Pitagorasen teorema kolokan? Bai zera! |\n« 18/04/1787: se presenta Méthode de Nomenclature Chimique\n355/113: la razón de Zu »\nHasteko Pitagorasen teoremak zer dioen aipatuko dugu. Triangelu batek angelu zuzen bat duenean, triangelu zuzena deritzogu. Horrelako triangelu batean alde luzeena hipotenusa da eta beste biak katetoak. Triangeluaren alde bakoitzarekin karratu bat eraikiz, hipotenusaren gaineko karratuaren azalera katetoen gaineko bien batura da. Ikurrak erabiliz eta a izanik hipotenusaren luzera eta b eta c katetoenak, hau betetzen da: a2 = b2 + c2.\n2. irudia: Triangelu batek angelu zuzen bat duenean, triangelu zuzena deritzogu. Horrelako triangelu batean alde luzeena hipotenusa da eta beste biak katetoak.\nPitagoras Egeoko Samos uhartean jaio zen K.a. VI. mendean eta Italiako Crotonan eskola filosofiko-erlijioso bat sortu zuen geroago. Haren jarraitzaileentzat ezaguna zen triangelu zuzenen propietate hori. Adituek diote lehenagotik ere ezaguna zela, babiloniarren artean esate baterako. Kontu zaharrak beraz…\nZergatik dakigu Pitagorasen teorema egiazkoa dela? Hurrengo irudiari begiratu eta berehala ikusten da. Eta beste modu asko daude frogatzeko.\n3. irudia: Karratu handiak berdinak dira eta kentzen ditugun lau triangelu berdeak ere bai. Beraz, eskuineko gorria ezkerreko urdinaren eta laranjaren batura da.\nHor triangelu baterako ikusi dugun frogak, ez digu beste baterako huts egingo? Matematikaren indarra da egia unibertsalak sortzeko gaitasuna. Berehala ulertzen da erabili dugun arrazoibideak beste edozein triangelu zuzenetarako ere balio duela. Ez dago bada hori kolokan jartzerik, ez orain ez gero.\n4. irudia: Pitagorasen teoremaren froga Bartzelonako garraio-billete batean. Matematikaren urtea (2000) ospatzeko atera zuten.\nHala ere, argi geratu behar da matematikaren objektuak abstraktuak direla. Matematikako “egiak” (teoremak) objektu ideal horiei buruzkoak dira beti. Teorema frogatuta dago arrazoibide logiko batek hipotesietatik ondorioetara eramaten bagaitu. Pitagorasen teorema planoko geometria euklidearreko hipotesietan kokatu behar da eta triangelu zuzenetarako balio du.\nEugene Wigner fisikariak artikulu ospetsu batean adierazten zuen moduan, harrigarria da abstrakzio hori zelan egokitzen den (dugun?) errealitatera eta zer-nolako ondorio praktikoak ateratzen ditugun hortik. Baina teorema matematikoen frogak ez daude mundu fisikoan. Itzul gaitezen bada Pitagorasen teoremara. Orduan, nik eraikitzen dudan triangelu batean ez bada Pitagorasen teoremak dioena gertatzen, zer? Bada, edo triangelua ez dago plano batean, edo ez du angelu zuzenik, edo neurriak txarto hartuta daude. Horiek jarri behar dira kolokan, eta ez teorema.\nPlanoko triangelu guztiek —eta ez zuzenek bakarrik—propietate hau dute: hiru angeluen batura 180o da. Diotenez, Carl Friedrich Gauss matematikari bikainak propietate horretan oinarritutako esperimentu bat egin zuen: triangelu handi bat eraiki, angeluen batura egin eta ikusi ea emaitza 180o zen. Triangelu handi hori egiteko hiru mendi tontor aukeratu zituen, bakoitzetik beste biak ikusteko moduko tontorrak, eta argi-izpiak bidalita osatu zuen triangelua. Erpin bakoitzean argi-izpien arteko angelua neurtu besterik ez zuen behar. Lortu zuen emaitza oso hurbil zegoen 180o-tik, hain hurbil non aldea neurketaren errore posibleen azpitik baitzegoen. Hala ere, neurketaren erroreak kontuan hartuta, argi geratuko bazitzaion batura ez zela 180o-koa, zer ondorio aterako zuen Gaussek? Triangelu baten angeluen batura 180o dela dioen teoremaren faltsutasuna? Ez, noski, argi baitago teorema hori ondo frogatuta dagoela planoko geometria euklidearrean. Ondorioa izango zen triangelua ez zegoela plano batean, edo bestela esanda, munduko geometria ez zela euklidearra .\nAspalditik dakigu geometria euklidearra ez dela geometria bakarra. Aurten 100 urte betetzen dituen erlatibitatearen teoria orokorra formulatzeko, Einsteinek geometria riemanniarra erabili behar izan zuen. Hor ez dira betetzen geometria euklidearraren propietateak, baina abiapuntuko hipotesiak desberdinak izanik, ondorioak ere desberdinak izan daitezke. Ez dago kontraesanik horretan.\nBego argi bada, DBHko lehen mailako liburuetan gure gazteek aurkitzen duten Pitagorasen teorema hori ez dagoela kolokan jartzerik, zorionez.\n Batzuek zalantzan jartzen dute Gaussen esperimentuaren helburua eta uste dute haren asmoa ez zela geometria euklidearraren egokitasuna aztertzea.\nJavier Duoandikoetxearen (Matematika Saila, ZTF-FCT) PITAGORASEN TEOREMA KOLOKAN? BAI ZERA! artikulua Zientzia Kaiera blogean argitaratu zen 2015eko abenduaren 15an.\n0 Responses to “Pitagorasen teorema kolokan? Bai zera!”


Nor gara - Bizi\nEtxebizitzak alokatzeko kudeaketaz arduratzen den agentzia bat gara. Etxebizitza bati errentagarritasuna atera nahi badiozu, gu gaituzu aukerarik onena! Etxearen kudeaketa osoaz arduratuko gara eta zu irabaziak lortzeaz.\nUrtez urte alokairuen eskaera handitzen dela ikusiz ideia hau otu zaigu. Gure kostaldeko alokairuak bete egiten dira eta honen ondorioz aukera berri hau sortu da non bisitariak eta etxebizitzen jabeek etekina ateratzen duten, bientzat onuragarria baita.\nIlusioa eta lana\nZerbitzu ezberdinak eskaintzen ditugu zuen interesen arabera. Gure helburua, jabeen ziurtasun eta lasaitasuna da, horregatik erabateko kudeaketa zerbitzua eskaintzen dugu non etxebizitza alokatzeko jarduera guztiaz gu arduratzen garen.\nProiektu hau sortzeko ilusio eta esfortzu handia jartzen dugu egunero, gure zerbitzuak guztiz profesionalak izateak lehentasuna baitu eta honekin gure bezeroen esperientzia ezin hobeagoa izatea lortzen dugulako. Gurekin harremanetan jartzera gonbidatzen zaituztegu bai telefono bidez, email bidez edo gure bulegora etor zaitezke non dituzun zalantza guztiak argitzeko prest gauden.\n© 2017. Eskubide guztiak erreserbatuta. Bizi Apartamentuak.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak gazteek alkoholaren aurrean duten espiritu kritikoa saritu du\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak gazteek…\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/39189/original/Iceberg2017.jpg" style="max-width:100%" alt="" />\nEnkarterriko DBHko ia 1.200 nerabek Iceberg Programaren hirugarren edizioan parte hartu dute. Alkohol-kontsumoaren aurrean gazteen prebentzioa eta prestakuntza sustatzeko programa bat da hori\nSariak emateko ekitaldiaren buru izan da Osasuneko sailburuordea, eta euskal erakundeek bilatzen eta bultzatzen duten kultur aldaketarantz aurrera jarraitzearen alde egin du ekitaldian\nEusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak Ezkerraldea-Enkarterri-Gurutzeta ESIrekin eta Enkarterriko udalerrien mankomunitatearekin batera saritu ditu gaur III. Iceberg programan parte hartu duten DBHko lehen eta bigarren zikloko ikasleak. Osasun Sailak bultzatu du ekimen hori bere lerro estrategikoen artean, «Adingabeak eta alkohola» programaren barruan; helburu nagusitzat ditu, besteak beste, adingabeen artean alkohol-kontsumoa eragoztea eta jokabide horien aurrean gizartean dagoen permisibitate-giroari amaiera ematea.\nHala bada, Iceberg programak nerabeen prestakuntza eta gaikuntza bultzatzen ditu, alkohola kontsumitzeko presioei aurre egin diezaieten; horrela aukera emanez presio horien aurrean erantzun asertiboak garatzeko, alkoholari eta haren ondorio eta arriskuei buruzko ezagutzak aldatzeko, eta bizi-estilo osasungarriak sustatzeko. Eskola eta aisiako esparruan ez ezik, baita familian, irakaskuntzan eta esparru sanitarioan ere.\nSodupeko Kultur Etxean egindako ekitaldian DBHko hainbat mailatako 1.186 ikasleek egindako lana aitortu eta proiektu irabazleak saritu dituzte honako agintari hauek: Iñaki Berraondo, Osasuneko sailburuordea; Joseba Bidaurrazaga, Osasun Publikoko zuzendariordea; eta Santiago Rabanal eta Juanmi Campayo, Ezkerraldea-Enkarterri-Gurutzeta ESIko kudeatzailea eta Integrazioko zuzendaria hurrenez hurren; Esther Lasa, Enkarterriko Mankomunitateko presidentea; Álvaro Parro, Balmasedako alkatea eta Xabier Cuellar Trapagarango alkatea.\nIkasleek ikasturteari buruzko bideo txiki bat egin behar zuten aurtengo edizioan. Trapagaraneko Franciscanas de Montpellier ikastetxeko DBHko 4. mailako D taldearen Alkohola ez da jolasa bideoa izan da proiektu irabazlea; finalisten artean, berriz, Balmasedako Zubi Zaharra ikastolaren, Zallako Maristen ikastetxearen eta Franciscanas de Montpellier ikastetxeko beste talde baten lanak izan dira.\nNolanahi ere, ekitaldiari hasiera eman dion Osasuneko sailburuorde Iñaki Berraondok adierazi duenez, «irabazleak ez dira saria eskuratu dutenak soilik, hala ere baitira parte hartu duten Enkarterriko DBHko 1.186 ikasle guzti-guztiak; horiek dira, izan ere, alkoholak sortzen dituen kalteen kontzientzia hartzean gehien irabaziko dutenak, era horretan osasunean, beren osasunean inbertituko dute eta».\nSailburuordeak adierazi du, orobat, lehen mailako osasun-arazo bat dugula aurrean, eta badagoela aspalditik Jon Darpón buru duen Sailaren lehentasun gorenen artean. Mundu osoko arazoa da, eta Euskadi ez da salbuespena. Hori horrela, «gaztetasuna, jaia eta alkohola» lotzen dituen trinomio kaltegarria hautsiko duen kultur iraulketa lortzearen alde egin du, eta azken urteotan erakundearteko eta sektorearteko elkarlanaren esparruan Euskadin lortutako aurrerapen handiak nabarmendu zituen; besteak beste, «Adingabeak eta alkohola» programaren tankerako ekimenei esker, eta, duela urtebetetik gora, Eusko Legebiltzarrean ia aho batez onartu zen Adikzioen eta Droga Mendekotasunen gaineko Arreta Integralari buruzko Legearen bitartez.\nLanaldia amaitzeko mahai-ingurua ere egin dute Carlos Sota Osakidetzako Osasun Laguntzako zuzendariordeak bideratuta; parte-hartzaileen artean alor horretako aditu handiak izan ziren; honako hauek, besteak beste: Javier Elzo psikologoa; Teresa Laespada, Enplegua, Gizarteratzea eta Berdintasuna Sustatzeko Foru Diputatua; Javier Ayesta, Kantabriako Unibertsitateko Farmakologiako irakaslea; Santiago Mintegi, Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko Larrialdietako pediatra, eta Mª Luz Peña, Osakidetzako «Adingabeak eta alkohola» programako koordinatzailea.\nSodupe, 2017ko ekainaren 5a\nRT @osakidetzaEJGV: El Departamento de Salud premia el espíritu crítico de los y las jóvenes frente al alcohol ➡ https://t.co/G84yw8Z793 ht…\nEl Departamento de Salud del Gobierno Vasco premia el espíritu crítico de los y las jóvenes frente al alcohol https://t.co/FpVUWJPLag\nRT @osakidetzaEJGV: Osasun Sailak gazteek alkoholaren aurrean duten espiritu kritikoa saritu du ➡ https://t.co/4rIZLB8UvB https://t.co/JFBf…\nRT @jdarpon: Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak gazteek alkoholaren aurrean duten espiritu kritikoa saritu du https://t.co/rpQGpbUQjF\neajpnv: RT jdarpon: Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak gazteek alkoholaren aurrean duten espiritu kritikoa saritu du https://t.co/pQGsmmtADE\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak gazteek alkoholaren aurrean duten espiritu kritikoa saritu du https://t.co/rpQGpbUQjF\nEl Departamento de Salud del Gobierno Vasco premia el espíritu crítico de los y las jóvenes frente al alcohol https://t.co/9HsKc2j6n0\nOsasun Sailak gazteek alkoholaren aurrean duten espiritu kritikoa saritu du ➡ https://t.co/4rIZLB8UvB https://t.co/JFBfn3Wz5u\nEl Departamento de Salud premia el espíritu crítico de los y las jóvenes frente al alcohol ➡ https://t.co/G84yw8Z793 https://t.co/4XCqX1ypZA\nIceberg2017.jpg 2 MB (jpg)\nEuskadin Suizidioa Prebenitzeko Estrategiaren zabalkundearen buru izango den batzordea eratu da


Garazi Estebez Guede: "Egun ona badut, podiumean egongo naiz" - Aretxabaleta - Goiena.eus\nGarazi Estebez Guede: "Egun ona badut, podiumean egongo naiz"\nMirari Altube 2018-02-09 20:11\nEstebez, podiumaren erdian, Gipuzkoako Txapelketa irabazita, urtarrilean.\nPistako Espainiako Kopako azken saioa jokatuko du asteburuan Mallorcan, eta bigarren dagoen ziklista aretxabaletarrak irabazteko aukera handiak ditu\nGarazi Estebez Guede (Aretxabaleta, 2002) Gipuzkoa Ogi Berri taldeko txirrindulari kadetea denboraldi ezin hobea egiten dabil. Bioracer torneoko eta Gipuzkoako txapelduna da pistan, eta orain, Espainiako Koparen bila doa Mallorcara.\nHiru jardunaldi ditu Espainiako Kopak eta azkena jokatzera zoaz.\nBai. Lehenengoa irabazi egin nuen eta bigarrenean, hirugarren postuan geratu nintzen. Eta azkena, ikusi egin behar… Orain, sailkapeneko bigarren postuan nago, lehenengoarengandik hiru puntura.\nGuztia ematera joango zara, ezta?\nHorixe. Bigarren jardunaldian asma-krisia izan nuen, lehenengo nindoala, eta horregatik bukatu nuen hirugarren postuan. Ea egun ona izaten dudan, halako arazo barik. Egia da gaixo egon naizela azken egunotan, baina hobera egin dut eta neure onenean egon gurako nuke.\nPodiumean ikusten duzu zeure burua?\nAukerak aurrean gauden guztiok ditugu. Egun ona badut, irabazi ere egin dezaket, eta, bestela, podiumean egongo naiz.\nPistan ezin hobeto moldatzen zarela erakutsi duzu...\nBigarren urtea da, eta aurten bai. Iaz, hasi nintzenean, beldurrez ibiltzen nintzen; aurten, ostera, oso gustura nabil, eta hori igarri egiten da.\nZein berezitasun du pistak?\nPedalei etengabe eragin behar zaie, ez dago frenorik. Proba asko egoten dira, eta modalitate ezberdinak: iraupena eta abiadura; Espainiako txapelketan iraupen modalitatean nabil.\nPistaz gain, ziklo-krosean ere ibili zara; zer moduz?\nLau lasterketa jokatu ditut aurtengo denboraldian eta ez nuen inondik inora espero hain ondo ibiltzerik, ia entrenatu barik jardun dudalako. Izan ere, ziklokroseko txapelketetara libre nengoenetan joan izan naiz, Burgos aldean pare batera eta Legazpin; azken horretan bigarren postuan bukatu nuen.\nEzberdinak izango dira, ba, pista eta ziklo-krosa…\nErabat, teknika ezberdinak dituzte. Bizikletarekin oso ondo moldatzea eskatzen du ziklokrosak, atzeko gurpila ez joateko, adibidez. Lurzoruak ere zeresan handia du, lokatza izaten delako sarritan, eta ezberdina da bustia egotea edo lehorra. Pistan, ostera, konfiantza kontua da askotan, sartu edo ez erabakitzeko.\nEta fisikoak zeresan handiagoa du ziklo-krosean?\nEz pentsa, bietan. Baina egia da ziklo-krosean erresistentzia behar dela, topera joan beharra dagoela, eta pistan tiraka doanaren atzean jar zaitezkeela.\nLaster, errepideko denboraldia hasiko duzu; gogotsu?\nBai, horixe! Otsailaren 28an Ibaetan hasiko dugu, mutilekin batera. Errepidea dut gustuko, hori da nire helburua; besteak errepideko denboraldia gertatzeko egiten ditut.\nEta zein erronkarekin hasiko duzu?\nEspainiako Txapelketarako sailkatzea da helburua, eta han zerbait egitea. Hiru urtetan iritsi naiz eta gero ez dut ezer egin han; hortaz, hori da erronka.\nMutilekin ere lehiatzen zara?\nIaz pare batean ibili nintzen eta aurten gehiago izango dira. Ikasteko sekulako eskola da, erritmo biziagoa dutelako, entrenamendurik onena.\nZeintzuk dira zure ezaugarriak?\nEsprintean ondo moldatzen naiz, guztia ematen dut; irabazi ditudan lasterketa guztiak, lau edo bost, esprintean izan dira.\nAsmak kaltetu izan zaitu?\nBai, askotan. Zazpi bat lasterketatan anbulantziara eraman behar izan naute bukatutakoan, mareatu ere egin izan naiz. Espainiako txapelketetan bero tokatu izan zait beti eta asmakrisiak izaten ditut. Hala ere, sekula ez dut uzterik pentsatu.


HETELen txosten batek agerian jarri du industriaren alorreko prestakuntza zikloetako bere ikasleek ia % 100eko laneratze tasa dutela\nTxostenak argi eta garbi erakusten du, industriaren sektoreko prestakuntza zikloetan, laneratze tasa ia % 100ekoa dela. Prestakuntza ziklo guztietan, berriz, batez besteko laneratze tasa % 80koa da, ikasketak amaitu eta sei hilabetetara. Laneratze tasa errealari dagokionez, honako hauek dira ehunekorik handiena duten zikloak: robotika, fabrikazio mekanikoa, soldadura eta galdaragintza, eraikuntza metalikoak, mikroinformatika sistemak eta sareak, energia eraginkortasuna eta eguzkiaren energia, mekatronika industriala, garraioa eta logistika, eraikuntza proiektuak, arotzeria eta altzarigintza, eta erizaintzako zaintza osagarriak, horiek guztiek % 85etik gorako lan munduko laneratze tasa baitute.\nTxostenak eskaintzen duen beste datu interesgarri bat da graduatu diren ikasleen % 82k beren prestakuntzarekin bat datorren enplegu batean lan egiten dutela.\nNolanahi ere, txostenak aurreko urteetako joera irmoa berresten du, eta industriaren alorreko zikloek emakumeen ehuneko minimoa islatzen jarraitzen dute. Hala, industria ikastaro bat egitea aukeratzen duten emakumeen ehunekoa % 6 edo % 7 ingurukoa da. “Ehuneko hori geldirik mantendu da azken 10 urteetan”, azaldu du Julen Elgetak, HETELeko lehendakariak.\nZiklo batzuetan emakumezkoen hegemonia nagusitu arren −estetika eta edertasuna, ile apainketa, jarduera komertzialak (% 100), dekoraziorako laguntza (% 95), laborategi klinikoa eta biomedikoa (% 88) edo administrazio kudeaketa (% 84)−, beste ziklo batzuetan, emakumezkoen presentzia anekdota hutsa da, eta hori kezkatzeko moduko gaia da, horiek baitira enplegu indizerik handiena duten zikloak.\nEra berean, Euskal Lanbide Heziketa Dualak enplegua bilatzeko orduan duen eraginkortasuna azpimarratu du azterketak. Inkestatik argi eta garbi ondoriozta dezakegu, ia prestakuntza ziklo guztietan, kasuan kasuko modalitatea amaitu eta sei hilabetetara, lan munduko txertaketa nabarmen handiagoa dela gainerako ikasleen batez bestekoa baino.


Errege Katolikoek judu guztiak kanporatu zituztenean Espainiatik, Frantziara jo zuten haietako askok. Baionan jarri ziren bizitzen batzuk, eta han, Sancti Spirituseko errebalean, txokolatea egiten jarraitu zuten. Sefardiek, beren ondare gastronomikoan, Mexikoko Oaxaca hiriko mojatxoen formula ospetsua ekarri zuten, 'kakaoa + azukrea= txokolatea' ekuazioa, alegia. Hori baino lehen, edabe mikatza zen kakaoa, eta erabat erdeinatzen zuten espainiar konkistatzaileek, ekarpen energetikoagatik salbu, edabe hari esker nekatu gabe ibiltzen baitziren -eta lanean aritzen- indigenak.\n1727an, Madrilen batzartu ziren Koroaren ministroa, José Patiño, eta Felipe de Aguirre, Gipuzkoako Foru Batzordeko idazkaria, Indien eta Espainiaren arteko merkataritza sustatzeko Itsas Konpainia bat nola eratu eztabaidatzera. Aguirre Gipuzkoara itzultzean, batzorde bat eratu zuten, Konpainiako estatutuen artikuluak idazteko. Batzorde hartako zuzendaritzan jardun ziren Francisco de Munibe e Idiáquez, Peñafloridako kondea; José Ramón de Arteaga, Valmedianoko markesa; José de Areyzaga eta Jerónimo de Lapaza. Estatutuen artikuluak idatzi, eta konpainiako partaide egin zen Felipe V.a (200 akzio erosi zituen, 500na pesokoak). 1728an eratu zen konpainia, Peñafloridako kondea buru zuela. Jenero-sarreraren arazoa konpondu nahirik -Sevillako portuak zeukan ordura arte horren monopolioa-, Erret Agindu bat plazaratu zuen erregeak, 1728ko otsailaren 5ean, portu guztietatik kakaoa eta azukrea (Marañonekoa izan ezik) espainiaratzeko baimena emateko, Sanlúcar de Barramedakotik salbu.\nPasaiako portutik abiatu ziren, 1730eko uztailaren 15ean, Konpainiako lehen hiru ontziak Karibe itsasorantz eta La Guaira porturantz. Ontzien izenak, berriz, hauek ziren: 'San Ignacio' (Konpainia berriaren zaintzailea, estatutuen lehen artikuluak zioenez), 'San Joaquín' eta 'La Guipuzcoana'. Urriaren 15ean, berriz, 'Santa Rosa' itsasontzia abiatu zen.\n1728an, anegako 80 pesoan saltzen zen kakaoa Espainiako portuetan, eta berehala 1000 pesora iristea espero zen; 'La Guipuzcoana' ontziak, ordea, 45 pesoan saldu zuen 1732an.\n'La Guipuzcoana' babes-sistema bat eratu zuen -bai lehorrean, bai itsasoan-, eta, horri esker, Konpainiak urtean pleitatu behar zituen bi ontzien ordez, lau ere itsasoratzen zituen.\nGeroago, urtean sei ontzi abiatzen ziren, Pasaia eta Donostiatik, eta zuzenean jotzen zuten La Guaira eta Puerto Cabello. Bigarren portu horretan finkatu zen 'La Guipuzcoana', baita Barquisimetro, Coro, Maracaibo eta Cumanán ere.\nArrakastaren norainokoa ikusirik, Koroak ere bat egin zuen ekimenarekin, eta Erret Agindu bat plazaratu zuen, 1734ko apirilaren 14an, Portugaldik Marañóngo azukreak, gozokiak eta kakaoa eta "Txinako eta Asiako zetak, eta kotoi eta mihise margotuak" inportatzea galarazten zuten dekretuak aintzat hartzeko aginduarekin.\n1739tik 1748ra bitartean, arazo larri bat izan zuen enpresak: Espainia eta Ingalaterra arteko gerra. Tropak eta hornidurak garraiatzera behartzen zituzten ontzi komertzialak, eta, sarritan, ontzi ingelesen erasoetatik babestera. Hala hondoratu ziren 'San Ignacio', 'Nuestra Señora del Coro' eta 'Santiago' ontziak, Caracasera zihoazela, jeneroz beteak, eta 'Hércules', 'Júpiter', 'Chata', 'Sirena', 'Santa Teresa' eta 'San Vicente Ferrer', itzultzen ari zirela. Orotara, hamaika ontzi hondoratu ziren.\n1749an, beste arazo bat agertu zen: matxinada-ahalegina 'Panaquiré'n (Venezuela).\nEspainian, bien bitartean, kontrabandoa jazartzen segitzen zuten. 1749ko maiatzaren 6an, baimena eman zuen nuntzioak "komentuak, ospitaleak, etxeak eta erret jurisdikzio arruntetik kanpo dauden gainerako lekuak behatu, miatu eta begiratzeko, Erret Errentetako ministroek hala eskatuta, kontrabandoen berri izateko".\nHolandarrak kanporatzeak Konpainiak uzta-jabeei ematen zien dirua bikoiztea ekarri zuen. Caracaseko gotzaina ere onuradun suertatu zen: Konpainia sortu aurretik, urtean 8-10.000 pesoko hamarrenak jasotzen zituen; gerora, 20.000 ere bai. Hori guztia gorabehera (edo horrexegatik, hain justu ere), zenbaiten inbidiak eta botere-nahiak azaleratu ziren, eta beste matxinada-saiakera bat izan zen ('Goagiroena' deitu zioten), 1766an, Maracaibon, aparteko ondoriorik izan ez bazuen ere.\n1767an, bere kabuz hasi zen 'La Guipuzcoana' konpainia kotoia landatzen Venezuelan. Ez zuten ezagutzen, ordura arte, landare hori inguru haietan. Antonio Arbide, bizkaitarra, bidali zuen Konpainiak zeregin hura gidatzera. Horrekin batera, Caracaseko Batzarra sortu zuen Konpainiak, eta eskumenak eman zizkion, erabakiak lotesleak izan zitezen. Madril eta Caracaseko kapitalak sartzeak Konpainiaren egiturak demokratizatzea eragin zuen, ordura arte Caracaseko Erret Konpainia Gipuzkoarrean nagusi izandako irizpide-batasunari kalte larria egin bazion ere.\n1774ko urtarrilaren 17an, itsasoz haraindiko merkataritza liberalizatzeko Erret Agindu bat plazaratu zen, zeinak elkarrekin salerosketan jarduteko debekua kendu egiten zien zenbait koloniari.\n"Por la qual se digna alzar y quitar en los quatro Reynos del Perú, Nueva España, Nuevo Reyno de Granada y Guathemala, la... prohibición que había entre ellos del Comercio recíproco, por el Mar del Sur... y permitir libremente a todos sus naturales y habitantes que lo puedan practicar desde el día de la publicación de esta Real Cédula".\n1776ko urriaren 3an, berriz, beste ebazpen bat plazaratu zuten San Ildefonsotik, aipatutako baimena beste zenbait lekutara hedatzeko.\n"extendiendo a la Provincia de Santa Marta, en Tierra Firme, el comercia libre, establecido para Cuba, Stº Domingo, Puerto Rico, Margarita y Trinidad".\n1776an, Luis XIV.a errege zela, egin zen, ofizialki, Frantziako lehenbiziko txokolate-fabrika, eta 'Chocolaterie Royale' izena jarri zioten. Nabarmen hedatu zen harrezkeroztik produktu hura. Handik bi urtera, 1778an, hasi zen frantses bat (Doret) makineria erabiltzen txokolate-produkzioa handitzeko.\n1779an, Espainia eta Britainia Handiaren arteko gerra lehertu zen, eta berriro joan zitzaion Koroa Konpainiari laguntza eske. Espainiar monarkiarekiko leialtasuna gorabehera, zurrumurruek zioten 'La Guipuzcoana' herbeheretarrekin harremanetan zebilela, alboko uharte batekin (Curaçao) kakao-kontrabandoa egiten. Faktore horrek eta beste zenbaitek eragin zuten, geroago, hondamena: enpresa desegitea.\n1781eko urtarrilaren 11n, Erret Agindu batek alkabalak, ehunenak eta milioiak zeritzen zergak heren bat igotzeko manatzen zuen, gerra-gastuei eusteko, eta handitzeko, halaber, zeta, artile, kalamu, ardo, azukre, kakako eta txokolatearen gaineko zergak ere.\n"que se contribuya con una tercera parte más de lo que importan las contribuciones de Alcabalas, Cientos y Millones para ocurrir a los gastos de la guerra. Impuesto sobre la seda, lana, cáñamo, vino, azúcar, cacao y chocolate".\n1781eko otsailaren 15ean beste agindu bat plazaratu zen, zeinaren arabera ekimen pribatuz sortutako konpainien eskubideekin parekatzen ziren Erret Konpainiarenak. Azkenik, 1785eko martxoaren 10ean, desegin egin zen Caracaseko Erret Konpainia Gipuzkoarra eta beste konpainia berriago batean sartu: Filipinetako Erret Konpainian. Hala bukatu zen, bada, 57 urteko borroka latza, non gaur egun hain erraz eskuratzen dugun jaki hori (txokolatea) hedatzen saiatu ziren, eta lortu. 1789ko otsailaren 28an, merkataritza librean jarduteko baimena eman zien beste Erret Dekretu batek Caracasi eta Espainia Berriari (concediendo comercio libre de frutos para Caracas y Nueva España).\nBaina kontrabandoak Koroarentzat kezka-iturri izaten segitzen zuen, 1790eko maiatzaren 19an Aranjuezetik argitara eman zuten Erret Zedulak erakusten digunez:\n"se declara que las personas que hayan ocupado en el contrabando no pueden obtener los oficios de república"\nHots, kargu publikorik ezin zutela izan kontrabandoan jardundakoek. 1793ko abuztuaren 21ean, berriz, beste Zedula bat argitaratu zuten, zeinak agintzen zuen kontrabandoagatik kondenatuak armadako errejimentuetara bidaltzeko, Afrikara nahiz Amerikara.\n"en la que se manda a los Reos de Contrabando o fraude se les destine al servicio de las Armas en los Regimientos del Exercito, o en los fixos de los Presidios de Africa o América y no siendo aptos para ellos a la Marina".\nDatuek adierazten digutenez, garrantzi handia izan zuen txokolatearen zabalkundean eta merkataritza-tekniketan (egun 'marketina' deitzen diogun horretan) Caracaseko Erret Konpainia Gipuzkoarraren sorrerak (sortu eta lehenbiziko 53 urteetan, 1.146.818 kakao-anega inportatu zituen Konpainiak). Hain justu ere, Euskal Herriaren ondare ekonomiko eta kulturalean puntako izandako beste elkarte bat (Euskalerriaren Adiskideak) sortu zutenen gurasoek eratu zuten Konpainia. "Halako gurasoetatik, halako umeak", esango luke bakarren batek. Aita Lasaren Tejiendo historia liburuan, Andrés Bello idazlearen esaldi hau ageri da: La Compañía Guipuzcoana fue el acto más memorable del reinado de Felipe V en las Américas (La Guipuzcoana Konpainiaren sorrera izan zen Felipe V.aren erregealdian Ameriketan egin zen zerik garrantzizkoena).


Olatz Zugastik ‘Orion Zuzenean’ diskoa kaleratu berri du - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nOlatz Zugastik (Hernani, 1965) Orion Zuzenean izeneko disko bikoitz batean bildu du maiatzaren 4an, bere bizilekua den herrian eskaini zuen kontzertua. 1991n ekin zion bakarkako bideari Kantu baten bila nabil diskoarekin. Beste lau lan ere grabatu ditu estudioan, Bulun-Bulunka (1999), Elearen lainoa (2002), Gau hotzenean ere (2010) eta Ur goiena, ur barrena (2015). Azken horrekin hasi zen hernaniarra bere lan pertsonala zuzeneko emanaldietan eskaintzen, eta lau urteren ondoren, zuzeneko lehen diskoa kaleratu du.\nZugastiren azken lana “inondik ere” aurreikusita ez zegoela adierazi zuen hernaniarrak, pasa den ostegunean, Donostiako Koldo Mitxelena Kulturgunean egindako aurkezpenean. «”Ustekabean”, soinu teknikariek Orioko kontzertua grabatu egin zuten, beste askotan egin izan duten bezala, eta musikariari igorri zioten. Hobekuntzak ikusteko grabazioa izan behar zuena, disko bihurtzeko material bilakatu zen orduan. “Grabaketa entzun genuenean hasi ginen argitaratzeko ideia lantzen”. Harpa jotzaileak aurretik bilduma bat argitaratzeko asmoz zebilela adierazi zuen, “baina, hara non, bilduma eskuetan nuen”.\nDisko berrian bere lehen lanetik hasi (Kantu baten bila nabil) eta urte hauetan guztietan sortu dituen kantuak bildu ditu. Tartean, orain arte kaleratu gabeko abesti bat jaso du, Erregina eta saratsa. “Altxor txiki bat da niretzat. Betidanik izan dut esku artean”, adierazi zuen Zugastik. Argia dantza konpainiaren Irradaka ikuskizunean ezagutu zuen kantua: “Oso hunkigarria izan zen niretzat, malkotara eramateraino”.


Erosi Tradizioa ardo xuria Viura-Chardonnay Nafarroa - Irauli\nARDO MOTA: Zuri lehorra.\nBARIETATEAK: Viura %70- Chardonnay %30\nGRADUAZIOA: % 12,5 Bol.\nKONTSUMO TENPERATURA: 8-12º\nDASTAKETA: Fruta tropikal (anana) eta limoi aroma. Gorputz ertaina. Ahoan, fresko eta garbia. Bukaera zirraragarria.\nMARIDAJEA: Arina eta freskagarria izateagatik aperitiborako bikaina. Itsaskiak, arrai zuriak eta moluskuak.\nHAINBAT ZEHAZTAPEN TEKNIKO: Bi barietateak bereizirik ekoizten dira. Hotzean egindako beratze pelikularra. Odol Huste metodoaren bidez lorturiko muztioa, kalitate gorenaren bermea. %40ko errendimendua: 100kg mahatsekin 40 litro soilik eskuratzen dira: Kalitate onena duen zukua edo muztioari dagokiona.\nKONTSUMOA: Lehenengo 2 urteetan. Bere azidotasun onak urte bat gehiagoz ere egoki mantentzen lagunduko dio.\nSKU: TRBL1 Kategoriak: Ardoak, TRADIZIOA Bilduma Etiketak: ardo xuria, ardo zuria, ardoa, banco chardonnay, blanco viura, d.o navarra, Erosi Tradizioa ardo xuria Viura-Chardonnay Nafarroa, euskal ardoa, nafar ardoa, nafarroako ardoa, selección vino navarro, vino, vino blanco, vino navarra, vino navarra blanco tradizioa, vino navarro, viura chardonnay, Xuria\nErosi Tradizioa ardo xuria Viura-Chardonnay Nafarroa\nTradizioa ardo xuria odol Huste metodoaren bidez ekoizten da. Upelaren behealdean iturri bat ireki eta mahats zuriaren muztioa grabitatez isurtzean datza. Prentsa ez denez erabiltzen, mahatsaren ale eta azalen zapaltzea ekidin eta ardoaren astringentzia gutxituz, kalitate goreneko mostoa lortzen da.\nArdo zuri hau Karmele Irastorza Lesakar gazteak (Nafarroa Iparraldeko herrixka) eta aurten 75 urte bete dituen Betigazte Emakumeen Sokatira taldeko kapitainak irudikatzen du. 2006.Urtean sortu zen Emakumeen Sokatira taldeak Nafarroako txapelketetan, Euskadikoetan eta Italiako mundu mailako txapelketan (2010) parte hartu izan du. Azken honetan laugarren geldituz.\nBaztan-Bidasoa bailaran eta euskal lurralde osoan zehar, Sokatira gure festa eta ospakizunei erabat lotua dagoen kirol herrikoia da. Sokatira, 33,5 metro luze eta 10-12,5 cm-ko diametroa duen soka bat tiratzen duten 8 pertsonako 2 taldez osatzen da. Talde irabazlea soka bere eremura eramaten duena da.\n5,42 € Saskira gehitu\n8,05 € Saskira gehitu\nNafarroako Mahatsen Bilduma\n42,00 € Saskira gehitu\nNafarroako Barrikadun ardoen Bilduma\n47,00 € Saskira gehitu


Azterlan batek dio eguzkia haurtzaroan hartzeak esklerosi anizkoitzaren arriskua murrizten duela | Consumer\nAzterlan batek dio eguzkia haurtzaroan hartzeak esklerosi anizkoitzaren arriskua murrizten duela\nGaitz hori ohikoagoa da goi-latitudeetan, non eguzki-erradiazioa txikiagoa baita.\nHaurtzaroan eta nerabezaroko lehen urteetan eguzkitan neurrizko esposizioak esklerosi anizkoitza izateko arriskua murrizten du, Australiako medikuek egindako azterketa baten arabera (British Medical Journal egunkarian argitaratua).\nAditu horiek egiaztatu zutenez, minusbaliotasunaren gaixotasun neurologiko hori ohikoagoa da 40 urtetik beherakoetan, eta ohikoagoa da goi-latitudeetan, erradiazio ultramorearen maila txikiagoa baita han.\nAzterketa Australiako Tasmania uhartean egin zen. Latitude altu batean dago, eta esklerosi anizkoitzak eragindako pertsonen indizeak nabarmen handiak dira. Ikertzaileek esklerosia zuten 136 paziente aztertu zituzten, gaixotasuna ez zuten beste pertsona batzuekin batera.\nHorietan guztietan aztertu zen eguzkiak iraganean zuen esposizio-maila, eta honako alderdi hauek hartu ziren kontuan: eguzki-babesa, azalaren kaltea eta kolorea, D bitaminaren gehigarriak irenstea, haren historia medikoak eta esklerosi anizkoitzarekin zerikusia duten beste faktore batzuk.\neguzki erradiazio esklerosi


2019ko azaroaren 15a, ostirala | Ordua Euskal Herrian 22:13:03\nKanadako jende askoren egonezin eta haserreak bildu ditu Idle No More mugimenduak: hiri aberatsen bazterretan abandonaturik bizirauten duten indigenenak, petrolio-hodi berriek eta harea alkitrandunak ustiatzeko lantegiek kaltetu zein kezkarazitakoenak, Estatuak herritarrei zeuzkaten babes sozialak kentzeagatik oldartzen direnenak...\nCalgary Herald egunkariari hartutako argazkian, Attawapiskat tribuko buruzagi Theresa Spence ageri da gose greban, Otawako legebiltzarretik gertu dagoen Victoria Islanden ipinitako tipi (oihal edo larruzko etxola) barruan.\nHilabete pare bat sortu zela eta gureganaino ere iritsi da haren zipriztina. Urtarrilaren 5eko Berrian Samara Veltek idatzi zuen: “Iparraldeko aiene indigenak. Protestak antolatzen aritu da Kanadako Idle No More plataforma indigena; azkenean haiekin biltzea onartu du Lehen ministroak”. Bi egun beranduago galdetu du lerroburuan CBC Newsen Mark Gollomek: “Is Idle No More the new Occupy Wall Street?”, alegia, Idle No More alderatu ote daitekeen Occupy Wall Street bezalako batekin, atera kontuak.\nIdle No More Samara Veltek euskaraz eman du “inaktibitate gehiagorik ez”. Esan liteke ere “gehiago geldi ez”. Gazteek asmatu balute, #geyogeldiez edo #ezgeldikgeatu idatziko zuketen, ziurrenera. Zeren eta “#” hori funtsezkoa baita: Idle No More ezin da ulertu, Occupy Wall Street eta azken hilabeteotako protesta saio gehienak legez, Twitter eta oro har Internetik gabe.\nWikipedian leitu daitekeenez, Idle No More iazko azaroan asmatu zuten Kanadan Stephen Harperren politika ezin eramanez elkarri zer egin galdezka ari ziren Nina Wilson, Sheelah Mclean, Sylvia McAdam eta Jessica Gordonek. Saskatoon hirian lelo harekin antolatutako bilkura geldituko da hasierako markatzat.\nOrdurako egonezina handia zen Kanadako herritar askoren artean. 2012ko udaberrian zalapartarik handiena ikasleek sortu zuten: Gobernuak hezkuntzan daraman politikaz haserre baldin baziren, unibertsitateko tasak igotzeko erabakiak sutu zituen bazterrak. Ikasleen grebez gain, zientoka milaka jendek egin zuten protesta karriketan.\nBaina ikasleak ez ziren zintzurra estutzen nabaritzen zuten kanadar bakarrak. 2011z geroztik Harperren gobernuak herrialdearen legedi osoaren aldaketa sakona abiarazi du, Kanadako lege eta arau oinarrizkoak multzoka ukitu edo eraldatzen dituzten omnibus bill direlakoen bidez.\nJendeak omnibus bill (hitzez hitz, “erabilera anitzeko lege”) deitzen dituenokin Gobernuak eskua sartu du funtsean Kanadako hiru alorrotan: bertako indigenen eskubideak arautzen dituen Indian Act legearenean, nabigatzeko gai diren urei dagokion legedian eta ingurumenaren babeserako lege eta arauetan.\nAldaketok loturik daude Kanadak dauzkan baliabideen ustiaketarekin. Eta batez ere petrolioarenarekin. Azken urteotan ohiko petrolioaren produkzioa munduan bere gorenera iritsi dela eta, energiaren multinazionalek irrika bereziz bilatzen dituzte gas naturala eta gas eta petrolio ez ohikoak: fracking gasa eta harea alkitrandunetan dagoen petrolio lodia. Bata bezala bestea ustiatzeko multinazionalek talka egin dute orain artean ingurumena zaintzeko legeekin eta herri indigenek beren eremuetan dauzkaten eskubideekin. Hesiok dira omnibus bill famatuekin Harperren gobernuak pitzatu nahi dituenak.\nUrtarrilaren 28a, ekintza eguna\nIndioen autonomia ahultzeko, besteren artean Otawako gobernuak legez erabaki du komunitate indigena batek bere lurrak besteri alokatzeko orain arte botoemaileen gehiengoz erabaki behar bazuen, hemendik aurrera erabakia hartu ahal izango duela horretarako deitutako bilera barruko gehiengoak.\nIngurumenaren babesari dagokionez, lege eta arau berriek lausotu edo ezabatu egin dituzte petrolio hodi eta bestelako obra handiek orain arte eskaini behar zituzten bermeak.\nKanpaina hasi eta laster, Attawapiskat etniako buruzagi Theresa Spence gose greban sartu zen. Eta aldi berean protesta mugimenduak indar hartu zuen mugimendu sozialetan. Eserialdi, festa giroko manifestazio, flash mob, dantzaldi eta abar anitz bezain ugari burutu dituzte hilabeteotan, barrurako bezala mundu osoari begirako komunikazio tresnatzat Internet dutela. Idle No More da, batez ere, Twitterreko #idlenomore eta Facebookeko 40.000 kide, gehi blogak...\nMobilizazio horrek guztiak ernearazi du lehen lorea: Harper Lehen ministroak urtarrilaren 11rako deitu zituen herri indigenen liderrak, Assembly of First Nations erakundeak koordinatzen dituenak. Bileran aurrerako urratsak egin zirela esan zen arren, haren emaitza zehatzik ez da ezagutzen oraindik.\nLerrook idazteko unea arteko Idl No More mugimenduaren azken agiriak, urtarrilaren 14ekoak, zioen:\n“Bidaltzailea: Idle No Moreren sortzaileak, antolatzaileak eta Adineko aholkulariak Idle No Moreren erantzukizuna da Gobernuaren gaurko politikei kontra egitea Bake eta Errespetuzko bidean. Egin daiteke. Erasorik eta bortizkeriarik gabe egin daiteke. Indar handiko aldaketa garai zirraragarrietan gaude.\nMugimendu honen gidari espirituzkoak izan dira Adinekoak, ametsak, bisioak eta herrien muineko baloreak. Guk hemen lurra, urak, airea eta izakiak gu geu barne segurtatzeko, orekara itzuli behar dugu eta elkarri eta lurrari kalte egitea gelditu.\nBide on honetan jarraitzeko, eskatzen dizuegu egiteko leku bat Adinekoei eta Ezagutza Erritoen Arizaleei lagundu dezaten aurrera begirako erabakiak hartzeko garaian. Gutako bakoitzari dagokio ikustea mugimendu honek zaintzen dituela jende guztiak, ingurumena, gure komunitateak eta auzokoak. Bakean eta solidaritatean”.\nUrtarrilaren 28rako ari dira antolatzen Idle No More World Day of Action. Izanen da gurean ere ekintza horien berri, mugimendu sozial, sindikatu, eta abar luze baten laguntza bildu baitute jadanik.\nDeialdian garbi diote ezein alderdi politikok ez dituela ordezkatzen, jendeak jendearentzako egindako mugimendua direla, “indigenen burujabetzan oinarriturik etorkizuneko belaunaldientzako ura, airea, lurra eta izaki guztiak zaintzeko”.\nAdbusters aldizkariaren guneak lerroburuan ipini du: “Indigenak matxinatu dira mundu osoan. Nazioen arteko negoziazioak agertu dira berriro”.\nJudy Rebickek idatzitako hau azpimarratu du Adbustersek: “Idle No Morek nahi du gure kulturaren eta herrialdearen aldaketa bat beltzen edo emakumeen askapen mugimenduaren tamainakoa. Eta jende zuriak eta gizonezkoek benetako aliatuak izatekotan aitortu behar duten moduan beren pribilejioa eta nolaz etekina atera dioten beltzen edo emakumeen kontrako zapalkuntzari, guk kolonook aitortu behar dugu zein handia den gutako bakoitzaren pribilejioa Jatorrizko Nazioei historian zehar eta oraindik gaur ere egindako zanpaketa kolonialaren ondorioz”. Europarrok aurkituko dugu hitzok geurera egokitzeko modua.\nKanal honetan artxibatua: Estaturik gabeko nazioak


Bizkaiko Ur Patzuergoak kamera termografikoak jarri ditu jendearen osasuna zaintzeko – Ekonomiaren KZ\nBizkaiko Ur Patzuergoak kamera termografikoak jarri ditu jendearen osasuna zaintzeko\n2020-05-11 2020-05-11 Andoni Beitia\nMAIALEN MUSATADI / 2020-05-11/ Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak hiru kamera termografiko instalatu ditu bere instalazioetan, jende gehien biltzen dutenak, bertara sartzen direnen gorputz-tenperatura kontrolatzeko, kutsatze-foku berriak sor ditzaketen ustezko koronabirus kasuak identifikatuz.\nErabakia erakundeko langile guztien segurtasuna zaintzeko eta oro har herritarren osasuna artatzeko beharrak justifikatzen du, bai eta osasun-agintariek normaltasun berrira itzultzeko faseetarako ezarritako COVID-19 koronabirusaren aurkako gomendio eta babes-neurrietan laguntzeko borondateak ere.\nDoitasun handiko hiru ekipoak Galindoko araztegian (Sestao), Venta Alta edateko uraren araztegian (Arrigorriaga) eta Bilboko jendearentzako arreta-bulegoetan instalatu dira, nahiz eta azken horiek itxita egon oraindik eta baliabide telematikoak erabiltzen diren arreta emateko.\nKamera termografikoek beste sistema batzuek baino eskaneatzeko abiadura handiagoa dute pertsona sukartsuak identifikatzerakoan eta kontaktu fisikoa saihesten dute. Infragorrien bidezko erradiazioa irudietan islatuz, denbora errealean oso fidagarria den neurketa lortzen da. Horrela, eskaneatzean 37,5 ºC-tik gorako balioak ematen dituzten pertsonei aurrez aurreko bigarren kontrol bat egingo zaie, eta neurketak bere horretan jarraitzen badu, ezin izango dira instalaziora sartu.\nBilbao Bizkaia Ur Partzuergoak erositako goi teknologiako gailuak azken bi asteetan probatu dira beharrezko doikuntzak egiteko eta, horrela, neurketan duten doitasuna egiaztatu ahal izan da. Neurketa azkar egiten da, kontaktua saihestuz eta pertsonei inolako eragozpenik eragin gabe.\n← Eroskik zortzi tona emango dizkie Arabako, Gipuzkoako eta Bizkaiko Elikagai Bankuei\nEuskal Forgingek 12 milioi inbertitu ditu Sestaoko instalazioak handitzeko →\nCAFek Alstom eta Talgorekin borrokatuko du hidrogeno-trenaren alde\n2021-05-10 2021-05-10 Libe García Kandina\nEuskaltelek EAEn jarraitzen du, baina burtsa utzi du\n2021-08-18 2021-08-18 Libe García Kandina


«Sause»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Sause»: berrikuspenen arteko aldeak\n02:03, 2 ekaina 2010ko berrikusketa\n607 bytes added , Duela 10 urte\n00:23, 2 ekaina 2010ko berrikusketa (aldatu)\n(→Beste interesgune batzuk)\n02:03, 2 ekaina 2010ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\nSausek [[Errekonkista]] garaian hartu zuen garrantzia, mugako herri gisa, kokaleku estrategikoa baitzuen. Horregatik, [[X. mende]]koak dira lehenengo aipamenak. Hartara, []. urtean musulmanek[[Antso gazteluaII.a eraikiNafarroakoa]]k zutenSause Felicianabirpopulatu haitzeanzuen, gatazka armatu sarriek ingurua jendez hustua baitzuten. [[XII.Antso mendeGartzia I.a]]ank, [[Ramiro II.a Aragoikoa970]]k. urtearen inguruan, gaztelua berreraikieraikiarazi zuen Feliciana haitzean, Nafarroarekiko[[musulman]]en erasoetatik mugababesteko zaintzekoasmoz.\n[]an, Sausek Nafarroako herria izateari utzi zion, [[Ramiro I.a Aragoikoa]]k bereganatu eta Aragoiko erresuman sartu baitzuen. Baina handik lasterrera, []an, [[Antso V.a Nafarroakoa]]rekin Nafarroako eta Aragoiko erresumak batu ziren, eta Sausek mugako herria izateari utzi zion.\n[[Alfontso I.a Nafarroakoa]] hiltzean, []. urtean, berriz banandu ziren Nafarroako eta Aragoiko erresumak, eta [[Ramiro II.a Aragoikoa]]k berriz eraikiarazi zuen Sauseko gaztelua, Nafarroarekiko muga zaintzeko.\nHala ere, []an gertatu zen Sauseko historiako gertakari aipatuena, urte hartako [[martxoaren 10]]ean Sausen jaio baitzen [[Fernando II.a Aragoikoa]], goitizenez Errege Katolikoa. Horregatik, gerora, herriari izena aldatu zioten gaztelaniaz eta aragoieraz (ordu arte ''Sos'' zen, soilik).


Pirinioak bizirik! - Nafarroako Hitza Pirinioak bizirik! – Nafarroako Hitza\n2014, urtarrilak 24 Iritzia, Kultura 459\nBerriki, Udalbiltzak jendaurrean agertu du euskal Pirinioen magaletako eremuaren garapena sustatzeko asmoa. Gaindegiak euskal herrien gain egindako azterketa batean oinarrituz, biziberritzeko premia handiena duen eremua dela ondorioztatu da.\nNabarmentzekoa da duela hamarkada zenbaitetik hona indarrean den garapen ereduak ekarri duela eremu horien oparotasunak izan dezakeen balioaren gainbehera. Hala, ekonomia jardueren industrializazio eta intentsifikatzeak, eta administrazio edo zerbitzuak hiriburuetan zentralizatzeak, mendialdea hustu egin du.\nIkasketak direla, edo lanpostuak direla, mendialdeko gazteek alde egiten dute herritik, lotura afektibo bat atxikitzen bada ere. Bertan gelditzen direnek geroz eta zailagoa dute oinarrizko zerbitzuak euren herri edo eskualdean jasotzea, horiek biztanlego kopuruaren arabera antolatzen direnez joera orokorra baita hurbileko zerbitzuak murriztea, edo horiei eusteko zailtasuna izatea.\nHoriek dira, bertze batzuen artean, eremu horietako herritarrak kezkatzeko arrazoiak. Hala ere, bertzelako ikuspegiak ere izan genitzake.\nIngurumen eta baliabide ondareak aintzat hartuz gero, edo mendez mende euskal herrietan izandako gizarte antolakuntzari erreparatuz gero, zinez aberatsak dira Pirinioen magaletako herriak. Eta aberastasun horri eutsi ahal izan diote, hain zuzen ere, indarrean den garapen eredutik at gelditu direlako.\nAdibidez, egun geroz eta ozenago aditzen ditugun elikadura eta energia burujabetzaren aldeko ekimenen ikuspegitik. Hirietan elikagaiak ekoiztekotan dabiltzan hamaika ekimen ezagutzen ditugu, eta hori bai zaila, eremuari dagokionez! Edo begira zenbait euskal eremutan halakorik egiteko zailtasuna, errepidez, industrialdeez eta pinudiz beteak izanik!\nHerriak antolatzeko moduari dagokionez, administrazio zentralizatuek eragindako gabeziez haratago, Pirinioen inguruko hamaika herrik euren ohiko sistema batzuei eusten diete, bertzeak bertze, auzolanak egiten baitira. Batzarrak ere bai, zenbait herritan, horiek, auzolanekin batean, gutieneko gauzatzean irauten badute ere. Eta, nola ez, herri horiek dituzten ondasunen izaera komunala, lur eta oihanei dagokienez bereziki. Zerbitzuei dagokienez, egoera ezin hobea da horien antolakuntza birplanteatzeko: hiriburuetatik ezarritako ereduen aldean, tokian tokiko beharrei eta izaerari erantzunen dieten zerbitzu propioak eratzeko aukera ezin hobea da!\nAlde horiei erreparatuz gero, euren potentziala garatu beharrean diren eremuak direla erran dezakegu. Hau da, euskal herri aunitzetan aspaldian galdutako antolatzeko moduak, eta horiei lotutako kultura oso bat, berreskuratu nahian dabiltzan honetan, Pirinioen inguruan oraindik bizirik dagoela ageri zaigu. Bizirik bai, itzaltzen ari dela ematen badu ere...\nHona gure ekarpen xumea, Udalbiltzaren egitasmoa mahai gainean den honetan, ikuspegi bat, Pirinioetako lagunek aintzat hartu eta susper dezaten mendi horietan gordetzen den indarra.\n« Bortziriarren historia klinikoa partekatuko dute Nafarroak eta Gipuzkoak\n“Jendeak edozertarako hartzen ditu pilulak, gero eta gehiago” »


Euskararen erabilerak gora egin du bereziki gazteen artean Oñatin — Oñatiko udala\nEuskararen erabilerak gora egin du bereziki gazteen artean Oñatin\nUdazkenean egin zen neurketaren emaitzak publikoki aurkeztuko dira arratsaldean\nIazko iraila eta urriko 9 egunetan egin zen euskararen kale erabileraren azken neurketa gurean. Jasotako datuen arabera, neurketa momentuan berbetan entzun zirenen kasik % 66a euskaraz ari zen; 2011ko neurketan ari zirenak baino ia bi puntu gehiago. Adinka banatuta, aipagarria da gazteen artean izan den igoera nabaria, 2011an baino 15 puntu handiagoa. 2011an % 78koa izan zen gazteen arteko euskara erabilera, eta orduan azpimarratu genuen bereziki jaitsi zela, 2007an % 88a izan zelako. Baina orain 5 urteko datua momentuko egoeraren araberako kasu puntualtzat jo genezake, azken neurketan, 15 eta 24 urte bitarteko gazteen % 92,5a euskaraz ari zela jaso baita.\nHistorikoki, 25 eta 64 urte artekoek osatzen duten helduen taldea izan da gurean euskaraz gutxien erabiltzen zutenak. 2011an berriz, adinekoen erabileraren maila paretsura igo ziren eta azken neurketan, igoera horrek jarraipena izan du. Azken neurketan % 59,5 ari zen euskaraz. Adinekoen artean aldiz, jaitsi egin da nabarmen neurketa egunetan euskaraz jarduten zutenen portzentajeak. Urteen joanak berez ekarri duen egoera dela esan genezake, eskolatik euskaldundu diren gazteak helduarora iritsi eta helduak zahartzearen ondorio dira aipatu erabilera proportzioen igoera eta jaitsiera. 2-14 urte bitarteko haurren artean ez da aldaketa nabaririk izan azken bi neurketen inguruan. Bere presentziak ordea badu eraginik nagusien hizkuntza erabileran, haurrak tartean direnean helduek euskara gehiago erabiltzen baitute.\nAipatutako datuak udazkenean egin zen kale neurketaren emaitza orokorrak dira. Datu hauek dena den, tentuz hartu behar dira momentu eta leku konkretu batean bildu den taldearen hizkuntza erabilera puntuala baita. Baina 90 hamarkadatik modu sistematizatu batean egiten den neurketa den aldetik, joera orokorrak ikusi eta urte arteko konparazioak egiteko datu esanguratsuak eskaintzen ditu.\n2016ko iraila-urria artean egin zen euskararen kale erabileraren neurketak emandakoak eta horietatik atera diren ondorioak arratsaldean aurkeztuko dira publikoki. Lana egin duen Soziolinguistika klusterreko Asier Basurtok egingo du aurkezpena, Euskadun berria aretoan 18:00tan hasita.


EL RINCON DEL QUEJICA / KEXONTZIARENA: BERE EGIA ESATEAGATIK\nerri alu honetan inork ez daki mindu edo iraindutakoari barkazioa eskatzen. Kosta egiten zaigu, izugarri, barkazioa eskatzea, gure printzipioetan amore ematearekin parekatzen baitugu, hau da, oker egon garela aitortzearekin. Gauzak horrela, eta Euskal Herrian bizi izan dugun gatazka odoltsua aintzat hartuta, ez da batere harritzekoa urteetan aurkari izan dugun auzo edo lagun ohiari egindako min edo irainengatik barkatzeko eskatu nahi ez izatea edo ausaz ez jakitea, betiere barkazioa gure porrotaren neurria delakoan, alegia. Barkazioak urteetan borroka sektarioak hedatu eta sakondutako lubakiak birrintzen lagun dezake, bai horixe; baina, inor gutxi da gauza aurreneko urratsa emateko, beti baitarabil aitzakiaren bat aurkakoak berea lehenago eman dezan. Haatik, aurkarien artean barkazioa aurrez aurre, pertsonalki, eskatzea guztiz errazagoa dela iritzita nago maila sinboliko batean baino.\nHau guztiau dator Aritz Gorrotxategiren Koldar hutsa zara nobelan irakurritako pasarte baten harira: «—Aresti ere puteatu zuten, eta orain mitifikatu egiten dute. Azkar ahaztu dute señorito abertzaleek, ezker zein eskuinekoek, Oskorriri arrautzak botatzen zizkiotela Arestiren letrak kantatzeagatik. Aresti bakarrik eta abandonatuta hil zen. Egun batean horretaz ere hitz egin beharko da».\nHeldu al da eguna Arestik jasandako bazterketa plaza erdian hizpidera ekartzeko ezker zein eskuineko abertzaleen aldetik? Badakit, Aritzek dioen bezala, Aresti nahikotxo mitifikatua dagoela, kale, plaza eta ikastetxe askok haren izena dutela berak idatzitakoaren kontra; inor gutxik zalantzan jartzen duela XX. mendeko idazlerik garrantzitsuetarikoa izan zela, duda zipitzik gabe euskara batzera gehien lagundu zuena, baita neurri handi batean ere baserrietatik edota Sarako Eskolako liburuetatik, kalera bainoago hirira, eta sekula baino lerden eta duinago, eraitsi zuena ere.\nEta hala eta guztiz ere, Arestik egundokoak aditu behar izan zituen ordura arte euskalgintzako inor esatera ausartzen ez zena argi eta garbi esan zuelako, besteak beste garaiko abertzalerik zintzoenak, edo agian suharrenak bakarrik, gogotik aztoratu zituzten hitzok: «Hemen euskaldun batzuk bizi gara; gure haurrentzat euskal eskolak eskatu behar ditugu (ez hortik ikusten diren ikastola burgesak), hori izanen baita gure libertatea. Ukatzen dizkigutenak izen erreza dute. Baina kale arte honetan dauden erdaldunentzat euskal eskolak zabaltzea, eta bertara erdaldun umeak bortxatu eta behartzea, hori faxismoa da». Jakina, oso eztabaidagarria; baina, Arestik euskal abertzaletasunaren oinarri ideologikoetako bat kolokan jarri zuen. Barkaezina erlijio abertzalearen fededunentzat, bekatu larria euskara urteetan sakralizatu duten guztientzat.\nGaur egun, ordea, kontu zaharra ematen du, gaur denetarik eztabaida daitekeelakoan gaude, ezer ez da bekatu, dena omen da eztabaidagai, bake garaian bizi gara, elkar berradiskidetu nahi dugu. Galdera, beraz, noiz eta nola Aresti edo Imanol bezalakoei egindako min zein iraina aitortzea guk bezala pentsatzen ez zutelako, beren kasa irizten ausartu zirelako.\nBERRIA egunkarian agertutako artikulua:\nPublicado por Txema Arinas en 23:19


Haizearen orrazia - Gipuzkoako Eskola Txikiak - Gipuzkoako Eskola Txikiak eskola, herri eta auzo txikiak bizirik!\n1 minutuko irakurketa (128 hitz)\nBigarren zikloko ikasleak "Haizearen orrazia" eskulturarekin lotutako proiektu batean murgilduta ibili dira azken ebaluazio honetan.\nHasteko, eskultura-multzo honi buruzko informazioa bilatu eta atondu ondoren, Txikipedian artikulua argitaratu dute.\nJarraian eskultura multzoa oinarri hartuta beraien interpretazio propioak egin dituzte, material desberdinak erabiliz. Emaitzak oso ederrak izan dira eta eskolako korridorean erakusketa txiki bat jarri dute, ikasle guztiek goza ditzaten. Argazkietan ikusi dezakezue egin duten lana, eta espero dugu zuei ere gustatzea.\nBIKAINA bixita marrazoak duatloi liburua planeta baserria AZTERTZEN antzerkia porrotx liburu zaindu inauteria hirutxulo AUTOBUSA AMANCAY zapaburu klipa KIROL udaberria ipuina mari aldaketa altxorra SUKALDEA euskara platanoa Introduzca el texto aquí PROIEKTUAK hiriburu ENTSALADA Imanol Mercero bizirik liga ilusio eguna Elkarrizketak JOLASA paseotxoa adin topaketa inurria sindromea txangoa futbol igela barria Danio ipuin murala ingelera etxea txistorra klima ZABORRA natura MUTIL JAIA eskea sariduna TXITAK INKUBADORAN from angiozar eskola on Vimeo. artoa ekitaldi osteguna GOZATU PETER PAN errezeta festa gona bisita KRISTINAENEA koloreak EMAKUMEA irteera hitzkuntza TOLOSA tomatea kontaketa pirritx txiki Ostadar KORRIKA danbor 21 santa GAUR GOIZEAN OSTEGUN GIZENA OSPATU DUGU ESKOLAN didaktikoa abenturak intsektua IBILBIDEA Ereñotzu programa zientzia urtebetetzea imanol JANARIA nazioarteko BALEA sukaldaritza Txirrita GAZTAINA baratza batidoa MOZORROA saskia SOKATIRA NAHIKOA DANTZA science ikasleak tailerra txandaka amaia kontalari koplak ingurunea yogurra zelai proiektu #ESKOLA FESTA ageda katu esperimentu down tresneria mad hiruhilekoa kutxa AKURIUM GELAK munduko IBAIA HAMAIKETAKOA zuhaitz bidaia irudia basoa MUSIKARIA TOPAKETAK UDALETXEA ukendua lorez park bideo Musika GABONAK EURIA ereñotzu san sebastian DESFILE ETA MOZORRO FESTA IZAN DUGU eguraldi bolondres bizimodua Martxoak 8 neska ARGAZKIAK proiektua ELURRA GAZTAÑAGA #irteera familia oporrak lana Guraso elkartea JANA LAGUNTXO Igeldo ikastaroa altxorraren kutxa TRIPAKADA zozketa gorria egunerokoa COOKING olentzero BERDINTASUNA PAILAZOAK grabazioa eguraldia xumea AGENDA martxoa GIZON gonbidatu unitate EZ DA TXISTORRARIK FALTA IZAN !!! HEMEN ARGAZKI BILDUMAREN AURRERAPENA.ONDO PASA IÑAUTERIETAN !!!! tanborrada txokolatea ipuinak igeriketa europa aste santua arotzenea bizipenak oilasko eskola HaurHezkuntza NEURKETA


STEILASen erabakia Haurreskolak Partzuergoaren eta Hezkuntza Sailaren jarreraren aurrean – Steilas\nSTEILASen erabakia Haurreskolak Partzuergoaren eta Hezkuntza Sailaren jarreraren aurrean\n“Ez, honi buruz ezin dugu hitz egin”; “Hau ezin dugu ikutu, Eusko Jaurlaritzaren menpe dago”; “Ez”; “Hau Madrilen esku dagoen gai bat da”; “Honi buruz hitz egin dezakegu”.\nHauek (eta ildo beretik doazen beste batzuk) izan dira azken ikasturte(et)an Haurreskolak Partzuergoarekin burutu ditugun bileretan sindikatuok entzun ditugun erantzunak, gai bat edo beste baten inguruan proposamen ezberdinak planteatu eta gero. Gehienez, beraien hitz egiteko prestutasuna adierazten dute. Itxurakeria, ez besterik. Erabaki zehatzik, bat ere ez. Negoziazioa aspaldi lurperatu zuen administrazioak, alde bakarrez hartutako erabakien bitartez jarduteko. Enpresaren interesa, eta ez langileona, babestuko duten araudien interpretazioei ateak zabaltzeko. Kontrako dozenaka sententzia jaso ostean (azkena, aste honetan bertan), harago doazen erabakiak hartzeko.\nEta denborak aurrera egin ahala, horrela mantendu gaitu enpresak, bilera batetik bestera, langileekin jolasean. Benetan garrantzia duten gaietan fokoa jarri beharrean (Haurreskolak Partzuergoko finantziazioa, zerbitzuaren doakotasuna, langileon behin-behinekotasun tasa altua, matrikulazioaren jaitsierari aurre egiteko neurriak…) gure atentzioa eta lana beste batzuetara bideratzen dute, kudeaketa kontuetara, arlo teknikoetara (araudiak, zerrenden irekiera, baremazio eta bestelako prozesuak…). Enpresak bere egunerokotasuna eta erabakiak sindikatuon laguntzarekin babesteko interes zuzena duen gaietara, azken finean.\nSTEILASen argi dugu prekarietatea betikotzen jarraitu beharrean Haurreskolak Partzuergoko etorkizunerako oinarri sendoak ezartzen hasteko garaia dela. Haurreskolak Partzuergoak etorkizuna behar du izan, langileok etorkizuna behar dugu izan, eta orain da horren alde apostu egiteko momentua. 10 urte barru izango garena, Haurreskolak Partzuergoa izango dena, gaurko erabakiek baldintzatuko baitute.\nIzan ere, euskal jendarteak azken urteotan izan duen eraldaketari egokitzen ez du asmatu enpresak. Jaiotza-tasak behera egin duela ezin dugu ukatu (%-3,4 2016an, EUSTAT-en arabera), eta horren ondorioz matrikulazioek urtetik urtera beherantz jarraitzen dutela ere, ez. Orduan, zergatik ez ditu enpresak (eta Hezkuntza Sailak) behingoz matrikulazioen gorakada bat bultzatuko duten neurriak ezartzen? Zer lortzen dugu jaiotza-tasen beherakadari errua behin eta berriz leporatzen, horren aurrean erabaki bat ere hartu gabe? Jaiotza-tasaren beherakada ezin da lanpostu kopurua jaisten eta behin-behinekotasuna mantentzen jarraitzeko aitzakia izan. Erabakiak hartu egin behar dira, denbora gehiago pasatzen utzi barik. Borondate politikoa egonez gero, aldaketa gauzatu daiteke, beste eredu batzuk erakusten duten bezala: 2017-2018 ikasturterako Madrilgo udal-haurreskoletako kuotak jaitsi ostean (zenbait kasutan, desagertzera arte), matrikulazioak gora egin du eta eskoletan plaza librerik ez dela geratu adierazten dute agintariek.\nEAEn, 2016an, 18.204 haur jaio ziren EUSTAT-en behin-behineko datuek jasotzen duten bezala. Familia askok beraien haurrak inon ez matrikulatzea erabakitzen dute; beste askok, berriz, Haurreskolak Partzuergoa edo diru publikoa baliatuta finantzatzen diren eskola, ikastola zein udal-haurreskoletara eramaten dituzte beraien haurrak. Egoeraren larritasuna zein den ulertzeko, datuei erreparatuko diegu: 2017ko aurrekontuetan 0-3 urteko eskaintza duten zentru pribatuetara 25.627.322 euro bideratu ziren; Haurreskolak Partzuergora, 42.675.215 euro. 2012tik 2017ra, Haurreskolak Partzuergoko aurrematrikulazioen kopurua % 16 jaitsi da. Hau guztia kontuan izanda, beharrezkoa da DOAKOTASUNEAN pauso sendoak ematea, zerbitzu publiko indartsua mantendu, lanpostuak bermatu, pribatizazioa ekidin eta jendarte kohesio ez-baztertzaile erreal bat lortzeko. Egoera honen aurrean sare pribatuak (diru publikoz lagunduta) bizirauten duen bitartean, murrizketak pairatzen duena Haurreskolak Partzuergoa da.\nEzin dugu ahaztu, gainera, Euskal Hezkuntza Sisteman 0-3 zikloa apurtuta dagoela. Haurreskolak Partzuergoa irla bat da. Gure artean izaten ditugun familiak, gehienez, 2 ikasturte igaroko dituzte gurekin. Konturatu orduko 2 ikasturte hauek pasatu egin dira eta familiek galdera bati egin behar diote aurre… Eta orain, zer? Eskola “bila” hasi behar dira, horrek suposatzen duen guztiarekin. Haurreskolak Partzuergoak eta, ondorioz, Hezkuntza Sailak haur eta familia horiei hezkuntza sisteman jarraipen bat ahalbidetuko balieke (sare pribatuak ziurtatzen duen bezala), guztion onerako izango litzateke. Zerk oztopatzen du hau horrela izatea?\nEnpresak eta Hezkuntza Sailak ez dute langileon lan-baldintza duinak ziurtatuko duen Ordezkoen araudi edo Lan Hitzarmen berria sinatzeko asmorik, sindikatuon sinadurarekin enpresaren interesa babestutako araudiak lortzea baizik, gure lana eta konplizitatearekin. %40 inguruko langileen behin-behinekotasun tasarekin bukatuko duen neurri bakar bat ezartzeko asmorik ez, adibidez. Ezin gara joko horretan erori. Gaur egun indarrean dugun Ordezkoen Araudia dekretuz ezarritakoa da, langileon babesik gabe. Sindikatuok eginiko proposamenei emandako erantzunak zeintzuk izan ziren jakin nahi?\nHaurreskolak Partzuergoa sortu zenetik gaur eguneraino gizarteari eman dion guztia urte askotan ematen jarraitu ahal izateko argi dugu honengatik guztiarengatik eta etorkizun duin bategatik borroka egiteko garaia dela. Bai, borroka. Bestela, denak berdin jarraituko du, egoera jasanezina dela esaten jarraituko dugu, gainera. Zoritxarrez, administrazioak ez digu ezer musu-truk emango, ezta eskainiko ere. Eta borrokak elkartasuna eskatzen du, guztion esfortzua, zerbait lortu nahi badugu.\nLangileok ez gaude denbora gehiago galtzeko prest. Denok dakigu iazko ikasturtean mobilizazio ezberdinak burutu genituela, besteak beste, unibertsitatez kanpoko hezkuntza publikoko sektore guztietan 3 greba. Ikasturtea hasi bezain laster, hiruhilabete guztirako gehiengo sindikala osatzen dugun 3 sindikatuok egutegi oso bat aurkeztu dugu Administrazioaren jarrera itxiak derrigortuta. Ez entzunarena egiten jarraitzen du administrazioak, noiz arte? Benetako negoziazio bat exijitzen dugu, ez orain arteko jolasa. Ez orain arteko denbora galtzea.\nEgoeraren analisi eta hausnarketa hau egin eta gero, prekarietatea kudeatzeko bileretan parte ez hartzea erabaki dugu STEILASen, benetako negoziaketa ezkutatzea baitute helburu. Prekarietateari aurre egiteko negoziaketa mahaiak beharrezkoa dira, eta hauetara noiz deitu itxaroten gaude oraindik. Langileon aldarrikapenak haintzat hartzen ez dituzten bitartean, mobilizazio eta aldarrikapen horiekin jarraitu beharrean aurkituko gara, inoiz baino indartsuago eta arrakastatsuago, Haurreskolak Partzuergoa eta Hezkuntza Saila presionatu nahi baditugu.\nSTEILAS, 2017ko irailaren 12an\n2017-09-12 STEILAS-EN ERABAKIA\naraba2017-09-12T12:51:10+00:0012 septiembre 2017|Haurreskola, Noticias|


Xabier Zabala (Konpositorea eta musikaria): "Asko zor diot, duda barik, 'Maite zaitut' kantuari" - Arrasate - Goiena.eus\nXabier Zabala (Konpositorea eta musikaria): "Asko zor diot, duda barik, 'Maite zaitut' kantuari"\nAitziber Aranburuzabala Juldain 2016-09-16 10:00\nMusikagintzan eskarmentu handia duten Asier Gozategik eta Xabier Zabalak euren bizipenak kontatuko dituzte gaur, egubakoitza, Kulturateko areto nagusian, 19:00etan. Arrasateko Trikiti Eskolaren eskutik datoz.\nZure izena sarritan ezkutatuta geratzen den arren, zure izana musikari askoren lanean aurki daiteke.\nGure lana hori izaten da; bigarren mailan geratzen garen musikariak gara. Lan oso ezberdinak egitea tokatzen zaigu, baina ni oso eroso sentitzen naiz posizio horretan. Egunero ikasten ari naizen sentsazioa dut.\nPirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoak aspaldiko lagunak dituzu.\n2002. urtean hasi ginen elkarrekin lanean eta dagoeneko hamasei bat disko argitaratu ditugu.\nHain zuzen ere, Garate estudioan topatu zaitugu, pailazoen azkeneko lana grabatzen. Zelakoa da?\nAurtengoa ere disko bikoitza da: ikuskizunera bideratutakoa da bat eta bestea, berriz, oraingoan omentzen dugun pertsonaiaren ingurukoa da. Lehenengorako konposizio guztiak nik egin ditut eta bestean, berriz, kantuen konponketak. Esango nuke izan behar duen formula mantentzen duela azkeneko lan honek ere; disko alaiak eta biziak egiten saiatzen naiz urtero.\nZein da zure irizpidea haurrentzako edo helduentzako kantuak egiterakoan?\nEz dut desberdintasunik egiten, normalean; norentzako den baino zertarako den begiratzen dut gehiago, bereziki, zuzenekoetarako direnean. Sarritan joaten naiz pailazoak ikustera, asko laguntzen didalako hurrengo lanetarako. Pailazoendako egiten ditudan diskoak produktu familiar bat bezala planteatzen ditut; abiapuntua umea den arren, denen gustuko diskoak egiten saiatzen gara. Era berean, kantuek pertsonaiekin enpatia izaten ahalegintzen naiz.\nKonpositorea, musikaria... nola definitu beharko genuke Xabier?\nHaurra nintzela musika asko entzuten nuen; Elvis, bereziki. Nire burua definitzea zaila egiten zait, musikan murgildu izan naiz-eta beti; eta konpositoreari esanahi sakonegia hartzen diot.\nKantu asko egin dituzu; horien artean, Maite zaitut ezaguna.\nAsko zor diot, duda barik, kantu horri. Familia bereko hiru belaunaldi kantua partekatzen ikustea, guretzako, hori da saririk onena.\nEnkarguz egiten duzu beti lan?\nGehienetan, bai; batzuetan, konposizioa bakarrik izaten da; beste batzuetan, grabaketa egin eta diskoa sortzea; soinu bandak...\nGogoratzen duzu lehenengoa?\n1997an Hik Hasi aldizkariarentzako egin nuen diskoa izan zen aurrenekoa.\nMaixa Lizarribarrek esandakoa da: "Xabier Zabala dagoeneko ez dago plazetan, baina haren musika plaza guztietan dago". Zer diozu?\n[Barre] Egia da! Soinu jotzailea naiz eta gaztetan Nafarroako herri txiki askotara joaten nintzen. Geroago, Basakabi taldearekin erromeriak... Gaur egun, Kaabestri Ensemblerekin egiten ditut zuzeneko batzuk. Gustatzen zait jendearen aurrean jotzea.\nUrte asko daroazu musikagintzan; zelan ikusten duzu egungo egoera?\nUf... industria dago dagoen moduan, baina ez bakarrik musika alorrean. Negozioari baino gehiago, kreatibitateari begiratzen diot. Euskal Herrian izugarrizko sormena dago; musikari asko eta oso onak daude. Gertatzen dena da, baina, ez dela erraza musikagintzatik bakarrik bizi izatea.\nArrasatera Asier Gozategirekin zatoz; zer diozu hari buruz?\nAsier eta haren taldea sekulako erreferentea izan dira niretzako. Miresten dudan pertsona da.


Compact disc eramangarriak: Garesti izanagatik ez dute soinu hobea [3tik 2. orria] | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nEntzungailuez eta, elektrizitate-sarean lotzeko, korronte-egokigailuaz horniturik datoz zazpi disc-man eramangarriak.\nDenak dira onak eta, funtsezko alderdietan, antzekoak, distortsiorik gabeko soinu-kalitate ederra eskaintzen baitute guztiek eta, erabiltzaileak (aparailua gainean daramala) higiera latzak egitean, gutxienez aski era onargarrian jarduten dutelako.\nEskakizun handiegirik ez duen erabiltzailearentzat, azterturiko zazpi laginetatik edozeinek balio du. Prezioan sekulako aldeak daude: merkeena Saba CDP8 da (10.945 pezeta) eta garestiena Philips AZ7182, ia 8.500 pezeta garestiago.\nAukerarik interesgarriena Saba da. Merkeena izateaz gainera, frekuentzia baxuetan erantzunik egokiena (kaskodun entzungailuak dituen bakarra berau baita) eta, higiera latzetan, soinuaren distortsiorik txikiena agertzen du..\nPila gutxien gastatzen dituztenak Sony eta Philips dira; gehien kontsumitzen dituena, JVC: bi aurrekoek baino %50 gehiago gastatzen baitu. Sanyok eta Aiwak ere asko gastatzen dute, eta Saba eta Panasonic erdiparean geratzen dira.\nSony, JVC, Aiwa eta Panasonic besteak erabilera erosoagokoak dira (diskoa sartu eta ateratzeko irekitzean), baina diseinuan denek aprobatu dute.\nEstandarizazioari esker, denek eskaintzen dituzte oinarrizko prestazio ber-berak; halaz ere, baten batek (Sony, gehienak) berariazko aukerak eskaintzen ditu. Erabiltzaileak baloratu beharko, edonola ere.\n<< Aurreko orrira joan: Garesti izanagatik ez dute soinu hobea


kritiken hemeroteka » Zer da errealitatea eta zer fikzioa?\n« Korapiloak (des)lotzen | Historia aldatuz »\nCarlos esaten zioten gizona / Pedro Alberdi / Alberdania, 2009\nZer da errealitatea eta zer fikzioa? Mikel Asurmendi / Irunero, 2010-01\nSatorrak baino lurperago (2001) saioaren bidez frankismoko azken bi hamarkadako bizipenak eta gertaerak kontatu zituen Pedro Alberdi idazleak. Carlos esaten zioten gizona haren segida da nolabait. Azken honekin 2006ko Miguel de Unamuno VIII. Saria irabazi zuen. Alberdania argitaletxearen eskutik plazaratu zuen iaz. Alberdik saiakera saria irabazi zuen, alta bada, Alberdaniak Narrazio sailean kaleratu du. Horra hor literaturaren inguruan sorrarazi ohi den kontrobertsietako bat.\nBixente Serrano Izkok Autofikzio bat historiara izenburuko kritika egin dio liburuari. Neronek pertsona zenbaiten bizi-esperientzia fikzionatua jaso dut liburuaren bidez. Hori horrela, nobela bat irakurri dut. Esan dezadan liburua saio nobelatua dela.\nSatorrak baino lurperago liburuaren segidako liburua dela esan dut, hots, egileak gai, giro, idatz tankera eta erregistro antzekoak landu eta erabili dituela. Alabaina, Carlos delakoan 1960ko gizartearen —taldeen edota koadrilen— erretratu egiteaz beste, Alberdik ETAko militante batzuek bizi zituzten pasadizoak narratu egin ditu, pertsona baten esperientziaren ikuspuntutik narratu ere, pertsona Mario Onaindia nahiz Carlos —Onaindia militante klandestinoaren izengoitia— izaki.\nMario Onandia ETAko militante gisa hasi eta espetxean bukatu zen arte agertzen da liburuan. Haur nahiz gazte garaiko bere bizitzaren hainbat pasarte ere kontatu ditu egileak.\nIdazle saiatua eta zehatza da Alberdi. Carlos liburuan errealitatea fikzioaren bidez agertzeko bere-berezko trebezia agertu du atzera ere. Zilegi bekit literatura egiteko duen hautu hori, hau da, saioaren bidez historiako pasadizoak modu nobelatuan narratzeko modua, hots, helezina den errealitatea, fikzioaren bidez iradokitzeko moldea.\nSerrano Izkori, antza, ez bide zaio “egokia” iruditu egileak Mario Onaindiaren Grand Placen aurkituko gara nobela eta El precio de la libertad autobiografia erabiltzea saio bat egiteko. Neronek ez dut ez liburu bat ez bestea irakurri, eta egia esan ez dakit nola hartuko nuen saiakera hau besteak irakurri izan banitu. Ziur aski, Serrano Izkoren kasua ezberdina da, bi liburuak irakurri dituelako eta Mario Onaindia eta Carlos ezagutu zituelako.\nNik liburu hau estimatzen dut, biziki estimatu ere, bizpahiru arrazoiengatik. Lehenik: oso ongi narratuta dagoelako. Gure herriaren alde borrokatutako lagun andanaren pasadizoak eszena zinematografikoen modura agertzen dizkigulako. Gozamen hutsa egin zait pertsona bakar batzuek ez beste bizi dituzten esperientziak horren modu hunkigarrian jasotzea. Bigarrenik: —salbuespenak salbuespen, Mario Onaindia, kasu— askatasunaren bidean jardun duten ekintzaile gutxi batzuek baino ez dutelako kontatu beren esperientzia. Ez dute kontatu ezin dutelako, gauza ez direlako, edota oraindik ere askatasunaren bidean urraturiko zauriak ez zaizkielako orbaindu. Beraz, protagonistek egiten ez dutenez, bihoakio idazleari egindakoagatik —egite soilagatik— nire txaloa. Hirugarrenik: ondo ezagutzen duen errealitateaz idazten du Alberdik. Hauxe izaki idazle honen bertutetako bat.\nMario Onaindiak urratu zuen bide politikoa alde batera utzita —literatura eta herri hau interesatzen zaizkit uneon— Carlos izeneko ETAko kide izan zenaren ibilerak ezagutu izanak bete nau. Bestelako kontuak dira protagonistak garatu zuen bide politikoa edota askatasunera bidean itota ez amaitzeko aurkitu zituen ihesbidearen zergatiak.\nHerri honen historia oso-oso tristea da. Ez dut imajinatzen Carlosekin batera askatasunaren bidean aritu ziren beste militanteak Bilboko Artekalen txikitoak elkarrekin hartzen, poteatzen alegia. Alberdik berak narratutako eszena onenak —fikzio zoragarrienean— ez ninduke liluratuko. Ez litzaidake sinesgarria izango. Pena da gero! Nire azken aburu hau literaturaz harago dago edota honago dago, baina zer da errealitatea eta zer fikzioa?


Goierriko afizionatuen tropela, gurpila galtzen - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nBEREZIA Ariguneei esker ona eta bertsoak, Euskaraldia bukatzeko\nGoierriko afizionatuen tropela, gurpila galtzen\nInoiz ez da gozoa izan txirrindularitza amateurraren eremua. Baina mikaztu da, profesionaletarako aukera gutxitu ahala. Mikel Paredesek bizikleta utzi du, 22 urteko. Ikasketak amaitu, eta zuzendari segiko du.\nTxirrindularitzak oso tarte txikian ematen ditu laztanak eta zaplaztekoak. Goierriko eremuan, aurkia eta ifrentzua oso gertu topa litezke. Alex Aranburuk World Tour maila gorenera jauzi egin du, Izagirre anaien albora. Baina salbuespena dira. Iker Azkarate lazkaotarrak iaz bat-batean utzi zuen biziklea, jada profesional zela. Orain, Mikel Paredes herkideak esan du aski, 22 urterekin. Profesionaletara igotzeko helburua ezin bete, eta zeruertz gero eta ilunagoak gogaitu du.\nGoierriko Txirrindularitza Bultzatuzen Euskadi Laboral Kutxa taldean aritu da, 23 urtez azpikoetan. Bikain hasi zuen 2019ko denboraldia: Zumaian bigarren, Urretxuko Goierriko Itzulia irabazi, beste proba batzuetan 4., 5. eta 7. postuak. Lehendakari txapelketako lidertzan ere egon zen. Eroriko larri samar bat izan zuen gero, ordea. Eta astebeteko gaixoaldia jarraian. «Ez nion buelta ematen. Burua etsita, uztea erabaki dut», dio Mikel Paredesek.\nAfizionatu ororen helburua da profesional bihurtzea. Baina esatea errazagoa da egitea baino. «Urte hasieran esan nuen, edo profesionaletara pasatuko nintzela, edo utziko nuela». Hain gordin, eta hain benetako.\nIgotzea, «oso zail»\n«Aukera gutxi dago profesionaletara igotzeko. Hankak lurrean ditut, eta banekien ia ezinezkoa zela. Lehen, Euskaltel eta Orbea bere azpian zeudenean, egitura bazegoen txirrindulari gehiago pasatzeko elkarrizketa Murias Euskadiren desagertze iragarpenarenaren aurretik egina da. Afizionatutan beste urte bat igarotzeko mentalitaterik ez neukan. Oraintxe bertan, nahiko beltz ikusten dut profesionaletara pasatzea», dio Paredesek.\nUnai Paredes anaia ere afizionatuetan ibili zen lehiatzen, eta zuzendari gero lau urtean, Serbitzu-Kirolgin eta Alfusen. Oraindik, anaiari jarraitzeko aukera ikusten zion: «Kualitateak badauzka profesionaletara igotzeko. Baina gogorik ez baldin badauka, hobeto uztea. Espero dut erabakiarekin inoiz ez damutzea», azaldu du Unai Paredesek.\nLasterketarik eza da zuzendari ohiarentzat gabezia. «Frantzian, Belgikan eta Herbeheretan karrera ugari daude, eta, horregatik, talde askoz gehiago daude».\nIkasketa programa berezia\nBizikleta utzi ondoren, Mikel Paredesek ikasketak bukatzea erabaki du, lehenik. Igor Gonzalez de Galdeano ziklista ohiaren Machining Meets Cycling proiektuak lagundu dio. Goierri Eskolan Mekanizatuko gradua egina zuen, baina praktikak falta zitzaizkion, denbora faltagatik kirolari askori gertatzen zaien herrena. «Andoaingo enpresa batean praktikak burutzen ari naiz, titulua ateratzeko».\nMikel Paredes da Galdeanoren proiektuko lehen partaidea, eta helburua horixe du: egunen baterako titulua behintzat besapean eduki dezatela ziklistek eta ziklista ohiek. Oraingoz, ordea, tornu mekanikoaren aurrean jartzeko asmorik ez du Paredesek. Anaiaren ondoan, Lazkaoko Zelata tabernan hasi da lanean, asteburuetan. Bestetik, eta txirrindularitza erabat utzi gabe, zuzendari hasiko da, orain arte pedalei eragin dien Laboral taldean bertan.\nKotxearen barrutik orain\nEzustean iritsi zaio Euskadi Laboral Kutxa taldearen zuzendari izateko eskaintza, eta ez du zalantzarik izan onartzeko. «Niri txirrindua gustatu egiten zait. Aukera bat eman didate zuzendari bezala hasteko, eta probatzeko gustura nago».\nAnaiaren babesa badu. «Lagundu niola esan nion, eta animatu da. Desberdina da txirrindulari edo zuzendari izatea. Bilera eta kudeaketa-lan asko egin behar dira. Gainera, Mikelek lasterketa oso ondo irakurtzen du», zehaztu du Unai Paredesek.\nBerari zapuztu zaion ametsa lortzen besteei laguntzen saiatuko da, orain, Mikel Paredes zuzendaria: profesional izateko sugarra piztuta mantentzen.\nMikel Gaztañaga Euskadirekin kontinental prora\nDena ez da beltz Goierriko ziklismoan. Orain arte Laboral taldearen zuzendari izan den Mikel Gaztañaga Euskadi Fundazioaren zuzendari ariko da, datorren sasoian. Kontinental profesional mailara igo da taldea, eta, egitura bikoiztuko duenez, Jorge Azantza eta Gaztañaga izango dira zuzendari.\nMikel Paredesek hartuko du Gaztañagaren lekua. Jon Arakama zegamarra, Aritz Urra lazkaotarra, Xabier Berasategi olaberritarra eta Mikel Barandiaran ataundarra izango ditu taldean.\nIpuin labur, labur, laburren lehiaketaren sari banaketa ekitaldia Legazpiko Euskaraldia agurtzeko


Urkullu lehendakariaren adierazpena A5eko hauteskundeei eta koronabirusari buruz\nUrkullu lehendakariak iragarri du; halaber, aurreratu duenez, Eusko Jaurlaritza legalki eta juridikoko ari da aztertzen apirilaren 5eko EAEko hauteskundeei eutsi ahal zaien.\nHauteskundeak mantenduko diren ala ez aztertzen ari da legalki Eusko Jaurlaritzak\nEusko Jaurlaritza 300 milioi euroko funtsa sortzea ari da aztertzen, osasun eta hezkuntza sistema sendotzeko, Iñigo Urkullu lehendakariak iragarri duenez. Funtsaren beste helburua da familiei, enpresei eta enpleguari laguntzeko neurriak bultzatzea, koronabirusaren epidemiaren aurrean. Halaber, Urkulluk aurreratu du Eusko Jaurlaritza legalki eta juridikoko ari dela aztertzen apirilaren 5eko EAEko hauteskundeei eutsi ahal zaien ala ez, erabaki hori Espainiako Hauteskunde Batzordeari badagokio ere.\n'Terrorismoaren Biktimen Europar Eguna'ren harira Gasteizen egindako ekitaldi batean parte hartu ostean, lehendakariak onartu du Euskadi "une bereziki zaila" bizitzen ari dela koronabirusagatik; asteazkeneko datuak eguneratuta, 261 kasu atzeman dituzte, dagoeneko.\nUrkulluk berretsi du osasun-krisia Gasteizen izaten ari dela "bereziki aipagarria", eta eskerrak eman dizkie herritarrei, ezarritako neurrietara egokitzeko egiten ari diren ahaleginagatik. Besteak beste, arabar hiriburuko ikastetxe guztiak itxi dituzte.\nHorrez gain, osasun-agintarien gomendioen garrantzia azpimarratuta, Urkulluk azaldu du Eusko Jaurlaritza lanean dabilela epidemiak ekonomian izan lezakeen eraginari aurre egiteko neurriak prestatzeko; esan duenez, enpresa-erakundeekin eta sindikatuekin batera ari dira neurri horiek prestatzen. Asteartean alde guztiek egindako bileran, 300 milioi euroko funsa abiatzeko aukera aztertu zuten.\nBaliabide horren helburua litzateke osasun eta hezkuntza sistema indartzea, bai eta familiei, enpresei eta enpleguari laguntzeko neurriak sustatzea ere, epidemiaren aurrean.\nHalaber, lehendakariak iragarri du Eusko Jaurlaritza legalki eta juridikoki ari dela aztertzen apirilaren 5eko EAEko hauteskundeen deialdiari eutsi ahal ote zaion. Nolanahi ere, Urkulluk argitu du Espainiako Hauteskunde Batzordeari dagokiola erabakia hartzea.\nUrkulluk nabarmendu du koronabirusak sortutako krisia ez dela kontu politikorik, "osasun publikoaren kontua baizik"; hortaz, alderdiei eskatu die "ez espekulatzeko" epidemia horrekin. Gogora ekarri du, dena dela, hauteskunde-kanpaina, egitekotan, beste edozein gizarte-, kultura- edo kirol-ekitaldietarako ezarrita dauden osasun-arauek baldintzatuta egongo litzatekeela.\nEAEko Hauteskunde Batzordearen bilera\nTestuinguru horretan, EAEko Hauteskunde Batzordea asteazken arratsaldean bilduko da Eusko Legebiltzarrean, eta, besteak beste, datozen hauteskundeetan koronabirusaren eraginak izan ditzakeen ondorioak aztertuko ditu, EAEko Justizia Auzitegi Nagusiko iturriek Europa Press albiste-agentziari jakinarazi diotenez.\nJuan Luis Ibarra Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko ordezkari nagusia buru duen organoak ohiko bilera bat egingo du Legebiltzarrean; bileran zehar, Ibarrak Nekane Murga Osasun sailburuarekin izan duen topaketaren berri emango du, COVID-19ak sortu duen egoerari buruz eta horrek hauteskunde prozesuan izan ditzakeen ondorioei buruz.\nNolanahi ere, horrek ez du esan nahi EAEko Hauteskunde Batzordeak asteazken honetan hauteskunde autonomikoen inguruko erabakirik hartuko duenik; izan ere, lehendakariak zehaztu duen bezala, hori Hauteskunde Batzorde Zentralaren eskumena izan liteke.


Poix-de-Picardie - Wikipedia, entziklopedia askea.\n49° 46′ 33″ N, 1° 59′ 03″ E / 49.7758°N,1.9842°E / 49.7758; 1.9842Koordenatuak: 49° 46′ 33″ N, 1° 59′ 03″ E / 49.7758°N,1.9842°E / 49.7758; 1.9842\nDargies, Blangy-sous-Poix, Croixrault, Éplessier, Équennes-Éramecourt, Guizancourt, Lachapelle eta Sentelie\n2.408 (2017ko urtarrilaren 1a)\n1.244 (%51.7) 1.164 (%48.3)\nPoix-de-Picardie Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Hauts-de-France eskualdean. 2013an 2.353 biztanle zituen.\n2007an Poix-de-Picardie udalerrian erroldatutako biztanleak 2.353 ziren. Familiak 886 ziren, horien artean 261 pertsona bakarrekoak ziren (117 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 280 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 259 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 86 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 965 etxebizitza zeuden, 903 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 799 etxeak ziren eta 161 apartamentuak ziren. 903 etxebizitza nagusietatik 486 bere jabearen bizilekua ziren, 390 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 13 etxek gela bat zuten, 75 etxek bi zituzten, 191 etxek hiru zituzten, 252 etxek lau zituzten eta 372 etxek bost zituzten. 613 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 465 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 253 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nPoix-de-Picardie udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.518 ziren, horien artean 1.026 aktiboak ziren eta 492 inaktiboak ziren. 1.026 pertsona aktiboetatik 882 lanean zeuden (487 gizon eta 395 emakume) eta 142 langabezian zeuden (67 gizon eta 75 emakume). 492 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 118 ikasten zeuden eta 281 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Poix-de-Picardie udalerrian 967 unitate fiskal zeuden, 2.215 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.700 euro zen.\n2007an zeuden 124 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 30 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.\n2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.\n2000. urtean Poix-de-Picardie udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 546 hektarea erabiltzen.\n2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Poix-de-Picardie udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 349 ikaslekin.\nBNF: 15277106p (data)


86.750.609 metro kubiko araztuta\nHondakin uraren tratamenduak\n"Egiten diren azterketa guztiak praktikoak dira"\nLIFE IP NADAPTA-CC proiektu integratua 2017aren amaieran jarri zen abian. Hain zuzen, Nafarroako Foru Komunitatean klima-aldaketarekiko erresilientzia handitzea eta 2017-2030erako Nafarroako Klima Aldaketaren Ibilbide Orria martxan jartzea (Parisko COP21 konpromisoak) du helburu.\nHorretarako, proiektuak iraungo duen 8 urteetan, zenbait ekintza jarriko dira martxan identifikatutako sei alor nagusietan: klimaren monitorizazioa eta uraren egokitzapenezko erabilera, basogintza, nekazaritza, osasuna eta lurralde-azpiegitura eta -plangintza. Proiektuaren barruko 53 ekintzetatik, uraren alorreko hiru ekintza gidatzen ditu NILSAk, eta nekazaritza-estrategiaren alorreko beste ekintza batean ere parte hartzen du.\nHain zuzen, uraren alorreko ekintza hauek gidatzen ditu NILSAk:\nHondakin-urak tratatzeko instalazioekin eta saneamendu-sareekin lotutako ingurumen-larrialdien alerta goiztiarrerako sistema bat ezartzea.\nHiri-estolderien sareak hobeto egokitzea, hiri-inguruetan drainatze-sistema jasangarriak ezarriz, eta Nafarroan saneamendu-sistema jasangarriak ezartzeko araudi berri bat garatzea.\nLehenengo helburuari dagokionez, 2018an, abian jarri zen prozesu-uren ekipamendua eta monitorizazioa Tuterako, Lizarrako, Arga Behereko, Ega Behereko, Villafrancako, Ebro Behereko eta Azagrako hondakin-uren araztegietan. Maiatzean, analizagailu multiparametriko bat erosi eta jarri zuten martxan (karbono organikoa, nitrogenoa eta fosforoa) Tuterako HUAn. Analizagailu multiparametriko horrek neurketak egin ditu ur-lerroaren hiru puntutan (efluentea, bitartekoa eta isuria). Beste kontrol-instalazio batzuk diseinatzean, konfigurazio bera errepikatuko da, oso fidagarria delako eta kalitate oneko informazioa ematen duelako karga handiko sarrera puntualei buruz (fosforoa eta karbono organikoa) eta HUAk karga hori tratatzeko duen gaitasunari buruz (isurketa-mugak betez). Halaber, Tuterako isurketa-kontrolen aretoa ekipatzen amaitzeko eta baretze-guneak kontrolatzeko instrumentazio- eta kontrol-ekipoak erosi dira, baita bestelako ekipoak ere (eroankortasunaren, pHaren, amonioaren, nitratoen eta uhertasunaren neurgailuak) beste HUA batzuetarako (Azagrakoa, Ega Beherekoa eta Villafrancakoa).\nBestalde, laginak hartzeko 13 gailu automatiko erosi dira 50.000 hektareatik gorako HUAk ekipatzeko (7 ekipo egonkor hotz eta 6 eramangarri). Euri asko egiten duenean baretzeguneei segimendua egiteko ekintza aurrera eramateko ere erabili dira horiek. Hain zuzen, Lizarran, Tuteran, Ebro Beherean, Arga Beherean eta Ega Beherean instalatu dira laginak hartzeko gailu horiek.\nIndustria mota desberdinetatik datozen urak aztertu dira alerta-sistemak instalatzeko zer tresna erabili aztertzeko, eta, euri asko egiten duenean eta sareak gainezka egiten duenean, araztegietan eta ingurunean sortutako inpaktuak prebenitzeko tresneria zehazteko.\nHorrez gainera, saneamendu-sistemen gainazkatze-puntuen plangintza bat egin da. Puntu horiek 50.000 biztanletik gorako populazioetarako HUA eta kolektoreetan ezarriko dira, LIFE finantziazioarekin. Zehazki, 9 puntu berri ekipatu dira (Lizarrako, Tuterako eta Ebro Behereko hiri-aglomerazioak). Web aplikazioan ikusteko aukera dago.\nUrte amaieran, baretzeguneetako solido flotatzaileak murrizteko neurri prebentiboak ezartzen hasi ziren, euri askoko garaietan ibilguetan duten eraginagatik (ponpa adimentsuak, baheak eta deflektoreak).\nBeste helburuari dagokionez, NILSA drainatze jasangarriko prototipo bat eraikitzeko pausoak ematen hasi da, Nafarroako Unibertsitate Publikoaren Tuterako Kanpusean. 2018an, jasotze topografikoa, proiektuaren zirriborroa eta jariatze-uren karakterizazioa egin ziren.\nBestalde, nekazaritza-alorreko ekintza batean ari da parte hartzen NILSA. Hain zuzen, medeagarri organikoak egiten ari da, ekonomia zirkularraren esparruan. 2017 eta 2018 artean, zenbait prototipo jarri ziren martxan. Hauek dira prototipo horien ezaugarri nagusiak:\nEguzkitan lehortzea: planta pilotu bat jarri da martxan, Tuterako plantako lohiarekin.\nKonpostajea: bi konpostaje-fase oso egin dira pila aireztatu eta iraulietan. Hobekuntza handia lortu da prozesuaren kontrolean, eta 2019an landa-lanean aplikatzeko behar den materiala lortu da.\nFosforoaren hauspeatzea: fosforoa hauspetatzeko beharrezkoak diren parametroak zehaztu dira. Hala ere, prozesuaren ezagutza eta optimizazioa lantzen jarraituko da, plantetan aprobetxa daitekeen hauspeakina lortzeko.\nHedapenaren atalean, azpimarratu behar da, azken hiruhilekoan, bi jardunaldi antolatu zituela NILSAk.\nAzaroaren 21 eta 22an, hirigintzako drainatze-sistema jasangarriak hedatzeko jardunaldiak antolatu ziren Nafarroako Unibertsitate Publikoan, “Gestión integral de aguas de escorrentía urbana: un nuevo reto para los municipios” izenburupean. Hiru bloketan banatu ziren: gai teknikoak, arauzko alderdiak eta hainbat udalekin eta saneamendu-alorreko kudeatzaileekin izandako esperientziak. Guztira, 177 lagun joan ziren jardunaldi horietara.\nAbenduaren 12an eta 13an, ekintza hau zabaltzeko jardunaldiak egin ziren: araztegietako inpaktuak prebenitzeko alerta goiztiarreko sistemak eta kontrol-sistemak. Abenduaren 12an, 89 lagunek hartu zuten parte saneamendu-alorreko hainbat erakundek emandako lau hitzaldietan. Horietan, jatorrizko kontrolaren eta alerta-sistemen alorreko esperientziak azaldu zituzten, ibilgu hartzaileei eragindako inpaktuak prebenitzeko. Abenduaren 13an, berriz, bost lan-talde antolatu ziren (60 lagun). Jardunaldiak amaitu baino lehen, lan-talde horien ondorioak azaldu zituzten. Ondoren, Tuterako HUA bisitatu zuten, eta aztergailu multiparametrikoa, baretze-sareko “data logger”-ak eta konpostatzeko, eguzkitan lehortzeko eta fosforoa hauspeatzeko prototipoak ikusi ahal izan zituzten bisitariek.\nEkitaldi horiek antolatuz eta beste batzuetan parte hartuz, sare bat sortu ahal izan da Europa mailako beste proiektu batzuekin. Horietako bat da LIFE VERTALIM programa, zeinaren bidez arrain-kontserben enpresek kolektoreetara egindako isuriek sortutako inpaktua murriztu nahi baita, enpresa horien hondakin-urak modu kontrolatuan integratuz hiri-saneamendu sisteman. Halaber, LIFE ANADRY programa aipatu behar da: tamaina ertain eta txikiko hondakin-uren araztegietako lohien ingurumen-kudeaketa egokiaren bideragarritasun tekniko eta ekonomikoa frogatu nahi duen proiektua, lortutako emaitzak antzeko arazoak dituzten alorretara bideratuz (estatu mailan nahiz nazioartean).


Bluestacks vs Nox App Player - The Ultimate Comparison (2020) - Softwareak\nOraindik, zein pentsatzen Android Emulator da onena Bluestacks eta Nox App Player-en artean?Beno, mezu hau estali eta erantzun dizugu. Bluestacks eta Nox aplikazioen erreproduzitzailea alderatu ditugu domeinu desberdinetan, hala nola eginbideetan, erabiltzaile-interfazean, sistemaren eskakizunetan eta beste eremu batzuetan.\nAzkenean gure irabazlea ere iragarri dugu, beraz, mezu honi irakurketa osoa ematen dio Bluestacks vs Nox App Player erreproduzitzailearen artean Android emuladorerik onena zein den jakiteko.\nBluestacks vs Nox App Player - Konparazio zehatza\nBluestacks: ikuspegi orokorra\nBluestacks Android Emuladorea da eta 2011an Bluestacks.Inc-ek garatu zuen. Harrezkero, Bluestacks merkatu globalean sortzen ari da eskaintzen ari den funtzionaltasunagatik. Bluestacks-ek LayerCake algoritmoa txertatzeko teknologia ezarri du, ordenagailuaren hardwarea erabiltzen duena Android inguruneak eta aplikazioak exekutatzeko. Bluestacks-ek Android mugikor nagusia baino hobeto eta azkarrago funtzionatzen duen ordenagailuan Android ingurunea exekutatzeko aukera ematen du. Bluestacks-ek 210 milioi erabiltzaile baino gehiago ditu.\nNox App Player: ikuspegi orokorra\nNox App Player Android Emulatzailea da, 2015ean Hong Kongeko garatzaile talde batek garatu zuena. Nahiz eta Nox App Player lau urte Bluestacks-en ondoren abiarazi zen, Nox Player-ek arrakasta izan zuen 150 milioi erabiltzaile-base eskuratzeko mundua. Nox App Player-en oinarrizko funtzionamendua Android aplikazioak exekutatzeko Bluestacks-en berdina zen, baina hala ere, Nox App Player-ek faktore desberdinak ditu Bluestacks-en lehia mantentzen dutenak.\nBluestacks: funtsezko ezaugarriak eta abantailak\nBluestack Android Emuladorerik esperientziadun eta fidagarriena da, oraindik ere hazten ari da eta erabiltzaileen esperientzia hobetu dezaketen ezaugarri berriak erantsi ditu. Hona hemen Bluestacks-en atal batzuk:\nGakoen kartografia: Bluestacks-ek zure gakoak zure lehentasunen arabera mapatzeko aukera ematen dizu. Jokoan erabiltzen dituzun teklen loturak doitu eta onena egin dezakezu. Saguarekin jolasteko irisgarritasun funtzio bat ere lortuko duzu, hau da, funtsezkoena FPS jokoan edo lehen pertsonan jaurtitzen den jokoan ari bazara.\nInstantzia anitzekoa:Ezaugarri horri esker, hainbat partida aldi berean jolastu ahal izango dituzu pantaila zatitu baten bidez. Ezaugarri honek leiho batean kontu desberdinetatik joko bera jokatzen utziko dizu.\nMultiSync:Bluestacks-ek duela gutxi gehitu duen eginbidea da. Ezaugarri honi esker, zure mugimendu guztiak pantailan sinkronizatu eta nahi dituzun jolasak egin ahal izango dituzu.\nMakroak:Pantailako grabazioak kapturatu, dirua irabazteko eta nahi duzunean ikusteko aukera emango dizun funtzioa da. Gainera, pantaila-argazkiak ateratzen eta gordetzen utziko dizu.\nFPS altuak: Honek zure pantailaren bideo eta jokoaren kalitatea eragingo du. Jokoak FPS altuak onartzen baditu, Bluestacks-ek oso leuna eta begietarako atsegina izango den tasa sortuko du.\nNox aplikazio erreproduzitzailearen ezaugarri nagusiak eta abantailak\nNox App Player Bluestacks-ek baino tamaina arinagoa duen arren, antzeko ezaugarri batzuk ditu oraindik. Nox App Player arinagoa izateak ordenagailuaren memorian leku gutxiago hartzen du eta leku gehiago gordetzen du zuretzat. Ikus dezagun zein diren Nox App Player-en ezaugarriak:\nTeklatuen mapa:Nox App Player-ek teklatuko teklak eta kontroladorea zure nahien arabera lotzeko aukera ematen dizu. Sagua ere erabil dezakezu.\nInstantzia anitzekoa:Ezaugarri honi esker, hainbat joko aldi berean gozatu ahal izango dituzu. Beraz, ez da entretenimendurik falta. Baina ez duzu Instantzia anitza hemen aurkituko Bluestacks-en lortuko zenukeen moduan.\nMakro irakurgailua:Horrek zure jokoak edo jendaurrean grabatzeko aukera emango dizu eta pantailako pantaila-argazkiak ateratzeko aukera emango dizu eta zure jokoetan exekutatzen dituzun scriptak gehi ditzakezu. Script-ek zure scriptean gehitu dituzun zeregin zehatz batzuk burutzeko aukera emango dizu.\nBluestacks: Erabiltzaile interfazea\nBluestacks-ek erabiltzaile-interfaze zuzena eta deskribatzailea du. Behar duzun guztia zure pantailaren ezkerraldean dago.Ikonoaren gainean txandakatu dezakezu zer ikono den eta zer egiten duen jakiteko. Eta gai ilunak maite badituzu, Bluestacks-ekin maiteminduko zinateke, aplikazio osoa gai ilunen inguruan soilik egina dagoelako. Hona hemen Bluestacks erabiltzaile-interfazea.\nNox App Player: Erabiltzaile interfazea\nNox App Player-ek Android tablet baten antzeko interfazea du. Aplikazioak pantailaren behealdean daude antolatuta, eta Nox App Player-en ezarpenak pantailaren ezkerreko aldean daude. Nox App Player-ek gai urdin iluna ere badu, itxura orokorra oso erakargarria egiten duena.\nPrograma baten errendimendua erreferentziako puntuazioen arabera baloratzen da eta horrek esan nahi du zenbatekoa den programa horrek CPU eta GPU kontsumitzen dituela.Bluestacks bertsio berriena aurrekoena baino 6 aldiz azkarragoa dela esaten da. Adierazpen itzela den arren, Bluestacks-ek ez du inoiz bere burua hutsik egin. Proba batzuk egin genituen, eta lortu genituen emaitzak.\nCall of Duty: Mobile Bluestacks-en jokatu genuen ordu pare batez eta lortu genituen emaitzak izan ziren. Bluestacks primeran zebilen, eta ez genuen nabaritu istripurik edo FPS tantarik. Jokoa ondo funtzionatzen ari zen, eta Bluestacks-ek inoiz ez genuen ikusi CPU nabarmen gutxiago kontsumitzen. Errendimenduari dagokionez orokorrean Bluestacks nahiko ondo aritu zen.\nNox App Player: errendimendua\nNox App Player argi emulatzailea bada ere, jende askok gutxietsi egiten du. Nox App Player-ek gure erreferentziako proba ere gainditu zuen Call of Duty: Mobile eta beste jokoak aldi berean arrakastaz exekutatuz, eta emaitzek harrituta utzi gintuzten.\nNox aplikazioen erreproduzitzaileak 0 FPS jaitsierarekin ere emaitza onak lortu zituen, eta ez zen istripurik nabaritu. Bluestacks-ekin alderatuta, Nox App Player-ek errendimenduan lehia ere eskaini zuen.\nBluestacks: sistemaren eskakizuna\nBluestacks-en bertsio berriena Windows eta Mac-en exekutatu daiteke. Leihoetarako, Windows eta azken leihoetatik edozer gauza oso ondo funtzionatzen du. Prozesadore hobea baduzu Bluestacks-ek funtzionatuko luke, baina oinarrizkoetarako, edozein AMD egin dezakezu eta Intel prozesadore batek funtzionatuko du. Memoriari dagokionez, gutxienez 2 GB RAM izan beharko zenituzke, eta gutxienez 10 GB diskoan libre egoteko eta muga hauetatik gorako edozeinek askoz errendimendu hobea lortuko luke. Bluestacks-ek funtzionatuko du GPUrik ez baduzu, baina GPU bat edukitzeko jolastu nahi baduzu.\nMac-erako, OS Sierra edo Bluestacks-etik gora baduzu ondo funtzionatuko du. Prozesadoreei dagokienez, Intel edo AMD edozein core bikoitzeko prozesadorea baduzu Bluestacks-ek hori onartzen du, eta memoriarako, 4 GB RAM eta 10 GB doako disko librea baino gehiago funtzionatuko du.\nNox App Player: sistemaren eskakizuna\nNox App Player kategoria hau irabazten duen programa arina da, kargatzen duzun edozein makinan exekutatu baitaiteke. Windows-erako, Windows XP eta Vista-ren gaineko edozer Bluestancks-ek onartzen du eta, memoriarako, 1,5 GB RAM eta 3 GB disko bakarrik behar ditu. Sistemaren eskakizunak Bluestacks-entzat nahiko txikiagoak dira eta aipatutako hauek Nox App Player-en oinarriak direla uste baduzu, pentsa nola funtzionatuko duen Nox App Player-ek zehaztapen eguneratuak lortzen baditu.\nNox App Player nagusiki Windows erabiltzaileentzat eraiki zen eta Windows-erako merkaturatu eta urtebetera kaleratu zen. Nox App Player exekutatzeko, Mac OS 10.9 edo berriagoa izan beharko zenuke.\nOndorioa: Zein aukeratu beharko zenuke?\nMezu hau aztertu ondoren, orain erabaki duzula eta irabazlea ere zu izatea espero dugu, hori daBluestacks.Baina hala ere, Nox App Player Bluestacks-i lehia gogorra ematen ari zitzaion zenbait domeinu zeuden, errendimenduari eta erabiltzaile interfazeari dagokionez.\nNox App Player berria bada ere, oraindik programa hasiberri bat da eta oraindik ere hazten ari da.Erabat garrantzitsua iruditzen zaigu Bluestacks-en arrazoia fidagarritasuna eta ezaugarri sendoak erabiltzea. Jokalari ezagun askok Bluestacks erabiltzen dute Android jokoetan ordenagailuan, Buestacks eta bere ezaugarriak ezagutzen dituztelako.\nEdozein zalantza edo iradokizun izanez gero, utzi beheko iruzkinen atalean. Zure kontsulta guztiak lehenbailehen erantzuten saiatuko gara.\nnola lortu roblox joko-pasabideak doan\ndoako telebista eta filmak linean\npelikula online doan\ntumblr mezu honek sentikorra izan dezake\nios emuladorea pc doan\nzenbat pertsona izan dezakezu netflix-en\nzenbat harry potter film daude