Albisteak: julio 2018\negilea: ADES ----ordua 9:11 0 iruzkin\n2018ko ekaiñian Lekittoko Kurik aldizkarixan 3. zenbakixan argitaratutako artikulua. Gaztelerazko itzulpena hamen.\nAzken urtietako aurkikuntzak dirazela eta, espeleologia modan jarri dala dirudi. Gure eskualdia, ganera, labar-artian zentro neuralgikua bihurtu da eta, horren barruan, Lekittok aparteko garrantzija dauko. Horregaittik, uste dogu interesgarrija izan leikiala herri barruko lurpeko ondaria aurkeztia.\nLaburpen hau, bistan da, ez da behin betikua: espeleologian sekula ezin da zulo bat guztiz esploratutzat hartu, eta lurpeko mundua ikuspegi askotatik aztertu leike: arkeologia, geologia, biologia, hidrologia, kimika... Horretara, artikulu honegaz, gure herriko “beheko solairu” lilluragarrija hobeto ezagutzen jarraituteko gonbidapena egin nahi dotsuegu.\nBide batez, artikulu honetan mundu maillako primizia bi topako dozuez: bata, Atxurrako labar-artian aurkikuntzari buruzko detalle garrantzitsua; eta bestia, Ramon Adan de Yarzaren benetako arpegija. Bijak on arte iñun be publika ez dirazen datuak diraz.\nKabaua II ubegija, estolderija sare zaharran urteeretako bat. Egilea: ADES\nLekittoko egittura berezija\nGure herrija geologikoki kokatzeko, jakin daigun Bizkaiko iparraldeko Antiklinorijuan ipar-ekialdian dagola, Nabarniz-Aulestiako egitturiari dagokijon eremuan. Pitzadurak eta tolesdurak ugarijak diraz, eta urak bertatik sartuta haitzuluak sortzen dittuz, Behe Kretazeoko fazie urgondarretako materialetan, arrezifien inguruetan sortutako kareharrijan. Izan be, gaur lihorrian dagon kareharri hori antxiñan, itsas hondoko hondarra zan; horren seiñale garbijena bertan topaten doguzen itsas animalijen fosillak diraz.\nKareharrizko moltzuan ganian egonda, gure herrittarrak betidanik izan dabe lurpeko munduagaz hartuemona (nork ez dau kuebaren bat ezagutzen Lekitton?). Hau ez da beti onerako izan, lurpeko eremuak errez hondatzen eta kutsatzen dirazelako. Lekitto “karst urbanua” da (etxiak kueben ganian eginda dagoz), eta ingurune karstikua be intentsiboki erabilli izan da gizaldi eta gizaldijetan: harrobijak, deforestaziñoia, nekazaritza, eraikuntzia, estolderija, hondakiñen isurketia... Batzuetan arreta ezangaitttik eta bestetan ezjakinttasunangatik, horrek arazuak ekarri izan dittuz: kutsaduria, uholdiak, ur erreserbak agortzia, haitzuluen hidrologia eta formia aldatzia, animali espezieak desagertzia, aztarnategi arkeologikuak hondatzia... Lekitton ondorijuotako gehijenak begibistakuak diraz, bereziki urari bidiak oztopatu izanan eragiñez. Baiña allega da geure lurpeko ondare aberatsa babesteko ordua; eta horretarako lehelengo pausua, haxe ondo ezagutzia da.\nManuel Martínez de la Escalera. Iturria: Archivo del Museo Nacional de Ciencias Naturales.\nLekittoko kobazuluei buruzko lehelengo datu zientifikua Manuel Martínez de la Escalera biologuak emon euskun 1892jan: Quaestus espezieko intsektu txiki batzuk jaso zittuan Garratxako kueban, Lumentxa mendijan (Martínez de la Escalera, 1899). Sasoi horretan beste ikerlari garrantzitsu bat be ibilli zan herrijan: Ramon Adan de Yarza, espainiar estatuko geologorik garrantzitsuenetakua. Kontuan hartuta bere familijan etxe ingurua (Zubieta) kobazuloz beteta dagola, pentsa geinke gaztetandik bertan sartuta ibilliko zala; halan be, ez eban horri buruzko ezer publika.\nRamon Adan de Yarza, gaztetan. Iturria: Llasera Adan de Yarza artxiboa\nRamon Adan de Yarzari (1848-1917) natur zientzietako interesa familiatik jatorkon; Meatze Injeniari ikasketak egin ebazan Madrilen, eta horixe izan zan bere lanbide nagusija. Halan be, afiziñoz, ikerkuntza geologikuan be probetxu handijagaz ibilli zan: gaurko aditu askoren esanetan, bera dogu euskal geologorik garrantzitsuena (Astibia et al, 1996). Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako lehen azterketa geologikuak berak egindakuak diraz, Espainiako Mapa Geologikuan Komisiñoian enkarguz. Nazioarteko maillan be, bere garaiko petrografo nagusijenetakoa izan zan eta arlo honetako bere ikerketak, bestiak beste, nekazaritza lurren aprobetxamendu hobia ahalbidetu eben Gipuzkoan.\nXIX gizaldi amaieran, Adan de Yarza izan zan Bizkaiko espeleologia zientifikuan aintzindarija Perea y Zurikaldai, Mazarredo eta Uhagon lagunegaz batera. Halan be, urte asko pasatu biharko zirian talde txiki honek hasittako bidiari iñork jarraipena emon arte; kontuan hartu daigun, artian, haitzuluen esploraziñoia (baitta kirola be, eta Zientzia oro har) klase altuei mugatutako eremua zala. 1950 hamarkadatik aurrera etorriko zan klase ertaiñan indartzia eta, horrekin batera, espeleologian loraldija.\nBere lan geologikuan osagarri legez, badakigu Ramon Adan de Yarza haitzuluen esploraziñoian jardun ebala, batez be Lea-Artibai inguruan; hain zuzen be, bera izan zan 1882jan Atxurrako kobazuluan lehenengo datu zientifikuak jaso ebazana, Jose Maria Solano Eulate koiñatuagaz batera (Adan de Yarza, 1892).\nOharra: artikulu hau da, guk dakigula, Ramon Adan de Yarzaren benetako arpegija argitaratzen daben lehelengokua. Izan be leku askotan, Ramonena dalakuan, bere anajia Marioren argazkija topaten dogu. Errore hau, itxuraz, bere biografo batek egin eban estrainekotz (Gomez Tejedor, 1998) eta harrezkero argitalpenez argitalpen errepikatu izan da.\nEuskal Herriko mapa geologikua. Egilea: Ramon Adan de Yarza\n1920. hamarkadan, barriz, Joxemiel Barandiaranen taldia etorri zan; 1918tik aurrera ebizen Santimamiñe industen, eta tarteka inguruko herrijetako haitzuluak be begiratzen zittuezen; halaxen agertu zan Lekitton, eta bertan Garratxako aztarnategija topa eban 1921 urtian. 1926jan, Santimamiñeko biharrak amaittu eta bertako indusketia hasi eben berak eta Telesforo Aranzadik; 1929ja arte egon zirian bertan (Barandiaran, 2005).\nGarratxa I kuebia, Lumentxa mendijan. 1927ko indusketetan, ezkerretik eskumara: Telesforo Aranzadi, behargin lekeitiar bi eta Joxemiel Barandiaran. Iturria: Aranzadi Zientzia Elkartia\n1936ko gerraostiak etenaldi luzia ekarri eban. 50. hamarkadan, Antonio Ferrer espeleologo bilbotarrak Grupo Espeleologico Vizcaino (GEV) bultzatu eban, Bizkaiko Foru Aldundijan babesaz. Eurak izan zirian Lekitto inguruko kobazuluen ikerketiari berrekin eutsenak, 60. hamarkadan: herri barruan Zubiburua, Eluntzeta eta Audijo esplora zittuezen, eta Gardata, Zatika, Otoio eta Algorta inguruetako hainbeste lezetan be ibilli zirian (Ispaster eta Mendexako lurretan). Joxemiel Barandiaran 1963an bueltako zan Lekittora, Garratxan jentia indusketa furtibuan ebillelako; aztarnategia guztiz hondatu baino lehen, pare bat urtez jardun eban bertan. Sasoi horretan Armintxe inguruetan be ibilli zan: Garabilla eta Larrotegi II kuebak ikusi zittuan, bigarrenian aztarnategija topata. Antzoriz lurmuturrian be, kuebia lokaliza eban Santa Catalina ermitta azpijan; eta hamen be aztarnategija identifika eban (Marcos, 1982).\n70. hamarkadan ezer gitxi dago aittatzeko: Bilboko espeleologia talde pare bat etorri zirian (TBM eta SC Beti Goruntz), Zatika inguruko lezak eta Santa Catalinako aztarnategija ikustera (Fernandez, 1977). Hain zuzen be, 80. hamarkadan, azken kueba honen indusketa arkeologikua hasi zan Eduardo Berganzaren zuzendaritzapian; honen emaitza nagusijak ointsu hasi dira argitaratzen, eta aurreko KURIK-en dakazue horren barri.\nAntxiñako saneamenduan obrak IS-035 kueban. Egilea: ADES\nUra, lurra eta hirigintza\nBatzuetan emoten dau espeleologian garrantzija daukon gauza bakarra arkeologia dala; baiña Lekitton 80. hamarkadan izandako hirigintza arazuak ondo erakusten dabe ezetz: lurpeko munduak badittuz aintzat hartu biharreko beste arlo batzuk.\nGure herrijan saneamendu arazuak aspaldittik etozen. Estolda saria 1888kua zan (Pascual Abaroana), zati haundi baten herriko kuebak aprobetxata; bere sasoian adelanto demasa izan bazan be (inguruko herrijetan ez eguan estoldarik), ija 100 urte eta gero, zaharkituta eta hondatuta eguan: buxadurak, apurtutako hodijak, ur zikiñen igesak, marien eragiña... Honi aurre egin ahal izateko arazo handija eguan: lurpeko hoditerijan plano zehatzak falta zirian, edozein konponketa egitteko biharrezkuak. Estolda sarian esploraziñoia enpresa desbardiñei enkarga jakon, eta bederatzi urtez luzatu zan harik eta baleko emaitzak lortu arte; espeleologuondako hónek txostenok oso baliotsuak diraz, lurpeko galerija zaharren barri emoten doskuelako. Herriko estolderija barrizteko obra handija 90. hamarkadan egin zan.\nBeste arazo hidrologiko larrija uholdiena da. Lekittoko historijan, behin baiño gehijagotan, obregaz urari drainatze bidiak oztopatu izan jakoz, eta honen adibide nabarmenena Larrotegi auzo inguruko uholdiak diraz. 1986jan haranan azterketa hidrologikua egin nahi izan eben arazuari aurre egitteko; gure aurreko GEV-ekuei be aholkua eskatu eutsien (Alvarez, 1986), baiña azkenian ez zan konponbiderik topa. Ganera, igaztik hona, arkeologia kontuegaz konplika jaku...\n1988ko azterketa geoteknikuan irudija. Egilea: AYALA et al. 1988. Estudio de riesgos geológicos asociados al karst de Lequeitio (Vizcaya). Instituto Tecnológico Geominero de España.\nUranaz gain, Lekitton eraikuntzian arazua dogu: millaka toneladatako etxia zuloz betetako lurran ganian egitten dogunian, ohizkua da eraikiñian arrakalak, hezetasuna, eraikiñan ezegonkortasuna... agertzia; hori gauza larrijaguak ez dirazenian. Urte askuan, herriko obretan agertu dirazen kobazuluak tapa egin izan dira; gaur egunian be, lurpeko ondariari lehen baiño garrantzi gehijago emoten jakon arren, ondiño ohizkua da hondeamakiñak topatako lezak ezer esan barik apurtzia; halan galdu genduan Zatika azpijan barianteko obretan agertutako kuebetako bat, eta halaxen gertatu zan Armintxegaz bebai. Bistan danez hau legian kontrakua da, baiña ez hori bakarrik: segurtasun arazo larrija be bada. Horretaz jabetuta, 80. hamarkadan Udalak kontratisten artian inkesta bat egin eban, euren bizitza profesionalian topatako kobazuluen barri jasoteko; batzuk erantzun eben, eta informaziñoia Artxibuan dago. Ganera, “Instituto Geológico Geominero de España”ri herriko lurren azterketia enkargatu jakon; geologo eta espeleologo talde batek egin eban, meatze-injeniari baten zuzendaritzapian. Bestiak beste, jakiña, herriko kuebak be aztertu zittuezen; eta 1988ko txosten geotekniko hauxe dogu, gaur arte, Lekittoko kobazuluei buruz iñoiz egin dan katalogo espeleologiko osotuena (Ayala et al, 1988).\nADES Espeleologia Elkartiari dagokijonez: taldia 1982jan sortu bazan be, hasierako urtietan ez giñian Lekitto barruko zuluetan ibilli; orduko kide gehijenak Gernika ingurukuak zirian eta esploraziño gehijenak han burutzen genduzen. Lekittogaz harreman zuzena eukon lehenengo esploraziñoia 2000 ingurukua da eta, bide batez esanda, ur-hornikuntzan kontura herrijari susto ederra emon geuntson. Kontua da Lekitton erabilli dan uren jatorri printzipala, juan dan 500 urtian, Trakamailleko kuebia izan dala, Amoroton (Ocamica, 1965). 2000 urte inguruan, Abittara eta Trakamailleko kueben esploraziñoian buru-belarri ibilli giñian; bijak sistema bakarra ziriala frogatu genduan, eta baitta bertako urak Ispasterko Elizalde auzotik etozela be. Beste modu batera esanda: Ispasterko ur zikiñak eta Trakamailleko itturrikuak, bat zirian. Zorijonez, Lurrak urak garbitzeko ahalmen handija dauko, eta ez zan sekula ezer larririk gertatu; baiña segurtasun kontuengaittik, Lekittoko herrijak Trakamailleko urak hartziari itzi eutson aldi baterako, harik eta Ispasterko ur araztegija martxan hasi zan arte. Gaur egunian, arazo hau konponduta dago.\nXXI gizaldija eta labar-arte kontuak\nLea-Artibaiko taldekidiak sartziagaz batera, ADES-en Lekitto inguruko esploraziñoiei arreta gehijago emon geuntsen: ezagunak zirian kuebak hobeto ikertu, “galduta” eguazenak lokaliza, barrijak topa... Bihar horretan garrantzi handiko aurkikuntzak egin doguz, oin dala 20.000 urte berton bizi izandako animalijen hazurrak adibidez. Zorijonez, ekonomikoki ez dabe piperrik be balijo (hau espoliologuentzako mezua da); baiña aztarnategijok jagoten badoguz, etorkizuneko paleontologuak gure herrijari buruzko informaziño baliotsua atarako dabe bertatik.\nIS-085 kuebia, herriko kaskuan. "Ursus spelaeus" hartzan hazurrak. Egilea: ADES\nAzken urtietan, halan be, zarata gehijen atara dabenak aurkikuntza arkeologikuak izan diraz. Izan be, horren kontura Lea-Artibai eskualdia mundu maillako erreferentzia gunia bihurtu jaku, teoria arkeologikoren bat be hankaz gora jarritta (“El Vacío Vasco” famatua). Honen eragille nagusija espezialisten belaunaldi barrija izan da, labar-artia beste ikuspegi batekin aztertzen hasi dana; gure zonan, horren meritua Diego Garate eta Joseba Rios-Garaizar arkeologuen taldiak dauko. Hamarkada honen hasieran, talde hau Euskal Herriko hainbat aztarnategi berrikusten hasi zan, eta pinttura eta grabauak topaten hasi zirian oin arte oharkabian pasatako lekuetan; esate baterako, eurak topa zittuezen 2012jan Garratxako pintturak. Zenbat bidar sartu ete gara zulo horretan, espeleologo eta arkeologuak bebai, ezer be ikusi barik?? Jakiña: danok ahozabalik geratu giñian. ADES-en be, ordutik aurrera haitzuluetako paretei beste era baten begiratzen hasi giñian; halaxen topa genduan gure lehelengo zaldija 2014ian, Morgotako lezan (Kortezubi).\nHonek argi erakutsi eban kobazuluetako aztarnategijak ikuspegi barri honegaz errebisa biharra eguala; izan be, ordura arte arkeologuak baekijen zer topa bihar zan, baina ez zirian kobazuluetan asko sartzen; espeleologuak, barriz, aldrebes: kobazuluak barruraiño esploraten genduzan, baina ez genkijan zer topa bihar zan. Egoera xelebre honegaz jabetuta, Bizkaiko Foru Aldundijak ekimen txalogarri bat bultzatu eban, arkeologuen eta espeleologuen arteko harremana estutzeko: 2015eko otsaillian, Euskal Espeleologoen Elkargoagaz batera “Espeleologia eta Kultur Ondarea” izeneko lehenengo jardunaldija antolatu eban Bilbon; bertan, arkeologuak labar-artia ezagutzen erakutsi euskuen Euskal Herri osoko espeleologuoi.\nJardunaldi hau historikotzat hartu geinke, beronek ekarri dabelako azken urtietako aurkikuntza zaparradia. Hain zuzen be, bost hille geruago, espeleologo eta arkeologuen arteko elkarlan honen adibide ona gure eskualdian bertan ikusi genduan, Atxurrako kueban (Berriatua). Bertako labar-grabatuen aurkikuntzian historija oso ezaguna da; ez, ostera, oin kontako dogun detallia, KURIK-entzat primizian. Kontua da arkeologuak bi indusketa kanpaina egin zittuezela Atxurrako goiko sarreran, 2014 eta 2015ian; ADES-ekuok eurei laguntzen izan giñian, seguridadeko sokak eta anklajiak instalaten. Indusketa egunak aprobetxata, noski, arkeologuak goiko galerijako hormak be miatu zittuezen; baiña esan euskuenez, ezer ez eben topa. Halan be, eurekin berba eginda, konturatu giñian lehelengo metruak baiño ez zittuezela begiratu. Hau da: ez eben ezagutzen barruko galerijetara sartzeko pasabidia. Horretara, 2015ko iraillan 25ian, ADES-eko espeleologo batek (Iñaki Intxaurbek) Diego Garate arkeologua galeria estu horretatik aurrera gidatu eban; hortik aurrera egindako aurkikuntzen historija oso ezaguna da. Anekdota honek ederto erakusten dosku arkeologo eta espeleologuen elkarlana alde bijen mesederako dala.\nHonen ostian, guk betiko martxan jarraittu genduan: astero bi-hiru espediziño, urte osuan, gehijenetan errutinazko biharretan: leza txikiñak esplora, txarakan gora eta behera billa ibilli, Lea-Artibaiko katalogo espeleologikua osotu.... Errutinazko bihar batzuk, baiña, atzian sorpresia izaten dabe; eta horixe gertatu jakun Lekitton, Armintxegaz.\nArmintxeko aurkikuntzia ez zan bat-bateko gauzia izan. Lehelengo pistia 2008jan topa genduan, Lekittoko Udal Artxibuan, urei buruzko 1796ko txosten batian: leza bat aittatzen zan, 20 metroko sakoneran ura eukona, Arbiatxen (Arbintze, Armintxe, Arbiatx, Arbeatx... itxuraz toponimo bakarran aldaera desbardiñak baiño ez diraz). Bestalde, jentiak kontata bagenkijan Letraukua inguruan kobazulo asko eguazena, eta batek leza handija eukala barruan, ausartenak sokaz jaisten ebena; GEV-ekuak be jaso eben erreferentzija hori, baiña lezia lokaliza barik. Auzotarren esanetan, urte gitxi zirian koba-leza hori desagertu zala: Larrotegi auzotik Letraukuara igoteko oiñezko bidia egittian estali ei eben. 2013an, lekukuetako batek (Santi Bideganetak) kobazulua eguan toki zehatza seinala euskun. Eta bai: bertan lurrez tapatako galerija baten arrastua topa genduan. Halan be, ez geuntson kasu handirik egin: halako dozenaka zulo esploratzeko zain dakaguzen legez, zerrendan apunta genduan.\nBaiña lehen esan dogu urte gitxittan gauzak asko aldatu dirazela: Lea ibarrian topatako labar-arte aztarnategijak Lekitto garrantzi handiko lekua bihurtu eben, eta beraz gure katalogoko “IS-100 Armintxe II” erreferentzia ez oso interesgarri horrek garrantzija hartu eban. 2016ko maiatzan 1erako planea genduan bertara sartzia. Zeozer agertu zeikiala susmatzen genduanez, egun horretan Juan Carlos Lopez Quintana arkeologua gonbidatu genduan. Bihar gogorra aurreikusi gendualako, jente asko bildu giñian: kuebia zabaldu, esplora eta atzera zarratu biharra eguan, dana egun bakarrian (bide horretatik ume asko pasaten da, eta ezin zan zulua zabalik itzi). Egun horretakuak ondo erakusten dau edozein aurkikuntza espeleologiko talde lanan ondorijua izaten dala: lehenengo, batzuek lurra, harrijak eta hormigoi zatijak atara zittuezen; beste batzuek, esploraten hasi zirian; hurrenguak, topografiaten; bestiak, galerijen argazkijak ataraten; beste batzuek lagin biologikuak hartzen; bestiak, hormak miatzen...\nGrabauak topa genduzanian poza, urdurittasuna eta kezkia nahastu jakuzen. Segiduan konturatu giñian arte lanetako batzuk ezohizkuak ziriala, eta, paradoxikoki, handik aringa-aringan urteteko gogua sentiduten genduan, ha toki majikua ez hondatuteko. Kanpora urten giñian, eta arkeologua bertara ekarri genduan: grabauak benetakuak zirudijela baieztatu euskun. Argazki batzuek hartu, eta esploraziñoia bertan behera itzi genduan. Ekaiñian, Udalak atia instala eta gero, lehelengo biharra espezialista bat grabauetaraino ekartia izan zan (Cesar Gonzalez Sainz, Kantabriako arkeologo ospetsua). Gero esploraziñoiagaz jarraittu genduan, baiña babes-protokolo zorrotzez eta, jakiña, Panelan Gelara sartu barik.\nEsploraziñoian datu asko jaso bagenduzen be, hórren artian nabarmenena hauxe da: Panel Nagusi famatuaz gain, Armintxen askoz be labar-grabau gehijago dagozela; urari ipiñittako oztopo artifizialen eragiñez kuebia urez betetzen dala, eta honek apurka-apurka grabauok hondatzen diharduela. Arazo honen zehaztasunak oin dala gitxi argitaratu doguz Karaitza aldizkarijan, beraz, artikulu hau ez luzatzeko bertan irakorri zeinkie; interneten errez topakozue (Gorosabel eta Urrutia, 2017). Esploraziño espeleologikuan seigarrengo astian, 2016ko iraillian, aztarnategiko Zuzendaritza Arkeologikuak biharrak eteteko agindu euskun. Harrezkero eta gaur arte (artikulu hau 2018ko otsaillian idazten gabiz), ez dabe ADES Espeleologia Elkartiagaz ezertarako konta.\nIS-100 Armintxe II, Hondo Bako Galerian. Ernai dagon behorran grabaua, uholdiak hondatuta. Egilea: ADES\nGorabehera desatseginotaz aparte, guk biharrian segitzen dogu. Armintxe inguruari, bistan da, harreta berezija eskintzen gabiz (IS-100 kuebako uren arazuari urtenbidia emon ahal izateko ez da bakarrik barruko esploraziñoia amaittu bihar; ganera, muino osuan eta beste kobazuluen hidrologia ulertzia ezinbestekua da). Halan be, gure ardurapeko eremua Urdaibai, Lea eta Artibai ibar osuak dirazen legez, bertako karsta ikertzen eta babesten jarraittuko dogu bere arlo guztietan: biologia, arkeologia, hidrologia, kimika, geologia... Izan be, ikuspegi integral horixe da espeleologuon ezaugarri baliotsuena, espezialista monodisziplinarrei falta jakena. Horregaittik, euregaz eta erakundiegaz batera, danok lan talde bakarran parte izan biharko giñake. Nazioarteko komunidade zientifikuak aspaldittik argi dauko hori; ia noiz hasten garian hamentxe aplikaten.\nIS-100 Armintxe II, Erreka Buxatuaren Galeria. Topografia lanak; fondoko espeleologua grabauen sektorera doian katazuluan sartzen dago. Egilea: ADES\nAzken ohar bi\nMomentu honetan, ADES Espeleologia Elkartiak 111 kueba daukoz katalogata Lekitto inguruan; hórretatik 30 inguru, herri kasko barruan dagoz. Kontuan hartu, halan be, eraikin azpijetan gehijago be egon leikiazela, ezagutzen ez doguzenak. Segurtasun arrazoiengaittik kobazuluen kokapen zehatza ezin dogu argitaratu; baiña gure katalogoko datuak ikerlari eta erakundientzat eskuragarri dagoz.\nEspeleologuok ezingo genduke gure biharra egin herrittarren laguntza barik, lurra onduen ezagutzen daben jentia bertoko auzotar eta basarrittarrak dirazelako. Eziñezkua da informatzaille guztiak aittatzia; baiña danon ordezkari modura gogoratu daiguzan Eustasio Arritola (Lekeitio, 1925-26), Norberto Urresti (Oleta, 1925), Pascual Algorta (Mendexa, 1926), Antonio Atxabal (Zatika, 1963) eta Uriarte jauna (Gardata, 1963); eta gaur egunetik hurrago, Txomin Okamika “Eluntzeta”, Pedro Arrizubieta, Jose Ramon Mentxaka, Bene Plaza eta Anton “Pitxon”. Hamen ikusi dozuen informaziñoian zati haundi bat eurei eta beste herrittar askori esker jasotakua da; horretara, lehengo eta gaurko espeleologo guztien izenian, eskerrikasko.\nTxomin "Eluntzeta", Pedro Arrizubieta eta bere lagunak. Egilea: ADES\nAnton "Pitxon" eta Bene Plaza. Egilea: ADES\nJose Ramon Mentxaka. Egilea: ADES\nTestuan aittatutako erreferentziak:\nADAN DE YARZA, Ramón. 1892. Descripción física y geológica de la provincia de Vizcaya. Memorias de la Comisión del Mapa Geológico de España. Imp. Manuel Tello. Madrid.\nALVAREZ ORTEGA, Angel. 1986. Informe hidrológico de las dolinas de Larrotegi. GEV. Bilbo. Txostena Lekeitioko Udal Artxiboan.\nAYALA CARCEDO, Francisco Javier. FERRER GIJÓN, Mercedes. MARTINEZ PLÉDEL, Bruno. RAMÍREZ TRILLO, Federico. CISNEROS MACHO, Manuel. GRAO DEL PUEYO, José A. 1988. Estudio de riesgos geológicos asociados al karst de Lequeitio (Vizcaya). Instituto Tecnológico Geominero de España. Txostena Lekeitioko Udal Artxiboan.\nBARANDIARAN, Jose Miguel. 2005. Diario Personal. Volumen I (1917-1936). Desde los primeros trabajos científicos, hasta el inicio del exilio. José Miguel de Barandiaran Fundazioa. Colección Sara 6. Ataun.\nFERNANDEZ IBAÑEZ, Carmelo. 1977. Materiales prehistóricos procedentes de la caverna de Santa Catalina I (Lekeitio, Vizcaya). Ixiltasun Izkutuak 3. Bilbo.\nGOMEZ TEJEDOR, Jacinto. 1998. Ramón Adán de Yarza, geólogo bilbaíno. Colección Temas Vizcaínos nº 283-284. Ed. BBK. Bilbo.\nGOROSABEL, Oier. URRUTIA, Martin. 2017. Armintxe: korapilo arkeologikoa, hidrogeologikoa eta diplomatikoa. Karaitza 24:46-54. Oñati.\negilea: ADES ----ordua 7:45 0 iruzkin\nHe hecho este pequeño reportaje sobre la tromba del lunes, y las aguas de Armintxe, dedicado a los responsables penales de lo que suceda allá abajo, a saber (por orden jerárquico): Juan Carlos López Quintana, Mikel Unzueta Portilla, Andoni Iturbe Amorebieta, Lorea Bilbao Ibarra y Unai Rementeria Maiz. ¡Que lo disfruten!\n2018ko uztaillan 2xan Lekeition izandako euri jasa izugarrixan ostian, gabeko ordu txikixetan, ADES Espeleologia Elkarteko kidiak Armintxeko hobi, trop-plein, ubegi eta ubide asoziatuen portaeria aztertzen egon giñan. Betiko legez, koba barruko arazua ulertzeko eta soluziñua emoteko balixoko daben informaziño gehixago bildu genduan.\nJentiak pentsau leike Armintxeko grabauak ufalekin hondatu leikiazela diñogunian, zorigaitzezko gauza sahiestezin batengaittik gabizela. Horregaittik, komeni da gogoratzia:\nArazo hori oin dala urte 2 identifikatu genduala, eta momentuan Bizkaiko Foru Aldundixa jakiñan gaiñian ipiñi genduala.\nArazo hori konpontzeko soluziño bat be proposatu genduala: tunel artifiziala zulatzia, urari urtenbidia emonda grabauak gehixago ez hondatzeko moduan.\nOrdutik hona, Armintxeko muinoaren eta Larrotegi haranaren hidrologia aztertzen gabizela; datu oso esanguratsuak jaso doguzela; BFA-ri behin baiño gehixagotan eskindu detsaguzela; baiña eurak ez dabela datuok jasotzeko interesik agertu.\nGauzak holan, galdera logiko eta nagusi bat etortzen da: zergaittik, URTE BI eta gero, ez dau Bizkaiko Foru Aldundixak ondiokan ufalen arazua konpondu? Nekez ulertzen da zeren zain dabizen.\nZorionez, uzt 2ko ufala motza izan da: baiña badakigu truxala beste ordubetez luzatu ezkeriok, Armintxeko Panel Nagusiko grabauak lokatzez estaliko dirala (Hondo Bako Galerixako grabauak estalitta dagozen modura).\nGure “limnigrafo publikuak” diñosku bart Armintxeko ura bere altuera normaletik (5 m. itsasuan maillan gaiñektik) gitxienez 13 metrotara igo zala. BFA-k koba barruan dittuazen neurgailluen irakurketia be oso interesgarrixa izango da: noraiñok igo dira urak, Hondo Bako Galerixako grabauetaraiñok (16 m.tara), beste iñoiz gertatu izan dan moduan? Zaldi Bakartiraiñok (17 m.tara), oiñ arte justu-justu librau dana? Gela Debekatu eta Panel Nagusiraiñok (23 m.tara)? Bildutako datuen arabera, badakigu teknikoki posible dala ura burdiñezko ateraiñok be allegatzia (26 m.tara), eta bertatik urtetzen hastia...\nLimnigrafiak, halan be, ezin dira ondo interpretau testuingurua kontuan hartu barik. Hain zuzen be, horixe da ADES Espeleologia Elkartean juan dan urte bixan egitten gabizena: testuinguru horren datuak biltzen. Eta hala jarraittuko dogu, egunen baten Foru Aldundiko arduradunen bati bonbillia ixotuko jakon esperantzan...\negilea: ADES ----ordua 9:42 0 iruzkin\nEtiquetas: armintxe, diplomatika, juan carlos lopez quintana, lekeitio, mikel unzueta


Ekimenak piztu edo lagundu\nHalabeharrez, modu autonomoan edo aliantzan egon hurrengo herri hauteskunde batean\nElkarteko kideek gaur egun eskuinean eta eskuin zentroan dagoen gehiengoaren oposizioan daudela kontsideratzen dute. Jarrera politiko horrek ez dio debekatzen elkarteari herri ekimenak puntualki sostengatzea edo laguntzea, baldin eta elkarteko kideek defendatzen dituztenen zentzuan txertatzen badira. Ildo beretik, elkarteak hurbiletik jarraituko du Euskal Elkargoak hartutako erabakien koherentzia.\nElkargoen gobernantza eta gidaritzari buruzko norabide politikoak\nElkarteko kide guztiek ondoko norabideak partekatzen dituzte, hierarkiarik gabe:\nJendarte desberdintasunak murriztea, justizia soziala sustatzea, kultura denentzat eskuragarriagoa bilakatzea, tokiko enpleguaren eta etxebizitza eskubidearen alde jardutea, zerbitzu publikoak garatzea.\nTrantsizio ekologikoa herri eta eta Elkargoko politika guztien muinean inskribatzea: berotze klimatikoaren aurkako borroka eta biodibertsitatearen babesa.\nEuskara sustatzea; Euskal Elkargoa indartzea, estatus bereziko lurralde kolektibitatea sortzea helburu; Bake bideak eta bakearen artisauek bereziki babestutako bake prozesua sostengatzea.\nElkargoaren kudeaketan eginmolde partehartzaileak garatzea; ekintza publikoaren eta herritarren engaiamenduaren arteko osagarritasuna bilatzea.\nPrekaritatean edo zailtasunetan diren pertsonekiko elkartasuna bermatzea.\nDiskriminazioen aurka borrokatzea eta prebentzio lana egitea. Gizon eta emazteen arteko parekotasunaren alde lan egitea.\nBabesleku bila ari direnei harrera duina eta integratzeko laguntza bermatzea, haiek gure lurraldeko eragile bihurtuz.\nGazteek Euskal Herrian ikasteko, lan egiteko eta bizitzeko duten eskubidea bermatzea.\nGure lurraldean kultura aniztasuna sustatzea.\nAntolaketaren eta funtzionamenduaren printzipio orokorrak\nDokumentu honetako puntuak partekatzen dituzten pertsona guztiek har dezakete parte elkartean.\nHori dela eta, indarrak batu eta bere jarduera-esparruen inguruan ahalik eta jende gehien bildu nahian, elkartea, herritar desmartxa izanez, engaiamendu pluralak izan ditzaketen pertsonei idekia da, erakunde politiko, sindikal edo elkarte baten kide izan ala ez.\nDenek modu indibidualean burutzen dute elkarteari kidetza.\nKideek noiznahi ateratzen ahal dira elkartetik.\nIbilmolde asoziatibo eta demokratikoaren printzipioak segituz, erabaki garrantzitsuak biltzar nagusian eztabaidatu eta hartuko dira. Biltzar nagusia erritmo erregularrean deituko dira.\nEstatutuetan zehaztuko dira barne-instantziak eta horiek izendatzeko eta berritzeko modua.\nElkartearen barne-funtzionamenduak parekotasuna, ibilera parte-hartzailea eta euskararen erabilera bermatu beharko ditu.\nElkartea bere kideen ulermena eta adierazpena ahalbidetuko duten beste hizkuntza guztiak barneratzera ahaleginen da.\nBeren barne-eztabaidetan nahiz elkartearen komunikazio publikoan, kideek funtsezko trukeak hobetsiko dituzte, eraso pertsonal edo diskriminatzaile oro baztertuz.


Portugaletek herritarren parte-hartzea sustatzen du lagunkoitasun inkestaren bidez - EUSKADI LAGUNKOIA\nPortugaletek herritarren parte-hartzea sustatzen du lagunkoitasun inkestaren bidez\nPortugalete lagunkoiaren helburua, herritarren parte-hartzea sustatzea da udalerriko bizikidetza hobea izan dadin.\nHorretarako, inkesta zehatz bat prestatu dute herriko nagusien iritziak ezagutu nahian. Inkesta jasotzeko tokiak hauexek izango dira: gizarte-etxeak, elkarteak, anbulategiak, botikak eta beste udal zentro batzuk. Horrez gain, Udal webgunean ere deskargatu ahal izango da.\nEkintza honen helburu nagusia udalerriko lagunkoitasuna sustatzea da eta horretarako herriko adineko pertsonen bizipenak jakoko dituzte ondorengo galderak eginez: nola bizi zara Portugaleten? Zer gustatzen zaizu gehien? Zer nolako harremanak dituzu auzokideekin? Nagusiek eta besteek elkar errespetatzen dute? Nola duzu ekitaldien berri? Nola parte hartzen duzu? Nolakoak dira garraiobideak, etxebizitza, atari zabaleko tokiak eta espazio publikoak? Nolakoak dira zerbitzu komunitarioak eta osasunari dagozkionak? Nolakoa da komunikazioa Portugaleten? Zure ustez, nola hobe liteke?\nIdazki honen bidez, Portugalete Lagunkoiak zure etxeko nagusi guztiak inkesta betetzera animatu nahi ditu. Laguntzarik behar baduzue, deitu 944 729 212 telefonora eta zuen zalantzak argituko dituzte.\nInkesta guztiak anonimoak izango dira eta San Roke, Villanueva, Buenavista eta Zubia gizarte-etxeetan ipiniko dituzten hautestontzietan aurkeztu beharko dira.\nInkestak aurkezteko epea 2019ko martxoaren 30ean amaituko da.\nDeskargatu lagunkoitasun inkesta\nPortugalete promueve la participación ciudadana mediante la encuesta amigable\nIrailaren 12an Ljubljanan (Eslovenia) ospatu zen topaketa oso positibotzat jo dute kideek.\nMota honetako ekimenek ateak irekitzen dizkiete aurrera begirako elkarlanei.\n• Etxeko gela bakoitza eratzen duten elementuei buruzko aholku eta gomendioak\n• Proposamenak eskaintzen ditu dementziaren garapenean egon daitezkeen arazoen aurrean esku hartzeko.\n• Artolazabal: “Afektua, berotasuna eta umorea, pazientzia eta enpatia; ohiko bizi-estiloarekin jarraitzeko etxebizitzan aldaketa errazak eta ekonomikoak egiteak ezagumenaren galera atzeratzeko eta zaintza-eginkizunak errazteko aukera ematen dute”\n• Díaz-Veiga: “Etxeak garrantzi handia du norberarentzat, bizitzan zehar, eta, hartan, gustura bizitzen jarraitu behar da eta errealitate berri horretara egokitu”.


martxoa « 2014 « VGaztea bloga\nGazte Topa bilera berri bat, martxoaren 14an, Aldabe gizarte etxean, arratsaldeko 17:30etan\nKategoriak: Gazte Plana — Etiketak: Gazte topa — 6 martxoa 2014 07:37\nPixkanaka baina indartsu bidea egiten ari da GazteTopa, Gasteiz gazteontzat hiri hobea bilakatzeko ekimena eta mugitzen garen gazte gasteiztarrok kontaktuan egoteko topagunea. Mota guztietako jendea bildu izan gara lehenengo hiru topaketetan, eta orain laugarrena egiteko momentua iritsi da!\nMartxoaren 14an (ostirala), 17.30etan Aldabe gizarte etxean.\nZertaz dihoan jakin nahi baldin baduzu, erreportaje hau irakurri dezakezu edo elkarrizketa hau entzun. Bestalde, gasteiz@egk.org helbidera idatzi ahal diguzu ere, edo 945 22 06 01 telefonora deitu (Ainhoarekin hitz egin). Twitterren ere azken orduaren berri izango duzu (@GazteTopa, @GazteKontseilua). Goazen Gasteiz gaztetzera!\nKategoriak: Gazte Plana — Etiketak: dirulaguntzak, gazteak, Gazteria politikak, parte hartzea — 4 martxoa 2014 07:30\n“Gazteak pertsonen salerosketaren aurkako bideoa”, XXI. gizakiaren esklabotza berria\nKategoriak: Sailkatu gabea — 3 martxoa 2014 12:27


LGTBIQ+ kolektiboa osatzen duten taldeen errepaso txiki bat egiten da bideo honetan, letra bakoitzari buruzko azalpenekin, eta kolektiboarekin lotutako beste kontzeptu batzuk ere aletzen dira.\nGaiaren aurkezpena egin: LGTBIQ+ kolektiboa. Aurre-ezagutzak aktibatzeko, gisa honetako galderak egin ditzakegu:\n-Ba al dakizue LGTBIQ+ kolektiboaren hizki bakoitzaren esanahia?\n-Badakizue hizki bakoitzaren atzean dagoena azaltzen? Letraz letra joan gaitezke, errepaso azkar bat eginez.\n-Zein da letra ezezagunena zuentzat? Zergatik?\n-Zer da “queer” izatea?\n-Ezagutzen al duzue kolektibokoa sentitzen den inor?\n-Erraza al da “armairutik ateratzea” gaur egun?\n-Igartzen al duzue jarrera homofoborik edo transfoborik inguruan?\nEkain Perrinori gertatutakoa ere komenta daiteke.\nBideoa ikusi aurretik, bideoan agertzen diren hiru adituei buruz hitz egin dezakegu. Kattalin Miner eta Iñigo Etxezarreta Eihera kooperatibako kideak dira eta ikastetxeetan formakuntzak ematen dituzte. Josebe Iturrioz ere aditua da LGTBIQ+ gaietan; telebistan ere agertzen da errealitate horiei buruz hizketan. Hirurak dira militante feministak, eta LGTBIQ+ kolektiboa mugimendu feministarekin lotzen dute.\nAtentzioa eman dieten pasarteak gogoan hartu. Ezagutzen ez dituzten hitzak, izenak edo erreferentziak apunta ditzatela. Adibidez, homogeneo, heteronorma edo heteroarau, zis, hormona, transgenero, pertsona bitar, transitatze, hermafroditismo, enpirikoki, polisemia, subersibotasun, mainstream, hegemoniko...\n-”Heteroarauak suposatzen duen indarkeriarekin amaitzea” da LGTBIQ+ kolektiboaren helburua, Iñigoren arabera. Zer da heteroaraua, zuen ustez? Eta nola baldintzatzen du gure bizimodua?\n-Kontzeptu guztiak argi geratu al zaizkizue? Zalantzarik piztu al zaizue? Denon artean argitzen saia gaitezke, berriro letraz letra joanda.\n-Egia al da lesbianak ezkutuan geratzen direla, nahiz eta borroka guztietan parte hartu?\n-Eta bisexualak inork ez dituela serio hartzen? Zergatik gerta daiteke hori?\n-Ezagutzen al duzue pertsona transik? Gehiago jakiteko, bi neska transen esperientziei buruzko bideoa ikus daiteke (DBH-2rako prestatu duguna): Trans izatea.\n-Ezagutzen al duzue pertsona intersexualik? Agertzen al dira hedabideetan? Kattalinek dio intersexualitatea dela letra ezezagunena, nahiz eta portzentajea aldetik dezente diren. Zer iruditzen zaizue?\n-“Genero ez bitar” moduan agertzea -ez emakume ez gizon- erraza ikusten al duzue gure gizartean? Zer zailtasun izan ditzakegu horretarako? (komunak, aldagelak, mediku-sistema, lana aurkitzeko garaian, jendearen erreakzioa...)\n-Ikusten al duzue aukerarik egunen batean mutil-neska sailkapena aldatu eta zabaltzeko?\n-Zuen ustez, etiketak beharrezkoak al dira? Zergatik?\n-Batzuek identifikatuago sentitzen dira “transmaribollo” izendapenarekin LGTBI siglekin baino. Zer iruditzen zaizue iraina aldarrikapen-tresna moduan erabiltzea?\n-Kontrakorik esan ezean, pertsona guztiak heterosexualak direla pentsatu ohi dugu. Naturala eta ohikoa al da ingurukoei sexu-lehentasunaz galdetzea? Ala deserosoa da? Hauetako zer galdera erabiliko zenukete eta zergatik?\na. “Zu heterosexuala/homosexuala al zara?”\nb. “Zu marika/bollera al zara?”\nc. “Zu lesbiana/gaya/bisexuala al zara?”\nd. ”Zuri mutilak/neskak/mutilak eta neskak gustatzen al zaizkizu?”\n-LGTBIQ+ kolektiboaren aldeko lanetan dabiltzan erakunde eta elkarteei buruzko informazioa bilatu. Zer egiten dute?\nBadago termino bat bideoan azaltzen ez dena: pansexuala. Bisexuala eta pansexuala kontzeptuak antzekoak dira: zer desberdintasun dago bien artean? Joseberen azalpena ikus daiteke.\nLGBTIQ+ kolektiboan errealitate asko batzen dira. Sexualitatea bizitzeko modua, genero-nortasuna, genero-adierazpena eta sexu-lehentasuna aipatzen ditu Iñigok bideoan. Hitz egin dezagun kontzeptu horiei buruz, askotan nahasgarriak gerta daitezke eta. Taula hau baliagarria gerta dakiguke.\nGenero-nortasuna: Ni X naiz. Emakumea, gizonezkoa edo genero ez bitarra (ez naiz ez gizon ez emakume sentitzen, ala biak batera). Jaiotzean ipini didaten sexuarekin bat etor daiteke (zis) ala ez (trans).\nSexu-orientazioa edo sexu-lehentasuna: Niri X gustatzen zait. Heterosexuala, homosexuala, bisexuala, pansexuala... izan naiteke, nire harreman sexual-afektiboetan. Bizitzan zehar gustuz aldatzea ere gerta daiteke.\nSexu-adierazpena: Ni X bezala agertzen/adierazten naiz. Neure burua erakusteko modua. Bi adibide: 1. Neska naiz, baina genero ez bitar bezala agertzea gustatzen zait, heteroarauari kontra egiteko diskurtso moduan. 2. Mutila naiz, eta neskendako diseinatutako arropak janztea gustatzen zait.\nPraktika sexualak: Nire intimitateko praktikak X dira. Zer-nolako harremanak ditut nire gorputzarekin eta beste gorputzekin, harreman sexual-afektiboetan.\n3. Josebe Iturriozek “luma heterosexualak” aipatzen ditu. “Heterosexualitatea antzerki hegemoniko bat da”, dio. “Antzeztu emakume bat” edo “antzeztu gizonezko bat” esanez gero, denok jakingo genuke zer egin. Ala ez? Proba dezagun: gelako neskek mutilak imita ditzakete, eta mutilek neskak. Bi taldetan bana daitezke, eta elkarri begira jarri. Ea zer gertatzen den.\nMugimendu gutxiko antzezpenak izango dira, ia-ia estatuak bezala, eta soinu txikiak egingo dituzte, Josebek bideoan aipatutako “ai” horren parekoak.\nOndoren, azter ditzagun agertu diren ezaugarriak (bi zerrenda osa ditzakegu arbelean, Neskak eta Mutilak):\nGorputz-adierazpena. Keinuak eta mugimenduak: eskuak (airean, poltsikoetan, zintzilik, genitaletan...), hankak (zabalik, elkartuta, gurutzatuta...), burua (tente, okertuta, makurtuta...), aurpegia (serio, irribarretsu, haserre, pozik...), beste gorputz atal batzuk (ipurdia kanporantz ala barrurantz, aldaka albo batera, paparra aterata...)\nSoinuak (sendoak, agudoak, bolumen handikoak, sotilak...)\nTransmititutako emozioak/jarrerak (indarra, ahultasuna, sumisioa, erakarpena, agresibitatea...)\nAtera ondorioak, guztien artean. Esan al daiteke antzeztutako nesketako batzuk “lumadun neskak” direla? Antzeztutakoa bat al dator errealitatearekin? Nolakoak gara?\n“Zu zeu elkarrizketatzaile”. Elkarrizketatu LGTBIQ+ kolektibokoa den norbait edo letra horietako batekin lot daitekeen pertsonaren bat. Kolektibo horren alde lanean dabilen militante bat izan daiteke, edo herritar xume bat. Beste aukera bat: errealitate horiei buruzko ezagutza eta onarpen-maila zenbatekoa den -eta izan den- jakiteko elkarrizketak egitea; adibidez, adinekoei: euren gaztaroan homosexualitatea nola ikusten zen eta orain nola ikusten duten konta dezakete.\nLana binaka egin dezakete. Elkarrizketatua nor izango den pentsatzea eta elkarrizketa lotzea izango da lehenengo lana. Ondoren, galdetegia prestatuko dute. Elkarrizketak laburrak izango dira eta bideoz grabatuko dituzte —bideokamera edo sakelakoa erabilita—, gero gelakideei erakusteko. Hona hemen grabazioak egiteko kontuan har ditzaketen jarraibide orokorrak.\nLana amaitutakoan, aurkezpen txiki bana egingo dute bikote guztiek, bideo-pasarte batzuk erakutsiz, eta elkarrizketatuari buruzko datuak ere emango dituzte (izena, adina, nongoa den, nolatan aukeratu duten...).\nGrabazio guztien artean pasarte egokienak aukeratu eta bideo-muntaia egin dezakete, OpenShot programarekin, elkarlanean. Nola erabili erakutsiko zaie. Bideo hori ikastetxean eta herrian zabaldu daiteke.\nPosible da grabazioak gero ahotsak.eus proiektura bideratzea ere.\n“Gaur egunera begira”. Zer jakin nahiko genuke LGTBIQ+ kolektiboaren inguruan? Ezezagunenak egiten zaizkigun errealitateak ikertuko ditugu, gaur egungo egoera (eta azken urteetakoa). Banaka edo binaka egiteko lana izan daiteke, eta Internet-a ezinbesteko tresna izango da horretarako.\nHona hemen beste gai batzuk:\nDrag King eta Drag Queen\nBi lan-ildo proposatzen ditugu, aukeran:\nZer da? Definizioak, azalpenak, irudiak, adibideak... Esate baterako: 'Zer da intersexualitatea?'\nKasuak, errealitate horien adibide diren pertsonen esperientziak azaldu. Hona hemen adibide batzuk: Susannah Temko emakume intersexuala, Camino Baró emakume intersexuala, Hanne Gaby Odiele modelo intersexuala, Gabriel Jose Martin intersexual gay-a, Lera aktibista intersexuala, Conchita Wurst drag queen abeslaria, Samantha Hudson queer artista...\nIkasleek egindako ikerlanaren ahozko aurkezpena egingo dute, 5-10 minutukoa. Horretarako, egoki iritzitako baliabideak erabiliko dituzte: ikus-entzunezkoak, ppt-ak, argazkiak, marrazkiak, antzerkia...\n”Bestearen azalean”. Gizon eta emakume moduan sozializatzen gaituzte: nola jantzi, nola ibili, nola hitz egin, nola begiratu... erakusten digute, egokitu zaigun generoaren arabera. Ariketa performatibo bat egitea proposatzen dugu: Drag Queen-King tailerra. Maskulinitate- eta feminitate-rol hegemonikoen arabera “mozorrotzea”, baina ez beste generoaren parodia egiteko eta haren kontura barre egiteko (inauterietan mutil askok egiten duten bezala). Helburua hauxe izango da: benetan bestearen azalean jarrita zer sentitzen den jakitea.\nJosebe Iturriozek Drag King tailerrak eman izan ditu. Genero-ikuspegia lantzeko eta emakumeak ahalduntzeko balio dezakete halako tailerrek. Hona hemen berak emandako azalpenak:\nDrag King ikastaroak ematen\nDrag King ikastaroetan maskulinitatea lantzen\nDrag King eta Drag Queen izatea zer den probatu nahi duten boluntarioak eskatuko ditugu. Guztira lau taldetan banatuko da gela (Drag King eta Drag Queen kopurua parekoa izatea komeniko litzateke):\nDrag Kingak: gizonez jantziko direnak\nDrag Queenak: emakumez jantziko direnak\nDrag King tailerraren arduradunak (jantziko den pertsona bakoitzeko arduradun bat egon daiteke)\nDrag Queen tailerraren arduradunak (pertsona bakoitzeko bat)\nHurrengo pausoa Drag King eta Drag Queen bihurtzeko pausoak ezagutzea izango da. Hainbat bideo daude Interneten, azalpenekin: nola makilatu, nola jantzi, zer osagarri erabili... Modu profesionalean egiten saiatuko gara, ahalik eta sinesgarriena izan dadin.\nAukera bat Drag Queenak eta Drag Kingak aparte egotea da, talde bakoitzak bere prozesua egin dezan eta, elkar ikustean, sorpresa handiagoa izan dadin. Egun batean Drag King tailerra eta hurrengo batean Drag Queenena egin daiteke (hori izan liteke aukera onena transformazioa ikasle guztiek edo gehienek egin nahiko balute edo denbora aldetik mugatuta egonez gero).\nEta ondoren zer? Proposamen batzuk:\nLaborategia 1: Itxura-aldaketa. Aurretik arropa, ileordeak, osagarriak eta makilajea lortu. Tailer bakoitzeko arduradunek itxura-aldaketa egiten lagunduko diete ikaskideei.\nLaborategia 2: Nola ibili, nola mugitu, nola hitz egin, zer keinu egin... esperimentatu!\nErakustaldia: Taldeka oholtzara igo eta karaokea edo play-back-a egin. Onena bakarka irtetea izango litzateke, bakoitzak abesti bat aukeratuta (lotsatienek bikoteka egin dezakete).\nArgazki-saioa: Aurretik, bitartean eta, batez ere, ondoren, gerora ere eraldaketaz jabetzeko. Argazkiak ateratzea arduradunen lana izan daiteke.\nOso garrantzitsua da bukaeran prozesuari buruz hitz egitea eta esperientzia-trukea egitea.\nAusartenentzat beste proposamen bat ere badaukagu: kalera irtetea, espazio horretan, beste rol batetik bizita, zer sentitzen den jakiteko. Adibidez, supermerkatura joatea edo herriko kale nagusian paseatzea. Ea nola sentitzen diren, ea jendearen begiradak eta jarrerak nolakoak diren... Ziur asko esperientzia desberdina izango da neskentzat eta mutilentzat, desberdin sozializatu izan direlako. Gomendioak:\nBakoitzak bere pertsonaia serio hartzea (parodia baztertzea; helburua ez da inori graziarik egitea).\nNeskak talde txikietan irtetea kalera (2-3 pertsona, taldearen babesa sentitzeko), eta mutilak bakarka (taldean badaude, oso posible da festa-giro maskulinizatua piztea, inauterietan gertatu ohi den legez, eta ez da hori interesatzen zaiguna).\n5. Ekoizpena partekatzea. Ahozko aurkezpena edo emanaldia egingo dute ikasleek, gelakideei euren lanaren emaitzak ezagutarazteko.\nEa kultura-elementuen (estereotipoak, rolak eta abar) eta emakumeen edo LGBT koletiboaren diskriminazioaren arteko lotura azaltzen duen.\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Nik uste det LGTBIQ+ dela heteronormatik kanpo beraien sexualitatea, genero-identidadea, genero-adierazpena eta sexu-lehentasuna bizitzen duten pertsonen babesgune bat. Bueno, babesgune bat eta identifikaziorako espazio bat ere bai, ez? Errealitate ezberdinak daude, ordun, LGTBI kolektiboa ere ezin da ulertu zerbait homogeneo bezela, e? Hor errealitate eta zapalkuntza oso desberdinak daude, baina bada bada bilkura bat, beharrezkoa, eta heteronormatik kanpo gelditzen geran pertsona guzti hoientzat… bai, babesgune bat.\nKattalin Miner (Hernani, 1988): L lesbiana, ez? izango litzateke.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): L. Lesbianak hortxe gaude. Bai, bai. Eta jarri zan lehena garai… denbora askoan zan GL... T edo... G… beti gayak, ez, aurretikan eta, ba, horregatik L-a jarri zan aurrean. Eta esango nuke, lesbianak nahiz asko garen, joe, gero politikoki, LGTBIQ politika hoietan, beti-beti gutxien ikusienak lesbianak izango direla. Beti egon gara lesbianak ia borroka guztietan eta aitortza oraindikan jaso gabe. Lesbiana izateko modu asko daude, oinarrian dagoena da erakarriak sentitzen direla beste emakume batzuengatik eta emakume hoiek normalian ere apurtu egiten dittuzte heteroarauaren rol hoiek.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): G. Ba hauek dira gayak, gizonezkoak beste gizon batzuengatik erakarriak sentitzen direnak, edo harreman sexoafektiboak dituztenak. Eta gauza bera, gertatzen zaigu lesbianekin gertatzen zaizkigun gauza berak. Hau da, gertatu daiteke mutil bat izatea mutil gaya zisa, jaiotzez ez duena aldaketarik egin eta, eta beste bat izan daiteke mutil transa, eta mutil bezela identifikatzea. Aurkittu ahal dittugu hola bi mutil dirudienak ejertzitotik atera dianak, oso-oso maskulinoak, eta batera daudenak, aurkitu dezakegu, deitzen da... hau oso polita da, “luma”, ez? Noraino nabaritzen zaizkigun gure... eta gero luma heterosexualak ikusi behar dira! Jendeak pentsatzen du heterosexualak ez dakatela luma; neretzako heterosexualitatea da antzerki hegemoniko bat. Osea, antzezten ari dira denak hor emakumearen paper hegemonikoa eta gizonaren paper hegemonikoa. Ez? Bainan bakarrik jendea konturatzen da bapatean mutil batek egiten badu “ai”, eta hori da luma, ez?\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): T trans definitzeko erabiltzen da. Beraiei egotzitako genero-identidadearekin ados ez eta bestelako identidade batera trantsitatzea erabakitzen duen pertsona.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Normalean denek lotzen dute transexualitatearekin. Pertsonak diagnostiko bat eman zaiela jaiotzerakoan eta beste generoa ,bueno, ba, hartzen dutela, ez? Normalian, transexuala hitza erabiltzen genuenean, ebakuntzak eta aldaketa fisikoak egoten zirenean, ez? Horrekin lotzen genuen. Transgeneroa izan daiteke pertsona bat, adidibez, diagnostiko batekin ez dana eroso sentitzen, baina izan daiteke bai definitzen dana, ba ni, adibidez, emakume bezela esan didate jaio naizela emakume bezela eta gizona naiz, bainan ez ditut hainbeste ebakuntza egiten. Adibidez, ez ditut titiak kentzen. Edo titiak kentzen ditut, baina ez ditut hormonak hartzen. Edo baita ere izan daiteke: bai, transgeneroa naiz, baina ez naiz gizon sentitzen.\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Beste batzuk erabakitzen dute inungo genero batera ez trantsitatzea eta jende ez bitarra izaterako trantsizio bat egiten dute.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Eta, azkenik, dakagu trabestiak. Trabestiak dira zoragarriak. Trabestiak oinarrian daude. Hau da, ebakuntzak egon baino lehenago, genero-aldaketak onartu baino lehenago eta, denak ginan trabestiak. Hau da, gure roletatik –trabestia jazkeratik dator, ez?–, gure roletatik ateratzea eta ukatu zaigun genero bat errepresentaztea edo izatea, edo genero horren parte batzuk, ez?\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): B izango zen bisexuala.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Bisexualak, zer dira? Bisexualak dira pertsonak, emakumezkoak ala gizonak, trantsexualak izan daitezke, nahi dutena, eta hauek, pentsa, ze suerte dakate, gustatzen zaizkielako, printzipioz, bai gizonezkoak, bai gizonezkoak... nahiko irekiak izaten dira. Badaude pertsona batzuk egon daitezkeela lasai asko pertsona batekin, generoa demagun emakumezkoa dela, harreman hori bukatzen denean bukatu da eta hurrengo harremana arazorik gabe gizon batekin izan. Eta hori ba oso osasuntsua iruditzen zait. Bainan bai konturatu naiz denborarekin bisexualek ere diskriminazio pila bat jasotzen dutela gaixoek, zeatikan iñorrek ez dittu serio hartzen.\nKattalin Miner (Hernani, 1988):\nIruditzen zait dala hor dagon sigla bat, baino ezagutzen ez degun errealidade bat, inundik inora, eta eskola danetan irakasle edo ikasle, edo dana dalakoarekin dala, gehien landu beharreko zera bat da, ez? Ezezagunena, ikusezinena daona eta tapatzen dana gehiena. Intersexualidadea da bulgarki eta urteetan zehar hermafroditismo deitu izan zaiona. Aparentementeki eta lehenengo kolpean esan dezakegu zure genitalak, kanpo genitalak, hasiko gea hortik, ez daudela definituta edo anbiguoak dirala. Demagun daukazula klitori oso haundi bat ez dakiguna zakil bat dan edo ez, eta bagina daukazula, edo dituzula barrabilak eta klitori bat. Edo… bueno, ulertzen didazu, ez?\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Zer dira intersexualak? Intersexualak dira, azken finean, kategoria hoietan, ez arra eta ez emea, hori ezin diogunean aplikatu.\nKattalin Miner (Hernani, 1988): Ez zazu pentsa dagonik bat ez dakit zenbat milloitik; ez, ez, ehuneko altu bat da. Porzentaje txiki bat, baina ehuneko potente bat da gure gizartean. Ze pasatzen da honekin? Urte askotan in dana da interbenitu, azkar.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Pertsona intersexualek… gainera, oso konfliktuatuak bizi izan dira. Zergatik? Askotan ez zekitelako intersexualak zirenik, ez zekiten txikitan ebakuntzak egin zitzaienik eta ez zekiten hartzen zituzten bitamina hoiek benetan hormonak zirenik. Ez? Intersexualitate hau errealitate oso ukatu bat da. Gainera, da errealitate bat enpirikoki demostratzen duena arra eta emea ez direla nahikoa gizakiak klasifikatzeko.\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Momentu batzutan uste dut bai sartzen naizela Queer etiketa horretan, nire estetikak diskurso bat duelako eta mezu bat ematen duelako eta ideologia bat ematen duelako.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Hori nortasun bat izan beharrean posizionamendu politiko bat da.\nKattalin Miner (Hernani, 1988): Queer teoria Estatu Batuetatik datorren mugimendu bat da. Azkenean, bueno, beti esaten da, ez? hitza bera insulto bat da, esan nahi du bestea, “bicho raro”, desbideratua, eta abar, ez? Marika, marikei deitzeko zea da asko…\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Hartzen dute inglesetikan “queer”a, “queer”a da irain bat, normalian pertsona arraroei, frikiei… Hitz polisemiko bat da, esanahi asko ditu. Orduan, zuk “queer”a erabili ahal duzu pertsona arrazializatu bat iraintzeko, elbarritu bat iraintzeko, homosexual bat iraintzeko, lesbiana bat iraintzeko... osea, irain bezela polisemia hori dauka, orduan queer kontzeptuak bilatzen zuena zan,, bueno potentzialidade politiko bezela erabiltzea polisemia hori.\nHau da, iraintzen gaituzte guzti honengatik, opresio guzti hauek lotuak daude, eta goazen erantzutera aliantza horretatik, ez?\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Hor, plus horretan, sartzen dira bestelako erabaki, lehentasun edo identidade batzuk, pues, adibidez, jende ez bitarra izan daitekeena identitarioki, asexualitatea, jende… edo demisexual definitzen dena... eta bestelako lehentasun batzuk existitzen dira hor.\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Maila ezberdinetako asexualitateak daude. Ez? Orduan, egon daitezke pertsona asexualak, bainan harreman romantikoak dituztenak, maitemintzen direnak baina sexurik gabe, beste batzuk harreman sexualak dituztenak baina beraientzako sexua ez da batere inportantea, batzuk ez dituztenak harreman romantikoak ez sexualak...\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Ba, adibidez, demisexuala den jendeak aipatzen duelako berak edo beraiek, erakarpen erotiko bat eukitzeko, beharrezkoa dutela lehenik eta behin binkulo afektibo bat euki pertsona hoiekin, ze bestela ez dago hor binkulo erotikorik.\nKattalin Miner (Hernani, 1988): Instituzionalki, lanean nagonean, nik ere LGTBIQ+ erabiltzen det, e? Baina transmaribolloakin adibidez askoz gehiago zeatzen naiz, ez? Marika horrekin, trans horrekin, bollera horrekin... pixka bat subersibotasun hori euki dezaketen espazioekin, ez? Azkenian kontzeptu hoiek espazio batzuk sortzen dituzte baita ere, ez? Neri oso raroa egiten zait nere lagun bati esatea gaya dala. Marika izango da seguraski.\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Nik oraintxe bertan eske… bua, super arrotza egiten zait esatea “gay naiz”, ez? Oraintxe bertan justo daude marikak beren buruari deitzen marika, ez? Horrek egiten du modu baten desarmatzea marika hitza bera, ez? Ordun, izan zitekeen estrategia bat, eta gero ere erabiltzearena marika eta bollera hitzak beste konnotazio feministagoak dituelako. Ezta? Ze igual lesbiana eta gay esateak diskurtsiboki telebistetan eta instituzio batzuen bitartez –ez dakit– eman zaio pixka bat perspektiba paternalista 'mainstream' bat, ez? Como 'love is love'... 'lesbianas y gays'... como… pixka bat perspektiba karitatibo bat eman zaio. Ez? Pixka bat paternalista, pixka bat biktima ikuspegitik...\nKattalin Miner (Hernani, 1988): Eta horregatik nik nere burua bolleratzat daukat eta ez lesbianatzat, ez? Lesbiana izango litzateke sozialki onartua dagon figura hori, normalitatean sartuko litzatekeen sigla komodo hori eta bollera da reapropiazio bat insulto horrena, kontra egin nahi diona normaltasun horri, ez?\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Heteronormak suposatzen duen biolentzia guztiarekin amaitzea. Hori izan daiteke aldarri super argi bat guztiontzat, ezta?\nJosebe Iturrioz (Ordizia, 1978): Baina politena da ya siglak ez zaizkigula sartzen: hainbeste forma daude eta, gainera, hainbeste gorputz daude ya ez dutenak nahi heteroak bezela irakurriak izan, nahiago dute bere sigla propioa edo plus batean sartu edo dena delakoa. Ez?\nIñigo Etxezarreta (Donostia, 1995): Jende batek esaten duenean, ba, etiketen kontra dagola, eta ez ditula etiketak erabili nahi... eta, noski, ulertzen dugu etiketak direla puf, ez dakit, batzutan desagertuko direla, urte batzuk barru igual ez direla beharrezkoak izango, eta direla momentu horretan diskurtso baten parte sentitzeko tresna, e. Baina beharrezkoa da jende batentzat, sentitzeko zerbaiten parte, konektatu ahal izateko beste jende batekin horren baitan... erreferentzia batzuk eukitzeko. Klaro, normalean etiketen kontra edo etiketak beharrezko ikusten ez dituen pertsona hori pertsona heterosexual bat da. Klaro, zure inguru guztia heterosexuala delako, gizartea heterosexualitate kolektiboa. Ez?\nLGTB Harrotasunaren nazioarteko eguna, Gay Harrotasunaren eguna, ekainaren 28an ospatzen da.\nEuskal Autonomia Erkidegoan LGTBI kolektiboa babesten duten elkarte batzuen zerrenda. Aipatzekoa da Eihera kooperatiba ere.\nErakunde publikoek sortutako zerbitzu batzuk: Berdindu (Eusko Jaurlaritza; Aldarte, Errespetuz, Gehitu eta Guztiok elkarteen bitartez ematen du laguntza), Eraberean (Eusko Jaurlaritza), LGTBI-Berdintasuna (Nafarroako Gobernua).\nEAEko LGTBI Dokumentazio Zentro Birtuala.


CNTk iraultza soziala “etorkizuneko arma” bezala aldarrikatzen du - CNT Sindikatua\nCNTk iraultza soziala “etorkizuneko arma” bezala aldarrikatzen du\nLarunbat honetan CNT sindikatuak omenaldi bat burutu du Artxanda mendian “faxismoaren kontrako gatazkan eta iraultza sozialaren alde borrokatu ziren” kide anarkosindikalisten ohorean. “Diktadura frankistak hildakoen memoria bakarrik bizirik iraungo du beraien koherentzia eta duintasun maila mantentzen badugu”, esan du erakundeak.\nEkitaldi hau frankismoaren aurka borrokatu zirenen ohorean eraiki zen monumentuaren aurrean burutu egin da, La Huellan. “Orain 78 urte militanteek iraultza sozialari hasiera eman zioten, gaur geure konpromisoa erakusten dugu langileon burujabetzaren alde”, CNTk nabarmendu du.\nTestuinguru honetan, sindikatuak bere apustua “betikoa izaten jarraitzen duena” aldarrikatu du: “auto antolaketa popularra, ekintza zuzena eta elkartasuna kapitalismoaren ondorioak sufritzen ditugun artean”.\n“Bai kalean baita lantokietan, gaur inoiz baino gehiago langileriaren errespetu eta duintasunaren alde borrokatzen dugu, gure helburua zein den ahaztu barik: sistema ezmoral, bidegabe eta krudel hau suntsitu nahi dugu, beste berri bat eraikiz zeinean denok izan dezakegun gure lekua”, azpimarratu du. “Iraultza soziala -gehitu egin du- etorkizunez beteriko arma izaten jarraitzen du”.


Ibilbideak Nafarroan | Visit Navarra - Nafarroako Turismoaren webgune ofiziala\nNafarroan barna zure gustuko bidaia prestatzeko osagai guztiak eskainiko dizkizugu.\nIzan ere, ez baita gauza bera hiru egunetarako etortzea edo astebeterako, ezta bikotean edo familia osoarekin etortzea ere. Proposamenak ez dira berdinak gourmet turistentzat eta kirola edo kultura maite dutenentzat.\nBeraz, zuk bakarrik dakizunez zerk uzten dizun aho-zapore gozoa, guk osagai guztiak emanen dizkizugu —Nafarroaren esentzia 10 gunetan antolatuta—, eta zuk Michelin izarra jasotzeko moduko menua prestatu. Zer iruditzen?\nEta ez ahantzi traol hau erabilita partekatzea: #visitnavarra. Zure bidaia-plana ezagutzeko irrikaz gaude!\nZer aurkituko duzu «Ibilbideak Nafarroan barna» honetan?\nNafarroa sakonki ezagutzeko beharrezkoa den informazio guztia\n10 guneetako bakoitzeko baliabide garrantzitsuenak\nTurista mota guztientzako ideiak\nHona hemen proposatzen dizkizugun 10 ibilbideak.\nGuk lehengaia jarriko dugu, eta zuk\nzeure gustura antolatu bidaia.\nIrati - Orreaga\nLeire, Xabier eta Zangoza\nHemen emanen diegu amaiera gure oinarrizko 10 ibilbideei\nGune edo eskualdeen arabera antolatu ditugu; hartara, hemendik pittin bat eta hortik beste bat hartu eta Nafarroan barnako bidaia % 100 zure gustura moldatzen ahal duzu.\nEz ahantzi partekatzea #visitnavarra traolarekin!\nNafarroa lehendik ezagutzen baduzu eta beste ibilbide batzuk bilatu nahi badituzu Nafarroa beste ikuspuntu batzuetatik berrezagutzeko, hemen dituzu hainbat proposamen: kultura-ibilbideak, ibilbide historikoak, kondairekin lotutakoak eta, nola ez, gastronomikoak.\nPaisaiak eta begiratokiak\nInspirazio gehiagoren beharrean?\nBada hautatu zuri gehien dagokizun aukera, eta inguru hauetan egiten ahal dituzun gauza guztiak azalduko dizkizugu.\nNafarroaz zuk nahi bezala gozatzeko planak.\nLove is in the air. Eta, are gehiago, leku hauetan.\nJarduera hauek talde batekin eginez gero, askoz hobeki.\nMota askotako ideiak, familiako inor aspertu ez dadin.\nBakarka joanda indar handiz bizi dituzun esperientziak.


Osakidetzako mahai sektoriala: Zaharrak berri - OSAKIDETZA | sindicato ESK sindikatua\n2017 martxoak 30\nZortzi hilabete igaro dira Osakidetzako Mahai Sektoriala azken aldiz batu zenetik eta, gaurkoan, berriz, aurreko legealdiko ildo kontinuista hartu du administrazioak, eduki errealik eta proposamenik gabeko proposamena eginez. Kontratazio eredu berria negoziatzeko eta EPE berriak deitzeko prest agertu da Osakidetza. EPEetan aldaketak egingo dituela dio; baremoetan eta formatuan, ebazpena arinagoa izan dadin. Hau esan eta jarraian, kontratazio araudia eta Madrilek inposatutako erreposizio tasak errespetatzen jarraituko duela adierazten du, honek, orain arte, ekarri duen lan suntsipena eta prekarietate tasa, %40koa ingurukoa.\nOrdezkapenak bultzatuko dituen eta interinitateei lehentasuna emango dien kontratazio eredu berria negoziatzeko borondatea adierazten du, baina ez du zehazten nola. Behin-behineko langileak indemnizatzera edo lanak-metatze kontratua, bakante bat ezkutatzen duenean, kontratu mugagabe ez-finkora aldatzea baimentzen duten Europako sententziak direla eta, kontratazio eredu berri hori bilatzera behartuta daude.\nSinestezina badirudi ere, urte bateko atzerapenarekin, oraindik ez da zehaztu lekualdatzeen deialdia, 2014 – 2015eko EPEa (orain 939 plazakoa litzateke) ebazteko ezinbestekoa den deialdia.\nOsakidetzak elkarrizketa eta bakarrizketa nahasten ditu, eta ESK eta gainontzeko sindikatuen errebindikazioetatik oso urrun jarraitzen du oraindik. Osakidetzak gai hauen inguruan ez du hitzik esan:\nLehen egunetik hasita ordezkatzea.\nLangileen artean diskriminazioa eta egoneza sortzen duen 2011ko Garapen Profesionalaren deialdiaren ebazpena.\nGaixotasuna ez zigortzea.\nOsakidetzaren larderiak, inposatzen dizkiguten lan erritmo altuak direla eta, langileon osasuna arriskuan jartzeaz gain, gizarteari eskaintzen diogun zerbitzuaren kalitatea arriskuan jartzen du ere.\nOsakidetzak, bere inposizio politikarekin eta zinatutako hitzarmenekiko errespetu faltarekin jarraitzen du, Osakidetzako lan baldintzen akordioa, esate baterako, non zerbitzu berriak ez zirela externalizatuko hitzematen zen.\nAzken egunotan, ESKak hainbat erresoluzio irabazi ditu Kontratuen Inguruko Errekurtsoen Administrazio Organoan, Urduliz ospitaleko sukalde, vending, garbitegi eta jostura bezalako zerbitzuen kanpo kontratazioen lizitazioak geldiaraziz eta garbiketaren lizitazioaren behin-behineko galarazpena lortuz. Organo honek dio pribatizazioak, mahai sektorialeko eta funtzio publikoko mahai orokarrako akordioen kontra doala, hain zuzen ere.\nOsakidetzak apirilaren 26a arte ez du jorratuko pribatizazioaren asunto hau, egun horretan batzen bait da Externalizazioen Komisioa. Darpon jauna, utzi jendea zorabiatzeari eta Urduliz %100 publikoaren irekiera baimendu, zure konpromiso eta erresoluzioak betez, bestela dimisioa aurkeztu.\nAdministrazioaren larderiaren aurrean, lapurtutako eskubideak berreskuratzeko, lan baldintza duinak eskuratzeko eta zerbitzu %100 publikoak lortzeko mobilizazioaren aldeko apostua egiten jarraitzen du ESKak.\nUn campo el de la privatización al que Osakidetza relega a la convocatoria de la Comisión de externalización para el 26 de abril. Sr. Darpon deje de marear la perdiz y cumpla con sus compromisos y con las resoluciones permitiendo una apertura de Urduliz 100% público y sino dimita.\nAnte la prepotencia de la Administración, ESK se ratifica en la necesidad de seguir movilizándonos hasta conseguir la recuperación de los derechos robados, unas condiciones laborales dignas y unos servicios 100% públicos.


SPA zirkuitua - Visit Santurtzi\nOparitu KABIEZES SPA HIRI-BALNEARIOAN bi pertsonentzako zirkuituaz gozatzeko bonu bat eta zatoz nahi duzunean!\nSanturtzin erlaxatzeko eta instalazio moderno eta erosoetan denbora bikaina pasatzeko zentroa.\nKABIEZES SPA HIRI Bainuetxean zirkuitua egiteko baliagarria.\nBeharrezkoa da aldez aurretik erreserbatzea.\nInformazio gehiago: KABIEZEZ KIROLGUNEA- KIROL ZENTROA\nAxular k., z/g Tel.: 94 493 73 29 https://santurtzikirolak.eus/


Irudi eta web-orrialde berriak Gasteizko Emakumeen Etxerako - Diario de Noticias de Alava\nJabetze Feministarako Eskolak datorren astean abiaraziko du ikasturtea\ne. f. domínguez 24.09.2021 | 00:30\nAtzoko aurkezpenean egindako irudia. Argazkia: Alex Larretxi\nGASTEIZ – Irudi berria, webgunea eta presentzia handiagoa sare sozialetan. Gasteizko Emakumeen Etxeak ikasturte aldaketa aprobetxatu du aldaketak egiteko eta herritarren aurrean presentzia hobetzeko. Hala jakinarazi zuten atzo Miren Fernández de Landa zerbitzuko zinegotziak eta zerbitzuko burua den Mireia Espiauk, Jabekuntza Feministarako Eskolaren ikasturte berriaren aurkezpenean.\nHala, aurkezpen horretan azaldu zutenez, datorren asteazkenean, abiaraziko da Emakumeen Etxearen prestakuntza-proiektuaren, hots, eskolaren programazio berria, Silvia Albert aktorearen No es país para negras ikuskizunarekin. Hegoalde gizarte-etxeko Jesús Ibáñez de Matauco antzokiak hartuko du inaugurazio-ekitaldia, eta "oraindik bada lekurik, edukiera handitu baita covid-aren aurkako neurri berriak direla eta", azpimarratu zuten atzo.\nMiren Fernández de Landa zinegotziak nabarmendu zuen Eskolaren proiektua –hamarkada batetik gorako ibilbidea duena– eta Emakumeen Etxea –duela bi urte ireki zena– batzen dituen lotura. Bere hi-tzetan, "eskola Emakumeen Etxean txertatzen da, haren prestakuntza-proiektu gisa. Gainera, ahalduntze kolektiborako prozesuak sustatzen dituzten ekimenak hartzen ditu Etxeak, emakumeak beren intereseko gaien inguruan antolatu daitezen eta beren boterea handitu dezaten, alegia, baliabide material eta sinbolikoen erabilera eta kontrola bereganatu dezaten". Eta gaineratu zuen: "Azken batean, emakumeek zuzenean haiengan eragina duten erabakietan esku har dezaten da Etxearen helburua, berdintasun-politiketan eta gizarte-aldaketan parte hartuz". Horrekin lotuta, zinegotziak eskerrak eman zizkien Gasteizerako Etxea sortzeko "prozesu luzean lagundu diguten emakume guztiei" eta, bereziki, "Sorginenea-Tu Casa Feminista elkarteari, zeinak abiarazi eta lehenengo hamahiru hilabeteetan kudeatu baitzuen".\nIrudia Ikasturte berriarekin batera, Emakumeen Etxeak logoa estreinatuko du; horrek proiektua emakumeak "ahalduntzerako espazio gisa" identifikatuko du, "non edukiontzia ez ezik edukia ere garrantzitsua baita. Etxearen siluetaren bitartez, espazioari berari egiten zaio erreferentzia: topaketarako espazio irekia. Ortzadarraren sinboloak edukiaren garrantzia sinbolizatzen du, kolektibitatea, aniztasuna eta mugimendua. Sinbolo feministaren bitartez, azkenik, proiektuaren indarra, oinarria eta helburu bera identifikatzen ditugu", ondorioztatu zuen Berdintasuneko zinegotziak.\nWebgunea. Profil berria irekitzeko beste arrazoi bat Etxearen proposamenak gazteengana hurbiltzea da. Horixe da proiektuak etapa berrian lortu nahi duen erronka nagusietako bat, Jabekuntzarako Eskolak ume eta gazteei begira sortutako #FeminismoanItzel programazioarekin abiarazitako ildoa sendotzeko. Emakumeen Etxeak www.vitoria-gasteiz.org/emakumeenetxea web orria eguneratu du, Udalaren webgunearen barruan. Proiektuari buruzko informazioa, jardueren agenda, eskaintzen dituen zerbitzuak, talde egonkorrak eta Jabetze Feministarako Eskolaren prestakuntza-jarduerak jaso-tzen ditu web-orriak.\nFamilia harrerak gertuagotik ezagutzen.\nLehen euskal westerna: balentria harrigarria.


John Adams 70 urte Hastapeneko abonua\n16 - 17azaroa 2017\nLudwig Van Beethoven (1770 – 1827): Egmont, Obertura Op. 84\nJ. Adams (1947): Absolute Jest\nCuarteto Quiroga, hari laukotea\nLudwig Van Beethoven (1770 – 1827): 7. Sinfonia La Maiorrean Op. 92\n* Lehenengo aldiz BOSek\n16 azaroa 2017 Euskalduna Jauregia 19:30 h. Sarrerak Erosi\n17 azaroa 2017 Euskalduna Jauregia 19:30 h. Sarrerak Erosi\nLudwig van Beethovenek (Bonn, 1770-Viena, 1827) gaur entzungo ditugun lanak idatzi zituen garaian, bazituen beste gai batzuk ere esku artean, itxaropena ernarazi, eta haren mirarizko energiaren zati handi bat jaso zutenak. Alde batetik, lan-eskaintza erakargarri bat jaso zuen, ondo ordaindutako eta betebehar gutxiko bizi guztirako enplegu batekin. Napoleon anaiak Westfaliako errege izendatutako Jerôme Bonaparteren zerbitzuan Kasseleko kaperako maisua izateko lanpostua zen. Beethoven aukera horretaz baliatu zen Vienan –hark buruan zuen karrera garatzeko askoz interesgarriagoa zen hirian– antzeko baldintzak lortu ahal izateko. Bizitza afektiboan ere –konpositoreak hor izandako porrotak arlo profesionalean lortutako arrakastekin batera gertatu ziren beti–, Beethovenek bazuen proiektu bat gogoan: Therese Malfattirekin ezkondu nahi zuen, garai hartan bere medikua zenaren iloba zenarekin. Hortaz, bere itxura eta arropa zaintzen hasi zen, eta Bonnetik bataiatze-agiria bidal ziezaioten eskatu zuen. Hala ere, ezkontzeko proposamenari uko egin zioten, eta konpositoreak sormenean eta bere barneko indar izugarrian aurkitu zuen kontsolamendua. Egun horiexetan amaitu zuen Egmont, pozez bete zuen enkargua. Herbehereak espainiarren menderakuntzatik askatzeko borrokatzen zuen, eta ausardia eta adorea galdu gabe hil zen Errenazimentuko pertsonaia batean oinarrituta zegoen Goetheren tragedia horretako musika intzidentalaren konposizioa oso gogoko zuen Beethovenek, hainbat arrazoi zirela-eta. Alde batetik, argumentua ezin hobekto lotzen zen haren borondatearen indarrarekin eta askatasuneko ideia erromantikoekin, eta, gainera, frantziarrek Viena okupatzearekin identifikatzen zuen ekintza. Bestetik, enkarguak harremanetan jartzen zuen berriz antzerkiarekin, eta, batez ere, gogokoen zuen egilearekin, benetan gurtu egiten baitzuen egile hori.\nObraren estreinaldia 1810eko ekainaren 15ean izan zen Vienan. Protagonistak dituen ezaugarrien bidez, ezin hobeto adierazten du Erromantizismoak gizateria hobea eraikitzeko izan zuen balioetako bat: banakako heroismoa.\nItzultzerik ez duen ezin saihestuzko ibilbide zirraragarri horretan, Beethovenek Sostenuto baten apaltasunez ekiten dio abenturari, modu minorrean tindatutako eta iluntasunetik sortutako akorde bortitzekin, zuren argitasunak arinki argitu arren homofonian dentsoa den soinu espaziotik ateratako akordeekin. Gero, Allegroak eta Allegro con briora arteko azken bilakaerak garamatzaten unibertsoan, suhartasun pertsonalak eta sortzeko ausardiak bat egiten dute konpositorearen birtuosismo teknikoarekin. Hogeita hamar urteak atzean utzita eta musika-munduko jendearen iritziak aintzat hartu gabe, musikagilea konposatzeko heldutasunaren eta bere segurtasunaren gailurrean zegoen.\nEta Beethoven ez zen erabat urrundu, gure artean jarraitzen du. John Adamsen (Worcester-Massachusetts, 1947) ahotsaren bidez entzun ahal dugu, horrek, esku artean patchwork lan bat edukiko balu bezala, bere konposizioa ehuntzen baitu, Beethovenen motibo batzuk abiaburutzat hartu, eta bere hizkera pertsonalaren hariarekin josiz. Emaitza Absolute Jest da, scherzoaren tonu bereizgarriari heltzen dion kolorez beteriko lana: freskoa, alaia eta kementsua. Tituluan bertan, musikagileak jest hitzaren zentzu bikoitzarekin jolastu nahi du. Alde batetik, hitz ingeles hori broma edo txantxa modura itzuli daiteke, umore gorena eta bizitza ospatzeko Beethovenen obran sumatzen den poza lotuz, konposizio introspektiboenetako batzuetan ere nabaritzen baita hori, adibidez, Opus 131, Opus 135 eta Grosse Fuge hari-kuartetoetan. Adamsek horien zati batzuk hartu zituen bere diskurtsoa eratzeko. Bestetik, musikagileak beste zentzu bat ematen dio jest hitzari, hain zuzen, latinezko gesta edo balentria, haren hitzak hona ekarrita: “obra hau konposatzeko ekintza nik sekula izan dudan ‘asmakuntza’ hutseko esperientziarik handiena izan da. Hura sortzea kontrapuntuko, eraldaketa tematikoko eta diseinu formaleko ikasgai kitzikagarria izan da niretzat. Atsegin dut gogora ekartzea balentria bat, irudimenaren, ekintzen eta asmakuntzaren bidez asmamenak berak egindako ariketa gisa”. San Frantziskoko Orkestra Sinfonikoko zuzendaria zen Michael Tilson Thomasek agindu zion konposizioa egiteko enkargua, orkestraren mendeurrena ospatzeko. Stravinskyk bere Pulcinellan erabili zituen neoklasizismoko teknikak izan zituen gogoan Adamsek, baina aipatutako Beethovenen kuartetoen motibo batzuk hartu zituen, hitzez hitz esan zuenez, “nerabezarotik maite zituelako”. Gainera, erakargarri iruditu zitzaion errepertorioko hutsune bat betetzea, haren ustez ez baitago horretarako aitzakiarik: agertoki berean, orkestra sinfoniko bat eta hari-laukote bat bateratzea. 2012ko martxoaren 15ean izan zen Absolute Jest lanaren estreinaldia, agindua egin zutenen eta St. Lawrence laukotearen eskutik.\nEta musika garbi itzuli zen bere iturrira. Beethovenen miraria agerian da berriz, haren originaltasunaren ezin eutsizko bulkada eta ideia musikalen borborra akatsik gabe antolatu, eta osotasun koherente eta zehatz batean txertatzeko zuen ahalmen miragarri eta bakana ikusita. Mugimendu erromantikoak Beethovenen bizitzaren izaera tragikoa nabarmendu zuen, baina, hala ere, jaio zen garai ilustratuko semea izan zen eta fede kartsua izan zuen beti gizateriarengan. La maiorreko tonalitatean idatzitako Zazpigarren Sinfonia aldi berean da oparia belarrientzat eta gozamena bihotzarentzat. Haren grinaren eta musaren indarren menderakuntza diskurtso alai eta boteretsu batean islatzen du, konposizioko baliabide berriei atea zabal-zabal jartzeaz batera, dagoeneko menderatuta eskaintzen baititu. Beethovenek aski hizkera txundigarria erabiltzen du obra honetan, sormen erromantikoari bidea errazteko modukoa. Bereziki nabarmentzen dira musika lantzeko egin zuen ahalegina, hainbeste energia askatzen duten crescendi miragarrietan ezin hobeki adierazia, eta formaren zabalkuntza eta orkestra-ehuna tratatzeko berrikuntza, ehun hori indartu egiten baita, haize-instrumentuek garrantzi handiagoa hartzean, hari-instrumentuen mende ez egotean, eta taldeko kide guztiei abilezia handia eskatuta. Konpositoreak 1813ko abenduaren 8an egin zuen sinfoniaren estreinaldia, Vienako Unibertsitateak Hanauko batailan zauritutako soldaduen alde antolatu zuen kontzertuan. Poco sostenuto – Vivace batekin hasten da, eta –Natura amarekiko sentitzen zuen maitasunarekin eta esker onarekin bat eginda– latz samarra den kantu bare baten ondoren, erritmo-sare jori bat hedatuz garatzen da, alderdi, asmo eta argi desberdinen azpian nonahi loratuz, baina mugimendua inoiz ahultzen ez den bizi-energiaz egituratuz. Allegrettoak beti txunditu ditu entzuleak, estreinaldia izan zenetik, eta hala da, neurri handi batean, etengabe egiten duelako aurrera, jolas harmoniko erakargarria duelako, eta liluratzen duen motibo soil batean bariazioak eta iraunkortasunak aldi berean agertu behar dutelako, mirarizko era batean. Prestoan, metrika boteretsu batek lehen planoa berreskuratzen du, baina bi aldiz uzten du ideia sosegatu baterako, scherzo liluragarri batean. Amaierako Allegro con briok, Édouard Schuréren hitzetan, “indar ausarta eta edertasun gogorra” hedatzen ditu, amaitzen denean ere dardarka uzten baitu inguratzen gaituen airea.\nZazpigarren Sinfonia sortu eta handik gutxira, gaur egun Txekiar Errepublikan dagoen Tepliceko bainuetxera joan zen Beethoven. Hiri hori neutrala zen, Europako inperioek sortutako kaosaren erdian (Napoleonek Errusia inbaditu baitzuen); hargatik, eta hango ur termal bikainengatik, inperio austrohungariarreko hainbat pertsonaia ezagunen eta aristokrata eta artista askoren elkargunea zen. Han bete ahal izan zuen ametsa Beethovenek: ez nobleziarekin harremanak izatea, baizik eta Goethe bera bertatik bertara ezagutzea. Beti miretsi izan zuen poeta hori, eta grinaz irakurri zuen, baina sekula ez zuen ulertu, ez partekatu hark etiketa sozialari egin zizkion kontzesioak: “Goethe atseginez beteegi sentitzen da gorte-giroan, poeta bati dagokiona baino asko gehiago”. Beethovenek baino hogeita bat urte gehiago izanda, beste garai batekoa zen Goethe, eta, beraz, guztiz musikazalea izan arren, ez zitzaizkion gehiegikeriak gustatzen, ez jokaeran, ez eta soinuaren artean ere: “Haren talentuak harri eta zur utzi ninduen; zoritxarrez, nortasun guztiz hezigabea du (…) Bestetik, erraza da desenkusatzea, eta hartaz erruki izan behar dugu gainera, gortzen ari baita; horrek, agian, gutxiago hondatuko du haren izaeraren alde musikala, alde soziala baino”. Ohar hauen bukaerarako, baina, nahiago dut beste poeta baten bertsoak ekarri, Beethovenen heriotzaren lehen mendeurrenerako Gerardo Diegok idatzi zituenak, hain zuzen:\nMunduaren gaineko argi hori, poz hori,\noinazetik tinko eta onik ernea,\neta estasi hebaindu hori, eta\ngirlanda birakari hori gau eta egun,\neta musika hori, hitz batez, hala egiten al zuen\nbarre Julietak, hala begiratzen Teresak?…\nQuiroga laukotea “bikaina” da New York Timesen arabera, eta “soinu eder eta akatsik gabeko teknikakoa”, The Straden esanetan. Laukotearen izenak ohore egiten dio Galiziako Manuel Quiroga biolinista handiari. Museo Cerralbo Fundazioko laukote egoiliarra da, eta, 2014. urtetik gaurdaino, baita Madrilgo Errege Jauregiko Stradivariusen Bilduma Palatinoko arduraduna ere. Europako belaunaldi berriko talderik nabarmenetako bat dela uste da, eta nazioarteko kritikarien eta entzuleen onespena jaso du, interpretazio ausart eta berritzaileei esker.\nSariak jaso ditu hari-laukoterako nazioarteko lehiaketarik ospetsuenetan (Bordele, Paolo Borciani, Geneva, Pekin, Paris, etab.), bai eta RNEren Ojo Critico saria eta Bartzelonako Palauren Urrezko Domina ere. Quiroga laukotea ohikoa da munduko agertoki nagusietan: Berlin, New York, Amsterdam, Paris, Londres, Stockholm, Erroma, Praga, Lisboa, Bogotá, Buenos Aires, Los Angeles, Washington DC, etab.\nOhiko lankideen artean, Martha Argerich, Veronika Hagen, Valentin Erben, Javier Perianes eta maila bereko musikariak izaten ditu, eta musika-arloan harreman estu eta emankorra du haiekin.\nCobra eta Harmonia Mundi disko-etxeekin atera duen eta handituz joan den diskografiak Estatuko eta nazioarteko kritikarien txaloak eta sariak jaso ditu; era berean, Europako eta Amerikako irrati-etxerik garrantzitsuenek grabatzen eta ematen dituzte haren kontzertuak.\nErabat engaiatuta daude kamera-musikaren irakaskuntzarekin, Aragoiko Goi-mailako Kontserbatorioko irakasleak dira, eta ikastaroak emateko gonbidatu ohi dituzte Espainiako eta atzerriko unibertsitateetan eta kontserbatorioetan.


Joan den ostiralean, azaroaren 7an, CCOO, ELA, eta Gizardatz patronalak, 2014-2016 urteetarako sinatu dugun aurreakordioak hirugarren hitzarmenarekin lortu genuen aurrerapenari hobekuntza ekarri dio. Bizkaiko hurrengo esku hartze sozialari buruzko hitzarmenak KIParen araberako igoera ziurtatuko du. Berresten du, animazio soziokulturala Esku hartze Sozialetik banandu ezinezko zatia dela, eta horrez gain aurreakordio honek lanaldiaren murrizketarekin batera, gaueko lanaren plusa, txandakotasun-plusa eta igandeetako eta Jaiegunetako plusaren hobekuntza dakarkiela.\nAurreakordio honen beste ezaugarri garrantzitsuenetako bat, 2012ko otsailean Rajoyren gobernuak lan-erreformari ezarri zion blindajeari aurre egitea da, akordio honek langileentzako kaltegarriak diren ezaugarriak baliogabetuko ditu eta beste zenbait alde hobetu.\nEz dugu uste bide guztia egina dagoenik, negoziaziorako zailtasunak izango dituzten atalak eginak izan arren, oraindik asko gelditzen da zehazteko. Ez da erraza izan honaino iristea, eta ez patronalak duen jarrera gogorragatik, eta negoziaziorako dituen metodo anbiguo eta zalantzazkoagatik bakarrik, baizik eta lagileen zenbait ordezkarik planteatu dituzten zailtasunagatik ere bai. Badirudi ordezkatzen dituztela dioten jendearen zerbitzura baino beren erakundearen protagonismoaren morrontzara daudela.\nGarbi esanda akordio ona dela pentsatzen dugu, guztion lanaren ondorena da, baino Eskadiko Langile Komisioak ( gogoratzea komeni da aurreko hiru akordioak sinatu dituen sindikatu bakarra garela) ardura lan bat egin du beste interes guztien gainetik sektoreko langileen lan-baldintzen hobenkuntzak gailenduz. Hau behin eta berriz esaten dugu, aurreko hiru hitzarmenetan Eskadiko Langile Komisioak egin duen lan onarengatik bakarrik gaudela hemen. Horregatik zoriondu behar gara.


EHU eta PCR testak: eman ta zabal zazu? - Ehu - Hiruka.eus\nLABen UPV/EHUko sail sindikala 2020-06-12 13:58\nCovid-19 pandemiagatik alarma egoera ezarri eta egun gutxira EHUko ikertzaile talde batek, beste ikerketa zentro batzuetako ikertzaileekin batera, prozedura berri bat garatu zuten PCR testak egin ahal izateko. Denbora errekorrean garatzea lortu zuten, lan-ordu asko eginez eta auzolanean antolatuta. Apirilaren 8an EHUko Campusa aldizkarian iragarri zenez, prozedura honen berariazkotasuna %100koa da eta sentsibilitatea %92koa. Gainera, erabiltzen diren kit komertzialak baino askoz merkeagoa da, test bakoitzak 15 bat euroko kostua izanda. Aste bat beranduago EHUk jaso zuen test horiek egiteko Carlos III Osasun Institutuaren baliozkotasuna. Ikertzaileen arabera, prozedura berri honi esker, EHUk eguneko 500-1.000 test egin ahal izango luke eta, PCRak egiteko ekipoak dauzkaten EAEko laborategi guztiak koordinatuta, eguneko 10.000 test egitea posiblea izango litzateke.\nMomentu horretatik hasi zen surrealismo ukituak izango lituzkeen egoera, atzean egon daitezkeen interesak sumatuko ez bagenitu. Argi dago testak EHUtik era masiboan egiteak unibertsitate publikoaren erreferentzialtasuna indartuko lukeela eta, azken urteetan ikusten ari garenez, guztiak ez daude horren alde. Beste alde batetik, ez dugu ahaztu behar testek ekimen pribatuari negozioa egiteko aukera handia eskaintzen dietela ere, eta arlo publikotik prezio baxuetan egiteak aukera hori zapuztuko luke neurri handi batean. Hasieratik Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak ekimen honi garrantzia kendu zion eta baztertzen saiatu zen. Halako larrialdi egoera batean hain lagungarria izango zen aukera hau gutxiesteak ezinegona sortu zuen jendartean, baita EHUko komunitatean ere. Ondorioz, apirilaren 25ean publiko egin zen adierazpen bat, aste batean UPV/EHUko irakasle, ikertzaile eta administrazio eta zerbitzuetako langileen artean 1.000 atxikimendu baino gehiago jaso zuena.\nHandik egun gutxira, EHUk eta Osakidetzak PCR testak egiteko lankidetza-hitzarmen bat sinatu zuten, EHUren ahalmena ez erabiltzeak sortutako harridurari eta adierazpen publiko honek sortutako presio mediatikoari erantzun bezala interpreta daitekeena. Izan ere, hitzarmenaren ostean gaia desagertu egin da hedabideetatik. Edozelan ere, bi elementuri erreparatu behar zaio. Alde batetik, EHUren parte-hartzea Osasun Ministeriak martxan jarritako prebalentzia ikerketan aritzera mugatzen zen, 5.000 pertsonari testa egitea aurreikusiz. Bestetik, momentu horretatik hona izandako oztopoak eta atzerapenak etengabeak izan dira: Osakidetzak eman beharreko balidazio klinikoa berandutzea, Osakidetzatik heltzen ez diren laginak, proba pilotuetan arazoak, boluntarioen azterketa medikuak atzeratzea eta, behin eginda, laginak hartzeko itxaroten jarraitzea… Horretaz eta zenbat test egin diren galdetuta, EHUko gobernu taldeak ez du erantzun zehatzik eman. Denbora igarotzean, EHUk eta Osakidetzak sinatutako hitzarmena gai deseroso hau medioetatik kentzeko bluff bat izan zela gero eta ageriko agertzen da. Bi hilabete beranduago, ekimen horren potentzialtasuna guztiz murriztu da. Jendarte arduratsu batean hau eskandalu bat izango litzateke.\nPCR testak egiteko prozedura garatu duen taldeak eskaintza egin zuen erakunde publikoek jendartean test masiboak egiteko erabiltzeko. Azaldu dugunez, handik aurrera gertatutakoak interes ilunak eta baliabide eta arlo publikoaren gaitasunen xahubide argia erakutsi dizkigu. Prozedura eta baliabide teknikoak badaude, balidazioak badaude eta giza baliabideak ere badaude (testak egiteko teknikariak eta osasun-langileak), zergatik uko egin zaio aukera hau erabiltzeari? Test honekin momentuan kutsatuta dauden pertsonak detektatzen dira, baina asintomatikoak detektatze hutsa aurrerapen nabari bat izangoo litzateke pertsona horien ingurukoentzat baita pandemia kontrolatzeko. Eta testak maiztasun batekin egiteko programa batean kokatuta, kutsatua izateko arriskua asko gutxituko litzateke. Zentzu horretan, LAB sindikatuak ere populazio osoari test masiboak egitea eskatu zuen, lan arloan ere nondik hasteko lehentasunak finkatuz. Kolektibo batzuei testak egin bazaizkie (osasun zerbitzuetako langileak, egoitzetako pertsonala, arrantzaleak…), zergatik ez erabili unibertsitate publikoaren baliabideak beste kolektibo eta pertsonak ere babesteko? Zergatik erabaki dute aukera hau zokoratzea jendarteari baliabide hau ukatuz?\nAgintari politikoek EHUk jendarteari begira duen ahalmena baztertu dute, eta EHUren gobernu taldeak otzantasunez onartu du. Aukera ezin hobea galdu da unibertsitate publikoak jendartearen premiazko beharrei erantzuteko, hainbestetan errepikatzen den gizartearen zerbitzuan egotearen izaera erakusteko eta EHUko ikertzaileek egiten duten lana nabarmentzeko. Maiz markatzen digute ezagutzaren transferentzia unibertsitatearen ildo garrantzitsuenetako bezala. Oraingoan, jendartearekiko transferentzia larriki kutsatuta geratu da. Honelako egoerek “Eman ta zabal zazu” lelo famatu hori eta unibertsitate publikoaren ustezko autonomia ea non den hausnartzera eraman behar gaituzte. Zein unibertsitate publiko nahi eta behar dugun birplanteatzera eraman behar gaituzte.\nUPV/EHUko LAB sindikatuaren sail sindikalaren izenean


Argia Multimedia. Zeinek mugitzen ditu komunikabideen hariak?\nPascual Serrano kazetari valentziarraren “Traficantes de la información” liburuak izen abizenak jarri zizkion egunero kontsumitzen dugun informazio gehienaren atzean daudenei: BBVA, Repsol, Planeta taldea, La Caixa, Banco Santander, Telefonica Silvio Berlusconi bera ere. Telezaborraren aitzindariaren telebista eredua, EiTBn ere oso presente izan da. Hasiera hasieratik.\nTestu guztia Axier Lopezen blogean.


Ortzaize - Wikipedia, entziklopedia askea.\nOrtzaize[a] Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Baigorri-Ortzaize eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 13,7 kilometrora. Altuera 101 eta 897 metro artekoa da, eta 42,38 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 826 biztanle zituen.\nOrtzaizeko ikuspegia, Haltzamendirekin atzealdean\n13,7 km (Donibane Garazitik)\n826 (2018: −10)\n% 80,91 (2011)\n% 10,63 (2011)\n% 4,53 (2013)\n% 58,91 (2010)\n% 26,63 (2011)\nBertako biztanleak ortzaiztarrak dira.\nOrtzaizeko ibarreko hiriburua da.\n9 Ortzaiztar ospetsuak\nOrtzaize beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:\nfrantsesez: Ossès ("ozéz" ahoskatua)\nokzitanieraz: Ossés ("ozéz" ahoskatua)\naragoieraz: Osés ("ozéz" ahoskatua)\ngaztelaniaz: Osés ("ozéz" ahoskatua)\nVallis quœ Ursaxia dicitur (983)\nVallis quœ dicitur Orsais (1186)\nOssais (XII. mendea)\nhespital d'urrugaçaun in hosses (1268)\nOsses en la Sierra de Vaygurra (1446)\nOrtzaize Ortzaizeko ibarran dago.\nErrobi ibaia udalerritik igarotzen da, baita bere ibaiadarra den Lakako erreka ere (azken erreka honetara isurtzen diren hainbat erreka igarotzen dira Ortzaizetik: Elhurreko erreka, Bordegiko erreka, Saltrako erreka, Otxalarreko erreka eta Eluet erreka). Horrez gain, beste erreka batzuk ere gurutzatzen dute udalerria: Asketako errekak, Eslanguko errekak eta Pagaliko errekak.\nBidarraiko parrokia, Ortzaizekoaren menekoa zen eta Ortzaizeko ibarra Nafarroako erresumako zati izan zen.\n1790. urtean Ortzaize, Ortzaize eta Bidarrai udalerriek osaturiko kantonamendu baten buru izan zen, Donapaleuko barrutiaren menpekoa zena.\n3347 2021 2152 2302 2064 2309 2182 2135 2169 2018 2004 1923 1867 1785 1819 1784 1804 1846 1814\n1960 2089 1914 1130 1155 1098 1045 953 989 845 731 678 692 694 785 871 854 826\nUdalerriko jarduera ekonomiko nagusia laborantza da. Irulegiko Arnoa ere ekoizten da udalerriko lurretan.\n1995 2020 Martin Elgue\n2020 karguan Jean-Marc Oçafrain\n2017ko urtarrilaren 1era arte, Ortzaize Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.\nBaiona-Donibane Garazi burdinbideak zerbitzua ematen du Bidarrai udalerriri, Txik Txaken 54. linearen bidez.\nLuis Luziano Bonapartek, 1869an, Ortzaizeko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Aldude ibarretan hitz egiten zena.\nKoldo Zuazok, 2010ean, Ortzaizek nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.\nJean-Baptiste Orpustan (1934-), ohorezko euskaltzaina da. Onomastikan espezializatutako euskalaria da, eta bereziki lexikografia eta hizkuntzalaritza historikoa ikertzen nabarmendu da. Jasone Salaberrriaren eta Anuntxi Aranaren tesiak zuzendu zituen. Marcel Prousten Aro galduaren bila obra erraldoia euskaratu du. Michel de Montaigne Bordele III Unibertsitatearen ohorezko irakaslea da. Izpegi argitaletxea sortu zuen, baita Lapurdum aldizkaria ere.\nAhaizen, forte protohistoriko bat dago\nOspitalea baserriaren aipamenak daude XIII, XVII eta XVIII. mendeetan\nApalasia, Bilaenia eta Sastriarenea baserriak XVII. mendekoak dira\nInda baserria, Inxortenia baserriarekin batera XVI. mendekoa da\nHarizmendia baserriaren aipamenak daude XVI, XVII eta XVIII. mendeetan\nDone Bikendi kapera XVII. mendekoa da\nSan Julen eliza XII. mendekoa da, eta XVII. mendean izan zen konpondua, Ortzaizeko herritarrek Joana Albretekoari eginiko eskaera bat zela bide\nAhaize auzoko etxea\nHerri Barneko etxea\n↑ /oʁ̞ts̻ais̻e/ ahoskatua (laguntza)\n↑ a b c d e f g h i j k l m n Orpustan, Jean-Baptiste. (2006). Nouvelle toponymie basque : noms des pays, vallées, communes et hameaux historiques de Labourd, Basse-Navarre et Soule. (Éd. entièrement rev. et corr. argitaraldia) Presses universitaires de Bordeaux ISBN 2-86781-396-4. PMC 72757865. (Noiz kontsultatua: 2021-05-17).\n↑ Ohorezko, Euskaltzaina. «Orpustan, Jean-Baptiste» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-02-05).\n↑ «Jean Baptiste Orpustan» NorDaNor (EIZIE) (Noiz kontsultatua: 2022-02-04).\nLiburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ortzaize\nAzken aldaketa 2 martxoa 2022(e)an, 11:40(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 2 martxoa 2022, 11:40.


Marketin Programatikoa: Nonahiko audientzia segmentatuen inpaktua eta Location Based Marketing - Enpresa Digitala\nMarketin Programatikoa: Nonahiko audientzia segmentatuen inpaktua eta Location Based Marketing\nGaur egun marketin arduradunek erreminta eta teknologia sorta handi bat aukeratu eta kudeatu behar dituzte euren estrategia digitalean (Google Ads, SEM, SEO, Linkbuilding, edukien marketina, email marketina, Branding kanpainak, online publizitate kanpainak…).\nMota honetako erremintek erabilgarritasun zehatz bat dute, baina ez dute big datako algoritmiarik.\nMarketin Programatikoa Big Datan, cookietan eta machine learning-eko algoritmoetan oinarritutako marketineko teknologia berri bat da. Helburua gure sitea ezagutzen ez dutenak erakartzea da, branding kanpainak edo performancekoak egiteko, gailu eta plataforma anitzetarako. AEB kontratatzen diren online kanpainen %80 marketin programatikoko plataformen bidez egiten dira.\nErosketa programatikoaren teknologiak urte asko daramatza aurrera egiten, eta gaur egun, teknologiak aukera ematen digu audientzia segmentatuak erosteko, profil kualifikatuak bilatzeko interesen arabera, location based marketineko estrategiak.\nTeknologia guzti hauetan oinarritutako marketin digitalaren aroan, marketineko arduradunak marketin programatikoko estrategiak ezartzen eta garatzen jakin behar du. Beti ere hauek ulertuz, nola neurtu ezagutuz, kaptaziorako kanal ezberdinak bereiziz eta kanal bakoitzak elkarrizketako funnelen dituen onurak ezagutuz.\nIkastaro honek bi zati ditu. Lehenengoa Marketin Programatikora sarrera bat da, oinari teoriko bat eskaintzeaz gain, enpresako estrategia digitalean txertatzeko ikuspegi praktiko bat ere eskaintzen duena. Bigarren zatian, location based marketing estrategietan sakonduko da, nola jarri abian estrategia omnikanalak, audientzia geolokalizatuak eta/edo interes jakin batzuk erosita.\nMarketin Programatikoaren inguruko oinarri teoriko eta praktiko bat ematea, teknologia ulertzera bideratua, algoritmiak eskaintzen dituen aukera aurkeztea eta marketin programatikoko estrategiak nola ezarri , garatu eta neurtu ditzakegun ezagutaraztea.\nParte hartzaileei Marketin Programatikoari buruzko ikuspegi oso eta garbi bat ematea.\nRealtime Bidding (RTB) eta Marketin Programatikoaren arteko ezberdintasunak zeintzuk diren irakastea, programatikoaren ekosistema ezberdinak: Adservers, AdExchange, Trading Desks, DSP, DMP, SSP...\nDataren ekosistemaren oinarrian dagoen funtzionamendua zein den ulertzea: cookieak, behavioural marketing, DMP, Act al like, look a like\nAudientzia segmentatuen kontzeptu berriak garatuko ditugu\nKasu errealez lagundutako oinarri teoriko bat ematea Marketin Programatikoa enpresaren estrategia digitalean txertatzeko.\nMarketin arduradunak, arlo digitalaren, publizitate, eta komunikazio arduradunak, online kanpainen kudeatzaileak.\nZer da Marketin Programatikoa?\nProgramatikoa geratzeko etorri da. Joerak.\nMarketin Programatikoa vs RealTime Bidding (RTB)\nEkosistemaren funtzionamendua: Adservers, Trading Desks, DSP, adExchange, SSP.\nNola txertatu Marketin Programatikoa enpresako estrategia digitalean?\nData ekosistema: Cookieak, Behavioral Marketina, DMPs\nUser Centrics -Omnikanalitatea\nTokia: BIC Gipuzkoa. Miramon pasealekua 170, 3. 20014 Donostia\nIrakaslea: Miren Elosegui (Hispavista)


author_facet:"Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak" author_facet:"R-400" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila"\nEgilea: Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak Egilea: R-400 Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila\n1 Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) 1 Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Fabrikazio-teknikak (Modulua) Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Instalazio domotikoen eta automatikoen konfigurazioa (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lanbide Heziketa 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Sistema automatizatuak (Modulua) 1 Sistema elektroteknikoak eta automatizatuak (Heziketa zikloa). Goi maila 1 Sistema sekuentzial programagarriak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


BiscayTIK Fundazioa - "Emakume konektatuta" hainbat emakumek IKTren arloan izandako lan bizipenen inguruko jardunaldia\n"Emakume konektatuta" hainbat emakumek IKTren arloan izandako lan bizipenen inguruko jardunaldia\nInternet&Euskadi Elkarteak BiscayTIK Fundazioaren egoitza den Bake Eder Ezagutza Zentroa aukeratu zuen "Emakume konektatuta" izeneko mahai ingurua egiteko pasa den martxoaren 8an, Emakumeen Nazioarteko Egunean. Bi mahai inguru egin ziren eta bertan zazpi emakumek Teknologia Berrien eta Interneten inguruan haiek izandako lan bizipenak azaldu zituzten.\nLehenengo mahaian Ainhoa Ezeiza, Isabel Urbano eta Mertxe J. Badiola bildu ziren eta hiru galderei buruz aritu ziren: "Nola uste duzue Internetek lagundu diezaiokeela emakumeari lan munduan?", "Zein da emakumeek egiten duten Interneten erabilera hezkuntza arloan?" eta "Zeintzuk dira emakumeek erabiltzen dituzten sare sozialak bere heziketarako?".\nAtsedenaldi baten ostean, Arantza Mesa, Ruth Salas eta Ana Echevarria bigarren eztabaida taldea osatu zuten, Marta Morenoren gidaritzapean. Oraingo onetan teknologiak lan jakin batzuk nola errazten dituzten eta arlo berrietara sartzea ahalbideratzen duten, baita dakartzan arriskuen inguruan aritu ziren.\nEkitaldia amaitu baino lehen bertaratutakoek minutu bateko isilunea egin zuten emakumeen aurkako indarkeriaren kontra protestatzeko www.minutesforwomen.org.