Hego Koreako ohiturak | Bidaia Albisteak\nMariela Carril | | Hego Korea, Kultura\nAspalditik, agian hamarkada bat, Hego Korea herri kulturaren munduko mapan dago. Zergatik? Bere musika estiloagatik, famatua K-pop, eta eta haien telenobelak edo telesailak deitu ohi dira doramas korearrak. Biek mundua harrapatu dute eta zale leialak dituzte nonahi.\nJaponiako komikiek eta animazioek Japoniari eta bertako kulturari begiratu nahi ziguten bezainbeste, gaur egun Asiako herrialdea gure arreta bideratzen duen Hego Korea da. Jende asko hasi da koreera ikasten, pop izarren ibilbidea jarraitzen edo telesailak bata bestearen atzetik kontsumitzen ia telebistako Fordismo batean ekoizten baitira merkatua monopolizatzeko. Eta zer arrakasta! Horregatik, ikus ditzagun hemen Hego Koreako ohiturak:\nKoreako penintsulako hegoaldeko muturrean ia bizi dira 51 milioi pertsona 50eko hamarkadan Koreako gerratik iparraldeko anaietatik bereizita jarraitzen dutenak. Ofizialki oraindik gerran daude, su-etena besterik ez zen egon, baina bi herrialdeetako errealitateak ezin ziren kontrakoagoak izan, hegoaldean kapitalisten itsasoa direlako iparraldean komunistak diren bitartean. Munduan hain komunistak diren herrialde bakanetako bat.\nFuntsean jakin behar duzu hemengo gizartearen nukleoa familia dela, hori antolatutako ezkontzak nahiko ohikoak dira oraindik ere, hau da gizarte matxista eta haurren artean gizonezkoa beti emakumezkoaren gainetik gailentzen dela. Gainera, hezkuntza maila oso garrantzitsua da eta Japonian bezala, hizkuntza korearrak berak oso ondo markatzen ditu gizarte desberdintasunak.\nEmakumeen lekua, urteen poderioz hazten joan den arren, ez da inolaz ere maila berdinetara iristen. Egia da ia erdiek lan egiten dutela baina% 2k soilik betetzen dituela botere postuak.\nHori esanda, ikus ditzagun zenbait Bidaiatu aurretik ezagutu beharko genituzkeen Koreako ohiturak.\nla begirunea Elkar agurtzeko modu tradizionala da.\nZure burua aurkezterakoan, lehenik eta behin familiaren izena esaten duzu, hau da, abizena. Gainera ohikoa da elkarri abizenez deitzea eta ez izenez, duela 60 urte Mendebaldean gertatu zen moduan. Titulua, abokatua, medikua edo dena delakoa baduzu, ohikoa da hura sartzea ere.\nAgurrak eskua ematera zoazenean, inoiz ez esku bakarra. Esku libreak bestearen gainean egon behar du. Emakumea bazara ihes egin dezakezu eta makurtu. Eta agur esateak bezainbeste merezi du.\njaponiarrak, korearrak bezala Ezetz esatea gorroto dute. Gogorra da haientzat, beraz, mila aldiz ibiltzen dira eta horregatik hitzaldiak edo eztabaidak asko iraun dezakete. Jende zuzena ez den edozer dira.\nkorearrak ez dira gorputz hizkuntza beraz, gorputzarekin asko adierazteari uko egin behar zaio. Besarkatu, laztandu, asko ukitzen dugu eta haserretu edo beldurtuta sentitzen dira. Oso garrantzitsua da zure espazio pertsonala ematea.\nEz dute barkamena eskatzeko kalean topo egiten baduzu, beraz, ez zaitez iraindu, ez da pertsonala, batez ere hiri handietan.\nikusten baduzu gizonak besotik besora doazela edo horrelako neskak batera, ez da homosexualak edo lesbianak izatea, ohikoa da.\nkorearrak opariak trukatzeko dira, baita dirua ere. Jasotzeko zortea baduzu gogoratu erabiltzea bi eskuak hartzeko eta ez ireki eman dizun pertsonak alde egin arte. Zakarra da beraien aurrean egitea.\nOpari bat ematera zoazenean, ez aukeratu paper ilunak edo gorriak, ez baitira kolore erakargarriak. Joan kolore bizien bila. Opari bat ekarri beharko zenuke, batez ere, etxera gonbidatuta bazaude, baina munduko alde honetatik ardoa normalean ekartzen badugu estiloa da gozokiak, bonboiak edo loreak. Alkoholik ez, edan arren karranpak ematen ditu. Eta bai, opariak ez luke garestia izan behar, bestela balio bereko oparia behartuko baituzu.\nbehar duzu kendu oinetakoak etxera sartzean korear batena.\ngauza txar gisa ikusi gabe onartzen den gehienezko atzerapena ordu erdikoa da. Dena den, bazara puntuala askoz hobeto\ngonbidatua bazara, ez zenuke inoiz jan edo edaten lagunduko. Zure ostalariak zuregatik egingo du.\nHori topaketa sozialei dagokienez. Turista normala izanda agian ez dituzu horrelako egoera ezagunak biziko, baina ikastera edo lanera joaten bazara, topo egingo duzu. Are gehiago, horiek bizi nahi dituzu, horrela Koreako errealitatea benetan bizi dezakezu.\nPixka bat bada ere. Baina zer gertatzen da Koreako ohiturak jan eta edateko orduan? Otorduak Koreako bizitzako une garrantzitsuak dira eta harreman sozialak eraikitzeko balio dute.\ngogoratuko eseri gonbidatu zaituen pertsonaren atzetik. Pertsona horrek leku bakarrean eserita egotea eskatzen badu, egin ezazu, nahiz eta adeitasunagatik pixka bat eutsi, zalantzarik gabe eserleku onena izango delako.\npertsona hori zaharragoa bada, lehenbailehen bere burua zerbitzatzea da.\nJaponian bezala, ez zerbitzatu zure burua lehenbailehen. Egin beharrekoa, besteei lehenbailehen zerbitzatzea da. Emakumea bazara, ohikoa da emakumeek gizonak zerbitzatzea baina ez elkarri (ze matxista!)\nGehiago edan nahi ez baduzu, utzi edalontzi bat edalontzian eta kitto. Beti hutsik egon, norbaitek beteko du.\nOhikoa da minutu on batzuetan jateari bakarrik eskaini izana, hitz egin gabe. Ez da deserosoa. Batzuetan elkarrizketak denek apur bat jan dutenean hasten dira.\njanaria eta edaria bi eskuekin pasa eta jasotzen dira.\nKorearrak tabernetan itsatsi behar dira otordua amaitutakoan, eta gonbidatu on gisa, ez duzu ideia baztertu behar.\nKorearrek garagardo asko edaten dute baina edari nazionala bikaintasunez da soju, vodkaren antzeko edari zuria, nahiz eta leunagoa izan,% 18-25% alkohol artean.\nBadakigu zer egin eta zer ez egin tertulia batean, baina zeintzuk dira debekatutako gauzak korear ohituretarako? Beno, seinalatzen du:\netxeetan edo tenpluetan oinetakoak jantzi gabe.\nleku publikoetan edateko eta jateko ezer ez ibiltzean.\nEz duzu baimenduta oinak altzarietan jartzeko, nahiz eta oinetakoak ez izan.\nZerbait idatziko baduzu, ez duzu tinta gorria erabili behar heriotzaren ikurra delako, beraz, norbaiten izena idatziz gero, heriotza bera ere nahi dute.\nlau zenbakia zorigaiztoko zenbakia da.\nOrain bai, zorte on Hego Koreara egindako bidaian!\nArtikuluaren bide osoa: Bidaia Albisteak » General » Kultura » Hego Koreako ohiturak


Ligako lehen garaipena etxean Osasunarentzat | Kirolak | IRUINDARRA\nLigako lehen garaipena etxean Osasunarentzat\nAste bakarrean sei puntu lortu ditu Osasunak gaur Leganesi irabazi ostean (2-1). Gaurko hiruekin 17 puntu dituzte gorritxoek eta ia ezinezkoa mailari eustea. Hala ere, garaipen garrantzitsua izan da jokalari eta zaleentzat denboraldi amaierari itxuraz ekiteko. [Estatistikak]\nNAIZ|IRUÑEA|2017/04/09 20:13 Eguneratua:\nSergio Leon, partidako bigarren gola ospatzen. (Iñigo URIZ | ARGAZKI PRESS)\nEz du, ziur aski, aukerarik izango Osasunak mailari eusteko baina denboraldi osoan emandako itxura baldarrari buelta eman eta gutxienez itxura hobearekin amaitzeko traza hartu dute gorritxoek asteon.\nBaziren aste batzuk itxura hobez ari zela baina asteon bi garaipen bata bestearen atzetik etorri dira.\nGaurkoa, maldan gora hasita, lehen ordulaurdena betetzearekin bat Leganes aurreratu baita markagailuan (16', Slovas). Lehen zatia amaitzerako fin, beste behin ere, Sergio Leon penaltiz eta berdinduta iritsi dira atsedenaldira.\nBigarren zatian erabaki du partida Sergio Leon berak 71. minutuan egindako golarekin.\n17 puntu dituzte gorritxoek eta, beraz, ia ezinezkoa dute mailari eustea. 21 puntu daude jokoan hurrengo asteetan eta gaur aurkari zian duen Leganesekiko duen 10 puntuko koskari buelta eman beharko lioke Iruñeko taldeak. Hala ere, bai zale eta bai jokalari pozik agertu dira partida ostean, garrantzitsua izan baita gorritxoentzat Sadarren Ligako denboraldiko lehen garaipen hau lortzea eta denboraldi amaierara itxura eta molde onez iristea.\nDatorren astean Madrilen dute hitzordua iruindarrek, Atleticoren aurka. Honakoak izango dira aurkariak bata bestearekin atzetik: Sporting, Bartzelona, Deportivo, Valentzia, Granada eta Sevilla.\nIruñea "on fire" #korrika & Osasunak lehenengo garaipena eskura. Zoramena harmailetan!! #batZuk pic.twitter.com/JQlBFuJvMd\n— Hamaika Telebista (@HamaikaTb) April 9, 2017\nOsasuna no podrá vender entradas para el partido del Vicente Calderón


Olatu Talka, herritarrek herritarrentzako antolatutako jaialdia - Bloga - Euskal Herriko berriak - Basklink\n2015 mai. 19\nOlatu Talka, herritarrek herritarrentzako antolatutako jaialdia\nDonostia Kulturak eta Donostia 2016-k antolatuta, datorren maiatzaren 29tik 31ra ospatuko da Donostian (Gipuzkoa) Olatu Talka jaialdiaren 6. edizioa.\nOlatu Talka kultur jaialdiaren berezitasuna zera da: programazioa herritarrek berek egiten dutela, beraiek bidalitako proposamenekin. Horregatik da garrantzitsua parte-hartzea: Olatu Talkaren egitaraua, hain justu, herritarren parte-hartzearen araberakoa izaten baita. Herritarrek beren proposamenak bidaltzeko epe bat izaten dute eta horren araberako egitaraua antolatzen da gero.\n2010ean egin zen lehen edizioa eta orduz geroztik, urtez urte, gero eta gorputz eta arrakasta handiagoa hartzen joan da Olatu Talka jaialdia. 6. edizioa izango da aurtengoa eta, 3 egunetan zehar, 200 ekitalditik gora izango dira Donostiako 10 gunetan banatuta. 2015ko edizioan Olatu Talkak auzoetan presentzia handiagoa izango du, aurreko urteetan auzoetako herritarrek egin duten eskaerari erantzunez.\nHamaika tailer, kontzertu eta emanaldi, dantza eta antzerki ikuskizun, merkatu, kirol-ekintza, gastronomia-egitasmo, zientzia- eta teknologia-asmo, ingurumen-gai eta beste hainbat eta hainbat jarduerez gozatu ahal izango duzu Donostian maiatzeko azken asteburuan. Besteak beste, Huts uneak eta Kontxa Gaumarketaz. Lehena egun hutsik dauden merkataritza lokalek erabilera anitz izan ditzaketela erakutsi nahi duen esperientzia pilotua da. Erakusketak, antzerki emanaldiak, kontzertuak, tailerrak… izango dira espazio hauetan egingo diren jardueretako batzuk. Kontxa Gaurmarket larunbatean, maiatzaren 30ean, ospatuko da. Kontxa hondartzako arkupeak 50 salmenta postuz (arropa, artea, diseinua, 2. eskuko artikuluak) osatutako merkatu batean bilakatuko dira. Musika zuzenean (Maluk, Nuance, Francisco Escudero Kontserbatorioko ikasleen jazz musika...), aisialdi guneak, instalazio artistikoak... izango dira bertan 18:00etatik 00:00ak arte.\nHemen ikus dezakezu Olatu Talka 2015-eko egitaraua osoa. Informazioa gehiagorako: www.olatutalka.eu


Posta bidezko botoa eska dezakete herritarrek dagoeneko - Azkoitia - Maxixatzen.eus\nMaxixatzen.eus 2020-02-12 10:29\nAzkoitiko eta Azpeitiko PSE-EEk, beren aldetik, apirilaren 5ean botoa ematera joan ezin duten edo posta bidez botoa eman nahi duten herritarrei laguntzeko zerbitzua eskainiko dute Azkoitian duten egoitzan. Sozialistek Julio Urkixo kaleko 11 zenbakian duten Herriko Etxean eskainiko dute laguntza gaurtik martxoaren 26ra bitartean. Tarte horretan, asteartetik ostiralera bitartean lagunduko diete herritarrei, 12:00etatik 13:00etara eta 17:00etatik 19:30era bitartean. Informazio gehiago behar duten herritarrek, berriz, 943-85 20 51 telefono zenbakira deitu dezakete zalantzak argitzeko.\nEH Bilduren Bilgunea, zabalik\nAzkoitiko EH Bilduk jakinarazi du, herritarrei posta bidezko botoa eskatzeko laguntza eskainiko diela Julio Urkixo etorbidean inauguratu berri duten Bilgunean. Astelehenetan eta astearteetan, 16:30etik 18:30era egongo da zabalik Bilgunea, eta ostegunetan, 10:00etatik 13:00etara. Apirilaren 5ean bozkatzera joateko arazoak izango dituzten herritarrei edo kanpoan egongo direnei eskainiko diete laguntza. Correoseko edozein bulegotan egin daiteke eskaera botoa posta bidez emateko. Bilguneko ordutegitik kanpo, 645 280 797 telefono zenbakira deitu edo Whatsappera idatz dezakete herritarrek zalantzak argitzeko.


Udaltzaingoa – Irunero\nIrungo Udaltzaingoak jakinarazi duenez, dozena bat udaltzain laguntzaile izango ditu, udal lantaldea sendotzeko. “Laguntzaile figura berria da Irungo Udaltzaingoaren barruan, eta, gure ustez, oso baliagarria izan daiteke herritarrei zerbitzu egiteko. Udaltzainei beren egitekoak betetzen lagunduko diete, hala nola trafikoa, udal...\nCOVID-19ari aurre egiteko osasun-agintariek emandako osasun eta segurtasuneko neurriak betearaztea da, gaur egun, Udaltzaingoaren lanetako bat. Horretarako, hiriko kale, plaza eta parkeetan ibiltzen dira udaltzainak, eta indarreko araudia gogorarazten diete he...\n2021(e)ko apirilak 15 No Responses\nMartxoaren 12an, Ertzaintza eta Irungo eta Hondarribiko udaletako Udaltzaingoa Koordinatzeko Batzordea bildu zen Irungo udaletxean. Bilera hori erakunde horien arteko 28. koordinazio-bilera izan zen, eta, kasu honetan, 2020ko delitu-egitateen balantzea eta ...\nGaur egun, osasun agintariek COVID-19ari aurre egiteko ezarritako osasun eta segurtasun neurriak betearaztea da Udaltzaingoaren egitekoetako bat, eta, horretarako, udaltzainak kale, plaza eta parkeetan ibiltzen dira, herritarrei araudia gogorarazteko eta neurr...


Marga Pinillos:”5 nekazal kooperatibaren irekierarako ari gara lankidetzan” - Mundukide\n“Brasilen nago otsail amaieratik eta urte batzuk lanean daramatzaten lankideekin elkarlanean hasi naiz ilusio eta errespetu handiz, Ceará estatuan.”\n“Gure lana, MSTrekin batera 5 kooperatiba agroindustrial (eztia, esnea eta eratorriak, kaprinoak, mandioka eta anakardoa) martxan jartzea da eta azken fasean daudela esan dezaket. Une honetan, Euskadin lortutako 2 finantzaketa-proiekturi esker (1 Bizkaiko Foru Aldundiarekin eta beste bat Eusko Jaurlaritzarekin), kooperatiba horien ekoizpen-jardueren hasierako etapa lagundu ahal izango dugu; besteak beste, prestakuntza-jarduera asko bideratu ahal izango ditugu, laguntza teknikoekin eta aholkularitzekin lagundu, topaketak eta esperientzia-trukeak egin, diagnostikoak eta berdintasun-planak egin, eta abar. Erronka handi bat izango dugu, eta baita zailtasunaz ere.”\nHauxe kontatzen zigun Marga Pinillos arrasatearrak, Fortalezara iritsi berritzan, baina ez zuen espero maiatza bukaerararte Fortalezako bere etxetik telematikoki lan egin beharko zuenik, Brasilek bizi duen egoera larriaren ondorioz. Une honetan, badirudi egoerak atsedenaldi txiki bat eman diela eta Copalc kooperatibako langileen lehen formakuntza saioan aurrez aurre parte hartu ahal izan duela kontatu digu, ilusioz.\n“Azkenik, zenbait hilabetez jarduera presentzialak etenda egon ondoren, pixkanaka eta kutsadura-datuak hobetu ahala, aurrez aurreko hainbat jarduerei berriro ekiteko leiho bat ikusten da. Zehazki, anakardo eta pulpa Copalc kooperatibak, ekainerako jarduera hastea programatzen ari da eta maiatzean prestakuntza-ikastaro operatiboak hastea programatu du. Formakuntzaren lehen saioa “Fabrikaziorako Jardunbide Egokiak“, maiatzaren 18tik 20ra artean ospatu da kooperatibetako kideentzat Chorozinho udalerriko Zé Lourenço asentamenduan. 3 egunak giro atseginean igaro ditugu, Covid-19 aren babeserako neurriek eta ikastaroaren edukiarekiko beharrezko kontzentrazioa eta arretak hainbat baldintza ezarri dituen arren, MSTn hain ohikoak diren uneak eta mistikak ez ziren falta izan.”\nMundukidek 21.863€ jaso ditu Eroskiko “Zentimo Solidarioa” kanpainaren bitartez.


Birformulatzaile esplikatiboek zerbait azaltzen dute, baina horrez gain, beste balio batzuk ere har ditzakete. Azalpen balio hori ikusiko dugu lehenik, eta ondoren gainerakoak.\nAzalpenezko birformulazioak bideratzeko erabiltzen dira azalpenezko birformulatzaileak, esplikatiboak: hau da, aurreragoko diskurtso atal batean, gehienetan aurreko enuntziatuan, adierazitakoa azaltzeko, argitzeko, osatzeko edo zehazteko diskurtso atal bati egiten dio bidea. Azalpenezko birformulatzaileak erabiltzen ditugu esan berri duguna modu argiago batez birformulatzeko: partikula hauen bitartez, hiztunak bere buruari edo hartzaileari iragartzen dio azalpen bat emango duela lehenago adierazi duenari buruz. Ikus ditzagun adibide batzuk:\nMutil harekin zuen harreman antzeko hartatik gehien erakartzen zuena harremana bera zen; hau da, mutila bera baino gehiago, edota oheko erlazio laketgarri hutsa baino gehiago, hasieratik erlazioa bera nola gertatu zitzaion suertatzen zitzaion erakargarriena. (Euliak ez dira argazkietan azaltzen, Iturralde, J. M.)\nBirformulakizuna (…) intrigazko nobela honetan askatu behar den misterioa ez da ohikoa. / Mutil harekin zuen harreman antzeko hartatik gehien erakartzen zuena harremana bera zen\nAzalpena: atal birformulatzailea Hau da, nobela honetan misterioa edo intriga ez dago gertakari batzuk argitzearekin loturik. / hau da, mutila bera baino gehiago, edota oheko erlazio laketgarri hutsa baino gehiago, hasieratik erlazioa bera nola gertatu zitzaion suertatzen zitzaion erakargarriena\nKasu honetan, gainera, birusak gizakien artean kutsatzeko ahalmena ere bazuela berehala ikusi zuten adituek, eta horrek kezkatu zituen, batez ere; izan ere, gaitza ohiko gripea hedatu ohi den gisan hedatuko zela ohartarazi zuten, oso bizkor, alegia. ( Berria)\nBirformulakizuna (izan ere, gaitza) ohiko gripea hedatu ohi den gisan (hedatuko zela…);\nAzalpena: atal birformulatzailea oso bizkor, alegia.\nIkusten denez, diskurtsoaren harian atal birformulatzailea indartzen da eta hura hartu behar da aintzat, azalpena, alegia. Bestetik, adibideek erakusten dute birformulatzaile esplikatiboen bidez lotzen diren diskurtso atalak enuntziatu osoak nahiz enuntziatu zatiak izan daitezkeela, eta askotariko kategoria lexiko eta sintaktikotakoak: perpausak, izen sintagmak, aditz sintagmak, izenak, aditzak…\nBalio esplikatiboaz gain, azalpenezko birformulatzaileek beste balio batzuk ere izan ditzakete. Horiek ikusiko ditugu segidan:\nBirformulatzaile esplikatiboek identifikatu eta zehaztu egiten dute esandakoa, hori dute birformulazioetan funtzio nagusietakoa. Hau da, birformulakizunari erreferentzia jakin bat esleitzen diote, eta horregatik esaten diogu ‘erreferentziazko birformulazioa’. Birformulatzailearen bidez birformulakizunari erreferentzia jakin bat esleitzen zaio atal birformulatzailean; hots, identifikazio edo zehaztapen bati bide emateko erabiltzen da. Denborazko eta lekuzko esapideak argitzeko erabiltzen da, baita deiktikoen eta sintagma zehaztugabeen erreferentzia identifikatzeko edo zehazteko ere:\nSortu zenetik - XIX. mende-hasieratik, alegia -, biologiak ez dio utzi egituretan barrentzeari eta funtzioetan sakontzeari. (Sagua, eulia eta gizakia, François Jacob / Garzia, Juan)\nBaina bideratutako dirua Europako batez bestekora hurbiltzen joateko eskatu zuten; hau da, Barne Produktu Gordinaren % 3 ingurura hurbiltzeko. ( Berria)\nzehaztapena (‘especificación’) zehaztugabea > zehaztua Determinatzaile zehaztugabea: bat, batzuk, zenbait…; mugatzaile generikoa: ‑a(k)) > zehaztua.\nidentifikazioa (denbora, lekua…) Itxuraz zehaztua > zehaztua… sintagma mugatua: hori (Azken ikuspuntu hori…)\nBigarren funtzioa birformulakizunaren esanahia edo zentzua argitzea da, eta ‘azalpenezko birformulazioa’ deitzen dugu horregatik. Honetan datza birformulazio prozesua: birformulatzailearen bidez birformulakizunaren esanahia edo zentzua argitzen da atal birformulatzailean; hots, azalpen bati bide egiteko erabiltzen da. Hitzen esanahia argitzeko erabiltzen da: neologismoak, hitz ezezagun edo teknikoak, atzerriko hizkuntzetakoak, latinetikakoak…:\nAurreragoko enuntziatu oso baten zentzua edo interpretazioa argitzeko ere erabiltzen da:\nBirformulatzaile esplikatiboen hirugarren funtzioa birformulakizunaren esanahia zabaltzea da. Horregatik esaten diogu ‘definiziozko birformulazioa’. Honetan datza birformulazio prozesua: birformulatzailearen bidez birformulakizuna definitzen da atal birformulatzailean; hots, nolabaiteko definizio bati bide egiteko erabiltzen da. Batez ere, terminoak definitzeko erabiltzen da:\nInflazioaren kontrakoa da deflazioa, hau da, prezioek behera egitea. ( Berria)\nEuskal Korpus onomastikoa -jende askok ez badaki ere- da azken batean Euskaltzaindiak ematen dituen zerbitzuen artean beharbada nabarmenena, bai Onomastikaren ikuspegitik, pertsonen izen deituren grafia eta abar, euskal izen eta deituren grafia normalizatua lantzen duena. Eta baita ere toponimia. Hau da, leku izenen normalizazioa eta normalitibizazioa barne biltzen duena. ( Eusko Legebiltzarra)\nUranio astunaren atomo baten diametroa elementu arinenaren - hots, hidrogenoaren - atomoaren diametroa baino bizpahiru aldiz handiagoa baino ez da. Atomo arrunt baten diametroa 0,3 nanometro inguru da; nanometroa (1 nm) metro baten milamiliorena da, edo, bestela esanda, milimetro baten milioirena; alegia, irudikatzeko gai garen neurriaren muga-mugan. ( Erreinu periodikoa, Peter Atkins, Garzia, Juan)\nBirformulakizunaren esanahia laburbiltzeko ere erabiltzen dira birformulatzaile esplikatiboak: ‘izendapenezko birformulazioa’ esaten zaio. Birformulatzailea erabiliz, termino bakar batera ekartzen da atal birformulatzailean birformulakizuneko formulazio luzea. Hau da, birformulatzaile esplikatiboak bidea egiten dio birformulakizuna laburbiltzen duen deitura edo termino bati:\nGizakiok entzuten ez ditugun maiztasun baxuko soinuak, hots, infrasoinuak nabaritzeko gai dira. (EITB dokumentalak: “Animaliak gure antzeko”, eitb)\nBertso-ahapaldia ona izan dadin gauza askori begiratzen zaio: neurria ondo bete, luzatu edo laburtu barik; puntuak edo errimak egokiak izan daitezela, antzeko soinuaz amaitzen direnak, beti ere hitza errepikatu gabe, hau da, poto egin gabe; gaiaren tratamendua eta garapena noraezekoak dira. ( Herri literatura)\nTestuinguruak lagunduta, birformulatzaile esplikatiboek bestelako balio batzuk ere izan ditzakete, ondorioa edo dedukzioa, esaterako. Inferentziazko birformulazioa esango diogu horri. Izan ere, birformulatzaile esplikatiboak, birformulatzaileen nolabaiteko hiperonimoak direnez 1, gai dira bestelako birformulazio motak adierazteko: zuzenketa, laburbilketa, berrazterketa…\nAre gehiago, testu argumentazioak bideratzeko ere erabiltzen dira birformulatzaile esplikatiboak: batez ere, ondorioa eta konklusioa adierazteko. Hori ez da birformulatzaile esplikatiboen berezko funtzioa, baina testuinguruak lagunduta, ondorioa eta bestelako funtzio argumentatiboak hartzen dituzte inferentzia prozesuetan.\nHorrenbestez, inferentziazko prozesuetan, ondorio edo dedukzio bati bide egiteko erabiltzen dira birformulatzaile esplikatiboak: ondorio subjektiboa, emaitza, dedukzioa… Markatzailea atal birformulatzailearen hasieran joan ohi da eta identifikaziotik edo baliokidetzatik harago doa bi atalen arteko lotura: birformulazioa ez da oinarritzen parafrasian, inferentzian baizik. Informazioari dagokionez, iruzkin berriak ez du errepikatzen lehengo mintzagaia, aurreko enuntziatutik ondoriozta daitekeen zerbait gaineratzen du. Segidan ikusiko ditugun adibideetan, esaterako, birformulakizunean adierazten dena baino gehiago adierazten da birformulazioan. Gehienetan, aurreko enuntziatutik ondoriozta daitekeen zerbait gaineratzen da atal birformulatzailean. Ikus adibide batzuk:\nHeien jokoa litake Charia delakoa hedatzea herri osoan, erran nahi baita islamisten lege dorpeenaren pean ezartzea herria eta jendea. (Herria)\n-Kontu handiz, bai horixe! Nonbaitik hasi behar, hala ere - baieztatu zuen Léak -, ezta, Ruche jauna? Izan ere, esaldi hau aurkitu dut, Polibio deritzon batena: “Guztiaren bide erdia da hasiera”. Alegia, gaizki hasiz gero, okerra luzaroko! ((Loroaren teorema, Guedj, D. / Muñoz, J.)\nAdimena beldurrez makaldua duen gizon iaio batek bizimodu oparoa eta diru pila eskaintzen dit bere ministro izan nadin; bihar, ordea, kalera bidaltzen banau, hortxe suertatuko naiz zahar eta txiro; alegia, munduan den egoerarik arbuiagarrienean; horra, orduan, pertsona atsegina kondesari eskaintzeko! “. (Parmako kartusia, Stendhal / Muñoz, J.)\nBestalde, alegia-k badu beste balio bat ere: azaldu nahi denari sarrera emateko erabiltzen da. Gehienetan, birformulazioaren bi atalak agerian daude testuetan, hau da, birformulakizuna eta atal birformulatzailea. Hala ere, ahozko hizkeran batez ere, askotan alegia erabiltzen da azaldu nahi denari sarrera emateko, hots, adierazi ez den formulazio inplizitu baten birformulazioari bide egiteko.\n- Ta, zer esan dizu? - Esan dit, alegia, abek gaztetxoak, txikitxoak dirala oraindik eta urruti aietara iritsi gabeak dirala. (Pernando Amezketarra, Mujika, G.)\nDirurik jasotzeko, alegia, eskatzen lenik jakin bear dala, ta eskatze ortan txanpon batzuek eralgi ere. (Euskera aundiki-soñekoz, Lizardi)\nBirformulatzaile esplikatiboek funtzio metadiskurtsiboak betetzen dituzte batik bat: hiztunak bere jarduera diskurtsiboaren kontzientzia du, eta diskurtsoa zuzen interpretatzeko, diskurtsoa kontrolatu eta gidatu nahi du; aurreko diskurtso atala argiago eta egokiago formulatzeko erabiltzen ditu birformulatzaile esplikatiboak, bide-seinale gisa.\nNolanahi ere, zenbaitetan eragiketa testual argumentatiboak betetzeko erabiltzen dira birformulatzaile esplikatiboak: batez ere, ondorioa eta konklusioa adierazteko.\nIkus taula honetan birformulatzaile esplikatiboen balio nagusiak:\nFuntzio metadiskurtsiboak (erabilera ohikoa edo markatu gabea) Erreferentzia esleitzea\nEsanahia edo zentzua argitzea\nDefinizio bidez azaltzea\nIzendapen bidez azaltzea (…)\nFuntzio argumentatiboak (erabilera markatua edo ezohikoa) Ondorioa/konklusioa (inferentziazko birformulazioa)(…)\n1 “Los marcadores de reformulación alemanes: entre la conexión y la argumentación”, Revista de Lingüística y Lenguas Aplicadas 7, Robles, 2012


Itsas zaborra - Ingurumena\nItsas inguruneko zaborra mundu mailako arazo bat da, egunetik egunera handituz doana, eta ezinbestekoa dugu arazoa konpontzea ahalbidetuko duten neurriak hartzea. Europako Ingurumen Agentziak adierazi duenez, urtero 10 milioi tona zabor iristen da munduko itsaso eta ozeanoetara. Era berean, egindako kalkuluen arabera, zaborraren % 80 lehorretik dator; neurri handi batean, jendearen kontzientziazio ezagatik, eta horrek sortzen du hondakinen isurketa kontrolik gabekoa, aurrena ibaietara doana, eta handik itsaso eta ozeanoetara.\nBizkaiko Golkoa ez dago arazo horretatik kanpo, eta egoera hori ikusirik, LIFE LEMA izeneko proiektua jarri zen abian 2016ko irailean, Bizkaiko Golkoko hego-ekialdean dagoen itsas zaborraren arazoa hobeto ezagutzeko eta itsas zaborraren aurkako borrokan aurrera egiteko.\nProiektua Europako Batzordearen Life programarekin batera finantzatuta zegoen eta 36 hilabeteko iraupena izan zuen, 2016ko irailetik 2019ko irailera, hain zuzen. Sei bazkidek osatutako nazioarteko lantalde batek osatzen zuen, Gipuzkoako Foru Aldundia buru zela; horrez gain, parte hartu zuten AZTI eta Rivages Pro Tech-Suez ikerketa zentroek, Syndicat Mixte Kosta Garbia eta Biarrizko Udala erakunde publikoek, eta Surfrider Foundation Europe gobernuz kanpoko erakundeak.\nHiru urte hauetan kontsortzioak hainbat lan ildo izan ditu, besteak beste, honako hauek:\n42,76 tona zabor jaso da itsas azaletik, arrantza ontziak eta garbiketa ontziak kontratatu eta horretarako prestatu ondoren. Bildutako elementu kopuruari dagokionez, aurkitu diren zabor ohikoenak plastikozko piezak, sokak eta plastiko edo poliestirenozko beste gauza batzuk izan dira, eta horrek jasotako zabor guztiaren % 71,43 baino gehiago egiten du.\nMikroplastikoen laginketa kanpainak egin dira. Emaitzek agerian utzi zuten zaborra ez dela berdin banatzen kostalde guztian zehar, eta, batez beste, zabor gehiago pilatzen zela Frantziako kostaldean.\nZaborrak denbora errealean monitorizatu dira: Oria eta Aturri ibaien bokaleetan, bideo sistemak erabilita; eta itsaso zabalean, aireko sistemak (dronak) erabilita, eta Bizkaiko Golkoko hego-ekialdeko zaborraren banaketa modelatuta.\nTresna bat garatu da itsasoan flotatzen ari den zaborra pilatzeko probabilitate gehiago duten tokiak zeintzuk diren aurreikusteko. LEMA tresnak, besteak beste, lehentasunezko jarduketa eremuei buruzko iragarpenak egiten ditu, hainbat datu denbora errealean integratuz, hala nola eredu ozeanikoetakoak eta urrutiko bideo-monitorizaziokoak, horrela, itsasoan flotatzen ari den zaborra biltzeko jardueren eraginkortasuna areagotu ahal izateko.\nDeba ibaiaren bokalean hesi flotatzaile bat jarri da, ibaian flotatzen duten zaborrak atxikitzeko neurri gisa duen eraginkortasuna aztertzeko.\nGarbiketa zerbitzurik ez duten kaletako zaborra monitorizatu da.\nItsas zaborren eraginari buruzko komunikazio eta zabalkunde jarduera ugari egin dira (erakusketak, bideoak, artikuluak eta abar).\nOndorengo dokumentuan LEMA proiektuaren barruan egindako jardueren laburpen teknikoa jasotzen da:\nLEMA proiektuaren laburpen teknikoa (ingelesez).\nBeste alde batetik, proiektua bukatuta egon arren, hurrengo hiru urteetan (2019-2022) gai horren inguruan lanean jarraituko dugu. Horrela, hainbat ekintza definitu dira, honako arlo hauetan eragiteko: dibulgazioan, proiektuan zehar diseinatutako teknologien garapenean, itsasoko zabor flotatzailearen bilketan eta Bizkaiko Golkoko hego-ekialdean gaur egun garatzen ari diren eta etorkizunean garatu daitezkeen beste proiektu batzuekiko elkarreraginean.\nLIFE proiektuaren osteko plana (ingelesez)\nProiektuari buruzko informazio gehiago, proiektuaren web orrian (www.lifelema.eu) eta honako sare sozial hauetan:\nLIFE LEMA proiektuaren bazkideak dira:


Erabakia, 2020ko apirilaren 8koa, UPV/EHUko errektorearena, UPV/EHUren irakaskuntza jarduera mantentzeko urruneko eta online modalitateen bidez 2019-2020 ikasturtearen eskola aldia amaitu arte, aurrez aurreko irakaskuntza eten zuen martxoaren 14ko 436/2020 Errege Dekretuaren ondorioz, zeinaren bidez alarma egoera ezarri baitzen covid-19ak sortutako osasun krisiari aurre egiteko. - - UPV/EHU\nErabakia, 2020ko apirilaren 8koa, UPV/EHUko errektorearena, UPV/EHUren irakaskuntza jarduera mantentzeko urruneko eta online modalitateen bidez 2019-2020 ikasturtearen eskola aldia amaitu arte, aurrez aurreko irakaskuntza eten zuen martxoaren 14ko 436/2020 Errege Dekretuaren ondorioz, zeinaren bidez alarma egoera ezarri baitzen covid-19ak sortutako osasun krisiari aurre egiteko.\nUPV/EHUko ikastegien funtzionamendurako neurriak\nErrektorearen ebazpen guztiak\nMartxoaren 14ko 436/2020 Errege Dekretuak hamabost egun naturaleko alarma egoera ezarri zuen COVID-19ak eragindako osasun krisiari aurre egiteko (BOE, martxoaren 14a). Hezkuntza eta formakuntza alorrean birusaren hedapenari eusteko neurri gisa, Dekretuak bertan behera utzi zuen aurrez aurreko irakaskuntza Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoaren 3. artikuluak aipatzen dituen hezkuntza zentro, etapa, ziklo, gradu, ikasturte eta maila guztietan, unibertsitate hezkuntza barne, eta adierazi zuen etenaldian mantendu egingo zirela hezkuntza jarduerak, ahal izanez gero, urruneko eta online modalitateen bitartez.\n2020ko martxoaren 12ko errektorearen erabakiz, UPV/EHUk zenbait prebentzio neurri hartu zituen COVID-19 (SARS-CoV-2) koronabirusak sortutako egoerari aurre egiteko; besteak beste, erabaki zuen aurrez aurreko jarduera akademikoak etetea UPV/EHUko Araba, Bizkai eta Gipuzkoako campusetan. rd\nHori horrela, unibertsitateak martxan jarri ditu alternatibak ikasleek beren ikasketekin jarrai dezaten. UPV/EHUko Graduko eta Graduondoko Ikasketen arloko errektoreordearen 2020ko martxoaren 10eko erabakiz (COVID-19aren epidemiari aurre egiteko neurrien indarraldian defendatu behar ziren doktorego tesiei buruzkoa), aukera eman zen, ezohiko egoera honetan eta epidemiari aurre egiteko neurriak indarrean egon bitartean, bideokonferentzia bidez egiteko epe horretan aurreikusita zeuden defentsak, edo doktoregaiaren eta tesiaren epaimahaiko kideen arteko interakzioa ahalbidetzen duten beste online baliabide batzuen bitartez. Bestetik, UPV/EHUko Gobernu Taldeak ikastegietako zuzendaritzei eta dekanotzei igorri zien “UPV/EHUko aurrez aurreko irakaskuntza jarduera aldi baterako etenez gero aintzat hartu beharreko jarraibideak”.\nEzohiko egoera hau dela eta, Graduko Batzordeak martxoaren 13an egin zuen ezohiko saioan erabaki zuen “ezohiko egoera honetan eta COVID-19aren epidemiari aurre egiteko neurriak indarrean egon bitartean, aukera ematea bideokonferentzia bidez egiteko gradu amaierako lanen defentsak, edo ikasle bakoitzaren eta gradu amaierako lanaren epaimahaiko kideen arteko interakzioa ahalbidetzen duten beste online baliabide batzuen bitartez ”.\nMartxoaren 14ko 436/2020 Errege Dekretuak ezarritako alarma egoera luzatu egin zen martxoaren 27ko 476/2020 Errege Dekretu bidez (BOE, 2020ko martxoaren 28a), 2020ko apirilaren 12ko 00:00ak arte. Gainera, apirilaren 4an, Espainiako Gobernuak iragarri zuen alarma egoera luzatu egingo dela apirilaren 26ra arte, erabakia jasoko duen Errege Dekretua oraindik argitaratu ez bada ere.\nHorrenbestez, osasun krisiak zer bilakaera izango duen jakiterik ez dugun honetan, ezinezkoa da, alarma egoera amaituko balitz ere, UPV/EHUren aurrez aurreko jarduera akademikoari berrekitea, eta zentzuzkoa da UPV/EHUren irakaskuntza jarduera urruneko eta online modalitateen bidez burutzea ikasturtearen eskola aldia amaitu arte.\nHelburu hori betetzeko, UPV/EHUko organo eskudunek jarraibide batzuk adostu eta koordinatu behar dituzte ikastegiekin, beharrezko aldaketak eta egokitzapenak egiteko, ikasturtea amai dadin ikasleek beren ikasketetan behar dituzten segurtasun, gardentasun, kalitate eta ziurtasun berme guztiekin.\nHortaz, kontuan izanik Unibertsitateei buruzko abenduaren 21eko 6/2001 Lege Organikoaren 20.1 artikulua eta UPV/EHUren Estatutuen 178 eta 181.1 d) artikuluak, Graduko eta Graduondoko Ikasketen arloko errektoreordeak proposatuta eta Gobernu Taldean nahiz COVID-19ak (SARS-cov-2) eragindako osasun alertaren jardun protokoloak aurreikusitako krisi batzordean eztabaidatu ondoren, errektoreak erabaki hau jakitera eman du\nLEHENENGOA.- UPV/EHUko jarduera akademikoak urruneko eta online modalitateen bidez jarraituko du 2019-2020 ikasturtearen eskola aldia amaitu arte.\nBIGARRENA.- Aurreko atalean ezarritakoa betetzeko, UPV/EHUko organo eskudunek jarraibide zehatz batzuk adostu eta koordinatuko dituzte ikastegiekin, beharrezko aldaketak eta egokitzapenak egiteko ebaluazio proben egutegian, irakaskuntza gidetan, irakaskuntza eta ebaluazio sistemetan, curriculum eta curriculumez kanpoko praktiketan eta aurrekoei lotutako beste edozein gaitan, irakaskuntza jarduerari eusteko urruneko eta online modalitateen bitartez.\nHIRUGARRENA.- Aurreko atalean ezarritakoa betetzeko modua izan arte, indarrean jarraituko dute UPV/EHUko ikastegiek jarduera akademikoa urruneko eta online modalitateen bidez egiteko gaur arte hartu dituzten neurriek.\nLAUGARRENA.- Gaitasuna ematea Graduko eta Graduondoko Ikasketen arloko errektoreordeari beharrezkotzat dituen neurriak har ditzan erabaki honetan ezarritakoa betetzeko.\nBOSGARRENA.- Erabaki hau argitaratzea UPV/EHUren web orrian eta iragarki elektronikoen taulan (EHUtaula), eta unibertsitateko kideen artean zabaltzea, dagozkion banaketa zerrenden bitartez. Azkenik, erabaki honen berri ematea Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailari.\n(Beste leiho bat zabalduko du)Errektorearen ebazpena 2020ko apirilaren 8koa (pdf ,172,36 Kb)\nInprimatu Erabakia, 2020ko apirilaren 8koa, UPV/EHUko errektorearena, UPV/EHUren irakaskuntza jarduera mantentzeko urruneko eta online modalitateen bidez 2019-2020 ikasturtearen eskola aldia amaitu arte, aurrez aurreko irakaskuntza eten zuen martxoaren 14ko 436/2020 Errege Dekretuaren ondorioz, zeinaren bidez alarma egoera ezarri baitzen covid-19ak sortutako osasun krisiari aurre egiteko.


Txanton eta Iñese senar-emazteak Jontxu-ren agerraldia izan ondorean, alkarregaz autuan ekin eutsen,a rek eskiñiriko etxebizitzea zala-ta-etzala.\nJaio zanik aurrera beti, moillaganean bizi izan zan ontziburu azkarrak, eskeintzea entzun ebanean edo entzun barrian, alako larritasuntxua susmau eban barruan. Itsas-egiko bizitokitik legorrerago, lurrarterago, portutik asago joango zaneko damua.\nBere denporan itsas-urrumarak entzuten oitua egoalako, otoz-otozko barri orregaz, zerbaiten utsunea izango eukelako bildurrak joa zirudian. Begien aurrean, urdiñaren ordez zelai ta soloen kolore berde-nabarra ikusten, ekanduko ete zan Kantauriko ume bulartsua?\nOsasuna zan, ordea, aldaketa barri orren zio. osasuna, galdu-agiñean ikusi arte, bere izakera baliozkoan aintzat artzen eztoguna.\n—Antzoriz (Santa Kataliña)ko bide zabalaren asieran, Basotxua deritxon tokia baiño leen, an bizi-bearra baiño ezpa-litz, gaitz erdi litzake —zirautsan geroago bere buruari lemazaiñak. Zerik samiñena, itsasorako egundo geiago ez naizela gauza izango jakitea, orixe dot.\nEta ekin eta ekin, berbazko matasa nastea biribildu arte, bakoitzaren iritzi ta aburuak eio ondoren, ontzat artu eben senar-emazteak, Jon-ek azalduriko asmo ta eskeintzea.\nOpari ori zala bide, egundoko mutil egoki ta berebizikotzat jo eban arotza Txanton-ek, eta aren gorapen ta elesarietan ziarduan.\n—Ta mutillari gogoratu, edo bururatu obeto esan, niri egoki ta mesedegarri yatana! —esaten eban bein ta barriro Txanton-ek. Oindiño olakorik! Baiña aspaldion daukat nik, ori, gizon jaseko izango danekoa. Argia iñor ba-da, azkarra, ta beargiña, zelakoa gero! Etxe zaarraz barria egin, leen bizitza bakarreko zana, orain irukoa jaso ta iragi, ta alboan bertan, egurrak eta anporrak zur ta ol biurtzeko serra ederrak bi, ipini ei ditu!...\n—Bai, olantxe esan dau.\n—Lenengo urtenaldian, al ba dot, araxeraiño egin nai neuke ibiltalditxua, neure kabi barri izango dana, aalik lasterren ezagutu dagidan. Eta an, negu aldian, egon bere eguzki begitan dago-ta, bestelako leku epela egongo da, eguzkiak Otoio-ostean kuku egin arte. Eta moillara joan gura dodanean, andik txirimara Kolmenares-kalean beera, aldatz biguntxutik, ez naiz orren txarto be ibiliko. Itsasora amaika joan-etorri egin izan dogu baiña... zelan izango da ba! Oba izango dot, ausaz, legorrean tirabira egin, lur gogorrean itxulaztu, eta ez an, itsas frankuan, aztarrenik be, utzi barik, bear bada... Ainbeste arriskuren ondoren, nork daki nire azkenengo egunak ementxe zaartzaro baketsuan...\nBere senarraren alboan aulkian jesarrita, mies-erropa zuriak atonduten ta adabakiak ipinten ziarduan Iñesek.\nBetiko egonarri ta patxarazko esakeraz mintzatzen zan Txanton. Lengoa zan bai, ortan; aren biotz zintzo ta gogo zindoak lengoak ziran; baiña makaleriak zantzu ta seiñale zitalak ezarten ditu gizonaren soin, kemen ta izakeran. Orrelan ba, gurari barri orrek, aringarri bezela, gozatu eroian aren egoera itun eta larria.\nBapatean beste zerbait otu yakon arrantzaleari. Seme-miñak jo eban Txanton-en barrua. Ta semearen galdez lez asi yakon emazteari. Beiñola, jaiobarri zalarik, il egin yakon semetxu bat. Ta orain ez eukan semerik, dakigun alabeaz gaiñera.\nOrraitiño... semetzakoa izateko bidean egoan, alaba ederrarentzat senar egoki ta jaseko bat billatuaz. Ta nor seme oberik etxera etorkion Jon gaztea baiño? Etxe-eske etorkiona ez; etxe-eskeinka etorria zana, baizik. Benetan be, mutil axe izango litzakion baiño suin alakoagorik, seme antzeko xaloagorik! Zelan ez ete eban leenago olako buruerarik izan?\nBere alaba maitea ez eukan ez, edonori emoteko. Mutillak, ordea, ez eukan utsik ez akatsik ez estakururik.\nTxanton-en asmo osoak ez yakazan bere emazteari gogo beteko, arek begiztatua eukan mutilla, Jon barik Kerman zalako. Isilik egoan, ostera, auzizalea ezalako. Ezetz eta baietz, goragoraka asi ordez, bide bigun maltzur eta isilekua artzen ekiana zan. Ekiña zan, ori bai, bere burubidea izentau ezkero. Leentxoago gerotxoago, bere arilleratzen ekizan ari-albañuak, bere pilloratzen egurrak. Isilka misilka, ezarian, billa ebillenaren aztarrenari jarraitu ta guraria lortu arte, bere uzia jadetsi arteraiño, ez eban nagikeririk erakutsiko ez etsipenik agertuko, katua saguaren atzean ala txoriren baten ondorik astiro, makur, zapal, lurrari deutsola joan oi dan bezela.\nOrregaitik, Kerman alabearen irakasletzat etxeratu ebanean bere, ez eban belarririk agertu lenengotan, eta arrezkero Zuriñe-ri zerbait adirazi eutsan arren, gaur bere, senarrak ez ekian ezer olakorik.\nOri dala-ta, Txanton-eri bururatu yakon lenengo suin-geia Jon izan zan, eskeintzeagaitik esker ona agertzeko, agian.\nAfalduten ziarduelarik eldu zan Zuriñe, egin-barri eben goizapari atsegiñaren gora andiak egiñaz eta beste kontu ta gertaerak azalduaz. Aita eta ama adi egokiozan, alabearen jita edo isuria zein mutillengan eta zan jakin nairik, bakoitzak bere santuari argi egin guraz egozan-ta.\nNeskatillearen itzetatik, ostera, ezin esan gauza garbirik, mutil guztiak bardiñean aipatzen zitualako.\n—Entzuizu, Zuri —jalki eutsan aitak— ez al dautzu ezer iragarri Jon-ek etxe barriaz?\n—Bai, emen egon dala eskeintzen, esan daust bakarrik.\nOrduan aitak, mutillaren goralpenak egin eutsazan alabeari, leen emazteari egiñak barriztauaz. Alabeak, baiña, aitak baiño geiago ekianez, Txanton-en zintzotasuna ta on-gurea ezagutuaz, Jon-ek leenago berari egiñiko isil-mandatua iragarri eutsan. Aitarentzat, ezti gozo ziran itz orreik; amarentzat, barriz, lor ta naigabe.\nTa bakoitzaren asmoak asmo ta gurariak gurari, egun gitxiren buruan aitak batetik eta amak bestetik, bide biren erdian jarri eben Zuriñeren gogoa ta naimena. Bidaburuan ikusten eban bere burua, nundik joko ez ekialarik.\nZein bide bereixiko ete eban? Nor aukeratuko? Amari jaramon egin? Ala, aitaren gogoari amor-egin, Jon-ek aurretiaz egindako eskabideari baietzaren usaiña iratziaz?\nEdozelan ere, bien amesa beteterik ez egoan. Bata artu, bestea uka; ortxe egoan untze, matasa ta atsekabea.\nBaiñan irugarren oztopoa, eta larriena eban Zuriñek. Bata naiz bestea adiskide izanik, beste geiagoko ezer ez ziran beretzat. Ez yakozan, benetan bere, osoro errotuten bere kolko-barruan. Batak, maite-autorpena egin arren, ezeukan berak nai eukean ariurri edo izakerarik; ez ekian zergatik, baiñan orrela zan. Eta Kerman-en asmoak, Iñeseren uziak gorabeera, ez ziran errez jakitekoak, antza.\nArgitasun bat nai eban, bere etorkizunari buruz, nundik edo andik alako ezaugarri berarizkoren bat.\nEta bere buruaz ekin-ekiñean ziarduala, atetako atean aldaba-ots galantak entzunerazo zituen.\nBitartean, gautu eban osoro, eta eskillara-burura urtenaz, dei egin eban gure neskatxak:\n—«Otoiope» portura dala —erantzun eutsen didar zoliz, kaletik.\nSoiñeko erropa onak ariñak-arin erantzi, maizago batzuk jantzi ta bizkor bai bizkor joan zan kaiganera Txanton-en alabea.\nAtun-pillo polita ekarren untziak. Orregaitik, pozez etozan barruko gizonak, eta berealakoan asi ziran masaganera egaluze lodi biribil baltz-zidarrezkoak jaurti ta jaurti.\nAndrazko mordo batek eta arrantzale batzuk atunok otzaretaratu eta ibillera azkarrez eroaten zituen pisuetara, zenbat ekarri eban beingoan jakine ta gero saltzekoan, euren diru-mukuruaren neurriaz edo sariaz jabetuteko.\nEgundoko arrera ona egin eutsen untzikoak euren arduradun eben neskatilla liraiñari. Batez bere, Zingulin-ek. Untzitik legorreratu kaiskada batean, ta Zuriñe-ren albotxuraño elduaz, isilmisil esan eutsan belarri-ertzera:\n—Entzuiña: Gorantziak uekana emoteko euri, agindu yeustanan atzo bertan Xirdok, eta eztakiñala asko euganako gomutea zelakoa yonan berak...!\nItzok entzutean, kerixa eldua baiño gorriago egin yakazan arpegiko koloreak Zuriñe-ri; gaba zanez, ostera, ez eukeon iñork igarterik edo susmaterik izan.\nLeentxoago, arratsaldean Elutzetako jan-edanean izan zituen irri ta barre alaitsuetan,z erbaiten utsunea ete eban uste izanikoa genduan gure neskatoa, baiñan ez ekian une artan utsune ori zerk sortu edo zerk egiña zitekean.\nBarri gogoko ori beraganatzean, ostera; gazte urrunduaren urrunetiko goraintziak artzean, alako zarrada bigun bat senti eban; alako arnas-aldi bereizi bat barruan; alako ames-laiño-kutsuak igurtzi ebala bere burua uste izan eban...\nBide biren bidaburuan egoan ordutxo bete leenago; aurrez-aur eukozan mutil gazte bi, bietarik bata ere, atsegin osoko ez izan arren.\nBidaburu orrek irugarren zidor bat agertu eban. Ez eskuma ta ez ezker, erdiko bide argi bat, eguzki gozoak izpiztatua: biotzarena.\nEta nork ekian irugarren bide urdin ori, iruren —aita, ama, alaba— gogoko izango ete zanentz?...\n—Ai, olakoren bat Antiguako Amak, —zinkurin egin eben Zuriñeren ezpaiñak...


Altuna-Iraola eta Aguirre-Lizardi bikoteek irabazi dute Zesta-puntako Udazken Saria\nXabat Altunak eta Unai Iraolak (biak Beotibar klubekoak) alebinetan nagusitu ziren, 2-0, Mikel Amboage (Hondarribia)-Aimar Flores (Danok Bat) bikoaren aurka; eta Gonzalo Aguirrek (Zumaia) eta Eneritz Lizardik (Danok Bat) osatutako bikoteak infantilen finala irabazi zuen, 2-1, Haritz Egaña eta Ander Uretaren kontra (biak Zumaia klubekoak)\nXabat Altunak eta Unai Iraolak (biak Beotibar klubekoak) irabazi dute Zesta-puntako Udazken Saria alebinen kategorian, eta infantiletan Gonzalo Aguirrek (Zumaia) eta Eneritz Lizardik (Danok Bat) osatutako bikoteak jantzi du txapela. Tolosako Beotibar pilotalekuan jokatu ziren txapelketako finalak joan den ostiralean (2017-12-15), giro bikainean.\nBeotibar, Danok Bat, Donostia Jai Alai, Gazteleku, Hondarribia eta Zumaia klubetako pilotariek hartu dute parte Udazken Sarian. Guztira, 54 puntista lehiatu dira: 27 alebin eta 27 infantil. Astero bikote desberdinak osatu dituzte eta denek elkarren aurka jokatzeko aukera izan dute, era honetan lehia berezia eskainiz eta maila orekatuz.\nWebgune honetako Lehiaketa-Errendimendua-Udazkena Saria txokoan daude ikusgai sailkapenak eta txapelketak utzitako datu guztiak: http://bit.ly/2kZHkoa.\n*Argazkia: Beotibar kluba.


Alegoria antipatikoa dela diote, agian arrazoiz, baina ildo horretatik adieraziko dut halere ideia: mundua golf zelai bat balitz, gu bizi garen leku hau zelai horren hamazortzi zuloetako bat izango litzateke; zulo kaxkar bat, sator edo xagu baten etxe, edo gutxiago, sator edo xagu baten etxeko tximini. Eta zulo horri batzuetan Euskal Herria esaten diogu, eta besteetan Euskadi edo Euzkadi, edo holako zerbait.\nEta alde batera, guri herri honetan gertatzen zaiguna kontaezina da bere osotasunean, infinitoa da, zeren bizitzaren azalpenak, bistakoak edo gordeak, distiratsuak edo opakoak, infinitoak baitira nonahi, baita sator edo xagu baten etxeko tximini barruan ere; hain baita zabala bizitza, hain baita altua, kasu, besarkada soil batek ezkuta ditzakeen zerako zeraren pera zeratzaileen zera zeratuen zenbakia...\nOrdea, eta beste aldera, hain herri ttikian, sator edo xagu baten etxeko tximini honen barruan, ezin da zabal izan, kasu, besarkada baten inguruan idatzitako poema, ipuin, nobela edo antzerkien atala; ezin da altua izan bizitzaren zerako zerak jaso, hausnartu eta ederki berritu ditzaketenen zenbakia; Izan ere, zenbat idazle bizi daitezke tximini batean? Gainera, ez al dira orri gehienak ke bihurtzen?\nZorionez, ordea, besarkada bat besarkada da nonahi, eta munduan barrena —golf zelaiaren luze laburrean— bizitzaren zera zeratu guztiekin sortutako liburuak itzul egin daitezke, ekar egin daitezke gure artera, sator edo xagu baten etxeko tximini barru honetara; eta itzultzaileek —sator ibiltariek, bibliotekako xaguek— hartzen dute lan hori, eta hartara hobe egiten gaituzte, eta baita, maiz, bizkorrago eta zoriontsuago ere.


Energia iturri ez berriztagarriak agortzeak, dirua aurreztea edo ingurumena zaintzeak lagundu digute, besteak beste, eraginkortasun energetikoa terminoarekin ohitzen; baina zertaz dihardugu espresio hau erabiltzean? Energia behar bezala aurreztea bezain gauza errazaz, eta ondorioz, aurrezteaz hain zuzen ere.\nEnergia, jaikitzen garenetik oheratzen garen arte egunero eta etengabe darabilgun zerbait da, baina gutxitan pentsatzen dugu nola administratu dirua aurreztu edo ingurumenari laguntzeko. Eta argi izan behar dugu naturak berak ordainduko duela garestien gure energia xahuketa, batez ere kontuan izaten badugu Espainian erabilitako energiaren %6 bakarrik datorrela iturri berriztagarrietatik.\nBeraz, lehentasunezkoa da petrolioa eta erregai fosilenganako menpetasun ekonomikoa jaistea -poliki-poliki agortzen diren iturriak dira-, eta horretarako bi irtenbide daude: iturri alternatiboak eta berriztagarriak bultzatzea, eta are garrantzitsuagoa energia eraginkortasunez erabiltzea. Gai honetan denok dugu ardura bera. Energia eguneroko jardueren bidez lortu dezakegu, eta gainera, gaur egun aurrerapen teknologiko ugari daude hau lortzeko, emaitza onak ematen dizkiguten aurrerapenak hain zuzen. 1970etik hona %20 energia gutxiago kontsumitu da energia bera lortzeko.\nNola egin eraginkorrago energia kontsumoa\nLanpara fluoreszenteak (kontsumo baxukoak esaten zaienak) ezberdintasun gutxi dituzte ohiko lanparetatik, eta gainera, ohiko goritasun-lanparen ordezko lana egiteko daude diseinatuta. Abantaila ugari ditu lanpara hauek erabiltzeak: %20-25 gutxiago kontsumitzen dute, 8.000 ordura arteko iraupena dute (8 aldiz gehiago), eta erabileran 3.000 ordura arteko errentagarritasuna ematen dute; ondorioz, luze erabiltzea aholkatzen da. Hala ere, ez da gomendatzen sarritan piztu eta itzali behar diren lekuetan jartzea, kontsumoa funtzionatzen hasi eta ordu erdira hasten baita errentagarri izaten.\nIsolamendu termikorako teknikak, hau da, beroaren aurrean erresistentzia handia duten materialak (hormak, zoruak, estalkiak etab.) sartzea eraikinak ixtean, neguan sortzen den beroa ez galtzen laguntzen dute, eta ondorioz, udan berorik ez sartzen. Laburbilduz, isolamendu termikoak berogailu edo aire egokitu gutxiago kontsumituz energia aurrezteko balio du; gainera, barruko erosotasuna ziurtatzen du, bai neguan zein udan ere. Merkatuan aurki dezakegun material aukera gero eta zabalagoa da, baina ohikoenak kortxoa eta taula aglomeratuak, zuntz mineralak, poliestirenoa, beira zelularra edo poliuretanoa dira. Material bat edo bestea aukeratzea kokalekuaren araberakoak izango dira.\nGarraioan erregaia aurrezteari dagokionez gidatzeko ohiturak funtsezkoak dira autoa erabiltzen dugun bakoitzean behar baino gehiago ez gastatzeko. Motorretan energia aurrezteak eta energia berriztatzaileen alde apustu egiteak duen garrantzia ulertzeko jakin beharra dago Espainian kontsumitzen den petrolioaren ia erdia garraioak erabiltzen duela, eta mundu osoan autoak direla petrolio kontsumoaren kontsumitzaile nagusiak. Erabiltzaileek abiadura jaitsi edo azelerazio zakarrik ez eginaz ere lagundu dezakete aurrezten.\nGure jarrerarekin etxean ere aurreztu dezakegu energia, honela argi eta gasaren fakturak murrizteaz gain, ingurumenari lagunduko diogu. Etxeko lanak egitean edo besterik gabe etxean gaudenean ohitura batzuk hartzea da kontua.\nGarbigailua ahalik eta gehien bete, gutxiagotan jarri behar izateko.\nAldi bakoitzean ahalik eta arropa gehien lisatu eta ez utzi etxetresna elektriko hau behar baino denbora gehiago piztuta.\nHozkailua ondo itxi.\nAudio eta bideo tresnak itzali inork erabili behar ez dituenean.\nArgiak beharrezkoa denean bakarrik piztu eta ahal den guztian argi naturala erabili.\nEz berotu gehiegi etxea; bestela gero leihoak zabaldu beharko dira beroagatik (gogorarazi behar da etxerako tenperaturarik egokiena 22º dela)\nSukaldean egitean kazolei tapa jarri berorik ez galtzeko.\nEtxetresna elektrikoen eraginkortasun energetikoa: A letratik Gra\n1994an Espainian hozkailu, izozkailu, garbigailu, lehorgailu, ontzi-garbigailu eta etxeko lanparei etiketatze “energetikoa” jartzeko komunitateko zuzenbide batzuk jarri ziren indarrean. Data horretatik aurrera, fabrikatzaile guztiek etxetresna elektriko guztiak identifikatu behar dituzte beraien eraginkortasun mailaren arabera. Eraginkortasun maila hori Atik Gra bitarteko letren bidez adieraziko da. A letrak gehieneko eraginkortasuna adierazten du eta G letrak gutxienekoa.\nArau hori Espainian indarrean sartu aurretik Europan etxetresna elektriko bakoitza zazpi maila horietako batean kokatzeko kalkuluak atera ziren. Honela egin zen: hozkailu, garbigailu eta abarrek urtean izaten zuten batez besteko kontsumoa neurtu zen, eta aztertutako etxetresnen batez besteko kontsumoari D eta E letraren arteko puntu bat izendatu zitzaion ( A eta G letren artean erdi bidean geratzen diren mailak). Batez besteko puntu horietan oinarrituta kalkulatu ziren gainontzekoak. Honela bada, A motako hozkailu batek bolumen bera izanda, erdi mailako batek beharko lukeena baino %55 energia gehiago kontsumitzen du (energiaren %100). B motakoak %55etik %75era bitartean kontsumitzen du, C garbigailu batek %75etik %90era bitartean gastatzen du, eta horrela hurrenez hurren. Edo beste modu batean esanda B motako etxetresna elektrikoak A motakoak baino %10 gehiago kontsumitzen du, Ck A motakoak baino %20 gehiago…\nEtiketa hauetan dagozkien letra agertzeaz gain, pegatinaren eskuineko aldean etxetresna elektriko bakoitzari buruzko informazio gehiago agertzen da. Adibidez, garbigailuek garbialdi bakoitzeko energia kontsumoa KW/h (kilowatt orduko) neurtzen dute. Gainera, ur kontsumoa litrotan ere azaltzen dute etiketa horietan eta makinak martxan dagoenean egiten duen zarata ere bai.\nKontuan izatea komeni da ez dagoela erakunde independenterik etxetresna bakoitza identifikatzeko. Etxe bakoitzak homologatutako laborategiei eskatzen dio bere modeloen kontsumoko frogak egitea eta proba horien emaitzen arabera jartzen dituzte etiketak.\nDatu garrantzitsu bat: hainbat ikerketek adierazi dute A motako etxetresna bat eta C motako baten arteko prezio desberdintasuna 5 urtetan amortizatzen dela, kontsumoa txikiagoa delako.


Interneteko hainbat tresnak balio du nazioartera iristeko\nLuistxo Fernandez 2006/09/28 06:54\nEuskal Herria 2.0 jardunaldien harira, Donostiako Irutxuloko Hitza egunkaritik deitu zidaten elkarrizketatxo baterako. Gaur argitaratu dute, jardunaldiaren bigarren saioa Artelekun izango den honetan.\nBi puntu zero kontuez dihardut galde-erantzunetan. Izenburu hau hautatu du Aitziber Iartza kazetariak: Interneteko hainbat tresnak balio du nazioartera iristeko. Eta Tagzaniaren adibidea eman nion. Egia da atzerrira iristeko balio duela: ni gaur ez naiz izango EH 2.0 jardunaldian, Madrilgo beste ebento honetara joatea egokitu zaidalako.\nLuistxo Fernandez 2006/09/19 10:05\nDokumentu bat idatzi beharra nuen. Garrantzitsua. Baina, jakina, aldez aurretiko beste dokumentu batzuetan oinarritzea zen logikoena eta iazko dokumentu bat ireki nuen, haren kopia gorde (Dokumentua-2), eta haren gainean lan egiteko.\nBerrikusi nuen dokumentu zaharra, egin nituen ezabaketa eta kopi-pegaketa zehatz batzuk. Bazegoen zer berrerabili, baina parrafoen ordena aldatuta hobeto, pentsatu nuen. Tira, halako batean, etxera irten behar, eta akaso etxean osatuko nuela lana pentsatu nuen. Sartu nuen txiskeroa USB zuloan, eta han gorde nuen ordura artekoaren bertsioa, Dokumentua-2-Etxerako, desberdintzeko txiskeroan neuzkan beste dokumentuekin, zeinak batzuk ziren Etxerako, lanean kopiatuak baziren, eta beste batzuk Lanerako, etxean kopiatuak baziren lanean irekitzeko.\nEgia esan, ez nuen etxean astirik aurkitu Dokumentua-2-Etxerako osatzeko, eta hortaz, etxerako zena, bueltan itzuli zen lanera txiskeroan. Bulegoko orduetan egin nuen, beraz, dokumentuaren biribiltze lana. Izen egokiarekin gorde nuen, Dokumentua-ona, eta lagun batzuei bidali nien, berrikus zezaten. Haien iritzia inportantea zen, noski. Maitek eta Aitorrek (Patxik kasurik ere ez) bueltan bidali zidaten beren dokumentu bertsioa, zentzuzko zuzenketekin biak, batarena zen Dokumentua-ona-2 eta bestearena Dokumentua-hobea. Egin nuen berridazketa bat Ona-2, Hobea eta Ona elkartuz: Dokumentua-berria-3.\nItxura ona zeukan, baina, badakizu, garrantzitsuak direnean dokumentuak, hobe inprimagailutik atera eta paperean rotulki gorriarekin errepasatzea. Errata batzuk zeuden, eta agian, tira, hirugarren paragrafo hori... Berriz ordenagailura eta Dokumentua-Definitiboa idazten hasi nintzen. Baina nahi bezala amaitzeko astirik gabe, etxera irten beharra izan nuen, eta txiskeroan gorde Dokumentua-Definitiboa-1, badaezpada, ez nahasteko.\nEtxean, azkenean, eman nizkion ikutu batzuk: Dokumentua-Azkena gorde nuen PCan, eta Azkena-Lanerako txiskeroan. Biharamunean bidaltzea besterik ez zen geratzen. Baina, azken unean, e-posta begiratzea okurritu eta, kontxo, Patxik Dokumentua-Berria bidali ez dit bada! Txiskeroaren edukietan begiratu dut: hor daude denak, Ona, Berria, Definitiboa, Azkena, Berria-2, Definitiboa-1 eta Azkena-bis. Dokumentua.\nEuskal Herria 2.0 jardunaldietan\nLuistxo Fernandez 2006/09/14 17:59\nJardunaldi interesgarri batzuk antolatu dituzte Donostian (Artelekun), datozen bi ostegunetan, irailaren 21ean eta 28an: Euskal Herria 2.0.\nEgitaraua hemen duzue, eta izen guztiak oraindik konfirmatzeke dituztenez, ez da ageri hizlaririk... Baina jende interesgarria egongo da. Horietako batzuekin egingo dut nik berba, 21ean, 18.00etan, mahainguruan: Lokalizazioa Euskal Herrian. Nirekin izango dira Gotzon Egia (EIZIE; Foru Aldundia), Joseba Makazaga (EHU) eta Arkaitz Zubiaga (Zabaldu.com, Mutilmedia).\nLokalizazioaz ez dugu l10n terminoarekin ulertzen den maila edo zentzu tekniko horretan berba egingo. Uste dut beste bat dela antolatzaileen asmoa: Euskal Herria munduan nola kokatu sarean, sareko mundu hori nola ekarri, erabili, Euskal Herrian... Saiatuko gara ikuspegi batzuk ematen norabide horretan.


KATXALINEK GOIERRIKO EMAKUMEEI ZERBITZUA EMANGO DIE ORDIZIATIK - ORDIZIAKO UDALA\nZerbitzua Zuhaizti eraikinean kokatuko da eta ‘Katxalin-Goierri, asistentzia eta arretarako zerbitzu boluntarioa’ izena izango du. Helburua da elkarteak antolatu eta garatzen dituen jarduerak eta programak bularreko eta ginekologiako minbiziagatik afektatuei gerturatzea. ‘Badakigu ez dela batere erraza gaixotasunarekin bizi eta gainditzeko borrokatzea. Honengatik gaixotasuna sufritzen duenari galdutako indarra berreskuratzen eta eguneroko zailtasunak gainditzen lagundu nahi diogu’, azpimarratu du Dubreuilek.\nAsistentzia eta arlo psikosoziala\nElkartea bere helburuetako bat betez dator Ordiziara: zerbitzuak deszentralizatzea emakumeengandik gertuago egoteko. Horregatik prestatu du informazio eta laguntza gunea, Iruinek eta Aramendik esan dutenez. Bulegoa asteartetan 17:00etatik 19:00etara zabalduko da hasiera batean eta emakume ordiziarrak egongo dira harrera egiteko, euren borondatez. Oraingoz Aramendi bera egongo da, baina asmoa talde bat osatzea da.\nKatxalinen zerbitzuak bi arloetan banatzen dira: asistentziarena eta psikosoziala. Lehenengoan, informazio orokorra, Osakidetzaren prestazio ekonomikoen berri, ebaluazio soziala, ebakuntza egin duten gaixoen berehalako harrera eta bisita, peluka eta protesien mailegua, linfedema kasuetarako drainatze linfatikorako fisioterapia, bakarkako, familia eta taldeko arreta eta asistentzia juridikoa ematen dituzte. Arlo psikosozialean, besteak beste, bazkideen harremanak sendotzeko ekintzak egiten dituzte.\nIruinek eta Aramendik laguntza behar duten kaltetuei zalantzarik ez izateko eta gerturatzeko gonbitea luzatu diete.\n*Argazkian,aipaturikoak Zuhaiztiko Raquel Bravo lehendakariarekin batera.


Bidarraitik Baigorrira - Ibilkari - Berria\n2022-06-23 / Mikel Arrizabalaga\nBidarrai eta Baigorri artean hedatzen den Iparlako harresia bi zirko bikainek mugatzen dute: Gapelu eta Talatzekoa. Gandor luze honek, Errobi ibaiaren ezkerreko ertza menderatzen du Bidarrai eta Baigorri artean. Garo, belar eta txilarrek jazten duten harresi honen kolorea sasoiaren arabera aldatu egiten da, udaberrian eta udan berdez janzten dira magalak, baina udazkena heltzean, garoa gorritu eta erabat itxuraldatzen da. Bi garaietan bisitatzea merezi du\nHerriko frontoiaren ondotik abitu eta, berehala ikusiko ditugun bide-seinale zurigorriak (GR-10) bidelagun izango ditugu Baigorrira iritsi arte. Hau da Iparlako harresia zeharkatzeko gehien erabiltzen den bidea, oso nabarmena da eta bakarrik lainoa sartuz gero ibili behar da kontu handiz.\nUrdakobordia baserriaren ondotik pasa eta Olarrepeako bidea ezkerrera utzi ondoren, Harriondi inguratu eta Pagalepora helduko gara. Lehen atsedena hartuko dugu hemen, zintzurra freskatu eta gandorrari helduko diogu segidan. Inguru harritsu bat zeharkatu eta mendi hegaletik Talatzeko zirko estua ikusi ahal izango dugu. Bertan hartzen du altuerarik handiena harresiak, 350 metroko malkar zorabiagarriak. Aurrera segi, Larrateko hegia inguratu eta Iparlako lepotik gertu ikusiko dugu gailurra. Presarik gabe Nafarroa Behera eta Nafarroa Garaia banatzen duen gandorrean zehar Iparlara igotzen hasiko gara. Azken metroak belarrezko alfonbra zapalduz beteko dugu. Hamaiketakoa egin baino lehen merezi du tarte luze bat hartzea, gure gorputza poliki jiratzen hasi eta 360ºko itzulia emanez ikusten dugunaz gozatzeko. Iparlako tontorra talaia paregabea da Euskal Herriko mendi gehienak ezezik, iparraldeko kostako eta barruko herriak ikusteko.\nJarraitzeko unea iristean, argazki pare bat atera, traste guztiak jaso eta hegoalderantz ibiltzen hasiko gara. GR-10ari dagozkion bide-seinaleak jarraituko ditugu eta lepo txiki batera heltzean metro batzuk bete beharko ditugu Tutuliako gailurrera iristeko. Iparla eta Tutulia dira Gapeluko zirkoa mugatzen duten bi gailurrak. Putreek ere lekua bilatu dute zirko honetako malkarretan. Altuera azkar galduko dugu eta Harrietako lepora iristean, Urdozera doan bidea ezkerrera utzi eta igotzen hasiko gara. Astateko tontorrean gertuago ikusi dugu helmuga, baina oraindik izen bera duen lepora jaitsi beharko dugu Buztanzelaira igotzeko azken maldari aurre egiteko.\nBuztanzelaiko tontorrera heltzean, tentazioa izango dugu aurrera jarraitzeko, Izpegiko mendateraino jarraitu eta zeharkaldia oso osorik burutzeko, baina Baigorri herria dugu zain eta bide-seinale zurigorriei kasu eginez herrirantz abiatuko gara. Lepora jaitsi eta Aintziagako harkaitzak gure eskuinera utziz, Atxueneako errepide aldera joko dugu. Ibilbidearen azken zati hau luzea eta aspergarria suertatuko zaigu, baina Iparlako gandorrean zehar hartu dugun gozatuak dena ahantzi araziko digu. Baigorriko erdigune bihurgunetsua kale-errepide bakarretik zabaltzen diren etxeek osatzen dute, eta bertatik kilometro eta erdian ibiliko gara elizaren ondora ailegatzeko.


Nola ikasi Kimika Kuantikoa izutu gabe: Kultura Zientifikoa Twitter-en (II): Lorearen petaloak\nKultura Zientifikoa Twitter-en (II): Lorearen petaloak\nAstebete gelditzen zaigu Kultura Zientifikoa Twitter-en zabaltzeko ekimena burutzeko: #KulturaZientifikoa alegia. Gure ekimen hau, guztiona, eskematxo batean laburbildu nuen. Lorearen antza zuen eskema. Gure lore hau mendian, larre artean, zegoen. Maldan behera zetorren elur bolak harrapatu zuen, eta honek, umetxoak abestian bezala, lorea askatu zuen, libre izateko. Hori eginen dugu guk, irailaren 25ean. Lorea ahalik eta gehien zabalduko dugu, #KulturaZientifikoaren lorea. Kultura Zientifikoaren lorea askatu eta libre eginen dugu, loreak gu libre egiten gaituen moduan. Gaurkoan, ordea, gure lorearen petaloek esaten digutenari so eginen diogu, loreak bere mezua dakarkigu eta!\nGehienek asmatuko zenuten moduan, goian Loretxoa abestiari buruz ari nintzen. Ezagutzen ez duzuenontzat, behean abestiaren bi bertsio dituzue. Ezkerrean, Benito Lertxundirena, eta ni bezalako rokeroentzat Exkixuren bertsioa eskuinean.\nBaina, zertara dator Kultura Zientifikoa lore batekin lotzeko? Beno, gaiari buruzko azken sarreran ekimen honen eskema aurkeztu genuen. Horretaz gain, egun horretan (Irailaren 25ean!!) txiokatzen ahal ditugun hainbat adibide ematen nituen (gogoratu adibideak besterik ez zirela!), eta bertxioen (retuit-en) garrantzia aipatu genuen. Gure eskema honek lore baten antza du (ikusi behean) eta gaurkoan, lehen aipatu bezala, #KulturaZientifikoa lorearen petaloei so eginen diegu.\n7 petaloz osatutako lorea da gure #KulturaZientifikoa. Bakoitzari buruz, luze aritzerik bada, baina etzaituztet gehiegi aspertu nahi (agian beste batean aritzen ahal gara). Hau dela eta, laburki tratatuko ditut petalo bakoitza, gogoan izanda denak direla garrantzitsuak.\nJakintza Arloak: ekimena martxan abiatu zenean, garbi nuen Zientziak ala Zientzia Teknologikoak kontsideratzen ditugunak bakarrik ez zirela ekimen honen mintzagai izan behar. Giza zientziak, Gizarte zientziak, Osasun zientziak, Lege zientziak Kultura Zientifikoan bere-biziko garrantzia dute, eta beti buruan izan ditut. Aurreko mezuetan ideia hau ongi transmititzea falta zen. Jakintza arlo guztiek dute kontribuzioa Kultura Zientifikoan, eta Kultura Zientifikoak jakintza arlo guztietan du eragina.\nGizartea orokorrean: ez dugu ahantzi behar ekimen honen helburua Kultura Zientifikoa gizarteratzea dela, kasu honetan Twitter-en. Baina gizartea, gauza orokorra da. Denok gara gizartea. Beste petaloetan identifikatzen ez dena, hemen dago identifikatuta. Gogoan izan, mundu guztia dago gonbidatua parte hartzera. Eta parte hartzea ez du zertan bakarrik informazioa altxatzea izan behar. Ez izan inolako lotsarik idazteko! (Ikusi petalo honen norantza!)\nHezkuntza inguruan bi petalo ageri dira. Ikasleak eta Irakasleak.\nIkasleak: Ikasleak, gazteak eta ez hain gazteak, unibertsitate zein bigarren hezkuntzan, kultura zientifikoan inplikatzea garrantzitsua da. Baina ez bakarrik informazioa altxatzeko (klase askotan hori da betetzen duten papera), informazioa emateko ere bai. Kezkak, ilusioak, bere gustoko gauzak, kultura zientifikoa nola ikusten duten... askotan, hezkuntzan jokatzen duten paper pasibo horregatik (desberdin izatea gustatuko litzaidake) aktibo izatera pasatzea kostatzen zaie. Ez izan beldurrik! Euskaltegietako ikasleak ere, nahiz eta oraindik lehenengo urratsetan egon, ez izan lotsarik eta idatzi! Zuen guztion mezuak, hausnarketak, demandak... irakurtzeko irrikitan gaude.\nIrakasleak: irakasleok hezkuntzan paper handia betetzen dugu, eta gure ikasleekiko ardura bat dugu. Kultura Zientifikoaren hedapena Hezkuntzan hasten da. Kontaiguzue zuen ikasleekin lantzen dituzuen gaiak, nola lantzen dituzuen, konpartitzeko dituzuen lanak, etab. Zuek nahi bezala. Unibertsitate zein Institutuetako irakasle, Lanbide Heziketakoak, berdin dio. Denak gaude gonbidatuta. Euskaltegietakoak ere bai, noski! Kultura Zientifikoa euskaraz zabaltzeko euskaltegiek badute zer esana, agian, zer eskatu (klasean lantzeko material zientifikoa, adibidez. Hau nire ideia bat da, baina ez dakit. Esaiguzue!!)\nKomunikatzaile zientifikoak: komunikazio zientifikoan dabiltzan pertsonen papera oso garrantzitsua da, gizartearen ezagutza eta kultura zientifikoaren maila handitzeko. Gai zientifikoak jorratzen dituzten kazetariak, dibulgatzaileak, dibulgazio aldizkarietako kideak, liburudenda espezializatuetako kideak, etab, ekimenean parte hartzera gonbidatuta daude, noski! Kontatuiguzue zuen esperientziak, ekimenak, ikuspuntua, nahi duzuena, Zientzia (jakintza arlo guztiak barne hartuta) eta #KulturaZientifikoaren inguruan.\nIkertzaileak: edozein jakintza arlotan zaudeten ikertzaileak, Euskal Herrian ala Euskal Herritik kanpo, kontaiguzue zuen ikerketen ingurukoak. Ikerketa gizarteak aurrera egin dezan ezinbestekoa da, eta ikertzaileok gizartearekin zorra kitatzeko modu bat gure emaitzak zabaltzea da. Askotan uste dugu jende gutxi dagoela interesatuta, baina uste baino gehiago da. Gainera, gutxi egon arren, jakiteko gogoak dute. Horretaz gain, interesa suspertzeko ere, gure lana kontatzea garrantzitsua da.\nErakundeak: Zientzia erakundeak, Museoak, Fundazioak, Unibertsitateak, Ikerketa zentruak etab, Kultura Zientifikoaren hedapenean garrantzitsuak eta beharrezkoak dira. Hauen Twitter kontuetatik, #KulturaZientifikoa hedatzeko, zuen erakundeak egiten duena zabaltzen ahal duzue, ikuspuntuak, etab.\nEz naiz askoz gehiago luzatuko. Bakarrik aipatu hemen ikusgai duzuela ekimen honetan parte hartuko dugun batzuk, baina askoz gehiagok parte hartzeko intentzioa adierazi dute. Barkaidazue denak ez aipatzea. Noski, mundu guztia gonbidatuta dago parte hartzera! Horretaz gain, gauza batzuk azpimarratu nahi ditut, besterik ez. Mesedez, zabaldu mezua! Bestalde, gogoan izan ekimena Irailaren 25ean izanen dela, goizeko 9:00tatik gaueko 00:00tara (ea lortzen dugun!). Eta, gogoan izan, sentitu libre nahi duzuena idazteko, ez izan beldurrik eta nahi duzuen moduan parte hartu! Ez ahaztu gure loretxoaren petaloak bi norantzako gezien bidez lotuta daudela! Guztion kontribuzioa garrantzitsua da! Animo, eta 25ean, egurra eman sarean!!! Zabal dezagun gure loretxoa!!!\nNork publikatuta: anonimo Ordua 01:23\n#KulturaZientifikoa 1. ekimenaren balorazio azkarra


Mundakako Udala - Mundakako udalak mobil bidezko bideo grabazio eta muntaia ikastaroa antolatu dau\nMundakako udalak mobil bidezko bideo grabazio eta muntaia ikastaroa antolatu dau\nHerriko gazteen aisialdirako jarduerak dinamizatzeko asmoz, Mundakako Udalak mobil bidezko bideo grabazio eta muntaia ikastaroa jarri dau martxan. Teknologia barriak erabilita, smartphone-gaz bideoak grabatu eta editzatzeko oinarrizkoena ikasteko aukera emongo da. Tailerra martxoaren 30 eta 31 eta apirilaren 1ean izango da.\nHerriko gazteek Mundakako irudia sarean zabaltzeko lagungarria izango da ikastaroa eta horretarrako mugikorrekin ikus-entzunezko produkzioaren gaineko oinarrizko ezagutza emongo da. Telefonoen kamaragaz eta ediziorako aplikazioen bitartez, ikastaroan parte hartuko dabenak euren "pelikulen" zuzendari gisa arituko dira.\nIkastaroa, Mundakako Udalak %50ean diruz lagunduko dau. 13 eta 20 urte artekoentzat izango da ikastaroa. Klaseak datozen martxoaren 30 eta 31an eta apirilaren 1ean izango dira, 10:00etatik 14:00etara eta Tribisarrospeko Gazteria lokalean emango dira. Bakoitzak bere smartphone-a eraman beharko dau.\nPlazak mugatuak dira eta gutxienez 10 pertsona beharko dira. Izena emoteko epea datorren martxoaren 13an amaituko da. Prezioa 35€koa da. Izena emoteko orria Udalaren web-ean dago eskuragarri.


EGOD egitasmoa aurkeztu du Eusko Jaurlaritzak - Topagunea | Euskaltzaleen Topagunea\nEusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren enkarguz egindako Euskararen Gaineko Oinarrizko Diskurtsoen lanketa (EGOD) ikerketa eta ikerketatik abiatutako euskararen gaineko diskurtso partekaturako zoru komuna aurkeztu zuten joan den martxoaren 10ean Durangon. Aurkezpena Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuorde Patxi Baztarrikak eta egitasmoaren ardura izan duen Iñaki Martinez de Luna soziologoak egin zuten.\nEuskaltzaleen topaguneetako 20 bat ordezkarik parte hartu zuten saioan eta aurkezpenaren ondoren aukera egon zen ikerketaren ondorioen gainean gogoeta egin eta elkarrizketa izateko. Oro har agertutako datuak interesgarri direla ikusi zen eta lanerako oinarri on bat ematen dutela.\nIkerketaren txostena eta eranskinak:\nEuskararen Gaineko Oinarrizko Diskurtsoen lanketa (EGOD) – txostena (pdf)


Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu Beatriz Artolazabalek frankismoaren biktimek egia jakiteko duten eskubidea aldarrikatu du - Albisteak\nEusko Jaurlaritzak eta Eibarko Udalak familiarekin batera gogoratu eta ohoratu dute Roberto Pérez Jáuregui, motibazio politikoko indarkeriaren biktima, 107/2012 Dekretuak aitortua. Roberto Pérez Jáuregui 1970eko abenduaren 8an hil zen, kaleko jantzitako polizia batek lau egun lehenago haren aurka egindako tiroaren ondorioz, Eibarren, Burgosko gerra kontseiluaren aurkako manifestazio batean parte hartzen ari zela.\nEusko Jaurlaritzak eta Eibarko Udalak Roberto Pérez Jáuregui, poliziaren legez kanpoko indarkeriaren biktima, gogoratu eta ohoratu dute gaur Eibarren, familiarekin batera egindako ekitaldi batean, haren heriotzaren 51. urteurrena dela eta. Ekitaldi hau Eusko Jaurlaritzak terrorismoaren eta indarkeriaren biktimak omentzeko eta gogoratzeko egiten dituen ospakizunen barruan kokatzen da, gertakarien 50. urteurrenean, baina oraingo honetan pandemiaren ondoriozko egoerak eragin du ekitaldia efemeridea bete eta urtebetera egitea.\nBeatriz Artolazabalek, Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak, gogorarazi du diktadura frankistaren garaiko gertakaria dela eta Zuzenbidezko Estatuak ez zuela zuzendu. Roberto Pérez Jáuregui biktima gisa aitortu zen Eusko Jaurlaritzaren ekainaren 12ko 107/2021 Dekretuaren bidez, hil zela 43 urte igaro zirenean.\nSailburuak aitortu du erakundeen aintzatespenak berandu iritsi zirela, eta osatu gabe egin zutela; izan ere, “Robertoren kasuan ez dago egiarik, ez baita inoiz sakoneko ikerketarik egin; mende erdi geroago, ez da gertatutakoa erabat argitu”. “Roberto Pérezek eta bere familiak egia jakiteko duten eskubidea gauzatzea eskatzen dugu, eta egia horrek esan nahi du Estatuak ahalik eta bide gehien berraktibatu behar dituela”.\nIldo horretan, Artolazabal Estatuari zuzendu zaio, Sekretu Ofizialen Legea indargabetzea eskatzeko eta, era berean, Estatuak gai horretan lege bat izan dezala eskatzeko, estatu demokratikoen legearekin homologatu daitekeena. “Estatuari begiratzen diogu, eskubideen urraketak are larriagoak direlako, indarra modu ez-legitimoan erabiltzearen ondorio badira edo Estatuaren izenean gertatzen badira”, adierazi du.\nBeatriz Artolazabalek Roberto Pérezen egia jakiteko eskubidea aldarrikatu du. “Egia esan, horrek esan nahi du ez dela zigorgabetasuna, eta bai, autokritika eta erantzukizunak hartzea; egia esan, lau haizetara aldarrikatu behar dut bidegabea izan zela”.\nJon Iraolak, Eibarko alkateak, bere herritarra gogoratu du, bere heriotzaren bidegabekeria gogoraraziz eta, gainera, demokraziaren eta askatasunaren aldeko borrokan konprometitutako pertsona dela azpimarratu du.\nEkitaldian, Beatriz Artolazabal sailburuak eta Jon Iraola Eibarko alkateak oroigarri bat eta lore sorta bat eman dizkiote Pérez Jáuregui familiari. Ondoan izan dituzte, José Antonio Rodríguez Ranz, Giza Eskubide, Memoria eta Lankidetzako sailburuordea; Aintzane Ezenarro, Gogora-Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuko zuzendaria; Mónica Hernando, Biktimen eta Giza Eskubideen zuzendaria.\nOrdezkari horiekin batera izan dira, baita ere, Eibarko Udaleko udalbatzako kideak; Ane Beitia, Ion Gambra eta Miren Gallastegi, Gogorako Zuzendaritza Kontseiluko kideak; Eneko Andueza, PSE-EEko idazkari nagusia eta Josu Ibargutxi, Eibarko Memoria Taldeko kidea\nPérez Jáureguiren familia babestuz bertan izan dira halaber poliziaren eta terrorismoaren zenbait biktima ere, haien artean: Lino Zapirain eta José Félix Marías, bidegabeko polizia indarkeriaren biktimak; Alberto Muñagorri eta Albino Machado, ETAren biktimak; Iñaki García Arrizabalaga, ETAko biktima baten semea; José Miguel Gómez Elósegui, ETAko biktima baten anaia eta Carlota Arginberri, ETAko biktima batek iloba.\nRoberto Pérez Jáureguiren kasua\nRoberto Pérez Jáuregui 2013ko abenduan aitortu zen giza eskubideen urraketen biktimatzat, Eusko Jaurlaritzaren ekainaren 12ko 107/2021 Dekretuaren babesean. Dekretu horrek Euskadin bizi izandako motibazio politikoko indarkeriaren testuinguruan 1960tik 1978ra bitartean gertatutako urraketa horiek onartzen ditu.\nRoberto Pérez Jáuregui 1970eko abenduaren 8an hil zen, Donostiako ospitalean, 21 urte zituela, kaleko jantzitako polizia batek tiro egin ondoren. Roberto Burgosko gerra-kontseiluaren aurkako protesta-manifestazioan parte hartzen ari zen, Eibarren, 1970eko abenduaren 4an. Tiro egin zioten, eta larri zaurituta eraman zuten ospitalera, eta lau egun geroago hil zen, abenduaren 8an.\nPandemiak eragindako egoerak eragin du ekitaldi hau Perez Jauregiren heriotzaren 50. urteurrena bete eta urtebetera egitea. Eusko Jaurlaritzak terrorismoaren eta indarkeriaren biktimak gogoratzeko eta ohoratzeko egiten dituen ospakizunen barruan kokatzen da ekitaldia, gertakarien 50. urteurrenean.\n2021ean egingo den horrelako hirugarren ekitaldia da, eta aurretik Javier Batarrita eta Jose Miguel Andueza poliziaren legez kanpoko indarkeriaren biktimen omenezko ekitaldiak izan dira.


1. 1969-1990 bizkaiera saiakera-liburuak literatura/3 0228\nBorges'en jarraitzaile literario bezela agertzen jaku Jon Kortazarek idatzitako artikulu baten, Atxaga, eta Jimugas batera, eta egia esan, liburu honetan agertzen bai dirala istorio harrigarriak eta fantastikoak.\n2. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak k. navarro 00142\nJakintza estralinguistikoak izendapena mugatzen du (horrela, eguzkia, ilargia, izendapen indibidualak dira, gure ingurune naturalean eguzki eta ilargi bakarrak ezagutzen ditugu eta); baina zentzuarekin du zerikusi nagusia. Ipuin baten hasieran honelakorik irakurriko bagenu: Bigarren eguzkia zeruan zen jadanik. Bangek bost begiak ireki eta..., jakintza unibertsala dela medio, badakigu ipuin fantastikoa dela hori.\n3. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak uzei 0137\nBerak badaki artistaren sorketa-modu liriko eta fantastikoak ez duela balio projektazio on bat egiteko, hain zuzen, lehen ezarritako mugekin topo egingo bait lukeelako.\n4. 1969-1990 euskara batua literatur prosa m.a. elkoroberezibar 0055\nBueltatu ziren epaileak, egitan senadore fantastikoak, sententzia eskuetan zutela... baina... zeren sententzia?, zeinendako eta zergatik? Erantzun gabeko itaunak.\n5. 1969-1990 euskara batua literatur prosa p. sastre 0080\nMunduak ez bait zekien zer punturaino heldu ziren nire gaueroko hausnarketa goibelak, nire azkartasuna permititua ez denaren mugak urratzen ari zela, debekatuaren eremu fantastikoetan sartzen ari zela...\n6. 1969-1990 euskara batua literatur prosa p. sastre 0080\nEremu fantastikoak... baina posibleak, ondo posibleak, ez naiz ni bizi lainotan, esaten didaten bezala, lurra jotzen dut, ez nago ero, ez, zergatik esaten didazue ero nagoela?, eta izutu egiten zarete nire begiradaz, begirada samurra, zorroztasunak ematen dion dizdira txiki batekin...\n7. 1969-1990 euskara batua saiakera-artikuluak x. etxaniz 0086\nIrakurketetan, literatura fantastiko-errealista izango du gogokoena (abenturak, ipuin fantastikoak, animali-bizitzak, biografia, umorea, fantasia).\n8. 1969-1990 euskara batua saiakera-artikuluak x. etxaniz 0086\nBederatzi urteko haurrak erdiko zikloan daude, eta aldi fantastiko-errealistan sartzen dira.\n9. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak k. mujika 0296\nBatzuk bereziki fantastikoak ziren, San Joan Ebanjelariaren izenean ipini zen hau bezala, egiaz V. mendearen bukaerakoa bada ere: Aingeru bat agertzen zaio Mariari, palma bat ekartzen dio eta heriotza iragartzen.\n10. 1969-1990 sailkatu gabeak hilabetekari, noizbehinkariak,..... urraspide 1981 0001\nBakoitzari ezinezko edo fantastikoa den eginkizun bat emango diogu beste talde bati egin diezaion.\n11. 1991> euskara batua antzerkia x. diaz 00059\nJUGLAREA.- Gure ikusleek ondotxo dakite hori guztia, baina gure istorioa fantastikoa da.\n12. 1991> euskara batua ikasliburuak artearen historia/dbh 00060\n- Laugarren estillo ponpeiarrak bi aurrekoen ezaugarriak zituen; horrela, mota desberdinetako forma arkitektonikoak, paisaia fantastikoak eta eszena mitologikoak bateratu zituen. Estilo honen adibiderik argiena Ponpeiako Misterioen Villan dauden horma-pinturak dira.\n13. 1991> euskara batua ikasliburuak artearen historia/dbh 00256\nHiru sorkuntza-estilo nagusi egon ziren: zerrenda komikoak Schultzen eskola jarraitu zuen eta QUINOren Mafalda, J. DAVIESen Garfield eta B. WATTERSONen Calvin eta Hobbes izan zituen ordezkari nagusi; kritika subertsiboa egiten zuten komiki-zerrendak, bestalde, R. CRUMB eta G. SHELTON hasi ziren egiten, biak Comix Underground mugimenduaren inguruan ibiliak; hirugarrena, komiki fantastikoa.\n14. 1991> euskara batua ikasliburuak artearen historia/dbh 00256\nSorkuntza-gune handiez gain, komiki argentinarraren papera ere azpimarragarria da, estilo fantastikoan.\n15. 1991> euskara batua ikasliburuak artearen historia/dbh 00256\nGaur egungo komiki espainolak arestian aipaturiko hiru estilo horietara eboluzionatu du. Joera fantastiko eta abangoardistari dagokionean, Rambla aldizkaria nabarmendu zen eta, komiki subertsibo iparramerikarraren bide berean, El Vibora.\n16. 1991> euskara batua ikasliburuak bene-benetan/4 0001\nIhauteriak / mozorroa / bikingoa / pailazoa / maitagarria / mamua / zanpantzarra / ttuntturroa / makila / kapela / zalditxoa / zintzarria / broma / gaztea / ezaguna / famatua / fantastikoa / lasaia / laster / bakarrik / jantzi / ospatu\n17. 1991> euskara batua ikasliburuak ingurunea/5 0046\nBaina zientzia fikziozko filmetan edozein motatako asmakizun eta makina fantastikoak agertzen dira.\n18. 1991> euskara batua ikasliburuak hizkliter 0082\n- abentura fantastikoak azaltzen ditu beti.\n19. 1991> euskara batua ikasliburuak beleko 0111\nAdierazpide Dramatikoak badu beraz garrantzizko edukin ludikoa eta fantastikoa, baina jolas guztietan bezala baditu bete beharreko arauak eta ikasteko eta hobetzeko posibilitateak.\n20. 1991> euskara batua ikasliburuak m.e. ituarte 0067\nAre gehiago, ideia horren garapenak, izaki fantastiko horiek lekutzeko mundu harrigarriak sortaraztera eraman gintuen.\n21. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura j.m. irigoien 0020\nMedizina berria prestatuko zioat: hain indartsua, hain basatia eta hain fantastikoa, erabat sendatu edo burua leherteraziko dio.\n22. 1991> euskara batua haur-/gazte-literatura j.m. irigoien 0095\n23. 1991> euskara batua poesia a. arkotxa 0027\nHARTU zinuen pintzel bat, tinda bluiean trenpatu eta\nkolore dirdiratsuarekin hasi zinizkion emazteari izterrak\ntindatzen, sexoa, sabela, bularrak. Zure marka osoki eman\narte. Inprimatu zen haren gorputz bluia mihisean. Haragi\ntindatua ongi zapatu zen tokietan, larruaren zimurrak\npakidermo batenak bezala agertu ziren izara garbian\ngeografi fantastiko bat sortuz. Bluibluia.\nEta ni, zure bluian sartu nintzan aspaldidanik\nigurikatzen nuen kontinente ezezagun ezagun batean\nKolore arraro hori jastatua nuen jadanik Giottoren\nzeruetan, Kandinskyren zaldizko bluiean, tatamietan,\nerreka bazterretako zenbait orhoit-lilietan. Bainan zurekin\nbluiak kuadrotik ihes egin nahi zuen, mugak puskatu.\nHaur sortu berri sartu nintzan zure itsasoan.\nBelogi blui harekin, itsas-zolan ebatsi izaki borobil\nbitxi harekin, pintatu nuen ene gorputza. Idetsi nuen\nkolore bluia zainetan ixuri zitzaitan. Sumatzen nuen edari\nlodia zariola ene barnean. Itsas-zerumugan edan zintudan.\n24. 1991> euskara batua saiakera-liburuak x. etxaniz 00260\nHasieretako idazlan horien ondoren itzulpengintzatik etorri izan dira errealismo fantastikoko idazlan ugari euskal letretara; G. Rodariren aipaturiko Tarta hegalaria horretaz gain, Jolas egiteko ipuinak (1981), Telefonozko ipuinak (1983) edo Gelsomino gezurtien herrian (1987) liburuak dauzkagu.\n25. 1991> euskara batua saiakera-liburuak x. etxaniz 00260\nAzken honetan, esate baterako, Gelsominoren tenore-ahots berezia dugu elementu fantastikotzat hasiera batean, eta gero gezurtien herrialdea bera.\n26. 1991> euskara batua saiakera-liburuak x. etxaniz 00260\nR. Dahl idazle britaniarraren lanetan ere elementu fantastikoak aurki ditzakegu; Matilda (1993) liburuko protagonista den neskatxak, adibidez, honako dohaiak ditu:\n27. 1991> euskara batua saiakera-artikuluak j. gabilondo 0031\nLanok ere narrazio ez-bateratuek eta egitura magiko eta fantastikoek egituratzen dituzte.\n28. 1991> euskara batua saiakera-liburuak ametseninterp 0033\nAgian horregatik NO REM faseetako ametsak askoz ere errealistagoak izaten dira eta REM fasekoak askoz ere ugariagoak, irudimentsuagoak, fantastikoagoak eta hunkigarriagoak.\n29. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j.k. igerabide 0026\n30. 1991> euskara batua saiakera-liburuak 15 gertaera 0009\nOrain dela gutxi arte, gure iragan urruna izaki fantastikoen mundua zela uste zen.\n31. 1991> euskara batua saiakera-liburuak l. fernandez 0167\nEz naiz, inondik inora, subkontzientearen izaera fantastiko edo zientifikoa frogatzeko pertsonarik aproposena.\n32. 1991> euskara batua saiakera-liburuak f.j. san martin 0039\nFuturismoak abangoardiaren eremu guztietan izan zuen eraginik, eta publizitatea errealitatearen birreraikitze fantastikoaren tresna eta laguntza izan zen: Fortunato Deperoren sintesi piktoriko edo tipografikoak, Ballaren numero espazialak, Pino Masnataren paisaia-tipografia edo G. Gerbinoren poesia publizitarioa beste askoren arteko adibideak ditugu.\n33. 1991> euskara batua saiakera-liburuak e. gil bera 0294\nBakanka egiten dut amets; eta orduan gauza fantastikoak eta kimerak dira gogoeta atsegingarriek eraginak, tristeak baino gehiago irrigarriak.


Enpresa txikien salmentarako eta marketinerako 7 gakoak Martech Zone\nEnpresa txikien salmentarako eta marketinerako 7 gakoak\nAsteazkena, iraila 17, 2014 Asteartea, iraila 16, 2014 Douglas Karr\nEnpresa handiei salmenta eta marketin ahaleginak egiten laguntzen diegun bitartean, enpresa txiki bat gara geure burua. Horrek esan nahi du baliabide mugatuak ditugula eta bezeroek alde egin ahala, ezinbestekoa da haien ordezko beste bezero batzuk edukitzea. Horri esker, gure kutxako fluxua erregulatu eta argiak piztuta eduki ditzakegu! Egoera gogorra da, ordea. Askotan hilabete bat edo bi izaten ditugu bezero baten irteera eta hurrengoaren onarpena prestatzeko. Enpresa handiek kapitala dute hazteko eta horretarako eraikita daude, enpresa txikiek ez.\nBeraz, negozio txiki guztiek ziurtatu behar duten jarduera-oinarria dago, eramangarriak mugitzen eta bezero bihurtzen jarrai dezaten. Infusionsoft-ek infografia sendo hau bildu du 7 Handia: Enpresa txiki guztiek salmentari eta marketinari buruz jakin behar dutena. Enpresa txikien salmenta eta marketinaren 7 gakoak hauek dira:\nErakarri Trafikoa linean bilaketa eta sare sozialak erabiliz.\nHartu Leads eskaintza baterako harremanetarako informazioa merkaturatuz.\nProspektibak elikatu pertsonalki eta aldizka komunikatuz.\nBihurtu salmentak nabigatzaileak erosle bihurtuz salmenta prozesu optimizatuen bidez.\nEntregatu eta ase bezero berriak bezero fidel bihurtzeko.\nUpsell bezeroak osagarriak diren produktu eta zerbitzuen gaineko eskaintzak bidaliz.\nLortu erreferentziak bezero fidelak zuri buruzko informazioa zabaltzeko eskatuz sarituz.\nTags: salmentak bihurtuBezeroak gogobetetzeaproduktuak entregatuberuna harrapatzeairtenbideak elikatzeaGomendioakpremiasalmentak eta marketinaEnpresa txikismbtrafikoabezeroak saltzea\nBallparker: Sortu Aurrekontuak Erraz\nTerminus: zure Google Campaign URLak sortu, sinkronizatu eta jarraipena egin


Uxue Alberdi, idazle eta bertsolaria: “Botereak sortzen du prestigioa” – Gazteon KZ\nUxue Alberdi Estibaritz idazleak Araiz Mesanza ilustratzailearekin batera sortu duen Hili liburu ilustratuak heriotza du hizpide. “Adin batetik aurrera, hil egingo garela ulertzen dugu, ulertzen saiatzen gara”, horixe da proiektuaren abiapuntuko hausnarketa.\nKazetaritza ikasi duzu, eta idazlea eta bertsolaria zara. Ikusten da letren mundua asko maite duzula. Nola hasi zinen mundu horretaz interesatzen?\nUmetatik izan naiz letra-, istorio-zalea. Kontatzen gozatzen nuela oso gaztetan jakin nuen. Garbi neukan euskaraz idatzi nahi nuela, eta horregatik aukeratu nituen kazetaritza ikasketak. Karrerako urteak literatura idatzi eta bertsotan ikasteko ere erabili nituen. Nire lehen liburua kazetaritza ikasten ari nintzela idatzi nuen, eta bertsotan Bilboko bertso eskolan ikasi nuen. Ordutik, nire bi ofizioak eta pasioak horiek dira, idaztea eta bertsotan egitea.\nZure azken liburua, Hili, hiltzearen ideiari buruzkoa da. Nola sortu zen ideia hori?\nEsango nuke umetatik izan dudala presente gai hori, hilko ginela jakin nuen momentutik bertatik, segur aski. Ondo gogoratzen dut zelan pentsatzen nuen garai hartan: “Hiltzea zer da? Hiltzea ez egotea da”. Nire seme-alabak antzeko galderak egiten hasi zirenean, errealitate horrekin egin nuen topo berriz ere. Momentu bat heltzen da, zeinetan umeak deskubritzen duen hil egingo dela, baita bere ingurukoak ere. Eta finitutasun horretaz konturatzen denean, beste era bateko galderak egiten hasten da; hau da, trantsizio momentu bat da, zeinetan umeak bakardadea sentitzen duen beldur edo esistentzia horren aurrean. Hili liburua hiltzearen ideia horretara egindako hurbilketa-ariketa da, toki eta emozio askotatik pentsatuta. Liburuan galdera filosofikoak, umoretsuak, absurduak, poematxoak eta irudiekin jolasten diren kaligramak daude.\nNolakoa izan zen Hili liburuaren idazketa prozesua?\nHiltzearen ideiari buruzko burutazio-zerrenda luze bat egiten hasi nintzen, eta, bertan, galdera, pentsamendu, galdera-erantzunak apuntatzen nituen. Batzuk nik asmatutakoak, beste batzuk seme-alabei entzundakoak, eta izango zela erabaki genuen, eta elkarrekin hasi ginen hasierako ideiari forma ematen. Lanean hasi ginenean, zenbait galderari erantzun behar izan genion: Nor izango da galderak egiten dituen pertsonaia? Nolakoa izango da? Zer transmititu behar du? Ilustrazioek airea behar zutela erabaki genuen, eta eskala diferenteak, txikitasuna eta handitasuna harremanetan jartzeko. Saiatu izan gara ideia eta burutazio sorta hori liburuaren forman, ilustrazioetan, eta testuak daukan espazioan jasotzen.\nNola deskribatuko zenuke euskal literaturaren egungo egoera?\nEuskal literaturaren egoera erabat lotuta dago euskararen egoerarekin eta euskarari ematen zaion edo ematen ez zaion zentralitatearekin, baliabideekin, legeekin, prestigioarekin eta boterearekin, azken batean. Alde horretatik, gure literaturak problema handiak dauzka.\nBeste alde batetik, iruditzen zait gure literaturan eta gure kulturan ere hainbat sortzaile ari direla izugarrizko lan aberatsa egiten, eta pasio eta indar handia dagoela; dena dela, uste dut euskal kulturaren langileok konpartitzen dugun zerbait dela gure hizkuntzak sufritzen duen prekarietatea. Ez bakarrik literaturan; hau da, dena dago lotuta. Gure komunikabideek zer tratu ematen diote euskarari eta zer tratu ematen diote gaztelaniari? Gure politikariek nola egiten dute euskaraz?\nBotereak sortzen du prestigioa, eta guk sortzen dugu prestigiorik ez daukan hizkuntza batean. Orduan, askotan ari zara sortzen komunitate anorexiko batentzat, jan nahi ez duen komunitate batentzat, eta hori ez da batere atsegina. Zorionez, badago jan nahi duen beste hainbat irakurle, edo guk sortzen dugun hori jan nahi duen beste hainbat entzule. Gaur egun, ikusten dut oso liburu eta sorkuntza orokorrean diferente eta on asko ari direla argitaratzen eta sortzaile asko gara lanean eta borrokan. Talentu handia dagoela uste dut.\nZein izango da zure hurrengoko proiektua?\nOrain hainbat gauzatan ari naiz. Batetik, Xabiroi aldizkarirako komiki baten gidoia egiten ari naiz; atalka ari da publikatzen, eta 2023an komiki albuma osorik aterako da. Beste alde batetik, ipuin luze bat idazten ari naiz Consonni argitaletxeak koordinatuko duen nazioarteko literatur proiektu baterako. Halaber, Eñaut Elorrietak aurten grabatuko duen bakarkako hurrengo diskoaren letrak idazten laguntzen ari naiz.\n← LG CineBeam PF610P proiektorea, goi-mailako etxeko zinema bikaina\nSEIURTE taldea: “Gure kantak jendearenak dira” →


"Nahiz eta orain isurketak geratu, atzeraka jarraituko dute glaziarrek" - Berastegi - Tolosaldeko ataria\n"Nahiz eta orain isurketak geratu, atzeraka jarraituko dute glaziarrek"\nIrati Saizar Artola 2019-10-31 11:58\nBerastegiko kultur astearen barruan, hitzaldia eskainiko du Ibai Ricok klima aldaketaren eta glaziarren atzeraldiaren inguruan, gaur, 19:00etan, erabilera anitzeko gelan.\nKlima aldaketa eta glaziarren atzeraldiaren inguruan hitzaldia eskainiko du Ibai Rico geografo eta glaziologo gasteiztarrak, gaur 19:00etan, Berastegin. Era berean, Patagonia incognita dokumentala proiektatuko du hitzaldiaren ostean. Izan ere, 2016an, Patagonian izan zen espedizio zientifiko bat egiten eta 20 minutuko film batean gorde dute emaitza.\nZer da zehazki hitzaldian kontatuko duzuna?\nGlaziarrak zer diren eta nola funtzionatzen duten ikusiko dugu. Bestalde, klima aldaketarekin duten lotura aztertzea da asmoa. Adibide ezberdinen bidez, Pirinioetan, Alaskan eta Patagonian dauden glaziarrak ikusiko ditugu, eta glaziarren atzeraldi horiek dituzten efektu eta inpaktuak zeintzuk diren aztertuko dugu.\nZein egoeretan dago, gaur egun, klima aldaketa?\nNi saiatzen naiz klimaren aldagarritasun naturala ere azaltzen, baina, klima aldaketa artifiziala ari gara ikusten azken hamarkadetan. Orokorrean, eta zoritxarrez, ebidentzia oso nabarmenak ari gara ikusten eta egoera oso azkar ari da aldatzen.\nAldaketa artifiziala diozunean, zeri buruz ari zara?\nGiza jarduerekin lotuta dagoen klima aldaketa da. Gasen isurketen ondorioz negutegi efektua areagotzen ari da eta aldaketa nagusiena tenperaturen igoera da. Azken finean, klimaren sisteman gu ari gara aldaketa eragiten eta horrek inpaktu ezberdinak ditu, adibidez, glaziarretan.\nAldaketaren errudun nagusiena gizakia da?\n1950 ingurutik natur baliabideen ustiaketa areagotu egin dugu. Geroz eta argiago geratzen ari da aldaketa hauek gurekin lotuta daudela.\nZer ondorio ekar ditzake?\nAtmosferaren beroketa globala da, eta inpaktuak ere globalak dira, baina baita lokalak ere. Lau ondorio garrantzitsu aipa daitezke. Horietako bat, baliabide hidrikoetan emango diren aldaketak izan daitezke. Leku askotan, glaziarrak urtzean askatzen duten ura oso garrantzitsua dute, adibidez, Alpeetako edo Himalayako inguruetako komunitateetan, sasoi lehorrean, nekazaritza eta abeltzantzarako. Momentu batean, glaziarra desagertzen bada, baliabide gabe geratuko dira komunitate horiek.\nBeste inpaktua itsasoaren mailaren igoera da. Orain gutxi atera dituzte aurreikuspen berriak eta eszenatoki ezberdinetan, baina ikus daiteke itsasoaren maila 50 zentimetrotatik metro batera arte igo daitekeela.\nZein dira beste bi inpaktuak?\nBeste inpaktu bat arriskua izan daiteke: glaziarrak atzeratzean urezko laku batzuk sortzen dira, arrisku potentzialak eragiten dituzte, sekulako uholdeak sorraraz ditzaketelako. Eta azkena, ondorio sozioekonomikoa izan daiteke. Alde batetik, turismoari begira, paisaia bat erakargarria izan daiteke glaziarrak dituelako, eta hauek desagertzen badira, turismoari eragingo dio. Eta bestalde, elur kota geroz eta gorago doa, gehienbat tenperatura igotzen ari delako, beraz, eski estazioei eragingo die.\nAbiadura horretan, nola ikusten duzu egoera aurrera begira?\nHerrialde bakoitzaren adaptazio mailaren arabera baldintzatuko da. Garrantzitsua da neurketak egitea, etorkizuneko modeloak ezagutzeko. Baina aldaketa ematen ari da, eta glaziarren erantzunak jarraitu egingo du. Oraintxe bertan, nahiz eta gure isurketak geratu, glaziarrek atzera egiten jarraituko dute.\nZer egin daiteke klima aldaketaren alde?\nGarraio jasangarriaren eredu bat sustatu beharko litzateke, adibidez. Kontsumoan ere badugu egitekorik. Erosten ditugun produktuek izugarrizko karbono aztarna dute jatorriaren arabera, beraz, gertuko produktuak erosiz asko murriztu daiteke isurketa. Energetikoki daukagun eredua ere aldatu egin beharko dugu, poliki-poliki. Apustu bat egin beharko genuke, bai gizarte moduan, bai indibidualki, hori aldatzeko; nahiz eta daukagun hazkunde paradigmarekin ez den erraza guztia horretara egokitzea.


Valentziako zientzialariak zitrikoen azalen propietateak aztertzen ari dira | Consumer\nValentziako zientzialariak zitrikoen azalen propietateak aztertzen ari dira\nValentziako Unibertsitate Politeknikoko Elikagaien Teknologia Saileko ikertzaile-talde bat zitrikoen azalen propietateak aztertzen ari da. Lehen ondorioek nutrizio-balio handia eta minbiziaren kontrako propietateak adierazten dituzte.\nAdituek, EHUko Elikagaien Teknologia Saileko katedradun Amparo Chiralt buru dutela, huts egoeran deshidratatu eta inpregnatu dituzte zitrikoak. Teknika horiei esker, adituek ziurtatzen dutenez, azalaren zati bat uretatik kendu eta horren ordez azukredun disoluzioak erabil daitezke, zapore mikatza gutxitzeko.\nProiektuaren helburua da fruta horiek kontsumitzaileari atseginago egitea, horrek produktuaren propietate naturalak aldatu gabe. Hala dio Cháfer-ek, zeinak baieztatzen baitu “laranjaren azalak elikadura-ahalmen handia duela giza elikaduran. Pektina-zuntz dietetiko naturala du, eta, zenbait ikerketaren arabera, zuntz ugariko dietetan dagoen kolesterol-maila kontrolatzen lagun dezake”.\nIkertzaileek diotenez, zitrikoen azalen beste osagai aipagarri batzuk hauek dira: d-limenoa, zenbait minbizi-mota prebeni ditzakeen olio esentzialen osagaia, eta C bitamina maila handia, baita fruituaren mamiak berak duena baino gehiago ere. Horregatik guztiagatik, adituek azal gehiago kontsumitzearen alde egiten dute, Espainian marmeladetara eta fruta kakatuetara mugatzen baita.\nazal zitrikoak balentzia-unibertsitate propiedades nutritivas-eu


Landa guneko proiektuak saritu dira III. Landaola Sarietan | HITZEZ elkartea\nGipuzkoako landa guneko proiektuei aitortza egiteko asmoz, Landaola Federazioak III. Landaola Sariak banatu zituen otsailaren 7an Aretxabaletako Otalora Jauregian eta sektoreko hainbat eragile batu ziren bertan. Sarituak hauek izan ziren: Erakunde pribatuen arloan Aleka proiektua, Erakunde publikoen arloan Azpeitiko Udala, Errekan ura garbitzeko sistema naturala proiektuagatik, Emakumeak Landa Eremuan saria, Ebel Elkarteko kideentzat izan zen eta azkenik, urteetako ibilbideagatik saritua Jaime Zubia Zinkunegi izan zen.\nTags: 2020, hitzez, landaola, landaola sariak, sariak


Larrialdietarako kit-a hondamendien kasuan: nola prestatu lurrikara poltsa BIDEOA\nAsteartea, abuztua 4, 2020\nBy Newsroom\t Azken aldaketak Jul 8, 2020\nLurrikara poltsa edo larrialdi kitak, lurrikarak bezalako hondamendiak, uholdeak eta suhiltzaileek beti prest egon behar dute.\nLurrikara poltsaren edukiak gure eta gure familiaren biziraupen tasa erraztuko ditu, baita sorosleek behar bezala esku hartzeko aukera ere.\nLurrikara poltsa gure biziraupenerako\nHondamendian prest egoteko kitak, uholdeak edo bestelako kataklismoak baino, gune batetik, etxe batetik ebakuazio azkarra egiteko aukera ematen du, baina horietan biziraupen hobea ere ebakuazio bera ezinezkoa bada.\nUmeen artean larrialdi kitari buruzko kultura zabaltzen\nGure erredakzio taldeak haurrei zuzendutako bideo labur bat egiteko ideia izan zuen, lurrikara poltsa zabaltzea errazteko asmoz.\nArazo larrialdi kolektiboen eta lehen sorospenen kulturak, COVID-19-k irakatsi digunez, hondamendi baten ondorioak arintzen ditu, eta horrek eragiten duen heriotzen eta zaurien kopurua nabarmen murriztu du.\nLurrikara poltsa - BIDEOA ERE\nHondamendien Larrialdi Kit: nola konturatu\nGure maskotentzako larrialdiko prestaketa\nEguraldi alerta Boli Kostan, larrialdietarako sorospen zentroetan eta Babes Zibilean hondamenei aurre egiteko prest\nLurrikara poltsa - Orrialde erabilgarria batzuk\nbabes zibilalarrialdisua segurtasunasegurtasungraduatzailea\nIndia - Mumbai gainezka egin zen: eurite handiek hiria geldiarazi zuten\nPandemia garaian ekaitz baten aurrean: Isaias urakana\nEguraldi alerta Boli Kostan, larrialdietarako sorospen zentroetan eta Babes Zibilean ...\nMexikoko lurrikara, tsunami abisurik ez dago oraingoz. Baina larrialdi taldeak ...