Esteka interesgarriak - Zientzia eta Teknologia Fakultatea - UPV/EHU\n"Zientzia, emakumezkoen kontua / La ciencia, cosa de mujeres" markagailuak\nEstatutu Batzorde bezala eratu baino lehen (2009/2010 urtea), ZTF-FCTko Berdintasun Batzordeak eginiko ekintza.\nUPV/EHUko Berdintasunerako Zuzendaritzako web orria\nUPV/EHUko Gobernu Kontseiluak, 2006ko ekainaren 15eko bileran, Berdintasunerako Zuzendaritza sortu zuen, unibertsitate honetan emakumeen eta gizonen eskubide eta betebeharren berdintasuna beteko dela bermatzeko. Web honek berdintasunari buruzko informazio ugari jasotzen du, arautegiak eta protokoloak zein txostenak eta esteka interesgarriak:\nBeldur Barik EAEko instituzioek elkarlanean bultzatuta indarkeria sexista prebenitzeko gazteei zuzendutako programa da, eta bere helburua da, gazteekin batera hausnarketa eta eztabaida prozesuak sustatzea jendarte eraldaketan laguntzeko. Alegia, Beldur Barik jarrera bultzatzea. Horretarako, Beldur Barik programa hainbat baliabidez baliatzen da.\n"Mujeres con Ciencia" bloga\nUPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren bloga. "Mujeres con ciencia" zientzian eta teknologian aritu diren eta aritzen diren emakumeek zer egiten duten eta zer egin duten erakusteko helburuarekin sortu zen. Biografiak, elkarrizketak, ekitaldiak, ospakizunak eta beste motatako kronikak edo gertaera garrantzitsuak kontsulta daitezke baliabide honetan.\nProiektu hau komunikabideei begira sortu da, komunikazio munduan emakumeek duten presentzia urriari aurre egin nahian dauden kazetariei tresna bat eskaintzeko: Euskal Herriko Emakume Adituen Datu Basea.\nUMyC-ko web orria\nEkonomia eta Lehiakortasun Ministerioko Emakumeak eta Zientzia Unitatea (UMyC, "Unidad de Mujeres y Ciencia") zientzia, teknologia eta berrikuntzaren arloan genero-zeharkakotasunaren edo mainstreaming hatsarrearen ezartze egokia sustatzen duen organoa da.\nAMIT, Emakume Ikertzaileen eta Teknologoen Elkartea\n2001eko abenduan, diziplina anitzeko, Unibertsitateko, Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Goreneko (CSIC) eta industriako emakume talde batek sortutako elkartea da AMIT. Bere helburua emakume ikertzaileentzako eta unibertsitarioentzako ahotsa, eztabaida-foroa eta laguntza sarea izatea da.\nUNESCO: Emakumeak Zientzian\nEmakumeek munduan dauden ikertzaileen % 30a bakarrik osatzen dute. UNESCOren web orri honen bidez, herrialde desberdinen datuak azter daitezke, adibidez, non egiten duten lan eta zein ikerkuntza-eremuetan aritzen diren ikusteko.\nL'Oréal Fundazioa: Emakumeen bikaintasun zientifikoa\nAzken 16 urteetan, L'Oreal Fundazioak eta UNESCOk merezimendu zientifikoa saritu dute, bost kontinenteen emakume ikertzaile gazteak «For Women in Science» programarekin bat egitera animatuz.\nEmakumea eta Zientzia bloga\nZientzia eta Teknologia Complutense Zikloa izan zen blog honen sustatzailea, bere zuzendariaren bidez, Ana Cremades, Madrilgo Complutense Unibertsitateko Fisika Fakultateko irakaslea. Bere helburua gizarteari leiho bat irekitzea eta zientzia eremuko emakumeak ikusgai egitea da.\nWOMENETCK – Emakumea eta Teknologia Elkartea\nGobernuz kanpoko erakunde bat da. Emakumearen irudia bultzatu nahi du teknologiaren eremuan, historian izandako rola ikusgai jarri eta prestakuntza bitartez gizarte aurrerapenean lagundu nahi du. WOMENETCK elkarteak "Palabra de Mujer" APP sortu du, Laguz elkarte feministarekin lankidetzan antolatutako aplikazioa dena. Horren helburua da emakumeek historian izandako pentsamendua partekatu, hedatu eta ikusaraztea. App hori ondoko webgunetik deskargatu ahal da: www.palabrademujer.es


barren.eus - 48 positibo baieztatu dituzte asteon Elgoibarren eta sei Mendaron\n48 positibo baieztatu dituzte asteon Elgoibarren eta sei Mendaron\nArgitaratua: 2020-11-20 14:21\nAzken 14 egunetan 156 positibo hauteman dituzte Elgoibarren eta oso goian jarraitzen du intzidentzia-tasak (1.346,57). Mendaron sei positibo berri atzeman dituzte astelehenetik eguenera bitartean.\nHerriak itxi eta etxeratze agindua ezarri zuen Eusko Jaurlaritzak joan den urriaren 26an. Ordutik 25 egun pasa dira eta Elgoibar zein Mendaroko kutsatze datuek ez dute onera egin, alderantziz. Elgoibarren 889,08ean zegoen intzidentzia-tasa urriaren 25ean eta 1.346,57ean zegoen atzo, azaroaren 19an. Era berean, Mendaron 561,01ean zegoen intzidentzia-tasa eta 935,02ean dago orain.\nAzken lau egunetako datuei erreparatuta, Elgoibarren 48 positibo berri atzeman dituzte azken lau egunetan: 15 eguenean, 16 eguaztenean, 10 martitzenean eta 7 astelehenean. Joan zen astean atzeman zituzten positibo kopuru berbera, alegia.\nMendaron hiru positibo berri atzeman dituzte asteon: bat eguenean, hiru eguaztenean eta bi astelehenean.\nEskualdeko herriei dagokienez, Eibarren 36 lagunek eman zuten positibo atzo koronabirusean, 17 Ermuan, 15 Elgoibarren, 7 Soraluzen, 5 Deban, 3 Mutrikun eta Mallabian, eta bat Mendaron. Beraz, 87 kasu berri egon dira eskualde osoan, aurreko egunean baino 14 gehiago. 5.000 biztanletik gorako herrien artean intzidentzia tasa altuena duen herria izaten jarraitzen du Eibarrek, 2.411,36ko tasarekin. Deban ere oso altua da (1910,01) eta Ermukoa ere bai (1421,54).\nEusko Jaurlaritzak emandako datuena arabera, koronabirusa tarteko 62 pertsona ospitaleratu zituzten atzo Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erietxeetan. Gaur egun 475 pertsona daude hiru lurralde horietako ospitaleetan; horietatik 135 Zaintza Intentsiboko Unitatean. Nafarroako Gobernuak oraindik ez du eman ospitaleen egoerari buruzko daturik.\n31 positibo erregistratu dira asteburuan Elgoibarren, eta zortzi Mendaron (2020-11-16)\n48 positibo berri atzeman dituzte asteon Elgoibarren, joan zen astean baino hamalau gehiago (2020-11-13)\nElgoibarren 29 positibo berri atzeman dituzte asteburuan Elgoibarren eta hiru Mendaron (2020-11-09)\n34 positibo berri atzeman dituzte asteon Elgoibarren, joan zen astean baino bi gehiago (2020-11-06)\n22 positibo berri atzeman dituzte asteburuan Elgoibarren, eta bost Mendaron (2020-11-02)\nAsteon 32 positibo atzeman dituzte Elgoibarren eta 949an dago intzidentzia tasa (2020-10-30)\n21 kasu berri atzeman dituzte asteburuan Elgoibarren eta intzidentzia tasak gora egin du (2020-10-26)\n28 koronabirus kasu atzeman dituzte aste honetan Elgoibarren (2020-10-23)\nOsakidetzak 29 kasu atzeman ditu Elgoibarren azkeneko hiru egunetan, eta zazpi Mendaron (2020-10-19)\nAsteon 25 koronabirus kasu atzeman dituzte Elgoibarren, horietako 15 atzo (2020-10-16)\nOsakidetzak 11 kasu positibo hauteman ditu azken lau egunetan Elgoibarren, eta bost Mendaron (2020-10-13)\nAstelehenetik eguenera 19 kasu positibo atzeman dituzte Elgoibarren eta 8 Mendaron (2020-10-19)\nBeste bost kasu positibo atzeman ditu Osasun Sailak Elgoibarren eta hiru Mendaron (2020-10-06)


Euskadi Fitur 2020 azokan izango da, urtarrilean, iraunkortasuna oinarri hartuta\nEuskadi Fitur 2020 azokan izango da, iraunkortasuna oinarri hartuta\nMaterial birziklatuekin eta ekologikoekin egindako stand zabala izango du, Basquexperience ekimenaren irudi eta izaera berria aintzat hartzen dituena.\nMaterial birziklatuekin eta ekologikoekin egindako stand zabala izango du Euskadik Fitur azokan.\nAgenda: Fitur 2020\nUrtero bezala, Euskadi Fitur 2020 Nazioarteko Turismo Azokan izango da, urtarrilaren 22tik 26ra bitartean, Madrilen. Aurten, material birziklatuekin eta ekologikoekin egindako stand zabala izango du, euskal baliabide turistikoen hiru dimentsioko irudiak dituela apaingarri.\n"Gune jasangarria eta arduratsua izango da, Basquexperience ekimenaren irudi eta izaera berria aintzat hartzen dituena, bertako forma kurbatuetan eta eskultura moduan aurkeztutako gure baliabideen hiru dimentsioko erreprodukzioekin", azaldu du Sonia Perez Turismo, Merkataritza eta Kontsumo sailburuak.\nEuskadiren gunean, aurkezpen ugari egingo dira, erosketa-turismo arduratsua, Gipuzkoako turismo-marka berria, enoturismoa Bilbo Bizkaian, BH Bide Handia, Pasaiako II. Itsas Festibala, Topic museoa, Euskadiko Ekoturismoaren III. Foroa, Gasteizko enbaxadoreak, Araba inklusiboa, kirol-turismoa, Balmasedako putxerak eta Basquetxok txokolate-jaialdia, besteak beste.\nAurkezpen horiez gain, ardoa, txakolina, sagardoa eta gazta dastatzeko saioak egongo dira, baita musika eta magia emanaldiak ere.\n"Azken batean, Euskadiren postal bat sortu dugu, gu garenaren erakusgarri: ingurune atsegin, iraunkor, dibertsifikatu bat, gure benetakotasunarekin eta tradizioekin bat egingo duen berrikuntzaren eta sormenaren irudi berri batekin", azaldu du sailburuak.\nTestuinguru horretan, eta abenduko datuen faltan, urtarriletik azarora arteko bisitarien datua "positiboa" izan dela nabarmendu du Perezek; izan ere, 3,5 milioitik gora bisitari izan ditu Euskadik, eta urtea 3,8 milioi turista ingururekin amaitzea espero dute.\n"Hazkunde iraunkorra eta jasangarria ahalbidetzen duen turismo-eredua sendotzen duten ildoak lantzen jarraituko dugu: egiturazko apustu dibertsifikatuak, balio erantsia areagotzen dutenak eta Euskadiko hiri eta herri gehiagotan lurralde-banaketa eta negozio-aukerak zabaltzen laguntzen dutenak", esan du Turismo, Merkataritza eta Kontsumo sailburuak.\nIldo horretatik, azokek sektore profesionalarentzat "gero eta garrantzi handiagoa" dutela nabarmendu du Perezek, "beste herrialde batzuetako eragile eta operadoreekin lan-harremanak eta etorkizunerako planak ezartzeko aukera direlako". Hala, enpresen lan-eremuak lehentasunezko gune bat izango duela esan du, eta, beraz, leku gehiago izango duela.\nHalaber, gaurko aurkezpenean, Harkaitz Millan Basquetourreko zuzendariak urtarrilaren 22an, 12:30ean, hasiko den azoka honetako lan-agendaren nondik norakoak azaldu ditu. Euskadiko standaren inaugurazioan, euskal erakunde, enpresa eta erakundeen ordezkariek parte hartuko dute.\n#Euskadi es pura experiencia. Sus gentes, sabores, sonidos, texturas y colores se pueden conocer desde otro punto de vista. El espacio #Basquexperience de esta semana (Domingo, ETB2/eitb.eus) te propone sumergirte en actividades únicas con las que sentir nuestra tierra¿¿¿ pic.twitter.com/aXHB27kL0p\n— Departamento de Turismo, Comercio y Consumo (@DptoTurComCon) January 18, 2020


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak, astelehenean, maiatzaren 2an, Isuri Funtsa aktibatuko du, eae-n Ukrainako inbasioa dela eta sortu diren premiei erantzuteko\nEusko Jaurlaritzak, astelehenean, maiatzaren…\n<iframe src="https://www.irekia.euskadi.eus/eu/embed/videos?video_path=2022%2F04%2F27%2Fnews_76815%2Fhtml5%2Fcabecera_lakua_eu.mp4" width="320" height="210" allowfullscreen></iframe>\nEusko Jaurlaritzak, astelehenean, maiatzaren 2an, Isuri Funtsa aktibatuko du, eae-n Ukrainako inbasioa dela eta sortu diren premiei erantzuteko Iturria: Irekia\nBilera_ucrania_lakuan.jpg Iturria: Irekia\nBi lan-ildo izango ditu: batetik, aldi baterako babes-estatutua duten familiei laguntza eta harrera emateko eta, bestetik, gerraren eraginpean dauden EAEko gizarteko talde kalteberei arreta emateko\nFuntsak 15,1 milioi euro izango ditu: 9,3, EAEko gizarteari laguntzeko, eta 5,8, nagusiki ukrainarrei bideratutako lau programa garatzeko\nEskaerak errefuxiatuak@euskadi.eus helbidearen bidez egingo dira, edo zuzenean zuzendu ahalko da programa bakoitza kudeatzen duten hirugarren sektoreko erakundeetara\nEusko Jaurlaritzak, datorren astelehenean, maiatzaren 2an, Isuri funtsa aktibatuko du, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailaren bidez; ekimen horren bidez, Errusiak Ukrainan eginiko inbasioak EAEn duen inpaktu sozialari egin nahi zaio aurre. Hori horrela, gaur Ukrainako inbasioaren ondorioz lekualdatutako pertsonen Harrerarako Jarraipen Mahaian jakinarazi denez, Isuri funtsak bi lan-ildo izango ditu, eta 15,1 milioi euroko aurrekontua.\nHori horrela, lehen lan-ildoak aldi baterako babes-estatutua duten pertsona eta familia ukrainarrak hartzeko ekimenak izango ditu ardatz. Zehazki, lau programa dira, eta 5,8 milioi euroko aurrekontua izango dute:\nAZKEN SAREA INDARTZEN. 000.000 euro. Cáritas Euskadik kudeatzen du, hirugarren sektoreko erakunde-talde zabal batekin batera. Pertsona eta familia ukrainarrak hartzeko laguntza-ildoa. Diru-sarrera iturririk eta laguntza-sistemetara jotzeko aukerarik ez duten pertsonei zuzentzen zaie, EAEn erroldatuta daudenei eta aldi baterako babes-estatutuaren aitorpena dutenei. Laguntzak 480 eta 520 euro bitartekoak izango dira, familia-unitateko adingabeen kopuruaren arabera. Atzeraeraginezkoa izango da, eta kontrol zehatza egingo da, bai hartzaileen inguruan, bai zenbatekoen inguruan. EAEko etxeetan hartutako familien kasuan, bizikidetzaren baterako gastuetan ekarpena egiteko laguntza dela ulertzen da.\nBERRITZE. 500.000 euro. Agintzarik kudeatzen du. Laguntza psikosozialeko taldeko hiru esku-hartze mota antolatzen ditu eta, hala badagokio, banakoak. Laguntza ematen zaie Txernobyleko bazterketa-gunetik hurbil bizi diren umeen harrera-familiei eta harrera-etxeei (harrera egiten duten eta hartzen diren pertsonak), prebentziorako eta bizikidetza eta laguntza psikosozialerako preestatzeko psikologia- eta hezkuntza-espazioen bidez, eta balorazioa eta arreta psikologikoa Ukrainako gerraren ondorioz lekualdatutako pertsona eta familiei, estres traumatikoko eta/edo dolu konplikatuko egoerei aurre egin behar baitiete.\nLOTURAK. 500.000 euro. Ellacuría fundazioak kudeatzen du, beste erakude batzuekin elkarlanean, hala nola Cáritas Bizkaiarekin. Programa honek tokiko harrera-taldeak sortzea sustatzen du, boluntariotzaren bidez; horretarako, Eusko Jaurlaritzaren Babes Komunitarioaren programa aitzindarian oinarritzen da.\nAUKERAK SUSPERTZEN (beste 300.000 euro gehitu zaizkio programari). Agintzarik kudeatzen du. Eskolaz kanpoko laguntza EAEko hezkuntza-sisteman sartzen diren ukrainar adingabeentzat. Programa pandemian aktibatu zen, eta, orain, Sailaren egiturazko programa bilakatu da.\nIsuri funtsa hirugarren sektoreko lau erakundek kudeatuko dute, erakunde buru diren aldetik, eta erreferentziazko zenbait erakunde izango ditu programak garatzeko.\nAstelehenetik aurrera, haietara errefuxiatuak@euskadi.eus helbidearen bidez jo ahalko da, edo buru diren erakundeekin harremanetan jarri ahalko da.\nHori horrela, Eusko Jaurlaritzak 1,5 milioi euro bideratu ditu lehen harrerako programara eta ukrainarren iritsieraren inguruko beste informazio-jarduketa batzuetara, besteak beste: itzultzaileen sare bat sortzea, eskualdeka, eta itzultzaile bat sartzea lurralde historiko bakoitzean aldi baterako babes-estatutuaren aitorpena eskatzeko gaituta dauden Polizia Nazionalaren komisarietako bakoitzean, edo pertsona eta familia ukrainarrentzako harrera-gida bat argitaratzea.\nIsuri funtsaren bigarren lan-ildoak EAEko gizarteko talde bereziki kalteberentzako laguntzak bermatzen ditu. Horretarako, 9,3 milioi euro izango ditu, honako hauei bideratuak:\nGizarte-larrialdietarako laguntzen hartzaile diren pertsona eta familiak; laguntza horiek 3,5 milioi euro handiagoak izango dira eta, guztira, 45 milioikoak.\nAZKEN SAREA INDARTZEN. 3 milioi euro inolako diru-sarrera iturririk gabe geratu diren eta gizarte-larrialdietarako laguntzetara jo ezin duten pertsona eta familientzat.\nPobrezia energetikoko egoerei aurre egiten dieten pertsonak eta familiak; 200.000 euro gehiago izango du Gurutze Gorriak kudeatzen duen pobrezia energetikoaren programak (1.000.000 arte).\nAdineko kalteberak (bakarrik daudenak), konpainiarako tokiko sareen bidez (Loturak-adinekoak programa; 500.000 euroko zuzkidura).\nFamilia-laguntzako sarerik ez duten gazteak (Trapezistak programa sendotzea, 1,5 milioi euroren bidez).\nEtxegabetzeko arriskuan dauden beste batzuk (etxegabetasuna prebenitzeko programa, 600.000 euroko zuzkidura).\nAsilo- eta babesleku-eskatzaile diren pertsona eta familien arreta Estatuko administrazio orokorraren eskumenekoa da. Horrenbestez, neurri horiek eta, zehazki, laguntza ekonomikoak nazioarteko eta aldi baterako babeseko harrera-sistemaren osagarri dira.\nAlegia, Eusko Jaurlaritzak eutsi egingo die, harik eta Estatuko administrazio orokorrak nazioarteko eta aldi baterako babeseko harrera-sistemaren beraren prestazioak garatu arte –besteak beste, alokairurako laguntza ekonomikoa–, eta, nazioarteko eta aldi baterako babeseko harrera-sistemaren edo beste modu batzuen bidez, 2011/55/EE Zuzentarauak aldi baterako babes-estatutua duten pertsonei aitortzen dizkien eskubideei erantzun arte.\nAzkenik, Ukrainako inbasioaren ondorioz lekualdatutako pertsonen Harrerarako Jarraipen Mahaiak erabaki du egungo kontingentzia-plana luzatzea; izan ere, ez da sartzeko moduko aldakuntzarik erregistratu.\nAmilibia_bilera_ucrania_eu.mp3 behera kargatu (3 MB)\nAmilibia_programa_berria_uc... behera kargatu (3 MB)\nlegarreta_bilaketa_bidasoan... behera kargatu (1 MB)\nAmilibia_bilera_ucrania_eu.mp4 300 MB\nlegarreta_bilaketa_bidasoan... 100 MB


NOLA JESUS UMILLAK APOSTOLOAI\nOÑAK GARBITU ZIEZTEN\nI. Pensezazu, Arkumearen Afaria, lege santuak agintzen zuen bezala, baso letxugakin, bakuloak eskuan, zutik, ta lasterka egin, da Jesus amorosoak Apostoloai beren lekuetan eseri, ta egotea agindu ziela. Bera orduan maneatu zan: leorkai, edo toalla bat gerrian artu zuen, ontzi batean ura prestatu zuen, ta S. Pedrogandik belauniko jarririk amabiai oñak garbitzen asi zan. O mirari arrigarria!\nII. Pensezazu, besteai bezala, Judas traidoreari ere oñak nola garbitu ziozkan, ta onen onrari, ta are geiago animari nola begiratu zion. Ondo ziekien, da beñ da berriz esan zien, amabietatik batek salduko zuela, eta aien artean bat deabrua zala. Alere Judasen oñeran Jesus umilla jarri zan, da bere negar gozo, ta samiñak urarekin nasturik, oñak garbitu ziozkan, aren anima loia bazekusan ere.\nIII. Pensezazu, obra andi onen ondoren bere soñekoa artu, ta Jesus nola eseri zan, da Apostoloai esan zien: Nik zer egin dedan, badakizute. Zuen Maisu, ta Jauna izanik, umildade, ta karidadezko Misterio au nik egin det, zuek elkarri ori bera egiten ikasi dezazuten, da onela egin bear dezute. O amorio paregabea!\nBadegu, Jauna, badegu guztiok zure ejenplo ta lezio onetan, gure diña zer ikasi. Baña nik eztakit, Jauna, nora jatxi. Zu Judasen oñetan ikusi ezkero. Alere nere kulpa guztien erremedio billa zure oñetara nator, al dedan orien gorroto, ta damurik andienarekin. Betor, Jauna orien barkazioa: betor zure grazia, nik Zu, ta zugatik nere projimoa, zuk naizun bezala, beti amatzeko.


Mosaico Safe Step 5016-B - Ezarri\n5016-B SAFE mosaikoak safe steps sistema du; irristagaitza eta izurrik gabea da, eta oso segurua da zola gisa erabiltzeko. Mosaiko irristagaitza, igerileku, komun, dutxa, spa eta wellness eremuetarako. Segurtasuna ala edertasuna? Ez duzu zertan hautatu.\nChoose the format 50 mm Safe


A bisfenola: osasun-efektuei buruzko azterketa berriak | Consumer\nA bisfenola: osasun-efektuei buruzko azterketa berriak\nEFSak lan talde bat sortu du A bisfenolak sistema immunologikoan izan ditzakeen eragin potentzialei buruzko proba zientifiko berriak egiteko\nA bisfenola (BPA) substantzia kimiko bat da, eta beste produktu kimiko batzuekin batera erabiltzen da plastikoak eta erretxinak fabrikatzeko, hala nola polikarbonatoa. Plastiko garden eta zurrun hori elikagaien ontziak egiteko erabiltzen da, adibidez, botilak egiteko. Orain arte egindako azterketen arabera, A bisfenola elikagai eta edari kantitate txikitan migra daiteke. Horregatik, hainbat ikerketa eta azterketa egin dira substantzia horren benetako arriskua ebaluatzeko. Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak denbora darama BPAren inguruan bere lanak eguneratzen. Azken eguneratzea, arrazoiak eta substantzia horren polemikaren zergatia azaltzen ditu artikuluak.\nElikagaiekin kontaktuan dauden substantzia batzuk aldian-aldian aztertzen eta aztertzen dira, pertsonen osasunean eragin dezaketen arriskua ebaluatzeko. A bisfenola da horietako bat, eta, horretarako, ikerketak pixkanaka gertatu dira 2006az geroztik (nahiz eta lehenengoak aurreko urteetakoak izan).\nLehen ebaluazio batean, EFSak egunean 0,05 mg/kg hartu zuen egunean, substantzia horrentzat.\n2008an, beste azterketa batek haur eta helduen gaitasun desberdinak ebaluatu zituen gorputzetik kentzeko, eta baieztatu zen giza esposizioa bi urte lehenago ezarritako IDT baino txikiagoa zela. Orduan frogatu zen substantzia azkar metabolizatzen dela organismoan, eta ezabatu egiten dela. Berriro ere, 2010ean, eta berrikuspen sakonaren ondoren, EFSak ondorioztatu zuen ez zegoela 2006an ezarritako IDT aldatzeko beharra ekarriko lukeen frogarik. 2012an, ordea, berri batek eguneko 0,05 mg/kg eta eguneko 0,04 mg/kg HTa jaistea eragin zuen.\nOrain, EFSA azterketa berria egiten ari da, substantziak fetuen eta haur txikien sistema immunologikoan dituen ondorioei buruzko kezkak sortzen dituen txosten bat argitaratu ondoren.\nA bisfenolari buruzko ikerketa berriak\nHerbehereetako Osasun Publikorako eta Ingurumenerako Herbehereetako Institutu Nazionalak (RIVM) analisi bat egin du, eta bisfenola haurren sistema immunologikoan nola eragiten duen deskribatzen du. Txosten horren arabera, substantzia horren alternatibak planteatuko dituzten azterketa berriak egitea gomendatzen da, eta kontsumitzaileei elikagaien eta beste iturri batzuen bidez haien esposizioa murrizten laguntzea.\nEFSak onartu egin du gomendio hori, eta berriz ere toxikotasuna berrikusten hasi da elikagaiekin kontaktuan dauden materialetan espezializatutako aditu-taldearen bidez (entzimak, aromak eta prestatzeko laguntzailekideak). Zientzialariek espero dute jakinarazpen bat egitea hurrengo hilabeteetan.\nHolandako analisi batek eskatuta, EFSak BPAren toxikotasuna berriro aztertzen hasi da\nA bisfenola erabiltzea eztabaida garrantzitsua ari da sortzen Europar Batasunean. Substantzia horren gainean hartutako neurrietako bat izan zen biberoiak egiteko erabiltzea debekatzea. Nahiz eta Ebn baimenduta dagoen, Frantziak debekatu egin zuen 2015ean substantzia hori duten ontzien fabrikazioan, inportazioan, esportazioan eta merkaturatzean.\nErabaki horrek ez zuen kontuan izan EFSaren adituek esandakoa: “Iturri guztien esposizioa oso baxua da, publiko guztientzako segurtasun-mugaren azpitik; beraz, BPA duten produktuak seguruak dira kontsumitzaileentzat”. Bisfenol A izeneko Europako Zentroaren arabera, “bizitza osorako IDT maila lortzeko, 60 kilo pisatzen duen pertsona bakar batek egunean 1.800 edari-lata kontsumitu beharko lituzke”.\nBaina egindako ikerketa batzuetan ere mugak egon dira; izan ere, emaitzek ondorioztatu dute laborategiko animalietan ondorioak daudela (zehazki, ugalketa-sisteman, neurologikoan, immunologikoan eta metabolikoan), eta lanek ez dute oztoporik izan animalietan ondorioak pertsonengana estrapola badaitezke.\nArazo horiek konpontzeko eta horiei amaiera emateko, EFSA 2017-2018 aldirako aurreikusi zen. Lan hori guztia egiten den bitartean, agertzen diren ebidentzia zientifiko guztiak biltzeko eta berrikusteko protokolo zientifikoa sortzeko lanean ere ari gara; izan ere, 2012tik aurrera ikerketetan jasotako toxikologiari buruzko datuak biltzen hasi da.\nPolemikak markatutako substantzia\nA bisfenola estrogeno artifizial edo disruptore endokrino deritzenen kategorian sartzen da, produktu kimiko horiek estrogeno naturalen eragina mimetizatzen dute eta ziklo hormonal naturalaren ekintzan eragiten dute. 60ko hamarkadaz geroztik, hainbat azterketa egin dira, eta agerian geratu dira hainbat animalia- eta gizaki-espezietan dagoen konposatu horren erlazioa: hormona-zikloaren alterazioak, prostatako, bularreko minbizia eta ugalketa-malformazioak. Espainian, 2011ko ekainetik, debekatuta dago ume eta bularreko haurrentzako biberoietarako konposatu kimiko hori erabiltzea.\nSubstantzia horrek kalterik eragiten ez badu ere, ez da osagai toxikoen zerrendan agertzen, baina etengabe ebaluatzen da. Toxikologian eta elkarteetan aditu ugari egoteak eskatzen du osasun-agintariak gidari izatea, zuhurtzia-printzipioa dela eta. Printzipio horrek ezartzen du substantzia bat erabiltzea debekatzea, nahiz eta horrek osasunean dituen benetako ondorioei buruzko ziurgabetasun zientifikoa egon.\nEFSak egiten dituen ikerketak eta lanak gertatzen ari diren bitartean, substantzia horren zenbait alternatiba eta ordezko agertu dira, hala nola metalezko ontziak, beira edo BPA gabeko plastikoak, inpaktu gutxiago duten materialak eta biodegradagarriagoak.


Oinarrizko curriculumaren dekretua by hezkuntzaren zoko-mokoa - issuu\nZer da Oinarrizko Curriculumaren Diseinua (OCD)?\nCurriculumtzat hartu behar da irakaskuntza jarduera erregulatzen duen hezkuntza sistemaren maila, etapa, ziklo, gradu eta modalitateen helburu, eduki, metodo pedagogiko eta ebaluazio irizpideen multzoa. Marko orokorra da non preskripzio eta orientazio multzo bat formulatzen den hezkuntza eskolarraren asmo eta estrategia egokienei buruz. Izaera gidatzaile eta preskriptiboa dauka.\nCurriculumaren diseinua Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak egiten du eta ikastetxe bakoitzari dagokio bere testuingurura egokitzea. Hezkuntza Administrazioak egiten du; Zientzia eta Hezkuntza Ministerioak (MEC) eta erkidego konpetentziadunak. Estatu mailan LOE (Ley org谩nica de educaci贸n - 2006) eta EAEn berriz, Euskal Autonomia Erkidegoko Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma sortu eta ezartzeko Dekretu moldatua. EAEn hezkuntza konpetentzia batzuk bereizten dira eta ondorioz, eskumena du Estatutik datorrena birmoldatzeko. LOE eta dekretua nahiko antzekoak dira, baina desberdintasunak dituzte.\nZeintzuk dira bere atalak?\nDekretuan zenbait zehaztapen daude: ordutegia zehazteko irizpideak, garatu beharreko gaitasunak eta helburuak, printzipioak, jakintza arloak, irakasgaiak... Gainera, bi ataletan banatzen da: Derrigorrezko Lehen Hezkuntza eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza eta hauek 3 ziklotan banatzen diren.\nZein da bere zehaztapen Europar Batasunak 8 hezkuntza-gaitasun bultzatzen ditu eta gaitasun maila? hauek dira ikasle guztiek eskuratu beharrekoak. Hala ere, gaitasun hauek kontutan harturik, ikastetxeek autonomia dute euren Curriculuma antolatzeko. Ondorioz, dekretuaren zehaztapen maila baxua da, tarte handia uzten die ikastetxeei euren autonomia erabil dezaten; ikastetxeak bultzatzen ditu hezkuntza-komunitate bakoitzean aplikatuko den Curriculuma zehazteko plana betetzera.\nZein dokumentutan islatzen da? (erreferentzia)\nEAE-ko Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma sortu eta ezartzeko Dekretu moldatuan. 97/2010 Dekretua.\nOinarrizko curriculumaren dekretua\nOinarrizko curriculumaren dekretuari buruzko laburpena.


Bizkaiko 12 startup aukeratuak izan dira MassChallenge ekimenean, haien artean 3 enpresa Zitek | Emprendedores Zitek\nBizkaiko 12 startup aukeratuak izan dira MassChallenge ekimenean, haien artean 3 enpresa Zitek\nOts 28, 2017 | 0 comments\nStartup finalistek bi fase gainditu behar izan dituzte hautaketa-prozesuan, zeinetan aholkularitza ere jaso baitute negozio-ereduak edo garapen-ildo berriak zehazteko. Martxoaren 20ko astean bost eguneko programa trinko bat egingo dute MassChallenge ekimenak Bostonen dituen instalazioetan. Munduko beste toki batzuetako ekintzaileekin jarriko dira harremanetan, eta aukera izango dute beren proiektuak nazioarteko merkatura irekitzeko. Prozesu horren ostean, Bizkaiko 3 enpresa aukeratuko dira, zeintzuek MassChallenge lehiaketaren mundu mailako fasean parte hartu ahalko baitute.\nHautatutako enpresak askotariko jarduera sektoreetakoak dira, baina denek dauzkate negozio-ideia berritzaileak, inpaktua izateko gaitasun handia dutenak. Hauek dira startup finalistak:\nIMG Pharma Biotech: bio-teknologiako enpresa bat da, zeinak sistema bat garatu baitu koloneko minbizia hobeto diagnostikatzeko, bio-markagailu likidoak eta bio-txipak erabiliz.\nStemTeck Therapeutics: Cell2Sphere konponbidea sortu dute, zeinari esker entsegu eraginkorragoak egin baitaitezke minbizia detektatu eta tratatzeko.\nArrecife Energy Systems: argindar bihurtzen du olatuen energia, koral arrezifeen portaera imitatzen duten turbinak erabiliz.\nTeslec Norte: haririk gabeko argindar teknologia, edozein tokitan argi puntuak instalatzeko aukera ematen duena.\nNoismart: toki itxietan (lantokietan, eskoletan edo zentro publikoetan) kutsadura akustikoa detektatzeko eta erregulatzeko konponbideak.\nVostok Electric: ibilgailu elektriko merkeak garatzen ditu, aurrera egiteko garraio-eredu sostengarriagoak lortzeko bidean.\nAugmented Interaction: errealitate handituan oinarritutako teknika berritzaileak pertsonen eta ordenagailuen arteko komunikaziorako.\nLudus VR: errealitate birtuala baliatzen du arlo profesional desberdinetan prestakuntza eta entrenamendua emateko, %100ean errealistak diren inguruneak sortuz.\nLas Free Advertise – Yubidup: ingurune ez-digitaletako publizitate-kanpainak online eta denbora errealean kudeatzeko konponbidea.\nKapturall Solutions: marketing automation deiturikoan espezializatutako marketin digitaleko agentzia.\nGïk Live!: mahatsean oinarritutako edari alkoholdun urdin bat (ardo urdina bezala ere ezagutzen dena) merkaturatu duen startupa.\nZenat International Group- Perseus: ahuakatean oinarritutako elikagai berriak garatzen dituen konpainia.


Antzerkia, musika eta dantza aurten inauterietan . diariovasco.com\nAntzerkia, musika eta dantza aurten inauterietan\nHilaren 24tik 28ra izango diren inauterietarako, adin eta gustu guztietarako egitaraua prestatu du Ondarroako Udalak. Barikuan, Beikozinin izango den antzerkiak emango dio hasiera aurtengo egitarauari eta martitzenera bitartean dantza, antzerkia, musika, play back txapelketa... izango dira Ondarroan. Horretaz gain, dagoeneko inauterietako denda eta tabernen apainketa lehiaketan izena emateko epea zabalik dago. Izena eman nahi duenak udaleko Kultura Sailean, jrosa@ondarroakoudala.net helbidera idatzita edota 94 683 3669 telefonora deituta egin beharko du hilaren 23ko eguerdiko ordu biak baino lehen. Denda eta tabernak lehiaketan parte hartzeko hilaren 25eko 17:00etarako apainduta egon beharko dute.\nAtzo, Esko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundiko ordezkariak izan ziren Ondarroan. Bilera hasi baino lehen, San Ignazio kalean kaltetutako etxeak ikustera joan ziren. Ondarroako udal teknikariak eta Zunbeltz Bedialauneta Ibaibarriaga, Eneritz Basurko eta Loren Arkotxa izan ziren atzoko bileran. Diru kontuak aztertu zituzten Ondarroan bildutako politiko eta teknikariek eta Ondarroako Udalak emergentziazko lanak ordaintzeko falta diren 2,3 milioientzako proposamen bat eskatu zion Bizkaiko Foru Aldundiari. Horretaz gain, emergentziako lanak bukatutakoan geratzen diren urgentziazko lanak faseka egitea aztertzekotan geratu ziren teknikariak. Modu horretan kostuak ere zatika ordaintzeko aukera lortu nahi zuten. Hurrengo bilera 15 egun barru egitea adostu dute bertaratutakoek, oraindik ere ordain-tzeko dagoen dirua nola bideratu behar den denen artean adosteko.\nHeba Nuseibeh, Mayson Qawasme eta Ohaila Shomar emakumeen elkarte palestinarretako ordezkariek hitzaldia eskainiko dute, hilaren 17an, 18:00etan Etxelilan. HItzaldiaren aurretik gure herria ezagutu eta baita Etxelilako dinamika gertutik ikusteko aukera izango dute hiru ordezkariek. Aipa-tzekoa da Amal Syam ere Euskal Herrian egingo duten bisita labur honetara etortzekoa zela baina Gazatik irtetzeko baimena lortzeko arazoak izan ditu. Behar duenarentzako haurtzaindegi zerbitzua egongo da, baina beti lez, marti-tzena baino lehen abisatu beharko du interesa duenak.\nOhaila Shomar Jerusalem ekialdetik dator eta SAWA elkarteko zuzendaria da. SAWA Jerusalemen sortutako irabazi asmorik gabeko elkartea feminista eta laikoa da. Beraien helburua mota guztietako indarkeriaren aurka borroka-tzea da eta bakearen kultura sustatzeko lan egitea. Telefono honek Gaza, Cisjordania eta Jerusalem ekialdean funtzionatzen du eta hilean 2.000 kasu berri iristen zaizkiela zehaztu dute elkerteko kideek.\nantzerkia, musika, dantza, aurten, inauterietan


eMovilizarekin zure mugikorra zure bulegoa da\neGestionarekin integratutako smartphone, iPhone eta tabletetarako aplikazioa\nKontsultatu eta kudeatu zure enpresaren koordinazio-informazio guztia, kudeatu zure langileen eta lan tresnen sarbideen eta markaketen kontrola. Egin denbora errealean zure auditoretzak, ikuskapenak eta inkestak.\nBizkortasun eta eraginkortasun handiagoa zure kudeaketa-prozesuen kudeaketan: EJK, sarbideen/markaketen kontrola, auditoretzak/ikuskapenak!\neMovilizak hainbat funtzionalitate ahalbidetzen dizkizu denbora errealean zure mugikorretik. Edozein lekutatik eta une oro kontsulta eta kudea dezakezu zure bezeroek eskatzen dizuten langileen eta lan-tresnen koordinazio-informazioa, akreditazioak eta garatu beharreko jarduerak eskuz egiaztatuta edo QR kodeak eta txipak erabilita.\neMovilizak sinplifikatu eta automatizatu egiten zaitu sarbideen kontrolaren kudeaketa eta langileen eta lan tresnen markaketak lantokietan edo, zehazki, garatzen dituzten jardueretan eta zereginetan. Sarbideen eta markaketen kontrol hori eGestiona akreditazio-txartelen QR kodeekin edo NFC hurbiltasun-txartelekin egiten da.\neMovilizak erraztu egiten dizu denbora errealean auditoetzak, ikuskapenak edo inkestak modu errazean egitea, smartphone/iphone kameraren harrapaketak nahiz ordenagailuan edo hodeian gordetako fitxategiak gehituz.\nZure lana erosoagoa izan dadin, eMovilizarekin kudeaketa modu grafikoan eta intuitiboa egiten da. Gainera zure mugikorrean deskarga dezakezu langile, lan tresna edo makina baten dokumentazioa, , beti eskura izateko edo egindako edozein ikuskapen edo auditoretzatako informazio guztia kontsultatzeko.\nLangilearen dokumentazioa kontsultatu\nKontsultatu, nire langileek edo kontratuetako/azpikontratetako langileek beren jarduerak garatzen dituzten lantokietan sartzeko eskatzen zaien dokumentazioa betetzen duten .\nEgiaztatu, langileak lantokietara edota egiten dituzten jardueretara sar daitezkeen erabat homologatutako lanpostuekin.\nEgiaztatu, langileek lan tresnak/makineria/ibilgailuak maneiatu, manipulatu edo gidatu ditzaketen, lan tresna bakoitzerako definitutako dokumentu-eskakizunen arabera.\nKontsultatu edozein langileen fitxategia bai beren identifikatzaileagatik, bai QR kodeagatik edo NFC chipagatik eta jakin zer lantokietan egiten duten lana. Deskargatu langilearen dokumentazio guztia modu lokalean kontsultatu ahal izateko.\nEska ezazu eMovilizaren demo bat\nKontsultatu lan tresna/makineria/ibilgailuaren informazioa\nKontsultatu, nire edo nire kontraten/azpikontraten lan tresnek, makinek edo ibilgailuek beren jarduera burutzen duten lantokietara sartzeko behar den dokumentazioarekin betetzen duten\nKontsultatu edozein lan tresnen fitxategia bai beren identifikatzaileagatik, bai QR kodeagatik edo NFC chipagatik eta jakin zer lantokietan egiten duten lana. Deskargatu lan tresnaren dokumentazio guztia modu lokalean kontsultatu ahal izateko.\nEgiaztatu lan tresnak lantokietara edota egiten dituzten jardueratara sar ditzaketen.\nLangileen eta lan tresnen sarbideen eta markaketen kontrola automatizatu\nLantokiko langileen eta lan tresnen sarrera eta irteeraren markaketak eta ordutegiak egiaztatzea ez da inoiz hain erraza eta azkarra izan.\nErabili zure smarphone edo iphone-ko kamera langileen / lan tresnen QR kodea eskaneatzeko eta egiaztatu dokumentu bidez, lantokira edo egingo duen jarduera zehatzera sar daitekeen\nLantokira sartzeko eskaera baimentzen, baztertzen edo eskalatzen du, eskaera baztertzeko edo eskalatzeko arrazoiak adieraziz.\nLangileen eta lan tresnen irteerak automatikoki erregistratzen ditu, eta eGestionaren Negozio Aurreratuko Inteligentziaren potentzia erabiltzen du lan egindako orduak, sarbide-gorabeherak edo baita gaur egun lantokian dauden langileak lortzeko ere.\nAuditoretzak, ikuskapenak, inkestak… egin denbora errealean eta landan\neMovilizak mota guztietako auditoretzak, ikuskapenak, inkestak, testak egitea errazten dizu zure smartphonetik, zure iphonetik edo baita zure tabletetik ere.\nDokumentazioa, irudiak edota fitxategiak galdera bakoitzari, baita argazkiak ere eransten ditu zure mugikorreko kameratik, denbora errealean.\nAuditoretzen balidazio-fluxua kudeatzen du, auditoretza bat baimendu, baztertu edo berriro irekitzen du, ekintza bakoitzaren arrazoiak adieraziz.\nAuditoretzaren bilakaera kontrolatzen du, eta, horretarako, egindako galderen ehunekoa ezagutzen du. Erantzundako galderak eta erantsitako oharrak eta fitxategiak berrikusi eta aldatzen ditu.\neMoviliza Kontratentzat / Azpikontratentzat\neMoviliza ere kontratek eta azpikontratek erabili ahal izateko pentsatuta dago. Ikus ezazu eMoviliza Contractor-earen informazio zehatza\nGrafikoaren ikono bakoitzean sakatu modulu edo modulu bakoitzaren xehetasun gehiago ezagutzeko edo sakatu hemen berriro funtzioetara itzultzeko


Bilboko ikono kutunenetako bat harlauza ospetsu hau da. Tailer honen bidez, haurrek bere historia, bere diseinuaren zergatia, noiztik den hiribilduaren parte eta beste hainbat gauza ezagutuko dituzte.\nArte plastikoak eta modelajea landuko ditugu gure baldosa enblematikoa sortu arte, eta bakoitzari eta beste bati gustatzen zaien kolorea edo koloreak emango dizkiogu. Horrela, saioa amaitutakoan, egindako baldosa eta sorkuntza guztiak batzen baditugu, ikasleek Bilboko zoru berri bat asmatuko dute, erabat pertsonalizatuta.\n*Adina: lehen Hezkuntzako 3. mailatik aurrera.


Ongi etorri Artomaña Txakolinara\nGure mahasti eta upategia ezagutu nahi ba duzu gustora erakutsiko dizugu. Josurekin ibilbide txiki bat egin dezakezu, Eukeni Txakolina dastatu bitartean, Marikarmenek prestaturiko pintxo batez lagunduta\nBisitaldia hiru zatitan banatzen da:\n1.- Mahastia. Josuk lagunduta mahastien artean gozatu ahal izango duzu urtean zehar egindako lanaren berri emango dizularik. Euria eginez gero upategian babestuko gara eta hemen jarraituko dugu erakusketarekin\n2.- Upategia. Upategiaren barruan egingo dugu parada, instalazioak eta txakolina nola egiten dugun ikus dezazun.\n3.- Dastaketa. Txakolin kopa eta mokadu batekin bukatuko dugu, horrela gure lanaren emaitza dastatzeko aukera izango duzu eta ohartuko zara zergatik aukeratu duguen gure lema: "Eukeni, ohorezko txakolina".\nBisitak ordu bete eta erdiko iraupena du, baina konta iezaguzu zure planak eta moldatuko gara.\nIrudian, "Aiaraldeako Txakolin Ibilbidea" ezaugarrien emanaldian. Artomaña Txakolinak eskualdearen sustapen turistiko proiektu honetan hasieratik izan da kidea


Kalabaza-perretxikoak prestatu eta kontserbatzea | Consumer\nKalabaza-perretxikoak prestatu eta kontserbatzea\nOnddo hori da produktu nagusietako bat edozein sukaldetan eta gastronomoek gehien estimatzen duten jakietako bat.\n“Boletus edulis” onddoaren urtarokotasuna kalabaza-perretxikoa ere baderitzo, ezin da horrelako miraririk ikusi urteko edozein garaitan. Horregatik, bilketa- edo salmenta-garaian, hainbat modutan kozinatzeaz gain, kontserbak egiteko eta edozein unetan jaki horretaz gozatzeko aprobetxatzen da.\nPerretxiko-mota guztiak prestatzeko, lehenik eta behin, kontu handiz garbitu behar dira, oin lurtsuaren azken zatia kentzeko, eta, trapu batekin edo brotxa txiki batekin, garbitu ale guztiak, banan-banan. Batzuk, salbuespen gisa eta oso zikinak badaude, iturriaren azpian pasa daitezke, ur hotzeko zorrotada batekin, eta berehala lehortu. Onddoak ez dira uretan sartzen; izan ere, oso porotsuak direnez, xurgatu egiten dute eta zaporea eta testura galtzen dituzte. Garbitu ondoren, kontsumitu edo gorde egin daitezke.\nJanaria prestatzeko moduak\nPerretxikoek, eta bereziki kalabaza-perretxikoek, askotariko aukerak dituzte sukaldaritzan. Labean erre daitezke, laurdenetan edo zati irregularretan, baratxuri xehatu pixka batekin, oliba-olioarekin eta gatz apur batekin. Aurrez berotutako labean sartzen dira 200 °C-tan apur bat gorritu arte, edo, nahiago bada, haragi errearen osagarri gisa zerbitza daitezke edo “kalitatezko gisaturen” bat osa dezakete, eta erabat usaintzen dira.\nOnddoak kontsumitzeko modurik ohikoena nahaskia edo tortilla da.\nOnddoak ere gordinik jan daitezke, oso xerratan eta oliba-olio pixka batekin, gatz apur batekin eta fruta-ozpin tanta batzuekin, hala nola mugurdiekin. Utzi pixka bat giro-tenperaturan eta kontsumitu horrela edo entsaladan.\nBaina onddoak kontsumitzeko modurik ohikoena nahaskia edo tortilla da. Horretarako, zatitu eta salteatu zartagin batean tipula-kantitate txiki bat, baratxuria eta olio pixka bat, gorritu arte. Une horretan, irabiatu gutxi irabiatutako arrautzak gehitu eta sutatik kanpo bota, arrautza egosi eta onddo salteatuak bildu arte. Krematsua izan behar du, gatz-puntuan jarri eta gainetik zatitutako tipulin pixka batekin zerbitzatu.\nOnddoak kontserbatzea erabakiz gero, ia osorik edo zati handitan uztea da aukerarik onena. Aurretik, zartagin usaindu batetik pasatu, baratxuri-ale eta oliba-olio batekin, eta su txikian prestatu. Olio aromatizatuan utzi epeltzen, xukatu eta potoetan ontziratzen dira, elkarrekin egon daitezen. Potoan daudela, konfitatzeko olioarekin estali.\nPoteak izoztu egin daitezke edo kontserba bat egin daiteke. Horretarako, urez estalitako kazola batean sartu eta pote itxiak egosi, onddo konfitatuekin, 30 minutuz, hutsean.\nOnddoak kontserbatzeko metodoak askotarikoak dira: izoztua, konfitatua eta ondoren izoztua, konfitatua eta ondoren kontserbakoa eta deshidratatuak, baina aukera horrek ezaugarri organoleptiko gehiago galtzen ditu.\nPerretxiko horiek biltzeko garaia uda amaieran hasten da eta negua iristean amaitzen da. Udazkenean, “boletus edulis”-ek une gorena du. Biltzeko, zumezko saski bat eramatea komeni da, ez izertzeko, plastikozko poltsa batean gertatzen den bezala. Saskiarekin, perretxikoak askatzen dituzten esporak zuloetan zehar iragazi daitezke, eta, paseatzen den bitartean, perretxiko eta onddo berriak “ereiten” dira.\nbilketa boletus edulis kalabaza-perretxiko kontserbak


Wikiloc - ibilbideak Zumaia - Iraeta - ERTXIÑA - Zestoa - Jadarre, País Vasco (España)- GPS track\nsenderismo (Ibilbide senderismo en Espainia → Euskadi → Jadarre )\nZumaia - Iraeta - ERTXIÑA - Zestoa\nErtxiña mendiak konfusio asko sortzen du. Zestoara begira dagoen gailurrari Ertxiña deitzen zaio baina "puntu geodesikoa" handik hurruti dago, Aizarnara begira. Eta batetik bestera ez dago bidea oso argi. Arritik arrira saltoka egin behar dira metro dexente.\nTrak honek Zestoara begira dagoena albo batera utzita besterantz jarraitzen du. Ertxiña inguruko mendiko bide batzuk ixten saiatzen dira baina trabak salba daitezke.\n30 T 562125 4787420\nKaixo, zure lagunak ibilbide interesgarri hau topatu du Zumaia - Iraeta - ERTXIÑA - Zestoa https://eu.wikiloc.com/ibilbide-senderismo/zumaia-iraeta-ertxina-zestoa-18881491 Ondo izan, Wikiloc - Munduko GPS ibilbide eta interesguneak


Esan nahi du zakila handitze - Macho Man\nZergatik gizon aukeratu "hasiera" modu?\nEz kimiko gorputzean ondorio. Gizon askok beldur dira hartu pilulak, erabili pomada delako beldurrak albo-ondorioak.\nEz ondoeza, mina, eta indarrean brute ekintza zakila.\nGabezia material kostuak. Ez da behar ezer erosi, ez da aparteko dirua, nor askotan ez dira merkeak.\nEraginkortasuna eta segurtasuna. Eskumena duen prestakuntza aukera emango dizu, ez bakarrik handitzeko, zakila eta hobetzeko erections eta luzatu orgasms.\nBenetan dezakezu handitzeko abantaila ez ukendu, ez kirurgia, ez da ezer bere kabuz gabe eta finantza-kostua! Gizon askok egin da! Hasteko, orain!\nNola azkar daiteke hori lortu aurretik elkarrizketa?\nNahi izanez gero, handitzeko kide berehala, besterik gabe, aurretik elkarrizketa bat lagun dezake gutxi funtsak. Gehien segurua dira kremak eta gelak presioa. Dute hobetu egingo muntaketa eta hazkundea, sexu-organoa.\nBerehalako zakila handitze ere lor daiteke laguntza bereziak pilulak. Behar dute edari bat minutu batzuk lehenago intimitatea. Gogoratu, ez dira asko contraindications beren erabili!\nErregular eta kontuz ibili metodoak eragin zakila bat eman ahal iraunkorrak efektu kalte gabe osasuna. Mesedez, izan pazientzia zain emaitza! Osasuntsu egoteko eta sexy!\nNola handitu kide folk erremedioak?\nAzkarra eta segurua metodoa hobetzeko odol-fluxua zakila erabiltzen da hainbat belar. Ezagunenak dira, tinctures elorri baia, ginseng, Ginkgo biloba.\nEraginkorrak honako hauek dira folk erremedioak:\n1. Infusioa ezkaia. Hartu behar duzu 100 g ezkaia, pre-txikituta, eta pour ura irakiten 200 ml. utzi hozten, eta edan ondoren, bazkariak, 2 aldiz, egun bat.\n2. Tincture baratxuri. Droga erosi ahal izango dira farmazia. Erabili 2 aldiz, egun bat 20 jaisten da.\n3. Pulmonaria officinalis. It can be added in barazki-entsaladak edo edan infusioa. Deskargatu infusioa hartu 10 gramo lehorrak lungwort pour 200 ml ur irakinetan. Ordubete ondoren, iragazi, edan 3 aldiz, egun bat 1 tbsp.\n4. Fruitu lehorrak, eztia. Osagaiak nahasten dira proportzio berean. Edan 1 koilarakada egunean hiru aldiz.\nModurik onena — zakila handitze batera erabili gozogintza soda. Uste da soda eragina izan zakila hazkundea. Baina izan behar da kontuan soda ez du eraginik zakila tamaina. Behin gorputza da, odol thins. Beraz, gizon batzuk joera du bere gain hartzen duten ariketa zehar handitzeko zakila odol hobeto dabilen gorputzaren bidez.\nEta, ariketa zehar, eta horrek ekar dezake barizeak, jabetza hau gozogintza soda, besterik gabe, gorde gorputza. Baina medikuek arabera, soda du kalte gehiago onak baino, baita negativamente egoera traktu gastrointestinala. Ustez gizon, metodo hau handitu ahal da ugalketa organo 1-2 cm hilean. Hainbat aukera daude erabilera soda bat handitzeko gizakiaren duintasuna:\n1. 0.5 tsp. soda desegin 1/4 litro ur epela eta edan ondoren berehala bazkariak 1 aldiz, egun bat.\n2. 250 ml ur beharrezkoa desegiteko 1 tsp gozogintza soda.\n3. Uste da beharrezkoa dela pixkanaka-pixkanaka handitu zenbatekoa desegin soda, bitarteko kantitate txiki, pixkanaka-pixkanaka jarriz 1 tsp.\nHorietan duten gaixoen jarraian metodo hau, aldiz, era berean banatzen. Batzuk uste soda da ezinbesteko zakila hazkundea, beste batzuk, berriz, erreferentzia hondatzea urdaila.\nKontuan izan behar da edateko soda izan daiteke mugatuta osasun arrazoiengatik. Adibidez, soda da erabat contraindicated dituzten pertsonak altua edo baxua urdaileko azidotasuna, diabetes. Ez da gomendagarria erabili gozogintza soda dutenek malignancy.\nEz baduzu erabili edozein osagai, jo dezakezu beste metodo zakila handitze.\nZer metodoak, hala nola lagun dezake? Horretarako, ulertu behar duzu, zer prozesu gertatzen denean, zakila da, gero eta handiagoa da.\nLehenik eta behin, edozein bitarteko odol-fluxua hobetzeko, eta horrek dakar gehikuntza kide (nazionaleko medikuntza gai honen elkartasuna tradizionala).\nHala ere, luzea da eta ondo funtzionatzen zuzenean aurretik sexua, orduan beharrezkoa da neska bat harritu. Hala nola, efektu lan gehienak ukenduak eta kremak. Baina abantaila zakila handitze folk erremedio hobetzea da, potentzia eta beste alderdi gizonen osasuna.\nHau da txanponaren alde bat. Aldi berean, ez dira bereziak ariketak eta zenbait masajeak. Bere laguntzaz, planteamendu eskubidea, kide benetan handitzeko.\nSoda bat da onena metodo herri zakila handitze. Ez dira arrazoi asko dela uste da zuen ardura hazkundea zakila. Baina ulertu behar da hori, besterik gabe, on soda tamainak ez du eraginik. Noiz sartzen da gorputza da, odol thins. Ariketa zehar on zakila hazkundea, odol hasten zirkulatu hobeto.\nTradizioz, ez da, kontrako iritzia. Express it mediku batzuek uste duten erabili gozogintza soda kaltegarria da. Da argudiatu eragiten die traktu gastrointestinala.\nEgia da, beti bezala, nonbait erdi-erdian. Adibidez, diabetesa duten pertsonak edo neoplasias izango dute buruz arretaz pentsatu nola luzatzeko zakila folk erremedioak, delako soda da, zorrozki contraindicated.\nEdonola ere, erabiltzen denean sosa behar duzu, zehatz-mehatz jarraitu metodo bere aplikazioa. Nahiz eta eragina izango txiki, duzu, gutxienez, ezin ordaindu duela.\nBigarren folk erremedio zakila handitze da erabilera edariak eta concoctions. Nahiz eta gure urrutiko arbasoek bazekien nola handitu kide herri errezeta egun horietan denean, ez zen asmatu beste esan nahi du. Belar laguntzaz odol-fluxua areagotzen zakila.\nBonus gisa, handitzen muntaketa eta hobetzen sexu-egoera fisiko.\nErrezeta erraz egin etxean, eta, beraz, salda da, merezita sartuta gailurretan ezagunena modu zakila handitze. Bada te edan, aldian-aldian, eta, ondoren, denboran zehar ikusiko duzu, beren eraginkortasuna.\nDezagun ikasteko nola handitu kide jende-modu bat da. Hona hemen errezeta gehien:\nFruitu lehorrak, eztia. Hau da, agian, ezagunena folk erremedio gero zakila. Nahastu osagai berdinak proportzio eta kontsumitzen, koilarakada bat egunean hiru aldiz.\nTincture baratxuri. Hasiera errezeta zakila handitze. Tincture saltzen da edozein drogeria. Edan beharko duzu 20 jaisten da, egunean bi aldiz.\nInfusioa ezkaia. Oraindik ez baduzu jakin nola handitu zakila, jende-modu, hona hemen errezeta sinple bat: txuleta 100 gramo ezkaia eta pour ura irakiten. Edan edan hotza, bi aldiz egunero bazkariak ondoren.\nPulmonaria officinalis. Bat izan daiteke tincture edo gehitu entsaladak.\nNahia handitzeko zakila erabat normala da, baina zer da erremedio handitzen kide da eta merezi du? Ikus dezagun xehetasun gehiago buruz hitz egin nola handitu kide (metodo eta tresnak).\nOrain aldi baterako gehikuntza zakila errazagoa eta seguruagoa besterik gabe, bat erabiliz, huts-ponpa, handitzen da, ondorioz, odol-puntako zakila.\nLuzeagoa efektua, erabili ahal izango duzu modernoa pastak, ukendu, gelak hori injektatu dira azalaren azpian, baina metodo hau ekar dezake ondorio larriak, gehienez galera azala zakila. Errehabilitazio izango dute ebakuntza.\nMerkeena handitzeko modu zakila — ariketak zakila etxean. Metodo honek benetan tamaina handitzeko 1-2 cm. Egiteko prozedura gisa segurtasunez ahalik eta gehien, aurretik beharrezkoa da, kontsultatu medikuari.\nMetodo eraginkorra altzairu zakila handitze. Berari esker, gorputza handitu ahal izango da, ez bakarrik luzera, baina, halaber, lodiera. Kasu honetan, ez dago, halaber, aukera bat konplikazioak delako, beharrezkoa da hertsiki atxikitzen aholku medikuek. Bada jaramonik egiten, sexu-organo ahal izango desitxuratzen eta ez lortu nahi diren emaitzak lortzeko.\nEragozpen kirurgia da, bere kostu handia.\nGarrantzitsua da aurretik hasieran, batez ere, edozein prozedurak kontsultatu medikuari. Ahal izango dute contraindications. Adibidez, huts-ponpa ezin da erabili pertsonak erabiltzen duten drogak, odol thinners, eta, gainera, arriskua handitu hemorragia. Era berean, ondoren izango da, ubeldurak, sprains, ubeldurak.\nKremak, ukenduak eta folk erremedioak alergia izan daiteke bere osagaiak, delako kontu handiz erabili behar dira. Horrez gain, ukendu ezkutatu ahal lurrazpiko gorputza, eta horrek ekar dezake disfuntzioa zakila.\nOrain ezagutzen duzu duten handitzeko lagunduko kide bat. Ikusten duzun bezala,, metodo gero zakila ugari, horietako bakoitzak du bere contraindications eta haien eraginkortasuna ez da beti, handia. Agian, behar duzu zeure burua maite eta onartzen zer da?\nHerri-metodo zakila handitze aztarnak jasotzea hainbat infusio eta belar laburpenak. Ezagunenetako bat da ginseng decoction. The ginsenosides jasotako belar horiek estimulatzen nerbio-sisteman, odol-zirkulazioa hobetzeko, ekoizpena estimulatzen, testosterona, eta horrek eramaten osoago bat betetzea lurrazpiko erakunde zakila odol -.\nOraindik ez dago datu ofizialak eraginari buruzko landare hauek zakila, hala ere, buruzko berrikuspen asko, ondoriozta daiteke hori salda lanak. Hartu ahal izango duzu, prest egindako laburpenak ginseng forma pilulak edo kapsulak.\nEta handitzeko zakila erabiltzen tinctures: Cordyceps, shiitake, Reishi, ginseng root, erro tormentil, haziak ajenjo, anise hazia edo erro sainfoin Siberian. Hau lehengai pour vodka edo alkohola eta utzi stand 3 aste. Aplikatu tincture bat koilarakada jan aurretik.\nZientzialariek nabaritu duten gizonak dira obesitatea zakila luzera 1-2 cm baino gutxiago osasuntsu. Horrexegatik da gantz pertsona parte zakila da ezkutuko arabera gantz ehun eremu publikoa. Beraz, gizonezko batzuk eraginkorra handitzeko modu gizatasuna da hutsala pisua galtzea.\nMetodo zaharrenetako bat zakila handitze da zintzilik zama. Indian tribu Sadhu lan egin du hainbat aldaketak gorputz atalak, barne zakila. Gai ziren luzatu nahi proportzio epiko. Atseden zuen hilaren bezala, soka hainbat aldiz, eta sustatu lortu belauna.\nHori lortzeko, harrigarria efektua gorputza heldugabe mutil lotuta pisu txiki bat eta utzi duten baldintza batzuk denbora. Kide pixkanaka-pixkanaka handitu 40 cm edo gehiago, baina hainbeste gizon on gaitasuna galdu eta ulertzen dute sexua. Gaur egun metodo hau oso gutxitan erabiltzen delako merkatuan agertu modu askoz seguruagoa — extenders ilara.


Sara Estevez: «Futbolaz idazteko prestigioa lortu nuenean utzi nion goitizenari»\nSan Mamesko partidak «Maraton»en begietatik ikusten zituzten askok. Urte asko geroago konturatuko ziren gure subkontzientziaren miopiaz. Espainiako Radio Nacionalek Bilbon duen egoitzan kirol zuzendari zen "Maraton" hura, inori bururatuko ez bazitzaion ere, emakumea zela, alegia. San Franzisko auzoan hazia eta greba orokorren giroan hezia da Sara. Bizitza istorio bitxiz eta argazkiak diruditen oroitzapenez betea du. Ironia handiz kontatzen du dena, irribarre gazia da berea.Bizitzaren betetasunean, lasai botatzen du pentsatutako dena, isiltzea sekula gustatu ez zaion kazetariak. Irratian ere, "enfant terrible" deitzen zioten lankideek. Maratoikoak bezala, berri emateko bokazioz eman du bizitza osoa, baita bide luzea egin ere.\nUnión Química del Norte de España" enpresako lehendakariaren idazkaria nintzen. Baina azkenean ezin nintzen bi lanetara iritsi. Goizean lanera irten eta goizeko ordu txikietan iristen nintzen etxera. Enpresako lana seguruagoa zen, baina uko egin nion, nire bokazioari erantzuteko.\nGure garaian ez geneukan horrelako baliabiderik. Baina azkenean argi geratzen dena da, gutxien axola duena baliabide teknikoak direla. Garrantzitsuenak pertsonak dira, zenbaitetan egoera zailetatik ateratzen jakin behar delako. Askotan inprobisatu egiten genuen, eta asmatu ere bai. Esaterako, Bahamontesen lagun batek Bahamontes imitatuz elkarrizketa bat egin zuen irratian, eta gero «Marca» kirol egunkarian argitaratu zen. Bahamontesek berak ezeztatu zuen elkarrizketa, lagun batek brometan egina zela argituz.\nUnión Química de España del Norte enpresan aritu zen, lehendakariaren idazkari, 1945-1975 urteen artean.\n«Budapesteko Honved futbol taldea etorri zen San Mamesera 1956an, Europako Kopan Athleticen kontra jokatzeko. Gertakari handia zen, denak zirelako puntako izarrak. Hungariako historian izandako jokalari onenak ziren. Garai hartako magnetofoiak 15 kiloko harri kozkorrak ziren, eta gurea izorratu egin zen.\nGure lantaldeko mutil bat oso imitatzaile ona zen, eta Puskasena eginez sartu zen antenan, elkarrizketan. Han jardun zuen, hungariar antzeko hitzak asmatuz.»


Elhuyarren Zientzia eta Teknologia hiztegiko 6.500 definizio Wikidatan daude jadanik – Euskal Wikilarien Kultur Elkartea\nData: 22 Urt\nLizentzia librearekin argitaratutako hiztegia da ZT Hiztegi Berria. Adituek egina, terminologiako puntako kontzeptuak jasotzen ditu euskaraz eta definizioaz gain, beste hizkuntza batzuetako terminoak ere ematen ditu. Milaka eta milaka kontzeptu dira, eta horietako asko ez genituen Euskarazko Wikipedian jasota, edo ez zuten definiziorik Wikidatan. Azken arazo honi konponbidea eman nahi izan diogu, guztiontzat onuragarria den modu batez.\nWikidatako definizioak esaldi laburrak dira, termino bat identifikatzen laguntzen dutenak. Gaur egun mugikorreko bilaketatan ematen den definizioa da, eta geroz eta gehiago egon, orduan eta zerbitzu gehiagok erabiliko dute euskarazko terminologia euren informazioa emateko. Bi kontzeptu jasotzen dira Wikidatan: hizkuntza bakoitzean nola esaten da (label), eta bere definizioa. Eta biak igotzeko aukera izan dugu Elhuyarrek propio garatu duen teknologiari esker.\nLehenengo 6.500 elementu hauek parekotasun sistema baten arabera egin dira: kontzeptua ingelesez, frantsesez eta gaztelaniaz bilatu eta Elhuyarrek zuen datu-basearekin parekatu ostean, ia ziurtzat eman genitzakeen definizio kopuru bat eskaini digu. Eta horien gaineko berrikusketa bat egin ostean Wikidatara igo dira. Orain gure sisteman euskarazko askoz termino gehiago izango ditugu, artikulu askotan euskarazko termino egokiak jarriz, adibidez.\nElhuyarrek, bere aldetik, propietate berri batekin lotu ditu kontzeptu guzti hauek, euren sisteman eskaintzen dituzten lau hizkuntzez gain Wikipedian dauden beste 300 hizkuntzetako loturak sartzea ahalbidetuz. Etorkizunean posible izango litzateke ingelesa, gaztelania eta frantsesaz gain, demagun arabieraz, errusieraz edo txineraz dauden milaka kontzeptu horien ordaina ere jasotzea.\nEWKEk eta Elhuyarrek egindako akordioaren lehen atala izan da hau, eta laster igoko dira definizio gehiago, berrikusketa gehiago behar duten itemak aztertuta.


Berriak : TRIZ3Psek kontzertua eskainiko du Urretxun Kalegorrian musika zikloan\nTRIZ3Psek kontzertua eskainiko du Urretxun Kalegorrian musika zikloan\n2013ko Maiatzak 30\nDonostiako power soul hirukotea zuzenean izango da Urretxuko Santa Barbara Aterpetxean datorren ekainaren 7an, ostirala, bere azken lan EP aurkezteo eta aurreko abesti eta melodiak gogora ekartzeko.\nJavi P3z-ek (ahota eta kitarra), Alberto Boschek (baxua) eta Oriol Floresek(bateria), TRIZ3PS, musikaz beteko dute Urretxuko Santa Barbara Aterpetxea datorren ostiralean, ekainak 7, Kalegorrian musika zikkloaren barnean. Berekin izango dute Paul San Martin teklista bikaina ere, abestiei bere kutsu berezia ipintzeko.\nMusika espazio berri batean, kalean bertan, aurkezteko eta herritarrei aisialdirako aukera berri bat eskaintzeko sortu du Kalegorrian musika zikloa jaio berri den Kalegorrian Kultur Elkarteak. Bi ziklo izango dira, bata Urretxuko Santa Barbara Aterpetxean eta bestea Zarauzko Iñurritza auzoan.\nTalde donostiarra bi hirietan izango da eta EP disko berriaren sei abestiak aurkeztuko ditu. Otsailean plazaratu zuten beren bigarren disko hau, 10’’ko binilo + CD formatu berezian. Lan honek taldearen estilo pertsonala eta besteraezina indartzen du eta, mezu eta energia poisitiboz beteta, Epek iragana eta oraina, soula, jazz, pop eta rocka, eta baita euskara, gaztelania eta frantsesa ere nahasten ditu. Era berean, ez dira faltako beste diskoetako abestiak ere. Hirukotearen lan berria Syntorama, itunes eta ohiko dendetan eros daiteke.\nMusika zikloa finantzatzeko “laguntza bonoak” ipini dira salmentan. Urretxuko kontzertuetarako Aterpetxean bertan, Motz eta Fox tabernetan edo aterpetxea@urretxu.net helbie elektronikoan eros daitezke.\nEkaina 7 – Urretxu – Santa Barbara Aterpetxea (Kalegorrian)\nUztailak 5 – Zarautz – Iñurritza auzoa (Kalegorrian)\nUztailak 6 – Ordizia – Parque Barrena (Goierriko Jazzaldia)\nUztailak 24 – Donostia – Club Be Bop (Jazzaldia)\nAbuztuak 31 – Oñati – Plaza de Kale Zaharra (Surf Festa)\nIrailak 6 –Donostia – Gasteszena (Cierre de Kutxa Kultur)\nIrailak 28 – Gernika – Kafea eta Galletak (nuevo Astra)\nWeb ofiziala: www.3ok.info/


Tradizio herrikoiak berreskuratzeko jarduerak egiteko dirulaguntzen deialdia\nDirulaguntza honen xede diren jardueretako edozein egiten duten udalerriko elkarteak eta kontzejuak izango dira onuradunak.\nDeialdiaren xedea da udalerriko elkarteei eta kontzejuei laguntzen dieten dirulaguntzen kontzesioa arautzea, ahazten ari diren herri tradizioak (hala nola “Santa Agata”, “Lardero osteguna”, “Jaiotza biziduna”, “Olentzero eta Mari Domingi”, “Erre Pui Erre” eta “Erregeen desfilea”) berreskuratzeko jarduerak antola ditzaten eta susta dezaten tradizio horietan guztietan emakumeen era gizonen partaidetza orekatua.\nzenbatekoa Aurreikusitako gastuaren ehuneko 90erainoko dirulaguntzak eman ahalko dira, muga hauekin: Santa Agata, Lardero Osteguna, Erre Pui Erre: 50,00 euro. Olentzero eta Mari Domingi eta Erregeen desfilea: 300,00 euro. Jaiotza biziduna: 1.000,00 euro.\n2020-02-26ko 26. ALHAO, 2020-00504


Mirentxu Oyarzabal Irigoyen. Pediatra eta endokrinologoa: Inoiz ez nituzke zientzia eta ideologia politikoa nahastuko, baina zenbaitetan batak bestea osatzen du - Euskonews\nInork ez luke esango Mirentxuk erretiroa hartu berria duenik. Gaztelu Enparantzako Cafe Iruña mitikoan topatzen dugu tableta eskuan duela, egun hauetan Iruñean burutuko den Endokrinologia Pediatriakoaren 35. Kongresuaren antolakuntzaren azken prestaketak egiten, bera baita presidentea. Emakume grinatsua da, hala aitortzen du berak, eta berezko grina nabari zaio hainbat gaiez hitz egiten duenean, besteak beste, medikuntza eta ibilbide profesionalean zehar tratatu dituen umeak, Baztan bailara, sinesmen politikoak edota bere talde kuttuna, Erreala.\nBizitza osoa pediatriari eskainia eta gainera postu garrantzitsuetan\nEgia da kargu ugari izan ditudala, baina niretzat laguntza klinikoa eta zehaztasun zientifikoa funtsezkoak izan dira medikuntzan. Nazioarteko elkarteetako kide naiz, gure lanen inguruko aipuak nazioarteko literaturan ageri dira eta talde on batez inguratzeko zortea izan dut Virgen del Camino ospitaleko Endokrinologia Pediatriako Unitatean, gaur egun Complejo Hospitalario de Navarra deiturikoa. Gure unitateak arreta berezia eskaini dio Estatuko ikerketa unitateekin parte hartzeari eta, aldi berean, asistentzia kliniko-sozialari, berau oso garrantzitsua baita diabetesa duten haur eta gazteentzat, eta horien familientzat.\nMaiatzaren 8, 9 eta 10ean Endokrinologia Pediatriakoaren Espainiako Elkarteak Iruñean antolatzen duen 35. Kongresuaren batzorde antolatzailearen presidentea zara. Gainera, luxuzko irekiera hitzaldi izango du, Pedro Miguel Etxenikeren eskutik.\n1988. urtean Elkartearen X. Kongresu Nazionala antolatu genuen eta orain 25 urte beranduago nire unitateari egokitu zaio hori antolatzea eta niri horren buru izatea. Bostehun bat profesional etorriko dira Iruñera, nazioarteko irakasleak eta bertako zein estatuko pertsonak. Oso parte-hartze altua izango du eta 200 komunikazio eta lan zientifiko baino gehiago aurkeztuko dira.\nEtxenikeri mirespen handia diot eta gainera nafarra da. Aita ere baztandarra zuen, hemen aurrean duzun honen moduan, dena den, bera Erronkarikoa dela dio. Titulua berari otu zitzaion, “La sublime utilidad de la ciencia inutil”, nik Pedro Migueli transmititu nahi niona zera zen: nola lotu elektroia edo neutroia bezalako zientzia purua eta aseptikoa sendakuntzaren zientziarekin, osasunarekin, ahalik eta egoera hobean bizi behar duen gizaki baten bizitzarekin. Eta horrela irudikatzen du: itxuraz guretzat, ume gaixoak ikusten ditugun medikuontzat, gure esparrutik kanpo dagoela dirudien zientzia sublimearen erabilgarritasuna.\nAurretik ohartarazi didate zein maitekor hitz egiten duzun zure herriaz...\nElizondokoa naiz, Baztangoa, munduko hiriburua, esaten diogu guk. Muga ondoan dagoenez eta oso haran irekia den heinean, oso sustrai kultural garrantzitsua izan du. Lekarozko ikastetxea zegoen, aita kaputxinoena. Bertan Jorge Oteiza, Chillida eta Donostiako Jose Antonio aita ... egon ziren eta horrek herriaren bilakaera asko markatu zuen. Elizondoko Abesbatza zegoen, 60. hamarkadan Europako lehen Korua izan zena, ikaragarri ona zen Juan Eraso zuzendariarekin. Eta ezin dugu ahaztu euskaltzaleek transmititu ziguten kultura, garai haietan oso zaila baitzen. Hortxe ditugu Mariano Izeta eta oso giza maila altuko beste pertsona batzuk. Behin lagun batek esan zidan nire haurtzaroaz Arcadia zoriontsua balitz bezala hitz egiten dudala. Ez dakit horrenbesterako den, baina herri zoriontsua zen. Gabezia ugari zeuden, emigrazioa nahitaezkoa zen, euskara baztertu egiten zuten... baina kultura bazegoen, zine progresista ikus zitekeen, eta neurri batez Eliza oso tolerantea zen, edo niri behintzat hori iruditzen zitzaidan... Bestalde, Zaragozako Unibertsitate liberal eta laikora joateak eragin handia izan du nire bizitzan. Bertan, sistematik at zeuden irakasleak genituen eta medikuntza ikastearekin batera beste gauza batzuk ere ikasten genituen.\nHar dezagun berriz medikuntzaren gaia. Zein izan da zure ibilbide profesionalean bizi izan duzun aurrerakuntzarik garrantzitsuena?\nAurrerakuntza objektiboak izan dira hipotiroidismoaren inguruko programa ehuneko ehunean ezarri izana, gaixotasunak goiz detektatzea, diabetesa duen umearen atentzioa... Baina niretzat, endokrinologiaren esparru honetan aurrerakuntzarik esanguratsuena zera izan da, gu bezala kliniketan aritzen diren pertsonak eta laborategian ikerketa basikoa burutzen duten profesionalen arteko harremana bideratzea, nazio mailan zein nazioartekoan. Hori, eta entsegu zein haurrengan esperimentatzen —zentzu onean— ari diren aurrerakuntzetan parte hartu izana. Harreman hori sekulako aurrerakuntza izan da niretzat eta guztiontzat.\nBestalde, garrantzitsua da sendakuntza erdiestearen itxaropena bizirik mantentzea, duela urte batzuk pentsa ezinak ziren tratamendu berrietan oinarrituz, adibidez I. moduko diabetesa. Nire gaixoek hori ikustea espero dut. Horrexek islatzen du pediatriaren lilura medikuntza arloan.\nEsaten dutenez, grina omen da profesional onen sekretua...\nGrina eta zorroztasuna zientzian. Zientziak zorrotza izan behar du, ez baztertzailea. Egokitu, ikasi eta lehen lerroan egon behar du. Ezin dugu lokartu, zorrotzak izan behar dugu eta zorroztasun horrek askotan administrazioan oztopoak aurkitu ditu. Borrokatu egin behar da eta hori izan da nire ibilbidea beti. Osasungintza unibertsala eta doakoaren defendatzaile sutsua naiz, pertsonaren funtsezko eskubidea baita. Osasuna erdiesteko eta zientziak eskaintzen dizkigun aurrerakuntzaz baliatzeko dugun eskubidea zalantzan jartzea ez dut inola ere onartzen. Aitzitik, nire egitekoa pediatrian bide horretatik doala onartzen dut. Izan ere, bizitza guztia aurretik duen gizaki batez ari gara.\nZaragozako Unibertsitatean Medikuntzan Lizentziaduna eta Sari Nazionala Medikuntzan.\nPediatria endokrinologoaren inguruko profesionala izanik, diabetesa tratatu diezu ume askori, oraindik sendakuntzarik ez duen gaixotasuna bada ere.\nTratamenduak asko ari dira hobetzen eta diabetesaren konplexutasun larriak ekiditea edo atzeratzea lortu dugu. Hori duela 25-30 urte pentsaezina zen. Lehengoko gure umeek —gure gaixoak izandakoak— gaur egun, bakoitza bere mailan, bizitza guztiz arrunta egiten dute. Ni harro nago, ospitalean ditugun 4 mediku garai batean nire umeak, nire gaixoak izan baitziren. Orain behin betiko sendakuntzaren fasean gaude. Kasu honetan, beste gaixotasunetan gertatzen den bezala, teknologian eta terapia zelularrean aurrerakuntza handiak daude.\nAlde batetik, tratamenduetan asko aurreratzen ari dira; bestetik, ordea, diabetesa duten umeen kopurua gora egiten ari da. Zergatik izan daiteke hori?\nZergatiak ez dira ondo ezagutzen eta esparru geografikoaren menpe daude. Esaterako, Finlandian diabetes kasu ugari daude eta, bitxia bada ere, gauza bera gertatzen da beste lurralde epeletan, Sardinian adibidez. Estatu mailan, Nafarroan igoera nabaria egon da azken 20-30 urtetan, baina inguruko beste erkidegoetan ez ordea. Argi dagoena zera da: mundu mailan diabetesaren igoera nabarmena dela eta ezagutzen ez ditugun ingurune-eragileak eragin dutela. Hazkuntzaren lehen urratsetan gorputzari arrotzak egiten zaizkion proteinak, behi esnearen proteina adibidez, sartzea aipatzen dute, edota ezagutzen ez ditugun beste eragileak. Zer arnasten dugu? Zer jaten dugu? Zeren eragina da? Gauza bat argi dago: infekzio-gaixotasunak behera egiten duten heinean —II. Mundu Gerraz geroztik— gaixotasun autoimmuneak gora egiten ari dira. Esaten dutenez guk geuk bideratzen dugun higieneak berak gure ingurunea aldatzen ari da.\nDatuen arabera, 2020. urterako diabetesak % 70eko gorakada izango omena du.\nBi diabetes motaz ari gara. Alde batetik, I motako diabetesa dugu, haur eta gazteena. Autoimmunea da eta intsulinari lotuta dago. Baina gaur egun gero eta kasu gehiago eman dira II motako diabetesa dutenak pediatriako adinaren barruan, lehen pertsona helduengan ematen bazen ere: pertsona sedentarioak, lodiak, glukosa maila ere altua dutenak, ... Gure bizitzeko modua aldatzen ari gara eta horren ondorioz II motako diabetesa eta loditasuna bera ere adin txikietan ageri dira. Estatu batuetan haur eta gazteen artean ematen den diabetesaren % 50a II motakoa da. Hemen oraindik ez, baina martxa honetan seguru asko hori ere ikusiko dugu. Berez, horrelako diabetesa kaloria-eduki handiko janariak eta bizitza sedentarioak eragiten duten heinean, argi dago areagotu egingo dela. Hala ere, zuzendu edo ekidin egin daiteke, baina I motakoa oraingoz ez.\n2009an Diario de Noticias-en argitaratu zen elkarrizketa batean Nafarroako osasun zerbitzua nola ikusten zenuen galdetu zizuten. “Nolabaiteko hondatze zantzuak” nabaritzen zenituela komentatu zenuen. 4 urteren buruan galdera berbera egiten dizut.\nBetidanik nahiko argia izan naiz ... (irribarre eginez). Zantzuak ez, une honetan hondamendia begi bistakoa da. Nire kideak kalera irteten dira, ez bakarrik Madril eta Bartzelonan. Hori ez da ideologia politikoaren eraginez gertatzen, uste sendoetan oinarritzen da. Adin guztietako pertsonak ditugu, kolore guztietako lagunak, medikuak, erizainak, zaindariak, laguntzaileak, ... Pertsona horiek ez dira kalera ateratzen besterik gabe. Horrela jokatzen dute osasunaz duten kontzeptua apurtu egin dietelako. Osasuna guztion ogasuna da. Ez du jendea baztertzen ordain dezakeenaren arabera. Zer egin behar dugu, ondoko lagunaren txaleta handitu —ikusi medikuntza pribatua— edozein gizakiak bere burua sendatzearren medikuek ahalik eta baliabide egokiena eman diezaioten duen eskubidea uxatuz? Hori ez da pertsona orok duen berezko eskubidea, gure bizitzaren muina bera da. Faltsukeri eta hipokresi hutsa da kostu handiegia duela esatea, bestelako baliabideak merkeagoak izanik. Hori ez da egia. Berez, gure inguruan osasun zerbitzu publikoak baino asistentzia hobea —hobea diot, eta ez parekoa— eskaintzen duen, eskaini izan duen edota eskain dezakeen osasun zerbitzurik ez dago. Osasun zerbitzu publikoa ezagutzen dut eta behar izan dudanean berau erabili dut, beste hainbat lagunek bezalaxe, bizitzan zehar horrelakoak gertatzen baitira.\nDuela gutxi, diabetesa duten gaixoen elkarteek zera salatzen zuten, intsulina injektatzeko erabiltzen zituzten orratzak berrerabili behar zituztela, MOEren gomendioaren kontra.\nZientziaren ikuspuntutik arrazoi osoa dute. Demostratu dutenez, orratzaren alaka pitzatu egiten da, maila mikroskopikoan bada ere, eta horrek intsulinaren xurgatzea berdin ez izatea eragiten du.\nOsasun zerbitzuaren laguntza dutenez, herritarrek xehetasun horiek euren osasunari kalte egiten ez dietela pentsatzeak kezkatzen nau. Bestalde, medikuntzaren erabilera egokiari erreparatu behar diot. Inolaz ere ez diet osasungintzaren hondatzearen errua botako horren erabilera egiten duten pertsonei. Baina guztiontzat deia izan behar du osasun-zerbitzuen erabilera arrazionala egin dezagun, lehentasunak finkatuz. Hori begi bistakoa da, baina pertsona arruntek hori guztia bere gain hartu behar izatea ez da posible. Errua beste toki batzuetan dago, esaterako, pribatizazioaren aldeko legeak onartzen dituen pertsonarengan, berau aldi berean laborategiko gerentea izanik, edo ospitalearen pribatizazioa zuzenduko duen kudeatzailea bada... Nire iritziz, hori ezmorala da. Baina hori guztia gure borroka sozialaren parte bat da, geure burua tartean sartzen baitugu, ez bakarrik medikuntzan, baizik eta pertsona batek bizitzaren eta gizartearen aurrean duen jarreran ere, baina orain beste alor batean sartzen ari gara...\nEta nahi al duzu alor horretan sartzea? Elkarrizketa Eusko Alkartasunak Iruñean duen egoitzan egiten ari gara...\nNoski. Eusko Alkartasunaren printzipioetan sinesten dut eta militantzia politiko aktiboaz hitz egin genezake. Zinegotzia izan naiz Baztaneko lehen udalbatza demokratikoan Timoteo Plazarekin, eta Nafarroako parlamentaria. Askotan galdetzen dutenez, aurretik esango dizut, gehien estimatzen dudan pertsonalitate politikoa Garaikoetxea Lehendakaria da. Beti Lehendakari esango diot, niretzat bera baita Lehendakaria. Nire herrian sinesten dut, herri aske, baketsu eta progresista batean. Tolerantzian sinesten dut, ezin izan zitekeen beste modu batean, baita errespetuan ere. Gorroto dut demokrazia hitza errazegi erabiltzen denean, batez ere berau lantzen ez duten pertsonek erabiltzen dutenean, edota onartezinak diren gauzak modu zakarrean ezkutatzen saiatzen direnek bereganatzen dutenean.\nPertsona ezberdinen arteko ulermena aberatsa dela uste dut, baina ez printzipioen faltsutzea. Nik ezin dut esan beste zer edozer naizenik, euskalduna naiz eta euskalduna naiz nafarra naizelako. Horrek eztabaia asko ekarri dizkit, baina azkenean, beste erkidegoetako nire lagunek ulertu egiten dute, oraindik zalantzan jartzen badute ere... Baina nire erroa da, nire esentzia. Nik zera esaten diet, zer lotura dauka horrek zientziarekin? Medikuntzan mundu guztia berdina da, nik zientzia osoa ordezkatu dut eta zientzia ez da inoiz baztertzailea izan. Zientzia irekiera da, aberastasuna, eta adiskidetasuna ere horrelakoa da, zer axola du? Zergatik kezkatzen die horrenbeste independentistak garela esateak? Zergatik? Horrek hainbat pertsonekin edota Estatu Batuetako zientziarekin dudan harremanean kalte egingo dit? Inola ere ez, aitzitik, aberastu egingo nau, guztion mesederako izango da.\nEta horrek gatazkak eragin al dizkizu ibilbide profesionalean?\nBeharbada bai, agian aukera hobeak izango nituzke alderdi estatalista bateko kidea izanik, edo hemen eta Madrilen aurpegi ezberdinak dituzten horietako batean egonda... Baina militantzia politikoaren aurrean, horrelakorik izatekotan, pertsona baten aukerak bi dira, lehenik eta behin askatasuna, eta gero koherentzia. Nik zerbaiten alde egiten dudanean, sor daitezkeen zailtasun eta arazoekin batera, koherentziak mundu hobea sortzen lagun dezakegulako esaten didalako da. Kasu honetan herri hobea sor dezakegu, aberri hobea. Eta horixe da kontua. Beharbada arazoak ekarri dizkit, baina gauza bat bestearekin konpentsatu da. Ume asko tratatu ditut eta inoiz ere ez dut desberdintasunik egin. Inoiz ez nituzke nahastuko ideologia politikoa eta zientzia, baina batzuetan elkarren osagarri dira. Izan ere, hautabideak eta printzipioak, batzuetan, bat datoz.\nBukatzeko, Mirentxu, zer da gehien miresten eta gorrotatzen duzuna?\nNire familia miresten dut. Jada alde egin duten familiartekoak eta oraindik hemen ditudanak eta aparteko izeba ere banaiz (iribarrez). Lagunak ere miresten ditut eta biziki ederresten dut jende arruntaren samurtasuna. Inoiz ikusten edo entzuten ez dituzun lagun horiek dira, baina behar direnean hor daude. Aitzitik, kaskarkeria eta zitalkeria gorroto ditut. Zoritxarrez horrelakoak askotan sumatzen dira bere gain boterea duela uste duen gizasemearengan. Mirentxu Oyarzabal Irigoyen (Elizondo)Zaragozako Unibertsitatean Medikuntzan Lizentziaduna eta Sari Nazionala Medikuntzan. Oposizioz Iruñera aldatzen da bizitzera eta bertan pediatriaren inguruko lan guztiak burutzen ditu. Angel Ferrandez, endokrinologia pediatriakoaren mundu mailako profesionala, maisutzat izan zuen eta helburutzat diabetesa, “larritasuna eta transzendentziarengatik” oso garrantzitsua.Ardura handiko karguak bete ditu: Endokrinologia Pediatriakoaren Espainiako Elkarteko Presidentea, Euskal Herriko Pediatria Elkarteko Presidentea eta Espainiako Diabetesaren Elkarteko Presidente ordea, elkarte erraldoi horren pediatria sailaren ordezkaria izanik. Virgen del Camino ospitaleko Endokrinologia Pediatriako Unitatean, gaur egun Complejo Hospitalario de Navarra esaten dioten horretan, talde bat sortu du eta saileko burua izan da. Bestalde, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko irakaslea izan da, Endokrinologia Pediatrikoaren inguruko Masterrean. Baztaneko Udaleko zinegotzia izandakoa eta 4 urtez Foru Parlamentaria Eusko Alkartasunan. Erretiratu berria baina oso aktiboa.\nBAZTAN PAMPLONA / IRUÑA\nETXENIKE LANDIRIBAR, Pedro Miguel GARAIKOETXEA URRIZA, Carlos OYARZABAL IRIGOYEN, Mirentxu


Deitu al du inork? – Morau-enea\nHome>Musika>Gara>Deitu al du inork?\nDeitu al du inork?\nPosted-on 25 urria, 2018 5 azaroa, 2018 By lineBylinetalo_andoni_9q436eu8\nArgazkia: Amir Kurbanov\n“Jo al du telefonoak?” galdetu nion duela bi hilabete, “inork eskatu al dizu nire berri?” duela hilabete. Hamabost egun igarotakoan “ez al dago mezurik erantzungailuan?” eta “ziur ez duela egin inork nire galde?” urgente bat duela astebete. Egunek, artean, bere bidea egin dute, ordenu eta logika erabatekoarekin. Nire azken saiakera duela bi egun izan zen; “nola da posible inork ez deitzea?” etsi eta erretxin bat. Ez, ez zegoen inoren deirik.\nOndoren, errealitatea onartu eta aurrera egitea baino ez dut izan, argi baitago MTVko inork ez duela nire atea joko, uka ezin daitekeen urrezko eskaintzaren bat egiten; ez dakit, ditxosozko sari banaketako luntxetako batean trapezio batetik Urkoren Guk Euskaraz kantuaren bertsioa kantatzea. Edo komunean, jakin ezazu zertarako, zain daudenei itxaronaldia atseginagoa egiteko, Morauren grazia eta umorearekin Pernando Amezketarraren pasadizo batzuk kontatzea. Bai irakurle, neu prest ,… ia ia edozertarako. Baita, han izango den buila, zarata eta demasarekin, jaurlaritzak bidaliko duen kargurik altuenari belarrira, goxo-goxo euskal-klasikoren baten bertsioa (Goazen estilora) kantatzeko.\nBaino ez, ez naute kontuan hartu. Zergatik ote? Bai, beno, imajinatzen dut ez nautelako ezagutzen, bestela… Jakingo balute zer pertsona otzan, umil eta baketsua naizen, norainoko interesa dudan azken hamarkadetako gertakari-musikalik garrantzitsuenean nire apurtxoa gehitzeko. Ez dakit hobeto azaltzen, MTVko jaun-andre txit agurgarriak, mesedez, dei nazazue, besterik ez bada kanapeak banatzeko, hori ere graziarekin egiten dut.\nCategoriesGara MusikaTags,iritzia musika presntsa zutabea\nPrevious PostPrev Article Sukaldetik kantatua bezala\nNext PostNext Article #urrikoberriak


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" author_facet:"Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak" author_facet:"UROLA BHI . Automatismo Saila"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Egilea: Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak Egilea: UROLA BHI . Automatismo Saila\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Lanbide Heziketa 1 Linea automatizatuen muntaia- eta mantentze-lanak (Modulua) 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Neurketa eta Erregulazio Sistemak (Modulua) 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Euskal Herriko bazter guztietan, ekainaren 23an San Juan bezperea ospatuko dogu. Kristauek egun hau San Juan Bateatzailearen jaiotzagaz lotu arren, ospakizunaren jatorria askoz be atzerago bilatu behar dogu. Udako solstizioagaz eta eguzkiagaz lotuta dago; hau da, udeari ondo etorria emoteko egiten zan. Sasoi honetan dira urteko egunik luzeenak eta gaurik laburrenak; horregaitik esaten da "egunik luzeena San Juanena" dala.\nErritu asko eta era askotakoak egiten dira egun honetan; danak antxina eguzkiaren omenez egiten zirenetan oinarrituta. Errituak, alde batetik, indarbarritzaileak izaten dira; eta bestetik, babesa eskatzeko, bai personentzat, bai solo eta ganaduentzat.\nNaturako hiru elementu dira nagusi: sua, ura, eta landareak. Sua da sinbolorik ezagunena eta zabalena. Iluntzean, auzo eta herri guztietan, suteak egiten dira eta jentea inguruan batzen da eta suaren gainetik salto egiten dau, indarbarritzeko eta azaleko gaixotasunetatik babestuta egoteko. Orain hamarkada batzuk, horrez ganera, gari-txortak biztu eta soloetara joaten ziran, suagaz soloak lapurrengandik, sorginkerietatik eta pizti txar guztietatik babesteko. Konjuruak esaten ziran: "San Juan bagileko, denpora ederreko, artoak eta gariak kaxan gordeteko, zapoak eta sugeak surtan erreteko. Gora San Juan!".\nBeste erritu batzuk uragaz lotuta dagoz, egun honetan, erreka, itsaso eta iturrietako urek indar berezia hartzen dabelako. Horregaitik ohikoa zan eguzkiak urten aurretik, erreketan bainatzea, bedar ganean garoa hartzeko oinutsik ibiltea, gari-soloetan biluzik ibiltea, edo baraurik iturrietako ura edatea.\nLandarak eta lorak, ostera, ekatx eta justurietatik babesteko erabilten dira. Horretarako sanjuan lorak edo sanjuan txorta izeneko erramilletea prestetan zan bedar, lora, gari eta arto landara, berakatz, kinpula eta abarrez. Txortea bedeinkatu eta kamaran gordeten zan harik eta ekatxa etorri arte. Orduan bedar batzuk hartu eta surtara botaten ziran eta etxe ke horregaz lurrintzen zan.\nHorrez ganera lizar erramak eta elorri zuria be ipinten dira etxeko atearen alboetan eta soloetan, babestuta egon daitezan.


PLENTZIA KANTAGUNE: abuztua 2018\n2018(e)ko abuztuakren 26(a), igandea\nPlentzia Kantari eguna badator. Bederatzigarren ekitaldi honen egitarauak bi zati izango ditu. Batetik, kalejira bat egingo dugu arratsaldeko 19:00etan Plentziako Zubitik hasita. Ondoren, kalejira Eliza Enparantzan bukatu ostean, Patxi eta Konpainia lagunekin batera dantzan arituko gara gaueko 21:30etan hasita.\nEguna: irailaren 2an, igandea\nEgilea: PLENTZIA KANTAGUNE ordua: 03:37 iruzkinik ez:\nEgilea: PLENTZIA KANTAGUNE ordua: 11:50 iruzkinik ez:\nEgilea: Jesus Romo Uriarte ordua: 11:46 iruzkinik ez:


DANBORRADA | Nestor Maidagan: "Hobeto pasatzen da danborra jotzen" - Arrasate - Goiena.eus\nDANBORRADA | Nestor Maidagan: "Hobeto pasatzen da danborra jotzen"\nMiren Arregi 2015-06-13 11:55\nSan Juan bezperan, hilaren 23an, gaueko hamaikak bueltan irtengo da Arrasaten nagusien danborrada Laubide plazatik. Hamar konpainiatan banatuta, 200 lagun aterako dira danborrak jotzen eta horiek guztiak zuzentzeko ardura izango du, beste behin, Nestor Maidagan arrasatearrak.\n1999a ezkero diharduzu danborradako zuzendari nagusi.\nAurtengoa hamazazpigarren danborrada izango da. Ustekabean hasi nintzen eta hor jarraitzen dut, bai.\nHutsik egin gabe urte hauetan guztietan?\nPare bat urtez zuzendari lanak egin ordez danbor-jotzaile gisa atera nintzen. Gerriko minak jota nengoen, eta ezin zuzendari moduan atera. Zuzendari aritzea gogorragoa da danborra jotzea baino. Alde batetik bestera ibili behar da, besoak gora eta behera, eta urte pare baten ezin izan nuen lan hori egin. Aurten zuzentzen egongo naiz.\nAita ere izan zen zuzendari nagusi. Etxetik datorkizu danborradarako zaletasuna.\nBai, aita Luis Mari urte askoan aritu zen eta danborradak 50. urteurrena bete zuenean bertan izan zen, abesti bat zuzentzen. Ni neu txikitatik atera izan naiz danborrada txikian. Nerabezaroan ere kuadrillakook parte hartu izan genuen nagusian eta gero utzi egin genion ateratzeari. 1998an deitu zidaten, jende gutxi zegoela esaten, zuzendariak utzi egin behar zuela... Eta hor bueltatu ginen, bai ni eta baita kuadrilla ere. SUDCetik etorri zitzaizkidan zuzendari lanak egingo ote nituen galdezka, eta nik baietz. Kuadrillak, bestetik, konpainia bat osatu zuen.\nZuzentzearen edo danborra jotzearen artean aukeratu beharko bazenu?\nHobeto pasatzen da danborra jotzen. Sekulakoa da, haserre guztiak pasatzen zaizkizu. Zuzentzerakoan gauza asko izan behar dira kontuan. Askotan pentsatu izan dut zuzendari lana utzi eta danbor-jotzaile izatera pasatzea, baina zuzentzeak dituen gauza onez gogoratzen naiz eta baztertu egiten dut ideia hori.\nDanborradak izan ditu gorabeherak, ezinbestez, 55 urtean.\n1999an sekulako gorakada izan zuen danborradak. Ordura arte bi konpainia ateratzen ziren eta urte hartan danborradari beste ukitu bat ematea bururatu zitzaion antolakuntzari. Hala, urte batetik bestera, bi konpainia izatetik hamar izatera pasatu zen danborrada.\nParte hartzaile kopurua kontuan hartuta, beraz, orain dago bere momenturik onenean.\nBai, esango nuke baietz. Harrezkero parte hartzea handia izan da.\nHanditze horrek ekarriko zuen jantziak, danborrak... dena berrantolatu beharra, ala?\nKonpainia bakoitzak berea antolatzen du, bestela zaila izango litzateke. Jantziak norberak bilatzen ditu. Danborrak, berriz, inguruko herrietan eskatzen ditugu.\nZure jantzia benetan da dotorea.\nElgetan pare bat urtez egin zen danborrada eta han zuzendari lanak egin zituenaren jantzia erabiltzen dut. Dotorea da oso, ederra benetan. Aurten ere horixe erabiliko dut.


Ilargi arroka - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArmalkolita mineralaren lagina\nIlargi arrokak Lur planetako Ilargian eratutako arrokak dira. Ilargi arroka gehienak Lurreko arroken antza handia dute, bereziki oxigenoaren isotopoen kopuruari dagokionez. Hala ere, Ilargi arrokek burdin gutxi izan ohi dute eta ez dute potasioa edo sodioa bezalako elementu hegazkorrik. Gainera, ez dute urik.\nIlargian topatutako mineralen artean armalkolita dago. Izen hori Apollo 11 misioko hiru astronauten omenez jarri zen: Armstrong, Aldrin eta Collins.\n1 Ilargiaren formazioa\n2 Ilargi arroken konposaketa\n2.1 Goi lautadetako arrokak\n2.2 Ilargi-itsasoetako arrokak\n3 Ilargiaren gainazala\n4 Ilargi arroken azterketa\nIlargiaren formazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIlargiaren formazioari buruzko hipotesirik onartuena talka handiaren hipotesia da zeinak Ilargia Marteren tamainako “tea” eta lurraren arteko talka baten ondorioz sortu zen. Beraz ilargia bi planeten arteko talkaren sortutako “hondakina” da.\nTalka horren ondorioz, energia kantitate oso handia askatu zenez ilargiaren zati bat guztiz urtuta egon zen ilargi magmazko ozeanoak sortuz. Ikerketa askoren ondoren, magmako ozeano hau eguzki sistema baino 70 milioi urte geroago sortu zen.\n215 milioi urteren ostean magma ozeanikoaren kristalizazioa gertatu zen. Kristalizazioa , disoluzio aseak edo oso kontzentratuak hoztuz, solidotuz edo lurrunduz, edo prezipitazioz edo sublimazio-kondentsazioz kristalak eratzea da. Ez dakite zein zen bere sakonera baino ikerketa ezberdinek diotenez, 500km-ko sakoneran zegoen magmazko ozeano hau.\nKristalizazioaren ondorioz sortutako lehen mineralak burdinezko, magnesiozko, olibinozko eta piroxenozko silikatoak izan ziren. Mineral hauek inguruan zuten materialaren dentsitatearekin alderatuz dentsitate handiagoa zutenez hondoratu egin ziren. Dentsitate gutxiagoko feldespatoko plagioklasa ere sortu zen eta magmako ozeanoaren gainean kokatu zen anortosita mendiak sortuz eta lehenengo ilargi azala sortuz. Magmazko ozeanoaren fasea duela 4400 milioi urte bukatu egin zen.\nAzala sortzen zen heinean, beste magma mota batzuk ere egon ziren noritak eta trokolitak sortu zituztenak. Hauek goi lautaden hondoetan sortzen hasi ziren baina ez da ezagutzen zein sakoneran. Arroka magmatiko hauetako batzuek geratzen ziren magmako ozeanoko gainerakoekin kimikoki erreakzionatu zuten (KREEP) eta beste batzuk anortositak disolbatu zituzten. Ilargiaren aro hau, duela 4000 milioi urte bukatu zen.\nIlargi formaziozko lehen etapa hauetan gertakari gehiago egon ziren. Duela 4500 milioi urte gutxi gorabehera talkak egon ziren ilargiaren kontra. Talka horiek ilargi azala eraldatu zuten baita ilargiko arrorik handiena sortu ere. Duela 3850 milioi urtetik aurrera inpaktu kopurua gutxinaka jaitsiz joan zen eta magmako itsasoak sortzea ahalbidetu zuen gertakari honek. Honekin batera basaltoak eratu baita erupzio piroklastikoak sortu ere. Hala ere bulkanismo hori bukatu zenetik ilargiak ez du indar geologikorik izan, haren kontra talka egindako meteoritoena izan ezik.\nIlargi arroken konposaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nArestian aipatu bezala, Lurreko arrokek ez bezala, ilargiko arrokek ez dituzte osagai bolatilak ez mineral hidratatuak. Gainera, ilargiko arroka ugarik anortita mineralaren kontzentrazio altuak erakutsi dituzte, lurrean ez bezala. Hala eta guztiz ere, Lurreko arroken antza handia dute, bereziki oxigenoaren isotopoen kopuruari dagokionez.\nIlargi arrokak bi talde nagusietan sailka ditzakegu: ilargiaren goi lautadetan (terrae deiturikoak) aurkitutakoak eta ilargi-itsasoetan aurkiturikoak (mare edo behe lautadak deiturikoak). Izen hauek Johannes Keplerrek esleitu zituen, latinezko hitzetan oinarrituz.\nIlargiaren gainazala estaltzen duen erregolitoak argia gehiago islatzen du itsasoak osatzen dituen basaltoak baino, ondorioz, goi lautadak argiak dirudite eta behe lautadak ilunak ageri dira.\nGoi lautadetako arrokak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGoi lautadak batez ere arroka mafiko plutonikoez osatzen dira. Bretxa (angeludun klastoak dituen arroka sedimentarioak) regolitikoak ere aurki ditzakegu.\nGoi lautadetako arroka igneo nagusiak hiru taldetan sailkatu daitezke: talde anortositiko ferrikoa, talde magnesikoa eta talde alkalikoa:\nTalde anortosiko ferrikoa batez ere anortosita arrokak osatzen du (zeinaren %90 baino gehiago plagioklasa kaltzikoa den). Horrez gain, hain arrunta ez den gabroa (%70-80 plagioklasa kaltzikoa, piroxeno gutxirekin) ere sartzen da talde honetan. Beraz, goi lautadak batez ere plaglioklasaz osatuta daude. Izan ere, mineral hau magma ozeanoaren goikaldean metatu zen flotazioz. Apollo 11 misioak goi lautadetako lagin milimetrikoak jaso zituen. Hauek nagusiki feldespato plagioklasaz osatuta daude.\nTalde magnesikoa gehien bat dunitez ( >%90 olibina), troktolitez (olibino-plagioklasa eta gabroez (plagioklasa-piroxeno) osatzen da. Mineral mafiko (burdinean eta magnesioan aberatsak) dituzte. Datazio geometrikoak arroka hauek magma ozeanoa kristaldu ondoren sortutako anortositak baino gazteagoak direla iradokitzen du.\nTalde alkalikoa mineral honen kontzentrazio handiko arrokek osatzen dute: anortosita alkalikoak, noritak (plagioklasa-ortopiroxeno) eta gabro-noritak (plagioklasa-klinopiroxeno-ortopiroxenoa). Hauen mineral mafikoak burdinean aberatsagoak dira talde magnesikokoak baino. Talde magnesikoaren antzeko adina dutela uste da.\nGoi lautadetako arrokak konplexutasun handikoak dira. Gehienak beste arroka batzuen nahasketa konplexuak dira, arrokak urtu, nahastu eta talka egitearen ondorioz, Ilargiaren lehen 500 milioi urteetan zehar. Arroka hauei bretxa izena ematen zaie. Hauetako batzuk hainbeste nahasi izan dira non bretxak dituzten bretxen barruan. Anortosita, norita eta troktolita gehienak, bretxen barruan dauden arroka pusketak dira.\nGoi lautadetako bretxa gehienak, bereziki talka edo inpaktu ondorioz sortutakoak, periodo berdinean datatzen dira. Horrek iradokitzen du, ilargiak periodo horretan zehar meteorito bonbardaketa handiak izan zituela.\nIlargiko bretxa ugari eta zenbait arroka igneo Lurrean arruntak ez diren elementu batzuk dituzte. Normalean elementu hauek ez dira arroka osatzen duten mineralen osagai fundamentalak. Magmaren kristalizatze prozesuan azaltzen dira, oraindik likido egoeran dagoen zatia elementu berezi hauetan aberasten da. Elementu hauek dituzten arrokak KREEP izena hartzen dute. Akronimo hau arroken osagaien siglez osatuta dago: potasio (K), lurreko elementu ezohikoak (ingelesez: Rare-Earth Elements, REE) eta fosforoa (P). Gaur egun, KREEP arrokak ilargiaren historia geologikoaren hasieran zegoen magma ozeanoaren kristalizazioaren azken arrastoak direla uste da.\nIlargi-itsasoetako arrokak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIlargi-itsasoek Ilargiaren gainazalaren %16 osatzen dute. Batez ere basaltoz eratzen dira eta titanioan eta burdinean aberatsak izan ohi dira. Basaltoa meteoritoen inpaktuen ondorioz azaleratutako labatik dator. Titanioa eta burdina ilmenita mineral oxido moduan dute. Aztertutako lehen ilargi arroka laginek ilmenita asko zuten, ondorioz, “titanio ugariko basaltoak” deitu zieten, arroken titanio kontzentrazio ezohikoa zela eta. Apollo 12 misioak ekarritako basaltoek titanio kontzentrazio baxuagoak zituzten, beraz, “titanio urriko basaltoak” izena ezarri zieten. Hurrengo misioek eta automatizatutako sobietar misioek ekarri zituzten laginen titanio kontzentrazioa are eta txikiagoa zen eta “titanio oso urriko basaltoak” izena jarri zieten. Honengatik guztiarengatik, behe lautadetako arrokak hiru multzotan sailkatu daitezke duten titanio kantitatearen arabera: titanio ugarikoak, titanio urrikoak eta titanio oso urrikoak.\nBasalto hauek lurrekoekiko antzekoak dira, baina, zenbait desberdintasun nabari dituzte. Adibidez, europio anomalia negatibo handia erakusten dute. Hau da, europio (Eu) elementuaren kontzentrazioa lurreko basalto mineraletan baino askoz baxuagoa da.\nAurretik aipatu bezala, itsasoetako basaltoa laba koladetan sortu zen. Kolada batzuk meheak ziren (metro bateko lodierakoak) eta lodienak 30 metrokoak ziren. Basalto arroka ugariek besikulak dituzte. Hauek zulo txikiak dira, zeinak laba solidotzerakoan askatutako gasek sortutako burbuilen ondorioz sortu diren. Zehazki gas horiek zein izan ziren ezezaguna da, baina, litekeena da karbono dioxido eta karbono monoxidoa (sulfuro kantitate txikiekin) izatea da.\nIlargiaren gainazala[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nApollo 11 misioko oinatza ilargiaren gainazalean\nIlargi azalak kolore grisa du eta erregolitoak tapatzen du. Erregolitoa Ilargiaren gainetik dagoen sedimentu multzoa da. Honek, esan bezala, ilargiko hondo arrokatsua estaltzen du arroka zati, mineral pikorrez eta gainazaleko edozein partikula arinekin. Honek hainbat jatorri izan ditzake: meteoritoen talken ondorioz sortuak, mikrometeoritoek sortua edo eta eguzki erradiazioagatik sortua (egunean eta gauean ematen diren tenperatura aldaketa bortitzen ondorioz). Harea bustiaren antzeko ehundura du eta bolboraren usain antzekoa (hautsaren oxidazioaren ondorioz). Ilargiko itsasoen zonaldean lau edo bost metro sakonera hartzen du eskualde menditsuetan aldiz, hamar metrora edo gehiagora iritsi daiteke.\nErregolito hau aipatu bezala arrokak eta arroketatik eratorritako mineralak ditu eta talken ondorioz sortutako partikulak. Ilargiaren erregolito zati gehienaren partikulen erdia, talken ondorioz lotutako mineralen zatiez osatuta dago batez ere feldespatoz, plagioklasaz, piroxenoz (olibinoarekin eta olibino gabe). Hauei aglutinatu deritze. Kokapenaren arabera, erregolitoak konposizio ezberdina du hala nola, goi lautadetan dagoen erregolitoa baita arrokak ere aluminio kontzentrazio handia dute. Itsasoetan ordea erregolitoa burdin eta magnesio kontzentrazio handia du arroka basaltikoak bezala.\nHalaber, ilargiko erregolitoa aztertuz, denboran zehar eguzkiaren aktibitatea deduzi daiteke. Eguzki haizea sortzen duten partikulek gehien bat helioa, neona, karbonoa eta nitrogenoa dute. Hauek ilargiaren kontra egiten dute talka eta mineraletan txertatzen dira. Hortaz, konposizioa aztertzean ikusi daiteke eguzkiaren aktibitatea denborarekin aldatu den edo ez.\nZoruaren konposaketari dagokionean, hainbat partikula ezberdinek osatzen dute hala nola arroka zatiak, monomineralen zatiak eta beira mota ezberdinak, baita partikula aglutinatuak eta sumendien eta talken ondorioz sortutako tantak ere. Aglutinatu hauek mikrometeoritoen talken ondorioz sortzen dira. Hauek ilargi zoruaren kontra talka egitean, urtu egiten du eta burdinazko zati txikiekin elkartzen du (eskala oso txikian). Burdin hori hauts partikuletako beirazko azalean dago egon ohi da.\nKimikoki bi ezberdintasun nabari daude ilargi erregolitoa eta lurreko lurra aztertuz. Lehenik eta behin ilargia ingurune oso lehorra da beraz zenbait substantzia ura daukatenak ez dira ilargian existitzen esate baterako buztina, mika edo anfibolak. Bestalde, ilargiko erregolitoa eta zorua erreduzitu egiten dira lurrean ordea, oxidatu egiten da. Erregolitoan zehazki hidrogenoa etengabe iristen ari delako gertatzen da (eguzki haizetik datorrena).\nIlargi arroken azterketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nApollo 15 misioa Ilargian\nLurrean ditugun ilargi arroken laginak hiru jatorri ezberdinetakoak izan daitezke: AEB-k egindako Apollo programak (1960-1972) jasotakoak, Sobietarrek egindako Luna programak (1959- 1976) jasotakoak eta era naturalean lurraren gainazalera iritsi diren arrokak. Apollo misioek 2415 lagin jaso zituzten, denetara 382kg. Arroka gehienak Apolo 15, Apolo 16 eta Apolo 17 misioek lortu zituzten (283 kg hiruen artean). Luna programako hiru misiok 300g lagin inguru jaso zituzten. Ilargitik datozen 300 meteorito baino gehiago lurreratu dira gure planetan, guztira 190 kg lagin.\nIlargiko gainazaletik hartutako arrokak hartzeko askotariko tresneria erabili zen: mailuak, arrasteluak, palak, etab. Gehienetan, arroken argazkiak atera zituzten hauek jaso baino lehen, hauen egoera naturala ilargian aztertzeko. Ondoren laginak poltsetan sartzen zituzten eta hauek “ingurugiro bereziko laginen edukiontzitan” Lurrera ekartzeko, laginak kontaminatu ez zitezen. Ilargi arroka gehienak Houstonen (Texas) dagoen Lyndon B. Johnson espazio-zentroan biltegiratuta daude. Bertan oso tenperatura baxuetan gordetzen dituzte, nitrogeno likidoan, hezetasunetik edo beste kanpo eragile batzuetatik islatuta mantentzeko. Tresna bereziak erabiliz eta kontaktu zuzena saihestuz soilik manipulatu daitezke. Arroka gutxi batzuk ikusgai daude museotan eta soilik hiru lagin ukitu daitezke. Hauek arroka basaltikoetatik ateratako laginak dira eta Apolo 17 misioak jaso zituen. Washingtoneko Aire eta Espazio Museoan, Houstongo espazio-zentroan eta Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Zientzia Museoan daude.\nApollo 11 misioak jasotako ilargi arroka lagina\nIlargiko arrokak datazioko teknika erradiometrikoekin neurtu dira. Ilargiko itsasoko lagin basaltikoek gutxi gorabehera 3,16 mila miloi urte dituztela jakin da eta 4,44 mila miloi urte goi lautadetako arrokek, beraz, eguzki sistemaren sorrerako hasierako laginak dira. Beste datazio mota batekin, crater counting (kraterrak zenbatu) uste da lehen erupzio basaltikoak duela 1,2 mila miloi urte izan zela baina zientzialariek ez dute honen laginik. Hala eta guztiz ere, arrokarik zaharrenak 3,8 eta 4,28 bilioi urteen artean daude. Aipatzekoa da, ilargiko arrokak lurreko arrokak baino askoz ere zaharragoak direla.\n↑ Lang, Kenneth. (2011). The Cambridge Guide to the Solar System. New York: Cambridge University Press, 199 or. ISBN ISBN 978-0-521-19857-8..\n↑ «Extravehicular Activity» history.nasa.gov Noiz kontsultatua: 2018-12-01.\n↑ «PSRD: The Oldest Moon Rocks» www.psrd.hawaii.edu Noiz kontsultatua: 2018-11-29.\n↑ (Ingelesez) Lucey, P.. (2006-01-01). «Understanding the Lunar Surface and Space-Moon Interactions» Reviews in Mineralogy and Geochemistry 60 (1): 83–219. doi:10.2138/rmg.2006.60.2. ISSN 1529-6466. Noiz kontsultatua: 2018-11-29.\n↑ (Ingelesez) «NASA - New Views of Lunar Pits» www.nasa.gov Noiz kontsultatua: 2018-12-01.\n↑ ABC. «El misterioso agujero vertical de la Luna, más profundo de lo que se creía». ABC. Consultado el 5 de febrero de 2017.\n↑ (Ingelesez) Todd, Nancy S.. «Lunar Sample Laboratory Facility» curator.jsc.nasa.gov Noiz kontsultatua: 2018-12-01.\n↑ «List of Lunar Meteorites - Feldspathic to Basaltic Order» meteorites.wustl.edu Noiz kontsultatua: 2018-12-01.\n«El origen de la Luna». En VV. AA.: El universo, enciclopedia de la astronomía y el espacio. Buenos Aires: Planeta-De Agostini, 2: 101-105 (falta autor del artículo), 1997.Rocks & Soils from the Moon — Johnson Space Center\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ilargi arroka\nOrriaren azken aldaketa: 7 iraila 2020, 19:22.