Emakumeek konfinamenduan bizitakoari buruzko 51 testigantza jaso ditu Nafarroako Gobernuak - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nEmakumeek konfinamenduan bizitakoari buruzko 51 testigantza jaso ditu Nafarroako Gobernuak\nEuskalerria Irratia 2021-02-02 10:31\nNafarroako Gobernuak, Nafarroako Berdintasunerako Institutuaren bidez, ikerketa bat sustatu du, joan den urteko martxotik maiatzera bitarteko konfinamenduan nafar emakumeek izandako esperientziak eta lekukotasunak aztertzeko.\nAzterlan kualitatiboa da, parte hartu duten emakumeen errealitateak erakusten dituena, istorio komun bat osatzeko, memoria feministan pausoak emateko.\nEremu geografiko eta sozioekonomiko ezberdinetako 51 emakume elkarrizketatu dituzte, tartean baita genero indarkeria egoerak bizi izan dituztenak ere, besteak beste, eta bideo batean Bildu dituzte:\nEva Isturiz Nafarroako Berdintasun Institutuko zuzendari exekutiboak azpimarratu duenez, krisi testuinguruetan emakumeen eskubideak zalantzan jartzen dira, eta kasu honetan hala izan da.\nAzterlanetik bildutakoen artean, ikusi da, konfinamendu garaian, genero indarkeriaren biktima izan ziren emakumeak kontrolatutagoa eta gainbegiratuta sentitu zirela, eta beldurra, tristura edo antsietatea areagotu egin zirela. Halaber, adineko emakumeek gaixotasuna hartzeko, beste pertsona batzuk kutsatzeko eta hiltzeko beldurrez bizi izan zuten konfinamendua. Beldur horrek, konfinamenduarekin batera, eragina izan zuen haren osasun emozionalean.\nGainera, emakume guztiek modu negatiboan bizi izan zuten beren sare afektiboekin ezin egotea. Faktore positibo gisa, azterlanak azpimarratu du bizilagunen arteko harremanak indartu egin zirela eta pertsona ahulenak zaintzeari lotutako ekimen ugari garatu zirela.\nOndorioak eta helburuak\nFaktore horiek ikusita, instituak zenbait ondorio eta helburu atera ditu, abian jarritako lan-ildoekin bat datozenak:\n- COVID-19ren inpaktuak agerian utzi du emakumeak direla zaintza sistemari eusten diotenak, batez ere, bai eremu pribatuan, bai etxean, bai eremu publikoan. Egoera hori iraultzeko eta erantzunkidetasunean aurrera egiteko, Nafarroako Gobernuak kontziliaziorako laguntzak indartu ditu, hala nola zaintzaileak kontratatzean egindako kenkariak, kontzientziazio-kanpainak abiarazi ditu eta Zainketen Foru Ituna lantzen ari da, zainketen aldeko tokiko itunak biziberrituz aldi berean.\n- Halaber, azterlanak agerian uzten du telelana arautu behar dela, lan egiteko modu hori nahi duten eta har dezaketen emakumeentzat berdintasun-baldintzetan aukera bat izan dadin. Langile publikoen esparruan, Foru Gobernua lan ez-presentziala arautzen ari da Administrazioan.\n- Era berean, funtsezkoa da 65 urtetik gorako emakumeei zuzendutako ahalduntze-programak sustatzen jarraitzea. COVID-19ren aurrean bereziki kaltebera den kolektiboa da, eta konfinamenduan ere erakutsi du gaitasuna duela une kritikoak eta ustekabekoak egokitzeko eta gainditzeko, eta errutina berriak planifikatu eta antolatzeko, erresilientziaren adibide bat izanik.\n- Halaber, egiaztatu da emakume parte-hartzaile gehienentzat funtsezkoa izan dela zerbitzu eta baliabide publikoak eta komunitarioak izatea. COVID-19k sortutako egoerak areagotu egin ditu emakumeen aurkako desberdintasun diskriminatzaileak.


LibreOffice Base aplikazioan, datu-baseen hainbat fitxategi-formatutan gordetako datuak eskuratu ditzakezu. Jatorrian, LibreOffice Basek fitxategi lauko datu-baseen formatu batzuk onartzen ditu, esaterako, dBase formatua. LibreOffice Base datu-base erlazionaletara konektatzeko ere erabil dezakezu, adibidez, MySQL edo Oracle datu-baseak.\nMota hauetako datu-baseak irakurtzeko soilik dira LibreOffice Basen. LibreOffice Basetik ezin da datu-basearen egitura aldatu edo datu-baseko erregistroak editatu, txertatu eta ezabatu mota hauetako datu-baseetan:\nLibreOffice aplikazioan datu-baseak erabiltzea\nDatu-basearen fitxategi berri bat sortzeko, aukeratu Fitxategia - Berria - Datu-basea.\nDatu-baseen morroiak LibreOffice aplikazioan datu-baseen fitxategiak sortzen eta datu-base berriak erregistratzen laguntzen dizu.\nDatu-basearen fitxategiak datu-basearentzako kontsultak, txostenak eta inprimakiak ditu, baita erregistroak gordetzen diren datu-baserako esteka ere. Formatuari buruzko informazioa ere datu-basearen fitxategian gordetzen da.\nDatu-basearen fitxategia irekitzeko, aukeratu Fitxategia - Ireki. Fitxategi mota zerrenda-koadroan, hautatu "Datu-basearen dokumentuak" bakarrik ikustea. Hautatu dokumentu bat eta sakatu Ireki.\nDatu-baseak erregistratzea eta ezabatzea\nTaulekin lan egitea\nKontsultekin lan egitea\nBase aplikazioari buruzko wiki orria\nTitle is: %PRODUCTNAME datu-basea


Ray konderria (Missouri) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nRay konderria (Missouri)\nRay konderriaren kokapena AEBtan\n39° 21′ N, 93° 59′ W / 39.35°N,93.99°W / 39.35; -93.99Koordenatuak: 39° 21′ N, 93° 59′ W / 39.35°N,93.99°W / 39.35; -93.99\n1.473,2 km2 (%99.11)\n13,29 km2 (%0.89)\nRay konderria (ingelesez: Ray County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Richmond da. 2010eko zentsuaren arabera 23.494 biztanle zituen, Ray kilometro koadroko azaleran.\nRay konderriak 1.486,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 13,29 ura dira. Beste 1.473,2 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,81 da.\n2010eko zentsoan bizi ziren 23.494 pertsonetatik 22.753 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 415 dira. 265 beltzak edo afroamerikarrak. 114 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 60 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 284 pertsonek kokatzen zuten.


Etxerat AE - Denbora luzea eta zaila igaro da besarkadarik gabe, presoen eta haien senideen arteko kontaktu fisikorik gabe\nDenbora luzea eta zaila igaro da besarkadarik gabe, presoen eta haien senideen arteko kontaktu fisikorik gabe\nETXERAT (2021-V-31). Maiatzaren Azken Ostiraleko irakurketa.\nMaiatzari amaiera emango diogu eta oraindik ez dira ezarri presoen komunikazio intimoak, familiarrak eta bizikidetzakoak.\nEspainiako eta Frantziako espetxe-administrazioek pandemia kudeatzeko orduan presoen eskubideak urratzea eta haien segurtasuna eta osasuna murriztea gailendu dira. Hori dela eta, presoen txertaketa, PCR probak egitea, berrogeialdien amaiera eta azken hilabeteetan etendako komunikazio intimoak, familiarrak zein bizikidetzakoak berreskuratzearen beharra azpimarratu nahi dugu berriro ere.\nAste honetan irmoki salatu dugu, euroagindu baten karietara, Ibon Fernandez Iradi Lannemezaneko espetxetik Pariseko La Sante espetxera lekualdatu izana. Bera eta larriki gaixo diren gainontzeko 18 euskal presoak etxean egon behar dira!\nBerandu bada ere, dagoeneko txertatu dute edo egiten ari dira egunotan Espainiako Estatuko espetxe batzuetan, baina horrek ez du bermatzen komunikazio intimoak, familiarrak eta bizikidetzakoak berreskuratzea, espetxe gutxi batzuetan baino ez baitira berriro ezarri.\nDenbora luzea eta zaila igaro da besarkadarik gabe, presoen eta haien senideen arteko kontaktu fisikorik gabe; euskal presoak Euskal Herritik hurbilago dauden espetxeetara lekualdatzeko dinamikak aurrera jarraitzen duen garai batean, jada presoen %28-a 0 km-an dago.\nHamarkadetako sufrimenduaren ondoren, urruntzearen eta sakabanaketaren esperotako amaiera hurbilago dago, baina, hala ere, ez diogu lan egiteari utziko gainerako espetxe-salbuespenekin amaitzeko. Zuzenean edo zeharka hildakoak eragin dituen berbera; azken 6 hamarkadetan 35 euskal preso politiko (2011tik 13) eta horien 16 senide eta/edo lagun hil dira. Gainera, beste bi pertsonek haien buruaz beste egin dute espetxeratzea saihesteko.\nEztabaida honi ere ekiteko garaia da, Etxeratek eta Egiari Zorrek proposatu duten bezala. Pertsona horiei aitorpen ofizial eta instituzionala eta erreparazioa nola eskaini bilatu behar da, ekimen sinbolikoetatik haratago, hala nola, errepidean hil ziren senide eta lagunak jatorriz bertakoak ziren udalerrietan berriki onartutako mozioetatik harago. Mendekua eta zigor gehigarriaren ordez giza eskubideak eta araudi arrunta nagusitu izan balira, heriotza horiek saihestu ahal izango ziren, eta, beraz, heriotza horiek ere haien lekua izan behar dute memoriaren mapan.\nEzin diogu momentu honi ihes egiten utzi salbuespenezko espetxe-politika aldatu nahi badugu, gizatasun-irizpideengatik, presoen eta senideen giza eskubideekiko errespetuagatik. Saretik eta Etxeratetik uste dugu bidea egiten jarraitzeko beharrezkoa dela euskal gizartearen inplikazioa, oro har, guztion artean egin ahal izateko, bide berri honetara iritsi ahal izateko gertatu den bezala. Beraz, "Ibilian ibilian, etxerako bidean" ekimenean parte hartzeko deia egiten dugu. Orain hasiko den mobilizazio dinamika eta urriaren 23ra arte iraungo duena. Pausoz pauso hurrengo helmuga, denok etxera!


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201701669\nAGINDUA, 2017ko martxoaren 8koa, Lan eta Justiziako sailburuarena, zeinaren bidez esleitzen baitzaizkie destinoak urriaren 19ko JUS/2293/2015 Aginduaz Euskal Autonomia Erkidegoan dei egindako hautaprobak gainditu dituzten Justizia Administrazioko Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoko funtzionarioei (txanda librea).\nGaiak: FUNTZIO PUBLIKOA; LANPOSTU BERRIAK; LANPOSTUAK BETETZEA; OPOSIZIO ETA LEHIAKETAK; JUSTIZI ADMINISTRAZIOA; ESLEIPENA\nHurrenkenaren zenbakia: 201701669\nIkus 2016/12/21ean argitaratutako 2016/11/21eko AGINDUA \nJustizia Administrazioaren zerbitzupeko funtzionarioak lanera sartzeko, lanpostuak hornitzeko eta lanpostuz igotzeko arautegia onartzen duen abenduaren 7ko 1451/2005 Errege Dekretuaren 28. eta 29. artikuluetan ezarritakoarekin bat etorriz, 2017ko martxoaren 8ko Aginduaren bidez Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoko karrerako funtzionario izendatu diren kidego horretako funtzionarioei (txanda librea) destinoak esleitzea ebatzi dut, I. eranskinean zerrendatzen diren organo judizial eta fiskaletan, honako hauek kontuan hartuta:\nLehenengoa.– Agindu honen bidez lantokia esleitzen zaien Justizia Administrazioko Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoko funtzionarioek hogei egun balioduneko epean hartu beharko dute jabetzan beren kargua, agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, edo, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta Estatuko Aldizkari Ofizialean batera argitaratu ezean, Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratzen den egunetik aurrera, aipatutako errege-dekretuaren 29. artikuluan eta Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 30. artikuluan xedatutakoaren arabera.\nJustizia Administrazioaren zuzendariaren edo horrek eskuordetzen duen funtzionarioaren aurrean jabetuko dira lanpostuaz, Bizkaiko EATan, Gipuzkoako EATan edo Justizia Administrazioaren Zuzendaritzan –Eusko Jaurlaritzaren egoitza, Vitoria-Gasteiz–, esleitutako destinoari dagokion lurraldearen arabera.\nBigarrena.– Agindu honen bidez lanpostua esleitu arren, Prozesu eta Administrazio Izapidetzako kidego edo Laguntza Judizialeko kidegoko funtzionarioek kidego horietako batean jardunean jarraitzea erabakitzen badute, ez dute esleitutako lanpostuaz jabetzera joan beharko. Aski izango dute, lehenengo atalean aipatutako jabetze-epean, Justizia Administrazioaren Zuzendaritzari erabaki hori jakinaraztea, Botere Judizialari buruzko uztailaren 1eko 6/1985 Lege Organikoaren 506.d) artikuluan xedatutako borondatezko eszedentzia deklaratu ahal izateko. Borondatezko eszedentzia deklaratzen duen ebazpenaren kopia Justizia Administrazioaren Giza Baliabideen Zuzendariordetza Orokorreko Langileen Erregistro Nagusira bidali beharko da.\nHirugarrena.– Funtzionarioek Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoan sartu eta beren zerbitzuen iraupenean egon daitezkeen hutsuneak saihestu nahi badituzte –lanpostuaz jabetzeko behar besteko denbora behar baitute–, beren destinoari dagokion lurralde-kudeatzailetzari egun bateko baimen ordaindua eska diezaiokete, herrian aldaketarik ez badago, Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoko edo Laguntza Judizialeko kidegoko funtzionarioak direnez gero; edo bi egunekoa, kontrako kasuan. Kanariar eta Balear uharteetatik, Ceutatik edo Melillatik etorri behar dutenek hiru eguneko baimena izango dute kargu berriaz jabetu arte. Egun balioduntzat hartuko dira egun horiek, eta destino berria jabetzan hartuko da adierazitako baimen-egunetan zehar, eta, edonola ere, jabetzaz hartzeko epearen barruan hartuko dira.\nFuntzionarioak beste lurralde-kudeatzailetza batetik edo giza baliabideen gaineko eskumena duen beste autonomia erkidego batetik badatoz, agiri horiek organo horietara helarazi beharko dira, Kudeaketa Prozesal eta Administratiboko kidegoan lanpostuaz jabetzen diren egun berean Kudeaketa Prozesal eta Administratiboko kidegoan edo Laguntza Judizialeko kidegoan borondatezko eszedentzia eta lanpostuaz jabetzeko bezperan Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoan kargugabetze automatikoa ofizioz emateko, ordainsarien ordainketan etenaldirik ez gertatzeko.\nLaugarrena.– Lanpostuaz jabetzeko aktaren kopia, bai eta egin den aukera ere, Justizia Administrazioaren Giza Baliabideen Zuzendariordetza Orokorreko Langileen Erregistro Nagusira bidali behar du Justizia Administrazioaren Zuzendaritzak.\nBosgarrena.– Onartutako hautagaiei esleitutako plazetan dauden bitarteko funtzionarioek titularra lanpostuaz jabetzen den egunean utziko dute plaza.\nSeigarrena.– Karrerako funtzionario diren hautagaiek lanpostuaz jabetzeko aktan adierazi beharko dute egindako aukera, hala agintzen baita xedapen hauetan: 53/1984 Legea, abenduaren 26koa, Herri Administrazioen zerbitzuko langileen bateraezintasunari buruzkoa, Justizia Administrazioko langileari aplikatzekoa dena; Botere Judizialari buruzko uztailaren 1eko 6/1985 Lege Organikoaren 498. artikulua –abenduaren 23ko 19/2003 Lege Organikoak aldatua–.\nZazpigarrena.– Agindu honen bidez destinoa esleitzen zaien Prozesu eta Administrazio Kudeaketako kidegoko funtzionarioek, kalifikazio-hurrenkera dela-eta destinoa nahitaez esleitzen bazaie ere, agindu honen datatik hasita bi urte igaro arte ezin izango dute lekualdatze-lehiaketetan parte hartu. Bi urte horiek zenbatzeko, Botere Judizialaren uztailaren 1eko 6/1985 Lege Organikoaren 529.3 artikuluko bigarren paragrafoan xedatutakoari jarraituko zaio.\nZortzigarrena.– 2016ko azaroaren 21eko Aginduaren bidez hautagaiei eskaini (abenduaren 21eko aldizkari ofiziala) eta ebazpen honetan esleitu ez diren plazak hutsik geratuko dira; hala ere, iragarri ahal izango dira plaza huts gisa lehiaketa arruntean, ez bada enplegu publikoaren eskaintza egiten, edo enpleguaren eskaintza publiko horretan hutsik dauden plaza guztiak iragarri behar ez badira.\nBederatzigarrena.– 2016ko azaroaren 21eko Aginduaren 4. puntuko d) letran xedatutakoaren arabera (abenduaren 21eko aldizkari ofiziala), zerrendatzen dira txanda librean sartu berri diren plazak, jatorriko kidegoan geratzea aukeratu duten barne-sustapenaren txandako funtzionarioei dagozkionak.\nZortzigarrena.– Agindu honen aurka, aukerako berraztertzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango zaio Lan eta Justiziako sailburuari, hilabeteko epean, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 123. eta 124. artikuluetan ezarritakoaren arabera, edo, bestela, administrazioarekiko auzi-errekurtsoa aurkez daiteke Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hileko epean, agindua Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, hala xedatuta baitago Administrazioarekiko Auzien Jurisdikzioa arautzen duen uztailaren 13ko 29/1998 Legearen 9. artikuluan.\nAGINDUA, 2017ko otsailaren 1ekoa, Lan eta Justiziako sailburuarena, zeinaren bidez esleitzen baitzaizkie destinoak abenduaren 1eko JUS/2682/2015 Aginduaz Euskal Autonomia Erkidegoan dei egindako hautaprobak gainditu dituzten Justizia Administrazioko Prozesu…\nAGINDUA, 2018ko urriaren 16koa, Lan eta Justiziako sailburuarena, zeinaren bidez destinoak esleitzen baitzaizkie Euskal Autonomia Erkidegoan irailaren 19ko JUS/930/2017 Aginduaz dei egindako hautaprobak gainditu dituzten Justizia Administrazioko Kudeaketa…\nAGINDUA, 2018ko urriaren 18koa, Lan eta Justiziako sailburuarena, zeinaren bidez destinoak esleitzen baitzaizkie Euskal Autonomia Erkidegoan irailaren 25eko JUS/931/2017 Aginduaz dei egindako hautaprobak gainditu dituzten Justizia Administrazioko Izapidetze…\nAGINDUA, 2018ko abenduaren 28koa, Lan eta Justiziako sailburuarena, zeinaren bidez destinoak esleitzen baitzaizkie azaroaren 24ko JUS/1164/2017 Aginduaz iragarritako hautaprobak gainditu dituzten Justizia Administrazioko Laguntza Judizialeko kidegoko funtzionarioei…


Egun bitxia da astelehena. Zereginik ez daukatenentzat batik bat. Asteburuko lapsusaren ondoren, mundua martxan jartzen da eta dena itzultzen ordenara. Zereginik, ohiko zeregin laboralik, ez daukanarentzat egun ederrenetako bat izan liteke. Asteburuan zeregindunekin zeregingabe egon ondoren, astelehenetan zeregindunak bere zereginetara itzultzen dira, eta zereginik ez daukatenak bakarrik geratzen dira, bapo, ohearen epeletik zeregindunen munduak nola funtzionatzen duen imajinatzen.\nHalakoxe astelehen bat behar zuen astelehen hark Mikelentzat, Dionisosek atea jo izan ez balu. Tok-tok (konbentzionalismo bat).\n— Mikel? Itzarrik hago?\n— Ze... ze ostia! Ze ordu da ba!\n— Zortzi t'erdiak.\n— Eta zertarako iratzartzen nauzu zortzi t'erdietan, jakin badaiteke?\nDionisosek logelako argia piztu zuen. Eskuan zeramatzan karpetak ohe gainean utzi eta Mikelek pijama gisa erabiltzen zuen nikiaren kolkotik heldu zion.\n— Jakin-badaiteke-jakin-badaiteke... Hik ze ostia pentsatzen dok? Hire maiordomoa nazela?\n— Ez zagok bainarik. Hire lehengusu batek edo ez dakit zer batek deitu dik zortzietan. Biharko artikulu bat eraman behar ei diok.\nNeurona gehienak esnatzeke zeuzkan arren, pare batek alarma jo zioten.\n— Ostia, egia!\n— Barkatzen al dit orain berorrek orduotan esnatu izana? Gaur lanera joan behar dok, dirua irabazi... zorrak ordaintzeko —ezker begiaz keinu maliziosa egin zion—. Gero arte.\nZeharo ahaztua zuen artikuluaren kontua. Azkar gogoratu zen lehengusuaz: «Txerri pertza nazkagarri entxufatua!». Otxarkoagara joan behar zuen Auzo Elkarte baten inguruko erreportaia egitera, lehengusuaren auzo astekari higuingarri, atzerakoi hartarako. Baina Abadiñoko ingelesek esaten duten bezala: Moni is moni!\nGaraiz zebilen hala ere. Pertsianak jaso zituen. Egun argia sasoirako. Mikel ez zen egunederzalea, baina udazkeneko goiz argi batek edonoren bihotza hunki lezake. Edo ez? Eguna ondo hasteko, komunera abiatu zen lehendabizi. Zakilari nabari zitzaion bera baino ordu laurden lehenago esnatua zela, haragitsu eta zut zegoen, sasoiko.\n— Benga hi! Lasaitu adi pixka bat, bestela angelu elkarzutean jarri beharko diat komunzuloan aparatzeko!\nJakina da mutil gehienek eguneko lehen hitzak zakilari egiten dizkiotela. Astinalditxoaren zipriztinez zikindutako eskuak garbitu eta bisita azkar bat egin zion ispiluari. Goizetan ispiluari begiratu bat botatzeko ohitura zeukan, ez bertan islatzen zen irudiari; gustagarriagoa zitzaion erantzuna. Ondoren sukaldera joan eta bere tresna magikoa jartzen zuen martxan: italiana. Mikelek beti pentsatu izan zuen, egunen batean egunkarietako elkarrizketa ergel horietako batean irla bakarti batera zer eramango zukeen galdetuko baliote «italiana!» erantzungo zukeela. Hainbeste urtetan egindako galdera hark behingoagatik erantzun desberdin bat izango luke, eta norena eta Mikelena!\nItaliana: kaferik goxoena egiten duen gailua, taberna guztietako espres guztiak batera baino hobea. Diseinu paregabeko tresna hura, italiana. Sofia Lorenen gerria duen aparailu maitagarria, lirismoz betea, bero-bero jarriz gero zulotxotik likidotxoa isurtzen duena... Pentsamendu sasipoetikoak zerabiltzan dutxapean. Dutxa ere egundoko asmakaria baitzen Mikelentzat, umetan bainatzea gorroto izan zuen ume handi harentzat.\n49 autobusak, Simago parean hartuz gero, Otxarkoagaraino eramango zaitu. Zabalbide igo, Santutxu, Txurdinaga eta ondoren Otxarkoaga. Ez da bidaia luzea ezta laburra ere. Kontuan hartuta tartean hamasei bat geldialdi egiten dituela, eta Bilbo benetako hiri handi bat dela, eta ez gure inguruan dantzan dabiltzan hiritxo horien modukoa.\nEgunkariari gainbegiratua botatzeko adina denbora eman zion bidaiak. Badakizue, astelehenetako egunkaria kirolek betetzen dute ehuneko laurogeita hamarra, eta Mikel ez zen zehazki kirolzale amorratua. Dena den, orrialde haiek ere begiratu zituen: Athleticek galdu egin zuen eta Realak irabazi. «Patetikoa!» esango zukeen Dionisosek. Aldean Dionisosi berari hartutako Yashica bat zeraman, astekari madarikatu hartan erredaktore eta argazkilari lanak, biak batera egin beharra baitzeukan. Jakanarruko patrikan, grabagailua.\nOtxarkoaga auzune pobre bat da eta kito! Ez dut literatura merkerik egin gura ez hango arkitekturaz ez ijitoen janzkeraz. Otxarkoaga auzune txiro bat da, non batzuk ez diren hain pobreak eta beste batzuk oso pobreak diren. Aberats gutxi behintzat bertan bizitzen.\nMikel lotsatu egin zen apur bat. Hainbeste urte Bilbon eta ez zuen Otxarkoaga ezagutzen. Noraezean ibili zen denboratxo batean, bueltaka, eta azkenean aurkitu zuen Auzo Elkarteko kidea. Gainerakoa bere lehengusuaren astekarira bidalitako artikuluxkan irakur dezakezu laburbilduta. Elkarrizketa sinple bat: polizia gehiagoren premia, delinkuentzia, droga, Udalaren aurkako hitzen bat edo beste (ondo neurtua), eta ezer gutxi gehiago. Argazki baldar bi: Elkarteko kidea Elkartearen egoitzaren aurrean bata, kalean jolasten ari ziren ijito birena bestea. Kakaputa bat, alegia.\nAuzokideekin ardo ozpindu bat edan eta autobusera abiatu zen. Hamar bat minutu eman zituen 49aren zain. Tiketa hartzean txoferrari garraiobide publikoen prezioaz espitx bat botatzekotan egon zen, baina bertan behera utzi zuen haren muturbaltza ikusitakoan. Txurdinagatik Santutxura bidean sirenotsak, Ertzaintza eta Polizia Nazionalarenak. Santutxurako sarrera moztuta. Aurreraxeago beste polizi lerro bat, eta kazetari eta kamera pila bat. Autobusak derrigorrezko geldialdia egin zuenez, hantxe jaitsi zen. Kaputxa eta guzti zegoen ertzain batek ezin zela aurrera pasatu adierazi zion zakarki. Mikelek lehengusuaren astekari nazkagarriko kazetari txartela erakutsi zion arinki. Eta ertzainak pasatzeko keinua egin zion. Beste edozein egoeratan lotsa emango lioke karnet hura erakusteak, baina bazekien polizien aurrean, batez ere polizia tontoen aurrean, inposatu egiten zuela. Nazionalek osatzen zuten hurrengo kordoi lerroa. Tartean kazetari eta kamerak, telebistetakoak zein prentsa eta irratietakoak. Aspaldiko ezagun bat bistaratu zuen haien artean. Lepoko batez agurtu zuen kamera eta kableek osatzen zuten amaraunaren erdian.\n— Koño, Mikel!\n— Aupa, Aitor!\nMikel baino txikixeagoa zen. Beltzarana eta betaurreko moderno biribilekikoa. Bloka eta grabagailua eskuan, bazirudien poztu egin zela Mikel ikusteaz. Klasekide izanak ziren biak.\n— Ez zenuen esaten ez zenuela sekula kazetaritzan jardungo?\nMarlboro bat eskaini zion. Onartu egin zion, jakina.\n— Ez pentsa gehiegi jarduten dudanik. Artikulutxo bat egiten ari naiz astekari ganorabako batentzat. Badakizu, sosa SOS!\n— Orduan zer egiten duzu hemen?\n— Otxarkoagatik nentorren, elkarrizketatxo bat egitetik.\nAuto bat txiki-txiki zegoen kale barrenean. Etxeetako leihoetako kristalak hautsita. Polizia mordo bat hara eta hona. Anbulantziak ere bai, eszenari kolorea emanez.\n— Ze ostia pasatu da?\n— Atentatua. Duela ordu erdi eskas. Autopean lapa bat jarri diote. Polizia nazionala zen... Norentzat esan didazu ari zarela lanean?\n— Auzo aldizkari batentzat. Eta zu?\n— El Mundo.\n— A...! Del País Vasco?\n— Kabroia! Hartuko dugu tragotxo bat? Nik badut oraindik denbora baterako hemen.\n— Zeuk gonbidatzen banauzu, kazetari jauna!\nMorroi jatorra zen. Estimatzen zuen nolabait. Bazekien trepa samarra zela, beno ez trepa samarra, trepa soilik, baina beti izan zuten harreman ona. Ikasle garaian apunteak pasatzen zizkion. Dena den, kafetegiko ordu hiletan solaskide izaten ere ikasi izan zuen Aitorrek. Ez zen gutxi. Gerora, ez zuen batere harritu egunkari handi bateko kazetari egina ikusteak. Aurreiritzi gabeko tipoa izan zen beti, hobeto esateko, iritzi finko bakoa. Fededuna izan arren, deabrua ere zerbitzatuko zukeen kazetari lan on bat eskainiz gero. Kazetari lan ona diodanean, soldataz ari naiz, noski.\n«Hurrengora arte!». Biek ala biek bazekiten hurrengo hori zein etzi zein bost urte barru izan zitekeela. Mikelek beltz berezia eta patata tortilla pintxoa behintzat atera zizkion, eta beste tenple batean zihoan. Eskaileretatik Iturribidera jaitsi eta handik Somerara. Etxera igo baino lehen beste ardo bat edan zuen pareko tabernan.\n— Ze, Mikel? Herrira joan haz asteburuan?\nArtean txikitutako autoaren irudia zeukan buruan.\n— Ez haut hemendik ikusi asteburuan.\nZerbitzaria zen, Manuel, Dionisosen laguna. Basoak uretan igurtzi bitartean ari zitzaion hizketan.\n— Etxean egon naiz...\n— Etxagok txarto! Hi be mantsotzen hasi hazen seinale.\n— Mantsotu? Ez, mantsotu ez, nire trumoiarekin bilduta egon naiz.\n— Inorekin ez, Manuel. Zenbat da?\n— Itxi egik itxi, gazte! Ardoa edaten hasi haizela konturatu nok, eta hau neuk ordainduko deuat. Ohitura onak hartzen hasi haz, Anton lantxe.\nAurretiaz aipaturiko artikulutxoa idatzi zuen Dionisosen ordenadorean. Argazki dendara jaitsi behar izan zuen karretea uzteko. Bide batez ogia, espageti batzuk eta tomate frijitua erosi zituen. Ura irakiten jarri eta pasta egosten ipini zuen. Bezperako ardo botilaren azken arrastoak edalontzi batean hustuta joan zen egongelara. Goizeko atentatuari buruz ari ziren telebistan. Hurrup txiki baina luzetan edan zuen ardoa. Zigarroa piztean ohartu zen nekatuta zegoela. «Mikel ez zaik komeni horren goiz jaikitzea, ez dik onik egiten!» pentsatu zuen. Loak hartu zuen sofan, atentatuko irudiei begira. Buruan ere irudi hura zebilkion jira eta buelta. Ez zuen behin ere atentatu baten hondakinik berta-bertatik ikusi. Leihoetako kristalak birrinduta, poliziak eta anbulantziak elkarri bultzaka, kazetarien indiferentzia, erre usaina... Erre usaina! Sukaldetik zetorren. Sutan zen perolatxoan kolore beltz eta marroixkak hartu zituzten espagetiek. Apenas zuten urik. Mikel arrapalada batean joan zen sukaldera, zereginik ez zuela jakinaren gainean. Nola-hala espagetien arrastoak lapikotik kentzen saiatu zen, handienak, eta ondoren ur berotan eta xaboiarekin beratzen utzi. Mahai gainean zeukan tomate frijitu potea. Hozkailutik arrautza parea atera, frijitu eta haiei bota zien.\nLauretarako lehengusuaren bulegoan zegoen. Luis Alberdi artikulutxoa irakurtzen. Haren traje merkea, haren ile likatua, dena okaztagarria. Aurreko balkoian bere begientzat atseden gozo bat bilatzen saiatu zen, baina deus ez.\n— Arratsaldeetan ez da etxean egoten.\n— Balkoiko emakumea ez dela arratsaldeetan egoten.\nArtikulua irakurtzen amaitu zuen. Zutitu egin zen. Marlboro paketea atera zuen kaxoi batetik. Mikeli eskaini zion bat. Hartu egin zion, noski.\n— Ondo, Mikel. Oso ondo! Benetan ondo harrapatu duzu gure astekariaren filosofia. Pozten naiz. Begira, Mikel, ez da zuregan konfiantzarik ez nuelako, baina kazetari berriok beti zerbait gehiago esan nahian ateratzen zarete unibertsitatetik, eta hori ez da kaleko jendeak behar duen kazetaritza. Hauxe da jende xehearentzako kazetaritza, zuk egin duzun artikulutxo hau!\nMikelen erreportaia hartu zuen eskuartean.\n— Jende xeheak hitz egiten du gure astekarian, jende xeheak hitz egin jende xeheak irakur dezan. Baina... batez ere gauza xeheak esanez, Mikel, gauza xeheak.\n— Bai, Luis.\nBururatu zitzaizkion bi hitz bakarrak ziren horiek.\n— Jende xeheari ez zaizkio axola notizia handiak, ulertzen? Ekonomia! Politika! Gizartea! Ze ostia axola dio horrek jende xeheari, Mikel? Esan!\n— Ez dakit ba...\n— Ezer ez, Mikel, ezer ez. Zertarako hitz egingo diegu gure irakurleei gaurko atentatuaz? Zer esan behar diegu, egia? Beren herriko ero batzuek ez dutela bakerik izango polizia, epaile eta politikari guztiak akabatu arte? Hori esan behar diegu? Ez! Guk esan behar diegu mundua beraiek bezalako jende ezdeusez gainezka dagoela. Munduan gehiengoa direla kontu horiez arduratzen ez direnak. Ulertzen?\n— Zurea bezalako artikulu xumeen azpian doan publizitatea ikusarazi behar diegu, hori da gure helburua. Azken batean horri esker bizi gara. Understand?\nArtaburu nardagarri hark kazetaritza popularrari buruzko lezio bat eman berri zion. Unibertsitateko bost urtetan ikasi zuen guztia baino gehiago irakatsi ziola uste zuen Luis Alberdik, bere aitaren lehengusuaren seme babu hark. Eta gainera amaierako «understand?» hori! Sasiyuppi guztiek hain gogoko dituzten forma anglo horietako bat.\n— Hurrengo asterako egidazu honen antzeko bat. San Frantziskoko jendearekin... adibidez.\n— Ondo da. Orain joan beharra daukat.\n— Datorren astera arte. Zuk segi horrela. Nire ondoan kazetari handia izango zara egunen batean.\nEsaldi erdirako atea itxia zuen Mikelek, eta korridorean barrena zihoan. Luisen bulegoko atea zabaldu zen bat-ba tean.\n— Bai, Luis?\n— Argazkiak... oso onak!\nEraikin hartatik ahalik eta lasterren alde egiten saiatu zen. Beldur zen etxe hartan denbora gehiegi eginez gero ez ote zitzaion lehengusuaren gaixotasuna itsatsiko, erran nahi baita, subnormalidadea. Zigarreta bat sutu zuen kalean. Zen-orduko eguna ez zitzaion hain ederra iruditu. Arratsa erortzeke, eguzkia ahul mantentzen zen mendebaldean. Eguna ondo hasi arren gaizki amai daitekeela frogatu zuen. Murphyren legeak legeetan legea izaten jarraitzen zuen ororen gainetik. Cantalojas zubia igarotzerako hobeto sentitzen hasi zen, lehengusuarengandik zenbat eta urrunago orduan eta hobeto.\nSan Frantzisko kalean andanan zebilen jende multikolorea, espaloietan gora eta behera. «Jende xehea!» esango luke Alberdi txatxuak.\nEtxera bidean harategian sartu zen, oilasko paparrak eta piper lata bat erostera. Erantzungailuan Aneren deia: «Bihar lauretan betiko lekuan. Proposamen bat diat. Zuria Beltz berehala duk ezagun. Stop. Bihar arte». Anek bazuen erantzungailuko mezuak telegrafiatzeko ohitura kuriosoa, bere nobelarik maiteeneko pertsonaia batek egiten omen zuena; eta berak literaturaren diktadurari jarraiki, gustuko zuen pertsonaia bakoitzarengandik zerbait gordetzen zuen beretzat. Anerengan pertsonaia ugarik egiten zuten topo. Askotan zail zen jakiten non hasten zen Ane eta non bere pertsonaiak.\nSukaldeko erlojuan seiak puntuan. Irratian atentatuaren berri ematen ari ziren, telebistan arratsaldeko programa jasanezinak, eta kalean arratsa gaueko soinekoa janzten. Testuinguruaren baldintzak aztertu ondoren, kanuto bat erretzeko ordurik egokiena zela erabaki zuen. Dionisos ez zen zortzi t'erdiak arte etxeratuko. Ordu pare bat beretzat bakarrik. Logelako gau mahaian aurkitu zuen harritxo bat, arazo etikoak planteatzen dizkizun koxkor horietako bat. Kanuto batean biltzeko gehitxo eta bi ateratzeko gutxitxo. Nola ez, lehenengo aukeraren aldeko hautua egin zuen: Camel eta erdi nahastu eta tronpeta bat egin. Bob Marley defuntuak sinatuko zituzkeen halakoak, marihuanarentzako ongarri organikoa baino gehiago balitz, hots, zerraldo ez balego.\nIlunkerako argi lausoak etxeari halako bake sentsazioa eragiten zion. Airean kea eta zelula zenbait erretzen ziren oxigenoarekin bat egitean. Begigainak astundu egin zitzaizkion, zikomotrizitate sistema erlaxatu. Gorputzaren gaindi buruak autonomia eskatu zuen. Ez zen independentzia eskatzera ausartu. Gorputz adarrak ere moderatu egin dira urteotan, gauza gehienak bezala. Mikelek ezagutzen zuen sentsazio hura, eta bazekien egoera hartan egin zezakeen probetxuzko gauza bakarra kantu bat idaztea zela. Egin izan zuen inoiz, espero gabeko emaitzak lortuz gainera. Nahiz eta taldearen abestien letra gehienak Anerenak izan, baziren gutxi batzuk Mikelenak ere. Beste hainbat gau mahaiko kaxoian pilatuta zeuden, edo Bilboko zabortegi nagusian, bere zabor poltsa propiotik iragan ostean.\nKanuto eder bat erre ondoren, gorputzak beti ere zigarreta bat eskatzen zion. Papera eta boligrafoa hartu eta Camela iziotu zuen sukaldeko mahaian. Maite zuen txoko hura idazteko. Idazle gehienek beren txoko berezia izaten dute idazteko. Zenbaitek logelan idazten dute, beste batzuek horretarako bereziki prestatutako gelan legezko Mc eta guzti, eta gutxi batzuk Finlandiaraino joaten dira han gaua eternala delako eta eguna amaigabea.\nMikelen burutik irudiak bata bestearen atzetik igarotzen ziren: auto bat txiki-txiki eginda, Luis lehengusua, Otxarkoagako auzo elkarteko lehendakaria, San Frantziskoko jende multikolorea, Aitor kazetari alpinista, Dionisosen ardoak, espageti erreak.\nGaur saldu egin naiz,\namiñi bat baino ez bada ere\nsaldu egin naiz.\nEta ez dut pentsatzen\nnire lanaren plusbalian\nbaizik eta nigan\neta nire nagusiaren heriotzan.\nSandalozko kandelak piztuta\nharen gorpuaren bueltan,\nlehergai usaina zerion\nauto hura bezala,\ngeldi, inorako ez\nhalantxe nahi nuke ikusi\nIraultza Industrialeko su-emaile\nizan nahi nuke,\nbaina ez dut irakurri Marx,\nez Vladimir Ilitx.\nEta horregatik gaur...\nSaldu egin naiz\namiñi bat gehiago ez bada ere,\nGiltza hotsa sarrailan. Mikel afaria prestatzen sukaldean. Irratian eguneko berrien bilduma. Zartaginean oilasko paparrak eguzki-lore oliotan erretzen. Kanuto kargatuegi baten apatia gainetik kentzeko terapia ona izan ohi zen sukaldean zerbaitetan hastea.\n— Patetikoa! Patetikoa!!!\n— Patetikoa, Mikel!\nDionisosek burua erakutsi zuen sukaldeko atean.\n— Patetikoa dela!\n— Zer da baina horren patetikoa?\n— Dana! Guztia!\nDionisos bere gelan sartu zen. Kaleko arropak kendu eta txandal galtzak eta puntuzko jertse zahar bat jantzi zituen. Oinetan etxeko zapatilla koadrodunak. Sukaldean zen bi minuturen buruan, etiketarik gabeko botila ardoa eskuan.\n— Funtzionario putaseme honeek!\n— Oraindik ere horrekin zabiltza!\nPiperrak zartaginean berotzen ari ziren.\n— Gaur Jaurlaritzako delegatuekin berbetan egon gozak... tira, berba egiten ez, eztabaidan.\n— Zure lagun horrekin?\n— Nire lagun ohi horrekin.\nDionisosek eskua jaso eta edalontziarekin batera «alto!» seinalea egin zuen.\n— Putaseme hori eta ni aspaldi banandu gintzuazen. Akaso ez orain hainbeste urte, baina aspaldi.\n— Patetikoa, Mikel, patetikoa!\nBigarrenez bete zuen edalontzia.\n— Hi gazteegia hintzen garai hareetan, baina entzutekoak zituan babu horrek botatzen joazen sermoiak! Klase borroka, burgesen esplotazioa, kolonizazioa... Egundoko sermoiak!\nHirugarrenez bete zuen.\n— Eta orain? Orain zer? Eusko Jaurlaritzako kapar parasito bat gehiago. Euskalduntze planak atzeratzen eta euskera kontuetan dagozen diru apurrekin merkezurrean! Patetikoa, Mikel, patetikoa!\n— Norbere burua behin salduz gero... betirako saltzen da, Dionisos!\nMahaian jarri zituen oilasko papar eta piper platerak.\n— Zer ete dakik hik!\nDionisosek Mikelen edalontzia bete zuen eta mahaira eseri.\n— Uste dut gaur eman dudala lehenengo pausoa.\n— Gaur? Zer ba?\n— Ez dakit... Nazkagarria iruditzen zait nire lehengusua eta beretzat lanean ari naiz. Uste dut horregatik dela.\nMikelek petxuga zati txikitan ebakitzen zuen, hozteko.\n— Hori ez dok egiten!\n— Badakit, baina diru beharrean nago eta...\n— Ez najabik horretaz. Petxuga holan umeek txikitzen jabek. Janariari ezin jako horrelakorik egin behin adin batera helduz gero!\n— Uste nuen nire lanari buruz ari zinela.\n— Petxugari buruz ari nintzuan. Hire lanarena ez dok hainbestekoa.\nBien edalontziak bete zituen berriz.\n— Bizio bat da.\n— Ez, petxugarena.\n— A! Koño!\n— Putaseme hori ezagutu izan bahu bere garaian...\n— Nire lehengusua?\n— Ez, joder! Orain Jaurlaritzan dagoen hori.\nDionisosek sardexka eta aiztoa estu helduta zituen esku banatan, ukabilaz. Hamaseigarrenez mastekatzen ari zen petxuga zatia.\n— Nola aldatzen diren gauzak kamarada!\n— Ezer ez, kantu bat da, Hertzainakena.\n— Horreek banatu egin zuazen ezta?\n— Duela urte batzuk.\n— Txinoak zuazen, ala?\n— A, koño!\nGeroxeago, transparentzia berde bat baino ez zen ardo botila. Platerak harraskan utzi eta egongelara abiatu ziren. Zain zeukaten gaueroko informatiboa.\n— Egingo dok kafea, Mikel?\n— Holan eskatuz gero...\n— Jakin dok atentatuarena?\n— Ikusi egin dut, berta-bertatik.\n— Ikusi egin duala?\n— Santutxutik pasatu naiz goizean, eztanda eta hogei minutura edo.\nTelebistan Barne sailburua berbetan. Atentatuaren tokian hartutako irudiak. Ezagunak Mikelentzat. Auto purruskatua, leihoetako kristalak lurrean, poliziak, anbulantziak... Aitor ikusi zuen Barne sailburuaren aho zabalera mikroak eta grabagailuak luzatzen zituzten kazetarien artean. Zabor poltsen bueltan katu ñabarrak elkartu ohi diren gisan biltzen ziren kazetariak Barne sailburuaren berbak jasotzeko. Aitorrek luzatzen zuen gehien eskua, El Mundoren grabagailua mundu osoaren bistan.\n— Tipo hori ziniko bat da.\n— Halaxe da, bai.\nPertsonaia ezberdin bati buruz ari ziren, baina biek bat egin zuten sentimenduan eta arrazoiketan.\n— Ostia! Kafea!\nIzan zen bientzako lain. Sofan eseri eta manta gainetik botata telebistari so geratu ziren, anai-arrebak egoten diren gisa berean. Dionisosek kafea bukatu eta berriz ere botila ardoa irekita zeukan aldamenean. Kafea edandako katilu beretik edaten zuen trago luzetan. Bost minuturo pizten zuen Ducadosa. Mikelek Camelak. Ez zuen ardorik edateko gogorik.\n— Maltako Belatza jarten jabek gaur. Garci hori subnormala dok, baina pelikula onak botaten jozak, bai horixe!\n— Dashiell Hammet.\n— Dashiell Hammeten nobela bat dela Maltako Belatza.\n— Koño, Mikel! Pozten nok! Ezagutzen dok?\n— Zer uste duzu, zuk bakarrik irakurtzen dituzula liburuak, ala?\n— Alto zaparro!\nDionisos nobela beltzaren oso zalea zen, baina ordura artean ez zekien Mikelek ere zaletasun bera zuenik.\n— Sam Spade ikertzaile pribatua. Filmean, Humphrey Bogart.\n— Onartzen joat gutxietsi haudala.\n— Ixo! Hastera doa-eta.


'Dantza' filmaz berbetan izango da Telmo Esnal zinemagilea — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › 'Dantza' filmaz berbetan izango da Telmo Esnal zinemagilea\n'Dantza' filmaz berbetan izango da Telmo Esnal zinemagilea\nLeintz Gatzagako Korrika batzordeak antolatuta, Dantza filmaren proiekzioa izango da zapatuan Gatzagako elizan. Emanaldia 19:30ean hasiko da, eta pelikularen nondik norakoak azaltzen Telmo Esnal zuzendaria izango da.\nDantza pelikulako momentu bat. Argazkia: Txintxua films\nTelmo Esnalek zuzendu eta Txintxua Films-ek ekoitzi duen pelikulak Euskal Herriko zinema aretoetan izandako arrakastaren ostean, Dantza filma ikusteko aukera izango da Gatzagan. Hitzik apenas duen filmarekin apustu estetiko handia egin dute, eta, proposamen berriak landuz, euskal dantza erabili dute istorio bat kontatzeko. Lokalizazio eta arropa bereziak, kolore eta mugimendu ikusgarriak eta efektu bereziak batzen ditu film horrek.\nEuskal dantzei garrantzia\nEuskal dantzak plaza eta oholtzetatik zinemara eraman dituzte, euskal dantzari garrantzia emanda. Dantzekin ahalik eta fidelen jokatuz eta jatorriak errespetatuz, tradizionalaren eta garaikidearen arteko nahasketa bat da.


bederatzi lagun atxilotu dituzte M-15ek antolatutako mobilizazioan | Ekonomia | Berria.info\nOsteguna, 2013ko maiatzak 23 - 19:00\nbederatzi lagun atxilotu dituzte M-15ek antolatutako mobilizazioan\nM-15 mugimenduak deituta, Madrilen ehunka lagun atera dira kalera Espainiako Gobernuaren azken neurrien aurka, eta tentsio uneak izan dira Poliziarekin. Bederatzi lagun atxilotu dituzte, bat aske utziko dute ondorengo orduetan. Andrea Fabra PPko diputatuaren dimisioa ere eskatu dute, Kongresuko osoko bilkuran "izorra daitezela" oihukatzeagatik. Erreskatea banketxeentzat ez ezik, herrialdearentzat ere eskatzeko gomendatu dio Bundesbankek Espainiari.\nBerria.info 2012-07-14 - 21:39:48\nBOEk argitaratutako dekretuak iragarri gabeko neurriak jasotzen ditu\nBalio erantsiaren gaineko zerga irailaren 1ean igoko du Espainiako Gobernuak, eta ikuskizunena %8tik %21era igoko da\nM-15 mugimenduak sare sozialen bidez manifestatzera egindako deialdiari erantzun diote Madrilen ehunka lagunek. Bart gauean kaleak bete z Espainiako Gobernuak atzo jakinarazitako neurriak salatzeko.\nIzan ere, asteazkenean BEZa igoko zuela iragarri ondotik, atzo jakinarazi zuen orain arte tasa murriztua (%8) pagatzen zuten produktu eta zerbitzu batzuek aurrerantzean tasa arrunt berria (%21) pagatuko dutela. Kultur munduari egiten diote min bereziki neurri berriek. Protestan, Ferraz kaletik Gran Viara joan dira manifestariak, Kongresura iristeko asmoz. Poliziak, baina, gogor egin du manifestarien aurka Sol plazan, eta hainbat lagun zaurituta daude. Gainera, bederatzi lagun atxilotu dituzte, gutxienez. Horietako bat ospitalean dago besoan haustura bat duelako eta aske geldituko da ondorengo orduetan; besteak, epailearen eskuetan utzi dituzte. Gobernuak iragarritako azkeneko murrizketekiko haserrea erakusteaz gain, Andrea Fabra PPko diputatuaren dimisioa eskatu dute, Kongresuko osoko bilkuran "izorra daitezela" oihukatzeagatik. Bideoa, hemen. Hain zuzen, 120.00 lagunetik gora dira jada Fabraren dimisio eskaera sinatu dutenak Change.org atarian. Erreskatea, herrialdearentzat ere bai\nJens Weidmannek, Bundesbank Alemaniako banku zentralaren presidenteak, erreskatea banketxeentzat ez ezik, herrialdearentzat ere eskatzeko gomendatu dio Espainiari. "Banketxeen kontuak ekonomia osoaren isla izan ohi dira", esan du Alemaniako egunkari batean. Weidmannen iritziz, Espainiak oso arazo larriak ditu, besteak beste, langabezia tasa eta defizita, eta ondorioz, lehenbailehen esku hartu behar dela uste du. Bundestag edo Legebiltzarreko behe ganberak uztailaren 19an bozkatuko du Espainiako banketxeen laguntza babesten duen ala ez; ezustekorik ezean, Gobernuak eta oposizioak neurriaren alde bozkatuko dute.\nProtestak Madrilen, bart gauean. Gehien...


OKELA | XXV.AMP GAILUA\n“Aparatu” hitzaren aurrean, bi irudik asaldatzen gaituzte, bata bestearengandik zearo urruti daudenak. Aparatua orokorretik jo dezakegu eta aparatua dispositibo gisa ulertu. Hortik joko bagenu, arte sisteman gailentzen diren orden, diskurtso, instituzio, lege edo autoreen artean zabaltzen den sare horiei begiratu beharko genieke, gure bizitzak erregulatzeko duten gaitasu eta botereak erreparatu. Alegia, azkar eta gaizki esanda, kritika iinstituzionala egin.\nBaina aparatua ere, domestikotik uler dezakegu. Testu hau idazten ari naizen bitartean zapaltzen ari naizen teklatua edo edo testu honen irakurketa proiektatzen duen pantalla ere izan daitezkeelako aparatu.\nEuskarako itzulpenak salbatuko gaitu saltsa handiegitan ez sartzetik eta itzulpen posible guztietatik, “gailua” hitza aukeratuko dugu.\nXXV.AMP GAILUA/APARATO erakusketa, Nadia Barkateren marrazkiak eta Pepo Salazarren instalazio izaerako objektuak osatu zuten.\nNadiak marrazkiz beteriko karpeta dexente ekarri zituen Okelara eta antzematen zen garai berean egindako marrazkiak zirela ekoizpen handiko artista dela seinalatuz. Konpultsiboki marrazten imajinatu nuen banan banan marrazki guztiak erakusten zizkidan bitartean. Aparatu edo gailu bat ere ekarri zuen berarekin: pintura, spray erara botatzen duen aerografo bat eta honi lotutako konpresorea.\nTrastu pisutxu hori Donostitik Okelaraino ekartzeak bazuen bere arraozia, erakusketako hormetan zuzenean marrazteko gogoz iritsi baitzen muntaira.\nEmailez bidali diren PDF artxibo eta telefono deien bidez jakin dugu Pepo Salazarren piezak nola eraiki. Garaiak horrelako prozesuetara bultzatzen bagaituzte ere, ez dugu ukatuko arraro sentitzen jarraitzen garela teleartea giten.\nIzan ere, hauek izan ziren prozesuan eman genituen pausuak: Pepok Okelan erakutsi nahi zuen horren ideia egin zuen buruan, guri ze objektu lortu eta zein eraiki zehaztu zigun eta batzuetan bideokamera eta besteetan telefonoz bidez joan zen piezak zer-nola muntatu gidatzen. Bere presentzia fisikorik gabe, berak obrekin zuzenean esperientzia errealik eduki gabe.\nMende bat atzera Moholy-Nagy artistak telefonoz koordenada batzuk bidaliz ekoiztu zuen portzelanazko pieza bat eta pieza hori artearen historian txertatu bazen, pieza egiteko prozeduragatik izan zen pieza beragatik baino. Teknologiek zeharkatutako garai hauetan ez da telefono bat izango artelan bat historiografian sartzearen arduradun, baina ukaezina ere bada, medioek, aparatuek, badutela azken emaitzean eragiteko autoritate moduko bat eta artistaren autoretza behartua ikusten dela medioen autoretza honekin negoziatzera.


artikuluak – Katixa Agirre: habitat berria\nPublicado el Abril 30, 2009 Categorías artikuluak, UncategorizedEtiquetas cheever, dentista, ipuinaDeja un comentario en Minaren aurreikuspena\nNeska bat ikusi dut metroan. Irakurtzen ari da, kontzentratuta. Liburu elektronikoa du esku artean. Arrotz samarra egin zait irudia. Zintzoki hitz eginda: ez zait gustatu. Baina hasieran, ez dut zergatia ulertu. Izan ere, ez naiz teknofoboa batere. Liburu elektronikoa hedatu egiten bada, liburu zerrenda zabala eskaintzen badu, prezioz eskuragarria baldin bada… nik ere erabiliko dut, noski. Paperezko liburuaren ordezko gisa baino, paperezko liburuaren osagarri moduan.\nOrduan, zergatik nire ezinegona, liburu elektronikoa irakurtzen zuen neskaren aurrean?\nBerehala ohartu nintzen. Liburu elektronikoak ez duenez karkasa aldatzen, ezin nuen jakin neska zer ari zen irakurtzen. Eta horrek amorratu egiten nau pixka bat.\nJendeak irakurtzen duenari erreparatzeko joera daukat. Izenburua ikusgai ez badago perspektiba desberdinak probatzen ditut, izenburua harrapatu arte. Obserbazio soziologiko-literarioa. Gogoan daukat, duela bost urte-edo, Madrileko metroko bagoi bakar batean bederatzi Da Vinci Kode zenbatu nituela. Eta pozik ematen zuten irakurle horiek: klub sekretu bateko kide-edo.\nBaina are gehiago gustatzen zait horrelako paisaia monotonoan bestelako liburuetan sartuta dagoen jendea topatzea. Hara hor norbait Madame Bovary irakurtzen, edo Vila-Matasen azkena, edo Isaac Rosaren El Vano Ayer eleberri zoragarria. Eta horko zoro hori ez al dabil ba poesia irakurtzen? Eta beste hori Simon de Beauvoir-en memoria liburua!\nOndo etortzen dira horrelakoak. Ez dakit ispilu-neuronen errua izango ote den, edo inbidia hutsa, baina bagoietan ikusitako titulu horietako askok irakurtzeko gogoa piztu izan didate.\nBukatzear dago hau guztia liburu elektronikoaren hedatzearekin?\nPublicado el Abril 6, 2009 Categorías artikuluak, UncategorizedEtiquetas best-seller, eBook, liburuak2 comentarios en eBooka metroan


aurki.com > Jarioa > Politika - Gizartea > Munduartea\nFrankfurtetik katalanezko lezioa euskaldunontzat\nFrankfurteko liburu azoka hasi dela eta, Kataluniako ordezkaritza Alemaniara joan da. Datorren urteko azokan Katalunia izango da gonbidatua eta kultur festa ondo bideratu nahi dute katalanek. Izan ere, Katalunian eta Kataluniatik kanpo kezka eta zalantza piztu nahi izan dute batzuek. Literatura katalana soilik katalanez idatzita dagoena da? Espainieraz idatzita dagoena ere literatura katalana ote da? Halako eztabaidak ez du logika handirik estaturik eta, beraz, nazioarteko onarpenik gabeko herrietan ez bada. Inork ez du zalantzan jartzen, esaterako, Franz Kafka literatura alemanaren barruan sartzen dela, alemanez idatzi zuelako, nahiz txekiarra zen. Era berean, AEBetan bizi diren milioika hispanoen artean kalitate handiko idazleak sortzen direnean, inork ez ditu literatura estatubatuar-ingelesean sailkatzen, AEBetan milioika espainiera hiztun bizi arren. Literatura espainiarra da hori. Herri kolonizatuetan ez dugu hori hain argi, ordea. Hamaika eztabaida eta kezka antzuri egin behar diogu aurre egunero, batzuetan aurkari txarrena etxean bertan dugula. Katalanek lezio ederra eman dute Frankfurten. Ramon Llull Institutuko zuzendari Emilio Manzanok hauxe esan du: âLiteratura katalana edozein garaitan eta munduko edozein lekutan jatorriz katalanez idatzitakoa daâ. Eta hauxe gaineratu du: âKatalunian bi hizkuntza mintzatzen dira. Bata duela 400 urte hasi ginen mintzatzen; bestea, duela 800 urteâ. Jatorrizko hizkuntza, beraz, katalana da. Kataluniako Generalitateko Kultura kontseilaria ere argi mintzatu da Alemaniako hirian. Hauxe esan du Ferran Mascarellek (PSC) hitzez hitz: âZehaztapen batzuk egin nahi ditut, ezinbestekoak ez diren kezka batzuk desagertzeko. Lehena: literatura katalana katalanez idazten dena da. Bigarrena: literatura espainiarra espainieraz, gazteleraz, idazten dena da. Hirugarrena: kultura katalanak jasotzen ditu herrialdeak etengabe sortzen dituen adierazpide guztiak, zein hizkuntzatan edo esparrutan sortu diren begiratu gabeâ. Argiago behar da? Errealitate soziala ezin da ukatu, noski. Eta Euskal Herrian gutxienez hiru hizkuntza daude eguneroko bizimoduan errotuta. Baina hemengo berezko, jatorrizko hizkuntza euskara da soilik. Herritar xumeek non ez zekiten espainieraz duela 600 urte, denboran atzerago ez joateagatik? Urola aldean ala Arevalon (Avila, Espainia)? Non egiten zuten soilik euskaraz duela 600 urte: Markina aldean ala Ponferradan (Leon, Espainia)? Duela 700 urte non ez zekiten herritar xumeek frantsesez: Iparla aldeko baserrietan ala Frantzia iparraldeko Toursen? Non egiten zuten soilik euskaraz duela 700 urte: Mendiben ala Parisen? Katalanek hauxe diote haien autonomi estatutuan: katalana eta gaztelera ofizialak izan arren, Kataluniako berezko hizkuntza katalana da. Guk, antza, ez dugu hain argi. Baina Euskal Herriko jatorrizko hizkuntza, kontrakoa frogatu arte behintzat, euskara da. Eta horregatik euskal literatura euskarazkoa da soilik. Beste kontu bat kultura izango litzateke. Baina literatura hizkuntzari baino ez dagokio. Eta euskara ez da espainiera edo frantsesa. Beraz, euskaraz idatzia dagoena ezin da literatura espainiarra izan. Ezta frantseseraz idatzitakoa euskal literatura ere. Gure agintari politiko eta kultural epel askok konbentzimenduz, zuhurtziaz edo koldarkeriaz hori argi esan ez arren. Beraiek jakingo dute, aukera izanez gero, zer esango duten Frankfurten, noizbait euskal literatura urteko literatura gonbidatua bada. Katalanek, behintzat, bidea erraztu diete. 2015/03/05 - 17:42:01\nPalentzian Bilbon baino gehiago egiten da?\nEuskal Herrian ez omen da behar beste egiten. Batez ere, lehen hitzorduan. Kontu zaharra omen da hori, eta Oscar Terol umoristak gogorarazi egin du egunkari batean, topikoz betetako elkarrizketan. Kazetariak independentziari buruz galdetu dio eta berak independentziaren aurka dagoela erantzun. Ondo. Euskal Herrian egongo ez balitz, âEspainiako edozein lekutanâ bizitzea gustatuko litzaiokeela ere kontatu dio, âleku pribilegiatuan bizi garelakoâ. Oso ondo. Iritzi hori guztiz errespetagarria da, noski. Baina elkarrizketatua bere ikuspuntua azaltzen hasi denean, narra egin du. Izan ere, haren ustez, bi argudio sendo daude independentziaren kontra: âGurean ezin da urdaiazpiko iberiarrik ondu, eta ezin da lehen hitzorduan sexu harremanik izan. Eta laugarren hitzorduan egingo duzunik ere... hori ere ez dago bermatuta gero!â. Terolek, nahi gabe, kristoren mesedea egin digu independentistoi. Azken batean, zer esaten ari da? Euskal Herrian (edo EAEn, berak ez baitu Gaindegiaren berri, bi milioi garela esan du eta), ba, Euskal Herrian ez dela larrutan egiten? Nondik atera du ez dela lehen hitzorduan egiten? Bere esperientzia pertsonala da? Eta egingo ez balitz, ez genuke, ba, independentzia eskatzeko beste arrazoi garrantzitsu bat izango? Zerk pentsarazten dio espainiarrengandik askatuz gero, lehen hitzorduan larrutan egin barik segituko dugula? Espainiarrekin baino are gutxiago eta okerrago egingo dugu independenteak izanez gero? Hain ezkorra da? Ni baikorra naiz eta uste dut espainiarren soka hautsiz gero, lehen hitzorduan egiten ez dutenek sarriago egingo dutela. Eta egiten dutenek, bada, egiten segituko dutela, baina orain baino errazago. Zer esan nahi du umoristak? Orain marka itzela daukagula euskaldunok sexu kontuetan eta, independenteak izanez gero, ez dugula horrela segituko, gure abilezia guztiak galduko ditugulako? Bai ote? Ba, ez. Horretan ere baikorra naiz. Uste dut ditugun abileziak eta markak ez ditugula galduko eta orain bezain ongi eta sarri segituko dugula egiten larrutan. Ero eta bero. Mela-mela eginda erraietaraino. Zer esan nahi du? Palentzian Donostian baino errazago egiten dela larrutan lehen hitzorduan? Palentzian Bilbon baino gehiago? Berak ezagutzen duen Donostian baino gehiago agian bai, baina Bilbon baino gehiago Palentzian? Bilbon baino gehiago Zamoran, Zaragozan, Madrilen??? Kar, kar, kar... Nik uste independentziak gure marka hobetzera bultzatuko gaituela. Izan ere, independenteak izanez gero, euskaldunok sexu kontuetan ez dugu geure burua Guadalajara, Burgos, Jaen edo Cuencarekin alderatuko, Hanburgo, Liverpool, Arhus edo Milanekin baizik. Eta hori bai lehia, txotxo! 2015/03/05 - 17:42:01\n1989ko abenduan izan zen. New York-Londres-Bilbo hegazkin bidaian euskal diasporako familia bi zeuden, Gabonak Euskal Herrira pasatzera zetozenak. Gurasoak bizkaitarrak ziren, Lea Artibai eskualdekoak. Seme-alabak, lau guztira, 18-25 urte bitartekoak izango ziren. Ameriketan jaioak ziren. Haien artean eta beste guztiekin ingelesez egiten zuten beti. Gurasoekin, ordea, euskaraz. Dotore-dotore egiten zuten euskaraz, hemengo euskaldun asko, gutako asko, inbidiatan egoteko moduan. Zer esanik ez, espainieraz ez zekiten. Zer esanik ez, âlautik batâ sindromerik ere ez zuten âhau da, lau esalditik bat erdaraz egiteko joeraâ. Ingelesez ere ez. Euskaldun peto-petoak ziren. Sondikara ailegatu eta hegazkinetik jaistean aireportuan zain zituzten lagun gazteekin hasi ziren hizketan. Gaia AEBetako autoak ziren, ze handiak eta dotoreak, autopista itzelak eta abar. Amerikar peto-petoak ziren eta amerikar zetozen Euskal Herrira, harro-harro: 'cowboy' botak eta kapela (Steve McQueenen kapela, ez âKresalaâ-ko Anjelen txapela), jaka ere bakeroa zuten eta AEBetako bandera zeramaten paparrean josita. Gazte horiei zer diren galdetuz gero, estatubatuarrak, amerikarrak, esango zuten zalantzarik gabe. Euskal jatorriko amerikarrak, bai, baina lehen-lehenik eta beti, amerikarrak. Inoiz ez dut oso ondo ulertu euskal diasporaren kopla. Benetan. Ulergarria da hemendik joan zirenen jatorria gogoratzea, haien ondorengoekin harremanetan jartzea eta, ahal izanez gero, laguntzea. Baina hortik diaspora lagun haien jatorria behin eta berriro gogorazi, saintu bihurtu eta haien apologia itsua egitera... Diaspora nola erabiltzen dugun ikusi besterik ez dago. Aitona euskaldun zuen amerikar batek kargu politiko xumeena hartuta ere, gure hedabide guztietan aterako dugu nazkatu arte. Berdin ospe handi samarreko artista edo pertsonaia, euskal jatorria badu, batzuetan hark berak abizena euskalduna duela jakin ez arren. Herri txikiaren konplexua izango da, agian. Ez dakit. Augusto Pinochet Ugarte Txileko diktadore ohi, hiltzaile, torturatzaile eta lapurra hil egin da. Zenbat aldiz gogoratu zaigu hedabideetan haren euskal jatorria? Eta Lucia Hiriart emaztearena? Euskal jatorriko diktadore edo kriminalen zerrenda egin beharko dugu? Augusto Pinochet Ugarte (Txile), Juan Maria Bordaberry (Uruguai), Pedro Eugenio Aramburu (Argentina), Oscar Mendoza Azurdia, Miguel Ydigoras Fuentes (Guatemala) eta abar... Diasporaren seme-alabak dira horiek guztiak. Iragana. Diaspora, errespetu osoz, iragana baita. Horren ondorengoak ederki integratu dira haien jaioterrian lehen belaunalditik. Lehen-lehenik estatubatuarrak dira, txiletarrak, australiarrak... Bai, askok ez dute euskal jatorria ahazten, baina hortik aurrera... Hemen, berriz, oraindik ere baditugu besteen diasporak, lehen, bigarren eta hirugarren belaunaldian. Asko ez dira euskaldunak. Areago, haien burua ez dute euskal herritartzat jotzen. Horiek bai zaindu beharra... Andaluzia edo Extremadurako gobernuak jatorria hantxe duten milaka eta milaka euskal herritarren etxeetara idazten hastea besterik ez da falta. Guztia, haien arbasoen lurraren propaganda egin eta haien sustraiak zein diren gogoratzeko. Edo euskal herritar baten lana erreibindikatzen hastea, haren berraitona edo berramona andaluziarra edo extremadurarra zelako... 2015/03/05 - 17:42:01\nPapa Noel urkaturik\nZilegi da Papa Noeli barre egitea edo hura iraintzea? Eguberrietako ikur komertzialaren kontra egin daiteke? Mingarria izan daiteke pertsonaiaren sinbologia kritikatzea era batera edo bestera festa horietan sinesten dutenentzat? Bai. Horixe pentsatu du Ortuellako alkateak, antza. Bizkaiko herri horretan Gazte Asanbladako kideek Papa Noel bat hartu dute festetan, egunotan han-hemenka zintzilik ikusi direnak bezalakoa, eta haiek ere zintzilik jarri dute. Diferentzia batekin baina: Papa Noeli zapi beltz batekin estali dizkiote begiak, eta eskuak lotu, eta gero urkatu egin dute. Panpina han utzi dute zintzilik. Auzoko batzuei hori gustatu ez, eta kexa egin diote udalari. Alkate jaunak, oso sentibera, kentzeko agindu du. Gabonetako kontsumismo kultura salatu nahi zutela argudiatu dute gazteek, âEguberrien faltsukeriaâ, baina alferrik. Papa Noel, Eguberriak, ezin dira kritikatu. Are gutxiago pertsonaia urkatu. Horretaz ohartuta, zenbait musulmanen âintegrismoaâ etorri zait gogora, guk Mendebaldean hain gogor kritikatu ohi duguna. Ezin da Mahoma kritikatu, ezta karikatura bat egin ere. Haien fedearen oinarriei barre egiten badiezu, haserretu egiten dira. Musulmanek ez dute adierazpen askatasuna errespetatzen, ez! Bada, Papa Noelekin ere broma gutxi gero! Galdetu, bestela, Ortuellako gazteei. Eta galdera batzuk, gure âerrespetuaâ eta âtolerantziaâ mailak neurtzeko: non dago adierazpen askatasuna? Nola erreakzionatuko genuke noizbait urkatua, Papa Noel izan beharrean, Olentzero bera izango balitz? Papa Noel ezin da urkatu, baina Mahoma orgia batean marraztu bai? Musulmanak kalera irteten dira inork haien fedearen ordezkari nagusia iraintzen badu. Gu ere protestaka hasten gara, inork gure fedearen, kontsumismoaren ikurra iraintzen badu. Non daude âtalibanakâ? Soilik beste aldean, mundu musulmanean? 2015/03/05 - 17:42:01\nEgia esan, ez dit ardura, nola edo zeren ondorioz hil den Erika Ortiz, Espainiako printzesaren ahizpa. Ez dut horretaz hitz egin nahi. Hildakoaren senideek eskatutako errespetua eta zuhurtasuna ulertzen ditut. Ez ditut ulertzen, ordea, Espainiako errege familiari lotutako hipokrisia eta tabua. Edo bai, ulertu egiten dut: monarkia eredugarriaren irudia ematen saiatzen dira, hain nabarmen, non batzuetan lotsagarri âedo barregarriâ geratzen diren. Den-dena estali nahian hain garbi eta garden, tatxarik gabe, agertu nahi dute, non susmagarri bihurtzen diren. Duela gutxi elkarrizketa egin zioten Bartzelonako ' La Vanguardia' egunkarian 'The Guardian' egunkari britainiarrak Madrilen duen korrespontsalari. Gilles Tremletek esan zuenez, Espainian tabua da monarkiari buruz hitz egitea. Kazetariek ez dute horretaz idazten. Baina Ingalaterrako erregina familian zerbait gertatzen denean, kazetari horiek harengana doaz korrika, xehetasun eta zurrumurru txikiena ere argitaratzeko. Adierazpen askatasuna dago Espainian? Zertaz edo nortaz informatu nahi duzun. Errege edo erreginari buruz ezin da idatzi, loreak botatzeko ez bada. Baina munduko beste errege edo erregina familien miseriak eta gazi-gozoak, horiek bai ateratzen dituzte kazetari espainiarrek. Ze balendria! Niri horrek ez dit ardura. Ez dit ardura Norvegiako Mette Marik zer egiten duen, Ingalaterrako Andrewsek kokainarik hartzen ote duen, edo Monakoko Albertok ezkutuko semea edo alabarik duen. Horiek, azken batean, ez baitira nire kontura bizi. Zuzenean, behintzat, ez. Borboikoak, aldiz, gu guztion zergekin bizi dira. Eta horregatik jakin nahi dut zertan ari diren: egia ote den Espainiako erregeak hartz mozkortuak hiltzen dituela, esaterako. Pertsonaia publikoak duen bizitza pribatuaren berri jakin nahi nuke, azken batean saldu nahi diguten irudi horrekin konparatu ahal izateko. Demokrazia batean halako pertsonen nondik-norakoak fiskalizatu egiten direlako. Ordaindu beharreko prezioa da, bai. Gurea ere ez dute, ba, fiskalizatzen? Zergatik haiena ez? Baina hemen ezin da halakorik egin. Alemaniako astekari batean irakurri behar duzu Espainiako Juan Carlos erregeak omen dituen joera promiskuoak, eta hori dela eta, nola Joan Paulo IIak berak errita egin zion, Sofia erreginarekin Vatikanora joan zenean. Sofia bera banantzekotan egon dela, baina kristau ortodoxo tradizionalista denez, eta horrek monarkiari kalte handia egingo liokeenez, bada, ez duela halakorik egin. âLe Mondeâ bezalako egunkari serioa irakurri behar duzu jakiteko Espainiako printzearen lehen alaba ezkontzaz kanpo jaio zela, Felipe Borboikoak Madrilen lehenago izan zuen neskalagun batekin egin baitzuen âbai âfamilia onekoâ neska hura... â. Hori âvox populiâ dela Madrilgo kazetarien artean, baina ezin dutela hori kontatu. Lady Di eta Ingalaterrako Charlesen komediak bai, noski. Hipokritak 2015/03/05 - 17:42:01\nEuskal Herrian ez omen da behar beste egiten. Batez ere, lehen hitzorduan. Kontu zaharra omen da hori, eta Oscar Terol umoristak gogorarazi egin du egunkari batean, topikoz betetako elkarrizketan. Kazetariak independentziari buruz galdetu dio eta berak independentziaren aurka dagoela erantzun. Ondo. Euskal Herrian egongo ez balitz, âEspainiako edozein lekutanâ bizitzea gustatuko litzaiokeela ere kontatu dio, âleku pribilegiatuan bizi garelakoâ. Oso ondo. Iritzi hori guztiz errespetagarria da, noski. Baina elkarrizketatua bere ikuspuntua azaltzen hasi denean, narra egin du. Izan ere, haren ustez, bi argudio sendo daude independentziaren kontra: âGurean ezin da urdaiazpiko iberiarrik ondu, eta ezin da lehen hitzorduan sexu harremanik izan. Eta laugarren hitzorduan egingo duzunik ere... hori ere ez dago bermatuta gero!â. Terolek, nahi gabe, kristoren mesedea egin digu independentistoi. Azken batean, zer esaten ari da? Euskal Herrian (edo EAEn, berak ez baitu Gaindegiaren berri, bi milioi garela esan du eta), ba, Euskal Herrian ez dela larrutan egiten? Nondik atera du ez dela lehen hitzorduan egiten? Bere esperientzia pertsonala da? Eta egingo ez balitz, ez genuke, ba, independentzia eskatzeko beste arrazoi garrantzitsu bat izango? Zerk pentsarazten dio espainiarrengandik askatuz gero, lehen hitzorduan larrutan egin barik segituko dugula? Espainiarrekin baino are gutxiago eta okerrago egingo dugu independenteak izanez gero? Hain ezkorra da? Ni baikorra naiz eta uste dut espainiarren soka hautsiz gero, lehen hitzorduan egiten ez dutenek sarriago egingo dutela. Eta egiten dutenek, bada, egiten segituko dutela, baina orain baino errazago. Zer esan nahi du umoristak? Orain marka itzela daukagula euskaldunok sexu kontuetan eta, independenteak izanez gero, ez dugula horrela segituko, gure abilezia guztiak galduko ditugulako? Bai ote? Ba, ez. Horretan ere baikorra naiz. Uste dut ditugun abileziak eta markak ez ditugula galduko eta orain bezain ongi eta sarri segituko dugula egiten larrutan. Ero eta bero. Mela-mela eginda erraietaraino. Zer esan nahi du? Palentzian Donostian baino errazago egiten dela larrutan lehen hitzorduan? Palentzian Bilbon baino gehiago? Berak ezagutzen duen Donostian baino gehiago agian bai, baina Bilbon baino gehiago Palentzian? Bilbon baino gehiago Zamoran, Zaragozan, Madrilen??? Kar, kar, kar... Nik uste independentziak gure marka hobetzera bultzatuko gaituela. Izan ere, independenteak izanez gero, euskaldunok sexu kontuetan ez dugu geure burua Guadalajara, Burgos, Jaen edo Cuencarekin alderatuko, Hanburgo, Liverpool, Arhus edo Milanekin baizik. Eta hori bai lehia, txotxo! 2006/10/31 - 21:58:18\nFrankfurteko liburu azoka hasi dela eta, Kataluniako ordezkaritza Alemaniara joan da. Datorren urteko azokan Katalunia izango da gonbidatua eta kultur festa ondo bideratu nahi dute katalanek. Izan ere, Katalunian eta Kataluniatik kanpo kezka eta zalantza piztu nahi izan dute batzuek. Literatura katalana soilik katalanez idatzita dagoena da? Espainieraz idatzita dagoena ere literatura katalana ote da? Halako eztabaidak ez du logika handirik estaturik eta, beraz, nazioarteko onarpenik gabeko herrietan ez bada. Inork ez du zalantzan jartzen, esaterako, Franz Kafka literatura alemanaren barruan sartzen dela, alemanez idatzi zuelako, nahiz txekiarra zen. Era berean, AEBetan bizi diren milioika hispanoen artean kalitate handiko idazleak sortzen direnean, inork ez ditu literatura estatubatuar-ingelesean sailkatzen, AEBetan milioika espainiera hiztun bizi arren. Literatura espainiarra da hori. Herri kolonizatuetan ez dugu hori hain argi, ordea. Hamaika eztabaida eta kezka antzuri egin behar diogu aurre egunero, batzuetan aurkari txarrena etxean bertan dugula. Katalanek lezio ederra eman dute Frankfurten. Ramon Llull Institutuko zuzendari Emilio Manzanok hauxe esan du: âLiteratura katalana edozein garaitan eta munduko edozein lekutan jatorriz katalanez idatzitakoa daâ. Eta hauxe gaineratu du: âKatalunian bi hizkuntza mintzatzen dira. Bata duela 400 urte hasi ginen mintzatzen; bestea, duela 800 urteâ. Jatorrizko hizkuntza, beraz, katalana da. Kataluniako Generalitateko Kultura kontseilaria ere argi mintzatu da Alemaniako hirian. Hauxe esan du Ferran Mascarellek (PSC) hitzez hitz: âZehaztapen batzuk egin nahi ditut, ezinbestekoak ez diren kezka batzuk desagertzeko. Lehena: literatura katalana katalanez idazten dena da. Bigarrena: literatura espainiarra espainieraz, gazteleraz, idazten dena da. Hirugarrena: kultura katalanak jasotzen ditu herrialdeak etengabe sortzen dituen adierazpide guztiak, zein hizkuntzatan edo esparrutan sortu diren begiratu gabeâ. Argiago behar da? Errealitate soziala ezin da ukatu, noski. Eta Euskal Herrian gutxienez hiru hizkuntza daude eguneroko bizimoduan errotuta. Baina hemengo berezko, jatorrizko hizkuntza euskara da soilik. Herritar xumeek non ez zekiten espainieraz duela 600 urte, denboran atzerago ez joateagatik? Urola aldean ala Arevalon (Avila, Espainia)? Non egiten zuten soilik euskaraz duela 600 urte: Markina aldean ala Ponferradan (Leon, Espainia)? Duela 700 urte non ez zekiten herritar xumeek frantsesez: Iparla aldeko baserrietan ala Frantzia iparraldeko Toursen? Non egiten zuten soilik euskaraz duela 700 urte: Mendiben ala Parisen? Katalanek hauxe diote haien autonomi estatutuan: katalana eta gaztelera ofizialak izan arren, Kataluniako berezko hizkuntza katalana da. Guk, antza, ez dugu hain argi. Baina Euskal Herriko jatorrizko hizkuntza, kontrakoa frogatu arte behintzat, euskara da. Eta horregatik euskal literatura euskarazkoa da soilik. Beste kontu bat kultura izango litzateke. Baina literatura hizkuntzari baino ez dagokio. Eta euskara ez da espainiera edo frantsesa. Beraz, euskaraz idatzia dagoena ezin da literatura espainiarra izan. Ezta frantseseraz idatzitakoa euskal literatura ere. Gure agintari politiko eta kultural epel askok konbentzimenduz, zuhurtziaz edo koldarkeriaz hori argi esan ez arren. Beraiek jakingo dute, aukera izanez gero, zer esango duten Frankfurten, noizbait euskal literatura urteko literatura gonbidatua bada. Katalanek, behintzat, bidea erraztu diete. 2006/10/06 - 22:38:04\nZipriztindu gabe, mesedez\nHara! Ateook, ateook omen daukagu munduan dauden krimen guztien errua. Milaka eta milaka herritar hiltzen ari dira egunero gure kulpagatik, gure zinismoagatik eta gure hedonismoagatik. âTerrorismoâ islamista jainkoan sinesten ez dugulako jotzen ari da. Geurea da errua. Horixe esan du Benedikto XVI.ak Alemaniara egindako bidaian. Katolizismoari hain ondo datorkion kulpa sentimenduaren hazia erein nahi du Ratzingerrek gure baitan. Baina gizateriaren historiari erreparatuz gero, ateismoaren izenean egin diren barrabaskeriak, asko izan arren, horiek guztiak hutsaren hurrena direla ikusiko genuke, era guztietako erlijioen izenean egin eta egiten direnen aldean. Eta, hala ere, egia absolutuaren jabeek pontifikatzen segitzen dute. Aitzakia bera dute beti. Haien jainkoen izenean astakeriarik handienak egin badira ere, beti argudiatuko dute haien fedeak eta erlijioak ontasuna, gupida eta justizia ere ekarri dituztela. Oso ondo. Baina ateooi ez digute logika bera erabiltzen uzten. Ezin dute onartu pertsona ateo batek etika izatea. Ez. Horren atzean mendeetako jazarpenaren isla dago: ateook basapiztiak gara, besterik ez. Lehen sutara botatzen gintuzten. Orain, ez. Oraingoz. Ezin dute onartu etika ateorik. âJainkorik ez bada, dena da posibleâ dioen leloaz baliatzen dira, eta ume txikiei sartzen zaien beldurraren apologia egiten dute. Horri buelta eman geniezaioke: Jainkoarekin dena (izan) da posible, gauza onak eta gauza txarrak. Bai, jainkoarekin dena da posible. Beraz, jainkorik gabe ere bai. Onerako eta txarrerako. Zergatik ez? Ehizaldi berriaren hasiera izango da? Inkisizioa, 19. mendea arte bizirik egon zen instituzioa jarriko dute berriro indarrean, Jainkoa-Arrazoia binomio bitxian sinesten ez dugunok erretzeko? Mende eta erdian ateook izan dugun nolabaiteko atsedenalditxoa puskatuko digute? Atentatu bat dagoen bakoitzean, zerrenda pasako dute herri eta auzoetan, eta aurreko igandean mezatara joan ez diren herritarrak zigortuko dituzte? Iraken âterrorismoâ islamistak hildakoengatik espetxeratuko gaituzte? Bushen âterrorismoâ kristauak eragindako sarraskien erantzukizuna ere gurea izango da? Lehortea ere gure kulpagatik izango da, kalera prozesioan euri eske ez irteteagatik? Jean Jacques Arnaudek zuzendutako âArrosaren Izenaâ filmean âUmberto Ecoren liburuan oinarritua â hauxe diotso Baskervilleko Gillermok âSean Conneryâ Adso mutikoari, horrek fraideen intransigentziari buruz galdetzen dionean: âAdso, txarra da gizonari hazia burura igotzeaâ. Bada, hori: ahal dela, gerritik behera. Eta zipriztindu gabe, mesedez. 2006/09/13 - 19:26:02\nEta elizan erre daiteke?\nBukatu egin da epea eta hortxe ditugu jatetxeak intsumiso, erretzea debekatzen duten arauak aplikatu gabe. Legea ez omen da oso argia (beste lege asko ere ez, baina segituan makurtzen dira haien aurrean); ez omen dute denborarik izan egokitzeko (enpresek eta lantegiek izan zuten, bada...); ez dute lokala erreformatzeko dirua gastatu nahi, urtebete barru erabateko debekua ezarriko duten susmoa baitute; jendea erretzera kalera irtenez gero, zarata egingo duela argudiatzen dute (orain arte bizilagunak lasai egoteak jatetxeak eta tabernak kezkatu izan balitu bezala...). Horrekin batera, galera ekonomikoak ere aipatzen dituzte, haien artean erretzaile 'sufrituen' xantaiak: âEz badiguzu erretzen uzten, ez gara itzulikoâ. Hara! âLa Vanguardiaâ egunkarian agertu denez, Bartzelonako I Buoni Amici jatetxeko arduradun Daviano Nerik hauxe galdetzen die xantaia egiten dioten bezeroei: âZer nahiago duzue: pasta ona jan ala erre?â. Eta hori ondo dago; izan ere, batzuk bultzatzen ari diren kanpainarekin badirudi jatetxeetara erretzera joaten dela, ez jatera. Jatetxera jatera joaten da. Elizara errezatzera joaten den bezala, ez erretzera. Baina zergatik ez da elizan erretzen? Erretzaile konpultsiboek zergatik ez dute eskubide hori han ere aldarrikatzen? Hori bai izango litzateke errebeldia punttua, hori! Ze guai! Gainera, zigorrik gabekoa: jainkoak ez lieke isunik jarriko, oso eskuzabala baita, eta gure ahulezia guztiak barkatzen baitizkigu -kea ez litzaioke haraino goraino helduko, gainera-. Santuek ere, erretzaile pasiboak izanik ere, ez lukete kexarik egingo. Orduan? Hiletetan, bataioetan, ezkontzetan... Une txarrak pasatzeko eta nerbioak lasaitzeko balio lezake, negar malkoen artean edo pozaren pozez. Hiletetan, esate baterako, elizara hiru zigarreta ahoan jarrita eta hirurak batera erretzen joanez gero, valium gutxiago hartu beharko lituzke alargunak; bataioa ere benetako unean ospatuko lukete, txokor itzela piztuta, umetxoaren buruan ur bedeinkatua erortzen den bitartean âbai, umea aurrean egon arren, azken batean gero, jatetxean, sei-zortzi orduz erretzen ariko badira aurreko andre haurdunaren ondoan...â; hori gozamena bikotekideari baiezkoa eman ostean puru ederra xurgatzea, ezta? Eta gero, musua. Edo alderantziz? Zeinen ondo aditu behar den apaizaren iganderoko sermoia, han hankak zabalik eserita, purua ahoan, bertso saioan bezala! Ein? Baina ez, ez da egiten. Zergatik? Erretzaile pasibo askori eta erretzaile ez gutxiri ez zaigu batere gustatzen mokadu bat hartzen dugun bakoitzean okela edo arrain puskarekin batera ke ufada bat eztarrian behera sartzea. Izokin ketua ez bada, noski. Baina tira, gauden lekuan gaude; ezin da gehiago eskatu. Ni jadanik etsita nago eta aspaldidanik ez diot inori mahaian ez erretzeko eskatzen. Gehienez, kafea hartzen hasi arte itxaroteko, âMESEDEZâ. Ez da osasun kontua, ezta errespetua ere (errespetua, hemen? kar kar kar!) Ez. Gustu kontua da, besterik ez. Ez dut nahi menestra eder bat edo arrain kaxola gozoa antzinako Labe Garaietako jangelan dastatu, tximinia baten aurrean, alegia. Dastamenari kalte egiten dio. Baina ez gaude Norvegian. Azken batean, zer espero dezakegu herri batean, non oraindik 30 urteko gizonak igogailuan purua ahoan sartzen diren, horrek halako leku batean sor lezakeen arriskuari erreparatu gabe? Igogailu batean sua piztuta sartzeko kapaza denari nola esango diozu gero jatetxe batean ez erretzeko? Zer espero dezakegu herri batean, non intelektual ezagun batek, duela urte gutxi, hauxe idatzi zuen, gutxi gorabehera: âErretzaileez inguraturik egotea kaltegarria bada, ni ere egunero tentelez inguraturik nago; hori ere kaltegarria da, eta ez naiz horregatik kexatzenâ. Hori duk maila hori!, âtxalo pin txalo, pin txalo pin txalo kume, txalo pin txalo pintxa kume...â -Itoitzek kantatzen zuen bezala-. Herri honetako intelligentsiak halako maila intelektuala badauka argudiatzeko, zer espero daiteke herritar xumeongandik? Ba, hori: âSegi horrela motell, onenak gaittuk eta!â. . 2006/09/04 - 18:26:08\nIslandia eta gu\nIslandiari buruzko erreportaje sorta argitaratu du asteon 'El Pais' egunkari espainiarrak, John Carlinek idatzia. Interesgarria oso, batez ere herri horri buruz ematen dituen datuak ikusita: - NATOko herrialde bakarra da, armadarik ez duena. 13. mendean desegin zuten. - Gastu militarrik ez duenez, AEBek II. Mundu Gerratik han duten basea izan da Islandiaren defentsa bakarra. Ezkerrak basearen kontra egin du protesta. Orain base hori kendu egingo du Washingtonek. - Islandiak 679 polizia ditu soilik, gehien-gehienak armarik gabe. Urtean 5 hilketa baino gutxiago izaten dira. - Presoak 118 dira. Gatibu batek gehienez 16 urte pasatzen ditu kartzelan, horixe baita krimen handienagatik ezartzen den zigorra. Euskal Herrian zenbat urte ezartzen dira kutxazain bat erretzeagatik? - Ez dago hezkuntza edo osasun sistema pribaturik. Gastu militarrik ez dago, eta zergen diru gehien-gehiena hezkuntzari eta osasunari ematen zaie. Zerbitzu horiek hain onak dira, non sistema pribaturik ez dagoen. Inork ez du aldarrikatzen seme-alabak eskola pribatuetara eraman edo gaixoak klinika pribatuetara bidaltzeko 'eskubidea'. - Emakumeen %90ek lanaldi osoan egiten dute behar. - Amatasun edo aitatasun baimenagatik 9 hilabete ematen dira, %80ko soldatarekin: hiru hilabete amarentzat, hiru aitarentzat eta hiru bientzat elkarrekin. Horren ondorioz normala da lege biologikoei segitu eta seme-alabak gazte izatea, unibertsitatean bertan, esaterako. - Etxe guztiek doan dute ur beroa, sumendiei lotutako lur azpiko bideei esker. Hemen, seguruena, negozio ederra izango zuten baten batzuek, horren kontura. - Islandiak duela hamar urte, 1996an, legeztatu zituen homosexual eta lesbianen ezkontzak. Harrigarriena hauxe da baina: Islandian eskuina, bai ESKUINA, agintzen ari dela, ia etengabe, herri horrek 1944. urtean Danimarkatik independentzia lortu zuenetik. Baina eskuin horrek ez du zerikusi handirik Europako edo AEBetako eskuinarekin. "Ez dut uste zergen diru ia guztia hezkuntzan eta osasunean gastatu nahi izango dutenik", esan du Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir jarduneko lehen ministroak. Hutsak izango dituzte Islandian, noski, baina oso gizarte kohesionatua dute. Idazleak gazteen kontzientzia zibikoa nabarmendu du, haien konpromisoa gizartearekiko. Europako beste herrialde askotako agintariak behin eta berriro eskatzen ari direna, alegia. Baina konpromiso hori jasotzeko hazia erein behar da lehenago, ezin da inposatu. Belaunaldi berrien kontzientzia eta konpromiso horiek gero etorriko dira, ondorioz, gizarteak eta administrazioak kontuan hartzen dituztela ohartzean. "Halako eskuinarekin, zertarako ezkerra?", galdetuko dute askok. Bada, beste estatuetako eskuina berdin jokatzen has dadin, besterik ez bada. Ez da lan erraza izango, 'ezkerrak' berak, leku askotan, eskuinak aldarrikatzen dituen pribilegioak barneratu dituenean. 2006/08/26 - 12:32:05


Baztango I. Berdintasun Planaren ebaluazioan, lehenbiziko fasearen azken txanpa - Diario de Noticias de Navarra\nBaztango I. Berdintasun Planaren ebaluazioan, lehenbiziko fasearen azken txanpa\nSektore desberdinekin egindako bileretan etorkizuneko erronka desberdinak identifikatu dituzte\nfernando anbustegi/elizondo 16.11.2021 | 19:13\nLanda eremuko emakumeekin egindako bilkura, Arizkunenean. Baztango Udala\nLanda eremuko emakumeekin egindako bilkura, Arizkunenean.\nDuela aste batzuk ekin zion Baztango Udalak I. Berdintasun Plana ebaluatzeari. Aitzinetik Udaletxe barnean abiatu zuen prozesua, eta orain, herritarrekin lan talde desberdinak osatzen ari da, Elhuyarrekin batera talde anitzen ekarpenak biltzen. Helburua, hurrengo urteetarako plangintza bat osatzeko bide-orria osatzea da.\nAzken bilera landa eremuko emakumeekin egindakoa izan da. Aitzinetik, emakume migratuekin eta sektore ezberdinetako emakumeekin bildu dira.\nBileran errandakoen artean, nabarmentzekoa da belaunaldi erreleboa dela emakume nekazarien artean dagoen kezka garrantzitsuenetako bat. Emakumeek baserrietan egin izan duten lana ikusezina izan da, eta horrek ekonomian, edo pobrezia arriskuan, eragin zuzena du. Ogibide gisa jarduteko arazo andana topatzen ditu emakume baserritarrak: kotizatzeko zailtasunak, pentsio baxuak, ekoitzitakoaren prezio baxuak eta abar luze bat. Gainera, baserriak bizirauteko estrategia familien arteko transmisioa izaten denez, baserritar berriei aukerak eskaintzeko bide gutxi dago. Zer erranik ez, baserritar gazteak eta emakumeak badira.\nRol eta estereotipo anitz dago hausteko, ez soilik emakume eta gizonen berdintasuna sustatu nahi bada, baita baserrien biziraupena ziurtatu nahi bada ere.\nPROZESUA Orain arte egindako bidearekin kontent da Eider Perez de Heredia Berdintasun teknikaria, erran duenez, "arras kontent gaude prozesuarekin eta emakumeek izan duten erantzunarekin. Jendea prest egon da lanean aritzeko, ahalduntze prozesuetan parte hartzeko eta berdintasunaren alorrean dauden gai desberdinak mugiarazi eta lantzeko. Egia da parte hartzeak behera egin duela azken urteotan eta zaila egiten zaigula lan taldeetan parte hartzea eta prozesuetan konpromisoak hartzea baina, hala ere, beti bada norekin lan egin".\n7 lan saio egin dituzte, 4 udal barnean, teknikari eta politikariekin ebaluaketa teknikoago bat planaren betetze maila aztertzeko. Bertze 3 saioetan kolektibo desberdinekin aztertu dituzte mahai gainean dauzkaten erronkak, zailtasunak eta aukerak. Gai anitz plazaratu direla jakinarazi du Perez de Herediak, eta prozesuaren baitan eta gaien artean dauden lehentasunen inguruan ere hausnartu da talde guztietan. Aitzinera begira, seguruenik abenduaren 18an aurkeztuko dituzte identifikatutako erronkak, mugimendu feministaren eta herritarren azken ekarpenak jaso eta txostena bat osatzeko.\nGau beldurgarri bezain zoragarria.\nBesta giroko jarrerak salatu dituzte Baztanen.


Eratu dugu Forum Subiranista, Euskal Herria, Herri Katalanak, Galiza eta Andaluziako fundazio ezberinek; burujabetza eta ezkerraren inguruko hausnarketa estrategikoak lantzeko espazioa\n19 erakunde politiko, sindikal, kultural eta fundazio ezberdin gara Forun Subiranista osatu dugunok. Lan tresna garrantzitsu hau eratu dugu nazioon burujabetza, aurrerapen soziala eta demokraziaren sakontzea lortzeko elkarrekinktzan, gizarte libreago, justuago eta solidarioagoak eraikitzeko asmoz.\nForum Subiranista Mallorkako Darder-Mascaró fundazioaren zuzendari Miquel Rosellók gidatuko du, hala erabaki baikenuen martxoak 13an egindako Forumaren lehen batzar telematiko formalean. Bertan, Alkartasuna fundazioko presidente Lorena Lopez de Lacalle izan zen gure fundazioko ordezkaritzaren buruan.\nHemen duzue Forum Subiranistaren inguruan gehiago jakiteko esteka:


erabili.eus/ «Euskararen Txioketa» 2015-10-19.\nHemen zaude: Sarrera » Sare-aldizkariak » Berri berriak » «Euskararen Txioketa» 2015-10-19.\n«Euskararen Txioketa» 2015-10-19.\n2015-10-20 / 07:00 / erabili.eus ERABILI.EUS\n«Euskararen Txioketa» izenarekin bataiatu dugun euskararen albistegia duzu erabili.eus webgunean, 2015-10-19an Twitter harreman sarean @PatxiSaez-ek euskarari buruz argitaratu dituen berri guztiekin.\nHona hemen 2015-10-19an Twitter harreman saretik jasotako «Euskararen Txioketa» (albistearen muinera joateko, albistearen barneko lotura urdinean sakatu):\n2015eko urriaren 19an.\n06-«Euskarari arazo berriak sortu zaizkio eta horientzat errezeta berriak asmatu behar ditugu».\n05-Euskara Aro Planetarioan.\n04-Nafarroako Elizondo euskararen txingurritegi bihurtuta.\n03-Euskara geroratzeko tresna: Xabiertxo.\n02-«Irratigintzaren historian euskarak harrotasunez erakutsi dezakeen mugarri bat da 1935eko estropada».\n01-Eguneko Erranairua: «Munduan hiru gauza galtzen dira alferrik: pobrearen arrazoia, mendiko egur igarra eta alferraren indarra».


Literatura Eskola » Blog Archive » XABIER LETE: (DES)IZATETIK MINTZO DEN AHOTSA\nHome » 2010/2011, Datorren eskola, Literatura Eskola, kronikak\n30 Maiatza 2011 No Comment\nJose Angel Irigarayk ere Xabier Lete zendu aurretik eman zion eskolari baiezkoa, berak hartuko zuen kantagintza eta poesiagintzaren artean barreiatutako hitzen zabala jasotzeko ardura. ‘Ez dok amairu’ taldearen ibilbidean eta ostera ere, Leteren bidaidea izan da Irigaray; berak izan du halaber Pamiela argitaletxearen baitan Leteren poesiagintzarik berriena editatzeko ardura. Iruñeko saioan izan zen iritzirik, izan zen ikuspegi trukerik, baina Irigarayk tesi hutsetik harago esperientzia pertsonaletan eta oroitzapen propioetan oinarritu zuen Leteren poetikatik egindako ibilbidea.\nXabier Leteren poetikan barna\n‘Itsaso baten aurrean gaudela ematen du’ aipatu zuen Irigarayk hasi orduko, hain da zabala eta sakona Leteren poetikaren mundua. Liburutik liburura eraman zituen eskolakideak Irigarayk, testuinguru politiko eta sozialarekin, ‘Ez dok amairu’ taldean bizi izandako esperientziekin, une historiko bakoitzeko sentipenekin zubiak eraikiz etengabe.\nHasteko eta behin ahozkotasunaren eragina izan zuen mintzagai. Oiartzunen jaio zen Lete, bertan hartu-emana izan zuen bertsolaritzarekin ‘aipatu izan da Lete kantuetarako letra egile paregabea dela, hor sumatzen dela bertsolaritzaren eta ahozkotasunaren eragin handia: kanpo eta barne erritmoa, ironia eta batez ere komunikatzeko gaitasuna’. Paperetik harago, agian Leteren poesia kantagintzaren eskutik heldu da hainbeste jende eta belaunaldiren gogo-bihotzetara ‘esan izan da Lete ez dela paperean kabitzen den poeta. Lete hori baino gehiago zen poesiagintzari dagokionez, komunikatzeko gaitasuna batik bat. Nabari da gaitasun hori batetik bere dohaina dela, baina bestetik hazitako giroak eta Oiartzunen bertsolaritzarekin izandako harremanak ere izan zuten zerikusirik’.\nJende askok aipatzen zuen zuzenekoetan kanten arteko esplikazioekin sumatzen zela Lete komunikatzaile ona zela, Irigarayren ustez ‘ahozkotasunari lotua baina begirada kultuaren plusarekin mintzatzen zen’. Leteren poesiagintza aztertu dutenek aipatu izan dute halaber bere lanean bilakaera bat egon zela, barnera modu sakonean egin zuela urteekin. Irigarayren ustez hasieratik topa litezke bere ibilbidean gakoak suertatu diren ezaugarrien aztarnak, baita hasierako kantaldi eta testuetan ere ‘nik uste hasieratik nabarmentzen dela existentzialismoaren eragin bat, Letek existentziaren kezkaren inguruan garatu du bere poetika’.\n‘Egunetik-egunera orduen gurpilean’ lehenengo liburuak Remigio Mendibururen irudia zuen azalean, garai hartan batez ere Oteizaren eraginez arlo artistiko ezberdinetako sortzaileen artean zegoen harreman sakonaren isla. Irigarayk aipatzen duenez lehen liburu honetan ‘batzuk esaten dute gazte, landu gabe sumatzen dela, probokatzeko eta esperimentatzeko gogoarekin… hemen dagoen freskotasuna gero aldatzen joan dela esaten da, barnekoiago bilakatu arte, existentziaren kezkaz beteagoa. Zer esanik ez hurrengo lanetan nihilismoa dago presente, ‘Egunsentiaren esku izoztuak’ azkenekoan ziko bat ixten den arte. Nik uste dut Leterengan konstante berak daudela hasieran eta bukaeran. Beharbada bukaeran badira beste faktore batzuk ere: galerarena, heriotzarena, Lourdesen heriotzarena batez ere. Faktore horiek Lete beste lurralde batzuetara eramaten dute baina beti ere bere existentziarekiko kezkarekin eta materialismoaren ikuspegitik, nahiz eta bukaeran oso tindatua izan izpiritualtasunaz eta erlijio konkretu baten erritualez’.\n‘Egunsentiaren esku izoztuak’ atera zenean Letek denbora asko zeraman publikotik urrun. Liburuak harrera aparta izan zuen; Iruñean bat eta bakarra behar zuen errezitaldia egin ostean hunkiturik zegoen Lete, hamar errezitaldiko sortaren hasiera izan zen azkenean. Irigarayren ustez Letek azkenaldian bere betiko kezkak mantentzen zituen arren ziur aski ‘Egunsentiaren esku izoztuak’ lanarekin ziklo bat itxia zuen, zer edo zer ezberdina etorriko zen idazten ari zen testu berrietan. Leteri ez dizkiogu entzungo testu berri horiek, baina bada haiek antolatu eta argitaratzeko asmoa. Leteren poesia irakurleen gogoan iltzaturik dagoelako, musikaz eta ahots propio baten doinuaz.


Hasiera / Berriak / ONDOAN S.COOP. KOOPERATIBA EGIPTON POSIZIONATU DA, HERRIALDE HORI EUROPAKO KNOW-HOWAREN GOSE BAITA\nONDOAN S.COOP. KOOPERATIBA EGIPTON POSIZIONATU DA, HERRIALDE HORI EUROPAKO KNOW-HOWAREN GOSE BAITA\nOndoanek bere lekua aurkitu du Egipton, eta «enpresaren eta jardueraren bilakaera oso onuragarria izaten ari da bertan». Ondoan Egypt filialeko zuzendari Itxaso Unamunzagak dioen moduan, «herrialdea irakiten dago une honetan. Proiektu handiak ditu eta Europako enpresen know-howaren gose dira, baina ez dute baliabide tekniko nahikorik».\nOndoan Egypt filialak Ondoan S.Coop. kooperatibaren jarduera berberak egiten ditu: elektromekanikako instalazioen ingeniaritza, klimatizazioaren diseinua eta exekuzioa, suteen aurkako babesa, hozte industriala eta abar.\nIngeniaritzako enpresa bizkaitarra 2017an iritsi zen Egiptora eta hurrengo urtean Ondoan Egypt sortu zuen. Hasieran, izaera instrumentala zuen, obra bat kudeatzeko helburuarekin sortu baitzen, baina, bi urte geroago, sendotasun handia lortu du. Eragiketen basea New Cairon (Kairoko administrazio- eta finantza-gune berrian) izan arren, langileak Ismailian (herrialdearen ipar-mendebaldean) eta Suezko kanalaren ipar-mendebaldeko itsasertzean daude. Lurpeko tunelen instalazioak garatzeko proiektu batean ari dira lanean bertan, Suezko Kanaleko Edukiontzien Terminalaren (SCCT) eta Kairo Handiko funtsezko gune industrialen arteko konektagarritasuna hobetzeko helburuarekin. Gaur egun, bederatzi langile egiptoar eta hemendik joandako hiru langile daude bertan; horiek obraren fase desberdinetarako azpikontratatzen dituzten tokiko enpresetako 150 pertsona inguru kudeatzeaz arduratzen dira.\nOndoanek Marokon eta Mexikon abiarazi zuen bere nazioartekotze-prozesua, 2016. urtean. Une hartan, «euskal merkatua geldirik zegoen eta ez zen aldaketarik aurreikusten epe laburrera». Horrenbestez, argi zegoen, hazten jarraitu nahi bazuten, «etxetik kanpo» izan beharko zuela. Indraren eskutik etorri zen aukera. Izan ere, 4.900 metroko luzera duten eta 60 metroko sakoneran dauden bi tuneletan instalazio elektromekanikoak jartzeko proiektu batean parte hartzea proposatu zieten. Tamaina handiko obra bat zen, oso konplexua, haren tamainagatik eta kokapenagatik. Baina «ez da egunero agertzen den proiektu horietako bat». Espainian 300 tunel aktibo inguru daude eta bostek bakarrik dituzte 5.000 m baino gehiago. Gaur egun, suteen aurka babesteko, drainatzeko eta klimatizaziorako instalazioak garatzen ari dira 4.835 m luzeko bi tuneletan, Suezko kanalaren azpian, eta 6 eraikin osagarri eraikitzen ari dira.\nEMPRESA XXI - 2019KO URRIAREN 1A


Bidean ikasi eta bukaera hasi | Klitto!\nBidean ikasi eta bukaera hasi\nItsaso B 2016/11/30 Iruzkinik ez\nItsaso B 2016-11-30\nBeharbada kobazulo batean bizi naiz, baina Arantxa Urretabizkaiarekin irratian lanean egongo nintzela esan zidatenean, nik ez nituen Euskaltzaindiako partaide den eta makina bat sari irabazi dituen kazetari eta idazle euskaldunaren aurpegia, izena edo abizena ezagutzen. Zergatik? Euskara eta Literatura liburuetan ez delako agertzen, Zergatik Panpox edo Maitasunaren magalean idazlearen argazkia. Eta argazkia akaso gehiegi balitz, izena letra lodiz ere ez dut aurkitu. Ezta ohar txikirik ere liburu askoren atzealdean. Zergatik den hau, galdetuko didazue zeuen begi niniak lerro hauetan finkatuz… ba betikoa, neskak: kasualitatea, zoritxarra, zenbakiak, portzentaiak, teknizismoak, ez dramatizatu, hau, bestea, histerika hutsak zarete, lasaitu behar zarete, jarera aldatu behako zenukete… hots, gure jendartean oraindik bizi dugun matxismo milenarista burugogorra. Baina hau ez da gaur partekatu nahi nuen afera, gaur liburu batek utzi didan lilura konpartitzea dut helburu.\nBidean Ikasia (1993-2016), Arantxa Urretabizkaiak idatzi eta Pamielak argitaratutako liburuak 12 euro baino ez ditu balio. Ez dut gezurrik esango. Gauden garaian egonda, eta poltsikoan armiarma sareak baino ez ditugunean, egia da 12 eurok pintxopote batean parranda erdia ordaintzen digula eta gure hamaikamila arazoez ahazteko aukera galtzeak urduritu egiten gaitu. BAINA, eta fijatu zaitezte BAINA hau letra larriz idatzi dudala, pintxopote horretan zaudetela, erositako eta irakurritako liburua pasio gordinarekarekin komentatzeak… ez du preziorik. Eta hori guztiok dakigu.\nEskurtartean daukagun liburu honek 135 orrialdetan Hondarribiako alardea du aztergai. Hala ere, kontuz laborategizaleak zaretenak, aztergai diodanean, ez dudalako esan nahi hainbeste urduritzen nauten taulak, grafikoak, formulak eta portzentaiak aurkituko dituzuenik. Badago inkesta baten emaitza, hori bai, eta zehaztasuna maite duzuenontzat, zenbait data ere agertzen dira. Horretarako tresna izan ahalko balitz ere, analisi eder honek, ez digu ikerketa demografiko-soziologiko-antropologiko bat aurkezten, baizik eta hauek bezain fidagarri eta objektiboak diren testigantzak. Gainera, idazleak lehenengo orrialdean begi-bistakoa dena esplizituki adierazten digu Alaine Tourainen esaldi batekin: “Hurbiletik eragiten digunari buruz, ezin neutraltasunez jardun”. Eta orduan esango diezue zeuen buruei eskuarekin kopeta laztantzen duzuelarik: testigantzak, neutraltasun saiakera eta alardea idatzi berean: ai ama, liburu hori erosi beharra daukat!!\nIdazlanak “Historia pittin bat[ekin]” irekitzen du gaia eta behar bada beste hasiera batzuk baino garrantzitsuagoa ez den “Hasiera bat[ekin]” jarraitzen du. Ondoren, aurrekoak zuen estatus berarekin, beste hiru hasiera berri. Hirugarren eta lehenego pertsonak tartekatzen dira pasarteetan eta, estruktura oso dinamikoa eta entretenigarria denez, irakurketa ikaragarri atsegina egingo zaizu. Danborrek eta txiribirutek eskutik eramango zaituzte, hitzak, esaldiak, lerroak, ahapaldiak, orrialde osoak konturatu gabe pasio geldiezin batekin bata bestearen ostean begiekin jaten dituzun bitartean. Eta momentu horretan zeneuzkan kezka horiek… bost axola! Konturatu gabe, Hondarribian zaude, aldapan behera, aldapan gora, harri indartsuz sorturiko eraikinez inguratua bizi diren bertako biztanleak zulotxo batetik ikusteko gai zarela sentitzen.\nEz dut informazio gehiegirik eman nahi. Spoilerrik ez egitea zaila da. Beraz, zeuek nik atzo hiru ordu eta erdian gozatu nuen moduan gozatu dezazuen, gomendatu dezakedan gauza bakarra irakur dezazuela da. Barrezka, negarrez eta agian eskua ahoa estaltzen duzuela irakurriko duzue. Nik gaiari buruz ez nekien ia ezer eta liburua bukatu bezain laster, bertara txangoa planifikatzen hasia naiz. Noski, esan gabe ulertzen da, hurrengo Alardean (lanak aukera ematen badit), espaloian edukiko nautela txaloka eta oihuka Jaizkibel taldekoez ezin harroago. Informazio gabezia asko dago gai askoren inguruan eta liburu honek era dotore eta xamurrean, diskurtsoa konplikatu gabe, ederki azaltzen du azaldu beharrekoa. Kronologikoki eta deskribapen bikainekin, azkenengo hogei urteetan bertan gertatu denaz jabetzeko aukera paregabe hau nola galdu? Emakumeok pairatzen dugun ikusezintasunari dagokionez, ea benetan bukaera hastea lortzen dugun. Eta guztiok ikus dezagula.\nAlarde matxista Alarde parekidea Hondarribia jaizkibel urretabizkaia\nAurrekoa Bizirik gaude\nHurrengoa Konspiratzea elkarrekin arnasa hartzea delako