60 urte baino gehiago badituzu, % 40rainoko deskontuarekin bidaia ezazu\nKokatu zure busa\nEskaturiko eremua Abiapuntu hau ez da baliagarria\nJatorria eta helmuga trukatu\nEskaturiko eremua Helmuga hau ez da baliagarria\nEskaturiko eremua Data formatu okerra. Fecha anterior a la actual.\nEskaturiko eremua Data formatu okerra. Data irteerakoaren aurrekoa da.\nSustapen kodea / Bonoak:\nSustapen kodea / Bonoak\nSustapen kodea / Bonoak Egiaztatu\nSustapen kode okerra\nErreserba baterako gehienezko bidaiari kopurura heldu zara\nDatu okerrak edo osatugabeak\ntik 10€ Turistikoa\nHiriburuko leku erakargarrienak ezagutzera gonbidatzen zaituen autobus irekia.\nErosi zure txartelak gure salmenta puntuetan eta igo autobusera zuzenean nahi duzun egunean eta nahi duzun geldialdian.\nTxartel motak eta prezioak:\nHeldua egun 1 16-64 urte 21 euro\nHeldua 2 egun 16-64 urte 25 euro\nMurriztua egun 1 7-15 eta +65 urte 10 euro\nMurriztua 2 egun 7-15 eta +65 urte 13 euro\nFamiliakoa 2 heldu eta 2 haur 53 euro\nBideak eta Geltokiak\nGeltokiak 1 Bidea PDFn (173 Kb)\nGeltokiak 2 Bidea PDFn (129 Kb)\n1 Bide luzatuak:\nEgunero 2 irteera daude Museo del Prado geltokitik 10:05etan eta 18:05etan, eta leku berdinean bukatzen dira. Bidearen iraupena 1 ordu 45 minutukoa da.\n2 Bide luzatuak:\nEgunero 2 irteera daude Plaza de Neptuno geltokitik 12:15etan eta 16:05etan, eta leku berdinean bukatzen dira. Bidearen iraupena 1 ordu 45 minutukoa da.\nEkainak 16etik irailak 15era gaueko bi bide daude 1 bidean (Geldialdirik gabe), Museo del Prado geltokitik, 22etatik aurrera.\nZerbitzuaren Deskribapena eta Baldintzak:\nUrteko egun guztietan dabil.\nBehe-denboraldiko ordutegia (azarotik otsailera) 10:00etatik 18:00etara. Goi-denboraldiko ordutegia (martxotik urrira) 9:00etatik 22:00etara. Hasierako ordua irteerako ordua da abiapuntu bakoitzean, eta amaierako ordua zerbitzuen amaierako ordua da beraien terminaletan.\nTxartelak bide guztietarako balio du, egun 1erako edo 2tarako, hautatzen den aukeraren arabera.\nBai egun bateko txartelak, bai eta elkarren segidako bi eguneko txartelak aukera ematen dute Madrilgo bus turistikoa erabiltzeko, baldin eta autobusak egun horretan eserleku libreak badauzka eta aldez aurretik egun horretarako baliogarria den txartela erakusten badu bidaiariak.\nIgarotze maiztasuna 8-9 minutukoa izango da goi-denboraldian eta 14-15 minutukoa behe-denboraldian, nahiz eta ordutegia hau orientagarria den eta trafiko baldintzen arabera aldatua izan daitekeen.\nZure segurtasunerako, bidaiariak eserita egon beharko dira ibilbide guztian zehar.\nHonako hau guztiz debekatua dago:\nAltxatzea edo buruaren gainetik edozein objektu astintzea.\nEdozein objektu edo bilgarri botatzea.\nNormalean eserita egoteko daukagun jarreraren desberdina izatea.\nEz da animaliarik onartzen autobusean, itsu-txakurrak izan ezik.\nErrepideko zirkulazioagatik etenaldiak dauden egunetan, ekintza hau aurrera eramatea posible ez bada, hau iragarkien bitartez jakinaraziko da geltokietan\nBide bakoitzeko bataz besteko iraupena 80 minutukoa izango da 1 Bidean, eta 65 minutukoa 2 Bidean.\nIbilgailuen igarotze maiztasunak aukera ematen du egun guztian zehar bide osoak egiteko zerbitzuaren amaiera baino 80 minutu eta 65 minutu lehenagora arte. 16.40etako eta 20.40etako (denboraldiaren arabera) zerbitzuek aukera emango dute 1 bidea osorik egiteko. Eta 16.50etako eta 20.50etako (denboraldiaren arabera) zerbitzuek, 2 bidea egiteko.\nTxartelak erosteko honako lekuetan egin daiteke: autobusak, hotelak, bidaia agentziak, Madrid Tour City-ko informazio zentroa, bere web orria www.madridcitytour.es eta uneoro erabilgarri dauden salmenta kanalak.\nEguraldi txarra dela eta edo Madril City Tour-en ardurakoa ez den beste edozein gertakari/arrazoi dela eta, zerbitzua egitea posible ez bada, bidaiariak ez du eskubiderik izango txartelaren zenbatekoa bueltan jasotzeko\nTxartela bidaia osoan zehar gorde beharko da, edozein unetan enpresako langileek hau eskatu ahal izango dute eta. Hau galtzeak, zerbitzura sartzea edo bertan jarraitzea ezinezkoa egingo du.\nEn www.madridcitytour.es, www.esmadrid.com, informazio puntuak, Felipe IV Kalea, Pradoko Museoaren ondoan eta Juliá Travel, Plaza de España, 7 eta 902 024 758 (24 h) telefono zenbakian.


Txina Ultrasoinu Garbiketa Sistemaren fabrikatzaileak eta hornitzaileak - Clangsonic\nHasiera > Produktuak > Ultrasoinu Garbitzailea > Ultrasoinu bidezko garbiketa sistema\nUltrasoinu bidezko garbiketa sistemak ultrasoinuek cavitation, azelerazioa eta zuzeneko fluxua erabiltzen ditu likidoan zuzenean eta zeharka likidoan eta zikinkerian eragiteko, zikinkeria geruza barreiatu, emultsionatu eta zuritu dadin garbiketa xedea lortzeko. Gaur egun erabiltzen diren ultrasoinu garbiketa makinetan, cavitazioa eta fluxu zuzena gehiago erabiltzen dira.\nUltrasoinu bidezko garbiketa-sistemak oso erabiliak dira gainazalak ihinztatzeko tratamenduen industrian, makineriaren industrian, elektronikan, medikuntzan, erdieroaleen industrian, erlojuen bitxien industrian, industria optikoan, ehungintza inprimatzeko eta tindatzeko industrian.\nUltrasoinu bidezko garbiketa sistemak motorren piezak ultrasoinu garbitzeko makina, maiztasun bikoitzeko ultrasoinu garbiketa makina, maiztasun bihurketa ultrasoinu garbiketa makina biltzen ditu. Xehetasun gehiago jakin nahi badituzu, jarri gurekin harremanetan!\nMotorren piezen ultrasoinu garbigailua ekonomikoa da, funtzionamendu kostu txikiak eta funtzionatzeko erraza da, gizakiaren eta makinaren elkarrizketa eredua garbiketa zeregina azkar eta erraz burutzen laguntzeko. Motorraren piezak ultrasoinu garbitzaileen instalazioa pauso batzuk besterik ez dira, ia ekoizpen eremu guztietan koka daiteke.\nMaiztasun bikoitzeko ultrasoinu garbitzailea ekonomikoa da, funtzionamendu kostu txikiak eta funtzionatzeko erraza da, gizon-makina elkarrizketa eredua garbiketa zeregina azkar eta erraz burutzen laguntzeko. Instalazioa pauso batzuk besterik ez da, ia ekoizpen eremu guztietan koka daiteke.\nOngi etorri kalitate handiko Ultrasoinu bidezko garbiketa sistema gure fabrikatik erostera, Clangsonic goi mailako teknologiako enpresa da Ultrasoinu bidezko garbiketa sistema oinarrizko teknologia, fabrikatzaile eta hornitzaileen Txinan espezializatutako I + G + b espezialitatean. Bidean 15 patente baino gehiago eta produktuen berrikuntza ugari erregistratu ditugu. Zerbitzu pertsonalizatuak eskainiko dizkizugu, One-Stop irtenbidea erabiltzaileei behin bakarrik burutzeko, denbora aurrezteko eta eraginkortasuna hobetzeko.


Mauritania - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMauritania (arabieraz: موريتانيا Mūrītānyā; amazigeraz: Muritanya edo Agawej; woloferaz: Gànnaar; soninkeraz: Murutaane; fulaz: Moritani; frantsesez: Mauritanie), ofizialki Mauritaniako Errepublika Islamiarra (arabieraz: الجمهورية الإسلامية الموريتانية, al-Jumhūriyyah al-ʾIslāmiyyah al-Mūrītāniyyah; frantsesez: République Islamique de Mauritanie), Afrikako ipar-mendebaldeko herrialdea da. Mendebaldean Ozeano Atlantikoarekin egiten du muga, hego-mendebaldean Senegalekin, ekialde eta hego-ekialdean Malirekin, Aljeriarekin ipar-ekialdean, eta ipar-mendebaldan Mendebaldeko Sahararekin (zeinaren zatirik handiena Marokok okupatzen baituen). Herrialdearen izena Mauretania berbere erresuma zaharretik dator.\nMauritaniako Errepublika Islamiarra\nEreserkia: National anthem of Mauritania (en)\nGoiburua: شرف إخاء عدل\n("Ohorea, Anaitasuna, Justizia")\nflag of Mauritania (en)\nSeal of Mauritania (en)\nKediet ej Jill (en)\nSebkha de Ndrhamcha (en) (−5 m)\nMendebaldeko Sahara, Aljeria, Mali eta Senegal\nMohamed Ould Ghazouani (en)\nMauritaniako Lehen Ministroa\nMohamed Ould Bilal (en)\nMauritanian Parliament (en)\nArab Bank for Economic Development in Africa (en)\nArab Fund for Economic and Social Development (en)\nArab Monetary Fund (en)\nMagreb Arabiarraren Batasuna\nModern Standard Arabic (en) , Hassania, Pulaar (en) , Soninkera, Zenaga (en) , frantses eta Wolofera\n5.024.705.934,3369 US$ (2017)\n1.136 US$ (2017)\n17.495.352.437 nazioarteko dolar (2017)\n3.958,06 nazioarteko dolar (2017)\n1,5 % (2016)\n873.822.720 US$ (2017)\n2,8 % (2016)\nSorrera data: 1960ko azaroaren 28a\n: Africa/Nouakchott (en)\nArtikulu hau egungo herrialdeari buruzkoa da; antzinako eskualdea gaitzat duena beste hau da: «Mauritania (antzinako eskualdea)»\nHiriburua eta hiririk handiena Nuakchot da, Atlantikoko kostaldean dagoena.\n1.030.700 km2 ditu.\n3.1 Datu orokorrak\n3.3 Hizkuntza ofizialak\nMauritania satelite irudian.\nMauritania Afrikako ipar-mendebaldean dago, Ozeano Atlantikoaren itsasertzean. Sahel eskualdean dago, eta bere lurraldearen zatirik handiena Saharako basamortuak betetzen du (herrialdearen bi heren), kostaldeko lerro estuan izan ezik. Lerro horretan kokatzen dira herrialdeko ia hiri garrantzitsu guztiak, Nuakchot (hiriburua) eta Nuadhibu (merkataritza hiri nagusia), esaterako. Barnealdeko hiri nagusiak Tidjikdja, Atar eta Chinguetti dira.\nIparraldea klima lehor-lehorrekoa da, goi-ordoki harritsu eta duna eremu zabalekikoa. Hegoaldera, basamortuak Sahelgo sabanari hezeagoa eta berdeagoa uzten dio lekua.\nSenegal ibaiak Senegal eta Mauritaniaren arteko hegoaldeko muga osatzen du. Hura da eremurik euritsuena. Han dago bilduta merkataritza jarduera guztia eta han bizi da jenderik gehiena, salbu artzain nomadak, lurralde osoan barreiatuta.\nMauritania 12 eskualdetan (régions) gehi hiriburuaren barrutian banaturik dago. Hauek, era berean, 44 departamendutan (départements) banatzen dira. Hauek dira eskualdeak eta hiriburu-barrutia, beraien hiriburuekin, hurrenkera alfabetikoz:\nDakhlet Nouadhibou Nuadhibu\nHodh Ech Chargui Nema\nHodh El Gharbi Aiun el-Atrus\nTiris Zemmour Fderik\nMauritaniako madrasa bateko ikasleak.\nBiztanleria: 3.069.000 (2009).\nBizi itxaropena: 55 urte (2006).\nTalde etnikoak: %40 arabiar-beltz nahasketa (mestizoak); %30 arabiar; %30 beltz.\nErlijoak: %99.84 musulman, gehiengo zabala suniak.\nMauritaniako biztanleen % 80 mairuak edo mestizoak mairuen eta beltzen arteko nahasketa dira, Erdi Aroan inperio almorabidea sortu zutenen ondorengoak. Mairuak arabiarren, berberiarren eta beste herri batzuen nahasketaren emaitza dira, eta artzain nomadak izan dira betidanik. Mairuez gainerakoak (biztanleen % 40) Afrika hegoaldeko herriren bateko kideak dira: pularra, soninkeak, wolofak, banbarak... Beltzak mairuak baino askoz azkarrago ari dira ugaltzen, eta horrek arazoa sortu dio gobernuari, arabiarren esku baitago, eta harreman gehienak mundu islamiarrarekin dituelako.\nHizkuntza ofiziala arabiera da, baina frantsesa oso erabilia da, eta, horiez gainera, gizatalde bakoitzak berea erabiltzen du: fula, soninkera, wolofera... Etniaz ez bezala, erlijioz ere herrialde homogeneoa da Mauritania, biztanle guztiak musulmanak baitira. Hiriburuaz gainera, hauek dira Mauritaniako hiri nagusiak: Nuadhibu (arrantzagunea eta itsas portua), Kiffa eta Rosso dira hiri nagusiak. XXI. mendearen atarian, Mauritania herrialde behartsua da eta aurrerabide luzea duena oraindik: alfabetizazio maila % 43 ingurukoa eta biztanleriaren hazkunde maila % 2,88koa.\nMauritaniako hizkuntza ofizial bakarra eta nazionala arabiera da (Hassaniya dialektoa), baina de facto frantsesak betetzen du bere papera gizarteko esparru askotan. Legeen arabera, arabiera hizkuntza ofizialarekin batera, ondoko hizkuntzek ere izaera nazionala dute: fula, soninkera eta wolofera.\nMaurtitaniako ekonomia munduko atzeratuenetakoa da; kanpoko laguntzaren mendean dago (Frantziaren eta Persiako Golkoko herrien mendean batez ere), eta azken urteetan kanpo zorrak gora egin du, lehorteen eta ekonomiaren kudeaketa kaskarraren eraginez batez ere. Mauritaniaren bezero eta hornitzaile nagusiak Europar Batasuna eta Japonia dira.\nMauritaniako biztanleriaren gehiengoa nekazaritza eta abeltzaintzaz bizi da. Hala ere, 1970 eta 1980ko hamarkadetatik aurrera, nomada nahiz nekazari ugarik hirietara emigratu zuten, Sahelak pairatutako lehorte ugarien eraginez.\nHerrialdeak meategi garrantzitsuak baditu, burdinarenak batez ere. Horiek dira Mauritaniako esportazio ia guztiak. Arrantza ere aktibitate ekonomiko esanguratsua da, Kanarietatik (Espainia) hedatzen den arrantzarako eremu aberatsa baitute Mauritaniako itsasaldeak. Munduko arrantza eremurik oparoena du, baina garrantzizko jarduera den arren, herrialdeak ez du behar adina ustiatzen, eta atzerritarren neurriz gaindiko ustiapena dela-eta, baliabide hori arriskuan dago: Japoniako eta Europar Batasuneko (Espainiakoek batez ere) flotek ustiatzen dituzte. Arrantza baliabideei eta gehiengizko ustiatzeari buruzko azterketarik egin ez izanak, Mauritaniako itsas baliabideen etorkizuna kolokan ipini du 2001etik aurrera.\nMauritaniako industria sarean mea erauzteko jarduerak dira nagusi: burdina da aberastasun natural inportanteena. Kobre, gatza eta igeltsu hobiak ere badira. 2001ean petrolioa aurkitu zuten, baina ikusteko dago zenbateraino lagunduko duen Mauritaniako ekonomia egoera hobetzen.\nMauritaniako Arguin uharteko gotorleku koloniala (1721).\nFrantsesak XIX. mendearen bigarren erdialdean sartu ziren Mauritanian. 1900. urtean, mugak ezartzeko hitzarmena sinatu zuten Frantziak eta Espainiak. 1904. urtean, Frantziako Mendebaleko Afrikaren barruan sartu zen Mauritania, eta 1920an kolonia bihurtu zen.\nBigarren Mundu Gerraren ondoren, Mauritania Frantziako probintzia bilakatu zen, eta diputatuak bidaltzen zituen Frantziako Legebiltzarrera.\nHamar urte geroago, barne autonomia lortu zuen, eta 1960an burujabetasuna. Estatu berriak, baina, ez zuen inolako azpiegiturarik ez bere burua administratzeko ahalmenik; pertsona gutxi batzuk besterik ez zituen unibertsitate ikasketak egiten. Biztanle gehienak truketik bizi ziren, eta gaur egun ere herri nomada da neurri handi batean. Enpresa trasnazional bat (MIFERMA), frantses kapitalarekin sortua, estatua bera baino ahaltsuagoa zen. Bere burdin meek esportazioen % 80 hartzen zuten eta herriko soldatapekoen % 25 enplegatzen zituzten. Mauritaniako Alderdi Popularreko sektore progresista Moktar Ould Daddahren gidaritzapean nazioaren burujabetasunerako benetako oinarriak jartzen hasi zen pixkanaka.\n1965ean Mauritaniak bertan behera utzi zuen OCAM erakundea, Frantziak bere kolonia izandako herrialdeak kontrolpean edukitzeko sortutakoa. 1966an SOMITEX sortu zen kontsumo produktuen inportazioaren elkarte monopolizatzailea, frantses salerosleen monopolioa hausteko. Arabiar kultura aintzat hartzen hasi ziren ostera; aduanak ezarri ziren Senegaletik bereizteko; Arabia eta Mauritaniako Bankuak kanpoko operazioen monopolioa eskuratu zuen; eta Mauritaniak bere dirua izan zuen lehenengo aldiz.\n1974an burdin meak nazionalizatu egin zituzten. Frantziaren eragina alde batera utzita, Mauritania herri musulmanetara hurbiltzen hasi zen, eta Arabiar Ligako kide egin zen. Saudi Arabiak, Kuwait eta Marokok laguntza ekonomikoa eskaini zioten. 1975ean, Mendebaldeko Sahararen zati bat bereganatzeko interesak bultzatuta, bat egin zuen Marokorekin Espainiaren mendean zegoen lurralde hura banatzeko asmoan. Frantziaren laguntza logistiko eta militarra baliatuz, Mauritaniako hiru mila soldaduk eta Marokoko hamar milak Sahara okupatu zuten. Ould Daddahren gobernuak garesti ordaindu zuen hura. Mauritaniak Fronte Polisarioren eraso gogorrak pairatu zituen eta Marokok laguntzeko bidalitako gudarosteen mendean geratu zen lurraldea. Krisi ekonomikoa areagotu egin zen, eta herria gobernuaren erabakiaren aurka azaldu zen. Izan ere, mauritaniarrek lotura handiak dituzte saharatarrekin, eta Mauritaniako oposizioak gogor salatu zuen Sahararen burujabetasunaren aurkako esku-hartze hura.\n1978an krisiak eztanda egin zuen, eta sei urteko epean bost estatu kolpe izan ziren. Herrialdea osotara arabiar kulturaren mendean jartzeko ahalegina egin zen, hegoaldean bizi ziren gainerako herriak aintzat hartu gabe. Azkenik, baina, gobernuak alde batera utzi zituen herria arabiartzeko eta Sahara hartzeko asmoak, eta 1979ko abuztuan bake hitzarmena izenpetu zuen Fronte Polisarioarekin. Aldi berean, eta ezkerreko ofizialek bultzaturik, gobernuak esklabotasuna abolitu zuen.\n1984an Maawiya Ould Sid Ahmed Taya koronelak hartu zuen aginpidea. Honek Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa ezagutu zuen. 1985ean Nazioarteko Diru Funtsak 12 milioi dolarretako mailegua eman zion, oso baldintza gogorretan, basamortuaren zabaltzeari aurre egin behar dion eta ale defizit izugarria (12 mila tona urtean) duen herri batentzako. Mauritaniako lurraldeak desertu eremu handiak ditu, klima tropikal beroa eta lehorra, eta euri gutxi. Egoera ekonomiko sozialak okerrera egin zuen: hegoaldean, nekazaritza eta abeltzaintzarako erabiltzen ziren lurrak urrituz joan ziren desertua zabaldu ahala. Nomadek, pobreturik, hirietara jo behar izan zuten. 1987az geroztik arazoak izan dira nekazarien eta abeltzainen artean hegoaldeko mugan, Senegal ibaiaren aldean.\n1989an egoerak okerrera egin zuen, hiriburuan, mauritaniar talde haserretu batzuek makilez eta harriz eraso zietenean ehunka senegaldar armagabetuei. Mauritaniatik itzulitako senegaldar batzuek mauritaniarrek bere herrikide asko hil izana salatu zuten. Mendekuz, Mauritaniako talde erradikalek Senegalgo salerosleak lapurtu eta hil zituzten. Gatazka horretan ehunka pertsona hil ziren, eta azkenik, 1989ko abuztuan, bi herrialdeek harremanak eten zituzten. Mauritania barruan ere arazo larriak izan ziren hegoko mauritaniarren eta herrialdeko gainerako arabiar eta berberiarren artean. Gudarostea azken horien alde atera zen, eta istiluetan ehunka pertsona hil ziren.\n1991ko uztailean mauritaniarrek alderdi aniztasunaren eta gobernu demokratiko baten alde egitea onartu zuten erreferendum bidez. Oposizioa aspaldidanik ari zen gobernua horretara bultzatzen, baina 1991 arte gobernuaren erantzun bakarra errepresioa izan zen. Konstituzioaren erreforma gorabehera, tentsio soziala ez zen baretu, eta borrokak, manifestazioak eta grebak izan ziren. Alderdi guztiak onartu ziren lehenengo hauteskundeetan, 1992ko urtarrilean, Maawiya Ould Sid Ahmed Tayak karguari eutsi zion. Oposizioak eta nazioarteko begiraleek, baina, iruzur egin izana leporatu zioten. Tayak botoen % 63 eskuratu zituen eta honen aurkari nagusiak, Ahmed Oul Daddahk, % 33. Martxoan, legebiltzarrerako hauteskundeetan, gobernuko alderdia izan zen garaile, 79 aulkietatik 67 eskuratuta. Oposizioko sei alderdik boikot egin zuten eta iruzurra salatu zuten. Apirilean, Mauritania eta Senegal harremanetan hasi ziren berriro, muga aldeko eta errefuxiatuen arazoak konpontzearren. Txina eta Frantziaren diru laguntzak bultzada handia eman zion Tayaren gobernu ospe txarrekoari. Nazioarteko Diru Funtsak erabakitako egokitze plangintza bat indarrean jartzeak oinarrizko produktuen prezioa handitzea ekarri zuen eta egoerak okerrera egin zuen berriro ere.\n1995eko urtarrilean milaka manifestarik hankaz gora jarri zuten hiriburua autoak erre, dendak laportu, balio erantsiaren gaineko zerga ezartzeak gauzen prezioa igoarazi ondoren. 1996ko urtarrilean lehendakariak Lehen Ministro izendatu zuen El Afia Ould Mohamed Khouna. Apirilean, oposizioak ez zuen parte hartu Senatu berri bat aukeratzeko hauteskundeetan. Gobernuaren Alderdi Errepublikano Sozial eta Demokratikoak eskuratu zituen aulki gehienak. Legebiltzarrerako hauteskundeetan ere, urrian, 79 aulkietatik 71 eskuratu zituen. 1996ko ekainean, Europar Batasunarekin egindako hitzarmen batean, Mauritaniak bost urteko kreditu kuota finkoak lortu zituen bere itsas eremuan munduko aberatsenetakoa arrantza egiteko baimenaren truke. Hala ere, munduko herrialde behartsuenetako bat da oraindik. 1997ko abenduan, lehendakaritzarako hauteskundeetan, Taya izan zen garaile berriro, botoen % 90 eskuratuta. Lehendakariak Mohamed Lemine Ould Guig izendatu zuen Lehen Ministro.\nSidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi.\n2005ean militarrek Tayaren kontrako estatu kolpea eman zuten, eta Ely Ould Mohamed Vall izendatu zuten lehendakari. 2006an erreferenduma egin zen konstituzioa berritzeko, eta gobernuen agintaldiaren iraupena mugatu zen. Urte berean legebiltzarrerako hauteskundeak egin ziren; eta 2007an, lehendakaritzako hauteskundeak: Sidi Ould Cheij Abdallahi izan zen garaile. Esklabotasuna 1980an debekatu bazuten ere, 1998ko apirilean, giza eskubideen aldeko erakundeek Mauritanian oraindik esklaboak zeudela salatu zuten; hala, 2007an gobernuak esklabotasuna zigortzen zuen lege bat jarri zuen indarrean. 2008an militarrek beste estatu kolpe bat eman, eta beren karguetatik kendu zituzten Sidi Ould Cheij Abdallahi lehendakaria eta Yahya Ould Ahmed Waghf Lehen Ministroa. Mohamed Uld Abdelaziz eta Mulay Uld Mohamed Laghdaf jarri zituzten haien ordezko, hurrenez hurren. Nazioarteko komunitateak (Nazio Batuak, Europar Batasuna...) gogor gaitzetsi zuen estatu kolpea, baita Mauritaniarekin harreman estuenak zituzten estatuek ere (Estatu Batuak, Frantzia, Espainia, Aljeria...).\n2015eko urtarrilaren 15ean, esklabotzaren aurkako mugimenduko buruzagia kartzelan sartu zuten Mauritanian.\n↑ Euskaltzaindia. Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .\n↑ «Esklabotzaren aurkako mugimenduko liderra espetxeratu dute Mauritanian», Berria, 2015-01-16\n(Frantsesez) Mauritaniako gobernuaren webgunea\nAzken aldaketa 3 iraila 2021(e)an, 19:02(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 3 iraila 2021, 19:02.


Letras de Kafe tristea de Egan | euskal musika, música vasca\nKafe tristea (Egan)\nKafe tristea (Letras)\nGaur jarri naiz zutaz ta nitaz pentsatzen\nhain bakarti ta hotza arima nuen aurkitzen\nzu urrun ikusteak nau erabat kezkatzen\nzu gertu izateak berriz penak uxatzen.\nZergaitik datozkit zalantzak maitasuna argi dago\naukera egin nuen eta orain errezago\nbainan zu faltatzean dena jartzen zait okerrago\nikusten zaitudan bakoitzan ni lasaiago.\nnabil ezinean uztartu ametsa ta egi.\nAmetsetan guztia, ikusten da hain argi\nbainan gero esnatzean ezer da garbi.\nbaina ez galdu inoiz\nIritsiko da bai eguna\nargi bat ikusiko duguna\nbizitza guztirako elkar\npiztuko da gau illuna.\nGaur jartzean zutaz pentsatzen\nikusi dut maitasunaren gakoa non den\ngertutasunak hotza dagoen arima du berotzen\nurruntasunak berriz denak ditu izozten.\nBizi gaitezen, ba, biok ahal den gertuen.\nen 27/12/12, #84152\nKantu earra benetan dantzan goxo goxo egiteko


Dieta eta begien osasunaren arteko harremana | Consumer\nDieta eta begien osasunaren arteko harremana\nObesitatea begietako eritasunen agerpenarekin lotzen du 20 ikerketa zientifikoren metanalisiak\nDietaren eta ikusmen-gaixotasunen arteko elkarreraginaren ondorioz, azken hilabeteetan, azterketa zientifikoak eta populazio-inkestak agertu dira, plateretik begien osasuna zaintzeko beharra babesten dutenak. Israelgo Shebako Goldschleger Eye Institute-ko oftalmologoek gizentasuna gutxienez lau begietako gaixotasunekin lotu dute: makula-endekapena, kataratak, glaukoma eta erretinopatia diabetikoa.\nMakula-endekapena erretinaren erdiko eremuko zelulak irakurtzea, gidatzea edo eguneroko beste hainbat jarduera egitea galarazten digun eritasun bat da. Tel-Aviveko Unibertsitateko Michael Belkin eta Zohar Habot-Wilner ikertzaileek 20 azterlanen metanalisia egin dute, eta ondorioztatu dute obesitateak atrofia horretan laguntzen duela. Glaukomari dagokionez, autoreek ikusi zuten obesitateak azkenean nerbio optikoa zigortu eta ikusmena pixkanaka galtzea eragin dezakeela, eta, ondorioz, itsutasuna.\nKataratei dagokienez, hebrear espezialistek ez dute lortu kausa-efektu lotura nabaria ezartzea, baina azpimarratu dute paziente gizenek hezueria gehiago dutela gizenak ez gizenak baino, «frogatu baita paziente itogabeek katarata-arrisku handia dutela». Daily Mail egunkari britainiarrari egindako adierazpenetan, Belkinek eta Habot-Wilnerrek adierazi zuten gizentasuna, minbizirako edo gaitz kardiobaskularretarako ez ezik, itsutasunerako ere arrisku-faktorea dela.\nBitaminak eta antioxidatzaileak\nBerriki egindako ikerketen arabera, makularen endekapena C eta E bitaminen, betakarotenoaren eta zinkaren kontsumo erregularrarekin lotuta dago.\nBestalde, Roterdameko Erasmo Zentro Medikoko ikertzaileek Herbehereetan 1990etik 1993ra egindako azterketa epidemiologiko handienetako bat baliatu zuten antioxidatzaile ugariko dieta bat makula-endekapenari aurrea hartzeko gai ote zen ikertzeko. 55 urtetik gorako 4.170 paziente inguruk jarraitu zuten hamar urtean, eta 560 gaixotasun-kasu berri identifikatu ziren.\nJAMAren azken edizioan sinatu zuten bezala, azterketaren arduradunek, Redmer van Leeuwenen zuzendaritzapean, alderantzizko erlazioa dute makula-endekapen kasu berrien progresioaren eta C eta E bitaminen, betakarotenoaren eta zinkaren kontsumo erregularraren artean. «Ohikoa baino bitamina gehiago hartzen zuten gizabanakoek %35 gutxiago izan zuten endekatzeko arriskua; aldiz, ohikoa baino bitamina gutxiago hartzen zutenen artean arriskua %20 handitu zen», esan dute adituek.\nHarvardeko Unibertsitateko zenbait adituk, Kathleen Doreyk koordinatuta, sakon ikertu zuten A bitaminak ikusmenarekin duen erlazioa, eta ikusi zuten ezen, dietan dauden karotenoide ugarietatik, giza erretinak bi soilik hautatzen dituela bere nahierara: luteina eta zeaxantina. Bi molekula horiek makulan duten kontzentrazioa hain da handia, ezen pigmentu-formako gehikuntza-lente batekin identifika baitaitezke.\nDoreyk zeaxantinaren dosi erregularrek eragina izan zuen laborategiko animalietan (galeperrak), eta ikusi zuen erretina makula-endekapenetik babestea dela haren funtzioa.\n«Makula-endekapena fotorrezeptoreen galera itzulezinaren eta/edo erretinako espazioan lasta-odol-hodi ugari izatearen ondorioz gertatzen da. Eragindako begiek ezin dituzte eguneroko lanak egin (irakurtzea edo gidatzea, adibidez), eta, gainera, askotan ezin izango dituzte bereizi maite duten pertsona baten ekintzak bere osotasunean, eta gaixoari aintzat hartzeko moduko estresa eragingo diote». Estatu Batuetako oftalmologoak gogorarazi du 17 milioi amerikarrek baino gehiagok makula-endekapena izateko arrisku handia dutela, bi milioik behin betiko itsutasuna izan baitezakete. «Urtero 500.000 kasu berri diagnostikatzen ditugu, batez beste».\nDorey-ren taldeak adierazi zuen zeaxantinak babesten zituela bai barrako fotorrezeptoreak bai konokoak galeperren erretinan, eta gaur egun giza klinikan zeaxantinaren erabilera terapeutikoa ikertzeko prest dago.\nBegi lehorraren sindromea\nBegi lehorraren sindromea dietan gantz gehiegi irenstearekin ere lotuta egon daiteke. Gaixotasun mingarria eta ahulgarria da, eta bereziki emakumeei eragiten die. Begiko malko-jarioaren kalitatea eta kantitatea murrizten ditu. Sintomen artean, narritadura bat agertzen da, eta, tratatu ezean, kornearen orbainak edo ultzerak eta ikusmen-galera eragin ditzake.\nBrigham and Women’s Hospital eta Schepens Ikerketa Institutuko (Boston, Massacusetts) ikertzaileak ondorio horretara iritsi ziren 37.000 emakumeren ohitura dietetikoak aztertu ondoren.\nAzterlanaren koordinatzailearen arabera, Biljana Miljanovic, «ikus dezakegu omega 3 gantz-azidoak, arrain urdinean eta fruitu lehorretan ohikoak direnak, gehiegi irensteak begiak babesten dituela; aldiz, ongarri oliotan edo saltsetan dagoen omega 6 proportzio handiagoak begi lehorraren sindromearen arriskua areagotu dezake». Ikertzaileak azpimarratu duenez, omega 3 azidoak eta omega 6 dietan duten bereizketarekin bakarrik murriztu daiteke begiak lehortzeko arriskua ia %70.\nErosketa-saskia begien osasunera eta edertasunera egokitzeko, zientzialariek, beraz, bitamina- eta mineralizazio-isurialdeari lehentasuna ematea gomendatzen dute, eta elikagai natural eta gordinei ahalik eta etekin handiena ateratzea. Zitrikoak, sagarrak, mahatsa, melokotoiak, abrikotak edo papaiak bezalako fruta freskoak kontuan hartu beharreko aukera interesgarria dira; baita letxugak, eskarolak, espinakak, aza edo berroak ere.\nHalaber, arbia, patata, tipula, erremolatxa eta, jakina, azenarioa bezalako tuberkuluak artsenal dietetikoaren gailurra dira, begi-globoa osasuntsu egon dadin. Horretarako, ez dira falta behar esneki eta fruitu lehorren kantitate txikiak ere.\nAldiz, haragi, arrain, ogi edo opil gehiegi findutako irinekin, azukreekin, kafeekin edo alkoholekin hartzeak osasun oftalmikoa arriskuan jartzen du. Begiak ere erriboflabinaz eta B2 bitaminaz hornituta egon ohi dira, eta lehen aipatutako elikagaiak saihesten dituzten pertsonek begi botatuak eta ikusmen-zolitasun eskasa izaten dituzte. Maizago nekatzen diren begiak dira, eta argiaren aldaketekiko eta koloreak bereizteko sentikortasuna galtzen dute. Azkenik, pertsona heldu batek A bitaminaren 10.000 unitate behar ditu egunero begiak egoera onean izateko.


Jatorri historikoen peskisan | Ekonomia | Berria\nUDAKO SERIEA. Ekonomia atzerako ispilutik (eta V)\nJon Fernandez - Ivan Santamaria -\nZer egin du Erromak gure alde?\nZer ekarri digute erromatarrek?, Monty Pythonen 1979ko Life of Brian (Brianen bizitza) filmeko Judeako Herri Frontearen bilera klandestinoko galderari egindako erantzunen zerrenda luzean erretiroa gehi daiteke. Gaur egungo erretiroarekin zerikusi txikia badu ere, historiako lehen erretiro sistematzat jo daiteke Erromako eErepublikaren eta Inperioaren garaiko soldaduena. Herritar boluntarioek zeukaten armadan sartzeko aukera gerra garaian derrigorrezkoa zen, eta, 25 urteren ostean, erretiroa hartzeko eskubidea lortzen zuten trukean: pentsio gisa, lursail txiki bat eta diru kopuru jakin bat jasotzen zuten hil artean.\nBrujasko herritarren abizenean du sorrera burtsak. Flandriako kanalen hiria Europako merkataritza hiririk garrantzitsuenetakoa bihurtu zen Erdi Aroan. Itsasoari lotuta, Mediterraneoko eta Ipar itsasoko merkataritza joeren erdigune eta trukerako merkatua zen. Hiriko ostatuetan egiten zituzten negozio, salerosketa eta trukeak merkatariek. Ostatuetan dirua ere trukatzen zen, maileguak ematen ziren, gordailuak... Non inbertitu eta non ez jakiteko informazio iturri bikainak ziren ostatuak, eta, bereziki, Brujasko Van der Beurze jaunaren ostatua. Haren abizenetik hartu zuten frantsesek bourse berba, eta, hortik, euskarak burtsa . Beurzeren eraikina oraindik zutik dago Brujasen irudian.\nZenbaki sistema indoarabiarra Europan zabaldu izanaren meritua Leonardo Pisano Fibonacci- ri aitortu ohi zaio. Sistema hamartarrarekin, Fibonaccik merkataritza komertziala erraztu zuen, eta, esaterako, interesa kalkulatzea ahalbidetu zuen. Arazo bat zegoen, ordea. Erlijio kristauak lukurreria debekatzen zuen. Hau da, dirua maileguan uztea interes baten truke. Juduek antzeko debekua zuten, baina zirrikitu batekin: baimenduta zuten kristauei maileguak ematea eta kobratzea. Horri esker, finantza zerbitzuetan trebatu ziren judu ugari. Baina bazen interesak ordaintzen hasiko zen produktu bat. Nola ez, gerra bonuak, XIV. eta XV. mendeetan Italia iparraldeko hiri-estatuen arteko gerra garestiak finantzatzeko. Zorrak itota, Florentziak bere hiritarren artean dirua biltzeari ekin zion, prestanze bonuen bidez. Haserrea limurtzeko, interesa ordaintzea erabaki zuen: jarritakoaren %5. Zergatik ez zen lukurreria? Bada, debekua gainditzeko, hiritarrentzat derrigorrezko bihurtu zuten mailegu horiek ematea. Inbertsio behartua zela iritzita, elizak ez zion trabarik jarri. Gerraren intereserako, interesa jasotzea libre.\nLehen errenta zerga, lehen kenkariak\nMugarria 1427an gertatu zen. Florentziako Errepublikak gerra irabazi zion Milangoari, baina sekulako zorra pilatu zuen garaipena eskuratzeko: 4,2 milioi florin inguru. Zuloa estaltzeko, castato zerga asmatu zuten hirian eta hortik dator katastro berba. Antzinaroan zeharkako zergak nagusi ziren bezala, zuzeneko zergak lehenetsi zituzten orduan, Errenazimentuaren atarian. Hiru urtean behin, familiaburu bakoitzak bere aberastasun guztiak aitortu behar zituen: jabetzak, diru sarrerak eta zorrak. Castatoaren arabera, beraz, lehen errenta zerga ezarri zen: gehiago zuenak gehiago ordaintzeko. Baina, gaur bezala, zirrikituak zituen zergak, kenkariak. Artelanak ziren kenkarietako bat. Artean inbertitzeak, zerga gutxiago pagatzea ahalbidetzen zuen. Ezin jakin, beraz, medicitarrak, Michelangeloren eta beste artista askoren mezenas nagusiek, artearekiko maitasun hutsez ala zergei izkin egiteko finantzatu zituzten hainbeste artelan.\nBanku baten bezero guztiek euren sosak aldi berean itzultzea eskatzen badute, porrot egingo du». Hamaika aldiz entzundako esaldia, eta, gainera, egia biribila dena. Ez da beti horrela izan. Mailegu emaileak antzinatik egon dira, baina banku modernoen sorrera 1609. urtean kokatu ohi da, Amsterdamsche Wisselbank holandarraren sorrerarekin. Sekulako aurrerapena izan zen, kontuak dibisa estandar batean egiten zituelako. Horri esker, txekeak, transferentziak edo helbideratzeak asmatu zituen. Haatik, kreditu urria eskaintzen zuen, bere diru erreserbekin gordailuen kopuru osoa estaltzen zuelako. Aldaketa gaur egun zuhurtziarekin parekatzen dugun herrialde batean gertatu zen: Suedia. Mende erdi bat geroago sortuta, 1657an, banku erreserba partzialen asmatzailea da Stockholms Banco. Bezero guztiek aldi berean dirua exijitzea nekez gertatuko zela iritzita, soilik gordailuen parte bati eustea erabaki zuten, gainerakoa maileguan utzita. Maileguak emateko lehen billeteak  garaian, kreditu kartak  jaulki zituen, gainera. Zoritxarrez, beldurrak ez dio probabilitateari erreparatzen, eta, Stockholms Bancoko kudeatzaileek uste zutenaren aurka, finantza arazoak sortzen direnean bezeroen masa handi bat bulegoetara diru eske jotzea behin eta berriro errepikatu den eszena izan da 350 urte hauetan.


Aljeria - Wikipedia, entziklopedia askea.\n264 hizkuntza hedatua bildua\nAljeriako Herri Errepublika Demokratikoa\nEreserkia: Kassaman (en)\nGoiburua: من الشعب و للشعب\n(Herriaren eta Herriarentzako Iraultza)\nEmblem of Alkheria (en)\nMaroko, Libia, Niger, Mali, Tunisia, Mauritania, Mendebaldeko Sahara, Italia eta Espainia\nAbdelmadjid Tebboune (en)\nAymen Benabderrahmane (en)\nParliament of Algeria (en)\nArabized Berber (en) eta European people (en)\nModern Standard Arabic (en) , Saharan Arabic (en) , Algerian Arabic (en) , Algerian Sign Language (en) , Tidikelt (en) , Wargli (en) , tahaggart tamahaq, kabiliera, Mozabite (en) , Hassania, frantses, Shenwa (en) , Xawia, Korandje (en) eta Gurara (en)\ngenero guztiak: 19\n% 75 (2008)\n170.370.810.917,97 US$ (2017)\n4.055 US$ (2017)\n631.867.547.391 nazioarteko dolar (2017)\n15.292,739 nazioarteko dolar (2017)\n104.852.543.743 US$ (2017)\n1962 Evian Accords (en)\n230 V. 50 Hz.Type E (en) , Schuko (en) eta Europlug (en)\n2.1 Antzinako Aljeria\n2.2 Arabiarren konkista eta dinastia berbereak\n2.3 Turkiarren konkista\n2.4 Frantsesen konkista eta kolonizazioa (1830-1962)\n2.5 Nazionalismoaren sorrera\n2.6 Aljeriako Gerra (1954-1962)\n2.7 Aljeria burujabea\n2.8 Chadli Bendjediden agintaldia (1979-1988)\n2.9 Islamismoaren leherketa (1988-1992)\n2.10 Gerra zibila\n2.11 Azken urteak\nSakontzeko, irakurri: «Aljeriako geografia»\nAljeria iparraldeko Afrikako Magreb eskualdean dago, Mediterraneo itsasoaren ertzean, ipar latitudeko 19° eta 37° artean, eta ekialdeko longitudeko 9° eta 12° artean. Iparraldean Mediterraneoa du, Tunisia ipar-ekialdean, Libia ekialdean, Niger hego-ekialdean, Mali eta Mauritania hego-mendebaldean, eta Mendebaldeko Sahara eta Maroko mendebaldean. Afrikako herrialderik handiena da Hego Sudanen independentzia gertatu zenetik.\nAljeriako eskualde natural nagusiak hauek dira:\nIpar-mendebaldean Tell-eko Atlasa dago, Marokoko mugatik Soummam ibairaino, Kabiliako mendiak eta Bejaiako lautada barne. Herrialdearen bihotza da, bertan baitaude herri eta hiri nagusiak. Muino eta zabaldiz osatua, oso eskualde emankorra da. Nekazaritzako lurrik hoberenak 100 kilometroz hedatzen dira Aljertik ekialderantz, Mitidjan eta Bejaiako lautadan. Jalkin lur horietan mahasti eta garrazki sail bikainak daude. Xelif ibaiaren harana eta barnealdeko beste ibar batzuk, berriz, elkorrak dira, eta uda beroegiak dituzte nekazaritzarako. Kabiliako mendietan herri txiki eta txiroak daude, ibar bihurrietan ostenduak.\nGoi Ordokiak 600 kilometroz hedatzen dira Marokoko mugatik ekialderantz; iparraldean Tell-eko Atlasa dute, eta hegoaldean Saharako Atlasa. 1.100 eta 1.300 metro arteko garaiera dute mendebaldean, eta 400 metrokoa besterik ez ekialdean. Oso eskualde idor eta laua da, jalkinez estalia.\nSaharako Atlasa garaiagoa da Tell-eko Atlasa baino. Hiru mendigunek osaturik dago: Djabel Ksour Marokoko mugatik gertu, Djabal Amur, eta Ouled Naïl Aljerren hegoaldean. Mendilerroan sortzen diren errekek hornitzen dituzte basamortuaren iparraldeko oasietako putzuak, hala nola Biskra, Laghouat eta Bexarkoak.\nSahara basamortuak Aljeriako azaleraren lau bosten hartzen ditu, Saharako Atlastik hegoaldera Niger eta Maliko mugetaraino. Erg edo harea eremuek basamortuaren laurdena hartzen dute; zabalena Ekialdeko Erg Handia da. Gainerako gehiena hamada izeneko zabaldi harritsuak dira, eta hego-ekialdean Hoggar eta Tassili n'Ajjer mendigune garaiak daude.\nIpar-ekialdeko Aljeria eskualde trinkoa da, mendilerro, haran eta lautada ugarik zeharkatua; mendebaldean ez bezala, geografia-ezaugarri horiek kostarekiko perpendikularrak dira. Hegoaldean, Aures mendiguneko arroil eta gailurrek ezin sartuzko babeslekua eratzen dute, historian zehar garrantzi handia izan duena. Itsasbazterra menditsua bada ere, zenbait hiri daude lautada bakanetan, hala nola Bejaia, Skikda eta Annaba. Barnealdean, labore sail handiak daude Sétif eta Konstantina probintzietako zabaldietan.\nKabiliako mendiak neguan\nTassili n'Ajjer mendigunea\nEkialdeko Erg Handia, Sahara\nMediterraneoa Bejaiatik hurbil\nEl Kalako bazkalekuak, El Tarf\nItsasertzeko erreka batzuk daude herrialdearen ipar-ekialdean, esaterako Soummam, Medjerda, Rhummel, Seybouse, Aïn El Hammam, Hamiz, Macta eta Mazafran. Ibai nagusia, ordea, Xelif da. 725 kilometroko luzera du, eta Aljeriako ipar-mendebaldea zeharkatzen du; Tell-eko Atlasan du iturburua, eta Mediterraneora isurtzen da Mostaganemetik hurbil. Tell-etik hegoaldera ez da ur-gorputz iraunkorrik. Basamortuan aldi baterako aintzira ugari dago, gaziak gehienak, hala nola Chott ech Chergui eta Chott el Hodna.\nAlgeriako klimak Köppen sailkapenaren arabera\nIparraldean, Tell-eko Atlasan, klima mediterraneoa da, uda bero eta negu epelekin. Aljeriako eskualderik euritsuena da, urtean 400-1.000 milimetro euri jasotzen baitira, gehiago ekialdean mendebaldean baino. Prezipitazio handienak iraila eta abunduaren artean gertatzen dira. Udako batez besteko tenperaturak 21 °C eta 24 °C artekoak dira, eta negukoak 10 °C eta 12 °C artekoak. Udan, siroko izeneko haize idorra eta guztiz beroak jotzen du Saharatik iparralderantz. Hegoalderantz joan ahala, klima idorrago bilakatzen da: Goi Ordokietan eta Saharako Atlasan urteko prezipitazioak 200 eta 400 milimetro artekoak dira.\nSaharak basamortuko klima du, oso beroa, idorra eta haizetsua. Tenperatura gorabeherak arinduko dituen lurrunik ez dagoenez, hedadura termikoa oso handia da, eta hogeita hamar gradurainoko aldea ere egon daiteke egunetik gauera; urtaroen arteko aldea ere oso handia izaten da, tenperatura gorenak berrogeita hamar gradu zentigradukoak dira udan, eta beherenak, berriz, zero gradukoak neguan. Bestalde, oso euri gutxi egiten du, urtean 130 milimetro baino gutxiago, eta euriak oso irregularrak izaten dira gainera.\nSakontzeko, irakurri: «Aljeriako historia»\nDjemilako erromatar hondakinak\nAntzinako hainbat bizilekuk adierazten dutenez (Ternifin, Machta al-Arbi), antzinatik izan zen Aljerian zibilizazio berbere bat. Lehen datu historikoak, ordea, K.a. 1000 inguruan bertako kostaldean egokitu ziren feniziarrengandik datoz. Hiri horiek Kartagoren mende gelditu ziren K.a. VI. mendean. Barnealdea, ordea, berbere edo numidiarren esku egon zen beti nahiz, elkarren arteko harremanen ondorioz, feniziarren eragina izan zuten erlijioan eta zibilizazioan.\nErromatarrek konkistatu ondoan (K.a. I. mendea), kostaldea berehala erromatartu bazen ere, berbereek erasoari eutsi zioten, eta erromatartzea galarazi zuten. Ipar Afrikako kostalde guztiaren antzera, II. mendearen bukaeratik aurrera, erromatartzea eta kristautzea batera joan ziren. Erromatar Inperioaren azkenetan (IV. mendea), Eliza Katolikoa izan zen, egoerari aurre eginez, egitura eta batasuna gorde ahal izan zuen erakunde bakarra. 429tik 533ra bitartean, kostaldea bandaloen esku egon bazen ere, barrualdeko eskualde berbere burujabeak indartu ziren. 533. urtean, bandaloei nagusitu arren, bizantziarrek ezin izan zuten menderatu Aljeriako ekialdea.\nMansourah-ko meskita, XIV. mende hasiera\nLehen frantsesak heldu zirenean, bi miloi aljeriar inguru ziren; 1872. urtean, 2.125.000 aljeriarrek eta 245.000 europarrek osatzen zuten Aljeriako biztanleria. 1954. urtean, Aljeriak 9.530.000 biztanle zituen, 8.450.000 musulman eta 1.080.000 ez-musulman. Konkista hasi zenetik, hazkunde nabarmena izan zen etorkinen kopuruan: 1840an 35.000 europar ziren, eta 1936an milioia ingurura iristen ziren (frantsesak %50, espainiarrak %30). Hasiera batean esku pribatuen kontua izan bazen ere, 1841etik aurrera administrazio frantsesak bultzatu zuen Aljeriako kolonizazioa, laborantza lurrak eskainiz Frantziako biztanleei. Frantziako Bigarren Errepublikak Aljeria “frantziar lurralde” bihurtu eta hiru departamendutan banatu zuen.\nArabiarrak kafe batean, Aljer, 1899\nBen Badis, erreformismo musulmanaren liderra\nAljeria errepublika presidentzialista da. Presidentea da estatuburua, eta 5 urteko agintaldirako hautatzen da zuzeneko sufragioaren bidez. Gobernuburua, berriz, lehen ministroa da. Botere betearazlea gobernuaren esku dago, eta botere legegilea parlamentuaren esku. Parlamentuak bi ganbera ditu: Nazio Kontseilua (144 jarleku) eta Herri Biltzar Nazionala (462 jarleku).\nAljeria 48 wilaya edo probintziatan banatua dago. Probintzia hauek administrazio barruti bana osatzen dute, probintzia batzarra dute (Wilaiako Herri Batzarra edo Assemblée populaire de wilaya), eta bakoitza wali (Frantziako prefetaren antzera) baten agindupean dago, Errepublikako presidenteak izendatutakoa. Wilaya hauek daira barrutietan azpibanatuak daude, eta hauek udalerritan. Wilaya eta daira bakoitzak hiriburuaren izena darama. Azken banaketa 1984an egin zen:\n25 Konstantina 2.187 943.112\n2 Chlef 4.975 1.013.718 26 Medea 8.866 830.943\n4 Oum-El-Bouaghi 6.768 644.364 28 M'Sila 18.718 991.846\n6 Bejaia 3.268 915.835 30 Ouargla 211.980 552.539\n8 Bexar 161.400 274.866 32 El Bayadh 78.870 262.187\n10 Bouira 4.439 694.750 34 Bordj Bou Arreridj 4.115 634.396\n12 Tebessa 14.227 657.227 36 El Taref 3,339 411,783\n13 Tilimsen 9.061 945.525 37 Tinduf 58.193 159.000\n15 Tizi Uzu 3.568 1.119.646 39 El Oued 54.573 673.934\n16 Aljer 273 2.947.461 40 Khenchela 9.811 384.268\n18 Jijel 2.577 634.412 42 Tipasa 2.166 617.661\n20 Saida 6.764 328.685 44 Ain Defla 4.897 771.890\nHerrialdeak 42 milioi biztanle zituen 2018an. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak %29,3 dira, 15-24 urte bitartekoak %15,3, 25-54 urte bitartekoak %42,9, 55-64 urte bitartekoak %6,8 eta 65 urtetik gorakoak %5,6. Bizi itxaropena 77 urtekoa da; 75,6 urtekoa gizonezkoena eta 78,4 urtekoa emakumezkoena (2017ko zenbatespenak).\nBiztanleriaren dentsitatea Aljeria iparraldean\nBiztanleriaren %91 lurraldearen %12 hartzen duten kostaldeko eremuetan bizi da, hirietan nagusiki, gobernuak hirietarako migrazioa eteteko ahaleginak egin dituen arren. Kostaldeko zerrenda horretan daude hiri handi guztiak eta industriaren inguruan sortutako porturik garrantzizkoenak. Giza kontzentrazio handienak Aljerren eta Kabilian daude. Erdialdean, Aljeriako Sahararen eremurik aktiboena aurkitzen da: Mzab eta Ouargla izeneko oasi handiak. Oro har, zenbat eta hegoalderago, orduan eta urriago dira biztanleak.\nAljeriarrek oso garesti ordaindu zuten ekonomia sozialista batetik liberalismo basatienera azkar pasa izana, eta gerra zibil mozorrotu bat sartu zen tartean; alde batetik, berbereen eskaerak ez ziren onartu eta, bestalde, musulman tradiziozaleak gizartea erabat islamizatzearen eta arabiartzearen aldekoak dira. Gizarte aldaketa bortitz horiek, beraz, nor bere nortasunean ixtea eragin dute, eta gizarte tentsio ikaragarriak sortu dituzte. Gatazka horiek kontuan hartu beharra dago islamismo aljeriarraren izaera guztiz bortitza ulertu nahi bada. Egoera horren beste ondorio bat emigrazioa izan da. 2013an, 1.770.000 aljeriar bizi ziren beren lurraldetik kanpo, %82 Frantzian.\nAljeriako eremu amazigeradunak\nAljeriar gehienak, bai amazigera-hiztunak, bai arabiera-hiztunak, berbere etniakoak dira. Hala ere, biztanleriaren %15ek (kabiliarrek batez ere) bakarrik hartzen du bere burua berebertzat. Mendebaldeko Saharako 173.000 errefuxiatu bizi dira Tindufeko iheslarien esparruetan.\nKonstituzioaren arabera, amazigera eta arabiera dira hizkuntza ofizialak. Biztanleen %14-23k amazigera du ama hizkuntza, eta %76-85ek arabiera. Frantsesa oso hedaturik dago, eta 16 milioi frantses-hiztun inguru daude.\nIslama da erlijio ofiziala, eta biztanle gehienak musulman suniak dira.\nAlgeria: biztanle gehien duten udalerriak\nOran 1 Alger Aljer probintzia 2.364.230 11 Tébessa Tébessa probintzia 194.461\n2 Oran Oran probintzia 803.329 12 El Oued El Oued 186.525\n3 Konstantina Konstantina probintzia 448.028 13 Skikda Skikda probintzia 182.903\n4 Annaba Annaba probintzia 342.703 14 Tiaret Tiaret probintzia 178.915\n5 Blida Blida probintzia 331.779 15 Béjaïa Béjaïa probintzia 176.139\n6 Batna Batna probintzia 289.504 16 Tlemcen Tlemcen probintzia 173.531\n7 Djelfa Djelfa probintzia 265.833 17 Ouargla Ouargla probintzia 169.928\n8 Sétif Sétif probintzia 252.127 18 Béchar Béchar probintzia 165.241\n9 Sidi Bel Abbès Sidi Bel Abbès probintzia 210.146 19 Mostaganem Mostaganem probintzia 162.885\n10 Biskra Biskra probintzia 204.661 20 Bordj Bou Arréridj Bordj Bou Arréridj probintzia 158.812\nAljeria zeharkatzen duten gasbideak\nEz dira herrialde asko igaro hain azkar independentzia aurreko nekazaritza ekonomia azpigaratu batetik (nekazaritza koloniala salbuetsita, etekin onak ateratzen baitzituen) industria astunean oinarritutako ekonomiara eta, azkenik, indarrean zegoen produkzio aparatu guztia hankaz gora bota zuen liberalizazio batera. Houari Boumedieneren agintepean, Aljeriako Saharako petrolio eta gas natural erreserba handietatik ateratako mozkinei esker (1971n nazionalizatu zituzten erreserbak) industria sare garrantzitsua eraiki zuten eta, horrekin batera, hornikuntza eta azpiegitura politika handinahi bat. Estatu monopolio handiak sortu ziren aberastasun nagusiak ustiatzeko eta esportatzeko: hidrokarburoak, burdina, fosfatoak… Hiri ertainak eta portuak (Arzew, Skikda, Bejaia, Annaba, etab.) industriagune garrantzitsuenen inguruan eraiki ziren.\nBaina, Boumedieneren aroa amaitu zenean, berehala azaleratu ziren sistemaren akatsak: gestio txarraren eraginez eta kanporako irteerarik gabe lantegiak ahal zutenaren erdia ekoiztera pasa ziren, nekazaritza ez zen gauza biztanleen premiei erantzuteko, eta hala, hidrokarburoen esportaziotik ateratako sarrera gehienak jakiak inportatzeko erabili behar izan ziren. Chadli Bendjediden agintaldia markatu zuten ezaugarriak, bestalde, zorpetze ikaragarria (25 mila milioi dolar baino gehiago), petrolioaren prezioaren beherakada eta dolarrararen 1985-1986ko beheraldia izan ziren.\nAljeriak, bere independentziaz hain kezkaturik egonik ere, 1991. urtean hitzarmen bat egin behar izan zuen Nazioarteko Diru Funtsarekin eta, mila milioi dolarreko maileguaren truke, hainbat neurri hartuko zituela agindu behar izan zuen: diru politika zorrotzagoa, aurrekontu orekatuagoak egitea, eta monetaren prezioa doitzea (% 50eko debaluazioa eskatzen zioten). Neurri horiekin batera, beste erreforma batzuei ere ekin zitzaien: sektore publikoaren berregituraketa (hainbat sail estatutik bereiziz), inbertsio pribatuetara irekitzea –atzerrikoak ere barne direla–, pribatizazioak, nekazaritzaren deskolektibizazioa, eta merkataritzaren eta zerbitzuen liberalizazioa. Aljeriar ekonomia irekitzera eta liberalizatzera zuzendutako erreforma plangintza horrek, ordea, gizarte kostu handiak izan zituen: sektore publikoko 200.000 enplegatu baino gehiago kaleratzea, soldatak izoztea, prezioak 30 baino gehiago igotzea (lehen premiako elikagaiak barne), dinarra %40 baino gehiago baliogutxitzea eta biztanleria puztua zuten herriak asko pobretzea.\nHidrokarburoen sektoreari dagokionez, krisiak ez zuen ukitu, ezta gerra zibilak ere. Aldiz, gora jarraitu zuen, gudarosteak babes berezia eskaini baitzion. 1993tik aurrera egindako aurkikuntza berriei esker, batetik, gas erreserbak hazi egin ziren, munduko erreserba handienetan 6. tokian kokatzeraino, eta petrolio ekoizpena, berriz, 1,2 mila milioi tonatik 1,7 mila milioi tonara pasa zen; petrolio esportazioak ere nabarmen igo ziren. Kanpotiko inbertsioek ere on handia egin zuten sektore horretan, batez ere Aljeria, Maroko, Espainia eta Portugalen artean (gerra zibila bete-betean zegoela, 1994-1996an) eraikitako Magreb-Europa gasbideak, zeinaren bitartez Europa hegoaldea hornitzen baita gas aljeriarrez. 2000. urte inguruaz gero, Aljeria ateratzen hasi zen liberalizazio prozesu horretako fase gogorrenetik, petrolioaren prezioaren igoerari, kanpo zorra murrizteari eta kanpo inbertsioei esker.\n632,9 mila milioi USD (2017)\nPer capita errenta (PPP)\n15.200 USD (2017)\n8,163 mila milioi USD (2017)\nBPGaren %25,8 (2017)\n33,15 mila milioi USD (2017)\n49,99 mila milioi USD (2017)\n1,348 milioi upel egunean (2016)\n12,2 mila milioi upel (2017)\nGas natural erreserbak\n4,504 bilioi metro kubo (2017)\nArtikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-8-25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.\n↑ a b "Statistiques Sociales: Démographie", ons.dz\n↑ a b c Helen Chapin Metz, ed. Algeria: A Country Study. U.S. Library of Congress, countrystudies.us (Noiz kontsultatua: 2018-8-24).\n↑ a b c Algérie: Géographie. el-mouradia.dz (Noiz kontsultatua: 2018-8-27).\n↑ Tropiko arteko klimak. Lur Entziklopedia Tematikoa, euskara.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2018-8-27).\n↑ a b c d e Algeria. cia.gov (Noiz kontsultatua: 2018-9-18).\n↑ 840.000 Algériens ont quitté le pays sous Bouteflika contre 110.000 dans la décennie 90. HuffPost Maghreb, 2014-09-20, huffpostmaghreb.com (Noiz kontsultatua: 2018-9-18).\n↑ Sahrawi Refugees in Tindouf, Algeria: Total In‐Camp Population. usc.es (Noiz kontsultatua: 2018-9-18).\n↑ Leclerc, Jacques. Algérie: Situation géographique et démolinguistique. tlfq.ulaval.ca (Noiz kontsultatua: 2018-9-18).\n↑ Délégation générale à la langue française et aux langues de France. Languages of Algeria. ethnologue.com (Noiz kontsultatua: 2018-9-18).\n↑ [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.dglf.culture.gouv.fr%2Fpublications%2FReferences12_la_langue_francaise_dans_le_monde.pdf La langue française dans le monde. ] dglf.culture.gouv.fr (Noiz kontsultatua: 2018-9-18).\n↑ Algeria:cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-8-26).\nAljeria kanala, argia.eus\nOrriaren azken aldaketa: 3 iraila 2021, 16:41.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Euskadik Aste Santuan eguraldi onaz gozatuko du\nAste Santuan tenperatura altuak eta prezipitazio eskasak izango direla nagusi Euskadin baieztatu du Euskalmetek, ekaitz-zaparradaren bat ere egon daiteke\nEuskal Meteorologia Agentziak, Euskalmetek, baieztatu du hego-haizea, ostarte handiak, tenperatura altuak eta prezipitazio eskasak izango direla nagusi Aste Santuan Euskadin. Hala ere, egun hodeitsuak, ezegonkortasun handiagokoak, ere izango ditugu eta ekaitz-zaparradaren bat egon daiteke.\nEuskal Meteorologia Agentziaren arabera, litekeena da Aste Santu osoan egingo duen eguraldia Iberiar penintsularen mendebaldean kokatuko diren behe-presioek zehaztea.\nHorrek, hego-haizea sartzea ahalbidetuko du eta tenperaturak gora egingo dute. Nolanahi ere, egun batzuetan egoera ezegonkortu eta eguraldiak txarrera egin dezake apur bat, batez ere hegoaldean eta EAEko barnealdean.\nHortaz, apirilaren 18an eta 20an, eguraldi nahasia izan dezakegu Penintsularen hego-mendebaldeko behe-presioen ondorioz. Egun horietan ostarteak izango dira eta ekaitz trumoitsuren ere bota lezake baina aldi berean, eguzki une ugari espero dira batez ere isurialdean.\nTenperaturak altuak izango dira; 25 ºC (edo graduren bat gehiago) izango dira kostaldean eta 20 ºC-ko muga gaindituko da barnealdean.\nApirilaren 21a egonkorragoa izan liteke, hodei-tarteren batekin; bitartean, apirilaren 22an ekaitzak egoteko aukerak igoko dira.\nApirilaren 23tik 25era mendebaldeko depresioa Iberiar penintsulan sartuko da, beraz, ezegonkortasunarekin jarraituko dugu edo igo daiteke; azken datu hau konfirmatzeke dago, depresioaren desplazamenduak eragin desberdinak ekarri ahal dituen hainbat ibilbide aurkezten dituelako. Tenperaturak balio altuetan mantenduko dira eta, beharbada, pixka bat igo daitezke amaiera aldean.\nJarraian iragarpena zehazten da, eboluziorik ziurrena kontuan izanda:\nOsteguna, apirilak 21\nHodei-tarteak, erdi eta goi mailako hodeiak izango dira nagusi. Bero-hodeiren bat osa daiteke arratsaldean. Hegoaldeko neurrizko haizea egongo da, bolada indartsuekin (mendi zonaldetan eta kostaldean oso indartsuak izan daitezke). Tenperatura maximoak 25 ºC-koak izango dira kostaldean eta 20-25 ºC artean barnealdean. Tenperatura minimoak 15 ºC-tan kokatuko dira kostaldean eta 10 ºC-tan barnealdean.\nOstirala, apirilak 22\nZerua tarteka lainotuta agertuko da eta ekaitz-zaparradaren bat egoteko aukera dago, batez ere barnealdean. Hegoaldeko neurrizko haizea egongo da, bolada indartsuekin (mendi zonaldetan eta kostaldean oso indartsuak izan daitezke), batez ere egunaren lehen erdialdean zehar. Tenperatura maximoak 20-25 ºC-koak izango dira kostaldean eta 20 ºC-koak barnealdean. Tenperatura minimoak 15-20 ºC artean kokatuko dira kostaldean eta 10-15 ºC artean barnealdean.\nLarunbata, apirilak 23\nZerua tarteka lainotuta egongo da eta ekaitz-zaparradaren bat egoteko aukera dago, batez ere arratsaldean. Hegoaldeko haize ahul, aldakorra, izango da. Tenperatura maximoak 20-25 ºC-koak izango dira kostaldean eta 20 ºC-koak barnealdean. Tenperatura minimoak 15ºC-tan kokatuko dira kostaldean eta 10 ºC-tan barnealdean.\nIgandea, apirilak 24\nZiurrenik, hodei gutxi egongo dira zeruan; arratsaldean, bero-hodeiak eta ekaitz-zaparrada ahulen bat ager daitezke. Hegoaldeko haizea, ahuletik neurrizkora. Tenperatura altuak mantenduko dira, 20-25 ºC inguru. Minimoetan ez da aldaketa handirik izango, 10-15 ºC inguru.\nHodeitza aldakorra izango da eta ekaitz-zaparradak egon daitezke. Haize aldakorra, ahuletik neurrizkora. Tenperatura maximoak 20 ºC-tan kokatu ahal dira eta minimoak 10-15 ºC-tan.\nOharra: iragarpenen fidagarritasuna txikiagotzen da iragarpenaren horizontea handitzen den heinean: hala, Euskalmeteko iragarpen ezberdinen eguneratzea jarraitzea gomendatzen da.\nAste Santuko iragarpen berezia Iberiar Penintsularako\nIberiar penintsularen mendebaldean kokatutako depresioak hainbat eskualdetan eguraldia ezegonkorra izatea eragingo du, batez ere penintsulako mendebaldean eta erdialdean. Prezipitazio ahulak eta neurrizkoak izango dituzte, eskualdetan zehar banatuta, eta ekaitz-zaparradak egoteko aukera ere dago.\nHegoaldeko haizeak izango dira nagusi eta beraz, tenperaturak suabeak izango dira. Apirilaren 22tik aurrera, ezegonkortasuna beste zonalde batzuetara zabaldu ahal da eta ekaitz-zaparradak egon daitezke edozein eskualdetan, Mediterraneo aldea eta penintsulako hego-ekialdea barne. Dena den, depresioaren azken norabideak zonalde bakoitzaren eguraldia baldintzatuko du modu substantzialean; une honetan oso zaila da eguraldiaren ezaugarriak zehaztea.\nLaburbilduz, eguraldi ezegonkorra egongo da Iberiar penintsulako zonalde askotan, ekaitz-zaparrada izaerako prezipitazio ahul zein neurrizkoekin. Depresioak mendebaldean eta erdialdean, batez ere, izango du eragina, nahiz eta apirilaren 22tik aurrera ezegonkortasuna eskualde guztietara zabaldu ahal den. Tenperaturak suabeak izango dira.


BENITO ANZOLA ERKIAGA (B. ANSOLA)\nLekeition jaio nintzen 1928ko abustuaren 13an. 1937an francotarrak sartu aurretik Bilbora esbesteratua. Gure solas bakarra 1938tik 1943 arte pelikulak ikustea izan zan. Hainbat zinetoki egon ziran Bilbon denpora hartan: Salon Vizcaya, Ideal Cinema, Olimpia (Gran Via.n egoana), Buenos Aires,… 13 urtekin Seminarioan sartu nintzan. Abade egin nintzan Bilbon 1953an eta lehenengo Meza barria Bilboko San Antonen.\nUrteetan domekero pelikulak emon nebazan 16 m/m.an. Bide batez Markiñako parrokiko “Eskola laboral.ean” gai bi erakusten nituan: erlejioa eta zinema. Horretarako zinemari buruz zerbait ikasteko Donostiako zine-klubak antolatzen zituan 15 eguneko ikastaldietan iru udatan parte hartu nitun. Hor hasi nintzan zinema arloan sakontzen.\nMarkiñan sortu zan zine-klub. Eta horrela zine-forum.ak zuzentzen nituan Markiñan, Motrikun,… ( Sarritan aitatuten neban esaera hau: ‘itsuen artean begi-bakarra errege’).\nNire lana batez ere abade-artzain izatea da garrantzitsuena eta beste zaletasunak horrekin batera lotuta doaz.\n1977 urtean Lekeitiora bialdu ninduen. Eta hemen Markiñako eskolan nire ikasle izan ziran mutil bi eta BBK-ko zuzendariaren laguntasunagaz antolatu genduan Lekeitioko Euskal Zinema Bilera.\n2005 garren urtean, arrituta gelditu nintzan, uste bako saria emon eusten AMA LUR saria.\nAmaitzeko, eta hau benetan niretzat pozgarria izan zan, 2015ko Urriaren 30an “ohore handiz jakinarazoten deust Bilboko Eleizbarrutiak “Carmelo Etxenagusia” Ohorezko Aitamena 2015 emoten deutsula, Bizkaiko Eleizan kultura eta fedearen arloan egin dozun ekarpen baliotsuagaitik.” Eta horregaz batera Pro Eccesia et Pro pontifice saria.\nLiluratuta gelditu nintzan!


Amagandiko edoskitzea, aldarrikapen naturala | Consumer\nAmagandiko edoskitzea, aldarrikapen naturala\nAmen %43k lotsa sentitzen du edo semeari ez dio bularra ematen\nEgilea: Marta Vázquez-Reina 2013-ko irailak 11\nNahiz eta espezialistek haurtxoen edoskitze esklusiboa gomendatzen duten, gutxienez sei hilabetera arte, Espainian amen %18k bakarrik jarraitzen du aholku hori. Emakume askorentzat, bularra jendaurrean emateko deserosotasuna da edoskitzearen eragozpen nagusia. Artikulu honetan, gomendio batzuk ematen dira jendaurrean lakaratzean intimitate handiagoa aurkitzeko, eta azaltzen da zergatik erakutsi behar den bularra ematea, praktika natural hori normaltzeko.\nAmagandiko edoskitzea: jendaurrean bularra emateko deserosotasuna\nAma gehienak jabetzen dira seme-alabak edoskitzeak dituen onurez. Hala ere, denbora aurretik uzten dute askok. Zer arazo dituzte emakume horiek haurtxoak bularra emateko? Ama-esnea eta lan-jarduera konbinatzea da oztopo nagusia.\nBaina badira beste eragozpen garrantzitsu bat ere: bularra jendaurrean ematea deserosoa da, emakumeen %43, hain zuzen ere. Amen %14k ere aukeratzen dute praktika hori. Horrela islatzen du ‘Edoskitze-ohiturei buruzko inkesta nazionalak’, Amagandiko Edoskitzearen Munduko Ekimenak bultzatutako azterketa.\n“Emakumeek ulertu behar dute bularra ematea portaera naturala dela. Jendeari erakusteak ez luke arazo bat izan behar, gure bularrek funtzio primario hori dutelako”, argudiatzen du Gema Carcedo Multicuttako presidenteak, edoskitzeari laguntzeko talde batek.\nAmagandiko edoskitzeak aurreiritziak eta beldurra eragiten dizkio adituei, haiek gainditzea gomendatzen duten erakusketari\nAmagintza laguntza talde nafarra bat dator iritzi horrekin. “Amesten duen ama bat une jakin batean bere haurtxoak duen premia bati erantzutea da”, dio Beatriz Mansillak, talde honetako lehendakariak. Hori dela eta, Manzanok galdetuko die emakumeei ea inor ba ote dagoen inor gogaitzen edo begira egongo ote diren, “XXI. mendean gaude, eta dagoeneko bada garaia aurreko belaunaldiek dituzten aurreiritziak kentzeko”.\nEtxetik kanpo amagandiko edoskitzea: intimitatea bilatzea\nLotsa, lotsa, lotsa edo jendearen erreakzioarekiko beldurra. Arrazoi horiek direla eta, ama batzuei deserosoa zaie seme-alabei bularra ematea, beste pertsona batzuen begiradaren aurrean. Horixe da, hain zuzen ere, Claudia Sepúlveda, Mamifas hionista blogaren egilea. Ama horrek argi uzten du ez dagoela jendaurrean bularra ematearen kontra, baina alde ere ez. Eta errematxea: “Nahiago dut bainura joan, esnea atera eta, gero, biberoiarekin eman, bularra jendaurrean atera behar dut eta”.\nSepúveda ez da ekintza hau intimitaterako erreserbatzea nahiago duen ama bakarra. “Askoz erosoagoa zait bularra ematea nire semeari, lasai, eta jatetxe edo kafetegi batean, zenbait kasutan deseroso sentitzen da”, onartzen du Ana Pérezek, amaren esnearekin elikatutako bi seme-alaben amak. Edonola ere, zanga hau, “oso erabaki pertsonala da, horregatik errespetatu behar da”.\nAma batzuek mesfidantza handia izan arren, gutxien ikusten dena bularra ematean bularra ematen dute adituek. “Emakume batzuek uste dute denek begiratzen dutela bularra ematen dutenean, baina, egia esan, ez duzu ezer irakatsi beharrik”, adierazi du Alba Padrós Amagandiko edoskitze-taldeko Alba Padrosek. Kasu horietan, bularra emateko eta bularra emateko erabiltzen diren baliabideetako batzuk dira edoskitze-kamisetak, fularrak eta ume-eramaileak.\nEdoskitze-geletara ere jo daiteke, eta leku publiko batzuetan sortu, pribatuan bularra emateko, baina argi eduki behar da “aukera bat baino ez direla, inola ere ez”, erantsi dute. Gema Carcedo edoskitzaroko aholkularia da, eta esan du “areto hauek ongi etorriak direla, bainugela edo komunekin lekurik partekatzen ez badute”, baina ez da oso higienikoa.\nHasierako lotsa edo lotsa gainditzeko, aditu hauek lehen aldiz kalean lo egitea gomendatzen dute, beste ama zaharrago batzuekin batera. Bakarrik ez sentitzea garrantzitsua da ulertzeko “ez dagoela ezer txarrik jendaurrean bularra emateko”, esan du Padrosek.\nAmagandiko edoskitze ikusgarriagoa eta aurreiritzi gutxiagorekin\nEdoskitzearen normalizazioaren ondorioz, ikusgarritasuna ematen zaie edoskitzeari, eta bularra jendaurrean ematen duten emakumeek lortzen dute begiradak heztea eta, pixkanaka-pixkanaka, edoskitzea normala ez den zerbait balitz bezala ikustea.\nHala ere, pertsona guztiek ez dute egokitzat jotzen praktika hori jendaurrean egitea. Zorigaiztoko gorabehera batzuek agerian uzten dituzte oraindik ere dauden oztopoak: igerileku publiko bateko arduradunek debekatu egin zuten haurtxoa instalazioetan bularra ematea, edo, bestela, Kataluniako beste ama bat, jatetxe batean bularra eman ez zioten Katalunian.\nEdoskitze publikoaren kontrako jarrerak maizago gertatzen dira edoskitze luzeko kasuetan. “Haurtxo bat edo jaioberri bat ez da kritikatzen, eta onartzeko iruzkinak eta samurtasunez betetako mirespena jasotzen dituzte. Arazoa hasten denean hasten da arazoa, eta begirada positiboak gaitzetsi egiten dira”, aitortu du Padrosek.\nEzjakintasun handia dago, eta “bide luzea dago egiteko”, aitortu du Mansillak. Hori dela eta, informazioa eman behar zaio gizarte osoari, bere haurtxoa elikatzeko emakume bat ezkutatu behar ez dela uler dezan. Eta intimitate handiagoa nahi badu, “norberaren borondatez izatea beti”.\nbetebeharrak bularra eman elikadura eskubideak espazio publikoak haurtxoak lactancia materna-eu leche materna-eu maternidad-eu


Belatz Handia - Falco peregrinus - Revista Sustrai Aldizkaria.\n2014/06/9 | Ornodunak\nBelatz Handia - Falco peregrinus\nEguneko hegazti harraparia da. Itxura konpaktua du, eta, hegan ari denean, erraz identifika daiteke, bere siluetagatik.\nHego estuak ditu, punta zorrotzekoak, eta isats luzea. Azkar astintzen ditu hegoak. Helduak direnean, gris ilun eta urdin kolore arteko bizkarra izaten dute. Ipurtxuntxurra eta isatsaren oinarria kolore zurbilekoagoa dute. Sabelaldean zeharkako marra beltzak dituzte, intentsitatez jaisten doazenak bularraldean, eta sabelaldeak, urrutitik begiratuta, zuria dirudi. Burua altzairuaren antzeko kolore beltzekoa dute, eta bibotetzar zabala eta oso iluna dute. Kromatismoari dagokionez, espezie honetan, arrak eta emeak tamaina desberdinekoak dira, emeak arrak baino handiagoak baitira. Lehenengoak 50 cm-ko garaiera eta 110 cm-ko zabalera izatera irits daitezke; arrek, berriz, 38 cm-ko garaiera eta 85 cm-ko zabalera izaten dute gehienez.\nGazteek helduek baino itxura lirainagoa izaten dute; normalean, tonu gris eta marroi ilun arteko lumak izaten dituzte. Sabelaldean marra asko izaten dituzte. Bigotetzarra, berriz, helduek baino estuagoa eta argiagoa izaten dute.\nEspezie harkaiztarra da; haitzen eta malkarren gainean ikusiko dugu, zuhaizti eta basoak ez baititu oso gogoko. Abandonatutako eraikinetan ere egoten da, jendea gehiegi hurbiltzen ez den tokietan; elizetako dorre zaharretan, adibidez. Ehiza egiteko, espazio ireki eta zabalak behar ditu.\nBelatz handia harrapari ornitofagoa da gehienbat. Tamaina txiki eta ertaineko hegaztiak jaten ditu: beleak, usoak, usapalak, zozoak, arabazozoak eta beste hainbat txori txiki. Ikusgarriak izaten dira ehizarako egiten dituen hegaldiak. Zelatan ibiltzen da, garaiera handietan, eta lurra arakatzen. Harrapakinarengana amildu, eta azazkalekin jotzen du, harrapatu aurretik.\nOndo zaintzen du bere lurraldea, eta beti itzultzen da ugaltokira. Harrizko erlaitzetako zuloetan jartzen du habia. Batzuetan, beste espezie batzuek abandonatutako habiak aprobetxatzen ditu. Martxoaren bigarren erdialdean eta apirilean, hiruzpalau arrautza jartzen ditu, denak aldi berean. Inkubazio aldia 28 eta 30 egun bitartekoa izaten da, eta emeak egiten du. Txitak beste hilabetez (35 egun inguru) egoten dira habian, lehenengo hegaldiak egiten dituzten arte. Jaioberri guztiek ez dute bizirik irauten; batik bat, hazkunde-fasean daudenean izaten duten elikadura-faltagatik. Hegan egiten hasten direnean, 1 edo 2 hilabete egoten dira gurasoen ondoan, ehizarako tekniketan trebatzen.\nEuskal Autonomia Erkidegoan, ondo zabalduta dago espeziea, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako harkaitzetan. Kantauri itsasoko amildegietan eta Kantabriako mendilerroaren hegoaldeko harkaitzetan ere aurki daiteke, klima mediterraneoan. Bikote ugaltzaileak ez dira lekualdatzen, eta gure lurretan egoten dira urte osoan zehar. Mundu mailan, belatz handia harrapari kosmopolita da, eta bost kontinentetan dago. Ia edozein klimatara moldatzen da (baso tropikalak, basamortuak, eta iparraldeko zonalde hotzak).\nIlustrazioa eta argazkiak: Conrado Tejado Lanseros.\nTestua: Mª Elena Potes Gordo\nARABAKO NATUR INSTITUTUA


Entrenamendu pisua galtzea - Chocolate Slim\nEntrenamendu pisua galtzea\nEgoneko bizimodua, pobrea dieta, ohitura txarrak, estresa itxura eta osasuna. Eta eragiten pisua irabazteko, zein spoils forma eta aldarte emakume bat.\nModu eraginkorra pisua murrizteko neska jotzen dira, sistematikoa fitness klaseak. Emaitza onak lor daiteke etxean bisitatzen gabe gimnasioa. Nahikoa ikasteko ariketa multzo bat, pisu galera, berezitasunak ezagutu prestaketa eta jokabide prestakuntza.\nBatetik kalitatea entrenamendu araberakoa arrakasta datozen prestakuntza. Bada, utzikeria, urrats hau, lesio arriskua muskuluak eta artikulazioak edo sentimendu gaixoa klasean zehar.\nEgokia warm-up barne lanketa hainbat muskulu-talde, hasita goiko atalean gorputza, trantsizio leun bat behean.\nEman gutxi gorabeherako ekintza sorta berotzeko:\nIgoera zuzenean, oinak zabalera sorbaldak, eskuak gerrian. Aldi berean, burua gora eta behera, bere kokotsa ukitzen bere bularrean eta hartzen bere burua atzeko aldean. Egin ariketa bakoitzean, poliki-poliki.\nAltxatzen sorbaldak gora eta behera, zirkularra biraketa atzera eta aurrera.\nLuzatu zure besoak aurrean zion, eta txandaka tira bat, zure eskuak gisa aurretik.\nEskuak blokeoa aurrean bularrean. Bihurtzen goiko zati shell parte, zati txikiagoa da geldi, oinak solairuan sakatzen.\nTilts alde luzatzeko zeiharkako sabeleko muskuluak. Alde batetik, gerrian, beste tarte alde.\nHegaletan gorputzaren behera, behatzak lortzeko solairuan. Lo posizioa 10 segundo.\nLunges hanka: txandaka hartu zabal bat urrats aurrera, aldatzearen gorputzaren pisua gainean euskarri hanka. Angelu belauna 90°.\nOinak sorbalda zabalera gain, hankak pixka bat tolestuta, eskuak gainean jartzen da belaunak. Aldi berean, txanda belaunak barrurantz, eta, ondoren, kanpora.\nStand up zuzen, konfiantza osoa oinez hanka bat eta beste itzultzeko galtzerdi. Biratu oin behatz-orratzen norabidean, ondoren, aurkakoan. Gauza bera egiten da beste hanka.\nMartxan jarri minutu bat.\nArnasa sakon hartu, altxatuz bere eskuak bere buru gainetik. Ondoren, arnasa sakon eta jarri zure eskuak behera.\nZer jakin behar duzu buruz prestakuntza pisua galtzea\nErakunde figura zure ametsak, ez ahaztu oinarrizko arauak prestatzeko eta gauzatzeko prestakuntza. Emaitzarik onenak aurkako borrokan gehiegizko pisua lor daiteke konbinatuz boterea eta ariketa aerobikoa.\nIndarra prestakuntza gauzatzen osagarriak pisuak eta zuzenduta dago, garatzeko eta indartzeko muskuluak. Gisa erabilitako ponderazio kirol ekipamendua ‒ barbell bat, dumbbells, pisuak, gorputz eta ekipamendua.\nAerobic edo kardio prestakuntza-lana hobetzeko sistema kardiobaskularrak, aktibatu metabolismoa eta, ondorioz, aktibo erritmo baimendu koipea erre duzu.\nAxola zer eguneko denbora onena egin da prestakuntza, ez. Guztiak araberakoa da, giza gaitasunak: ordutegia, errutina eta osasuna.\nBatzuk prestatzaile gomendatzen entrenamendu pisua galtzea goizean urdaila hutsik on. Hau da, delako luze baten ondoren, lo eta Gosaria aurretik, azukre odol-maila murriztu egiten da, beraz, gorputza behartu zozketa gantz energia eta ez karbohidratoak. Ondorioz, goizean workouts baimendu duzu pisua galtzen azkarrago eta hobeto baino arratsaldean. Horrez gain, karga bihotza exekutatzen guztiak barne prozesuak eta laguntzen animatu.\nDuzu bada dute gaixotasun larri bat, batez ere, bihotz, espezialista kontsultatu behar da. Berak emango gomendioak aukeraketa eta errendimendua ariketak pisua galtzea.\nMaila estresa goizean eta arratsaldean desberdina da. 1go egun erdia intentsitatea kirol-jarduera baxua izan behar du, eta 2 egun erdia ‒ handiagoa.\nDieta aurretik eta ondoren\nHori dieta orekatu bat gabe kaltegarriak produktuak 70% eragiten dio osasun eta zifra hori esango duzun edozein entrenatzaile.\nGisa ezaugarri bazkari aurretik prestakuntza, oinarrizko arau ‒ full download proteina, zuntz eta karbohidrato konplexuak. Bazkari bat merezi gastua, gutxienez ordubete aurretik egikaritzeko. Hasieran entrenamendu bat izan behar moderatua, satiety sentimendua.\nBerehala prestakuntza ondoren, hobe da nahiago fruta freskoa, adibidez, jan Sagar berdea. 30-40 minutu ondoren, jan ahal izango duzu, proteina elikagai, eta bi ordu geroago ‒ karbohidrato konplexuak.\nKonplexu ariketak argaltzeko\nBadira lagin ariketa programa pisua galtzea non egun bakoitzean diseinatu dira bereziak garatzea, muskulu-taldeak. Ordezko egun hauetan, nahiz eta entrenamendu arazoa arlo. Egin ahal izango duzu horiek guztiak ariketak eta horietako batzuk, bada, berriak dira kirola.\nKlaseak behar izango duzu:\nbotila ur freskoa;\nkirol arropa eta oinetakoak;\ndumbbell edo ponderazioa egiteko eskuak eta oinak.\nBat prestakuntza saio diseinatu da 45-60 minutu.\nEguna 1: Hankak eta ipurmasailak\nKonplexu hau diseinatu da estutze eta garapen txahal eta gluteal muskuluak. Arreta berezia ordaindu behar da gehien problematikoa arlo ‒ barruko izterrean, "galtzak" eta ipurmasailak.\nMahi batean eskua\nStand gertu horma, goranzko galtzerdiak. Igogailua zure ezkerreko hanka zertxobait alde eta tira off galtzerdi bat, beste oin gainean behatzak. Korrika hanka egin Mach aldean, goialdean eutsi segundo batzuk eta, ondoren, poliki-poliki behera jaistea.\nBakarrik 20 reps hanka bakoitzean 2 ezartzen du.\nHasierako posizioa – horman on tiptoes. Igogailua zure ezkerreko hanka zuzen, tiraka behatzak norabidean duzu. Hartu lan hanka atzera tentsioa ipurmasailak eta eutsi airean segundo batzuk, itzuli hasierako posizioa. Gorputza leuna, ez aurrerantz makurtzeko.\nIgogailu hankak gora, nabarmenduz\nHartu belauna-ukondoa posizioa, atzera zuzen, begirada zuzendu solairuan. Retighten ezkerreko hanka, tira, galtzerdi eta igogailua ahalik eta altua goiko solairuan, mantenduz laua jarrera. Eduki hanka bat segundo batzuk eta behera jaistea zorua ukitu gabe bere belauna. Gisa ponderazio bat erabili ahal izango duzu dumbbell txiki – 1-2 kg cuff pisua edo ur botila, zein eduki behar du lan-hanka.\n20 aldiz bakoitzean hanka 2 ezartzen du.\nIgogailu hankak alde, bideratua\nHasierako posizioa aurreko ariketa. Orain bakarrik izango duzu altxa hanka gora eta alde egiteko. Deskargatu konplikazioak ere erabili dezakezu osagarriak pisua.\nBakarrik 15 aldiz hanka bakoitzean 2 ezartzen du.\nStand zure atzeko horman, arteko distantzia oinak baino gehiago ez 5-10 zentimetro. Beheko gorputz-arte izterrak solairuan paralelo, ukitu zure atzeko horman.\nErrepikatu ariketa 30 aldiz.\nEseri-UPS biltzeko hankak\nZure bizkarrean Lie, eutsi zure zuzentzeko hankak horman, luzatu eskuak burua baino gehiago. On exhale, igogailua gorputza eta ukitu horma beren eskuak, zabaltzen hankak gain. Gero ekarri oinak elkarrekin, itzuli hasierako posizioa.\nEgin ariketa 25 aldiz.\nSquat horma estatiko\nStand zure atzeko horman, sartu behera squat posizio beraz, angelu belauna zen zuzen, sorbaldak sakatzen irmoki hormaren kontra, hanka bat, beste bat. Eutsi jarrera hori 30-40 segundo batera pisua hanka bat, ondoren, aldi berean, konfiantza beste.\nSquat "plie" batera salto\nZehar ariketa, ziur zure belaunak dira paraleloa oinak, eta ez zuen joan galtzerdiak, mantendu zure apustua zuzen. Squat posizioa "plie", eta noiz altxatzen, txiki bat egin, salto egin bi oinak on. Inhale txikiagoa izterrean solairuan paralelo. Ondoren, saltoka, lur belaunak tolestuta.\nErrepikapen kopurua 15 aldiz.\nIgogailua hankak gora eta gurutze beste\nHartu posizioa etzan ondoan, goratzen up on bat ukondoa. Goiko hanka okertu belauna eta leku aurrean txikiagoa hanka gainean oinez, eutsi ahal, esku batekin. Igogailua goiko beheko hanka bezala sentitzen du lan, barne-izterrak. Bera errepikatu beste aldean.\nEgin ariketa 15 aldiz hanka bakoitzean, guztira 3 ezartzen du.\nMalda kaskoa atzera belaunak\nGet on your knees, eskuak inprimatu haren aurrean, jarrera, nahiz eta. Gehien egingo lean itzuli gabe okertuz gerritik at. Errepikatu ariketa 15 aldiz 2 ezartzen du.\nLuzatzen gluteal muskuluak\nBatetik, zutik posizioa, hankak elkarrekin, okertu etxebizitza behera eta saiatu lortzeko palmondoak solairuan begira, eduki 5-10 segundo, eta, ondoren, poliki-poliki altxatu gorputza gora.\nEguna 2: Sakatu\nEstutu sabelaldea, arreta ordaindu behar du, atal guztiak sakatu. Ariketak diseinatu lan zeiharkako, zuzen eta beheko sabeleko muskuluak.\nZure bizkarrean Lie, okertu zure hankak, sakatu zure oinak solairuan sartu, esku jarri zuen bere burua. Altxatu eta, aldi berean, gorputza txandaka at aldeak, ukondoa iristeko kontrako belauna. Egin ariketa bakoitzean, poliki-poliki, gabe jerks.\nEz 15-20 errepikapen alde bakoitzean, guztira 2 ezartzen du.\nEgoera berdina da aurreko ariketa. Ez, zuzen eseri-UPS.\nBesterik gabe, 30 reps 2 ezartzen du.\nStand alboko plank\nGezurra aldean, goratzeko bat zuzentzeko besoa, igogailua aldakak solairuan off, oinak elkarrekin. Abstentzioa posizio honetan, izendatu denbora. Ondoren, aldatu besoak eta bera errepikatu beste aldean.\nDenbora ‒ tik 30 segundo eta 2 minutu.\nJoera posizioa, eskuak bere alboetan, hankak luzatu. Ondorioz, tentsioa sabeleko muskuluak, poliki-poliki, goratzeko zure hankak eta pelbisa sortu, ikusita pisua sorbalda gainean, nahi izanez gero, joan "kandela." Altxatu pelbisa ahalik eta altua goiko solairuan, eutsi segundo batzuk, orduan hasten posizioa itzuli.\nBesterik ‒ 20 aldiz 2 ezartzen du.\nHasierako posizioa, batez ere. Txandaka azkar batean, hankak goratzeko 30 gradu dela eta sabeleko muskuluak, gorputza planteatu da. Ikastaroa ariketak ez bihurgune lumbar bizkarrezurra eta ez jerks.\nGuztiak ‒ 15 aldiz hanka bakoitzean 2 ezartzen du.\nZure bizkarrean etzanda, jarri zure esku zure burua atzean, eta apur bat altxatu gorputzaren goiko solairuan. Txandaka okertu, ukondoa eskuineko ezkerreko belauna eta Alderantziz. Free hanka da, zuzen eta paralelo solairuan. Kokotsa bularrean, ez sakatu, eta ez tentsio lepoko muskuluak.\nAldaketa hanka exekutatzen da 15 aldiz, guztira 2 ezartzen du.\nEserita ipurmasailak, goratzeko zuzen hankak lurrean gainetik, eskuak tira aurrera. Eutsi jarrera hori 15-20 segundo. Arnasa lasai eta spin leuna. Saiatu ahalik eta tentsio bat sakatu, eutsi oreka.\nGora tiraka hankak bularrean\nBatetik horizontalean altxatu palmondoak, besoak tolestuta, ukondoetan, bernak pisua eta solairuan paralelo. Beheko gorputz-eta, aldi berean, altxa zure hankak. Noiz altxatu gorputza, hankak okertu belaunak eta tira zure bularrean. Errepikatu ariketa 15-20 aldiz.\nEtzanda atzera altxatu zuzen gora bildu hankak. Buelta eman zien lehen eskuin, gero ezker, berriz, ez inflexio gorputza. Errepikatu 15 aldiz.\nHasierako posizioa – plank zuzen besoak, bizkarra zuzen, urdaila, burua aurrera. Exhale, tira eskuineko belauna bularrean, inhale itzuli hasierako posizioa.\nBakarrik, 25 aldiz.\nLuzatze ariketa "Suge"\nPiztu baino gehiago, zure sabeleko, makurtzeko zuzen besoak, palmondoak solairuan. Begiratu sabaia, besoak azpian kokatua saiheskia kaiola. Pixka bat biltzeko etxebizitza goiko solairuan, behar duzu gerritik at okertu eta sentitzen tentsioa sabeleko muskuluak.\nEguna 3: Bularrean eta besoak\nIdeal edozein neska taut Bular eta lerdena besoak. Ekarri arlo horiek forma lagunduko du, hala nola, ariketak.\nJoan horma, hankak pixka elkarrekin eta bere eskuak lean horman. Mugitzen gorputzaren pisua behatzak, jarri zure eskuak, apur bat baino zabalagoa sorbalda zabalera hasi eta pushups. Bizkarra, lepoa eta hankak lauak eta motionless, parte hartzen duten eskuak bakarrik.\nErrepikatu 20 aldiz.\nPushups azalera, hankak altxatuz\nAukeratu edozein etxebizitza egonkorra azalera – mahai bat, aulki bat, kirol.plataforma eta hasi pushups. Erortzen behera, txandaka altxa hanka bat.\nBakarrik 15-20 aldiz.\nAldaketa eskuak dumbbells\nLurrean etzanda, pick up bat dumbbell txiki. Txandaka igo eta jaistea besoak zorua ukitu gabe. Abiadura-aldaketa eskuak bete behar erritmo bat arnasa.\nExekutatu 15 aldiz, guztira 2 ezartzen du.\nFrantziako prentsa zutik\nHartu bat dumbbell bi eskuak, ekarri buruak eta tanta horiek elkarrekin zure burua atzean, ondoren, ez atzera zuzen. Egin ahal izango duzu, bai, eserita eta zutik.\nErrepikapen kopurua 20 aldiz.\nOrdezko kableak eskuetan zutik\nPosizioa eraso edozein hanka giharrak ukondoa tolestuta at eskua nire belauna. Beste alde batetik, dumbbells ekarri ondoren askatu eta ezarri belauna. Dumbbell altxatzen, ekarri palak elkarrekin.\nBakarrik 15-20 errepikapen bakoitzean eskua.\nAltxatu dumbbell etzanda\nZure bizkarrean etzanda, sakatu blade solairuan, eskuetan hartu zure dumbbells eta horiek ekarri. Eutsi dumbbells, goratzeko zure esku zure bularrean baino gehiago, eduki goialdean, eta poliki-poliki hasten posizioa itzuli.\nErrepikatu 15 aldiz.\nAltxatzen dumbbells egiteko biceps\nJaso dumbbell bat. Aldi berean, okertu zure besoak aldi ukondoetan, altxatzen gabe horiek gorputza.\nBakarrik 15 aldiz 2 ezartzen du.\nHazkuntza dumbbell esku\nPoliki-poliki, eta, aldi berean, goratzen besoak dumbbells eskuan.\nErrepikatu ariketa 10-15 aldiz.\nGurutze besoak batean blokeoa atzean: eskuineko eskua iristen behean, ezker – top. Gehienezko eskatu eskuak luzatzeko muskuluak. Eutsi jarrera, gutxienez, 5 segundo. Egokitu eskuak.\nEguna 4: Kardio\nGaratzea, muskulu, diafragma, bihotza, eta gantz, eskatzen aktiboa landu. Iraupena, guztira, edozein motatako kardio 15 40 minutu.\nAukeratu ahal izango duzu, zer duzu nahiago:\nFooting leku/treadmill/aire librean. Eraginkortasuna lortzeko, ordezko exekutatzen handiko biltzeko izterrean eta exekutatzen Mahi hanka txikiagoa.\nSoka saltoka edo hura gabe. Hemen, besteak beste, anitza jauziak: criss-gurutze, klasiko, ordezko, goi belaunak.\nEdozein ariketa gabe osagarriak pisua, korrika azkar batean – adibidez, fitness-entrenamendu edo sistema TABATA.


Basque Team Fundazioak 564.000 euro banatuko ditu 75 kirolari eta teknikariren artean | El Diario Vasco\nMás deportesBasque Team Fundazioak 564.000 euro banatuko ditu 75 kirolari eta teknikariren artean\nLaguntza ekonomikoez gain, laguntza biomedikuak, teknikoak, trebakuntza zerbitzuak, irudi eta komunikazio zerbitzuak eta ikasketetan eta lanean hastean eskainitako laguntzak ere jasoko dituzte\nDVDonostia Martes, 9 julio 2019, 17:28\nBasque Team Fundazioko batzorde betearazleak erabaki du 563.750 euro banatzea beketan goi mailako 66 kirolari eta 9 teknikariren artean. Fundazioak bekatutako kirolari kopurua orain arteko altuena izango da, urtero berritzen diren beka hauen bitartez inoiz ez baitira horrenbeste kirolari eta teknikari bekatu orain arte.\nBanakako bekez gain, Basque Teamek 318.000 euro bideratuko ditu euskal kirol federazioek kudeatuko dituzten eta datozen hitzordu olinpiko eta paralinpikoetan talentuen parte hartzea bultzatzea xede duten bikaintasun proiektuetara.\nBasque Team Fundaziotik jakinarazi dutenez, goi mailako banakako bekak onartzeko edo ukatzeko aintzat hartzen dira aurreko denboraldian nazioarte mailako txapelketa, Europako eta Munduko txapelketa eta Olinpiar eta Paralinpiar Jokoetan kategoria absolutuan izandako emaitzak eta parte hartzeak, balorazio irizpide zorrotzak ezarrita.\nLaguntza ekonomikoez gain, laguntza biomedikuak, teknikoak, trebakuntza zerbitzuak, irudi eta komunikazio zerbitzuak eta ikasketetan eta lanean hastean eskainitako laguntzak ere jasoko dituzte bekadunek; aipaturiko azken zerbitzuan arreta berezia jartzen ari da Fundazioa 'Laneratzea' deitutako prozesuaren bitartez.\nHalaber, genero berdintasuna bultzatzeko eta kirolariak gizartearentzat eredugarriak diren baloreen eramaileak izateko Basque Teamen apustuari dagokionez, bekatutako kirolariek ez dute adierazpen arrazista, xenofobo, matxista edo bereizkeriazkorik egingo emakumeei buruz eta, eskuarki, ez dute intolerantziazko adierazpenik egingo pertsona edo kolektibo jakinei buruz. Basque Team Fundazioak martxan jarri duen 'Baloreetan BAT' proiektuaren barruan kokatuta dago ekimena; proiektuaren bitartez, kirolaren balioak enpresaren esparruan eta hezkuntzan aplikatu eta zabaldu nahi ditu Basque Teamek.\nModu honetan, 54 olinpiar kirolariez gain, 9 teknikarik ere Basque Teamen laguntza jasoko dute, eta beste 12 kirolarik enbaxadoreen taldea osatuko dute eta Basque Team balioak hedatuko dituzte 'Baloreetan BAT' proiektuaren barruan.\nHain zuzen, Basque Teamekin ibilbide luzea duten kirolariek bekatuta jarraitzen dute, besteak beste, Maialen Chourraut, Ander Elosegi eta Iñigo Peña piraguistak, Lucas Eguibar snowboardlaria, Jon Santacana eskiatzailea, Asier Garcia gurpil aulkiko saskibaloi jokalaria edota eta Amador Granados txirrindularia.\nAurtengo bekadun berriei dagokienez, Aritz Maestu izotz patinaje artistikoko kirolaria, Itsaso Munguira atleta, Leticia Canales eta Nadia Erostarbe surflariak, Lide Erbina errugbi jokalaria eta Mercedes Castellanos eskubaloi jokalaria dira.\nHizkuntza gutxituetako hedabide digitalak aztertuko dituzte Eskozian\nLos 'skaters' se domestican para alcanzar el sueño olímpico El Bera Bera conocerá el martes a su primer rival en la EHF Cup


Ukrainako Gobernuaren webguneei eraso diete | Mundua | Berria\nUkrainako Gobernuaren webguneei eraso diete\nErasoa jasan duten sailen artean daude Atzerri eta Hezkuntza ministerioak. Ez dute argitu nor den erantzulea.\nUkrainako Gobernuaren webguneetan agertutako mezua. / BERRIA Tamaina handiagoan ikusi\n2022ko urtarrilak 14 13:53\nZibereraso baten biktima izan da Ukrainako Gobernua. Erasoa jasan dutenen artean dauden Atzerri Ministerioaren ataria eta Hezkuntza Ministerioarena. Gobernuko iturriek esan dute goiz dela erasoaren nondik norakoak argitzeko, baina gogora ekarri dute aurrez ere halako erasoak izan direnean Errusian izan dutela iturria, eta azken hau Errusia eta NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundearekin elkarrizketak amaitu berritan heldu dela.\nErasotzaileek mezu bat ere utzi dute gobernuaren atarian: «Ukrainarrak!... Zuei buruzko informazio oro ezagutarazi dugu. Izan beldur eta egon okerrenaren zain. Zuen iragana, oraina eta geroa da». Mezuak aipamena egiten dio Bigarren Mundu Gerran Sobietar Batasunaren aurkako borrokatu zen UPA Ukrainiako Armada Matxinoari ere, eta oharrean ikus daitezke Ukrainako bandera eta mapa gainean x handi bat dutela. Oharrak erreferentzia egiten dio «Ukrainako lurralde historikoari» ere, azalpen gehiagorik eman gabe.\nEuropako Batasuneko diplomaziaburu Josep Borrellek laguntza eskaini dio Kievi, eta «halako zerbait» espero zutela onartu du: «Ezin diogu errua inori bota frogarik gabe, baina imajinatzen genuen halako zerbait gerta zitekeela. Gure baliabide guztiak mugiaraziko ditugu Ukrainiari laguntzeko». Zuzenagoa izan da Suediako Atzerri ministro Ann Linde, eta Moskuri egotzi dio erantzukizun osoa. Lindek ohartarazi dio Vladimir Putinen gobernuari, Ukrainaren aurka jotzen badu «erantzun irmoa» jasoko duela.\nErrusiak 100.000 soldadu inguru ditu Ukrainaren ekialdeko mugan, eta NATOk eta AEBek esan izan dute Ukrainari eraso egiteko intentzioa eduki dezakeela Moskuk. Kremlinak, baina, nabarmendu izan du ez duela horretarako asmorik. Asteon egin duten bileran bi aldeek argi utzi dituzte beren lerro gorriak: Ukrainan dituen tropak erretiratzea nahi du Mendebaldeak; Moskuk, hori egin baino lehen, nahi du NATOk bermatzea Ukraina eta Georgia ez direla erakundean sartuko, izan ere Putinek ez ditu nahi Mendebaldeko indarrak bere etxe atarian, are gutxiago azken urteetan izandako aurrez aurrekoen ostean.


Juanito Oiarzabal eta Edurne Pasaban alpinistak 'Planeta Calleja'-n izango dira | El Correo\nZurekinJuanito Oiarzabal eta Edurne Pasaban alpinistak 'Planeta Calleja'-n izango dira\nJuanito Oiarzabal eta Edurne Pasaban alpinistak 'Planeta Calleja'-n izango dira\nJuanito Oiarzabal, Jesús Calleja eta Edurne Pasaban. / Cuatro\n2.417 metroko igoera daukan, Peña Ubiñako mendigunea igotzen saiatuko dira\nJAN ECHEVARRÍA Miércoles, 14 marzo 2018, 20:37\nJuanito Oiarzabal eta Edurne Pasaban alpinistek zazpi urte igaro zituzten beraien artean hitz egin gabe. Orain dela hilabete batzuk Risto Mejidek elkartu zituen bere 'Chester' programan eta ordutik euren harremana hobetu egin dela dirudi. Gauzak horrela, Jesús Callejak bake-tarte hori aprobetxatu nahi izan du eta 'Planeta Calleja'-ren (Cuatro) hurrengo edizioan biak elkarrekin erronka berri bat gainditzen saiatzeko prozesuan ikusi ahal izango ditugu.\nOhikoa da Callejaren programan mendi zailak igotzen saiatzen diren pertsonaia ezagunak ikustea. Aurreko astean, esate baterako, Miguel Ángel Munoz aktoreak Boliviako Alpamayo Txikia igo zuen eta orain dela hilabete batzuk Elsa Pataky aktoresak oso forma onean dagoela erakutsi zigun Himalayako gailurrera igo ondoren. Dena den, oraingoan ikusiko dugu mendiaren profesional hauek zer nolako erritmoa sartzen dioten programa gidatzen duen Callejari. Izan ere, aurkezleari planteatzen zaiona orain ez da eginkizun erraza.\nBaina zer nolako esperientzia bizi izango dute hiru abenturerazale horiek? Eguraldiak aukera ematen badu, Oiarzabal, Pasaban eta Calleja Peña Ubiñako mendigunea (León) igotzen saiatuko dira. Mendi horrek 2.417 metroko igoera dauka, 300 metroko luzera duen kanala eta 70 metrotara iristen diren maldak ere. «Gure haserrearekin denbora asko galdu dugu Edurnek eta nik eta orain saiatuko gara abentura polita bizitzen Callejarekin», dio Oyarzabalek.\n2011. urtean, Edurne Pasaban Everestaren gailurrera heltzen saiatu zen. Aldi berean, Oiarzabalek Lhotsea konkistatu zuen, baina jaitsieran arazo bat izan zuen eta Pasaban eta bere taldekidek erreskatatu egin zuten. Irudi horiek munduari buelta eman eta Oiarzabal asko haserretu zen. Izan ere, ondoren eskainitako prentsaurreko batean, Pasabanek bere erreskatean ia parte hartu ez zuela azpimarratu zuen eta Everestaren igoeran egindako atzera-egitea justifikatzeko erabilitako aitzakia baino ez zela izan gaineratu zuen. Orain, euren harremana benetan hobetu duten konprobatu ahal izango dugu 'Planeta Calleja'-ri esker.\nEstreinaldiak eta proposamen berritzaileak, Loraldian Porfolio 2018, artista berrien lanak sustatzera bideratutako programa, abian da


Filosofia. Kudeaketa Plana\nXX. mendearen erdialdetik aurrera ekoizpenaren errentagarritasunak nabarmen egin zuenez behera, ekoizpen-egituren mantentze-lanak murriztu egin ziren. Gatz Haranaren alde oraindik borrokan zebiltzan gatz-egileek beren burua antolatu eta erakunde publikoetara jo zuten laguntza bila. Lehenengo, diru-laguntzak eskatu eta azterketak egiteko, iraunkortasunetik aldendutako bitartekoekin izan arren gatz-ekoizpena berriz errentagarri egiteko proposamenak jasotze aldera, eta, ondoren, administrazioak zuzenean inplika zitezen haien ondare material eta ez-materialaren kontserbazioan.\nEgoera horrek eragin zuen erakunde publikoak jabetzea Gatz Harana lurraldeko industria zaharrena ez ezik, ondarearen funtsezko atal ere bazela, eta babestu beharra zegoela. Hori dela-eta, hainbat dekretu eta lege sustatu zituzten gatzagak eta ingurunea babesteko, ondare zein ingurumen ikuspegitik.\nGatz Haranaren mugarria 90eko hamarkadaren bukaeran gertatu zen, Arabako Foru Aldundiak zuzeneko hainbat jarduketa abiarazi zituenean galdutako iraunkortasuna leheneratzeko beharrezko baldintzak sortzeko. Horretarako, Plan Zuzentzaile bat (2000-2004) abiatu zen, Arabako monumentu garrantzitsuenetako baten, Gasteizko Santa Maria Katedralean (Europa Nostra saria 2002), hain zuzen, lortutako emaitza onetan oinarritua.\nEgindako lanen filosofia hoberen islatzen duen esaldia ondokoa da: “Ezagutu leheneratzeko, leheneratu bizirauteko”. Kontuan hartu behar da Gatz Haranak egun eskaintzen duen irudia ikuspuntu ekonomiko, politiko eta sozialetik konplexua den prozesu ebolutibo baten emaitza dela. Prozesua hasi zen lehenbiziko gizakiak, Historiaurrean, iturburuetako gesala gatza egiteko baliatu zuenean, suarekin, eta egun oraindik oso bizirik jarraitzen du, gatza duela bi mila urte baino gehiago erromatarrek lortzen zuten modu berean ekoitzita.\nGatz Haranaren iraunkortasuna leheneratzeko, prozesu hori ulertu behar izan da. Iraganeko akatsetatik ikasiz baino ez da posible harana etorkizuneko belaunaldiei benetakotasun- eta osotasun-baldintza onetan transmititzea.\nOndorioz, Plan Zuzentzailearen prozedura metodologikoa elkarri loturiko oinarrizko hiru urratsetan oinarritzen da. Lehenengoa “dokumentatzea” da, bigarrena “aztertzea” eta hirugarrena “proposatzea”.\nSine qua non baldintza da gure esku-hartzea izango duen objektuaren gaineko ahalik eta ezagutza-mailarik handiena edukitzea, izan ere, lan egiten dugun esparruan egingo diren ikerketek dokumentazio xehatua behar baitute. Gainera, dokumentazioa bera balio handiko dokumentu historikoa bihurtzen da etorkizuneko belaunaldientzat. Horregatik, Gatz Haranean esku hartu aurretik, gatzagen gaineko dokumentazio sakona egin da, hainbat ikuspuntutatik: arkitektonikoa, historikoa, arkeologikoa, funtzionala, paisajistikoa, biologikoa, geologikoa eta antolaketari begirakoa.\nGatz Haraneko errealitate fisikoa ulertzeko eta prozesuaren azken urratsari arrakasta-bermeekin aurre egiteko, ahalik eta ikuspuntu gehienetatik aztertu behar da. Diziplina anitzeko talde bat eratu zen; helburuak haranaren eboluzio konstruktibo, funtziona, paisajistiko, geologiko, sozial, turistiko eta ekonomikoaren gakoak ulertzera zeuden bideratuta.\nAzterketa-prozesuaren baitan, hertsiki tokikoa baino testuinguru zabalagoa aztertu eta aipatu behar izan da, jarduketen sustatzaileak, balizko erabiltzaileak eta gatzagen leheneratzearen onuradunak bilatze aldera.\nLekua mantentzeko eta balioesteko proposamenen abiapuntua premisa erabakigarri bat da: Gatz Haranean, duela milaka urtetik, bere historia osoan zonaldearen eragile ekonomikoa izandako jarduera industrial bat egon da. Halere, behar-beharrezkoa da jarduera hori egun bideragarriak diren beste batzuekin osatzea. Erabakitako prozeduraren azken atalean, hainbat bide garatu dira, Plan Zuzentzailearen lanketan parte hartutako talde bakoitza zegokion jarduketa-esparruan egokien zeritzen proposamenak egiteaz arduratu baitzen.\nOndorioz, lehenik eta behin, argi eta garbi zehaztu dira elementuen osotasuna eratzen duten eremua eta osagaiak, irizpide historiko, tipologiko, paisajistiko, funtzional eta aukerei begirakoan oinarrituta, eta etorkizun-eszenatoki iraunkorra ezarrita. Ondoren, esku hartzeko proposamenak diseinatu dira, eta, azkenik, lanak gauzatzeko epeak eta kostu ekonomikoa.\nProiektuan interesaturiko eragileek zuzenean hartu dute parte proiektuaren baitako proposamenetan: Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia, Añanako Kuadrilla, Añanako Udala, Gatzagak gatz-egileen elkartea, elkarteak, etab. Hala, irtenbide konplexu eta bideragarriak batera sustatu dira, eta, zalantza barik, funtsezkoak dira helburuak lortzeko eta ahalik eta gehien profitatzeko Gatz Haranaren etorkizuna bermatzen duten ahalmenak.\nDudarik gabe, proposamenetan erabakigarriak izan dira jendarte zibila eta tokiko komunitatearen partaidetza, etorkizuneko giza garapena eurak proiektu barruan egoteak eta aktiboki parte hartzeak ziurtatuta.


Migranteei aterpea eskaintzeko atondu dute Jostaldi pilotalekua : Bidasoko Hitza\nIragan asteburuko egoerari erreparatuta, migratzaileen iritsiera masiboari aurre egiteko helburuarekin azpiegiturak gehitzen ari dira.\nIa ehun ohe prestatu dituzte Jostaldin.\nEusko Jaurlaritzak migranteen iritsiera masiboari aurre egiteko diseinatutako kontingentzia planaren barruan, 94 ohe prestatu ditu Gurutze Gorriak Jostaldi pilotalekuan, gaur arratsaldean prentsa aurrean ezagutarazi dutenez. Hondarribiko Udalak azpiegitura baten laguntza eskaera jaso zuela asteburuan adierazi du Txomin Sagarzazu alkateak, eta egoerari erreparatuta, «gerta daitezkeen beharrei erantzuten» lagundu nahi dutela erantsi du.\nMigranteak nola iritsiko diren Hondarribiraino galdetuta, “gai asko jorratu gabe” daudela oraindik Jaurlaritzarekin onartu du Sagarzazuk. Izan ere, elkarrizketak asteburuan hasi zirenetik, atzo neurketak egin eta gaur goizean ekin dietela prestaketa lanei Jostaldin jakinarazi du, eta argi utzi nahi izan du ez dela udal erakundea izango erabakiak hartzen dituena.\nGurutze Gorriko Migrazioetarako Euskadiko arduradun Nahia Lopez de Corcuerak, bere aldetik, azpiegitura bihar atontzen bukatuko dutela zehaztu du. Areago, kazetarien galderei erantzunez, «zaila» dela aurreikuspenak egitea gaineratu du: «Gunea prest egongo da, eta behar izanez gero, zerbitzuak eskainiko ditu». Horien artean, garrantzitsuena aterpea ematea dela berretsi du, eta zerrendatu duenez, baita ere “janaria, dutxak, wifi konexioa, mugikorrak kargatzeko aukera…”.\nGogoratzekoa da Irungo azpiegiturek gainezka egin ondoren, hamabi migrantek Juan Sebastian Elkano aterpetxean igaro zutela pasa den asteburua.\nErlazionatutako edukia«Euren bidaia jarraitzen saiatzen direnen aurkako kontrol arrazistak salatu nahi ditugu»Irun inbutu bihurtuko den kezka azaldu du harrera sareak


A DESALAMBRAR | Parisko brigada, Venezuela eta Kolonbia - Arrosa\n2 asteko oporraldiaren ondoren indarberriturik bueltatu gara irratsaio internazionalistara. Saioraren lehen zatian Askapenako udaberrriko brigadistekin zuzenean aritzeko aukera izan dugu. Parisen aurkitzen dira brigadistak eta egun hauetan ikusi eta ikasitakoa azaldu digute. Ondoren, nola ez, Venezuela aldera joan gara, Mikel Moreno, Pakito Arriaran fundazioko kidearekin azken estatu kolpe saiakerari buruz jardun dugu. Ondoren, Venezuelako egoera ulertzeko pilula informatibo batzuk aireratu eta, Joakin Arregi “Txe”k idatzi eta Ruen Sanchezek abesturiko bertso sorta eder bat eskeini dugu. Amaitzeko Kolonbiako Juventud Revelde antolakundeko Julieta Daza izan da gure mikrofonoetan, Kolonbian burutu zen nazio mailako geldialdiaz eta abarrez hitzegiteko.


naiz: agenda - ‘Nafar hegoaldeko uzta eskutik eskura’, Errigoraren kanpaina\n2020/02/27 - 2020/03/12\nOtsailaren 27tik martxoaren 12ra eskatu ahal izango dira Nafarroa hegoaldeko oliba-olio birjina estra eta arroz, pasta eta kontserba sortak euskaraz etiketatuta eta ekoizlearen jatorrizko prezioan, Errigoraren ‘Nafar hegoaldeko uzta eskutik eskura’ kanpainiaren baitan.\n‘Eskutik eskura’ Errigoraren bi kanpaina nagusietako bat da, «Nafarroa hegoaldeko baratzeko produktuak Euskal Herriko sukaldeetara ekarri nahi dituena», azaldu dute ekintzaileek. «Arduraz ekoizten dena arduraz elkartrukatu eta arduraz kontsumitzeko saiakera bat da», gaineratu dute.\nOliba-olio birjina estra eta arroz, pasta eta kontserba sortak eskaintzen dira, urte guztirako bestelako eskaera egiteko gonbidapena luzatuz, ekoizlearen jatorrizko prezioan eta euskaraz etiketatuta. 100 bat herritan urtez urte lanean ari diren boluntarioen bitartez, auzolanean, egiten dituzte uztak.\nGuztira 16 ekoizlek hartuko dute parte aurtengo kanpainan: Nafarroa hegoalde eta erdialde zabaleko 5 olio-errotak, 9 kontserba-etxek eta arroz-ekoizle eta pastagile banak. «Urtez urte, kontsumitzaile arduratsuen kopuruarekin batera, haziz doa eskutik eskura kanpainaren inguruan osatu den ekoizleen familia», nabarmendu dute.\n‘Gure hautuez harro’ da aurtengo kanpainaren leloa. «Gure pentsamoldearen arabera jokatzen dugulako harro; egunero daukagu aukera pentsatzen dugun moduan jokatzeko, koherenteak izateko», azaldu dute Errigorakoek.\nOsatzen duten komunitateaz ere «harro» daudela azpimarratu dute: «Gure hautuek eragina izan dezaten beharrezkoa baita askoren hautuak izatea».\nSortu zirenetik hazkunde kualitatibo zein kuantitatiboa eman dutelakoan dira antolatzaileak. 2014tik hona 1.500 familia izatetik 6.500era pasatu dira, 4 ekoizle izatetik 16 izatera eta 30 herritan kanpaina egitetik 100 herritan egitera igaro dira.