Garalex 2.0. » Testu-ereduak\n2013(e)ko martxoaren 22a\nGiza komunikazioaren alor guztietan testuek funtseko eginkizuna dute komunikazio-prozesuaren sorburu, bitarteko eta jomuga gisa. Are gehiago: berariaz finkatutako generoen bidez, komunikatzeko, ezagutza egituratzeko eta munduari begiratzeko modu zehatzak zedarritzen dira. Bada, administrazioan, legegintzan eta arlo juridikoan testuek funtseko tokia bakarrik ez, ezinbesteko eginkizunak ere badituzte. Izan ere, kontuan hartzen badugu nola ulertzen den Zuzenbidea gure gizartean, eta nola egikaritzen diren administrazioko eta auzitegietako prozedurak, berehala ohartzen gara testuek egiten dutela legea lege, eta testuen bidez egiten dutela dagokien bidea prozedura administratiboek eta juridikoek.\nHori dela eta, berebiziko garrantzia dute alor honetan testugintza-irizpideek. Izan ere, lege-testuen eta dokumentu administratibo eta juridikoen alderdi funtsezkoenak lege bidez daude arautuak. Eta zenbait generotan egileak “testu librea” deitzen den zatian bere kasa aritzeko nolabaiteko askatasuna izango duen arren, oro har, oso protokolo zorrotzak erabiltzen dira testu gehienen kasuan. Hainbesterainokoak dira baldintza eta muga horiek, ezen dokumentu askotan estandarizatu ere egin baitira alderdi asko: dokumentuaren izena, diseinua, informazioaren antolaketa fisikoa, egintza juridiko edota administratiboari atxikitako testu-pasarteen adierazpidea, adierazpen formulaikoak, lexikoa…\nZeregin horretan elkarlanean jarduten dute juristek edota administrazioko adituek eta hizkuntzalariak elkarlanean. Gaur egun teknologia berrietan adituak direnek ere hartzen dute esku dokumentuen diseinuarekin zerikusia duten erabakietan. Izan ere, administrazioa eta justizia digitalizatzen ari den heinean, erabaki asko hartu behar dira dokumentuak eskuratu, izapidetu eta biltegiratzeko irizpideekin lotuta. Hona hemen Zuzenbide Fakultateko ikasleek arloko testu nagusietako batzuk egiteko bildutako jarraibideen eta estrategien inguruko azterlanak.\nZenbait testu-eredu interneten (Hainbaten artean)\nAdministrazioko testuen berritzea eta estandarizatzea (Egilea: Txomin Elizondo)\nBezeroekiko eta herritarrekiko komunikaziorako testuak (Egilea: Ainara Artaza)\nTribunalaren eta aldeen arteko ahozko komunikazioa (Egilea: Oihana Ezkerro)\nTestamentuak (Egilea: Uxue Emezabal)\nTestamentuak (Egilea: Maddalen Arregi)\nTestamentuak (Egilea: Etna Rey)\nDemanda eta alegatua (Egilea: Irati Gaztelumendi)\nNola idatzi sententzia bat (Egilea: Miren Ortiz)\nNola idatzi sententzia bat (Egileak: A. Rodriguez, L. Fernandez eta S. Gonzalez)\nNola idatzi sententzia bat(Egilea: Mikel Von Vichmann)\nXedapen Orokorrak egiteko jarraibideak (Egilea: Aritz Aristizabal)\nAraugintza egokirako jarraibideak(Egilea: Igor Martinez)\nArau juridikoen idazkera eta estiloa(Egilea: Ane Etxabe)\nErregistro Zibileko testuak euskaraz(Egilea: Libe Kobeaga)\nErregistro Zibileko testuak euskaraz(Egilea: Maialen Saizar)\nEzkontza: forma, inskripzioa eta baliabideak (Egilea: Uxue Emezabal)\nZigor Zuzenbideko testuak eta baliabideak euskaraz (Egilea: Usue Garmendia)\nEpaitegietako inprimakiak (Egilea: Mireia Mochales)\nAldizkari Ofizialak (Egilea: Ane Etxabe)\nELERIA aldizkaria: Zuzenbidearen alorreko testu akademikoak (Egilea: Jon Aranbarri)\nIruzkinak (15) Aipuak (0) Iruzkin bat egin Aipua\n2014(e)ko apirilaren 25a 13:45(e)tan\t| #1\nArau juridikoak. Idazkera eta Estiloa\nOndorengo artikuluan arau juridikoa testu-genero moduan aztertuko dugu Ane Etxabek egindako azterlan batean oinarrituta. Hementxe dago lan hori eskuragarri: http://www.ehu.es/ehusfera/garalex/files/2009/09/Arau-juridikoen-idazkera-eta-estiloa.pdf\nArau juridikoa izaera bereziko testua da, berezko egitura eta izaera duena. Izan ere, egitura konplexua du, eta baita idazkera estilo-irizpide propioak ere.\nLehenik eta behin, kontuan izan behar dugu arau juridikoa zuzenbidearen lengoaiaren adibe garbiena dela esan dezakegu. Pertsonen portaera gidatzeko sortzen den testua da. Autoritate jakin batek duen pertsonak igorritako arauaz ari gara hemen, eta indar izugarria duen arauaz, gainera; beraz, argia eta beregaina izan beharko du. Argia izan behar du, mezuaren hartzaileek interpretazio zuzena egin ahal izan dezaten, eta interpretazio subjektiborako tarterik gera ez dadin. Bi baldintza horiek ezinbestekoak dira segurtasun juridikoa bermatzeko.\nEgiturari dagokionez, zortzi dira juristen eta ikerlariaren aburuz arau juridikoa osatzen duten oinarrizko elementuak:\n1.\tIzaera : Arauaren izaera arauak bilatzen duen emaitza da. Hau da, zerbait egiteko obligazioa ezarri dezakete, eskubidere nbat aitortu, edota kontzeptu bat mugatu (honek, aldi berean eskubideak aitortu eta obligazioak eratu ditzakeelarik).\n2.\tEdukia : Edukia onartu, aitortu, debekatu nahi den hori izango da.\n3.\tAplikazio baldintza: Arauaren edukia eman dadin gertatu beharreko baldintzak)\n4.\tAutoritatea : Arau juridikoa ematen duen organoa da, arau sortu, argitaratu eta, batzuetan, betearazten duena.\n5.\tSubjektua : Arau juridikoa hartuko duen pertsona da (fisiko nahiz juridikoa). Batzuetan, arauean bertan ezarrita egon ezean, arau multzoa izan beharko dugu kontuan nori aplikatuko zaion jakiteko.\n6.\tAplikazio esparrua: Araua aplikatuko den momentua eta lekuari egiten dio erreferentzia.\n7.\tArgitaratzea : Arauak bide ofizialen bidez argitaratu ezean ez du indarrik izango.\n8.\tZehapena : Ez betetzearen ondorio kaltegarria da. Arau juridiko orok izango ez duen arren, arauaren estrukturaren barruan agertzen zaigu maiz (arau penalak, kasu).\nArau juridikoa eraikitzeko momentuan eskubideak eman eta obligazioak ezarriko dituela kontuan izan behar dugu; izan ere, arau juridikoena ez da kategoria homogeneo bat. Horretarako, arau argia eta osoak egiteko baliagarri izan daitezkeen zenbait baliabide erabili ditzakegu. Arau juridiko gisa definizioak erabil daitezke. Bestalde, eskubideak adierazteko arauetan Prozedura Zibileko Legearen 7. artikuluaren ereduari jarrai dakioke (Eskubide zibilen egikaritza osoa dutenak soilik agertu ahal izango dira epaiketan). Debeku gisako arau juridikoetan, berriz, Prozedura Zibileko Legearen 10. artikulua har daiteke adibidetza (Abokatuek auzilariak gidatuko dituzte, abokatuok euren lanbidean jarduteko legez gaituta badaude prozesuaren gaineko ardura duen epaitegian edo auzitegian. Ezin izango da ebatzi abokatuaren sinadurarik ez duen eskaerarik). Eta abar.\nDena den, eta arau juridikoaren xedea edozein delarik ere, testu genero mota honetan zenbait irizpide orokor izan beharko ditugu kontuan. Hasteko, argi izan behar da arauaren izaera zein den: eskubideren bat aitortzea, betebeharrenbat ezartzea edo zerbati debekatzea. Bestalde, arauaren izera berezia dela eta, nori zuzendua dagoen, noiz aplikatuko den, eta bete ezean inolako zehapenik aurreikusten duen. Azkenik, araugintzak eskatzen dituen zentzuzko neurriak zaindu beharko dira, horrek bermatuko baitu arauaren segurtasun juridikoa. Irizpide horien artean funtsezkoenak Arabako Foru Aldundiaren 48/2003 Foru Dekretuaren II. Eranskinean daude jasoak: http://www.alava.net/botha/Boletines/2003/103/2003_103_B.pdf\n2014(e)ko apirilaren 25a 13:40(e)tan\t| #2\nSententzia bat nola idatzi\nInterneten irizpide ugari aurki ditzakegu sententziak idazteko, baita zenbait estilo liburutan ere. Sententzia baten idazkuntzaz ari garenean, gehienetan sententzien egituraz hitz egiten da, ezinbestekoa baita legeek horri buruz zehazten dutena betetzea, baina kasu honetan sententzien betebeharrak eta erredakzioa hartuko dut hizpide. Abiapuntu bezala, gai honi buruz Mikel Von Wichmann Pavletichek idatzitako lan bat erabili dut. Helbide honetan dago eskuragarri: http://www.ehu.es/ehusfera/garalex/files/2009/09/Nola-idatzi-sententzia-bat_Mikel-Von-Wichmannx.pdf\nMamian sartu baino lehen, argi eduki behar dugu zer den sententzia bat eta zertarako erabiltzen den. Sententzia, epaile batek edo epaitegi batek emandako ebazpen judizial bat da, zeinak amaiera ematen dion “litis” delakoari (zibila, familiaren arlokoa, merkataritza-arlokoa, lan-arlokoa, administrazioarekikoa…) edo kausa penalari. Honen arabera, prozedura ezberdinez tratatuko da kasua, eta irizpide zehatz batzuk jarraitu beharko dira kausa penal batez ari bagara. Hau argi izanda, egiturari dagokionez, hainbat betebehar zaindu behar ditu sententziak; zehazki, denbora, leku eta formari dagozkionak.\nProzedura motaren arabera desberdin jasoko da epearen zehaztapena, baina oro har, epaile edo epaitegiak honetarako duen errealizaziorako duen epe mugan eman beharko da sententzia. Formaren aldetik, bestalde, hiru zati bereiziko dira: goiburua, zati kontsideratiboa eta zati erresolutiboa (demandatuaren edo akusatuaren kondenazko edo absoluziozko ebazpena, alegia). Azken atal honetan funtsezkoa da kongruentzia; izan ere, ebazpenak ezin izango du aldeek eskaturikoa baino gehiago aztertu. Hiru inkongruentzia-mota egon daitezke: 1) zehaztasun eza, hau da, behar bezainbesteko sakontasunik ez izatea 2) “incongruencia ultrapetitum” delakoa, zeina aktoreak eskaturikoa baino gehiago ematen denean gertatzen baita; 3) “incongruencia Extratepitum” delakoa, hau da, autoreak eskaturikoaz gaindiko zerbati ematen gertatzen dena.\nBukatzeko, erredakzioari dagokionez, kontuan hartzekoa da da sententzia idaztea kasuan kasuko epaileari edo organo kolegiatuari dagokiola. Behin sententzia epaileak edo auzitegiko kideek sinaturik, ezagutzera ematen da audientzia publikoan egingo den irakurketa bidez, edo aldeei egingo zaien jakinarazpen idatziaren bidez. Hori dela eta, garrantzitsua da oso argia eta ulergarria izatea, bestela, gaizkiulertuak sor ditzake eta.\n2014(e)ko apirilaren 25a 09:48(e)tan\t| #3\nSententzia bidez epaile batek edo epaitegi batek gatazka juridiko baten inguruan hartzen du erabakia. Beraz, prozesuari amaiera ematen dion jurisdikzio egintza den heinean, berebiziko garrantzia du sententzia-idazkiak. Hori dela eta, tentuz idatzi behar da ezinbestean.\nErabakiak izan behar duen egiturari dagokionez, Botere Judizialaren Lege Organikoaren 244-248. artikuluek zehazten dute zein diren erabaki judizial batek forma aldetik zaindu behar dituen betekizunak Horrela, bada, legeak xedatutakoaren arabera, sententziak goiburu baten ondoren, paragrafo banatu eta zenbakituen bidez honakoak zehaztu behar ditu: egitateak, egitate frogatuak, zuzenbidezko oinarriak, eta ebazpena. Horrez gain, erabakia hartu duen epaile, magistratu edo magistratuen sinadurak jaso behar dira. Hona hemen kontuan hartu beharreko zenbait xehetasun, Prozedura Zibilaren Legearen 209. artikulutik hartuak:\n–Goiburuan: Alderdien izen-deiturak jasoko dira eta, beharrezkoa bada, baita euren ordezkarienak ere\n–Egitateen atala: Ahalik eta modu laburrenean azalduko dira aldeen uziak edo eskakizunak, egitateak, gauzatutako eta proposatuak izan diren frogak eta frogatuak izan diren egitateak. Paragrafo berezituetan emango dira datuak, eta paragrafo horiek hurrenez hurren zenbakituko dira.\n–Zuzenbideko Oinarriak: Atal honetan frogatutzat jo diren egitateei aplikagarri zaizkien arauak aipatu behar dira; horrez gain, argudiatu egin behar da arau horien aplikagarritasuna. Horrekin batera, ekintza horien kalifikazioa egin behar da arauen interpretazioaz baliatuz.\n–Epaitza: Atal honetan azalduko da zer irtenbide eman zaion gatazka juridikoari. Epaitza puntuz puntu garatuko da, modu argi eta ulergarrian; hartzen den erabaki bakoitza azalduz (ez da erabakia justifikatu behar, hori Zuzenbidezko Oinarrietan egin baita).\nBestalde, sententziek erraz ulertzeko modukoak izan behar dute. Herritarrei zuzendutako erabakiak direnez, idazteko estiloak ahalik eta gutxien urrundu behar du herritarren hizkeratik. Horrek ez du esan nahi idazkerak lagunartekoa edota sinplea izan behar duenik, inolaz ere ez; alabaina, hizkera juridikoaren zehaztasuna galdu gabe ere, ahalik eta modu ulergarrienean adierazi behar dira gauzak sententzia batean. Horretarako, hurrengoa kontutan izan behar dugu:\n1. Autonomia: Sententziak ulergarria behar du izan bere puntu esanguratsu guztietan; halaber, saihestuko da kanpoko pieza arrotzak aipatzea\n2.Osotasuna: Gatazkako alderdiek aurkezturiko argumentu guztiak azaldu behar dira, baita kasurako esanguratsuak diren frogen aurkezpena egin ere. Horrekin batera, erabakian aipatuko ez diren gaiak jaso, eta horiek baztertu izana justifikatzen duten argudioak ere eman behar dira.\n3. Argitasuna: Ahal den neurrian anbiguotasunak saihetsi behar dira eta hizkuntza juridikoko terminologia erabileran gehiegikeriak ekidin behar dira.\n4.Konkretutasuna: Sententzia oso zehatza izango da, eta gatazkaren ebazpenarekin zerikusia duten puntuei erantzutera mugatuko da.\n5. Koherentzia: Idazkerak koherentea izan behar du; mamiari zein formari dagokionez.\n6. Gardentasuna: Argi azaldu behar da zein izan diren kasuaren iturriak, zein froga egin diren, eta zein agertu den epaiketan.\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:50(e)tan\t| #4\nSententzia bat egiteko, bi alderdi hartu behar ditugu kontuan, alde batetik adierazpen-estiloa eta, bestetik, legeak zehaztutako formaltasunak. Edonola ere, erabiltzen den hizkera ez da arrunta, eta, beraz, euskarari dagokionez, itzultzaileen eta teknologien laguntza beharko da sententzia ondo egiteko.\nHasteko, sententzia idatzi aurretik, argi izan behar dugu nortzuk diren idazkiaren igorleak eta nortzuk diren hartzaileak bi erregistro eta jakintza-maila ezberdin izango dituztelako: hiritar arruntarena eta zuzenbidean jarduten den profesionalarena. Baldintza hau oso kontuan hartzekoa da, zeren eta hirritarrek ez baitute beti abokatuaren edo prokuradorearen laguntza sententziak irakurri eta interpretatzeko orduan. Beraz, horren arabera aukeratu beharko dugu hizkuntza-erregistroa. Hori erabakita dugunean, komeni da aurretik egindako sententzien ereduak aztertzea beren egituran eta terminologian sakontzeko.\nEgituraren aldetik, legeak ezartzen dituen formaltasunak zaindu behar dira, Idazpurua idazteko orduan, adibidez, Prozedura Zibilaren Legearen 209.1 artikuluan zehazten diren datuak jaso behar dira: abokatuaren eta prokuradorearen izena, auziaren objektua… Aurrekarien edo gertakarien atalean, berriz, demanda edo errekurtsoa bultzatu duten egitateak agertu behar dira (defentsa eta akusazioak lortu nahi duena, garrantzitzuak diren dokumentuak…). Amaitzeko, frogatutako egitateak, oinarri juridikoak eta erabakiak agertu behar dira.\nEstilo-irizpideei dagokienez, bestalde, Prozedura Zibilaren Legeak bi gauza eskatzen ditu: sakontasuna eta koherentzia. Horrez gain, sententziek argiak eta zehatzak izan behar dute, eta horretarako legeak hainbat irizpide ematen dizkigu.\n•\tArgitasuna bermatzeko, hainbat irizpide hartuko dira kontuan: esaldiak ez dira luzeak izango, eta zerrendak zenbakiz markatzen baditugu hobeto; garrantzitsua da puntuak, komak eta abar ondo erabiltzea; hiztegiari dagokionez euskara teknikoa erabili behar dugu, baina bakarrik beharrezkoak diren hitz teknikoak erabiliko ditugu jende guztiak ulertu ahal izateko…\n•\tKoherentzia bermatzeko, berriz, kausa-ondorio loturak ondo landu behar dira eta frogak edo aurrekinak ondo landu behar dira\n•\tSententzia ulergarria izan dadin, azkenik, behar diren banaketak burutuko dira beti testuaren kohesioa zainduta. Sententzia bat idazteko, aberastasuna ez da oso inportantea, orduan ez dugu aberastasuna kontutan hartuko.\nAmaitzeko ezin aipaut gabe utzi sententziak euskaraz egiteko ereduak eskaintzen digun web-orri bat: justizia.net. Horrez gain, gogoan izatekoak dira, noski, sententziaren testua behar bezala idazteko eta orrazteko baliagarriak diren beste baliabide batzuk: Euskalterm, Epaitegietako itzulpen-memoria, Euskaltzaindiaren kontsulta-baliabideak, eta abar.\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:48(e)tan\t| #5\nGaur egun, gizarte modernoetan, gatazkak konpontzeko bide ezagunena epaitegiena da. Egunero hainbat eta hainbat epaiketa egiten dira, eta bakoitzak sententzia batekin ebatziko da amaieran. Sententzia komunikazio bat da, gatazkan alderdi gisa aritu diren subjektuei zuzendua. Baina, interesatuez gain, zuzenbideko adituek ere irakur dezakete. Gainera, Auzitegi Goreneko sententziek jurisprudentzia sor dezakete, eta, beraz, zuzenbideko profesionalek sententzia hauek erabili ahal izango dituzte haien alegazioen argumentu gisa.\nHorrenbestez, sententziak auzitegiko prozeduran zeregin jakin bat duten dokumentuak dira, eta askotariko hartzaileei zuzenduak izango dira. Hori dela eta, sententzia bat idazteko orduan hainbat irizpide jarraitu behar dira, ikuspegi juridikotik berme osoa izan dezaten, baina, aldi berean, balizko hartzaile guztiek arazorik gabe ulertu ahal izan ditzaten. Jarraian, hiru irizpide-mota aipatuko ditugu: dokumentuaren egiturarekin zerikusia dutenak, sententziaren edukiari dagozkionak eta, azkenik, hizkuntzaren erabilerekin lotutakoak.\nEgiturari dagokionez, sententzia batek hainbat atal izango ditu ezinbestean: idazpurua; aurrekinen edo gertakarien atala; egitate frogatuen zerrenda; zuzenbideko oinarriak jasotzen dituen zatia; eta erabakia. Atal bakoitzean, informazio jakin bat idatzi behar da ordena zehatz bati jarraituz; ezarritako arauak errespetatzea funtsezkoa da ulergarritasuna errazteko.\nEdukiari dagokionez, epaiak argia eta zehatza izan behar du. Kontuan izan behar da epaiek askotan oso gai konplexuak jorratzen dituztela, eta hauek zuzenbidean adituek nahiz ebazpenaren hartzaileek ulertzeko moduan azaldu behar direla. Bestalde, oso garrantzitsua da anbiguotasunak saihestea eta koherentzia errespetatzea. Horretarako, hainbat estrategia erabil litezke: oinarri juridikoak zenbakitzea, akusazioak nahiz defentsak alegatzen dutena zerrenda moduan aurkeztea, eta abar.\nHizkuntzari dagokionez, azkenik, aurrez aipatu behar da sententzia gehienak gaztelaniaz idazten direla, gaztelania baita zuzenbidean gailentzen dena, baina badaude euskarazko sententziak eskaintzen dituzten epaile eta erakundeak ere. Interneten, hainbat web-gunetan aurki ditzakegu horrelakoen adibideak:\n-Lehiaren Defentsarako Euskal Auzitegiak emandako sententziak ditugu, bere web-orrian\n-Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren jurisprudentziaren datu-basean\n-Justizia.net web-orriaren testu elebidunen datu-basean\n-EAEko Aldizkari Ofizialetan argitaratzen dira lurraldeko sententzien jakinarazpenak, euskaraz eta gaztelaniaz\nGai honen inguruan informazio gehiago eskuratu nahi izanez gero edota aipatutako irizpideetan sakondu nahi izanez gero, hainbat dokumentu jakingarri daude sarean eskuragarri, hala nola, Miren Ortiz Olabek idatzitako txostena. Bertan gaia xehe-xehe aztertzen da:\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:43(e)tan\t| #6\nSententzia, epaile batek edo epaitegi batek emandako ebazpen judizial bat da, zeinak amaiera ematen baitio litis-ari (zibila, familiakoa, merkantila, lan arlokoa, administrazioarekiko auzibidekoa…) edo kausa penalari. Sententziak, alderdi bati arrazoia eman, onartu edo deklaratzen dio, eta beste alderdia berau betetzera behartzen du.\nSententziek ulergarri izan beharko lukete, baina honelako testuetan maiz topatzen ditugu ulertzen zailak diren hitz eta esaldiak. Kontuak kontu, sententziak idazteko irizpide batzuk hartu behar dira kontuan, zerikusia dutenak sententziaren hainbat alderdirekin: sententziaren egitura, sententziaren betebeharrak, erredakzio irizpideak, eta sententzien ohiko hitz edo lexikoa. Ikus ditzagun banan-banan.\nBotere Judizialaren Lege Organikoaren 244-248. artikuluek sententziaren egitura formalaren oinarrizko arauketa azaltzen digute. Horien arabera, testuaren ulergarritasuna helburu, funtsezko irizpide batzuk zaindu behar ditu sententziak: autonomia, osotasuna, argitasuna, zehaztasuna, konsistentzia eta gardentasuna. Egitura irizpide hauen gain, epaileak forma irizpideak ere jarraitu behar ditu (goiburuari dagozkionak, egitateen atalari dagozkionak, zuzenbideko oinarriei dagozkienak, eta abar).\nDenbora, leku eta formako betebeharrak ditu sententziak. Epaile edo epaitegiak sententzia idazteko duen epe mugan eman beharko da (prozedura motaren arabera desberdina izango da epe honen zehaztapena).\nFormaren aldetik, bestalde, sententzietan hiru atal bereizi behar dira:\n•\tGoiburua. Bertan datu hauek jasotzen dira: data, tokia, parte hartzen duten aldeak, prokuradoreak, abokatuak, eskakizunak, akzioak eta aldeek aurkezturiko defentsak.\n•\tParte konsideratiboa. Atal honetan zuzenbideko eta izatezko oinarriak biltzen dira.\n•\tZati erresolutiboa. Atal honek demandatuaren edo akusatuaren kondenako edo absoluzioko “epaia” edo erabakia zehazten du. Erabaki horrek kongruentea izan behar du; alegia, ezingo du aldeek eskatutakoa baino gehiago jaso. Atal hau ixteko, epailearen izena eta erabakian parte hartu dutenen sinadurak agertuko dira\nSententzia idaztea bakarrik dagokie berau eman duen epaile, organo kolegiatu edo organu horietako kideari. Behin sententzia epaile edo Auzitegiko kideek sinaturik, ezagutzera ematen da audientzia publikoan ozen irakurriz, edo aldeei egingo zaien jakinarazpen idatziaren bidez.\nLexiko berezitua eta sententzietan erabiltzen diren ohiko hitzak\nSententzia bat idazteko orduan zeregin horretarako eskuarki erabiltzen diren hitzak edo lexikoa kontuan hartu behar dira. Garrantzi handikoa da lexiko berezi hori menperatzea sententzia ulergarri eta zuzen bat idazteko.\nIrizpide hauek jarraituz gero, sententzia argi eta ulergarri bat idaztea lortu beharko genuke. Hala ere, sententziak maiz luze eta korapilatsuak direla ohartzen gara. Justizia ministerioko hizkuntza juridikoa modernizatzeko batzordeak egindako ikerketak azaltzen duen bezala, gaztelaniaz behintzat, sententziek esaldi luzeegiak dituzte:\nIparraldean, sententziak frantsesez bakarrik ematen dira. Sententzia hauek, espainiar sententziak bezala, ulertzen ailak dira zuzenbidea ikasi ez dutenentzat. Paragrafo luze eta konplexuak idazten dituzte epaileek, lexiko juridiko oso espezializatua erabilia. Iparraldean sententziak euskaraz idaztea lortuko balitz, frantziar modeloa jarraitu beharko lukete. Formulazio konplexu eta berezi hori kopiatuta, sententziak ulergaitzak izaten jarraituko lukete euskaraz ere. Aldiz, lehen aipatutako irizpideak hegoaldean zein iparraldean erabiliz gero, askoz ulergarriagoak izango lirateke euskarazkoak, gaztelaniazkoak eta, bereziki, frantsesez idatzitakoak baino.\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:35(e)tan\t| #7\nSententzia, epaile baten erabakia da, prozesuari amaiera ematen diona. Epaiak euskaraz ematea ez da oraindik oso ohikoa, eta ohitura faltak eredu gabezia dakar. Idazketa errazteko eta arintzeko, sententziak burutzeko gidak sortu beharko lirateke. Horien helburua litzateke, edozeinek prozesuari bere hizkuntzan amaiera emateko aukera izatea; eta, aldi berean, itzultzaileen lana arintzea. Kontuak kontu, edozein hizkuntzatan daudela ere, sententzia guztiek hainbat irizpide bete behar dituzte. Ikus ditzagun garrantzitsuenak.\nBatetik, testua idazten hasi aurretik, jabetu behar gara sententziak duen garrantziaz; botere judizialak herritarrei zuzendutako komunikazioa baita. Hori kontuan hartuta, ahalik eta gehien murriztu behar da hitz teknikoen erabilera eta tradizioz epaileek esaldiak luzatzeko izan duten joera.\nBestetik, egituraren aldetik, sententziek Botere Judizialaren Lege Organikoak 248. artikuluko 3. atalean zerrendatzen diren elementuak izan behar ditu ezinbestean: idazpurua, aurrekinak, frogatutako egitateak, zuzenbidezko oinarriak eta erabakia.\nHorrez gain, Prozedura Zibileko Legearen arabera, hiru irizpide bete behar ditu sententziak: sakontasuna, osotasuna eta koherentzia; gainera, sententziek argiak eta zehatzak ere izan behar dute.\nOro har, sententzia guztiek bete beharreko irizpideak dira horiek. Baina, jakina, alorraren arabera, sententziek eskakizun ezberdinak izango dituzte. Bereizgarri horiek antzemateko oso baliagarriak izan daitezke ereduak. Web-orri hauetan aurki daitezke horietako batzuk euskaraz:\nEra berean, lagungarria izan daiteke, halaber, zenbait hiztegi espezializatu erabiltzea, hitzak ez errepikatzeko edota espresio desberdinak erabiltzeko.\nHortaz aparte, bakoitzak bere idazteko estiloa izango du, noski, eta hori beti izango da aberasgarria\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:31(e)tan\t| #8\nIzatez, demanda alde bakarreko egintza prozesala da, akzio-eskubidea egikaritzea ahalbidetzen duena; izan ere, horren bidez demandatzailearen babes eskubidea bermatzen da. Eta demanda-prozedura bat abian jartzeko demanda-idazkia izeneko dokumentua erabiltzen da.\nDokumentu horrek, hainbat ukanbehar bete behar ditu:\n•\tIdatzia den heinean, eredu bati jarraituko dio.\n•\tLehenbizi, zein epaitegiri zuzenduta dagoen zehaztu behar du.\n•\tGero, kasuko gertaerak zerrendatu behar ditu.\n•\tOndoren, zuzenbideko oinarriak zehaztu behar ditu.\n•\tJarraian, epaitegiari egiten zaion eskaera jasoko du.\n•\tAzkenik, inguruabarrak aipatuko ditu.\n•\tBukatzeko, data eta sinadura jasoko ditu ezinbestean.\nBere izaera dela eta, berebiziko garrantzia dute agiri honetan edukiari dagozkion elementuak. Egiturari erreparatzen badiogu, berriz, lau atal ditu. Lehenbizi, elementu subjektiboak eskaintzen dira, eta, horri dagokionez, hurrengoak aipatu behar dira: hartzailea den organo judiziala, eta demandatzailea eta demandatua. Gero, oinarriak azalduko dira; hemen, egitateak azaltzen dira. Hirugarren zatian eskaera edo petitum deritzona egiten da. Beharbada, hori da demandaren zatirik garrantzitsuena, beraz, komeni da eskatu nahi dena ahalik eta modu argienean adieraztea. Bukatzeko, eskaera osagarriak egiteko aukera egoten da.\nBa al dago demanda-idazkien eredurik euskaraz? Bi tokitan topa ditzazkegu euskarazko dokumentu ereduok: http://www.justizia.net web orrialdean eta “Prozedura zibileko idazki ereduak” eskuliburuan, hain zuzen ere. Lehenengoan, demanda eredu hauek aurki ditzazkegu, besteak beste: behin betiko neurriak aldatzeko demanda, adostasun gabeko dibortzioko demanda, exekuzioko demanda eta kopuru bat erreklamatzeko demanda. “Prozedura zibileko idazki ereduak” eskuliburuan, berriz, hauek ditugu: demanda, higiezin baten parte zatiezin bat errebindikatzekoa, sozietate-kontratu pribatua likidatzekoa eta testamentu xedapenak deuseztatzekoa; Demanda, eskatuz finka baten edukitza, hipoteka-kitapena,kontratu pribatua eskritura publiko bihurtzea eta kalte-galerak ordaintzea; kopuru bat erreklamatzeko demanda etab.\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:31(e)tan\t| #9\nDemandari dagokionez, lehenik eta behin esan beharrekoa da dokumentu honetan garrantzitsuagoa dela edukia forma bera baino Hala ere, badaude hainbat irizpide bere edukia ulergarriagoa egiten laguntzen dutenak, batez ere, hartzailea herritar xehea denean.\nDemanda-idakzi batek honako datuak jaso behar ditu beti: zein epaitegiri dagoen zuzendua, zein izan diren demanda eragin duten gertaerak, zein diren demandari euskarri ematen dioten zuzenbideko oinarriak, zer den zehazki epaitegiari eskatzen zaiona, inguruabarren aipamena eta azkenik data eta sinadura. Beste era batera adierazita, hauek lirateke demanda-idazki baten osagaiak:\n1. Elementu subjektiboak\na) Zuzentzen garen organo judiziala.\nb) Zuzenbideko oinarriak\n3. Eskatzen dena edo petitum deritzona\n4. Beste batzuk.\nZati hauek aztertzerakoan, ikus daitekeenez garrantzitsua da lehenbizi elementu subjektiboak identifikatzea, hau da, zehaztea zein organo judiziali dagoen zuzendua demanda, eta zein diren zehazki alderdiak. Horretaz gain abokatuaren eta prokuradorearen defentsa eduki nahi bada, hala jaso behar da berariaz demanda-idazkian, bai lan arloko prozeduran eta baita prozedura zibilean ere.\nBigarren atalaren xedea, berriz, demandaren oinarriak zehaztea da. Horretarako, lehenbizi, egitateen deskribapen bat egiten da ahalik eta era argi eta zehatzenean. Atal honetan ezingo dira kontziliazio egintzan adierazitakoak ez diren beste egitate batzuk aipatu. Ezagutzen diren guztiak azaldu beharko dira, aurrerago ezingo baitira alegatu. Lan arloko prozeduran, ordea, ez dira zertan eskaeraren oinarri gisa balio dezaketen zuzenbideko oinarriak zehaztu. Baina lan arloko demanda berezi batzuetan -esaterako arazo kolektiboen inguruko demandaren kasuan eta baita hitzarmen kolektiboak aurkaratzeko demandetan-, beharrezkoa da horien inguruko deskribapen labur bat eskaintzea.\nJarraian, demandaren funtsezko zatia dator, hau da, eskaera edo gaztelaniaz “suplico” deritzona, hain zuzen ere. Atal honetan adierazten da zer den zehazki eskatzen dena. Beraz, esan genzake atal honetan zehazten dela demandaren xedea.\nAzkenik, “beste batzuk” atalean, eskaera osagarriak egiten dira, eta amaitzeko, data eta sinadura gehitu behar dira.\nDemandaren ereduak euskaraz justizia.net-en aurki daitezke: http://www.justizia.net/JustiziaNet/liburutegia/abokatuen-ereduak. Horretaz gain, “Prozedura-zibileko idazki-ereduak” eskuliburuan ere aurki litezke mota eta gai ezberdinetako hainbat demanda-idazkien eredu.\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:29(e)tan\t| #10\nDemanda auzi-prozesuari hasiera ematen dion dokumentu idatzia da; izan ere, horren bitartez akzio-eskubidea egikaritzen hasten da, norbaiten kontra zerbait eskatzeko uziaren bidez. Uzi hori egintza batzuen edukia da, eta lehenengoa demanda da. Demandan hasten da demandanteak uzia tarteratzen duenean, eta hori demanda-idazkiaren bidez egiten da.\nDemanda-idazki horrek hainbat ukanbehar formal bete behar ditu. Izan ere, lehen esan denez, demanda idatziz aurkeztu beharko da, eta demandaren dokumentuak egitura jakin bat jarraitu behar du. Oro har, lau atal izango ditu:\n1.\tElementu subjektiboen atala: Dokumentuaren zati honetan, aipatu behar da batetik, zein organo judiziali zuzentzen zaion idazkia, eta, bestetik, bi alderdien identifikazio-datuak, ondo zehaztuta zein den demandatzailea eta zein demandatua. Horrez gain, adierazi behar da zein abokatu eta prokuradore izendatu diren.\n2.\tOinarrien atala: bigarren zati honetan egitateak modu argian zehaztu eta adierazi behar dira, baita demandari euskarria ematen dioten zuzenbideko oinarriak ere.\n3.\tEskariaren atala (petitum deritzona): demandaren zati garrantzitsuena da hau; izan ere, bertan zehazten da “zer eskatzen den”. Eskari hori argi, zehatz eta labur azaltzea komeni da.\n4.\tBestelakoen atala: azken puntu honetan eskaera osagarriak gaineratuko dira.\n5.\tDemanda-idazkia amaitzeko, azkenik, data eta sinadura ezarri behar dira.\nHoriek dira, bada, demanda-idazkiaren osagai eta baldintza nagusiak. Euskarazko eredurik kontsultatu nahi duenak, bi baliabide hauetara jotzea du:\n•\tProzedura Zibileko idazki- ereduak\n2014(e)ko apirilaren 25a 08:26(e)tan\t| #11\nErregistro Zibileko testuak euskaraz\nErregistro Zibila erregistro publiko bat da, eta bertan pertsonen gertaera zibil guztiak bideratzen dira, ezkontzak, jaiotzak, izen-abizenak… Erregistro motak hiru dira, udal erregistroak, erregistro zibil zentrala eta erregistro kontsultarrak. Bakoitzak eragin eremu ezberdina du, baina guztietan izapide berdintsuak egiten dira. Erregistro zibileko ardura udal- epaileei edo eskualdeko epaileei dagokie. Erregistro zibil batekin harremanetan jartzeko modu asko daude: telefonoz, faxez, posta elektronikoz… eta espedienteak eta ziurtagiriak doan egiten dituzte. Erregistro zibileko legedia web-gune honetan kontsulta daiteke: http://www.justizia.net/JustiziaNet/erregistro-zibila.\nEuskararen normalizazioaren ikuspegitik, erregistro zibilak lehentasunezkoak dira, zeren eta herritarrek zuzeneko harremanak baitituzte justizia administrazioaren zerbitzu honekin. Hori dela eta, bertan lan egiten duten langileek ondo jakin behar dute euskaraz. Baina, ez bakarrik hitz egiten, gainera informatika prozesuak eta erregistro-liburuak ere kudeatu behar dituztelako bi hizkuntzetan.\nIldo horretatik, Erregistro Zibilak aldaketa asko izan ditu, eta dokumentu eta baliabide gehienak euskaratu dira. Horretarako, Euskaltzaindiak emandako gomendioak eta Hiztegi Batuko proposamenak kontuan hartu dira, eta lege-testuak horren arabera egokitu dira. Terminologiaren aldetik ere aldaketak egin dira; horretarako, idazkunei eta liburu-motei eman diete arreta berezia eta erregistro zibilak dituen bereko hitzak eta erabilerak kontuan hartu dira.\nAlor honetan bereziki aipagarria da Deustuko unibertsitateak egindako lana. Izan ere, bertan argitaratu dituzten eskuliburuen bidez, zuzenbide zibila euskaratzeko sistemari batasuna emateko ahalegin nabarmenak egin dituzte. Horrekin batera, testu horiek herritar guztiek ulertzeko modukoak izan daitezen, gai honen inguruko hiztegia ere sortu dute.\nErregistro Zibila erregistro juridiko da, hau da, administrazio orokorretik kanpo dago, horregatik hizkuntza ofiziala gaztelania du, baina ahalegin asko egin dira euskara bertan txertatzeko. Horri esker, gaur Erregistro Zibilera doazen herritarrek, izapide guztiak euskaraz ere egin ditzakete\n2014(e)ko apirilaren 23a 14:22(e)tan\t| #12\nOinordetzaren figura Espainiako Konstituzioan dago jasota, zehazki, 33. artikuluan. Horren arabera, oinordetza hildakoaren jabetzak eskualdatzean datza, beraz, oinordetza-legeriak hil egin den pertsona dituen pertenentziak beste pertsona baten edo gehiagoren eskuetara pasatzeko baldintzak eta prozedura zehazten ditu. Baldintza horietako batzuk testamentua izeneko dokumentuan jaso daitezke. Testamentua, “Mortis causa” berezitasuna duen dokumentua da, izan ere, ezin da publiko egin edota aplikatu testamentugilea bizirik dagoen bitartean. Kode Zibilaren 667. artikuluan ondo azaltzen da testamentuaren zeregina “Testamentu deritzo norbaitek, bere heriotza gertatu eta geroko, bere ondasun guztiak edo batzuk xedatzeko gauzatzen duen egintzari”. Testamentuan, bi subjetuak izango dira: Kausatzailea eta oinordekoa. Kausatzailea, hiltzen den pertsona da eta oinordekoa kausatzailearen ondasunak eskuratzen dituen pertsona izango da.\nArtikulu horretan bertan zehazten dira testamentuaren ezaugarri nabarmenenak:\n-Negozio juridikoa da: Egintza juridikoen ikuspegitik, negozio juridiko deritzo testamentuari; izan ere, hilda dagoen pertsona dituen ondasunak eta oinordekoen datuak jasotzen dituen dokumentu juridikoa da.\n-Pertsona fisikoak emandakoa: alegia, testamentua pertsona fisiko batek egina izango da, ez, adibidez, enpresa edota bestelako pertsona juridiko batek egina.\n-Heriotza egitate juridikotzat: Testamentua kausatzailea hil aurrekoa dela ziurtatu behar da.\n-Herentzia: Kausatzaileak dituen ondasunen multzoari deritzo herentzia; era guztietako ondasunek osa dezakete ondare hau.\n-Xedatzeko borondatea: Testamentugileak zehazten du nola banatuko diren bere ondasunak.\nTestamentua librea izango da, hau da, norberak erabakiko du egin ala ez. Bestalde, unipertsona eta pertsonala izango da, beraz, pertsona bakar bat egin beharko du eta berak bakarrik egingo du salbuespenezko kasu batzuetan izan ezik. Testamentua dokumentu formala eta errebokagarria da, hau da, kausatzaileak edozein unetan alda dezake, baina, lehen esan denez, kausatzailea hil ondoren ezin da aldatu.\nHala ere, mota ezberdinetako testamentuak daude: Testamentu arrunta eta bereziak. Testamentu arrunten barruan, olografoa, testamentu irekia eta testamentu itxia egondo dira. Testamentu berezien barruan, militarra, maritimoa eta atzerrian egindako testamentuak egongo dira. Testamentu hauen guztien berezitasunak Kode Zibilean argitzen dira.\n2014(e)ko apirilaren 22a 15:25(e)tan\t| #13\nAdministrazio-idazkien berritzea eta estandarizazioa\nAskotan esan ohi da administrazioko hizkera iluna, hots, herritarrek ulertzeko zaila dela. Izan ere, azken urteetan administrazioko testuen kalitatea hobetu bada ere, oraindik ugari samarrak dira testu korapilatsu eta nahasiak. Beraz, badago zer egina oraindik administrazio-idazkien kalitatearen alorrean.\nErronketako bat administrazio idazkiak berritzea da, eta, horrekin batera, idazkiak estandarizatzea. Hau da, alde batetik zaharkituak dauden administrazio idazkiei arnas berria eman behar zaie egungo garaietara eta egoerara egokituak egon daitezen, eta bestetik, antzekoak diren aministrazio idazkiak arau edo eredu baten arabera bateratu behar dira. Horren bidez administrazio-idazkien eraginkortasuna areagotu nahi da; alegia, testu horien hartzaileek erraz uler ditzatela. Horretarako, besteak beste, hizkera iluna eta ez-ohikoa saihestu, eta hizkera-eredu funtzional eta argia proposatu beharko da. Horrek, funtsean, hiru baldintza eskatzen ditu: sinplifikazioa, batasuna eta, zehaztasuna zein argitasuna.\nLehenengo baldintzari dagokionez, helburua da idazkietan funtsezkoa baino ez jasotzea. Alegia, ezinbestekoa ez dena saihestea, gehiegizko informazioa oztopo izan daitekeelako testua ondo ulertzeko.\nBigarren baldintzari dagokionez, berriz, helburua da administrazio edo eragile desberdinek modu bateratuan sortzea dagozkien testuak. Horrela saihestuko da erakundearen edo langilearen arabera, herritarrak eredu ezberdinak jasotzea, eta langileak ere ez du beti egokitu beharko bere jarduna lanpostuz aldatzen bada.\nHirugarren baldintzari dagokionez, azkenik, helburua da segurtasun juridikoa bermatzea. Izan ere, testuak argiak eta zehatzak ez badira, gaizkiulertuak eta orotariko akatsak eragin daitezke. Zailena zehaztasunaren eta argitasunaren arteko oreka bilatzea da, alegia, zehaztasunak ez dezala testua ilundu, eta argitasunak ez dezala zehaztasunaren aldetik galera eragin.\nZorionez, euskaraz lan handia egin da ildo honetan, eta ugariak dira testuak berritu eta estanadaritzatzeko sortutako baliabideak. Horietako asko IVAPek argitaratu ditu liburu formatuan: Hizkera Argiaren Bidetik, Argi idazteko bideak, Argiro, IVAPeko Estilo Liburuak… Horiez gain, oso tresna baliagarria da Aitor Gorostizak bere esperientziatik idatzitako beste lan hau ere: Administrazio idazkiak berritzeko eta estandaritzako teknikak. Bertan, beste gauza askoren artean testuen kalitatea bermatzeko funtsezkoak diren hainbat jarraibide zerrendatzen dira. Hona hemen jakingarrienak:\n– aukeran hitz laburrak eta ezagunak erabiltzea\n– esaldiak beharrik gabe ez luzatzea\n– egitura pasiboak ez gehiegi erabiltzea\n– esaldi berean ezezko egitura gehiegi ez sartzea\n– esaldi laburrak erabiltze perpaus gehiegizko esaldiak baino\n– aposizioak ez pilatzea\n– esaldian informazio nagusia aurreratzea\n– erlatibozko kate luzeegirik ez egitea\n– aditza leku logikoan kokatzea\n– kontuz egotea erdarazko gerundio okerren kalkoekin\n– errepikapenak erabiltzerakoan neurriz eta beti kohesioa indartzeko\n– testu antolatzaileak erabiltzea\n– puntuazioa egoki erabilitzea idazkiek kohesio handiagoa izan dezaten\n– diseinu argi eta funtzionala izatea\n– lerroaldeak egituratzea\n– zerbait ulertzen zaila delarik adibideak ematea\n– hizkera gaiari egokitzea\nIrizpide hauei buruzko xehetasun gehiago helbide elektroniko honetan daude eskuragarri.\n2014(e)ko apirilaren 7a 10:16(e)tan\t| #14\nZigor Zuzenbideko Testuak Euskaraz\nGaur egun zigor zuzenbidearekin erlazionatuta dauden hiru lege-testu nagusiak eskuragarri ditugu euskaraz ere: Zigor Kodea, Adingabeen Legea eta Prozedura Kriminalaren Legea. Testu hauek lege organikoak dira baina, sorburuz, gaztelaniaz idatzi ziren, eta ondoren euskarara itzuli.\nHorrez gain, prest daude, halaber, zigor arloko epaitegietan jarduteko behar diren orotariko dokumentuak ere. Dokumentu horiek Justizia.net webgunean daude eskegita. Horien artean, mota askotakoak daude: adingabeen fiskaltzakoak edo adingabeen epaitegikoak, adibidez.\nAlabaina, dela lege-testuak ulertzeko orduan, dela epaitegietako dokumentuak osatzean ohikoa da zalantzak izatea hizkera juridikoarekin edo terminologiarekin. Laguntza gisa hainbat webgunek eskaintzen dizkiguten baliabideak erabil litezke. Horien artean bi nabarmendu daitezke: Justizia.net eta Euskalterm, bietan erraz kontsulta baitaitezke, batez ere, lexiko espezializatuarekin zerikusia duten zalantzak.\nBeraz, Zigor Zuzenbidearen alorrean funtsezko diren baliabideak baditugu euskaraz ere; baita zalantzak kontsultatzeko guneak ere. Dena den, oraindik ez daude euskaraz emanak alor honetako lege nagusi guztiak, eta epaitegiei dagokienez, oraindik ez da oso ohikoa demandak eta bestelakoak euskaraz egitea, nahiz eta prozedurako dokumentu guztiak euskaraz (ere) egiten diren epaitegietan beti.\n2014(e)ko apirilaren 1a 14:20(e)tan\t| #15\nLegeak sortzean legegileek gaztelania erabiltzen dute lehen hizkuntza, eta, horren ondorioz, lege-testuetan euskara itzulpen hizkuntza da ia beti. Dena den, denborarekin euskara gero eta gehiago erabiltzen da bai legegintzan eta baita epaitegietan ere. Jakina denez, zuzenbidearen jurisdikzio nagusietako bat zigor arloa da. Eta alor honetan ere gero eta ohikoa da euskara erabiltzea. Baina, zer baliabide ditugu alor honetan euskaraz aritzeko? Zerrenda ditzagun erabilienak.\n–\tZigor kodea: Hauxe da, zalantzarik gabe, Zigor Zuzenbidearen lege garrantzitsuena. Kode honek gizartearen elkarbizitzako oinarrizko balio eta printzipioak babesten ditu, eta nolabaiteko zigorra merezi duten arau-hausteak zehazten ditu.\n–\tAdingabeen legea: adingabeen portaerak arautzen dira lege honetan eta hauek horiekiko hartu beharreko erantzukizun penala. Lege honen jomuga adingabeen legez kanpoko jokabideak dira.\n–\tProzedura kriminalaren legea: Prozedura Kriminala arautzen du, alegia, delitutzat jotzen diren portaerak epaitzeko prozedura zehazten du.\nHiru testu hauek euskaratzeko lan handia egin behar izan da, lege-testu sakonak direlako. Itzulpena egitean terminologia zaindu da bereziki. Terminologia hori hainbat hiztegi edo web-gunetan dago jasota. Hemen horietako bi:\nHiru lege horiek ez dira, noski, zigor arloan arautzen duten bakarrak. Alabaina, ez daude guztiak euskaraz emanak. Horrek esan nahi du, oraindik ere badagoela zer egina alor honetan. Hala ere, ezin da ukatu funtsezkoenak behintzat baditugula.\nKontuak kontu, gogoan izan behar da ez dela lan erreza gaztelaniako lege bat euskaraz ematea; beraz, gonbidatzen zaituztet legeak euskaraz erabiltzera, bestela, zertarako eskatu beste lege batzuk euskaraz emateko?


TO MAHATSAK!! - Dietista/Nutrizionista\nGaurkoan mahatsa izango du hizpide. Bere momenturik hoberenean dagoen fruta da, beraz gustokoa baduzue aprobetxatu! orain da garaia eta ez urtezahar gaua!!\nKonposizioari dagokionez gehiena ura da, 100gr-tatik 80,5gr ura da. Karbohidratoeetan dira aberatsak, baita zuntzetan eta geroxeago sakonduko ditugun azido oxalikoan, flabonoide, tanino, potasioan eta azido folikoan ere.\nEzaugarriak azter ditzagun.\nKarbohidratoetan aberatsa dela esan dugu, azukre askoko elikagaia da. Horregatik energia behar dugunean elikagai interesgarria da mahatsa.\nErradikal askeen kontrako elikagaia dela esan dezakegu. Izan ere, antioxidante bikainak ditu (flabonoideak,taninoak esaterako) eta hauei esker gaixotasun kardiobaskularrak, endekapenezko ("degenerativa") gaixotasunak zein kantzerra ekidin daitezke.\nBestetik, idorreria arazoentzat ezin hobea da mahatsa. Zuntzan aberatsa denez, haranak bezalaxe materia organikoaren bolumena handitu eta kanporaketa errazten du.\nHorrez gain, potasioan ere aberatsa da. Potasioa likidoen erregulazioarako ezinbestekoa da, baita sistema nerbiso zein aktibitate muskularrerako ere.\nFruta honen beste bitamina garrantzitsu bat azido folikoa da. Eta azido folikoaren beharra noiz hareagotzen da?? haurdunaldian. Azido folikoa zelulen bikoizketarako ezinbestekoa denez haren kontsumoa haren kontsumoa hareagotu egin behar da haurdunaldian. Hortaz, gomendagarria da mahatsa jatea hilabete horietan. Hala ere, kontsumoa neurrikoa izan beharko da, azukre pikoak ere ohikoak baitira haurdunaldian, eta beraz prudentziaz jokatu beharko da.\nBaina denok berdinak ez garenez, denentzat dena ez da onuragarria. Noiz EZ da gomendagarria mahatsa jatea??\n- Diabetikoa bazara edo gainpisua baduzu, hau ez da zure elikagairik hoberena izango, esan bezala azukre askoko elikagaia delako.\n- Mahats beltzek azido oxalikoa dute, baita kaltzioa ere. Bien elkarketak oxalato kaltzikoa osatzen dute, eta beraz oxalato kaltziko gehiegi dutenentzat ez da fruta gomendagarria.\n- Mahats gorriek polifenolak eta tanitoak dauzkate. Elementu hauek migraina eragiten dute. Zu migraina asko edukitzen dituen horietako bazara, zure elikagaien zerrendatik kendu beharko zenuke.\nBa horixe da guztia gaurkoz! baliagarria izango zitzaizuelakoan! Ondo bizi!!\ntagPlaceholderEtiquetas: mahatsa, flabonoide, oxalatokaltzikoa, haurdunaldia


> Santa Engracia\n1882. urteko uztailaren 13ko Lege baten bidez, Tapizen Errege Fabrika botatzeko eta Errege Ondareari zegozkion lursailak besterentzeko baimena eman zen, baina 1905. urtera arte ez ziren konpondu orube horien inguruko arazo urbanistikoak.\nAdanero alarguna, Josefa Fernández Durán y Caballero andrea, Madril zaharraren bihotzean bizi zen, Perales Markesaren jauregian. Haren aitak 1910. urtean orube bat erosi zuen, 16 pezetaren truke “oin karratua”, baina proiektua burutzeko txikiegia zenez, beste txikiago bat erantsi zitzaion urte berean, eta, azkenean, 1,667,2 metro karratuko laukia izatera iritsi zen.\nProiektua garaia hartan modan zegoen arkitektoari enkargatu zioten; hau da, Joaquin Saldaña jaunari. Hark beste “hotel-jauregi” batzuk —urte haietan erabilitako terminologia— eraiki zituen Hinojosa markesarentzat eta Hijar-eko dukearentzat, lehenago, eta, ondoren, Santa Coloma kondearentzat, Plasenciako dukearentzat, Tamamesko dukearentzat eta Andriako dukesarentzat. Eklektizismo ikusgarria duen ikuspegiarekin, Madrilgo arkitekturak bereganatuta zituen ezaugarriak sartu zituen, garai hartako gustuaren arabera, baina Adaneronari oreka formala eta adierazgarria eman zion, eta hori nabarmentzekoa da.\nPertsonalki obra zuzendu ezin zuenez, Saldañaren proiektuaren arabera, Mariano Carderera ingeniari arkitektoak zuzendu zuen. Azkena bere karrera profesionala amaitzen ari zen, eta Madrilgo eraikin ospetsu batzuk egin zituen; esate baterako, Erretiroko Bideetako Ingeniarien Goi Eskola edo Erretiro Onaren Etxatzarraren fatxada.\nEgoitza “hiru gela nagusi” —egun, etxebizitzak esaten da— jartzeko sortu zen, atezainaren eta zerbitzuaren etxebizitzaz gain. Saldaña bereziki ahalegindu zen barruko apaindura diseinatzen; oraindik ere nabarmenak dira pisuko zuren kalitatea, eskaiolak, moldurak, tximinia ederrak eta eskailera nagusiko burdin bikainak.\nEraikina eraikitzeko lekua 1911ko maiatzean markatu zen, eta handik berrogeita hamabi hilabete baino lehen ezin izan zen udal lizentzia eskatu. “Osasungarritasun-plaka”, egun batzuk geroago bizitzen jartzeko ezinbestekoa zen baldintza, 1914. urtearen hasiera aldera eman zen. Orubea laurehun mila pezetatan baloratu zen eta eraikuntza milioi bat pezetatan.\nAltzariez soilik esan daiteke Adanerotarren pintura bilduma zela bilduma pribaturik garrantzitsuenetarikoa, Adanero kondeak, Gonzalo de Ulloa eta Calderonek, jasotako jaraunspenaren emaitza. Adanero kondea Josefa andrearen senarra izan zen, eta emazteari eta lau seme-alabei utzi zien jarauntsia, zaldi batetik erori eta hil zenean. Horiez gain, Granja eta Bohemiako kristalezko lanpara bikainak zeuden; horietatik batzuk mantentzen dira, IEAL-ek erositakoak, 1941ean, berrogeita zazpi mila pezetatan.\nGerra Zibilean zehar, bahitutako objektu baliotsuak gordetzeko biltegi bezala erabili zen, eta berretsi da Dolores Ibarrurik han ezarri zuela bere despatxua. Gatazka amaitutakoan, Adaneroren alarguna zen kondesak —ia ez zen batere bizi izan egoitza hartan— errentamendua kontratatu zuen 1940. urtean Metalen Produkzioko Batzorde Erregulatzailearekin. Beranduago, Batzorde hori Metalaren Sindikatu Nazionala deitu zen.\nUrte berean, Toki Administrazioko Ikasketen Institutua (IEAL) sortu zen, eta eraikina behar zenez, Gobernu Ministerioak lehiaketa deitu zuen, baina negatiboa atera zen.\nAdaneroren alargunak Santa Engracia jauregia eskaini zuen, eta, aurreko lege-baldintza guztiak bete ondoren, salerosketa sinatu zuten hiru milioi bostehun mila pezetaren truke, 1941. urteko abuztuaren 12an.\nEraikina egokitzeko beharrezkoak ziren obren ondoren, IEAL abian jarri zen Santa Engracian 1942. urteko udazkenean. Urte batzuk geroago, 1959. urtean, Santa Engraciaren aldaketa-lan garrantzitsuenak egin ziren; hain zuzen ere, zalditegiak eta kotxetegiak kendu eta Toki Administrazioaren Eskola Nazionalerako eraikin berria eraiki zen.\nFuntzionario lokalen prestakuntza eta hobekuntza ikastaroak eta liburuen eta tokian espezializatutako aldizkarien edizioa izan ziren Santa Engraciako erreferenteak, baina, 1967an, IEALen erregimen juridikoa aldatu ondoren, Iberoamerikarekiko harremanak eta argitalpenak bultzatu ziren, eta zentro espezializatuak sortu ziren; adibidez, “Ikasketa Urbanoen Zentroa”. Egoitza honetan egiten ziren Administrazio Zuzenbideko katedrarako oposaketak —batzuk, bikainak izateagatik, belaunalditan aipatuak izan ziren—; gainera, irakasgai hartan espezializatutako liburutegi bikaina zegoen; ondorioz, katedra hartara aurkeztu behar zutenek paradigmatikotzat zuten.\n1979. urteko apirilean, Santa Engracian Lurralde Administrazioaren Ministerioa jarri zen Antonio Montan jaunarekin, baina, espazioa txikia geratu zenez, Osasunaren Zuzendaritza Orokorrak Espainia plazan zuen egoitzara pasa zen, 1980. urteko erdialdean. Aldaketa horren garaian, Udalerrien eta Probintzien Espainiako Federazioa kokatu zen, baita ere, eta han izan zuen egoitza 1987. urtera bitarte. Bi gertaerekin, Santa Engraciak protagonismo handiagoa hartu zuen Espainiako bizitza politikoan.\nEgitura aldetik, oso aldaketa gutxi egin ziren urte horietan zehar, nahiz eta lekua antolatzeko eta mantentzeko obrak burutu. Duela gutxi, 2002. urtean, APMren Liburutegi eta Dokumentazio Zerbitzuak jartzeak oihartzuna izan du komunikabideetan, eta hain dotorea eta ezaguna den Liburutegi espezializatua ireki da.\nEgun, Santa Engracian dago, baita ere, Autonomia Politikarako Zuzendaritza Orokorra, besteak beste, Autonomien transferentzia konpetentzialak egiteko eskumena duena.\nBibliografia: La recuperación del Hospital de San Carlos del INAP (APM 1991) -el INAP y el palacio de la condesa de Adanero: 187-205 or., Pedro Navascués Palacioren eskutik eta 207-224 or., Enrique Orduñaren eskutik.


Posted on: 2019ko ekainak 24\nBegoñazpi Ikastolak eredu pedagogiko hau, etorri barriakaz be erabiltzea erabagi dau, batez be, txikien zaintzan oinarrituta dagoan eredutik aldendu eta ondorengo mailetan erabiliko diran hezkuntza-ardatzak finkatuko dauzan eredu pedagogikoa ezarriz. Baina zein da honen arrazoia? Era berean, suspergarria bezain erakargarria dan eredua nahi dogu, ikasleek gelara heltzean bizi-poza izan dagien.\nHori dala eta, Begoñazpi Ikastolako pedagogoek lan honi heldu eutsen orain dala urte batzuk. Hauxe da helburua: Begoñazpi Ikastolako urte biko umeek gainontzeko hezkuntza etapetan garatuko dabezan ulermen-proiektuetarantz eta Visible Thinkingerantz hurreratzeko oinarriak finkatzea.\nIkerketa prozesuan hainbat eredu eta ikastetxe aztertu ebezan. Jon Crespo Haur Hezkuntzako arduradun pedagogikoak adierazi dauenez, ikasturte bitan, Begoñazpi Ikastolak gaztetxoenei “batik bat, garapen kognitibo eta emozionala, segurtasuna eta konfiantza, autonomia eta motibazinoa” emoteko metodologia barriaren ikuspegian eta beharrizanetan sakondu eban.\nEmaitza, ikasketa metodologia barria da, Ikastolarena berea dana. Beste eredu batzuetatik, Konfiantzaren Pedagogia, Reggio Emilia eta Harvard eredua oinarri dauan Begoñazpi Ikastolako Ulermen Proiektuetan Oinarritutako Ikasketa bezalako ereduetatik onena hartu dauan metodologia da. Honek, bost ardatz nagusi izango dauz: esperimentazinoa, jolas sinbolikoa, segurtasuna, ikasgelak zabalik nahiz ikusgai dauzanak eta Aucouturier praktika psikomotorra.\n1.- ESPERIMENTAZINOA. Eredu honek abiapuntutzat umeakaz landu beharreko helburu edo ulermen-jomuga batzuk hartu dauz (urtaroak eta honeen ezaugarriak, urtaroetako paisajea, zentzumenek zer eta zelan ikasten laguntzen daben…). Eguneko errutinak eginda, umeek–bosnaka–jarritako xedeen esperimentazio sentsoriala eta kognitiboa lantzeko tailerretan txandaka parte hartuko dabe, jomugak asterik aste aldatuz. Hori guztia, horretarako prestatuta dagoan esparruan, ordu batez egingo dabe. “Neguan bagagoz, hotza, euria, kolore zuria eta neguko elikagaiak landuko doguz, besteak beste” argitu dau Crespok.\n2.- JOLAS SINBOLIKOA. Bien bitartean, gainontzeko umeek garatzeko, zirkulazino askean, jolas sinbolikoa erabiliko dabe (sukaldetxoak, piezakaz egindako tailerrak, panpinak…). Gainera, jazza, musika klasikoa eta rocka entzun gura dabenerako, entzuteko musika-gailuak izango dabez baita margotzeko arte txokoak, Lego pieza handiak, harea eta argia daben mahaiak, liburuak dabezan lorontziak, txirristak… be.\n3.- SEGURTASUNA. EGOKITZEKO ALDIA. Bai lehen orduan, bai gainontzeko orduetan, eredu barriak gurasoei, Ikastola barruan umeakaz egoteko zein jakea eranzten, gauzak ateratzen edota mantala janzten laguntzeko…aukera emongo deutse. Holan, umeak etxean bezala, seguru sentituko dira.\n4.- IKASGELAK ZABALIK ETA IKUSGAI. Hezkuntza-eredua, arkitektura barri baten oinarrituko da. Beraz, betiko ikasgelek ez dabe zentzurik izango. Orain, ikasgelak zabalik eta ikusgai izango doguz, umeek esparru berbera partekatuko dabe, nahiz eta ikasle bakoitzaren erreferentea, maisu-andereñoa eta ikasgela izan. Gainera, dana izango da argia eta gardena, kalitatezko materialez –zura- eta akabera bikainez egina. Hezkuntza-eremua oihana bezala apainduta, kolore neutroz, aldi berean lasaitasuna eta poza eraginez.\n5.- PSIKOMOTRIZITATEA. Umeek adierazteko, ondo sentitzeko eta pozik egoteko behar daben mugimendua da Begoñazpi Ikastolan Haur Hezkuntzakoek barneratuta daben Aucouturier praktika psikomotorraren abiapuntua. Horregaitik, ba, psikomotrizitatea lantzeko ariketak eginez, askatasun eta autonomia handiagoa lortuko dabe.\nMetodologia honen emaitzak ezin dira hobeak izan, batez be, segurtasunean, garapen kognitiboan eta autonomian. Crespok adierazi deuskunez, urte biko umeen segurtasuna begi-bistakoa da: “Etxean dagozan moduan egotea lortu dogu, egunean zehar aita edo ama ikusten badabe, musua emon ostean, eurenean ibiliko dira”.\nGarapen kognitiboa be hobetu egin da, izan be, txikiek, bosnako taldeetan, esperimentatzeko, ikasteko eta gozatzeko aukera handiagoa izango dabe. Aldi berean, autonomia irabazi dabe. Zirkulazino askeari esker, ez dira beti andereñoaren menpe egongo eta.\nHalanda be, beste pauso batzuk emon behar dira. Datorren ikasturtean jolas heuristikoa lantzeko tailerrak egingo dira, helburuen bidez (zabaldu, zarratu, kiribildu, lotu…) sentsazino barriak aztertuko badira be, kantuen, bertsoen… bidez, hizkuntzaren inguruko lanean sakonduko da.\nBegoñazpi Ikastolak hezkuntza sendotu eta areagotu egingo dau, urte bigaz hasi eta hezkuntza-ibilbidea amaitu arteko oinarriak koherente edota zentzudunak ez eze, atseginak be izan daitezan.\n‘Science’, Begoñazpi Ikastolako ibilbide zientifikoa, zientzia ulertzeko modu praktiko eta motibagarria


Indarrean jarraituko dute koronabirusaren kutsadura saihesteko aurrez hartutako neurri guztiak - Azkoitiko Udala\nIndarrean jarraituko dute koronabirusaren kutsadura saihesteko aurrez hartutako neurri guztiak\nJakina denez, Diputatuen Kongresuak alerta egoeraren luzapena onartu du eta ondorioz, Azkoitiko Udalak koronabirusaren kutsadura saihesteko orain arte hartutako neurri guztiak indarrean jarraituko dute. Eraikin publikoak itxita segituko dute eta ez dute zerbitzurik emango. Kultur agendak ere etenda jarraituko du.\nHorrez gain, Udalak edota Elkarguneak arreta telefonikoa edo telematikoa soilik eskainiko dute. Udalaren kasuan, langileen presentzia minimizatu eginda eta arreta emango da 943 08 00 80 telefono zenbakira deituta edo azkoitia@azkoitia.eus helbidera idatzita ondorengo egun eta orduetan:\nAstelehenetik ostiralera: 8:00etatil 15:00etara.\nElkargunearen kasuan, harremanetan jarri ahalko da zentroarekin 943 85 25 44 telefonora deituta edo info@elkarguneazkoitia.net helbidera idatzita:\nAstelehenetik ostiralera: 8:00etatik 18:00etara.\nLarunbat, igande eta jaiegunetan: 9:00etatik 14:00etara.\nAlarma egoera luzatzearekin batera neurri berriak ere iritsi dira. Eusko Jaurlaritzak beilak debekatu ditu. Beilatokiak bakarrik irekiko ditu ateak bertako langileentzat edota norbaiten heriotzaren kasuan, beharrezkoak diren tramiteak egiteaz arduratuko diren senide edo etxekoentzat.\nOrain arte hartutako neurriei gehitu behar zaie, halaber, komun publikoen itxiera. Ezingo dira erabili Azkoitiko Berdura Plazako komunak eta ezta Trenbidearen Zumardiakoak ere.


GUTUNAK – TTiKLiK!\n2.533 2 minutes read\nUdazkena beti izan zen nire urtaro gogokoena, goiz iluntzeak dakarren misterio punttua, lagunekin parkean berandura arte egotearen sentsazioa… eta honi hego-haizea gehituko bagenio… ba zer esanik ez! Udazkenetako hego-haizea eta goizetako kolore gorria… bai, denbora luzean udazkena izan da nire urtarorik gogokoena.\nGaurko beste mota bateko idatzi bat egiteko asmoa neukan, baina urtero legez, iraileko aldapa igotzen goazen heinean, nire barruko korapiloa indarra hartzen doa. Barruko mamutzarra elikatzen duten beldurrek maizago egiten didate bisita. Badakit aurreko egunak okerragoak izaten direla egun hori baino, eta behin pasatzen denean beste urte bete arte ez dudala horrelako angustiarik biziko. Baina hortxe dago, irailaren 29.a, ‘SanMiel’ eguna.\nHemezortzi urte pasa dira dagoeneko. Ai ene! Denbora zein erlatiboa den! Atzera begira jarrita sarri hemezortzi urte horiek di-da pasa direla iruditzen zait, atzo izan balitz bezala gogoratzen dudalako…. Bestalde, beraien gabeziak utzitako zuloa urteak pasa ahala esponentzialki hazten dela ikusita, denbora luuuzea ere izan daitekeela uste dut.\nUrte guzti hauetan barruan nuen zuloa nolabait betetzen saiatu naiz, baina esan gabeko hitzek, kulpa sentimenduek, ez didate inoiz lasaitasunik izaten utzi, iaz arte. Iazko urtean gutun ‘ditxoso’ hori idaztea lortu nuen arte.\nBeti gustatu izan zait idaztea. Gutunak, ipuinak, idatzi izan ditut, idazlanak, bertsoak…. Inora iritsiko ez diren gutun asko ere idatzi ditut; hauek izan dira urte askoan nire terapia. Inora iritsiko ez diren gutun horiek idaztea ez da lan erraza. Zure barru-barruko sentimenduak ateratzea esan nahi bait du; eta askotan, gure barnean zer dugun kontziente izateko balio dute. Ispilu baten aurrean bagina bezala, hitzek forma hartzen duten momentuan benetan zer sentitu eta pentsatzen dugun ikus dezakegu.\nIaz paperetan jarri nituen nire sentimenduak, nire beldurrak. Gurasoei urteetan gordeak nituen hitzak idatzi nizkien, barruak erretzen zizkidaten hitzak. Eta orduz gero beste modu batera bizi dut urteurren hau, triste bai, baina lasaitasunez.\nDenok ditugu gurasoak, hemen, gertu edo urruti, fisikoki edo ez. Eta denok dugu berauei esateko zerbait, ona edo txarra. Berdin da gero gutuna irakurriko duten edo ez, irakurtzea nahi dugun edo ez, hori bakoitzaren barruak eskatuko bait du.\nIdaztea gauza ona da, niri balio dit. Niri balio badit, agian zuri ere balioko dizu, saiatu, atera, bota eta ikusiko duzu nolako emaitza lortuko duzun.\nTTiKLiK IDAZLAN LABURREN LEHIAKETA\n(…) Mundu bat oparitu dit/ amaierarik ez duna…/Nahiz ez den asko aipatzen/letren gurasotasuna,/paperaren alaba naiz,/hauskorra eta biguna:/idatzi ezazu zuri/tripak eskatzen dizuna. (…) Uxue Alberdi.\n(…) Alaba on bihurtzen zara ama zaren unetik aitzina. Aurretik ez dakizu zer den ama baten poza ala pena seme-alabekiko. Ez dakizu nola senti daitekeen erraietan barrena beste pertsona baten patua. (…) Laura Mintegi.\n(…) Egun batean alde egin nuen zuen ondotik. Ez, ordea, zuetaz ahazteko. Zuen beharra dut oraino; urrun zaituztet lekuz, ez bihotzez. Urrun nauzue lekuz, ez bihotzez, badakit. Hiruok bat gara betikoz, zuek biok eta. Amatasun eternoa. Aitatasun ezin etena. Seme-alabatasun betikoa. (…)Dionisio Amundarain.\nGoiberri gurasoak gurasoei gutuna Itxaro Mandizabal Amundarain\nGAUZA TTIKIEK EGITEN GAITUZTE HANDI


Azal bozkatuena, Tokikom sarietara bidean - Sakana - Guaixe.eus\nAzal bozkatuena, Tokikom sarietara bidean\nGuaixe 2021-09-10 11:07\nGuaixe irakurleek ikasturteko azalik politena bozkatzeko aukera izan dute. San Joanetarako publikatutako azala, Jabi Traperoren argazkiarekin. Bozketan parte hartu duten bazkideen artean zozketa egin du Guaixek.\nTOKIKOM Sariak toki komunikabideetan egunero egiten den lan handia aitortzeko asmoz banatzen ditu TOKIKOM-ek. Hiru kategoria daude: azalik, edukirik eta ikus-entzunezkorik onenak. 2020an, gainera, Komunitatearen saria banatzen dute ere. GUAIXEk sarietara aurkeztuko duen azaletako bat aukeratzeko irakurleei eman zion ahalmena, eta bozketaren bidez ekainaren 18an publikatutako San Joan goizeko ihintzak, kentzen ditu gaitzak, Jabi Traperoren argazkiarekin, ikasturteko azalik politena dela erabaki dute parte hartzaileek.\nBozketan parte hartu duten bazkideen artean zozketa egin, eta Erkuden San Martin Gonzalezek irabazi ditu Errigora saski berezia eta Guaixe25kit-a.\nHiru azal bozkatuenak\n1. 10 bozka\n2. 5 bozka\n3. 4 bozka


Montenach - Wikipedia, entziklopedia askea.\n49°25′10″N 6°22′50″E / 49.4194°N 6.3806°E / 49.4194; 6.3806Koordenatuak: 49°25′10″N 6°22′50″E / 49.4194°N 6.3806°E / 49.4194; 6.3806\nKerling-lès-Sierck, Kirsch-lès-Sierck, Kirschnaumen, Rustroff eta Sierck-les-Bains\n227 (%49.1) 231 (%50)\nMontenach Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 444 biztanle zituen.\n2007an Montenach udalerrian erroldatutako biztanleak 444 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 175 etxebizitza zeuden, 172 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 3 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 172 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 107 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nMontenach udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 304 ziren, horien artean 233 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 233 pertsona aktiboetatik 222 lanean zeuden (124 gizon eta 98 emakume) eta 11 langabezian zeuden (9 gizon eta 2 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Montenach udalerrian 159 unitate fiskal zeuden, 429 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.240 euro zen.\n2000. urtean Montenach udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 528 hektarea erabiltzen.\nBNF: 15265983n (data)\nOrriaren azken aldaketa: 13 martxoa 2021, 15:12.


Edari energetikoak hartzeak nolabaiteko deshidratazio-arriskua dakar, kafeina asko baitute. | Consumer\nEdari energetikoak hartzeak nolabaiteko deshidratazio-arriskua dakar, kafeina asko baitute.\nAtletek kontsumo mugatua izan beharko lukete, eta hipertentsioa edo kardiopatia duten pertsonei ez zaie komeni\nEdari energetikoek “deshidratazioa” eragin dezakete kontsumitzaileengan, kafeina asko baitute. Atletek ez lukete lata bat baino gehiago hartu behar egunean, eta ur asko edan beharko lukete ariketa egin ondoren. Gainera, komeni da hipertentsioa duten pertsonek ez hartzea edari horiek; bihotzeko gaixotasunak dituztenek, berriz, medikuari galdetu behar diote kontsumitu aurretik.\nJohn Higgins ikertzaileak (Texasko Unibertsitateko Medikuntza Fakultatea, Houston, Estatu Batuak) aztertu ditu kafeinak eta edari horien beste osagai batzuek gorputzean duten eragina. Clinic Proceedings aldizkariaren azken zenbakian argitaratu da azterketa. “Badakigu ohiko edari energetiko batek katilukada bat azukre eta kafeina gehiago izan ditzakeela kafe-kikara handi batek baino”, dio Higginsek.\nKafeinaz gain, beste osagai batzuk arriskutsuak izan daitezkeela ohartarazi du ikertzaileak, eta, askotan, edari energetikoen kontsumoa alkoholarekin konbinatzen dela. Ikertzaileak adierazi du edari energetikoen kafeina-edukia 70 eta 200 miligramo artekoa dela litro erdi inguru. Konparazioan, 235 miligramo inguruko kafe-kikara batek 40-150 miligramo kafeina izan ditzake. Horrez gain, etiketetan maiz aipatzen ez diren osagaien artean herbal guarana estimulatzailea, zezen aminoazidoa eta kafeinarekin elkarreragin dezaketen beste belar, mineral eta bitamina batzuk daudela gehitu du.\nHiggins kezkatuta dago interakzio horrek bihotzaren erritmoari, arteria-tentsioari eta, are, egoera mentalei ere eragin diezaiekeelako, batez ere kantitate handitan kontsumitzen denean, alkoholarekin edo atletekin. Harreman horri buruzko informazioa bilatu ondoren, Higginseko taldeak edari energetikoei eta haien osagaiei buruzko literatura medikoa berrikusi zuen 1976 eta 2010 bitartean, haien eraginari buruzko ikerketa gutxi egin zirela jakiteko.\nFisikoki aktiboak diren gazte helduei buruzko azterketa txiki batzuek frogatu dute edariek areagotu egin dezaketela arteria-tentsioa eta bihotz-erritmoa. Baina ondorio larrienak —bihotzekoak edo bestelakoak— eta heriotzak “anekdotikoak dira”, dio Higginsek. Horri dagokionez, gogoratu du Norvegiak, Danimarkak eta Frantziak debekatu egin zutela Red Bull, azterketa batek frogatu ondoren taurinaz elikatutako arratoiek portaera bitxia izan zutela, antsietatea eta automutilazioa barne. “Ez gara arratoiak, baina kontsumoak erakutsi du arrisku handiko portaera duen modu erabakigarrian lotuta dagoela”, erantsi du ikertzaileak.\ndeshidratazio edari energetikoak hipertensión-eu kafeina kardiopatiak


Arnasguneen babesa aztertuko dute Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldietan | Gizartea | Berria\nArnasguneen babesa aztertuko dute Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldietan\nHerri euskaldunen egoera eta lege esparrua aztertuko dituzte, besteak beste. Otsailaren 5ean eta 6an izango dira saioak, Donostian.\nLau erakundek elkarlanean antolatu dtuzte Lurraldea eta Hizkuntza. Erronkak & Tresnak jardunaldiak: Gipuzkoako Diputazioak, Kontseiluak, Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak eta UEU Udako Euskal Unibertsitateak. Euskararen arnasguneei "aterki juridikoa" emateko aukerak izango dituzte aztergai.\nEzinbestean, Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkari Carlos Urkijoren jarduna hizpide izango dute jardunaldietan; udalak auzitara eramaten ari da, bai hizkuntz irizpideak ezartzeagatik, bai aktak euskaraz egiteagatik. Maren Belastegi Uemako lehendakariak azaldu du "euskararen egungo legezko marko juridikoa aldatzeko beharra" aztertuko dutela.\nLau esparru nagusi izango ditu egitarauak: Uemak herri euskaldunetan egindako ikerketa soziolinguistiko eta sozioekonomikoaren aurkezpena; lurraldetasun linguistikoaren azterketa; hainbat diziplinatako adituen esperientziak; eta eragin linguistikoa ebaluatzeko tresnaren aurkezpena.\nDonostian, EHUren Carlos Santamaria zentroan egingo dituzte jardunaldiak, otsailaren 5ean eta 6an. Izen ematea doakoa da, eta UEUren webgunean egin daiteke.


Garaia – Sasoibide\nsasoibide+: Garaia aldera\nPosted on 2020-12-10 2021-11-28\nEguraldi iluna, aterkia eskuetan, Gernika ibilbidetik, Edertekerantz. Udazken koloreez gozatu, inguruko mendien kaskua zurituta, neguaren lehen hurbilpena agerian. Mendiak identifikatzea arigune polita:Udalatx, Anboto, Etxagueneko haitzak, Kurtzebarri, Aloña, Kurtzetxiki… Ikusmira ederra! Kaki arbola polita, hostoz biluzik, baina fruituz jantzita. Aramaixo erreka…\nGaraia Parke Teknologikoa-Udalako bidea\nPosted on 2020-11-13 2021-11-28\nEdertek eskumara utzita, gorantz doan bidea hartu, eta berehala, ezkerrean markatutako bidean (triangelu urdinez) sartu. Gorantz egin, bide lasaia eta atsegina. Jarraitu, Udalako errepideaz elkartu arte. Errepidean behera kontuz eta ezkerretik, konbentura heldu arte. Han, bidezidorretik behera, langa pasatu, lubakiak…\nGaraia Parke Teknologikora!\nPosted on 2020-01-17 2020-09-11\n2020-1-16 Giro ederra gaurkoa, Biterin elkartu gara gure bina bastoiak eskuetan ditugula. Tafydeko ikasleek Nordic Walking zer den, bere ezaugarriak eta nola ibili azaldu digute; esandako moduan egiten saiatuaz, Garaia Parke Teknologikoraino heldu gara. Garaian dagoen Kiro Grifols enpresan sartu…\n3. irteera: Garaia Parke Teknologikora!\nPosted on 2018-11-24 2020-01-19\nEguraldi bikainaz, taldean lagun berriekin batera, abiatu gara Garaiaruntz. Gernika Ibilbidera igogailuz, Gomestio ingurutik Anboto eta Udalaitz bistan… panorama ezaguna izan arren, ikusgarria. Garaian, Myriamek goxo-goxo hartu gaitu eta, parke teknologikoaz hainbat datu eman ondoren, eraikinaren espazioak erakutsi dizkigu. Bertan…


Doako erantzuten duten 10 WordPress gai hautatzea Sormenak linean\nMelissa Perrotta | | Diseinu grafikoa, Gaiak, Wordpress\nHasiberrientzako WordPress tutorialen aurreko artikuluan plataforma honek bereganatu duen garrantzia azaldu genuen. Gaur egun, webguneen% 28 WordPress-en sortu edo garatzen da. Kopuru kezkagarri honek merkatu grafikoan irekitzen ari diren lan aukerei buruz pentsarazten gaitu.\nHori dela eta, biltzea erabaki dugu Kalitate sentikorreko 10 WordPress gai. Diseinu horiek guztiek egungo joera garrantzitsuenekin bateragarria den estiloa erakusten dute.\nGai eder hauek lortzeko egin klik izenburuan. Deskargatzeko orrira zuzenduko zaitu. Gozatu!\n3 med zona\nIldy Bootstrap sisteman sortutako erabilera anitzeko orrialde bikaina da. Orrialde bat da benetan sentikorra, mugikorra eta atsegina. Gaia ezin hobea da gune komertzialetarako, hasierako orrietarako, zorroetarako eta sormenetarako.\nOrrialde bakarreko WordPress gai polifazetikoa oso diseinu funtzionalarekin. Da oso aurreratutako txantiloia, hainbat pertsonalizazio aukera baititu. Gai honek hasierako orrietako widget ugari ditu, zorroa, testigantzak, paralaje saioak, produktuen informazioa, ekintzara deitzeko eta askoz gehiago gehitzeko erabil daitezke.\nMedZone eskaintzak WordPress Widget bakoitzaren estilismoa; horrek esan nahi du diseinu bereizgarria gehi dezakezuela zure bilaketa-eremuetan, egutegietan, botoietan eta askoz gehiago. Widget bakoitzak estilo pertsonalizatua du elementua zure webgunerako ezin hobea dela ziurtatzeko.\nStanley WordPress-erako egokitutako Bootsrap 4-n sortutako gaia da. Twitter estiloko txantiloia aukerak pertsonalizatzeko eta zorro motako mezuak egiteko aukera ematen du. Gainera, 3 orrialde txantiloiekin eta diseinu sentikorrarekin dator.\nVantage erabilera anitzeko txantiloia malgua da. Bere indarra orrialde diseinu egokien orrialde diseinatzaileetarako Page Builder bezalako pluginen artean, Smart Builder 3 graduatzaile ederretarako eta WooCommerce sarean saltzen laguntzeko bezalako pluginen artean dago. Erretinarako prest dagoen txantiloia guztiz sentikorra da.\nSydnety gaia sarean presentzia lortu nahi duten enpresa eta autonomoentzako diseinatu da. Aukeren pertsonalizazioa nahiko zabala da, Google Fonts-erako aukerak, logotipoak kargatzeko eta beste. Dauka orri osoko graduatzailea, nabigazio eskemak erabiltzailea orrialde osoan zehar nabigatzen laguntzen du. Txantiloia sentikorra da eta gehiago ditu Google Fonts-en 600 letra tipo nondik aukeratu. Itzulpenerako prest dago eta paralaxa integratuta dator.\nIrradiatzea WordPress gai sentikorrena da, blogari buruzko kontzeptu oso garbia duena. Gai honek cebecera paralax irudia onartzen du. Orriaren pertsonalizatzailean kolore aukerak ere integratzen ditu, zure webguneko ikono eta esteka guztiak kudeatu ahal izateko. Zure orrialdearen diseinu osoa CSS erabilita aldatzeko aukera ere ematen du. Atzeko plano pertsonalizatua, lehen orrialdeko atala, widgetaren eremua eta abar sar ditzakezu.\nHueman eskatzen duten guneetarako gaia da sarrera etengabeak edo sareko aldizkarietarako aproposa. Lau zutabeko sareta batetik sortua, testua eta argazkigintza integratzea ahalbidetzen du, sare sozialen atal garrantzitsua izateaz gain.\nMinamaze erabilera anitzeko gai profesionalaren (Minamaza Pro) doako bertsioa da. Negozio edo blog motako guneetarako ideia gaia da. Txantiloiak diseinu sentikorra du, HD erretinan prestatua eta oso gai indartsuen aukeren panela du, kodea editatu gabe aldaketak egiteko aukera ematen duena. Gaia irristailu oso errazarekin dator.\nEstimua WordPress gaia da erabilera anitzeko oso erraza eta garbia ezin hobea negozio guneetarako, zorroetarako, blogetarako, etab. Gai honek goiburua, atzeko planoa eta widget pertsonalizagarriak onartzen ditu, orrialdeen txantiloiekin ere dator eta aukera-panela du kolore primarioa, gunearen logotipoa, graduatzailea, alboko barra eta 3 blog mota konfiguratzeko. Gainera, guztiz bateragarria da kontaktu formularioa 7, WP PageNavi eta Breadcrumb Navxt bezalako plugin ezagunekin.\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » Web diseinua » Gaiak » Doako erantzuten duten 10 WordPress gaiak hautatzea


Arlo judizialean ikertzen ari diren ustezko delito hauek, politikan oso sakonki eragiten dute eta, horregatik ere, esparru politikoan aztertu behar dira. Ildo horretatik, Legebiltzarrak Euskadiko bizitza publikoa garbitzea du helburu. Areago, eraikigarriak ez diren gertaeren aurrean, gure ardura publikoa zintzotasunez gauzatzen dugu politikan lan egiten dugunen artean gehiengoa garelarik nabarmendu nahi dugu, ordezkarien eta ordezkatuen arteko distantzia murriztearen helburuarekin.\nIzan ere, kargu publiko guztien gainean gortina zikin bat zabal ez dadin, argiune txikiak beltzune txikiengandik bereiz ez daitezen, eta bereziki, gardentasun politikoa guztien artean elkarbanatzen den helburua delako, ikerketa batzordea jaio da euskal Ganberan ordezkatutako bost alderdien bultzadarekin: PSE-EE, PP, EB, EA eta UPyD. ARALAR ere gaineratu da, eta honela, alderdi guztiak, EAJ salbu, batzordea sortzearen alde agertu ziren.\nAtal honetan geldituko naiz EAJak orain arte mantendu duen posizioa zalatzeko, gauza bat esan duelako lehendabizi eta, geroxeago, ezberdin jokatu. Alderdi honek garrantzi politiko handi bat eman zion aipatu kasuari honek eztanda egin zuenean. Iñigo Urkulluk eta Iñaki Gerenabarrenak, behin eta berriro eskatu zuten, orain arte inolako arrakastarik gabe, ustelkeri eta espioitza ustezko kasuetan inputatutako militanteek euren alderdiko txartela itzul zezatela. Euren asmoa ikerketa batzordea babestea zela adierazi zuten ere, gertatutakoa argi zedin interes osoa bait zuten eta ez zutela ezer estaltzeko. Baina, artean ere, ez zuten batzordea bultzatu eta ezta ere babestu. Bitxia, benetan.\nEdozein modutan, euskal hiritarrek zer gertatu den jakiteko eskubidea dute. Bere ordezkari politikoei zintzotasuna eta garbitasuna eskatzeko eskubide osoa dute. Era berean, guregan konfiantza izan dutenei ezin diegu huts egin. Eskakizun honek behartzen die alderdiei eta erakundeei gardentasun demokratikoaz erantzutea. Baliabide guztiak jarri beharko lirateke legealdi hau kristalezko sakelen legealdia bezala gogoratua izan dadin. Eta kontu hau premiazkoagoa da, jakin izan dugun legez, interes gehiegi izan direlako hiritarren sakelak baino, hiritarren bizitza pribatua gardentzeko.\nAgian, hauxe izango da aukera ona euskal bizitza publikoari buruzko benetako katarsis bat egiteko. Argitu behar den guztia argitzeko eta politikatik baztertzeko, komeni den kasuan, bere osasun demokratikoa izorra dezakeen guztia. Honek behartzen gaitu duela gutxiko gure iraganari begirada kritiko bat botatzera. Kontutan izan beharko genuke alde batera utzi ezin dezakegun datu bat: Justizia ikertzen ari den gertaerak hogeitamar urteetan zehar Euskadiko Gobernuaren buru izan den alderdi baten arduradun politikoei eta instituzionaleei egotzi zaizkiela. Horregatik ere, argitara irtetzen ari diren usteltze eta espioitza ustezko kasuek boterea gidatzeko forma zehatz bati erantzuten dioten ala ez jakitea ez legoke gaizki.\nOrain arte gertatutakoa eta nabarmendu dena ikusita, jendeak, arrazoi osoz, bere buruari galdetzen dio funtsarik ote duten aurreko gobernuek boterean betikotzeko alferrikako egiturak sortu zituztela eta hauek interes edota pertsona jakin batzuei on egiteko erabili zirela dioten zalaketek. Edota, aitortu ezin diren aipatu interesen zerbitzura, ez ote den erori edozein sistema demokratikoan onartu ezin diren jarduteetan. Besteak beste, guztion polizia, gutxi batzuren mesedera dagoen polizi politiko gisa erabiltzea lurralde honetako hiritar jakin batzuk zelatatzeko.\nLaburbilduz, hiritarrek Euskadiko bizitza publikoa astintzen duten usteltze eta espioitza ustezko kasuen atzetik zer zegoen jakiteko eskubidea dute. Eta ordezkari politikoek gure autogobernu sistemaren kalitate demokratikoa zaindu behar dute: egia bilatu eta behar diren ardura politikoak garbitu, alegia. Hobe, lehen bait lehen baldin bada.\n(BERRIAn Abenduaren 15.an argitaratutako artikulua)\ndE mIGUEL demokrazia espioitza Euskadi eusko legebiltzarra gardentasuna miñano PNV Telleria ustelkeria uztezko\n¿Algún comentario sobre las 40 millones de mascarillas?\n¡Uy, si el PSE-EE hubiera organizado esto, no quiero ni pensar la que se organizaría!!!\n¡¡¡Ni pensarlo quiero!!!\nSe ha pedido la comparecencia del Consejero en el Parlamento. Parece que está en el marco de una acción (sin duda, desmesurada) de todas las autonomías en ese sentido. Lo que también parece es que el procedimiento urgente de contratación no es del todo "ortodoxo"... Veremos.


Kalasnicov eta desmilitarizazioa • ZUZEU\nKalasnicov eta desmilitarizazioa –\n“Zer egingo zenuke zure etxea babesteko Kalasnikov bat hartu behar duzula aginduko balizute”. Honakoa da mintza-saio batean mahaigainean jarri nuen buruhaustea. Hariari heltzeko Ukrainiako adibidetik hasi ginen, bertako lehendakariak 18-60 bitarteko gizonezkoei betebehar hori jarri baitie. Mota guztietako erantzunak jaso genituen. Inork ez zuen zalantzan jartzen herritar horiek duten defentsa eskubidea, aldiz, hortik aurrerako ekarpen guztiak zalantzaz eta nabarduraz bete ziren.\nZer da garrantzitsuagoa, zer da eraginkorrena ?, zer da zilegi?, Nork du horrelako agindua emateko gaitasuna?, Norena da erantzukizuna?, zer egingo genuke ukraniarrak bagina?, zer egingo genuke Euskal Errepublika baten lehendakariak horrelako zerbait eskatuko baligu?, zer egingo genukeen 1936 frankistek Irun konkistatu eta gero?… Ihes egitea zilegi da, gurutze gorrian izena ematea zilegi da, haurrak babestea ezinbestekoa da, ihes egin ahal izateko denbora lortzea hil ala biziko kontua da.\n1936ean askok alde egitea erabaki zuten; beste batzuek berriz ehizarako eskopeta ala aitzurra eskuan hartuta frankistei aurre egiten saiatu ziren iheslariak babesteko. Aste batzuk irabazi ahal izan ziren, Elgetan geldiarazi zituzten hiltzaileak beste aste batzuetarako. Horri esker milaka pertsonen bizitza salbatu zen. Eusko Jaurlaritzak armak eskatu zituen, gutxi iritsi ziren. Inork ez daki zer gertatuko zen hasierako aste erabakigarri horietan Ingalaterrak eta Frantziak errepublikari lagundu izan baliote.\nOrain ere, Ukrainian inork ezin du esan zein den erabakirik hoberena. Noraeza, etsipena, beldurra nagusitu dira berriro. Pandemia huskeria izan daiteke etorkizunak ekar lezakeenarekin alderatuta , ezin jakin garbi; ezin epaitu zorrotz.\nAntimilitarismotik eta mugimendu bakezaletik aspalditik iragartzen ari ginena gertatu da: “Disuasio nuklearra Damoklesen ezpata da, guztion bizitza arriskuan jartzen duen joko hilkorra”. AEB izan zen lehergailu nuklearra botatzen lehena, baina jaurti zuen unean ez zegoen gaitasun apokaliptiko hori zuen areriorik. Bere etsai estrategikoak arma nuklearraz hornitu zirelarik, mundua 3. Mundu Gerraren atarian egon zen Kubako eta Turkiako misilen aferagatik.\nKide gehiago elkartu dira nuklear klub beldurgarri horretara: India, Pakistan, Israel, Frantzia, Ipar Korea… Azkeneko urte hauetan guztietan oreka hauskor horrek sortzen zuen egoeraz baliatuz, AEBk, NATOk eta bere alaituek hainbat sarraski egin dute Libian, Panaman, Kosovon, Serbian, Yemenen… zerrenda luzea da, luzeegia. Horrelakoen berri izan dugun guztietan “Gerrarik Ez” oihukatu dugu. Horrelako guztietan errefuxiatuak sortu dira, horrelako guztietan arma trafikanteak aberastu dira. Horrelako guztietan “Gerraren-Jaunak” nagusitu dira.\nOraingoan, Gerraren-Jaun handi bat sartu da joko makabro honetan: Putin. Ez da ordea jauntxo xume bat, potentzia nuklear baten buru despotikoa baizik. AEBk euren gerretan erabili dituzten argudio berberak erabili ditu, eta NATOk lagundu dio argudio horiek hornitzen.\nNATOtik ikasi du Putinek, “Disuasio Nuklearra” herri txikiak erasotzea ahalbideratzen dio potentzia nuklear bati, besteak ezin dio-eta erantzun, gerra osoa ez badu nahi, bederen. Putinek bere karta erabili du Txina eta AEBekin duen lehian hobeto kokatzeko. Megalomanoak horrelakoak dira eta zoritxarrez megalomano andana dago Kremlinen, Beijingen eta Wall Streeten. Ordaina kasu honetan Europako , Ukrainiako, zein Errusiako zibilek pairatuko dute, Europa peoi bilakatu baita indar nuklearren xake-taulan.\nZer egin behar den baino, zer ez den egin behar zertxobait argiago dela ematen du. NATOk erasoak egin zituztenean “Gerrarik EZ” leloak elkartu gintuen; errefuxiatuak ekartzeak elkartu gintuen. Ez genuen pentsatu armak hornitzeak zerbait konponduko zuenik. Gure bihotzak uzkurtu dituen gerra berri honetan, aldiz, bi keinu eredugarriek piztu dituzte argi izpi itxaropentsu: Ukrainian tankeen aurrean esku-hutsik jarri diren ukraniarrena; Errusian poliziaren aurrean manifestatzen ari diren errusiarrena. Biak ala biak ari dira une honetan egin daitekeen ekintzarik kementsuena: Gerren Jauntxo guztiei aurre egitea, herrien adiskidetasunaren alde zorrotz borrokatzea.\nPutin XIX. mendeko pentsamendu inperialistak bultzaturik, XX.mendeko teknika militarrak erabiltzen ari da, gerra endemikoa sortzea helburu baitu, NATOren antza, biek elkarren beharra dutelako. XXI. Mendeko erantzunek desmilitarizazioa dute ibilbide, pertsonen eta herrien autodeterminazioa, lurraldetasuna ulertzeko modu berriak, naziotasuna kudeatzeko era malguak… Bide horri heldu ezean, gureak egin du.\nZer duzu buruan “Kalasnicov eta desmilitarizazioa”-ri buruz\nJosu naberan 2022-03-08 00:42\n“Zer egingo zenuke zure etxea babesteko kalashnikov bat hartzea aginduko balizute?”\nEderto planteatuta eta une egoki-egokian:\nnik, lehenik, zeinek agintzen didan pentsatuko nuke, ez baita berdin nire auzoko edo leinuko gidari batengandik edota diktadore bategandik hartzea halako agindua.\nbigarrenik, testuingurua eta lekua: zer eginen nuke Donbasen bizi banintz, edota KIEVen. Hots, Errusia sartu eta bere armak ematen dizkidan lurraldean, edota KIEVen, NATOk luzatu dizkigun armak ditugun lekuan.\nDena dela, hemen bizi banitz baino askoz zailagoa duk erabakia, zeren oso gutxi ezagutzen diat hango egoera politikoa, historikoa, kulturala, etab.\nBaina KIEVen bizi banitz, ongi informatzeko modua nireganatzen ahalginduko nintzateke. Bazekiat oso zaila dela hori, baina suposa dezagun lortzen dudala informazio klandestinoa, ez dakit nongo eta zelako informazio-gunean (Sareetan izan beharko seguruenik)\nOrduan, jakingo nian; KIEVeko herritarra banintz, OTAN dugula handik km gutxitara. Eta badakidala OTAN zelako elementu badaezpadako eta kriminala den.\nBestalde, jabetuko nintzen zehazki non bizi naizen (ez, noski, hedabide ofizial bakarrak desinformatu nauen bertsio bakarrak aurkeztu didan didan markoan, baizik eta nik sumatu ere egiten ez nuen koadroan, ze neu, izatez, gazte samar nauk eta ez nian ezagutzen “Maidan” haren aurretik gertatu zena.\nAldiz, Maidanen gertatu zen errebolta bai ongi ezagutzen dudala, bertatik bertara egon ninduan han-eta, 2014ko udabarri hartan. Baina orain, eskuratu dudan informazio klandestinoaren bidez, aluzinatzen niagok. Ez nekien benetan ezertxo ere han zer gertatu zen sakonean, zeren horixe suertatu ohi da: bertan egon arren, hurbilen daudenak direla BENETAKO ZERGATIEZ gutxien enteratzen direnak.\nEta oraintxe konturatu nauk, ezen OTAN izan zela demokratikoki hautatu genuen Gobernua desbankatu zuena (Maidan protesta hartaz baliatuta (edo seguruenik OTANek eta CIAk eragina, beti izaten baituk aitzakiren bat arrantzale trebeak ur arrea probetxatuz, arrantza madrea egin ahal izateko)\nOrduan, orain badakit zeinek agintzen duen hemen benetan: OTANek ezarritako txotxongilo batek eta beren banda paramilitar ankerrek, gure herkide ekialdekoa bonbardatzen ibili direnak etengabe.\nEta orduan zera erabaki diat: nire eskuetan haiek jarritako armarik EZ HARTZEA, neure eta nire herriaren kaltetan izanen delako.


Xerin Kobane: «Oroitzapen bat utzi nuen Kobaneko batailan: begia» | Mundua | Berria\nXerin Kobane. Siriako kurduen YPG miliziako kide ohia\n«Oroitzapen bat utzi nuen Kobaneko batailan: begia»\nKobane «trebakuntza militarrik gabe» hasi zen borrokan EI Estatu Islamikoaren aurka, Jazira kantonamenduan. Geroago, ordea, gerra etxeraino iritsi zitzaion, Kobane hirira. «Ziur geunden hilko ginela».\nAitor Aspuru -\nXerin Kobane bera jaio zen hiriaren defentsan borrokatu zen Estatu Islamikoaren aurka, eta sakrifizio handia egin zuen. Hilabete izugarri haietan bizitakoa gogoratu du.\nNolakoa zen zure bizitza Kobaneko borroka baino lehen?\n2011n, institutuko ikaslea nintzen, eta gerra hasi zen. Siria osoan Al-Nusra Frontearen [Al-Qaedari lotutako taldearen] mehatxua sortu zen. Ez nion jarraitu autodefentsara batzeko lehen deiari, ikasten ari bainintzen, baina, 18 urte bete bezain laster, Kobaneko hiru emakume Jazira kantonamendura joan ginen. Al-Nusra Fronteak eraso zituen inguruak, eta bat egin nuen borrokan Rojavako Ikasleen Konfederazioarekin. Hiru hilabetez egon nintzen gerran inolako trebakuntza militarrik gabe. Borroka baretu zenean, Kobanera itzuli nintzen, eta ikasteari ekin nion berriro. Kanpoan zeuden ikasleak ere laguntzen nituen. Lau hilabeteren ostean, ordea, Estatu Islamikoa Kobane kantonamenduko herrixkei erasoan hasi zen.\nZer-nolako egoera sortu zen?\nEI hurbiltzen ari zen ekialdetik, eta herrixkak okupatzen ari zen. Jendeak ihes egin zuen hirira. Gero, Eufrates ibaiaren mendebaldean dauden herrixkak hartzeari ekin zion. Gero eta jende gehiago elkartu zen Kobane hirian, eta zailtasunak ugaritu egin ziren, janariarekin, adibidez. Familiak etxeen sotoetan pilatzen ziren. Azkenik, bataila heldu zen. Eztandak entzuten genituen, eta orduan jakin nuen hiria suntsitu egingo zutela.\nNolakoa izan zen herritarren erantzuna?\nBatzuek bere buruaz beste egin zuten Daex-ek [EIren akronimoa arabieraz] ez harrapatzeko, torturak eta hilketak ohikoak baitziren bahituen artean. Kobanen zegoen janari apurra ematen genien Turkiako muga zeharkatzen zutenei. Estatu Islamikoa tiroka eta erasoka ari zen ihes egiten ari zen jendearen kontra, eta ni hiru hilabete egon nintzen zaurituak laguntzen Turkiak prestatutako behin-behineko ospitaletan, baina ezin izan nuen jasan, eta Kobanera itzuli nintzen. Hiria birrinduta zegoen.\nBorrokara itzuli zinen?\nBai, hiru egun geroago frontera jo nuen, YPGn [Siriako kurduen milizia] lagun asko nituen eta. Garai hartan ez zegoen bitarteko handirik, eta oso zaila zen dena. Ez zegoen janaririk edo garbitzeko urik, eta nekez ziurtatzen genuen edateko ura. Ez genuen arropa militarrik, eta kale jantzita borrokatu behar genuen. 48. kalean egon nintzen hilabete eta erdiz, eta gero beste auzo batean kokatu nintzen, Alepo kalean. Borroka lazgarria zen han, eta minaz josita zegoen. Borrokalari ugari hil ziren horregatik.\nNola zeunden zu han?\nPsikologikoki oso gogorra zen; lagun asko ikusi nituen hiltzen. Kobane askatu baino lehen, talde batetik bestera mugitzen nintzen. BKC metrailadorea erabiltzen nuen, eta taldeko buru egin ninduten. Koalizioaren bonbardaketak hasi baino apur bat lehenago, 100 miliziano besterik ez ginen geratzen Kobanen. Daex-ek kontrolpean zeukan hiriaren %85, eta gu ziur geunden hil egingo ginela. Hala ere, hor geunden nahi genuelako, ihes egiteko aukera izan baikenuen. Pentsaera horri esker, partekatu egiten genuen gure eskura zegoen ur eta janari apurra. Bataila hartan, Kobanekoak ginen gehienak, eta ez genuen prestakuntza militarrik. Izan ere, boluntarioak ginen YPGkoak eta YPJkoak [Siriako emakumezko kurduen miliziak]. Nire taldeko lau lagun galdu nituen. Horren ostean, beste talde batera joan nintzen.\nKobane hiria askatu ostean jarraitu zenuen borrokatzen?\nBai, kanpaina abiatu genuen herrixkak ere askatzeko. Mina ugari zeuden, eta ez zen erraza leku batetik bestera mugitzea. Ni Hesekeko [Al-Hasakako] eta Sere Kaniyeko [Ras al-Aingo] borroketan egondako talde batean sartu nintzen. Esperientzia genuen, eta asko aurreratu genuen. Herri andana askatu genituen, eta apurka-apurka EI menderatu. Hala eta guztiz ere, Daex-ek zibilak erabiltzen zituen ezkutu gisa. YPGko eta YPJtako unitateak hurbiltzen zirenean, zibilen artean sartzen ziren, eta eraso suizidak egiten zituzten lehergailuz beteriko gerrikoak baliatuta. Horrela hil ziren nire bi kide.\nZauri larriak izan zenituen fronte hartan.\nBai, Jaada herrixkan. Erresistentziarik gabe hartu genuen. Hitz egin genuen bertakoekin, eta Daex-en kideak bilatu genituen herrian. Ez genituen topatu. 08:00etan eraso gintuzten. Borroka lazgarria izan zen, bertako arabiarrek lagundu baitzioten Estatu Islamikoari segada egiten. Sartzen utzi ziguten, guri eraso egiteko. Taldean hamabi ginen, eta zortzi hil ziren. Mendi tontor batean nengoen herrian zer gertatzen zen ikusteko. Bat-batean, eztanda bat egon zen, eta konortea galdu nuen. Orduan ez nuen ezer sentitu; burua umel nuen, eta begi batetik ez nuen ikusten. Eztanda hartan hil ez zirenak frankotiratzaileek hil zituzten. Buruan zauritu zuten nire BKC metrailadorea balaz hornitzen zuen kidea, eta sekulako arazoak ditu; oroimena galdua du. YPGk ez du inoiz hainbeste borrokalari galdu bataila bakarrean.\nNola atera zinen handik?\nKide gehiago etorri ziren gure bila. Nire kasuan, lehen laguntza jaso nuen, eta, gehiago ezin zutenez egin, Turkiako ospitale batera eraman ninduten anbulantziaz, Urfara, zirujaua behar bainuen. Lau ebakuntza behar izan nituen. Hasieran ez nekien begia galdu nuenik, harik eta emakume sendagile batek esan zidan arte ezinegona sortuko zidan zerbait komunikatu behar zidala. Benda kendu zidan, eta ispiluan ikusi nuen begi bat falta zitzaidala. Medikuak galdetu zidan zergatik egiten nuen irribarre. Erantzun nion oroitzapen bat utzi nuela Kobaneko batailan: begia. Kobaneko borrokan parte hartzean, onartu nuen bizia edo gorputzeko atalen bat galduko nuela. Beirazko begia jarri zidaten, eta orain lehen baino politagoa naiz [barreak]. Kobaneko batailan ikusitakoa oso zaila izan zen, eta horrek eraldatu egin ninduen.\nZer-nolako eragina izan du horrek zugan?\nEz naiz damutzen; sinetsita eta motibatuta borrokatu nintzen. Askok galdetzen didate zergatik ez nintzen han geratu Kobane askatu ondoren. Nire kontzientziak ezin zuen jasan Daex; mundu osoa askatu nahi dut, ez bakarrik kurduak. Tamalez, Jaadako jendeak ez zuen hori ulertu, eta Daex-i gure aurka egiten lagundu zion. Orain, autoadministrazioan lan egiten dut, kurduek sortutako sisteman, eta hiria berreraikitzen ari gara. Ez naiz etxean geratu. Kobanek bizirik jarraitzen du, eta pozik nago.


Andaluziak Arrantza Ministerioarekin koordinatuko du Cádizko Golkoan olagarroa harrapatzeko araudia | Consumer\nAndaluziak Arrantza Ministerioarekin koordinatuko du Cádizko Golkoan olagarroa harrapatzeko araudia\nKoordinazio horren helburua da espezie hori barruko eta kanpoko uretan erauzteko ahaleginak handitzea.\nUr horietan espezie hori harrapatzeak, orain arte, bi administrazioek erregulazio bera zuten, eta horrek zehazten zuen espezie hori ateratzeko gutxieneko pisua (kilo bat), eta debekatu egiten zuen aisialdiko itsas arrantzako ontziek harrapatzea.\nUztailaren 27an, MAPAk Agindu bat argitaratu zuen Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE), Cádizko Golkoko kanpoko uretan espezie horren arrantza modu iraunkorrean kontserbatu eta kudeatzeko plana abian jartzeko. Agiri honetan arrantzan aritzeko mugak, tranpa-arteen sakonera eta haien ezaugarriak jasotzen dira.\nAndaluziako Juntak bi araudietako alderdi batzuk berrikusteko aukera planteatu du, Cádizko Golkoan arrantzatzen duen arrantza-sektoreak egindako eskaerei erantzuteko, bereziki Onubenses portuek aurkeztutakoei.\nandaluzia Cadiz olagarro pesca-eu


Badator Bala, Bilboko Arte Liburu Azoka — Gaztezulo\nBadator Bala, Bilboko Arte Liburu Azoka\nBadator Bala, Bilboko Arte Liburu Azoka https://www.gaztezulo.eus/albisteak/badator-bala-bilboko-arte-liburu-azoka https://www.gaztezulo.eus/albisteak/badator-bala-bilboko-arte-liburu-azoka/@@download/image/bala_1385724539.jpg\nAbenduaren 12tik 15era, Banizu Nizuke Kultur Antolakuntzaren eta Difusio elkartearen ekimenez, Bala Bilboko Arte Liburu Azoka egingo dute Bilboko Zazpi Kaleetan dagoen Victor kaleko 5. zenbakian. Liburu autoekoitziak, artisten katalgoak, argazki-liburuak… eta ohikoak ez diren beste hainbat argitalpen izango dira eskuragai.\nArgitaletxeak, liburu denda espezializatuak eta autoekoizleak harremanetan jartzea helburu duen azoka da Bala, haien arteko hartu-emanetatik proiektu berri eta interesgarriak sortzen laguntzeko asmoz garatua. Horretarako standak, hitzaldiak, aurkezpenak eta hainbat tailer barneratuko dituen egutegia osatu dute abenduaren 12tik 15era, ostegunetik igandera, eta artea, argazkigintza, autoekoizpenak, argitalpen bereziak eta fanzineak ikusarazteko plataforma moduan funtzionatuko du.\nBilboko Zazpi Kaleetan dagoen Victor kalean jarriko dute gune nagusia, 5. zenbakian. Era ezberdinetara parte hartu dezakezu: zure lanak stand batean ikusaraziz, hitzaldi eta tailerretan parte hartuz, edota erosle gisara. Standa jarri nahi izanez gero, abenduaren 2ra bitarte duzu izena emateko epea.\nAntolatzaileek, gainera, hainbat aukera eskaintzen dituzte, eta norberaren egoeraren arabera, bertan egoteak dituen gastuak euren gain hartzeko prest ere azaldu dira. Baita standean bertan saltzaile lanetan aritzeko ere. Baina horretarako helbide honetan sartu eta formularioa bete ostean, haiekin harremanetan jartzea ezinbestekoa izango da.\nEusko Jaurlaritzak, Grafilur inprentak eta Nontzeberri atariak babestu eta lagundutako azokak lehen edizioa izango du aurtengoa, eta ezkutuan edo bigarren planoan geratzen diren argitalpenei protagonismoa emateko balioko du. Animatu parte hartzera!\nJuan Barberen paper-tailerra, lau proiekturen aurkezpenak eta liburu-denda espezializatuen inguruko mahai-ingurua egingo dira egun osoan zehar.\nHalaber, Papel Japones dokumentala proiektatuko dute 11:00etan.\nAbenduaren 13an, ostirala\nPaperontziako Felix Aranburuk artisau-koadernaketari buruzko tailerra eskainiko du 11:00etan, eta horrekin batera hiru egitasmoren aurkezpenak eta Grafilu inprentako Dani Rodriguezek zuzendutako hitzaldia eskainiko dituzte.\nAinara Bezanillak liburua ardatz izango duen tailerra eskainiko du 11:00etatik aurrera, eta ohiko produktuen aurkezpenaz gain, banaketa alternatiboaren inguruko hitzaldia eskainiko dute Delirio argitaletxeko Fabio de la Flor-ek eta Belleza Infinitako Garik.\nAbenduaren 15ean, igandea\nAinara Bezanillak haurrentzako tailerra gidatuko du goizean, eta azokako jardunaldietan landutako gaien inguruko ondorioak bilduko dituzte arratsaldeko mahai-inguruan.


ganbila.eus | Nola jin, hala joan\nNola jin, hala joan\nBezperetatik jalgi orduko, ondo-ondoan zegoen Jauregiko bidea hartu genuen. Sabaiko ate ondoan, mahai luze baten gainean... seroek apailatu “Choux à la crème” delakoak, han zeuden, gure zain. Haietatik bizpahirur jan nituen, ikilimiliklik. Gero, adin bereko lagunekin batera, sabaian sartu nintzen eta aitzin-aitzineko aulkian jarri.\nAlegia deusez eta inori deus salatu gabe, zazpi antzerkino moldatu nituen eta bi itzulpen antotaketa ere bai. Zazpi horietarik bat “Hilak hil”, Donoztirin, neure sort-herrian emana izan zen, “Herra eta nigar” deituarekin aldiz, “Eskualtzateen Biltzarrak” eskaini saria irabazten nuelarik.\nOndikotz, Iparraldeko euskal talde “amateur” guziak ezagutzen nituen eta federakuntza baten egitea beharrezkoa zela ikusirik, “Antzerkilarien Bittzarra” montatu genuen, Baigorrin, 1967an. Elkarte horri esker, antzerkitariek berek elgar hobeki ezagutu zuten, eta erraten ahal dut, halako giro berri sortu zela teatro munduan, antzerki lanaren hobetzen hasi ziren talde gehienak.\n1968an, Baionako Herri Antzokian, oraino denek gogoan dugun Larzabalen “Matalaz” obraren aurkeztea, gertakari arrado eta itxaropentsu bat izan zen. Azkenean antzerki euskalduna hupatu zen iparraldeko hiri nagusira. Funtsean, garai hartan, euskal kulturak hats bizkor indartsu bat ezagutu zuen. Alabaina, ez zirena, urte haietan, lehen ikastolak ere sortu?\nHorra, gutti gora behera, 1970ean, 22 urtetan, idatzi nuen “Bai ata ez” antzerkiaren gaia, mamia, eta erraten ahal dizuet ukan zuela aipaldi, gure Euskal Herriko subazter... edo beste edozein tokitan!\n“Bai ata ez” bezala beraz, beste antzerkiak ere berdin idatziko ditut, bihotza utziz lehenik mintzatzera, baina gatz biperrak emateko ahantzi gabe. Egun guzietako bizian entzunak, ikusiak, sendituak, edo berdin doi bat asmatuak, ahal bezain polliki itzulikatuko ditut, kontatu nahi dudan ixtorioak ukan dezan hastapen bat, korapilo bat, eta azkenean, bururatzapen bat; eta beti, entseatuko naiz, antzerkiaren ideologiarekin ados ez direnen ere poxi bat ene alde biltzerat, irria nasaiki sartuz. Irria bait da, antzerki batetan, harmarik hoberena.\nHorrelaxe, urtez urte eta antzerkiz-antzerki, “Bai ala ez”-en ondotik, hemengo jendea errotik hunkitzen zuten-edo hunki behar zuketen-gaiak aipatu eta ikertu ditut, eta hori, beti abertzale ikuspegi batekin. Bide harriskugarria segur! Zeren ordu arte, jendea, komedietara, bakarrik irri egiteko bait zoan, jostatzeko, eta horra non, irriarekin batera -nik ere, lehenago erran bezala, irria brauki sartu dut- ahorra beraz, orain irriarekin batera, ordu arte antzerkietan ez entzun ahopaldi bipil, bortitz batzu aditzen dituztela. Eta ikusliarrek diote, nahitez, antzerki berri horiek gehiegi politizatuak direla. Dena politika dela hori.\nFuntsean, Piarres Larzabal ere, jada, bide horretatik ibilia zen. Antzerki arin, irringarrien ondotik, hunkigarriak idatzi zituen, Euskal Herriko gure gizon famatuen bizia kondatuz, eta hor ditugu lekuko: “Etxahun”, “Bordaxuri”, “Matalaz”, besteak beste...\nForma didaktiko horrek ba ditu bere alde onak, baina ere, eta nola, bere alde txarrak. Jendeak dio: -”Ez du segurki balio, antzerki ikustera pagatuz joaitea, teatro mota hori, etxean berean ba dugularik, eta kitorik (debalde) gainera”!