Jarrera, gaitasuna eta gardentasuna - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nJarrera, gaitasuna eta gardentasuna\nPolitikari buruz idatzi dudan trilogiari amaiera emateko, larunbat honetan osatuko diren udalen gaiari helduko diot. Aurretik joan dadila, goraipatzekoa dela udal, foru eta beste erakundeetan aurkezten direnen ausardia eta jarrera. Batetik, gauza mardula delako zergadunen diruarekin populazioaren alde behar luketen politikak martxan jartzea. Bestetik, nekea izan behar duelako urtean ematen diren jai, ekitaldi edo halakoetan aurpegia ematen aritzea. Azkenik, esan nuen bezala, bat edo beste egin, batzuen zein besteen hitz goxoetan presentzia izango dutelako.\nBaina agintzen duen mundu honetan, jarrera soilik ez da nahikoa. Han, hemen, edonon izena emateko jarreraz aparte gaitasuna behar da. Horrela, izen eta abizenez gain, zure ikasketak, lan ibilbidea, doai eta bestelako afizioak azaldu behar dituzu. Begira nora iritsi garen, kirol ekitaldi askotan parte hartzeko ere, esfortzu proba eramatea ezinbestekoa dela. Beraz, aurkezten direnen gaitasunak azaltzea demokratikoa da. Nortzuk eta zertarako hankamotz geratzen da. Nortzuk, zergatik eta zertarako. Ondasun aitorpen bat argitaratzea baino askoz demokratikoagoa da, herri subiranotasuna ordezkatuko dutenen doaiekin lau urte buruan garatuko diren politikak jakitea. Eta esandakoa, legez arautua izan beharko zuen. Bai edo bai.\nBukatzeko, erakunde publiko baten jomuga gardentasuna izan behar da. Egiten dena argitzea eta azaltzea. Baina derrigorrezkoa bilakatu den helburu hau, ez da modu ulergarri eta erabilgarri baten plazaratzen. Aldizkari ofizial batean argitalpenak egitea edo Open Data deitzen dituzten atarietan irentsi ezinak diren datu sortak aukeran ematea, ez da gardentasuna bermatzea. Biztanleria, herri xumea, % 90a ez da gai aipatutako bi baliabideen bitartez ezer argitzeko. Horrela, administrazioaren agintea lehenik, datuak eskeintzea eta bigarrengoz era errez, ulergarri zein eguneratu batean azaltzea izan behar du. Zorionez badira erronka horri heldu eta martxan jarri direnak. Hemen kanpoko eta bertoko adibide bi: www.datausa.io (Amerikako Estatu Batuak) eta www.noradoaznirezergak.vitoria-gasteiz.org/eu (Gasteizko Udaleko aurrekontuak). Aho betez, demokrazia hau ere bada.


Igantzitik Unanura, ur sendagarrien bila\nUnanu gailurrera egingo da ibilbidea, Igantzitik igota.\nkirola// TONTORREZ TONTOR\nUrtarrilaren 19rako jarri du zita Mendiriz Mendik, urteko aurreneko irteera egiteko. Goiz pasa egingo da, Igantzira, handik Unanu gailurrera igotzeko.\nUrteari hasiera emateko ibilbide polita proposatu du Mendiriz Mendik urtarrilaren 19rako: Igantzitik Unanu mendira igotzea. Ez da desnibel handikoa, ezta oso luzea ere. Eguraldi ona suertatuz gero, Arantza inguratzen duten mendien aldera dauden bistak zoragarriak dira. Ibilbidea zirkularra eta goizekoa da.\nIturri sendagarrien ibilbidea\nUnanu gailurra izen bera duen mendilerroan kokatzen da, Arantza, Igantzi eta Lesaka udalerrietakoko lur eremuetan. Igantzi herrian hasiko da ibilbidea, Unanu mendira igo, eta San Juan Xar iturria bisitatzeko. San Juan Xar iturria eta bere inguruneak Erreserba Naturala izendatu zituzten 1987. urtean. Bertan xarma zuhaitza (Carpinus betelus) aurki daiteke. Iberiar penintsula osoan ez da inon gehiago modu naturalean aurkitzen. Inguru hauetan, badira zenbait mende dituzten gaztainondo zaharrak ere.\nSan Juan Xar iturriko urak antzinatik dira ezagunak. Inguru hauetako biztanleek debozio handia diote, azaleko gaixotasunentzat ur sendagarriak direla sinesten baitute. Iturriak hiru ur-zurrusta izaten ditu normalean, eta lau, urte euritsua izan denean. Errituala hurrengoa da: iturriko aho guztietatik edan behar da lehendabizi eta, ondoren, oihal bat uretan busti eta sendatu beharreko edota mindutako azal-atalak igurtzi. Oihala iturri inguruko landareetan zintzilik utzi behar da; gero, Igantziko erretoreak bildu eta erre egiten ditu. Azkenik iturri gainean dagoen santutegira igo eta San Juani kandela bat ipini behar zaio.\nAntzinatik ugariak dira ur sendagarriekin loturiko santutegi paganoak. San Juan Bautistaren irudia egon baino lehen, errezoak eta ofrendak lamientzat ziren, euskal mitologiaren arabera holako tokietan bizi baitziren. Gero leku hauek kristautu egin zituen elizak. Gaur egun asko dira iturri honetara hurbiltzen direnak bere ondoezak sendatzeko itxaropenarekin. Horren lekuko dira iturri alboan aurkituko ditugun oihalak.\nIgantzitik gora Unanura, eta buelta Arrata errekaraino\nIbilbidea herriko elizaren aurrean hasiko da. Herriko kaletatik metro batzuk egin ondoren, ezkerrera jo behar da. Bideak asfaltatutako auzo-bide batetik egiten du aurrera baserri batzuetara iritsi arte. Azken baserriaren aurrean, bidea bitan zatitzen da. Eskuineko adarra hartu behar da, eta pista bati jarraituz, igotzen segitu. Basotxo bat zeharkatu ondoren bide gurutze batera iristen da. Norabidez aldatu eta ezkerrera, hego-mendebaldera egiten duen pistari jarraitu behar zaio. Gora jarraituz, baso bat igaro ondoren, berehala gara Unanu gailurrean.\nBertan harri batzuk, lauburu bat eta orientazio-taula bat aurkituko ditugu. Gailurretik dagoen panoramika ederra da.\nIndarrak berritu ondoren jaitsierari ekin behar zaio. Horretarako hegoaldeko gandorrari jarraitu behar zaio. Bidean behera puska batean jaitsi ondoren pista batekin egingo dugu topo. Zeharkatu eta bidetik jaisten jarraitu. Hurrengo pista aurkitzerakoan, ezkerrera egin eta berehala eskuinera. Borda eta baserri batzuk dituen Eguzkialde auzora iritsiko gara. Pistari jarraituz Arrata errekaraino jaisten jarraitu behar da. Bertan San Juan Xar bide harriztatuarekin (SL-NA 1 bidearekin) egingo dugu topo. Bideak San Juan Xarreko iturrira eramango gaitu.\nTokia bisitatu eta urak edan ondoren, harriztatutako bideari jarraituz Igantzi herrira igoko gara. Azken igoera hori zelaiak zeharkatzen egiten da, harresi txikiz mugatutako bide batetik. Nahiko laburra da eta erraz egiten da.\nIGANTZI – UNANU (651 metro) - IGANTZI\nNon kokatzen da: Nafarroan.\nDistantzia: 12 kilometro.\nDesnibela: 600 metro inguru gorantz eta beste horrenbeste beherantz.\nZailtasuna: Zailtasun berezirik gabekoa.\nMendiriz Mendik urtarrilaren 19an egingo du irteera hau.


Martxoan zabalduko da Goienetxe Fundazioak kudeatutako Garagunea | Bergarako Udala\nMartxoan zabalduko da Goienetxe Fundazioak kudeatutako Garagunea\nBergarako Udala-k Og, 2019-01-24 13:07-n bidalia\nMarkel Olano diputatu nagusiak, Maite Peña Gizarte politika diputatuak eta Elena Lete Bergarako alkateak Goyeneche Fundazioak Mintegi kalean martxoan martxan jarriko duen adimen urritasuna duten pertsonentzako Garagune eguneko zentroa bisitatu dute.\nGipuzkoako Foru Aldundiak Goyeneche Fundazioari laga dio lokala eta obrak finantzatu ditu. Udalak hainbat erraztasun eman dizkio fundazioari. Gipuzkoako Foru Aldunditik, Olanok zein Peñak, nabarmendu dute halako azpiegitura eta zerbitzuekin Gipuzkoak ahalbideratzen duela komunitatea sendotzea eta herritar guztion berdintasuna bermatzea.\nAlkateak azpimarratu du Goyeneche Fundazioak Bergaran Garagunea zabaltzea oso albiste ona dela, batez ere bermatzen duelako gaur egun beste herri batzuetara jo behar duten pertsonek herrian bertan jasoko dutela behar duten zerbitzua. Horrekin batera, azaldu du eragile guztiak elkarlanean dabiltzala eguneko zentroko erabiltzaileek herriko egunerokotasunean ahalik eta parte-hartze handiena izan dezaten.\nGoyeneche Fundazioak kudeatuko duen eguneko zentro honek martxoan zabalduko ditu ateak eta adimen urritasuna duten pertsonei zuzendutako 15 plaza izango ditu. Dagoeneko eskaera badago, besteak beste hainbat bergarar Arrasateko eguneko zentrora joan ohi direlako. Fundazioak eguneko zentro hauek Garagune deitzen ditu, bertan zerbitzua jasotzen duten pertsonen garapena lortu nahi duelako.


ZER EGITEN DUGU - Agipad\nAGIPADen izaera aitzindariak eta zerbitzu publikoko bokazioak ahalbidetu dute, hasiera hasieratik, hainbat erakunde publikoen babesa izatea (Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoa Foru Aldundia, Udalak…) baita erakunde pribatuena. Horrela ba, eskaintzen dituen zerbitzuak, programen bidez, erakunde desberdinekin hitzartuta daude eta zerbitzu publikoko bokazioa dute sare soziosanitario komunitarioan barne dagoelarik. Honek esan nahi du, erakundeek finantzatzen dituztela AGIPADeko programek, Elkartea drogamendendekotasunen arloan zenbait zerbitzu biztanleri guztiari eskaintzen dizkion heinean, bakarrik edo modu osagarrian kasuen arabera.\nHorrela, beharrezkoa jotzen denotan, lehen arretako profesionalek, osasun mentaleko zentroek etab. AGIPADera bideratzen dituzte guk eskainitako programaren batean kokatuak izan daitezkeen kasuak eta era berean, egokitzat jotzen bada, AGIPADek ere erabiltzaileek beste zerbitzu et sare komunitarioko baliabideetara bideratzen ditu.\nAzken finean, erabateko koordinazioan lan egiten da baliabide hauekin. Hala ere, edozein pertsona bertaratu daiteke AGIPADera informazioa bila edo banakako asistentzia eskatzen.\nEgitura profesional zabal honek (egun, 40 profesionaletik gora), sare komunitarioaren barnean dagoena, AGIPADeko izaera asoziatiboarekin bat egiten du, gobenuko organo nagusiak izanik Bazkideen Asanblada, hauek hautatutako Gobernu Batzordea eta Presidentea, gaur egun Fernando Ibarreta Fanlok du kargu hau.\nIkerketa eta Prebentzio Zerbitzuak 1986. urtetik darama lanean drogamendekotasunen prebentzioan.\nPertsonen eta familiak artatu eta tratatzen ditugu, programa desberdinen bidez, Tratamendu Anbulatoriotik komunitateko Zerbitzuetara.


Galdakaoko herritarrek udal politiken diseinuan, erabakian, betearazpenean eta jarraipen zuzenean parte hartzeko prozedurarik adierazgarrienetako bat martxan du Galdakaoko Udalak, hirugarrenez: aurrekontu parte hartzaileak. Dagoeneko lantzen ari dira 2022rako kontuak, eta herritarrekin egiten ari da hori: aurrekontu parte hartzaileen bidez. Herritarrek, udal teknikariek eta udal ordezkariek osatutako talde eragilea lanean ari da maiatzetik, ekaina proposamenak herritarren artean arloka lantzeko hilabetea izango da, eta uztaila, erabakitzekoa.\nAurreko bi aldietako prozesuarekiko desberdina izango da oraingoa. "2022ko aurrekontuak egiteko, aurreko bi prozesuetako ikaskuntzetatik abiatu gara, eta erronka berri batzuk fikatu ditugu: eztabaidan sakontzea, aurretik emandako ideiak txertatzea, proposamenetan sakontzea eta 16 urtetik beherakoen proposamenak txertatzea", azaldu du Maite Arandia Ogasun zinegotziak udaletxean egindako prentsaurrekoan.\n"Parte hartzeko informazioa behar da, informazio ona eta ulergarria, eta hori da aurtengo prozesuaren gako nagusietako bat: proposamenen gainean sakonki lan egitea, proposamenei buruzko informazioa ematea eta miniproiektuak sortzea", adierazi du. Horixe izango da, hain zuzen, aurtengo prozesuaren desberdintasun nagusia: herritarrek ideia bakoitza landu eta proposamen osatuak egin ahal izango dituzte, aurreko urteetan jasotako eskaeretan oinarrituta. Parte hartzean sakonduko da horrela.\nAurreko bi urteetan ehunka proposamen jaso dira eta herritarrek horien artean aukeratutatutakotik asko gauzaturik edo gauzatze bidean dira. 2020ko aurrekontuetarako hartutako konpromisoen %50 kontratazio eta exekuzio faseen artean daude, eta % 16 amaituta. 2021eko aurrekontuetarako hartutako konpromisoen %72 kontratazio eta exekuzio faseen artean daude.\n"Aurten, parte-hartzean sakontzeko erronka jarri nahi izan dugu eta, horretarako, proposamenen xehetasunetan gehiago sartuko gara. Oraingoan, beraz, horien inguruan eztabaida zabaldu nahi dugu proposamenei mami gehiago emateko. Gure herritarren jakintza eta eskarmentua aprobetxatu nahi ditugu proposamenak aberastu eta hobetu ditzaketen ideiak emateko", azaldu du aurtengo prozesuaren gainbalioa Olaia Parra Parte Hartzerako zinegotziak.\nBide horretan, orain arte egindako lanketa azaldu du: 2019 eta 2020ko fase teknikoan baztertutako 618 proposamenen zerrendatik 87 aukeratu dira hainbat irizpideren arabera, besteak beste, exejuziorako 200.00eurotik gorako aurrekotua behar zutenak.\n87 proposamen horietatik 25 aukeratu dira. Horretarako, maiatzaren hasieran prozesuaren Talde Eragilea sortu zen, hau da, herritarrek eta udal ordezkariek osatutako taldea. Horrek hainbat aste daramatza lanean aurreko urteetako proposamenen zerrenda luzetik 25 proposamen hautatu eta gaika multzokatzeko. Multzo hauetan banatu dira proposamenak:\n- Mugikortasuna, jasangarritasuna eta ingurumena\n- Kultura eta kirola\n- Aisialdi hezigarria eta jasangarria\nProposamenen zerrenda hautaketa-irizpideen inguruko eztabaida-prozesu baten eta ondorengo akordio baten emaitza izan da: auzoen arteko oreka, helburu adin taldeak, genero arrakalean eragina, kolektibo behartsuetan inpaktua eta premia.\nProposamen horien inguruan eztabaidatu eta proiektuak elkarlanean garatu eta hobetzeko, bina saio egingo dira arloka. Udal ordezkari eta teknikariek herritarrekin landuko dituzte proiektuak, eta bertan parte hartzeko gonbidapena egiten die Udalak herritarrei. Honakoak dira eztabaidarako proposamen eta datak:\n📆 Ekainaren 14 eta 28an, 19:00etatik 21:00etara, Udaletxean\n- Máximo Morenoko parkea egokitu\n- Herriko gune ilunak hobetu\n- Elexalde auzoan esku hartu aisialdi gune bihurtzeko\n- Parkeak berriztatu\n- Telefonikaren eraikina berrerabili\n📆 Ekainaren 14 eta 28an, 19:00etatik 21:00etara, Aperribaiko liburutegian\nMugikortasuna, jasangarritasuna eta ingurumena\n- Olabarriko oinezkoentzako sarbidea hobetu\n- Olabarrietako orubea berreskuratu\n- Txirrindularen erabilera sustatu\n- Bidegorria Ibaizabalen inguruan\n- Oinezkoentzako bidea Torrezabalgo zubia eta Bekea lotzeko\n📆 Ekainaren 15 eta 29an, 19:00etatik 21:00etara, Torrezabalen\n- Aperribaiko dorretxea erosi eta erabilera eman\n- Kulturarako lokal gehiago\n- Udal museoa\n- Running-erako ibilbideak\n- Haur eta gazteentzako kirolerako espazioak\n📆 Ekainaren 15 eta 29an, 19:00etatik 21:00etara, Txapelenan (Usansolo)\nHerritartasuna eta gizarte kohesioa\n- Dinamizatzaile bat Aperribai auzorako\n- Adinekoentzako laguntzak\n- Guraso eta familientzako laguntza\n- Udal-lokalak aprobetxatu erabilera orduz kanpo\n- Adinekoentzako etxez-etxeko janari-zerbitzua\n📆 Ekainaren 16 eta 30ean, 19:00etatik 21:00etara, Torrezabalen\nAisialdi hezigarria eta jasangarria\n- Arantzelaiko gunea egokitu\n- Karpa egonkorra\n- Urtebietako sarbidea eta argiteria hobetu\n- Adinekoentzako jolasak eta zirkuituak\n- Parkea Bengoetxen\nUnai Amezaga Parte Hartzerako udal teknikariak eman du prozeduraren berri: "Aukeratu ditugun proposamenen inguruan elkarrekin eztabaidatu, garatu eta hobetzera gonbidatu nahi ditugu galdakaoztarrak. Helburua da proposamen bakoitza proiektu txiki bat izatea, bozketa ahalik eta informazio osoenarekin egin dadin".\nTalde bakoitza bi aldiz bilduko da. Lehenengoa ekainaren 14tik 16ra, eta bigarrena ekainaren 28tik 30era. Eztabaidaren lehenengo eta bigarren saioaren artean, udaleko teknikarien berrikusiko dituzte proiektuak. Teknikoki bideragarriak direla baieztatu ondoren iritsiko da botaketarako ordua.\nAforo mugatuak daudenez, bileretan parte hartzeko intereseko gaia edo gaiak aukeratu behar dira ekainaren 11 baino lehen, honako modu hauetan: partaidetza@galdakao.eus helbidera mezu bat idatziz, 688.830.479 (Whatsapp edo Telegram) telefonora mezu bat bidaliz edo www.galdakao.eus/aurrekontu-parte-hartzaile helbidean dagoen formularioa betez. Eskaera mezu bidez eginez gero, honako datuak eman beharko dira: izen-abizenak, telefonoa eta parte hartu nahi duzun taldea edo taldeak. Bileretan parte hartzeko inolako laguntzarik behar izatekotan (mugikortasun arazoak, zailtasun kognitiboak, zentzumen-arazoak, haurtzaindegi zerbitzua.), hori ere adierazi behar da.\nOndoren, uztailaren 5etik 11ra bitartean, proposamenen eduki osatuak ezagutzera emango dira eta uztailaren 12tik 25era bitartean bozkatuko dira. Aurten proiektuak osatuagoak izanda milioi bat euroko gerturatuko direla pentsatzekoa da, eta beraz, proiektu bakarra aukeratuko dela. Irailean ezagutuko da zein izango den egitasmo hori, eta aurreikusitakoa baino inbertsio txikiagokoa hautatzen bada, osatu egingo da edo beste proiektu bat ere gauzatzea erabakiko da.


Iturri zaharretik ur berria | Kultura | Berria\nUrtarrilean aurkeztu zuten EHZren xede berria, Baionako Zizpa gaztetxean egin biltzar nagusian. BOB EDME Tamaina handiagoan ikusi\nIragarri den formulak aitzineko urteetako itxura guztia du, nahiz eta oraindik programazioa ez den batere salatu —astelehenean hasiko dira berriak ematen—. Joan den irailean, Euskal Herria Zuzenean festibala belaunaldi berri baten eskuetara pasatu zen «hil ala biziko» biltzar nagusi hartatik. Antolatzaile bilakatu ziren lehen bospasei gazteek aurtengo martxoan aurkeztekoa zuten xede berria, baina, ekainean abiatu nahiarekin eta lagun gehiagoz inguraturik, urtarrilerako aurkeztu zuten ideia. Jakin berri da Irisarrin (Lapurdi) izanen dela EHZ, ohi bezala ekaineko azken asteburuan. Ohiko formatuari beren koloreak gehitu dizkiote.\nBistan da lantaldeak lanean hasiak direla. Urtarrilaz geroztik «jende berria sartu da, sartzen ari dira, eta beste lantalde batzuk ere sortzen ari dira», Fernandezen erranetan. Iturriko ur berriaren parte da, adibidez, lantalde teknikoari egokitu zaion zama handia, herria festibalari teknikoki antolatu beharra. 500 laguntzaile beharko dituzte «festibala ongi ateratzeko». Izen emateak etzi hasiko dira, programazioa salatzen hasiko diren egunean berean. Ohikoa bilakatu den bezala, aurresalmentak orduan hasiko dira, eta hainbat epe izanen dira hemendik ekainera arte.


Zientzia, artea eta edertasuna - sare zabalean\nZientzia, artea eta edertasuna\nsare zabalean | 2006-11-08 00:15\nFraktalak dira, nire ustetan, zientzia, artea eta edertasuna uztartzen dituzten elementu esangurutsuenetariko bat (norbait konturatuko zen blogeko nire irudia ikusita). Benoit B. Mandelbrot matematikari frantsesa da irudi geometriko hauek gizarteratu zituen pertsona garrantzitsuena, nahiz eta bere aurretik beste batzuk ere arlo honetan aritu (Gaston Julia, adibidez).\nBenetan ikusgarria deritzot irudi hauen edertasuna. Zer eta formula matematiko batzuetatik ateratako edertasuna. (ikus hau, edo hau, edo beste hau...ez al dira benetan ederrak?)\nEz pentsatu ordea irudi soilak direnik. Naturan hainbat adibide aurki ditzazkegu (ikusi hau bestela).\nOraingo honetan, ikusle soil izatetik nolabaiteko protagonista izatera salto egingo dut. Hona hemen nire "galeria" pertsonala. Nire irudiak, aurretik erakutsitakoen ondoan, ume baten zirriborroak besterik ez dira. Baina...ez al daukate nolabaiteko edertasuna? ;-)\nMatematikaren ondorio dira. Agian, umetan eta gaztetan hau erakutsita, matematika beste nolabait ulertuko genuke. Zientzia, artea eta edertasuna uztartzerik daudela ulertuta.\nOndo bizi, lagunak!\nartea askatasuna edertasuna fraktalak teknologia zientzia\nborthuzai 2006-11-08 17:31 #1\n
Niri ez zaizkit oso ederrak iruditzen. Gainera koloreak ez dituzte formulek ematen ezta? (galdera bat da)
\n
Fibonacci-ren seriea... eta beste hainbat formula zientifikoren gainean eraikitako irudi, musika, objektu, arkitektura... izan dira, baina ez dira horregatik beste edozein irudi baino ederragoak izan, nire ustez behinik-behin (serie horretan oinarritutako formak dituen itsas barrraskiloren bat edo bada baita ere. Naturan dago (eta niri zer?))
\n
zientzia.net-en ere irakurri nuen Van Gogh-en margolanetako zurrunbiloak formula matematikoekin bat zihoazela... bainan ez dakit. Hori ez da kontua. Artea ez dago hor. Edertasuna, artea... zientziarengandik at dagoen zerbait da. Ezin liteke artea parametro zientifikotatik neurtu-bizi.
\n
Zuri gustatzen bazaizkizu primeran. Hori da kontua nire ustez. Esperientzia estetikoa bizitzea. Baina hortik haratago dauden ondorioak ateratzea arriskutsua iruditzen zait. Matematikak bere baitan ederrak iduri litezkeen irudiak dituela....? Bai, noski. Nire formula eta ariketaz beteriko kalkuluko kuadernoak eder askoak ziren ene ustez. Baina nire ustez edertasuna ere bada industrietako txatarra pabeloiletan edo larunbatetan pixa egiten dudan paretaren pintadan (benetan ari naiz). Ez dakit.
\n
Greziar arkitekturan agertzen da zenbaki aureoaren portzionaltasuna, oreka... baina eraikuntza horietan bertan daude “perfekzio” hori hausten dituzten gauzak. Nere ustez eraikuntza humanoagoa bihurtzen dituzten gauzak. ( http://www.blogak.com/denetik/greziar-arkitektura-klasikoa hemen mintzo naiz horretaz)
\n
Luze ari ninteke gai honen inguruan inongo aurrerapausorik eman gabe. Barkatu atrebentzia.
\n
Ni ere artea eta zientzia batzen saiatu nintzen artikulu batetan, beste bide batetik hori bai, baina ez zitzaidan oso ongi irten. (nire ustez artea eta zientzia Oteizak batzen ditu ondoen...)
\n
Ez dakit. Gai korapilotsua da Edertasunarena.
\n
Milaka urte honi buruz hizketan... eta denak berdin dirau (hau zioen Oteizak besteak beste...)
\njosu 2006-11-08 19:55 #2\n
Kaixo Borthuzai, lehenik\neta behin, eskerrik asko, eta bigarrengoz…egia esan behar badizut…bost axola\nederrak iruditzen zaizkizun edo ez.
\n
Zuk esan duzu,\nkorapilatsua gaia. Luze hitz egin arren agian ez ginateke adoste puntu batera\niritsiko, hainbat gauzaren adoste puntu bakarra bata bestearen ikuspuntua\nonartzean bait datza.
\n
Ez naiz zientzialaria,\nezta matematikaria eta are gutxiago artista. Ez naiz kontsideratzen horietako\nezer eta ez daukat izateko asmorik ere ez. Gai guzti hauetaz daukadan ezagutza\noso mugatua da, beraz, gehiago dakiten pertsonen artean izan ditzazkedan\narrazonamenduak mugatuak izango dira. Dena dela, hemen ez gaude 2+2 zenbat den\neztabaidatzen. Iritzietaz hitz egitea beti da ona, baina jakintsuak izan\ndezakeen iritziak ez dauka ez balio gehiago ezta gutxiago ere. Artista batek\nesan diezadake Oteizaren lan bat artea eta ederra dela (bere ustetan, eta agian\nez nirean), baina berak onartu beharra izango du zuretzako larunbateko pixa\narrastoa ederra dela, eta artea ere badela, ala? Onartzen dut irudi hauek\nzuretzako ederrak ez direla, eta baita eskertu ere zure iritzia. Denontzako\nederrak kontsideratuak izango balira, orduan hasiko nintzateke larritzen.
\ngalderari dagokionez, arrazoia daukazu, koloreak beste algoritmo batzuen\nbitartez kudeatzen dira, irudiaren pixel bakoitzari kolore bat emanaz, pixel bat balio bat izanik. (ezidazu\nsakontzeko eskatu, ez bait dakit gehiago)
\nedertasuna eta arteaz ulertzen dudana azaltzen hasi beharko nintzateke, baina\nez dut uste mereziko duenik. Beti ere, idazten dudan gauzetan, baieztapen\nkategorikorik ez egiten saiatzen naiz. Nire ikuspuntua izanik, ezin dezaket\ninolaz ere baieztatu, ikuspuntuak baieztatzen saiatzea inposaketa bat dela\nderitzotelako. Zerbait, norbait edo egoera bat ederra den edo ez norbere baitan\ndago. Niretzat ederra dena ez dauka zergaitik besteentzat izan behar. Eta hemen\nerabat ados gatozela uste dut, zure matematikako koadernoa ederra asko izan\ndaiteke, benetan. Artearekin antzeko zerbait gertatzen da. Zer da artea? Egia\nesan, galdera zaila. Zihurrenik, zuretzako eta niretzako gauza ezberdinak\nizango dira, eta eskerrak! Hortan datza aberastasuna. Nik gustoko dudana\nzuretzat ez izatean. Niretzako ederra dena, zuretzat ez izatean.
\nulertu zera da, artea edo edertasuna edo dena delakoa zientziaz at izan behar\ndela. Niri ederra iruditzen zaidan zerbait, zuk diozun moduan esperientzia\nestetikoa bizitzen laguntzen didan zerbait, formula matematiko batzutan\noinarrituta badago, zergaitik ez sinistu nolabait uztartu ditzazkegula? Kontuz,\nez dut esan nahi artea matematika edo zientzia hutsean oinarritzen denik. Artea\nez zait matematikoa den zerbait iruditzen. Hau da nire iritzia, besterik ez,\niritzi bat besterik ez.

\natrebentzia? Zein atrebentzia? Zer barkatu? Ez dut ezer barkatzen, barkatzerik\nez dagoenean. Alderantziz Borthuzai, eskerrak ematea besterik ez daukat. Hobeto\nbiziko ginateke norberak edozein pertsonaren aurrean askatasun osoz iritzia\nematerik izango balu. Askoz hobeto.

\n
Hori bai, nik\nneurean jarraituko dut, dudarik ez izan. Eskerrik asko zure iritziagatik, baina\nnire arloan eta inori kalterik egiten ez diodan bitartean, nahi dudana egiten\njarraituko dut. Askatasuna, hori bai dela ederra.
\nborthuzai 2006-11-10 12:06 #3\n
Hemen naiz berriz ere...
\nborthuzai 2006-11-10 12:10 #4\n
... ondo izan
\n
(despeditzea ahaztu zait. Hau edukazioa nirea)
\njosu 2006-11-10 16:49 #5\nBorthuzai, ez nuen hitz hori ezagutzen.
\nmetabasia, artea zientifikoki aztertzea izango litzateke gure kasuan (gaizki\nulertu badut eskertuko nizuke azalduko bazenit). Ez naiz hortaz ari ordea.\nZientziak eskaintzen dizkigun emaitza batzuk espresatzeko erabiltzeaz ari naiz.\nIrudi fraktalak ezinezkoak izango lirateke matematikari esker izango ez balitz.\nBesterik ez.
\n
Frank Gehry-k, Bilboko\nGuggenheim eraikina zientziaren laguntzarik gabe altxatu ezingo zuen bezala\n(beste gauza bat da zuretzako edo niretzako artea edo ederra den, baina\nbadirudi berarentzat espresatzeko era bat dela, edo hori iruditzen zait niri\nbehintzat), irudi fraktalak ez lirateke posible izango matematikarik gabe. Honetaz\nari naiz. Arlo batzutan, artea eta zientzia banandu ezin daitezkeela uste dut.\nZientziaren laguntza ezinbestekoa izango zaigu, espresatzeko bide batzuk\naukeratzen baditugu behintzat. Beste bide batzuetan ordea, adibidez pixa arrastarak\nparetean egiten duen formen bitartez espresatuz gero, ez  dago zientziaren beharrik. (Edo agian baita ere, forma  determinatu bat emateko anguluak, indarra, distantzia, kalkulatzeko beharrean aurkituko bait zara)
\nnahi izan dut eta ez zen nire asmoa hemendik aurrerako eztabaida metafisikotan\nsartzea. Zergatik? Blog honen arrazoia zientzia eta teknologiaren gaitasunak\nkaleratzean datzalako. Benetan askeago egin gaitezkeela erakutsi, beti ere, guk\nerabilera egoki bat egiten dugun neurrian. Kasu honetan, formula matematiko\nbatzutan oinarritutako irudien bitartez espresatu gaitezkeela erakutsi nahi\nizan dut. Lortu dudan ala ez, irakurleen esku lagatzen dut.
\nSugoi 2007-05-26 17:25 #6\n
Nire aldetik esan, soilik, edertasuna guk asmatutako kontzeptu hutsa baino ez dela, hutsa, ezberdina delako pertsona bakoitzarentzat, ez dago edertasun absoluturik. Zer da artea? Guztia da artea. Nork erabaki artearen mugak non dauden? Nork epaitu beste baten obra? Adierazpidea besterik ez, artea.
\njosu 2007-05-26 18:16 #7\nErabat ados zurekin!


Wabanaki Konfederazioa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nWabanaki Konfederazioa, baita ere Wabenaki edo Wobanaki gisa ezaguna, (euskaraz «Lehen Argiaren Herria» edo «Egunsentiaren Argiaren Herria») Kanadako eta Ameriketako Estatu Batuen jatorrizko herriek sortutako erakundea da. Herri indigena hauek daude Konfederazioan: Maliseet herria, Passamaquoddy herria, Mikmak herria, Abenaki herria eta Penobskot herria.\nWabanaki batasunaren ikurra.\nWabanaki Konfederazioa lurralde horren izen indigenatik dator, Wabanahkik ('Egunsentiaren Lurra'). Kolono europearrek lur horri Acadia zioten. Gaur egun Estatu Batuetako Maine, Hampshire Berria, Vermont eta Massachusetts estatuak hartzen ditu. Kanadan Eskozia Berria, Brunswick Berria eta Quebec zati bat.\nHistorikoki Konfederazioa Ipar-Amerikako algonkin hizkuntzen herrien bost herri-indigena bildu ditu. Amerikako Iraultzan paper garrantzitsua bete zuten herri hauek zeren eta 1776an sinatuta Waterloo Itunan Mikmak eta Passamaquoddy herriak sinatzaile gisa egon baitziren. Itun horri esker, oraindik egun Kanada aldeko wabaniek Estatu Batuen armadan sar daitezkeen. XX. mendenko zenbait gatazketan parte hartu dute, bestetik, esaterako Afganistango eta Irakeko gerretan.\nAipatutako bost herriekin batera Konfederazioak beste herri indigenekin lotura handia du: Innu eta Wyadot\nXVII. mendean Wabanakien lurrak gatazkatatsuak izan ziren zeren eta Ingalaterra Berriren eta Frantziako Acadiaren arteko mugan baitzeuden. 1688an izan zen William Erregearen gerra ondoren, Wabanaki Konfederazioak britainiarren alde eta frantsesen aurka sei gerra garrantzitsuetan hartu zuten parte.\nWillian Erregearen gerra (1688–1697)\nAna Erreginaren gerra (1702–1713)\nAita Raleren gerra (1722–1725)\nGeorge Erregearen gerra (1744–1748)\nAita Le Loutreren gerra (1749–1755)\nFrantzia eta herri indioen arteko gerra (1754–1763)\nMende horretan populazioa kalte handiak izan zituen, batez ere gosearen eta izurriten ondorioz.\n↑ Toensing, Gale Courey. "Sacred fire lights the Wabanaki Confederacy", Indian Country Today (June 27, 2008), ICT Media Network\n(Ingelesez):Amerikako bertako hizkuntza: Wabanaki Konfederazioa.\n(Ingelesez):"Wabanaki People—A Story of Cultural Continuity", Abbe Museum\n(Ingelesez)Dr. Harald E. L. Prins, "Storm Clouds over Wabanakiak Confederacy Diplomacy Until Dummer's Treaty (1727)", Wabanaki Konfederazioaren webgunea.\n(Ingelesez):Miingignoti-Keteaoag , a partnership for the way of life of the Wabanaki Nations (mirror)\nAzken aldaketa 23 ekaina 2021(e)an, 20:03(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 23 ekaina 2021, 20:03.


Beste urrats bat Osakidetzako buruzagi “toxikoen” salaketan | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Publikoak Osasungintza Beste urrats bat Osakidetzako buruzagi “toxikoen” salaketan\nBeste urrats bat Osakidetzako buruzagi “toxikoen” salaketan\nLABek aurrera daraman buruzagitza “toxikoak” seinalatzeko kanpainarekin beste urrats bat emango dugu abenduan. Zentro bakoitzeko jefatura toxikoak salatzeaz gain, Osakidetza osoan hilabete hauetan gehien nabarmendu diren hiru buruzagitzak aukeratuko ditugu, herrialde bakoitzeko bana. Aukeraketa ez da batere erraza izango, izangai asko eta asko baititugu zoritxarrez.\nBeste ekinbide batzuen artean, kartelen bidez salatuko dugu hiru jefatura hauen jokabide penagarria. Agerikoa da azken urteotan Osakidetzako langileon lan-eskubideen urraketak biderkatu egin direla. Gero eta maizago gertatzen dira eta gero eta langile gehiagori. Esan dezakegu nagusien aldetik, zigorgabetasuna erabatekoa dela.\nKrisi ekonomikoaren aitzakiapean azken urteotan ezarritako murrizketek halabeharrez lan-eskubideen murrizketak ekarri dituzte. Eskubide batzuk legez kendu dizkigute eta beste batzuk murriztu nahi dizkigute egunerokoan, gurea dena ezeztatuz,beste barik,defacto, murrizketa horiek “lege” bihurtunahian.\nAurreko batean, Osasun Sailburutik gogor kritikatu zuten LABen kanpaina, “profesionalak desprestigiatzeko helburu zuela” eta “gaindituta dagoen beste garai bateko jarrerak zirela” argudiaturik. Beste garai bateko kontua Osakidetzako hainbat jefaturen inpunitatea da, kortijo batean baleude bezala aritzen direnak. Salatzen ditugun egoera guztiak behin eta berriro beste modu batzuen bitartez saiatu gara konpontzen, baina ez digute inolako kasurik egin. Beraz, gelditzen zaigun bide bakarra mobilizazio eta salaketa publikoarena da.\nIzan ere, kalitatezko Osakidetza publikoa dugulako helburu egiten ditugu salaketa hauek. Jefatura hauen jarrerek ez diete inolako onik egiten gure osasun zerbitzuari. Lan-eskubideak eta errespetua babesten ez dituen Osakidetza ezin da izan Osakidetza osasuntsu bat.


Urko Egaña saritua izan da I. Aitor Sarasua bertsopaper sariketan - Azpeitia - uztarria.eus\nUrko Egaña saritua izan da I. Aitor Sarasua bertsopaper sariketan\nNerea Uranga 2021-03-24 09:02\nUrko Egaña artxiboko irudi batean.\nHelduen mailako hirugarren saria jaso du bertsolari azpeitiarrak Ni ere gaixotu nintzen bertso sortarekin. Sariak "ilusio berezia" egin diola aitortu du Egañak.\nUrko Egaña bertsolari azpeitiarrak I. Aitor Sarasua bertsopaper lehiaketan helduen mailako hirugarren saria eskuratu du, Ni ere gaixotu nintzen izenburuko bertso sortarekin. 16 urtetik gorakoetan lehen saria Ander Fuentesek jaso du eta bigarrena Elixabet Etxandik. Gazteen mailan, berriz, Nahia Etxeberri, Leina Alkhat eta Kemen Bidegain izan dira sarituak, hurrenez hurren. Bertsularien Lagunak elkarteak antolatu du Aitor Sarasua omentzeko sariketa.\n"Ilusio berezia" egin dio Egañari I. Aitor Sarasua bertsopaper lehiaketan saritua izateak, “poz handia” hartu duela dio. Aitor Sarasua gaztetxoa zela ezagutzeko aukera izan zuen Egañak: “17-18 urte nituenean, Bertsozale elkartetik antolatzen ziren bertso udaleku edo topaketetan parte hartu nuen eta han ezagutu nuen Aitor. Gerora, berriz, entzule gisa joanda hainbat bertso saio edota txapelketatan egin nuen harekin topo. Sarasuatarrekin ere harreman berezia izan dut, batik bat hegoaldeko familiarekin, orain dela hamar bat urte Aitorren lau ilobaren irakaslea izan nintzen. Oker ez banago, gainera, Aitorren alaba Maddik bere lehenbiziko bertso plaza, hegoaldean behintzat, Miren Amurizarekin eta nirekin egin zuen. Horregatik guztiagatik ere egin dit ilusioa sari hau jasotzeak”.\nNi ere gaixotu nintzen bertso sortagatik eman diote helduen mailako hirugarren saria Egañari. Pandemia hasi zen garaian idatzi zituen bertsoak, eta pentsatu zuen lehiaketarako egokiak izan zitezkeela. Hala azaldu du bertso sortan landu duen gaia: “Egun dena pandemiarekin lotzen da, eta badirudi beste gaixo guztiak alde batera edota beste maila batean uzten direla, eta bertso sorta hau hortaz ari da batik bat. Nire esperientzia kontatzen dut; orain dela urte batzuk dezente gaizki pasatu nuelako eta imajinatzen dudalako jende askok ere gaur egun gaixotasun partikularrak izango dituela, eta, igoal, ez dituztela kontuan hartzen. Pixka bat nire bidea kontatzen dut bertso sortan”.\nGaztetan bat-batekoan ibili zen Egaña, baina gaur egun hortik urrun dabilela dio. Hala ere, bertsoak idazten jarraitzen du, “gustukoa” duelako. Bertsoak edota bertsolaritzari lotutako hainbat lan ere idatzi ditu Egañak azken urteetan: 11 kantatzeko egin zuen beste batzurekin lankidetzan eta Oñatiko bertsolaritzaren historia ere idatzi zuen. Orain, berriz, bertsolaritzari lotutako beste proiektu batekin ari da lanean.\nOrain gutxi, COVID-19a dela-eta ostalariek bizi duten egoera ekarri zuen gogora Egañak bertsotan. Norena da errua? sorta osatu eta argitara eman zuen. “Idatzitako bertso batzuk lehiaketetara bidaltzen ditut eta beste batzuk, berriz, etxean gordetzen ditut. Ostalaritzaren inguruko bertsoak, beroaldian, egun batetik bestera boteprontoan egindako bertsoak izan ziren. Azkenean, nik nahi nuen eragin edo mezu hori jendearen artean zabaltzea lortu nuen, eta pozik gelditu nintzen”, azaldu du.\nNi ere gaixotu nintzen\n1.- Barkatu, COVID-19ak\nez nau kohibitzen,\nzeren tamalez gaitz horrek soilik\nez du existitzen!\nNeure zilborra ukitzen\nta barrunbeak trankiltzen\norain hasi naiz, baina lehenago\nhasi behar nintzen. (Bis)\n2.- Bihotz barrutik ateratako\nerrima ta hitzen\nbidez nahi nuke saiatu negar-\nZutik egoteak mintzen\nnuen, ta zulo sakon batean\nhondoratu nintzen. (Bis)\n3.- Goizean goizik ia ez nintzen\nez banituen aurrez eskuak\nNahiz ahalegindu mugitzen\nez nintzen kapaz sentitzen!\nLaguntza eskatu eta berriro\noheratzen nintzen. (Bis)\n4.- Gerora, hankak gisan gerria\npixka bat arintzen\nhasiagatik gero egunak\nez zuen argitzen!\nOinez hastean ibiltzen\nez nuen minik gainditzen!\nTa ondorioz sarri etxean\ngeratu ohi nintzen. (Bis)\n5.- Urte errazak izan direnik\nez zait iruditzen,\nbere denbora behar delako\nZer erreza den amiltzen!\nTa zeinen zaila zutitzen...\nArgi izpi bat ikusterako\nberriz jausten nintzen. (Bis)\n6.- Fisikoki ta mentalki bizi\nmenpe egonda irtenbiderik\nez nuen aurkitzen!\nNahiz saiatu ahalegintzen\nbiharamunez berriz hutsetik\n7.- Besteak beste Logroño, Irun,\nnituen minei buruzko zenbait\nta iritziak aditzen\naritu arren berdin zen,\nzeren etxera irten bezala\nitzultzen bainintzen! (Bis)\n8.- Diagnositan aipatutako\nsintomak ziren nituen gaitzen\nizen ta abizen.\nNola gihar hala mintzen\nmotorrak neuzkan gelditzen!\nTa ni lehenengo arrankerako\nizorratzen nintzen. (Bis)\n9.- Bi urte t’erdi pasatzerako\nmin asko eztitzen\nhasi ziren ta hor hasi nintzen\nIto nahi ninduten bitsen\nta hain momentu bortitzen\nkabi izan zen zulo hartatik\nonik irten nintzen. (Bis)\n10.- Minez gaudela ez da erreza\nbaina bizitzen asmatuz gero\ngaude pozak hiltzen!\nEz zait buruan kabitzen\nzaila baita entenditzen,\ngaur nola aurkitzen naizen ta atzo\nnola egon nintzen! (Bis)\nEgilea: Urko Egaña Calderon\nDoinua: Mari Errauskin (11 kantatzeko)


Tartanga Berdea herri-ekimenak auzoko berdegune bakarra babesteko eskatuko dute ekainaren 12an eta elkarretaratzea ere egingo dute.\nTartanga ingurunea babesteko mosaikoa egiten(argazkia: Hiruka / Tartanga Berdea)\nTartanga Berdea herri-ekimenak ekainaren 12rako elkarretaratzea deitu du, Erandioko Altzaga auzoan egingo den urbanizazio proiektuaren aurka egiteko. 400 etxebizitza baino gehiago eraiki nahi dituzte auzoko berdegune bakarrean, eta elkarteak “osasuna, aisia eta lur publikoa aldarrikatzeko” deia egin du.\nHiruka hedabideak jaso du Tartanga Berdea ekimeneko kideen iritzia, eta auzoko eremu natural bakarra galtzea onartezina dela adierazi dute: "Konfinamenduko aste luzeetan eta ondorengo hilabeteetan, gero eta jende gehiago konturatu da lur horiek gure auzorako duten balioaz". Hori aldarrikatzeko, bigarren aldiz antolatu dute Tartanga Berdea Eguna, eta hainbat ekintza egingo dituzte Altzagako berdegunean larunbat honetan. Goizeko hamarretan zuhaitzak landatu eta inguruak garbituko dituzte; hamabietan, umeentzako ekintzak eta kirol jarduerak izango dira; eta ordu bata eta erdietan, auzotik kalejira egingo dute.\nErandioko Udalak Bizkaiko Foru Aldundiko Azpiegitura izeneko enpresarekin batera garatu du urbanizazio proiektua. 20.000 metro koadroko lurretan babes ofizialeko 350 etxebizitza eta tasatuta dauden beste hainbat pisu eraikiko dituzte. Horren aurrean, herritarrak kexu dira. 1.300 sinaduratik gora bildu dituzte proiektua gelditzeko eskatuz, baina erantzunik jaso ez dutenez, Tartanga Berdea ekimenak elkarretaratze eta ekintza gehiago antolatuko dituela adierazi du.\nGanemos Erandio alderdia eta Erandioko EH Bildu ere aurka agertu dira. Azken honek tokiko kontseilu exekutiboari eskatu dio Azpiegitura enpresarekin sinatutako hitzarmena berriz negoziatzeko edo proiektuak izan dezakeen eragina gutxitzeko moduak bilatzeko. Izan ere, prozesu administratiboko izapideen epeak kontuan hartuta, bi urte falta dira oraindik eraikitzen hasi ahal izateko.\n2019ko uztailean hasi zen prozesua, EAJk eta PSE-EEk urbanizazio plana onartu zutenean. Halere, proiektua askoz lehenagokoa da: 2011n Abaroa eraikuntza enpresak egin zituen zundaketa batzuek etxebizitza bloke bati arazo estrukturalak sortu zizkioten, eta hainbat familia etxerik gabe geratu zen. Altzagan eraikiko diren pisuetan birkokatu nahi dituzte orain familiak.\nBaina hainbat eragilek ez dute begi onez ikusten, atzean azpijokoa dagoela uste baitute. EH Bilduk bere Facebook kontuan maiatzaren 13an salatu zuen Erandioko Udalak lur publikoak Azpiegitura enpresari esleituta, honek onura ekonomikoa aterako duela, etxerik gabe gelditu ziren familientzako pisuez gain, eraikiko diren beste hainbat saldu egingo dituelako.\nKanal hauetan artxibatua: Auzolana | Herri mugimenduak | Erandio


Proiektuak – Aratz Ikastetxea\n“Liburuen inguruan hitz egitea oso jarduera aberasgarria da, baina gertatzen diren beste\ngauzei buruz ondo hitz egiteko ezinbesteko entrenamendua dira solasaldi dialektikoak.\ngertatzen diren gauzak adierazten lagunduko diegu.”\nHirueletasunak duen garrantziaren alde egiten dugu, euskara, gaztelera eta ingelesa bultzatzeko helburuarekin. Hizkuntza hauek komunikazio eta eduki berrien transmisioa ahalbidetuko dute, irakasgai eta irakasbide izanik. Hizkuntza bakoitzaren irakaskuntzak bere lekua du eta, aldi berean, beste irakasgaietako ikaskuntza-irakaskuntza prozesuetan ere txertatzen dira.\nZer da Ulibarri? Inmakulada Ikastetxeko Euskara Batzordetik kudeatzen dugun proiektu honen helburu nagusia euskararen normalkuntzaren gain lan egitea da.\nIkastetxeko euskararen erabilera eta kalitatea indartzeko alde batetik eta euskararen erabilera zabaldu eta sendotzeko bestetik, hainbat eta hainbat ekintza burutzen dira. Esanguratsuenetako batzuk aipatzearren: Udaletxearekin batera elkarlanean aurrera eramaten diren ekintzak (Euskara ari du egitasmoa), Dobera euskara elkarteari esker euskararen erabilera sustatzeko jarduerak (jolas eta solas, hamaika batuaz…), antzerkigintza, euskararen egunaren ospakizunak, ipuin kontalaria… Eta abar luze bat non ia ezinezkoa litzateke hemen lau hitzetan laburbiltzea.\nEta noski, ezin dugu ahaztu umeen motibazioa pizteko sortutako maskotatxoa, Txor-txor ehunzangoa. Eta zein da Txor-txor maskotatxoaren leloa? TXOR-TXOR EUSKARAZ!\nIkastetxearen jasangarritasunerako eta kalitaterako hezkuntza-programa bat da. Komunitatearen partaidetzan oinarritzen da eta udalerriko garapen jasangarrian esku hartu eta laguntzen du. Ingurumen-hezkuntza programa bat denez, ingurumen-arazoen konponbidean parte hartzeko ezaguera, gaitasuna, jarrera, motibazioa eta konpromisoa garatzea da haren xede nagusia.\nPentsamendu konputazionalak ez du balio soilik robotak maneiatzeko, gure egunerokotasunean suertatzen diren arazoei irtenbidea emateko erreminta ezin hobea da. Hau erabiliz ordena, sekuentziazioa, espazio nozioak eta pentsamendu logikoa bideratzen ikasten da. Bide batez, gure ikasleak, egungo metodologia eta teknologietan barneratzen ditugu.\n“The Flipped Classroom” ikaskuntza-irakaskuntza prozesua ikasgelan eta hortik at bultzatzen duen eredu pedagogikoa da. Ikasleak eskolatik kanpo saioa prestatzen du, ondoren irakaslearen eta beste ikaskideen laguntzaz praktikan jarri eta edukiak barneratuz. Horrela gure ikasleen artean ikaskuntza esanguratsua sustatzen dugu, ikasitakoa errealitatearekin alderatuz.\nHonako hau, ikaskuntza eta zerbitzuen prozesua proiektu bakar batean uztartzen dituen hezkuntza proposamena da. Behar sozial baten aurrean gure ikasleek gizarteko kideei zerbitzatzeko ardura hartzen dute. Horrela, ikasgelan ikasitakoa errealitatean martxan jarriz eta edukiak, gaitasunak, jarrerak, konpetentziak eta talentuak sustatuko dituzte, denon ongizatearen alde lan eginez.


Salmenta pribatuko webguneak | Consumer\nSalmenta pribatuko webguneak\nOn line denda batzuek %70erainoko deskontua duten eskaintzak eskuratzeko aukera ematen dute markako produktuetan eta denbora jakin baterako\nDendetako jatorrizko prezioaren gaineko %30etik %70era bitarteko deskontuak dituzten markako objektuak erostea da salmenta pribatuko webguneen erakargarri nagusia, orain Espainian ugaritzen baitira. 'Outlet' edo salmenta pribatuko klub horiei esker, 2 egunetik 6ra bitarteko iraupena duten sustapen kanpainen bidez, eskaintza esklusiboak egin ditzakete kideek. Kideek eskura ditzaketen produktuen artean daude, besteak beste, arropa eta osagarriak, elektronikako osagarriak, lurringintza eta jostailuak. Hala ere, leku horietako batzuek bezeroak erakartzeko erabiltzen dituzten metodoak ez dira oso serioak izango, izan ere, ustezko esklusibotasun bat sustatzen dute, edonork parte har badezake.\nHandituz doan negozio bateko argiak eta itzalak\nAditzera ematen den ideia da klub horietako bazkide izateko ezinbestekoa dela aitabitxi bat izatea.\nWebgune hauetan bazkide egiteko, formulario bat bete behar da, datu hauekin: izen-deiturak, posta-kodea eta helbide elektronikoa. Era berean, leku horietako gehienetan eskatzen da bazkide berriak aitabitxi baten babesa izatea, hau da, dagoeneko bazkide den eta klubean sartzeko gomendatzen dion pertsona.\nAitabitxiaren opari gisa, opari-txeke bat jaso ohi du. Txeke horren zenbatekoa 4 eurotik 8 eurora bitartekoa da, bazkide berria behar bezala erregistratu ondoren.\nGomendio-sistema horren bidez, marketin birala bultzatzea lortzen da, erabiltzaileek berek bila ditzaten bazkide berriak. Bilatzaile nagusietan bilatze hutsarekin (erreportaje honetarako egin den moduan), egiaztatzen da milaka pertsonak jartzen dutela salmenta-klub pribatuak eskaintzen dien posta elektronikoko helbidea, erakargarri eta publiko gisa, foroetan, albiste-guneetan eta blogetan, beste erabiltzaile batzuen aitabitxi bihurtzeko.\nErabiltzaile horiek gehienetan (foroetan ematen dituzten iritziak edo blogetan uzten dituzten iruzkinak irakurrita egiazta daitekeen bezala) zerbitzua garesti gomendatzea izaten da, horrela, opari-txekeak lortzeko hurrengo erosketetan erabiltzeko. Hala, aditzera ematen den ideia da klub horietako bazkide izateko ezinbestekoa dela aitabitxi bat izatea.\nCONSUMER eroski-ko teknikariek alta eman dute online salmenta pribatuko klub nagusietan, eta horietako batean ere ez dute aitabitxi baten helbide elektronikoa sartu beharrik izan\nCONSUMER eroski-ko teknikariek, erreportaje hau egiteko, alta eman dute online salmenta pribatuko klub nagusietan, eta horietako bakar batean ere ez da beharrezkoa izan aitabitxi baten helbide elektronikoa sartzea.\nNahiz eta Vente-privhiru.com atarian aurkitu den, aitabitxi bat sartu behar den arren, zerbitzu berak paperezko aldizkarien zerrenda bat (El País Semanal, El Magazine del Mundo, Cosmopolitan…) eta web guneak eskaintzen dituela, horien artean 'Vente-privee' bera, arazorik gabe adrina zaitzaketenak.\nKonfiantza emateko modu bat\nHala ere, ugazaben irudia izatea garrantzitsua da enpresa horientzat, erabiltzaileek ez baitute konfiantza handirik markako artikuluak dendetan baino merkeago lortzeko.Salmenta pribatuko klub gehienek 'konfiantza online' entitatearen ziurtagiriak dituzteIrudi honen bidez, zerbitzua ingurukoei gomendatuko dien konfiantzazko pertsona izatea sustatzen da.\nHori dela eta, salmenta pribatuko klub gehienek 'konfiantza on line' erakundearekin bat datozen ziurtagiriak dituzte. Ziurtagiri horietan, gunetik egiten diren transakzio komertzialetan erabiltzaileekin berme batzuk betetzeko konpromisoa hartzen dute.\nofertas-eu online salmenta pribatuko klubak online-eu privada-eu salmenta


AITZURRA 2016 05 03\nAITZURRA 2016 04 26\nAITZURRA: Baratzeko lurren prestaketa\nGaurkoan, Aitzurra tartean (Ipar-Orratza saioan 13:40etan asteartero), Xixare Baratza Kooperatibako Miguel Jimenez laguntzaileak neguko plangintza egin aurretik, egin beharreko lurraren prestaketaz xehetasunak eman dizkigu. Lurraren kalitatea neurtzeko analisiak, nola ongarritu eta zein urrats eman behar ditugun esplikatu digu.\nBestalde, eskualdeko baserritarren azoka postuetan aurki ditzakegun sasoiko produktuei buruz jakiteko, aste honetan Bidasoa auzoko Oyartzabaleko Borda baserriko Lupe Etxebesterekin pundu bat egin dugu.\nAITZURRA 2015 04 01\nAste honetan urteko tipula landatzeko eman beharreko urratsak esplikatu dizkigu Miguelek. Bestalde, Hendaiako asteazkenetako azokan egon gara, eta Biriatuko Patrick Larrondo laborariarekin mintzatu gara, hiru hilabete ondotik bere azokako postura bueltatu baita barazki biologikoekin.\nHorrez gain, Europako Batasunak aste honetan hartu duen behi-esne kuoten kentzeko erabakiaz xehetasunak bildu ditugu ELB sindikatuaren eskutik. 1986. urtean behi-esne prezioen kontrolatzeko indarrean ezarritako kuoten neurria desagertaraztearekin, ekoizle handiek abantaila izanen baitute, ekoizle txikien aldean.\nAste honetan Miguel-ek ilargiaren faseak erein eta uzta biltzerako garaian nola aprobetxatu behar diren esplikatu digu.\nBestalde, Hiruzta txakolindegira hurbildu gara. Jaizkibelgo magalean kokaturik, Jaitzubi auzoan, Rekalde familiak bertako txakolina berreskuratu du. 2008az geroztik lanean dihardute, eta 3 hektarearekin abiatu ziren bitartean, dagoeneko 10 hektare mahasti dituzte.\nAITZURRA 2015 03 04\nJoan den astean merkatuan aurki daitezkeen arraultza mota ezberdinak eta haien kodigoa ulertzeko xehetasunak eman ondotik, aste honetan, arraultza ekologikoak guk geuk ekoizteko eman behar ditugun urratsak aztertu ditugu: oilotegia, oiloen elikadura, bizimodua eta osasun neurriak besteak beste.\nBestalde, Xixare Baratze Kooperatibak 4 saski gehiago banatzeko aukera duelarik, Hendaiako Bakartxoko ostatuan antolatu duen kooperatibaren hitzaldi informatiboari buruz ariko gara, bai eta proiektu honen inguruko xehetasunak eman ere.\nAITZURRA 2015 02 27\nAste honetan kontsumitzen ditugun arraultzeak aztertuko ditugu. Produktu ekologikoa, etiketarik gabekoa egokiena baldin bada ere, merkatuan aurki daitezkeen arraultza guziak ez dira berdin ekoiztuak. Jarraitutako produkzio motaren araberako arraultzen kodigoak esplikatuko dizkigu Migelek gaur.\nBestalde, Hondarribiko Bottika baserriaren aldameneko Agroaldera hurbilduko gara. Bertan Aitor Criadok garatu duen proiektu agroekologikoa ezagutu nahi dugu eta.\nAITZURRA 2015 01 28\nAste honetan Miguelek neguko sasoian baratzearen prestaketa lanetaz aritu zaigu. Hazien bilketa eta hautaketaz, kainaberak moztu eta ilarrak eta bestelako babazeak heusteko egiturak etabar...\nBestalde, aste honetan Emaus Gizarte Fundazioak eta EHNEk (Euskal Herriko Nekazarien Elkartasuna)Irungo EkoCenterren aurkeztu duten “Ideia bati bizia emanez” gida-liburuaz mintzaatu gara Assumpta Ayerdi Olaizolarekin. Emauseko kidea da, eta elikadura burujabetzan proiektu berriak abiatu nahi dituztenentzako gida-liburuari lagungarria izateko asmoarekin argitaratu dutela esan digu.\nAITZURRA 2014 12 10\nAste honetan ilarrak lantzeko gure baratzean egin beharreko lanak eta gomendioak eman dizkigu Miguelek baratzearekin puntua eginez.\nOndoren, ziburutar gazte batek Hendaian duen baratzean ekoizten dituen sendabelarretaz aritu gara. Ukenduak, infusioak... Euskal Herrian historikoki baliatua izan den osasungintza naturalaren ezagutza, orain galbidean, berreskuratu eta jendea sentsibilizatzeko lanetan dihardu. Aplikazio ezberdinak dituzte, izan osasunari, izan kosmetikari begira edota organismoa garbitzeko. Aitzurra saioan, zenbait sendabelarren erabilera esplikatu digu, eta era berean, Hego eta Ipar Euskal Herrian sendabelarren gaineko legediaren egoeraz hausnarketa egin du.\nEkoizlearekin zuzenean harremanetan jartzeko sendabelar@gmail.com\nAITZURRA 2014 12 03\nAste honetan Goiener kooperatibaren berri eman dugu. Bidazi-k Irunen energia kooperatiben funtzionamenduari buruz hitzaldia antolatu duela aitzaki hartuta, 2012an sortutako Goiener-eko kide Olatz Azurzarekin mintzatu gara.\nDagoeneko 2.400 kooperatibista bildu dira Hego Euskal Herrian, euren etxeetan kontsumitzen duten argindarra energia berriztagarrien iturrietatik datorrela segurtatu, eta energiaren merkatua pixkanaka eraldatzeko bidean urratsak emateko xedez. Aldi berean,kooperatibak izan ditzakeen irabaziak energia berriztagarriak sortzeko instalazio berrietara bideratzen dute, epe luzera begira energia burujabetasuna lortzeko helburuarekin.\nBestalde, baratzarekin puntua egin dugu Miguelekin, astero bezala. Oraingoan babari buruzko xehetasunak eman dizkigularik.\nAITZURRA 2014 10 08\nAste honetan gure kontsumoa arduratsua, jasangarria eta bidezkoa izateko segitu beharreko irizpideak zerrendatuko dizkigu Migelek. Non eta nola ekoiztutako produktuak kontsumitu, halako kontsumoa egiten baitugu. Betiere ahalik eta hurbileneko produktuak eskuratuz, besteak beste, ingurumena, gure osasuna, lur aprobetxamendua eta bertako ekonomia sustatzeko aukera ematen dugula kontuan hartuz.\nBestalde, Landetxa-Katea auzora hurbilduko gara. Bertako zenbait auzotarrek abian jarritako baratze komunitario baten proiektua ezagutzeko aukera izango dugu Maider Martiarenaren eskutik.\nAITZURRA 2014 05 28\nAITZURRA 2014 05 21\nAste honetan zenbait barazki ongi kontserbatzeko gomendioak bilduko ditugu. Eta gero Aldatsa baratze kooperatibak hilabeteotan izan duen garapen azkarraz ariko gara. Dagoeneko 80 kooperatibistek osatzen dute taldea, eta larunbatero 20 barazki saski banatzen dituzte Lakaxita gaztetxean. Baina kide berrien bila dabiltza.\nAutogestioan oinarritutako proiektu agroekologiko honek jausi erraldoia eman baitu azken hilabeteotan, Hondarribiko Udalak lau urteetarako utzi dien Bottika baserri aldameneko 5.000 metro karratuko lursailari esker. Eta itxaropentsu begiratzen dute etorkizuneko uzta.\nAITZURRA 2014 05 07\nJoan den astean zintzilik utzi genuen tomatea lantzeko zenbait ohar bildu ditugu aste honetan. Eta Bidasoko Erlezainen Elkarteko presidentearekin mintzatu gara. Iñaki Bengoetxeak euskal erle beltzaren egoeraren berri emango digu, baso eta baratzeen polinizazioaren %80 bermatzen duelarik, ezinbestekoa dugun bitartean, liztor asiatikoa eta laborantza intentsiboaren pestizidak bezalako mehatxupean biziruaten du erlezain afizionatuen lanari esker.\nAITZURRA 2014 04 30\nAITZURRA 2014 04 09\nMartxoaren 19ko Aitzurra: bio-hautetsiak eta osinak\nAste honetan, Migelek nekazaritza biologikoan baratzeko landareak indartzeko eta izurriteak prebenitzeko baliatu ohi den asuna edo osin-ura nola prestatzen esplikatu digu.\nBestalde, Biharko Lurraren Elkarteak (BLE) Iparraldeko udal hauteskundeak aprobetxatu ditu, bio-hautetsia nolako neurriak hartu beharko lituzkeen azaltzeko. Hala, hautatuak izanen diren agintari berriek,herriko merkatuan edo eskola publikoetako kantinetan produktu biologikoen aldeko irizpideak plantan ezarri beharko lituzketela diote. Elkarteko kideekin mintzatu gara, baita Lurra eta Etxebizitza kolektiboak Donibane Lohizunen egindako manifestazioaren xehetasunak bildu ere.\nAITZURRA 2014 01 29\nAste honetan zuhaitz eta frutondoen kimaketa lanak egiteko gomendioak bildu ditugu batetik. Eta bestetik, Hondarribiko Agroaldea proiektuaren baitan, Udalak banatu dituen 5.000 metro karratuko azalera duten hiru lursailetako baten kasua aztertuko dugu.\nEkimen berritzaile honi esker, Aldatsa baratze kooperatibak Bottika baserriaren aldamenean, lau urtez bere proiektua aurrera eraman ahal izango du.


GKSren kanpainarekin bat egin eta bitartekoak sortu ditu Lizarrako Sugarra gaztetxeak\n'Burgesiaren ofentsiba gelditu!' ekimenarekin bat egiteaz gain, testigantzak biltzeko kanpaina eta bitartekoak jarri ditu martxan Sugarra gaztetxeak. Hain zuzen, polizia jazarpena jasan dutenei eta etxebizitzarekin lotutako arazoak dituztenei zuzendutako baliabideak sortu dituzte.\nMartxoaren amaieran, bizi dugun "salbuespen egoerak gizartearen sektore prekarioenak gogorki kolpatzen dituela" salatu zuen Lizarrako (Nafarroa) Sugarra gaztetxeak, Kapitala krisiaren erantzule! izeneko kanpainaren bidez. Hainbat ardatz zituen gaztetxeko kideen kritikak; esaterako, alarma egoeran ekoizpena osasunaren gainetik lehenetsi izana salatu zuten, baira krisialdian "nork jartzen duen bere bizitza jokoan" seinalatu ere.\nUstezko "diskurtso apolitikoen iruzurra" gaitzetsi eta salbuespen egoeran hartutako erabakien atzean "burgesiaren interesak" ezkutatzen direla ere azaldu zuten, eta emakume langileek bizi duten egoera gordina (indarkeria matxista, lan banaketa... ) azaleratu zuten. Bestalde, polizia indarren eta Espainiako Armadaren "zuritze kanpaina" ere jarri zuten jopuntuan, kontuan izanik militarrak Lizarran ere sartu direla konfinamendu garaian. "Kaleak elkartasunez hustu eta beldurrez bete" dituztela azpimarratu zuen Sugarrak.\nKANPAINA ETA BITARTEKOAK\nSugarra gaztetxeak, bestalde, bat egin du Gazte Koordinadora Sozialistak Burgesiaren ofentsiba gelditu! izenpean abiatutako salaketa kanpainarekin nahiz "sektore kolpatuenak babesteko" lanketarekin. Hala, GKSrekin batera, salbuespen egoeran sortu diren egoera latzen testigantzak biltzeko kanpaina jarri du martxan.\nHorretaz gain, bitartekoak ere sortu dituzte, "proletalgoaren sektore kolpatuenei" zuzendutakoak. Hain zuzen, bi arlotan antolatu dituzte baliabideak: polizia jazarpena eta etxebizitzaren problematika.\nJazarpenari dagokionean, Sugarrako kideek adierazi dute Espainiako Gobernuak hartutako neurriek "polizia jazarpena areagotu dezakeen testuingurua erraztu" duela. Hortaz, "Poliziarekin arazoak izan dituzten edo izan dezaketen pertsonen" kasuen aurrean erantzuteko antolatzen hasiak dira.\nBesteak beste, "norbait laguntzeko" edo "zaintza lanetarako" kalera irten behar duten pertsonak izan dituzte gogoan, sarri "haien egoera nola justifikatu" ez dakitelako. Kasu horietarako aholkularitza juridikoa martxan dute jada. Errepresioa jasan duten pertsonei (isunak, mehatxuak, kolpeak...) ere dei egin diete harremanetan jartzera, elkarrekin "konponbide bat bilatzeko".\nBestalde, etxebizitzarekin lotutako arazoak dituztenek ere gaztetxeko kideengana jo dezakete "zalantzak argitzeko eta irtenbide bat bilatzeko". Adibidez, alokairu-kontratua aurki amaituko zaien pertsonei, etxegabetuak izateko arriskuan daudenei edota alokairua modu ez-formalean ordaintzen dutenei luzatu diete harremanetan jartzeko deia.\nPolizia jazarpenarekin edo etxebizitzaren problematikarekin lotutako arazoei erantzuteko, ondorengo komunikazio bideak ireki ditu Sugarra gaztetxeak: 675 381 406 telefono zenbakia eta lizarra1autodefensa@gmail.com e-mail helbidea.\nAurten ere Mendebaldeko Martxa antolatu dute Lizarraldeko eta inguruko hainbat gazte asanbladak\n"Adierazpen politikorako askatasuna" aldarrikatu, eta Lucio Urtubiaren oroigarri bat jarri dute Lizarran Sugarra gaztetxeko kideek\n'Sugarra piztu, Lizarra berpiztu' jardunaldiak, Sugarra gaztetxean


Goazen zuhaitzak landatzera! - Aia - Karkara.eus\nGoazen zuhaitzak landatzera!\nIzaskun Arizeta 2015-03-31 13:11\nMendi hegal batean luizia gertatuko da bertako materialen oreka apurtzen bada. Deforestazioa izan daiteke adibide garbia.\nEtxetik atera eta edozein bide bazterretan luizia! Hasi Txurrukatik, errepide nagusia igaro eta Andazarreteraino! Aspaldi gertatutako luizia areagotua, errepide nagusian semaforoa aurki genezake luiziagatik eta Andazarrateko errepidea errusiar mendi bat izango balitz bezala topatu dugu! Normalean ez dira oso espektakularrak eta katastrofikoak izaten, Azagrakoek ziurrenik ez dute holakorik esango! Azagran, 1856an 11 hildako, 1874an 92 hildako eta 1903an eta 1946an bina hildako. Hori bai, milioitako gastu ekonomikoa ekartzen dute luiziek. Baina zergatik gertatzen dira? Mendi hegal batean luizia gertatuko da bertako materialen oreka apurtzen bada eta grabitatearen eraginez material horiek mugitzen badira. Deforestazioa izan daiteke adierazitakoaren adibide garbia. Zergatik, baina, beharrezkoak diren zuhaitz hauek moztu? Baratzean itzala ematen dutelako? Udazkenean kainuak hostoz betetzen dituztelako? Orbela irristakorra bihurtzen delako euriarekin? Sustraiek galtzada-harriak altxatzen dituztelako? Egurrezko mahaia egiteko? Papera lortzeko?... Auskalo!\nBatek daki, baina kontuak kontu zuhaitzak mozten ditugu. Zuhaitzik gabe lurzorua babesik gabe geratzen da. Horrela, euria egiten duenean, ura lurzoruak dituen poroetan sartzen da, urez beteta dagoenean mendi hegal horrek gehiago pisatuko du, ezegonkorra bilakatuko da eta azkenean erori egingo da. Noski, mendi hegalaren egonkortasunean beste hainbat faktorek ere badute zerikusia: terrenoaren ezaugarriak, harriak aske dauden ala ez, hausturak egotea, arroken gogortasunak, gizakiak… Eta zer egin luiziak ez gertatzeko? Baso berritze politikak? Basoko suteen aurka borrokatzea? Plan urbanistikoek ezegonkorrak diren mendi hegalak kontutan hartzea? Drainatze lan egokiak? Euskarri lanak? Auskalo!


EH Bilduk eredu turistikoa birbideratzeko neurriak proposatu ditu, jasangarria izan dadin eta akatsak ez errepikatzeko\nDiru-laguntza zuzenak, salbuespen fiskalak, lanaren banaketa eta turismo-tasaren ezarpena dira proposatutako neurrietako batzuk.\nDeskargatu dokumentua osoa pdf-n\nTurismo-industria bat-batean gelditu da mundu osoan, eta horren dimentsioak eta ondorioek kalkulaezinak izaten jarraitzen dute. Edozein kasutan, Turismoa pandemiak gehien kaltetutako sektoreetako bat izango da. Susperraldia motela eta zaila aurreikusten da, eta sektoreak gutxiengo egitura bati eusteko administrazioak laguntza handiak eman beharko lituzke. Donostiako alkate Eneko Goiak ere iragarri ditu diru-laguntzak, baita fondo bat sortuko dela ere.\nBaina orain galdera ez da noiz eta zein laguntzekin itzuliko den turismoa krisi aurreko egoerara, baizik eta ea egoera berera itzuli behar ote duen. Donostiako EH Bilduk argi du krisiaren ondorioz turismoak bizi duen egoerak aurrerantzean gauzak beste modu batera egiteko aukera eskaintzen duela. Areago, ezinbestekoa da gauzak beste modu batean egitea. Izan ere, askotan errepikatu dugun bezala, turismoaren jardunak Donostian aspaldi utzi zion jasangarria izateari.\n2008tik aurrerako finantza krisiaren testuinguruan gertatu bezala, orain ere arrisku handia dago lehentasunak turismoaren sektoreari eskaintzeko. Izan ere, turismoa diru iturri erraz eta azkarra izan daiteke, baina, era berean, oso sektore lurrunkorra dela agerian geratu da. Izan ere, sektore honek sortzen duen menpekotasun eta ahulezia ekonomikoaz ohartuta, berriro ere akats berdinak ez errepikatzea da orain erronka.\nEH Bilduren ustez, lanpostuen galerari eta enpleguaren kalitateari aurre egitea da orain lehentasuna. Baina, epe ertainera, aldaketa estrategikoak egin beharko dira Donostiako egitura ekonomikoan, mendekotasun turistikoa murrizteko eta lehentasunezko inbertsio publikoak beste sektore indartsuagoetara bideratzeko: ekoizpena, berrikuntza, zerbitzu digitalak, nekazaritza eta “km0” praktikak, klima aldaketari aurre egiteko enpresak, zaintzak eta sektore sozio-sanitarioa, eta abar.\nDonostiako Turismo-sektorea laguntzeko neurriak\nEgungo erreskate-paketeetan turismo-industriari eskainiko zaizkion diru-laguntzak mantendu behar dira. Hori bai, diru-laguntza horiek enpresa txiki eta ertainengan kontzentratu behar dira, konglomeratu erraldoiak finantzatu beharrean.\nDiru-laguntza horiek lehentasunez jasotzeko, turismo eredu jasangarriarekiko konpromisoa hartu beharko dute enpresek:\nLan baldintza duinak (Gipuzkoako lan-hitzarmenen arabera)\nHiriko nortasun eta bizi kalitatearekiko erantzukizun soziala\nDonostiako udalak larrialdi klimatikoari aurre egiteko hartzen ari den konpromisoarekin koherentzia\nUdal-aplikazioko tasa eta zergen etena. Duela egun batzuk aurkeztu genituen Donostiako merkataritza txikiarentzako proposamen orokorrak turismo-sektorera atxikitako establezimendutan ere aplikagarriak dira. Zentzu honetan, Donostiako EH Bilduk bat egiten du hiriko merkataritza elkarte ezberdinek Udalari egin dioten eskaerarekin:\nUrte honetako OHZren ordainketa kentzea\nUraren eta zaborren tasaren ordainketa kentzea\nMerkataritzako elementuak bide publikoa okupatzeagatiko urte honetako ordainketa kentzea\nLana banatzea: Larrialdi egoeraren ondoriozko eszenatoki honetan, sektorean enplegu galera handia aurreikusten da. Enplegu-galera txikitzeko, gainerako lanpostuen banaketa sustatu behar da, lanorduen murrizketa orokorrago baten zati gisa (orduko ordainaren igoerarekin batera). Honek erakunde publikoen diru-laguntzak eskatuko lituzke, baita beste jarduera batzuetara bideratzeko langileek egin beharko duten berregokitze-formazioak eskatu ere.\nEpe motzean, Udalak eskainiko dituen diru-laguntza paketeak\nEpe ertainera, diru-laguntza horiek finantzatu behar dira bisitariei ezarritako tasa berrietatik (tasa turistikoa) edo karbono-isuriei ezarritako zergetatik.\nBeste sektore batzuetara trantsizioa errazteko neurriak\nDagoeneko merkataritza-jarduerarako saturatuta dauden eremuetan edo galtzear daudenetan (Parte Zaharra, Erdialdea, Gros, Antigua), merkataritza-lokalak turismoaz bestelako jardueretara bideratzea sustatzea, hala nola merkataritza tradizionalera edo bertan kokatutako negozioak eta enpresak hiriarentzat estrategikotzat jotzen den beste jarduera batera.\nHobari fiskala (OHZ murriztea), etxebizitza turistikoak alokairu tradizionalaren merkatura itzul daitezen (edo orain krisialdian alokairu arruntean eskaintzen ari direnak bertan gera daitezen).\nBeharrezkoa litzateke ekonomiak turismoan gutxiago ardazteko aukera emango luketen sektore anitzetako alternatiba gisa enpresa berriak sustatzea. Bide batez, ahalegin hau baliatu behar litzateke jarduera ekonomikoak birkokatu eta zenbait lurraldek merkatu globalen gorabeheren aurrean duten zaurgarritasuna gutxitzeko, orokorrean.\nProiektu komunitarioak antolatzeko oporrak eta aisialdia bultza behar dira, ez dirua irabazteko asmoak bultzatuta, baizik eta sozialki onuragarriak diren esperientzien trukeak.\nTurismo estrategia aldatu beharra\nTurismo Zuzendaritza Plana 2017-2021 iraungita dago. Krisiak utzitako ondorioei eta aipatutako hiri estrategia aldaketaren beharretara egokitzeko, gogoeta berri bat abiatu behar da sektorearekin, sindikatuekin, auzo elkarteekin eta beste eragile sozial eta politikoekin.\nEstrategia egokitzen den bitartean, pisu turistiko eta hotel berriei moratoria ezarri behar zaie.


Texas: energia-erraldoia erortzeneko itzalaldia – 15/15\_15\nTexasko sistema elektrikoa erori egin zen eta 4 milioi pertsona hornikuntzarik gabe geratu ziren, garai hartako egunik hotzenetakoetan. Azken informazioaren arabera, hildakoak 58 dira. Urakanaren begian, edo, hobeto esanda, ekaitz izoztuaren begian, Texasko elektrizitate-banaketaren konpainia kudeatzailea, ERCOT (Texasko Fidagarritasun Elektrikoaren Kontseilua). Izan ere, ERCOTen funtzioa 25 milioi bezerori baino gehiagori (Texas osoaren% 90) energia elektrikoaren sistemaren funtzionamendua koordinatzea, kontrolatzea eta gainbegiratzea zen, eta horrek huts egin zuen.\n‘Zure elektrizatea. Gure agindutakoa’.\nKontua da ERCOTen arduretako bat bere bezero guztien sarbide energetikoa bermatzea zela, eta hori ez zen gertatu. Egia da energia banatzeko eta ekoizteko sarean eragina izan zuen hotzak eragina izan zuela, baina horrek ez zuen zertan izan neurriak ezarri izan balira. Erregai fosilen plantak izan ziren arazo nagusia, bereziki gas naturalarenak, ez baitziren hodiak isolatu eta ez baitziren negurako ekipoak egokitu. Otsailaren 17an 46 GW falta ziren sarean, estatu horrek behar zuen elektrizitatearen %40. Horietatik %61 gasaren, ikatzaren eta energia nuklearraren bidez ekoitzitako elektrizitateari zegokion. %39 energia eolikoan eta eguzki-energian.\nBaina, gainera, erabateko itzalaldi batetik segundu edo minutura egon zen. Hori gertatu izan balitz, sistema osoa zerotik piztu beharko zen. Prozesu hori are zailagoa da, luzea (asteak edo hilabeteak), eta garestia.\nKontuan izan behar dugu horrelako gertaera batek ondorio ekonomiko larriak dituela, ekoizpena ere geldiarazten baitu. Texas munduko hamargarren postuan egongo litzateke ekonomia bezala, herrialde independente bezala kontuan hartuz gero. Beraz, Estatu Batuetako ekonomian duen pisua ere oso garrantzitsua da. Horrek ez du esan nahi eredu ekonomiko hori defendatzen dugunik, ezta energetikoa ere, baina aldaketa batek gertatu behar badu, argi dago pixkanaka izan beharko duela: trantsizio bat. Pertsonek ahalik eta kalte gutxien jasatea, eta ez kasu honetan gertatu zen bezala, 4 milioi pertsonarekin eta era horretan.\nIturria: U.S. Energy Information Administration.\nEra berean, ez zen ERCOTek ez zekiela zer gertatuko zen, egun batzuk lehenago elektrizitatea neurriz erabiltzea eta hotzerako prestatzea aholkatu zuelako, eta iragarpen meteorologikoek aste batzuk lehenago iragartzen zuten (baina baliteke larrialdi klimatikoari lotutako efektua gutxietsi izana). Edo beste leku batzuetan ez gertatzea: estatu mugakideetako baldintza berberek ez zituzten ondorio horiek izan. Ezta lehenago ere, antzeko itzalaldiak izan baitziren Texasen 1989, 2003 eta 2011n. 2011ko hondamendiaren ondoren, argindar eta gas azpiegitura indartzeko beharra ikusi zen, baina ez zuten nahikoa egin.\nNERCren 2019ko fidagarritasunaren ebaluazio txosten baten arabera, ERCOTek Estatu Batuetan aurreikusitako erreserba-marjina txikienetako bat zuen, eta udan aurreikusitako eskari elektriko maximoa asetzeko baliabide nahikorik ez zuen herrialdeko zati bakarra zen. Askok dioten bezala, inbertsio faltak eragin zuen hondamendia, etekinak lehenetsi zirelako, sistema elektrikoa egokitu beharra baitzegoen.\nERCOT web-gunearen erantzuna, artikulu hau argitaratzenean.\nGainerakoan, ERCOTek ez du elektrizitaterik sortzen, kudeatu besterik ez du egiten. Kudeatzen duen elektrizitate hori hirugarren enpresena da, enpresa pribatuena. Marcus Pridgeon energia-agente ohiaren arabera, maniobra-marjina txikia da, enpresa pribatuek beti nahierara aplikatzen baitituzte neurriak. Berak dioen bezala, “Ez eskandalatu; hau merkatu librea da”. Esku ez hartzearen teoria da. “(ERCOT-en) energia merkatu lehiakorra da erruduna” azaltzen du.\nHala ere, ERCOTek gainerako sistema energetikoarekin (pribatua) duen konexioa agerian geratzen da bere administrazio-kontseiluan, hamabost kideetatik hamaikak (orain edo lehenago) industria energetikoarekin lotura izanez. Horietako bost, presidentea barne, ez dira Texasen bizi.\nHondamendiaren ondorioz, 5 kidek dimisioa eman zuten otsailaren 23an.\nItzalaldi bat munduko potentzia energetikoan\nArazoa da Estatu Batuetan gertatu zela, teorian munduko herrialderik indartsuenean (beste alderdi batzuetan ere bai), baita energian ere; izan ere, azkenaldian frackingarekin petrolio- eta gas-erauztketaren esker, zuen posizioa berreskuratu du. Baina baita teknologia nuklearraren, hidroelektrikoaren eta abarren esparruan ere.\nVenezuelan 2019ko martxoan gertatutakoaren erreplika bat gertatu zen (nahiz eta krisia askoz lehenagokoa izan eta oraindik jarraitzen duen). Azken honen kasuan, zentral gutxiren menpe dago eta megakontzentratuta dago: zentral termikoak eta mega-urtegi bat (Guri, 10.325 MW). Sistema zentralizatu eta kontzentratuak arazoak ditu horniketak huts egiten duenean edo zentraletako batek huts egiten duenean. Kasu horretan, petrolioaren agortzeari ustelkeria gehitu behar zitzaion, zentraletarako aurrekontuak desbideratu baitzituzten. Halaber, Guriren kasuan, mundu osoko hidroelektrikoetan errepikatzen den zerbait gertatzen ari da, hots klimaren larrialdiagatik urtegien ahalmen hidrikoa txikiagoa dela eta ezin duela baldintza onenetan sortzen zuen energia adina ekoizten. Eta horri guztiari herrialdearen egoera larria gehitu behar zaio, jatorri askori egotz dakiekeelako, besteak beste, ere ekonomiaren oinarri den baliabide nagusiari den petrolioaren prezioaren beherakadari, edo baita Estatu Batuek ezarritako eta beste herrialde askok babestutako zigorrak ere.\nIzan ere, Venezuelaren arazoa erraz errepika daiteke beste edozein lekutan, hautatutako elektrifikazio kapitalistako sistemek eredu kontzentratu eta zentralizatuaren alde egin dutelako beti. Hala izan zen 2017an ere, Puerto Ricon, uharteak 11 hilabete baino gehiago elektrizitaterik gabe igaro zituenean, Maria urakanak dena suntsitu zuelako, petrolio bidezko zentral elektrikoak barne, baina, batez ere, linea elektrikoak, ezinbestekoak baitira elektrizitatea ekoizpen zentralizatu batean garraiatzeko. Bazirudien irtenbide instituzionala petrolioaren ordez gasa aukeratuko zuela, eta horrek, ingurumen- eta klima-kostuez eta -inpaktuez gain, eredu berari jarraipena emango ziola. Baina 2020ko abuztuan Energia Garbiaren Legea onartu zuten, zeinak energia berriztagarriekin konprometitzen baitu, neurri batean modu deszentralizatuan – Krisi hartan irtenbidea izan zen berbera –.\nPuerto Ricon gertatu zenarekin batera, fenomeno meteorologiko larriak areagotu eta areagotu egiten dira, hein handi batean, larrialdi klimatikoaren arrazoi gisa. Aldi berean, oso onartua denez, gizakiak eragin ditu, eta, besteak beste, erregai fosiletan oinarritutako energia-ereduak.\nEnergia-eredu zentralizatua, kontzentratua eta monopolizatua\nAustin, Texas, elurraz estalia. Iturria: Wikimedia Commons.\nTexasen kasuan ere hori da arazoa: ekoizpenaren zentralismoa eta kontzentrazioa. Baita bere sarearen independentzia ere, beste estatuetako sareetara konektatu gabe. Eta, gainera, kudeaketa energetiko edo elektrikoaz ari garenean oso kontuan hartu beharreko beste alderdi bat: kudeaketa horren jabetza. Texasen kasuan, ez da hutsala hori elektrizitatea erabat pribatizatuta dagoen Batasuneko estatu bakarra izatea (kendu gabe nazionalizazioaren kasuan ere ez dela kudeaketa onaren berme osoa – Horri monitorizazio, jarraipen, gardentasun, parte-hartze sozial eta abarreko sistemak gehitu beharko litzaizkioke).\nBaina horri gehitu behar diogu, hain zuzen ere, pribatizazioaren aukera, munduko beste kasu askotan bezala, irtenbide gisa aurkezten dela. Pribatizazioaren lehen ondorioa Texasko faktura elektrikoaren garestitzea izan zen. 2004tik, Texaseko bezeroek enpresa publikoetako bezeroek baino 28.000 milioi dolar gehiago ordaindu dituzte. Joan den asteko krisialdian, elektrizitatearen prezioak gora egin zuen, eta gehieneko prezioa 7.350 eurotik gorakoa izan zen MW/orduko. Arrazoietako bat zentral elektrikoei tarifa aldakorreko fakturetan islatzen zen energia gehiago hornitzeko pizgarri sistema estatala izan zen.\nOrain, suertatu daiteken beste arazo bat da horrelako egoerak prebenitzeko beharrezkoa den inbertsio frogatua kontsumitzaileei kargatzea, eta hori ezin da onartu. Izan ere, arduragabekeria eta itzalaldi horrek kostu ekonomiko handia izan zuen, eta kalte handiak pertsona horiek jasan zituen, eta haiekin zor bat daukete enpresek eta instituzioek.\nFarmaziaren aurreko errenakada, Austin-en, otsailaren klima krisian.\nGogoan izan behar dugu hotz latzak 58 hildako eragin zituela (orain arte ezagutzen direnak), baina berotzeko baliabide faltagatik zuertatu zirela, elektrizitate faltagatik, hornidura erori egin zelako. Cristian Pineda 11 urteko haur bat hipotermiaz hil zen bere etxe mugikorrean elektrizitaterik eta berogailurik gabe geratu zelako. Bere familiak 100 milioi dolarreko demanda aurkeztu du ERCOT eta Entergy Corporationen aurka. Haurraren amaren arabera, zerbitzu publikoetako erraldoiek “irabaziak jendearen ongizatearen gainetik jarri zituzten”.\nArazoari gehiago gehitzeko, eta gure energia-eredua zentral gutxi batzuen edo baliabide baten mende badago (kontuan hartu behar da horietako batzuk agortuta daudela) ondorioak larriak izan daitezkeela erakusten duena, elektrizitate faltak eragina izan zuen findegien funtzionamenduan. Hauek, gasak erretzera behartuak izan ziren, euren prozesaketa-unitateetan kalteak saihesteko, atmosferara 152.860 kilo kutsatzaile askatuz (bentzenoa, karbono monoxidoa, hidrogeno sulfuroa eta sufre dioxidoa). Su handiek erre zuten. Otsailaren 11tik 18ra bitartean, instalazio horietako 174 emisio-ekitaldi izan ziren Texasen, aurreko asteetan 37 eta 46 artean izanez. Klima-efektuaz gain, horrek kutsadura handiagoa eragin zuen gertuko komunitateentzat eta ekosistementzat.\nHorrek, gainera, politikari batzuek energia berriztagarriei egindako salaketei surrealismoa gehitzen die, itzalaldien eta krisiaren eragile gisa aurkestuz, energia eolikoak Texasko elektrizitatearen% 23 sortzen duelako. Egia esan, turbina eolikoen erdiak ere izoztu egin ziren. Baina berriro ere, behar bezala isolatuta ez zeudelako, turbina eolikoak baldintza zorrotzagoetan funtzionatzen baitute, Danimarkan edo Minnesotan edo Siberian. Egoera horretan, politikariek Green Dealen (Hitzarmen Berdea) aurka egiteko aprobetxatu zuten egoera. Hemen adierazi behar dugu, halaber, berriztagarriak izan arren, ekoizpen horren gehiengoa enpresa handietakoa dela, eta, beraz, monopolizatua eta modu zentralizatu eta kontzentratuan ekoiztua dela (parke handiak).\nAvangrid, beste elektrika pribatu bat Texasen\nBeste alderdi bat energia horren helburua da, eta gaur egungo merkatu elektrikoan, izenak dioen bezala, “merkatua” da. Ekoizpen-kontzentrazioak eta kudeaketa-kontzentrazioak gutxi batzuk aberastea dakar. Mozkinen helburu horrek, ekoizpen-ereduarekin eta beste alderdi korporatibo batzuekin batera (publizitateko inbertsio handiak edo ustez altruistak diren jarduerak), faktura garestitzea dakar.\nAdibidez, Avangrid (Iberdrola) bezalako konpainia bat hondamendiaren ondoren irtetea onartzen dugu, “Texasi babesa” emanez (“Supporting Texas”), Ameriketako Gurutze Gorriari 50.000 dolarreko ekarpena eginez. Hala ere, publizitate kolpe gisa ere uler daiteke. Are gehiago kontuan hartuta elektrikoak direla kritiken jomugan daudenak. Eta konpainiaz aldatzeko egiten duten ahalegina kontuan hartuta!!! Eta Iberdrolaren inbertsio handia publizitatean! Hondamendi meteorologikoa, tristea badirudi ere, ongarritutako lurra da haientzat.\n‘Supporting Texas’ Avangrid web-gunean.\nAre gehiago argindar horietako bat Avangrid (Iberdrola) denean, orain Texasen PNM bezala. Iberdrolak PNM Resources erosi zuen 2020ko urriaren 21ean. Mexiko Berrian eta Texasen lan egiten zuen. Horrela, Avangrid AEBetako elektrikorik handienetako bat bihurtu zen (4,1 milioi bezero). Avangrid AEBetan ere salatu dute, hango formak eta beste leku batzuetan ohi dituenak ez direlako ezberdinak, fakturak aldatu eta prezioak igotzeagatik. 2016an, Washingtongo auzitegiek kondenatu egin zuten Kaliforniako kontsumitzaileen fakturak gainkargatzeagatik, 371 milioi dolar gehiagorekin, estatu horretako 2000-2001 aldiko krisi energetikoan. Epaiaren arabera, Avangridek eta Shellek 7.700 milioi dolar ordaindu behar izan zituzten, bezeroen dirua itzuli behar izan zuten eta tarifa euren prezioan ezarri behar izan zuten.\nHondamendien barruko hondamendia\nGogoan izan behar dugu, halaber, hondamendi hori ez datorrela bakarrik, baizik eta Covid 19ren pandemiarekin batera gertatzen dela, gure komunitateek, gizarteak eta munduak eragina izaten ari baita. AEBetan eragin handiagoa izan du kudeatu beharko lituzketen horien ukazioaren ondoriozko kudeaketa txarrak, baita aipatu ditugun politika ekonomiko horiek ere (pribatizazioa, murrizketak, aurrekontu falta, etab.). Dagoeneko 500.000 dira AEBko hildakoak eta, diogun bezala, kudeaketa txarraren biktima dira.\nItzalaldiak ere areagotu egin zuen osasun-krisi hori, gaur egun gure mendekotasun elektrikoa erabatekoa baita. Txertaketa-prozesuak eragina izan zuen; izan ere, nahiz eta zalantzan jarri, formula aurkitu ondoren, hainbat oztopo izan ditu prozesu horrek, eta, irtenbide bat izatekotan, pertsonen oztopoetarako izan beharko luke. Itzalaldiak milaka txerto jarri zituen arriskuan. Horietako askorentzat irtenbide bat bilatu ahal izan zen, baina 1.000 galdu zirela uste dute, oraindik asko hainbeste egiteko daudenean, eta prozesu hori gelditzea suposatu zuen, hoztu gabe ezin baita txerto gehiago galtzeko arriskurik izan.\nItzalaldiek eragindako egungo arazotik haratago joanda, pribatizazio horiek, sistema elektriko hori eta abar ahalbidetu zituen gobernuarekin egin genuen topo, eta, haren ondoan, konponbide gisa bultzatu zituen nazioarteko sistema osoarekin, neoliberalismoaren errezeta magiko gisa.\nLehenengo ondorioa da larrialdi klimatikoak fenomeno klimatiko larriak dakartzala. Kasu honetan, bistakoa da, nahiz eta baldintza horietan beste leku batzuetan jaurdun daitekeen, ezustean hartu zuen Texasen eta jarduera normala prebenitzeko edo ahalbidetzeko beharrezko aldaketak egin gabe.\nDonald Trumpek gobernua utzi eta hilabetera gertatu zen Texasko itzalaldia. Bere gobernuaren ezaugarria larrialdi klimatikoa eta bere irtenbide posibleak ukatzea izan da. Izan ere, hotzagoa ziren klima-efektuak, kasu honetan bezala, “berotze globala” ukatzeko erabiltzen zituen behin eta berriz.\nBestetik, beste kasu batzuetan gertatu den bezala (urakanak, uholdeak, etab.), larrialdi klimatikoak pertsona guztioi eragiten digu modu batean edo bestean. Ezin gara baztertu. Ez dio axola gure egoera ekonomikoak. Baina, jakina, horrelako egoera baten aurrean, baliabide ekonomikoak dituzten herrialdeek eta erkidegoek konponbidea errazago eman diezaiokete.\nTexas-eko eoliko parkea. Iturria: Wikimedia Commons.\nEdo, kasu honetan bezala, erantzukizun handiagoa dute beren kausan. Klima aldaketa erregai fosiletan oinarritutako gizarte baten emaitza da nagusiki. Interesgarria, Texas petrolio ustiapenaren jatorrietako bat eta AEBetako zentroetako bat izan baitzen. AEBk orain berreskuratu du petrolioa erauzteko potentzia gisa duen posizioa, fracking petrolioari esker (ez luzaroan, beste artikulu batzuetan azaldu dugun bezala, gutxitzen ere hasi delako).\nGainera, esan daiteke Estatu Batuek, erregai fosilen erabilera esponentzialaren ondorioz, erregai fosilen mendekotasuna murrizteko eta larrialdi klimatikoari egiten dioten ekarpen garrantzitsua murrizteko erantzukizuna ere badutela.\nGaur egun, Estatu Batuek petrolioa eta gasa erauzteko potentzia gisa duten posizioa berreskuratu dute frackingari esker (baina ez luzaroan, beste artikulu batzuetan azaldu dugun bezala, gutxitzen ere hasi baitira).\nTexasek energia-potentzia izaten jarraitzen du, han baitaude erauzketa gune nagusietako batzuk, Eagle Ford eta Permika, eta Anadarko (beste zatia Oklahoman dago) eta Haynesvilleren zati bat. Batzek, herrialdean ateratakoaren herena baino gehiago ateratzen dute. Baina fracking bidezko erauzketa handia gasarena da, petrolioarena baino ia 6 aldiz handiagoa dena, eta, baliabide honetan, Texas ere potentzia da eta Texas gas-esportatzaile bihurtu da, nahiz eta krisiaren ondorioz gelditu egin behar izan.\nGainera, Texasera iristen dira ustiapen konbentzionaleko eta frackingeko oliobideak eta gasbideak, bai eta Kanadako harea bituminosoenak ere. Texas erdigune handia da (“hub” deitzen dena), eta hor pilatzen dira bai olio- eta gas-bideak, bai zentralak, findegiak, etab. Fracktracker Alliance mapan ikus daitekeen bezala (ondorioz, isurien gune nagusietako bat ere bada). Han dago AEBetako ontziratze eta esportazio portu nagusia ere, Corpus Christikoa, esportazio instalaziorekin. Portu horretan Valeroren Bill Greehey eta Three Rivers findegiak eta gas-plantak daude. Beste petrolio gune nagusia Houston da. Beraz, Texas, mundu mailan, larrialdi klimatikoaren arduradun handia izan da. Eta hainbeste baliabide izan arren, klimaren larrialdiak gizakiei eta ekonomiari ere eragin die, aberastasuna ez baita Texar guztien onerako.\nAzterketatik ondorioztatzen den beste ondorioa da sistema deszentralizatu egin behar dela, ekoizpen-zentro handien mende egon gabe. Demokratikoa izan behar du, herritarrek egoera zein den jakin dezaten, eta ez bakarrik egoera larrien aurrean bermea dagoela jakin dezaten, baizik eta zer eredu nahi duten erabakitzeko ere (zentralizatua ala ez, fosiletan oinarrituta ala ez, konpainia handiak ala ez, publikoa ala ez, etab.), baizik eta zertan inbertitzen den ere erabaki dezaten, bidezkoa dena ordaindu ahal izateko, etab.\nTexasen, berriz ere, egiaztatu da energiarekiko zeinen mendeko bihurtu den gure gizartea (zibilizazioa), eta horretarako, eredu eta energia motez gain, irtenbide nagusia mendekotasun hori gainditzea eta gutxiago kontsumitzea izango da.\nTexasen, berriz ere, sistema ekonomiko honetan energiari ematen zaion erabilera frogatu da, ez oinarrizko ondasun gisa, baizik eta espekulatzeko eta etekina ateratzeko objektu gisa; horrela, konpainiek nahiago dute hobekuntzetan edo prebentzioan ez inbertitu, orain pertsonen edo beste kasu batzuetan ingurumenaren kontura etekinak ekar ditzan. Bizitzaren kontura. Bizitzakoak.\nArazoa enpresa horien pribatizazioa ere izan da, eta berriz hori irtenbidetzat eskaintzen digute. Konpainiek kalte-ordainen bat ordaindu beharko duten arren, ez dute ordainduko ekonomia horri eragindako kalte ekonomikoengatik, ezta osasun-gastuengatik ere, eta altxor publikoak ordainduko ditu berriro. Beraz, berriro ere, fakturetan hainbeste ordaintzen duten pertsona horien diruarekin. Bitartean, konpainia horiek kudeatzen dituzten soldatak, teorian beren erantzukizun- eta ezagutza-mailagatik hain handiak direnak, berdin jarraituko dute, nahiz eta erakutsi duten ez dituztela aurreikuspenak betetzen. Texasen, beste behin ere, zerbitzu eta baliabide publikoen pribatizazioa kudeaketa-modu ezin hobetzat planteatzen duen neoliberalismoak erakusten du, beste behin ere, porrot soziala, ekonomikoa eta ingurumenekoa izateaz gain, hondamendi handia dela, eta gutxi batzuentzako onura, elite batentzat.\n Gaur egun bere webguneak ere (www.ercot.com) itzalaldia jasaten jarraitzen duela dirudi, ez baitu sartzen uzten, “Access Denied” (“ukatutako sarbidea”) bakarrik erakutsiz.\n Ikusi gehiago ecopoliticavenezuela.org web-gunean eta La crisis eléctrica, el centralismo y el Black Out nacional.\n ExxonMobileko Baytown Olefins eta Port Arthurreko Motiva eta Valero findegiak, eta Houstonetik gertu dagoen Shell lantegia.\n2019ko urtarrileko hotzean zera esan zuen: “Ez legoke gaizki Berotze Global on hori oraintxe bertan izatea!”. Eta txio batean “Mendebaldeko ingurune ederrean, sentsazio termikoko tenperaturak 60º -0ra iristen ari dira, inoiz erregistratu diren hotzenak. Datozen egunetan, are hotz handiagoa egitea espero da. Jendeak ezin du kanpoan minutu batzuk ere iraun. Zer demonio ari da gertatzen berotze globalarekin?”\n Anadarko: 992 petrolio upelak eguneko; Eagle Ford: 2.227; Haynesville:19; Pérmico: 1.142; Anadarko: 5.447 gas upelak eguneko; Eagle Ford: 7.347; Haynesville: 11.448 ; Pérmico: 2.150. Iturria: www.eia.gov/petroleum/drilling\n Apalatxiaren atzetik, egunean 27.434 gas-upel ateratzen dituzte (baita EIAren arabera ere, U.S. Energy Information Administration).\n 55.866,7 m3. Iturria: www.eia.gov/dnav/ng/NG_MOVE_STATE_DCU_STX_A.htm


Nazioarteko Astea berriz ere - UPV/EHU\nAtzerriko unibertsitate batean egonaldi bat egiteko aukerak ezagutzeko parada\nBryan Lefermanek, Nazioarteko Mugikortasunaren arloko zuzendaria. Argazkiak: Jorge Navarro. Komunikazioa Bulegoa, UPV/EHU\nEuskal Herriko Unibertsitateko Euskara, Kultura eta Nazioartekotzearen arloko Errektoreordetzak antolatuta, aurten berriz ere egin da Nazioarteko Astea, unibertsitateak kudeatzen dituen mugikortasun programak ezagutzera emateko plaza. Bertan, ikasleek aukera izan zuten jakiteko zein baldintza bete behar izango diren 2022/2023 ikasturtean truke programa baten bidez atzerrira joateko, eta zein unibertsitate egongo den aukeran. Saioak unibertsitateko hiru campusetan egin ziren.\nBryan Lefermanek, Euskal Herriko Unibertsitateko Nazioarteko Mugikortasunaren arloko zuzendariak, egonaldi hauen garrantzia nabarmendu zuen, esanez lotura zuzena dagoela nazioarteko mugikortasunaren eta enplegagarritasunaren artean, Europako Batzordeak egindako azterlanek erakutsi dutenez.\nPandemia dela eta, edizio honetan mugatua izan da parte hartzaileen kopurua toki guztietan. Beraz, aurrez aurre bertaratu ziren ikasleek aldez jarlekua erreserbatu behar izan zuten lehenago Interneten bidez. Toki guztiak bete ziren hiru campusetan. Edukiera mugatua zenez, hiru saioak zuzenean eman ziren on line Webexen bitartez, atzerrian bolada batez ikasteko interesa izan dezaketen ikasleek ordenagailuz edo mugikorrez jarraitu ahal izateko ekitaldia.\nIkasleek lehen eskutik jaso ahal izan zuten Euskara, Kultura eta Nazioartekotzearen arloko Errektoreordetzak kudeatzen dituen nazioarteko mugikortasun programen inguruko informazio guztia.\nMugikortasunaren arloko zuzendari Bryan Leferman eta Hizkuntza Plangintzaren arloko zuzendari Ainhoa Gómez Pintado egon ziren saioetako buru. Informazio aurkezpenen ostean, mugikortasun programaren batean parte hartu duten ikasle batzuek beren esperientzia azaldu zuten (zehazki, Alemanian, Austrian, Belgikan, Danimarkan, Finlandian eta Suedian egindako Erasmus egonaldiez), eta aholkuak eman zituzten programetakoren batean parte hartzeko asmoa duten ikasleentzat.\nBestalde, gaur egun Euskal Herriko Unibertsitatean egonaldia egiten ari diren atzerriko zenbait ikaslek beren herrialdeak eta unibertsitateak aurkeztu zituzten, bai eta aholkuak eman eta zalantzak argitu ere. Horien artetik, ikasle bat txiletarra zen, Latinoamerikako programaren bidez etorria, eta beste zortzi, berriz, Erasmus ikasleak: bost frantses, bi aleman eta errusiar bat (azken hori Erasmus+ICM ekintzaren bidez etorria, herrialde elkartuen arteko lankidetzaren bidez).\nUPV/EHUko Enplegu Guneetako kideek ere informazioa eman zuten praktika profesionaletarako nazioarteko mugikortasun programez, bai graduko ikasleei zuzenduez (Erasmus+Internships for students) eta bai ikasle graduatuei zuzenduez (EPEZ: Enpresetan Praktikak Europan Zehar).\nSaioetan asko azpimarratu zen oso garrantzitsua dela informazio zehatza eta behar bestekoa eskuratzea eta horretarako iturri fidagarrietara jotzea, hala nola UPV/EHUko Nazioarteko Harremanetako webgunera, ikastegi bakoitzeko Nazioarteko Harremanetako koordinatzaileengana edo Euskara, Kultura eta Nazioartekotzearen arloko Errektoreordetzara bertara.\nBereziki nabarmendu zen eskaria egin aurretik ikasleek ondo begiratu behar dutela ea beren intereseko unibertsitatean beren titulazioa ematen den, eta ea beren intereseko nahiko irakasgai eskaintzen diren, gero aitortuak izateko modukoak Euskal Herriko Unibertsitatera itzultzen direnean. Era berean, azpimarratu zen ikasleek ondo erreparatu behar dietela kasuan kasuko plaza lortzeko bete beharreko hizkuntza eskakizunei.\nNazioarteko Astea. Argazkiak: Jorge Navarro. Komunikazioa Bulegoa, UPV/EHU\nInprimatu Nazioarteko Astea berriz ere