Haurren aisialdi aktiboa sustatzeko bost aholku | Consumer\nSedentarismoak haurrengan izan ditzakeen ondorioak saihesteko, komeni da haiekin aire zabaleko irteerak eta jarduerak antolatzea.\nBizimodu modernoaren gaitza: sedentarismorako joera. Aisialdia, gero eta gehiago, eserita pasatzeko pentsatuta dago, batez ere pantaila baten aurrean (ordenagailua, telefono mugikorra, telebista, bideojokoak) eta leku itxietan (etxea edo saltokiak). Epe luzera, horrek osasun arazoak sortzen ditu, batez ere gehiegizko pisuarekin, jarrera txarrekin, ikusmeneko nekearekin eta abarrekin zerikusia dutenak. Helduok ondorio horiek pairatzen ditugun bezala, haurrek ere jasan ditzakete. Horregatik, komeni da kontuan hartzea ikasleek -bereziki, 3 edo 4 urtetik gorakoek- aire zabalean egin ditzaketen eta energia mugimendua eta gastua eragiten duten jarduerak. Eta ez udan bakarrik: neguko unerik gogorrenak aprobetxatzen saiatu behar da.\nBizikletaz ibiltzera irtetea oso bizia izan daiteke haurrentzat. Nork ez ditu gehiago gogoratzen bi gurpilen gaineko lehen abenturak, esploratu gabeko lekuetan ziztu bizian ibiltzen ziren bitartean (sentsazio hori gordetzen du norbaitek)? Horretarako, hirian parkeak eta bidegorriak aprobetxa daitezke, eta herrietan, autoz gutxi ibiltzen den edozein bide. Komeni da haiekin joatea ibilbidea gidatzeko, edo bakarrik uztea, ibilbide osoa ikusmenarekin jarraitzeko aukera izanez gero (kirol-zelai bati buelta eman eta abiapuntura itzuli nahi badute, besteak beste). Haur txikientzat, oraindik bizikletaz ibiltzen ez badakite, trizikloa erabil daiteke. Hori bai, distantzia mugatuagoetarako.\n2. Oinez ibiltzera!\nHaurrei abenturaz beteriko beste proposamen bat “hiritarra ez den” ingurune batean paseatzea da: mendilerroa edo mendia, landa-bidea, mendia, etab. Kasu horietarako, beti proposa daiteke jokoan dagoen ibilaldia: perretxikoak biltzeko irteera bat “altxorraren bilaketa” izan daiteke, edo lehiaketa bat, saski lehenago nork betetzen duen edo gehiago aurkitzen duen jakiteko. Mendiko bide bat igotzeak errekorra ezar dezake, aurreko pasealekua baino gorago baitago; gailurretik hiriaren panoramika batera iritsi eta handik “etxea non dagoen” edo “zenbat bide egin dugun” zehaztu daiteke. Jakina, jarduera horiek ez dute inoiz nekagarriak izan behar haientzat. “Aulki-motxilak” ere diseinatu dira, gurasoek txikienak (edo ez hainbeste, baina jarraitzeko laguntza behar dutenak) eraman ditzaten.\n3. Landa-egun bat\nEz da beharrezkoa egun osoa izatea: goizeko edo arratsaldeko denbora bat izan daiteke, edo landa-bazkaria. Hiritik irtetea ere ez da ezinbestekoa, parkeek eguneroko erritmotik aldentzeko aukera ematen baitigute, gutxienez bat. Haurrak jakin-minez beteta daude, eta haientzat egokia da naturarekin elkarreraginean aritzea: animalia txikiak aurkitzea, landareen eta loreen usaina sentitzea, soropilaren ukitze leuna eta zuhaitzen enborren zimurra, edo berdeguneetako airearen freskotasuna egiaztatzea. Ingurumenarekin harmonian bizitzeak duen garrantziaz jabetzen hasteko modu egokia ere izan daiteke: ingurunea errespetatzen irakastea, animaliak eta landareak zaintzea, zaborra bildu eta adierazitako lekuetan uztea, etab.\n4. Jokoak, jokoak eta joko gehiago\nEspazio irekiak leku aproposak dira haur batek egin ditzakeen dozenaka jolasetarako, bai bakarrik, bai heldu batekin edo beste txikiren batekin. Nabarmentzekoak dira joko klasikoak, inoiz modatik pasatzen ez direnak (ezkutalekua, zuk daramazu edo “izurria”, marratxoa…), arte eta elaborazio pixka bat gehiago eskatzen dutenak, eta, kasuren batean, helduen laguntza eskatzen dutenak (adibidez, hainbat motatako lasterketak eskatzen dituzten jolasak, dantza musikaren konpasean, zoladuran klarionazko marrazkiak egitea, etab.). ), edo beraiek asmatzen dituzten beste batzuk. Kasu horietan, benetan, garrantzitsua da haurrak haraino laguntzea, proposatzen dizkiguten jardueretan parte hartzea edo “zalantzengatik” gertu egotea, dibertimenduaz haiek arduratuko baitira. Asegurua.\nZooa eta gainerako jolas-parkeak ere egungo bizitza modernoaren proposamenak dira, baina, gutxienez, aire zabaleko jarduera eta mugimendua adierazten dute. Puntu negatiboak dira sarreren kostua eta, kasu askotan, ez dute uzten janariekin eta edariekin sartzen; beraz, aukera bakarra bertan saltzen diren produktuak kontsumitzea da. Horrez gain, edo helduei kaiolatutako animaliak ikusteak ez diela konbentzitzen, parke horiek ekintza eta abenturazko egun bat ematen diete haurrei, aire zabalean, eta, beren erara, naturarekin kontaktuan.\nGainerakoan, azpimarratu behar da garrantzitsua dela haurrek behar duten energia gastatzea eta gorputza martxan jartzea. Telebista eta bideojokoak ez dira berez kaltegarriak, eta ez dira debekatu behar, baina beste jarduera batzuekin txandakatzea da onena. Elikadurarekin alderatzeko: osagai bakoitzaren dosi justuak barne hartzen dituen dieta orekatua.\naire zabalean bideojokoak haurrak irteerak ocio activo-eu


kritiken hemeroteka » Parodia kritikoa\nParodia kritikoa Javier Rojo / El Correo, 2008-03-08\nUrtero uzten digu bere literatura-lanen bat Itxaro Bordak, 2007 urtean “Jalgi hadi plazara” izeneko nobelaren txanda izan zen. Bertan kontatzen da detektibe pribatu batek nola ikertu behar duen Euskaltzaindiko kide baten desagerpena. Kontua da, hasierako egoerari erreparatuz gero, nobela parodiaren bideetatik abiatzen dela. Batetik, Euskaltzaindiko kide horrek, Gexan Hiriart apezak, seme bat du, eta semearen eskariz hasi da ikerketan detektibea. Abiapuntu horrekin, nekez saihets daiteke parodia egiteko aukera, batez ere, detektibe pribatuaren ezaugarrien artean, nobela beltzaren generoan ohikoak diren zenbait osagai agertzen direlarik: bakarrik bizi da, lan ziztrin batean aritzen da detektibe-lana egiten ez duenean, porrot egindako amodiozko istorioren bat du atzean, ironikoa baino gehiago askotan jarrera zinikoa erakusten du… Baina Itxaro Bordak bi ezaugarri gaineratu dizkio pertsonaia horri, azaleko topikoen azpian bestelako zertzeladekin aberasten dutenak: detektibea emakumea da, eta lesbiana.\nBestalde, parodia egiten badu ere, esan behar da parodia hau ez dela planteatzen barre egiteko beste zertarako izango ez balitz bezala. Itxaro Bordak euskal gizartea ispilu desitxuratzaile baten aurrean jartzen du, ispilu horretan bere ezaugarriak nabarmen ikus ditzan. Gauzak honela, parodia kritiko eta mingotsa da batzuetan Itxaro Bordarena. Dudarik gabe, idazle trebea da, hizkuntza nahi bezala erabiltzen duen idazlea den aldetik. Baina trebetasun horretan bertan agertzen zaigu haren literaturak erakuts dezakeen oztoporik ikusgarriena, testuaren bikaintasun formalak haren literaturak gordetzen dituen bestelako balioak ezkuta bailitzake. Eta horri gaineratu behar zaio haren idazketaren beste ezaugarri bat, zeren idazleak elipsiaren erabilera oso berezia egiten baitu, askotan gauzak adierazi baino iradoki egiten baititu. Irakurlearen lana da iradokizun horiek guztiak esanahiz betetzea, testua ulertuko badu.\nNobela honetan, idazlearen beste testu batzuetan bezala, galeraren sentimendua geratzen da agerian. Mundu bat, euskal mundu tradizionala, desagertzen ari da modernitatearen aurrean. Mundu tradizionala, ordea, haurtzaroko mundu zoriontsua da (galdutako paradisu bat, agian benetan inoiz existitu ez den paradisua), eta pertsonaia nagusiak modernitatean ezinbestez murgildu behar du, ordea.


EL DIARIO VASCO - zer egin behar dut iragarki bat jartzeko?\nGipuzkoako egunkari nagusia, % 75 inguruko merkatu kuota duena. Egunkari honen orrialdeetan ikus dezakegun publizitatearen artetik iragarki sailkatuak eta eskelak nabarmentzen dira, baita modulu komertzialak ere. Irakurle ugari ditu Donostian eta Gipuzkoako eskualdeetan. Hori dela eta, eskualdeetako edizioak argitaratzen ditu, eta edizio horietan prezio arrazoizkoagoan kontrata daiteke publizitatea, baina modulu edo laukietan bakarrik.\nJarraian datorrena komunikabide honek eskaintzen dituen publizitate aukera guztien laburpena besterik ez da. Zalantzaren bat izanez gero, informazioa eska diezagukezu\nIRAGARKI LABURRAK / SAILKATUAK / HITZ KOPURUAREN ARABERAKOAK\nIragarki laburrek, hizkakoek, ahalik eta informazio gehien ematen dute ahalik eta hitz gutxien erabilita (kasu honetan, gutxienez 10). Halakoetan ere zenbait aukera daude: letra lodia, laukia, koloretako atzealdea, etab. Hemen, iragarki sailkatuen ohiko tarifak ageri dira.\nPrezioa kalkulatzeko, hitz kopurua hitz bakoitzeko prezioaz biderkatu behar da, eta, era berean, argitaratuta egongo den egun kopuruaz. Kontuan hartu behar da egunaren arabera prezioa aldatu egiten dela.\nIragarkiaren prezioa kalkulatzeko:\nAstelehenetik ostiralera: 0.57 zentimo/hitza. Gutxieneko kopurua 10 hitz direnez, egun baterako prezioa hau da: 5,70 euro + % 21eko BEZa.\nLarunbatetan: 0,62 zentimo/hitza. Gutxieneko kopurua 10 hitz direnez, larunbat baterako prezioa hau da: 6,20 euro + % 21eko BEZa.\nIgande eta jaiegunetan: 0,70 zentimo/hitza. Gutxieneko kopurua 10 hitz direnez, igande edo jaiegun baterako prezioa hau da: 7,00 euro + % 21eko BEZa.\nGutxieneko hitz kopurua duen iragarki baten adibidea:\n"ERRENTERIA. Etxebizitza erreformatua. Altzariduna. Eguzkitsua. Bistak. 200.000. Tel. 943000000"\nTelefonoa hitz bat da. Webgune bat 3 hitz dira (www.zureiragarkia.com).\nHorrelako iragarki bat jarri nahi baduzu, klikatu hemen, eta bidali zure aurrekontu eskaera.\nModulukako iragarkiak oso ohikoak dira prentsako publizitatean. Halakoetan, zenbait aukera bereizi behar dira, iragarki motaren arabera: komertzialak, ofizialak, ekonomiko-finantzarioak, etab. Guk iragarki mota ohikoena sartu dugu orri honetan, hau da, modulu komertziala.\nModuluaren prezio orokorra ordainduta, egunkariko edozein tokitan jar dezakete. Orria aukeratu nahi izanez gero, errekargu bat ordaindu behar da.\nBestalde, EL DIARIO VASCO egunkariak eskualdeetako edizioak ere baditu, oso arrakastatsuak, eta edizio horietan publizitatea merkeagoa da. Iragarleentzat aukera ezin hobea da honelako iragarkiak eskualdeko edizioetan argitaratzea, irakurleak inguruko biztanleak baitira.\nModulu komertzialen prezioak (edizio orokorra), egunkariko edozein tokitan agertuta.\nAstelehen eta ostiraletan: 102,30 euro + % 21eko BEZa.\nAsteartetik ostegunera: 91,70 euro + % 21eko BEZa.\nLarunbatetan: 114,60 euro + % 21eko BEZa.\nIgande eta jaiegunetan: 140,30 euro + % 21eko BEZa.\nEL DIARIO VASCO eta EL CORREO egunkarien kasuan, tarifa bateratu batzuk dituzte, iragarki bat bi egunkarietan argitaratzeko. Kontsultatu aukera hori.\nEskualdeetako edizioetako moduluen prezioak (kontsultatu edizioak, 7 baitaude):\nOstiraletan (astelehenetan ez dago eskualdeetako ediziorik): 49,70 euro + % 21eko BEZa.\nAsteartetik ostegunera: 47,20 euro + % 21eko BEZa.\nLarunbatetan: 53,40 euro + % 21eko BEZa.\nIgande eta jaiegunetan: 70,50 euro + % 21eko BEZa.\nEskelak publizitatearen zati garrantzitsu bat dira egunkari honetan. Gipuzkoan oso ohitura errotua da eskelak jartzea, eta partikularrek nahiz enpresek azken omenaldia egin nahi izaten diote hildakoari edo haren familiari.\nEnpresa eskeletan logotipoa behar bezala ipintzeko eskatzea oso garrantzitsua da. Eskelak ez dira iragarki komertzialak, inondik ere, baina nabarmenak dira, eta kontu handiz zaindu behar da haien irudia. Hori dela eta, beti bermatuko dugu zure markak proportzio egokiak eta kalitate gorena edukitzea.\nOinarrizko eskelaren prezioa: 303,00 euro + % 21eko BEZa.\nHiru zutabetako eskelaren prezioa (hurrengo neurria): 697,00 euro + % 21eko BEZa.\nLau zutabetako eskelaren prezioa (bikoitza): 2.442,23 euro + % 21eko BEZa.\nSei zutabetako eskelaren prezioa (hirukoitza): 6.6144,57 euro + % 21eko BEZa.\nOrrialde erdia: 8.906,31 euro + % 21eko BEZa.\nESKERTZAK: bi modulu bertikalen baliokidea, 167,00 euro + % 21eko BEZa.\nEmandako informazioa aipatutako komunikabidearen tarifen laburpena besterik ez da. Beheko irudian klikatuta, tarifa guztiak ikus ditzakezu, komunikabidearen atal guztiekin.\n© 2014. zureiragarkia. Errenteria / Gipuzkoa / Telefonoa 943 341600


Euskal AEko industri jarduera %1,8 gutxitu zen 2013ko irailean\nEUSKAL AEKO INDUSTRIA PRODUKZIOAREN INDIZEA (IPI) 2013ko iraila\nEuskal AEko industri produkzioa, aurreko hilarekin, 2013ko abuztuarekin alderatuta %0,3 gutxitu zen\nEustatek landutako datuen arabera, 2013ko irailean %1,8 gutxitu zen Euskal AEko industri produkzioa lan-egutegiko baldintza homogeneoetan, 2012ko hil beraren aldean. Urtaroen eragina zuzenduta, %0,3 gutxitu zen Euskal AEko industri produkzioa, 2013ko abuztuarekin alderatuta.\nSektoreen arabera, eta industri sektore nagusiak sailkatu ostean, 2013ko iraileko indizearen bilakaerak den-denen jaitsierak erakusten ditu, 2012koaren aldean, Energian izan ezik, non %0,4ko gehikuntza dagoen. Ekipo-ondasunak %4,3 jaitsi dira, Bitarteko ondasunak %0,1, Kontsumo-ondasunak %2,7. Azken horien barruan, Kontsumo-ondasun iraunkorrak %3,7 jaitsi dira eta Kontsumo-ondasun ez-iraunkorrak %2,1.\nHil arteko aldaketa, 2013ko iraila abuztuaren aldean, positiboa izan da Ekipo ondasunetan %0,7 eta Energian, %1,1. Bitarteko ondasunak %1,4 jaitsi dira, eta Kontsumo-ondasunak %1,3. Azken horien barruan, Kontsumo-ondasun ez-iraunkorrak %2,0 jaitsi dira eta Kontsumo-ondasun iraunkorrak %0,3 gehitu.\nEuskal industrian pisu handienetako bi sektoretan hazkundeak ditugu 2013ko irailean aurreko urteko hil beraren aldean: Zura, papera eta arte grafikoak %3,5 gehitu da eta Elikagai industriak, edariak eta tabakoa %0,2.\nEnergia elektrikoa, gasa eta lurruna %6,8 jaitsi da, Material eta ekipo elektrikoa %6,3 urte artean eta Metalurgia eta metalezko produktuak %4,0.\nIraileko Industri Produkzioaren Indizearen urte arteko bilakaera positiboa izan da Bizkaian (%0,9) eta negatiboa Araban (%5,0), eta Gipuzkoan (%2,8). Hil arteko tasa positiboa izan da Bizkaian, %1,4; jaitsi egin da Araban, %3,9, eta %0,1 Gipuzkoan, 2013ko abuztuaren aldean.


Gehiago jakin nahi dut - Gatazkarik Gabeko Teknologia - Alboan | Gatazkarik Gabeko Teknologia - Alboan Gehiago jakin nahi dut - Gatazkarik Gabeko Teknologia - Alboan\nGehiago jakin nahi dut - Gatazkarik Gabeko Teknologia - Alboan\n1. Mugikor baten benetako prezioa\nKostu ekonomikoaz gain, mugikorrek gizarte- eta ingurumen-kostuak ere badituzte; baina horiek ez dute eraginik prezioan.\nMugikor arrunt batek 500-1.000 osagai ditu. Osagai horiek erauzteak eta prozesatzeak 75 kg hondakin sortzen ditu telefonoko, gutxi gorabehera. Elementu horietako batzuk baliabide garestiak eta urriak dira, eta lotura dute gizarte- eta ingurumen-gehiegikeriekin.\nHorren adibide da tantalioa lortzea –koltan izeneko mineraletik erauzten da–. Mineral horren munduko erreserben % 80 Kongoko ekialdean dago, eta hura ustiatzeak eragiten du giza eskubideak urratzea, ingurumena suntsitzea eta eskualde hartan dauden gatazkak finantzatzea.\nEuropan, dauden mugikorren % 40 inguru berritzen da urtero; Espainian bakarrik, 18 milioi mugikor, gutxi gorabehera. Aparatu baten balio-bizitza 10 urte ingurukoa bada ere (bateria kenduta), hura urte eta erdi eta bi urte eta erdi bitarte erabiltzen da, batez beste.\nGehiegitan berritze horrek zenbait arrazoi ditu: publizitatearen presioa, modak, aldaketa estetikoak edo etengabe funtzionalitate berriak gehitzea. Gainera, konponketen eta osagai kaltetuak erostearen prezio altuak edo telefonoak funtzionalitate berriekin birprogramatzeko ezintasunak are gehiago sustatzen dute aparatua aldatzea. Mugikorrak arduraz erabiltzeak eta, hala, haien balio-bizitza luzatzeak lagundu dezake Kongon mineralak erauzteak duen eragina murrizten.\nBaina, mugikorrak ekoiztearen ingurumen- eta gizarte kostuaz gain, eta aparatuak gehiegitan berritzeaz gain, badago beste arazo bat ere: hondakin elektronikoen bolumena eta toxikotasuna.\nArazoaren tamainaz jabetu gaitezen, Europako biztanle bakoitzak 14 kg hondakin elektroniko sortzen ditu urtean, batez beste. Basileako itunak debekatu egiten duen arren, hondakin horietako asko Afrikako eta Asiako herrialdeetara bidaltzen dira bigarren eskuko merkaturako produktuak balira bezala, eta zabor teknologikoaren zabortegi handietan bukatzen dute. Zabortegi horiek ingurumena suntsitzen dute, eta ondorio larriak dituzte zabortegi horiek dauden herrientzat, haien bizi- eta osasun-baliabideak suntsitzen baitituzte.\n2. Kongoko iheslariei eta errefuxiatuei laguntzea eta haien eskubideak defendatzea\nALBOANen eta Errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuaren proiektuak.\nKongoko Errepublika Demokratikoaren ekialdea krisi humanitario, sozial, politiko eta ekonomiko batean murgilduta dago. Urtero-urtero, larriagotu egiten da, eta tokiko nahiz eskualdeko talde militar eta matxino armatu ugarik hartzen dute esku guneko baliabide naturalak eta mineralak kontrolatzeko.\nZiurgabetasun- eta ezegonkortasun-testuinguru horretan, Kongoko ekialdeko Iparraldeko Kivu probintziako herriek indarkeriatik ihesi ibili besterik ez dute egiten. Kalkuluen arabera, 2013ko irailerako 2 milioi lagunek baino gehiagok utzi zituzten beren etxeak. Haietako askok laguntza humanitariorik ez duten bat-bateko asentamenduetan bizirauten dute, ez baitute Nazio Batuen agentzien aitorpenik, ez babes ofizialik.\nIhesi joan diren pertsona horiek egoera kaskarrean eta oso zailean daude: ez dute nahikoa elikagai, ez dute diru-iturririk, ez dute hezkuntzarako sarbiderik, hainbat lekualdatzerengatiko eta jasandako indarkeriagatiko trauma psikologikoak dituzte, eta zailtasunak dituzte segurtasun-baldintzetan bizitzeko, besteak beste.\nIhesi joan diren emakumeak\nGazte eta nerabeen hezkuntza\nALBOANek, Euskadi eta Nafarroako jesuiten GKEak, Errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuari (JRS) laguntzen dio Goman, Iparraldeko Kivuko hiriburuan, esku hartzen, eta premia horiek guztiak asebetetzen saiatzen da. Horretarako, zazpi kanpamendutan banatutako 156.000 laguni ematen die arreta, gutxi gorabehera.\nLeku horietan, JRSk hainbat zerbitzu ematen dizkie ihes egin duten herritarrei; besteak beste, elikagaiak eta larrialdiko materialak, hala nola mantak eta txabolak eraikitzeko olanak. Kanpamenduetako hezkuntzaz ere arduratzen da; horretarako, bigarren hezkuntzako eskolak hornitzen ditu ikasle iheslariak hartzeko, sentsibilizazio-jarduerak egiten ditu gurasoen artean seme-alabak eskolara eraman ditzaten, eta irakasleak trebatzen ditu. Beste zerbitzu aipagarri bat da indarkeriaren eta lekualdaketaren ondoriozko traumak jasan dituztenei ematen dien laguntza psikosoziala. Bereziki garrantzitsua da emakume bortxatuei ematen zaien arreta psikologikoa.\nAzkenik, JRSk alfabetatu egiten ditu, lanbideak erakusten dizkie eta lan-tresnak banatzen dizkie kanpamenduetako herritarrei, haiei lanpostu bat aurkitzen laguntzeko, eta denboran iraungo duen diru-iturri bat bermatzeko.\nBaliagai Naturalen eta Gatzaken arteko loturak apurtu Artisau-Meatzaritza Ekiialdeko Kongoko Errepublika Demokratikoan Isiltasuna eten da Kongoko gatazka-mineraleei buruzko erabateko ikuspegia\nGatazka Mineralak – Enough\nLeopoldo Erregearen Meategiak\n“I am Congo” bideoaren seriea\nGiza Eskubideen abokatua


Nola heldu gara honaino | Gizartea | Berria\nDuela hilabete, Euskal Autonomia Erkidegoko hauteskundeak izan ziren. Iñigo Urkullu Renteriaren eta haren kideen arabera, COVID-19aren egoerak aukera ematen zuen jendea bozetara deitzeko, infektatzeko arrisku handiegirik gabe. Bazirudien birusa kontrolpean zegoela, edo horren itxura eman zuten, behintzat. Ordurako, ordea, berragerpen batzuk izanak ziren han eta hemen; horren ondorioz, berrehun pertsona inguru boza eman ezinik geratu ziren. Bazeuden, beraz, pitzadurak, ustezko kontrol-egoeran.\nGeroztik, udako jarduerei helduta, berragerpenak nabarmen ugaritu dira Hego Euskal Herri osoan. Hainbeste, ezen Nekane Murga Eizagaetxebarria Eusko Jaurlaritzako Osasun kontseilariak bigarren olatuaren aurrean gaudela iragarri baitzuen joan den astean.\nIragarpena egin eta ordu gutxi batzuk geroago, Fernando Simon Soria Alerta eta Larrialdi Sanitarioak Koordinatzeko Espainiako Zentroaren bozeramaileak Murgaren esana ezeztatu zuen, kasuen gorakada hiru lurraldeetatik bitan baino ez zela gertatu eta infektatuen gehiengoa asintomatikoa zela arrazoituta.\nBigarren olatua den ala ez eztabaidatzea antzua da, ordea. Ez dago bigarren olatuaren definizio tekniko bateraturik, eta, eztabaidak eztabaida, berragerpenek frogatzen dute birusak gure artean jarraitzen duela.\nKasuen jarraipen-sistemari esker, diagnostiko-proba gehiago egiten dira, eta horrek laguntzen du infektatu gehiago detektatzen, martxotik ekainera bitarteko epearekin alderatuta. Horri esker, ehunekoetan, asintomatikoak ere hazi egin dira, eta, horretan oinarrituta, batzuek adierazi dute birusa ahuldu egin dela. Ez da horrela, ordea: denbora gutxiegi igaro da birusa ahulduko lukeen mutazio bat gertatu eta gainerako aldaerei gain hartu eta hedatzeko.\nOso litekeena da hori gertatzea, alegia, birusa gugana egokitzea eta, talde-immunitatea lortzearekin batera, hain larria izateari uztea. Joera hori izan dute antzeko patogenoek, eta hori iragartzen dute COVID-19aren ereduek ere. Hala, gripearen antzera, sasoikoa bihurtuko litzateke. Baina hori ere ez litzateke hain albiste ona izango; gripea eta COVID-19a elkartuz gero, osasun-sistemak hilabete jakin batzuetan gainezka egiteko arriskuan egongo bailirateke.\nHori guztia gertatu bitartean, birusak udaberrian bezain gogor jo dezake, eta ezinezkoa da haren kolpeak leuntzea, neurri eraginkorrak hartu ezean. Jarduera ekonomikoa babestearen eta osasuna zaintzearen arteko sokatiran, osasuna ari da galtzen. Eta ardura ez da jendearena soilik, agintariek hala badiote ere. Eurena ere bada; edo, batez ere, eurena da.\nEzinbestekoa da jendearen portaera aintzat hartzea arauak ezartzean. Animalia sozialak gara, jokabide batzuk gure izaerarekin bat datoz, eta oso zaila da haiek aldaraztea. Are zailagoa, ez bada pedagogia egiten, ez badira neurri zentzuzkoak, eraginkorrak eta koherenteak ezartzen, eta ez badira prebenitzen kontrako jarrerak.\nHain zuzen, azken egunotan hauspotzen ari dira infekzioak eragozteko helburua duten neurrien aurkako iritziak. Horiek ere aintzat hartzekoak dira, beldurra eta nahasmena hedatzeko arriskua baitute; hortaz, izan dezaketen eragina galarazteko pausoak eman behar dira, pedagogian eta gardentasunean oinarrituta, eta zaintza kolektiboaren ideia berreskuratuta. Iraila begien aurrean dugu.


Silikonazko Rubber injekzio moldura makina batera txikia prezioa komatxo fabrikatzaileak - Jiangshan Huaao Elektrizitatea Teknologia Co, SL\nSilikonazko Rubber injekzio moldura makina batera txikia prezioa komatxo fabrikatzaileak\nSilikonazko gomazko likidozko injekziozko materiala materialaren sistema hozten duen termosetea da. Silikona materiala piezak sendatzeko moldearen tresna berotzen duen bitartean. Injekzio likidoa moldatzeko prozesua oso automatizatuta dago ziklo denbora laburrekin, silikonaren zati prezioa murrizteko.\nSilikonazko gomazko injekziorako makinen piezak elastikoak dira, erresistentzia kimiko, elektriko eta termiko maila altuarekin. Gainera, piezak bio-bateragarriak dira eta esterilizazioa jasan daiteke inolako arazorik gabe.\nSilikonazko gomazko injekziorako makina ekipoak\nInjekzio likidoaren moldaketa prozesua guztiz gerta dadin, hainbat osagai mekaniko egon behar dira. Normalean, moldurako makina injekzio unitatearekin batera neurtutako ponpa-gailu bat behar da. Nahastaile dinamikoa edo estatikoa erantsita dago. Sistema integratu batek zehaztasunean eta prozesuen eraginkortasunean lagun dezake. Injekzio likidoa moldatzeko makina baten osagai kritikoak hauek dira:\nInjektoreak. Injektatzeko gailu bat silikona likidoaren presioaz arduratzen da materiala makinaren ponpaketa atalean laguntzeko. Presioaren eta injekzio tasa operadorearen arabera egokitu daiteke.\nNeurtzeko Unitateak Neurgailuek bi likido lehengaiak ponpa egiten dituzte, katalizatzailea eta oinarria silikona eratzen dutenak. Bi materialek aldi berean askatzen duten bitartean konstantea mantentzen dute.\nHornidura Danborrak Hornikuntzarako danborrek, armaginak ere deitzen dituzte, materialak nahasteko ontzi nagusiak dira. Hornidura-bateriak eta pigmentu-edukiontzia ponpaketa-sistema nagusira lotzen dira.\nNahastaileak. Nahaste estatiko edo dinamiko batek materialak konbinatzen ditu neurgailuetatik irten eta gero. Behin konbinatuta, presioa erabiltzen da nahasketa izendatutako molde batera eramateko.\nTobera. Nahasketa moldean metatzea errazteko, tobera erabiltzen da. Sarritan, toberak itxi egiten duen balbula automatikoa du moldea ihesak eta betetzea ekiditeko.\nMoldearen pinza. Molde clamp moldeak injekzio molde prozesuan babesten du eta moldea irekitzen denean irekitzen du.\nIndustria edozein dela ere, likidozko injekzio prozesuak muturreko baldintzak errespetatu behar dituzten kautxuzko piezak edo osagaiak fabrikatzeko aukera ematen du. Industriak eta aplikazioak hauek dira:\nMedikuntza / Osasun laguntza - Silikonaren moldaketa likidoak industria industriarako sekulako sarrerak eragin ditu propietate fisiko bikainengatik eta erresistentzia kimiko eta beroengatik. Gainera, LSRek abantaila ugari eskaintzen ditu, hala nola, bioanpatibilitatea, esterilizazio erraza eta gardentasuna.\nMateriala larruazalean bigun sentitzen da eta horrek aukera ona ematen du gorputzarekin harremanetan dauden gailuentzat. Produktuak ere FDA arau zorrotzak betetzen ditu. SIMTECek industriarako produktu ugari ekoizten ditu, besteak beste, emaria kontrolatzeko balbulak, xiringa tapoiak eta beste osagai batzuk.\nAutomozioak - LSR-k iraunkortasuna, tentsio-indarra, egonkortasun termiko handia, nekea eta malko-erresistentzia eta bestelako propietateak ditu, eta horrek aukera bikaina egiten du ibilgailuen kaxa azpian erabilitako osagaietarako. OEM eta 1. eta 2. mailako automobil hornitzaile askok injekzio moldeatutako silikonazko gomazko likidoa nahiago dute pieza bakanak sortzeko, O-eraztunak, botoiak, osagaiak, juntak eta kable bidezko osagaiak barne. LSR zuzenean plastiko edo metalezko piezen gainean ere molda daiteke.\nKontsumo-produktuak - silikonazko gomazko likidoan aurkitutako propietate ugariek kontsumitzaileen produktu ugari fabrikatzeko behar den lehengaiaren dibertsifikazioa eskaintzen dute. Produktu hauek sukaldeko labean eta plastikozko dutxa apailatutik tramankulu elektronikoak eta botila-banatzaileak daude.\nSilikonazko gomazko makina injektatzeko makina espezialitateak. Silikonazko gomazko likido mota eta mota ugariek materiala beste erabilera ugarietarako egokia da, besteak beste:\nBalbulak eta neurgailuak\nMintzak eta zigilatzeko eraztunak\nUreztatzeko eta filtratzeko piezak\nPresioaren irteera, kontrol eta noranzko balbulak\nPaneleko botoiak pizten dira


kritiken hemeroteka » Kulturarekin kukuka\n« Kaiera bete ohar | Pentsamenduen bilduma »\nJacob von Gunten / Robert Walser (Edorta Matauko) / Erein, 2005\nKulturarekin kukuka Karlos Del Olmo / Berria, 2005-11-29\nGabon Egunean, 1956.ean, Suitzako Herisau herrian ume batzuek gorpu heriotzaraino izoztu bat topatu dute zelai elurtu batean. Erraz identifikatu dute poliziek: Robert Walser suitzarra da, hirurogeita hemezortzi urteko idazlea, eroetxera itzultzeko bidea galdua. Aspaldiko batean gizonak ospe apur bat batu omen zuen Alemanian eta Suitzan, baina urteak dira idazteari —edo argitaratzeari utzi— diola. Mende laurdena eman du zoroetxetan. Begiak eta baraila zabalik datza, zeri begira eta zer esaka?\nHerio modu ezinago bakarti horrek, haren ustekizunezko eromenak —medikuek ezin izan zuten inoiz argitu benetan gaixorik zegoenetz— eta hildakoan topaturiko idazki sekretuek habetu dute Walser eskandaluraino ahazturiko jenioa izan delako legenda. Hainbat ofiziotan saiatu da goi mailako alemana ikasi eta gehienbat aldaki hartan idazten duen gizona. Lanbide gehienetan kale egiten du. Idazletzan, azkenik, txokoa topatuta, nekez lortzen du metropoliko intelektual gisakoa izatea: edanez gero, berehala zakartu egiten da, goi klasekoa ez dela erakusteraino.Lau eleberri idatzi ditu gaztetan, hiruk baino ez dute argia ezagutu, berak suntsitu du laugarrena. Ezagunena, Jakob von Gunten, ikasle harrigarri baten eguneroko moduko bat da. Heziketa bitxi baten gaineko gogoetak eta giza harreman harrigarrien albiste ematen ditu. Borondatez aukeraturiko barnetegi estrainio hartan, umiltasunean heztea beste helbururik ez dago, apal izaten ikastea eta apal irautea. Otsein izateko prestatzea, halako galtzagorri moduko bat izateari utzi barik.\nZein du misterio karakter literario moduan aurrekaririk ez bide duen Jakobek? Dostoievski, Rousseau, folklore germaniarra…, halere, Kafkak halako kutun duen pertsonaia prototipiko hura guztiz berezia da hogeigarren mendeko literaturan. Walser ez da idazle politiko nabarmena. Baina, zelan ez lotu Hitlerren alkandora arreen sostengu izan ziren burges txikiak eta pertsonaiaren ezaugarriak: zibilizazioari eta haren balioei buruzko zinismoa, adimenarenganako mespretxua, munduaren funtzionamenduaren gaineko uste sinpleak, obeditzea bertuterik bikainena dela sinestea, destino heroikoaren deiaren zain egotea, norbera aspaldiko borrokalari leinu baten ondorengo aldarrikatzea, gizonezkoen barnetegian halako gustura bizitzea, bihurrikerietan atsegina topatzea?\nLiburuak ez du hiriaren izenik esaten, baina errazto igartzen da Berlin hasieratik bertatik. Idazlearen beraren bizimoduaren oihartzuna? Alemaniara aldatuko da bizitzera, han ere nazkatu eta aberrira itzultzeko, bere zoroak bizi dezan. Eromenaren esku gelditu denean, sarritan ahalegindu da bere burua hiltzen, baina “ez naiz gauza ezta urkatzeko lakioa behar bezala prestatzeko ere”.\nEuskal irakurlea zorretan dago Robert Walser gure bilaldera ekarri duten itzultzailearekin eta argitaletxearekin. Halere, XXI. mendean gaudela, oraindik itzultzailearen izenik ez da agertzen liburu azalean. Erraz ahazten dute batzuek itzultzailea idazle ere badena, jatorrizkoa haren bitartez jasotzen duela irakurleak. Edorta Matauko ez da hasiberria euskal itzulpenean (Autoa, Leviatana), eta honako honetan ere lan eskerga egin duenik ezin uka daiteke, nahiz eta edizioan akatsen bat edo beste agertzen den.\nRobertek dioenez: “Neure burua besterik ezin dut jasan. Lar badakit ere, asko ikusia naizen arren, ezer ez dut kontatuko ezertaz ere; ez nago hemen idazteko, zoratuta egoteko naiz ni hemen”.


Yolanda Betbeze, Miss Amerika «akabatu zuen» euskal jatorriko emakumea | Ertzetakoak | IRRATIA\nYolanda Betbeze, Miss Amerika «akabatu zuen» euskal jatorriko emakumea\n'The basque spitfire' (euskal sumendia) ezizenez ezagutu zuten 1951an Miss Amerika saria irabazi zuen euskal jatorriko emakume hau.\n26/11/2019 Mis à jour à:\nAste honetako izen propioa Yolanda Betbezerena da. 50. hamarkadan klitxe sexisten kontra oldartu zen lehen Miss Amerika izan zen. Arraza-segregazioaren aurkako piketeetan parte hartu zuen goi mailako neska zuria. Aljeria post-kolonialak Ameriketako Estatu Batuetan izan zuen lehen enbaxadorearen bikotea... eta euskal jatorrikoa.\nEderra zen, jantzia, errebelde eta karakter handikoa. Alabamako euskal jatorriko famili batean hazi zen eta bere euskaltasuna erreibindikatu zuen etengabe. Berari buruzko erreferentzia bibliografikoetan, esaterako Smithsonian institutoak egiten dionean, 'The Basque spitfire' (sumendi euskalduna) deitu zuten.\nBestelako goitizen edo deskribapenak ere jaso izan ditu, «Miss Amerika akabatu zuen emakumea» deitu zion World Heritage Encyclopedyk, adibidez.\n1928ko azaroan jaio zen Alabaman. Bere estatuko miss lehiaketa irabazi ostean Miss Amerika izendatu zuten 1951n, ile-horien garaia bukatu zen beltzaran euskaldun harekin, «ni opera kantaria naiz, ez naiz 'pin up' bat», esan zuen. Behin jantzi zuen bainujantzia argazki sesio baterako, ez berriro, «eskopeta bat buruan jarriko baninduten ere ez nuke berriz jarriko».\nBere bizitzaren ingurukoek Nina Simoneren kantuetara eraman gaitu, Aljeriara ere bai Cheika Rimittiren doinuekin.\nBere ezagutzak, kulturak, hizkerak eta errebeldiak oso ezagun egin zuen Beltbeze. 2016an hil zen 87 urterekin.\nYOLANDE BETBEZE, EL «VOLCÁN VASCO» NACIDO EN ALABAMA (7K)


Eap - unibertsitate irekia: informazio ekonomikoa espainian\nUnibertsitate irekia: informazio ekonomikoa espainian\n2014ko azaroak 04\nDatuak eta irekiak ahalmenaz jabetuko sustatzeko informazioa berrerabiltzeko akademikoa, espainiako unibertsitateetako kulturan murgilduta dira open data sarbide irekia eskaintzen zure datuak eta emaitza zientifikoak; prozesu parte-hartzaile eta ireki, baita, eta, aldi berean, bere datu irekien atariak.\nBeta bertsioa plataforma aurkeztu zenetik bere gobernu irekirako eta Opendata Sevilla II. jardunaldiak, 2012ko azaroan, Pablo de Olavide unibertsitateko erreferente bihurtu da nazionala unibertsitate irekia.\nIII. barne Estrategi-Plana upoko 2014-2016 entitatearen 2014ko otsailean, berriz, aurkeztu zuen behin betiko, ataria sortu kode irekiko CKAN plataforma , gaur egun, hamaika datu-multzo, CSV formatuan eta RDF ere irits daitekeen datos.gob.es. Era berean, dauden erakunde sortu du arloko ekintza plana datuak berrerabiltzea (RISP Plana) barne jarraibideak, identifikatzeko, hautatu, argitaratu eta informazioa berrerabilgarri baita berrerabiltzeko baldintzak eta prestatzeko behar diren prozedurak hainbat datu-multzoak.\nAurtengo apirilean jarri, Kanal propioa eraiki zuen, alacanteko unibertsitatea , bakarrik izan arren, bizi-5 hilabete, dagoeneko 42 datu-multzoak. Gainera, entitate martxan jarri du bere ideia-lehiaketako 1. aplikazio open data suspertzeko asmoz ekintzailetza eta bere konpromisoa bete gardentasun komunitatearekin akademikoa.\nLehiaketa irekia, irailaren 30a arte, sari bat eskaintzen 800 euro ideia irabazlearen eta 300 euro 4 akzesitak proposamen onenak erabilgarria ematen duten datu-multzo edo atarian argitaratutako edozein beste multzo bat duen erakundeari buruzko datuak interesgarria irudituko abrir.\nAurreko bi ekimen bat egiten badute lau atariak plataforma gehiago: Pompeu Fabra Unibertsitatea eskaintzen dituen, gehien datasets (55) unibertsitate nazionala multzoaren eta bultzatzeko europako aliantza lotutako datuak Linked Universities ; Universitat Jaume i. castelló izan ere ,-ataria izan datu irekiak, bere estatutuak onartu egin zituzten “ erabiltzea bultzatuko du formatu informatikoak irekitako barneko eta kanpoko komunikazioa, bultzatuko du eta software librearen erabilera areagotuko du eta librea ezagutzaren hedapena unibertsitateko komunitateak sortu; leongo unibertsitatea, atari horretan, talde bat du, eskaintzen dituen datuak bistaratzeko informazioa modu grafikoan eta atsegina eta, azkenik, Granadako unibertsitatea orain arte parte hartu duen azken entitatea bere gardentasun ataria argitaratzea.\nUnibertsitate-ehuna espainian bide onetik goazela aurrera begira informazio akademikoa, laguntza moduan du. Batzorde sektoriala informazioaren eta komunikazioen teknologiak. espainiako unibertsitateetako errektoreen konferentzia (CRUE-TIC) ekainean gida bat argitaratu zuen, eta bertan ezartzen dira erakundeek beren politikak garatzen akademikoak oinarriak open data bat eraikitzen eta unibertsitate irekia espainian.


CNMV - Aholku Komitea\nZer da Kontsultarako Batzordea?\nKontsultarako Batzordea CNMVaren Goi Batzordearen aholkularitza organoa da, eta hark planteatutako galdereei erantzuteaz arduratzen da.\nBatzorde honen txostena halabeharrezkoa da hainbat kasutan, CNMVren gida tekniko eta Zirkularrentzat, esaterako. Halaber Kontsultarako Batzordeak, baloreen merkatuarekin lotutako Gobernu eta Gai Ekonomikoen eta Eraldaketa Digitaleko Ministerioak igorritako proiektu orokorren xedapenari buruz berri ematen du.\nBorondatezkoa izanik, IOSCO, ESMA edo Europar Batzordearen kontsultak ere sartzen dira, besteak beste, eta baita CNMVak edo Batzordeak sustatutako beste ekimen batzuk ere. Horrez gain, Kontsultarako Batzordera beste gai batzuk ere bideratuko dira nahiz eta nahitaezkoak ez izan, ezta nazioarteko erakundeen kontsultak izan, Batzordeko kideen iritzia gai horrei buruz garrantzitsua dela uste bada.\nHainbat ordezkarik osatzen dute Batzordea: merkatuko azpiegituretako ordezkariak, igorleenak, inbertitzaileenak, kreditu-entitateko ordezkariak eta entitate aseguratzaileenak, CNMVak esleitutako profesionalen taldeenak eta Inbertsioen Berme Funtsarenak barne. Horrez gain, euren lurraldean merkatu sekundario ofizial bat eta balore merkatuen arloan eskumenak dituzten autonomi erkidegoen ordezkariak ere.\nHorrela, nazioarteko gomendioak kontutan hartunda, araudiaren inpaktua aztertzeko, sektorearen partaidetza sustatzen da.\nPresidentea: Montserrat Martínez Parera\nIdazkaria: Patricia Muñoz González-Úbeda\nIdazkari teknikoa: Víctor Rodríguez Quejido\nTitularra: Beatriz Alonso-Majagranzas Cenamor\nOrdezkoa: María Calvo Pérez\nTitularra: Jaime Aguilar Fernández-Hotoria\nOrdezkoa: Gonzalo Gómez Retuerto\nTitularra: Ignacio Olivares Blanco\nOrdezkoa: Aránzazu Ullivarri Royuela\nTitularra: Manuel García Cobaleda\nOrdezkoa: Juan Ignacio Pardo García\nTitularra: Rafael Piqueras Bautista\nOrdezkoa: Javier Rodríguez Vega\nTitularra: Ángel Martínez-Aldama Hervás\nOrdezkoa: Virginia Arizmendi Ortega\nTitularra: Elisa Ricón Holgueras\nOrdezkoa: Carolina Fernández González\nTitularra: Manuel Pardos Vicente\nOrdezkoa: Karina Fábregas Márquez\nTitularra: Fernando Herrero Sáez de Eguilaza\nOrdezkoa: Víctor Cremades Erades\nKreditu entitateen eta entitate aseguratzaileen ordezkariak\nTitularra: Javier Rodríguez Pellitero\nOrdezkoa: Patricia Rodríguez Fernández de Castro\nTitularra: José María Méndez Álvarez-Cedrón\nOrdezkoa: Antonio Jesús Romero Mora\nTitularra: Cristina Freijanes Presmanes\nOrdezkoa: Zorione Arregui Elkorobarrutia\nTitularra: Pilar González de Frutos\nOrdezkoa: María Aránzazu del Valle Schaan\nTalde profesional ezberdinen ordezkariak\nTitularra: Valentín Pich Rosell\nOrdezkoa: Ferrán Rodríguez Arias\nTitularra: Alfredo Jiménez Fernández\nOrdezkoa: Javier Méndez Llera\nOspe handiko profesionalak\nTitularra: Fernando Vives Ruiz\nOrdezkoa: Javier García de Enterría y Lorenzo-Velázquez\nInbertitzaileen Berme Funtsaren ordezkariak\nTitularra: Ignacio Santillán Fraile\nOrdezkoa: José Ignacio García-Junceda Fernández\nMerkatu sekundario ofiziala duten Autonomi Erkidegoen ordezkariak\nTitularra: Hernando Lacalle Edeso\nOrdezkoa: Arantza Larrauri Aranguren\nTitularra: Josep María Sánchez Pascual\nOrdezkoa: Alba Curriá Reynal\nTitularra: María Dolores Furió Ortega\nOrdezkoa: Nicolás Jannone Bellot\n2020ko otsailaren 21eko ebazpena, zeinen bitartez,\tCNMVko Kontsultarako Batzordea berritzeko prozedura gainbegiratzeaz eta kontrolatzeaz arduratuko den Mahaiaren Akordioa argitaratzen da (non esleitutako hautagaien behin-behineko zerrenda argitaratzen da).\n2019ko abenduaren 19ko akordioa,\tCNMVko Goi Batzordearena, Kontsultarako Batzordea berritzeko prozedura ekiteari buruzkoa.\nBaloreen Merkatuko Legea (30. artikulua).\n303/2012 Errege Dekretua, otsailaren 3koa,\tzeinaren bitartez CNMVko Kontsultarako Batzordea arautzen den.\nKontsultarako Batzordearen barne-erregimeneko arauak\nKontsultarako Batzordearen txostenak\nNahitaezko txostenen zerrenda ikusi\nNahitaezkoak ez diren txostenak\nNahitaezkoak ez diren txostenen zerrenda ikusi


inmigrazioa • ZUZEU\nKultur aniztasunaren ertzak eta biribilak - Aniztasuna mosaiko bat da. Ertz zorrotz eta biribilak ditu. Argi-ilunen artean ortzadarraren koloreak ateratzen zaizkio aniztasunari. Dinamikoa da, desberd...\nEuskararen jirabiran - Edurne Alegria Aierdik BERRIAn. Irailaren 11ko BERRIAn Iraitz Lazkano Udalerri Euskaldunen Mankomunitateko lehendakariak argitaratutako Herritar gehiago, euskara gehiago a...\n"30.000 etorkin inguru bidaltzen ditugu urtero beren herrialdeetara eta deliturik egin dutenei ematen diegu lehentasuna", azaldu du Estatuko Inmigraziorako Idazkari Ana Terrónek. Espainian 200....


Hilary Whitehall Putnam (Chicago, Illinois, 1926ko uztailaren 31a - Boston, Massachusetts, 2016ko martxoaren 13a) estatubatuar filosofoa izan zen. Pennsylvania, Harvard eta Kaliforniako unibertsitateetan egin zituen ikasketak. 1956tik aurrera filosofia-irakaslea izan zen Harvarden. Putnamen filosofiak, hasieran, tradizio analitikoari uko egin gabe, muturreko jarrera batzuen kontra egin zuen, nominalismoaren eta errealismoaren, konbentzionalismoaren eta errealismoaren, eta analisiaren eta sintesiaren arteko aurkakotasun hertsiaren kontra, adibidez. Putnamen ustez, jarrera guztiak aztertu behar dira, aurreiritzi gabeko ikuspegi libreak lortuko badira, ez jarrera ortodoxoekin ez neortodoxoekin bat etorriko ez direnak. Oro har, Putnamen jarrera enpirista eta materalista samartzat har daiteke.\nHilary Whitehall Putnam (Chicago, Illinois, 1926ko uztailaren 31a - Boston, Massachusetts, 2016ko martxoaren 13a) estatubatuar filosofoa izan zen. Pennsylvania, Harvard eta Kaliforniako unibertsitateetan egin zituen ikasketak. 1956tik aurrera filosofia-irakaslea izan zen Harvarden. Putnamen filosofiak, hasieran, tradizio analitikoari uko egin gabe, muturreko jarrera batzuen kontra egin zuen, nominalismoaren eta errealismoaren, konbentzionalismoaren eta errealismoaren, eta analisiaren eta sintesiaren arteko aurkakotasun hertsiaren kontra, adibidez. Putnamen ustez, jarrera guztiak aztertu behar dira, aurreiritzi gabeko ikuspegi libreak lortuko badira, ez jarrera ortodoxoekin ez neortodoxoekin bat etorriko ez direnak. Oro har, Putnamen jarrera enpirista eta materalista samartzat har daiteke. 1976tik aurrera, baina, Putnamen jarrera bestelakoa da. Harrezkero berak "barne errealismoa" edo "errealismo pragmatikoa" deitu duen jarrera defendatu baitu. Lanik aipagarrienak: Philosophical Papers, hiru ale: Mathematics, Matter and Method (1975, Matematika, materia eta metodoa); Mind, Language and Reality (1975, Adimena, hizkuntza eta errealitatea); eta Realism and Reason (1983, Errealismoa eta arrazoia). Beste zenbait lan: Philosophy of Logic (1972, Logikaren filosofia), Meaning and the Moral Sciences (1978, Esanahia eta zientzia moralak), Reason, Truth and History (1981, Arrazoia, egia eta historia), The Many Faces of Realism (1987, Errealismoaren aurpegi ugariak), Realism with a Human Face (1990, Giza aurpegiko errealismoa), Renewing Philosophy (1992, Filosofia berriztatzen), Pragmatism: An Open Question (1995), The Collapse of the Fact/Value Dichotomy and Other Essays (2002), Ethics Without Ontology (2004). (eu)\nHilary Whitehall Putnam (Chicago, Illinois, 1926ko uztailaren 31a - Boston, Massachusetts, 2016ko martxoaren 13a) estatubatuar filosofoa izan zen. Pennsylvania, Harvard eta Kaliforniako unibertsitateetan egin zituen ikasketak. 1956tik aurrera filosofia-irakaslea izan zen Harvarden. Putnamen filosofiak, hasieran, tradizio analitikoari uko egin gabe, muturreko jarrera batzuen kontra egin zuen, nominalismoaren eta errealismoaren, konbentzionalismoaren eta errealismoaren, eta analisiaren eta sintesiaren arteko aurkakotasun hertsiaren kontra, adibidez. Putnamen ustez, jarrera guztiak aztertu behar dira, aurreiritzi gabeko ikuspegi libreak lortuko badira, ez jarrera ortodoxoekin ez neortodoxoekin bat etorriko ez direnak. Oro har, Putnamen jarrera enpirista eta materalista samartzat har daiteke. (eu)\nHilary Putnam (eu)


Euskal gaztetxoen jarrerak euskararen etorkizuna aurresaten | Soziolinguistika Klusterra\nPrincipal » Euskal gaztetxoen jarrerak euskararen etorkizuna aurresaten\nEuskal gaztetxoen jarrerak euskararen etorkizuna aurresaten\nEuskal Herriko, eta batik bat Euskal Autonomi Erkidegoko, 13/14 urtetako ia gaztetxo guztiak iritsi dira, etxean nahiz eskolan jasotako euskararen bidez, euskara ikastera\nBaina ezin dugu gauza bera esan erabilerari dagokionez. Nahiz eta oraingo gazteek euskara gehiago erabiltzen duten, erdara nagusitzen da oraindik ere gazte hauen gizarte harremanetan\nargi ikusten da, alde batetik, gazteen gehiengoa euskararen normalizazioaren alde dagoela, baina, bestetik, iritziak banatuak agertzen direla euskarak zertarako balio duen adierazterakoan. Gazte batzuek euskara euskaldun izaerarekin lotzen dute; beste batzuek, berriz, lan aukerarekin lotzen dute hizkuntza hau\n1999.urtean eginiko ikerketan berriz bi galdera ireki egiten zitzaizkien gaztetxoei:\n- Zuk zeuk nolako interesa duzu euskararekiko?\n- Euskara zertarako?\nBeraz, esan daiteke euskal gazteen inguruan bizirik dauden euskarari buruzko uste, nahi eta asmoak jaso ditugula gazte hauek idazlanetan egin dizkiguten adierazpenen bidez\nJarrera izanerazleak, Sanchez Carrion J.M."Txepetx"ek(1991) aipatzen duen hizkuntza gutxiengotu bat ikasi eta erabiltzeko motibazioarekin edo izan nahiarekin du zer ikusia. Txepetx'en esanetan, bai erabileratik edo bai motibazio kultural batetik abiatuta, hiztunak hizkuntza bat beretzat hartzen du eta hizkuntza horretan izan nahi du\nBeste gazte batzuk, euskara lana topatzeko edo tituloa eskuratu eta beren ikasketak aurrera ateratzeko baliagarri zaien tresna bat bezala ulertzen dute. Iritzi guzti hauetan euskararen bidez eskuratu daitekeen beste zerbaiti lotua agertzen da euskara, horregatik esan dezakegu trukeordaineko eragileak direla\nOrainarte gaztetxoen inguruan egin izan ditugun ikerlanetan garbi azaltzen da, gazteek euskararekiko zer-nolako jarrera duen erabakiorra dela gazte honek egingo duen hizkuntza aukeran. Jarrera izanerazlea adierazten duten gaztetxoak eta batez ere euskara euskaldun izaerarekin lotzen dutenak dira, euskara gehien erabiltzeko joera dutenak\nJarrera integratzailea duten gazteen etxeko euskara erabilera, jarrera izanerazleak dituztenen hainbatekoa da. Pentsatzeko hizkuntza bezala ordea, norberak bere buruarekiko erabileran euskara gehiago erabiltzeko joera agertzen dute, euskararekiko jarrera izanerazleak dituztenek\nEuskararekiko jarrera trukeordainekoa nahiz integratzailea adierazten duten gazteak, euskara bigarren hizkuntza bezala hautatzeko joeran nagusitzen dira. Jarrera izanerazleak dituzten gazteek berriz, euskara gehienbat lehen hizkuntza bezala hautatzen dute\nEsan dezakegu, euskarak lanerako trukeordianeko balioa ahuldu duela, nahiz eta ikasketetarako trukeordaineko balioa sendotu duen.\nAzken azterketan, jarrera berri bat adierazi digute gazteek euskararekiko, jarrera integratzailearena hain zuzen. Azken urtean euskarak batez ere komunikaziorako baliagarritasuna irabazi du\nJarrera izanerazleen garrantzia aitortuta, esan behar da dena dela, bai jarrera trukeordainekoak eta baita integratzaileak ere, euskarak gure gizartean duen erabilgarritasuna eta balio pragmatikoaren adierazle direla eta zentzu horretan euskararen normalizaziorako bidelagun izan daitezkeela\n1. GAZTETXOEN EUSKARA ERABILERA EZAGUTZAREN AZPITIK\nAzken urteetan euskararen normalizazio bidean, irakaskuntzaren bidez, euskararen ezagutza zabaltzen egin dira batez ere ahaleginak. Ondorioz, asko gehitu da euskara eta euskaraz ikasi izan duten gaztetxoen taldea; baina badakigu, gazte hauen artean euskararen ezagupena hainbat ez dela ugaritu hizkuntza honen erabilpena. Eta jakina, gazteek erabiltzen ez duten hizkuntzak ez du oso argi bere etorkizuna.\nEuskal Herriko, eta batik bat Euskal Autonomi Erkidegoko, 13/14 urtetako ia gaztetxo guztiak iritsi dira, etxean nahiz eskolan jasotako euskararen bidez, euskara ikastera hizkuntza hau ondo ez bada ere erdizka ezagutuz-.\nBaina ezin dugu gauza bera esan erabilerari dagokionez. Nahiz eta oraingo gazteek euskara gehiago erabiltzen duten, erdara nagusitzen da oraindik ere gazte hauen gizarte harremanetan. Gehienetan euskara erabiltzen dutenak nagusiki euskara ondo dakitenak dira, euskaldunak edo euskal elebidun deituak. Erdizka dakitenek, hau da, ia-euskaldun edo erdal elebidun bezala deitu izan direnek, ordea, ez dute euskara erabiltzeko joera garbirik agertzen.\nAipatzekoa da, hala ere, Etorkizuna aurreikusten 99 ikerketaren arabera, 13-14 urteko gaztetxoen euskararen erabilerak hazkundea izan duela azken urteetan, 1996ko datuak 1993koekin alderatuz. EAEn, batez ere lagunarteko erabileran; etxeko erabilerak, berriz, ez du horrenbesteko hazkunderik izan, anai-arrebekiko harremanetan izan ezik.\nHala ere, jakinekoa da lurralde ezberdintasunak daudela kontu honetan, beren ikastetxeetan euskara ikasteko aukerak ere ezberdinak izan diren bezala. 1991ko datuak oinarri dituen gaztetxoen ikerketan, EAEn -euskara gehien erabiltzen den lurraldean- euskaraz ia beti hitz egiten zutenak 13-14 urtekoen hamarretik bi inguru ziren; hau da, euskaraz hitz egiten ondo dakitenen erdiak erabiltzen du ondoren hizkuntza hau.\nEuskara ikasteko aukera izan duten gazteengan, euskararen ezagutzaren eta erabileraren artean etena dagoela ere nabarmentzen da Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikak bideratutako Euskararen Jarraipena III azterketan. 1991ko eta 2001eko datuak alderatuz, euskararen erabilerak gora egin duela ikus daiteke berrogeita hamar urte baino gutxiago dituztenen artean, batik bat. Baina, adin talde guztietan, euskararen erabilera elebidun kopuruaren erdia ingurukoa dela ere ikus daiteke, eta 16 urte baino gutxiagokoen artean, berriz, ezagutza-erabileraren arteko aldea handitu egiten dela.\nBeraz, azken urteotan -sei edo hamar urteko aldea duten ikerketen emaitzak alderatuz- zerbait hobetze bidean doa gure gizartearen etorkizuna diren gazteen euskararen erabileran. Ikerketa hauetan guztietan, ordea, behin eta berriz errepikatzen da gazte askok euskara jakin arren ez duela erabiltzen hizkuntza hau bere ohiko giza harremanetan. Beraz, behin eta berriz egiten dugu ondorengo galdera hau: Zerk eragiten du euskara bezalako hizkuntza gutxioengotu batekiko jokabidean edo erabileran?\n2. EUSKARA, EUSKALDUN IZATEKO ALA LANA TOPATZEKO?\nGaztetxoen artean euskarari buruzko jarrerak neurtzeko hainbat gai aztertu ondoren -20 item ezberdin erabili ziren Lickert eskala batean-, argi ikusten da, alde batetik, gazteen gehiengoa euskararen normalizazioaren alde dagoela, baina, bestetik, iritziak banatuak agertzen direla euskarak zertarako balio duen adierazterakoan. Gazte batzuek euskara euskaldun izaerarekin lotzen dute; beste batzuek, berriz, lan aukerarekin lotzen dute hizkuntza hau.\nOndorengo taulan ikus daitekeenez, gazteen iritziak banatuta agertzen dira euskara eta norbere izanarekin egiten duten lotura ezberdinetan, eta baita euskararen beharrizan pragmatikoaren aurrean ere. Hain zuzen ere bi gai hauen inguruan: euskaldun izateko euskara jakin behar da edo lana topatzeko duen balioaren inguruan.\n1.Taula: EUSKARAREKIKO JARRERA BEREIZGARRIENAK (13/14 URTEKO GAZTEAK Guztira 3.655 1991)\nEUSKARAK LANA TOPATZEKO BAKARRIK BALIO DU\nEZ DA EUSKARARIK JAKIN BEHAR EUSKALDUNA IZATEKO\nNAHIAGO DUT INGELESA IKASI EUSKARA BAINO\nEZ DAGO EUSKALERRIRIK EUSKARARIK GABE\nITURRIA: N.Larrañaga: Euskalerriko gaztetxoen euskararekiko jarrerak eta beren eragina euskara ikasi eta erabiltzean. Tesi Doktorala. Deustuko Unibertsitatea. Bilbo. 1995. (1991 urtean egin zen datu bilketa)\nJarrera ezberdin hauek -1991.urtean bildutako datuak-, 1999.urtean bildu ziren beste ikerketa batekoekin alderatu ahal izan ditugu. Azken zortzi urteetan izan dira aldaketa batzuk gaztetxoen euskararekiko jarreretan. "Euskalduna izateko ez dago euskara jakin beharrik" dion iritziak indarra galdu du azken urteotan. 1991ko datuen arabera EAEko13/14 urtekoen %46k ez zuen uste euskara jakin behar zenik euskalduna izateko; 1999an %39raino jaitsi da uste hau. Aurkako iritzia berriz, hau da, euskal izaera eta euskararen arteko lotura indartu egin da bi puntutan besterik ez bada ere.\nHiru lurraldetan errepikatzen da joera hau, honela Nafarroan 1991ean %53k ez zuen euskaldun izaera euskararekin lotzen eta 1999an %45eraino jaitsi da iritzi horren indarra; aurkako iritziak berriz ugaritu egin dira sei puntutan, hau da, euskaldun izaera euskararekin lotzen dutenena, %22tik %28raino igo da, Iparraldean ere lau puntutan hobetu da euskara euskaldun izaerarekiko lotura %34 tik %38raino.\n3. GAZTETXOEN EUSKARAREKIKO BURUKIDEAK BERAIEK IDATZITAKO IDAZLANETAN\nIkerketa honetan, euskararekiko jarreren azterketan sakontzeko asmoz, euskarari buruzko idazlan bat idazteko eskatu genien gaztetxoei; beraientzat euskara zer den askatasun osoz adierazteko aukera emanez.\n1991.ko ikerketan, gazteei idazlan bat eskatzen zitzaien, hauxe izanik galdera:\n- Zer da zuretzat Euskara?\nGaldera irekien metodologia honen bidez -erantzuleari libreki erantzuteko aukera emanez-, galdera eratzean ikerlariak erantzulearengan izan dezakeen eragina gutxitu egiten da; bestalde erantzuleari ez zaio inolako mugarik ezartzen, eta azkenik, erantzuleak dituen ikuspegi eta kezka ezberdinak jasotzeko aukera zabalik uzten da; erantzun aukerak zehaztu gabe izatean. Arrazoi guzti hauengatik, galdera irekien metodologia honen bidez gazteen burubideak hurbilagotik aztertzeko aukera izan dugu.\nGazteek bere inguruan euskarari buruz entzuten dituen adierazpenen bidez, gurasoei, andereino-irakasleei nahiz lagunei entzuten dietenaren bidez osatzen dute bere jarrera euskararekiko. Beraz, esan daiteke euskal gazteen inguruan bizirik dauden euskarari buruzko uste, nahi eta asmoak jaso ditugula gazte hauek idazlanetan egin dizkiguten adierazpenen bidez.\nGaztetxoen idazlanetako adierazpenak bere horretan irakurri ondoren eta hitz adierazgarri bakoitzak bere testuinguruan duen esanahiaren arabera osatu ditugu sailkapeneko kategoria ezberdinak. Gaztetxoei egiten zitzaien galderari erantzunez, gazteek egindako adierazpenak honela sailkatu ditugu:\n3.1. Eragile izanerazleak\nAdierazpen hauei, norbere izatea edo izanahiari loturik daudenez, eragile izanerazleak deitu diegu. Gazte batzuen adierazpenetan, euskara norbere izanahiari lotua agertzen da, beste batzuentzat euskara euskaldun egiten gaituen hizkuntza da, beraz euskara beharrezkoa da euskaldun izateko. Hona hemen esaldi adierazgarri batzuk.\n[...] Ni euskalduna naiz, alabaina nere hizkuntza euskara da.[...] (1991. 2.287.IDATZIA)\n[...]Lehenik ni euskalduna naiz eta ez bakarrik Euskadin jaio naizelako nere hizkuntza euskera delako eta egunkari batek esan zuten bezela 1000 hizkuntz galdu behar dira eta hoien artean ez da euskera izan behar.[...](1999)\n[...]Euskera Euskaldunon hizkuntza, Euskaldun egiten gaituena.[...][...] Euskera Euskaldunen hizkuntza bada eta beraz Euskaldun egiten gaituena euskera barik ez ginateke Euskaldunak izango.[...][...] Hau dalata, eta Euskaldun konsideratzen bagara gure hizkuntza Euskera egin behar dogu.[...] (1991. 1.448.IDATZIA)\n[...] No me considero vasca vasca; sino que bueno algo si me considero pero como no lo se hablar, no me puedo considerar muy vasca.[...] (1991. 1.953.IDATZIA)\nEuskararik gabe ez litzateke Euskalerririk izango, euskara baita bere oinarria eta funtsa:\n[...] Euskera oso garrantzitsua da guretzat, zeren euskera bait da Euskal herria, Euskal Herri egiten duena. Euskal Herriak duen kulturarik nabarmenena eta haundiena euskera da. [...] (1991. 462.IDATZIA)\n[...] Euskadi sin el euskera no sería nada. Es como una madre sin su hijo. Yo creo que el euskera se tiene que seguir enseñando, para toda la vida.[...] (1991. 940.IDATZIA)\n[...] Pour moi c'est une langue importante et qu'il ne faudrai pas la pendre car le pays basque sans le basque ne serai plus le pays basque. J'aime c'ette langue et j'aimerais le pratiquer mais ce serait une langue de plus avec le francais, l'Espagnol et l'anglais.[...] (1991. 3.237.IDATZIA)\n[...]euskara Euskal Herriko kulturaren zatirik garrantzitsuena da. Euskara gabe ez dago Euskal Herririk. Beharbada Espairian ez duzu euskaraz hitz egiteko aukera handitik baina hori berdin dio[...](1999).\n[...]a mi el euskera en si me atrae me gusta aunque sencillo no me parece. Me parece que hace identificarnos con el Pais Vasco de donde somos. Me parece que quienes saben hablarlo tienen mucho merito me encanta escucharles ya que en la[...](1999)\nJarrera izanerazleak, Sanchez Carrion J.M."Txepetx"ek(1991) aipatzen duen hizkuntza gutxiengotu bat ikasi eta erabiltzeko motibazioarekin edo izan nahiarekin du zer ikusia. Txepetx'en esanetan, bai erabileratik edo bai motibazio kultural batetik abiatuta, hiztunak hizkuntza bat beretzat hartzen du eta hizkuntza horretan izan nahi du.\n3.2. Trukeordaineko eragileak\nBeste gazte batzuk, euskara lana topatzeko edo tituloa eskuratu eta beren ikasketak aurrera ateratzeko baliagarri zaien tresna bat bezala ulertzen dute. Iritzi guzti hauetan euskararen bidez eskuratu daitekeen beste zerbaiti lotua agertzen da euskara, horregatik esan dezakegu trukeordaineko eragileak direla.\nEuskara lan aukerei lotua agertzen da:\n[...] Euskera ere oso baliogarria izaten da lanpostuak bilatzeko eta horrela jende asko bultzatzen du euskeraz hitzegitera eta ikastera.[...] (1991. 20.IDATZIA)\n[...]euskera gure herriko hizkuntza denez ba beharrezkoa da eta edozein lanetarako nire ustez euskara jakitea behar beharrezkoa izan behar da gaztelera berriz beharrezkoa da Espanian baina euskal[...] (1999)\n[...] El interes que muestra es bueno, porque se que si del euskera saco algo va a merecer la pena, para mi futuro creo que si yo lo supiera, tendre muchos más trabajos, aunque yo igual no utilize el euskera nada más que para trabajar, porque de mi familia nadie lo sabe, ni mis amigos.[...] (1991.621.IDATZIA)\n[...]me preocupa algo porque siempre me han dicho que si no se euskera no podre tener trabajo ect. Asi que prefiero saber algo que nada[...] (1999)\nIkasketak aurrera ateratzeko edo gizartean eskatzen diren tituloen jabe egiteko ere baliagarri zaie euskara:\n[...] Yo voy a estudiar euskera porque hay que estudiarlo pera poder seguir estudiando cualquier curso. Sino no lo estudiaba.[...] (1991.291.IDATZIA)\n[...]Me interesa el euskera porque me parece una lengua bonita y relativamente facil. Me preocupa porque sin aprobar esta asignatura igual no puedo pasar de curso o no me puedo relacionar con otras personas que solo hablan en euskera[...](1999)\n[...] Y eso son muchos años. Yo creo que si no tienes ni idea del euskera es como no tener graduado escolar. El que no tiene graduado escolar se va apique y el que no sabe euskera es igual.[...] (1991. 940.IDATZIA)\n[...]euskera para nada excepto clase de euskera castellano para todo[...](1999)\n[...] Euzkararen erabilera oso garrantzitzua da oraingoan euzkadin edozein ikasketa egiteko euzkararen tituloa ezkatzen dute lan irtenbide oso garrantzitzuak izaten ditu euzkara. [...] (1991.688.IDATZIA)\nQuebec bezalako lurralde elebidunetan, Gardner R.C. eta Lambert W. (1959)  bigarren hizkuntza ikasteko motibazio mota bat bezala bereiztu izan dute motibazio instrumentala edo pragmatikoa.\n3.3. Eragile integratzaileak\nJarrera mota hau azken ikerketan (1999) indartuta agertzen da. Zenbait gaztek euskarari balio komunikatzailea aurkitzen diote, hizkuntza hau ezagutzeak euskaldunak diren lagunekin harremanak izateko aukera ematen die. Euskara erabilgarria zaie euskal hiztunekin harremanak izateko, lagunak egiteko, euskaldunekin hitz egiteko e.a.\n[...] Y cuando voy de viaje con eso de que nos juntamos todos los vascos ago muchos amigos.[...] (1991. 259.IDATZIA)\n[...] J'aime cette langue car on communique, le plus souvent dans mon village, de cete langue.[...] (1991. 3.192.IDATZIA)\n[...]Me interesa mucho porque me parece que es muy importante saber algo de euskera. 1¦ porque todo lo que sepas siempre te va a venir bien y 2¦ porque en Navarra mucha gente sabe euskera y si tu sabes puedes hablar con ellos. [...](1999)\n[...]Siempre suelo hablar con mis hermanas en euskera en casa [...](1999)\n[...] Euskera : euskera da lagunekin hitzegiteko eta ikastolan hitzegiteko. Erdera: da aita eta amarekin hitzegiteko.[...](1999)\nW.Lambert'ek, motibazio orientabide integratzailea eta instrumentala bereizten ditu Quebec'en bigarren hizkuntza ikasteko motibazio mota bezala. Beste hizkuntza komunitateko hiztunekin harremanak izan nahia, motibazio orientabide integratzailea litzateke W.Lambert'en esanetan. Euskaldunekin harremanak izan nahiak euskal munduan integratu nahia adierazten baitu.\nBaina motibazio integratzailearekiko ezberdina litzateke jarrera izanerazlea. Besteekiko harremanak izatea eta norbere izanahia ezberdina baita, nahiz eta beste taldeko hiztunekin harremanak izateak taldekide edo kulturadun izatera bultzatu dezakeen harremanak jarraituak izanez gero.\nSanchez Carrion J.M."Txepetx"ek, azken jarrera mota honi motibazio naturala deitzen dio, berezkoa den zerbait gizakiarentzako eta ezberdindu egiten du motibazio hau motibazio razional edo kulturalarekiko. Hauek, Sanchez Carrion J.M."Txepetx"en ustez ez dute hizkuntzaren jabetzaren bigarren zirkuitoa bete ahal izateko hainako kontzientzia linguistikorik, ez dira hizkuntzaren balio kulturalaz jabetu, eta berezko balioa bakarrik aitortzen diote.\n4. JARRERA IZANERAZLEEN ERAGINA EUSKARAREN ERABILERAN\nEuskara ikasi duten gazteek, hizkuntza honekiko dituzten jarrera, asmo eta nahiak, berauen hizkuntz jokabideetan -hizkuntza ikasi eta erabiltzean- erabakiorrak dira.\nOrainarte gaztetxoen inguruan egin izan ditugun ikerlanetan garbi azaltzen da, gazteek euskararekiko zer-nolako jarrera duen erabakiorra dela gazte honek egingo duen hizkuntza aukeran. Jarrera izanerazlea adierazten duten gaztetxoak eta batez ere euskara euskaldun izaerarekin lotzen dutenak dira, euskara gehien erabiltzeko joera dutenak.\n2.Taula: EUSKARAREKIKO JARRERA ETA HIZKUNTZA ERABILERA\n(13/14URTEKO GAZTETXOAK EUSKALERRIKOAK Guztira 3.655)\nGAZTELERA ERABILTZEN DU BETI EDO IA BETI\nBI HIZKUNTZEN ERABILERA\nEUSKARA ERABILTZEN DU BETI EDO IA BETI\nEUSKARAK LANA TOPATZEKO BAKARRIK BALIO DU %100\nEUSKARAK EZ DU LANA TOPATZEKO BAKARRIK BALIO %100\nEUSKALDUNA IZATEKO EUSKARA JAKIN BEHAR DA %100\nEZ DA EUSKARA JAKIN BEHAR EUSKALDUNA IZATEKO %100\nEuskal gazteen artean euskara beti edo gehienetan erabiltzen dutenen batazbestekoa ehuneko hamabostaren ingurukoa bada, bikoiztu egiten da euskararen erabilera, euskara euskaldun izaeraren oinarritzat dutenen artean.\nSanchez Carrion J.M."Txepetx"en ustez, hiztunak hizkuntza bat kulturalki baloratzen duenean, hizkuntza horri bizitza ematen dio; hiztun osoa litzateke hau, hizkuntzaren eremu sinbolikoa osatuko lukeena.\nJarrera izanerazleak, norbere barneko edo izatezko eragileak dira. Norbera izateko euskara beharrezkoa dutenak dira gehienbat euskara ikasten dutenak eta ikasteaz gain hizkuntza hau erabiltzen dutenak.\nBeste zenbait ikerketetan berriz, inguruneko euskara ezagutza urria eta hizkuntza gaitasun ez nahikoa azpimarratu izan dira, euskara ez erabiltzearen arrazoi bezala, Euskararen Jarraipena III kasu. Gure ikerketan ingurunearen euskara ezagutza neutralizatu nahi izan genuen. Bestalde, norberaren euskara ezagutza ziurtatua genuen nolabait gure adin taldean; kontutan izan behar da 13/14 urterekin gaur egun EAEko gazteek izan dutela euskara eskolan ikasteko aukera. Beraz, inguruneko euskararen ezagutzaren baldintza ziurtatua izanez gero, jarrerek erabileran zenbateraino eragina duten jakingo genuen.\nOndorengo taulan ikusi daitekeenez, gune erdaldunetan ez da nabari gazteen jarrerek euskararen erabileran duten erasana, erdara hizkuntza nagusia izanik, euskararekiko jarrera bat ala bestea izanda ere, erdarak ordezkatzen baitu euskara gehienetan.\nZonalde euskaldunetan berriz, hau da, euskara erabiltzeko baldintzak ematen diren guneetan eta 13-14 urteko gazteen euskara ezagutza ziurtatua dagoenean, jarrera bat ala bestea izateak banatzen ditu euskara erabiltzaileak, ez erabiltzaileekiko. 3.taulan giza harreman gehienetan euskara erabiltzen dutenen ehunekoak azaltzen ditugu, erabilera honen indarra batzuen eta besteen artean alderatu asmoz.\n3.Taula: EUSKARA ERABILTZEN DUTEN GAZTEAK, HERRIKO EUSKARA EZAGUTZA\nETA JARERRAREN ARABERA (13/14URTEKO GAZTETXOAK EUSKALERRIKOAK Guztira 3.655 1991)\nBETI EDO GEHIENETAN\nEUSKARA LANA TOPATZEKO BAKARRIK BALIO\nEZ DA EUSKALERRIRIK EUSKARARIK GABE\nEUSKALDUNA IZATEKO EZ DA EUSKARA BEHAR\nOHARRA: Euskara erabiltzen dutenen datuak bakarrik aurkezten ditugu, %100 a, erdara erabiltzen dutenek eta euskara eta erdara biak berdin erabiltzen dutenek osatzen dute kasu guztietan.\nBigarren ikerketa batetan, 1999.urtean 13/14 urteko gaztetxoen ikerketan berriztatu genuen neurketa berbera, hau da, euskararekiko jarrerek beren hizkuntza erabileran duten erasana. 1999.urteko ikerketan euskararen erabilera edo jokabide ezberdinak neurtu ziren:\n- Jakitea gustatuko litzaizkiokeen hizkuntzen hautapena.\n- Norberak bere buruarekiko egiten duen hizkuntza erabilera, pentsatzeko norberak erabili ohi duen hizkuntzaren aukera.\n- Etxeko euskararen erabilera, hau da, familiarteko harremanetan euskararen erabilera.\n- Ikasketak jarraitzerakoan, euskaraz zenbat ikasgairen aukera egiten den\n4.taulako datuetan ikus daitekeen bezala, jarrera izanerazleak adierazten dituzten gaztetxoak dira ondoren euskara gehien erabiltzeko joera argienak dituztenak.\nOndoren euskara gehien erabiltzen dute, jarrera integratzaileak adierazten dituzten gaztetxoek, hau da euskara komunikatzeko baliagarria ikusten denenek. Jarrera integratzailea duten gazteen etxeko euskara erabilera, jarrera izanerazleak dituztenen hainbatekoa da. Pentsatzeko hizkuntza bezala ordea, norberak bere buruarekiko erabileran euskara gehiago erabiltzeko joera agertzen dute, euskararekiko jarrera izanerazleak dituztenek.\nTrukeordaineko eragileak, hau da, euskara beste zerbait lortzeko -lana, ikasketak ea.-ikasten dutenek, euskararen aldeko jokabide ahulagoa agertzen dute. Hauek euskara gutxiago erabiltzen dute bai pentsatzeko hizkuntza bezala, eta baita etxean ere. Joera berdina ikusten da ikastetxeko ikasgaietan euskara aukeratzerakoan ere, euskara gutxiago aukeratuz.\nEuskararekiko jarrera trukeordainekoa nahiz integratzailea adierazten duten gazteak, euskara bigarren hizkuntza bezala hautatzeko joeran nagusitzen dira. Jarrera izanerazleak dituzten gazteek berriz, euskara gehienbat lehen hizkuntza bezala hautatzen dute.\n4.Taula: EUSKARAREKIKO JARRERAK ETA EUSKARAREN JOKABIDE EZBERDINAK.\nEUSKARAZKO JOKABIDE EZBERDINAK\nZeharkako ehunekoak %\nJakitea nahi lukeen\nEuskara, beti edo gehienetan\nIkasgaien hizkuntza: Euskaraz guztiak edo gehienak\nEuskara lana topatzeko baliagarria\nKomunikaziorako baliagarria da\nGure hizkuntza euskara da\nEuskarak euskaldun egiten gaitu\nEuskalerriaren izaera eta oinarria\nITURRIA: N.Larrañaga: Jarrerak eta jokabideak euskararen etorkizunera begira�» in I.Martinez de Luna, Berriotxoa K. eta beste batzuk: Etorkizuna aurreikusten 99:Euskalerriko gaztetxoak eta euskara. EHU Soziologia II Saila, Nafarroako Unibertsitate Publikoa eta Iparraldeko Euskal Kultur Erakundea. Gasteiz 2.000\n5. EUSKARAREKIKO JARREREN BILAKAERA\nEuskalerriko 13/14 urteko bi azterketak alderatuz, 1991 eta 1999.ekoak, euskararekiko jarrerak gaztetxoen artean izan duten bilakaera ezagutu dezakegu. Horretarako, ikerketa bakoitzean bildu diren idatzi guztien gain ateratako ehunekoak alderatu ditugu.\n5.Taula: GAZTETXOEN EUSKARARI BURUZKO ADIERAZPENEN BILAKAERA 1991/1999\nGAZTETXOEK EUSKARARI BURUZ\nAIPATU DITUZTEN GAIAK\nLana topatzeko eta etorkizunerako beharrezkoa da\nIkasketetarako balio du\nKomunikatzeko, elkarulertzeko baliagarria, etxekoekin, lagunekin, ikastetxean e.a.\nEuskara, gure hizkuntza eta gure kultura da\nEuskarak euskaldun egiten gaitu, euskal izaeraren oinarria\nEuskara Euskalerriaren izaera eta oinarria da\nEuskalerriko jendeak jakitea edo erabiltzea nahiko luke\nEuskara Euskalerriko hizkuntza da\nEuskara betiko hizkuntza, ohitura\nEuskara ikasi, hizkuntza bat gehiago jakiteko\nEuskara hizkuntza baliotsua, garrantzitsua, interesgarria\nEuskara Euskalerrian erabilgarria edo beharrezkoa da\nHizkuntza zaharra, aintzinakoa, gizarte tradizionalari lotua\nEuskara ikastera behartuta\nEuskara ikasi beharraren alde\nEuskara ikastea zaila da\nEuskara ikastea ez da zaila\nEuskara ikastea aspergarria, ez dute atsegin\nGure hizkuntza erdara da. Euskara ez da gure hizkuntza\nEuskara eta erdara dira gure hizkuntzak\nEUSKARAREN BALIOA ZALANTZAN\nEuskarazko ikasgaia ez du atsegin, ez da beharrezkoa\nEuskarak ez du balio lana topatzeko\nEuskararen balioa zalantzan ipintzen dute, erdara garrantzitsuagoa\nEuskara Euskalerrian bakarrik da erabilgarria\nEuskarak ez du balio komunikatzeko edo ez da erabiltzen\nNahiago beste hizkuntzak ikastea euskara baino\nITURRIAK: - N.Larrañaga: Euskalerriko gaztetxoen euskararekiko jarrerak eta beren eragina euskara ikasi eta erabiltzean. Tesi Doktorala. Deustuko Unibertsitatea. Bilbo. 1995. (1991.urtean bildutako datuak)\n- N.Larrañaga: Jarrerak eta jokabideak euskararen etorkizunera begira» in I.Martinez de Luna, Berriotxoa K. eta beste batzuk: Etorkizuna aurreikusten 99:Euskalerriko gaztetxoak eta euskara. EHU Soziologia II Saila, Nafarroako Unibertsitate Publikoa eta Iparraldeko Euskal Kultur Erakundea. Gasteiz 2.000\nAlde batetik, aitortu behar dugu, jarrera mota berdintsuak ageri direla ikerketa batean eta bestean. Azterketa ezberdinak izan arren, jarrera garrantzitsuenek bere presentzia mantendu dute beraz. Gure emaitza eta ondorioei baliotasuna ematen dio honek, behin eta berriz errepikatzen baitira emaitzak.\nEuskara hizkuntza baliagarri bat bezala deskribatzen dute gazteek eta hizkuntza honen aldeko jarrera nagusitzen da beraien artean Baina arrazoi ezberdinetan oinarritzen dute gazte batzuek eta besteek euskararen balioa.\nEuskarak lanerako duen balioa ageri da bi ikerketetan aipatuena den arrazoi bezala. Baina euskararen lanerako baliagarritasunak, 1999.ean indarra galdu du, 1991.urtearekin alderatuz. Bestalde, euskarak ikasketetarako duen baliagarritasunak zerbait gora egin du azken urte hauetan. Esan dezakegu, euskarak lanerako trukeordianeko balioa ahuldu duela, nahiz eta ikasketetarako trukeordaineko balioa sendotu duen.\nAzken azterketan, jarrera berri bat adierazi digute gazteek euskararekiko, jarrera integratzailearena hain zuzen. Azken urtean euskarak batez ere komunikaziorako baliagarritasuna irabazi du. Esan dezakegu, euskarak gazteentzat, beste euskaldunekin harremanak izateko balioa irabazi duela.\nBestalde, oraingo gazteek 1991.ekoekin alderatuz, euskara euskaldun izaerarekin zerbait gutxiago lotzen dute. Baina joera honen kontrajarrian, gehiago lotzen dute oraingoek euskara Euskalerriaren izaerarekin. Dena dela esan dezakegu zerbait ahulako agertzen direla jarrera izanerazleak azken azterketan.\nAzkenik, euskararen balioa zalantzan ipintzen dituzten gazteak gutxiengo badira ere -bi ikerketetan ageri da hau-, azken urteetan gorako joera hartu dutela azpimarratzekoa da.\n6. EUSKARAREKIKO JARRERA EZBERDINAK GIZARTEZKO EZAUGARI EZBERDINEN ARABERA\nEuskararekiko jarrerak ezberdinak dira gaztetxoen gizarte ezaugarriak aldatzen diren eran. Badira gizarte ezaugarri batzuk, euskararekiko jarrerak osatzen eragin nabarmena dutenak. Gizarte ezaugarri hauek euskararekiko jarrerekin duten lotura errepikatu egiten da guk eginiko bi ikerketetan:\n1999.urtean eginiko ikerketan honelako gizarte ezaugarriak dituzte jarrera ezberdinak adierazten dituzten gaztetxoek:\nIkastetxe motaren arabera:\n- Ikastola pribatuetan euskarak euskaldun egiten gaituenaren iritzia nagusitzen da.\n- Euskarari lana topatzeko baliagarritasuna berriz ikastetxe pribatuetan eta publikoetan nagusitzen da.\n- Ikastola publikoetan berriz, euskara Euskal Herriko hizkuntza bezala duen erabilgarritasuna nagusitzen da.\nHizkuntza ereduei begira:\n- D ereduko ikasleak dira nagusiki euskarak euskaldun egiten gaituen adierazpena egiten dutenak\n- A ereduko ikasleek berriz gehienbat euskara lana topatzeko aukera bezala ikusten dute\n- B ereduko ikasleen artean euskarari komunikaziorako baliagarritasuna aurkitzen diote gehienbat.\nAma hizkuntzaren arabera:\n- Ama hizkuntza euskara izan dutenek, euskarak euskaldun egiten gaitu eta komunikaziorako baliagarri zaiela azpimarratzen dute batez ere. Eta indar gutxiagoarekin adierazten dute lanerako baliagarritasuna.\n- Ama hizkuntza euskara eta erdara izan dituztenek, lanerako baliagarraitasuna eta ondoren komunikaziorako baliagaraitasna azpimarratzen dituzte. Indar gutxiagoarekin diote euskaldun egiten gaituela\n- Ama hizkuntza erdara izan dutenek, lanerako balioa ikusten diote hizkuntza honi eta ondoren Euskalerrian hizkutza honek duen erabilgarritasuna nabarmentzen dute.\nBeraz, behin eta berriz ikusten da jarrera izanerazlea batez ere D ereduan, ikastoletan eta ama hizkuntza euskara izan dutenen artean indartzen dela. trukeordaineko jarrera berriz, lanerako baliagarritasuna azpimarratuz, A ereduan du presentzia nagusiena, ikastetxe pribatu nahiz publikoetan eta ama hizkuntza erdara nahiz biak -erdara eta euskara- izan dituztenen artean.\nAzkenik, jarrera integratzailea, B ereduan eta ama hizkuntza bezala -euskara eta erdara-bi hizkuntza izan dituztenen artean agertzen da batez ere.\nIkerketa hauekin behin eta berriz agerian uzten dugu beraz euskara ikasteko aukerak emanik ere, batez ere eskolaren bidez, euskara ikasiko duen gaztetxoak hizkuntza horrekiko jarrera izanerazlea izateak duen garrantzia, hizkuntza hori ikasteaz gain hizkuntza horretan hitz egingo badu.\nBatez ere azken azterketan ikusi dugu gazteek jarrera integratzailea izatea euskararen erabilerarekiko ere oso baikorra izan daitekeela; beste euskaldunekin komunikatzeko tresna bezala ikusten dute gazteek euskara eta horrek hizkuntza hau erabiltzera bultzatzen ditu. Eta agian, etorkizunean, euskaldunekiko harremanak jarraituz gero jarrera izanerazle bat har dezakete.\nBaina euskararekiko jarrera trukeordainekoa dutenen artean agertzen da batez ere euskara ikasi bai baina hizkuntza hau ez erabiltzeko joera. Hauek, euskara batez ere eskolan ikasten dute, ordainetan etorriko den zerbaiten truke -lana, titulua-, bere ahaleginaren ordaina izaten duenean, edo ordainik ikusten ez dutenenean, hau da, titulua eskuratu, ikasketak bukatu edo euskara behar ez den lanen bat aurkitu- hizkuntza honekiko motibazioak ere indarra gal dezake.\nJarrera izanerazleen garrantzia aitortuta, esan behar da dena dela, bai jarrera trukeordainekoak eta baita integratzaileak ere, euskarak gure gizartean duen erabilgarritasuna eta balio pragmatikoaren adierazle direla eta zentzu horretan euskararen normalizaziorako bidelagun izan daitezkeela.\n1. LARRAÑAGA N. (1995). Euskal gaztetxoen euskararekiko jarrerak eta beren eragina euskara ikasi eta erabiltzean. Tesi doktorala, Bilbo, Deustuko Unibertsitatea.\nE.A.E.'n %18k erabiltzen du euskara ia beti, euskara ondo menperatzen duten gaztetxoak %36 osatzen duten bitartean.\n2. MARTINEZ de LUNA I. eta besteak (2000). Etorkizuna aurreikusten 99: Euskal Herriko gaztetxoak eta euskara. Gasteiz. Orr.172.\nEAEan ia beti euskara erabiltzen dute 13-14 urtekoen %23k koadrilako lagunekin, %28k ikaskideekin eskolan eta %21k ikaskideekin eskolaz kanpo. Familiako erabilera ere antzekoa da %23k aitarekin, %20k amarekin eta gehiagok erabiltzen du euskara anai-arrebekin %28k.\n3. EUSKO JAURLARITZA (2001), EUSKARAREN JARRAIPENA III: "Euskararen egoerari buruzko adierazleak, adinaren arabera" EAE.\n4. MARTINEZ de LUNA I.eta besteak (2000) 179 orr.\n5. SANCHEZ CARRION J.M. "Txepetx" Un futuro para nuestro pasado. Claves de la recuperación del Euskara y teoría social de las lenguas. (1991) 2ªed. SFV Julio Urquijo, Adorez eta Atseginez, Donostia.\n6. GARDNER R.C., LAMBERT W.E. (1959). "Motivational variables un second-language acquisition" in Canadian Journal of Psychology (959) 13.\n7. GARDNER R.C., LAMBERT W.E. (1959)\n8. MARTINEZ de LUNA I.eta besteak (2000) 248 orr.\n MARTINEZ de LUNA I eta besteak (2000). Etorkizuna aurreikusten 99: Euskal Herriko gaztetxoak eta euskara. Gasteiz. 172. or.\nEAEan ia beti euskara erabiltzen dute 13-14 urtekoen %23k koadrilako lagunekin, %28k ikaskideekin eskolan, eta %21ek ikaskideekin eskolaz kanpo. Familiako erabilera ere antzekoa da: %23k aitarekin, %20k amarekin, eta gehiagok erabiltzen du euskara anai-arrebekin: %28k.\n LARRAÑAGA N. (1995). Euskal gaztetxoen euskararekiko jarrerak eta beren eragina euskara ikasi eta erabiltzean. Tesi doktorala, Bilbo, Deustuko Unibertsitatea.\nEAEn %18k erabiltzen du euskara ia beti, euskara ondo menperatzen duten gaztetxoak %36 osatzen duten bitartean.\n EUSKO JAURLARITZA (2001. EUSKARAREN JARRAIPENA III: "Euskararen egoerari buruzko adierazleak, adinaren arabera" EAE.\n MARTINEZ de LUNA I.eta besteak (2000) 179 orr.\n SANCHEZ CARRION J.M. "Txepetx"(1991) Un futuro para nuestro pasado. Claves de la recuperación del Euskara y teoría social de las lenguas. Donostia, 2ªed. SFV Julio Urquijo, Adorez eta Atseginez.\n GARDNER R.C.,LAMBERT W.E (1959). "Motivational variables un second-language acquisition" in Canadian Journal of Psychology 1959, 13.\n GARDNER R.C., LAMBERT W.E. (1959)\n MARTINEZ de LUNA I.eta besteak (2000) 248 orr.


Getxoko Turismo Bulegoak 86 ekimen eskainiko ditu aurten - Getxo - Hiruka.eus\nGetxoko Turismo Bulegoak 86 ekimen eskainiko ditu aurten\nErredakzioa 2020-06-18 21:00\nGetxoko Turismo Bulegoak aurten ere argitaratu du herrian gozatzeko plan eta esperientzien eskaintza. Aurten, osasun-krisia dela eta, enpresa sustatzaileek eta antolatzaileek ahalegin berezia egin dute "eskaintza atsegina eta segurua bermatzeko" behar diren neurriak hartzeko.\n“Getxon gozatzeko planak” izeneko programa udal-ekimena da, Ekonomia Sustatzeko Saileko Turismo Unitateak sustatua, eta getxoztarrek eta bisitariek udalerriaz gozatzeko bertako enpresek diseinatzen dituzten jardueren eta esperientzien eskaintza zabaltzea eta kokatzea du helburu. Era berean, baliabide ezagunenen plan espezializatu eta alternatiboak eskaintzen ditu, bisitariek eta txangozaleek Getxora egiten dituzten bisitak errepikatzera anima daitezen, Turismo Bulegoaren berbetan.\nUrtero legez, lau atal izango ditu eskaintzak: “Getxo Kosta”, “Getxo Monumentala eta Kulturala”, “Getxo Aktiboa eta Ongizatea” eta “Getxo Enogastronomikoa”.\nAurten, berrikuntza modura, ordu biko surf-bataioak eskainiko dira probatu gura dutenentzat, ikastaro osoa kontratatu barik ere. "Altxorraren bilaketa belaontzian" (belaontzi batean egingo den mini-gynkhana) eta “Landu zure estresa belaontzi batean” ekimenak ere (horretan, belaontzian zeharkaldiaz gozatzeaz gain, estresa lantzeko teknikak -arnasketak, musika…- garatuko dira). Ohiko jarduerak eta esperientziak ere eskainiko dira belaontzi eta motordun itsasontzietan, bataioak eta urpekaritza-ikastaroak, surf ikastaroak, paddle-surf irteerak, belaontziko ibilaldi berezia (Kostaldeko Donejakue bidea), Sail The Way ekimena eta uretako motoen ibilbidea,\nBerrikuntza nagusia “Getxo Ramiro Pinilla inspiratzen” programa da, bi esperientzia biltzen dituena: “Botasen bila” (Pinillaren obra batean oinarritutako gynkhana familiarra) eta “Antzerki-emanaldia” (ibilbide emozional eta literarioa Arrigunaga hondartzan). Bisitaldiak eta ibilbideak ere izango dira, mota guztietako baliabide kulturalak, naturalak eta arkitektonikoak ezagutzeko: gidatuak, antzeztuak, taxiz, itsasontziz eta formatu autogidatuan.\nGetxo Aktiboa eta Ongizatea\nAurten, kapitulu honek flyscharen eta Gorrondatxe-Azkorri hondartzaren inguruko hainbat bisita eta esperientzia eskainiko ditu. Baita Shinrin-Yoku (basoko bainuak) ekialdeko filosofian oinarritutako esperientziak ere (naturagaz dugun lotura modu kontzientean sakontzea, estresa askatzen laguntzeko). Goming eta eskaladaren eskaintza mantentzen da Bizkaia Zubian, hegaldiak parapentean, skate-ikastaroak, ibilbideak eta Getxo bizikletaz edo tipi-tapa gozatzeko ibilbideak, hipika, eta ongizateari lotutako jarduerak, yoga eta ekialdeko beste arte batzuk, esaterako.\nTurismo Bulegoak azaldu duenez, sukaldaritza-eskaintza, pintxo-poteko ibilbideak, pintxoez gozatzeko bisita gidatuak eta sukaldaritzako master-eskolak izango dira aurten, baita beste berrikuntza batzuk ere: euskal artisau-garagardoen dastaketak, artisau-bermuten dastaketak eta familiako sukaldaritza-tailerrak.\n“Getxo Plan 2020” liburuxka ikus daiteke lotura honetan:


Amesten | Nortzuk gara\nAMESTEN 2015ean sortutako irabazi-asmorik gabeko elkartea da, gizartean eta hezkuntzan esperientzia duen esku-hartze sozialeko profesional talde baten kezken ondorioz.\nIKT Berrikuntza Saria\nElkarte gisa eratzea\nGetxoko inklusio-zerbitzuaren kudeaketa\nBarakaldoko laguntza-programaren kudeaketa\nAmesten elkartearen helburua desgaitasunen bat edo aniztasun funtzionala duten pertsonen bizi-kalitatea hobetzea da, komunitate-espazioetan parte hartzea eta sartzea erraztuz eta sustatuz, horretarako behar diren laguntzak emanez eta arreta pertsonalizatua, integrala eta kalitatezkoa eskainiz.\nAmesten elkartean gizarte justuago, anitzago eta berdintasunezkoago bat lortzeko amesten eta lan egiten dugu, non pertsona guztien benetako gizarteratzea ematen den, baita aniztasun funtzionala edo desgaitasuna duten pertsonena ere.\nGure lana 3 funtsezko printzipiotan oinarritzen da. Printzipio horiek gure lana gidatzen dute, eta honako hauetan laburbiltzen dira:\nAniztasun funtzionala duten pertsonek beren nortasunari eta etorkizunari, aisiari eta harremanei buruzko erabakiak hartzeko aukera izan behar dute.\nAniztasuna aitortuz eta balioetsiz, eta pertsona guztiok aukera berdinak izatea eta gure inguruneetan bete-betean parte hartzea eta bizitzea ziurtatuz.\nEspazioak eta denbora partekatuz, kalitatezko harremanak sortzen dira, eta normalizatu egiten da aniztasun funtzionala duten pertsonak beste edozein pertsonak bezala bizi eta parte hartzea komunitatean.\nAmesten, sortu zenetik, izaera berritzaile nabarmena duen erakundea da, asebeteta ez dagoen premia soziala asetzeko modu berriak proposatzen baititu. Gure ikuspegiak eta metodologiek begirada aldatzea eta gizartean gogoeta egitea eragiten dute, eta harreman eta lankidetza-eredu berriak sortzen dituzte. Berrikuntza da, gainera, balio horrek gizarte osoaren ongizatean eragiten duelako, eta ez aniztasun funtzionala duten pertsonenean bakarrik.\nHorrez gain, 2030 Agendarekin eta NBEren Garapen Jasangarriko Helburuak lortzeko dugun konpromisoa nabarmendu behar da. Gure proiektuak Garapen Iraunkorreko Helburu hauei erantzutera bideratuta daude: (GJH5 Genero-berdintasuna, GJH10 Desberdintasunak murriztea, GJH16 Bakea, Justizia eta Erakunde solidarioak, GJH17 Helburuak lortzeko Aliantzak).\nAmesten Elkartean ondorengo helburuak lortzeko lan egiten dugu:\nGizarteratze eskaintza zabaltzea ekintza komunitario mota guztietan.\nParte-hartzea sustatzea, behar diren laguntzak emanez.\nDesgaitasuna edo aniztasun funtzionala duten pertsonen autodeterminazioa eta autonomia bultzatzea.\nFamiliei, profesionalei eta aniztasun funtzionala duten pertsonei informazioa eta aholkularitza ematea.\nErreferente izatea gizarte-berrikuntzan eta aniztasun funtzionala duten pertsonen gizarteratzeari buruzko formakuntzan.\nGizarteari hainbat gaitasun daudela eta gaitasun horien guztien balioa ezagutaraztea eta horren inguruan sentsibilizatzea.\nSarean lan egitea, hainbat eragile publiko eta pribaturekin sinergiak sortuz, desgaitasuna duten pertsonen gizarteratzea errazteko.\nDiziplina anitzeko talde batek eratzen du Amesten, gizartean esku hartzeko gaitasuna dutenak (psikologoak, gizarte-hezitzaileak, gizarte-integratzaileak…), eta esperientzia dute aniztasun funtzionala duten pertsonak eta haien familiak koordinatzeko eta zuzenean artatzeko.\nPertsonekiko bokazio sakona eragiten digu, aniztasuna zerbait aberasgarri eta eraldatzaile gisa onartuz eta besarkatuz. Gure lana errespetuan, enpatian eta mirespenean oinarrituta egiten dugu.\nGizarte Hezkuntzan diplomatua. Gizarteratzeari eta Desgaitasunari buruzko Masterra Deustuko Unibertsitatean. Amesten elkartearen sortzailea da. Esperientzia handia du, besteak beste, hirugarren sektoreko erakundeetan, aniztasun funtzionala duten pertsonekin, jokabide-arazoak dituzten nerabeekin eta migranteekin lan egiten.\nPsikologo soziala. Osasun Psikologia Orokorreko Masterra eta Partaidetza eta Garapen komunitarioko Masterrak ditu. Aniztasun funtzionala duten pertsonekin, emakumeekin eta familiekin eta gizarte-bazterketako pertsonekin lan egiten esperientzia du, bai eta partaidetza- eta komunitate-prozesuak abian jartzeko eta dinamizatzeko esperientzia ere.\nOsasun Psikologia Orokorrean Masterra du, Psikoterapeuta Sistemiko-Erlazionala da eta lehen laguntza psikologikoetan prestatua. Lan-esperentzia nabarmena du aniztasun funtzionala, banakako psikoterapia, familiakoa eta bikotekidekoan eta baita psikologoa izan da hirugarren adinekoentzako egoitzan.\n7 urte baino gehiagoko lan-esperientzia du adimen-urritasuna eta aniztasun funtzionala duten pertsonekin, eta aisialdiko, kulturako, kiroleko eta oporretako programak garatu eta koordinatu ditu. Aisialdi inklusiboan aditua. Familiei aholkularitza eskaini eta Boluntariotza-planak kudeatu ditu. Oinarrizko Bizi-euskarrien eta Desfibriladoreen gaietan irakaslea da.\nEgiten dugun guztia ez litzateke posible izango elkarlanean aritzen garen erakunde eta enpresa guztien laguntzarik gabe.


Hainbat egunetan zifrak mantentzea lortu ondoren, nahiz eta oso larriak izan, Nafarroako Gobernuak emandako datuak oso kezkagarriak dira.\nHego Euskal Herriak 1.718 positibo berri lortu ditu azken jardunaldian, atzo baino bederatzi gehiago. Hala ere, PCR eta antigenoen 14.440 test egin dituzte, bezperan baino 3.300 gutxiago.\nNafarroako Gobernuak aurreratu egin ditu koronabirusak azken 24 orduetan herrialdean utzitako datuak. Eta zifrak ez dira batere onak. Azken jardunaldian egindako 3.332 PCRetatik (aurrekoan baino 500 gutxiago), 706 positibo berri atzeman dira, hau da, 209 gehiago eta errekor berri bat.\nHorrela, positibotasun-tasa % 21,2raino igo da, eta lehen aldiz gainditu du % 20ko muga. Hau da, bost probetatik bat baino gehiago izan dira positiboak.\nBestalde, EAEn 1.012 kasu positibo berri atzeman dituzte larunbat honetan, aurreko egunean baino 200 gutxiago (1.212). Hala ere, positibotasun-tasa % 9,1era igo da egindako 11.088 PCR proben eta antigenoen guztizkoaren gainean.\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak jakitera eman dituen datuen arabera, larunbat honetan 11.088 PCR eta antigeno proba egin dira, aurreko egunean egindako 13.895 proben azpitik, eta egindako probekin alderatuta, positiboen ehunekoa % 8,72tik % 9,1era igo da.\nGipuzkoa da kutsatze berri gehien dituen lurraldea, 459, aurreko eguneko 620 positiboen azpitik. Bizkaian 443 positibo berri antzeman dira, aurreko jardunaldian 452 izan ziren, eta Araban 99, aurreko egunean 136 izan ziren. Beste hamaika kasu kanpoan bizi diren pertsonei dagozkie.\nHiru herrialde horietako ospitaleetan 36 pertsona ospitaleratu dituzte joan den egunean, aurreko egunean baino 25 gutxiago, eta 74 gaixo daude zainketa intentsiboetako unitateetan, atzoko zenbakietan baino hiru gehiago.


6. Ene adiskide maite dohakabeak: Has zaitezte dardaraka, Beldurraren Gazteluan hotzikara jaun eta jabe da eta!\nGiulio eta Ginevra oporretan dabiltza euren aitarekin. Duela gutxi basoan kanpatu dute, glaziar baten azpialdean, eta urratsak entzun dituzte. Menditar zahar bat da eta, bere bizilekua den ezerezera itzuli aurretik, ohartarazi egingo ditu: «Ez jaten eman, gero, animaliei». Zer esan nahi ote zuen gizonak? Eta neska-mutikoei zergatik iruditzen zaie norbait zelatan dabilkiela? Hirurek, berehala, gauza bat argi ikusiko dute: basoak badu sekretu kezkagarriren bat...\nZenbakia 6 Beldurraren Gaztelua


Hamaika mozorro | Iritzia | Berria\nAmaiak harri eta zur entzun dio hamar urteko alaba Eiderri esaten nazkatuta dagoela, gelan badirelako hainbat mutil pornografia ikusi baino egiten ez dutenak. Amaiak gaia aipatu du ikastolako gurasoen bileran, eta proposatu du ikastetxeak eta familiek gaia landu beharko luketela, eta adituen laguntza bilatu. «Tira, neska, nerabe kontuak baino ez dira! Biologia, badakizu!», erantzun dio barreari ezin eutsiz Ernestok, Amaiaren alabaren gelakide baten aitak. «Lasai, Amaia, denak omen dabiltza horrela; pasatuko zaie», bota du Mirenek, Eiderren adiskide min baten amak, irribarrez berak ere. «Niri ez zait ba txantxetakoa iruditzen», esan du serio Anderrek, Eiderren beste gelakide baten aitak, zeinari haur nerabeen pornozaletasuna afera barregarria irudituko litzaiokeen (eta mutikoen osasun onaren eta sexu identitate eta orientazio sanoen seinalea) ez balitu bost urte eramanen burmuinean leiho berriak zabaltzen, herriko talde feministan dabilen hogei urteko alabaren eskutik. Ernestok mesfidati begiratu dio Anderri.\nLau gizon emakume bat indarkeriaz bahitzen, biluzten eta bortxatzen. Emakumea, negar-garrasika. Halakoa bide da Interneten gehien ikusitako bideo pornografikoa. Sareko pornografia gehienean gizonen nagusitasuna eta emakumeen sumisioa irudikatzen da. Aurpegira hazia isurtzea bide da mutilek neskei gero eta gehiago eskatzen dieten joko sexuala. Jauntzaren eta jabetzaren irudia. Biologia, badakizu.\nVeronicak bere buruaz beste egin du 200 bat lankideri oso dibertigarria iruditu zaielako haren bideo intimo batzuk zabaltzea, haren bizkar (eta haren aurrean) barre egitea, hura umiliatzea, emakumearen sexualitatea beti baita susmagarri. «Horra gizakion berezko gaiztakeriaren beste adibide bat», esan dio Amaiari Ernestok, gaiaz jardun dutenean. Veronicaren bideo sexual horiek hainbat egunez egon dira Interneten gehien bilatu direnen artean. Gure espeziearen gaiztakeria, badakizu.\nNoak jateari eta edateari utzi dio bere burua hiltzeko, oso luze zeramalako zenbait sexu erasoren ondoko traumaz (eta salaketaren ondoriozko minez) ezin osatuz. «Gajoa, a zer zorte txarra, hiru bortxaketa jasan beharra ere», esan dio Mirenek Amaiari albistea jakin dutenean, eta erantsi du: «Nerabeen suizidio tasa ikaragarri altua omen da, hormonek ba omen dute zerikusia». Zorte txarra eta hormonak, badakizu.\nAmaiak txiripaz jakin berri du Nerudak bere memorietan odol hotzean kontatu zuela Sri Lankan kontsul zebilenean bere gorotzen eltzea garbitzeaz arduratzen zen emakumea bortxatu zuela. Delituaren aitortza horrek ez du urte luzez inongo asaldurarik eragin. Amaia oso nerudazalea da, harri eta zur dago. Anderrekin mintzatu da gaiaz eta, badakizu? Luze egon dira hizketan, baina ez soilik (ez bereziki) biologiaz, gure espeziaren gaiztakeriaz, zorte txarraz eta hormonez, baizik eta (bereziki) patriarkatuaz, misoginiaz, matxismoaz, klasismoaz, arrazakeriaz... Eta heziketa afektibo-sexualaz eta Skolaez.\nOndorioztatu dute pornografiak ez dituela bortxatzaileak sortzen; aitzitik, bortxaketaren kulturak sortzen duela nerabeek (ere) hainbeste ikusten duten pornografia matxista. Eta, hitz eta pitz horretan, are txiolandiako feministen arteko azken eztabaidaz ere jardun dute, biak konturatu baitira nola goititu duen matxismo misoginoak bere aginte-makila ebazteko nor den auzi horretan feminista ona, eta nor, berriz, gaiztoa. Ondorioztatu dute denok garela patriarkatuaren kumeak, baina, zorionez, gero eta jende gehiago ari dela beren burmuinetan leiho berriak zabaltzen, eta beren ohiturak eta hautuak desnaturalizatzeko tresnetan trebatzen. Biek garbi dutela erabaki dute: seme-alaba txikiei feminismoa oparitu nahi diete.\nHizketan ari direla ohartu dira orain dela 30 urte biak egon zirela Nafarroako legezko lehen abortua egin ondoren auzipetu ziren ginekologoen aldeko elkarretaratzeetan. Ohartu dira patriarkatuak badituela hamaika mozorro. Eta Ander jabetu da kontu askotan feminismotik uste baino hurbilago egon dela aspalditik, eta alaba zaharrarekin mintzatzeko gogo ikaragarria etorri zaio.


Erabilerraztasuna alokabide.eus-en - ALOKABIDE | Berriak\nAlokabidek bere webgunea erabilerraza egiteko konpromisoa hartzen du, sektore publikoko webguneen eta gailu mugikorretarako aplikazioen erabilerraztasunari buruzko irailaren 7ko 1112/2018 Errege Dekretuak xedatutakoarekin bat etorriz. Informaziorako sarbide unibertsala bermatzeko, webgunea garatu eta mantentzean, UNE-EN 301549:2019 Arauaren (PDF) erabilerraztasun-eskakizunak aplikatzen dira.\nErabilerraztasun-deklarazio hori https://www.alokabide.euskadi.eus webguneari aplikatzen zaio.\nBetetze-mailari buruzko egoera\nWebgune hau zati batean bat dator 1112/2018 Errege Dekretuarekin, salbuespenak eta ondoren adierazten diren alderdietan adostasunik eza direla bide.\nHonako eduki hau ez da erabilerraza hurrengo arrazoiengatik:\n1112/2018 Errege Dekretuarekin adostasunik eza\nMultimedia edukia: zenbait bideok ez dute testu-transkripziorik, azpititulurik edo audio-deskribapenik (1.2.1, 1.2.2, 1.2.3 eta 1.2.5 eskakizunak).\nOrriaren kodea: zenbait web-orrik etiketa semantikoetan (1.3.1 eskakizuna) eta prozesatzean (4.1.1 eskakizuna) erroreak dituzte.\nKolorea eta estiloak: web-orriren batean elementuek ez dute betetzen kolorearen gutxieneko kontrastea (1.4.3 eskakizuna), testuaren doikuntza (1.4.10 eskakizuna) eta testuaren tartea (1.4.11 eskakizuna).\nTestuak eta estekak: zenbait web-orrik ez dute goibururik, ezta deskribapen-etiketarik ere (2.4.6 eskakizuna).\nWeb-orri batzuetan edizio-akats puntualak egon daitezke.\nEdukia ez da legedi aplikagarriaren eremuan sartzen\nPDF formatuan edo bestelakoan 2018ko irailaren 20a baino lehen argitaratutako fitxategi ofimatikoak egon daitezke, erabilerraztasun-eskakizun guztiak bete gabe. Dena den, ahalegina egin da gehienek betetzeko.\nDeklarazio hau 2021eko azaroaren 2an prestatu zen.\nDeklarazioa presatzeko erabili den metodoari dagokionez, erakundeak berak egindako autoebaluaziora jo da.\nDeklarazioaren azkeneko bertsioa: 2021eko azaroaren 2a.\nErabilerraztasun-baldintzei buruzko komunikazioak\nErabilerraztasun-baldintzei buruzko komunikazioak egin daitezke (1112/2018 Errege Dekretuaren 10.2.a artikulua), besteak beste, ondorengo hauek:\nWebgune honetan izan daitekeen edozein ez-betetze jakinaraztea.\nEdukian sartzeko beste zailtasun batzuk helaraztea.\nWebguneko erabilerraztasuna hobetzeko bestelako kontsultak edo iradokizunak formulatzea.\nHarremanetarako inprimakiaren bitartez edo 944 044 708 telefono-zenbakira deituta.\nInformazio erabilerrazaren eskaerak eta kexak\nErrege Dekretuaren eskakizunak betetzeari buruzko kexak adieraz daitezke, baita 3. artikuluko 4. atalak xedatutakoaren arabera, Errege Dekretuaren aplikazio-eremuaz kanpo gelditzen diren edukien inguruko informazioa eskatu ere. Halaber, gehiegizko kargarengatik erabilerraztasun-baldintzak betetzetik salbuetsiak daudenei buruz ere galde daiteke.\nInformazio erabilerrazaren eskaera eta kexetan sartzea\nKomunikazioak, kexak eta informazio-eskaerak Berrikuntza Publikoaren Babeserako Unitateak jaso eta aztertuko ditu.\nInformazio erabilerrazaren eskaera edo kexa egin ondoren honako ustezko hauetakoren bat betetzen bada:\nEskaera edo kexa ezetsi da.\nEz dago erabakiarekin ados.\nErantzunak 12.5 artikuluan aurrez ikusitako baldintzak ez ditu betetzen.\nHogei egun baliodun igaro dira erantzunik jaso gabe.\nErreklamazioa aurkez daiteke informazio erabilerraza, kexak eta erreklamazioak inprimakia erabiliz.\nErreklamazioak Herritarrak Hartzeko eta Administrazioa Berritzeko eta Hobetzeko Zuzendaritzak jaso eta aztertuko ditu.\nWebgune honek UNE-EN 301549:2019 Arauaren (PDF) eskakizunak aplikatzen ditu, aintzat hartuta 1112/2018 Errege Dekretuaren salbuespenak.\nErabilerraztasunaren azkeneko bertsioa 2020ko irailekoa da.\nWebgunea optimizatuta dago hurrengo nabigatzaile hauentzat: Microsoft Internet Explorer 8.0 edo geroagoko bertsioak eta Firefox, Safari, Opera eta Google Chromeren azken indarreko bertsioak. Gomendatutako gutxieneko web-bereizmena hau da: 1280x1024.\nWebgunea Responsive bistaratzeko diseinatuta dago, beraz, tablet gailuetan eta mugikorretan ezin hobeki bistaratzen da. Gailu horietan optimizatuta dago honako hauen azkeneko indarreko bertsio hauetan bistaratzeko: Chrome for mobile, Firefox for mobile, Safari mobile, Opera Mini eta Androiden jatorrizko nabigatzailea.