AGM X1, hau da AGM | telefonoaren hautsi ezineko telefonoa Androidea\nFruten Alfontsoa | | Berri, Reviews\nTerminal erresistente edo malkartsuen katalogoak ez du hazten uzten. Asiako fabrikatzaile gero eta gehiago apustu egiten dute mota honetako irtenbide bat sortzearen alde, kolpeen eta erorketen aurrean erresistentzia handiko terminal bat eskainiz. Eta honekin dugun lehen adibidea AGM eta zure AGM X1.\nIP68 ziurtagiria duen terminalaz eta kolpeen eta erorketen aurrean erresistentzia handia bermatzen duen diseinuaz ari naiz. Bi asteko erabileraren ondoren, osagarri batekin uzten zaitut azterketa AGM X1 gaztelaniaz 315 euroren truke aurki dezakezun telefonoa hemen klik eginez.\n2 AGM X1aren ezaugarri teknikoak\nDiseinu atalarekin hasi baino lehen aipatu nahi dut AGM X1 ontziratzea. Eta oso harrituta utzi ninduen kutxaren kalitateak, satinazko akabera duena, oso polita da.\nEnbalaje oso sinpleak erabiltzen dituzten fabrikatzaileekin ohituta nago, baina ez da AGMren kasua aukeratu duena paketea hartzen dugun lehen unetik erakartzen duen produktua eskaini.\nDezagun diseinu atalera. Kasu honetan nedo telefono malkartsu tipikoa aurkitzen duguAitzitik, gailua nahiko normala da, gehiegizko gomazko estalkirik gabe. Kontuz, hegal bikoitzeko ezpata da, terminalak beste modelo batzuek baino erresistentzia gutxiago izan dezakeelako, baina nire probetan nahiko ondo portatu da eta, gatazka armatu batera eramaten ez baduzu, ez dut uste izango duzunik. arazoak erortzen badira lurrera pare bat aldiz.\nAurrealdean bigarren kamera, pantaila eta ukipen botoiak aurkituko ditugu atzera bota eta ataza kudeatzailea irekitzeko. Kontuz, zerenErdiko botoia ez da fisikoa, itxura duen arren, ukimenezkoa da eta telefonoaren etxera iristeko eta hatz-marka sentsore gisa funtzionatzen du.\nEl AGM X1 gomazko itxura du, gorputzaren zati bat izan den arren titanioz egina telefonoari erresistentzia handia emateko. Diseinuak telefonoa eskuetatik irristatzea eragozten duen diamante itxurako sareta du, eta hori eskertzen dut bereziki eskuak bustita baditut. Hortxe ikusiko dugu kamera bikoitzeko sistema flasharekin; bozgorailua, markaren logotipoa eta estalkia terminalean finkatzen duten 10 torloju, mota horretako beste terminal txinatar batzuekin ikustera ohituta gauden zerbait, beraz, ez dago gauza handirik kontatzeko.\nAlboetan jarraituz, esan eskuinaldean micro SD eta SIM txartelen ataka batera pizteko eta itzaltzeko botoia aurkitzen dugula. Kontuz ibili, sarrera hauek tapa batekin itxita daude likidoa lehen Sony Xperia Z-renaren antzeko diseinuarekin sar ez dadin.\nEzkerreko aldean bolumena kontrolatzeko botoiak, ibilbide onargarria eskaintzen duten zenbait tekla eta presioaren pean sentimendu ona ikusiko ditugu. Mota honetako telefono batean ezinbestekoa den zerbait.\nTelefono batekin beste modelo batzuek baino diseinu arinagoa antzeko ezaugarriak dituena eta horrek erakusten du telefonoa erresistentea izan daitekeela benetako hulk izan beharrik izan gabe.\nAGM X1aren ezaugarri teknikoak\nScreen 5'5 "Super AMOLED Full HD 1920 x 1080 ukipen anitzeko bereizmenarekin\nBarne biltegiratzea 64 GB handitu daitezke MicroSD bidez 128 GB arte\nAtzeko kamera 13 MPX flasharekin / fokatze automatikoa / Irudi egonkortze optikoa / aurpegien detekzioa / panorama / HDR / tonu bikoitzeko LED flasha / Geolokalizazioa /\nKamera frontala 5 MPX flasharekin\nBateria 5.400 mAh kendu ezin direnak\ndimentsiotan 163.5 79 mm x mm x 11.8 mm\npisua 210 gramo\nprezioa 325 euro Amazonen\nTeknikoki sektoreko goi-erdiko gama berri hori bihurtzen den telefonoaz ari gara. Bere boteretsuaz hitz egiten hasiko naiz 5.5 hazbeteko pantaila Super AMOLED teknologiarekin eta horrek 1920 x 1080 pixeleko bereizmena lortzen du 401ppp-ko dentsitatea eskainiz.\nHorri babesa gehitu behar diogu Corning Gorilla Glass 3 horrek AGM X1 pantailari erresistentzia handia ematen dio kolpeak eta erorketak jasateko. Ezagutzen ez duzun panel mota honi buruz ezer gutxi esan dezaket. Koloreak biziak eta zorrotzak dirudite, mota horretako panelen ezaugarria den saturazio horrekin.\nA-n espero bezala AMOLED panela beltzak itxura ezin hobea dute eta distira maila bikaina eta ikuspegi angelu zuzenak baino gehiago ditu multimedia edukiak konpainian gehien gozatzeko.\nGainerako zehaztapenekin jarraituz, harrigarria da AMG bezalako fabrikatzaile batek MediaTek bere telefonoa biziaraztea ez izatea. Eta da AGM X1-k prozesadore bati esker gainditzen duela Qualcomm Snapdragon 617, zortzi muineko SoC bat, hau da, 4 GB RAM memoria Gailuak duenarekin, errendimendua bikaina da, edozein joko edo aplikazio arazorik gabe mugitzeko aukera ematen du, zenbat karga grafiko behar duten. Dagoeneko esan dizut bi aste daramatzadala erabiltzen eta bere Adreno 405 GPU-k edozein partida jokatzeko aukera eman didala inolako atzerapenik edo edozein unetan gelditu gabe.\nEta ezin dugu ahaztu fabrikatzaileak dagoeneko kaleratu duela eguneratzeko Android 7.0 Turrón gailuan, baita nahiko erraz errotzeko gai izan ere, ROM egosiak AGM X1ean instalatzeko.\nHau da terminal honen indarguneetako bat. Eta hori izugarria da 5.400 mAh bateria telefonoaren hardwarearen pisu osoa onartzeko nahikoa da. Baina ez hori bakarrik, baina iritsi naiz hiru egun osoko erabilera telefonoa kargatzeko jarri beharrik izan gabe.\nNeurriz erabili dudan egunez ari naiz, jokoak eta baliabide gehiago kontsumitzen duten beste aplikazio batzuk probatzen aritu naizenean telefonoak bi egun iraun ditu, beraz oso autonomia ona da oraindik.\nEta horri karga azkarreko sistema gehitu behar diogu Qualcomm Quick Charge 3.0 eta horri esker telefonoa bi ordu eskasetan guztiz kargatu daiteke.\nAGM X1-k agbabes handia kolpeak eta erorketen aurka telefonoak duen gomazko babes horri esker. Horri gehitu behar zaio IP68 ziurtagiria horrek bermatzen du telefonoa arazorik gabe 1.5 minutuz 30 metrora urperatu daitekeela, betiere terminalaren irteera desberdinak babesten dituzten estalkiak ixten baditugu.\nProbatzen aritu naiz eta egia da telefonoak 1.5 metroko altuerako hainbat eroriko jasan ditu, arazorik gabe uretan murgiltzeko gai izateaz gain. Honi gehitzen badiogu AGM-k garatutako aplikazioa, erorketa bat izanez gero lagunduko dizuten alarma progresiboak dituena, SOS botoia eta zure bidaiak askoz ere seguruagoak egiten dituzten beste funtzio batzuk ere baditu, egun batzuk pasatzeko telefono aproposa dugu. abenturazkoa.\nKamerari dagokionez, terminalak kamera sistema bikoitza du, sentsore nagusia duena 13 megapixeleko eta bigarren sentsorea da komisioak a sortzeko efektu bokeh hardware mailan. Kamerak badu irekidura f / 2.2 eta lenteak ikusmena du 75eko angelua gradu. Aurrealdean kamera bat aurkitzen dugu 5 megapixeleko.\nTelefono hau argi dago terminal oso erresistentea behar den lekuetan lan egiten dutenentzat edo abentura kirolak eta aire zabaleko jarduerak gustuko dituztenentzat orientatuta dago.\nKamerak moduak eta iragazkiak ugari izateak aukera sorta paregabea irekitzen du aukerak ahalik eta gehien aprobetxatzeko. oso telefono osoa, gehiago bere hardwarea eta bere prezio doitua kontuan hartzen baditugu.\nBukatzeko eta amaitzeko AGM X1-en berrikuspena, telefono iraunkor baten bila bazabiltza, hardware onarekin eta edozein lekutara eraman dezakezun une txarrenean etzanda utziko zaituen edo zoazen ala ez kezkatu beharrik izan gabe. egun bat iraun Abenturetarako, AGMren telefono malkartsu berria da kontuan hartu beharreko aukerarik onenetakoa.\nPantailaren kalitate oso ona\nDiseinu estua, oso erresistentea izan arren\nHiru eguneko autonomia\nAndroid 5.1-rekin dator estandar gisa\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Berri » Reviews » AGM X1, hau da AGMren telefono hautsiezina\nAurretik banda handiko telefono bat erosi nuen AGM bezalakoa, telefonoa bermatuagoa izango zela sentituz. Baina S10 pro, nire lehen NOMU telefonoa erabili ondoren, ikuspuntua aldatu nuen. Oso telefono ona da. Lehenago edo geroago, oso ezaguna izango da.


Sabina de la Cruz García (Sestao, 1929 — Bilbo, 2020ko azaroaren 27a) bizkaitar poeta, irakaslea, eta idazlea izan zen. Blas de Oteroren alarguna, bere senarraren lanak erreibindikatu zituen Blas de Otero Fundazioaren bidez. Haren lanen nagusiak Oteroren ingurukoak izan ziren.\nSanta Marina Ospitalea, 2020ko azaroaren 27a (90/91 urte)\nunibertsitateko irakaslea, poeta eta literatura-kritikaria\nFilologia erromanikoan doktorea, Madrilgo Unibertsitate Konplutensean urtetan irakasle izan zen. 1961tik bere bizitza Oteroren bizitzarekin lotuta egon zen, poetaren heriotza gertatu arte, 1979an.\nBlas de Otero, mediobiografía (Turner) (Mario Hernándezekin batera)\nPoesía escogida de Blas de Otero, (Vicens Vives, Bartzelona, 1995)\nLos poemas vascos de Blas de Otero (Bilboko Udala, 2002)\nBlas de Oteroren Obra guztien (Obra completa (1935-1977)) edizioan lagundu zuen. Lana Mario Hernándezekin batera plazaratu zuen, 2013an. Edizioa urte asko atzeratu zen eta nahiko kritikatua izan zen. Halaber, Sabina de la Cruzek Blas de Oteroren laneei egindako hitzaurre batzuk plazaratu zituen.\nAzken aldaketa 29 azaroa 2020(e)an, 14:25(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 29 azaroa 2020, 14:25.


Independentzia ezak Madrilek hartutako erabakiak kopiatzera behartzen gaitu fiskalitatearen alderdi askotan | EA - Eusko Alkartasuna\nHasiera » Albisteak » Independentzia ezak Madrilek hartutako erabakiak kopiatzera behartzen gaitu fiskalitatearen alderdi askotan\nNerea Martinez Cerrillok, EH Bilduko batzarkideak, independentzia politiko eta ekonomikoaren gabeziaren ondorioak agerian utzi ditu berriro, gaur egindako Arabako Batzar Nagusien Osoko Bilkuran. Martínez Cerrillok adierazi duenez, “ez dugu alde biko harremanik Estatu Espainiarrarekin, eta horrek esan nahi du Madrilen erabakitakoa kopiatu besterik ezin dugula egin bere eskumeneko zergetan”.\nEH Bilduk subiranotasun osoaren alde egiten du, baita arlo fiskalean ere; izan ere, “modu horretan bakarrik egin ahal izango dugu aurrera ongizate-estatua bermatzeko oinarria izango den gizarte bidezkoago eta solidarioago baterantz; euskal herritarren artean eta Arabako gizartean gero eta nabarmenagoak diren desberdintasunak zuzentzeko gaitasuna izango duen gizartea lortzeko”.\nGai zehatzari helduz, Aiarako prokuradoreak ibilgailu bakoitzaren emisio kutsatzaileen arabera ezartzen den ibilgailuen zerga-tasaren luzamendua, motz geratzen dela uste du: “Denboran gehiago luzatzea komeniko litzateke”.\nBestalde, elektrizitatearen gaineko zerga bereziaren zerga-tasaren 3 hilabeteko luzapenari dagokionez, Foru Gobernuaren proposamena “inuzentetzat” jo du: “Izan ere, energia elektrikoaren ekoizpenaren balioaren gaineko zergatik elektrikoak hiru hilabete gehiago salbuetsita, oligopolio elektrikoa osatzen duten enpresek prezio lehiakorragoetan berriro eskaini ahal izateko balioko ez duela uste izatea nahiko inozoa da”. “Etekin ekonomiko handiak izaten jarrai dezaten” argindar arloko enpresen zergak jaistea kritikatu egin du Martinez Cerrillok


Maisulan ezezaguna - Wikipedia, entziklopedia askea.\nipuina eta eleberri laburra\nPhilosophical studies (en)\nMaisulan ezezaguna (frantsesez: 'Le Chef-d'œuvre inconnu') Honoré de Balzac idazle frantziarrak idatzitako eleberria da. 1831n plazaratu zuen, L'Artiste aldizkarian, Maître Frenhofer izenburupean. Liburu gisa 1835ean atera zen; urte eta aldizkari berean Catherine Lescault, conte fantastique izenburuarekin agertu zen. 1837an berriro ere Études philosophiques sailan agertu zen. Liburu hau Comédie Humainen 1846an integratu zen. Arteari buruzko hausnarketa bat da.\n5 Picasso eta Maisulan ezezaguna\n6 Erakusketa Artiumen\nEleberriak bi kapitulu ditu:\nEleberri laburra da Maisulan ezezaguna. La Comédie Humaine-ko beste ipuin gehienek ez bezala, hau XVII. mendean kokatzen da, 1612. urtean. Istorio honetan azaltzen diren hiru artistetatik Poussin eta Porbus XVII. mendeko benetako artistak ziren. Frenhofer fikziozko pertsonaia hutsa da. Porbus-en kasuan, Balzac-ek Frans Pourbus-en abizenaren bertsio frantsestua erabili zuen.\nNicolas Poussin gazteak, arte munduan oraindik ezezaguna, Porbus pintoreari bisita egiten dio bere estudioan. Nicolasekin batera Frenhofer maisu zaharra doa; azken honek Porbusek bukatu berri duen koadro handiari buruzko iruzkin jakintsuak egiten ditu. Hau Maria Egiptokoaren erretratua da. Frenhoferek lana goraipatzen du baina osatu gabe iruditzen zaio. Pintzelkada batzuekin, margolari zaharrak Porbusen koadroa itxuraldatu egiten du; ondorioz, bere lanaren ondoren, Maria Egiptokoa birsortzen dela ematen du.\nNahiz eta gaitasun hori izan, Frenhoferrek urte asko darama bere lan bat bukatu ezikin. Obra hori La belle Noiseuse da. Azken hamar urtetan lan egin du oihala burutzeko; horrekin emakume baten edertasunaren perfekzioa adierazi nahi du baina ez du lortu. Oraindik inork ikusi ez duen maisulan hori Catherine Lescaulten erretratua litzateke.\nOrduan Nicolas Poussinek proposatzen dio maisuari berak maite duen emakumea eredu gisa erabiltzea eta Frenhoferrek onartzen du. Gillette izeneko emakumearen edertasunak maisuari inspiratu egiten dio, eta oso azkar amaitzen du La Belle Noiseuse. Poussin eta Porbus hura mirestera gonbidatzen ditu baina hauek harrituta geldituko dira: oihalean oin bikain baten zati txiki bat kolorezko erakusketa batean galdurik besterik ez dute ikusten. Maisu zaharrak haien aurpegietan etsipena ikusten du eta horrek bera ere etsipenera eramaten du. Biharamunean, Frenhofer bere oihal guztiak erretzen ditu, bere estudioko sutean hil baino lehen.\nMaisulan ezezaguna (Le Chef-d’œuvre inconnu) 2006an plazaratu zen. Itzultzailea, Josu Zabaleta izan zen.\nPicasso eta Maisulan ezezaguna[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAmbroise Vollardek Picassori eskatu zion 1931n Le Chef-d'oeuvre inconnu ilustratzeko. Picasso testuarekin liluratu zen.\nErakusketa Artiumen[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nArtium museoan 2006 urtean, lan honi buruz erakusketa antolatu zen: Maisulan ezezaguna Balzac-en arabera izenburupean. Erakusketak Rubens, Cezanne, Tapiès, Picasso, Kandinski eta beste hainbat artista ezagunen 200 koadro inguru bildu zituen.\n↑ Artium museoa: Maisulan ezezaguna Balzac-en arabera. Erakusketa: 2006-02-02 / 2006-05-28 [erakusketaren katalogoa]. Testuen egileak: Honoré de Balzac, Arthur C. Danto, Francisco Calvo Serraller, Brigitte Léal eta Javier González de Durana. Gasteiz: Artium Museoa, 2006 ISBN ISBN 84-934234-9-1\nBNF: 12016617g (data)\nHonoré de Balzacen eleberriak\nOrriaren azken aldaketa: 18 abendua 2020, 22:08.


Aurrekoa Martxoak 18 Osteguna Hurrengoa\nHollywood eta biok, Javi Cillero\nKearen eta lanbroaren artean. Sigfrido Koch Bengoechea\nMikel Laboa plaza / Elbira Zipitria eraikinaren ondoko parkea\nErreka Mari, Euskal Herriko azken lamina; Txotxongillo Taldea\nGure ahotsak: Idoia, La Basu, Niña Coyote eta Chico Tornado\nEz adiorik, Raymond Chandler\nLiburu Baby Kluba online: Animaliak\nUrgull pão de açúcar eta beste kontu batzuk, Koldo Izagirre\nFamilia baten erretratua. Alemaniatik Euskal Herrira; Juantxo Egaña\nGontzal Mendibil: Iparragirre 200 urte\nBotadun katua, Glu Glu\nAsterix: Edabe magikoaren sekretua (Astérix: Le secret de la potion magique, 2018)\nMagiaren iraultza, Asier Kidam Magic\nMaialen Lujanbio, Miren Amuriza\nAmeriketako bidaia, Tanttaka Teatroa\nBerrerabizi, Zirika Zirkus\nHitzen abaroan, Itxaro Borda\nLiburu Baby Kluba online: Begira nola hitz egiten dudan!\nUlu, ala, ele. Abere ba; Bigara + Amorante + Okene Abrego\nGasteizko hondartzak, Xabier Montoia\nUrbia kalea, 20\nIV. Donostia Kultura Poesia Lehiaketaren sari banaketa\nEz etorri!, Barrexerka\nKartoi biraka, Markeliñe\nBultza euskaltegiak! Bultza euskara! AEK\nMartxoak 18 • 18:00 • Loiola K.E. (Loiola-Martutene) Zinema\n1960ko hamarkadako euskal kulturari buruzko suediar dokumentalak.\n1963ko urtarrilean eta otsailean, Dan Grenholm eta Lennart Olson erreportariek Euskal Herria bisitatu zuten hainbat astetan zehar, eta euskal kulturari eta folkloreari buruzko bi laburmetraia dokumental etnografikotarako filmazioa egin zuten.\nBasker eta Bonde i Baskerland filmak Sveriges Radio TV suediar telebista publikoan eman ziren urte bereko udan. Mende erdi baino gehiagoz galduta egon ondoren, harribitxi zinematografiko bihurturik datozkigu bueltan lan biak, 1960ko hamarkadako Euskal Herriaren inguruko irudi apartak eta ikuspegi bitxia eskainiz.\nIzen-ematea martxoaren 16an zabalduko da. 2 gonbidapen eskatu ahal izango dira gehienez eta Kultur Etxeko sarreran jaso ahal izango dira.\nOtsailak 15 - Martxoak 18 • • Loiola K.E. (Loiola-Martutene) Erakusketak\nMartxoak 18 • 17:00 / 18:00 • Araba parkea (euriarekin Sahatsaren plaza) Euskara +\n3 - 5 urte: 17:00\n6 - 9 urte: 18:00\nMartxoak 18 • 17:00 • Ferrerias plaza, Olaeta kalea Euskara +\nMartxoak 18 • 17:30 • Latsarien plaza Euskara +\nMartxoak 17 - 18 • 10:00 - 12:00 • Tabakalera Zinema\nTabakalerako Zinema-aretoak ateak irekiko ditu Bigarren Hezkuntzako taldeekin etortzeko aukera eskainiz.\nFamilia frantziar bat auzune berri batera aldatu da udako oporraldian euren bi alabekin, 10 urteko Laure (Zoe Heran) eta 6 urteko Jeanne (Malonn Levana). Jean Seberg bezala ilea moztuta eta mutiko jokamoldearekin Laurek mutila dela, Mikael, sinestarazi die auzuneko lagun berriei. Uda jolasean igarotzen ari dira eta lagun berria, Lisa (Jeanne Disson) maitemindu egingo da berarekin. Mikael eta Lisaren arteko harremana gero eta estuagoa da eta nerabeen arteko amodio-istorioa sortuko da. Gurasoen etxean eta ahizpa gaztearekin Laure da, eta kalean, lagun berriekin eta neskalagunarekin, Mikael. Zoritxarrez gezurra ezin da betiko gorde eta gauzak aldatzen hasiko dira. Bi aste falta dira eskolara bueltatzeko. Laure eta bere gurasoek errealitatea eta bere ondorioak onartzen ikasi beharko dute.\nNorentzat: Derrigorrezko Bigarren hezkuntzako ikasle taldeak (beste adin batzuentzako, galdetu).\nIzen-ematea: Proiekzioan parte hartzeko idatzi mezu bat hezkuntza@tabakalera.eus helbidera, etorriko diren pertsona kopurua eta taldearen profilak jakinaraziz.\nIparraldea bertan: Libertatea, Lur Olaizola Lizarralderen laburmetraia\nMartxoak 18 • 19:00 - 21:00 • Koldo Mitxelena Zinema\nEleketa, ahozko oroimenak erakusketaren karietara, Euskal Kultur Erakundea-k (EKE) zinegile batzuei ahozko memorioaren gaia esploratzea eskatu die. Gaualdi hau Libertatea laburmetraia deskubritzeko eta egilearekin, Lur Olaizola Lizarralde, trukatzeko parada izanen da. Zein pelikula ikusi ote dira Ortzaizeko zine gelan? Zein irudi? Eta, Donibane Lohizuneko Le Sélect aretoan? Norbaitek film bat kontatzen dizunean, hitzak irudi bilakatzen dira: japonesak atun arrantzan, Cadillac eder bat, zerua blu.Irudiak pantailatik atera eta bizitzan sartzen dira. Elkarrizketa pantailarik gabeko zine areto bihurtzen da.\nProiekzioa aitzin, Terexa Lekumberrik Eleketa aurkeztuko du, EKE-k eramaten duen programa, ahozko oroimenaren biltzeko.\nPartaideak: Lur Olaizola, Terexa Lekumberri.\nMartxoak 18 • 19:00 • Kontadores aretoa Antzerkia eta Dantza\nErradikalak ginen, gara eta izango gara. Bigarren aldiak inoiz onak izan ohi ez direla diotenei aurka egitera gatoz. Lehen aldi hartako pasioz, korseak askatuta, bertso eta bakarrizketa bidezko formatuari eutsi eta buruberokiak eduki berriz betetzeko gogoz.\n"Neska gazte promesa" etiketaz, zahartzeaz, gorputzaren aldaketez, sexualitateaz, merkatu patriarkalaz, intersekzionalitateaz, beldurraz, biolentziaz eta zeharkatzen gaituzten beste hainbat gaiz kantatu eta kontatu nahi dugu. Feminismoa zeharlerrotzat hartuta eta umorez. Umorez, beraz, serio.\nPartaideak: Ane Labaka (bertsolaria), Beatriz Egizabal (antzerkilari/ipuin kontalaria)\nNori zuzendua: Helduei\nIraupena: 70 minutu\nMendian hil, hirian hil\nMartxoak 12 - 18 • 19:45 • Principe zinemak Zinema\nMendi tontor elurtuan edo eta ospitale bateko logela batean hildako senide bat gogora ekar dezakegu bihotzean minik sentitu gabe? Maite dugun pertsonaren heriotza, galerak eragindako mina eta sufrimenduaren gainditzea nola bizi ditugu. Iraganean errotutako etorkizunak eragiten duen itxaropen, joan zirenak gogora ekartzea… Horiexek dira Iñaki Peñaren dokumental berriaren hari-muturrak. Iñaki Peña Debagoienako Ospitaleko Zainketa Aringarrietako medikua da. Eta honako hau da bere ikus-entzunezko hirugarren lana; heriotza, dolu prozesua eta gainditze fasearen inguruko trilogia bati amaiera ematen diona.\n“Zergatik neurtu mendiak metrotan? Zergatik ez neurtu gugan eragindako bizi-pozagatik?”. Hausnarketa Felipe Uriarte alpinistarena da. Uriarte erreferentea da Himalayazale askoren artean. Euskal Herrian mendizale askoren artean oso ezaguna. Honako adierazpenok Mendian Hil, Hirian Hil dokumentalean plazaratzen ditu. Iñaki Peñaren dokumental berriak bizitzaren eta heriotzaren arteko hari finetik egiten du bidea eta ikusleari oroitzapenaren eta itxaropenaren aldeko mezua helarazten dio.


Illeville-sur-Montfort - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKantonamendu canton of Montfort-sur-Risle\n49°19′35″N 0°43′36″E / 49.3264°N 0.7267°E / 49.3264; 0.726749°19′35″N 0°43′36″E / 49.3264°N 0.7267°E / 49.3264; 0.7267\nAppeville-Annebault, Brestot, Écaquelon, Flancourt-Catelon, Montfort-sur-Risle eta Rougemontiers\n419 (%48.3) 455 (%52.5)\nIlleville-sur-Montfort Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 900 biztanle zituen.\n2007an Illeville-sur-Montfort udalerrian erroldatutako biztanleak 795 ziren. Familiak 274 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 137 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 307 etxebizitza zeuden, 275 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 306etxeak ziren. 275 etxebizitza nagusietatik 247 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 161 etxek bost zituzten. 197 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 99 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 162 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nIlleville-sur-Montfort udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 531 ziren, horien artean 387 aktiboak ziren eta 144 inaktiboak ziren. 387 pertsona aktiboetatik 347 lanean zeuden (202 gizon eta 145 emakume) eta 41 langabezian zeuden (20 gizon eta 21 emakume). 144 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 57 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Illeville-sur-Montfort udalerrian 305 unitate fiskal zeuden, 864,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.321 euro zen. \n2007an zeuden 19 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.\n2000. urtean Illeville-sur-Montfort udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 480 hektarea erabiltzen.\nFlancourt-Catelon (3,3 km)\nÉpreville-en-Roumois (3,4 km)\nRougemontiers (3,5 km)\nTouville (3,5 km)\nÉcaquelon (3,9 km)\nBrestot (4,1 km)\nSaint-Léger-du-Gennetey (4,5 km)\nBosc-Renoult-en-Roumois (5,1 km)\nBouquetot (5,7 km)\nRoutot (5,7 km)\nMontfort-sur-Risle (5,8 km)\nBosc-Bénard-Crescy (5,9 km)\nBNF: 15253585j (data)


2010 apirila 18 by admin Leave a Comment\nJoan den apirilaren 17an Alai Batzak ordutegi normala izan zuen. Floreagara hurbildu zirenek primeran pasatu zuten arratsaldean zehar antolatuta zeuden ekintzetan.\nArratsaldeko 16:30etatik, hasiera eman genuenetik, 20:00etara inork ez zuen aspertzeko aukera izan. Tailerrean ume ugari egon ziren eta egindako guztiak bildu egin ziren, datorren hilabetean Haitirako dirua ateratzeko salmentan jarriko dira eta.\nBitartean, patioan Sagarzazu txapelketan ume asko futbolean ibili ziren. Eta seietan Errealak jokatu zuen partidua ikusteko aukera eman zitzaien bazkideei. Zortziak aldera, pena handiz hurrengora arte elkar agurtu genuen.


Euskararen Nazioarteko Egunarekin bat egingo du udalak aurten ere — Kultura — Eibarko Udala\nEuskararen Nazioarteko Egunarekin bat egingo du udalak aurten ere\nUdalak bat egin du Euskararen Nazioarteko Adierazpen instituzionalarekin. Urtero legez, euskara maite dugula eta Eibarren euskaraz bizi nahi dugula nabarmen geratzea da helburua.\nAbenduaren 3an Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzen da eta Eibarren ere ospatuko dugu, urtero bezala. Egun berezi hori Eusko Ikaskuntzak sortu zuen 1949. urtean. Duela 21 urte, 1995ean, kanpoko Gizataldeen Lehen Mundu Biltzarrean, Uruguaiko ordezkaritzak eguna berrindartzeko proposamena egin zuen, eta harrezkero, abenduaren 3an ospatzen da Euskararen Nazioarteko Eguna.\nAurten, gainera, egun osoko egitaraua izango dugu. 'Emon eskua euskeriari' izango du goiburu, eta eguneko ekitaldietako batek, bereziki, horrekin izango du zerikusia, horma-irudiak osatuko baitira eskuekin.\nAurtengo berritasunetako bat Eibarren AKEBAI plataformak ekimenari eskainiko dion babesa da, bai arlo logistikoan, bai ekonomikoan. .\nEkimenaren hasiera auzoka egingo da, Guinessean egin zen bezala: Urkizu-behealdetik abiatuta, Ipurua-Urkitik, Amaña-Legarretik. Auzoetan 12:00etan elkartu ondoren, abesten joango dira Untzagaraino, han elkartu eta kantuan jarraitzeko. Auzoetako elkarguneak honako hauek dira: Urkizu-Azitain (behealdea): Urkizuko parkean; Amaña-Legarre: Legarreko frontoian; Urki-Ipurua: Ubitxako parkean; eta Erdigunea: Untzagan.\nBost abesti aukeratu dira Untzagan abesteko: `Hiru gizon ilustre´, `Eskuetan´, `Euskararen Txantxangorria´, `Euskaraz bizi nahi dut´ eta `Euritan dantzan´”. Abesti horiek, beste bostekin batera, kantu-liburuxka batean bilduko dira, herritarren artean banatzeko.\nOndoren, “Emon eskua euskeriari” goiburuari lotuta egingo da horma-irudia, Untzagan; 12:30etik 14:00etara.\nHorma-irudia amaitu ondoren herri-bazkaria egingo da, Untzaga plazan egongo den karpan. 400 lagun bilduko dira bertan. Bazkaria Bizimiña Elkarteak prestatuko du: paella, postrea eta kafea. Bazkarirako txartel guztiak salduta daude, dagoeneko.\nBazkalostean erromeria izango da, Parrapas taldearen eskutik: talde gaztea, eibartarra eta euskalduna dugu, oso egokia okasiorako. 16:00etan hasiko da eta ordubeteko saioa eskainiko dute.\nEuskararen Nazioarteko Egunaren adierazpen instituzionala ikusteko SAKATU HEMEN.\netiketak: euskara, adierazpena


Geomatika euskaraz zabaldu nahi dute, eta herri eta udal txikien eskura jarri | Tecnología | Naiz\nGeomatika euskaraz zabaldu nahi dute, eta herri eta udal txikien eskura jarri\nGeomatika urruti dugun hitz potoloa dela iruditzen ahal zaigu, baina egunero erabiltzen dugu konturatu gabe, Google Maps-era jotzen dugunean bertzeak bertze. Gai honen inguruan euskaraz egiten den foro bakarra antolatu dute Gislan kooperatibak eta UEUk ostiralerako, Gasteizko Ingeniaritza Eskolan.\nMaider IANTZI|14/11/2019 Actualizada:\nMikel Ayestaran eta Ane Garai Gislan kooperatibako kideak, Pasaiako Udalaren maparekin, beren lantokian. (Gorka RUBIO/FOKU)\nGeomatika eta Inteligentzia Espaziala jardunaldiaren hirugarren edizioa izanen da ostiral honetan, Gasteizko Ingeniaritza Eskolan. Aurreneko ekitaldia 2016an antolatu zuten, formatu txikiagoan, Hernaniko Orona Ideon; bigarrena, 2017an, UEUrekin elkarlanean, Donostiako Tabakaleran. Helburua teknologia hauen inguruan euskaraz aritzeko elkargunea osatzea da, normalean ingelesez edo gaztelaniaz egiten baita lan. Arlo honetan garatzen ari diren proiektuak plazaratuko dituzte, eta gai transbertsala dela erakutsiko dute.\nGeografia-Informazioko Sistemen (GIS) eta geoinformazioaren teknologien aplikazioaz mintzatzeko, erakunde publikoak, unibertsitateak eta enpresak bilduko dira, horiek leku garrantzitsua hartu baitute euren egunerokoan. «Datu nahaspila informazio bihurtu eta jendartearen zerbitzura jartzeko ahalmena ematen dute. Are gehiago, errealitatea aztertu, irudikatu eta interpretatzeko ezinbesteko tresna bihurtu dira», adierazi diote NAIZi jardunaldia antolatu duen Gislan kooperatiba txikiko kideek.\nEuskal Herrian bi unibertsitatek ematen dute geoteknologien inguruko masterra, EHUk eta Nafarroako Unibertsitate Publikoak, eta bi masterretako zuzendari akademikoak elkartuko dira mahai inguruan, Aitor Bastarrika eta Jesus Alvarez. Lakuako Lurralde Informazio Zuzendaritzako eta geoEuskadi plataformako arduraduna, Juan Carlos Barroso, eta espainiar Estatuko Instituto Geografiko Nacionaleko (IGN) Gipuzkoako teknikaria, Oihana Mitxelena, ere izanen dira hizlarien artean.\nNahi adina aplikazio ditu\nAurkezpenetan, arlo hagitz ezberdinetako ikasle eta profesionalek parte hartuko dute. Guztiek geoteknologien gaia aplikatu dute. Adibidez, Gislaneko Ane Garaik Tolosako udalerriak uholdeen aurrean duen zaurgarritasuna aztertu du, EHUko Txomin Bornaetxeak biharko lur labainketak non eta noiz gertatuko diren, Itxaso Larrinaga baso iraunkorrek saguzarrentzat duten garrantziaz ariko da eta RAZ Advanced Solutions enpresako Ander Gortazar, Bilboko seinaletikaz.\nGeomatika lurraldearen gainean informatika edo ordenagailu bidez gauzak adierazteko eta aztertzeko teknologiak eta prozesuak elkartzen dituen diziplina da. Mapak eta datu baseak lotzen ditu. Lurraldearen gainean adierazpena daukan edozein elementu edo gai aztertzeko balio du. Eta baita horren gainean erabakiak hartzeko ere. Edozein arlotan aplika daiteke: jendartean, ekonomian, soziologian, hirigintzan, ingurumenean…\n«‘Geo’ lurra da, zerbait fisikoa, eta ‘matika’ informatikatik dator. Lurrazalean dagoen dena informatizatu daiteke», azaldu du Garaik.\nBerriki ezaguna egin da uholdeak gerta daitezkeen guneak erakusten dituen munduko mapa bat. Itsas maila igoko balitz zer toki geldituko liratekeen urpean azaltzen du.\nBata bertzearen gainean jarritako kapak\nMikel Ayestaran kooperatibako presidenteak irribarrez oroitu du duela hamar-hamabi urte karrera bukatu zuenean aipatzen zutela GISak etorkizuna izanen zirela, udal guztietan sartuko zirela, eta oraindik bultzaka dabiltza.\nTopografia ikasi zuen, eta gero Kartografia eta Geodesia. Garai geografoa da eta graduondoko bat egin zuen Geoinformatika eta analisi espazialean.\nAyestaranek agertu du administrazioen aldetik azken hamar urteetan sekulako bultzada egon dela datu libreen inguruan. 2007an Europako Batasunak Inspire direktiba onartu zuen. Bertan administrazio publiko guztiak deitzen zituen diru publikoarekin sortutako informazio hori herritarren esku jartzera. Hortaz, gaur egun geoteknologiekin lan egiteko informazio pila dago.\n«Paperetik digitalera pasatze horretan lan handia egin da. Kapak dira: biztanleriarena, eraikinena… Bata bestearen gainean jarri eta analisiak egiten ditugu», erantsi du Garaik.\nDatu irla ezberdinak hartu eta lurraldea erdigunean jarrita informazio berriak ateratzeko aukera ematen dute teknologia hauek. Adibidez, errenta maila ikus dezakegu alde batetik, bestetik bizi esperantza. Ikerketa batzuek diote errenta mailaren arabera bizitza esperantza bat edo bertze izan daitekeela. Aldagai ezberdinak, ordura arte lotu gabe egon direnak, batu eta hortik larrialdi plan bat egin daiteke, edo politika publiko batzuk diseinatu.\nAkademia, enpresa eta erakundeak, buru-belarri\n«Orain arte zegoena digitalizatuta bakarrik sekulako saltoa eman da. Eta aurrerantzean zabalduko diren aukerak oraindik ez gara ikusteko gai», agertu dute. Gaur egun akademia, enpresa eta erakunde publikoak buru-belarri ari dira geomatikan.\n«Google Mapsen zerbitzua guztiok eskuragarrien duguna da. Baina erakundeen antolakuntzara eta eguneroko kudeaketara ekarrita, hor dauka benetan geoteknologiak balio erantsia eta hazkunderako lekua, hor aurrezten dituzte milioiak, prozesu pila bat sistematizatuz», nabarmendu dute kooperatibako kideek.\nInstituzioei duten informazio guztia batera aztertzeko aukera eskaintzen die Gislanek. «Datu base ezberdinak elkarrekin aztertu nahi badituzu haiek lotzeko leku komun bat izan behar duzu. Gure kasuan leku hori lurraldea da. Adibidez, udalerri bateko enpresa direktorioa eduki dezakezu alde batetik, non agertzen diren enpresa guztiak beren datuekin eta kokapenarekin, eta bestetik, uholde arriskuen mapa. Orduan, ariketa sinple batekin, azter dezakegu zein enpresa dauden uholde arriskuan. Eta automatikoki, uholde abisu bat badago, jakin dezakete zein enpresari abisatu». Hernanin egin dute.\nTolosako zaurgarritasunaren azterketa\nAne Garaik Tolosako zaurgarritasuna aztertu du uholde egoera batean. «Zaurgarritasunaren kontzeptua nahiko berria eta zabala da. Eta ikuspuntu ezberdinetatik aztertu du: soziala, fisikoa eta ekonomikoa. Formula batzuen bidez uholde bat gertatuko balitz Tolosak edukiko lukeen zaurgarritasun orokorra atera dut».\nArrisku naturalen masterra egin zuen eta amaierako lana da jardunaldian aurkeztuko duena. «Eskala ezberdinetako informazioa bateratzen laguntzen du tresna honek. Tolosako partzela bakoitzari balio bat eman diot, orduan eskalan oso-oso gertu joan naiz. Horrek oso zehaztasun handia ematen du eta zaurgarritasuna kalkulatzeak laguntzen du arrisku naturalen aurrean larrialdi egoera bat dagoenean nola kudeatu jakiten. Prebentzio moduan erabiltzeko da batez ere».\nAtera duen ondorioa da Tolosan zaurgarritasuna hagitz baxua dela.\n«Zaurgarritasunaren ikerketa honek garrantzia dauka hondamen naturalak gero eta gehiago eta sarriago gertatzen direlako eta gero eta eragin handiagoa dutelako, pertsonak ere lurraldea gero eta gehiago okupatzen duelako. Batez ere ibaien eremuak hartzen ditu».\nEra erraz eta intuitiboan\nUra bezalako agentziek sortzen duten informazioa udalei erabilgarri jartzen diete Gislanen. «Sarri gertatzen da ez dakitela zer informazio eta teknologia balia dezaketen. Guk zer informazio dagoen aztertzen dugu eta erabilgarri jartzen dugu udalentzat modu ahalik eta erraz eta intuitiboenean».\nGislan zazpi langileko kooperatiba txiki bat da, irabazi asmorik gabekoa. Andoainen du bulegoa eta Euskal Herrian egiten du lan, euskaraz. «Geoinformazioaren potentziala euskaraz zabaldu nahi dugu, eta udal eta herri txikiei ere eskuragarri jarri. Software libreak eduki duen garapenarekin, duela hamar urte erakunde handiek bakarrik zuten teknologia bat gaur egun txikiek ere eduki dezakete».\nHauteskundeen emaitzak aztertzeko geomatika erabiltzen dute hedabide eta alderdiek. Alderdi bakoitzak eduki duen eboluzioa iker daiteke koloreekin, botoa non pilatzen den edo norantz doan ere bai.\n«Geomatika edozeinek erabil dezakeen tresna bat da. Bere ikasketa prozesua du, denak bezala», azpimarratu du Garaik.\nAyestaranek Euskal Herri mailan dauden datu iturri batzuk aipatu ditu. Lakuak geoEuskadi ataria du, Nafarroako Gobernuak Idena, Ipar Euskal Herriko datuak Pigman daude. Bertzetik, Euskalgeo atarian biltzen dira zazpi herrialdeetako datuak: ingurugiroa, udalerriak, errepideak, trenbideak, ibaiak… Euskalgeo.eus-en daude erabilgarri.\nJardunaldira administrazio publikoetako langileak etorriko dira, arkitektoak ere bai, ikasleak, irakasleak, soziologo eta antropologoak, biologoak… Interesa duena gonbidatuta dago. Ikuspuntua zabaldu eta geomatikaz euskaraz aritzeko aukera ederra izanen du.


Beti da Ilargira begira dagoen Norbait | rufino iraola garmendia\n← Egia, justizia, erreparazioa\nGarena bilatu →\nBeti da Ilargira begira dagoen Norbait\nNire hipotesia hau da: ez dauka ezerk izaterik, inork ez badaki existitzen denik. Beraz, zerbait existitzen den momentu beretik, edo lehenagotik, existitu beharra dauka kontzientziak. Hara nola otu zitzaidan ideia hori: behin batean, sasi-tarte itxian betaurrekoak galdu nituen. Oraindik ez dira azaldu. Baina ziur nago norbaitek badakiela non dauden. Hori baino zailagoak eta irrealagoak iruditzen zaizkit beste ideia asko.\nGauza bat galtzen dugunean, hiru gauza gerta litezke: a) galdu duenak berak aurkitzea, b) beste batek aurkitzea, c) dagoen tokian geratzea, goragoko kontzientziaren begiradapean. Hiru hipotesiak dira posible. Zeinek dauka posibilitaterik gutxien egia izateko? Zergatik? Norbaitek esango du laugarren bat ere badagoela: dagoen tokian geratzea, eta inork deus ez jakitea. Azkeneko hori, niretzat, ezinezkoa da. Gauza beraren jiran beste buelta bat ematea bada ere, esango egingo dut: existitzea eta hautematea ekintza bera eta bakarra da.\nEinsteinek galdetu omen zion beste zientzialari bati ea uste al zuen berak begiratzen zuenean bakarrik zegoela Ilargia han. Nik baietz esango nuke. Edo beste era batean esatea hobe: beti da Ilargira begira dagoen Norbait. Nik Kontzientzia esaten diot norbait horri, baina dei geniezaioke beste mila modutara: Dena, Misterioa, Presente eternoa, Tao, Hutsa, Izan erreala, Jainkoa…\nOrain arte adierazitakoarekin kontraesanean dagoela ematen du, baina… bi gauza ez ditzakegu esan: gure zentzumenek atzematen ez dutena ez dela existitzen, eta gure zentzumenek atzematen duen moduan eta modukoa baino ez dela errealitatea. Urte mordoa da honako hau planteatu nuela: dilema ez da “izatea” ala “ez-izatea”, “horrela-izatea” ala “ez-izatea” baizik. Orain, beste pauso bat emango nuke, esango nuke dilema dela “nirekin-izatea” ala “ez-izatea”. “Nirekin” horretan, berriro ere, kontzientzia ipiniko nuke.\nErlatibitate osoan bizi gara. Adibidez, existitzen al dira: tamaina bere baitan eta kolorea bere baitan, forma bere baitan? Ez da existitzen objektu baten tamaina bere baitan, modu erlatiboan baizik, beste batzuekin konparatuta. Ez dago kolorerik bere baitan, objektu batean txertaturik baizik. Zer dira tamaina eta kolorea? Kontzeptu guztiz abstraktuak, hitz egiteko modu bat, ideia mentalak. Edo, kolorearen kasuan, gure begira frekuentzia jakin batean iristen diren uhinak edo… horrelako zerbait. Kontuan izan gizakiak ez ditzakeela hauteman kolore eta argi guztiak (uhin ikusgarrien espektroa oso laburra da).\nTamainarekin gauza bera gertatzen da. Behin batean, idatzi nuena gogoratuko dut: “Betaurrekoak ditudanetik gertatzen zaizkit gauza hauek. Betaurrekoak jantzitakoan, handiagoak ematen dute objektuek. Zein da benetako neurria?” Ez dago neurri absoluturik?\nEdo modu erlazional osoan bizi gara, gauza batek bestea inplikatzen duela. Ez dago aita edo amarik seme edo alabarik gabe. Espazioak denbora inplikatzen du, katetoek hipotesuna. Denborari berriro helduta, ohartzen bagara bi gauza gertatzen dira: berdin litzateke orratza ibili ordez esfera ibiliko balitz (eta posible da), ordua berdin-berdin jakingo genuke; bestetik, erlojua ez da orratz bat espazio batean jiraka besterik, ontzat jotzen badugu digitalizazioa horren sofistikazioa baino ez dela.\nAzken gogoeta bat egingo dut. Demagun badela gure unibertsoko ez dakit zein galaxiatan eguzki-sistema bat bere planetekin, eta han badela bizi adimenduna. Baina hango biztanleek bost zentzumen izan ordez lau dituztela: ez dute ikusten. Nolakoa izango litzateke hango errealitatea? Guztiz diferentea gurearekin konparatuta. Nik nirean jarraitzen dut. Pentsatzen dut egon behar duela kontzientzia bat hango errealitateren berri dakiena.\nEra berean, imajina dezakegu, ordea, beste planeta bat zeinetan bizi direnek sei zentzumen dituzten. Orduan ere gure errealitatea diferentea izango litzateke. Bada, jarraitzen dut pentsatzen badela Norbait, guk seigarren zentzumenik ez dugulako, ezagutuko ez genukeen errealitate hori ezagutzen duena.\nEsta entrada fue publicada en 1 Espiritualitatea/gogoeta y etiquetada 140313. Guarda el enlace permanente.


Durangoko Merinaldearen Amankomunazgoa - Urriak 1, Adineko pertsonen nazioarteko eguna\nUrriak 1, Adineko pertsonen nazioarteko eguna\nGure ahotsa gizarte osora zabaldu nahi dugu gaur; erakundeetara, elkarteetara, adin guztietako jendearengana… heldu nahi dugu.\nDurangaldeko adinekoen elkarteok hauxe adierazi gura dugu:\nGuk, adinekook, bizitzako ahalik eta esparru gehienetan parte hartu nahi dugu. Gure esperientzia eta denbora edozein belaunaldiko pertsonekin elkarbanatu nahi dugu. Horregatik, Erakunde Publikoei parte hartzea bultzatzeko, eta adinarekin lotutako edozein diskriminazio egoera ekiditeko eskatzen diogu.\nDurangaldeko arduradun politikoie, gizarte eragileei eta erakunde publikoei ondorengoak eskatzen dizkiegu: zahartze aktiboa sustatzeko neurriak hartzea, dependentzia egoeran daudenak aintzat hartu, eta beharrezko zerbitzuak eskaintzea, mugikortasuna sustatuko duten guneak sortzea. Eta guzti hau kalitatezkoa izan dadila, arrazoizko prezioetan eta pertsona nagusien familia eta lagun ingurutik gertu.\nKomunikabideei nagusiei buruzko irudi estereotipatutik aldentzeko eskatzen diegu: gure artean desberdinak gara, denak ez gaude menpekotasun egoeran, ez gara pasiboak… Gure adineko askok, gure esperientzia, ezagutza eta denbora eskaintzen dizkiegu, bestea beste, gure familia eta ingurukoei.\nHemendik, pertsona nagusi guztiei dei bat luzatu gure diegu, irudi aldaketa horretan lagundu dezaten, eta bizitzako alor denetan aktiboki parte hartu dezaten. Eta Administraziora, ditugun proposamen, kexa eta eskakizunak helaraz ditzatela (tartean pentsio duinena). Laburbilduz, mundu lagunkoiago bat exigitu dezagula guztiontzat.\nEta amaitzeko gure manifestu hau, ez dadila hitz hutsetan geratu. Manifestu hau guztiona eta egun guztietarako konpromisoa izan dadila desio dugu.\nKartela (PDF 2MB)


Lazkaoko Senperen, 1990eko urria\n«Kantikak eta neurtitzak»\nGratien Adema Zalduby\nGratien Adéma Goyeneche 1828ko apirilaren 14ean sortu zen. Aita Haute-Garonne-tik Senperera etorri eta bertako andere batekin ezkondua zen; hantxe jaioko zen gure Zalduby ere.\nHasieran bertze izen batzu erabili zituen, baina geroago familiak Senperen zuen landa baten izena hartu zuen izengoititzat.\nLarresoroko apezgaitegi ttipian Elissambururen ikaskide izan zen; jakina denez, Larresoroko apezgaitegian ez baitziren bakarrik apezgaiak ikasle ibiltzen, noizbait Saratarrak bertze biderik hartu zuen; eta politika kontuetan nahikoa aldenduak ibili baziren ere —bata gorria, bertzea xuria— bien arteko adiskidantzak beti iraun zuen .\nBiak bertsozale izaki hona halako batean eskolako bizimodua nola eman zuten bertsotan:\nZoin dohatsu gu hemen, jeunesse fortunée!\nBortz orenak artean la grasse matinée.\nJaiki orduko lana; plus tard le déjeuner...\nHobeki ditakeia commencer la journée?\nErran bezala bi adiskideek bide bereziak hartuko zituzten: Elissamburuk armada eta Adémak apezgoa. Honek Baionako apezgaitegi nagusian burutu zituen ikasketak eta ikasle hauta bezala burutu ere . Apeztu eta urtebete eman zuen Larresoron irakasle, gero Hazparnen apez laguntzaile egon zen 1854-1860 bitartean, ondoren Bidarrain (1860-1872) eta Atharratzen (1872-1890) erretore . Azkenik Baionan Kalonje tituludun 1890etik 1907an hil zen arte. Senpereko sorterrian ehortzirik dago.\nGaizki erran izan da berandu arte ez zela idazten hasi; honela jasoa da behinik behin zenbait literatura historiatan. Gorago ikusi dugunez, gazte-gaztea zelarik, bere letraz idatzi zituen bere lehenbiziko bertsoak, bai bere baitarik atera zituenak, bai Elissambururekin batean ondutakoak, bai eta Camoussarryren banaka batzu ere, eredu bezala bere eskuz kopiatu zituenak . Egunen batean, agian, jakinen dugu zenbat zor dion Adéma gazteak Camoussarry zorigaitzekoari . Kaier horietan agertzen diren olerki guziak kaligrafia eta apaingarri ederrez hornituak dira.\nHoriek direla eta jakiten ahal dugu Pilotariak neurtitzaren lehenbiziko bertsioa 1857koa dela, Martin eta Kattalin 1851koa, Hitzuntziak 1857koa eta gehiago ere badira garai hartakoak.\nLore Jokoetara aurkezten zenean, bertsoak ez zituen bere izenez izenpetzen alegiazko izen batez baizik: Hergaraya, Senperetarra, Uxaleguy eta Zalduby Artzain Beltcha izan ziren horietako batzu. Azken hori erabiliz 1873ko Lore Jokoetan garaile atera zen eta ordutik aitzinera izen hori bakarra erabili zuen gai profanoetan.\nLa Fontaine-ren zenbait alegia euskaratu eta neurtitzetan eman zituen. Honelako bi alegiatxo ziren, hain zuzen, lehen aipatu Sarako Lore Jokoetan irabazle suertatu zirenak.\nHarrezkero bere fama hedatzen joan zen Euskalerriko bi alderdietan, bere neurtitzak aldizkari askotan agertzeaz gain, Hiriart-Urrutyk zuzentzen zuen Eskualduna astekarian ere parte hartzen zuen bertze gisako artikuluak idatziz.\n1892ko Azpeitiko Euskal Jaietan omenaldia egin zioten eta bertan hasi ziren batipat Azkue eta Hegoaldeko bertze euskalzaleekin harremanak estuagotzen.\nKezka bizia zuen noiz sortuko ote zen Euskal Akademia. Ametsa ere egina zuen D'Abbadiek horretarako dirua emanen zuela; hura hiltzean, gauzak makurtzen zirela ikusirik eta etsipenez beterik idazten zion behin Azkueri  Urte batzu geroago, Hondarribiko bilera famatu hartan, bera zen mahaiburua; urteek eta gaisotasunak ezindua, egindakoa baino gehiago nekez egin zezakeen: «Maipurua, Zalduby xahar ohoragarria, arrunt erlastua, eritua, beti bere xilintxa eskuan, hura ezin aski inarrosiz...». Honela deskribatzen digu Jean Etcheparek eskena triste hura .\nErran bezala, azken urteetan ahotsa erabat galdua zuen; hau eta bertze zenbait gaitz sendatzeagatik urtero joan-etorri bat egiten zuen Aldudara, Harpeko ur sendagarriek on egiten ziotelakoan. Bertako mirikua Etchepare gaztea zenez, pentsatzekoa da solasaldiak izanen zituztela beren artean .\nEtcheparek berak ematen digu Zalduby zaharraren deskribapena: «Guti dugu ikusi adin hartako xahar hain lirain xut gorarik, ile xuri nasai batzuek bere begitarte arrai xuhaila eztiagotzen zakotelarik oraino eta iduri gaztetzen. Jauntzitik hiritar emaiten zuen, edo bederen etxeko seme handi. Ibilgunean bazuen Eskualdun menditarrek bakarrik daukaten halako zalhu arinkeriarik gabeko zerbeit. Eskuak hain eder eta gurbil zauzkan non berehala ezagun baitzen zer tresna zerabilaten eta nola. Azken bizpahiru urtetarat bizkitartean adinak urritua zakon urhatsa, burua lurrerat ukurtu gabe hargatik. Gaitz zerbeit zintzurrari lothurik, erlastua ere zen, haren entzutea orozbat goxo eta bitxi baitzitzeien orori.\n»Udako goizetan bederatziak artino hozpil baitago oraino, gauaz bezala, gain hotako airea, Harperat bazoan bizpahiru adixkiderekin, plazako gazte andana bat ondotik jarraikitzen zitzaizkola. Ezagutzen zituen hok denak, denentzat bazuen elhe on edo behako ezti bat. Lañoa zelakotz eta xehea ezin gehiago, maite zuten orok.\n»Harpeko ur hotx mehe garbitik edan eta, jartzen ohi zen erregebidearen bazterrean dagon kotor ttipi baten gainean. Inguratzen ginuen. Orduan bazuten haren ezpainek zerbeit, zerbeit erraiteko! Batzuetan ezin athertua, xaharra baitzen eta xaharra baino gehiago... koblakaria. Zer nahi bazakien Eskualherriaz...» .\n2. Adémaren literatur lana\n2.1. Zenbaitek, burua sobera nekatu gabe, Lore Jokoen literatur inguruan kokatu du Zalduby, oker gure ustez. Egia da behin baino gehiagotan neurtizlarien guduetara aurkeztu zela, egia ere da bere lanaren zati handi bat Lore Jokoei esker sortu zuela, akuilagarri izan zituela alegia, halere obratxo haiek proiektu zabalago baterako pentsatuak ziren, dudarik gabe.\nBertzetik, sinplifkatze honek kanpoan uzten du apeza, kalonjea, hogeita hamaika —guttienez— kantiken egilea. Etcheparek hauetako batzu, hain zuzen, jotzen zituen gorentzat .\nGai profanoetan, ordea, edukiz bai formaz askatasun gehiagoz jokatzean, erran liteke bere estilo baliabideak nabarmenago direla. Bere asmoa libertitu eta aldi berean irakastea denez, alegietan atxematen du bere neurriko moldea. Alegia hauek bere garaiko gizarteari buruzko gogoetez zipriztintzen ditu bidenabar eta politikan sartzen da bete-betean, ezizenez gerizaturik.\nOrduan ere gaizki ikusia izanen zen apezek politikan parte hartzea eta Adéma zailtasun hori gainditzeko Zalduby izenaz baliatzen zen noski. Erran liteke, beraz, Zaldubyren lan mundutiarra politikari lotzen zaiola; alderdi horretatik, hain zuzen, esplikatzen baitira orduko Euskalerriko aldaketa guziak: fedea, ohiturak, euskara bera.\nErrepublikaren etsai amorratu dugu, erran gabe doa, eta halere Errepublikazaleen adiskide; fedegabeen astingarri eta aldi berean beren solaskide; pentsamoldeak, bizimoduak gaitzesten ditu, aldiz gizakiak onesten. Honek ematen digu gizon haren neurria eta esplikatzen zergatik elkarrengandik hain berezita zeuden pertsonek Adémaren baitan adiskide amankomuna izan zezaketen eta proiektu bateratu batean esku hartu.\n2.2. Lourdesko agerraldiak 1858an gertatu zirenez, pentsatzekoa da Adéma kalonjearen egitekoekin lotura handia izanen zutela eta halaxe da. Euskalerritik zihoazen beiletan Adémak hartzen zuen bere gain antolamendua. Predikuak ez ezik kantikak egin eta gogotik irakatsi ere egiten zituen . Honen inguruan bi liburuxka agertu zituen: 1875ean Jubilau urthe Sainduan Bazco biharamun eta hirugarrenean Lourdesen eta Betharramen Escual herritik pelegrin cirenen orhoitzapena lehenbizikoa eta, bi urte geroago:\nIcusirik liburu ttiki horrek izan zuen errekesta, eta hain laster denac emplegatu ondoan galde asco heldu cela oraino bazterretaric, hartu nuen chedea bertce hambertceren eta gehiagoren ere berehala imprimarazteco. Bainan hainbertcenarekin eman nion gogoari, hartaraz geroz hobe nuela aldi huntan, aintcinecoan baino cerbeit gehiagorik eta compliagoric egin... .\nHorrengatik agertu zuen bigarren gida hau: Eskualdun pelegrinaren bidaltzailea. Liburuxka honetan, santutegi bakoitzaren historiaz gain, zenbait kantika ere eskeintzen zuen, historia eta debozioa tartekatuz.\nBertze zenbait kantika orri solteetan agertu ziren. Hauetan bertso paperen antzeko mekanika segitzen zuen: doinu ezagun bat edo berak asmatutakoa hartu, horren gainean kantika eraiki eta gero inprimarazten zuen, jendeak kanta zezan.\nLore Jokoetan aurkezturiko alegiak bezalako bertsio gehiago argitaratu zuen, beti La Fontaine-ren testua abiapuntutzat harturik. Lan guzi hauek orduko aldizkarietan sakabanatuta daude: Revue des Basses Pyrenées et des Landes, Eskualduna, Euskal Erria, etab.\nNeurtitzena ez ezik hitz lauzko lanen egilea dugu. Bere garaian, batez ere, interesa sortzen zuten bi alor landu zituen: etimologia eta hizkuntz erkaketa. Gauden gu eskualdun izeneko eskuzkribuan euskaldunen jatorriaz ari da, Lafittek dioenez, testigantza historikoak gehiegi kontutan hartu gabe. Bertzetik Euskalerri osoko leku izenen bilketa eta interpretazio lana egiten ari zen azken urteetan. Egun ez dakigu non dauden bi idazki hauek.\nSemaine de Bayonne delakoan euskara eta japonieraren arteko antz fonetikoei buruzko lan bat eman zuen argitara, baina kasu honetan ere, ezin erran gauza handirik bere egiazko balioaz.\nBere azken hogeitamar urteak biltzen dituen egunkaria, bertzalde, ezagupen iturri gerta liteke aztertuko balitz. Izan ere, Livre de raison horretan xehetasun nimiñoenak ere jasotzen bait zituen, hala nola idatzi eta jasotzen zituen eskutitzak, bisitaldiak, etab.\nAzken urteetan bere neurtitz hoberenen argitalpena prestatzen ari zen, tamalez bera hil ondoan baizik ez ziren agertu .\n2.3. Horiez gain, Lafittek dioskunez, Eskualdun Ona aldizkarian bere ideia estetikoei buruzko artikulu bat idatzi zuen, zoritxarrez ez hark ez guk ezagutzen ez duguna. Lafitte saiatu zen horiek zein ote ziren argitzen. Haren ustez, Zaldubyren ideia nagusia litzateke bertsoa kantatua izan behar dela: testua musikaren euskarri intelektuala da, musikak inspiratu behar gaitu.\nIdazterakoan darabiltzan baliabideen artean, Lafittek nabarmentzen dituenak dira: latinetik imitaturiko elisio bortxatuak, XVII mendeko egileen iduriko aldrebeskeria sintaxi mailan eta hoskidetza bitxien bila joatea. Sintesirako joera ere ba omen du, pentsamendu baten osotasuna emateko ahalik eta hitzik guttienak erabiltzen dituelarik, aisa dena zailduz, perpausak irauliz .\n2.4. Adémaren olerkigintzaren ezaugarri nagusia, hortaz, hitza musikaren morroi izatea da; eta horretarako, testua musikari behar bezala egokitzeko, baliabide nagusitzat forma aniztasuna dauka. Forma aniztasun hau batetik lexiko mailakoa izan daiteke, sinonimoen erabilera alegia; bigarrenik —eta maizenik— soinu mailan gera daiteke, hitzak laburtuz, batzutan sinalefaren bidez, bertzetan zenbait bokal edo kontsonante ezabatuz, edo hitzak luzatuz, polikiago ikusiko dugunez.\nZalduby bertsolari zehatza da, bertsoak doi-doi neurtuak ematen ditu . Silaben kopuru mugatu hori lortzeko ongi ezagutzen dituen euskalkietara jotzen du hitz bila eta bertzetan, laburtu edo luzatzeaz gain, forma berriak sortu egiten ditu; ikustearikan hitza lekuko; ikusirikan eta ikustean-en arteko hibridoa nonbait.\nBertsoa laburtu behar duenean bokalarteko —r— (hoi, haitz) eta —b— (Eguerri, hail) uzten ditu erortzen, edo silaba osoa ezkutatzen da: baikhar (bait dakhar), hauk (hau duk), be haute (behar dute), adibidez. Tinbre bereko bi bokal elkartzen direnean komeni bazaio bokal bakarraz ematen du (umen) edo bertzela biez (mendeen). Hitz betegarrien teknika ere maisuki darabil.\n3. Euskalkia eta hizkera\nDarabilen euskalkia orohar lapurtera dela erraiten ahal dugu, neurtitz batzutan baxenafarrera edota zubererazko hitz eta egiturak agertzen badira ere.\nIkus ditzagun kasu marka banaka batzuek agertzen dituzten aldaerak: nori plurala: gizoneri, gizonei, gizoner, norentzat: guretako, harentzat, bertzentza; norekin: zurekin, hirekila; noren plurala (erakusleetan): hoien, hoikien; nora: itxurara, itxurarat; norengana: zure gana, zure ganat, nitara, gutarat; noizko/zertako: betiko, gerokotz, (heldu den) aldikotzat; partitiboa: ikusirik, ikusirikan.\nAditzari dagokionez, kasu markez erran dugunak balio du; hemen ere forma aniztasuna da nagusi, baina lehen erran ez bezalakoa. Aditzaren mailako polimorfismoak metrika arrazoiekin ez ezik estilistikarekin zerikusi handia dauka, testuari bizitasuna, arintasuna ematen diolarik.\nEuskalkiaren berezitasunei buruz zenbait puntu gogoratuko ditugu:\n—nor-nori-nork sistemaren erroak hiru dira: daro-, dau- eta di- (azken hau batez ere 3. pertsonari dagozkionak). Lehenbiziko biez ez daiteke erran metrikaren zerbitzutan soilik erabiltzen dituenik, hitz lauz ari denean ere bata zein bertzea baitarabiltza.\n—nori 3. pertsona pluralaren ezaugarria -ote da. Honela diote = diote, die; zaiote = zaie.\n—Goinafarreraz eta Iparraldeko bertze euskalkietan antzera -ki atzizkiak aditzari lotua infinitibo-gerundio baten balioa hartzen du; orohar kontrastea markatzeko erabiltzen bada ere, ez da hori bere balio bakarra. Adibidez:\n«Plaza bat izaiki'ta\nAsko herritan hortaz\n«Lurreko puxantziek uste zuten eiki\nAise behar zutela Eliza aurdiki,\nBerak dire erori!... gero ezin jeiki!\nGuziak goaki bainan Eliza egoki...\nHemeretzi menderen berri ja badaki».\nIkus bertze hau ere:\n«Aingeruak han egoki\nZuri beha erronkan;\nHain baitzagoen goxoki\nHaurra zure besotan».\n—Baldintzazko esaldietako ondorioan *edun, *ezan, *-iro erroen ahalezko formak erabiltzen ditu nor-nork sisteman eta *edin erroarenak nor sisteman, batzutan ahalezko balioa ere atxekitzen dutelarik. Gaur hain hedatua den ahal izan bakar bakarrik infnitibo moduan agertzen da. Protasia, bertzalde, bigarren partizipioaz osa daiteke: maitatzen bazintut adibidez.\n—nor-nori-nork sistemako aginterazko formak d-z hasten ditu: diezadak, diezadatzu.\n—Alokutiboa mendeko perpauseko aditzean ere joan daiteke:\nLaguna heldu zaio:\nErrak, to, ez ukha.\nHartza ari baitzuan\nZer erran daukan, niri\nAdémaren metrika ez da oraino sakonki aztertu. Lafittek eta Lacombek zerbait egin zuten, azkenak batez ere, Xuriko-ren bertsio ezberdinei buruzko erkaketa lana burutu zuen . Hegoaldeko egileen artean, Orixek hauxe bakarrik aipatzen du: «Berak agitz yaioki egoki zuen Asklepiade-neurtitza gure izkuntzara. Ikus Jesusen azken-afaria» . Luis Mari Mujikak azterketa bat egin zuen bere Historia de la literatura euskérika liburuan eta azkenik Gilermo Etxeberriak eta lñaki Iñurrietak «Amaxo» poemaren azterketa zehatza poliki egina dute . Halere, aitortu beharrean gaude Zaldubyri zor zaion bezalako azterlanik oraindik inork ez duela bere gain hartu eta merezi duela uste dugu zinez.\nHemen ematen ditugun hirurogeita hamaika neurtitzetan barna hogeitabortz molde ezberdin aurkitzen ahal dira. Gehiena erabiltzen duena da zortziko ttikia edo, Iparraldean nahiago dutenez, hamahiru silabatako lauko berdina, zeina hogeitabortz neurtitzetan erabiltzen baitu, hemezortzi alegietan bertzeak bertze.\nKontu honetara etorririk erran behar dugu Zaldubyk proposatzen duen eredu grafikoa —ez dugu atzendu behar kaligrafa eta alderdi estetikoari ematen dion garrantzia— bi tradizioen zubi bihurtzen dela; Hegoaldekoek bezala zortziko ttikia zortzi lerrotan idazten du, adíbidez:\n«Mundu huntako berri\nnahiz berak jakin,\natera zen behin.\nHiri eder baterat\nJarri zen buruz buru\nzakur gaitz batekin».\nBertzetik, Iparraldekoen antzera, bertso hasierako eta puntu ondorengo hitzak letra larriz hasten ditu, beraz nahiz eta zortzi lerrotan idatzi, azpian lau balira bezala bide dauzka. Hemen, ahalaz, Iparraldeko usadioaren arabera jokatu dugu; guziz zuzena ez dela jakinik, modu honetan agertzen ditugu gehiago toki-arrazoiek bulkaturik, konbentzimenduak baino.\nBertze eskema metrikoetan, tradizioaren alboan berrikuntza ere nabaria da; errítmo desorekak, adibidez, oso maiteak ditu. IX. kantikaren eskema hau da:\nGau min huntan: 4a\nArgi eder hunek gu: 7b\nNundik argitzen gaitu,: 7b\nOrai bet-betan?: 5a\nEz, ez izan: 4a\nSalbatzailea baita sortu gau huntan.: 7+5A\nHuna nun den: 4c\nHaur ttiki bat egina zuentzat hemen: 7+5C\nXXIV.ak honako hau du:\nHaurrean aingeru, gaztean oi! zein garbi,: 6+6A\nBere lagunekin bethi maitagarri,: 6+6A\nAberats emaile, beharrei urrikari,: 6+7A\nGero bera deus gabe zen jarri.: 4+6ª\nAsimetriaren aldeko zaletasun honen froga ere XII. kantikak eskaintzen digu:.\nNor liteke bihotz bat izan eta,: 11 A\nZu maitatu gabe lagokenik?: 10B\nNik zu nola ez maita?: 7a\nEne baithan ez baita: 7a\nZu maitatuz baizen zorionik: 10B\nHoriek epaitzekotan literatura ikasiaren eremuan kokatuko genituzke, Europako tradizio nagusian, hain zuzen, eta jadanik erran bezala musika haria delarik ondutako bertsoak dira, kasu honetan dudarik gabe Adémak sortua ez baizik bertze nonbaitetik hartutako doinuz eginak.\nEuskal tradizioko bertsoen sailean ere aberastasuna da nagusi. Horien artean aipatzekoak dira: batetik seiko berdina , zeinen eredu ezin ederragorik eskeintzen baitigu Oxalde bertsolariaren lankidetzan:\n«Mehetegiko xakhurra: 8a\nZangoz, errainez makhurra.: 8a\nBerga bat luze muthurra,: 8a\nLarrutik hurbil hezurra,: 8a\nUrthe guzia barura,: 8a\nZeren zen toki xuhurra».: 8a\n(Bertze gisakoak I)\nLauko ttikiaren eredu bat edo bertze ere eskaintzen digu, XIV. kantikan adibidez:\nZuri gaude Maria, : 7a\nOihu-ta nigarrez.: 6b\nJaunaren justizia: 7a\nEztitu beharrez.: 6b\nBaina dudarik gabe bere bertsogintzaren jaun eta jabe zortziko ttikia da, molde horretan gustora dago, erlijioa, politika zein umorea darabilelarik eta ederki baliatzen da bertso moeta horren berezkotasunaz. Hona hiru etsenplu, horren erakusgarri:\n«Uholde baten pare\nGaindiz bazter guziak\nNun dire fededunak?\nnun dire justuak?\nAzken eguna hurbil\nothe du munduak?».\n«Haritz eder bat bada\nHemen hiru'ta han lau,\nbat da zazpietan».\n(Bertze gisakoak X)\n«Ez du urte hanbatik\nsor herritik joanik,\nPattin erori zaiku\nnahiz denen ganik.\nNor da orai herrian\nPattin bezein jaunik?».\n(Bertze gisakoak VII)\nEredu gehiago eskaintzen digu Zaldubyk eta ez garrantzi guttiagokoak, lekua urri izaki irakurleari uzten diogu aberastasun horren bideak bilatzeko eta dastatzeko aukera.\nDarabiltzan puntuez deus gutti erranen dugu hemen, edozein moduz, orohar ez doaz, Hegoaldeko egileenen gisa, perfektutasunaren bila, baina zenbaitetan kausi daitezke benetako puntu aberatsak. Adibide gisa, har dezagun XIV. kantikaren zortziko honenak:\nJauna, aitortzen dugu: gutarik hainitzi,\nZuri zer zor dautzugun zitzaikun ahantzi.\nGure Fedea dugu apaltzerat utzi.\nEskualdunaren ganik hori zaitzu gaitzi.\nAdémarengan aurkitzen ditugun gaiak bai lehenbiziko neurtitzetan bai azkenekoetan bertsuak dira: Deboziozko poemak, alegiak eta politika kontuak. Halere azken gai honetan pentsamolde garapen bat ezagutzen du; hasierako bertsoetan ez da ageri euskaldun guziak biltzen dituen deusik, azken urteetan aldiz Euskalerria batasun politiko bezala ikusten du, egin zituen bi kanta abertzaleetan garbi azaltzen denez. Garapen hori, ordea, ez da politikako bertze alderdi batzutan gertatzen, honela Errepublikak eta berak dakarren laizismoak pairatzen dituzten jipoiak ez dira urteen joanean leuntzen.\nGaien tratamenduaz erran liteke konta poesiatik gertu dabilela zenbaitetan, bertzetan berriz kritika-begi bihurtzen zaigu, gertaerak iragazten dituelarik.\nEz da aise Zaldubyren lana behar bezala epaitzen. Erran izan da bere orijinaltasun bakarra politika munduan sartzeak eman ziola eta bere literatur balioa ez dela oso handia. Komeni da, agian, gauzak beren neurrira ekartzea.\nEuskal jendea, ongi dakigu, bertsozaleak gara eta hitz hau bi eratara uler daitekeenez, guk ere bi eratara ulertu nahi dugu. Alde batetik bertsoak entzuteko, dastatzeko zaletasuna dago eta bertzetik antzeko hotsak dituzten hitzak elkartzekoa ere bai. Dena den, bigarren talde honen kideak askoz ere guttiago eta aukeratuagoak ditugu.\nEta poetak? Euskal literaturaren eremuan hagitz guttik jaso dezakete honelako izenik. Ez dira gutti, ordea, jakintasunez edota etorkiz, poetatasunaren mugetan aurkitzen direnak, beren lanen baten dohaiengatik sikira.\nZalduby azken hauetako bat dela erranen nuke nik, eta inolaz ere ez nuke guttietsi nahi poeta oso izatera iristen ez diren horiek, are guttiago bakoitzaren arrazoi sakonak aztertu aitzin.\nMetrikaz aritzean eskaintzen digun dibertsifikazioa aipatu dugu: erritmo desorekak, estrofa moeta bereziak, etab. Kantiken sailean batez ere ikusi ahal izan dugu hori. Kontutan izan behar dugu Adéma bere konposizioak egiteko ez zela hutsetik abiatzen, baizik doinuak —berak sortua ala ez— eskatzen zizkion silabak derrigor sartzen zituela.\nArgitasun hau emanik eta kontrako eritzirik agertzen ez bada behinik behin, ez dirudi erokeria errateak metrikaren munduan ez zuela bilatzen aparteko orijinaltasunik, baizik bariazio guzi horiek zailtasunari beldurrik ez ziola garbi azaltzen digutela. Areago, zailtasunaren gibeletik ibiltzen zela erran genezake dudarik gabe, horretan hustu egiten zela ahalegin osoan, bertze alderdiak, orijinaltasuna, berrikuntza, etab. urrunago gelditzen zirelarik.\nGainera, ez da atzendu behar norentzat idazten duen Gratien Adémak, herri xehearentzat alegia, ez jende ikasiarentzat —eta ez baliabide gabez—, zenbaitetan goi literatura ongi ezagutzen duela garbi agertzen badu ere.\nPelegrinen gidetan egiten zuena eredu bezala hartzen badugu, hor ikusten ahal dugu bere testuingurua: herri xeheak, eskola guttiko gizon-emakumeek erraz uler ditzaketen bertsoak, ahalik eta informazio gehiena biltzen dutenak eta gainera beraiek ezagutzen eta maite dituzten moldeetan adierazita.\nHorixe da, azken batean, bere xedea: nekeza iritsi eta erraz itxuran eman. Erlijiozko egiak goratzeko, bai belarriz gozatzeko, bertzetik gabe, bai ikaskizunen bat emateko, beti herria gogoan duelarik.\nHoriez gain, badu balio berezi eta ukaezina. Aunitzetan entzun dugu La Fontaine-ren alegiak euskaraz eman zituela eta orohar hortxe bukatzen da aipua, sakonago joan gabe. Nik erranen nuke birsortze lan izugarria dagoela horren azpian, ez zela itzulpen soila berak egiten zuena. Batetik bertsoz eman zituen, eta ez nolanahikoetan, baizik zortziko ttiki zehatzetan; egitura dinamikoago baten barruan, elkarrizketak biziago gertatzen direlarik; herriak identifika ditzakeen pertsonaiak sartuz; borobiltasuna emanez (esapideren bat, ondorio bat, etab.) eta azkenik bere bereak dituen baliabideak erabiliz: hitz jokoak, pasadizo umoretsuak etab.\n Kapitulu honetarako batipat honako hiru idazki hauetaz baliatu gara: P. Xarritton: «Gratien Adéma-Zalduby-ren bizia ta lanak (1828-1907)», Mundaiz, 29. zb., 1985, 47-53. or. (Orain arte Adémaren gainean idatzi diren artikuluetatik datuak fidelkiena biltzen dituena). J. B. Daranatz: «Le Chanoine Adéma», RIEV, 1908, 121-124. or. P. Lafitte: Parmi les composiurs de cantiques basques. M. le Chanoine Gratien Adéma (1828-1907). M. l'abbé Jean Barbier (1875-1931), La Presse, Baiona, 1933, E-26. or.\n Xarrittonen eritziz bien arteko adiskidantza honek sortaraziko zuen bidenabar, Elissamburu hil ondoan, Adémak Elissambururen zenbait lagun gorrirekin —Guilbeau, etab] izanen zuen harreman estua, Fédération littéraire basque-n garatuko zena.\n P. Lafitte: op. cit. 6. or.\n J. B Daranatz: op. cit.\n Badira oraindik ere Bidarraiko elizan berak egin haltzari zenbait. Ikus J. Etchepare: Beribilez, Lasserre, Baiona, 9. or. eta P. Xarritton: op. cit. 50. o.\n Arrazoi honengatik, apika, Daranatzek eta bertze biografoek, Ziburuko poeta deus edo gutti ezagutzen zutelakoz, bertso guzi horiek Adémarenak zirelako uste osoa zuten.\n Egile honen inguruan ikus L. Artola: «Jean Baptiste Camoussarry (1815-1842). Una primera aproximación a su vida y a su obra», ASJU, XXII-2, 391-443. or.\n A. Irigoyen: «Del epistolario de Azkue», Euskera, 1957, 335-338. or.\n P. Charritton: Jean Etchepare mirikuaren idazlanak, 1, Elkar, Donostia, 1984, 33. or.\n P. Xarritton: op. cit. 52. or.\n J. Etchepare: Buruchkak, Gure Herria, 1937, XVII, 19. or.\n J. Etchepare: bid. 20. or.\n «Orhoitzen niz Adéma zena bera ikusirik nihaurek, eta entzunik, orai duela hogoi ta zortzi edo bederatzi urthe, hanchet Lurden, Eskualdun beilari andana batekin aldizkatuz, emaiten kantika eder hori (Uholde baten pare). Zein gogotik eta zein kharrarekin!...». Eskualduna, 1908-1-10, 1083. zkia.\n G. Adéma: Escualdun pelegrinaren bidaltzailea, Andre Lamaignére alhargunsaren imprimeria, Baiona, 1877, vi-vii. or. Bi alderdi dira aipagarri, neretzat, pasarte honetan: batetik Adémaren ortografi sistema (zaharra) ezagutzeko bidea ematen digu eta bertzetik bera lanean hasten denean gidatzen duen filosofia: beti hobeago, osatuago egin daitekeelako uste osoa.\n «Nik berrogoi eta hamar urthe huntan egin kanta eta neurthiz hoberenak laster argitaratuko ditut Jainko onak bizi eta osagarri ematen badarot». Idazten zion Azkueri 1894ean. (A. Irigoyen: op. cit. 335. or.)\n P. Lafitte: op. cit. 14. or.\n Honen salbuespena «Eskualdunak» poema litzateke, hartan estrofa bakoitzeko hirugarren lerroko silabak gehienetan 11 badira ere, bertze batzutan 10 eta bertzetan 9 dira. Gure ustez Adémak oraindik bukatu gabetzat joko zuen.\n «Vasconiana, Quelques variantes du Churiko de G. Adéma», Eskualduna, 1147 eta 1172. zenbakiak, Xarrittonek aipatua, ikus P. Xarritton: op. cit. 50. or.\n N. Ormaetxea: «Euskal-literaturaren atze edo edesti laburra», Euskal Esnalea, 1927, 215. or.\n G. Etxeberria / I. Iñurrieta: Euskal literatura. Testu azterketak, EHU-ko Argitalpen zerbitzua, Bilbo, 1985, «Gracian Adéma. Zalduby», «Amaxo» 69-86. or.\n Hemen erabiltzen dugun sailkapen eta terminologia Juan Mari Lekuonak ematen dituenak dira. Ikus J. M. Lekuona: Ahozko euskal literatura, Erein, Donostia, 1982, IX. kapitulua, 139-169. or.


Oskar Morales: «Pelota bata besteari pasatzen saiatuko dira, baina ardura administratibo eta penalak argitu behar dira» | Haria | IRRATIA\nOskar Morales: «Pelota bata besteari pasatzen saiatuko dira, baina ardura administratibo eta penalak argitu behar dira»\nOskar Morales Zaldibarko Eitzaga auzoko bizilaguna «nekatuta eta aspertzen hasita» dagoela dio. Zabortegiko luiziaren ondorioak argitzeko inprobisazio handia dagoela uste du, eta pelota bata besteari pasatzen saiatuko diren arren, «ardura administratibo eta penalak argitu» egin behar direla dio.\nTrabajos de rescate en la zona del vertedero de Zaldibar. (Aritz LOIOLA / FOKU)\nOsasunari loturiko «gutxienekoak» lotu nahian, denbora dezente joan zaiela aitortu digu Oskar Morales Zaldibarko Eitzaga auzoko bizilaguna. Lakuak asteartean esan zuen ez zegoela arazorik ura edateko; udal teknikariek, ordea, putzu pribatuetatik ez edateko ohartarazi zuten atzo. Informazio nahasia ari dira jasotzen egunotan Zaldibarko bizilagunak, eta horrekin kexu da Morales: «Inprobisazioa izugarria da. Guk uraren eta airearen kalitatea bermatuko dituen neurketak egitea nahi dugu; horixe eskatu dugu hiru batzarretan eta hainbat telefono deietan». Etxebizitza batzuk ura konexio orokorretik hartzen dute, eta hor, printzipioz, bermatuta dago kalitatea; arazoa da, esplikatu du Moralesek, baserri batzuk iturburu ezberdinetatik hartzen dutela ura, eta ez dute halako bermerik. Egoera berdinean daude herriko hainbat iturri publiko ere. Moralesek zalantza egiten du iturri horiek zigilatuta ote dauden ere.\nGaiarekin horrenbeste borroka egin beharragatik, aspertuta eta nekatuta daudela dio Moralesek. Duela gutxira arte Zaldibarko Udalarekin bakarrik izan dute kontaktua, eta esan digu, behin eta berriz euren «haserrea» adierazi ostean, asteartean azkenean lortu zutela Eusko Jaurlaritzako teknikari batzuek azalpenak ematea.\nIldo horretan, azken egunetan Iñigo Urkullu lehendakariak egindako adierazpenak «oso etsigarriak« iruditu zaizkiola azaldu digu. «Ikusita gorputzak han daudela, ez dakitela nondik jo haiek ateratzeko… humanitate falta izugarria iruditzen zait. Badirudi lehen mailako hildakoak, bigarren mailako hildakoak... daudela». Iñaki Arriola Ingurumen sailburuaren jokaera ere kritikatu du Moralesek.\nEnpresaren aurkako auzibidea zabaldu dutela eta, ekinbide hori ondo iruditzen zaiola esan du Eitzagako auzotarrak. «Beste bide bat da gertatutakoa argitzeko. Badakigu saiatuko direla pelota bata besteari pasatzen. Baina ardura administratibo eta penalak argitu behar dira».\nEgoeraren larritasunaz jabeturik, Morales jakitun da auzi honek ez diela bakarrik Zaldibarko bizilagunei eragiten. Ondorioak inguruko herrietara ere helduko direla ziur da. Gogorarazi du une honetan oraindik ez dutela zabortegiko sutea itzali; etengabe hainbat gai erretzen ari dira bertan. Zentzu horretan, Moralesek dio susmo handiak dituela bertan jakitera eman ez dituzten beste hainbat gai toxiko daudela. «Edozer gauza dagoela apustu egingo nuke».


URAk Fadurako hornidura uraren sifoia eten du, Gobela ibaiaren ibilgutik kentzeko. Deia, Noticias de Bizkaia\nURAk Fadurako hornidura uraren sifoia eten du, Gobela ibaiaren ibilgutik kentzeko\nImagen actual de Gobela a su paso por Getxo (Ura)\nEP - Viernes, 21 de Abril de 2017 - Actualizado a las 11:20h.\nBILBO. Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailari atxikitako URA Uraren Euskal Agentziak Gobela ibaiaren ibilgua zeharkatzen zuen sifoia kendu berri du, Fadurako kirol gunearen altueran, ur goraldietan ur hustutzea eragozteagatik eta ibilguari berriki eman zaion zabalerarekin bat ez etortzeagatik.\nLanok gauez egin dira, ezinbestekoak izan diren ur etenek ahalik eta eragin txikienak sor zezaten lortzeko. Asteazken gaueko 22:00etan hasi eta ostegun goizeko 09:00etarako burutu dira lanak. Kendutako hodi hori Getxo eta Berango urez hornitzeko lehentasunezko hodia zen. Ordezko hodi berriak ibaiertzak lotzen dituen pasabide berritik barrena zeharkatzen du Gobela ibaia.\nURAk jakinarazi duenez, pasabide berria sifoi zaharra zegoen tokitik baino ibaian beherago dagoenez, lurperatutako hodi bat eraiki da, bi puntuen artean ur hornidura hori bideratzeko zein ur hustuketari oztoporik ez sortzeko.\nUr hornidura hodi berritik bideratutakoan, sifoi zaharraren hodia eraitsiko da, baita hodi horren euskarri diren porlanezko blokeak ere. Hartara, ibilguan ur emari handiak hustutzea ez oztopatzea lortuko da.\nFallece un conductor arrollado en la AP-68 en Ugao tras salir de su coche para señalizar un choque\nEl Gobierno vasco convoca una nueva reunión entre los 'oteros' y la empresa para el lunes\nImputados cinco menores por un vídeo en el que muestran navajas en el metro de Bilbao\nBizkaia promoverá la afición al rugby durante la Champions Cup de Bilbao\nTrabajadoras del Servicio de Ayuda a Domicilio de Bizkaia pararán el lunes tres horas\nRestablecido el servicio de agua en los barrios bilbainos de Santiago y Olabeaga\nDetenidos dos jóvenes en Mungia acusados de robar en una vivienda de Arratzua\nEl PGOU recogerá la alternativa vecinal para la variante de Rekalde\nDetenido en Balmaseda por asaltar una vivienda


Kultura eta hizkuntza ugari bidea egiten ari dira azken urteotan australiar literaturan\nAustralian ingelesez idatzi eta argitaratutako literatura da nagusi, eta kanpoan ere Australiako idazleez hitz egitean ingelesez idazten dutenak dira ezagunak.\nSari garrantzitsuak irabazi eta filme ospetsuen oinarrian dauden eleberriak idazten dituzte.\nAlta, bertako kultura eta hizkuntzek badute lekurik argitalpenetan.\nGarikoitz Berasaluze / Donostia\nAUSTRALIAKO hizkuntza ofiziala ingelesa bada ere, 1605. urtean Willem Janszoom bertara iritsi zen lehen europarra agertu artean ez zen hitzik egiten hizkuntza horretan Ozeaniako uharte handian.\nOraindik behar bezala zehaztu ez diren jatorrietako herriek jendeztatu zuten Australia duela milaka urte, eta ordudanik kultura ugariren sehaska izan da lur hura.\nGaur egun, dozenaka hizkuntza aborigen desagertzear daude, eta walmadjari, warlpiri, aranda, pitjantara, gubabunygu eta gunwingyu hizkuntzek soilik izango dute mila hiztun baino gehiago.\nBadirudi kultura ezberdinak hasiak direla ostera ere beraien lekura itzultzen eta ezagutzera ematen munduan zehar.\nZenbait argitaletxe lan horretan dabiltza behintzat Australian.\nAlabaina, kultura eta hizkuntza horien eta gehiagoren berri ingelesez ematen da batik bat, horrek aipatu kulturen inguruan ekar dezakeen ikuskera murriztua agerian jarriz.\nIzan ere, aborigenen eta asiarren artean, zuriek Australiako gizartearen % 90 baino gehiago osatzen dute.\nArgitalpenek eta literaturak gizarte anitz honen aldaerak eta islak eskaintzen dituzte.\nGai horiek guztiek indar hartu dute hamarkada honetan Australiako literaturan, 1988an, britainiarren eskutik etorri zen Australiaren kolonizazioaren bigarren mendeurrenaren garaian, sortu ziren eztabaiden ondorioz.\nHala ere, Australiatik kanpo ia ez da entzuten edo irakurtzen ingelesez idazten ez den bertako lanik.\nPeter Carey eta Thomas Keneally dira ezagunenak\nIngelesez idazten duten egile australiar horien artean zenbait ospetsuak dira nazioartean.\nBaina azken bizpahiru urteetan nazioartean liburu gehien saldu duen idazle australiarra Thomas Keneally izan da.\nBerak idatzi zuen Schindlerren untzia eleberria, gerora Schindlerren zerrenda izenburuarekin zinemara egokitu zena.\nSpielbergek zuzenduriko filmeak zazpi Oscar jaso zituen eta Keneallyren eleberria lehendik ezaguna bazen ere Booker saria irabazi zuen 1982an, ordudanik miloika ale saldu dira mundu guztian.\nThomas Keneally 1935ean jaio zen, eta Sydneyn hazi eta hezi zen.\nHainbat eleberriren egilea da dozenatik gora eta horien artean Itsas barneko emakumea, Odol gorria eta aipatua dugun Schindlerren untzia dira.\nKeneallyrekin batera, Peter Carey da azken hamarkadan australiar idazleen ordezkaritza Ozeaniatik kanpora eraman duena.\nGaur egun New Yorken bizi izateak, bestalde, asko lagundu dio Careyri bere lanak Estatu Batuetako salduenen artean kokatzeko orduan ere.\nCarey, Bacchus Marshen jaio zen, 1943an, Victoria inguruan.\nMonasheko Unibertsitatean ikasi eta bide profesionala iragarki agentzia batentzat lanean hasi bazuen ere, berehala nabarmendu zen literaturan.\nAustralian narratiba berriaren ordezkari ezagunena da egun, eta bere lan batzuek arrakasta handia lortu dute.\nBerak idatzitako Iruzurgilea eleberria Booker sarirako finalean izan bazen ere, azkenean Oskar eta Luzinda lanak jaso zuen 1988an.\nHarry bedeinkatua lana, berriz, eleberria oinarri hartu eta Careyk berak gidoia moldatuta, Ray Lawrenceren zuzendaritzapean zinemara eraman zen.\nCareyren liburu berri bakoitza argitalpen arrakastatsua izan ohi da, bereziki Estatu Batuetan, Europan eta Australian bertan.\nPeter Carey (ezkerrekoa) eta Frank Moorhouse.


Kurdistan egunez egun\nBilaketa Hitza: Dena Diarioa Multimedia\nHabur ibai gaineko zubia\nEgilea: Karlos Zurutuza\nAurreko bederatzi pasarteak baino errazago aukeratu dut gaurkoa. Ezin aipatu gabe utzi irudian duzuen zubia, Ipar eta Hego Kurdistan batzen ditu eta. Ofizialki, ordea, Irak eta Turkiaren arteko igarobidea baino ez da, Tigris ibaiadarra den Habur ibaiaren gainekoa, hain zuzen.\nBadaude Dream City (ametsen hiria) baino jolas-parke hobeak, baita askoz eskasagoak ere. Dahukeko honek, gure Igeldoko parke bitxia ekarri dit gogora. Munduko “Suitzar mendi” bakarrak ez gaitu inoiz hankaz gora jarriko, eta oso apalak dira bere jaitsieran entzuten diren oihuak. Seguruenik, gailurretik ikusten den bistak soilik liluratuko gaitu. Bada, antzeko parkea duzue Dahukeko Dream City izenekoa. Isiltasunaren erdian, makineria kirrinka hasten da martxan. Ordainetan, Kurdistango mendien bista ederra daukate bidaiariek.\n"Zelal dut izena"\n"Bi emakume mota daude Dahuken beloa janzten ez dutenak: kristauak eta PKKko kide ohiak. Ni bigarren taldean sartzen naiz. Zelal dut izena eta Hakkarin jaio nintzen, Turkiaren kontrolpeko Kurdistanen. Aurten 28 urte bete ditut. Horietatik bederatzi PKKn pasa ditut".\nIstanbulgo erdigune turistikoan sarri ikusten dira alfonbraz estalitako autoak. Kanpotarrok pentsa genezake autoa kiskal ez dadin paratu dituztela. Helburua, baina, oso bestelakoa da: zetazko artelanak eguzkipean zaharkitzea. Urtebete baino ez duenari 50 gehitzen dizkio saltzaileak, eta prezioa neurri berean igotzen da horrela.\nArbilgo harresirako bidean topatu dut bikotea. Handik bueltan, bi ordu beranduago, toki eta postura berean zeuden biak, amaigabea zirudien solasaldian erabat murgilduta. Ezkerreko gizona da bi kartoizko kutxa horien jabea. Gainean, sakelako telefono txartelak ditu salgai, baita moneta-truke negozio ttipi bat ere. Bankuek ez bezala, hizketaldia ere eskaintzen dute kaleko merkatari hauek dirua aldatzearekin bat. Eta komisiorik gabea.\nBide onak eta txarrak\nEz dago garraio publikorik Irakeko Kurdistanen, beraz, taxi bat konpartitzea da hiriz hiri mugitzeko modu bakarra. Baina bi ibilbideren artean aukera dezake gidariak: ona ala txarra. Paradoxa bada ere, bide ona izaten da hemen luzeena, karretera hura ez baita inoiz ateratzen kurduen esku dagoen lurraldetik. Txarra, aldiz, azkarrena da, gerraren aurretik erabilitako errepide-mapari oraindik eusten diolako. Beste era batera esanda, Mosuldik igarotzen da Dahuketik Arbilera doan bide zuzenena.\n"Mohamed dut izena, eta hauek Nur eta Janis dira, nire seme-alabak. Arabiarrak gara eta duela hiru aste iritsi ginen Dahuk-era Mosuldik. Amerikarren koartelgo internet-kafea eramaten nuen han; 'Moha' deitzen zidaten denek. Baina gerrak eztanda egin zuenetik gauzak biziki okerrera joan dira Mosulen. Etengabeak dira eztandak edo tiroketak orain, eta horiek utzitako gorpuak kalean gelditzen dira, egunez askotan".\nEtorri naizenetik etengabe ari naiz jendea ezagutzen. Toki bikaina da Kurdistan horretarako, hain dira abegitsuak bertakoak. Nahikoa da bi hitz trukatzea, hirugarrena "txai" (tea) izateko.\nEgokitu gabeko lurra\nArbilen 40 gradoak gainditu ditugu gaur eta Mahmud-ek, hoteleko arduradunak, Minareteko parkera joatea gomendatu dit: "iturri asko dago, oso freskagarria da". Eta egia zen, noski, baina atentzio handiagoa eman didate umeentzako kulunka hauek. Denbora luzea eman dut zain, Kurdistango eguzkiaren azpian kixkalita, ume bat bertan jolasten erretratatu ahal izateko.\nArbilgo erdiguneko paper denda batean aurkitu dut honako postal sorta hau. Kartoizko oroigarriok gogora ekarri didate duela urtebete Abkhazian aurkitutakoak: hotelak, turistez jositako hondartzak eta Sujumiko portuan ainguratutako kruzero-ontziak agertzen ziren haietan. Ez ziren egungo herrialdearen egoeraren ispilu, inolaz ere, baina baliagarriak ziren oso Itsas Beltzeko bazter horretako hondakinen iragan dotorea ezagutzeko.\nRSS sindikazioa 1.1


San Telmo Gaua bihar: "Artea eta Mitoa" erakusketarekin eta musika klasikoarekin gozatzeko aukera | Donostiako Musika Hamabostaldia\nSan Telmo Gaua bihar: "Artea eta Mitoa" erakusketarekin eta musika klasikoarekin gozatzeko aukera\n"Artea eta Mitoa. Pradoko jainkoak" erakusketaren harira, San Telmo Gaua iritsiko da museora bihar larunbata. Iluntzeko 20.30etik gauerdira aipatutako erakusketa, eliza eta klaustroa zabalik egongo dira eta taberna zerbitzua ere izango da. Sarrera doakoa da, lekuak bete arte. Museoak doako bisita gidatuak eskainiko ditu baita: 21:30ean eta 22:30ean euskaraz eta 21:00etan, 22:00etan eta 23:00etan gazteleraz. Gehienez, 25 laguneko taldeak osatuko dira bisita bakoitzeko. Txartelak museoko leihatilan eskuratu ahal izango dira 20:30etik aurrera. Biharko San Telmo Gaua borobiltzeko, musika klasiko saioa egongo da Mikel Chamizoren eskutik; erakusketa aitzakia hartuta, konpositore tolosarrak bere aukeraketa propioa eskainiko digu, batzuk zuzenean, oboearekin, eta beste zenbait grabaketa, Monteverdi, Scarlatti, Debussy edota Haendelen piezak tartean. Bi saio egingo ditu: 21:00etan eta 22:45ean, ordubete inguruko iraupenarekin.


Jabetza Intelektuala, Lizentzia askeak eta Eskubideen Kudeaketa - ASMOZ Fundazioa\nGobernantza Ireki eta Kolaboratiboan Formakuntza 2019-2020\nJabetza Intelektuala, Lizentzia askeak eta Eskubideen Kudeaketa\nDatak: 2018/02/05 – 2018/03/11\nKategoria Industria cultural y creativa\nGarai berriotan arlo digitalak lanerako bide berriak ireki ditzake kulturaren eremuan. Egoera horretan ezinbestekoa da ezagutzea jabetza intelektualak zer suposatzen duen eta sortzaile-ekoizle batek zein lizentzia hauta ditzakeen bere obra kudeatzeko.\nZER ABANTAILA DITU IKASTAROAK?\n• Internet bidez emango da ikastaroa, ondoen datorkizun ordutegian egin dezakezu.\n• Ikastaro praktikoa da eta esperientzian oinarritutakoa; oso baliagarria kultura arloko profesionalentzat.\n• Formatu txikiko ikastaroa da, gai zehatzetan ezagutzak eskura ditzazun denbora tarte labur batean.\nArtistak, sortzaileak eta kultur eragileak.\nKultur eragileei eta sormen komunitateari proiektuak eraginkorki kudeatzeko jabetza intelektuari dagokion informazioa eta horren inguruko tresnak ematea.\nJabetza intelektualari dagozkion eskubideak\nUstiapen-eskubideen iraupena. Jabari publikoa\nLanaren babesa. Erregistroak\n2. Lizentzia askeak\nCopyleft. Kultura Librea\nGizarte-mugimenduak eta filosofia\nCreative Commons eta beste zenbait lizentzia\nAbantailak eta desabantailak. Balizko gatazkak\n3. Eskubideen kudeaketa\nErrepaso historikoa eta uneko egoera\nKudeaketa-ereduekin lotuta dauden gatazkak eta erronka berriak\nIkastaroa Internet bidez emango da, hasieran banatuko diren gogoeta, eztabaida eta partaidetzarako baliagarriak diren materialetan oinarrituz. Ikasleen arteko eztabaida eta partaidetza bultzatzeko tresna desberdinak gaituko dira. Ikastaroa gainditu ahal izateko gutxienezko partaidetza-irizpide zenbait bete bete beharko dira.\nKontsultatu ezazu zein deskontu eduki ditzakezun eta gurekin harremanetan jarri zaitez deskontu kodeak lortzeko: kultura@asmoz.org\nKultur autokudeaketaren eragile bizia, 20 urte baino gehiago daramatza musikagintzan. Ezagutzaren kudeaketan eta sormenaren garapenean tituluduna Salamancako Unibertsitatean eta Jabetza Intelektualean tituluduna Goi Mailiako Arte-Art & Culture Business School Institutuan. SGAE: El monopolio en decadencia (2017) liburuaren egilekidea.\nFecha: 02/11/2020 – 27/11/2020\nModalidad: Presencial. Museo San Telmo\nMás información: https://artformers.asmoz.org


Eskola Kirola programa | Lezo.eus\nUDA KANPAINA 2019\nEskola kirola, haur eta gazteak kirol jolasetan hasi eta kirola ezagutzeko indarrean dagoen programa da.\nGure herrira ekarrita, Lezoko Eskola Kiroleko Batzordeak du antolaketa eta diseinuaren ardura. Batzorde hau Lezo Herri Eskola eta Lezo Institutuko ordezkariak (programan jarduteko adina duten ikasleak dituzten ikastetxeak Lezon), Hezikuntza Guraso Elkarteko ordezkaria, lezoko eskola kiroleko koordinatzailea eta udaleko ordezkaria osatzen dute.\nEskola kiroleko jarduera, gure herriaren tamaina kontuan izanik, eskualde mailan garatzen da Oarsoaldean eta bertan osatua dagoen batzordeak (lau herrietako ikastetxeetako eta udaletxeetako ordezkariak) erabakitzen ditu urtez urte programaren aplikazioaren ezaugarriak.\nLezoko eskola kiroleko programaren helburua:\n- Lezo Herri Eskola eta Institutuko ikasleei kirol hastapen prozesu erakargarri eta integratzailea eskaintzea, non:\nJarduera fisiko mota ezberdinak ezagutzen dituzten\nKirol modalitate ezberdinak ezagutzen dituzten\nKirola eta kirol hastapena ikuspuntu hezitzaile batetik jasotzen duten\nIkastetxeek lantzen eta helburu dituzten baloreekin bat egiten duen\nBizi ohitura osasuntsuak bultzatzen diren\nEskolaume guztiek lekua duten\nIkastetxeak D ereduko zentroak izanik, euskararen erabilpena bermatu eta bultzatzen den\nNesken parte-hartzea eskola kirolean edo jarduera aktiboetan bultzatzen den.\na.- Kirol hastapenari dagokionez:\n- Kirol-aniztasunean oinarria duen kirol hastapena eskaintzen da Lezon. Programa eskualde mailakoa izanik, eskualdeko eskola kiroleko mahaian finkatzen da. Bertan jardunaldiak, arauak, arbitraiak, jardueren eta harremanen izaera eta behar denean hartu beharreko neurriak erabakitzen dira.\n- Eskualde mailan finkatutako programa jarraituaz, Lezok bere Eskola Kiroleko Batzordetik abiatuz bere lan programa finkatzen du. Antolatutako lanaren ezaugarririk nagusienak hauek izango lirateke:\nOrgano gorena Eskola Kiroleko Batzordea da. Bertan, Herri Eskola eta Institutuko soinketako irakasleak (ikastetxeetako eskola kiroleko koordinatzaile eta ikastetxeetako ordezkari gisa), Hezikuntza guraso elkarteko ordezkaria, eskola kiroleko koordinatzailea (estrukturak kontratatua) eta Lezoko kirol teknikaria eta eskola kiroleko koordinatzailea biltzen dira.\nKoordinatzailea eta begiraleak kontratatuak daude.\nMailaz mailako (alebinak, benjaminak…) bilerak egiten dira eta urteko plangintza garatzen duen lan mahai finkoa dago.\nLanaren antolaketa ez da zuzenean modalitateetan oinarritzen (nahiz eta larunbateko saioak egoteak lana maila batean baldintzatzen duen), umeen garapen maila eta joko-jolasen barne estrukturan baizik.\nAbiapuntua beraz jolasa da; egoera ezberdinen aurrean jasotako bizipenak eta eman beharreko erantzunak, eta egoera hauen antolaketa logikoak eramango gaitu kirol jokoen eremura; transferentzia prozesuen bitartez jokalari ahalik eta “iaioenak” hezteko.\nJarduera integratzailea bultzatzen da. Eskolaume guztiek bere lekua aurkitu behar dute eta bere lekua izan behar dute jarduera honetan. Jarduera fisiko ezberdinak proposatzen dira, helburu hezitzaileekin, beti ahal den neurrian integrazioa hori lortu ahal izateko.\nSaioak motibagarriak izan behar dira beti. Jarduera berez erakargarria da (jolasa). Haurrak bere nortasuna jolasean eratzen du.\nArlo psikosoziala ere kontuan hartzen da. Talde dinamikak bultzatzen saiatzen gara arauak finkatzeko garaian, taldeen kohesioa bilatzen da; indar berezia jarri ohi dugu begirale eta jokalarien jarreretan, bai taldekide, arerio eta epaileekiko eta irabazi-galdu egoeretan.\nJarduera osoa euskaraz garatzen da (D ereduko ikastetxe baten ekintza osagarria dugu hau).


XVIgarren mendearen bigarren erdian eratu zen, eta mendeetan zehar hainbat lekutan egon da: Junkaleko elizaren sakristian edo kanapandorrean, baita udaletxeko ganbaran ere.Gaur egun Ikust-Alaia etxean kokatua dago.Etxe hori 1891ean eraikia da, eta 1925ean zaharberritua.\nGordetzen den agiririk zaharrena 1299koa da. Artxibategiak bilatzaile informatizatu bat du, 100.000 erregistro deskribatzaile, web-aren bidez kontsultatu daitezkeenak.\nPrentsa bildumak 1880 urtetik hasi eta gaur egun arteko aleak biltzen ditu, eta fototekak 57.000 iruditik gora gordetzen ditu.\nArtxibategiak badu liburutegi osagarri bat, hainbat liburu gordetzen dituena, gehenak historiari buruzkoak; horrez gain, Luis de Uranzu Kultur Taldearen liburu bilduma ere bertan dago.\nBestelako objektuak ere aurki daitezke Irungo Udal artxibategian, hala nola, banderak, dominak, udal zigiluak, filmak, margolanak eta grabatuak.\nZamoran sortua, 23 urte zituela iritsi zen Irunera, eta bertan bizi da geroztik. Berak burututako lana oso garrantzitsua izan da gure hiriarentzat. 1978 urtean hasi zen lanean Udalean eta 1981ean hasi zen Artxibategian. Hogeita hamabi urtez aritu da lanpostu horretan, hainbat lan eginez, artxibategian gordetako agiriak antolatzen, deskribatzen, digitalizatzen, restauratzen eta zabaltzen. Urteetan sakabanatuta egondako dokumentazo guztia zentralizatzeaz arduratu zen, bereziki, ekonomia arlokoa, hain garantzitsua historiari buruzko hainbat datu ateratzeko.\nHainbat ikerketa lanen egile, eta “Irungo kaleen izenak” liburuaren idazle, jubilatu berria da, eta gaur egun Luis de Uranzu Kultur Taldearen lehendakaria dugu.\nIrunen jaioa 1966an. Historian lizentziatua, Deustuko Unibertsitatean. Gaur egun, Irungo Udal Artxibategiko arduraduna da, eta bertan dihardu 1992az geroztik. Aurretik beste hainbat artxibategitan aritu da, besteak beste, Gipuzkoako Protokola Artxibategian (Oiñati) edo Gipuzkoako Artxibategi Orokorrean (Tolosa).\nZenbait liburu idazteaz gain, artikulu ugari argitaratu ditu prentsan eta argitalpen espezializatuetan.\nIrunen jaioa 1951ean. Batxiler ikasi zuen La Salle San Martzial ikastetxean. Medikuntzan lizentziatu zen Zaragozako Unibertsitatean. San Jorge Ospitaleko digestio-aparatuko mediku espezialista. Huescako Centro Aragones de Digestivo y Endoscopia-ren sortzaile (CADE), hiri horretan bizi da 1979tik.\nJubilatu berria. Aspalditik datorkio ikerketa historikorako zaletasuna, bereziki XIX mendeari dagokiona. Historia ikasteaz arduratzen diren hainbat elkarteko kide da, eta kolaboratzaile tokian-tokiko hainbat aldizkaritan.\nHainbat aldiz saritua historiari buruzko bere ikerketa lanengatik, hizlari entzutetsua, eta Aragoi zein Gipuzkoako historiari buruzko liburu batzuen egile da.\nHalaber, katalogo bitxi baten egile da: “Botones de Uniforme, España 1791-2011”.\nSukaldaria. Hondarribian jaio zen 1962an. Irunekin oso lotuta dago 1995an Atalaia Jatetxea ireki zuelako. Handik gutxira hotela inauguratu zuen. Bere ikasketak hasi zituen Luis Irizar-en eskolan. Pedro Larumbe-rekin lan egin zuen, Kantabrian, eta Frantziako eta Suitzako jatetxeetan geroago. Madrilen jatetxe huetan lan egin zuen: Zalakain, Amparo, Prado, Alcalá Hotela eta Euskal-Etxean.\nMar Alborán jatetxea inauguratu zuen 90eko hamarkadan, Benalmádena-n (Málagan). Irudimen handia jartzen zuen bere menuetan. Denbora hartan sukaldari gazte askori ofizioa irakatsi zien.\nUrte batzuetan zehar lan egiten ari izan zen Pedro Olmedo-rekin, Alberto Chicote-rekin eta Pepe Rodríguez-ekin (Masterchef telebista). Gero Kokotxa jatetxera (Donostia) iritsi zen, eta bertako sozio-jabea izatera heldu zen. María bere emaztearekin batera Atalaia Hotela Jatetxea inauguratu zuen1995ean, familiaren baserriko luretan eraikia.\nBere irakasle garaian, CCC sukaldaritzako urrutiko ikastaroen arduraduna izan zen.\nBIDASOko IZOKINAREN KOFRADIA\nGure kofradia sortu zenean, asoziazio mota honen funtzionamendua ezagutu behar genuen. Lehen unetik, Bidasoko Izokinaren Kofradiako kideak prest agertu ziren beharrezkoa zen guztia guri erakusteko .\nGure lehen Kapituluetan lagundu ziguten, eta Bidasoaldeko kofradietako lehendakari guztiak aurkeztu zizkiguten.\nBere esperientzia funtsezkoa izan zen guretzat, eta gure taldea sendotzen lagundu ziguten.\n2015ean egin genuen gure Kofradiaren aurkezpena , eta Bidasoko Izokinaren Kofradia izan zen gure amabitxia.\nUrtean behin “Urrezko izokina” saria ematen diote kultura munduan nabarmendu den pertsonari.\nBere 38 kapituluetan zehar 250 pertsona baino gehiago tronuratu dituzte. Berdintzen oso zaila den marka.\nGoikoetxea-Otaño familiak bosgarren belaunaldia du sagardoa egiten Petritegin. Petritegi baserria XVI mendean eraiki zen. Agapito Goikoetxeak, herenaitonak, XX mendearen hasieran ekin zion sagardoa ekoizteari, gurasoengandik seme-alabengana pasatu dena, gaurko egunera arte .\nPetritegi sagardotegiak aukera ezin hobea eskaintzen du sagardo ona edateko. Oso jangela erosoak ditu, eta menu bikainak eskaintzen dituzte. Urte guztian zehar har daiteke sagardoa, botiletan edo kupeletatik zuzenean.\nPetritegi sagardotegiak kultura, tradizioa eta Euskal Herriaren historia laguntzeko konpromezua hartuta dauka.\n2015ean , zurezko gabarra baten eraikuntzan lagundu zuen, Urumea ibaiatik, Astigarragatik Donostiaraino sagardoa garraiatzen zuten ontziak gogoratzeko.\n2017an gure Kofradiari lagundu zion “Irun eta bere jendeak” liburuaren edizioan.\n31 DE AGOSTO ELKARTEA\n1813an Frantziako soldaduek Donostia mendean zuten, baina Ingalaterrako eta Portugaleko soldaduek, Espainiako armadarekin elkartuta, garaitu egin zituzten. Garaileek hiriari su eman zioten, eta emakume asko bortxatu zituzten.\nErre ez zen kalea Trinidad deitzen zen, eta bertan bizi izan ziren soldaduak handik joan ziren arte. Trinidad kaleari orain Abuztuaren 31 deitzen zaio, eta Donostiako etxerik zaharrenak ditu.\nSutearen biktima guztiei omenaldia egiteko, donostiar talde batek ekitaldi batzuk antolatu zituen.\nKanoinetan elkartea hasi zen lehenik. Gero, 2011n, Jon Otxoak “Asociación cultural para la conmemoración del 31 de agosto ” elkartea sortu zuen. Gaur egun Javier García Monedero da elkarteko lehendakaria, “Pitu” ezizenez ezagunagoa.\nElkarteak musikariak behar zituen berregite historikoetarako, eta Anaka Kofradiako Pifano eta Danbor Bandaren laguntza eskatu zuten.\nBi elkarteek berregite historiko askotan parte hartu dute, "31 de agosto" elkarteko soldaduak Portugaleko “Peniche 13 Erregimentuko eskopetarien uniformeak jantzita, eta Anaka Kofradiako musikariak, berriz, Eskoziako Infanteriako 42 Erregimentuarenak jantzita.\nRICACARO REQUEJO RETEGUI\n2018ko azaroaren 12an hil zen.\nMusikaria. Irunen jaio zen 1938an. Donostiako Musika Kontserbatorioan egin zituen piano ikasketak, eta karrera amaierako lehen saria eskuratu zuen.\n1957an Pariseko Goi Mailako Kontserbatorioan hasi zen. Handik urte batzuetara, 1962an, Ginebrako (Suitza) Kontserbatorioan egin zituen ikasketak, eta 1967 tik 1970era bitartean Alemanian ikasi zuen.Horrez gain, honako hiri hauetan ere hartu ditu ikastaroak: Darlington (Ingalaterra) Santiago de Compostela(Espainia), Cascais (Portugal) eta Siena (Italia).\nBere ibilbidean zehar sari ugari eskuratu ditu nazioan eta nazioartean.\nUrte hauetan guztietan errezital eta kontzertu ugari eskaini ditu munduan zehar, jhainbat diskoren grabaketan lagundu du, nahiz irrati eta telebista saioetan. Bere ibilbide profesionalean piano kontzertuak emateaz gain, interprete gazteei laguntzen aritzen da.\nElena Puerta Ruiz de Azua Irunen jaio zen 1981ean.\nFarmakologia eta Toxikologiako Irakasle Titularra da\nNafarroako Unibertsitatean., Nafarroako Unibertsitatean. Farmakologia eta Farmazian Lizentzia lortu zuen 2004an, eta Doktoretza 2009an.\nNew Yorkeko Weill Medical College of Cornell University-n (2007an) eta Stockholm-go Disease Alzheimer Research Center-ean (2010/2012) osatu zituen bere ikasketak.\nHainbat beka lortu zituen 2003 eta 2012 urteen bitartean.\nAldizkari ugaritan argitaratu dira bere ikerketa zientifikoak.\nBestalde, hainbat batzordetan parte hartzen du normalean ebaluazio-zereginetan.\nNafarroako Batzorde Ebaluatzailearen partaide da. (Nafarroako Unibertsitateko Forum-en).\nHonako hauek dira lortutako sarietako batzuk:Unibertsitate ikasketa amaierako Nazio Saria. Hezkuntza Ministerioaren Zientzia Saria 2004an. Doktoretzako ezohiko saria (Farmazia-Fakultatea - Nafarroako Unibertsitatea 2008-2009)\nSukaldaria. Hondarribian jaio zen 1970 urtean, baina betidanik lotura handia izan du gure hiriarekin, izan ere, bere guraso Jorge eta Marilen-ek urteetan Colon ibilbideko “Margarita” izeneko haurrentzako jantzi dendaren ardura izan zuten, bere amonak fundatua.\nAmaren aldetiko aitona, Gabriel Eceizabarrena, Irungo alkate izan zen 1928 eta 1930 artean.\nSukaldari profesional moduan, Irungo Mertxe jatetxean eman zituen lehenbiziko urratsak. Sukaldaritza eskolatik pasata, hainbat maisuren ondoan lan egin du, hala nola, Hilario Arbelaitz (Zuberoa), Michel Guérard (Les Prés d´Eugenie), Jacques Chibois (Bastide Saint Antoine) eta Pedro Subijana (Akelarre).\nBitan suertatu da irabazle Espainiako sukaldari txapelketan. Bestalde, 20 urtetik gora daramatza Martin Berasategirekin lanean, 3 urte sukaldeko buru, eta gainerakoak bestelako lanetan: aholkularitza industria alimentarioan eta marka irudian.\nHainbat liburu idatzi ditu. Horrez gain, komunikabide idatzietan ere idatzi izan du, eta irrati eta telebistako saioetan lagundu du.\nIrunen 1968an jaioa, gaurko egunez. Beraz, zorionak emango diozkiogu bere urtebetetzean. Medikuntza eta kirurgian lizentziaduna, Familia eta Komunitate medikuntzan espezialdua, bere formakuntza amaitutakoan, Bordelera Joan zen Epidemiologian graduondokoa egitera.\nOsasun publikoko masterra egin zuen 2000urtean. Euskadira itzulita, medikuntzan doktoretza lortu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean.\nOndoren, 2005 urtea arte, familia mediku aritu da, eta geroztik osasun arloko ikerkuntza laneta dihardu.\n2011z geroztik Biodonostiako Gipuzkoako LMA-ESIetako Ikerkuntza Unitateko Arduraduna da, eta bertan Zahartzearen Ikerketa estrategiaren arduraduna dugu.\nBidassoa Basque Brewery bailarako lehen garagardo artisau lantegia dugu. Egiten duen garagardoak ospea lortu du, hainbat sari irabazi baititu, bai Espainian, bai nazioartean, eta inguruko ostatu nahiz gourmet saltokietan atzeman daitezke, hala Euskadiko hegoaldean nola iparraldean.\nEnpresa honetan egiten den garagardoa dastatu nahi izanez gero, bere “tap Room”era joatera gonbidatzen zaituztegu. Bertan, erkusketa , kontzertu eta beste ekitaldi batzuk antolatzen dira, garagardo dastaketak eta bisitaldiez gain.\nAnaka Kofradia zorretan zagoen Atzokoak abesbatzarekin, lehenbiziko urtetik lagundu baitute ekitaldi hauetan.Fernando Tejero da zuzendaria 1999tik, abesbatzaren kide 1987tik bada ere.\nAbesbatza 1985ean sortu zen, beste abesbatza batzuetan ibilitako gizonezkoekin, eta 1991ean eratu zen ofizialki. Abesbatza beste hainbat talderekin aritu da, bertako zenbait elkarteren ereserkiak ere grabatu ditu, eta prest agertu izan da beti Irunen antolatzen diren ekitaldietan parte hartzeko.\nUrte hauetan, herri asko bisitatu dituzte bai hegoaldean eta bai iparraldean eta aski ezagunak dira Bidasoa bailaran. Urtero kontzertu berezi bat antolatzen dute Amaia Kultur Zentroan, bere kide eta laguntzaileei eskainia, beti arrakastaz burutzen dena, jendeak esker onez txalotzen baitu hogeita hamar kantuzale hauen ahalegina.\nITZULPENA: Joxemi Aranburu