EAJ-PNV - Aitor Estebanek esan du gaur egungo blokeoa datorrela “adosteko kultura faltagatik”, eta kritikatu duenez “batzuek eta besteek EAJren izena erabili dute beren posizioak hobetzeko”\nRadio Euskadin egin dioten elkarrizketan, Kongresuko talde jeltzaleko bozeramaileak berretsi du EAJ-PNVren borondatea dela “Gobernua egon dadila”, eta PSOEri eta Podemosi eskatu die “onartezin egingo zaizkigun marrarik” izango ez duen egitasmoa lantzea\n12 Uztaila | Kongresua\n“Arazo nagusiena da Estatu mailan adosteko kulturarik ez dutela. Ikaragarri egiten zaie boterea banatu beharra, ez daude ohituta gutxiengo egoeran Legealdirako akordioak adostu behar izatera”. Hori da Aitor Estebanek, Kongresuko Euskal Taldearen bozeramaileak, Espainian ematen ari den blokeo egoeraz egiten duen analisia Diputatuen Kongresuan inbestidura saioa egitetik 11 egun falta direla.\nRadio Euskadiri egin dioten elkarrizketan baieztatu duenez “Gobernu bat eratzerako orduan karguen aukeraketarekin hastea oso gauza konplikatua da” eta iragarri duenez “ez dugu bat ere gustuko batzuek eta besteek EAJren izena erabiltzea bestearen aurrean posizioak hobetzeko, presio egiteko”. Zentzu berean deitoratu du PSOEk eta Podemosek elkarrizketak publiko egin izana “gaindituko ez zituzten marrak ezarriz”, bere esanetan “hori dena berriro bideratzeak denbora eta esfortzua eskatzen dituelako eta behar bada aporen bat jan beharko dutelako akordio batetara heldu nahi badute”.\nEstebanek berretsi du gaur egungo egoera politikoan EAJ-PNVren borondatea dela “Gobernua eta nolabaiteko egonkortasun instituzionala” egotea, eta PSOEri eta Podemosi eskatu ondoren negoziaketei heltzea “Nafarroan edo Euskadin bezala, egitasmotik hasita”, era berean erreklamatu du “onartezin egingo zaizkigun marra gorririk ez jartzea”.\nBozeramaile jeltzaleak azaldu ditu balizko egitasmo horretan EAJ-PNVk garrantzizko joko lituzkeen hainbat alderdi,esate baterako politika energetikoa automozio sektorean, “Euskadin oso sektore sentsiblea dena”. Horregatik PSOErekin “harremanak” dituztela aitortu ondoren, Estebanek elkarrizketa eskatu du PSOEk eta Podemosek prozesu honetan aurrera egin ondoren “helburu edo lerro nagusietatik harago, akordio horien letra txikia ikusteko eta joera zentralizatzaileak saihesteko”. “Alderdi askoren arteko akordioa baldin bada, lerro batzuk daude gainditu ezin direnak akordioa ezinezko ez bihurtzeko”, laburbildu du.\nAmaitzeko, elkarrizketan galdetu diotenean Konstituzioaren 99. artikuluaren aldarazpenaz, batzuek inbestidura ahalbidetzeko eskatzen dutenaz, Esteban aztertzeko prest agertu da baina era berean ohartarazi du “arazoa atzeratzea” litzatekeela “inbestidurarena egin ondoren, hilabete batzuen buruan Aurrekontuak etorriko liratekeelako. Beraz “traba eta inbutua aurrekontuei buruzko eztabaidan kokatuko lirateke”, iragarri du.


Nola egin kartoizko katuentzako arraspa? | Consumer\nNola egin kartoizko katuentzako arraspa?\nFelinoentzako arraspak kartoizko kaxekin egin daitezke etxean, dirurik gastatu gabe\nEtxean katuentzako arraspa egitea ez da dirudien bezain konplexua. Kartoiz egin daiteke, dirurik gastatu gabe eta minutu gutxiren buruan. Artikulu honetan, kartoizko kaxekin egiteko lau ideia dibertigarri zehazten dira: kartoizko zerrendekin betetakoan, markoa erabiltzea, trinkotasuna emateko edo kartoia zulatzeko, zintzilikario esekia egin arte.\nZergatik da hain beharrezkoa katuentzako arraspa?\nKatuek kaxak eta kartoiak apaintzen dituzte, eta, beraz, oso egokia da material hori arraspagailu praktiko bat egiteko aprobetxatzea.\nKatuek azala urratu eta azalak harraskatu behar dituzte atzaparrekin. Azazkalak zorroztzeko objektuak ez ezik, keinu horrek beste gizaki batzuekin komunikatzeko bide gisa ere balio die, estresa desagerrarazteko bide gisa. “Felidoak gainazalak urratu egiten dituzte, batez ere komunikatzeko: objektu zarpail bat, etxeko gainerako katuentzako eta gizakientzako seinale ikusgarri bihurtzen da”, azaldu du Animali Portaeraren Amerikako Elkarteko Daniel Estep albaitariak.\nFelidoak, gainera, guruin usaintsuak dituzte hanketako kuxinetan, eta zelula batzuek usaimen-seinaleak uzten dizkiete etxeko gainerako biztanleei. Katuentzako estresa uxatzeko modu bat ere bada. Patricia González albaitariak dioenez, “felidoak arraspak erabiltzen dituzte azazkalak limatzeko, baina antsietate asko askatzen laguntzen baitie”.\nBeraz, etxean arrasparik ez duen felino batek berez aukeratuko du azazkalak lixatzeko objektu kopuru txiki bat. Zerrenda horretan besaulkiaren hankak, sofaren tapizeria, zumezko saskiak eta alfonbrak sartzen dira.\nKatuaren gustukoa den arraspa batek, beraz, ez du eragotziko etxean hainbat gauza egitea. Horregatik da hain garrantzitsua lagun ilunaren gustura egokitzen den bat izatea. Felinoetan espezializatutako dendetan eros daiteke (20 eurotik hasita, ehunka euro arte) edo etxean fabrikatu kartoi pixka batekin!\n1. Nola egin kartoizko katuentzako arraspa\nBirziklatze urdineko ontzian amaitzen diren kartoiak eta kaxak bigarren bizitza izan dezakete. Inork ez daki oraindik kutxek eta kartoiek felina gogoko dutela? Kartoiaren ahultasun hori kartoiak dituzten katuentzako arraspa originala eta doakoa egiteko aprobetxa daiteke, Kamiak Creek blogak proposatzen duen bezala.\nKartoia hamar zentimetroko zerrendatan moztu behar da, eta osorik gorde behar da beste kaxa baten barruan. Zenbat kartoi behar da? Bada, kaxa erabat betetzeko behar dena. Kartoi-zatien arteko presioari esker, animaliak lur-erauzketa original, sinple eta doan hau egingo du.\n2. Markoan kartoia duten katuentzako arraspa egitea\nBeste ideia bat, kartoizko kaxa bat katuentzako arraspa zoragarri bihurtzeko? Bigarren proposamen hau marko bat jartzea da, listoi sinple batzuen laguntzaz. Ertz horrek arraspari trinkotasuna emango dio, erresistentzia handiagoa izango baitu felinoaren urradurak jasateko.\nGainerakoan, aurreko arraspa egiteko erabiltzen diren jarraibideak berdinak dira: kartoizko zerrendak moztu eta kantuz jarri, haien arteko presioak behar besteko trinkotasuna izan arte.\n3. Katuentzako arraspa zintzilikatzailea egitea\nKatuentzako hirugarren arraspak kartoizko zerrenden muturrean zulo batzuk egitea besterik ez du behar. Zuloen bidez, pita soka bat pasarazi ahal izango da, eta nahi den katuko katuaren azazkaletarako zintzilikatu. ateko helduleku batetik horma edo sabaira arte!\nArraspa hori are erakargarriagoa bihurtu nahi bada felinoentzat, kartoiek belar kateatzaile pixka bat banatzen dute. Horrek animatzaile berria gogotsu erabiltzera animatuko du animalia!\n4. Kartoi bidezko katuentzako arraska-orratz bat egitea\nAsmoa da zeru-orratz katun bat kartoiz bakarrik egitea. Arraspa hori, gainera, dorre igokaria izango da, eta felidoak erabili ahal izango dira.\nHorretarako, xaflak pilatu behar dira, bata bestearen gainean, nahi den tamainara iritsi arte, Maison Kuotidien atariak proposatzen duen bezala. Trinkotasuna zurezko makila baten bidez lortzen da. Makila horren bidez, kartoiak lehenago zulatzen dira, eta lurrean jarritako material bereko plataforma batetik pasatzen dira. Kartoian moztutako formek zehaztuko dute felinoentzako dorre arraspatzeko eredua, katu-harraska bat, New Yorkeko estilo handienean.\nanimaliak felidoak gatos-eu katuaren azazkalak Katuentzako arraspak


Aurten beteko dira 225 urte frantsesek Ondarroari su eman ziotenetik - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\n1794ko abuztuaren 28tik 30era, Konbentzioaren Gerraren barruan, frantsesek Ondarroari su eman zioten, eta hilketak eta kartzeleratzeak ere egon ziren.\nOndarroa sutan, 1794ko abuztuan\nHerria sugarretan, hainbat lagun preso eta beste hainbat hilda. Horietxek, Konbentzioaren Gerran frantsesek Ondarroan egindako txikizioaren ondorio ezagunenak.\n1794ko martxoaren 7an lehertu zen Konbentzioaren Gerra. Apirilaren 28an, Gernikan batuta zeuden Bizkai osoko herrietako ordezkariek gerrara 500 gizon bidaltzea erabaki zuten. Ondarroak 43 gizon eskaini zituen Bizkaiko gudarosterako; eta 16 urtetik gorako gizonezko guztiek lau errialeko ekarpena egin behar zutela erabaki zuen, gerra gastuetarako.\nAbuztuaren lehen egunetan frantses soldaduek Donostia menperatu ostean, abuztuaren 13an agindu zuten Ondarroan eta inguruetan bil zitezela albo herrietako herritar armatuak. Frantsesek, Ondarroara zuzenean jo beharrean, Olatzetik Gorozikarantz egin zuten.\nGorozikako hilketak. Frantsesak Santa Kutz eta Gorozikatik zehar zabaldu ziren Berriatua ingururaino, handik Asterrika aldera igo eta Ondarroa inguratuta lagatzeko asmotan. Abuztuaren 28a zen Ondarroara sartu zirenean. Gorozikan, jakina da bi lagun hil zituztela. Azkenik, Kalamendi gainetik frantses gudarien erasoari ordu luzez aurre egin zieten Ondarroa, Aulesti, Nabarniz, Bolibar eta beste hainbat herritatik batutakoek amore eman zuten. Egunaren amaierarako, sakabanatu egin ziren, batzuk Lekeitio aldera eta beste batzuk Aulestira. Borrokan, Bizkaiko tropan, sei hildako egon ziren, hiru zauritu eta lau preso.\n1794ko abuztuaren 30ean, frantsesek su eman zioten herriari\nHerria sutan. Ondarrutarrek hiru egun larri igaro zituzten; eta azkenean, frantsesek abuztuaren 30ean, su eman zioten herriari. Andra Mari elizak, Antiguako ermitak eta Likona, Apallu eta Goitinezko harrizko etxeek baino ez zioten eutsi suteari.\nOndarroa erre zuten egun berean edo beretsuetan, antzeko erasoak jasan zituzten Berriatua, Eibar eta Ermuko herriek ere. Hamar etxe erre zituzten Berriatuan; eta etxeak erretzeaz gain, hilketa basatiak ere izan ziren Eibarren eta Ermuan. Bizkaiko Aldundiaren agiri ofizialetan ere zabal azatzen dira gertaerak. Hona zati bat: “(…) que han cometido las mayores atrocidades hasta llegar al extremo de ir mutilando los miembros a un infeliz vecino de Gorocica (sic). (…) que además del saqueo y pillaje, han cometido tales violencias en el sexo más débil, que el pudor no permite referirlas (…)“.\nOndarroa utzi ostean, frantsesek hogeitik gora gizon eroan zituzten preso. Urte bi igaro ziren askoren berririk barik, eta azkenean ere jakin zen hamar erbestean hil zirela, giltzapean.\nErasoen arrazoiez. Bizkaiko mugetan gertatutako sarraskiak Bizkaiko Jaurerriari bidalitako abisua izan zela esaten dute batzuek; frantsesekin gerran sartuko balitz, Bizkaiko biztanleek nolako ondorioak jasango zituzketen ohartzeko.\nBehin baino gehiagotan erre duten herria. Konbentzioko Gerraren aurretik, gutxienez beste bi bider erre da Ondarroa. XV. mendearen amaieran, bandoen arteko liskarren baitan. Historialariak ez dira ados jartzen 1462, 1472 edo 1473ean, ze urtetan erre zuten, baina bai jakina da ondarrutarrak inpostu batzuk ordaintzetik libratu zirela. Izan ere, sutean ia etxe guztiak erre edo kaltetu ziren. Handik urte batzuetara, 1746an, Ondarroan berriro sutea egon zen.


Istorioak Nahuel Huapi aldizkari bidaia: Perito Moreno azken bidaia - Historia duzu aldizkari bidaia\nAurreanBlogs VaP Hego Amerikan NAHUEL Huapi: Perito Moreno azken bidaia\nAza 12 2011\t NAHUEL Huapi: Perito Moreno azken bidaia\nArmy tropak eramanez Argentinako Perito Moreno Isla Centinela zerraldoa\nUrtean 2003, nire emaztea batera, gelditu Inn Puerto hiru egun Blest, Lake NAHUEL Huapi, mendiak ia Txileko mugan isurtzen beso bat. Itsasontzi irla bat dago lurperatuta pertsonaia bat maiteak Argentina gainditu gurekin batera: Perito Moreno. Nahiz eta gaur egun de los barcos ohitura da adar-soinua eta hiru aldiz agurra.\nMass kanpaina gizabidezko Bariloche erdian eta buru den ponchos zerraldoa\nCentro Cívico Bariloche at jendetza, Presidente ohia Rock estatua eskubidea\nFinantzatzeko Blest Beso Fjord\nHostería Puerto Blest, Nondik gertu: Sentinel Island\nSentinel uhartea 1944 Gaur egun bezala\nLosa jartzea Moreno aztarnak estaltzen, Isla Centinela\nSeva Valdivian NAHUEL Huapi kontserbatutako\nHasiera Blest NAHUEL Huapi adarra\nUrtean 2003, nire emaztea batera, gelditu Inn Puerto hiru egun Blest, Lake NAHUEL Huapi, mendiak ia Txileko mugan isurtzen beso bat. Ideia izan zen, hutsuneak uztea-ibilaldi hainbat, Valdivian baso arteko altuera izaten jarraitzen pristine. Itsasontzi irla bat dago lurperatuta pertsonaia bat maiteak Argentina gainditu gurekin batera: Perito Moreno. Nahiz eta gaur egun de los barcos ohitura da adar-soinua eta hiru aldiz agurra. Ez dut nire liburua idazteko "gezurraren muga" pentsatu baina, hainbat urte ondoren, Nuen liburu hori idatzi nuen amaieran eguzkitsua dela kontuan goizean.\nKopuru Perito iruditu, agian, "Gehiegi" Argentina izan zen mugan mugaketa geroztik parte hartzen du eta, hainbat trikimailu erabiltzen (Oso Argentine, zalantzarik gabe), eskaintza Argentina onartu ahal. Baina, mito eta kondaira haratago, egia da beti Moreno mugan adierazi zen bi alderdiek azoka, modu bakarra bi herrialde brotherly hauetan arteko bake iraunkor baten izan nuke..\nGogoratzeko eta ohore Perito beste arrazoia dela, lurrera emandako Argentinako Gobernuak, Dohaintzan eman zuen nazio-parke bihurtu nahi pimer. Horrela jaio zen eta, beraz, harritzekoa mantentzen, National Park NAHUEL Huapicuya goiburua ari da San Carlos de Bariloche hiri ospetsua.\nBere atseden hartzeko aukeratutako gunea, Blest Lake beso, zeinen bihotza gezurra aztarnak, urtean bere abenturen eta bere azken bidaia gogoratzeko hainbat, hogeita lau urte, bere heriotzaren ondoren, nire liburuaren azken lerroak hobeto ezer kopiatu:\nSan Carlos de Bariloche - Urtarrila 1944\nFrancisco Moreno hilkutxa, Argentinako bandera estalita, Buenos Aires-tik bidaiatu zuen, Pampa eta Patagonia osoan, zuen beste hainbestetan bezala. Duen tren bat hartuko zela ikur bat izan da, Perito da, herrialdeko lautada zaldiz amestu visionário izan.\nSan Carlos de Bariloche, baina herri txiki bat zen 22 Urtarrilaren jendetza izugarria agur esateko bildu zen. Centro Cívico plaza erdian jartzen zen zerraldoa, a pie del monumento uztailaren Argentina Roca. Presidente ohia dela to agurtzeko aukera galdu nahi ez zirudien, Bere azken bidaia handi, duten gurasoen mugak defendatzaile onena izan zen.\nAborigenen elkarteko kideek beren ponchos buru Shaihueque jarri, Catriel eta Pincén bere hilkutxan aurretik muelle hurbileko, Modesta Victoria uploaded\nBanda jo gora ereserkia, soldaduak iritsi ziren eta gainerako ikusleen indar kantua egin eskua bihotzean jarri. Hainbat pertsonaia esan Gobernu hitz egin ondoren, baina oso gutxi ezagutzen zuen. Hirurogeita zortzi urte bere lekuan, heldu ondoren eta non zuen peaked oso hurbil, lehen, Argentina Lake NAHUEL Huapi ertzean bandera, Perito Moreno, azkenik, beti zuen merezi omenaldia jaso. Aborigenen elkarteko kideek beren ponchos buru Shaihueque jarri, Catriel eta Pincén bere hilkutxan aurretik muelle hurbileko, Modesta Victoria uploaded.\nItsasontzia utzi zuen festa bat, eta jendeak hartu zuten hogei bat pistola gaitasun duten utzi. Modesta Victoria jarraitu bela hegoaldean eta hori zaharra nekosta gertu, bertan izan da preso, aktibatuta west, Cordillera du sartu liderra estu luze bat fjord. Aditua izan zen leku hori oso ezaguna.\nBere aztarnak lehorreratu ziren irla bat mausoleoa eraiki zuten soila. Zerraldoa pixka dute, jarri zion leku, eta lauza bat estaltzen. Bi gizon zigilatu artikulazioetan bitartean apaiz bat irakurtzen Ebanjelioaren. Amaieran, gurutzearen zeinua egin eta guztion palo jarraitu, ondoren, airea eta ehundaka hegazti bihurtu sei tiro riflemen hartu zuten hegaldia. Zoritxarrez, guztion Modesta Victoria on salto egin. Noiz hasi zen motorra hura egiteko atzera San Carlos de Bariloche kapitaina nintzen bere tronpa, hiru aldiz, Perito da azken agurra. Beraz, Francis izan zen uharte horretan bakarrik izan zen, geroago zen Sentinel Island izeneko.\nGerardo Bartolomé bidaiari eta idazlea. Gehiago jakin nahi berari buruz eta bere lana joan nahi www.GerardoBartolome.com\nIsland hilobia Sentinel Nahuel Huapi\nPerito Moreno creaking\nBahia Manzano: Chief Sayhueque preso\nValley 16 Urria: SCHOOLHOUSE, plebiscite\nTags: Bariloche, datza-muga, gerardo bartolome, Sentinel Island, NAHUEL Huapi, National Park NAHUEL Huapicuya, Patagonia, Perito Moreno\n17 Azaroaren, 2011 at 4:01 | #\nZein zirraragarria istorioa!\n17 Azaroaren, 2011 at 18:07 | #\nBenetan. Bere enterramiento errealetan 1919 Gobernuko inork ez (politikoak beste) Perito gastatu urte, nahiz eta nazio zerbitzura. Urtean 1944 justizia batzuk egin zen. Oraindik beren bat bizirik zen “bigarren” Eduardo Frei, Gogora ekarri duenez, emozioa.\n21 Uztailaren, 2013 at 1:50 | #\nMaitea Gerardo, Ohorea Perito biloba izan behar dut, hura bezala deitzen zen familiarly. Zoritxarrez, nire familia, Ezertarako asko, nire amak barne, inoiz emandako espazioa eta lekua zuen merezi. He jotzen zen abentura zoro bat, eta hori niri kenduko nire haurtzaroko eta entzuteko, ikasteko lehen eskuko istorioak. Gaur, recurro duzun bezala personas du, herrialde berean maitasun duten, bildu bere abenturak dutenen ametsa da partekatu badirudi apur bat. A 13 urte, ari Perito ondorengoak, du Bariloche Hiria nire anaia eta nire gurasoak Sentinel Island hartu genuen, eta gida batek lagunduta, onartzen disembark gurekin. Gogoratzen dut zerbait zirraragarria gisa. Bere memoria bizirik mantentzeko esker.\n13 Abuztuaren, 2013 at 19:02 | #\nTamaina pertsonaia benetako , neketsuak , jakintsu eta, besterik gabe, zoragarria, ohar labur bat, ia esklusiboki erreferentzia egiteko trikimailuak'' en'' 'ez dirudi eskubidea eta okerragoa familia dio ez duela gai honi erreferentzia. Perito Moreno adimen handiko gizona izan zen, batez ere , Erabili bere herriaren eta Latinoamerikako izenean dut , Egiteko mugak garbituko da eta, beraz, faxista gobernuek eutsi nazioen bai Oligarquías orrietatik bazekien (Txile eta Arghentina) dute gerra aitzakiarik ez\nRT @JAENrincones: #Úbeda ilunabarrean, eguzkia efektu gisa soilik, jazarpenak, maitemindu eta gozatu. @GrupoCPHE @aytoubeda @Turismodeubeda @jaen...


Espero dezakezunak baldintzatzen zaitu: film bat ikustera zoaz, proiektatuko dutenari buruzko ideia bat zure kaskezurrean jada eraikita eta ikusi dituzun beste film guztien sedimentuarekin. Itxuraz garrantzirik ez daukaten gauzatxook zure balorazioa ia goitik behera zedarritzen dute, inor ez baita birjin joaten zinemara –areto bateko butakak ez dira lekurik txarrena kualitate hori galtzeko porzierto, baina hori beste kontu bat da–. Bukatu da Donostiako Zinemaldiko 62. edizioa eta palmaresak...\nIntuchables arrakastatsuaren zuzendariek itxi dute Sail Ofiziala, immigrazioa bezalako gai konplikatuarekin tragikomedia bat eginez. Film “komertzialak” aukeratu ohi dituzte lehiaketaz kanpo Zinemaldiko sail nagusia ixteko eta aurtengoa ez da salbuespena izan. Berrikuntza handirik ez daukan Samba gustura ikusten da hala ere, errazkerian erortzen ez den umoreari esker. Bi aktore protagonisten lan txukunak errazten du metraje luze samarreko filmak aurrera egitea eta amaieran bakarrik...\nBazkalosteko siesta dramatizatzeko jartzen duten telefilm horietako baten tankera hartu diot Vie sauvage ekoizpen frantziarrari. Semeak bahitu eta hamar urtez inguru urbanoetatik kanpo heziko dituen aitaren istorio ahul xamarrarekin bukatu da Sail Ofizialean lehian ziren filmen zerrenda. Inolako arrisku narratiborik hartu gabe kontatzen zaigu aita-semeen bizimodua, etxe batetik bestera, sutondotik sutondora, nabarmentzeko moduko deus gutxirekin, seme zaharrena, jada kozkortuta, maitemintzen...\nKrisi ekonomikoaren aitzakian egindako eskubide sozialen murrizketak eta horiek gizartean sortzen duten ezinegona dira Isaki Lacuestaren Murieron por encima de sus posibilidades filmak komedia zoro bat egiteko probesten dituen lehengaiak. Hainbat arrazoirengatik psikiatrikoan sartu dituzten bost lagunek handik hanka egin eta mundua krisitik ateratzeko plan bat jarriko dute martxan: Banku Zentraleko presidentea bahituko dute eta hainbat ministrori “mozketak” aplikatu. Lehenbiziko...


Herri Kirol jardunaldia lehiatu zen Leitzan | EHK\nby ehkirola eus | 2020/07/20\nHerri kirol denboraldi ez-ohiko honetan, Egur Sportek antolatutako txapelketek bidea ireki dute, izan ere, Urrezko banakako aizkolari txapelketa, Hiru hamarreko harrijasotze txapelketa eta Emakumezkoen harrijasotze txapelketa ekainaren 27an hasi ziren.\nOraingoan, igande honetan, uztailak 19, Leitzako Amazabal pilotalekuan, txapelketa hauen beste jardunaldi bat jokatu zen 12:00etatik aurrera.\nUrrezko Banakako Aizkolari Txapelketan, Iker Vicente eta Jon Rekondo aritu ziren nor baino nor gehiago, eta leitzarrak iazko txapelduna izandakoa estu hartu bazuen ere, Otsagabikoa izango da azkenean finalean.\nEsan bezala, Iker Vicentek eskuratu zuen garaipena orotara 24 minutu eta 8 segunduko denbora eginda: erloju kontra 1´55´´, abiadurazkoan 2´46´´ eta lanerdira 19´34´´. Bere aurkariak 26 minutu eta 20 segundutan amaitu zituen bere lanak: erloju kontra 1´21´´, abiadurazkoan 2´39´´ eta lanerdira 22´13´´.\nAurretik txapelketako hiru jardunaldi jokatuak ziren, lehenengoan, Jon Rekondok erraz irabazi zion Iñaki Azurmendiri, bigarrengoan Mugertza II.ak Saralegiri eta hirugarrenean Eneko Otañok Jesus Mari Mujikari.\nHiru Hamarreko Harri-jasotzaile Txapelketan, Aimar Galarraga oriotarra Imanol Albizu “Goikoetxe” elgetarraren aurka aritu zen, 125 kiloko hiru harri erabilita (zilindrikoa, kubikoa eta bola) eta bi minutuko txandetan. Goikoetxek guztira 35 jasoaldi egin zituen (zilindrikoari 15, kubikoari 10 eta bolari 10) eta Galarragak 32 altxaldi burutu zituen (zilindrikoari 16, kubikoari 8 eta bolari 8).\nAurreko jardunaldietan, Urdax Magunazelaiak eta Mikel Lopetegik 44na altxaldi egin zituzten, Xabi Peñak 45, Eizmendik 41 eta Imanol Albizuk 37 (Inhar Urruzunok bere lana bertan behera utzi behar izan zuen lesio baten ondorioz).\nAzkenik, emakumezkoen harri-jasotze txapelketan, Iruñako Virginia Finol aritu zen berriro ere, 63 kiloko zilindro zaharra, kubika eta bolarekin. Aurreko jardunaldian egindako jasoaldi berdinak burutu zituen honakoan ere, 52 alegia: 21 zilindroari, 14 kubikoari eta 17 bolari.\nLehenengo jardunaldian, Udane Ostolaza gazte oriotarra bikain aritu zen 50 kiloko harriekin, guztira 36 altxaldi eginda. Bigarrengoan, Karmele Gisasola mailabiarrak 48 jasoaldi burutu zituen (19 zilindroari, 11 kubikoari eta 18 bolari) eta hirugarren ekitaldian, Finolek berak orotara 52 jasoaldi egin zituen, orainarteko markarik onena ezarriz.


Pertsonaiak - Politika:\nAlfontso XII.a (1857-1885)\nAlfontso XIII.a (1886-1941)\nAmadeo I.a Savoiakoa (1845-1890)\nGregorio Balparda Las Herrerías (1874-1936)\nElias Gallastegi Uriarte (1892-1974)\nDolores Ibarruri Gomez "Pasionaria". (1895-1989)\nPablo Iglesias Posse (1850-1925)\nIsabel II.a (1830-1904)\nKarlos VII.a (1848-1909)\nTomas Meabe Bilbao (1879-1915)\nMateo Benigno Moraza Ruiz de Garibai (1816-1878)\nFacundo Perezagua Suarez (1860-1935)\nIndalecio Prieto Tuero (1883-1962)\nFidel Sagarminaga Epalza (1830-1894)\nManuel Santa Kruz Loidi "Santa Kruz apaiza" (1842-1926)\nRamon Sota Llano (1857-1936)\nBitor Txabarri Salazar (1854-1900)\nAlfonso XII.a Isabel II.aren semea. 1868ko iraultza garaian erbestera joan behar izan zuen. Atzerriko ikastetxe onenetan ikasi zuen. Pavia jeneralaren estatu kolpeak Errepublika ezerezean utzi zuenean Ingalaterratik Madrilera aldatu zen. Errege koroatu zuten 1874an eta Bigarren Karlistaldiarekin eta Kubako lehen jazarraldiariarekin behin betiko bukatu zuen.\nEspainiaren batasun konstituzionala berretsi, foru lurralde zirenak probintzia soil bihurtu eta Euskal Herriko foruak desagerrarazi zituen.\nBitan ezkondu zen: Maria de las Mercedes Orleans-ekoarekin (ezkondu eta laster hil zen) lehenik, eta Maria Kristina Habsburgo-Lorena-koarekin gero. Tuberkulosi gaitzak hartu eta hartatik hil zen. Hura hil eta geroxeago jaio zen haren seme Alfontso XIII.a.\nAlfonso XIII.a Alfontso XII.aren semea. Jaio orduko errege izendatu zuten; ama Maria Kristina erregeorde bilakatu zen. Artean adingabe zenean, Espainiaren eta Ameriketako Estatu Batuen (AEB) arteko gerra piztu zen, eta Espainiak Kuba, Filipinak eta Puerto Rico koloniak galdu zituen (1898).\n1902an errege koroatu eta 1906an Victoria Eugenia Battenberg-eko printzesarekin ezkondu zen. Marokoren okupazioari tinko eutsi zion.\nLehen Mundu Gerran Espainiako ekonomiak gora egin bazuen ere, sistema politikoa ahuldu eta nagusi-langileen arteko liskarrak piztu ziren. Primo de Riveraren Diktadurari bultzada eman zion 1923an, eta hark aginteari utzi behar izan zionean (1930) koroak berak ere gainbehera egin zuen.\n1931ko hauteskundeak errepublikanoek irabazi eta erbestera jo zuen. Erbestean zegoela, Francoren 1936ko jazarraldiaren alde agertu zen. Haren seme Juan izendatu zuen oinordeko.\nAmadeo Saboiakoa Italiako Victor Manuel II.aren seme Aostako dukea Turinen jaio eta bertan hil zen. Espainiako errege (1871-73) izan zen: 1870eko Gorteak errege izendatu zuten eta gobernuburua Serrano jenerala izan zen. Bi urte eta hiru hilabeteko erregealdi korapilatsu eta istiluz betetakoaren ondoren, alderdi gehienak aurka zituela ikusi zuenean, abdikatu eta Italiara itzuli behar izan zuen.\nLuis Arana Goiri Bizkaitar politikaria. Sabinorenanaia. Euskal abertzaletasuna sortu zutenetakoa, hura izan baitzen, hain zuzen, Sabinoren buru-bihotzetan abertzaletasunaren pindarra pitzarazi zuena (1882). Ramon Sota EAJko buru zela, alderdi horretako sektore moderatuaren aurkako sektore erradikalaren bozeramailea izan zen. Aberri astekaria sortu zuen. Alderdiko lehendakaria izan zen, baina Lehen Mundu Gerran Alemaniaren alde agertzeagatik eta alderdiak hauteskundeetan agindutakoa ez betetzeagatik, EAJtik bota zuten (1915). Geroago berriro bat egin zuen alderdiarekin (1930), eta Bizkai Buru Batzarreko lehendakari berrautatu zuten. Baina tirabira batzuk izan eta utzi egin zuen EAJ (1936). Ipar Euskal Herrian bost urte egin eta berriro Bizkaira. Santurtzin hil zen, 89 urte zituenean.\nSabino Arana Goiri Euskal abertzaletasunaren eragile eta ideologo nagusia. Abandon jaio zen. Aita eta aitona ontzigileak ziren, biak karlistak. Sabino, orduko, euskara ikasten hasia zen, eta hasiberri hartan Luisek eta Sabinok eztabaidan jardun zuten politikaz. Luisek konbentzitu egin zuen, eta karlismoa alde batera utzi eta Sabino abertzale porrokatu bihurtu zen. Karlistaldian Lapurdira aldatu behar izan zuen familiak. 1876an itzuli ziren etxera, tartean Sabino zela. Urduñako jesuiten ikastetxean egin zuen batxilergoa. Geroxeago, Bartzelonan, zuzenbidea, filosofia, letrak eta izadi jakintzak ikasten hasi zen. Ama hil eta Bilbora itzuli zen (1888).\nBizcaya por su Independencia (1892) delakoarekin eman zion hasiera hizkuntza, politika, historia, arazo soziopolitiko eta literaturaz osatutako obra mardulari: EAJ alderdi nazionalista sortu zuen, Baserritarra aldizkaria, El Correo Vasco lehenbiziko egunkari abertzalea, La Patria astekaria, Euskeldun Batzokija. 1894an, Euskeldun Batzokija, lehen euskal elkarte nazionalista sortu zuen. 1898an Bizkaiko diputatu hautatu zuten. Bi alditan sartu zuten espetxean, eta hark sortutako aldizkariak galarazi zituzten eta batzokia bera ere itxiarazi zuten.\n“Jaun-Goikua eta Lagi-Zarra” goiburuak zehazten du ondoena Aranaren ideologia politikoa: erlijioa eta Euzkadiren askatasuna batetik, endaren (arraza) garbitasuna eta euskara aberri hizkuntza izatea bestetik. Anaiarekin batera, Euskal Herriko gaur egungo ikurrina marraztu zuen. Arana Goiri’tar Sabiñ-ena da harako “Euzkadi da euzkotarren aberria””. Euskarari dagozkionetan ere leherrenak egin zituen: ortografia sistema berria proposatu zuen, pertsonen izendegia, lexikoaren garbizaletasuna, hau da, beste hizkuntzetatiko hitzik edo joskerarik onartzen ez duen joera edo bidea. Aipagarri dira, Etimologia euskérika, Gramática elemental del euskera bizkaino, Tratado etimológico de los apellidos euskéricos, Lecciones de ortografía vasca, Egutegi bizkaitarra, Deun ixendegi euzkotarra…\nKartzelako joan-etorria bi aldiz egin zuen eta bigarrengoan gaixo jarri zen. Sukarrietan hil eta bertan ehortzi zuten; 38 urte zituen.\nGregorio Balparda Bilbotar idazlea, historialaria, politikaria. Euskal abertzaletasun landare erne berriaren eta zuhaitz lerden-loratuaren lekuko izan zen, baita haren etsai amorratua eta monarkiaren defendatzaile sutsua ere. Erregeren agindu bati esker Bilboko alkate izendatu zuten eta abertzaleen aurka sortutako Liga Monárquica de Vizcaya taldeko buruzagietako bat izan zen; Bizkaiko alkateek foru eskubideei buruz kaleratutako idazkiari kontra handia egin zion.\nMadrilgo Gorteetako diputatu hautatu zutenean Errepublika garaiko autonomia estatutuaren aurka altxatu zen. Sabindarrei kontra egitearren, beste gabe, Bizkaiko historia ikertzeari ekin zion. Historia Crítica de Vizcaya y sus Fueros hiru liburukitan argitaratu zuen, El porvenir de la Villa, Plaza y Puerto de Bilbao y el Estatuto Vasco (1933). La Tercera República y la restauración del Estatuto Nacional (1935).\nCánovas del Castillo Espainiar politikaria eta idazlea, jaiotzez Malagakoa. Historia liburuak eta La campaña de Huesca (1851) historia eleberria argitaratu zituen. Diputatua, Barne Arazoetako eta Kolonietako ministroa izan zen. Alderdi Kontserbadoreko burua izanik bost aldiz hautatu zuten gobernuburu izateko. Hark eraginda eta bultzatuta berrezarri zen monarkia, borboien dinastiakoa: Alfontso XII.a, 1874an. Foruak ezeztatzen zituen 1876ko Konstituzio berria ezarri zuen. Politika errepresioaz eta indarraz baliatu zen Kuban bertakoen askatasun nahikariak zapaltzeko eta zanpatzeko, eta, azkenean, kubatarrek eskatzen zuten independentzia zela-eta sortu zen arazo larria konpondu gabe utzi zuen. Angiolillo anarkistak hil zuen Gesalibar auzoko Santa Ageda bainuetxean, 1897an.\nElias Gallastegi Bizkaitar politikaria.. Bilbon jaio eta gaztetan sartu zen buru-belarri politikan. Buruzagi nazionalista sutsua izan zen eta Euzko Gaztediko lehendakaria. EGIrekin batera EAJ izena berreskuratu eta alderdi independentista eta sabindar gisa egituratu zuen. Euskal antzerkiari bultza egin zion antzerki taldeen irteera eta jaialdi asko antolatuz. Emakumeek politikan parte hartze aktiboa izan zezaten nahi zuen, eta horretan gogotik saiatu zen. Emakume Abertzaleen Batza sortu (1921) eta Mendigoizale Batza talde independentistaren aitzindari izan zen. Afrikako gerrakoan ihes egin behar izan zuen. Nazionalismoaren bi adarrek bat egin zutenean, 1931n Euskal Herrira itzuli zen. 1932an lehen Aberri Eguna antolatu zuen eta 1934an alderdia utzi. Espainiako Bigarren Errepublikan autonomisten eta independisten arteko banaketa eman zen EAJren barruan. Azken horiek, Eli Gallastegi buru zutela, autonomia hutsa onartu nahi ez eta, 1934an alderdia utzi zuten. Gerra Zibila hasi zenean berriro atzerrira, Irlandara. Politikari bipila eta idazle zorrotza: politikaz liburu eta artikulu jori asko idatzi zuen.\nDolores Ibarruri Gomez “Pasionaria”. (1895-1989)\nBizkaitar politikari komunista. Meatzari familia batean sortu zen, Gallartan. Aita karlista euskalduna zuen eta ama gaztelarra. Hamabost urterekin lanean hasi behar izan zuen; hogeirekin ezkondu zen. Katolizismotik urrundu, marxista egin eta 1917ko greba iraultzailean meatzarien buru izan zen. Aldizkarietan “Pasionaria” izengoitiarekin idatzi ohi zuen. 1920an Julian Ruiz buruzagi komunistarekin ezkondu zen. Espainiako Alderdi Komunistaren sorreran zuzenean hartu zuen parte, eta komite zentraleko kide izan zen. Monarkiak huts egin eta gero, mitin, hauteskunde kanpaina eta greba askotan saiatu zen. 1931tik 1933ra espetxean egon ondoren, handik irtendakoan, gizartetik bazter ezkutuka ibili behar izan zuen. 1936an Kongresuko diputatu aukeratu zuten Asturiasen. Gerra Zibilean rol handia izan zuen. Gerra bukatutakoan atzerrira iheska: Moskura. 1942an Alderdi Komunistako idazkari orokor izendatu zuten. Emakumearen eta, batez ere, emakume langilearen alde egin zuen lan beti. Atzerritik itzuli zenean diputatu hautatu zuten Asturiasen (1977).\nPablo Iglesias Ferrolen jaio zen. Espainiako sozialismoaren figura nagusia da hala sozialismoaren zabalkundean nola langileen eraketan egin zuen lan handiagatik. Tipografia lanak egiten ari zela sortu zuen El Socialista egunkaria. 1879an PSOE alderdia fundatu zuen eta haren idazkari nagusia izan zen. Espainiako langileek eginiko lehen greba antolatu zuen 1882an. UGT sortu zuen sei urte geroago. Zinegotzi izan zen Madrilen, baita diputatu ere. Hizlari bikaina, politikari onradu eta prestua, zuhur jokatu zuen edonon, eta nonahi defendatu zituen zorrotz honi eta hari buruz zituen usteak eta ideiak.\nIsabel IIa. Espainiako erregina, Fernando VII.aren eta Maria Kristina Borboikoaren alaba. Artean adingabea zenean piztu zen Lehen Karlistaldia. 1843an, adinean sartu eta gero, errege agintea hartu zuen; 1846an lehengusu Frantzisko Borboikoarekin ezkondu zen. Isabel II.aren agintaldian agintaritzaren aurkako zernahi herri nahasmendu, jazarraraldi eta joera izan zen. Haren bizitza pribatua ere hala-holakoa: senarragandik bananduta bizi zen eta horrek ez zion iritzi publikoa bereganatzen batere lagundu. 1868ko iraultza gertatu zenean, Isabel II.ak Espainiatik alde egin behar izan zuen. Parisen finkatu eta tronua berreskuratzen ahaleginean saiatu ondoren, seme Alfontso XII.ari utzi zion erregetza. .\nKarlos VII Don Karlos edo Karlos Borboikoa eta Bragantza-Estekoa, Madrilgo dukea, Espainiako erregegaia, Karlos Maria Isidro Borboikoaren biloba zen. Haren lehengusina Isabel II.ak errege aulkia utzi eta atzerriko bidea hartu zuenean, Karlos VII.a izena hartu eta Espainiako tronuaz jabetu nahi izan zuen. 1870ean Alderdi Karlistaren buruzagi bihurtu eta Bigarren Karlistaldian parte hartu zuen (1872-76). 1872an Beratik Nafarroan sartu zen zena eta ez zena egiteko asmoz, baina garaitu egin zuten eta, horrenbestez, 1876an Nafarroatik alde egin behar izan zuen. 1880an Frantziatik kanpora bota zuten. Ez zuen horratik etsi: 1900ean Katalunian egin zuen bere azken jazarraldi saioa.\nAntonio Maura Espainiar politikaria, Palman sortua. Alderdi liberaleko buruzagia; kolonietako ministro izendatu zuten. Erreforma asko proposatu zuen arren, erreforma haiek gorabehera, ez zuten kubatarrrek Espainiaren mende nekagarrian segitu nahi izan. Hala ere, Barne Arazoetako ministro izendatu zuten, eta, geroxeago, lehen ministro Alfontso XIII.ak, baina Maurak dimititu egin zuen erregek aginpide handiegia zuela uste zuelako.\nBigarren agintaldian Rifeko gerra (berbereen eta espainiar kolonizatzaileen arteko gerra zitala) pitzarazi zuen, eta Bartzelonako 1909ko greba orokorrari aurre egin behar izan zion: gerra legea ezarri eta neurri gogorrak hartu zituen. Geroztik Alderdi Kontserbadoreko buru izan zen legebiltzarrean.\nTomas Meabe Bizkaitar politikaria. Gaztetan katoliko eta euskal nazionalista. Aranak bultzatuta marxismoari aurre egiteko sozialismoari buruzko idazkiak irakurtzeari ekin zion. Baina gauzak zuzenez beste atera zitzaizkion: ideologia berriaz jabetu zenean nazionalismoaren kontrako jarrera hartu zuen. Errege, katoliko, militar eta antzekoen kontrako iritziak azaltzeagatik behin eta berriro auzipetu eta kartzelan preso maiz egon zen. Azkenik, atzerriko bidea hartu zuen: Pariskoa eta Londreskoa. Tuberkulosia harrapatu eta, halako batean, lehenik Bilbora eta gero Madrilera itzuli zen. Han hil zen, 36 urte baino ez zituela, artikulu, kronika eta alegia asko idatzi eta gero.\nMateo Moraza Arabar politikaria eta jurista. Gasteizko Udaleko idazkari eta hainbat elkarte zientifiko eta artistikotako kide izan zen. Legegizona ofizioz, erakunde juridiko-militarretan erantzukizun handiko karguak izan zituen bere gain. Euskal foruak bulartsu defenditu zituen; Madrilgo Gorteetan euskal foruen defentsa sutsua egin zuen 1876an foruak ezeztatzeko ezarri zen legea Gorteek indarrik gabe utz zezaten, baina ez zuen ezer lortu. Arabako Batzar Nagusiek Probintziako Aita izendatu zuten. Historia Akademiako eta Asociación Éuskara de Navarrako kide izan zen. Arabako aldizkarietan artikuluak maiz idatzi zituen.\nFacundo Perezagua Espainiar politikaria, jaiotzez Toledokoa. El Porvenir Madrilgo elkarte sozialistako kidea eta lehendakaria izan zen. Hizlari gogorra, larderia bortitzeko gizon zakarra. Bilbora iritsi zenean, sozialismoaren inguruan mugitzen zen jendearekin bat egin eta lehen elkarte sozialista eratu zuen 1886an. Bizkaiko lehen kandidatura sozialista osatu zuen eta hauteskundeetako hautagaia izan zen. Zuen bezalako izaera zuelako, kontrako hainbat aldeko izan zituen alderdian bertan; noizbait behar eta, alderditik bota egin zuten. Halako batean berriro alderdian sartu, alderdia bitan zatitu eta zatiketa horretatik sortu zen Alderdi Komunista talde zatitzailearen buruzagia izan zen. 1921ean gertatu zen hori guztiori.\nIndalecio Prieto Espainiar politikaria, asturiarra jaiotzez. Bilboko El Liberal egunkariko lehendakaria izan zen. Alderdi sozialistaren joera edo ideologia zentrista zutenen burua izan zen, eta sozialismoa komunismoari gailendu zitzaion berak egin zuen lanari esker, eta Bilbon diputatu hautatu zuten. Parte hartu zuen Donostiako Itunean, 1930ean. Errepublika garaian Azañaren gobernuan Finantza eta Herri Lanetako ministro izendatu zuten. Gerra Zibilean Largo Caballerorekin Aireko ministro eta Negrinekin Defentsa ministro izan zen. Jarrera antikomunista zuelako kargua kendu zioten 1938an. Mexikora joan eta bertan hil zen 79 urte zituenean.\nFidel Sagarninaga Bizkaitar politikaria. Alderdi liberalekoa. Espainiako zenbait probintziatan gobernadore zibila izan zen. 1868ko Iraileko Iraultza delakoan Bilboko alkatea izan zen. Bigarren Karlistaldia 1876an amaitu eta Euskal Herria foru erregimenik gabe geratu zenean, bertan bertakoentzat legezko normalizazioa ezarri nahian Madrilera joan zen argibide eta laguntza eske. Canovas del Castillo zen gobernuko lehendakaria, eta biak eskuz esku egon ziren, baina, jakina, ez zuen harengandik ezer lortu, eta joan zen bezala itzuli zen Bilbora: esku hutsik. .Euskalerria elkartea sortu zuen foru mugimendua bultzatu eta antolatzeko. Memorias históricas de Vizcaya eta El gobierno y el régimen foral del Señorío de Vizcaya desde el reinado de Felipe II hasta la mayoría de edad de Isabel II idatzi zituen. Foruak berrezartzearen alde borrokatu zen beti. Historia Akademiako kide izan zen.\nManuel Santa Kruz Loidi “Santa Kruz apaiza” (1842-1926)\nSanta Kruz apaiza Gipuzkoar apaiz gerrillari karlista. Elduainen jaio, Gasteizen apaiz egin eta Hernialdeko erretore izan zen. Karlisten alde zenbait konspiraziotan parte hartzeagatik Iparraldera jo behar izan zuen. Karlisten talde baten buru zela itzuli zen Gipuzkoara. Apaizaren ospea berehala zabaldu zen bazter guztietara, eta jende dezente inguratu zitzaion armak hartu eta gerra egiteko prest. Dena dela, inoiz edo behin bihotz anker samar agertu omen zelako, jendeak atzera egin omen zuen. Bai karlistek, bai liberalek, kosta ahala kosta harrapatu egin nahi zuten, baina basapiztien antzerahan edo hemen beti bazuen Santa Kruz apaizak zirrikituren bat hanka zainak astindu eta alde egiteko. Endarlatsako koartelean egin zuen sarraskiak oihartzun handia izan zuen; beste gabe, Karlos erregegaiak kargu guztiak kendu zizkion. 1874an Frantziara alde egin eta jesuita sartu zen. Nora joango eta, jozak Amerikara misiolari. Aita Loidi izen berria hartu eta Kolonbia aldean ibili zen okerrak zuzentzen. Bertan hil zen laurogeita lau urte zituenean.\nRamon Sota Bizkaitar enpresaburua, halabeharrez Castro Urdialesen (Kantabria) jaioa.Madrilen zuzenbide ikasketak egin ondoren, itsasontziak erosi, ontzi konpainiak sortu eta itsas merkataritzan aritu zen. Joan zen mende hasieran Euskalduna ontziola sortu zuen. Bilbo inguruko ontzi konpainia nagusiak bateratu eta Naviera Sota y Aznar konpainia sortu zuen, Europako handietan handienetakoa. Ontzizainen eskola, Ibaizabalgo atoiontzi konpainia, arrantzaleentzako erretiro etxea eta ontziak konpontzeko eta egiteko konpainia eraiki eta abian jarri zituen. Meatzaritza konpainiak sortu zituen, baita Lehen Mundu Gerran siderurgia bat ere Sagunton. Gobernu britainiarrak sir izendatu zuen. 1898an EAJ alderdian sartu zen. Geroztik alderdiko sektore moderatuko buruetako bat izan zen eta Balmasedako diputatu hautatu zuten Espainiako Legebiltzarrean 1918an Gregorio Balparda liberalari irabazi ondoren, Bilbon hil zen Gerra Zibila hasi zen urtean.\nBitor Txabarri Portugaleten jaio eta Marseillan hil zen ekonomian eta enpresa munduan egundoko eragina izan zuen bizkaitar enpresaburu boteretsua. Ingeniaritza ikasketak Belgikako Liejan egin eta gero, Bizkaiko siderurgiaren hauspo eta gidari nagusi bihurtu zen. Hainbat meatoki ustiatzen ari zela, Bizkaiko labe garaien oinarri izango zen La Vizcaya fabrika sortu zuen Sestaon, 1882an. Bilbo-Santander trenbidea eta Bilboko tranbia elektrikoa eraiki, Asturiasko meategietako ustiaketa prestatu, kontserba fabriketarako latorria egin eta Espainiako hegoaldeko meatzaritza eta nekazaritza modernizatu zituen. Bilboko Burtsa sortu (1889) zutenetakoa izan zen. 1895ean Alderdi Kontserbadorean sartu zen. Bilboko eta inguruko hauteskundeen emaitzetan eragin berebizikoa izan zuen La Piña izeneko goi burgesen talde oligarkikoaren burua izan zen. Komeni zitzaion moduan, nola liberalekin hala kontserbadoreekin aurkeztu hauteskundeetan eta senatari eta diputatu hautatu zuten. Langileentzat buruzagi anker eta gupidagabea, eta Liga Vizcaína de Productores izeneko fabrikako eta meategietako ugazaben buru eta garaiko kazikeen eredu izan zen. Protekzionismoaren aldeko kanpaina egin eta errege senatari izendatu zuten.


Nexoteatro | Teoria | Antzerki "Epikoa" eta Bertolt Brecht\nAntzerkiaren historia Antzerki-testu artxiboa\nAntzerki epikoa eta Bertolt Brecht.\nAktorearen original teknikak\nDramagintzaren gaineko oharrak\nEspazio eszenizkoko Kontzeptua\nAdolphe Appia eta Gordon Graig\nElkarrizketa HEINER MÜLLERako\nAntzerkia krisia da\nEremu garaikide berria\n"Stalin: esan nazazu\nAntzerki sakratua. Zatiak\nMakina Hamlet gainean\nPeter Stephen Paul Brook (Londres, 1925.eko Martxoaren 21ean jaiota) antzerki, opera eta film ezagutuko zuzendaria da, antzerki garaikidean eragin handiko zuzendaria izanik\nWestminster School, Gresham eta Oxfordeko Unibertsitatean bere ikasketak burutu zituen. Bere debuta zuzendari giza, 1945. urtean egin zuen 20 urte zituenean, Birmingham Repen, Barry Jacksonen eskutik. 1947 eta 1950. urte bitartean Royal Opera Housen zuzendaria izan zen. 50. hamarkadan Europan eta Estatu Batuko anitz ekoizpenetan lan egin zuen eta 1962. urtean Stratford-Upon-Avonera itzuli zen Royal Shakespeare Companyarekin (RSC) bat eginez. 60. hamarkadan makina bat antzezlan gidatu zituen RSC-rentzako. 1970. urtean, Parisen, Nazioarteko Antzerkirako Ikerkuntza Zentroa sortu eta gaur egun bertan dihardu arduradun gisa.\nBere lan arrakastatsuenak Shakespearen lanen antzezpenetan lortu izan ditu. Baita ospe handiko lanak burutu izan ditu Krudelkeri Antzerkiarekin, bere gailurra Marat/Sade (1964) antzezlana izanda. Geroago 1987. urtean, Mahabharata obra eszenaratu zuen arrakasta franko jasoz.\nSAKRATU ANTZEZLANA GROTOWSKYn\nEuskarazko bertsioa: Iñaki Amezua\nPolonian bada antzerki konpainia txiki bat Jerzy Grotowski ameslariaren gidapean, helburu sakratu bat daukana. Bere ustez, antzerkia ezin da berez helburu bat izan; dantza edo musika zenbait derbixe ordenetan bezala, antzerkia bide bat da, norberaren autoikaskuntzarako, barne hausnarketarako, salbazio aukera bat.\nAktoreak bere baitan du lan eremua. Eremu hau, margolariarena eta musikariena baino aberatsagoa da, aktoreak gune honetan arakatzeko, norberaren izaera osoa biltzen duelako. Eskua, begia, belarria, bihotza... ikasten duenarekin eta ikasten duena da. Horrela ikusita, antzezpena bizitza osarako lana da, aktorea urratsez urrats bere buruaren ezagupena garatuz doa, entsegu neketsuen baldintza aldakorrak eta antzezlanen puntuazio marka ikaragarrien artetik.\nGrotowskyren terminologian, aktoreak, bere papera "zeharkatzea " baimentzen du. Hasieran, ostopo nagusia bere baitan aurkitzen du, baina etengabeko lanaren ondoren, bere alderdi fisikoaren eta psikikoaren kontrol teknikoa lortzen du, bere buruko eragozpenak akatuz. Papera "zeharkatzea" horrek , aktorearen esposizioarekin bat dator. Aktoreari, bere burua den modura aurkeztea ez dio zalantzik sortzen, paperaren sekretua, besteei irekitzea, bere burua den bezala aurkeztean datza.\nHori dela eta, antzezpena sakrifizio bat da, gizabanako guztiak izkutatu nahi duena sakrifikatzea: sakrifizioa, ikusleari egiten zaion oparia da. Aktorea eta ikuslearen artean sortzen den harremana, apaiza eta fededun arteko itxurakoa da. Argi dago edonork ez duela apaiza izateko deia jasotzen eta tradiziozko erligioak ez dutela ere eskatzen. Alde batetik laikoak daude- bizitzan beharrezkoak diren eginkizunak betetzen dituztenak- eta bestetik, badaude ere sama bere gain hartzen dituztenak. Apaizak errituak ospatzerakoan berarentzat burutzen ditu eta gainontzekoen izenpean. Grotowskynen aktoreek, antzezpenak, zeremonia tankerako emanaldiak bihurtzen dituzte; aktoreak hel egiten du, gizabanako guztietan dagona biluzten dute eta egunerokotasuna estaltzen duenak, agerian utzi. Antzerki eredu hau sakratua da, bere helburua sakratua delako; erkidegoan toki zehatz bat betetzen du eta elizak gaur egun asetu ezin dituen beharrak erantzuten ditu.\nGrotowskynen antzerkia, Artauden eredutik oso gertu dago. Partaide guztientzat, bizimodu osoa suposatzen du, gainontzeko talde garaikidekin eta esperimentalekin kontrastaraziz, azken hauen baliabide mugak direla eta, apostuaren porrota sarritan dakar. Saiakera esperimentalen kasuetan, sarri egin nahi dutena ezin dute bete, kanpoko baldintzek haiengan eragin handiegia dutelako; arazoak paperak banatzeko orduan, entseguak burutzeko denbora eskasa, aktoreak lanbide desberdinak dituzte, areto ez egokiak, argiak, jantziak…Baliabiden urritasuna bere kexa eta aitzakia da. Grotowskyk txirotasunaren ideala eratzen du: bere aktoreak, norberaren gorputza izan ezik, gainontzeko guztiari uko egiten dute, giza gorputza tresna da eta denbora mugagabea. Hori dela eta, ez da harritzekoa, munduko antzerkirik aberatsena dela sinistea.\nHiru antzerki mota - Cunningham, Grotowski eta Beckett- gauza amankomunak badituzte: baliabide urriak, lan gogotsua, diziplina zorrotza, zehaztasun osoa. Era berean eta ia baldintz modukoa, elite batetarako zuzenduak daude. Merce Cunninghamek areto xumetan antzezten du, eta nahiz eta bere jarraitzaileen harridurarako, arrakasta eskasa jaso, berari ezer gutxi axola zaio. Beckett berriz aretoak erdizka betetzen ditu normalean. Grotowkik ez du hogeita hamar ikusle baino gehiago onartzen. Guztiz konbentzituta dago, ikusle kopurua handiagoa izanda, bere lanaran ideiak desitzuratuko direla. Behin esan zidan" Nire bilaketa zuzendarian eta aktorean oinarritzen da. Zurea berriz, aktorean, zuzendarian eta ikuslean. Onartzen dut horrela posiblea dela, baina niretzat zeharkakoegia" Zuzena da? Errealitatea ikutzea, soilik antzerki mota hauen bidez burutu dezakegu? Zalantzarik gabe, benetakoak dira haientzako, zalantzarik gabe oinarrizko galderari, antzerkia zertarako?, aurre egiten dute eta bakoitzak bere erantzuna aurkitu izan du. Denak bere gosean oinarritzen dira, eta guztiek haien beharrak arintzea saiatzen dute. Haatik, bere erabakiaren zintzotasuna, bere jardueraren goi mailako izakera eta ganora, hautaketaren erabakia koloreztatzen du, lan eremua mugatuz. Ezin aldi berean esoteriko eta herrikoia izan. Ez dago jendetza Becketten, ezta Falstaffik ere.\n…. Bere bizitza pribatuan, Grotowskiren lehen aktoreak, jazz diskoak biziki biltzen dituzte, baina taula gainean nahiz eta bere bizitzan egon, ez dute soinu herrikoiak erakusten,. Antzerki hauek, bizitza esploratzen dute, baina bizitza dena oso murritz isladatzen dute. Bizitza "errealak" zenbait alde "irrealak" baztertzen ditu. Gaur egun Artauden irudizko ekoizpen deskribapenak irakurtzen baditugu, bertan aurki ditzakegu bere zaletasun pertsonalak eta bere garaiko irudizko korronte erromantikoa; iluntasuna eta misterioaren aldeko joera, salmodioak, naturaz gaindiko garrasiak, hitz solteak esaldiak baino, itxura handituak, maskarak, erregeak eta enperadoreak, santuak eta aita santua, pekatariak, erropa beltza eta minaren ondorioz, azala biluztuta eta zimurtuta. Zuzendari batek, bere burutik at dauden elementuekin dabilenean, bere burua iruzur dezake, eskeintzen duen lanaren objetibotasuna den baino gehiago sinistean. Ariketen hautaketan edo aktore bati bere askatasunaren bilaketan bultzatzean, zuzendari batek ezin du saihestu bere buruaren gogo egoera eszenatokiaren gainean isladatu. Zuzendariaren helburu nagusia, aktore bakoitzaren barneko aberastasuna suspertzea litzateke, modu honetan, jatorrizko bultzakadaren subjetibotasuna eraldatuz. Orokorrean, zuzendari edo koreografo baten eskema gardena da, eta punto honetan, desiozko adierazpen objetiboa, zuzendariaren irudizko fantasiaren islada bihur daiteke. Ikustezina atzematea saia gaitezke, baina ezin dugu zentzu komunarekin harremana galdu; gure hizkuntza esentzialegia bada, ikuslearen fede zati bat galdugo dugu. Ohi den bezala, Shakespeare eredua da.. Bere helburua beti sakratua da, metafisikoa, baina inoiz ez du goi mailako puntuan denbora gehiegi egotearen akatsa burutzen. Bazekien nolako zalitasunak ditugun erabatekoaren konpanian egoteko eta horregatik lurraraino sarri eramaten gaitu.; Grotowskik egoera hau onartzen du, "apoteosiaren" eta "irrigarriaren" beharrari buruz mintzo denean. Onartu behar dugu, beti ezin dugula ikustezina den guztia atzematea. Horrela, norabide honen aldeko ahaleginez, porrotari aurre egin behar zaio, erori eta ibilaldiari berriro ekin.\nSAKRATU ANTZEZLANA GROTOWKYN HUTSUNEA\n-Arte eta Teknika antzerkian- Peter Brook\nnexoteatro@nexoteatro.com | Tlfs.: 944078850 / 616263185 | 2017


Aranzadi | Zientzia Elkartea · Society of Sciences · Sociedad de Ciencias · Societé de Sciences » 2015eko urria\nHilaren1ean, 17:00an, Perseoseko Algol izar aldakorraren distira minimoa. 3,3tik hurbil dago haren magnitudea. Hilaren 4an, 7an, 10an, 13an, 16ean, 20an, 18ean, 21an eta 24an 27an eta 30an izango dira beste minimoak.\nHilaren 3an,07:00an, Eta Aquilae izarraren distira maximoa, magnitudea 3,5tik 4,4ra aldatzen du 7,177 egunero. Hileko 10an, 17an eta 24an izango dira beste maximoak.\nHilaren 3an, 19:00an, Delta Cephei izar aldakorraren distira maximoa; magnitudea 3,5etik 4,4ra aldatzen du 5,366 egunero. Hilaren 9an, 14an, 19an, 25an eta 30an izango dira beste maximoak.\nHilaren 11tik 26ra, egunsentiaren aurretik, Argi zodiakala ikusi ahal izango da ekialde ipar-ekialdeko zeruhertzean.\nHilaren azken egunetan, Artizarra, Marte eta Jupiter ikusi ahal izengo dira egunsentiaren aurretik.\n50x igoerako teleskopioarekin, Artizarraren fasea ikusi daiteke.\n01 20:15 Konjuntzio geozentrikoan Tauroko pleyadeekin, 8,6ºra.\n02 13:06 Konjuntzio geozentrikoan Tauroko Aldebaran izarrarekin.\n04 Gehieneko librazioa longitudean (l = 7,9º) eta latitudean ( b = 6,9º).\n08 19:56 Konjuntzio geozentrikoan Leoko Regulo izarrarekin, 3,2ºra.\n20:01 Konjuntzio geozentrikoan Artizarrarekin, 0,7ºra.\n09 14:05 Konjuntzio geozentrikoan Marterekin, 3,3ºra.\n21:24 Konjuntzio geozentrikoan Jupiterrekin, 2,6ºra.\n11 10:54 Goranzko nodotik pasatuko da.\n11:12 Konjuntzio geozentrikoan Merkuriorekin, 0,9ºra.\n13:04 Apogeotik pasatuko da, Ilargiaren eta Lurraren arteko distantziarik handiena: 406.400 km (aurreko perigeoan baino 49.518 km gehiago).\n13 00:07 Ilberria.\n16 14:06 Konjuntzio geozentrikoan Saturnorekin, 2,9ºra.\n17 01:55 Konjuntzio geozentrikoan Eskorpioko Antares izarrarekin, 9,5ºra.\n19 Librazio minimoa latitudean ( b = -6,8º). Krisiaren Itsasoa ikusi daiteke.\n20 Librazio minimoa longitudean ( l = -6,9º).\n23 17:16 Konjuntzio geozentrikoan Neptunorekin, 2,9ºra.\n25 07:33 Goranzko nodotik pasatuko da.\n26 12:55 Perigeotik pasatuko da, Ilargiaren eta Lurraren arteko distantziarik txikiena 359.328 km (aurreko apogeoan baino 49.072 gutxiago).\n27 12:06 Ehiztarien Ilbetea.\n29 06:35 Konjuntzio geozentrikoan Tauroko Pleyadeekin, 8.6ºra.\n29 21:32 Tauroko Aldebaran izarraren izkutapena, 22:33an berragertuko da.\n31 Librazio maximoa latitudean ( b = 6,7ºra).\nPLANETAK URRIAN (LURRAAREN ORBITA-ABIADURA: 107.280 Km/h)\nMerkurio (Hilaren 7tik aurrera ikusiko da) Orbita-abiadura: 172.440 Km/h\nHilaren 7tik Aurrera, behaketarako garai apropasan aurkituko da, gauaren amaieran ekialdeko zeruhertzean ikus daiteke. Elongazio maximoan hilaren 16an. Igoera zuzena 12h eta 1h artean, deklinazioa -0,4 eta -7º bitarte. Hilabete guztia Virgon emango du. Magnitudea 4,0tik -1,0ra igoko du.\nHilaren 1ean, eguzkia baino hiru ordu eta 45 minutu lehenago aterako da, eta iha lau ordu lehenago 31an. Igoera zuzena 10h eta 11h artean, deklinazioa 14º eta 4º bitarte. Hilabete guztia Leone mango du. Magnitudea gutxitu egingo zaio -4,6tik -4,4ra.\nHilaren 8an Leoko Regulo izarraren ondoan ikusi daiteke.\nHilaren 25an Jupiterren ondoan ikusi daiteke.\nMarte (Gauaren amieran ikusiko da) Orbita-abiadura: 86.760 Km/h\nHilaren 1an eguzkia baino hiru ordu lehenago azalduko da, eta lau ordu lehenago 31an. Igoera zuzena10:30h eta 11:30h artean, deklinazioa 11º eta 4º bitarte. Hilabete guztia Leon. Magnitudea apur bat igoko du 2,1tik 2,0ra.\nHilaren 17an, Jupiter ondoan ikusiko da.\nJupiter (Gauaren amieran ikusiko da) Orbita-abiadura: 47.160 Km/h\nHilaren 1an, Eguzkia baino bi ordu eta 20 minutu lehenago aterako da, eta lau ordu t’erdi leheneago 31an. Igoera zuzena 11h, deklinazioa 8º et 6º bitarte. Hilabete guztia Leon. Magnitudea apur bat igoko du -1,7tik -1,8ra.\nHilaren 17an, Marte ondoa ikusiko da.\nHilaren 25an, Artizarraren ondoan ikusiko da.\nSaturno (Gau hasieran ikusiko da) Orbita-abiadura: 34.560 Km/h\nHilaren 1an, eguzkia sartu eta bi ordu eta 20 minutu beranduago ezkutatuko da, eta ordu t’erdi baino gutxiagora 31an. Igoera zuzena 16h, deklinazioa -19º. Hilabetea Libran hasiko du eta Eskorpion amaituko du. Magnitudea apur bat igoko du 0,6tik 0,5ra.\nHilaren 6an, 09:11 Titan elongaziorik handienean planetatik mendebaldera.\nUrano (Gau hasieratik ikusi ahal izango da) Orbital-abaidura: 24.480 Km/h\nOposizioan hilaren 12an. Momentu egokia teleskopio on batekin ikusteko. Igoera zuzena 1h, deklinazioa 7º. Hilabete guztia Piscisen. Magnitudea 5,7an mantenduko da.\nNeptuno (gau guztian ikusiko da ) Velocidad orbital: 19.440 Km/h\nBere erretrogradazio mogimendu mantsoan darrai. Igoera zuzena 23h, deklinazioa -9º. Hilabete guztia Akuarion emango du. Magnitudea 7,8tik 7,9ra jetsiko da.\n01 Asteartea. Eguerdian, Juliotar egutegiko 2.457.297 eguna hasiko da.\nEgunaren iraupena 11 ordu eta 45 minutukoa izango da hilaren 1ean, eta 10 ordu eta 20 minutu 31an.\n05 19:20an, lurra eguzkitik unitate astronomiko batetara zehazki pasako da: 149.597.870,691 km edo 8,316746 argi minutu.\n09 09 Lurrak 21P Giacobini-Zinner kometak utzitako lorratza zeharkatuko du. Kometa honek 6,62 urteko periodoa du. Honek sortzen ditu Draconidas edo Giacobinidas izeneko izer iheskorrak. Hilaren 6tik 10ra ikusi ahal izango dira. Behaketarako egoera aproposa.\n10 Lurrak 2P Encke kometak utzitako lorratza zeharkatuko du. Kometa honek 3,3 urteko periodoa du. Honek sortzen ditu Tauridas sur izeneko izer iheskorrak. Hilaren 10tik azaroaren 20ra ikusi ahal izango dira. Behaketarako egoera aproposa.\n15 Hegiraren 1437. Urtea hasiko da egutegi musulmanean.\n21 Lurrak, bigarren aldiz urtean, Halley kometak utzitako hauts lorratza zeharkatuko du, 76 urteko periodoa du (periheliotik pasatzen azken aldia 1986ko otsailan izan zen). Honek sortzen ditu Orionidas izeneko izer iheskorrak. Hilaren 2tik azaroaren 7ra ikusi ahal izango dira. Konkordun ilgora laister ezkutatuko da, ez du behaketa asko oztopatuko.\n23 Astrologiaren arabera, eguzkia Eskorpion sartzen da (210º). Zodiakoaren zeruko mugek eta izen bera daramaten zodiakoko konstelazioak ez dira berdinak.\n25 Europear komisioak neguko ordutegia Urriko azken igandeko 02:00an hasiko dela finkatu du. Ordulariek ordu bat atzera egin beharko dute 2016ko Martxoaren azken iganderarte.\n31 18:56an, Eguzkia itxuraz Librako konstelazioan sartuko da (217,03º).


Soraluze, 1834-03-3 - Murcia, 1889-08-20 Armagin eta jesulagun gipuzkoarra.\nKarlista miliziano baten semea (bere aita Cabrera Jeneralaren armazaina izan zen, lehen guda karlistaren ondoren gazte zela hilez), Ramon de Gorosta gudaroste karlistarako eta, agian, bere Soraluzeko sorterrian armagintzara jaioa zela zirudien, arte horretan bere trebetasun eta buruargitasuna erakutsiz.\nBateatu zuteneko egunetik bertatik guda pairatu beharra izan zuen, gudari liberalen esku erortzearen ondorioz ea Deba errekara jaurtia izateko zorian zelako karlista bolondres batzuk miresgarritasunez erreskatatu zutenean. Lehenbizi bere aitak aipatu ziona etxeko sotan beronek zeukan arma-tailerrean lan egiten hastea izan zen.\nHamabi urte zituen eta ordurako eskola bertan behera utzita zeukan. Bertan limak, zulagailuak, laratroak...prestatzen zituen, eta, altzairugintzan ari zen baina armagintza lanbidean sakontzerik ere izan zuen: Jose Ignacio eta Baltasar de Ibarra anaiak ezagutu zituen, euron jabegopekoa zen armategi-tailerrera joatea adierazi ziotela. Lantegi honetan (herriko hoberenetariko bat) geroztik Plazentziako Armen Errege Lantegi ospetsuetara, bertan aztertu eta onartu zitzaten, igortzen ziren fusilak, karabinak eta pistolak lantzen ziren. Esperientzia honetatik lana menperatzea eta eskulangile armagin gaztearen -eta zakarra ere- trebetasuna laster balioetsi zuten maisu bikain batzuk jaso zituen. Gorosta ziurgabetasun handiko lanbide-giroan bizi izan zen: armagintzak denbora zailak igarotzen zituen aldia zen, aldezpenerako estrategia-arrazoiengatik Estatua armagintzarako industria-jarduera Asturiaserantz urruntzen zebilena, gremioen desagerpena sustatuz, edo, are txarragoa dena -300 urtetan zehar baino gehiago koroari zerbitzua eskaini ondoren- Plazentziako Errege Lantegia bere zorira uzten zuena.\nLana aurkitzera behartuta -ordurako, jada gaixorik zegoen armagin baten seme nagusi bezala- Gorostak, 1858an, Jose de Tellería koronel-zuzendariak eskainitako Orbaitzetako munizio lantegian, 1860ra arte mantenduko zuen lanbidea izango zena onartu behar izan zuen. Bertan sarrailagile baten ofizial bezala, moldeatzaile eta galdagile ofizioak barne hartzen zituen Soraluzekoaz erabat desberdina zen lan-kontzeptua izanik -gauza bat suzko armak egitea zen eta beste bat munizioa-, jardungo du, bere kanoien forjaketa eta armagintza ezagutzak erabat lagungarri izan zituelarik. Behin bere hitzarmena, 1860an, bete ondoren, Gorosta bere sorterrira itzuli zen, bertan hiru hilabete besterik ez emanaz. Bere anai bakarra, Tiburtzio, herriko talde eragingarri batek antolatutako azpikeria baten jasale izan zen eta Madriletik zehar nagikerian zebilen; Gorosta salbatzera joan zitzaion.\n1860ko udaran, Ramon gazteak Soraluze utziz, penintsularen luze-zabaltasun guztian zehar, lehendabizi armagin ofizioan arrakasta lortu eta, gero, Jesusen Lagundian sartzera eramango zuen bidaia hasi zuen. Ez zen beste inoiz bere jaioterrira itzuliko. Bere anaia aurkitu ondoren (etxera itzultzeaz konbentzituz) Madrilgo Maestranzan lan egiteko ateak zabaldu zitzaizkion, bertan hileroko 500 erreal-soldataz onartua izanez (armagin batenaren gainetik eta agian maisu bereiz batek haina ?). Aro honetan Maestranzak -XIX. mendean bost zeuden- eraikuntza- eta konponketa-jardunean aritzen ziren guneak ziren, guneotan muntaiak, gurdiak eta zerbitzurako tresnak konpontzeari ekinez; bere jatorria Errege Katolikoen garaikoa da, baina 1867an izaera hori galdu zuten, biltegirako gune eta Parke izatera bihurtuz. Egia esan, Penintsulan euskal industria aurrendari izan zen armagintza jardunerako olak baino arma-biltegiak ziren. Bertan izan zen, erregearen gudarosteko armak prestatzen zituen bitartean Gorostak bere bururakizunak benetan garatu zitueneko tokia.\nMadrilen, gauza ez ziren armak (zaharrak izanagatik) erabilera handiko izatera bihurtuko zituen aplikazio bi asmatuko ditu: lehenengoz eta behin, erretserba-armamentu bezala erabilera asko izan zuten antzinako sistemadun karabinak perkusio-karabina izatera itzuliko zituen giltza bat asmatu zuen; gainera, iskiluaren muturrean baioneta gisa matxete bat ipintzea ahalbidetzen zuen giltza bat egin zuen, horretara suzko arma luze zaharrei erabilera bikoitza eransten zielarik. Izatez, Mauser armamendurako baioneta-aiztoa -XIX. mendearen azkenean Toledon eginez hasi zena- Gorostaren asmakizunean oinarritzen da; eta honek, beste inork baino arinago agian, baionetari eman ziezaiokeen ordura arteko erabilera bakarra era bikoitzean erabili zitekeenaren irudikapena du. 1862ko abuztuan, bere amarengandik bizi guztian zehar gordeta izan zuen albiste bat eman zion -bere umetatiko asmoa zena- : Jesusen Lagundian sartzeko baimena eman ziona esatera zetorrena.\nLagundiak onartu eta Santa Mariako Portura nobiziatua egitera bildu zutenean, Gorosta erizain bikaina izatera iritsi zen. Ordutik aurrera berari egokitu zitzaion misiotik nekez aldendu zen: behartsuen zaintza, karitatez eta apaltasunez. XIX. Espainiako historia politiko zorigaiztokoa ere lagungarri izan zuen. Giza-karitatera erabat emanik, jesulagun bezala, hemeretzigarreneko iraultzek sortarazitako aurkako egoera eta hil zorian zeudenez arduratuz, jarrera moral eta gizatiar sakonez jardun zuen (aipagarria da, adibidez, Cadizen Serrano Jeneralaren iraultzan izan zuen jokabidea). Ramiro Larrañagak 1972an argitaratutako biografiak Gorostak bere bizitza guztian zehar aldeztu zituen baloreen muina azaltzen du. Egokia da, Gorostaren giza-dimentsioa balioesteko besterik ez bada bere azken paragrafoa aipatzea:\nGorosta birika-minak gaixotuta hil zen, 1889ko abuztuaren 20an, San Jeronimo murtziar-egoitzan. Guadalupeko auzoan lurperatua izan zen.\nGregorio de Múgica, Monografía de la villa de Eibar (Irún, 1910; Zarauz, 1956), 3. Idazpurua.


Askotariko ekintzekin martxan dira udalekuak - Elgeta - Goiena.eus\nAskotariko ekintzekin martxan dira udalekuak\nLarraitz Zeberio Lekuona 2009-07-08 17:54\nMireia Berriozabal, Maialen Elortza eta Nagore Ojanguren dira hiru begiraleak, eta Xabier Gabiña kultura teknikariaren laguntza izango dute.\nElgetako udaleku irekiak martxan dira. Astelehenean, hilaren 6an, zabaldu dituzte ateak Torrealdeako ludoteka berrian eta hiru astez askotariko ekimenak egingo dituzte.\nMartitzenean, Sanfermin eguna, txuri eta gorriz jantzi ziren umeak. Egunkaria eskuan zutela irten ziren kalera eta entzierroa egin zuten. "Zezenak ipurdian jo nau", zioen batek begiak handi- handi eginda.\nAurten, 2-16 urte bitarteko 40 bat umek eman dute izena udalekuoetan eta hiru begiralek dihardute ekintzak dinamizatzen; Mireia Berriozabal, Maialen Elortza eta Nagore Ojanguren, hain zuzen ere. Elgetarrak dira hirurak eta umeek ondo ezagutzen dituzte. Berriozabal neguko ludotekako begiralea izan da, eta Elortza eta Ojanguren gaztelekuko ekintzak dinamizatu dituzte orain gutxira arte.\nBi berrikuntza nagusi daude udalekuotan. Bata egoitza, izan ere, Torrealdeako ludoteka berritik abiatzen dira ekintza guztiak. "Lokala oso ondo dago", adierazi du Mireia Berriozabalek. "Altzariak ipintzeke daude, baina instalazio polita da".\nBigarren berrikuntza udalekuen antolaketa da. Orain arte talde bakarra osatzen zuten ume guztiek. Aurten, bi dira; txikiak eta nagusiak. Lehenengo taldean 3-5 urte bitarteko umeak sartzen dira eta bi begirale dituzte. Bost urtetik gorakoek beste talde bat osatzen dute. "Adinera egokitutako ekintzak egiteko aukera emango digu honek", adierazi zuen udalekuen aurkezpen bileran Rebeka Ubera zinegotziak. Udal ordezkariak gaineratu zuen gehienbat kanpoko ekintzak egiteko baliatuko zutela denbora udalekuotan. Hala, martitzenean esaterako, txikiek txintxaunetan jolastu diren bitartean nagusiek bizikleta irteera egin dute.


Las Viñas ikastetxeko lehen hezkuntzako taldea Euskararen Etxean bisitan | Azkue Fundazioaren Egunkaria\nLas Viñas ikastetxeko lehen hezkuntzako taldea Euskararen Etxean bisitan\nAste honetan lehen hezkuntzako zenbait talde etorri dira Euskararen Etxera interpretazio zentroa bisitatzen. Astelehenean Etxebarriko Kukullaga ikastetxeko bi talde etorri ziren eta gaurkoan Santurtziko Las Viñas ikastetxeko beste talde bat etorri zaigu ere. Lehen Hezkuntzako 5. mailako ikasleak ziren oraingoan ere.\nHemen taldeko argazkia:\nSanturtziko Las Viñas ikastetxeko taldea Euskararen Etxean\nAskotan galdetu izan diguzue ea bisitan etor zaitezketen maila hauetako taldeekin eta animatzeko erantzuten dugu beti. Behin baino gehiagotan errepikatu izan dugun bezala, bisitako edukiak publiko nagusiarentzat sortuta eta egituratuta daude. Baina ikastetxeetako bisitak beti gida batekin egiten dira eta honek azalpenak moldatzen ditu ikasleen ezagutza mailara. Horrela esperientzia atsegingarri eta didaktikoa izatea bermatzen dugu.\nLehen hezkuntzako taldeak bideoarekin hasten dute bisita ere: hainbeste atsegin izan duzuen euskararen misterioari buruzko bideo dokumentala. Ondoren, pantailetara pasatzen dira eta gidarekin batera edukiak azaltzen dira, bisita elkarreragilea izanik eta beti ikasleen parte hartzea eskatuz.\nEta orain martxan daukagun tailerra teknologikoa komiki digitalekoa bada ere, honetan lantzen diren gaiak ez dira lehen hezkuntzako ikasleentzat gehienetan. Kasu bakoitzean, hala ere, taldearen arduradunarekin adosten dugu etorri baino lehen. Las Viñas ikastetxeko irakasleak animatu egin ziren eta jorratu zuten gaia euskara interneten izan zen.\nKomiki digitalen tailerra garatu ezin denerako, beste aukera eta baliabide ugari ditugu tailerra egiteko: beti euskararen inguruko edukiak eta mundu digitala lotzen dituzten jarduerak.\nBeraz, animatu talde gazteekin etortzen ere!\nEtxebarriko Kukullaga ikastetxeko taldeak Euskararen Etxean\nBegoñazpi Ikastolako neska-mutilak Euskararen Etxean bisitan


Bi munduren arteko talka umoretsua | Kultura | Berria\nTxalo konpainiak 'Rita' antzezlana emango du gaur Tolosan. Willy Russellen testua moldatu, eta egungo testuingurura gerturatu dute\nJoseba Apaolazak eta Aitziber Garmendiak jokatzen dituzte Frank eta Rita pertsonaia protagonisten rolak antzezlanean. DAVID VICENTE / TXALO KONPAINIA Tamaina handiagoan ikusi\nUnibertsitateko literatura irakaslea da Frank, jada erretiroari begira dagoena. Rita, berriz, ile apaintzaile gaztea da, kultur munduaz askorik ez dakiena. Oraingoz. Gogoa piztuko baitzaio ikasteko, eta, hala, Frankengana joko baitu Ritak. Bi munduren arteko talkaren agertoki bihurtuko da irakaslearen bulegoa. «Eta hor sortzen den txispatik eta kontrastetik umorea ere sortzen dugu tarteka», azaldu du Joseba Apaolazak. Franken rola jokatzen du aktoreak Txalo antzerki konpainiaren Rita antzezlanean, eta Aitziber Garmendiak, berriz, ikaslearena. Begoña Bilbaok zuzendu du obra, eta, Aretxabaletan eta Lezon (Gipuzkoa) erakutsi ondotik, gaur Tolosan (Gipuzkoa) taularatuko dute, Leidorren, 20:30ean; igandean, berriz, Hondarribian (Gipuzkoa). Herriz herri ibiliko dira hortik aurrera; hogeitik gora emanaldi lotuak dituzte dagoeneko.\nGorpuzten duen pertsonaiaren izaeraz hainbat zertzelada eman ditu Apaolazak. «Unibertsitatean urte asko daramatza, eta erretiroari begira dago jada. Ez du askorik sinesten gaur egungo irakaskuntza molde berrietan». Poesiaren munduan ibili zen bere garaian, eta argitaratu zuen lanen bat. Alkoholaren menpe bizi da egun. «Nolabait, indarra galduz joan den pertsona bat da, neurri batean, alkoholaren eraginez... Bera konturatzen ez den zulo batean sartuta dagoela uste dut. Hori da pertsonaia honen abiapuntua, beste terremoto hori gerturatzen zaion arte». Rita da beste lurrikara hori, Garmendiak antzezten duen pertsonaia. «Oso pertsona bitala da, borrokalaria, emakumeen eskubideen aldekoa... Pertsona ausarta ere bada, bere bizimoduarekin erabat hautsi nahi duena eta kulturaren munduan murgildu nahi duena». Frankengana joko du orduan.\nKomedia erromantiko gisa definitu daiteke obra, Apaolazaren ustez. Kulturaren inguruko eztabaidak ere tartekatzen dituela nabarmendu du. «Umore asko du, baina badu diskurtso bat ere, ez da txiste bat bestearen atzetik. Bi mundu oso ezberdinek talka egiten dute, eta uste dut hortik sortzen den dialektika interesgarria dela». Komedia da, beraz, baina ez komedia hutsa; badu garratzetik ere. Eta elkarren arteko harremanaren ondorioz, bilakaera bat izango dute bi pertsonaiek. «Ritak unibertsitateko mundua ezagutuko du, lagun berriak egingo ditu, eta pixka bat aldendu egingo da Frankengandik; horrek zeloak eta hor dauden beste emozio batzuk sortzen ditu». Ritak probetxuzko bide bat egiten du, aktorearen hitzetan; Frank, berriz, «zulo batean murgilduta» dagoela eta alkoholarekiko adikzioa zama bilakatu zaiola jabetzen da, eta bere bilakaeran eragina izango du horrek.\nWilly Russellek duela lau hamarkada idatzitako Educating Rita antzezlanaren testua egokitu egin dute Txalo konpainiakoek. Apaolaza: «Testua hartu genuenean, konturatu ginen nahiko zaharkitua zegoela. Azken finean, badira 40 urte argitaratu zela eta gauzak, nola ez, asko aldatu dira. Hori gutxi balitz bezala, jatorrizkoan erabiltzen ziren erreferentzia literarioak guretzat ezezagunak ziren. Beraz, egokitzapen lan dezente egin behar izan dugu. Batetik, laburtu egin dugu, gure ustez oso luze zegoelako. Eta, bestetik, gerturatu egin dugu hemengo errealitatera, agertzen ziren erreferentzia literarioak ezagunak eginez». Talde lanean landu dute testua, aktoreak azaldu duenez. «Denok egin behar izan dugu geure ekarpena testua eraberritzeko». Emaitzarekin «harro eta kontentu» geratu direla gaineratu du.\nGarmendiak bere aldetik egin behar izan dituen moldaketak ere nabarmendu ditu aktoreak. Izan ere, Rita bere hizkera aldatuz doa bere bilakaeran. «Iristen denean, erdarakada dezente erabiltzen ditu, bere hizkera ere halakoa da... eta, halako batean, beste batzuen eraginagatik, aldatu egiten du, eta zuzenago hitz egiten hasten da, bere euskara txukundu nahian». Bi aktoreak Uda gau bateko ametsa antzezlanean aritu ziren 2016an, baina orain arte ez zuten sekula «aurrez aurre» elkarrekin lanik egin. Gustura aritu da Apaolaza Garmendiarekin, eta haren gaitasuna goraipatu du.\nApaolazari berari ez zaio bereziki kosta izan bere pertsonaiaren larruan sartzea. Baina bere zailtasunak dituen rol bat dela ere aitortu du. «Alkoholarekiko adikzioa da pertsonaia honen ezaugarri bereizgarrietako bat, eta hori erakutsi behar da, baina tamainan». Bi pertsonaia besterik ez duen obra bat dela ere nabarmendu du. «Ez da ahaztu behar ia ordu eta erdi hor gaudela, bata besteari gauzak esanez, bestearen eskutik; elkar osatze handia eskatzen du horrek, eta exijentea da oso».\nFranken bulegoan izango dira bien arteko elkarrizketak, «erabat errealista» den eszenografia batean. «Oso vintage-a da Franken bulegoa; hor ditu garai bateko kasete bat, idazmakina bat, telefono zahar bat, liburuz jositako apalak, tartean alkohol botilak ezkutaturik... joan den mendekoa da dena. Eszenografia polita da, eta jokoa ematen du».


Ikastaro luzea - Ecole de surf Uhaina - Anglet\nKurtsoak eta formulak\n- Tel : 06 60 78 93 49 -\n290 € / ikasle\n10 eguneko ikastaroa maila guztientzat\nIkastaro hau hasi berri, trebatu eta hobetu nahi dutenentzat egokia da. Sekulako erregulartasuna eskaintzen du eta hobetzeko aukera onena da. 10 egunez, egunean ordu eta erdiz aitzinamendu nabarmenak eginen dituzu. Gainera, beste ikaskideekin partekatuko dituzu giro goxoan.\nIkastaroaren xehetasunak :\n. Denentzako, hasi berriak, trebatuak eta hobetu nahi dutenentzat,\n. 10 eguneko ikastaroa,\n. ordu eta erdiko kurtso kolektiboa egunean.\nNolakoak dira Uhaina surf kurtsoak ?\nSurf kurtsoak lehentasunez marea beheran egiten ditugu. Eta mareak egunero gutxi gora behera ordu erdiz mugitzen direnez, kurtsoen orduak arabera mugi daitezke.\nIrakasle bakoitzeko gehienez 8 ikasle (Frantses Surf Federazioaren araudia). Irakaslea kurtso denbora osoan uretan dago, ikasleak laguntzeko, zuzentzeko eta aholkuak emateko.\nKurtsoa hasi aitzin, harrera Kortsarioen hondartzan dugun etxolan egiten dugu. Ikasle bakoitzak kutxatila bat izanen du bere pusken uzteko. Irakasleak bakoitzari dagokion neoprenoa emanen dio, gorpuzkera eta urtaroaren arabera. Ikasleak aldatu direnean irakasleak bakoitzari bere taula erakustsiko dio. Ondotik, irakasleak taldea eramanen du kurtsoa eginen duten lekuraino.\nEguraldia eta itsasoa: eguraldiaren arabera eta bereziki itsasoa azkarra denean, kurtsoa Hendaian egin behar dugu. Kasu horretan, surf eskolako minibus batekin joaten gara.\nKurtsoaren antolaketa :\n1) Behaketa praktikoa: irakasleak itsasoaren egoera aztertzen du ikasleekin: marea, uhainen izaera eta neurria, haizearen eta sagailoaren norabidea, korronteak. Lehenik zehar-korronterik dagoen begiratzen du eta gomendioak ematen dizkie ikasleei, bereziki lehorrean zedarriak hauta ditzaten uretara joan baino lehen.\n2) Beroketa: urtaroa eta baldintzen arabera beroketa ariketak arinagoak edo luzeagoak izanen dira.\n3) Ariketaren aurkezpena eta lehorrean praktikatzea: irakasleak hamar bat minutuko azalpen teorikoa ematen du hondarrean, eta ikasleek surferako oinarrizko teknikak errepikatu behar dituzte (zutitzea, postura atxikitzea, arraun egitea, eta abar).\n4) Uretan praktikatzea: ikaslearen, taldearen mailaren arabera eta itsasoaren egoeraren arabera, bazterreko hagunak (uhain xuriak) hartuko dituzte, edo urrunago arraun egin uhainak hartzera (uhain urdinak).\nFORMULAK & TARIFAK\nIkastaroak eta egonaldiak\nUHAINA surf eskola\n64600 – ANGELU (Lapurdi)\nTel : 06 60 78 93 49\nMezu bat idazteko, formularioa erabil ezazu otoi >>


Erdara nola sartu zen Ubiden - Ahotsak.eus\nErdara nola sartu zen Ubiden Eskolan neskek maistrarekin eta mutilek maisuarekin ikasten zuten. Urtegia eraikitzera etorritako langileekin sartu zen erdara Ubiden. Alemaniarrak ere etorri ziren lanera.\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan UBI-005-003 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nEskolan neskek maistrarekin eta mutilek maisuarekin ikasten zuten. Urtegia eraikitzera etorritako langileekin sartu zen erdara Ubiden. Alemaniarrak ere etorri ziren lanera.\n- Ta zuek umetan hemen eukiko zenduen eskolie.\n- Eskolie, bakotxien egoten zien neskena alderdi baten, ta bestiena beste alderdi baten. Ta maixue ta maixtrie egote zien ta pillo bat e! Nik ez dakit ba egongo gintzezan berrogei edo hogeita hamar-berrogei edo bakotxien egongo gintzezan. Ta nire semiek eta esate aurien, gero obrak etorri zien hona, ta orduko denboran egoten ziela ba berrogeita hamar ta zera, hemen e mutillen eskolan ta bestien be beste horrenbeste. Ta gero hau e euskaldune herri haundixe izen da, baia etorri zien obratakuek, ta orduntxe erderaztu plantau zan hau herrixe. Obrakuek hemen e bizite zien kamaran, behien, hor edozein lekutan biziten zien, ta, hemen be bizi zien e, hementxe, hau hemetik alderdixe ez hor beste alderdixen e bizi zien batzuk eta, ba gero hemen goixen beste batzuk eta, gorau beste batzuk eta, danetan biziten zien jentie, edozein lekuten. Errementaixek ta be egote zien, ta hantxe be biziten zien ta ba jente pobrie, ta hil be asko ite zien hor biherretik honantza ta hor tunelien, hil be asko.\n- Ta ordun kanpotik etorten zan jentie biherrien?\n- Ordun etorri zien horrek andaluzek eta galleguek eta etorri zien. Alemanak be bai batzuk. “Campo de concentr…” zelan esaten da?\n- “Concentracion”etik ekarrite. Alemanak be egon zien, bai.\n- Ta gero ia bertan geratu zien?\n- Ba batzuk bai, horrek alemanak be bai batzuk hemen e, hemeko neskakaz ezkondute. Ta beste kanpoko batzukaz be ezkondu zien jentie, bai, bai.\n- Ta hori ze izen zan, gerra aurretik edo gerra sasoien o…\n- Oin, hero hori! Hori gerraostien izin da, nik e, gerra aurreko konturik ez dakit! Gerra ostekue, ba hori izingo zan e, ba oin hirurogei urte, hirurogei-hirurotabost urte be bai, hirurotabost urte bebai.\n- Zu neskatilatxue\n- Ni neskatue nazela hasi zien etorten bai.\nEuskara gutxietsita zegoen\nLoiola irratia eta landutako saioak


ELIKA Seguridad Alimentaria | 2018an Europako zoonosiari buruzko One Health txostena - ELIKA Seguridad Alimentaria\nGenomaren Sekuentziazio Osoa arrisku mikrobiologikoak ebaluatzeko\n2018an Europako zoonosiari buruzko One Health txostena\nBidaltze data 16 abendua, 2019\nTxosten honek EFSAk nahitaez aitortu beharreko zortzi zoonosi kasuei buruz jakinarazitako datuak biltzen ditu, baita hain arruntak ez diren baina jarraipena egin behar zaien beste gaixotasun batzuei buruz ere (adib.: Mendebaldeko Niloko birusa).\n2018an, gizakietan gehien izandako bi zoonosiak gaixotasun gastrointestinalak izan ziren: campylobakteriosia (246.571 kasu) eta salmonellosia (91.857).\n2013ra arte, gizakietan baieztatutako campylobakteriosiaren kasuen kopurua handitu egin zen, salmonellosienak jaitsi egin ziren bitartean; nolanahi ere, 2014-2018 aldian, bi gaixotasunen kopurua egonkortu egin da.\nEz da aldaketarik izan Salmonella enteritidis bakteriak eragindako giza salmonellosien kasuen kopuruan, eta EBn elikagaiek eragiten dituzte bost intoxikazio kasuetatik bat.\n2018an, 16 estatu kidek etxeko hegaztietan Salmonella murrizteko helburu guztiak bete zituzten; hamaikak, aldiz, ezin izan zituzten ezarritako helburuetako bat edo gehiago bete.\nSalmonella mota batzuen prebalentzia egonkortu egin da azken urteetan oilo ugaltzaileetan, oilo erruleetan eta gizentzeko oilo eta indioilarretan, baina ez da hori gertatu indioilar ugaltzaileetan, prebalentziak gorabeherak izan baititu.\nSalmonellaren prebalentzia kontrol-programa nazionaletan aztertutako txerri-kanaletan eta etxeko hegaztietan handiagoa izan zen elikagai-enpresek eurek eginiko autokontroleko analitiketan aurkitutakoak baino.\nAlde horien arrazoiak ikertu egin beharko dira; izan ere, kontrol-programa nazionalak ondo ezartzea funtsezkoa da Salmonellaren prebalentzia murrizteko.\nGehien hauteman den hirugarren zoonosia Escherichia coli STEC-k eragindakoa izan zen. Bakteria horrek eragindako infekzioak kutsatutako haragia eta iturrietako/putzuetako ura kontsumitzearekin lotu ohi dira.\nEBn, STEC bakteriak gizakietan eragindako kasuen kopurua 2014an 5.901 kasu baieztatu izatetik, 2018an 8.161 izatera iritsi da.\nYersiniak eragindako infekzioak gutxi egindako haragia kontsumitzearekin lotuta egon daiteke. Hain zuzen, horixe izan zen gizakietan gehien hauteman dem laugarren zoonosia.\nListeriak eragindako infekzioen kasu baieztatuen kopuruak handitzen jarraitu zuen 2018an. “Kontsumitzeko prest dauden elikagaiak” dira sarrien erlazionatzen direnak zoonosi horrekin, nahiz eta aurten eginiko analitiketan, bakteriaren mailak muga seguruen barruan izan diren arren kasu gehienetan.\nMendebaldeko Niloko birusa\nMendebaldeko Niloko birusaren eraginezko infekzioak asko handitu zirela jakinarazi zen (1.605 kasu) 2018an, 2017ko datuaren aldean (212 kasu). Gaixotasun hori udan eta udazkenean agertu ohi da nagusiki, eta birusa eltxoen hozkaden bidez transmititu ohi da.\nZerikusia duten elikagaiak\nArrautzetako eta haren eratorrietako salmonellak izaten jarraitzen du EBko kontsumitzaileentzako elikadura-intoxikazioen arriskuetako ohikoenetako bat.\n2018an, arrautzek transmititutako 121 salmonellosi agerraldi erregistratu ziren, 1.801 kaltetu izan zituzten, 341 kontsumitzaile ospitaleratu eta bi hildako.\nOsagai asko dituzten platerak ere, hala nola arroz-platerak eta currya, elikagaiek transmititutako zoonosien iturri garrantzitsua dira.\nNabarmentzeko moduko beste iturri bat dira barazkiak eta zukuak (Listeria monocytogenes), esnea eta esnekiak (Campylobacter eta STEC) eta itsaskiak (Norovirus).\nElikagaien Arriskuen Ebaluazioari buruzko prestakuntzaren deialdia


La Fuente de San Esteban-Barca d'Alva burdinbidea - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLa Fuente de San Esteban-Barca d'Alva burdinbidea\nla Fuente de San Esteban — Barca d'Alva\nNazioarteko zubia, Ageda ibaiaren gainean\n0,000 la Fuente de San Esteban–Boadilla\n61,021 la Fregenada\n78,155 Barca d'Alva\nLa Fuente de San Esteban — Barca d'Alva burdinbidea Iberiar Penintsulako burdinbide bat da, la Fuente de San Esteban–Boadilla eta Barca d'Alva geltokiak lotzen ditu.\nBurdinbidea 1887ko abenduaren 9an inauguratu zen la Fuente de San Esteban–Boadilla eta Barca d'Alva geltokien artean.\nGaur egun, burdinbidea desagertuta da.\n1883ko uztailaren 23an, Portoko Merkataritza Elkartearen eta, batez ere, Portugalgo bankuen bitartez, Portugalgo Gobernuak, lege dekretu bidez, Dueroko burdinbidea Barca d'Alva herrixkan dagoen Espainiako eta Portugalgo mugarantz luzatzea onartu zuen.\n1881eko ekainaren 28an, Porto hiriko banketxe nagusiek osatutako Sindikatu portugaldarra sortu zen. Honek Salamancatik la Fuente de San Estebanera burdinbidea eraikiko zuen Espainiako lurretan eta hortik Portugalgo mugaraino, la Fregeneda-Barca d'Alva eta Fuentes de Oñoro-Vilar Formoso arteko adarrekin.\nPlanak asko aurreratu eta atzeratu ondoren, batez ere Ageda ibaiaren gaineko nazioarteko zubiaren kokapenari dagokionez, lanak 1883an hasi ziren. Barca d'Alva eta la Fregeneda arteko zatia izan zen eraikitzeko zailtasun handienak izan zituena, bihurgune oso itxi batzuk eta % 21eko igoera zuten arrapalak baitzeuden. Orografia korapilatsuaren ondorioz, 12 zubi metaliko eraiki behar izan ziren eta 20 tunel otoitz egin.\n1887ko uztailaren 25ean la Fuente de San Esteban eta Lumbrales arteko zatia ireki zen eta, hilabete batzuk geroago, Lumbrales eta la Fregeneda artekoa, 1887ko abenduaren 8an amaitu zena. Burdinbide osoa, 1887ko abenduaren 9an erabat inauguratua geratzen da, portugaldar Dueroko burdinbidea amaitzen den zatiarekin batera, Coa eta Barca d'Alva geltokien artean, baita la Fregeneda-Barca d'Alva nazioarteko zati garestia ere, non, hurrenez hurren, Espainiako eta Portugalgo aduana kokatu ziren. Gertaera nagusia Ageda ibaiko Nazioarteko Zubiari buruzko zeremonia bat da.\n1899ko urriaren 2an, las Almasko zubiaren gainean errailetik ateratzeak azpiegitura hori kaltetu zuen, eta, beraz, konponketa-lanak egin behar izan ziren, 1900eko martxoaren 25ean amaitu zirenak. Tarte horretan, trenak abiadura muga handiekin ibiltzen ziren, zubian sartu aurretik gelditzeraino, bidaiariak jaitsi eta trenari oinez lagundu ahal izateko.\n1950eko hamarkadan, José da Guerra Maio kazetariak nazioarteko burdinbidea itxiko zuela iragarri zuen, batez ere Barca d'Alva eta Hinojosa de Duero arteko zenbait zubi metalikoren egoeragatik, berritu egin behar zirelako, RENFEk ordaintzeko prest egon ez zitekeena. Beraz, Portugalgo trenbide bat eraikitzea proposatu zuen Coa ibaiaren haranean zehar Vilar Formosoraino, honela Duero eta Beira Garaia burdinbideak lotuz. Hala eta guztiz ere, nazioarteko zerbitzuak mantentzea defendatzen jarraitu zuen Barca d'Alvaren bidez, hauek jarraitzen baitzuten atzerriko turistak Duero haranera eta Trás-os-Montesera iristeko modurik azkarrena izaten.\n1979an, nazioarteko burdinbidea bat izan arren, Espainiako Trenbideen Sare Nazionalak bigarren mailako garrantzikotzat jo zuen, jada ixteko asmoa baitzuen. Urte horretan, burdinbidea erabiltzen zuten zerbitzu bakarrak Barca d'Alva eta la Fuente de San Esteban arteko tokiko trenak ziren, diesel lokomotorek ematen zituztenak.\n1984ko irailean, Espainiako Gobernuak la Fregenedako aduana eta la Fuente de San Esteban geltokiaren arteko burdinbidea ixtea erabaki zuen, 1985eko urtarrilaren 1etik aurrera, errentagarritasun falta argudiatuz. Horrek esan nahi du, halaber, la Fregeneda eta Barca d'Alva arteko nazioarteko tartea itxi egingo dela. 1988an, Portugalgo Gobernuak Barca d'Alva eta Pocinho geltokien arteko zatia ere itxi zuen, trenbideak Espainia aldean jarraipenik izan gabe ustiatzea bideraezina zela argudiatuz. Horrela, Dueroko burdinbidea portugaldarrak gaur egun Ermesinde eta Pocinho geltokien artean bakarrik ematen du zerbitzua.


Txernobil Elkartearen eskutik, hamar ume etorri dira Debagoienean uda pasatzera - Debagoiena - Goiena.eus\nTxernobil Elkartearen eskutik, hamar ume etorri dira Debagoienean uda pasatzera\nLeire Kortabarria 2016-07-01 15:38\nSuinagatarrak, Ukrainatik etorritako Sabrinarekin (8 urte).\nAurten, Txernobil inguruko 10 ume etorri dira Debagoienera (222 Euskadi osora) Txernobil Elkartearen eskutik. Herriz herri, honela daude banatuta: hiru ume Bergaran, bina Oñatin, Aretxabaletan eta Eskoriatzan eta bat Arrasaten.\nEkainaren 24an ailegatu ziren eta abuztuaren 28ra arte izango dira Debagoienean. 7 urtetik 18 urte dituzten arte parte har dezakete hango umeek programa horretan, eta, ahal dela, beti familia berberarekin egoten dira. Elkartea neska-mutikoekin egoten da eta baita hemengo familiekin ere, bakoitzari ondoen dagokion umea eta familia elkartzeko.\nGero eta osasuntsuago\nUrteak dituen etorrera programa horrek helburu nagusi bat du: osasuna. Hain zuzen, ume horiek bizi diren zonaldean Txernobilgo zentral nuklearraren ezbeharrak eragindako kutsadura handia dago oraindik, eta OMEk gomendatzen du ume horiek urtero gutxienez 40 egun jarraian eman ditzatela handik kanpo.\nYon Suinagaren familiak bigarren urtez hartzen du parte programa horretan. 8 urteko Sabrina izeneko neskatoa bizi da eurekin –Yon eta Josune bikotea eta Maitane eta Alazne alabak– Bergaran ekainaren 24a ezkero. Yonek honako hau dio: "Oso esperientzia positiboa izan genuen iaz, eta aurten errepikatzea erabaki genuen. Umeek oso ondo pasatzen dute, eta familiondako oso pozgarria da, oporrak bukatu ordurako, umeok osasuntsuago daudela ikustea". Izan ere, bere esanetan, "etortzen direnean, agerikoa da ahul samar daudela". Parte hartzen duten familiei gomendatzen diete –nahiz eta derrigorrezkoa ez den– umeak medikura eroatea. Suinaga familiak horixe egin du, eta Sabrinak aparteko osasun arazorik ez zuela egiaztatu zuten. Horrez gain, "hortz eta haginetako zainketa aldetik hutsuneak izaten dituzte eta komeni izaten da dentistarengana ere eramatea haurra".


January 2018 - Noismart\nII – HEZKUNTZA ETA NOISENSE AURRERATUA: ERABILERAK\nPost honetan NOISENSE AURRERATUA nola eta zertarako erabili daitekeen azaldu nahi dizuegu. I - HEZKUNTZA ETA OINARRIZKO NOISENSE-A: ERABILERAK blog sarreran irakurritakoaz aparte honako aukerak ematen dizkigu. Noisense Aurreratuaren komunikazio softwarea patentatua dago. Berezitasun garrantzitsuena datuak era jarraian jasotzen dituela da. Datuak NOISENSE Aplikazioaren bidez kudeatu daitezke, ordenadore, tablet edo...


Ezkerrean, Danimarkako Harald erregearen bataioa, 960. urtean.\nDanimarka, 958. Gorm Zaharra erregea hil zen, eta haren seme Harald Gormsonn izendatu zuten oinordeko. Aita hil eta koroa semeak hartzen zuen lehen aldia zen Eskandinavian, erresuma bikingoetan, boterea eskuratzeko, klanetako buruzagi boteretsuenak elkarren aurka borrokatzeko ohitura baitzegoen.\nHaralden boterea haziz eta hedatuz joan zen, eta 970. urtean Norvegiako errege bihurtu zen. Haren botere eta ondasun grina ez zen Eskandinaviara mugatu, eta gure lurretara ere hurbildu zen; 978an Kantauri itsasoko kostaldera iritsi zen, Iberiar penintsularen iparraldean hainbat sarraldi egiteko asmoz.\nGainera, eskandinaviarrak kristautasunera konbertitzeko giltza izan zen Gormen semea. 960. urtean, germaniarrek bidalitako apaiz baten bisita jaso zuen Haraldek. Bikingoen bederatzi jainkoak existitzen ez zirela eta zeruan jainko bakarra, jainko kristaua, zegoela esan zion apaizak. Erregeak, orduan, froga garbi bat eskatu omen zion germaniar apaizari: burdin goria jarriko zion eskuetan eta bere jainko bakarrak babesten bazuen, apaizak esandakoa sinetsiko zuen. Kondairak dioenez, burdin goriak ez zuen apaiza erre. Orduan, erregeak bataiatzea eta erresuma guztia kristau bihurtzea erabaki zuen. Haren mendeko gehienek ez zieten berehalakoan beren sinesmen zaharrei uko egin, baina kristautasunaren hazia ereinda zegoen.\nHaraldek ez zuen eskandinaviarren ohiko itxura. Azal eta ile beltzaranekoa zen, eta, horregatik, herritarrek Blåtand esaten zioten (blå hitzak beltzaran esan nahi du, eta tand-ek, aldiz, gizon handia). Ingelesez, ordea, Bluetooth (hortz urdin) goitizena jarri zioten. Batzuek diote Blåtand hitzarekin duen antzekotasun fonetiko hutsagatik itzuli zutela izena. Baina beste teoria batek dio Haraldek eritroblastosi fetala izan zuelako eta eritasun horrek hortz-haginak urdintzen dituelako jarri ziotela ezizena.\nHarald 986. urte inguruan hil zen, Ingalaterra konkistatu zuen bere seme Svendek hala aginduta, ustez. Itxuraz, aitak abiatutako oinordekotza sistema gustuko zuen Svendek, baina ez zuen heriotza naturalaren zain egoteko pazientziarik.


Ibarrangeluko Udala - San Pedro Atxarreko Baseliza\nSan Pedro Atxarreko Baseliza\nXV. mendean, San Pedrorenganako debozioan eraikitako baseliza Atxarre mendiaren tontorrean kokatua dago 312 metrotako altueran. Urdaibaiko talaia deritzon toki honetatik Urdaibai Biosferako ikuspegi zoragarriez goza daiteke; estuarioaren, Mundakako errekaren bokalearen, Busturia, Sukarrieta, Mundaka eta Bermeo kostaldeko herrien, Laidako hondartzaren eta puntu honetatik Ereñozarrera arte iristen den artadi kantauriarraren perspektiba ezin hobeak eskaintzen ditu.\nAngeluzuzen formako nabe bakarraz osatua dago baseliza, lur egosiz egindako baldosadun zoladurarekin. Hegal batean arkupe bat dauka eta bertan bi leiho eta sarrerako atea kokatzen dira. Iparraldean bi gezi-leiho txiki dauzka.\nAntzina, San Gregorio egunean, prozesioan igotzen ziren ibarrangelutarrak baselizara eta mezan gatza bedeinkatzen zuten. Gatz hori Dantzalekun sakabanatzen zuten gero. Dantzaleku Atxarrerako igoeran kokatua dagoen zelai bat da eta bertan ilargi erdia marrazten duten hiru harri handi daude. Diotenez, akelarreak ospatzen ziren bertan aspaldi, horregatik, gatza sorginak uxatzeko helburuarekin sakabanatzen zen. Bestalde, gatz hori bedeinkatutako uretan disolbatu ondoren ortuetan ere sakabanatzen zen uzta oparoa eskatzeko.


Txertoa pertsona guztientzat: osasunerako eskubidearen alde - - Tolosaldeko ataria\nTxertoa pertsona guztientzat: osasunerako eskubidearen alde\nGarbiñe Biurrun Mancisidor 2021-01-08 07:58\nTxertaketa kanpainaren hasiera, Hondarribiako Casser Betharram egoitzan (Gipuzkoa). GORKA RUBIO / FOKU\nCOVID-19aren aurkako txerto eraginkor eta seguruen inguruan berriak ditugu. Horrek berehalako ondorioak izan ditu: burtsen igoera, euforia ekonomikoa, birusa garaitzeko baikortasun instituzionala eta herritarra zilegiak, eta, baita ere, hainbat Estaturen beren herritar gehienak immunizatzeko lasterketak.\nAzkenean, txertaketa kanpaina hasi da. Hobeto esanda: «Hemen» hasi da, Euskal Herrian, Espainian, Europan... lehen munduan, mundu aberatsean.\nBaina, zer gertatuko da munduko gainerako herrialdeetan, mundu pobrean?\nLehen aipatutako «lasterketa» horietan, Europar Batasuna eta beste hainbat herrialde oso ondo kokatuta daude gaude-: irailerako, txertoen dosien %51 munduko biztanleriaren %13 baino ez duten herrialdeentzat ziren gu barne, jakina-.\nMOEk Munduko Osasun Erakundeak- COVAX izeneko ekimena bultzatu du, diru publikoz, pribatuz eta filantropiaz hornitua. Ekimen honen bidez, birus honen aurkako txertoak eta tratamenduak munduko herrialde guztietan bidezko moduan eskura daitezela bermatu nahi da. Baina oraindik ez du benetan gauzatzeko inolako bermerik.\nBeste ekimen batzuk ere izan dira Munduko Merkataritza Erakundeari eskatzeko COVID-19ari buruzko patenteak eta jabetza intelektualeko mekanismoak bertan behera uzteko, pandemian zehar, txertaketa horren estaldura mundu osoan zabaldu arte eta herritar gehienen immunitatea lortu arte. Indiak eta Hegoafrikak horixe eskatu dute, baina orain arte ezezko erantzuna jaso dute. Ezetza eman dutenen artean, -sorpresa ala ez?- Estatu Batuak eta Europar Batasuna Espainiako Gobernua zentzu horretan kokaturik-. Eta beste Gobernuen jarrera ez dut ezagutzen Eusko Jaurlaritza, Nafarrokoa…-.\nHalere, azpimarratu behar da ekimen honek patenteak denbora baterako bertan behera uztekoak- 100 herrialderen babesa jaso duela. Itxaropenerako aurrekari nabarmena dago, HIESAren aurkako borrokan: herrialde txiroetan milioika pertsona hiltzen utzi ondoren, orain 20 urte, DOHAko Adierazpenean, oztopo horiek ezabatzea ahalbidetu zen, pertsona guztien osasun publikoa eta osasunerako eskubidea lehenetsiz interes komertzial eta ekonomikoen aurrean. Beste 20 urte itxaron beharko ditugu COVID-19aren kasuan?\nEta badaude, zorionez, beste ekimen asko «gizarte zibila»ren eta hainbat erakunderen aldetik.\n"Azkenean, txertaketa kanpaina hasi da. Hobeto esanda: 'Hemen' hasi da, Euskal Herrian, Espainian, Europan... lehen munduan"\nBenetako istorio eder batekin bukatuko dut: Jonas SALK, 1995ean hila, poliomielitisaren aurkako lehen txerto eraginkorra lortu zuen birologo estatubatuarra izan zen. Telebista batean elkarrizketatu zuten eta patenteari buruz galdetu zioten. SALKek erantzun zuen: «Ez dago patenterik. Ba al dago eguzkia patentatzerik?». Hausnar dezagun: patenta al daiteke pertsonen osasuna?\nBeraz, Europar Batasuneko Estatu bakoitzeko herritarroi dagokigu erreklamatzea, aipatutako ekimenetan egiten den bezala, osasunerako eskubidearen aldeko jarrera zentzuzkoa eta koherentea.


Gutuna: “PPren erasoen aurka: 48 orduko greba orokorra” | Tolosaldeko eta Leitzaldeko Hitza\nGutuna: “PPren erasoen aurka: 48 orduko greba orokorra”By Tolosaldeko eta Leitzaldeko Hitza on 2012/07/04 in Ekonomia Ibon Artola, Euskal Herria Sozialistaren izenean\n“Grezian, Irlandan eta Portugalen gertatu zen bezala, erreskatea ez da izan biztanleria salbatzeko, bankariak eta kapitalistak salbatzeko baizik. 100.000 milioi euroko dirutza banka espainiarra kapitalizatzeko, galerak onbideratzeko eta banka internazionalari itzuli beharreko zor erraldoia ordaintzea bermatzeko erabiliko da. Horregatik, Estatuak ez du sekula diru hori berreskuratuko eta garbi dago PPren gobernuak nondik aterako duen Europako Batasunari itzuli beharreko dirua. Erantzuna gero eta ezagunagoa dugu: orain arteko murrizketa sozialekin eta etorkizunean inposatu nahi izango dizkiguten neurri berriekin itzuli nahiko dute dirua. PP gobernu espainiarrera iritsi zenetik aplikatutako eraso guztiei berriak gehituko zaizkie: pentsioen herstura, murrizketa sozial berriak administrazio publikoan, murrizketak langabeziarako laguntzetan eta BEZaren igoera. NDFak publikoki egindako eskaera hauek bankarien, CEOE patronal espainiarraren eta Confebask euskal patronalaren oso gustukoak dira. Dena dela, eraso hauen ondoren gehiago etorriko dira, behin eta berriro. Langile klasearen eta gazteriaren errebolta sozial batekin bakarrik izango da posible erasoaldi hau geratzea.\nLangile klaseak eta gazteriak borroka plan eraginkorra behar dute\nKapitalisten erasoaldi basati eta historiko honi aurre egin behar diogu langile klasearen eta gazteriaren mobilizazio masibo eta eraginkorrarekin. Ez dago beste biderik. Azkeneko hamarkadetan langile klaseak ez du ezagutu horrenbesteko erasorik eta hain zuzen arrazoi honengatik da oinarrizkoa erasoaldiaren mailako borroka antolatzea burgesiaren aurka. Horregatik, arduradun sindikalek akats larria egin dute martxoaren 29ko greba orokor arrakastatsuari jarraipena ez ematen. Ez dira ari sektore ezberdinetako borrokak koordinatzen eta elkartzen. Kaleratzeei aurre egiteko ez dira ari fabrika ezberdinetako borrokak elkartzen. Borrokak elkartuko lituzkeen eta benetako errebolta sozial baten baldintzak jarriko lituzkeen borroka planik gabe ez da posible PPren gobernuaren, CEOE patronal espainiarraren eta Confebask euskal patronalaren eraso planak geratzea.\nHau guztiagatik, funtsezkoa da ezker abertzaleak, ELAk eta LABek, CCOO eta UGTrekin ekintza batasunean, 48 orduko greba orokorra antolatzea. Aldi berean, oinarrizkoa litzateke pauso hau denboran luzatuko litzatekeen borroka plan batekin (bere baitan mobilizazio eta greba orokor gehiago bilduko lituzkeena) eta kapitalismoaren aurkako alternatiba sozialistarekin lotzea. Modu honetan, posible izango litzateke PPren gobernuaren aurkako errebolta sozialean eraldatzea langileen eta gazteen artean dagoen haserrea eta ondoeza.\nAlternatiba sozialista behar dugu\nGizartea astinduko lukeen borroka plan edo egutegi horri sozialismoaren aldeko programa lotu behar zaio, kapitalismoarekin behin betirako amaitzeko helburuarekin. Helburu honetan beharrezkoa da sistema finantzarioaren eta bankuen egoeraren aurrean alternatiba sozialista defendatzea. Hasteko, sistema finantzario osoaren desjabetzea defendatu behar da, ez soilik ondoratuta dagoen zatiarena, PPk Bankia-rekin egin duen bezala. Desjabetze hau kalte-ordainik gabe egin beharko litzateke, akzionista txikien kasuan edo bestelako beharrezko kasuetan izan ezik. Honekin batera, boom inmobiliarioarekin espekulatuz eta zor publikoari esker aberastu zirenen ondasunak desjabetu behar dira. Bestetik, funtsekoa da bankaren desjabetzea beheko kontrolarekin egitea, hau da, langile klasearen kontrolpean, mota guztietako maniobrak, kapitalen ihesak eta ustelkeria saihesteko. Bukatzeko, bankaren desjabetzea industriaren eta multinazionalen desjabetzearekin osatu beharko litzateke. Horrela bakarrik izango litzateke posible jabego pribatuaren eta ekoizteko modu kapitalistaren kaosa saihestea. Erabat posible da gehiengoaren aldeko plan kontziente batekin antolatzea ekonomia.\nEkoizteko indar hauekin guztiekin, herritarren onerako zuzenduta, inbertsio publikoko planak martxan jarri ahalko lirateke hezkuntzan, osasunean, industrian eta nekazaritzan, eta noski, negozio txikiak dituztenen kontsumoa eta inbertsioa errazteko. Bankuen jabetzan dauden etxebizitza hutsak alokairu merkeekin erabili ahalko lirateke, eta horrela, kolpe batez, etxebizitzaren arazoa desagertuko litzateke. Zer arazo egongo litzateke, ekonomiaren funtzionamenduaren ikuspuntutik, neurri hauek praktikan jartzeko? Bat ere ez, bankarien eta kapitalisten irabazi multimilioidun lotsagarriak izan ezik.\nKapitalistek jokatzen duten paper parasitarioaren pertzepzioa ez da inoiz sozialki hain zabalduta egon. Programa sozialistak, krisi kapitalistaren aurkako irtenbide bakarra denak, inoiz ez du izan gaur adinako potentziala babes sozialean. Horregatik, ezker abertzaleko eta sindikatuetako agintariek programa hau defendatzen badute, babes handia lortuko lukete, eta ez langile klasearen artean bakarrik, baita krisi kapitalistak kolpatutako erdi mailako sektoreen artean ere.”\nJuan Mari Mujika atxiloketa dute, Barkoxen\nMujika askatzeko eskatuz elkarretaratzea egin dute\nAimar Agirresarobe txapelduna izan da, Bilboko triatloian\nTweetstream\tViewing item 1 to 5 (of 5 items) Unai Zubeldia Arruabarrena posted an update in the group Italiako Giroa 20 seconds ago\nEmakumezkoen Txapeldunen Ligan, Wolfsburgek irabazi dio finala Olympique Lyoni (1-0). Mullerrek sartu du gola, 73. minutuan, penaltiz. LOHIZUNE AMATRIA posted an update 10 hours, 59 minutes ago\nLOHIZUNE AMATRIA posted an update 11 hours ago\nErrodaia bukatuta, edizioari ekin genion, eta gaur, maiatzak 23, azkenean esan dezakegu, Irria Dario Haizeari dokumentala amaitu dugula. Estreinaldia ekainaren 13an, Errezilen. Paperekoa 2013-05-23\nGizarteaFesta giroa izango da, gaur eta bihar, Txaraman