Han eta Hemen | 2020eko Ekainaren 04a\nKolektiboak, joan den astean, elkarretaratze bat antolatu du Baionako suprefetura aitzinean, prefetari hitzordu bat galdegina zuela. Etorkinekin ari direnentzat, hetsialdi garaian, paperik gabe diren pertsona horiek, artatzeko, aterpetzeko eta jateko ahalak murriztuak izan zaizkie. Hervé Jonathan, Baionako suprefetak errezebitu du “Solidarité Migrants Pays Basque- Etorkinekin” kolektiboa. Etorkinekin ari diren laguntzaileek eskatu dute lehenbailehen pertsona horien egoera aldatua izan dadin. Mireille Suhibiette kolektiboaren boz-eramaileak zioen, egoera huntan larritasunean izanez aterabideak lortu behar direla. Hetsialdiaren ondorioz, ez dutela gehiago diru iturririk, bi sos irabazteko egiten zituzten animazioak ezeztatuak izanez. Pertsona horietaz arduratzeko, hilabetero 150€ pertsona bakoitz behar dituztela azalduz. Ildo beretik, Bizi mugimenduak webgune bat ideki du, etorkinen harreraz axolatzen diren edozein egitureri idekia. “EtorkiZuna – Pays Basque d’accueil” deitu dutena, sare hortan ikusten ahalko dira beharrak zein diren eta laguntza ekartzen ahal duenak bere burua ezagutarazten ahalko du.\nHan eta Hemen | 2020/06/04\nFrantses gobernamenduak plantan jarri du aplikazio bat “StopCovid” deitzen dena, hau eskuko-telefonoetan kargatua izanen da. CNIL-ek (Commission Nationale de l’Informatique et des Libertés) bere baimena eman du, irakurtzen ahal da “2020ko maiatzaren 25ean CNIL ados jarri da, Gobernamenduak mugikorretako aplikazio bat ezar dezan, birusaren kontaminazioaz abisatzeko”. CNIL-ek baldintza batzuk eskatu ditu: anonimoa izaitea, informazioen atxikitzeko epea mugatua izan dadin, bai eta kudeaketa Osasun Ministeritzaren gain izaitea... CNIL-entzat neurri hauek errespetatuak izanen direla segurtamenarekin bere baimena eman du. Joan den astean, Legebiltzarrak eta Senatuak eztabaidatu ondoren, bere adosmena eman dute, aplikazio hau berehala erabilgarria izan dadin. StopCovid aplikazio horren bidez, pertsona batek alerta egiten ahalko du, bere inguruko norbaitek koronabirusaren baiezko proba duela abisatzeko. Berri hau jakin eta, zenbaitzu kontra altxatu di...\nDepartamenduko Kontseiluak berrikitan osoko bilkura egin du, bideo konferentzia bidez, 38 erabaki bozkatuak izan dira. Sozial alorrean ber-jendarteratzeko, 462.906€ko buxeta bozkatua izan da. Horietan, sozial sailan, Baionako “Les Mouettes” egiturak 99.738€ eskuratuko ditu, beste laguntzak Biarnoan geldituko direlarik. Bide berritze, herrietako eraikuntzak... edo(ta) antolaketarentzat, herri eta departamenduko elkargoekin batean, Departamenduko Kontseiluak laguntzak emaiten ditu. Orotara 294.000€ko buxeta da bozkatu. Euskal Herriko partean, Zaro herriak 33.216€ ukanen ditu, baratze publiko eta haur agusagailu leku baten osatzeko. Bidaxunen ezker pareta berritzeko 64.359€. Arruta-Sarrikotan 63.950€ herriko plazaren ber-antolatzeko. Sail huntan ere gainerateko laguntzak Biarno eskualdean dira banatuak izanen. Laborantza sailan 206.867€ko buxeta bozkatua izan da, Euskal Herriko partean, laguntza bakarra Kintoa sailak, 28.000€ eskuratuko ...\nAlexis, bizia ongi beterik, utzi gaituzu 86 urtetan. Hondar hilabete eta urte hauetan, osagarri nekeziak ezagutu dituzu. Donazaharre Errekaldean sortua, hor egin duzu bizia, familia ederra hazirik (5 haur), Marie- Jeanne emaztearekin etxaldea segitzen zinuela, xiringazko ereintzale izan zira ofizioz (inséminateur) eta Garazi-Baigorriko etxalde gehienak ongi ezagutzeko parada ukan duzu. Bide bat ukan duzu bakarrik bizian: eskualdun fededun suharra zinen eta zure urratsetan erakutsi duzu. Bi hitz behar balire nolakoa izan ziren azaltzeko: gidaria eta zerbitzaria. Gidaria Frantsesenia laborantzako eskola sortzeko mementoan, erakasle izan zira bertze 3 garaztarrekin, gero administrazio kontseiluan parte hartu duzu eta eskola keinka txarrean zelarik, laguntza baikorra ekarri duzu. Beti lizeoari atxikia izan zira, alabainan nehor baino hobeki jakinki gazteen formakuntza zoin den baitezpadakoa etxaldeeri segida on baten emaiteko eta lurralde hu...\nEuskal kostaldeko 7 auzapezak bildu dira, prefetaren presentziarekin, bai eta Vincent Bru eta Florence Lasserre deputatuekin, ikusteko noiz eta zer baldintzetan hondartzak ideki. Eric Siptz prefetak auzapezen galdereri baikorki erantzun du, maiatzaren 16an berriz ideki dira neurri batzuekin. Euskal kostaldeko 35 bat kilometrotako eremuan diren hondartzak, goizeko 6:00etarik 19:00ak arte idekiak dira. Plantan jarria izan den protokoloa, “dinamiko edo erne hondartzak” deitu dituzte, ezingo baita etzanik egon. Oren horietan, jende kurri edo lasterka ibiltzen ahal da, edo itsasoan igerika, hondartzan etzan gabe. Hondartzak berriz antolatuak izan dira, gune batetik sartu eta beste batetik ateratu behar da, ez sobera kurutzatzeko arriskurik hartzeko. Hondartza guzietan, pertsonen laguntzeko, seinaletika bat ezarria izan da. Prefetak azpimarratu du helikoptero batek zaintza lanak egiten dituela, argazkiak hartuz. Jendarmeriak edo(ta) polizak, egunero pref...\nAña Barberarena iholdiarra, Picardie eskualdera joan da “Réserve sanitaire hospitalité” deitzen den misio baten egitera. Frantses osasun ministeritzak du plantan jarria, 15 eguneko egonaldiak dira, eginkizun konkretu baten inguruan. Lanbide desberdinetako jendeak dira: mediku, erizain... artatzaile laguntzaile. Ekipa hau igorria da behartua den gune batetara, osagarri sailan aditua da. Beti krisialdi egoera batean dira mobilizatuak, hondamen klimatikoak edo atentatuak direlarik. Misio horiek ordainduak dira, edozein pertsonek posibilitatea badute. Langile boluntario batek bere enpresa memento batez uzten ahal du, edo erretretan den batek ere posibilitatea badu misio batean parte hartzeko. Mintzatu gira Aña Barberarenarekin jakiteko nola iragan den bere hamabostaldia. Picardie eskualdera igorria izan da, zahar-etxe batean egon da. Eskualde hori Covid-19 izurritearen ondorioz anitz hunkia izan da. Atzeman ditu hango langileak biziki akituak eta moralki hunk...\nBeste anitz kultur sailan ari direnak bezala, Artedrama arte eszenikoen plataformak, bere eginkizunak gelditu behar ukan ditu. Beren erranetan, “Ziurgabetasuna nagusitu zen eta gure historia eta istorioak kontatzeari utzi behar izan genion”. Hau dela eta, Pazkoz egitekoa zuten Artedrama Euskal Laborategia, irailaren 21etik 26ra eginen dutela jakinarazten dute. Udazken huntan, “Zaldi Urdina” obra ikusteko aukera gehiago izanen dela ere jakinarazten dute. “Huts Teatroa” eta “Artedrama”- ren hurrengo produkzioa prestatzeko egonaldia eginen dute irailean, “Atzerrian Lurra Garratz” deituko dena “Huts Teatroa” eta “Artedrama”- ren hurrengo produkzioa prestatzeko egonaldia eginen dute irailean, “Atzerrian Lurra Garratz” deituko dena.\nEkainaren 2an, asteartearekin, Xaia ostatua berriz zabaldu da. 100 urte kari antolatuak diren ekitaldiak, kontzertuak eta abar, ahal den neurrian abian ezarriko dituzte. Pilota txapelketa berehala hasiko da. Eta ostegun eta ostiraletan (19:00-22:00), pintxo potea izanen da. Antolatzaileek erran duten bezala: “Lagun, hurbil hadi Xaiara, ez haiz damutuko!”\nNork ez du ezagutzen Elmer elefantea? Ez baita besteak bezala, bere larrua koloretsua da eta haurrenganik arrakasta handia du. David McKee, ingeles idazleak ditu Elmer elefantearen istorioak asmatu, berezitua da haurren liburuetan. Idatzi dituen Elmer elefantearen liburuak, 20 bat hizkuntza desberdinetan itzuliak izan dira, euskaraz ere bai. Erein argitaletxeak, Elmerren 6. liburua publikatzen du “Elmerren urte betetzea” tituluarekin. Hauxe da istorioa: Elefanteek erabaki dute Elmerri arraileria baten egiteko, animale guziek haren urtebetetzea kari ahazten entseatu behar dute! Baina eguna hurbiltzean trikimailuak ez du funtzionatu uste bezala...! Horra liburu goxo bat 4 eta 8 urte artean dituzten haurrentzat


Larunbatean hasiko dira azaroaren 25aren harira Itaiak antolatutako jardunaldiak Azkoitian - Azkoitia - Maxixatzen.eus\nLarunbatean hasiko dira azaroaren 25aren harira Itaiak antolatutako jardunaldiak Azkoitian\nMaialen Etxaniz 2020-11-10 13:59\nUrola Erdiko Itaiak Matadeixen egindako aurkezpeneko irudia.\nUrola Erdiko Itaiak bi hitzaldi antolatu ditu Emakumeenganako Indarkeriaren Kontrako Nazioarteko Egunaren harira, "emakumeenganako indarkeria forma desberdinen inguruan hausnartzeko". Larunbatean eskainiko dute aurreneko hitzaldia, Jai eredu kapitalista eta indarkeria matxista izenekoa, Azkoitiko Elkargunean, 16:00etan hasita.\nAzaroaren 25a Emakumeenganako Indarkeriaren Kontrako Eguna da, eta horren harira jardunaldiak antolatu ditu Urola Erdiko Itaiak, Bizitza biolentoen aurrean gaitasun sozialistak antolatu lelopean. "Egiturazko biolentziaren eta zehazki biolentzia matxistaren aurkako" kanpaina abiatu du Itaiak, eta kanpaina horren barruan antolatu dituzte jardunaldiak, besteak beste "emakumeenganako indarkeria forma desberdinen inguruan hausnartzeko".\nAzkoitian jarri dute aurreneko hitzordua. Larunbatean, hilaren 14an, Jai eredu kapitalista eta indarkeria matxista izeneko hitzaldia eskainiko dute Azkoitiko Elkargunean, 16:00etan hasita. Bertan, hizpide izango dute jai ereduaren eta genero problematikaren arteko harremana: "Jai eredu kapitalistak eta genero problematikak duten harremana jai giroan ematen diren eraso sexistetara eta horien nolakotasunera mugatzen dela badirudi ere, bai batak eta bai besteak sistema kapitalistan dituzten egiturazko funtzioak eta horien arteko lotura aztertuko ditugu. Batetik, fenomeno horien funtsa ezagutzeko, eta bestetik, zapalkuntza zein erasorik gabeko harremantze eredu bat eraikitzeko determinazioetan pentsatzeko. Hau da, benetako elkartasunezko harremanak garatzeko jai kapitalistak sortzen digun ezintasuna ulertzeko".\nAzaroaren 21ean, aldiz, Azpeitiko Gaztetxean eskainiko dute hitzaldia, Indarkeria matxistari aurre egiteko antolakuntzaren beharra izenburupean, 16:00etan hasita.\nItaiako kideek herritarrei antolatutako hitzaldietara bertaratzeko deia egin diete: "Ekin diezaiogun egunerokotasuen jasaten ditugun indarkeria kasu bakoitzari aurre egiteko bitarteko politikoak garatzeari eta norma kultural matxista errotik desagerrarazteari. Bizitza biolentoen aurrean antola ditzagun gaitasunak".


Eskertza - Andoain - Aiurri.eus\nAsun Zalakain Garaialde 2020-04-05 09:10\nModesta Garaialde Galdosen alaba da Asun Zalakain Garaialde. Eskertza bidali du, amaren galera zeinen gogorra izan zaion adieraziz eta, bestalde, Kaletxikiko auzotar eta lagunekiko esker onez. Apirilaren 1ean zendu zen. Jarraian, eskertza-gutuna:\nAma hil da, min ematen du idazteak eta ezinezkoa zait berbalizatzea. Min horrez gain, sentsazio erantsitak. Familiarekin kontaktu falta: besarkada, musuak, familiaren eta lagunen berotasuna. Eta agurraren hoztasuna. Lau semeetatik bakarrik hiru, hilerriaren isiltasun ikaragarrian.\nAma, ez zenuen merezi zenuen hileta izan baina gauza bat kontatzen utz iezadazu: zure lurperatzea izan zeneko gauan Kaletxikiko zure bizilagun guztiak euren etxeetako balkoitara kandelak piztuta irten ziren. Erabateko isiltasuna biolinaren eta pianoaren laguntzaz “Xalbadorren heriotzean” entzuten zen bitartean.... Ama, bai, azken agur ederra izan zenuen, merezi zenuena, zure auzoko lagunen eta etxekoen babesean. Min sailkaezinetik Kaletxikiko auzotar guztiekiko eskertza infinituraino.\nAsun Zalakain Garaialde\nModesta Garaialde Galdosen omenez\nAiurri api 02 Andoain\nKaletxikitarren arteko elkartasuna areagotu egin da egun hauetan. "Xalbadorren heriotzean" abesteko deialdia zabaldu zen Euskal Herrian barrena, pa...


Ikasturtea amaitzeko ekitaldia egingo du Alkartasuna Dantza Taldeak - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\n80 dantzari gazte batuko dira zapatuan Bermeoko Artza frontoian\nIaz egindako umeen urteko ekitaldia.\nBermeoko Alkartasuna Dantza Taldeak umeen urteko dantza ekitaldia egingo du zapatuan. Artza frontoian batuko dira 20:00etan.\nBertan taldeko dantzari txikiak ikasturtean zehar ikasitakoa guraso zein adiskideei erakusteko aprobetxatuko dute. Arin-arinak, esku dantzak, zapatain edota otsagi bezalako dantzak egingo dituzte, eta horien artean monitoreekin batera landutako koreografia propioak ere dantzatuko dituzte.\nGuztira 5 eta 14 urte bitarteko 80 bat ume batuko direla azaldu dute taldeko kideek, eta bermeotar guztiei frontoira hurreratzeko gonbita egin diete.


2014: Gaindegiaren 10 urteko ibilbidearen ospatzea | Euskalgeo\n2014: Gaindegiaren 10 urteko ibilbidearen ospatzea\nGaindegiak agur esango dio 2013 urteari. Urte emankorra izan da; gure asmoari jarraiki, Euskal Herriaren ekonomia eta gizartearekin zer ikusia duten hamaika gai jorratu dugu gure lan talde eta laguntzaileen artean.\nHainbat txosten kaleratu dugu, Hamaika Telebistarekin saio bat ere martxan jarri, baliabide grafikoak garatu ditugu (mapak, aplikazio dinamikoak…) eta datu sail berriak eskaini ditugu. Ezin ahaztu udan formazio eskaintza egin genuela edo hedabideetan guk jorratutako lanek oihartzun aipagarria izan dutela. Gaindegiaren lanak, halaber, balio izan dio hainbat entitateri, hala nola, hedabideak, ikerketa zentroak, instituzioak, ikastetxeak eta abar.\nLan horietako batzuren fruituak, ordea, 2014an jasoko ditugu, izan ere, hastear dugun urtean Gaindegiaren lanak eta datuak eskaintzeko tresna berriak jarriko ditugu indarrean, web orri berria edo Euskal Herriko Atlas berritua, kasu.\nHorixe izango da, besteak beste, gure 10.urteurrena ospatzeko modua. Gaindegiak bere lanak eta ondarea ororen esku jartzea, Euskal Herria hobeto ezagutzeko gero eta baliabide gehiago eskainiz. Eta helburu hori hartuta, beste hainbat produktu eta ekimen martxan jarriko ditugu, baina horiek guztiak 2014ean sartutakoan azalduko dizkizuegu.\nEskerrik asko gure lana babesten, laguntzen eta jarraitzen duzuen guztioi.


am dram Zergatik egiten du jendeak antzerki amateurra? Gauza bat ziurtatu daiteke, diruagatik ez da.\nEzusteko langabezi aldian egonda, Donostian finkaturiko Theatrola (Kattuarraiak-en kidea) antzerki taldearentzat Gona Gorriak antzezlana idatzi zuen Ainhoa Agirreri gehien poztu zuena “hau egin daiteke” ohartzea zen, “...azkenean, edonork produkzio bat egin dezake, gogoz arituz gero.”\nLotsatia den edonorentzat, ezezagun talde baten aurrean ikuskizun bat egin eta barregarri geratzea izan daiteke pertsona horren ametsgaiztorik handiena. Hala ere, eskenetoki batera inoiz igoko ez liratekeen pertsonak dauden moduan, badira taulara igo gabe bizi ezin direnak ere.\n¨Zergatik egiten dut? Hori egin gabe ezin naiz egon!¨ dio 64 urtetako Crystal-ek. 11 urtekin hasi zen antzerkia egiten.¨Nire bizitza bihurtu da¨.“Edonora joanda ere, beti bilatzen dut bertako antzerki taldearen bat lagunak eta komunitatearekiko harremanak lantzeko” dio Chrissie-k, orain 20 urte Australiatik Londonera heldu zena eta egun Richmond Shakespeare Society (Londoneko mendebaldean), antzerki taldeko partaide dena.\nAlderdi sozial nabarmenaz gain ikuslego baten aurrean antzezteko badago askoz sakonagoa den motibazio bat. Batzuk txikitatik izaten dute grina,¨Oroitzen dut nola txikitan, auzoko izkinako dendan jendearen gozamenarako You are my sunshine abesten nuen” esaten du gaur egun jubilatua dagoen Evelyn-ek, Proscenium taldeko Mark-ek bere familiaren aurrean antzeztu egiten zuen haurra zenean.“Lau anai-arrebetatik txikiena nintzenez, atenzioa nireganatzeko modua zen beharbada egun osoa antzetzen ibiltzea”.\nHala ere, aktore gehienek ez dute atentzio berengantu nahi izaten, normalean alderantzizkoa izaten da. Antzeztearen zirrararik handienetako bat zure buruarengandik aldi motz batez ihes egitearen aukera da.¨Ni naizen horrengandik atsedena hartzea eta beste baten larruan ibiltzeko aukera asko gustatzen zait” dio Chrissie psikologo ohiak. Evelyn ados dago:“Beste pertsona bat denboraldi batez izatea da nik maitatzen dudana. Ama gaztea nintzenean gogoratzen naiz nola gazteagotzen ninduen inoiz haurzapirik ikusi ez zuen debuntante gazte xarmangarri baten papera antzezteak obra batetan.”\nEta noski, dirurik ez dagoen arren eta zure denbora librean egiten duzula kontutan hartuta ere, antzerki amateurrak duen abantaila handienetariko bat aukeren aniztasuna da.¨Profesional gehienek sekual egingo ez dituzten errolak egin ditzakezu…bizimodua ateratzeko beharrik ez dago eta munduko antzerkigile onenen lanekin egin dezakezu lan¨ dio Crystal-ek.\n1963. urtean Edwin R Schoell akademiko Britaniarrak idatzi zuen: Badago, batez ere profesionalaren arloan, ¨antzerki amateurra¨, obra amateurrak antzezteko sortua dagoenaren sentsazio bat. Hau da, antzerki amateurrak artea izateko batere gogorik ez duela, entretenimendu arina dela.”\nEsaiezu Proscenium taldekoei beren produkzioek ez dutela artea izan nahi. ¨Niri urte hauetan gehien gustatu zaizkidan pertsonaiak Salieri Amadeus-ko Salieri, Macbeth, eta Becket-en Waiting for Godot-ko Vladimir izan dira. Gutxien gustatu zaizkienen artean Chekhov’-en Trigorin The Seagullen da¨ esaten du bere bizitza osoan aktore amateurra izan den Mark-ek.\n¨Profesionala izanik inoiz lortuko ez zenituzkeen errolak egiteko aukera zabaltzen zaizu askotan¨ dio Crystal AmDram zaleak. Askotan antzerki profesionala eta amateurra ezberdintzen dituena ez da antzezpenaren kalitatea, diru eta denbora mugatua izatea baizik. ¨Lasaitasun sentsazioa hartu genuen gure lehen emanaldia egin eta gero, batez ere ikusleriari gustatu zitzaiola ikusirik¨ esaten du Ainhoak.\n¨Eta konturatu ginen, antzerki amateurra gehiago eginez gero, oso lan ona sor genezakeela. Ikusten duzu hor sartuta dagoen jendeak gauza handiak egin ditzakela. Badaude [Theatrolan] oso aktore onak, eta denbora gehiago izanez gero, sakontasun eta kalitate handiko lanak egingo lituzketenak. ¨Azkenean, produkzio profesionala ikustera bazoaz, beno, profesionala izan daiteke baina bien artean ez dago diferentzia handirik. Eta horrek erakusten du denbora gehiago eta infrastruktura hobeagoarekin, antzerki talde amateurrek oso lan onak sor ditzaketela.\nadibide gorri bat\nAinhoa Agirrerentzat, Gona Gorriak lanaren sortze prozesua ez zen batere ohikoa izan. Langabezian zegoela proiektu bati ekin zion. 60. hamarkadako Donostian bizi ziren emakume batzuei buruz idazten hasi zen. ¨Menturaz hasi zen dena. Egun batean lagun batzuekin nengoen eta antzezlanei buruz ari ginela, horrela bota nuen zergatik ez dugu bat egiten? Ez zegoen erreakzio handirik baina inork ez zuen ezetz esan. Orduantxe, aktore gehienak emakumeak zirela kontutan harturik, ekin nion gidoia idazteari¨.\nAinhoaren lagunen kemen eta gogoek Gona Gorriak-eko pertsonaien izaeran eragin zuzena izan zuen. Idazten hasi zenean ez zekien nola bukatuko zuen historia.¨Hasiera batean, lehenengo ekitaldia idatzi eta aktore guztiei erakutsi nienean, nire baitan pentsatu nuen ¨ea zer esaten duten”. Igual ez zen beren gustukoa izango edota beren buruak halako erroletan ez zituzten ikusiko… Baina erantzuna bestelakoa izan zen: “Benga, idatzi bigarren zatia”. Bigarren ekitaldia eta gero hirugarrena ere idatzi nituen.\nLana idaztea oso dibertagarria izan zen eta komedia kutsua izateak nire lan egoerekiko kezkak ahazten lagundu zidan.¨Emaitza genero pot-pourri-a da eta azkenean antzerki zaharrari omenaldia ere bada. Badago komedia, azpijokoa, pistak, historia, dantza, magia… Parodia asko dago. Helburua ikuslegoari antzrkiak irauten duen bitartean ongi pasa araztea da.\nProzesu honetako alderdi atseginenetariko bat Ainhoarentzat parte hartu zuten bere lagunek eta ustezko ez-aktoreek jarritako gogoa izan zen. ¨Horrenbeste jendeak niri baietza emateak harritu ninduen¨.“Ederki, antzerki eskolara joaten nintzen” edo “Betidanik antzerkian egin nahi izan dut” eta horrelakoak esaten zizkidaten. Ainhoa berehala ohartu zen prozesuaren parterik zailena ez zela hamabost aktoreen agenda koordinatzea. ¨Entseiatzeko tokia behar duzu. Horretarako udal baimena behar duzu. Elkarte baten izaera juridikoa behar duzu. Paper-lan guztia egin, dena finantzatu behar duzu (euskarriak, jazkerak,...). Materialeak gordetzeko tokirik ez baduzu, batzutan gauzak zabor ontzian bukatzen dute. Theatrola taldearen zorionerako oztopo handi bat gainditua zegoen:“Kattuarraiak sortua genuen ordurako eta horren bidez udalaren lokal bat eskura genezaken entseiatzeko. Edozein motako kontratua lortzeko beharrezkoa den IFZ zenbakia geneukan... Hori gabe ezinezkoa zen antzezlana aurkeztea¨.\nTamalez, antzerki taldeek izaten dituzten oztopo hauek, egun gure adinako jendeak dituen arazo berberen isla dira:¨Estatuak eskuragarri jartzen dituen dirulaguntzak ez datoz bat gaur egungo errealitate ekonomiko eta sozialekin bat¨ dio Ainhoak.¨Estatuak suposatzen du 30 urte gorako bazara, lanean ari zarela, hipoteka bat ordaintzen ari zarela eta seme-alabak dituzula. 30 urte baina gutxiago baldin baduzu dirulaguntza batzuk eskura ditzakezu baita 65 urte baino gehiago baldin baduzu ere. Jubilatua zara eta beste talde sozial batean zaude. 30 eta 65 arteko adina edukiz gero oso zaila duzu antzezlan bat taularatzea. Egin nahi baldin baduzu, zuk ordaindu beharko duzu zure poltsikotik¨.


'Musikarium' - Kulturklik\nAmorebieta-Etxano 2020(e)ko Azaroak 14\nMusikarium ikuskizuna haurrei zuzendutako antzerkia-musika-kontzertu didaktikoa da. Haurrek modu didaktiko eta pedagogiko baten bidez eta musikaren munduan murgilduz, hainbat musika eta musika tresna ezagutuko dituzte eta Euskal Herrikoekin konparatuko dira, hauen desberdintasun eta antzekotasunak azalduz.\nMusikarium ikuskizuneko protagonista abestea gustuko duen 8 urteko neskatoa da, Ilargi du izena. Olentzerok mugikorra oparitu zionetik ez du berarekin ibili besterik egin. Badu dohain berezi bat mugikorrak, gehiegizko erabilerak maite duzun hori kentzen dizu eta Ilargik asko erabili duenez ahotsa galdu du eta ezin du kantatu. Baina Mari Domingik badu edabe magikoa Ama Lurreko lau osagaiekin egiten dena.\nOsagaiak kontinente desberdinetan aurkitu beharko ditu Ilargik ahotsa berreskuratzeko. Herrialdeetako hizkuntzak ikasi eta baita musikak ere osagaiak bilatzen dituen bitartean. Kulturak, hizkuntzak, ohiturak ezagutuko ditu eta Euskal Herrikoarekin alderatu. Ilargi ohartuko da hainbat musika tresnen antzekotasunaz. Bidaia didaktiko alaia da Ilargik proposatzen diguna. Ikusle gazteak adi egongo dira musikarekin, marrazki bizidunekin, antzerkiarekin eta aurkezleak kontatuko dituen istorioekin. Berreskuratuko al du Ilargik ahotsa? Kantatuko al du berriro? Ikasiko al du Ilargik mugikorrari erabilera arduratsua ematen? Musikarium ikuskizun pedagogikoak ditu erantzunak.\nAdin gomendatua: 5-12 urte\nData 2020(e)ko Azaroak 14\nLekua Zornotza Aretoa\nUrbano Larruzea, z/g\nWeb Zornotza Aretoa


Lege informazioa - Mendebaldea BHI\n1. Informazioaren gizartearen eta Merkataritza Elektronikoaren Zerbitzuei buruzko legearen 10. artikuluan xedatutakoa betetzeko, honako informazioa jakinarazten da: www.mendebaldea.net domeinu-izena duen webgunea IES Mendebaldea BHIarena da, S-4833001 IFK zenbakiduna, helbidea C/ Donostia 3 telefonoa 945179621, Vitoria-Gasteiz\n2. www.mendebaldea.net webgunea IES Mendebaldea BHIak garatu du\n3. www.mendebaldea.net webguneak, bere xedeak betetzeko, eduki testualak, grafikoak, ikus-entzutezkoak, plastikoak, informatikoak eta teknikoak zabaltzen ditu, berauen erabilera erabilpen-baldintzetan zehazten diren jabetza intelektualaren eskudideetako klausuletara lotuta dagoelarik . Eduki hauetan sartzeak erabilera-baldintza hauetan zehazten diren jabetza intelektualaren, erantzukizunaren eta datu pertsonalen babeseko baldintzak onartzea dakar.\n1. www.mendebaldea.net webguneko edukiak lan intelektualtzat hartzen dira eta indarrean dauden estatuko zein Europako Jabetza Intelektualaren Legeak babesten ditu. Copyright-ak edukien erabilera baimentzen du, honako baldintzen arabera::\n3. www.mendebaldea.net. webgunean estekak jarri ahal izateko baldintzak . www.mendebaldea.net atariarekin hipertestuak ezarri nahi dituzten zerbitzu-emaileek, honako e-posta honetan eskatu ahal izango dute baimena : 010329aa@hezkuntza.net LSSICEko 17.1 artikuluan dioenari jarraituz, titularrak zenbait edukietarako sarbide-esteka edo bilaketa-tresna baliogabetu ahal izango ditu, horiek dituzten jarduerak edo informazioak ez-zilegiak direnean edo hirugarrenen eskubideei (kalte-ordaina eskatzeko aukera dagoenean) kalte egiten zaienean.\n1. Webgunearen tilularrak, IES Mendebaldea BHIak, ez du inolako erantzukizunik hartzen erabiltzaileek webgune honetan egin lezaketen erabilera okerraz edo jabetza intelektualeko legeak ezartzen dituen arauen zein gai honek dituen erabilera-baldintzen urraketaz.\n2. IES Mendebaldea BHIak www.mendebaldea.net webgunean agertzen diren hezkuntza-edukien eta informazioen eguneratzeaz eta zehaztasunaz begiratuko du, beti ere informazio orokorra denean eta ez pertsona edo erakunde ofizialei dagozkien zirkunstantzietakoak. Edukien egileek botatako iritziak direnean, IES Mendebaldea BHIak ez du inolako erantzukizunik hartzen, webgunearen arduradun bezala ezin duelako iritzi horien egiazkotasun, osotasun ez zehaztasunagatik erantzun.\n3. IES Mendebaldea BHIak ez du inolako erantzukizunik hartzen webgune honetan eskaintzen diren zerbitzuen funtzionamendu, operatibitate eta sarbidean sor daitezkeen akats teknikoen inguruan, ezta akats horiek, ezinbestekoak edo ustekabekoak direnean eragin ditzaketeen zerbitzu-mozketengatik, hortan erantzukizun zuzenik izan gabe.\nEdozein informazio gehigarri, iradokizun edo proposamen egin nahi izanez gero, posta elektroniko honetara jo dezakezue 010329aa@hezkuntza.net , telefono honetara 945 179621 edo gure helbidera C/ Donostia 3, telefonoa 945 179621., Vitoria-Gasteiz


Autodefentsa Feminista Ikastaroa — Eibarko Udala\nIkastaro honen bidez, erasoak identifikatu ahal izango dira, euren jatorria aztertu, eta bortizkeriaren garapena eta ondorioak ezagutu. Era errazean eta zailtasunik gabeko tekniken bidez irakatsiko zaie emakumeei eguneroko bizitzan pairatzen diren eraso sexistei aurre egiten.\nErasoak identifikatzeko baliabideak eta tresnak jarriko dira emakumeen esku. Mitoak eta indarkeriaren inguruko errealitateak aztertuko dira. Indarkeriaren ondorioak baloratuko dira, norbanakoarenak nahiz gizarte mailakoak.\nNon eta noiz: Portaleko dantzalekuan eta ikastaro-gelan, 2019ko azaroak 9 eta 10 LARUNBATA ETA IGANDEA.\nIkastaroaren prezioa: Eibarren erroldatuta dauden emakumeentzat 15 €. Eibarren erroldatuta ez daudenentzat 20 €.\nIkastaroaren matrikula-orria behar bezala beteta (PEGORAn, ANDRETXEAn eta udal web orrian, www.eibar.eus, eskuragarri).\nMatrikularako izena eman dutenen kopurua ezarritako gehieneko ikasle-kopurutik gorakoa bada, ikasleen aukeraketa zozketa bidez egingo da. Zozketa Gizartekintza sailean (Berdintasun Zerbitzua) egingo da. Hona hemen zozketa-eguna eta ordua: Eguna: irailak 25. Ordua: 13:00. Zozketa era honetan egingo da.\nIkusi | Deskargatu ( PDF, 100 KB)


Haurdun geratzen direnak legez babestea akatsa da, Espainiako Enpresarien Elkarteko presidentearen esanetan | Jendartean\nHasiera » Ekonomia » Haurdun geratzen direnak legez babestea akatsa da, Espainiako Enpresarien Elkarteko presidentearen esanetan\n“Emakume bat haurdun geratzen bada eta arrazoi horregatik umea izan ondorengo 11 urteetan ezin bazaio lanetik kaleratu, nor kontratatuko du enpresariak? Nahiago dut 45 urte baino gehiago edo 25 baino gutxiago dituen emakumea kontratatu, bestela, zer egingo dugu arazoarekin?”, adierazi du berriki Mónica de Oriol Espainiako Enpresarien Elkarteko presidenteak.\n“Emakume batek, zuzendaritzako postu batera iristeko, edo funtzionario batekin ezkondu behar du, edo umeak oso gustuko dituen senarra izan behar du”.\nEmakume batek, “zuzendaritzako postu batera iristeko, edo funtzionario batekin ezkondu behar du, edo umeak oso gustuko dituen senarra izan behar du”, gaineratu du Oriolek. Hitzok pizturiko polemika handiaren ostean, presidenteak esan du ez dela ondo ulertu berak esandakoa, emakumea babesten duten legeak direla gaizki ikusten dituenak, berdintasunaren izenean kontratua “11 urtez blindatzeak” eragiten duelako emakumea “enpresaren interesetatik eta eguneroko esfortzutik aldentzea”, ondorioz produktibitatea jaistea, bere ibilbide profesionalean aurrera ez egitea eta enpresariak emakumerik kontratatu nahi ez izatea.\nHaurraren zaintzarako lanaldi murriztuaz ari da Oriol: langileak lanaldi murriztu hori eskatzen badu, orduan ezingo baitu enpresariak kanporatu, baina hori aitak nahiz amak eska dezake, emakume nahiz gizon. Gainera, zergatik ondorioztatu du Oriolek botako ez dutela dakien langileak produktibitatea jaitsiko duela? Lanean kolokan egon beharrean ziur, eroso eta gustura dagoen langileak ez al ditu emaitza hobeak eskainiko? Benetan uste al du emakume baten ibilbide profesionalarentzat onuragarriagoa dela haurdun geratzen denean enpresaburuaren interesen esku uztea haren etorkizuna?\nAzken finean, langilearen eskubideak babesteko eta hain juxtu seme-alabak izateagatik inor ez diskriminatzeko neurriak dira legeak zehazten dituenak, eta emakumeek profesionalki aurrera egiteko lege horiek oztopo direla esateak, lege horien erruz emakumeak zuzendaritza postuetara iristen ez direla baieztatzeak zinikoa dirudi, batez ere kontuan hartuz sei seme-alaba dituela Oriol enpresaburuak.\nGutxienez, kontziliazioaren eta zaintzaren gaia lehen planora ekartzeko balio izan du albisteak.


Hemen zaude: Hasiera / Berriak / Monografiaren aurkezpena\nMaiatzaren 28an Nafarroako Eskola Kontseiluak “Familien parte-hartzea Nafarroako hezkuntza sisteman. Faktore sozioekonomikoen eta kulturalen eragina” monografiaren aurkezpena egin zuen, Charo Repáraz Abaitua, Ángel Sanz Moreno eta Pedro González Felipe egileekin batera.\n2016ko ekainean argitaratutako “Familien parte-hartzea Nafarroako hezkuntza sisteman” monografiaren bigarren atala da.\nIkerketa honek zenbait galdera erantzuten saiatzen da:\nNola eragiten du familien maila sozioekonomikoak seme-alaben ikastetxearekin duten harremanean?\nFamiliaren ISEK maila kontuan hartuta, ba al dago alderik familien parte-hartzeari buruzko ikerketa egiteko zehaztutako faktoreen artean (komunikazioa, lankidetza, inplikazioa eta itxaropena)?\nNazioarteko ebaluazioetan gertatzen den bezala, eragiten al du ISEKek Foru Komunitateko hezkuntza sistemaren maila desberdinetako ikasleen errendimendu akademikoan?\nFamiliek Eskola Kontseiluetan parte hartuz hezkuntzaren kudeaketan duten inplikazioari dagokionez, ba al da loturarik familien maila sozioekonomikoaren eta Eskola Kontseiluetarako hauteskundeetako parte-hartzearen edo kontseilu horien parte izateko eta konpromisoak hartzeko agertzen duten prestutasunaren artean?\nHemen klik eginda monografia deskargatu dezakezu.\nGunearen artxiboa Hautatu hilabetea 2019(e)ko abuztua 2019(e)ko uztaila 2019(e)ko ekaina 2019(e)ko maiatza 2019(e)ko apirila 2019(e)ko martxoa 2019(e)ko otsaila 2019(e)ko urtarrila 2018(e)ko abendua 2018(e)ko azaroa 2018(e)ko urria 2018(e)ko iraila 2018(e)ko abuztua 2018(e)ko uztaila 2018(e)ko ekaina 2018(e)ko maiatza 2018(e)ko apirila 2018(e)ko martxoa 2018(e)ko otsaila 2018(e)ko urtarrila 2017(e)ko abendua 2017(e)ko azaroa 2017(e)ko urria 2017(e)ko iraila 2017(e)ko abuztua 2017(e)ko uztaila 2017(e)ko ekaina 2017(e)ko maiatza 2017(e)ko apirila 2017(e)ko martxoa 2017(e)ko otsaila 2017(e)ko urtarrila 2016(e)ko abendua 2016(e)ko azaroa 2016(e)ko urria 2016(e)ko iraila 2016(e)ko abuztua 2016(e)ko uztaila 2016(e)ko ekaina 2016(e)ko maiatza 2016(e)ko apirila 2016(e)ko martxoa 2016(e)ko otsaila 2016(e)ko urtarrila 2015(e)ko abendua 2015(e)ko azaroa 2015(e)ko urria\nLa Mina institutu eskola\nLGBT aniztasuna eta hezkidetza\nHaurtzaroa eta hiria


Municheko Bayern futbol taldeko entrenatzaile Pep Guardiola prentsaurrekoa ematen ari zen atzo iluntzean Madrilen, Catalunya Radio irratiko kazetaria gaztelaniaz hasi zitzaionean: “Atzo UEFAk katalanez galdetzeagatik errieta egin zidanez, gaztelaniaz galdetuko dizut gaur”. Guardiolaren erantzuna: “Oker zaude, katalanez egin diezadakezu”.\nZiur badela entrenatzaile katalanaren erreakzioa baztertzailetzat joko duenik. Kontuan har dezala, baina, Guardiolak gaztelaniaz,...\nKataluniako webgune ugarik errebotatu dute Apple enpresak zabaldutako albistea: aurtengo udan erabiltzaileen esku jarriko duen mugikorretarako sistema eragile berriak (OS 4.0) katalana izango du hizkuntza ofizial gisa. Internautak pozik dira, nahiz eta batzuek uste duten ez dela kasualitatea katalanezko bertsioa orain iragartzea, Apple-ek aurki Bartzelona erdian denda bat irekiko duelako.\nApple berandu heldu dela uste dute batzuek. “Hobe hori sekula ez baino”, diote askok....


Teodoreto Zirokoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAntiokia Oronteskoa, 393 (egutegi gregorianoa)\nCyrrhus (en) , 457 (63/64 urte)\napaiza, eliza-historialaria, historialaria eta idazlea\nTeodoreto Zirokoa (grezieraz: Θεοδώρητος Κύρρου; Antiokia, c. 393 - Ziro, 460) greziar teologoa izan zen. 423. urtean Ziroko apezpiku izendatu zuten. Nestorioren alde agertu zen Alexandriako Ziriloren aurrean. Kaltzedoniako kontzilioan parte hartu zuen (451). Dogma liburuak (De sancta et vivifica Trinitate, Eranistes seu Polymorphus), apologetika liburuak (Graecarum affectionum curatio); exejesi liburuak (Interpretatio in Psalmos) eta historia liburuak (Hereticarum fabularum compendium) idatzi zuen.\nArtikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018/2/17 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.


Antsietate-krisia: zer da eta nola jokatu | Consumer\nAntsietate-krisia: zer da eta nola jokatu\nPopulazioaren %5 eta %6 inguruk antsietate-krisia izango duela kalkulatzen da.\nIzu-krisiak, antsietate- edo larritasun-krisi ere esaten zaienak, antsietate-nahaste mota bat dira, eta, asaldura horren ondorioz, gaixoak behin eta berriz izaten ditu beldur, zerbait txarra gertatzeko beldur handia. Baina, zer dira? zergatik gertatzen dira? nori eragiten diote eta zer sentitzen dute pairatzen dutenek? Artikulu honetan erantzuna ematen zaie galdera horiei, eta aholkuak ematen dira nola jokatu jakiteko.\nIzu-krisia edo antsietate-krisia\nZer da izu-krisia edo antsietate-krisia? Antonio Cano doktoreak, Antsietatea eta Estresa Aztertzeko Espainiako Elkarteko presidenteak (SEAS), adierazi du antsietate-erreakzio bizia dela, eta erreakzio hori kontrolatzeko gai ez izatearen sentsazioarekin batera gertatzen dela, baita hiltzeko zorian dagoela uste izatearekin ere.\nEspezialista horrek azaltzen du desordena horren eragileak pentsamendu katastrofista motak direla (heriotza hurbila, bihotzekoa, zorabioak eta kontzientzia-galera, besteak beste), baita hiperaireztapena ere (arnasarik ezaren sentsazioarekin lotu daitekeen arnasketa azkarra), aktibazio fisiologiko orokorra areagotzen duena. Pentsamendu katastrofistak antsietate-sintomen interpretazio okerraren ondorioz sortzen dira (aktibazio fisiologikoa).\nAmerican Psychiatric Association (APA) elkarteak adierazten du zer irizpide behar diren izu-eraso bat diagnostikatzeko: aldi baterako eta izua edo ondoeza bortitza agertzea, eta ondoren aipatzen diren sintometatik lau (edo gehiago) agertzea. Sintoma horiek bat-batean hasten dira, eta lehenengo 10 minutuetan lortzen dute adierazpenik handiena.\nSintoma hauek aipatzen dituzte:\n1. Palpitazioak, bihotza astintzea edo bihotz-maiztasuna areagotzea.\n3. Dardarak edo astinduak.\n4. Itolarri-sentsazioa edo arnasarik eza.\n5. Eztarritik ateratzearen sentsazioa.\n6. Toraxeko zapalketa edo ondoeza.\n7. Goragalea edo sabeleko mina.\n8. Ezegonkortasuna, zorabioa edo zorabioa.\n9. Irrealtasun-sentsazioa edo norberarengandik bereizita egotearena (despertsonalizazioa).\n10. Kontrola galtzeko edo zoratzeko beldurra.\n11. Hiltzeko beldurra.\n13. Hotzikarak edo beroaldiak\nBiktiman begi-nini dilatatuak, larruazal zurbila ere ikus daitezke, eta ideia eta sentimendu suizidak azaltzeko bezain asaldatuta egon daiteke.\nAntsietate-krisia: nori eragiten dioten gehien\nAntsietate-krisiak bi aldiz ohikoagoak dira emakumezkoetan gizonezkoetan baino. Sareko Oinarrizko Osasun Laguntzako Gida Klinikoaren arabera, larritasun-krisi horiek bi aldiz ohikoagoak dira emakumezkoetan gizonezkoetan baino, eta adin-tarte ohikoena nerabezaro berantiarretik helduarora (35 urtetik beherakoak) da. Kalkuluen arabera, biztanleen %5 eta %6 artean izu-krisia izango dute bizitzako uneren batean.\nEraso horiek edozein unetan gerta daitezke, bat-batean, baita loan ere. Izu-nahastearen ondorioz, hurrengo gertakaria noiz eta non izango duten kezka handia senti dezakete gaixoek, eta antsietate aurreratua eragin. Gainera, erasoa gertatu zaien eta beldurra eragiten dieten lekuak eta egoerak saihesten hasten dira. Horrek izugarri baldintzatzen du bere bizi-kalitatea.\nKrisi horien jatorri zehatza ezagutzen ez den arren, uste da kausarik probableena faktore genetikoen, neurona-zirkuituetako edo metabolismoko aldaketen eta estresadore psikosozialen konbinazioa dela.\nNola jokatu izu-eraso baten aurrean: lehen sorospenak\nAntsietate- edo izu-eraso batek ondoeza eragiten dio biktimari, itomena, gehiegizko izerdia, zurruntasuna edo inurridura sentsazioa lau gorputz-adarretan, min toraziko ez-zapaltzailea, takikardia eta, are, sabeleko mina. Izualdia izanez gero, lehen sorospenetako espezialistek honela jokatzea gomendatzen dute:\nLasai egon: lasai egonez gero, hobeto lagun diezaioke biktimari. Kaltetua lasaitzea da helburua.\nBiktima zaratatik isolatu eta intimitatea ematea.\nSaiatu kaltetua erlaxatzen. Funtsezkoa da arnasketa bat egitea antsietateari aurre egiteko; beraz, arnasketa motelak, sakonak eta errepikatuak egitera bultzatu behar da, airea sudurretik hartu eta ahotik kanporatuz. Arnasketa oso gogorra bada (azkarra eta azalekoa), poltsa bat jar daiteke ahoaren eta sudurraren gainean maskara gisa, eta arnasketa motel eta sakonak egin.\nLasaitu, eta azaldu jarraibideen arabera egoera kontrolatuko dela. Ez zaio komeni ezer ez dela gertatzen esatea —ez da egia, eta seguru sentituko dela ez balitz bezala—, antsietatea handitu baitezake. Krisiaren kausa eragilea ere ez da epaitu behar.\nLasai hitz egin, tonu baxu eta mantsoan, urduritasuna ez areagotzeko.\nSaiatu zer gertatu zaion jakiten eta deitu 112ra.


Arduratsu kontsumitzeko deia egin du Udalak - Arrasate - Goiena.eus\nArduratsu kontsumitzeko deia egin du Udalak\nUbane Madera 2007-12-17 10:39\nGabon garaian gauden honetan, kontsumo gehiegikeria gertatzen da gehienon artean. Bada, errealitate horren gaineko hausnarketa bultzatu gura du Arrasateko Udalak: "Herritarrok kontsumoaren eraginari buruzko hausnarketa eragitea da helburua. Baliabide naturalen kontsumoa, plastiko eta paperen kontsumoa, alferrikako opariak, gehiegizko afariak, energiaren kontsumoa" eta halakoen gainekoa. Labur esanda, kontsumo arduratsua bultzatu gura du Udalak.\nEta kontzientziazio hori bultzatzeko, hainbat ekintza antolatzea onartu du joan den asteko Tokiko Gobernu Batzarrak. Ekintza horiek egingo dituzte aste honetan, eguaztenean eta eguenean, hain justu, arratsalde partean, bostetan hasi eta zortziak bitartean. Hitzordu hori egin dute Seber Altube plazan.\nHonako jarduerak egingo dituzte:\nGabonetako zuhaitz berezi bat ipiniko dute; izan ere, egurrezko enbor bat jantziko dute birziklatutako elementuekin, etxetik ekarritako materialarekin. Ekimen horretan parte hartzen dutenen artean eta materiala eramaten dutenen artean erosketak egiteko oihalezko poltsak banatuko dituzte. Halaber, etxeetako zuhaitzak apaintzeko aholkuekin orritxo bat ere banatuko dute.\nHorrekin batera, merkataritza alternatiboaren gaineko informazioa banatuko dute eta baita produktu ekologikoak eta bertako produktuak ekoizten dituztenen gainekoa ere; Harreman eta Emaus elkarteek parte hartuko dute, besteak beste.\nBestalde, Ekologistak Martxan elkarteak kontsumoari buruzko erakusketa ipiniko du. Eta horrekin guztiarekin batera, bestelakoen artean, energia aurrezteko aholkuak eta Gabonetako erosketa eta kontsumoari buruzko aholkuak emango dituzte.


Justiziaren arloan guztira 66 kexa-espediente berri ireki dira 2013. urtean; hau da, Arartekoak urtean zehar izapidetzea onartutako guztien %2,47. Jarraian, espediente horien banaketa azalduko da, arloka:\n– Erregistro Zibila eta Jabetza Erregistroa 20\n– Justizia Administrazioaren eta bulego judizialaren funtzionamendua 18\n– Doako laguntza juridikoa 12\n– Beste alderdi batzuk 4\n– Abokatuen eta prokuradoreen elkargoak 3\n– Elkarguneak 3\n– Beste elkargo profesional batzuk 2\n– Adingabe lege-hausleak 2\n– Notarioen eta erregistratzaileen elkargoak 1\nArlo honetan jasotako gainerako erreklamazioak, formalki baztertu behar izan ditugu, horien gaineko eskumenik ez genuelako. Erreklamazio horietako batzuetan partikularren arteko gatazkak planteatzen ziren, eta Zuzenbideak irtenbide eraginkorra lortzeko helburua izan du soilik gure esku-hartzeak, erreklamazioak sustatzen zituztenei kasu bakoitzean garrantzitsuak ziren funtsezko eta prozedurazko alderdiei buruzko informazioa emanez. Beste erreklamazio batzuk, aldiz, estatuko administrazio-organoen jarduketei buruzkoak ziren, eta estatuko gure homologoari helarazi dizkiogu. Azkenik, epaitegien eta auzitegien jarduketa oztopatu gabe izapidetu ezin ditzakegun kexei uko egin behar izan diegu. Izan ere, Arartekoak nahiz jurisdikzionala ez den beste edozein instantziak debekatuta du epaitegien eta auzitegien jarduketa oztopatzea, botere judizialaren independentzia printzipioaren arabera.\nHala ere, azken kexa mota horien ondoren, batzuetan ohartu gara defentsa-gabezia egoerak zeudela, Justizia Administrazioaren zerbitzura dauden baliabideei lotutako arazoei edo disfuntzioei egotz dakizkienak. Hori dela eta, sub iudice dauden gaietan esku hartzeko eskaera orori uko egiteari utzi gabe, epaitegiei egoera horien berri eman nahi izan diegu. Kudeaketa informalak izan dira, izendatuta zegoen defentsako abokatuarekin koordinatuta garatu direnak eta pertsona erreklamatzaileek egoitza judizialean Legeak beren eskura jartzen dituen tresna guztiekin beren legezko eskubideak eta interesak defendatu ahal izaten laguntzea helburu zutenak.\nAurten, sail horren inguruko gure lanak hainbat gai mota landu ditu, eta gai horietatik hiru azpimarratu behar ditugu, behin eta berriz errepikatzen direlako herritarren eskubideen eraginkortasunean eragina dutelako:\nakatsak pertsona interesdunen identifikazioan eta ematen zaien informazioan;\nauzitegiek aintzakotzat hartzea auzitegien aurrean pertsonen posizioa bereizten duten baldintzak, pairatzen dituzten zenbait gizarte-bazterketako egoeren ondorioz pertsona horiek baldintza horiek baliatzeko arazoak dituztenean.\nTxosten honen luzaeragatik esku-hartze horiek zehaztasunez azaltzea ezinezkoa den arren, beren gizarte– eta araudi-testuinguruari buruz hitz egitean zenbait egiturazko gako aipatuko ditugu, gure ustez, aurre egin nahi izan dieten arazoak azaltzen dituztenak.\nEdonola ere, alderdi honetan gure lanean beste urte batez lagundu digutenei gure esker ona adierazi nahi diegu, bai epailetzari bai fiskaltzari. Laguntza hori ezinbestekoa da guretzat, eta azalduko dugun aldi honetan, idazkari judizialek emandako laguntza ere bereziki aktiboa izan da, auzitegi partikularretako idazkariena nahiz Justizia Auzitegi Goreneko Gobernu Aretoko eta probintziako koordinatzaileetako idazkariena.\nJarraian azaldutako bi kasuek Justizia Sailak Arartekoaren aurrean kexa bat jartzera etortzen diren herritarrei emandako laguntza adierazten dute:\n2.1. Doako justiziaren onuraren kudeaketan eraginkortasuna hobetzeko erakundeen arteko lankidetza\nSalatutako egoera: Urteko lehen hilabeteetan, hainbat pertsonak jo zuten Arartekora doako justiziaren onuraren arretan eta izapidetzean izandako atzerapenen berri emateko, eta jakinarazteko denbora galtzen zutela egiatan jada administrazioaren eskuetan zeuden datu batzuk egiaztatzeko epaitegira behin eta berriz joan behar izatean, eta horrez gainera, oso gogaikarria egiten zitzaiela. Halaber, abokatutzako korporazio-instantziek jakinarazi ziguten, baliabideen eta langileen murrizketako testuinguru batean, Orientazio Juridikoko Zerbitzuek zailtasun handiak zituztela eskaera horiek eraginkortasunez kudeatzeko.\nArartekoaren esku-hartzea: Arartekoa hiru Foru Ogasunetara joan zen, arren eskatuz bazegoela zerbitzuaren izapidetzea errazagoa eta laburragoa izateko modu bat, erakundeen arteko lankidetzaren bidez. Zentzu horretan, azaldu genien Orientazio Juridikoko Zerbitzuei eta Doako Zerbitzuaren Batzordeei, Justizia Sailera atxikita daudenei, eskatzen duten pertsonen zerga-datuetara sarbide zuzena emateko aukera kontuan hartu beharko luketela. Hala, ez lukete leihatila batetik bestera joan beharko datu horiek lortzeko eta emateko, baizik eta nahikoa izango litzateke eskaera egiteko garaian beharrezko datuak dauden fitxategi automatizatuak kontsultatzeko baimena ematea, aitortzen duten ekonomia-egoera egiaztatu ahal izateko.\nGipuzkoako Foru Aldundiak erakunde honi jakinarazi zion proposatutako ildoan lankidetza-hitzarmen bat sinatzeko asmoa zuela Gipuzkoako Abokatuen Elkargo Prestuarekin. Arabako Foru Aldundiak agindu zuen beharrezko neurriak aztertu eta hartuko zituela, planteatutako arazoa konpontzeko. Bizkaiko Foru Ogasunak, bestetik, adierazi zuen proposamenak aintzat hartzen zituen helburu berak zituela, baina, bere ustez, proposamen hori onartzeak zerga-arloko foru-araudia urratzea ekarriko lukeela berekin.\nJasotako erantzunak kontuan hartuta, Arartekoak abuztuaren 7ko 7/2013 Gomendio Orokorra eman zuen, Abokatu elkargoetako orientazio juridikoko zerbitzuek eta doako laguntza juridikoko lurralde batzordeek doako justiziaren onuraren eskatzaileen datu fiskalak eskuratu ahal izateari buruzkoa.\nEmaitza: Gipuzkoako Foru Aldundiak, iragarriz ituen baldintzetan, nahiz Arabako eta Bizkaiko foru-aldundiek, araudia aldatzeko neurriak hartu zituzten eta kasu bakoitzean beharrezko lankidetza-hitzarmenak sinatu zituzten, Orientazio Juridikoko Zerbitzuek eta Doako Laguntza Juridikoko Probintziako Batzordeek zuzenean eta baliabide informatikoen bidez eskura ditzaten Legeak Doako Laguntza Juridikoaren esparruan esleitzen dizkien funtzioak betetzeko behar duten informazio informatikoa, datuen babeserako esparruan araudia errespetatuz.\n2.2. Ofiziozko letratu baten jarduketa okerrak eragindako kaltea erreparatzea\nKexa horrek Arartekoak bi esku-hartze egitea eragin zuen, hain zuzen, herritarrek esparru honetan pozik ez egoteko bi arrazoi nagusiei buruzkoak.\nSalatutako egoera: Pertsona bat Arartekora joan zen azaltzeko zer-nolako kaltea eragiten zion bidegabetzat jotzen zuen ebazpen judizial bat irmo bihurtu izanak, Arabako Abokatuen Elkargoak izendatutako ofiziozko abokatuak ebazpena aurkatzeko erabiliko zuen errekurtsoa epez kanpo aurkeztu izanagatik. Egoera hori Elkargoan salatu ondoren, Elkargoari pasiboa izatea leporatzen zion kalteak ordaintzeko eta zegozkion erantzukizunak eskatzeko garaian.\nArartekoaren esku-hartzea: Abokatuen Elkargoko gobernu-batzordearekin harremanetan jartzean, hasiera batean jakin nahi izan genuen zer-nolako eginbideri jarraitu zioten jasotako salaketaren aurrean jokatzean. Egiaztatu genuen salaketa berretsi ondoren Elkargoak salatutako letratuari bidali ziola eta, letratuak alegaziorik aurkeztu ez zuela ikusita, Batzorde Deontologikoari igorri ziola. Sei hilabete igaro ziren salaketa aurkeztu zenetik aurretiko informazioa ireki zen arte, diziplinako espedientea hastea komenigarria zen ala ez zehazteko. Elkargoari jakinarazi genion beharrezkoa dela xede horietarako estatutuen bidez aurreikusitako mekanismoek atzerapenik gabe funtzionatu behar dutela, doako laguntza juridikoko zerbitzuaren kalitatea zaintzeko modu gisa. Lau hilabete geroago eta zegokion espedientea hasteko bederatzi hilabete behar izan eta gero, Elkargoak letratuaren jokabidea aztertu zuen eta bere zeregin profesionalen arau-hauste larritzat jo zuen, eta Ofiziozko Txandan bi hilabetez kargua kenduz zigortu zuen.\nPixka bat geroago, ordea, kaltetuak berriz jo zuen Arartekora, egoera horretatik eratortzen zen erantzukizun zibilaren araberako kalte-ordainak lortzeko behin eta berriz egindako kudeaketak alferrekoak izan baitziren. Abokatuen Elkargoak gai horren inguruan adierazi zuen ezin zitekeela beste ezer gehiago egin, eta letratuaren eta aseguru-etxearen jarrera ikusita, erreklamatzaileari geratzen zitzaion bide bakarra auzitegietara jotzea zela.\nArartekoak ez zuen egokitzat jo erantzun hori. Izan ere, erantzukizun hori bere gain ez hartzea emandako zerbitzu publikoaren kalitatearen bermearen kalterako zen, eta Abokatuen Elkargoak zerbitzu horren kalitatea babestean lehen interesduna izan behar du. Hala ere, igarotako denbora ikusita, aipatu aseguru-etxearen zuzendaritzaren aurrean kudeaketa zuzen bat egitea erabaki zen, eta aseguru-etxeak berehala erantzun zuen, bere betebeharrak bere gain hartzeko prest zegoela adieraziz. Nolanahi ere, azpimarratu zuen ez zituela betebeharrak bere gain lehenago hartu Elkargoak, aseguruaren hartzailea zen aldetik, igorri behar zion dokumentazio garrantzitsua jasotzearen zain zegoelako. Elkargoari dokumentazioa aseguru-etxeari bidaltzeko eskatu beharrean, beste izapiderik egin gabe konpainiari dokumentazio hori bidaltzea erabaki genuen. Aste batean, txosten juridiko independente bat bidali zigun guk azter genezan. Txosten horretan kalte-ordainak ordaintzeko zentzuzko proposamen bat egin zuen.\nHala ere, txosten horretan ez zuen aipatzen aseguratzailearen berandutzea, eta adierazten zuen ez zela berandutu bere ardurak bere gain hartzen eginbiderik ez zuelako egin, baizik eta Elkargoak xede horretarako bidali zion dokumentazioan ez zegoelako dokumenturik garrantzitsuena, eta ez zutelako dokumentu horren edukiaren berririk izan erakunde honek helarazi zion arte. Konpainiari azaldu genion kontratuzko fede onaren betekizunetatik ondorioztatzen zela, gure ustez, ezin zuela alegatu kaltetuak behin eta berriz eskaini zion dokumentazio baten berririk ez zuela, eta egiaz, azkenean, zuzenean hartzaileari eskatu behar izan ziola, kaltetuaren ordez Arartekoak espedientea berehala ebazteko interesa adierazi zuenean.\nEmaitza: Aseguru-konpainiak erakunde honen planteamendua onartu zuen, eta erreklamatzaileari abokatuak egindako okerrak eragindako erantzukizun zibilaren kalteak ordaindu zizkion, bai eta berandutzearen kontzeptuari zegokion kopurua ere.\n3.1. Epaileen artean ondoeza hedatuta dago, lan-baldintzen narriadura dela eta. Bere garaian, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Goreneko Magistratuen Batzarrak narriadura horretaz ohartarazi zuen. Gehiengoak epaileen eta fiskalen greba, abokatutzak eta langile judizialek babestua izan zena, jarraitzea ere egoera horren adierazle da, 8/2012 Lege Organikoak, abenduaren 27koak, Justizia Administrazioaren arloko aurrekontu-eraginkortasuneko neurriei buruzkoak, Botere Judizialaren gaineko uztailaren 1eko 6/1985 Lege Organikoa aldatzen duenak, jurisdikzioan sortzen dituen eraginen kontra. Era berean, azterketa soziologikoek ezagutzera ematen dute, egungo egoera gorabehera, Justiziarenganako konfiantza handitu egin dela herritarren artean, komunikabideek zenbait kasuri emandako tratamendua alde batera utzita. Gure epaitegiek eta auzitegiek lan egiten duten profesionaltasun-mailagatik handitu da konfiantza hori eta,egungoa bezalako ekonomia- eta gizarte-krisiko egoera orokortu batean, pertsonek Justiziari beren eskubideak bermatzeko funtzioa esleitzen jarraitzen dutelako.\n3.2. Neurri horietako baten, hain zuzen, ordezko epaileen eta magistratuen murrizketen, ondorioek Arartekoan hainbat kexa aurkeztea eragin zuten. Borondatezko ordezkapen-planek porrot egin ondoren (Euskal Autonomia Erkidegoko 227 epailetatik eta magistratutatik bik soilik onartu zuten beste epaitegi bateko lana ordainsari osagarri baten truke), arazoa ez zuten eragiten ohiko ordezkapenek (txandaka 15 egun baino gutxiagoko falta bat betetzea) eta plaza hutsengatik erregistratutako ordezkapenek, lan-utzialdiek edo zerbitzu-eginkizunek, baizik eta 15 egun baino gehiagoko edo amatasun-baimenek eta ikasketa-baimenek. Euskadin zeuden 24 bitartekoetatik hamaikak beren kardua uztean, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak Justizia Ministeriora jo zuen, egoera horrek eragiten zituen ondorioengatik. Izan ere, beste epaitegi bateko epaileak hutsak geratzen ziren epaiketa-egunak bete behar izatean, epaiketa batzuk egun berean egokituz gero, hutsak geratu zirenak edo epailearen epaitegikoak atzeratu egin beharko lirateke edo, egiatan gertatu zen bezala, epaiketa batzuen edo besteen zati bat ezinbesteko babesaren interesei arreta jartzeko erabiliko ziren, hala nola behin-behineko espetxea zigor-jurisdikzioan edo akusatuari ezarritako beste erresalbuzko beste neurri batzuk. Justizia Ministerioak bitartekoen kopurua hamabost izateraino igoz erantzun zuen, eta murrizketak zenbait barrutitan, hala nola Gernikan eta Bergaran, izandako epaiketa-egunen atzeratzean izandako eragina arindu zuen. Hala ere, ebazkizunen igoeran ez zuen eraginik izan, batez ere zenbait jurisdikziotan. Hori, hala ere, logikoa da, kontuan badugu erreforma horren aurretik ebazpenen %23 ordezkoek ematen zituztela, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren azken memoriaren arabera.\n3.3. Eskubideen tutoretza judizialaren eraginkortasunaren gaineko eragina neurtze aldera, beharrezkoa da neurri horiek eta tasa judizialen araudi berriak berekin ekarri dituen ondorioak aldi berean aztertzea. Araudi hori hilabete batzuetan aplikatzea nahikoa izan zen Euskal Autonomia Erkidegoko epailetzak egiazta zezan araudi horrek ondorio negatiboak zituela legezko eskubideak eta interesak Justiziaren aurrean defendatzeko aukeretan, eta Justizia Auzitegi Nagusiko presidentearen bitartez salatu zuen egoera hori.\nHori dela eta, Justizia Ministerioak egindako aldaketak harrera ona izan zuen. Hala, zentzu horretan Herriaren Defendatzaileak zentzu horretan egindako gomendioak onartu zituen. Modu horretan, herriaren defendatzaileak ez zuen araudi horren inguruko errekurtsorik aurkeztu Auzitegi Konstituzionalaren aurrean. Lehen auzialdian eta jurisdikzio zibileko, administrazioarekiko auzi-jurisdikzioko eta gizarte-jurisdikzioko baliabideetan pertsona fisikoen tasa aldakorren %80era iritsiko litzateke murrizketa hori, eta doako justiziaren onuradunei kobratutako tasak itzultzea ere bere baitan hartuko luke. Hala, Doako Laguntza Juridikoaren Legearen aurreproiektuaren, urtarrilean argitaratu zenaren ondorioak aurreratzen zituen. Halaber, tasa-salbuespenaren onuradun izateko errenta-atalaseak igo ziren, genero-indarkeriaren, terrorismoaren, gizakien salerosketaren eta trafikoko istripuen biktimei eta abusuen edo tratu txarren biktimak diren adingabeei edo desgaituei ere aplikatzen zaien tasa-salbuespenarena hain zuzen.\nEdonola ere, tasa judizialei buruzko araudiaren zati handienak indarrean jarraitu du eta disuasio-logika bati jarraitzen dio. Erakunde honen ustez, araudi hori eztabaidagarria da, euskal operadore juridiko gehienek uste duten bezala: eta, zalantzarik gabe, auzien kopurua murriztea helburu laudagarria bada ere, hori lortzeko bidea judizioz kanpoko bideak sustatzeak izan beharko luke, arbitrajea eta bitartekaritza. Aitzitik, alderdiek arrazoi ekonomikoengatik Justiziaren zerbitzu publikoa erabiltzean atzera egitea oinarrizko eskubideen aurkakoa izan daiteke, eta azken buruan, zerbitzu hori ordaintzeko baldintza hobeetan egoteagatik demandak edo errekurtsoak aurkezteko uzkurtua ez dagoenari egiten dio mesede.\n3.4. Tasa judizial berriak, hasiera batean, doako laguntza juridikoaren finantziazioarekin lotuta egon ziren. Aukera hori gaizki atera zen urtearen amaieran Gobernuak Justiziak Arloko Biltzarrean horren inguruan iragarri zituen mugak zirela eta, nahiz eta arloan eskumena duten autonomia-erkidego guztien ahobatezko oposizioa izan. Funtsezko zerbitzu horren finantziazio-gabezia izan da arlo horretan jasotako kexen ehuneko esanguratsu baten arrazoi nagusia. Profesionalek, beren zerbitzuak kobratzen atzerapenak izateagatik kaltetutakoek, planteatzen zituzten, bai eta onura horren pertsona eskatzaileek ere, Orientazio Juridikoko Zerbitzuen egoera ezegonkorragatik. Zerbitzu horren baliabide gabezia dela eta, oso azkar jarri da arriskuan bere jarraipena. Otsailean, egiaz, Bizkaiko Orientazio Juridikoko Zerbitzua egun batzuetan itxita egon zen, eta guardiako eta Ofiziozko Txandako letratuen izendapenak etetea ere planteatu zen. Neurri horiek ez zuten ondoriorik izan, abokatutzako korporazio-instantzien eta Justizia Sailburuordetzaren artean “baliogabeak” izeneko gaien ordainketari buruz hitzartutako konpromisoak direla eta. Gai “baliogabe” horietan, pertsona bati doako justizia lortzeko eskaera ukatzen zaio, defendatua izan ondoren, edo bestela, ez ditu beharrezko kudeaketak egiten. Hala ere, xede horretarako aurreikusitako ekonomia-funtsaren horniduraren inguruko desberdintasunek jarraitu zuten. Doako Justiziaren Lege berri baten zain gauden testuinguru honetan, 2014. urtea onartzea aurreikusita dagoenean, tentsioak berriz azaleratu ziren 2013. urtearen 13an, huts egindakoen ehuneko handiena gertatzen den delituentzako ofiziozko letratuak ez izendatzearen ondorioz. Gai horren inguruan jaso genituen kexak direla eta, esku hartu behar izan genuen, bai Justizia Sailaren eta elkargo profesionalen aurrean, bai epailetzaren aurrean ere, hori guztia herritarren eskubideetan izaten ari zen eragina murrizte aldera.\n3.5. Bukatzeko, urte osoan zehar hipoteka-maileguak ez ordaintzeagatiko etxegabetzeen arloan Arartekora etengabe irits idiren kexen araudi eta jurisprudentzia-testuingurua aipatuko dugu. Berri ona izan zen Eusko Jaurlaritzak epaileekin eta udalekin lankidetzan jarduteko mekanismo bat sortzea, hipotekako edo alokairuko etxegabetze bati aurre egin behar dioten pertsonek eta gizarte-bazterketako arriskuan dauden pertsonek laguntza publikoak jaso ahal izan ditzaten. Hala ere, 27/2012 Errege Dekretua, hipoteka-zordunen babesa indartzeko presazko neurriei buruzkoak, sortutako itxaropenek huts egin zuten: Merkaturatzea geldiarazteko aukera izateko betekizun zorrotzak, ezarritako epeak, hipoteka-prozesuen errealitatearekin erabat arrotzak zirenak, eta prekarietate-egoera ziurtatzeko eskatzen ziren izapide korapilatsuak zirela eta, Errege Dekretu horren eragina izugarri murriztu zen eta haren babesa lortzen saiatu ziren pertsonen %2ri soilik eragin zion. Beharrezkoa da aipatzea, bestalde, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren epaia. Europar Batasuneko abokatu nagusiak adierazitako usteari atxikiz, epai horrek neurrigabekotzat eta legez kontrakotzat jo zuen Espainiako etxegabetzeei buruzko araudia, arlo horretan erkidegoko zuzentarauak babesten dituen kontsumitzaileen eskubideak urratzen zituela iritzi baitzuen. Aldi berean, legegintzako herri-ekimen bat izapidetu zen Parlamentuan, milioi bat eta bostehun mila sinadurak babestu zutena. Ekimen horrek eskatzen zuen etxegabetzeak geldiarazteko, kaltetutako pertsonek beren etxebizitzak bankuari itzuli ahal izateko eta beren etxebizitzetan bizitzen geratu ahal izateko alokairu sozial bat ordainduz. Azkenik, haien eskaerak ez ziren jaso 1/2013 Legea, maiatzaren 14koa, hipoteka-zordunen babesa, zorraren berregituratzea eta alokairu soziala indartzeko neurriei buruzkoan. Lege horrek erkidegoko araudiarekin eta Konstituzioa berarekin bat datorren oso eztabaidatua izan da gizartean bai eta zuzenbidean ere, eta Auzitegi Konstituzionalak gai horren inguruko bere iritzia eman beharko du. Esparruan ditugun eskumen-mugez harago, Arartekoak beharrezkotzat jo du eztabaida hori mahai gainean uztea, eta horretarako, gai horri buruzko Udako Ikasturte bat antolatu du Euskal Herriko Unibertsitatearekin.\nTokiko nahiz nazioarteko GKEek eta elkarteek jasotako eskaerak artatu ditugu. GKE eta elkarte horiek Arartekoarekin elkarrizketa bat izateko eskatu dute prozesu penalaren esparruan Giza Eskubideak bermatzeko sistemaren birtualtasunari buruz.\n4.2. Erakundeetako eta korporazioetako arduradunekin bilerak\nUrte osoan zehar, lan-bilerak egin ditugu epailetzako hainbat kiderekin. Epailetzako kide horien lankidetza etengabea izan da, gure ebazpenak egite aldera, bai eta herritarrek Arartekora jotzea eragin duten arazoak konpontzeko egin ditugun kudeaketa zuzenak egiteko ere, batez ere esparru penalean eta erregistro zibilen esparruan.\nHelburu berarekin lan egin dugu Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko gobernuko idazkariarekin, eta lurralde historiko bakoitzeko idazkari koordinatzaileekin, fiskal nagusiarekin eta probintzietako fiskal-buruekin.\nKorporazio profesionalei dagokienez, hiru lurralde historikoetako Abokatuen Elkargoekin garatutako lana doako justiziari eta profesioaren egikaritzearen kontrol deontologikoan prozedurazko bermeei buruzko gaien ingurukoa izan da.\nJustizia Sailburuordetzako eta Eusko Jaurlaritzako Herri Administrazio eta Justizia Saileko arduradunekin bildu gara, helduen justiziari eta adingabeen justiziari buruzko gaiak lantzeko. Justizia Administrazioarekin lankidetzan jarduteko beren zerbitzuak bisitatu ditugu, bai eta Gasteizko Justizia Jauregiko Orientazio Juridikoko Zerbitzuak ere.\n4.3. Inkomunikazio-erregimenean dauden atxilotutako pertsonen berme-sistema hobetzeko neurriei buruzko gomendioen jarraipena\nJarraipen hori egiteko, Ertzaintzaren hainbat polizia-etxe bisitatu genituen, eta emaitza Segurtasunaren arloari buruzko txosten honen zatian adierazita dago.\n4.4. Ekitaldietan parte hartzea, txostenetan parte hartzea eta materialak egitea\nEuskal Herriko Unibertsitatea: Esku-hartze penalaren esparruan egungo joerei buruzko txostena, Arartekoaren Bulegoaren esperientzia oinarri hartuta.\nBizkaiko Abokatuen Elkargoa: Terrorismo delituetan politika kriminalari eta zigor betearazpenari buruzko txostena, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren jurisprudentzia ikusirik.\nOñatiko Lege Soziologiako Nazioarteko Erakundea: Justizia leheneratzaileari buruzko nazioarteko mintegia.\nEusko Jaurlaritza, Giza Eskubideen Batzordea: Gurasoen erantzunkidetasunaren esparruko aldaketen inguruan Arartekoak zer jarrera duen azaltzeko aurkezpena.\n5.1. Krisiak eragina izaten jarraitu du kalitateko zerbitzu publiko bat eskaintzeko Justiziako Administrazioaren gaitasunean. Gure azken txostenetan egiaztatu dugun joera bat da. Ez gara ari Justiziako Administrazioaren zerbitzura dauden baliabideen murrizketaz soilik, baizik baita, Justizia modernizatzeko helburu aitortuaz, eskubideen tutoretza judizialaren eraginkortasunean eragin negatiboak dituzten zenbait araudi-aldaketaz ere, aztertzen ari garen urtean zehar beren jardueraren esparruan Arartekoak lan egin duen operadore juridiko guztiek salatzen duten bezala.\nHorrek zalantzan jartzen du goian aipatutako 8/2012 Lege Organikoan jasotako aurrekontu-eraginkortasuneko neurriak bat etorriko ote diren 2008-2013 aldirako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak diseinatutako Justizia modernizatzeko Plana, bai eta Estatuko itunaren indarraldia ere, helburu berarekin indar politiko nagusien 2001. urtean lortu zutena: argitu nahi da, lan-igoerako eta baliabide-murrizketako testuinguru batean, horien helburu modernizatzea den ala, azken buruan, Justizian zerbitzu publiko guztiei eragiten dieten murrizketak aplikatzea.\n5.2. Jurisdikziotik jurisdikziora desberdinak dira neurri horiek herritarren eskubideen tutoretza judizialean dituzten ondorioak, tasa judizial berriekin bat eginez. Edonola ere, kontsultatutako operadore guztien arabera, gure epaitegietako prozesuen pilaketaren eta batez besteko iraupenaren esparruan gertatzen ari den aldaketa baten aurrean gaude. 2012. urtean, gure epaitegietako indizeak oraindik pixka bat hobeagoak ziren Espainiako Justiziako Administrazio osokoak baino. Laburbilduz, azkenean Justiziako Administrazioak bankuei, aseguru-etxeei, Estatuari berari edo autonomia-erkidegoari, gai gehienetan auzilari nagusiak direnei, zerbitzu on bat emateko arriskuan gaude, arazo batengatik epaitegira noizean behin joan behar duten herritarrek, berriz, doako justiziako kasuetatik at, oztopo ekonomikoak eta atzera-eragileak gerta daitezkeen izapidetzeko epeak izango dituzten artean:\n– Badirudi horrela gertatzen dela administrazioarekiko auzi-jurisdikzioan. Apelazioen beherakada erregistratu da, %30 ingurukoa. Horrek adierazten du zer-nolako eragin kaltegarria duen Administrazioaren erabakien aurka errekurtsoak zailtzeak, auzitegiek bere jarduera kontrolatzeko eraginkortasuna murrizten baitu, praktikan, bere aldeko “baliozkotasuneko presuntzio” bat ezartzeraino azkenean.\n– Lan-arloko jurisdikzioa, ekonomia-atzerapenak bere lan-kargan horren eragin nabarmena badu ere, hasiera batean tasa judizialek ez dute nabarmen kaltetu, lan-araudi berriaren ondorioak pairatu behar izan dituen arren: Kausa objektiboengatiko eta lan-baldintzen funtsezko aldaketengatiko (lanaldien eta soldaten murrizteak) kaleratzeen igoera. Horrez gainera, lehen administrazioak egiten zituen lan-izapideak epaitegietara deribatu dira. Horren guztiaren ondorioz, urtean zehar lan-arloko euskal epaitegietan sartu diren gaiak hasiera batean Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak aurreikusitakoak baino askoz gehiago izan dira. Egoera horri aurre egiteko unitate judizial berrien eskaerak artatu ez direnez, erantzuteko denbora iazkoa halako hiru da. Bi alderdiei egoera horrek eragiten dien atsekabearen berri izaten jarraitu dugu Arartekoan, eta gizartea da kaltetuena atzerapenengatik, izapidetze-soldatak kentzean.\nErregistro Zibilekin lotuta jasotako kexek adierazten dute urtean zehar beren lan-karga handitu dela, eta beren zerbitzupean dituzten baliabideen igoerak ez duela konpentsatu lan-karga hori, eta horrek ezinbestean izan du eragina beren ebazkizun-denboretan. Notarioei eta jabetzaren erregistratzaileei esparru honetan esleitu zaizkien funtzio berriek arazoa larriagotu baino ez dute egin, arindu ordez, bai nazionalitateen esparruan eragin duen kasu pilagatik, bai hainbat aplikazio informatikoren artean izandako bateraezintasunagatik.\n5.3. Beste urte batez itxaron behar dugu Bulego Judiziala eta Fiskala, gure barruti judizial guztietan ezarri eta gero, lagungarria izatea egoera hau gainditzen joateko erabiliko diren baliabideak optimizatzeko. Hala ere, berriz aipatuko dugu gai horren inguruan gure txostenetan gomendatzen duguna, eta batez ere bikaintasuna eta kalitatea sustatzen duten pizgarriekin eta adierazleekin egindako lanari dagokionez, bai espediente elektronikoaren ezarpenari dagokionez. Testuinguru horretan, funtsezkoa da idazkari judizialak lekuz aldatzea, kontuan izanda epaitegietako eta auzitegietako gainerako langileen gainetik zer zuzendaritza- eta antolaketa-funtzio dituzten. Beraz, hala, auzitegietan euskara ere sustatuko litzateke. Euskararen sustapenak Auzia euskaraz izeneko programan tresna baliotsu bat aurkitu du iazko azken hilabeteetatik aurrera.\n5.4. Erakunde hau bereziki kezkatzen duen gai bat da gizarte-protestaren kriminalizatzea, sistemaren kalitate demokratikoan eragin handia baitu. Urtean zehar, arrazoi horrengatik hainbat mugimenduk eta taldek jo dute Arartekoarengana, besteak beste, ekologistek, etorkinen eskubideen alde lan egiten dutenek, hipoteken exekuzioak kaltetutako pertsonen alde lan egiten dutenek, bakearen alde eta militarismoaren aurka daudenek, auzo-elkarteek eta altermundistek. Protesta egiten zuten Ertzaintzak beren erresistentzia pasiboko jokabideetako batzuk delitutzat hartzen zituelako. Gerora, auzitegiek jokabide horiek bukatutzat jotzen zituzten edo falta gisa kalifikatzen zituzten. Ebazpen judizial horiek eragiten zien pozaz harago, azaldu zuten ebazpen horiek ez zutela eragotzi ertzainek beren ekintzak neurriz kanpo zapaltzea eta beren taldeetako kideak gaizkileak balira bezala atxilotzea. Hori zela eta, eskatzen zuten polizien irizpideak arlo honetan irizpide judizialetara egokitzeko.\nArartekoak bere azken txostenetan adierazi dio arazoa Eusko Legebiltzarrari. Urriaren 28ko 7/2011 Gomendio Orokorra, polizien jarduera eta praktiketako berme sistemari buruzkoan, aztertu zen gai hori.\nHala ere, oraingoan kezka hiru arrazoirengatik handitu da:\n– Batetik, gure gomendioak egin arren, urte osoan zehar herritarren ekimen horren desberdinek behin eta berriz planteatzen jarraitu dutelako kexa hori.\n– Bestetik, zuzenean lotuta dagoelako Bilboko Instrukzioko Epaileen Batzordeak hautemandako arazoarekin. Batzorde horrek 2013ko otsailaren 12an egindako bilkuran aho batez nabarmendu zuen arazo hori: falta-izaerako egintzengatik atxilotuak Guardiako Epaitegiaren esku jartzeen kopuruak igoera nabarmena izan du, Guardiako Epaileak atestatua irakurri ondoren denbora-tarte batean atxilotua egon den pertsona berehala libre uztea erabakitzen duelarik. Arazo hori oso larria dela ikusita, HITZARTU DA kaltetutako poliziak jakinaren gainaren gainean jartzea dagozkion xedeetarako.\n– Bukatzeko, Herritarren Segurtasunaren, Zigor Kode berriaren eta Zigor arloko Prozedura Lege berriaren esparruan aurreikusitako lege-erreformengatik. Urte amaieran Euskal Goi-bilera Sozialak Justizia Auzitegi Nagusiaren Egoitzan salatu zuen bezala, lege-erreforma horiek herritarren defentsan jarduten duten abokatuen jarduna mugatzen dute, polizien jarduketen azterketa judiziala murrizten dute eta kontrol jurisdikzionalaren murrizketa bat dira, botereari gogaikarriak gerta dakizkion jokabideen zapalketa gobernu-agintaritzaren eskuetan uzten baitute, gizalegez eta bakean egiten badira ere.\nErakunde honen ustez, beharrezkoa da horrek guztiak sistemarentzat ekar dezakeen agintaritza-desbideratzearen arriskua aldentzea, eta horretarako, beharrezkoa da Ertzaintzak jokabide horien adierazpen askea bermatzea eta indarkeriarik gabeko disidentzia ez kriminalizatzea. Esparru honetan kokatuta dagoelarik, arriskuan dauden ondasun juridikoen arteko haztapen klasikoak, proportzionaltasunaren eta beharrezkotasunaren printzipioak kontuan hartuta, indarkeriazko jokabideak edo pertsonentzat edo ondasunentzat arriskutsuak izan daitezkeen jokabideak bereizi egin behar ditu gizarte-atsekabea adierazten duten jokabideetatik, desobedientziazko edo erresistentzia pasibozko jokabideak izan arren, indarkeriarik gabeko ekintza sortarekin lotuta daudenetatik. Gure auzitegiak jurisprudentziako doktrina zabala garatu dute gai horren inguruan, eta dotrina horrek gure ordena-indarrek uneoro aintzat hartu behar dituzten berme-irizpideak ditu buru.\n5.5. Judizioz kanpoko eta judizioz barruko bitartekaritza izan da urte osoan zehar berririk onenetakoak eman dizkigun esparruetako bat. Bitartekaritza horren praktika sendotuta dago zigor eta familia esparruan, eta Bilbon proiektu interesgarri bat dago lanaren arloan. Esperotako 5/2012 Legea garatzeko Erregelamendua, auzi zibil eta merkataritzazkoetako bitartekaritzari buruzkoak, Bitartekariaren Estatutuaren funtsezko lau alderdi baimendu ditu: bitartekarien prestakuntza, Bitartekarien Erregistro baten sorrera –Justizia Ministerioaren mendean egongo zena–, beren ardurak segurtatzea edo baliabide elektronikoen bidez bitartekaritzako prozedura sinplifikatu bat sustatzea. Edonola ere, oraindik beharrezkoa da epaileek bitartekarien enplegua sustatzea, eta horretarako, oso tresna baliotsua da Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak argitaratu duen “Judizioz barruko bitartekaritzarako Gida”. Bukatzeko, oso interesgarria da Euskadin Puntu Neutro delako bat sortu izana, Donostian bildu zen Bitartekaritzaren aldeko Magistratuen Europako Taldea eskatuta. Puntu Neutro horren inguruan zuzenbidearen esparruan lan egiten duten talde mota desberdinetako profesionalen artean bitartekaritzaren kultura sustatu nahi da.\n5.6. Beharrezkoa da pertsona batzuk epailetzako diligentzietan parte hartu behar dutenean beste modu batera deitzea, zitazioek egiaz bete behar duten informazio-funtzioa behar den bezala betetzeko moduan. Ereduaren egungo estandarizazioa, ordez, xede horretarako disfuntzionala izan daiteke. Izan ere, prozedura zeri buruzkoa den jakinarazi ordez, legean nola egokitzen den soilik adierazten du. Gainera, are gutxiago, ez du prozedura arautzen duen artikuluaren bidez adierazten nola egokitzen den legean, baizik eta artikulua atxikita dagoen kapituluaren eta atalaren bidez. Argi eta garbi, hori bere kabuz ez da behar adina argia, pertsonak zertarako deitu duten jakin dezan. Arazoa txikiagoa da alderdien kasuan, espero baita egiteko dituzten auzien arrazoia jakingo dutela. Lekukoek, aitzitik, sarritan ez dakite prozedura hori egingo denik ere, eta hori dela eta, zer egintzaren inguruan deklaratu behar duten jakitea beharrezkoa da. Adibide gisa jarriko dugu Euskal Herriko Unibertsitateko aginte-kargu batek aurkeztu zuen kexa. Pertsona honek zitazio bat jaso zuen, auzi batera lekuko izatera joateko. Auziaren xedeari buruz hau baino ez zen esaten: Salatutako egintza: Faltsukeriei eta beste batzuei eta lege bereziei buruz. Azaldu zuenaren arabera, ez zuen jakin zer salaketari buruzkoa zen, bulego judizialetara bertaratu eta dekanotza-taldeko kide ziren beste bi irakasleren aurkako auzia zela adierazi zioten arte. Bi irakasle horiek auzitara deitu zituzten, beren fakultateko ikasle batzuei azterketa egiteagatik, terrorismoarekin zuten harremanagatik erbesteratuak egon arren.\n5.7. Gure esku-hartzearen gizarte- eta araudi-testuinguruari buruz hitz egitean azaldutako arrazoiengatik, Doako Justiziaren zerbitzuan abarmen narriatu da urte honetan, eta egoera hori argi eta garbi aditzera eman da arlo honetan jaso ditugun kexetan. Planteatutako arazoei emandako irtenbide zehatza alde batera utzita, gaur egungo egoera hobetu ahal izateko beharrezkoa da botere publikoek ausart jokatzea, gutxienez alderdi hauetan:\n– Ezinbestekoa da abokatutzako profesionalek egun bizi duten ziurgabetasuna gainditzea. Profesional horiek, kasu batzuetan, beren lanagatik inolako diru-kopururik jasoko duten ala ez jakin gabe lan egitera behartuta daude, edo diru-kopururik jasoko ez dutela jakinda.\n– Egungo araudiak espedienteen kopurua izugarri igotzea eragin du, eta espediente horietako asko ez dira amaitzen. Halaber, izapidetzean zailtasun handiagoak egotea ere eragin du, dokumentazio kopuru handia aurkeztu behar baita. Horrek Orientazio Juridikoko Zerbitzuak ez gelditzeko, beharrezkoa da giza baliabideak eta baliabide materialak sendotzea, baita langileei beren lana baldintza egokietan egiteko aukera emango dieten eta herritarrei emandako zerbitzu publikoa erraztuko duten bulego batzuk egitea ere.\n– Kalitateari dagokionez, berriz esan behar dugu Ofiziozko Txandako abokatuaren esku-hartzea administrazioaren kontura egindako gizarte-funtzio bat dela, eta horrela, herritarrei Justiziara baldintza-berdintasunean sartzeko aukera bermatzen diela. Horren ondorioz, beren ahalegin profesionalak partikular batek izendatuta jokatuko zuten moduan bezalakoa izan behar badu ere –eta horrela da kasu gehienetan–, beren akats profesionalek eragin ditzaketen kalteen ordainak ez du garrantzi bera hartzen, ematen duten zerbitzuaren kalitate-bermean gizarte-osagai bat dagoen neurrian. Berme horrek bere edukia galduko luke, behin-behinean kaltetua izan den pertsona bati ez baliote ordainik emango zentzuzko epe batean. Azken buruan, ordain hori bere garaian eman izateko, beharrezkoa da Elkargoak, aseguru-etxeak eta profesionalak prestutasunez betetzea xede horretarako Aseguru Kontratuaren Legeak esleitzen dizkien betebeharrak.


Fontso Larrazabal - Aiaraldea.eus\nUdako tenperatura izan dute Hockey Egunean\nFontso Larrazabal 2019-06-01 17:53 Kirola Laudio\nDozenaka lagun elkartu dira Gardeako Hockey zelaian kirol hori praktikatzeko. Umeak, gurasoak, eta jende gaztea ere animatu dira topaketaren edizio berrian parte hartzera. Bero izugarria egin du, baina horrek ez ditu jokalariak gelditu, ura baliatu baitute tenperaturei aurre egiteko. Horren ostean, elkarrekin bazkaldu dute eta opari banaketa egon da.\nGazte eta beterano ugari bildu zituen Hockey Egunak\nFontso Larrazabal 2018-06-04 14:09 Kirola Laudio\nLarunbatean ospatu zen Hockey Eguna Laudioko Gardea auzoko zelaian. Goizeko hamarretan hasi ziren partiduak eta arratsaldeko seiak arte luzatu ziren. Umeentzako jolasak ere egon ziren goizean eta herri bazkaria egin zuten gero. Opari zozketa eta sari banaketak girotu zuten bazkalostea. Ehundik gora lagun bertaratu ziren urtero egiten den kirol zita horretaz gozatzera.\nKarlistaden nondik norakoak ezagutzeko parada egon zen Ermu Andra Marin\nFontso Larrazabal 2018-05-30 20:56 Kultura Laudio\nAstelehenean amaitu ziren Ermu Andra Mariko jaiak. Asteburu osoan zehar hainbat ekintzaz gozatzeko aukera egon da Ermualden. Igandean ibilaldi gidatua egin zuten inguruko historia ezagutzeko. Karlistadak izan zituzten hizpide, XIX. mendean jazotako gerra horiek Laudion eta eskualdean izandako eragina azalduaz. Artzain txakurren txapelketaz gozatzeko parada egon zen baita ere, Ermuko zelaietan.\nBaserria herrigunera jaitsi zen San Blas azokan, goizetik iluntzerarte\nFontso Larrazabal 2018-02-05 07:00 Kultura Laudio\nTomasa XI. sanblasetako protagonista nagusia, plazan ikusgai\nFontso Larrazabal 2018-02-01 12:41 Kultura Laudio\nKukutxe San Blas elkarteak Tomasa XI. herriko plazan du ikusgai. Larunbatean hilko dute, San Blas jaietako protagonistak txerrikiak eta baserria baitira. Izan ere, ospakizunak nabarmendu nahi du animaliak izan zuen garrantzia baserritarren biziraupena bermatzeko.\nTerentzio VIII. txerria, San Blas azokarako prest\nLaino artetik Santa Elena mendira\nFontso Larrazabal 2017-11-29 17:00 Kirola Laudio\nGoikogane Mendi Taldeak irteera antolatu zuen igandean Arabako Santa Elena mendira (1.111m). Laino artean egin zuten bidea gailurreraino. Zeharkaldian, Gereñu eta Egileor mendien tontorrak ere zapaldu zituzten.


faan fest 2015 jaialdiaren kronika\nUrko Ansa 2015-9-19\nRecinto festivo La Er FAAN FEST\nIggy Pop. Argazkia: Janire Etxabe.\nEsan eta egin: FAAN FESTen bigarren edizio honetan aurrekoa gainditzea lortu dute. Giro paregabean bizitua, rockzale amorratuen gotorleku izan zen Carlos Tartiere futbol zelaiaren kanpoko karpa. Gogora dezagun Derrame Rock jaialdia bera hementxe ospatu zela hainbat urtetan zehar, duela ez urte asko Ourensera pasatu zen arte.\n5.000 zale bildu ginen han, antolatzaileen arabera. Kartela ikusita, gutxi iruditzen zait, baina horrelako gauzak ikusten ohituta nago, Black Sabbathek 1998an Donostian egin zuen kontzertuan bezala, non 6.500 ikusle bertaratu ginen. Oviedora iritsi, hotela topatu eta kontzertuaren gunera iritsi ginenerako Helltrip asturiarrek amaituta zuten beraien saioa. Pena handiz bazen ere, The Wizards bilbotarrak ikusteko prestatzen hasi ginen. Bilbao Hiria Lehiaketan iazko garaileak izan ziren Metal arloan, eta oholtza gaina beraien eremu naturala dela argi utzi zuten. Taldeak bi urte baino ez dituen arren, lehendik pilatua duten esperientzia sobera nabaritzen da, batez ere Ian Mason abeslaria. Taula gosez amorratuta, alde batetik bestera mugitu, poseak egin, bizarra garagardoz busti, eta ahots boteretsuaz (orain guturala, gero lodia) sutan jarri zuen karpa, oraindik jende gutxi bazegoen ere. Ondo eraikitako abestiak, gitarra lan osatua eta koordinazio bikaina duen talde honek, ingelesez abesten du. Soinua ez zen batere ona izan (aurrealdean behintzat), oso ozena baitzegoen eta hitzak ez baikenituen ia ulertzen. Dena den, bilbotarrak metalik gogorrenaren lurrak zapalduaz oso gora iritsi dira. Orain zorte apur bat beharko dute musikaren mundu gorabeheratsu honetan bizirauteko.\nCapsula inoiz ikusi gabeak nituen, eta itzelezko gogoa nuen arren, ez nuen espero halakoa izango zenik. Zer zen hura? Hirukote argentinarra, dakizuen bezala, duela hamarkada bat baino gehiagotik Bilbon bizi da, eta zuzenekoetan duten fama guztiz justifikatua da. Are gehiago: espero nezakeen guztia gainditzen du. Posible al da, abeslariak (Martin Guevara) horrelako presentzia eszenikoa izatea, ero moduan gitarra jo, abestu eta era berean geldirik egon gabe egotea? Bateria joleak (Guanche) metronomo bat dirudi: zehatza, baina era berean pasiotsua eta zitala. Eta Coni Duchess, bere instrumentuari sua ateratzen dion bitartean mugimendu harrigarriak egiten dituena. Baxuari amodioa egiten dio, belauniko oholtzan mugitzen da, ilea airean mugituaz, eta hori dena irribarre bihurria galdu gabe. Suzko errepertorioak beste dena egin zuen: Voices Underground, Dark Age


Iberdrola Ligako Eibar FT-ko taldea mailari eusteko partiduaren aurrean - etakitto.eus\nIberdrola Ligako Eibar FT-ko taldea mailari eusteko partiduaren aurrean\nHiru jardunaldi besterik ez dira falta liga amaitzeko eta Dorronsorok zuzentzen duen taldeak bere estreinaldian mailari eusteko puntu behar horretan jarraitzen du. Denboraldi bikaina egin dute eibartarrek, baina oraingoan lau talde jaisten direla jakinda, aurrikusi zitekeen lana gogotik egin beharko zutela. Hala ere, bost puntuko aldearekin jarraitzen dute jaitsiera postuekiko eta, horregatik, garrantzitsuak bihurtuko dira domeka eguerdian Logroñon jokoan izango diren puntuak.\nJaitsiera postuetan daude Errioxakoak eta eurentzat ere hil ala biziko neurketa izango da; hori bai, eibartarrek hiru puntuak bereganatzea lortuko balukete hurrengo denboraldian Iberdrola Ligan jarraituko dutela esan genezake.\n#Eibar FT#Eibar KEfoballaIberdrola LigaLogroñoSD Eibar\n« Eibarko Mendi Itzulia bihar 07:00etan abiatuko da Deporretik Grupo Mecalbe eskubaloi taldeko kadeteak Terrassan jokatuko dute Espainiako txapelketarako bigarren fasea »


Resurreccion Maria Azkue (Lekeitio, 1864 - Bilbo, 1951) - bizkaie.biz\nEuskerea berbagai I. urtea // 14. zenbakia - 2002ko zemendiaren 15a\nR.M. Azkue: herri-euskerearen sustatzailea, teologian doktorea, kazetaria, hiztegigilea...\nR. M. Azkueren txatalak:\n- Bein da betiko nobelatik, 'Basa-txoritxu' abestia:\n'Basa-txoritxu mustur luzeak\nsua biotza ta ezpanak:\nAi! Nok leukezan urrezko orratza,\nume onentzat jantzia.\nLarrosatxuak bost orri daukaz,\nArgi goiztarra betor gurera,\nbetoz izartxu gautarrak;\nezpeiz lotsatu or ikusiaz\nburuak illun ta zaarrak.\nbelarri biak sentzun bat,\nusain bakarra sur-zulo biak,\nzeru-lurrak bat Jaubetzat.\nBatu beiz orain beti-betiko\norra or nire mutilla'.\n1909. urtean RIEVen (III, 158 orr.) argitaratu eutsen izenbururik bako ondoko olerkia:\n'Hispalis zarra, Toledo, Burgos,\nEscorial ta Granada:\nEspaiñiaren ots ta agomena\nbetikotu bear bada,\nmotel ditugu orren izenak,\ndantzugun beste dunbada.\nMilla lurzale tarraz bijoaz\neitzak iruta ikustera.\nmendi zuztarrez jaunetxeturik\nta odeiz estalirik berera\ndakuskigunok, denok daukate\nesku ilkorren tankera.\nGizondasunak zuen biotza,\nezin asetu bizi zeranok,\nbeti geiagoren bearrik,\nEbro-gaiñeko arritxo batek\nase zaitzan, zatoz poz-pozik.\nArrizko azaldun irudi orrek\nberatx biguin du biotza,\nAma baten samurtasuna\ndoe tantoka biñotsa:\ntanto orrez bizi da ilkorgaturik\nO eskerzale maite ta laztan,\nbeste erri batek eskertsuago\nbalu zure oiñaren Jauna,\nLoreto-mendin etxezai dagon\naingeru batek berama'.\nR.M. Azkueren ganean\nResurreccion Maria de Azkue, 1864ko abuztuaren 5ean Lekeition jaioa, Eusebio Mª de Azkue olerkariaren semea zan, Miguel Unamuno eta Sabino Arana Goiriren sasoikidea. Euskerearen arloan eta euskal kulturearen berbizkundean berebiziko garrantzia izan eban, eta bizkaieraz zein gipuzkeraz idatzitako lan ederrak itxi euskuzan.Goiko zerrenda hori amaitu barik laga dogu, baina apropos, bestela lerro asko beteko geunkezalako; halan da be, beste pare bat datu emongo doguz: Azkue, Euskaltzaindiako lehenengo presidentea izan zan eta Bizkaiko Foru Aldundiak eratutako Euskal Katedrearen lehenengo irakaslea.\n1890-1936 bitartean garbizaletasuna izan zan nagusi eta garbizalekeria, barriz, Sabino Arana eta beronen jarraitzaileakaz lotzen da, aranatarren eskoleagaz hain zuzen. Azkue, ostera, herri-euskerearen sustatzailea izan zan. Urte horreetan garatu zan bizkaiera idatziaren ereduan, aitatzeko modukoa da Azkue gaztearen lanaren eragin handia: alde batetik, garbizaleek erabiliko eben hizkuntza ereduaren ardatz nagusiak sortu zituan eta, bestetik, garbizaleen ereduari aurre egiten eutson eredu herrikoiagoaren buru izan genduan.\nGarbizaleek eratu eta erabili eben eredu idatziari, Mitxelenak hiperbizkaierea jarri eutson izena. Gaiaren harian, eredu honetan ganerako euskalkietatik gehien bereizten ziran aditz eta berbak aukeratzeko jokera nabarmena agertzen zan. Hiperbizkaierearen iturria Azkueren Euskal Izkindean ikusten da. Obra horretako euskerearen eredua ez zan hutsetik eregi eta Astarloaren 'Discursos Filosoficos sobre la lengua Vascongada' liburuko ideia eta proposamenen arabera egindakoa da.\nAzkuek idatzitako lerroaldeak\n'Erderaz orainarteko izkiralariak legez izkinde hau izkiratu baneu arazu ta buruauste gitxiago emon izango eustan nire asmoak, eznintzan itz barririk sortuteko premina latzean egongo, liburu bi baten ipini bearrik bere ezneuan izango, eta ganera nire lantxo onek eukiko dauzan arerio askok abegi obea egingo eusten' (Izkindea).\n'(...) Elizgizonak izango dira paper onetan iratsi edo eskribiduko daben geienak, R.M. Azkuetar artezkari dala (...). Erderazko gauzarik ezta ezer agertuko, guztia izango da euskeraz egina. Onetarako alik garbien da errezen agertuko dira euskerazko berbaak. Bentanea, sillea, pareta, Confesinoia, primerako billetea, ferrocarrileko estazinoia, habitazinoiak, fondak, jardinak eta euron antzeko berba guztiak oraindixek pilotuten asiko dira; ta iru urte barru, lenago ezpada, euron ordezko berba garbi ederrak zabaldu daizanean, su emongo iako erderakada-pilo orreri' (Euskaltzale, 1897ko urtarrilak 3).\nR.M. Azkueren ibilbidea\n- Kazetaritzan, euskerazko hutsezko aldizkari biren sorreran parte hartu eban: Euskaltzale (1897-1899) eta Ibaizabal (1902-1903). Horrezaz ganera, 1888ko El Vasco egunkariaren Apis literatur gehigarrian eta 1889ko La Abeja. Revista mensual cientifico literaria aldizkarian idazten eban.\n- Euskal Izkindea.\n- Diccionario vasco-español-frances (1905-1906).\n- Bein da betiko.\n- Urkiolako igarlea.\n- Kristobal andia.\n- Batxi guzur.\n- Ardi galdua.\n- Euskalerriaren Yakintza.\n- Euskal Herriko kanten bilduma.\n- Urlo eta Ortzuri operak.\n- Colonia Inglesa eta Pasa de Chimbos zarzuelak gaztelaniaz eta Vizcaytik Bizkaira, Eguzkia nora, Aitaren bildur eta Sasi-eskola zarzuelak euskeraz.\n- Pianorako sonata bat.


CIDETECek koordinatzen duen Mat4Rail proiektua plazaratu da Donostian | Cidetec\n2017ko urriaren 4an eta 5ean, CIDETECek Mat4Rail proiektuaren inaugurazio-bilera egin zuen Donostian. Proiektu hori Shift2Rail erakundearen materialetarako deialdi irekiaren bidez finantzatu da, etorkizuneko trenbidea diseinatzeko.\nShift2Rail Joint Undertaking (S2R JU) trenbide-sektoreko lankidetza publiko-pribatua da, eta kooperaziorako plataforma bat ematen du, xede hauekin: ikerketa- eta berrikuntza-jarduerak egitea Europako Trenbide Eremu Bakarra lortzeko, eta Europako trenbide-sistemaren erakargarritasuna eta lehiakortasuna hobetzea.\nMat4Rail proiektuan, Europako zazpi herrialdetako 16 bazkidek dihardute, eta ekitaldi honetara etorri ziren datozen bi urteetarako planifikatutako lana abiarazteko.\nMat4Rail proiektuak 3,5 milioi euroko aurrekontua du, eta bi lan-ildotan banatzen ditu bere jarduerak: materialak eta barne-diseinua. Lehenengoa (materialak) bagoi arinak garatzean oinarritzen da. Horretarako, pieza metalikoak zuntzez indarturiko konpositeekin ordezten dira. Konposite horiek trenbideen ingurumen-eskakizun zorrotzak bete behar dituzte suari, keari eta toxikotasunari dagokienez, errendimendu mekanikoari dagokionez eta fabrikazio errentagarriari dagokionez. Horrez gain, sarbide-ateetarako sistemetarako materialentzat berrikuntzak proposatu dira, pisua, soinu-moteltzea, errendimendu termikoa eta errentagarritasuna hobetzeko.\nBigarren lan-ildoa (barne-diseinua) trenen barrualdearen diseinu modular adimendunean oinarritzen da, bidaiari-kopurua eta haien erosotasuna areagotzeko. Egungo ibilgailuen erronkei eta gabeziei ekiteko, erabilera modulatzen du, tren baten bizi-zikloan (30-40 urte inguru) bidaiarien eskaera aldakorrak asetzeko. Lan-ildo horren xedea da erronka horri hiru azpisistematan ekitea: plug & play sistema berritzaileak, eserleku berritzaileak eta gidariaren mahai berritzailea.\nMat4Rail proiektua Shift2Rail erakundeko kideentzako PIVOT proiektu osagarriarekin batera garatuko da. PIVOT proiektua Bombardier-ek koordinatzen du, eta tren-fabrikatzaileek hartzen dute parte. Mat4Rail eta PIVOT proiektuen arteko elkarreragin oparoari esker, bi partzuergoek trenbide-industriak behar dituen berrikuntzak lortuko dituzte.\nMat4Rail proiektuan, CIDETEC buru duen partzuergoaren esperientziari eta diziplina-aniztasunari esker garatuko da lan berritzailea. Han, nazioarteko 16 erakundek hartuko dute parte, hala nola ikerketa-institutuek (CIDETEC, AIMPLAS, ITAINNOVA, CENTEXBEL, RISE), enpresa txiki eta ertainek (Coexpair, IMADresden, NAVIGATOR, SPIRIT, INDAT, ESCATEC, ACCELOPMENT), industria handiek (Huntsman, ASAS, Grammer) eta unibertsitate batek (Bremengo Unibertsitatea). Haiek guztiek lankidetza estuan egingo dute lan etorkizun jasangarri baterako ibilgailu arinak eta adimendunak garatzeko.


Nor da erromesa,\nFuntsezko gogoan dabilena ez bada?\nOinarrizko higidura bakoitza\nErraietatik darion ur isuria da.\nmaitasunaz inoiz ez;\nmaitasunak ez baitu karirik:\nbere eternitatea da.\nberez daukanaren bila.\nzeure baitan den\netxera itzultzeko baino ez dira.


Administrazio Publikoak Berritzeko Batzordea\nAdministrazio Publikoak Berritzeko Batzordea (CORA) Ministroen Kontseiluaren 2012ko urriaren 26ko Erabakiaren bidez sortu zen. Batzorde hori lau Azpibatzordetan egituratu zen:\nAdministrazio bikoiztasunak, bikoiztasunak identifikatzeko eta ezabatzeko, eta Administrazioen arteko lankidetza mekanismoak indartzeko.\nAdministrazio sinplifikazioa, oztopo burokratikoak ezabatzeko eta prozedurak herritarren mesedetan sinplifikatzeko.\nZerbitzu eta baliabide komunen kudeaketa, baliabide publikoak optimizatuz, modu zentralizatuan edo koordinatuan egin daitezkeen kudeaketa jarduerak identifikatzeko.\nAdministrazio instituzionala, Administrazio Publikoak osatzen dituzten erakundeen tipologia aztertzeko, eta erakunde zehatzen gainean aldaketa orokorrak eta jarduketa bereziak egiteko.\nAdministrazioaren Erreformarako Batzordearen (CORA) Txostenaren Laburpen Exekutiboak, oinarritzat dituen printzipioak aipatzean, eta eraginkortasuna neurtzeko sistema Ezartzearen bidez Administrazio Publikoen eraginkortasuna Hobetzearen baitan, hau iragartzen du: "erakundeen web orrietan herritarrengan eragin gehien duten prozedurak bideratzeko denbora argitaratu ahal izango da, baita izapidetze prozesuko aldaketak ere".\nCORAren neurria, 0.00.001.0: Produktibitatea/eraginkortasuna neurtzeko sistema ezartzeak berehala gauzatzeko alderdi bat du; herritarrek eta enpresek gehienez erabiltzen dituzten Estatuko Administrazio Orokorraren 10 prozedura izapidetzeko denborak argitaratzea.\nNeurri hori betez, INSSk erretiroagatiko eta amatasunagatiko hasierako prestazioak emateko prozedurei dagozkien batez besteko izapidetze denborak argitaratzen ditu.\nINSSn gehien erabilitako prozeduren batez besteko izapidetze denborak, Zuzendaritza Probintzialen arabera\nAmatasunagatiko hasierako prestazioa izapidetzeko batez besteko denborak, Zuzendaritza Probintzialen arabera\nErretiroagatiko hasierako prestazioa izapidetzeko batez besteko denborak, Zuzendaritza Probintzialen arabera


"Entrenamendu fisiko gogorrek psikologia lantzera eramaten zaituzte" - Mondraberri\nOliver Hernandez, Arrasateko "ironman"\n"Entrenamendu fisiko gogorrek psikologia lantzera eramaten zaituzte"\nEuskadiko triatloi txapeldunorde arrasatearrarekin elkarrizketa.\nTestua eta argazkia: Ibai Trebiño / 2016-07-20\nOliver Hernandez (Arrasate, 1980) txirrindularitzaren munduan hazitako kirolaria da eta orain dela bost urte hasi zen triatloiaren munduan. Azken urteak burubelarri eman ditu ere disziplina honetan, aurten bere mailarik altuena emanez. Distantzia erdiko "ironmanean" emaitza onak lortu ostean, Gasteizko distantzia luzeko "ironmanean" zazpigarren eta Euskadiko txapeldunorde bukatu zuen.\nMondraberri.eus atariak "burdinezko gizona" elkarrizketatu du eta bere arraskataren gakoak aztertu gura izan ditu.\nZazpigarren postua eskuratu berri duzu Gasteizko triatloian. Pozik egoteko modukoa, ezta?\nBai, oso pozik nago eta egia esan ezustekoa izan zen niretzat. Indartsu nengoela banekien, baino aurten ez naizenez distantzia horretan aritu ez nekien nola moldatuko nintzen. Azkenean zazpigarren postua lortu izana pozik egoteko modukoa da, noski.\nKorrika egiteko sektorean arazo batzuk eduki omen zenituen. Zelan bizi izan zenuen zen proba?\nIgeriketan oso ondo moldatu nintzen, 56 minutuko denbora egin nuen. Bizikletako sektorean ere gogor aritu nintzen eta 37 km/orduko bataz-besteko abiadurarekin amaitzea lortu nuen. Halere, bizikletaren azken tramoan, beroa medio, bajoi fisiko ikaragarria izan nuen. Korrika egiteari oso ahul ekin nion. Etsita negoen, baino Gasteiz leku berezia da eta familia eta lagunen animoei esker aurrera nuen. Zorionez, errekuperatzeko tartea izan nuen eta sentsasio onekin amaitzea lortu nuen.\nHiru "half" (distantzia erdiko ironmana) lastertu dituzu aurten. Orokorrean, nola joan zaizu aurtengo denboraldia?\nOso ondo joan da denboraldia; Peñiscolan bosgarren sailkatu nintzen, Salamancan hirugarren eta Iruñean, Espainiako txapelketan, hamargarren izan nintzen. Momentuz, balorazio oso positiboa egiten dut oraindik amaitu ez den denboraldiarena.\nAurten ez zinen lehiatzekoa distantzia luzean. Nola suertatu zitzaizun Gasteizko ironmanean parte hartzeko aukera?\nNire asmoa Gasteizko triatloiko distantzia erdian parte hartzea zen, izan ere ez nuen nire burua distantzia luzean ikusten. Horretarako asko entrenatu behar da, ordu asko behar dira triatloi luze bat prestatzeko.\nNire entrenatzaile Imanol Etxarrik deitu zidan eta distantzia luzean parte hartzeko proposamena luzatu zidan, probarako hilebete faltan: "Benga Oli, hiru `half´ bikain burutu dituzu aurten, `full´ bat egiteko ordua heldu zaizu". Egia esan, azkar konbenzitu nindun.\nNola prestatzen da distantzia luzeko "iron man" bat?\nNire kasuan, egunero bi kirol desberdin lantzen ditut: Korrika egin eta bizikleta, bizikleta eta igeriketa... uztartuz, baino egunero bi kirol. Aurten entrenatzeko ohitura ere aldatu dut nabarmen; Entrenatzera baraurik joaten nintzen, errendimendua hobetzeko asmoz.\nEgia esan, triatloi bat prestatzeko ordu asko entrenatu behar da eta lesioekin kontu handiarekin eduki behar da. Horretarako gimnasioan ibiltzea ere komeni da, muskuluak lantzea eta indartzea.\n"Ordu asko entrenatu behar direla" aipatu duzu behin eta berriz. Nondik ateratzen du hainbeste denbora entrenatzeko profesionala ez den pertsona batek?\n(barre) Hori da betiko buruhaustea! Nondik atera entrenatzeko denbora... nire kasuan zorte handia dudala uste dut, nire lana malgua da zentzu horretan eta. Egia esan, nire bizitza "stress" handiko bizitza da. Zaila bada ere, familia zaintzea, lan egitea eta entrenatzea uztartzea lortu dut.\nTriatloiaren arrakastaren zati handi bat plano psikologikoan dago. Mentalki, nola kudeatzen dira laskertean zehar ematen diren "krisi" horiek? aldez aurreko prestaketa bereziren bat behar da?\nPsikologia faktore garrantzitsua da. Hainbat datuen arabera, "Iron man" bat hasten duzunean esfrotzuaren %80a fisikoa da eta %20a psikologikoa. Proba amaitzen ari zarela berriz, %80a psikologikoa izatera pasatzen da eta horrek psikologiak kirol honetan duen garrantzia adierazten du.\nNik ordea ez dut psikologia lantzen, nire ustetan entrenamendu fisiko gogorrek automatikoki psikologia lantzera eramaten zaituzte. Euria, hotza eta baldintza horietan intentsitate handiko entrenamenduak burutzeak asko laguntzen du psikologikoki.\nZer sentitzen da ikaragarrizko esfortzu fisiko eta psikologiko baten ondoren helmuga gurutzatzean?\nSentsasio ikaragarria da, poztasun handiko eta ia azaldu ezin den sentsasioa da. Helburua lortuta, entrenatzen eman dituzun ordu guztiak pasatzen zaizkizu burutik, familiaz oroitzen zara ere.\nHelburuak lortuta, hemendik aurrera zer? Zeintzuk izango dira hurrengo erronkak?\nUrtez-urte hobetzen noa eta datorren denboraldiari begira aurrepauso bat ematea espero dut. Gogo handiekin nago eta lesioek errespetatzen banaute, nire errendimendua hobetzea dut helburu.


Contract proiektuak mosaikoa - Ezarri\nProiektu handi bat? Aparteko erantzuna\nContract proiektuez ari garenean, enpresa hornitzailearen erantzunak maila eman behar du. Ezarrik bide, bitarteko eta tresna guztiak dauzka eraikuntza-proiektu handien sustatzaileei beirazko mosaikozko estaldura eta zoladura beharretarako erantzun onena emateko.\nGure erantzuteko ahalmena mota horretako proiektuetan funtsezkoak diren hiru puntuetan laburbiltzen da: zerbitzu egokituen sorta zabala, produktu sorta zabala eta esperientzia handia.\nNahasketak nahieran egiteko aukera.\nDiseinuen pertsonalizazioa inprimaketa digitalean.\nDiseinu korporatiboak: logotipoak eta markak.\nErreferentzien % 95 beti stockean.\nZiurtagiriak: kalitatearena (ISO 9001) eta ingurumenekoak (ISO 14001 eta ISO 14021).\nBai, esperientzia izateak beste maila bat ematen du. Bereziki, proiektu handiez ari garenean, beirazko mosaikozko instalazioez ari garenean. Izan ere, bikaintasuna lortu nahi da, eta ezustekoak ahalik eta gehien murriztu behar dira.\nHala bada, Ezarrin 30 urtetik gorako esperientzia daukagu, eta nazioartean ehunka proiektu egin ditugu.


Muskizko Udala - Udalerriko ondasun historikoa babesten du Muskizko Udalak\nUdalerriko ondasun historikoa babesten du Muskizko Udalak\nUdalerriko ondasun kultural eta historikoa babesteko politikaren barruan, oroitzapenak bizirik mantentzeko eta bertako turismoa sustatzeko hainbat lan eta ekintza ateratzen ari da aurrera Muskizko Udala. Besteak beste, arropa garbitzeko garbitegi zaharrak berreskuratu dira honako auzo hauetan: El Hayan, Villanuevan, Pobeñan eta, azkena, San Julianen. Horretaz gain, hainbat ekintza egin dira Muñatones gazteluan eta El Pobaleko burdinolan, betiere ondasun eta natura aberastasun handia eta meatzaritzarekin lotutako historia oparoa daukan udalerriaren iragana hobeto ezagutzeko.\nSan Julian auzokoa da eraberritu den azken garbitegia, eta orotara, 45.000 euroko aurrekontua izan du. Muskizko Udalak gune publiko bat lehengoratu du, beste sasoi batean zuen funtzioa gogoratuz, besteak beste, emakumeen topagune gisara. San Julian auzoko garbitegiaren lehengoratzea bukatuta, Muskizko Udalak lanean jarraitzen du, udalerriko ondasun historikoa babesteko Pobeñako garbitegia berrituta abiarazitako politikaren ildo beretik.\nHonako hauek izan dira San Julianeko garbitegia berreskuratzeko lanak: lurra egokitzea, harri hormak berreskuratzea eta hornikuntza eta argiztatze sare berria ipintzea, gune horren funtzionaltasuna berreskuratzeko. Era berean, orain dagoen bidea zabaldu du Muskizko Udalak, bertan dagoen malda ikusita eskudel bat ipini da, eta hiri altzariz hornitutako plaza bat ere egokitu da, auzotar eta bisitariek erabil dezaten.\nBeste alde batetik, El Pobaleko burdinolarekin elkarlanean, hainbat jarduera eta bisita antolatu ditu Muskizko Udalak El Pobaleko burdinolan, eta Muñatones gazteluan ere bai, betiere bertako ondasun kulturala babesteko eta kontserbatzeko balioak bultzatzeko asmoz. Ildo beretik, 2017. urtean, orotara, 18.000 lagun inguru elkartu dira Muskizko kultur esparru hauetan.