Azpiartiko - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAzpiartikoa Artikoaren hegoaldean dagoen Ipar Hemisferioko eskualdea da, Alaska, Kanada, Eskandinaviako iparraldea, Siberia eta iparraldeko Mongoliako gehiena barnean dituena. Normalean, eskualde azpiartikoak 50° eta 70° ipar latitudeen artean daude, tokiko klimaren arabera.\nLandareria azpiartikoa Kanadan (larix laricina)\nUrteko hilabete batean bakarrik, gehienetan hiru hilabetetan, batez besteko tenperatura 10 °C baino altuagoa izan daiteke. Aire hotzaren eraginez, prezipitazioa urria izan ohi da. Hilabete epelak normalean hezeagoak dira. Bere basoko landareria ohikoa taiga da eta bertan ugaztun lurtar gutxi batzuk baino ez dira bizi: altzeak (Alces alces), hartzak, elur-oreinak (rangifer tarandus) edo otsoak (canis lupus). Nekazaritza elkorra da oso. Kanadan eta Siberian, berriz, meatzaritza oso inportantea da: nikel, molibdeno. kobalto, beruna, zink eta uranioa.\nSubarctic climate: Ritter, Michael E. The Physical Environment: an Introduction to Physical Geography. 2006.\nAzken aldaketa 13 otsaila 2021(e)an, 10:29(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 13 otsaila 2021, 10:29.


Altxorraren saskia | www.ekonomatua.eus\n19,78 € 19,78 € 19.78 EUR\n10 unitate eta oihal poltsa\nJostailu hau erabiltzeko IRIZPIDEAK EDO GOMENDIOAK nahi badituzu, jar zaitez harremanetan Kokoriko Hezkuntza Faktoriako koordinatzailea den ARITZ LILI LEKANDArekin 693 85 53 12 telefonoaren bitartez.\nEROSKETA UNITATEA: 10 unitate eta oihal poltsa\nDESKRIBAPENA: 0 urtetatik aurrera erabiltzeko jostailua. Egitura konkreturik gabeko piezek jolaserako aukera anitzak ematen dizkigu. Jolas honen helburuak Haurraren autonomia, harretaren garapena, kontzentrazioa eta komunikazio gaitasunak ahalbidetzea da. Jolasa izateaz gain, haurraren sozializazioaren prozesurako esperientzia lagungarria da. Gainera etxeko hainbat materialekin osatu daiteke saskia.\nEKOIZPEN MOTA: Baso iraunkorretako egurra eta tinte naturalak\nEKOIZLEA: JOGUINES GRAPAT S.L. Cataluniako Cabanes herrian kokatutako familia enpresa da. Modu artisauan haur eta gazteentzako egurrezko jostailuak ekoizten dituena. Jolas librean oinarrituta, material ez egituratua sortzen dute haurrak izateko beraien sormenetik eta jolasetattik material horri bizitza ematen diotenak. Ingurune natural batean daukaten etxean sortzen dituzte materialak lurra, sua eta ura inguruan dutelarik\nJATORRIA: CABANES (Girona)\nEKOIZPEN DISTANTZIA: 699 km


SPRI Taldeak 4.0 Industriako euskal estrategia azaldu du Mexikon - SPRI\nSPRI Taldeak 4.0 Industriako euskal estrategia azaldu du Mexikon\nTeknologia eta Berrikuntzako zuzendari Aitor Cobanera Latinoamerikan izan da, eraldaketa teknologikoari buruzko eskualde mailako mintegi batean parte hartzeko.\nSPRI Taldeko (enpresen garapenerako euskal agentzia) Teknologia eta Berrikuntzako zuzendari Aitor Cobanerak Mexikon azaldu ditu zeintzuk diren Euskadik gaitasun teknologikoak garatzeko abiatu dituen politikak eta tresnak, batik bat, 4.0 Industriari eta enpresen eraldaketa digitalari lotutakoak. Cobanera hizlari aritu da hilabete honetan Mexiko Hirian eginiko eskualde mailako mintegi batean: “América Latina y Europa ante la disrupción tecnológica: una nueva era de políticas e instituciones para las mipymes”.\nEuropar Batasunak eta Latinoamerika eta Kariberako Ekonomi Batzordeak (CEPAL) elkarrekin antolatu dute ekitaldi hori, “Encuentro América Latina y el Caribe-Unión Europea: Socios para la innovación, la inversión y el comercio” topaketaren barnean. Topaketaren antolatzaile dira CEPAL bera, Europar Batasuna, Santa Cruzeko Industria, Merkataritza, Zerbitzu eta Turismo Ganbera (CAINCO) eta Europako Merkataritza eta Industria Ganberen Elkartea (EUROCHAMBERS), ProMexico-ren laguntzarekin.\nMintegiaren helburua da elkarrizketarako espazio publiko-pribatu bat sortzea, bere bitartez aztertzeko nola aurre egin behar dioten Latinoamerikako enpresa txikiek eraldaketa teknologiko azkarrari. Iraultza digitalak errotik aldatu ditu produkzio-prozesuak eta kontsumo-patroiak. Hala, enpresak beharturik daude beren lehiakortasun estrategiak eta negozio-ereduak birdefinitzera eta gobernuak, aldiz, produkzioaren garapen-planak eta sustapen-tresnak eguneratzera.\nEkitaldia hausnarketa-gune bat da, mikroETEek mundu berri eta aldakor honetan dituzten arrisku eta aukerez gogoeta egiteko, baina baita ere aukera paregabea Europar Batasunaren eta Latinoamerika zein Karibeko herrialdeen artean lankidetzarako espazioak identifikatzeko.\nSPRI Taldeak mahai-inguru batean hartu du parte hizlari nagusi bezala, bertatik bertara azaltzeko Euskadik arlo horietan garatu dituen politika eta tresnak eta, zehazkiago esanda, jardunbide egokiei buruzko informazioa partekatzeko eta Latinoamerikako mikroETEetan digitalizazioa bultzatzeko erabil daitezkeen estrategia, politika eta instrumentuak eztabaidatzeko.


"Pastorala, ikusgarria baino gehiago, giza abentura bat da" — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › "Pastorala, ikusgarria baino gehiago, giza abentura bat da"\n"Pastorala, ikusgarria baino gehiago, giza abentura bat da"\nZergatik Andereserora Hiriburun pastorala?\nDuela 150 urte, Hiriburun emana izan zen Geneviève de Brabant pastorala, Luziano Bonaparteren omenez, Hiribururen historiaren ikerketa egin duen Gilbert Desport zenaren arabera. Aurtengoa, horren estakuruan bultzatu du Alain Iriart auzapezak, memento berean herriak estreinatu duelarik Herriko Bihotza izena hartu duen herri erdi berria, Herriko Etxe berri, komertzio, etxe bizitza, enparantza eta pilota plaza ttipi batekin, plaza historikoaren harriekin egina. Andereserora Hiriburun pastoralak, jo araziko du nolazpait Herriko Bihotza, bere herritarrek antolatu ikusgarriarekin.\nPastorala horren gaia Hiribururen historia izanki, haren euskal nortasunaren indartzea da helburua, nortasun bat ahuldu zena joan den mende hastapenean. Hori da pastorala guzien helburua, hemen Euskal Herriko ipar mugan den herri batean obratuko dena.\nAzken urteetan, Zuberotik atera da Pastorala: Lapurdi, Nafarroa Garaia baita orobat hegoaldean barna egin du bide. Zeri erantzuten dio joera horrek?\nXiberoko pastorala “beila nazionala” bilakatu da euskal publiko zabala bilduz, parterik handiena Xiberotarrek berek osatua baina ere auzoko herrialdeetarik jin jendekin, pastorala gosea Xiberotik kanpo ere piztuz\nLaurogeigarren hamarkadaz geroz, Xiberoko pastorala “beila nazionala” bilakatu da euskal publiko zabala bilduz, parterik handiena Xiberotarrek berek osatua baina ere auzoko herrialdeetarik jin jendekin, pastorala gosea Xiberotik kanpo ere piztuz. Ber denboran, Paris izan ondoan ( han hirurogeigarren hamarkadan bi pastorala eman ziren), Baiona Iparraldeko hiri nagusi ekonomikoa bilakatzen da.\n2013an, Buhaminak emazte koroak eta Baionan Kantuz ekimena sustatzen duen Tuntuna taldeak Baionarat jinarazten zuten Sohüta herriaren René Cassin pastorala, arrakastarekin. Horrek 2016an Baionako Katalina de Erauso ekarri zuen, halako batzorde artistiko bat eratuz, Pantxika Urruty errejentsaren inguruan. Honek du Gerardo Mungiaren Karmen Etxalarkoa 2017an eta Alain Iriartek aurten zuen duela 150 urte eginaren arraberritzeko ametsen obratzea ahalbidetu.\nHoriek dira ageriko arrazoi batzuk, baina bada ere horren azpian zerbait indartsu, berrogei urtez euskararen alde Iparraldean izan den borrokaren aldean , euskaltasuna euskal kultura herrikoiaren medioz plazan aldarrikatzearen beharrari lotua. Pastorala, baina ere Kabalkadak edo Libertimenduak, herriaren biltzeko eta belaunaldien nahasteko tresna duin eta aberats gisa ikusiak dira, adinetakoek galtzear zutena gaztekin bizitzeko abiatzen dituztenak, antzokietako kulturatik at, kulturatik bezainbat sozialetik daukan urratsetik.\nZu zara pastoralaren idazlea Patxi Iriarterekin. Zer azpimarratuko zenuke zuen lanean? Zer-nolako esperientzia izan duzue?\nLehenik besteek egin diguten konfiantza, ez genuelako sekulan pastoralik ez asmatu, ez idatzi. Gero Patxirekin izan dugun harremana (laburra eta laburregia) eta bertsuei buruzko eztabaiak, gidari izan direnak egin nahi genuenaren definitzeko, 2009ko txapela jaunztean, Maialen Lujanbioren “Euskaratik eta euskaraz” esaldiak laburbiltzen duena. Euskaratik eta euskaraz, historiako datuez gain, hitzak, haren muinak eta harekin egiten ahal diren jokoek lagundu bagaituzte, euskara pastoraleko jokalari edo aktür oso aurkezten, ez eta musika bat edo edergailu bat. Behintzat horren egiterat gara entseatu.\n150 arizale. Adin guztietakoak. Euskara bizirik al da Hiriburun munta handiko agerraldi hau apailatzeko?\nAzken gerla ondoko Hiriburuko belaunaldi batzuek pentsatzen zuten euskara ez zela sekulan herrian mintzatu\nAzken gerla ondoko Hiriburuko belaunaldi batzuek pentsatzen zuten euskara ez zela sekulan herrian mintzatu. Alta, historiak alderantzizkoa erakusten du eta horren lekuko izanen da ere pastorala, eta hori baino gehiago, euskal zimenduetan oinarritzen den gertakari historiko bat geldituko da herriarentzat.\nPastorala, ikusgarria baino gehiago, giza abentura bat da, bederatzi hilabetekoa, oraingo jendartea ohitua ez den konpromiso baten hartzera, bakoitza behartzen duena, komunitate berezi bat sortzen duena gerorako.\nBaionakoan bezala, Pantxika Urrutik euskara lehenetsi du hastapenetik astean behin ziren errepiketan. Hastapenen horrek arrangurak sortu ditu, baina laster, euskara bilakatu da lehen hizkuntza belaunaldi guzien artean, gehiago erabiltzen ez zutenei, euskal hezkuntza duten gazteri (aktür xaharrenak 81 urte ditu, gaztenak 5 eta biak euskaradunak dira) eta haren ikasten ari direnei praktikatzeko espazio bizi eta sortzaile bat eskainiz, eta kanpotik etorritakoak integratuz Hiriburuko euskal komunitate horretan.\nBost mila biztanle dituen hirixkan, euskara ez da herritar gehienen lehen hizkuntza. Baina euskal kultura herrikoiak dauzkan tresna guziek bezala, pastoralak, euskal komunitatea bildu du eta haziko du ondoko urteetan.\nPatxi Iriart eta Guillaume Irigoyenek idatzi dute Andereserora Hiriburun pastorala. Argazkia: Sud-Ouest.


Jaso ezazu Euskaraldiko txapa Euskararen Etxean | Azkue Fundazioaren Egunkaria\nEuskaraldia ate joka dugu, izan ere, astebete eskas falta da “11 egun euskaraz” ariketa sozialean buru belarri sartzeko. Dagoeneko asko eta asko gara Euskaraldian parte hartzeko izena eman dugunak. Gutako bakoitzak erabaki dugu zein rol izango dugun, beraz, orain, Belarriprest eta Ahobizi txapak jasotzeko garaia da.\nJakin, dagoeneko Euskararen Etxean txapa jasotzeko aukera duzuela. Honako ordutegian pasa zaitezkete zuen txaparen bila: astelehenetik ostegunera 8:00etatik 17:00etara eta ostiraletan 8:00etatik 16:30era.\nTxapa orain jaso arren azaroaren 23tik abenduaren 3ra bitartean eramango dugu aldean, ariketak iraun bitartean. Gogoratu, Ahobizi izatea erabaki duenak beste ahobizi eta belarriprestei euskaraz egingo diela; eta, horrez gain, lehenengo hitza euskaraz egiteko konpromisoa ere hartu duela. Belarriprest izango denak euskaraz dakitenei beraiekin euskaraz egiteko aukera emango diete, eta belarriprest-aren esku egongo da euskaraz erantzun ala ez.\nHona hemen Bilboko 11egunerako egitaraua


Kazeta.info - Kanporatzeko arriskuari aurre eginez, animazio programa zabala San Mixelen - blog officiel Abertzaleen Batasuna\nPublié le 24 août 2012 par Abertzaleen Batasuna\nKanporatzeko arriskuari aurre eginez, animazio programa zabala San Mixelen\nAsteartean Baionako auzitegiak lekua husteko hiru egun zituztela jakinarazi ondoren, ostiral huntatik kanporatuak izaiteko arriskuan dira Donaixtiko San Mixeleko eskola zaharra okupatzen duten lagunak. Horrendako bertara joaiteko eta proiektua babesten laguntzeko deia luzatu dute, era berean lekuko herritar, hautetsi, alderdi eta elkarteek azalduriko elkartasuna eskertu dutelarik. "Sostengua molde ezberdinetan gauzatzen ari da. Obretan parte hartuz edo sostengu morala emanez", nabarmendu dute. Asteburuan zehar animazio programa zabala antolatu dute.\nLekuko hautetsien, elkarteen, Izura eta Bunuzeko auzapezen eta herritarren sostengua eskertu dute Donaixtiko eskola okupatu duten gazteek. Jaso duten elkartasunarekin indarturik, Baionako auzitegiaren erabakiari muzin egin eta beren proiektua aurrera eramateko asmoa agertu zuten, azteazken goizean, San Mixelen bertan antolatu prentsaurrekoan.\nBideraturiko izenpetze kanpainarekin Euskal Herri osoko ehunka lagunen sostengua bildu dutela gogorarazi dute, eta Daniel Olzomendi eta Eric Ithurralde Izurako eta Bunuzeko auzapezek, eta Donaixti, Arhantsusi eta Larzabaleko hautetsiek beraiekin bat egin zutela jakinarazi dute. Alta, Donaixtiko auzapeza, Jean-Pierre Vigneauk, eta Jean-Louis Caset, Iholdiko kontseilari orokorrak San Mixel okuparen aurkako kanpaina burutu dute, gazteen eta haien burasoen aurkako irainak bota dituztela.\n"Jaso digun sostenguaren aitzinean betebehar bat badugu eta ez dugu huts egin nahi. Hilabete batez hemen bizi izan duguna ez dugu hiru jeloskorren jarreragatik sakrifikatuko", azpimarratu eta bertan geratzeko asmoa handizki baieztatu dute.\nHoriek horrela, Baionako auzitegiak lekuak husteko emandako 72 orduko epea ostiral huntan bukatuko bada ere, kultur ekitaldiaz beteriko asteburua prestatu dute San Mixelen. Hemen programa:\nOstiralean, agorrilak 24an: 21etan kantaldia: Unama, Lümendi eta gomitekin.\nIbiakoitzean, agorrilak 25ean: Arratsaldeko 17.00etan: Zirko tailerra haurrentzat "Que ne faire" konpainiak antolataurik. Marue clowna eta Battit musikariarekin. 19.00etan aperitifa eta tako K-Way 731 taldeak alaturik. 21.00etarik 23.00tara: kontzertuak: Izate eta DJ Porito.\nIgandean, agorrilak 26an: 12.00tan : piknika ( jatekoa ekartzea gomendaturik). 15.00etan: Elektro siesta, Moï Möi kolektiboarekin. 21.0etan: Xora, xiberutarrez eginiko lehenengo filmaren proiekzioa. Ondotik : Solasaldia Jeremy Garat eta Peio Cachenot egileekin.\n« Eitb.com - 'Uribetxebarriari... JPB - Collège Saint-Michel... »


Gipuzkoako Batzar Nagusiak - Uholde-euriak\nGeografiaren beste atal batzuk\nKokapena eta mugak\nNatur guneak eta paisaiak\nEuskal Herriko kantauri isurialde osoan sarritan ematen da garrantzi ekonomiko handia duen uholde-eurien fenomenoa, uholde garesti eta larriak eragiten dituena. Gipuzkoan, uholde-eurien aldien ondoren, uholdeek etxebizitzak, soroak eta bideak galtzea eragin dute.\nAzkenaldiko uholde garrantzitsuena 1983ko abuztuaren azken egunetan gertatu zen, bereziki 26 eta 27an, eta bereziki Bizkaian izan zuen eragina eta neurri txikiagoan Gipuzkoan.\nOndorio larrian izan zituen uholde-eurien beste gertaera bat handik urte gutxira eman zen, udan hori ere, eta Gipuzkoako lurraldearen heren batean izan zuen eragina. Altuerako tanta hotz batek, 1988ko uztailaren 19an, azaleko aire-geruzaren hezetasun eta beroarekin kontrastean, bereziki Deba eta Urolako arroetan eragina izan zuten euri-erauntsiak piztu zituen.\nArmarria eta bandera\nFolklorea eta dantza tradizionalak


Lakuak UEUren bideragarritasuna kolokan jarri duela nabarmendu dute - GARA\n2011 D�cembre 24\nLakuak UEUren bideragarritasuna kolokan jarri duela nabarmendu dute\nLakuako Gobernuak 2012. urterako aurrekontuetan UEUri orain artean ematen zion diru laguntza kentzeak Udako Euskal Unibertsitatearen bideragarritasuna kolokan jartzen duela nabarmendu zuten atzo Bilbon bertako zuzendari izandakoek. Ordu berean onartuak izan ziren aurrekontuak Gasteizen.\nKarmele Artetxe, Lore Erriondo, Aitzpea Leizaola, Xabier Isasi, Mikel Aizpuru, Kepa Altonaga, Iñaki Irazabalbeitia, Baleren Bakaikoa eta Martin Orbek adierazi zutenez, «Legebiltzarrak bozkatu dituen aurrekontuek UEUren bidegarritasunari danbateko agerikoa emateaz gain, diru laguntza `merezi' duten erakundeen izen zerrendatik ezabatu dute».\n«Aurrena laguntzak murriztu, 0 eurotan utzi hurrena eta desagerrarazi azkena. Gasteizko aurrekontuek, alabaina, ez dute UEUri esleitu ohi zaion diru laguntza ezereztu. Zuzenki subentzioaren onuradunen izena ere desagerrarazi dute», salatu zuten.\n«`Dute' diogu, baina `du' esateko gogoa dugu. Izan ere, Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordean aurkeztutako emendakinek talde abertzaleen jarrera positiboa agertarazi dute. Legebiltzarretik kanpo egunotan izaniko bestelako harremanek ere izan dute bere fruitua eta UEUren `desagertazpenaren' aurkako jarrera agerian utzi. Baita PSEren barrenetan ere. Eta horrexek `du' aditz horren subjektua Hezkuntza sailburua [Isabel Celaa] dela pentsarazten gaitu. Bera izendatzen dugu erabaki izengabetzaile honen arduradun gisa», gaineratu zuten.\n40 urteko ibilbidea\nHorregatik, azken 40 urteotan izan duten ibilbidearekin jarraitzeko asmoa plazaratu zuten. «Uda garaian, 1973an, abiatu zen UEU. Orduz geroztik, euskararen eta unibertsitatearen arteko zubiak eraikitzen, euskal komunitate zientifiko-intelektuala biltzen eta ekoiztutako unibertsitate-gaiak gizartearen esku jartzen jardun du. Era guztietako langar-giro, zirimiri, euri ttiki, erauntsi eta kazkabar erasoak ezagutu ditugu. Tokatu zaigun atmosfera zati kantauriar honi izpiritu `udatiarrez' eutsi izan diogu beti», bota zuten atzo.\n«Elkarlanean, ikuspegi dinamikoz eta izaera parte-hartzaileaz UEUk berak sustaturiko uda zein neguko jarduera akademikoak, argitaratuko korpus bibliografikoa edota IKTetan garaturiko hainbat azpiegitura eta zerbitzu UEUren beraren berme izan dira. Bideragarritasun ekonomikoa, ordea, aipatu berezko ekinbide hauetaz gain hainbat erakunde publikoaren diru laguntzei esker lortu da, 1.100 bazkideren laguntzarekin batera. Hartara, autonomia eta gizarte-izaera galdu gabe UEUk erakunde publikoen sostengua jaso izan du bideragarritasuna bermatze aldera», azaldu zuten.\n«Azken urteotan, krisialdiak hainbat erakunde publikoren etengabeko murrizketa ekarri du. Ttanttaka batzutan eta jario nahiko larriz bestetan, UEUk jadan du diru-murrizketen atergabeko isuria», gogoratu zuten, orain Lakuak hartutako erabakia, ordea, pausu bat aurrerago doala gaineratuz.\n1998tik ematen zion Lakuako Gobernuak diru laguntza UEUri. Iaz, adibidez, 177.840 eurokoa izan zen. Kopuru horrekin gastu estrukturalei aurre egiten zien, beste iturrietatik jasotzen zen diruarekin, berriz, proiektu ugari jartzen zituen abian UEUk.\nPatxi Lopezen Gobernuaren diru laguntza galtzeak, adibidez, kolokan jartzen ditu UEUn lan egiten duten langileen kontratuak, lanorduak murriztera behartuko ditu eta ziurrenik enplegua erregulatzeko espediente bat aurkeztu beharko dute.


Elizak nola komunikatu ikasten dihardu etengabe. | Erlijioabizi.com\nFiled Under Elizaren berri onak\nJosetxo Vera apaiz nafarrak Elizaren hedabideen ordezkariak deitu zituen Madrilera pasa den otsailaren 3tik 5era. Elizak ez duela ondo komunikatzen esan ohi da eta, Elizaren betebeharra Berri Ona komunikatzea denez, afera honetaz aritu ziren bertaratutakoak. Josetxo Vera Hedabideen Batzorde Episkopaleko arduraduna da (kazetaria da, apaiza izateaz gain) eta Nafarroako Elizbarrutiko La Verdad aldizkariko zuzendaria izan zen zenbait urtez. Berton zegoelarik, besteak beste, aldizkari horren euskarazko gehigarriaren bultzatzailea izan zen.\nEuskal munduan ere kristauok komunikatzen ikasi behar dugunez, hona hemen otoitz horren behin-behineko euskarazko itzulpena… erabili dezagun:


Maiatzaren Lehenean, entzungo gaituzte! - CNT Sindikatua\nMaiatzaren Lehenean, entzungo gaituzte!\nSindikatuak maiatzaren 1ean deitutako ekitaldietan parte hartzeko deia egin du\n"Langileen mugimenduarentzat erronka garrantzitsua da entzunaraztea, klase-kontzientzia hartzea eta gure klasearen aurkako eraso guztiak indargabetzea", adierazi dute CNTtik\nMaiatzaren Lehenean CNTk hainbat manifestazio eta ekitaldi antolatu ditu Euskal Herrian. Bilbon, hitzordua Gran Vían (56-58) izango da, 11:30ean, eta mitina Arriaga plazan. Iruñean 12:00etan aterako da Errekoleta plazatik; ordu berean Barakaldoko ekitaldia hasiko da (Bide Onera); Gasteizen 12:30ean izango da Europa Biltzar Jauregitik. Donostian Orereta-Errenteriatik (Zumarkalea) martxa bat izango da 10:45ean, Donostiaraino (Gros, Katalunia plaza), eta ekitaldi bat 13:30etan (Gros, Katalunia plaza).\nHurbil dugu Maiatzaren Lehena, langileriarentzako urte gogor baten ondoren, zeinetan gero eta herritarren sektore handiagoek hilabete bukaerara heltzeko arazoak dituzten. Sistema kapitalistak dakarren krisia larriagotzen ari da eta, betiko moduan, geuk ordaintzen dugu. Lan prekarietateari, langabeziari eta etxebizitza lortzeko zailtasunei bizitzaren kostuen igoera eta etengabeko murrizketak gehitzen zaizkie. Hori langileriaren energia edota elikadura bezain beharrezkoak diren baliabideak eskuratzeko zailtasunaren handitzean nabaritzen da, baita osasun eta hezkuntza arloetan ere.\nCOVIDagatiko pandemiak ondorio ekonomiko eta sozial larriak ekarri ditu, baina horiek ezin dira sistema kapitalistak jadanik zekarren krisitik atera. Bere betiko baliabide pilatu eta kontsumitu beharrak ikaragarrizko eragina du alarma seinaleak etengabe ematen dituen planetan.\nEgoera larri honen aurrean, gobernuek betiko moduan jokatzen dute: gizarte kontrola areagotuz, langileriaren askatasunak mugatuz, gizartea militartuz, gizarte gastuetan murriztuz eta gerrak hasiz; elite kapitalistei mesede egiten dieten neurriak, eta munduko langileriak beti jasan behar izaten dituen ondorioak.\nMaiatzaren Bata langileen mugimendurako oso data garrantzizkoa da, beren duintasun eta biziarekin Chicagoko martiriek historian grabatu zituztelako langileria mugiarazi dituen baloreak. Eurek gogorarazten digute esplotazioaren aurkako erantzun gisa elkarlaguntza eta antolaketa kolektiboa ditugula; arrazismo, inperialismo eta gerraren aurkako bide bakarra internazionalismo proletarioa dela; autoritarismo eta patriarkatuaren aurka, anarkosindikalismo, feminismo eta asamblearismoaz borrokatu behar garela.\nSiglak sigla, gobernariek, ostera ere, langileak saldu dituzte.”Bertan behera” diotenean, “ukitu” esan nahi dute, aldaketa den itxurak egiteko, baina langileek euren bizi.baldintzak hobetu barik, eta patronalaren jarrera indartzeko bidea bihurtzen da. Era berean, Mozal Legea izenekoak hor darrai edozein kexa ezabatzeko, eta familia ugari etxegabetuak dira.\nHemendik aurrera ikusiko dugu, lan erreformaren aurreko kontratu mugagabeen %40k urtebete baino gutxiago irauten bazuten, erregulazio berriaren bidez, kontratu mugagabeen batez besteko iraupena laburragoa izango dela. Kaleratzeen kopurua ere igoko da eta prekarietatea aldizkako kontratu finko berriek makilatuko dute. Etxeko langileak lehen mailako langileak noiz izango zain gaude, merezi duten moduan, 189 hitzarmenaren bidez, edo Langileen Estatutuan sartuz, betidanik egon behar ziren moduan. Hazten jarraitzen duten eta beste sektore batzuetan agertu diren lan- osasun eta lan-istripuak ere ezin ditugu ahaztu. Eta pentsioak: pentsioak gero eta urrunen eta aseguro gutxiagorekin egoteko bideetan, atzera egin gabe, jarraitzen dute, banketxeak eta enpresak erreskatatzen baitira, baina ez langileriak lortutako eskubideak.\nGarai honetan, langileen mugimendurako erronka erabakigarria entzunaraztea da, klase kontzientzia hartzea, eta mugimendu nazionalista, autoritario, arrazista eta patriarkal olatuari aurre egitea. Nahikoa da hedabideen zuriketa eta alderdi politikoen arteko itunak sufritzeaz. Estatuaren erakundeetatik kanpo ezinbestez prestatu behar gara; behetik antolatuta, auzoan, lanean, sindikatuan, Gizarte-Justiziaren alde, aberastasunaren banaketaren alde eta mugak desagertzearen alde, inor atzean gera ez dadin.\nHori da CNTk hartutako bidea eta, horrexegatik, Maiatzaren Lehenean kalera irtengo gara. Maiatzaren Lehenean entzungo gaituzte!\nApirila 19, 2022\nCNTk Dianovan enplegu-erregulazioko espedientea salatu eta inpugnazioa iragarri du\nEkaina 01, 2022\nWeb orri honen edukia Creative Commons Aitortu-Partekatu Berdin 4.0 Nazioarteko lizentzia baten pean dago, kanpoko iturri bat adierazten denean izan ezik.


Konpresore - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKonpresoreak konprimagarriak diren gas edo lurrunen presioa handitzen dute, hauen bolumena txikituz.\nPonpa eta Makina\nPonpek eta konpresoreek fluidoak garraiatzen dituzte presioa handituz, baina bien arteko alderik nabarmenena hau da: lehenak makina hidraulikoak direla, eta besteak berriz, makina termikoak. Azken hauetan fluidoa konprimagarria da, eta dentsitate eta tenperatura aldaketa nabarmenak egon ohi dira. Haizagailuan azkenik, fluido konprimagarriak mugitu arren, ez dago presio, dentsitate eta tenperatura aldaketa nabarmenik.\n2 Konpresore motak\n5 Konpresore hermetikoak eta erdi-hermetikoak\n6 Pistoi alternatiboak\n7 Paladun konpresorea\n9 Konpresore zentrifugoak\n10 Gasaren konpresioaren analisia\n10.1 Gas idealentzako konpresio termiko itzulgarria\nAntzinako errementariek garrasi egiten zioten suari hau areagotzeko eta horrela burdina errazago lantzeko, eta ez bada gaur egungo konpresore atmosferikoen lehenengo aurrekari gisa hartzen ere, esan daiteke izan zirela.\nGarrasi eta orroak egiterakoan, errementariek airea arnasten zuten bere hedapenean, eta ondoren bukaerako irekidura txiki batetik bota, horrela eremu jakin bateko oxigeno kantitatea kontrolatuz. Denborarekin, putz egiteko moduak hobetu egin ziren: grekoek eta erromatarrek hauspoak erabiltzen zituzten burdin forjetarako, eta hainbat mekanismo hidrauliko eta hauspo, organo musikaletarako.\nXVII. mendean zehar Otto von Guericke ingeniari fisiko alemanak konpresore atmosferikoak esperimentatu eta hobetu zituen. 1650ean Guericke-ek lehenengo oxigeno-bonba asmatu zuen, huts partziala sortu zezakeena, eta hau erabili zuen hutsaren eta oxigenoaren papera aztertzeko errekuntza eta arnasketan.\n1829an konpresore atmosferikoaren lehen fasea edo osagaia patentatu zen. Osagai honek zilindro serie bateko oxigenoa konprimitzen zuen.\n1872an konpresorearen efizientzia hobetzea lortu zen zilindroak ur-motorren bidez hoztuz; honek urezko zilindroen asmakuntza ekarri zuen.\nKonpresore atmosferikoen lehenengo erabilpen berrietako bat itsaso sakoneko urpekariek ekarri zuten, gainazaleko hornigai bat behar baitzuten bizirauteko. Konpresore atmosferikoa erabili zuten lehenengo urpekariak 1943an azaldu ziren. Lehenengo meatzariek lurrunezko motorrak erabiltzen zituzten nahikoa presio sortzeko beraien zulagailuetan, gailu horiek meatzarientzat oso arriskutsuak zirela jakin arren.\nErrekuntza-motorraren asmakuntzarekin konpresore atmosferikoentzat guztiz diseinu berria sortu zen. 1960an autoak garbitzeko autozerbitzuak, presio-altua eta “zuk zeuk egin” ospetsu egin ziren konpresore atmosferikoei esker. Gaur egun, autoen konponketak egiten gozatzen duen mekaniko bat izan edo bizikleten gurpilak betetzeko konpresore atmosferiko bat etxean eduki, gailu errentagarria bihurtu da edozein garajerentzat. Konpresore atmosferikoak elektrikoak edo gasolinazkoak izan daitezke etxeko kontsumitzaileentzat eskuragarriago bihurtuz horrela .\nEnbolo batek oxigenoa konprimitua ponpatzen du presio jakin batean tanke batera.Bertan mantentzen da beste zerbaiterako behar izan arte, hala nola, gurpilak betetzeko edo erreminta pneumatikoak erabiltzen laguntzeko.\nEraikuntza-konpainia gehienek gasolinaz ibiltzen diren konpresoreak erabili ohi dituzte; hauek bagonetetan garraiatzen dira. Ez dago bizilekurik konpresore atmosferiko baten laguntzaz erabiltzen den mailu elektrikoaz baliatu ez denik, ez eta mota bereko gailu astunik ere konpresorerik gabe, hauetarako ezinbestekoa denez.\nOxigeno konprimitua oso erreminta garrantzitsua da, eta gaur egun bere efizientziak, kutsatzea eta eskuragarritasuna dela eta, merkatuan oso ospetsua da.\nKonpresore mota nagusiak ondoko zuhaitzaren arabera sailkatu daitezke:\nIngeniaritzako hainbat arlotan erabiltzen dira konpresoreak. Besteak beste:\nHozte-sistemetan: hozgarriak bere lana egiteko, ziklo itxi batean zirkulatu behar du etengabe. Konpresore batek zirkularazten du hozgarria. Konpresoreak etxeko hozkailutan, haize egokituko unitatetan nahiz kamera industrialetan ditugu.\nTurbokonpresore-sistemetan: Ibilgailu askotan, erreakzio hegazkinetan energia sortzeko turbinen sarreran ditugu.\nSistema pneumatikotan: erabiltzen den energia-iturria aire konprimatua da, eta hau konpresoreek sortzen dute.\nGas naturalaren garraioan: hodi desberdinetatik eta presiopean etxeraino iristen zaigu.\nKonpresoreak birarazteko indarra iturri desberdinetatik etor daiteke:\nMotor elektrikoak: etxeko nahiz industriako erabilpenetarako.\nBarne-errekuntzako motorrak: oso erabilia ekipo eramangarriei presioaz elikatzeko. Gainelikatutako motorretan derrigorrezko elementua.\nGas-turbinak eta lurrun turbinak (turbina termikoak biak): ardatz berean egoten da montatuta.\nKonpresore hermetikoak eta erdi-hermetikoakAldatu\nHermetikoki itxitako hozkailu konpresorea\nHauetan, motor elektrikoa eta konpresorea, konprimitzen ari den gasaz inguratuta daude. Sistema barruan daude karkasa batez inguratuta, eta karkasa zeharkatzen duen bakarra motorrarentzako elikadura kablea da. Karkasa soldadura bidez itxita dago, eta hondatu ezkero konpresorea aldatu behar da, zaharra konpontzea ezinezkoa delarik.\nErdi-hermetikoen karkasa desmuntagarria da, eta konponketak egiteko, estalki bat kenduz motorra eta konpresorera iritsi gaitezke.\nPistoidun konpresorea, aire tangaduna\nPistoidun konpresoretan, birabarki batek eragiten die pistoiei, eta azken hauen mugimenduak sortzen du konpresioa. Konpresore mota hau nahiko zaratatsua denez, gero eta baztertuago dago, batez ere potentzia txikitan.\nEtxetako hozkailutako konpresoreak pistoidunak izan ohi dira, hala eta gustiz ere.\nKonpresore honen osagai nagusiak bi dira:\nEstatorra: zilindrikoa, sarrera eta ihes leihoak dituena.\nErrotorea: zilindrikoa eta palak sartzeko artekaketatua.\nBi zati hauek ez dira zentrokideak.\nPalek, biratzerakoan, estatorraren aurka presioa egiten dute indar zentrifugoaren eraginez. Palen arteko bolumena aldakorra da. Sarrera leihoaren inguruan bolumena haunditu egiten da, aspirazioa sortuz. Irteera aldera urbildu ahala, txikitu egiten da gasa konprimituz, irteera leihora iritsi arte.\nIkus torlojuen profilaren forma berezia. Torlojuek oso abiadura haundian biratu behar dute, oso perdoi txikiekin.\nPistoidun konpresoreak baino isilagoak dira eta jarraian erabiltzeko oso egokiak dira. Horretarako motor elektrikoak abiadura-erregulagailu elektronikoekin abiarazten dira.\nMaila bakarreko konpresore zentrifugoa\nKonpresore hauetan gasa erditik hartzen da, eta errotoreak besoen biraketaren bultzadaz (indar zentrifugoaren eraginez), barraskiloaren kanpoaldera bidaltzen da abiadura handian. Barraskiloaren irteeran hodia zabaldu egiten da, gasaren abiadura motelduz eta presioa igoz.\nGasaren konpresioaren analisiaAldatu\nDemagun marruskadurarik gabe bertikalki desplazatzeko gai den pistoi batekin tapaturik dagoen zilindro batean gas ideal baten V bolumena dugula. Hasiera batean, sistema hau orekan egongo da ingurunearekin, hau da, gasak zilindroko paretetan eta pistoian eragindako presioa (berdina noranzko guztietan) Pbarne , pistoiaren pisuak gasaren gain egiten duen presioaren Pkanpo berdina izango da.\nDemagun orain bat-batean kanpo-presioa areagotzen dugula P'kanpo balio berria izan arte. Gasak pistoiari eragiten dion presioa Pbarne<P'kanpo denez, oreka apurtuko da eta zilindroa beherantz desplazatuko da lan bat eginaz; W = indarra * desplazamendua = P'barne * ΔV. Energia hau, termodinamikako lehenengo legeari jarraituz, zilindro barneko gasaren barne-energiaren areagotzean bilakatuko da berehala; honela, gasak pistoiaren desplazamendu lana xurgatuko du.\nGas idealentzako konpresio termiko itzulgarriaAldatu\nKonpresio mota hau infinitu etapa edo egoeren sekuentzia bat da. Oreka moduan ezagutzen den mugimendu kuasiestatikoa da, eta beti, ganberaren pareten gain gasak ezartzen duen presioa pistoiak gasaren gain eragiten duenaren berdina da Pbarne = Pbarne = n*R*T/V .\nAzken aldaketa 15 urtarrila 2022(e)an, 20:03(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 15 urtarrila 2022, 20:03.


Euskal Herria Zuzenean 2003 - bizkaie.biz\nArrosan, garagarrilaren 4, 5 eta 6an\nAurtengo mezua: euskerearen eta euskal kulturearen kontrako erasoak salatzea\nEuskal Herria Zuzenean 2003 Jaialdiaren aurkezpenean, Piztu Alkarteak Egunkariaren zarratzea salatu eta sortuko dan egunkari barriari laguntza ekonomikoa emongo deutsiela aurreratu dau.\nIgazko jaialdiaren diru irabaziak ondoko talde edo alkarteetara bideratu dabez: jaialdiak lehenengo aldiz atzerriko alkarte bat lagundu dau: Maliko Bourem herriko emazteen alkartea hain zuzen be. Horrezaz ganera, Aldudarrak alkarteari be diru-laguntzinoa emon deutsie tokiko telebista proiektu bat aurrera atara ahal izateko. Nerurri txikiagoan baina ondokoak be lagunduko dabez: AEK, Ortzaizeko, uriburuko eta Miarritzeko ikastolak, Xalbador Ikastetxea, Irulegiko Irratia, Udaleku, Amikutzu, Euskal Herriko Foru Soziala, Oxtikenea Elkartea, Lur Hats, Seaska, Ikaspilota eta Le Petit Theatre de Pain antzerki taldea.\nIgaz 30.000 mila lagun alkartu ziran Arrosako Xohatia haraneko zelaietan eta aurten Arrosan zortzigarren edizinoan be ez dira gitxiago izango. Hori bai, antolatzaileek iragarri dabenez, azkena izango da ingurune horretan, besteak beste, jaialdiak nekazaritzarako aukerak mugatzen deutsozalako orain arte karpea ezartzen izan dan lurzatiaren jabeari. Datorren urterako gune barria topetan hasita dagoz Piztu Alkarteko arduradunak eta oraindino gauza argirik ez badago be, ekinean dabilz, datorren hilebeterako kokalekua zehazteko gogoagaz; antza, Bardoze eta Baigorriko herriko etxeek ezetza emon dabe baina Donapaleu, Amikuze edo Donibane Garazi leku egokiak izan daitekezala pentsetan dabe antolatzaileek; hori bai, Euskal Herria Zuzenean barrualdean izango dala segurutzat jo daiteke.\nParte-hartzaileen kalidadeari eusten ahalegindu dira aurten be eta igazko Noir Desir lako talde handien distirarik egongo ez bada be, Euskal Herriko soinuak atzerrikoakaz nahastau eta egitarau potoloa preparau dabe: gau eta egun giroa alaitzen ibiliko diran 25 talde edo txarangakaz batera, bariku gauerako taldeak Zebda Tolosakoa (Okzitania) eta Hamlet Madrilekoa izango dira. Biharamunean, Frantziako Lofofora metal talde ezaguna eta Skatalites, Jamaikako ska taldearen txandea izango da. Domekarako Korsikako I Muvrini ahots taldea eta Oskorri dagoz iragarrita eta jaialdiari amaierea emoteko jai giroa izango da nagusi Lou Serioul Italiako rock-folk taldeagaz. Hain ezagunak ez diran beste izen bi be aitatu behar dira: Punish Yourself eta Les Tontons Zingeurs. Euskal taldeen artean, Sagarroi, Sorkun, Unama, Hegalka, Skunk eta beste batzuekaz disfrutetako aukerea egongo da.


Hiru finantza erakundek hitzarmena sinatu dute UEMArekin eta 44 udalerri euskaldunekin | Bergarako Udala\nBergarako Udala-k Az, 2021-10-20 18:29-n bidalia\nFinantza alorrean euskararen erabilera areagotzeko hitzarmena sinatu eta aurkeztu dute gaur goizean UEMAk, Laboral Kutxak, Kutxabank-ek eta Bankoak, udalerri euskaldunetako 44 alkaterekin batera. Hizkuntza irizpideak adostu dituzte UEMArekin, eta udalerri euskaldunetan dituzten bulegoetan euskara lehenetsiko dute hiru finantza erakundeek.\n2016an lehen aldiz sinatu zuten hitzarmena Kutxabank-ek eta Laboral Kutxak UEMArekin, eta 30 udalek egin zuten bat hitzarmenarekin. Orain, bost urte geroago, hitzarmena eguneratu eta Bankoa ere gehitu da hitzarmenera, hiru finantza erakundeek bulegoak dituzten 44 herrietako udalekin batera, tartean Bergarakoa.\nUdal horietako alkateak eta ordezkariak Bergarako Seminarixoan izan dira gaur goizean, eta hitzarmena aurkezteko ekitaldia egin dute. Bergarako alkate Gorka Artolak egin die harrera finantza erakundeetako eta udaletako ordezkariei, eta UEMAko lehendakari Iraitz Lazkanok hartu du ondoren hitza, gaur sinatutako hitzarmenaren nondik norakoak azaltzeko. Ondoan izan ditu Nuria Agirre Unzueta Laboral Kutxako Gestio Sozialeko zuzendaria, Eduardo Ruiz de Gordejuela Kutxabankeko Txikizkako Negozioaren zuzendari nagusia eta Ana Urkiza Bankoako Euskara Koordinatzailea.\nBergarako alkate Gorka Artolak pozik hartu ditu gonbidatuak Bergaran :"Pozten nau hitzarmen hau gure herrian sinatzeak. Urte asko daramatzagu Bergaran euskararen normalizazio bidean lanean, eta gaur UEMAren bitartez Laboral Kutxa, Kutxabank eta Bankoa finantza erakundeekin sinatuko dugun hitzarmen honekin urrats berri bat egingo dugu".\n"Euskaraz bizitzeko hautua egin ondoren, hori egunerokoan egikaritzea ez da beti bide erraza izaten herritarrontzat. Eta UEMAko kide garen herri euskaldunetan ere, batzuetan, zailtasunak izaten ditugu. Geuri, alkate garen neurrian, gure herritarren ongizatea zaintzea dagokigu, eta herri euskaldunetakoak izaki, gure herritarrak eguneroko jarduera guztiak euskaraz egiteko aukera izan dezaten ahalbidetzea ere badagokigu. Esan bezala, urrats bat egingo dugu aurrera gaur", gehitu du alkateak. UEMAk egiten duen lana ere eskertu du.


Android alerta !!: Kontuz kskas.apk, Androiderako malware berria Androidea\nlehenetsi | | APK, Berri, Segurtasuna\nDenok dakigunez, Interneten nabigatzeak arriskua dakar sarean aurkitzen dugun edozein esteketara sartzean. Hori dela eta, kontu handiz ibili behar dugu gure terminalak ez kutsatzeko Play Store dendan eskuragarri ez dauden hirugarrenen aplikazioak deskargatzerakoan. Batez ere deskargatutako fitxategia edo instalatzen jarraitzen duguna deitzen bada kskas.apk.\nAgerian geratu den moduan Fox News, Aurkitu da beste software kaltegarri bat, dagoeneko Android milaka terminalek eragina izan duena, ezaguna da apk moduan deskargatzen dela, (kskas.apk), kaltegabea dirudiena eta gailuan nahi gabe instalatzen duguna.\nBere burua deitzen duen fitxategia 'kskas.apk, gure gailuan instalatuta dagoenean, gure terminalak edozein ziberkriminalen aurrean zaurgarria bihurtzen du. Horren harrigarriena da itxuraz infekzio hau konpontzen duen irtenbide bat dagoela, askoz kaltegarriagoa den eta administratzaile baimenak behar dituen eguneratzea eginez, telefonoa urrunetik kontrolatu ahal izateko.\n1 Nola saihestu kskas.apk-ek kutsatuta egotea\n2 Nola garbitu nire Android kskas.apk-ek kutsatuta banago\n3 Prebentzioari buruzko informazio onena\nNola saihestu kskas.apk-ek kutsatuta egotea\nInterneten deskargatzen dugunarekin adi egon behar dugu, kontuz ibili arren, inork ez du ziurtatzen gure terminalak ez duela kutsatuta amaituko, hala ere, kasu honetan oso modu errazean ekidin dezakegu.\nAndroid erabiltzaile guztiek dakite Play Store dendan eskuragarri ez dauden hirugarrenen aplikazioak instalatzeko beharrezkoa dela aukera hau gaitzea Iturri ezezagunetako aplikazioak, kasu honetan eta aipatutako aplikazioarekin kutsatu ez dadin desgaitu behar dugu.\nNola garbitu nire Android kskas.apk-ek kutsatuta banago\nBakarrik esan dezaket ez dagoela Android-erako edozein birusen aurkako edo fitxategi garbitzaileekin kentzeko modurik. Malware hau kentzeko modu bakarra fabrikako lehenespenetara leheneratzea da., horrek terminalean dituzun fitxategi guztiak galtzea eragingo dizu.\nBadakigu argi hitz egiten duen benetako puta bat dela eta zure Android-eko eduki guztia galtzea zaila den arren, inoiz ez egin kopiarik kskas.apk-ek kutsatuta bestela, fabrikako berrezarpena zenbat egin behar duzun, sortutako segurtasun kopia berreskuratzen duzunean, litekeena da zure Android berriro kutsatzea.\nHorregatik Androidsisetik Play Store dendatik kanpo deskargatzen diren aplikazioekin oso kontuz ibiltzea eskatzen dugu, askok kaltegabeak diruditenez, egia esan ez direnean.\nPrebentzioari buruzko informazio onena\nAzkenean, hemendik Androidsis eta ni pertsonalki, Mezu hau informazio gisa partekatzeko eskatzen dizugu zure lagun, familia eta ezagun guztiekin, malware eta birus horiek gelditzeko modu bakarra (beldurgarria bezalako Fotahornitzailea) Android-entzat, sarean zirkulatzen duten mehatxu guztien berri ematen ari da, zalantzarik gabe.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Tutoretzak » Segurtasuna » Android alerta !!: Kontuz kskas.apk-rekin


[Renotik] Ardi Baltza - - Tolosaldeko ataria\n[Renotik] Ardi Baltza\nHaritz Azurmendi 2018-12-06 15:00\nGutxi geratzen zait honez gero bueltatzeko. Okerrik ezean hau izango da nire azken-aurreko piezatxoa hemendik. Eta asko pozten nau istoriotxo hau kontatzeko aukera izateak, hemen topatu dudan gauzarik interesgarrienetakoa izan delako.\nAzaro hasieran etorri ziren Renora Ardi Baltza taldeko dantzari batzuk euren Etxea: Memoirs of Gernika saioa eskaintzera, 36ko bonbardaketaren testigantzetatik abiatuz sortua. Dantzaren kalitatea neurtzeko jakintzarik ez dudanez, nik zoragarria irizteak ez du asko esan nahiko. Baina zoragarria izan zen. Nik ere nabaritu nuen dantza tradizionaletatik abiatuz sortzen zituzten eszenek bazutela zerbait berezirik.\nSaioko une batean Olivia Rice, etxe-hondakinetatik igotzen zen kea bezala, ballet-dantzan ikusteak zutabea merezi zutela konbentzitu ninduten.\nAfaltzen, kontu-kontari geundela, taldearen gutxi gorabeherako mapa egin genuen: Elkokoak ziren, euskal komunitate indartsua dagoen landa herri batekoak (pena latza daukat ezin joan izana). Batzuk, Kiaya taldearen sortzailea kasu, hona etorritako euskaldunen ondorengoak. Dantzan ere txikitatik hasitakoak ziren denak, euskal dantza tradizionalen taldean edo garaikidean. Horraino nahiko normal dena.\nOliviaren hitzek ustekabean harrapatu ninduten, umetan euskal dantza taldetik egotzi zutela esan zuenean. Zergatik? «Ez neukalako euskal jatorririk». Gorabehera batzuen ostean, atzera taldera itzuli zenean ere, dantzari zaharragoek bazter uzten omen zituzten ez zirelako «benetako» partaide. Joño... Hemen ere horrela. Ikaragarri eskertzen diet Oliviari eta Kiayari ondorengo egunetako galdera uholdea pazientziaz erantzun izana.\nHalaxe azaldu zidan Kiayak: «Ardi Baltza 2012ko neguan hasi nuen, ideia sinple batekin: euskal dantzak dibertigarria behar zuela, gaurko belaunaldientzat gertukoa. Konturatu nintzen horretarako bide bakarra eraldatzea zela, Euskal Herriak egin duen bezala, tradizio horiek biziraun bai, baina sorkuntza artistikoa ere bultza dezaten». Bizi pixka bat behar zela, alegia, beti betikoa betikoagatik egin beharrean. «Banekien hartuko nituen lizentziek hautsak harrotuko zituztela. Segituan ohartu nintzen euskal komunitatearen baitako zenbaitek oso gaizki hartu zuela aldaketaren ideia. Hor jakin nuen zerbaitetan ari nintzela. Itsusia izan zen, gauza gogorrak esan zituztelako taldeaz, dantzariez eta nitaz. Baina gogorrago egin gintuen.» Ni begiak kanpandorreko erlojuak baino borobilago.\nOliviak Ardi Baltzan amaitzea ez zen kasualitatea izan, beraz. «Ardi Baltza desberdina da dantza talde tradizionalekin alderatuta. Istorioak kontatzen saiatzen gara, historia eta kultura arakatzea gustatzen zaigu, horiekin dantzak sortzeko. Dena euskalduntasunera hurbiltzen garen bitartean.» Barru barrutik disfrutatzen duela horretan behin eta berriro dio. Ez alferrik, Kiayak ere azpimarratzen du garrantzitsua hurbiltze hori dela, norberak egiten duen bide eta esfortzua. «Ni euskalduntasunari buruzko oso ikuspegi estuarekin hazi nintzen. Orain egunak pasatzen ditut ikertzen. Hainbeste gauza topatu ditut! Dantzak bakarrik ez, aditu ere egin gabe neuzkan historia zatiak aurkitu ditut». Eta niretzat itu-ituan jotzen duen esaldia: «Jendeari bidea ematen badiozu, bere sortzeko gogoa esploratzera bideratzen baduzu, han topatuko duzu pasioa».\nNik uste dut denok sinatuko genituzkeela, honez gero, Kiayaren hitzak, ezta? Trikitilariek pasa den mende hasieran zer egin zuten ba, instrumentu italiar hura hartzean? Eta duela 10 urte joan zen Laboak? Eta enegarrenez, Muguruzak zer egin du ba, gure baitako tradizionalista ezkutu hori klikatzea ez bada? Kontua ez delako balleta gustatzen zaigun edo ez, ardi beltz horien lana baloratzen dugun baizik.


Foruko Udala - Foruko udalak San Bernardo baseliza gune soziokulturala izateko azken moldatze proiektua jarri du martxan\nForuko udalak San Bernardo baseliza gune soziokulturala izateko azken moldatze proiektua jarri du martxan\nII Faseko jardute honen bidez, I Fasea, orokorrean, egitura sendotzean eta teilatua konpontzean zetzan, eraikinaren egonkortasuna bermatuz, jatorrizko baseliza berreskuratzea eta balioan jartzea aurreikusten da. Horrela herriari bere historiaren eta kulturaren zati bat itzuliko zaio, orain ekipamendu publiko soziokulturaltzat martxan jarriko dena.\nAzpiegitura honek, bere azken fasea egin eta gero, bere landa ingurua eta duen kokapen berezia direla eta, erabilera anitza izango du. Honako hauek aurreikusten dira besteak beste:\nTopagunea auzokideentzat: bilerak, aisia, ikasteko partekatzeko lekua, telekomunikazioetarako sarbidea\nSantuaren egunean elizkizunak egiteko gunea\nTailerrak, hitzaldiak, tamaina txikiko kontzertuak, erakusketak …\n2012ko Tokiko Ekintza plana ezartzean moldatu nahi diren oinezko ibilbideentzat erreferentzia puntua izatea, honako adierazleak kontuan hartuta: mugikortasun jasangarria, bio- aniztasunaren hobekuntza eta ingurugiroa eta kulturarekiko sentsibilizazioa.\nEraikinaren sarrera ekialdeko aurre-horman dagoen kristalezko arkupean dago. Eraikinari itsatsita antzinako sakristia dago, bertan galdara gela kokatuko da eta eraikinaren sarrera itxiko da.\nBarruan , dagoen lekua hiru gune nagusitan banatzen da:\nErabilera anitzeko 58,32 m2-ko eta altuera bikoitzeko, gune zabala, desmuntagarria den altzari finkoa eta lagungarriarekin. Era berean, beheko solairu honetan, antzinako baselizatik berreskuratutako antzinako aldarearen aurre baxua eta 1948ko egurrezko aurre altua, antzinako aldarearen barandaila, zurezko tailak, San Bernardoren irudia, limosnariaren … moduko elementuak kokatuko dira berriztatu eta gero\nKomuna eta 16,79m2-ko biltegi-armairu txikia beheko solairuan\nSolairuartean 20,62 m2-ko irakurtzeko gunea, sistema informatikoez eta telematikoez horniturik.\nEraikinaren gehienezko edukiera 54 pertsonetakoa izatea aurreikusten da. Udalak , bigarren fase honetarako, Bizkaiko Foru Aldundiak emandako 68.259,60 €-ko eta Eusko Jaurlaritzak emandako 75.871,02 €-ko diru laguntza ditu. Udalak lanak abenduaren 31erako amaitutzat jotzea espero du.


Hogei urteko zigor eskaera Gasteizen andre bat hil zuen gizonarentzat | Gizartea | Berria\nHogei urteko zigor eskaera Gasteizen andre bat hil zuen gizonarentzat\n2016ko ekainean izan zen: gizonak Zadorra ibaira bota zituen emakumearen gorpuzkiak. 60 urte zituen biktimak. Gaur hasiko da epaiketa, Arabako Probintzia Auzitegian\nMobilizazio jendetsuak eragin zituen Margaren hilketak 2016ko ekainean. JAIZKI FONTANEDA / FOKU\nIndarkeria matxistak bere gordina erakutsi zuen 2016ko ekainaren 21ean: lau emakume hil zituzten Euskal Herrian. Angelun (Lapurdi), gizon batek tiroka hil zituen emaztea eta bi alabak, eta, ondoren, bere buruaz beste egin zuen. Gasteizen, berriz, Marga izeneko emakume baten bila esnatu ziren; gizonezko batek aitortua zuen kolpeka hil zuela andrea, eta gorpuzkiak Zadorra ibaira bota zituela. Gizon horren aurkako epaiketa hasiko da gaur Arabako Probintzia Auzitegian. Fiskalak hogei urteko kartzela zigorra eskatu du, azpikeriazko hilketa delitu bategatik. 60 urte zeuzkan Margak —haren abizenik ez da ezagutarazi—, eta bi seme-alaba utzi zituen; 100.000 euroko kalte-ordaina ere galdegin dute haientzat.\nHilaren 21ean aurkitu zituzten emakumearen arrastoak, baina, berez, ekainaren 15ean hil zuen Marga, akusatuak berak hainbatetan aitortu duenez. Fiskaltzak akusazio idatzian jaso duenez, gizonaren etxebizitzan gertatu zen hilketa, Gasteizko Alde Zaharrean. Elkar ezagutzen zuten gizonak eta emakumeak: adiskide harremana zuten. Egun hartan, eztabaidan hasi ziren, eta akusatuak kolpe bat eman zion andreari objektu batez, «hiltzeko asmoz», fiskalaren aburuz. Emakumeak salaketa jartzearekin mehatxatu zuen, eta gizonak lotu egin zuen, eta immobilizatu. Ondoren, biktimaren «babesgabetasuna» aprobetxatuta, akusatuak jipoitu egin zuen. Buruko traumatismo ireki baten ondorioz zendu zen Marga.\nBaina, hil eta gero, emakumea desagerrarazi nahi izan zuen akusatuak. Ondorengo egunetan, andrearen gorpua zatikatu zuen, eta arrastoak Zadorra ibaira bota zituen, Abetxuku ingurutik. Hainbat joan-etorri egin zituela uste du fiskalak, eta, besteak beste, poltsak, maleta bat eta bizkar zorro bat erabili zituela; hilotza zatitzeko baliatu zituen tresnak ere bota zituen. Ekainaren 21ean aurkitu zituen Ertzaintzak Margaren gorpuzkiak. Bezperan, akusatuaren gertuko batek Poliziarengana jo zuen, eta ohartarazi zuen gizonak hilketa bat aitortu ziola. Atxilotu ostean ere jarrera bera izan zuen: egindakoa une oro onartu zuen.\nAuzitegi arrunt batean\nAkusatuak 43 urte zituen hilketaren unean; behin-behineko kartzelaldian dago ordutik. Gaur hasiko da haren aurkako epaiketa, herri epaimahaia osatuko duten bederatzi kideak hautatuz; bihar espero da gizonak deklaratzea. Epaiketak hilaren 20ra arte iraungo duela aurreikusi dute.\nMargaren hilketak mobilizazio jendetsuak eragin zituen duela ia hiru urte, mugimendu feministak deituta. Hala ere, auzitegi arrunt batek eraman du instrukzioa, eta ez bortizkeria matxistan espezializatutako batek. Genero indarkeriaren legezko definiziora lotu ziren hori erabakitzeko, hau da, argudiatu zuten hiltzailearen eta biktimaren artean ez zegoela bikote harremanik.\nGasteizko gizon bat atxilo, bikotekidea jotzea leporatuta


Desfilean, frontoian, izandako edukiera arazoaren gaineko azalpenak eman ditu Bedelkarrek - Bergara - Goiena.eus\nDesfilean, frontoian, izandako edukiera arazoaren gaineko azalpenak eman ditu Bedelkarrek\nJulen Iriondo 2015-10-21 13:53\nDesfileko une bat.\nBergarako merkatarien elkarteak azaldu du, desfile aurretik, entsegua ikusten egon zirenek kanpora irten behar izan zutela hura amaitzean, eta gainerakoen baldintzetan ilaran jarri. Behin ateak irekita, frontoiaren gehienezko edukiera betetzean, "derrigor", ateak itxi behar izan zituztela diote. Zenbait jende kexu agertu zen kanpoan geratu behar izanagatik.\nHonela dio Bedelkarrek zapatukoa azaltzeko bidalitako oharrak:\n"Urriaren 17an, Bergarako Udal Pilotalekuan, Moda eta Diseinu Berrien Lehiaketaren desfilea eskaini zuen Bedelkar elkarteak, Bergarako Udalaren eta Goiena telebistaren lankidetzarekin.\nHasierako asmoa San Martin plazan egitea bazen ere, eguraldiaren bilakaera zela-eta, udal pilotalekuan eskaintzea erabaki genuen antolatzaileek, horrek suposatzen zuen aldaketa eta egokitzapen lan guztiarekin.\nGuztira, 32 komertzio eta 129 modelo izan dira, eta horren atzean 14 pertsonako lantalde bat, 6 hilabetetan zehar antolaketa guztian buru belarri aritu dena. Denak, noski, boluntarioak izan dira, Bergarako komertzioa berpiztea bideragarria dela sinistuta eta asmo horretan saiatzen.\nIlusio handiz, eguna heldu eta 20:00etan entsegu orokorra egin zen; barruan zegoen publikoa errespetatu egin zen, eta ateak itxi egin ziren.\nEntsegu amaieran, berriz, udal pilotalekuan zegoen publikoari kalera ateratzeko gonbidapena egin zitzaion eta irten ez ziren guztiei banan-banan ateratzea eskatu zitzaien.\nPilotaleku barruan honako hauek gelditu ziren:\nParte hartzen zuten komertzioetako ordezkari arduradunak, beraien modeloei prestaketetan laguntzen (32 + 129 modelo)\nKomertzio antolatzaileen lantaldea (14)\nDantza taldeko kideak (54)\nUdaleko langileak (4)\nAntolatzaileen laguntzaileak (5)\nBeraz, 238 pertsona zeuden pilotaleku barruan emanaldi publikoa hasi aurretik\nUdal Pilotalekuak aforo mugatua du segurtasun kontuak direla medio; beraz, kopuruak errespetatzea derrigorra da.\nAforo baimendua zaindu nahian, ekitaldia ikusi ahal izateko sarrerak banatu ziren, guztiak agortu arte".


Amnistiaren Aldeko Mugimenduak Maravillas Gaztetxearen hutsaraztea salatzeko manifestazioan parte hartzeko deia egiten du\nLarunbatean izango da, 17:00etan Iruñeko Udaletxe plazatik abiatuta\nOhar honen bidez, Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako Mugimenduak bere atxikimendua agertu nahi dio Maravillas Gaztetxearen hutsaraztea salatzeko manifestazioari.\nHori dela eta, larunbat honetan,…\nAz, 2019/01/16 - 23:58\nAz, 2019/01/16 - 19:55\nAmnistiaren aldeko manifestazioa egin dute Bilbon (Testua eta argazkiak)\nEskerrik asko beste urte batez amnistiaren aldeko urtarrileko manifestaziora hurbildu zareten guztioi. Eskerrik asko historikoki errepresaliatuen izaera politikoa azpimarratzeko hilabetea izan den honetan, preso, iheslari eta deportatu politiko bakarra…\nLa, 2019/01/12 - 18:26\nHona hemen Amnistiaren Aldeko Mugimenduarekin lotura duten presoen egoera\nIbai Aginaga Guinea (15 urte kartzelan. CP Sevilla II, Morón de la Frontera).\nJaiotze data: 1981-04-07, Berango\nAtxilotze data: 2003-07-15, Espainiako Poliziak. Torturak pairatu zituen.\nEgoera: Lehenengo graduan. Isolamendu galerian. Preso politiko…\nLa, 2019/01/12 - 17:50\nOg, 2019/01/10 - 12:18


2009ko lehenengo hiruhilekoan, ezkontza gehiago aurreko urteko aldi berean baino\nHomeGaiakEzkontzakPrentsa Oharrak 2009ko lehenengo hiruhilekoan,...\nEZKONTZEN ESTATISTIKA (EZKE) 2009ko lehen hiruhilekoa\nEzkontzen %83 zibilak izan ziren\nEuskal AEn 994 ezkontza izan ziren 2009ko lehen hiruhilekoan, hau da, 2008ko laugarren hiruhilekoan izandako 1.857ak baino %46,5 gutxiago, eta aurreko urteko hiruhileko berean izandakoak (995) baino %4,1 gehiago, Eustaten datuen arabera. Ohikoa denez, urteko lehen hiruhilekoan ezkontza gutxi egin ziren, batez ere urtarrilean eta otsailean.\nAurreko urteetan gertatu den bezala, ezkontza zibilen ehunekorik handiena (%83,1) hiruhileko horretan izan da, portzentaje hori 1,3 puntuz hazi delarik aurreko urteko aldi beraren aldean. Hiru lurraldeetan hazi dira 2008ko hiruhileko beraren aldean. Araban %87,6 izan dira, %83,8 Bizkaian eta %81,6 Gipuzkoan.\n2009ko lehen hiruhileko horretako 994 ezkontzetan, bizilekua Euskal AEn duten 969 gizonezko eta 964 emakumezko ezkondu ziren. Horietatik 844 senarrentzat (%87,1), lehen ezkontza izan zen; 14 alargun eta 111 dibortziatu berriro ezkondu ziren. Lehenengo aldiz ezkondutako emakumeen portzentajea, zertxobait baxuagoa; 833 izan ziren (%86,4); alargunak 9 eta dibortziatuak 122.\nEzkontzak ezkontideek eztei-egunean zuten adinaren arabera banatuz gero, senarren artean, %83,3k zituzten 30 urtetik gora; emazteen artean, berriz, %74,8k. Proportzio horiek 2008ko hiruhileko berean izandakoak baino handiagoak dira (%81,7 eta %71,8 hurrenez hurren) eta beraz, hiruhileko horretan ere eutsi egin zaio gero eta nagusiago ezkontzeko joerari.\nSexu bereko pertsonen artean 23 ezkontza egin ziren, aurreko urteko hiruhileko berean baino 2 gutxiago; 16 gizonen artekoak eta 7 emakumeen artekoak.


Erakusten 4.341 - 4.360 emaitzak -- 4.467 bilaketa honetara '' Joan edukira\nErakusten 4.341 - 4.360 emaitzak -- 4.467 bilaketa honetara '', Bilaketaren denbora: 0,03s\nP. Lafitteren sortzearen mendemugako biltzarra, Baionako fakultatean 2001eko irailaren 20 eta 21ean : Euskaltzaindiaren XV. biltzarra : euskal gramatikari eta literaturari buruzko...\nBilbo : Euskaltzaindia = Real Academia de la Lengua Vasca = Académie de la Langue Basque , \nLouis Bonaparteren "Brumaire"aren hamazortzia\nDonostia : Lur , 1973\nLiburuaren bertsio digitala (Juan Mari Lekuona, 1927-)\nLiburuaren bertsio digitala (Juan San Martin, 1922-2005)\nLiburuaren bertsio digitala (Patxi Altuna, 1927-)\nLiburuaren bertsio digitala (Jean Marie Diharce "Iratzeder", 1920-)\nLiburuaren bertsio digitala (Andolin Eguzkitza, 1953-2004)\nLiburuaren bertsio digitala (Juana Atxabal, 1932-)\nLiburuaren bertsio digitala (José MAría Jimeno Jurío, 1927-2002)\nLiburuaren bertsio digitala (Jose Mari Satrustegi, 1930-2003)\nLiburuaren bertsio digitala (Jean Etchepare, 1877-1935)\nLiburuaren bertsio digitala (Fermin Irigarai "Larreko", 1869-1949)\nLiburuaren bertsio digitala (Teodoro G. Hernandorena, 1898-1994)\nLiburuaren bertsio digitala (José Luis Goti, 1923-1998)\nFrantziako gerra zibila\nFrantziako klase gatazka\nnork Engels, Friedrich (1820-1895)\nDonostia : Drogen Abusuaren Prebentzio eta Ikerketarako Gipuzkoar Elkartea , \nHitzetik irudira : ekinean aspertu gabe ongi idazteko bidea\nnork Ituarte Zarragoikoetxea, Mari Eli\nBilbo : Desclée de Brouwer , 1995\nEremu urriko hizkuntzen babesa Europan : hamarkada berri baterantz\nVitoria-Gasteiz : Eusko Jaurlaritza. Argitalpen Zerbitzu Nagusia , 2011\n2.500 hizkuntza galtzear : Baita Euskara ere?\nDonostia : Gaiak , D.L 2003\nKazetaritza hizkuntza minorizatuetan : Espainiako kasua = O xornalismo nas linguas minorizadas : o caso de España = El periodismu en llingües minorizades : el casu d'España = O per...\n[Leioa] : Universidad del Pais Vasco, Servicio Editorial = Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua , L.G. 2009\nHizkuntza biziberritzeko saioak = Experiencias de inversión del cambio lingüístico / VII Conferencia Internacional de Lenguas Minoritarias = Récupération de la perte lingüsitique /...


Reconomyko kideak izan dira MONDRAGONeko esperientzia ezagutzen\nTransition Network mugimenduko Shane Hughes MONDRAGON Taldeko esperientzia ezagutzera etorri da, eta bide batez Reconomyn egiten duten lanaren berri eman du. Bagara Herrigintzan izan da gaur goizean.\nMondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoak ingeniari teknikoentzako sei egokitzapen-ikastaro jarriko ditu abian otsailean, Gipuzkoako Peritu eta Ingeniari Tekniko Industrialen Elkargo Ofizialaren (COPITIGen) laguntzarekin. Ikastaroak profesional aktiboei zuzenduta daude eta gaztelaniaz emango dira: hiru formatu erdi-presentzialean eta beste hiru linea bidez.\nMUren Oñatiko campusean, marketin mugikorrari buruzko jardunaldia egingo da bihar\nMondragon Unibertsitatearen Enpresagintza fakultatearen Oñatiko campusean, bihar, ostirala, esperientzia praktikoak eta marketin mugikorrarekin lotutako kontzeptuak azalduko dira. Diziplina hori "mobile marketing” izenez ere ezaguna da, eta gailu mugikorren bidez egindako marketin ekintzen diseinuaren eta ezarpena hartzen ditu barne.\n« Aurreko 10 elementuak Hurrengo 10 elementuak » 1 ... 75 76 77 78 79 80 81 ... 90


Itsasoko Zaporeak | Amalurra\nBakalao pil-pilean prestatzen ikasi nahi duzu eta benetako chef batean bihurtu? Edo txipiroiak bere tintan gogokoago dituzu?\nZierbenako Batzokiak itsas produktuak prestatzen ikasteko aukera ematen dizu. Ohizko platerrak elaboratzeaz gain, gure produktuen kontserbazio teknikak irakatsiko dizkizugu: antxoak gatzetan, hegaluzea potean,eskabetxea eta gaztunak…\nJarduera hau bere xarma tradizionala gorde duen Zierbenako Portuan egiten da, arrantza- etalaket-ontziz betetako badian.\nEgunero 19:00etatik 21:00etara, astearteak salbu.\nGehieneko taldea: 14 pertsona\n+ info: 946 36 63 74\nAurreko mezua: Txakolin Zaporea


Ekimena 6. Zerga-koordinaziorako Organoaren barruan, Euskal Autonomia Erkidegoko zerga-sistemaren berrikuspena sustatzea, fiskalitate progresiboago baterantz aurrera eginez; horretarako, hauxe hartu beharko da kontuan: COVID-19aren pandemiak eragindako osasun-krisiaren eta krisi ekonomikoaren osteko errealitate ekonomiko berria; gure enpresen enpleguaren, gaitasunaren eta lehiakortasunaren balizko bilakaera eta Espainiako Gobernuak eta Europar Batasunak hornitutako funtsetatik lor litekeen ez-ohiko finantziazioa. Agertoki berri honetan, gobernuak eta hori eusten duten alderdiok konpromisoa hartzen dugu, erakunde eskudunekin batera, fiskalitate berri baten inguruko hausnarketa sakona egiteko. Fiskalitate berri horrek finantza-nahikotasuna bermatuko du; enplegua sortzen duen ekonomia babestuko du; zerbitzu publikoak indartuko ditu eta Europako fiskalitatearekiko konbergentzia eta progresibitaterantz joko du. - Gobernu Programa\nEuskadiko Zerga Koordinaziorako Organoa bildu da modu koordinatuan aztertzeko nola egokitu behar zaizkion Konstituzio Auzitegiaren azken epaiari Hiri-lurren Balio Gehikuntzaren gaineko Zerga arautzen duten foru-xedapenak.


Funtsik ezak 2010ean huts egitea eragin dezake GPS sistemak | Consumer\nFuntsik ezak 2010ean huts egitea eragin dezake GPS sistemak\n2.000 milioi dolar inguru behar direla kalkulatzen da sateliteen sarea eguneratzeko\nEstatu Batuetako gobernuak txosten bat egin du, eta bertan ohartarazten du GPSa ezinbestekoa izan dela eguneroko bizitzako alderdi askotan, eta datorren urtean huts egiten has daitekeela, funtsik ez duelako. Azterlan horren arabera, 2.000 milioi dolar (1.460 milioi euro) behar dira herritar askok autoan daramatzaten nabigatzaileen funtzionamendua ahalbidetzen duten sateliteen sarea eguneratzeko.\nDirudienez, satelite-sarea kudeatzeaz arduratzen den Estatu Batuetako Aire Armadak bere eginkizunak alde batera utzi ditu, Gobernu Erantzukizuneko Bulegoak egindako txostenean adierazi duenez, “probabilitate handia dago sarea Estatu Batuetako Gobernuak hartu duen konpromisoa betetzeko behar diren satelite-kopuruaren azpitik erortzeko”.\nGaur egun, sareak 24 eta 32 satelite artean ditu Lurraren inguruko orbitan, eta gutxienez lau behar dira puntu jakin bat aurkitzeko. Nahiz eta teorian 24 satelite baino gutxiagorekin funtziona dezakeen, adituek ohartarazi dute sistemaren doitasuna nabarmen murriztuko litzatekeela.\nHerritar arruntarentzat, jatetxe edo kale baten bila dabilenean ez luke halako emaitza zehatzik lortuko. Hala ere, abiazio komertzialaren kasuan, %99,9ko doitasun-marjinarekin lan egiten baitu, zehaztasun faltsuenak ondorio larriak izan ditzake.\nGPSaren zehaztasun falta hipotetiko batek mesede egingo lioke Europako Batasunak (EB) eta Europako Espazio Agentziak (ESA) garatutako Galileo sistema europarrari, eredu estatubatuarrarekin lehiatzeko. Galileo funtzionatzen hasten denean —2011n martxan jartzea espero da—, lau metroko errore-marjina izango du horizontalean, eta zortzi metro baino gutxiagokoa bertikalean, ia GPSaren hamarrena.\nestimu funtsik ez huts egin millones-eu sateliteak


'Butterfly Effect' antzezlana mantendu du Blaganek astebururako : Bidasoko Hitza\n'Butterfly Effect' antzezlana mantendu du Blaganek astebururako\nBlagan euskara elkarteak bertan behera utzi ditu Euskararen Astebururako aurreikusitako ekitaldiak, Mikel Sarriegi zuzendariaren antzezlana izan ezik.\n‘Butterfly Effetc’ Mikel Sarriegiren antzezlanaren irudia.\nKoronabirusaren datuek zeharo okerrera egin dute Hondarribian. Hori dela eta, haur eta nerabeei bereziki zuzendutako Euskararen Asteburua bertan behera uzteko erabakia hartu dute Blagan euskara elkarteko kideek. Are gehiago: aire librean egitekoak zituzten jarduerak euri zaparrada mardulen mehatxupean daude, eta horiek azpiegitura itxien barnealdeara sartzea ez dute begi onez ikusi antolatzaileek.\nFaktore guztiak medio, Mikel Sarriegi zuzendariaren Butterfly Effect – Gizateriaren hegaldia antzezlana izan ezik, jarduera oro atzeratzea erabaki dute bultzatzaileek. Hortaz, iganderako (hilak 28) antolatu dute arte eszenikoen emanaldia Kultur Etxean, 18:00etan.\nAntolatzaileek zabaldutako informazioaren arabera, zubiaren ondoko bi asteburuetan (abendua erdialdean) bertan behera utzitako ekitaldiak berreskuratzeko aukera ba ote dagoen aztertuko dute. Momentuz, baina, egoera aintzat hartuta arduraz jokatzeko erabakia hartu dute.\nAbenduaren 3an izango Euskararen Nazioarteko Eguna. COVID-19 pandemia medio, iaz ekitaldi eta jarduera guztiak bertan behera utzi zituzten, eta aurten, momentuz, “zuhurtziaz” jokatze aldera erabaki bertsua hartu dute Blagan elkarteko kideek.


Estazioa aukeratu 2 Águilas : 2 km/h : Mendebaldea Mazarrón : 3 km/h 8 Cartagena : 8 km/h : Hegoa San Javier (La Manga) : 4 km/h Fuente Álamo de Murcia : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 6 Torre-Pacheco : 6 km/h : Hego-ekialdea 19 San Javier Aeropuerto : 19 km/h : Ipar-ekialdea Moratalla : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 10 Caravaca de La Cruz : 10 km/h : Hegoa Calasparra : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 Bullas : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 Jumilla : 5 km/h 18 Cieza : 18 km/h : Hego-ekialdea Archena : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 Mula : 15 km/h 20 Murcia : 20 km/h : Ipar-ekialdea Caravaca de La Cruz, Los Royos : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 Lorca, Zarcilla de Ramos : 18 km/h 8 Lorca : 8 km/h : Hegoa Puerto Lumbreras : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 Totana : 11 km/h Alhama de Murcia : 19 km/h Molina de Segura : 16 km/h Abanilla : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00 13 Yecla : 13 km/h : Hegoa Yeste, Embalse Fuensanta : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\tYeste : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\t11 Hellín : 11 km/h : Mendebaldea Tobarra : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\t10 Baza : 10 km/h : Ekialdea Vélez Blanco - Topares : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\tAlbox : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\t12 Huércal-Overa : 12 km/h : Hegoa Orihuela : 13 km/h : Ipar-ekialdea\t2 Pinoso : 2 km/h : Ipar-mendebaldea Rojales : 13 km/h : Ekialdea\tFontanars dels Alforins : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\tVillena : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\tNovelda : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\tElche/Elx : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 23:00\t6 Alicante-Elche Aeropuerto : 6 km/h : Ekialdea 5 Alicante/Alacant : 5 km/h : Ekialdea Benidorm : 2 km/h : Hegoa\t12 Alcoy/Alcoi : 12 km/h : Hego-mendebaldea


-Tradizioa eta abangoardia batzen dituen Mareak Jaialdiak bere zazpigarren edizioa ospatuko du datorren astean\nBermeon, 2021eko urriaren 5ean.- Mareak Jaialdiaren zazpigarren edizioa urriaren 12tik 16ra bitartean ospatuko da. Beleza Malandra Ateneo Kulturalak eta MB2000-ak -Bermeoko Udalaren, Bermeoko Kafe Antzokiaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin- antolatzen duen ekimen honek abangoardia eta tradizioa batzen dituzten hainbat arte-diziplinatako ekimenak eskainiko ditu. Honela, jaialdi honetan, adin eta kultur ezagutza ezberdinetako pertsonak elkartuko dira, munduan zeharreko egitasmo txiki eta ederrez gozatzeko.\nJaialdi honen zazpiarren edizioak hainbat eszenatokitan egingo diren hamaika ekitaldi kulturalekin (kontzertuak, ipuin kontalariak, proiekzioak…) gozatzeko aukera eskainiko die bertaratzen diren pertsona guztiei. Prestatu diren ekimen batzuk doakoak izango dira (erreserba egitea behar beharrezkoa izango da) eta, besteak, ordainpekoak. Sarrera guztiak eskuragarri daude www.bermeokokafeantzokia.com webgunean. Noski, ekitaldi guztiek indarrean dauden osasun eta segurtasun neurriak beteko dituzte.\nEkintza asko egongo dira programatuta datorren astean zehar. Besteak beste, urriaren 12an, ibilaldi interesgarri bat egingo da Katilotxu mendira. Juan Carlos Lopez Quintanaren eskutik, Katilotxuko dolmena izango da hizpide doako irteera honetan. Urriaren 13an, aldiz, Naita Produkzioak-en eta Nerea Ariznabarreta aktoresaren eskutik, “Mito izaki eta kondairak” helduei zuzendutako ipuin kontalaria izango dugu Nestor Basterretxea aretoan. Sarrera doakoa izango da. Hurrengo egunean, urriaren 14an, Frantziskotarren Klaustroan, Jorge Garridok “Hariak eta teklak” kontzertua eskainiko du. Sarrerek 4 euroko prezioa izango dute.\nUrriaren 15ean, ostiralean, hainbat ekintza programatu dira. Besteak beste, Kurtzion, Dream Division proiektua ezagutu ahal izango dugu. Sintetizadoreen bitartez, istorioak kontatuko dizkigute. Sarrerak 6 euroko prezioa izango du. Larunbatean, azken egunean, Nestor Basterretxea aretoan zine foruma izango dugu: “Antzinakoarekiko loturak artearen bidez” izenpean, bi dokumental ikusteko aukera egongo da. Sarrera doakoa izango da. Azkenik, arratsalderako bi ekintza oso interesgarri antolatu dira: Candelabre hirukotearen kontzertua Beleza Malandran (sarrera 6 euro) eta Kafe Antzokian programatutako beste hiru kontzertu (Sieben, Kabbalah eta No Sanctuary). Azken honetarako sarrerek 12 euroko prezioa izango dute.


Stieg Larsson gaztelaniara itzultzea: arazo eta konponbideak - Juan José Ortega Román (Madrilgo Complutense Unibertsitatea) - EIZIE\nItzulpena: Josu Barambones Zubiria\nEzbairik gabe Stieg Larssonen Millennium trilogia1 izan da eta oraindik ere bada XXI. mendeko lehen hamarkadako Europako eta are munduko erreferente literariorik nabarmenena. Orain arte 48 herrialdetan argitaratu izan dute eta errumaniera, nederlandera edo turkiera bezalako hizkuntza hain desberdinetara itzuli.\nDelako obra Martin Lexellekin batera gaztelaniara aldatu dudan itzultzailea naizen aldetik, enkargu bat egin didate liburuak itzultzean izan dudan esperientziaren berri emateko. Esperientzia hori kontatzeak berekin dakar ezin konta ahala arazo, zalantza eta duda-muda agerian jartzea, bai eta horrekin batera orduan proposatu genituen erantzunak ere. Erantzunok ez dute egia bakarra aintzat hartzen, itzulpen bat eta bakarra ez dagoelako; milaka daude. Itzultzaileak ez du tematu behar halako hitzak horrelako edo halako esanahia duen. Esaldi bakoitzak, paragrafo bakoitzak termino bat edo beste bat eskatzen digu.\nZailtasun horien jakitun eta jakinminak bultzatuta, orri hauetaraino ekarri nahi izan dut Stieg Larssonen obratik Europan egin diren hainbat itzulpen, hartara ikusi ahal izateko beste profesional batzuek nola konpondu dituzten guri hainbeste zalantza sortarazi zizkiguten hitz eta esaldiak. Orain oroimenera ez badadozkit ere, logikoa denez, Lexell irakasleak eta biok itzulpen baten eta beste baten artean erabakitzeko jarduten genueneko une horiek guztiak, guztiarekin ere lan honetan adierazgarrienetako batzuk aipatuko ditut, bai eta lan eta denbora gehiena eskatu ziguten proposamen batzuk ere, bereziki Los hombres que no amaban a las mujeres delako liburuari dagozkionak. Kontrakoa esaten ez bada, adibide guztiak trilogiako lehen liburu horretatik atera ditut. Ez diot hemen helduko izenburuak itzultzeak sortu zuen eztabaidari. Hamaika aldiz komentatu izan denez, izenburuen itzulpena ez da hitzez hitzekoa eta argitaletxeak ezarri zigun —badakizue, marketing kontuak—. Bai esan nahi nuke ordea, argigarria izango delakoan, trilogiako lehen liburua The girl with the dragoon tattoo izenburuarekin itzuli zutela ingelesera, turkierak egin duenaren antzekoa: Ejderja dövmeli kiz. Bitxia da oso herrialde bateko merkatu editorialean izenburu batek arrakasta izatea eta beste batek, aldiz, ez; baina bizi garen bezalako mundu hain globalizatu batean, liburuen zein filmen izenburuek hitzez hitzekoak izan beharko lukete. Gehien bat, gaizkiulerturik ez sortzeko…\nHalere, hemen proposatzen den bidaia joaneko bidaia bat da, itzulia eta ondorio batzuk espero dituena. Hemen agertzen diren era askotako adibideek, nork daki, lana erraztu nahi diote, horretarako abagunea sortuz gero, Stieg Larsson euskaratu nahiko lukeen orori. Nire helburua bidea erraztea besterik ez da, eta itzuliko duenari topa ditzakeen oztopo eta eragozpenez ohartaraztea; azken batean, eragozpen linguistiko, literario edota soziokultural horien aurrean jakinaren gainean jartzeko. Nire jakinmina arlo akademikotik edo zientifikotik baino askoz harago doa. Ikus ditzagun, bada, adibide batzuk:\nMillennium I suedierazko liburuaren une batean (125. or.), Mikael Blomkvist-ek, Wennerström enpresaburuaz ari dela, hau dio: Jag är ett röttskynke för honom (“Yo soy un trapo rojo para él”). Itzulpen hau, neurri batean edo bestean, beste hizkuntza hauek ere jasotzen dute: italierak (drappo rosso, 153. or.), frantsesak (chiffon rouge, 129. or.), errumanierak (o cârpâ roşie pentru un taur, 148. or., una tela roja para un toro); edo katalanak (una capa vermella incitant-lo a envestir, 136. or.). Honela ere bagenuen itzultzea: “Para él yo soy como un capote rojo para un toro”, baina ez zitzaigun begitandu suedieraz bezain idiomatikoa eta erabatekoa. Stiegek ez zuen esaldi hori asmatu; ohikoa den esakera bat da, eta ohikoa ere bada bururatu zitzaigun konponbidea: “mosca cojonera”. Ziur asko, zezen munduko erreferentzia bat erabili izatera, batek baino gehiagok esango zuen hori gure etxeko baratzeko baratxuria zela, guk asmatutakoa dela edo guk nolabait ere “espainoldu” dugula. Bere garaian bat baino gehiago harrituta geratu zen al alimón bezalako terminoak erabiltzen genituelako. Zein da arazoa?, galdetzen diogu geure buruari. Testu bat gaztelaniara egokitzen ari gara eta testuak eskatu ahal digu zezenen munduko terminoak erabiltzeko (“echar un capote”, kasu), edo futbol mundukoak (“marcar un gol”, esaterako) edo itsasokoak (“esto se va a pique”). Gaztelania da; testuari egokitzen bazaio, ederki, eta testuak eskatzen badu, zergatik uko egin erabiltzeari?\nBatek oraindik ulertzen ez duena da Vargas Llosak (2009: 35) adieraztea Millenniumen gaztelaniazko itzulpenean Madrilgo hizkera gehiegi erabiltzen dela. Non baina? Edo akaso Vargas Llosak Madrilgo hizkeratzat hartzen ditu “una pasada” esapidea edota “tocho/ladrillo, molar, guay” bezalako hitzak? Ez zaigu gogoratzen “da buten” bezalako esapideak erabili izana, edo “piños” bezalako hitzak, Madrilgo hizkeran ohikoagoak direnak.\n“Mosca cojonera” delako konponbidera itzuliz, hau egin genuen, hots, “Mikael Blomkvist de los cojones” delako erreferentziarekin jokatu, hitzez hitzeko itzulpena ez dena. Suedierazko jatorrizko testuak Jävla Kalle Blomkvist dio, baina “Endiablado/Maldito Kalle Blomkvist” edo “Kalle Blomkvist del diablo” bezalako itzulpen hitzez hitzekoxeago batek ez zuen bere baitan hartuko suedierak erakutsi eta isurtzen duen karga semantiko indartsu eta erabatekoa. Beste hizkuntza batzuek itzulpen hauek nahiago dituzte: Kalle Dannatissimo, Kalle Blomskvist dels Pebrots, Kalle Bastard, Foutu Kalle Blomkvist edo Super Sacana Blomkvist (“Súper cabrón/mamón Blomkvist”), portugesezko itzulpenean bezalaxe. Goytisolok (1988: 47) aldarrikatzen zuen legez: «Encontrar equivalencias; he ahí la clave de la traducción». Izan ere, ez dago dudarik sarri eta sarri itzulpena ezin izan daitekeela hitzez hitzekoa, mot a mot; edo, Catfordek (1965: 25) dioen bezala, word to word:\nOm du inte gillar vad jag säger be mig dra i skogen esaten dio Hennrik Vangerrek Mikaeli Millennium I-en (89. or.). “Si no te gusta lo que digo, pídeme que me meta en el bosque” hitzez hitzeko itzulpena litzateke hein handi batean. Uste dugu naturalagoa dela eta askoz hobeto ulertzen dela honelatsu itzultzen badugu: “Me puedes mandar a freír espárragos” (107. or.) edo “mándame a paseo”. Egia da, atzera begiratuz gero, orain bururatzen zaidala bagenuela basoaren erreferentzia bere horretan uztea eta hau esatea: “Pídeme que me compre un bosque y que me pierda”.\nMikael hade (…) klivit upp sent på trettondag jul (157. or.) esaldia hitzez hitz honela itzultzen da: “Mikael (…) se levantó tarde el tercer día de navidad”, hau da: eguberrietako hirugarren jai eguna. Italierazko (191. or.) eta ingelesezko (145. or.) itzulpenek Epifania eguna konponbidea eskaintzen dute. Guri herrikoiago eta idiomatikoagoa begitandu zitzaigun Errege eguna esatea. Errumanierazko bertsioak (184. or.) Sărbătoarea Regilor dio (Errege jaia). Suedian egun horrek Espainian edo Errumanian duen esanahi berdina ez izateak ez du esan nahi esistitzen ez denik eta suediarrek ez dakitenik egun hori dela, Bibliaren arabera, ekialdeko Erregeek Jesus haurrari opariak eraman zizkioten eguna.\n… du packar två resväskor och bosätter dig i Tjottahejti (123. or.) diotsa Erikak Mikaeli askotan izan ohi dituzten elkarrizketetako batean. Hitzez hitz honela itzul daiteke: “haces dos maletas y te instalas en Tjottaheiti”, hain justu ere katalanera, ingelesera eta portugesera egindako itzulpenek eskaintzen duten konponbidea gutxi gorabehera. Arazoa zera da, Tjottahejti izeneko herria esistitzen den arren, guztiarekin ere ezin gorde zitekeela itzulpenean, izan ere Erikak Mikaeli esan nahi dio oso urruti doala, planetatik apartean dagoen txoko galduren batera, hau da, lekutara doala (“al culo del mundo”, 146. or.). Eta horregatik Mikaelek hau erantzuten dio: “Hedestad. A unas horas de tren”. Errumanierazko bertsioak (146. or.) cum-naibă-îi-spune nahiago du, hau da, duen izena duela ere. Italierazko eta frantsesezko itzulpenek toki urrun eta izkutua adierazten duten hitzetara jotzen dute: Vattelapesca (151. or.) eta pétaouchnok (127. or.), hurrenez hurren.\nMillennium I-eko 79. orrialdean agertzen den suedierazko esakera batek zer pentsaturik eman zigun: Annika hade seglat igenom juridikstudierna, hitzez hitz hau esan nahi duena: “Annika había navegado a través de sus estudios jurídicos”, baina pentsatu genuen horrela ez zela ziur aski gaztelaniaz ulertuko. Benetan esan nahi duena hau da: “Annika se había sacado la carrera de derecho con la gorra” (94-95 or.), hots, inolako ahaleginik egin gabe. Italiera bezalako hizkuntzek honela itzuli dute: brillantemente (96. or.); katalanezko eta ingelesezko bertsioetan, ordea, ez dago itzulpen baliokiderik. Errumanierazkoak aditza jasotzen du: Reuşise să navigheze cu bine prin anii de studii juridice, 93. or. (“Había conseguido navegar bien por los años de estudios jurídicos”); eta frantsesezkoak esapide idiomatikoago baten aldeko hautua egiten du: les doigts dans le nez (82. or.).\n“La banda del oso” Björnligan-en lehen itzulpena izan zen (14. or.). Eta ez zegoen gaizki itzulita. Arazoa zen Mikael Blomkvist-ek aurkitu zuen lapur-taldeak erreferentzia egiten ziela komiki bateko pertsonaia batzuei, panda talde bati alegia. Panda talde horren abenturak ezagunak zitzaizkidan baina ez nintzen gogoratzen gaztelaniazko izenarekin. Ikerketa lan gogorra egin behar izan nuen espainolezko erreferentzia kulturaletan gure herriko irakurleak jakin zezan zeini buruz ari zen: “Los golfos apandadores”. Izan ere, sarri askotan itzultzaileak, itzulpen bati baino gehiago, aurre egin behar izaten dio erreferente soziokultural bati. Horrelakoetan jakin behar da zeri buruz ari den eta hitz zehatza aukeratu den ala ez. Ziur asko itzulpena zuzena da, baina bat dator espainolezko terminoarekin? Eta xede hizkuntzan bestela esaten bada hori? Horra zergatik den hain garrantzitsua lau eskurekin itzultzea, horrek bide ematen baitigu kulturak kontrastatzeko.\nBatzuetan, ostera, itzultzaileetako inork ere ez daki zer esan nahi duen itzultzen ari diren hitz edo esamolde horrek. Gogora datozkit trilogiako hainbat termino: “síndrome Asperger”, “analgesia congénita”, “jugada siciliana”, “documento encriptado”, “el espejo del disco duro”, “barco H” (hasiberri batek pentsa dezake, oker pentsatu ere, forma dela eta, katamaran batez ari dela); edo matematikako esaldi zehatzak, ekuazioen formulazioa edota Millennium I-en ageri den Fermaten teorema bera. “Eta gaztelaniaz horrela esaten ez badira?”, geure artean diogu. Hiztegi zehatzez gain, Internet eta, batez ere, Google, balio handiko tresnak ditugu.\nEgoera batzuetan, interesaren arabera, testua sakrifikatu eta garrantzitsua denari uko egin behar zaio. Itzultzaileak funtsezkoa eta azalekoa bereizi behar ditu, edo, gutxienez, nobelarentzat garrantzitsua ez dena. Älgen ensam satt och log i en söderskjuten skog bezalako esaldi bat (345. or.), berbarako, honelatsu itzul zitekeen hitzez hitz: “El alce está sentado solo y se ríe en un bosque tiroteado”. Halere, kasu honetan suedierazko jatorrizko testuak, alfabetoa ikasteko, eta zehatzago, Ä letra ikasteko, Lennart Hyland-en haur liburu bateko bertso bati egiten dio erreferentzia, gaztelaniazko alfabetoan esistitzen ez den letra bati alegia. Orduan, errimari eustearren, A letrarekin ordezkatzea eta itzulpen libreago bat egitea erabaki genuen: “Al alce solitario miro; en el bosque suena un tiro” (404. or.). Italierazko itzulpenak ere A letraren alde egin zuen, nahiz eta artikulua aintzat hartu ez (*L’alce solo sedeva e in una foresta deserta sorrideva, 416. or.). Gauza bera egin zuen portugesezkoak (323. or.), zerbait gehiago erantsi zuen arren (O alce solitário, á luz da madrugada, contempla aparvalhado a floresta queimada*). Errima kontuak… Errumanierazko eta frantsesezko itzulpenek E letraren aldeko hautua egin zuten (Elanul şedea singur râzând în pădurea distrusă (407. or.): “El alce estaba sentado solo riendo en el bosque destruido”; L’Elan solitaire sous la bruine contemple bêtement la forêt en ruine (350. or.). Bitxia da oso ingelesak M letra baliatuz eskaintzen duen konponbidea (325. or.): And all alone the moose he stood, laughing in a shot-up wood.\nZenbaitetan ulertu beharra dago pertsonaiak esan nahi duena; beste batzuetan, metafora kulturalak du lehentasuna, kultura hori ulertzea garrantzitsua delako. Horregatik, sarri askotan beharrezkoa da hainbat hitz gehitzea, irakurle espainol batek sentsazio berdina izan dezan eta irakurle suediarrek duten erreferente berdinetik abiatu dadin. “Compró el periódico en el estanco” bezalako esaldi batek irakurle espainola harritu dezake. Ziur asko esango du gaizki itzulita dagoela. Orduan zerbait gehitu behar da eta “Compró el periódico en un quiosco donde vendían tabaco y prensa” bezalako konponbideetara jo. Edo bestela, dagoen dagoeneantxe uztea erabakitzen da eta orduan irakurlearen esku uzten da alderdi soziokultural hori interpretatzea, Suediako tabako dendetan egunkariak ere saltzen direlako.\nItzultzen lan gehiena eman zigun terminoetako bat midsommar izan zen. Eta azkenean, buruan hamaika konponbide erabili ondoren, bere horretan uztea erabaki genuen. Eta ez ezin itzuli izan genuelako, baizik eta proposamenetako batek ere ez gintuelako asebetetzen. Hitzez hitz “uda erdia” esan nahi du (eta horrela ageri da italierazko bertsioan: la festa di mezza estate, 25. or.), eta aipamena egiten dio suedarriek udako solstizioa ospatzeko egiten duten jaiari. Biok argi baino argiago geneukan ez zela San Juan gaua, besteak beste, midsommar ospatzen deneko eguna ez delako beti berdina (solstiziotik hurbilen dagoen ekaineko azken ostirala da), eta hango eta hemengo erreferentzia kulturalak —paganoak nahiz erlijiosoak— ez datozelako bat. Horiek horrela, esaterako, ez suteak ez eta sua ere ez daude presente Suediako ospakizunean; hain gutxi santua, nahiz eta frantses, katalan eta portugesezko itzulpenek halaxe jasotzen duten (un soir de la Saint-Jean, 23. or; la nit de Sant-Joan, 24. or.; na véspera de S. João, 20. or.). Baina konbentzitzen ez gintuena zen nobelako une jakin batean, midsommar-i buruz hitz egiten denean, ospakizun hori ekainaren 22rekin batera gertatzea. “San Juan” gisa itzuli izan bagenu, uste dugu irakurle espainolen artean halako nahasketa bat sortuko zukeela. Errumanierazko bertsioak ere midsommar-en aldeko hautua egin zuen (23. or.) eta orripeko oharrean dio Sânziene-ren baliokidea dela, errumaniarrek udako solstizioa ospatzeko egiten duten jai paganoa alegia. Hortaz, bada, terminoa bere horretan uztea erabaki genuen eta hari buruzko iruzkina egitea liburuan estreinakoz agertzen denean. Hortik aurrera irakurleak badaki zer den midsommar. Eta era horretara IKEA-ko iragarkietaraino iritsi den termino kultural bat sartu genuen. Enpresa berak itzuli gabeko beste suediar termino bat sartu du Espainiako gizartean: Knut, hau da, urtarrilaren 13an eguberrietako amaiera ospatzeko suediarrek duten ohitura bitxi hori.\nEta kasu honetan argi ikusten da nola kultura bat itzultzen den termino bat itzuli gabe, irakurleari aldatu gabeko informazio zehatza eta zuzena emanez. Bestela, traduttorea —oraingoan bai— traditore bihurtuko litzateke.\nItzultzailea hainbat gauza ez itzultzeagatik kritika daitekeen arren, guztiarekin ere egia da zenbaitetan jatorrizko terminoa dela garrantzia duena, Kvarnen jatetxearekin gertatu zitzaigun bezala. Itzultzea ez zitzaigun onargarria iruditzen eta “El Molino” izena duela esatea, itzultzaile frantsesek egin duten bezala: Le moulin. Madril eszenatokitzat duen liburu batean Rodilla sandwich-dendak edo “Los amigos” taberna agertu eta frantsesera Genou edo Les amis gisa itzuliko banitu bezala da. Nola bilatzen ditu lokal horiek hiriburura datorren frantses batek? Gure asmoa zen espainol batek Estokolmo bisitatzen bazuen, Kvarnen jatetxeaz galdetzea suediar izena erabilita. Azken baten, logikaz baliatzea eta izen horiek errespetatzea baino ez zen, Aftonbladet eta Expressen egunkarietako izenekin egin genuen bezalaxe eta kontsultatu ditugun itzulpen guztiek egin duten bezalaxe. Ordea harritzen gaitu ingelesezko bertsioan Hedestads-Kuriren egunkaria The Hedestad Courier gisa agertzeak (67. or.). Erabili duten irizpidea ez ulertzeaz gain —zergatik hau bai eta besteak ez—, zera egitea bezalakoa da, The Timesen ordez “Los tiempos” idaztea edo “El país”en ordez The country.\nEgia esan, Larssonen obrak Estokolmo hiriarekiko sortuko zuen interes turistikoaz ohartu gabe, irizpide berdina erabili genuen kale eta plaza izenekin. Gatan terminoak “la calle” esan nahi zuela jakitun, arraroa begitantzen zitzaigun, berbarako, Fiskargatan “la calle Fiskar” gisa itzultzea, edo, horren ordez eta ziriari zotza sartuz, “la calle de los peces”. Ziur asko, leku horiek eta beste batzuk suedieraz utzi izanagatik, irakurle bat baino gehiago gaizki esaka ibiliko da halako izen ia ahoskaezinak ikusita, baina era berean ziur gaude Larssonen irakurle turistari lana erraztu geniola Lisbeth Salanderren bizilekua bilatzeko garaian edo Mikael Blomkvistek non lan egiten zuen galdetzeko garaian. Horregatik era honetako izen hauek agertzen dira: Bellmansgatan, Lundagatan, Sveavägen (“el camino de Svea”), Mariatorget (“la plaza María”) edo Katarinahissen (“el ascensor de Katarina”).\nItzulpenean baziren saihestu eta alde batera ezin utz zitezkeen hainbat gauza, kontuan harturik Los hombres que no amaban a las mujeres nobela genero femeninoari arreta berezia eskaintzen dion nobela bat dela eta gailentasun berezi halako bat bereganatzen duela, uste dugu ez dela ez ustekabekoa ez funsgabekoa Larssonek garrantzi berezia eman nahi izatea, are gauzarik ttikienei ere. Baliteke huskeria bat izatea eta inolako garrantzirik ez izatea liburuaren garapenerako, baina, egia esan, Mikaelek Hedeby-ra iristen denean hartzen duen etxetxoan azaltzen den animalia kateme bat da eta ez katar bat. Egia izanagatik ere suedieraz ez dela izen femeninoa bereizten, generorik ez baitago, halako une jakin batean Larssonek katua aipatzen du hon (“ella”) izenordea erabiliz. Alderdi hau ez zuten kontuan hartu kontsultatu ditugun beste itzulpen batzuek, baina guri aipagarria iruditu zitzaigun, bereziki animalia horri gertatuko zaiona ikusita.\nEztabaida gehien sortu duen alderdietako bat izen batzuk eta are esaldi osoak ere ingelesez uztea izan da, jatorrizko testuan agertzen diren bezalaxe. Abiapuntutzat hartzen dugu Suediako hiritar gehienak elebidunak direla eta ingelesa ondo baino hobeto ezagutzen dutela. Egia da hori ez dela Espainian gertatzen eta jakin badakigu Larssonen irakurle guztiek ez dituztela ingelesezko hitz edo esapide horiek guztiak ulertu. Egia ere da bagenuela itzulpena orripean jartzea, baina argitaletxeak ez zituen oharrak oso gustuko. Hortaz, Larssonen hitzak errespetatzea erabaki genuen Suediako gizartearen alderdi bat azaleratzen zuten heinean. Esplizituki adierazi gabe ere, irakurleari informazioa helarazteko modu bat da. Sarritan pertsonaiak ahoskatu edo idazten dituen esaldiak dira (Fuck you, in your dreams; sorry, no deal…); beste batzuetan, kazetaritzako hizkeraren terminoak jasotzen ziren (off the record, layout, deadline…). Horregatik zilegi iruditu zitzaigun hizkera hori bere horretan ematea. Onartu behar dugu, halere, garbizaletasunerako gehiegizko desio batek eramanda, bagenuela gaztelaniara itzultzea; ados. Baina erabaki genuen argitaletxea izan zedila esango zuena esaldi horiek gaztelaniaz idaztea nahi zuen ala ez, Millennium I-en cedé eta deuvedé hitzekin egin zuen bezalaxe —etxeko estilo liburuko kontuak—, guk oso begi onez ikusi ez genuena.\nBaina terminoren bat baldin badago ingelesetik gaztelaniara inola ere itzuli nahi izan ez genuena, hori WASP da (trilogiaren filmeko itzultzaileek bai itzuli dute ordea), zeren egia bada ere “liztor” esan nahi duela, egia ere da Lisbeth Salanderrek informatika esparruan dituen elkarrizketetan erabiltzen duen nick edo izengoitia dela, hartara izen propioa bailitzan funtzionatzen duelarik. Baina ez horregatik bakarrik: lau letra horiek mantentzea beharrezko baino beharrezkoagoa da Lisbethek erabil dezakeen kodea edo pasahitza esplikatzeko orduan: 9277. Ez dugu gehiago esango Larssonen obrako balizko irakurleari hainbat kontu ez argitzeagatik. Eta nick delakoarekin izan dugun begirune berdina —kasu honetan izen propio bat dena ia— Plaguerekin ere izan genuen, beste bertsio batzuek errespetatzen dutena baina katalanezkoak Pesta (“Izurrite”) gisa itzuli duena.\nEz dago zalantzarik itzultzaileak askotan interprete gisa jarduten duela eta hitz batek edo esaldi batek esan nahi duena interpretatu egiten du:\n“¡Wasp! Sólo vienes a visitarme cuando necesitas algo” (138. or.), esaten dio Plaguek Lisbethi; eta honek hau erantzuten dio suedierazko jatorrizko bertsioan (117. or.): Plague, det är för att du aldrig tvättar dig och för aat det luktar apa härinne. Esaldi honek hitzez hitz hau esan nahi du: “Plague, es porque nunca te lavas y porque huele a mono aquí dentro”; eta guk honela itzuli genuen: “Plague, es porque nunca te duchas y porque aquí dentro huele a tigre”, idiomatikoagoa iruditu baitzitzaigun. Kontsultatu ditugun beste bertsio batzuek “huele a mono” mantentzen dute (italieraz: puzza di scimia, 142. or.; errumanieraz: miroase aici a maimuţă, 138. or.), katalalenezkoak izan ezik, hau esaten duena (127. or.): fa pudor de lleonera. Baina batek baino gehiagok ulertu eta interpretatu izan du Lisbethek egiten duena dela galdetzea ea Plague izena duen inoiz garbitzen ez delako, errumanierazko itzulpenean gertatzen den bezala (Te numeşti Plague pentru că un te speli niciodată…? , 138. or.); edo frantsesezkoan (C’est parce que tu ne te laves jamais et que ça pue le singe chez toi qu’on t’appelle Plague?, 120. or.), bitxia begitantzen zaiguna, jatorrizkoan ez baitago inolako galdera ikurrik. Beste batzuek, hala nola italierazkoak, Plague, non ti lavi mai (142. or.) aseptiko batekin konpontzen dute auzia.\nBatzuetan, ordea, interpretazio desberdin horiek irakurketa oker batean dute jatorria, ingelesezko itzulpenaren data honekin gertatzen den moduan (1. or.): A Friday in November. FREDAG 1 NOVEMBER (5. or.) suedierazko dataren irakurketa okerra, dudarik gabe, non “1” zenbakia “i” preposizioarekin (“en”) nahastu baita. Oker hori bera portugesezkoraino ere iritsi da (UMA SEXTA- FEIRA EN NOVEMBRO, 7. or.); izan ere, portugesezko itzulpena ingelesezkotik egin da eta ez suedieratik. Bestalde, uste dugu kapitulu bakoitza egun eta hilabete jakin batekin hasten bada (“sábado, 21 de diciembre; viernes, 3 de enero; jueves, 3 de julio…”), ez daukala inolako zentzurik liburua hau esanez hasteak: “Un viernes de noviembre”.\nEta esan badugu ere zenbaitetan kultura bat itzuli egiten dela, hau da, beste toki batera eramaten dela, hainbat termino itzuli gabe utziz, beste zenbaitetan itzultzaileak bere burua loturik ikusten du hizkuntza azken muturreraino behartzeko, ikuspegi linguistiko edo literarioarekin baino areago ikuspegi sozialarekin ongi moldatzen ez delako. Eta horixe da hain justu ere tú-kako tratamenduarekin gertatu zitzaiguna. Jakitun gara zenbait testuingurutan arrotz gerta daitekeela —espainol baten begiekin ikusita— pertsonaia batek beste bati tú-ka hitz egitea. Baina une batzuetan usted-ka hitz egitea zeharo baztertu bagenuen, Suedian mundu guztiak lagunarteko tratamendua erabiliz hitz egiten duela erakusteko izan zen. Hartara, irakurleari zer pentsaturik ematen dion osagai kultural bat sartu genuen, nahiz eta halako hizkera baliatzeak gauza asko esaten dituen pertsonaiari buruz. La reina en el palacio de las corrientes de aire delako liburuan Mikael Blomkvist Suediako enbaxadorearekin hika mintzatzea inolako begirunerik ez diola erakusteko modu bat da, jokatu duen bezala jokatu izanagatik. Mikael lotsa gutxiko kazetari bat da, gauza guztiekin eta mundu guztiarekin bukatu egiten duena. Alderdi hau ez da inola ere irreala: nik neuk ere tú-ka egiten dut Suediako enbaxadorearekin berarekin espainolez mintzatzen naizenean. Berdintasuna eta demokrazia oinarri dituen gizarte baten seinale argi baino argiagoa. Suediar gizartearen alderdi hori erakutsi beharra zegoen. Zalantza berdina izan genuen Mikael Blomkvistek Henrik Vanger enpresaburuarekin erabiltzen duen tratamenduarekin: agure adeitsua izateak eta Mikaelek txikitan ezagutu izanak eta haren belaunetan eserita egon izanak errespetuzko tratamenduaren aldeko hautua egitera eraman gintuen. Pentsa dezagun, halere, Espainian tú-kako tratamendua gailentzen ari dela orain dela hogei edo hogeita hamar urte tú-ka hitz egiten ausartuko ez ginen horiekin ere.\nEta horrela, arian-arian, itzultzailea obraren jabe eginez doa; horregatik daude, egon ere, egile eskubideak. Itzultzean sentitzen den plazerra idazle batek nobela bat idaztean senti dezakeenaren parekoa da, non eta handiagoa ez den; izan ere, egia bada ere, bat mugatzen dela jatorrizkoak esaten duena beste hizkuntza batera aldatzera, ez dago zalantzarik norbera dela hitz hau edo beste hura erabiltzea erabakitzen duena, osagaien joskera aldatzera deliberatzen duena; azken buruan sortze prozesu bat da —paradoxa bada ere, hutsetik abiatzen dela esan dezakegu—, eta prozesu horretan itzultzaileak (ber)idatzi egiten du nobela. Eta hau, esaterako, honelako kasuetan nabaritzen da (Millennium II, 180-81 or.), non Holger Palgremen hizkera birsortzeko orduan, «hizkera propio bat» sortu baita:\n“—Tlass arrglado ben. («Te las has arreglado bien.»)\nSeñaló su ropa con el dedo. Ella asintió.\n—Me las arreglo estupendamente.\n—¿Q tal nuvo mintrador? («¿Qué tal el nuevo administrador?»)\n—¿El tribunal? ¿A qué te refieres?\n—Dbms anlar tu de… declcn d ncapcd.”\nLabur esanda, itzulpena ariketa literario eta linguistikoa da, bete-betean izan ere, idatzi eta berridatzi egiten baita; sortu eta birsortzen baita, aldi berean norbera aurkituz doalarik bere hizkuntzaren alderdi eta zailtasun berriak; haren aberastasunak eta gabeziak. Orrialde hauetatik bultzatu nahi ditut jakin-min literario eta traduktologikoa duten guztiak lan horri ekitera; emango dizkion poztasunak —buruhausteak atzean geratu eta berehala ahaztu egiten dira— oso handiak izango dira. Nola egingo lioke aurre euskarak —neure buruari egiten diodan galdera da— zailtasun morfologiko eta semantiko pilo horri? Uste dut erronka interesgarria ez ezik aberasgarria ere badela. Inor animatzen al da?\nCATFORD, J. C. (1965), A Linguistic Theory of Translation. Oxford, Oxford University Press.\nGOYTISOLO, J. (1987), «L’espagnol, une langue sur deux continents: Débat», in Actes des quatrièmes assises de la traduction littéraire (Arles 1987), Arles, Actes Sud : 43-63.\nLARSSON, S. (2005), Män som hatar kvinnor (Millennium I). Stockholm, Norstedts.\n———Bărbaţi care urăsc fe meile (2008), (errumanierazko itzulpena). Bucureşti, Editura Trei.\n———Els homes que no estimaven les dones (2008), (katalanezko itzulpena). Barcelona, Columna,.\n———La chica que soñaba con una cerilla y un bidón de gasolina, (Millennium, II) (2008), (gaztelaniazko itzulpena). Barcelona, Destino.\n———La reina en el palacio de las corrientes de aire (Millennium III) (2009), (gaztelaniazko itzulpena), Barcelona, Destino.\n———Les hommes qui n’amaient pas les femmes, (2006) (frantsesezko itzulpena), Actes Sud.\n———Los hombres que no amaban a las mujeres (Millennium I), (2008) (gaztelaniazko itzulpena), Barcelona, Destino.\n———Os homens que odeiam as mulheres, (2008) (portugesezko itzulpena), Alfragide, Oceanos.\n———The Girl with the Dragoon Tattoo (Millennium I), (2008) (ingelesezko itzulpena), London, Quercus.\n———Uomini che odiano le donne, (2007) (italierazko itzulpena), Venezia, Marsilio Editori.\nVARGAS LLOSA, M. (2009), «Lisbeth Salander debe vivir», in El país, Madril, 2009ko apirilaren 6a: 35 or.\n1. Gaztelaniaz izenburu hauekin argitara emanak: Los hombres que no amaban a las mujeres, La chica que soñaba con una cerilla y un bidón de gasolina eta La reina en el palacio de las corrientes de aire.