea erabaki zutenak, profesionalen topagune izan zedin, kolegio profesionalen moduan.\nEuskararen normalizazioaren bidean beharrak garbiak ziren eta hu-tsuneak, hamaika. Bat oso garbi ikusi zuten: literatura unibertsala euskaratzeko beharra. Eusko Jaurlaritzak dirua jarri zuen eta mundu mailako titulu onenak euskaratzeko lehiaketa publikoak deitu zituen. Horretan jarraitzen dute eta gaur egun mundu osoko literaturaren ia 200 gailur daude irakurgai euskaraz. Berriki, gainera, Urrezko bilduma ere abiatu dute, garai batean itzulitako lanak eguneratu eta berrargitaratzeko.\nBeste hutsune bat sortu berria zen EITBrekin etorri zen 80ko hamarkadan bertan: euskara batuaren estandarizazioa ahozkotasunera eraman behar zen eta hori lantzeko itzultzaile talde berezia sortu zen. Hasieran, batez ere, oso arrotza egiten zitzaien ikusleei itzulitako pelikulak ikustea eta hesi hori gainditzea izan dute helburu urte hauetan guztietan.\nBeste hesi bat gainditzen ere saiatu dira, literaturan bertan itzulpengintzaren kontrako jarrerarena, jatorrizko testuen defentsa aitzakia. Eta hor ere aurrera egitea lortu dute. “Euskararen kasuan, Anjel Lertxundi eta Bernardo Atxaga bezalakoek aitortu dute euskarazko itzulpengin-tzak elementu berriak eman dizkiola literaturari”, azaldu du Del Olmok.\nEuskal erakundeek eta bestelakoek antolatutako ekitaldiak biderkatzen hastean, interpreteen beharra ere garbia zen. Hasierako urte haietan kabinarik gabe aritzen ziren eta formazioa falta zitzaien. Egoera aldatu da baina, gaur egun, oraindik, interpretearena osperik gabeko lanbide baten moduan har-tzen dutela askok uste du Del Olmok.\nOspe hori, orokorrean, itzultzaile eta zuzentzaileek ere ez dutela dirudi eta gaur egun teknologia berriei esker egiten diren itzulpen mekanizatuek eta automatikoek ere ez dute horretan lagundu. Horregatik, lan profesionalaren kalitatearen eta beharraren aldarria egiten jarraitzen du EIZIEk.\nBatzuen eta besteen profesionalizazioan indarra egin eta hori lortzeko formazioa bultzatzen ere saiatu da. Hasieran Martuteneko Eskolako agiri ez ofizialak ziren euskal itzultzaileen titulu bakarrak;aurrerago EHUn master bat sortu zen eta egun gradu bat dago: lanbide hori jorratu nahi duten gazteek aukeratzen duten bidea izaten da hori nagusiki. Unibertsitatean presentzia izateak euskal itzulpengintza maila zientifikora eraman duela nabarmendu du Del Olmok, alor horretako tesiak eta doktoreak sortzen ari baitira azken urteotan. Haien eskutik doa ikerketa eta itzulpengintzaren teoria;horiei begira, Eiziek praktikarekin jarrai-tzen du bien bitartean.\nItzultzaile, zuzentzaile eta interpreteen topagune eta gogoetarako gune da eta eguneroko zalantzak argitzeko gunea ere bai. Teknologia berriei esker eta Interneti esker, baliabide guztiak guztien esku jartzen ditu pantaila bakarrean. Munduko beste hizkuntzetako elkarteekin harremana ere mantentzen du eta batzuen eta besteen ekarpenak baliotsuak direla dio Del Olmok.\nEiziek itzultzaileak biltzen ditu baina, gaur egun, duela 30 urte bezala, argitaletxeek erabakitzen dute nagusiki zer itzuli literaturari dagokionez. Hala ere, hor ere jauzi nabarmena ikusi du Del Olmok: hasierako urteetan gaztelaniazko eta ingelesezko lanak itzultzen ziren gehien bat eta, gaur egun, gazteak ingelesezko jatorrizko testu asko irakurtzeko gai direla, beste hizkuntza batzuk aukeratzen dituzte. Hala, japonieratik, txineratik edo arabieratik euskaratutako liburuak ohikoak dira.\nBeste berrikuntza bat formatuei dagokie, indartzen ari diren formatu berriei egokitutako itzulpengin-tza jorratzen ari baitira: webguneak, bideojokoak, komikiak, antzerkia...\nDena den, Del Olmok gaur egun oraindik ere itzulpen politika orokor baten beharra dagoela uste du, lehentasunak argitzeko alor desberdinetan eta esfortzuak eta lana norabide zehatzetan bideratzeko.\n2017 urtearen bukaeran bete ziren Eizieren sorreraren 30 urteak eta urteurrena ospatzeko elkartean hasieratik lanean aritu direnei omenaldi modukoa egin zieten abenduan Donostian. Elkartearen sorreran lan egin zuten guztien izenean esker ona eta oroigarria jaso zuten Lurdes Auzmendik, Xabier Mendigurenek eta Josu Zabaletak.\nMartuteneko Eskola. 1980. urtean sortu zen itzultzaile, zuzentzaile eta interpreteak trebatzeko. 1987. urtean sortu zen Eizieren abiapuntua izan zen. Juan Mari Lekuona izan zen lehen lehendakaria eta harekin batera osatu zuten zuzendari-tza batzordea Xabier Mendigurenek, Josu Zabaletak, Ramon Etxezarretak, Juan San Martínek eta Lurdes Auzmendik.\nHelburuak. Hasierako helburuek indarrean jarraitzen dute: lanbidearen estatusaren defentsa eta langileen trebakuntza. Hasieratik formakuntza tailer eta ikastaroak antolatzen jarraitzen du.\nBazkideak. Eizieko bazkideak itzultzaile, zuzentzaile eta interprete profesionalak dira.\n‘Senez’. Euskal itzulpengintzaren inguruko aldizkari profesionala da eta 1984. urtetik argitaratzen da.\nTeknologia berriak. Elkartea aitzindari izan da teknologia berrien erabileran eta haiei esker baliabide asko digitalizatu eta itzultzaileen eskura jarri ditu Interneten bidez.


Activilandia | Energia hazteko\nElikadura osasuntsua sustatzea eta egoneko bizitza murriztea.\nActivilandia jolas-parke erraldoia da, Lehen Hezkuntzako ikasleen artean elikadura osasungarria eta bizimodu aktiboagoak sustatzeko baliabide didaktikoak eta elkarreraginezo jolasak dituena. Online bidezko jolas-parke hezitzaile honek dituen edukiak ugariak bezain anitzak dira. Sportacos izeneko astronauta batek kirola egitera bultzatzeko online jarduerez gain, ikasleentzako elkarreraginezko sukaldaritza-eskolak ere baditu Activilandiak, Itzelezko Paulo sukaldari alaiaren eskutik. Horrez gain, plataformak badu beste baliabide interesgarri bat: Sumendi-erronka, kirola egitean indartsu egoteko haurrek zein elikagai osasuntsu aukeratu behar dituzten irakastea du helburu duena. Bestalde, ikasgelan erabiltzeko material didaktikodun fitxak eta kalean egiteko jolasak ere baditu, haurrak beren eguneroko bizimoduan kirolaren eta elikadura osasuntsuaren garrantziaz ohar daitezen.


Trolla jaiotzez, ez egitez - - Guaixe.eus\nTrolla jaiotzez, ez egitez\nIune Trecet Obeso 2021-09-13 10:34\nMunduko pertsonen ia erdiak dauka Interneterako sarbidea, eta gutxi gorabehera hirutik batek egunero erabiltzen ditu sare sozialak. Sozializatzeko modu berri horrek figura berri bat ekarri du gure bizitzetara: trolla.\nWikipediaren arabera, troll hitza iskanbila dibertimendu moduan bultzatzen duena izendatzeko erabiltzen da, eztabaida nahita sustatzen duena, parte hartzaileak haserraraziz eta haien artean zatiketa bultzatuz. Askotan esaten da, sareak ematen duen anonimotasunaren ondorioz, erabiltzaile batzuk troll bihurtzen direla. Baina hori ez da erreala.\nAarhus Unibertsitateko 'Sareko liskar politikoen psikologia' ikerkuntzaren arabera, Internetek ez ditu erabiltzaileak gogaikarri bihurtzen; jarrera horiek dituztenen bozgorailu da Internet. Hau da, sareko eztabaidetan jendea ez da oldarkorragoa jartzen, aldiz, jarrera horiek ikusgarriagoak dira eta leku gehiagoetara iristen dira.\nUler genezake online sortzen diren debateetan errazago erasotzen dugula parean dagoena. Ez dugu jendearen aurpegia ikusten, eta idazteko erritmo azkarrak gaizki ulertuak ekar ditzake, baina ikerketak argi utzi duena da denok ez dugula erasotzaile izateko joerarik. Ondorioz, nahiz eta horretarako aukera sortzen den, pertsona batzuk oldartu egingo dira eta beste batzuk ez.\nAzken finean, sarean ditugun erlazioak bizi garen gizartearen isla dira. Sare sozialetan pertsona lodi bati eraso egiten dion berberak, kalean pertsona horri "lodia!" oihu eginen dio. Sarean eraso arrazistak egiten dituen trolla, diskoteka batean sartzen utziko ez dizun pertsona bera da. Edo online homosexuala izateagatik gaizki tratatzen duen pertsona, asteartean 'marikoia' deituz Gasteizen ukabilkadaka aritu zena izan liteke. Sareak egiten duena da jarrera horiei guztiei zabalpena eman.\nTroll horien profilari dagokienez, ezaugarri garrantzitsuena enpatia falta izaten da, batez ere beste pertsonek sentitzen dutena ulertzeko garaian. Horrekin batera, sadismoa eta autoestimu altua izanez gero, trolla izateko aukera areagotzen da.\nEnpatia faltaren ondorioz, ezin dugu eraso hauen aurrean gizatasuna eskatu eta min eman digula erakusteak trollen jarrera areagotzea ekar lezake. Horregatik, garrantzitsuena da bozgorailu efektua geldiarazteko "Don't feed the troll" edo "Ez elikatu trolla" jarrera hartzea, jaramonik ez egitea. Baina isilik gelditu nahi ez baduzu, Donestecheko emakumeek* dioten bezala, aliantzak egin zure komunitatean eta denen artean egin aurre trollari. Horretarako aukera ugari daude: salaketa publikoa, eztabaida, umorea... nork bere bidea aukeratu beharko du. Ez egin zuk bakarrik aurre.


Iruñerriko Ikasle Autodefentsa Sarea\nIkasleen bizi baldintzak hobetzeko hainbat neurri aldarrikatu ditu Iruñerriko Ikasle Autodefentsa Sareak\nDuela aste batzuk abiatutako kanpainan bildutako testigantzak eta identifikatutako beharrak aurkeztu ditu Iruñerriko Ikasle Autodefentsa Sareak. Lan kargarekin, komunikazioarekin, materialarekin edota ebaluazio irizpideekin lotutako eskaerak egin ditu.\n2020ko apirilaren 6a\nSalbuespen egoeran "bigarren hezkuntzan diharduten langile klaseko ikasleek bizi duten egoera" salatu du Iruñerriko IASek\nAlarma egoeran ikastetxeek ezarri duten urrutiko irakaskuntza metodoak "banaketa" eragin du metodo hori "mantentzeko gaitasunak dituztenen eta proletarizatuen dauden ikasleen artean", Iruñerriko Ikasle Autodefentsa Sareak azaldu duenez. Izan ere, hainbat familiaren baliabide falta aipatu dute. Bestalde, urrutiko irakaskuntzak "edukiak ulertzeko" sortzen dituen zailtasunak nahiz selektibitatearen harira batxilergoko ikasleek bizi duten "ziurgabetasun egoera" salatu ditu IASek. "Klase elkartasuna" aldarrikatu eta "langile klaseko familien beharrei erantzungo dieten alternatibak eraikitzeko" beharra azpimarratu ditu, hala.\nPaz de Ziganda ikastolara martxa egin du IASek, "propaganda politikoa egiteko askatasun osoa" aldarrikatzeko\nHeziguneak askatasun politikoak "sistematikoki" urratzen dituela salatu zuten ikasleek ostegunean, eta ikastola propagandaz bete ostean, bi exijentzia egin zizkioten zuzendaritzari: "propaganda politikoa egiteko askatasun politiko osoa" eta "IASen jardunaren aurkako mehatxuak amaitzea". Zuzendaritzako kideek lehendik uko egin zioten elkarrizketa mahaia osatzeari, eta ostegunean ez zien bulegoko atea ireki kanpoaldean bildu ziren ikasleei. IASek deituta, Iruñerriko ikastetxeetan goizetik izan ziren paroak ostegunean, eta nabarmena izan zen Poliziaren jazarpena hasieratik. Zazpi ikasle identifikatu zituzten guztira.\nIruñerriko Autodefentsa Sareak elkarrizketa mahaia zabaltzeko proposamena luzatu dio Berriozarko ikastetxeko zuzendaritzari\nIruñerriko Autodefentsa Sareak, Berriozar DBHIn borrokak aurrera eraman ahal izateko hainbat "oztopo" salatu zituen publikoki. Ikastetxeak ikasleen askatasun politikoak "ez bermatzea" ikusten dute egoeraren arrazoi nagusi gisara. Gaiaren inguruan "modu egokian aritzeko", ikasleriaren ordezkaritza batekin biltzea eskaini diote zuzendaritzari, Gabonetako oporrak hasi aurretik.\nBideo-zaintza kamerak kendu dituzte Eunate ikastetxetik\nEunate ikastetxean 13 bideo-zaintza kamera jarri zituen Nafarroako Hezkuntza Sailak, eta horren aurkako borroka hasi zuten ikasleek ikasturte hasieran. Ikasleen eskaerak onartu dituzte azkenean; Iruñerriko Autodefentsa Sareak jakinarazi duenez, pasa den asteazkenean kendu zituzten kamerak. IASeko kideen arabera, ikasturtean zehar gauzatutako dinamikak agerian utzi du "autodefentsa sareak direla tresna eraginkorrenak" ikasleen arteko bereizketa gainditzeko eta beren interesak bermatzeko.\nIruñerriko Autodefentsa Sarearen borrokak Eunatetik kamerak kentzea lortu du\nIruñerriko Autodefentsa Sareak sare sozialetan jakinarazi duenez, Nafarroako Hezkuntza Departamenduak aste honetan bertan kenduko ditu kamerak Eunatetik. Hilabeteetako borrokaren ostean lortu dute garaipena. Eunateko ikasleek jarri zuten martxan borroka; gerora, baina, Iruñerria osoko ikasleak batu ziren, auziak dimentsio nazionala ere laster hartu zuelarik.


genre_facet:"EIMAk onetsitako materialak" author_facet:"Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak" author_facet:"IRALE (2005-2006 ikasturtea)" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Sekuritate baldintzetatik deribatutako arriskuak (Modulua)"\nGeneroa / Forma: EIMAk onetsitako materialak Egilea: Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak Egilea: IRALE (2005-2006 ikasturtea) Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Sekuritate baldintzetatik deribatutako arriskuak (Modulua)\n2 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 2 Fabrikazio Mekanikoen Industrietako Segurtasun Planak (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 2 Kalitatearen kudeaketa,laneko arriskuen prebentzioa eta ingurumen-babesa (Modulua) Gehiago ... 2 Lan Arriskuen Prebentzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Lanbide Heziketa 2 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 2 Mantentze-lanen eta kalitatearen prozesuak eta kudeaketa (Modulua) 2 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Metal-eraikuntzak (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua) Sekuritate baldintzetatik deribatutako arriskuak (Modulua) 1 Linea automatizatuen muntaia- eta mantentze-lanak (Modulua) 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Estaldurarik ezak kontratua eteteko eta telefonoaren txarteleko kopuru erabili gabea itzultzeko aukera ematen du | Revista\n: Estaldurarik ezak kontratua eteteko eta telefonoaren txarteleko kopuru erabili gabea itzultzeko aukera ematen du\nErabiltzaile batek sakelako telefonoa erosi eta Amena operadorearen zerbitzua kontratatu zuen, eskaintza berezi bat iragartzen zen unean: 20.000 pezeta deietan doan eta laster estatu mailako estaldura propioa izateko konpromisoa; bitartean beste operatzaile baten zerbitzua inolako kostu gehigarririk gabe erabili ahal izango zutela ere iragartzen zen.\nLehen hilabeteetan ongi funtzionatu zuen zerbitzuak, baina Amenak ezin izan zuen bere sarea agindutako epean bete eta une horretatik aurrera erabiltzailearen herritik ezin izan zen Amenaren bitartez deirik egin eta jaso. Kontratua ez zela bete kontsideraturik, kontratua bertan behera uztea eta kalte-ordainak eskatu zituen erabiltzaileak Bartzelonako Lehen Instantziako Epaitegian.\nEpaitegi horrek 2000ko uztailaren 20an emandako epaian, frogatutzat jo zituen estaldura arazoak eta horrek, egiaztatu egiten zuen kontratua ez zela bete eta bertan behera uztea ebatzi zuen, inolako kosturik gabe. Halaber, estaldurarik ez zegoelako txartelean erabili gabe geratu ziren 9.591 pezetak eta Movistar Activa txartela erosteagatiko kopurua ere Amenak itzuli egin behar zituela ebatzi zuen Epaitegiak. Kalte moralengatiko kopurua gehitzea ezetsi egin zen, ez baitzen frogatu.


OpenMaker ekimenak hautatutako 5 proiektuak aurkeztu ditu - SPRI\nOtsailaren 22an topaketa ireki bat egingo da Zamudion\nOpenMaker ekimen europarraren helburua da zubiak eraikitzea industriaren eta maker mugimenduaren artean, lankidetza-sareak sortzeko eta sare horien bidez negozio-eredu, produktu eta prozesu berriak lortzeko. Europan lau gune aktibatu dira horretarako, horietako bat Bizkaiko Teknologi Parkean, Tecnalia zentroak koordinatzen duena. LES –Local Enabling Space- bakoitzean bost proiektu pilotu garatuko dira, eta Euskadiko guneak dagoeneko jakinarazi du zeintzuk izango diren OpenMaker ekimenean parte hartuko duten proiektuak.\nOtsailaren 22an aurkeztuko dira aukeratutako bost ideiak, maker munduko eta 4.0 industriako profesional eta zaleei zuzendutako jardunaldi batean. Topaketa horretan ezagutzera emango dira datozen hilabeteetan Tecnaliak koordinatutako LES gunean garatuko diren proiektuak eta, horrez gain, bertaratuek aukera izango dute elkarren arteko konexioak sortzeko eta OpenMaker plataforma digitala ezagutzeko.\nHona hemen proposamen batzuk: menpekotasuna duten pertsonen erorketak detektatzeko alarma bat, metalezko 3D inprimagailuak sortzeko proiektu bat, hiriko nekazaritza jasangarrirako sistemak eta zeramikan berritzeko ekimen bat. Horietako bakoitza garatzeko, maker arloko eta industriako profesionalak elkarlanean arituko dira 9 hilabeteko azelerazio-prozesu batean, eta OpenMaker ekimenak finantzatuko ditu.\nEuropako Batzordeak bultzatzen du ekimena, konexio berriak sortzeko manufakturaren munduaren eta maker komunitatearen artean 4.0 industriaren testuinguruan. Zamudioko Local Enabling Space zentroaz gain, badira beste hiru gune Italian, Eslovakian eta Erresuma Batuan. OpenMaker Meet the Champions jardunaldia Bizkaiko Teknologi Parkeko 204 eraikinean egingo da, SPRI Taldeak Bizkaia Enpresa Digitalaren bitartez koordinaturik eta Tecnaliak antolaturik.


Lañoko gobak - Felix Ugarte Elkartea\nPublicado por Felix Ugarte Elkartea | Jun 6, 2012 | Salidas Espeleología | 0 |\nJoan den asteburuan, taldeko sei kide elkartu ginen Kakuetara joateko asmoarekin, baina kotxea matxuratu zenez, plana aldatu eta Trebiño aldera abiatu ginen, lur azpiko beste motatako zulo artifizial batzuk bisitatzera.\nLañoko herrira iritsi baino lehen, haitzuloen multzoak ikusten dira errepidearen bi aldeetan, Las Gobasekoak (13 koba) eta Santorkariakoak (beste 18 koba). Zalantzarik gabe, inguruko haitzuloen kontzentrazio handienean eta penintsulako eremutorio zabalenetakoa.\nOnartua dago hasiera VI-garren mendean izan zutela eremutarren multzo hauek. Baina pittin bat geroago, VII. mendearen inguruan, nekazari eta biltegiak bizi izan ziren, elizak eta etxebizitzak haitzetan eraikinez. Ukaezina da, bi multzo hauen artean etxoletan biziko zela populazio gehiena, errekak ureztatutako gunean.\nHainbat elizetako motak mantentzen dira bi aldetan, bakarrekoak eta bi absidekoak.\nEtxebizitzei dagokienez ere, bi tipologia aurkitzen ditugu, ohikoenak, areto eta sarbide bakarrarekin, dimentsio txikikoak. Santorkarian beste motatako etxebizitza bat aurkitzen degu, zabalagoa eta bi aretokoa.\nZoritxarrez, ez dira egitura eta arkupeak bezalako zur elementurik mantentzen, nahiz eta euskarriak eta haitzuloen kanpokoko pareta harritsuetako markak mantendu. Tamaina txikiko biltegi bakar batzuk ere daude, leku helezinetan.\nHorrela mantenduko da herria IX. mende arte, populaziorik gabe gelditu zenean. Garai honetatik aurrera, Lañoko herriak nekropoli bezala erabiltzen hasiko ditu haitzuloak.\nAita Barandiaran bezalako beste arkeologo handiak, Agustin Azkarate edo Pakita Saenz de Urturi, ikertu dute mistizismoko sehaska hau.\nAnterior 2012ko Espeleolaguntza hastapen ikastaroa Gipuzkoan\nSiguiente Valporquero-ko koba


«Idiazabal Gazta bikainak ditugu orain, baina beste gazta asko utzi ditugu bidean» - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nMikel Zeberio gastronomoari ez zaio gustatzen nongoa den esatea. «Nire jolasa da. Bizkaian gipuzkoarra naiz, eta Gipuzkoan bizkaitarra. Baina nafarra ere sentitzen naiz». Su eta plater artean jaio zen, eta bizi guztia darama bertan. Aurtengo Gastronomia Saria jaso du egindako kazetaritza lanagatik. «Halako sariak adinean gora doazen jendeari ematen zaizkio. Zerbait esan nahiko du», dio txantxetan.\n2018ko Gastronomia Saria eman dizute. Nola hartu duzu saria?\nOrain dela urte batzuk ez nioke horrenbeste garrantzi emango sariari. Bidean sari asko eman dizkidate: Euskal Herri mailan gastronomia kazetari onenaren saria jaso nuen behin, baita komunikabide onenarena… Eta Espainia mailan bertako jakiak defendatzeagatik sari bat eman zidaten aurretik. Orain hau heldu da. Nolabait esatearren, mundu berri baterako pasaportea da. Oso jende gazte gutxi dago sari hau duena. Baina gustura hartu dut. Azken finean, zure lanean profesionala bazara, aitortzak iristen dira.\nZenbat urte daramatzazu gastronomia munduan?\nBizitza osoa. Nire arbasoak ere mundu horretatik datoz: nire osaba Donostiako alde zaharreko Bartolo jatetxeko arduraduna izan zen. Aitak, bera ere ataundarra, sukaldaritza ikasketak egin zituen Donostian eta, gero, mundu osoan ibili zen: Madrilgo (Espainia) Westin Palace hotelean egin zuen lan, Angoulemen (Frantzia) eta Saint Etiennen (Frantzia) izan zen gozogintza ikasketak burutzen… Azkenik, ibili–ibilian, Bilboko Hotel Carlton hoteleko sukalde buru izaten amaitu zuen. Beasainen ere gozotegi bat izan zuen. Bertan egin zuten Euskal Herrian egin zen lehen arroz–pastela, atzerrian jasotako berrikuntzak bertara ekarri baitzituen. Aitaren aldeko familiak Ordizian ere bazuen taberna bat edo beste; amaren aldetik ere jaso dut influentzia hau. Beraiek ere taberna ugari izan zituzten. Tartean, bat Moyua plazan, Bilbo erdi–erdian. Beraz, esan daiteke, ni jaio baino lehenago jada banengoela gastronomia munduan.\nEz zenuen beste irtenbiderik.\nNik Magisteritza ikasketak egin nituen, eta urte batzuetan klaseak eman ere bai. Baina nire hurbileko guztiak gastronomia munduan ikusten nituen, eta nik ere banuen har hori. Horregatik, birritan pentsatu gabe, taberna bat zabaldu nuen Bilbon: Bordatxo taberna, Deustun. Gaztaren inguruan eraikitako taberna baten ideia nenbilkien buruan, baina azkenean jatetxearen bidea hartu zuen.\nBaina gaztagintza ez zenuen baztertu.\nEtxean artalde handia genuelako egin nahi nuen zerbait gaztarekin. Familian gazta asko egiten genituen. Ehun bat gazta egingo genituen, eta 1982. urterako oso zifra potoloak ziren horiek. Bordatxo jatetxea bilakatu zenean, ez nion uko egin gaztari. Plentzian gaztandegi bat antolatu nuen. Euskal Herriko gazta desberdinez gain, garai hartan bertan ezezagunak ziren gaztak egiten hasi ginen itsas ertzean: Europako gaztak, Herbehereetako moldeekin… Nahiko gazta bitxiak egiten genituen. Gainera, ehun urte atzera egiten zituzten bezala egiten genituen gaztak: ez genituen prentsatzen, eskuz ematen genien gatza, ez genituen gatzuretan sartzen, beroaren bidez ontzen genituen…\nErraz moldatzen zinen jatetxearekin eta gaztandegiarekin batera?\nErabateko dedikazioa eskatzen zuen. Posible zen Bordatxoko lanak gaueko ordu txikietan amaitzea afariak eman behar zirelako, eta biharamunean goiz esnatu beharra gazta egiteko esnea lortzeko. Baina esnea erosten nien artzainen bizimodua ez zen hobea. Jendeak uste du artzainaren bizitza ederra dela, bukolikoa. Baina ez da hala. Oso gogorra da. Garai haietan, neguan, epeltasunaren bila artzain asko etortzen ziren Bizkaira Araba, Gipuzkoa eta Nafarroatik. Argirik eta urik gabeko txabola batzuetan igarotzen zuten negua, egoera latzetan. Kontuak kontu, gustura egiten nuen lana zen, eta urte luzez ibili nintzen. Harik eta behin, gidatzen ari nintzela lo hartu eta istripua izan nuen arte. Egun horretan emazteri dena utziko nuela esan nion. Markos Larraurik eta Julen del Curak jarraitu zuten gaztandegiarekin.\n«Askotan hitz egiten dugu gaztari buruz, baina gutxitan artzainen inguruan»\n«Gazta purua egin nahi genuen, eta gaizki egiten diren gauza asko alboratu»\n«Gastronomiaren atzean herri baten historia dago, eta horri eutsi egin behar zaio»\n«Modernitatea beharrezkoa da. Zirikatzailea denez, aurrera egiteko ezinbestekoa da»\nPlentziako gaztandegia oso berritzailea izan zen?\nApur bat zoratuta geunden, eta halaxe egin genuen. Ketzeko makina bat muntatu genuen, gazta freskoak egiten genituen… Pentsa, Nafarroako, Gipuzkoako, Bizkaiko eta Arabako gaztagile gazteen elkarte bat ere sortu genuen. Benetako Gazta izena jarri genion. Ordurako bazegoen artzain gazta, hau da, norbere artaldeko esnearekin ekoitzi eta saldutako gazta. Baina gu ez ginen egileak eta ekoizleak. Gu esnea erosten zuten erdi kalekume batzuk besterik ez ginen. Baina lan asko egin genuen gaztagintzaren alde. Asko markatu ninduen garai hark.\nBenetako Gazta. Ez al da izen harroegia?\nOrduango mundua desberdina zen. Borroka sindikalista pil–pilean zegoen, eta gu erromantiko hutsak ginen. Guk gazta purua nahi genuen, eta gaizki egiten diren gauza asko alboratu egin nahi genituen. Jada bazegoen martxan Idiazabal Gazta. Nik borroka latzak izan ditut Idiazabal Gaztarekin, ikusten nuelako gertatuko zela gertatu dena. Uste duzu normala dela Euskal Herri guztian egiten den gazta herri bateko izenarekin saltzea? Non gelditu dira Gorbeako gaztak? Eta berdin Urbasakoak, Erronkarikoak… Tokian tokiko gaztak bere ezaugarriak ditu, baina gazta egiteko era bakarrera murrizten badugu, berezitasun horiek galdu egiten dira. Gazta egiteko errezeta bakarra izatean, pikutara bidali ditugu bertako gainerako gazta guztiak. Idiazabal deitura kontu komertzial hutsa da. Ekonomikoki Idiazabal deitura ez da txarra, baina ekonomia ez da dena. Herri baten historia dago atzean, eta horri eutsi egin behar zaio.\nBaina gazta munduak behar zuen profesionalizatzea.\nBai, hala da. Garbitasun aldetik arazoak zeuden, baliabideak ere eskasak ziren… eta orain Idiazabal Gazta oso onak lortu ditugu, bikainak. Baina bidean asko ahaztuta utzi ditugu. Asturiasen, hamaika gazta mota dituzte, baina hemen, izan dugun potentzialarekin, bakarra. Euskal Herriko gazten mapa galdu dugu. Halere, bertako gazta desberdinak berreskuratzen ari garela esango nuke. Idiazabal deituraren barnean jende ona egon da, lan asko egin duena. Gaztaren inguruan asko ikertu da, eta oraingo gazteak, zientifikoki prestaturik daude. Beraiek badabiltza aspaldiko modu eta ohiturak berreskuratzen, baina modu moderno batean. Makineriaren edo garbitasunaren alorreko berritasunak txertatu behar dira erroak ahaztu gabe.\nEuskal Herriko gaztagintzaren hurrengo erronka zein da?\nEuskal Herriko gazten taula zabaldu egin behar dugu. Idiazabal deitura ondo doa. Zergatik ez ditugu gure indarrak bidean utzi ditugun gaztak berreskuratzera bideratzen? Zergatik ez ditugu gazta egiteko forma berriak bilatzen? Gazteek badute joera hori. Nik, jada, baditut urte batzuk eta gazteak aurrea hartzen ari zaizkit.\nGazteak badabiltza gazta munduan?\nEsne munduan gazteak egon badaude, baina ez dira horrenbeste. Askotan hitz egiten dugu gaztari buruz, baina gutxitan artzainei buruz. Artzain gazteak badaude, eta artzain eskolak ere badituzte. Baina batzuetan motz gelditzen dela iruditzen zait. Esne eskola behar dugu fakultateren batean, guztiz zientifikoa. Basque Culinary Centerren esaterako. Bere akatsak izango ditu, baina aurrera egiteko behar dugu.\nKontsumitzaileak bertako gaztari behar duen garrantzia ematen dio?\nKontuan izan behar dira munduan zenbat gazta dauden, eta nola sartzen diren gure etxera. Baina hori gizartearen arazoa ere bada. Oso abertzaleak gara, baina poltsikoari begira. Ez gara kapazak euro baten truke, kristalezko botilan, bertako esnea erosteko. Gainera, esnea da munduko negoziorik garrantzitsuenetako bat, eta gu bazter batean gaude. Euskal Herrian eta Espainian esne konpainiarik handienak atzerrikoak dira, Europa mailakoak.\nEuskal Herrian kultura gastronomikoa badugu? Hau da, produktuarekiko jakinduria, bertakoa kontsumitzea, garaian garaikoa…\nBatzuk bai, eta beste batzuk ez. Ezin dugu Euskal Herria esan eta erantzun bakarra eman. Askotarikoak gara; nire irudipena da bertako tabernak ez direla behar beste zaintzen. Bezeroei ematen zaien arreta ez da lehengoa. Ez dut esaten atzera itzuli behar dugunik, baina garai bateko pintxoak bezalakorik ez dago. Egiten ari garen tontokeriak albo batera utzi, eta haragi egosi mokadu bat dagoen gauzarik ederrenetarikoa da. Denek ez dute egiten, baina askok bai. Gure gizartea itxuraren eta irudiaren menpe dago, eta jaki bat begietatik sartzea nahi dugu, zertarako, nola eta zer bilatzen duen arduratu gabe. Tabernetan eskaintzen diren jakiak goxoak, ongi eginak eta sanoak izan behar dira.\nLehenago Basque Culinary Center aipatu duzu. Euskal gastronomiak behar zuen goi–mailako akademiarik?\nBasque Culinary Center gure historian oso garrantzitsua izan da. Ikastea beti da onuragarria. Gainera, bertako sukaldaritzarekin oso lututa dago: graduko ikasleek lau urte igarotzen dituzte Euskal Herrian, bertako sukaldariekin lanean. Bertako produktuak zaindu eta sustatzen dituzte… Ikasleak mundura irteten direnean, gure sukaldaritza zabalduko dute.\nGastronomiaren joerak etengabe aldatzen ari dira.\nEz nago modernitatearen kontra. Modernitatea beharrezkoa da, zirikatzailea denez, aurrera egiteko ezinbestekoa delako. Modernitateak zipriztindu behar du gure gastronomia, baina zentzu onean.\nJoerak dio geroz eta denbora gutxiago egiten dela sukaldean. Etxeko gastronomia atzean gelditzen ari al da?\nGazteek prestatzen al dute janaririk? Eskura dugun lehen gauza hartu eta barrura. Aurretik prestatutako jakiak dira etorkizuna. Horra zabaltzen ari da etxeko gastronomia, eta horrek ez du atzera bueltarik. Ez dut esaten txarrak direnik, baina jakin egin behar da hor ere zer erosi.\nSukaldeko errobotak etxetresna elekrtiko bat gehiago dira.\nGastronomiaz jakiteko ibili egin behar da. Ni oso enpirikoa naiz. Jatea oso garrantzitsua da gastronomia ezagutzeko, baina egiten ere jakin beharra dago. Gaztaren mundua ezagutzeko, ezinbestekoa da barrutik ezagutzea. Eta berdin ardoaren eta sagardoaren inguruan. Jaki bat aztertzeko modua oso desberdina da sukaldari batek egin edo beste edonork.\nAmamaren sukaldaritza bezalakorik ez dago.\nEz nago guztiz ados horrekin. Gure amamek ahal zutena egiten zuten. Batzuk sukalde kontuak ikasteko aukera izango zuten, baina beste batzuk beharrak eraginda. Hori bai, jaki onak prestatzen ikasteko ardura izaten zuten.


Arrazakeriaren jatorri ideologikoari buruz\n← Hala Bediko programazio berria aurkezteko jaia eta eskubide sozialen aldeko ekintza Kaleko Bentanien\nHedabide Komunitarioen Nazioarteko Topaketak →\nAsl 29 urr 2007\tArrazakeriaren jatorri ideologikoari buruz\nData: Urria 29th, 2007 Egilea: Hala Bedi Irratia · Iruzkinik ez\nHala Bedi irratiko Zaharrak Berri irratsaioan mundu mailako egungo gatazken jatorri historikoa bilatzen duen Oier Imazek arrazakeria izan zuen hizpide azken irratsaioan. Azken urte hauetan Suitza, Suedia, Frantzia eta beste Europako hainbat estatutan eskuin muturreko alderdiek indarra hartzen ari dira. Alderdi hauek gero eta modu agerikoan pentsakera arrazista bultzatzen dute.\nOierren arabera historikoki teoria arrazistek arrazakeria kutsu zientifikoarekin mozorrotu izan dute. Teoria hauen arabera arraza zuria besteak baino garatuagoa izango litzateke, eta mailarik baxuenean arraza beltza legoke. Bereizketa hau europar zuriek beste arrazatakoak esplotatu edo esklabu gisa edukitzeko erabili izan da. Beste modu baten esanda, mundu osoaren esplotazio eta kolonizazioa ideologikoki justifikatzeko balio izan du arrazakeriak.\nII. mundu gerraren ondoren arrazakeriaren teoriak guztiz baztertu eta ahazturik ziruditenean, azken urte hauetan arrazakeria estalia indartzen ari dela dirudi. Emigrazioaren fenomenoarekin joera diskriminatzaileak asko ugaritu dira Europa zahar eta ustel honetan.\nHistorian zehar teoria arrazistek izan duten bilakaeraz jakiteko hemen duzue audioa:\nAtala: Elkarrizketa berriak · Irrati albisteak


KARRAMARROAK: marzo 2012\nKAREAGA GOIKOA IKASTETXEA\nOndorengo lerroetan Kareaga Goikoa ikastetxea deskribatuko dugu.\nEskola honetako eginkizuna umeak hezitzea da. Gutxi gorabehera 30 hezitzaile daude 09:00etatik 13:45era eta 15:00etatik 16:30era. Asturias kalean dago ikastetxea.\nOtsailean gurasoek eskola ikusteko eta bere seme-alabak apuntatzeko aukera daukate.Ondoren seme-alaben datuak eman behar dizkiote zuzendariari, eta umeak bi urte izan behar ditu.\nGuk uste dugu zerbitzu hau beharrezkoa dela umeak hezitzeko, ikasteko eta beste ume batzuk ezagutzeko.\nAnder eta Imanol\nPublicado por Kareaga Goikoa en 8:54 No hay comentarios:\nEtiquetas: BASAURIKO ZERBITZUEN GIDA-INGURUNE GAIAK\nIBAIGANEKO HAUR LIBURUTEGIA\nZerbitzuaren eginkizuna erakusketak, irakurketak, ipuin kontaketak, tailerrak eta irakurketa gidak eskeintzea da.\nHaur liburutegian bi liburuzain daude, Ana eta Mari Karmen izenekoak. Astelehenetik ostirala arte 16:30 etik 20:30era zabalik dago, eta jaiegunetan 11:00etatik 13:30era. Liburutegiko heelbidea Ibaigane 2 da. Erabilera arauak hauexek dira: tonu baxua erabili behar da eta liburuak zaindu behar dira. Maileguan hiru liburu eta hiru DVD har ditzakegu.\nGure ustez oso ondo dago umeentzat pelikulak eta liburuak hartzeko, eta gainera etxerako lanak egiteko.\nMónica eta Irene\nPublicado por Kareaga Goikoa en 8:34 No hay comentarios:\nOndorengo lerro hauetan ludotekako zerbitzua deskribatzen arituko gara. Dakizuenez umeei irakastea, jolastea eta tailerrak egiten gustora egotea da zerbitzuaren eginkizuna.\nLudotekan bi langile daude, Sonia eta Itziar izenekoak. Ludoteka txikientzat 17:ooetatik 18:30era, eta handientzat 18:30etik 20:00etara zabalik dago. Ludoteka aurki dezakezu Basozelai kalean 11 zenbakian. Zerbitzu honen arauak hauexek dira: umeak gauzak batzea, puntualak izatea, guztien artean harreman onak izatea eta ezin da borrokatu.\nAndrea eta Sabrina\nPublicado por Kareaga Goikoa en 6:17 No hay comentarios:\nZerbitzuaren eginkizuna pertonak zaintzea da. 25 pertsonek egiten dute lan han. 08:00etatik arratsaldeko 17:00etara irekita dago.\nBere helbidea Karmeko Torre kalea z/g da. Erabilera arauak OTI txartela edukitzea eta errespetuz tratatzea da.\nGuk uste dugu oso ondo antolatuta dagoela, baina denbora pizka bat gehiago euki behar dutela zabalik. Adibidez, Basaurin bizi den ume bat gaixorik ipintzen bada, Arizeraino joan beharko da, eta Arizeko anbulategia itxita badago, beste mediku bat bilatu beharko zuten.\nAiora eta Brayan\nPublicado por Kareaga Goikoa en 5:47 No hay comentarios:\nOndorengo lerro hauetan Gizarte Etxea deskribatzen arituko gara. Zerbitzu honetan ipuin kontaketak, teatroak, liburutegia eta kafetegia daude.\n10 edo 12 langile daude gutxi gora behera Gizarte Etxean. Goisez zortzietatik hiruretara eta arratsaldez ordu bietatik hamar t´erdietara zabalik dago. Helbidea Basozelai 11 zenbakia da. Antzerkia eta beste ikuskizunak ikusteko karneta atera behar da.\nGuk uste dugu ondo dagoela dena.\nIzaskun eta Ainhize\nPublicado por Kareaga Goikoa en 5:36 No hay comentarios:\nAztertuko dugun zerbitzua liburutegia da. Liburutegiaren eginkizun garrantzitsuena liburuak irakurtzea da. Era askoteako jendeak erabiltzen du liburutegia. Alde batetik, haurrek ipuinak irakurtzeko, eta beste aldetik, gizonak egunkariak irakurtzeko.\nLau langile daude: batek liburuak ordenatzen ditu, beste batek mailegua egin, beste batek karnetak egiten ditu eta laugarrenak bisitak egiten ditu.\nAstelehenetik ostiralera 10:30etik 13:15era eta 16:30etik 20:15era, eta launbatetan eta igandeetan 10:30etik 13:15era eta arratsaldez 17:30etik 20:15era zabalik dago liburutegia. Basozelai 11 da helbidea, eta telefonoa 944666400.\nJulene, Iraia, Aitziber eta Eder\nPublicado por Kareaga Goikoa en 11:29 No hay comentarios:\nHurrengo lerro hauetan Udaltzaingoaren zerbitzuaren deskripzioa idazten arituko gara.\nHaien eginkizuna trafikoa gidatzea da. 70 langile inguruan egiten dute lan. Zerbitzu hau 01:00etik gaueko 12:00ak arte dago zabalik. Udaltzaingoaren helbidea Jaga kalea z/g da.\nLapurren bat zure etxean sartu nahi badu edo trafikoa txarto badago, udaltzaingoari deitu behar diogu.\nGuk pentsatzen dugu ondo dagoela zerbitzu hau jendeari arauak errespetarazten dizkiote eta.\nItsasne eta Iñigo\nPublicado por Kareaga Goikoa en 11:19 No hay comentarios:\nOndorengo lerroetan kiroldegia deskribatzen arituko gara. Artunduagako kiroldegian atletismo pistak daude, estalitako lau igeritoki, hiru gimnasio, hiru padel pista, hiru tenis pista, hiru pilotaleku, pabiloia, rokodromoa,futbol zelaia eta jatetxea - kafetegia.\nZerbitzu honetan igeriketaren monitoreek, kirolekuaren monitoreek, bulegariek, garbitzaileek eta sorosleek lan egiten dute.\nOrdutegia hauxe da: astelehenetik ostiralera 07:00 - 22:00, larunbatetik igandera eta jaiegunak 09:00 - 14:00 eta 16:00- 20:00; udan 09:00 - 21:00; abuztuan 08:00 - 22:00.\nHelbidea Artunduaga z/g da eta telefonoa 944666383.\nKiroldegia erabiltzeko bazkidea izan behar zara eta karneta atera behar duzu.\nHaizea eta Saray\nPublicado por Kareaga Goikoa en 10:58 No hay comentarios:\nOndorengo lerro hauetan Social Antzokia deskribatzen arituko gara.\nDakizuenez, musika, pelikulak, antzerkiak eta pailasoak ikusi ahal dira.5 langilek astean zehar eta 3 langilek larunbatero egiten dute lan han. Social Antzokia goisez 8etatik 3etara eta arratsaldez 4etatik 7etara zabalik dago. Nagusi kalean 2 zenbakian dago.\nTxarteldegian, interneten,BBKan eta telefonoz erosi ahal dira txartelak.\nUste dugu langile gehiago egon behar direla oso leku handia delako, eta guk uste dugu zerbitzu hau garrantzitsua dela pelikulak, musika, antzerkiak eta abar ikusteko.\nAne eta Mikel\nPublicado por Kareaga Goikoa en 10:30 No hay comentarios: