ESKOLA FEMINISTARANTZ. Generoaren motxila husten 2017-03-07\nEskola gaur egun ez da parekidea. Mistoa bai, baina hezkidetzailea ez. Sortu ere gizonezkoentzako pentsaturiko eskolaren gainean sortu zen eskola mistoa. Eta oraino, eskolak ez dizkie aukera berdinak ematen neskei eta mutilei, eta ez die berdin exijitzen. Batzuengandik oldarkortasuna eta zabarkeria espero du, otzantasuna eta perfekzionismoa besteengandik. Eta horrek ikasleen nortasunean, sozializazioan eta proiekzio akademikoan eragiten du. Beren-beregi ikastetxe bakoitzak hezkidetza landu ezean, irakasle bakoitzak aldagai diskriminatzaileez hausnartu eta aldaketa eragin ezean, eskolak, sistema bezala, patriarkatua egonkortzeko tresna gisa funtzionatzen jarraituko du. Izan, irakasle guztiak baitira berdintasun-irakasleak.\nEskola, gaur egun, matxista da. Instituzio gisa, eskola, hemen eta orain matxista da. Hitza gordinegi zaionak jarri beza ez-parekidea: eskola gaur egun ez da parekidea, edo eskolak gaur egun, oraindik desberdinkeria sustatzen du generoagatik. Ez bada, beren-beregi ikastetxe horrek hezkidetza bultzatu duela. Gainontzean, eskola gaur egun, patriarkatua egonkortzeko sistema bat da. Eta hau ez da balorazio bat, konstatazio historiko bat baizik: gaur egungo eskola (eskola mistoa) mutilentzat diseinaturiko eskola-egitura eta curriculumean oinarritzen da, neskentzako diseinatu zen eskola-egitura eta curriculuma erabat baztertu baitziren gaur norma bilakatu den hezkuntza-sistema zabaltzeko garaian.\nEskola, gaur egun, matxista da. Arau-esparru zabal batek eskolan berdintasunezko gizarte baten alde lan egin dezala eskatzen badio ere hezkuntza-sistemari. Oraindik ere, ez dizkie aukera berdinak ematen neskei eta mutilei. Ez baitie berdin exijitzen neskei eta mutilei. Batzuetan esplizituki, besteetan sutilki. Neska izateak edo mutil izateak ikasle bizitza baldintzatu egiten du, ez bada, beren-beregi, ikastetxe horretan parekidetasunaren aldeko lana egin.\nZeinek eurenganatzen dute arreta gelan, neskek ala mutilek? Zeinek okupatzen dute jolaslekuko espazio zentrala? Nor jolasten da bazterretan? Nola, zer-nolako ahots doinuarekin, hitz egiten die irakasleak mutilei? Ete neskei? Nori exijitzen zaio arduratsua izatea? Letra ona edukitzea, etxerako lanak beti eginda ekartzea? Norengandik espero ditugu nota hobeak? Zeinek pairatzen dute eskola-porrota? Zer-nolako balioak goresten ditu eskolak? Zer ikasketa hautatzen dituzte batzuek eta besteek? Testuliburuetan zenbat erreferentzia daude emakumeenak? Historia-liburuetan zenbat gizonezko eta zenbat emakumezko agertzen dira? Hormetako afixetan ze jarreratan agertzen dira andrazkoak eta gizonezkoak? Zein da ikastetxeko zuzendaria? Haur-eskolako irakasleak gizonezkoak ala emakumezkoak dira? Parekidetasun eza erakusten duten aldagai batzuk baino ez dira galdera hauen erantzunak.\nPatriarkatuak —gizonek emakumeak menderatzeko duten botere-harremanen sistemak— hainbat baliabide ditu gizartea egituratzeko —kapitalismoak dituen bezalaxe—. Eta eskola sistema arras eraginkorra da gizartea bi kaxoitan egituratzeko: eskolak eragin itzela du nortasunaren eraikun-tzan, neskei halakoak eta mutilei holakoak izan behar dutela irakasteko tresna da eskola patriarkatuarentzat. Mundua bitan banatzen du patriarkatuak, orori generoaren ikuspegitik begiratzen dio, eta dominazio-sistema bat antolatzen du, gizonezkoak goian eta emakumezkoak behean ezartzen dituena. Datuek erakusten dute posizio makurra: bidean aurrera egin bada ere, sexu-erasoak eta genero indarkeria pairatzen dute andrazkoek, emakumeen soldatak baxuagoak dira oro har, politikaren, ekonomiaren, kulturaren eta zientziaren alorretan erabakiak hartzeko esparruetan askoz emakume gutxiago daude, etxeko lanen eta zaintza-lanen ardura eta lan banaketa desorekatua da, gizarteak goresten dituen balioak, eskuarki, maskulinoagoak dira… Beraz, tradizioz patriarkala den eskola-sistema erreproduzitzen dugun heinean nesken eta mutilen arteko diferentzia ereiten ari gara, batzuekiko eta besteekiko espektatiba eta aurreiritziak desberdinak diren neurrian haiei eskaintzen dizkiegun aukerak eta irteerak ere desberdinak izango baitira, ez badugu, beren-beregin binarismoa baztertzen eta munduari prisma anitzagotik begiratzen: pertsona bakoitza, ezarritako generoaren gainetik, bere gaitasun eta interesen arabera garatzeko aukera eskainiko duen eskola bultzatuz.\nDiskurtso-mailan, ia-ia lortu dugu berdintasuna:“Legez, hitzez eta teorian berdintasunean bizi gara. Baina mezuak, errealitatea eta egunerokotasuna bestelakoa da: sexu-genero sistema baten arabera bizi gara. Gurea sedukzio patriarkatua da, eta agindu horren araberako mezuak jasotzen ditugu etengabe, gure nortasunean eragiteraino”, Amelia Barquinen hitzak dira, Huheziko irakasleak kulturaniztasunarekin batera berdintasun gaiak lantzen ditu Eskoriatzako Magisterio eskolan. “Gizartea ez da parekidea; familiak ez gara hezkidetzaileak, hedabideek eta kultur produktuek zer-nolako mezuak ematen dizkiete neskei eta nolakoak mutilei? Jasotzen ditugun mezuen bidez, familian, lagun artean, komunikabideetan, kalean... etengabe ari gara gure nortasuna eraikitzen, eta pertsonak generoaren arabera sailkatzen ari dira, etengabe”. Pilar Aristizabal Gasteizko Magisterio eskolako irakaslearentzat gero eta joera handiagoa dago mundua bi kaxoitan banatzekoa: “Jaio aurretik ari gara baldintzatzen umeak, ekografiak neska edo mutila dela esaten digunetik igurikapen eta estereotipo batzuk ari gara eraikitzen haur horren inguruan. Neska bada gauza bat espero dugu, arropa batzuk erosiko dizkiogu eta gela era batera apainduko diogu; mutila bada, beste era batera. Gutaz espero denak eragina dauka gure nortasunean. Gero eta gehiago ari gara baldin-tzatzen, jaio aurretik ere”. Etengabe jasotzen ditugun mezu sexisten aurrean, Barquinentzat ikastetxearen funtzioa izan beharko litzateke “erreferenteak eskaintzea eta eredu alternatiboak ematea kultur industria nagusiak, hegemonikoak ematen dituenak alde batera utzita, beste batzuk ematea haur bakoitzak binarismotik harago, sedukzio patriarkatu honek neskei eta mutilei ematen dizkien mezuak baino osasuntsuagoak jaso ditzan”.\nPilar Aristizabalek ere argi dauka, eskolak pertsonaren nortasunean eta sozializazioan duen erantzukizuna handia da: “Eskolak garrantzia handia du generoaren eraikuntzan. Eskolan ordu asko pasatzen dira. Horregatik, luze hausnartu beharko genuke: zer-nolako neska- eta mutil-ereduak eramaten ditugu gelara? Zer-nolako familia-ereduak lantzen ditugu? Eredu asko aurkeztea garrantzitsua da, aniztasuna eskaini behar dugu, eta aniztasun hori errespetatzen ikasi. Curriculumaren eraikuntzatik beretik, bizitzen dena ikasten da. Hezkidetza-balioetan hezi gintezke, edo kontrakoetan. Baina hezkidetza ez da plangintzan dugun gai bat bakarrik. Hezkuntza-proiektuan eduki dezakezu hezkidetza landuko duzun gaien artean, baina, gero, jarrerak, materialak… kontrakoak baldin badira, ipuinetan beti mutilak neska salbatuko badu, balio horietan ari gara ikasleak hezten. Curriculuma osatzean, materiala aukeratzean, geure jarreretan, esku-hartzeetan… Parekidetasuna bultzatu nahi badugu, genero-irizpidea presente izan behar dugu beti eskolako erabakiak hartzean, uneoro betaurrekoak jantzita eduki behar ditugu”.\nBarquinentzat eskola parekidetasuna lantzeko “leku pribilegiatua” da. “Baina ez da erraza, hori argi eduki behar dugu. Beraz, eskolari ematen zaion berdintasunerako enkargua bete nahi bada, baliabideak ere eman behar zaizkio. Eskolak aukera asko dauzka gai batzuk aurrera eramateko, eta horietako bat da hezkidetza, baina eskolak bakarrik ezin du. Hori da daukagun erronka, eta horretaz kontziente izan behar dugu. Eskolaren erantzukizuna, hezkidetza-gaietan, zentrala da, horregatik irakasleen kontzientzian eragin behar da: irakasle guztiak dira berdintasun irakasleak. Ezer ez baduzu egiten ere, zerbait egiten ari zara: patriarkatua erreproduzitzen ari zara. Irakasle bakoitzak dauka gai honekiko erantzukizuna. Orain, erronkak betetzeko baliabideak behar ditu eskolak”.\nZergatik izan behar luke eskolak feminista?\nHasteko, helburu hori izan ezean, Barquinek dioen bezala, eskola ez-parekidea izango delako, gizartea den bezalaxe. Neska eta mutilak aukera berdintasunean hezteko, lehenik eta behin helburu hori zehaztu behar du eskolak, bestela, gizartean nagusi dena erreproduzitzen du eskolak: generoaren araberako antolaketa eta botere-eredua, eta beraz, harreman ez-parekideak nesken eta mutilen artean; eta beraz, mutilak, oro har, oldarkeriara bultzatzea eta neskak isiltasunera kondenatzea. Zergatik izan behar luke eskolak feminista? Hona hemen Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza-sisteman hezkidetza eta genero indarkeriaren prebentzioa sustatzeko Gida Plana-k zehazten dituen hainbat arrazoi:\n•Sexuaren araberako estereotipoak eta rolak ezabatzen lagunduko duten berdintasunezko harremanak sustatuko dituen eskola nahi dugulako eta sexu bateko zein besteko ikasleei beren buruak erabat garatzeko aukerak eskainiko zaizkiela bermatu nahi dugulako.\n•Sexu harremanak eta harreman afektiboak osasuntsuak, errespetuzkoak eta askeak izan daitezen nahi dugulako. Aniztasunean eta emakume eta gizonen aukera-berdintasunaren errespetuan eta sexu-identitateen eta –joeren errespetuan oinarritutako bizikidetza-ereduak sustatuko dituen eskola behar dugulako, gizarteko aurreiritziak eta inposizioak baztertuz. Espazio seguru eta orekatua izan behar duelako LGTTBI ikasle guztientzat, sexu-joera, sexu-identitatea edota genero-identitatearengatiko era guztietako bazterkeria, jazarpen edota erasoetatik babestuta sentituko diren espazioa.\n•Genero-indarkeria eta sexismoa sorburu duten indarkeria mota guztien prebentzioan aktiboki lan egin nahi delako, eta emakumeen aurkako indarkeriazko kasuen detekzio goiztiarrean engaiatuko den eskola nahi dugulako.\n•Emakumeen jakintza eta emakumeek gizadiaren garapenari egin dioten ekarpen sozial, zientifiko eta historikoa curriculumean txertatu nahi direlako.\n•Gaurko genero estereotipoek mutilen artean eskola-porrotaren tasa igoarazten duela ikusirik, kasle guztiek hezkuntza-sisteman jarraituko dutela bultzatuko duen eskola nahi dugulako.\n•Ikasleei beren harremanak berdintasunetik, errespetutik, alaitasunetik, askatasunetik... bizitzen lagunduko dien eskola delako osasuntsuena, jarrera bortitzak, matxistak, homofobikoak, lesbofobikoak eta transfobikoak gaindituz.\nEskolaren egitekoa da, pertsonak bere osotasunean hezten laguntzea, bada eskolaren egitekoa litzateke hezkidetzan heztea ere, bi adituen iritziko. Hezkidetzaren helburua genero-desberdintasunak etengabe desagertzea da, eta ez eskolako egitura formalean bakarrik, baita hezkuntzaren ideologian eta jardun osoan ere. Honela deskribatzen du Jaurlaritzaren planak hezkuntza ikuspegi hau: “Gizonezkoen kulturaren eta emakumezkoen kulturaren alde positiboak berreskuratu nahi ditu, eta era dikotomikoan genero bakar bati lotuta ez dauden jokabide-erreferente bihurtu, neska eta mutilen giza garapena bultzatzeko, eta identitate pertsonala duten subjektuak direla onartzeko, estereotipoak alde batera utzita. Hezkuntza-planteamendu hori funtsezkoa da genero-indarkeriari heltzerakoan”.\nArazoa da eskolari egiteko asko ezartzen zaizkiola, euskaran heztea, kulturaniztasunean heztea... eta baliabiderik ez zaiola ematen. Lehentasun kontua da: eskola parekide baten alde lan egin ala ez, lehentasun kontua da; erabaki politikoa da, adierazi du Pilar Aristizabalek. Gasteizko Irakasle eskolako irakasleak ‘Emakume eta gizonen berdintasuna irakasleen formazioan: Gasteizko Irakasle Eskolaren kasua’ izenburua duen tesia egin zuen duela urte batzuk. Ikasleek eta irakasleek berdintasuna nola hautematen duten aztertu zuen tesian, eta, formazioa hobetzeko, hainbat proposamen jaso zituen. Historikoki eskolak pertsonak generoaren arabera hezteko tresna izan direla erakutsi zuen bere tesiaren bidez: “Desberdintasun biologiko batzuetan oinarrituta, horrek aitzakia eman du egoera baztertzaileak sortzeko eta emakumea etxean uzteko. Tradizio horretatik gatoz, eta nabarmena da hori. Hezkuntza-sistemaren hasiera-hasieratik, emakumeenganako diskriminazioa izan zen nagusi. Europa osoan XVIII. mendean ezarri zen eta XIX. mende osoa iraun zuen eredua etxetiarra izan zen. Zertarako prestatu behar zen emakumea? Zerbitzatzeko, umeak zaintzeko, etxea garbi edukitzeko... zientzia-ikasketak, matematika... hori dena ukatu egin zitzaion emakumeari. Hortik gatoz, beraz, gauzak aldatu nahi badira, lehen-lehenik kontzientzia hartu eta nahi izan behar da, erabaki kontua da hasteko, eta ondoren baliabide kontua”.\nNola eragiten du parekidetasun ezak ikaslearen nortasunean, sozializazioan eta proiekzio akademikoan?\nCurriculuma, materialak, testuliburuak, harreman-ereduak, espazioaren erabilera, eskolaren egitura, neskekiko eta mutilekiko espektatibak, estereotipoak, exijentziak, rolak eta aukerak desberdinak baldin badira nesken eta mutilen kasuan, haiengan proiektatzen ari garena ere ez da parekidea izango, adituen arabera. Neska izaten eta mutil izaten irakatsi egiten da, eta, horretarako, esaten zaie zer balio, zer sentimendu, zer jarrera, zer jokabide, zer sexu-joera, zer sexu-identitate edota zer genero-identitate, zer gaitasun, zer rol... onartu behar dituzten sexu batekin edo bestearekin jaiotzeagatik, eta arau hori hausten duenari zigorra ezartzen diote besteek, eta hori eskolan ere ikasten da.\n“Neskak lotsatiagoak direla pentsatzen dugu, isilagoak direla aurreirizten dugu. Mutilak, aldiz, zabarragoak izatea espero dugu, zaratatsuagoak. Eta aurreiritziak, azkenean, bete egiten dira. Curriculum ezkutuaren bidez, neskengandik gauza batzuk eta mutilengandik beste batzuk espero ditugula adierazten diegu, eta horrek eragina dauka txikitatik nortasunaren eraikuntzan”. Batzuetan oharkabean egiten diren keinu txikiek ere garrantzia handia dutela nabarmendu du Barquinek: “Egunerokotasunean, konturatu ere egin gabe, eragiten ari gara, esate baterako, ohartzen al gara zein desberdin tratatzen ditugun neskak eta mutilak? Batzuei etengabe “ze polita zauden” esaten diegu, besteei tonu ozenagoan hitz egiten diegu. Horrek guztiak eragina dauka”.\nKontuan izateko beste gauza bat erreferenteen gaia da, bi irakasleek nabarmendu dutenez. “Umeek oso erreferente gutxi izan ohi dituzte markatutako bi bideetatik ateratzeko. Ikastetxe batzuetan ez dago ipuin bat bera ere non genero bereko bikote bat dagoen —adierazi du Huheziko irakasleak—. Posible da ikastetxe batean hamar urte pasatzea eta genero bereko bikote bat agertzen den ipuinik ez irakurtzea, ez marrazki bizidunetan ez afixetan ez beste inon agertzea. Nola irudikatuko du ume horrek genero bereko bikote bat? Ikusten ez dena zail da irudikatzen, eta zail da ikusten ez dena erreferentetzat hartzea”. Bortizkeria sinbolikoa deitzen dio horri Barquinek, “umeei irudikatzeko aukerarik ez eskaintzea bortizkeria sinboliko potentea da. Bide bakarra eskaintzea umeari aukerak erabat murriztea da”.\nGeneroaren ikuspegitik Queer teoriak egin duen ekarpena eskolan txertatzea proposatzen du Barquinek: “Queer teoriak ekarpen ederrak egiten dizkigu: adibidez ez dagoela beharrik pertsonak bi generotan sailkatzeko; Queer teoria saiatzen da, besteak beste, binarismoa gainditzen, eta orduan konturatzen gara horri esker dena daukagula binarizatua, baina beste mundu bat posible da non ez den horren inportantea gizarteak dioen neska zarela ala mutila zarela, eta posible dela, zakila izan arren, orain arte neskek egin dituzten gauzak egitea. Kontua da momentu honetan hori ez dela posible, batez ere mutilentzat. Mutilek zailago daukate ‘nesken gauzak egitea’ prestigio galera bat baita haientzat, mutila bazara eta maitagarriz janzten bazara, zigor soziala jasoko duzu. Ez gara horren libreak”.\nIndarkeria sinbolikoaz gain, mikroindarkeria –eta baita indarkeria eta bullying kasuetara arte ere– eragin dezake generoaren gaiak, Barquinen arabera, “eskola ez da leku babestu bat genero aniztasunari edo aniztasun afektibo-sexualari dagokionez. Umeek askotan generoa erabiltzen dute elkar markatzeko; mikrobortizkeriak umeen artean ere gertatzen dira, batzuek bigilatzen dituzte besteak bidetik ez ateratzeko, komentarioak egiten dizkiete...”\nUmeei bi kaxoietatik haragoko mundu bat eskaintzeak, zabaltasuna emateak, esperimentatzeko aukera emateak, erreferente eta eredu anitzak emateak mesede egingo lieke banakoei. “Ez dakit zenbateraino kontziente garen gure identitatearen eraikuntzan zer-nolako eragina daukaten eskolak eta eskola-komunitateak”. Barquinen arabera, eskolak aukera berdintasuna sustatu behar du binarismoaren aurretik, baina aniztasuna eta aniztasunaren errespetua ere sustatu behar du. “Dikurtso honek bi hanka ditu; berdintasuna batetik, eta aniztasuna eta errespetua bestetik, eta bigarren hankaz ez da ia hitz egiten. Berdintasuna eskubideei dagokienez, aukerei dagokienez, soldatak, lanpostuak... hori ezinbestekoa da, eta zure burua eraikitzeko daukazun askatasunaz zer? Hori da aniztasuna, eta aniztasunarekiko erronka handia daukagu oraindik ikastetxeetan”.\nAristizabalek eskola ez-parekide batek ikasleen nortasunean duen eraginaz gain proiekzio akademikoan duen eragina ere nabarmentzen du: “Eskolak ereduak eman ezean haurrek zail izango dute euren etorkizuna beste bide batzuetatik proiektatzea. Hasieratik gizarteak eta eskolak markatzen dizu zer izan zaitezkeen eta zer ez, ematen dituen edo ematen ez dituen ereduen, ez bakarrik nortasun eta jarrera kontuetan, baita lanbide-orientabidea eta proiekzio akademikoari begira ere”. Horren erakusle, ikasleen aukera pertsonal eta profesionalak lirateke, Batxilergoan nesken gehiengoak giza eta gizarte zientzietako adarrak aukeratzen dituzte eta mutil gehienek modalitate zientifiko-teknikoa hautatzen dute. Unibertsitate-mailako ikasketak aukeratzean generoaren araberako diferentzia oraindik zein nabarmena den adierazten du Aristizabalek: “Oraindik ere zaintza-lanen inguruko karreretan —zentzu zabalean hartuta— neskak dira gehiengo handi bat, eta teknikoagoetan mutilak. Eskolaren egiturak, materialetan eskaintzen ditugun erreferenteak, badauka eragina ikasleengan sortzen ari garen iruditerian, erreferente eta ereduetan. DBHn eta Batxilergoan zer bilatzen dituzte gazteek? Ereduak, eta dituzten ereduen arabera aukeratzen dute, badakite gizarteak zer onartzen duen eta zer ez. Guri eztabaida taldeetan argi esan digute gazteek: iturgin bat aipatzean, guztiei gizonezko bat etortzen zaie burura, eta ingeniariak eta politikariak aipatzean ere berdintsu, hori delako eskolan ere ikusi dutena. Txikienen ipuinetatik hasita, gaur egun oraindik umeekin ama agertzen da ia beti, emakumea ia beti etxe barruan agertzen da, edo zaintza eta irakasle lanetan... Emakumezkoak rol zientifikoetan agertzen direnean ere askotan zaintzari lotutako roletan agertzen dira. Estereotipo asko ditugu irudietan, eta horiek guztiek eragina dute nortasunean eta baita lanbide orientabidean ere”.\nNola bilaka liteke eskola bat feminista?\nUrteak dira hezkidetzaz hitz egiten dela eskola-komunitateetan. Mugimendu feministaren ekimenez lehendabizi —Bilgune Feministak duela 15 urte egin zuen minimoen taula—, pedagogia berrikuntzako mugimenduen eskutik ondoren, eta instituzioen ekimenez hirugarrenik eskola mistoa eskola hezkidetzaile bihurtzeko betebeharra mahai gainean dago aspalditik. Eragile guztiak bat datoz aldaketa osoa izan dadin, eskola-komunitate guztiak hartu behar lukeela aldaketa-prozesuan parte: ikasleek, irakasleek, eskolako langileek eta familiek, genero-ikuspegia ikastetxeko kultura eta praktiketan planteamendu integral baten bidez txertatzeko beharrezko direla diote.\n1-“Irakasleek klik egin behar dute”\nBarquinek eta Aristizabalek irakaslegaiak formatzen dihardute, eta euren egitekoa da ikasketak amaitu ostean ikasleak betaurreko moreak jantzita ateratzea. “Ez dago genero gaiei buruzko berariazko irakasgairik, graduak antolatu zirenean aukera horri ateak itxi zitzaizkion, beraz, irakasle taldearen ekimenez txertatu dugu gradu osoan genero ikuspegia”. Bi irakasleentzat funtsezkoa da haurrekin dabiltzan maisu maistrak gaiarekiko sentsibilizatzea. Bai Aristizabalek eta bai Barquinek argi dute: “Irakasleek klik egin behar dute”. Aristizabalek tesia egin zuenean konstatatu zuen irakasle-gaien artean hezkidetzarekiko sentsibilitate gutxi dagoela: “Berdintasunaren diskurtsoa zabaldua dago gizartean, eta baita irakaskuntzan ere; ematen du diskriminazioa jasotzen baduzu arazoa zurea dela, problema pertsonala dela. Azaleko geruzaren azpian begiratu behar dugu: eta horretarako irakasleek tresnak behar dituzte, eta lehenengo kontzientziazioa da”.\nBi irakasleek berdintasun konpetentziak sistematizatzeko beharra ikusten dute. “Gai hau, tamalez, irakasleen esku gelditzen da, boluntarismoaren araberakoa da: irakasle batzuek interesa baldin badute, ekiten dute; baina ez dutenek, ez; eta ezin du horrela izan egiturazko egin behar da”, azaldu du Barquinek. Haur Hezkuntzatik Batxilergora arte, transbertsalki landu behar da, Huheziko irakaslearen aburuz, berdintasun konpetentzia haurrekin. Lerro transbertsalaz gain, puntualki ere, materia gisa landu behar litzateke noizbait ikasle bizitzan, gaian sakondu umeek eskura ditzaten gizartea analizatzeko tresnak. “LHko hirugarren zikloan eta DBHko bigarren zikloan materia bat ematea oso pertinentea izango litzateke. Feminismoak garatu dituen tresna kon-tzeptualak eskura izan behar dituzte ikasleek, haien errealitatea irakurri ahal izateko, pelikula hori ikusteko, bideoklip hori ikusi ahal izateko, abesti hori entzuteko... Horretarako irakasleak entrenatu egin behar dira.”\n2-Ikastetxe bakoitzak batzorde bat behar luke eta denbora eta baliabideak\nAristizabalek ere egiturazko bilakatzea ezinbesteko ikusten du, “bestela, ikastetxe batek gaia lantzen du eta ondokoak ez; irakasle batzuek gaia lantzen dute, eta haiek joandakoan programa bertan behera gelditzen da... lehentasuna eman behar zaio gai honi, akaso ez ote da funtsezkoa gure ikastetxeko ikasleen artean harreman osasuntsuak sustatzea? Sexu-erasoak eta genero indarkeria prebenitzea? Zaintzaren garrantziaz kontzientzia hartzea? Hori ez al da kalitatea?”. IKTekin egin dena jartzen du adibide gisa Gasteizko Magisterio eskolako irakasleak. “Gauza asko egin daitezke benetan lehentasuna ematen bazaio, esate baterako, IKTekin egin den bezala: Heldutasun teknologikoaren araberako mailak sortu dira eskoletan, bada horrelako zerbait egin behar da hezkidetzarekin, irakasleek gutxieneko prestakuntza eduki behar dute mailarik maila; hezkidetza-arduraduna eta dinamizatzailea izendatu behar dira”. Ikastetxe bakoitzean batzorde bat sortzea proposatzen du Aristizabalek, dinamizaitzaileak denbora eta materiala eskura izango dituelarik, gainontzeko irakasleak hezkidetzan, sexu eta afektibitate-aniztasunean eta genero indarkeriaren prebentzioan sentsibilizatzeko ardura izango luke batzordeak. Eta hortik aparte, sareko lanari berebiziko garrantzia ematen dio Aristizabalek, batetik ikastetxe bereko irakasleen artean taldea sortzeari eta bestetik ikastetxeen artean sareak josteari, lana eta denbora probesteko, “etengabe zerotik hasi gabe”.\n3-Administrazioaren inplikazioa ezinbestekoa da\n“Baina ikastetxeetako batzorde horiek baliabidez eta denboraz hornitu behar dira, hori da benetan lehentasuna ematea”. Instituzioen babesa eta presioa gai honetan ere ezinbesteko ikusten du Aristizabalek, “gizartearen eskakizuna entzun behar da, lehentasuna eman behar zaio, eta lehentasuna ematea denbora, materialak eta espazioak ematea da”. Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabari dagokionez, Eusko Jaurlari-tzako hezkuntza sailak idatzia eta garatua daukan proiektu mardularen helburua transformazio-prozesua sustatzea da, “eskola mistoko eredutik hezkidetzan oinarritutako eskolaren eredura aurrera egiteko, genero-indarkeriari aurrea hartzen eta, azken buruan, sexismoak eragiten duen edozein indarkeriari aurre egiten laguntzeko”. Oraingoz proiektu pilotua izan da. Aristizabalek ikusten duen beste premia bat gaiaren inguruan egin diren ikerketa eta materialak biltzea eta Administrazioak argi eta eskura ezartzea da. “Irakasle askok lan handiak egin dituzte, eta material horiek baliatu egin behar dira, denon eskura izan, irakasleen lana erraztu egin behar da”.\n4-Eskola-komunitate osoa inplikatu\n“Irakasleekin batera familiekin hausnarketa-guneak ireki behar dira, ahal dela familiak ere gune hezkidetzaileak bihur-tzeko”, Barquinen hitzetan. Eta eraldaketa benetakoa izan dadin, noski, ikasleekin egin behar da lan. Egokiena, Aristizabal eta Barquinen irudiko txiki-txikitatik berdintasun konpetentzietan heztea litzateke, aukera eta eredu aniztasunean, txikitatik betaurreko moreak jantzita, “ikasleak eurak izan behar dira gai inguratzen gaituen mundua analizatzeko tresna feministen bidez”. Funtsean eskola hezkidetzailearen helburua beteko balitz ikasle bizitza, bizitza akademikoa eta lanbide-orientabidea askatasunean eta aukera aniztasuna errespetatuz hautatu eta garatzeko konpetentziak erdietsiko lituzkete ikasleek, genero-baldintzapenik gabe.\nZertan antzematen da parekidetasun eza?\nTantaka-tantaka, aldagai askok eragiten dute generoagatiko diskriminazioa. Hona hemen Pilar Aristizabalek eta Amelia Barquinek identifikatu dituzten aldagai batzuk, Jaurlaritzaren txostenak ere aipatzen dituenak:\nCurriculumak, ikasten denak, eragin zuzena dauka neska- mutikoen nortasunean eta genero-sozializazioan; hau da, gure gizartean gizon izatea eta emakume izatea zer den adierazten die curriculumak, zein den gizarteak esleitutako espazioa (publikoa, pribatua), rolak, sexu bakoitzari zer jokabide eskatzen zaion eta zein jokabide diren “desegokiak”. Aristizabalek proposatzen du irakasle bakoitzak bere buruari galdetzea, zer irakasten den eta zer ez? Zergatik irakasten da gauza bat eta bestea ez? “Gaur egun daukagun curriculuma gizonezkoentzako diseinatu zen curriculumaren gainean eraiki da. Neskek irabazi egin zuten zientzia eta matematika eta beste hainbat irakasgai egiteko aukera izan zuten; baina galdu ere egin zuten, esparru pribatuari zegozkion eduki guztiak galdu egin ziren”. Gainera, gizarteak maskulinotzat jotzen dituen balioak eskolan modu inplizituan ematen dira eta gizarteak femeninotzat jotzen dituen balioen gainetik hierarkizatzen dira. Adibidez: soldatapean etxetik kanpo egiten den lana, pribatua den ordain gabeko etxeko lanaren eta zainketa-lanaren gainetik ezartzen du eskolak; ekoizpena osasunaren eta ongizatearen gainetik; arrazionaltasuna hunkiberatasunaren gainetik; lehiakortasuna lankidetzaren gainetik; lehiaketa-kirolak jolasen gainetik; bizkortasuna malgutasunaren gainetik; hitza isiltasunaren gainetik...\n“Ikasliburuak eta materialak, oro har, gizarte-errealitatea, antolamendu-formak, balioak, emozioak adierazteko moduak, arauak, gizarte-, familia- eta harreman-ereduak deskribatzerakoan genero-estereotipoetan oinarritzen dira eta ez dute egungo gizarte-errealitate osoa adierazten”, Jaurlaritzaren txostenaren arabera. Berez, argitaletxeak bazterkeria guztiaren aurka dauden lege-eskakizunetara egokitu dira, baina Aristizabalek ikusi ahal izan duen eran, zoliagoa izan arren, diskriminazioak jarraitzen du testuliburu eta materialetan. “Esplizituki, irudien bidez edo testuen bidez, diskriminazioa nabarmena da: txikienen ipuinetatik hasita, emakumezkoak ama gisa edo umeekin agertzen dira ia beti; etxe barruan; gizonezkoak, berriz, sekula ez aita gisa”.\nEbaluazio-metodoen neutraltasuna ezbaian jartzen du Jaurlaritzaren txostenak, “ikerketek egiaztatu dute generoen araberako joera izaten dutela ebaluazio-metodoek, ikasleek banaka lortu beharreko errendimendu-helburuak nabarmendu baitira”. Joera horretan, gainera, nazioarteko azterketa batzuek ere eragina izan dute, hala nola PISAk. Ebaluazioan erabilitako probek eta testuek kritikak jaso dituzte: egoera eta pertsonaia maskulinoak dira nagusi, emakumezkoak arinkeriaz tratatzen dira, eta hizkuntza eta irudi sexistak ageri dira. Horrez gain, ikerketan oinarriturik, txostenak dio neska/emakumeei kalifikazio baxuagoak emateko joera dagoela, eta altuagoak mutil/gizonei, kalifikatu beharreko pertsonaren sexua jakiten denean. Hori dela eta, herrialde batzuetan ikasleen anonimotasuna ezarri da.\n•Curriculum ezkutua - erreferenteak:\nGelan sartuta, nork bere gelan hausnarketa egin beharko luke erabiltzen dituen materialetan zenbat pertsonaia femenino dauden; eta zenbat maskulino? Zer ezaugarri dituzte? Zer roletan agertzen dira neskak eta mutilak? Egokiak al dira rol horiek, ala beste ipuin batzuk daude rol egokiagoak lantzen dituztenak? Eskolan dagoen paisaia, bai irudizkoa bai hitzezkoa, nolakoa da? Zer poster ditugu? Zergatik ditugu poster horiek?\nJaurlaritzaren txostenak dio irakasleak ez direla ondo konturatzen nola erabiltzen duten generoa, antolatzeko eta kategorietan sailkatzeko faktore gisa. “Irakasleek uste dute berdin tratatzen dituztela neskak eta mutilak, baina praktikan eta modu inkontzientean, pasibotasuna eta konformismoa sustatzen dute neskengan, eta independentzia eta banakotasuna mutilengan. Halaber, toleranteagoak dira mutilen portaera txarrarekin, naturala dela uste baita, eta arrazoi beragatik, espero dute neskek ‘etxean egiten diren lanak’ egitea, hala nola, ikaskideei laguntzea edo ikasgela garbitzea”.\nNork hartzen du patioaren erdigunea? Zer sinbolizatzen du horrek? Nor behartzen da patioaren bazterrera? Zer ondorio dakar horrek? Ikastetxe askotan jolastokian eta jolasteko eremuetan espazioaren banaketa sexista da oraindik ere, Jaurlaritzaren txostenak dioen eran, “jolasen hierarkiagatik, nesken eta mutilen jokabideengatik edo jolastokiaren espazioa antolatu gabe egoteagatik, mutilak erdialdean kokatzen dira eta neskak bazterretan”.\nZenbat irakasle daude ikastetxean? Zenbat emakumezko eta zenbat gizonezko? Zenbat ziklo bakoitzean? Eskola bakoitzean zer-nolako banaketa dago? Zergatik? Nor dira garbi-tzaileak, sukaldean lan egiten dutenak, jantokiko begiraleak, gizonak ala emakumezkoak? Normalki, argazkia ateratzen baduzu, ikastetxe gehienetan antzekoa izango da, eta horrek zer pentsatua eman beharko liguke, Aristizabalen irudiko: “Horrek ere badauka eragina ikasleengan transmititzen ari garen iruditeria, erreferente eta ereduetan. Izan ere, dituzten ereduen arabera aukeratzen dute, badakite gizarteak zer onartzen duen eta zer ez”.\nIdatzi segurtasun kodea: *\nHIK HASI Euskal Heziketarako egitasmoa\nErrekalde hiribidea, 59 - Aguila eraikina, 1 · 20018 Donostia (Gipuzkoa) · T. (00 34) 943 371 408 / E-posta: hikhasi@hikhasi.eus / Lege oharra


Iritzia: 'Iñurritzako biotopoaren zaintza' - - Zarauzkohitza.eus\nIritzia: 'Iñurritzako biotopoaren zaintza'\nAitziber Sarobe Egiguren 2022-06-09 14:00\nIñurritzako Biotopoaren sarreran dagoen kartela, margotuta. (Aitziber Sarobe)\nNonok pentsatuko du hori, administrazioaren ardura dela, eta kasu honetan, Biotopo Babestua izanda, Gipuzkoako Foru Aldundiari dagokiola. Hainbatek, seguru, udala seinalatuko du, eraztun berde-urdinaren barruan sartzen den eremua baita. Biotopoko sarreretako batean dagoen kartelean Arkamurka natura elkarteari kargu hartu dionik ere bada, Biotopoa erabat abandonatuta dagoelakoan, bere haserrea kartel osoa marraztuz erakutsi baitu.\nIzan ere, ez dira gutxi egunero-egunero eremu horretan begi bistan gertatzen diren arau hausteak. Arkamurka natura elkarteak, berriki, Eusko Jaurlaritzari, Aldundiari eta Zarauzko Udalari gutun bana bidali die, golfak okupatzen duen eremuan babestutako landarediak bizi duen etengabeko erasoa salatzeko. Golf jokalarien arduragabekeriari, golfeko lorezainen kudeaketa inbasiboa gehitzen badiogu, ez da gehiegikeria bertako landaredia arriskuan dagoela esatea. Kontuan hartzen bada dunak direla Biotopoan mehatxu handiena duten habitatak, atera kontuak.\nGolfetik kanpora egoera ez da hobea. Goizero-goizero, eguna argitu orduko, agertzen dira txakurrak golfaren ondoko hondartzan (araztegi aurrekoan). Biotopoko sarreretan dauden karteletan ondo adierazten da eremu hori itxita dagoela eta txakurrak lotuta eraman behar direla. Arkamurka natura elkarteak urteak daramatza eremu horrek hegaztien migraziorako duen garrantzia erakusten. Sasoi honetan, esaterako, barruko hondartza horretan txirritxo txikiak kumatzen ari dira. Esan beharrik ez dago kabi horiek arrisku bizian daudela, jolastera sartzen diren txakur horien eta piloten bila etengabe hurbiltzen diren golf jokalarien ondorioz.\nKale katuena ez da arazo txikiagoa. Inork kontrolatzen ez dituen eta Iñurritzako auzoan jaten ematen zaien katuak etengabe bisitatzen dituzte dunak ez ezik, padura eta ur-gezako putzuak (Talai mendi osoan egingo dituzten pikardiei buruz zer esan!). Azkenaldian eztabaida bizia eragiten ari den kontua da kale katuen kontrola. Zientzialariek frogatu dutenez, kale katuak dira eremu urbanizatuetatik gertu hegazti eta ugaztun txikien etsai handienak. Katu horiek kontrolatzeko programak bideratu dituzte herri askotan, Zarautzen ere bai: jaten emateko lekuak zehaztea eta irentzea da administrazioaren proposamena. Baina programa horien eraginkortasun eza eztabaidaezina da; ugaltzea ez ekiditeaz gain, irenduta ere, katu horiek ehizarako sena ez dutelako galtzen.\nBasabizitza ez da bateragarria kale katuen presentziarekin. Natur kontserbazioaren mesedetan adituek hamaika aldiz eskatu bezala, lehentasuna duen eta presazkoa den egitekoa da kale katuak harrapatu eta zainduak izango diren espazio itxietara eramatea. Urtero, milioika dira hiltzen dituzten animaliak.\nOrain arte aipatutakoak gizakiak zuzenean eragindako kalteak dira. Eremu natural guztietan bezala, ordea, badira zeharka eragin ditugunak ere: espezie arrotz inbaditzaileak, esaterako. Biotopoko habitat natural guztietan daude bertan berezkoak ez diren espezieak. Horien arrisku maila ezberdina da, bertako basabizitza ordezkatzeko duten ahalmenaren baitan. Arrisku handikoak dira, esaterako, errekan eta putzuan lasai dabiltzan Floridako dortokak (Trachemys scripta), besteak beste, anfibioen arrautzak jaten dituztelako. Landarediari begira ere, aspaldikoa da Baccharis halimiifolia edo kanaberaren (Arundo donax) kontrako borroka.\nEspezie arrotz inbaditzaileen jatorria lorezaintzan eta maskota dendetan dago, sarritan; ehizak eta arrantzak ardura handia izanagatik. Argi dago, arazoa konpontzea baino, errazagoa dela arazoari aurrea hartzea; horregatik eskatzen zaigu herritarroi irmoki, maskotak eta jardineratzako landareak eremu naturaletan ez eskatzea.\nBeraz, argi geldi bedi herritarron jarrerak bermatuko duela Biotopoko natur ondarearen kontserbazioa, eta horregatik daramatza urteak Arkamurkak herritarrei eremu horretan gordetzen den natur ondarea ezagutarazten.\nBaina herritarron ahalegina ez da nahikoa. Administrazioen laguntza behar dugu, batez ere, jokabide txarrak eta arau hausteak saihesteko. Administrazioak dauzka tresnak eta gaitasuna arau/zigor bideetatik jokabide okerrak zuzentzeko eta hori da, oraintxe, Iñurritzako Biotopoan dagoen premiarik handiena.\nBukatzeko, lagunduko luke Biotopoaren sarreran dagoen kartela marraztu duenak bere protesta administrazio(eta)ra bideratzeak, besteak beste, kartelak desagertu direla salatzen denez, desagertu ez direnak irakurtezin bihurtzeak ez dirudielako aterabide egokiena. Ea denon artean Iñurritzako Biotopoa behar den bezala zaintzea eta zainduaraztea lortzen dugun.


La Caixak 250.000 eurotik gorako kalteak ditu - Arrasate - Goiena.eus\nLa Caixak 250.000 eurotik gorako kalteak ditu\nUbane Madera 2007-02-19 09:27\nUrtarrilaren 5ean, La Caixa eta bestelako banketxeen kontrako kale erasoak eragindako kalteen balorazio ekonomikoa bukatzen dabiltza. Hala jakinarazi du Aseguruen Konpentsazio Partzuergoak, perituak lanean dabiltzala oraindik. Edozelan ere, kalte horien estimazioa eginda daukatela jakinarazi du Ignacio Machetik, partzuergoko arduradunak.\nSaltokiek, 30.000tik behera\nDatuon arabera, La Caixak 250.000 euro inguruko kalteak jasan dituela estimatzen dute: "Bukatu barik dago tasazioa, baina baliteke kopuru hori gainditzea", dio Machetik.\nKutxa eta BBVA banketxeei dagokienez, 6.000tik 9.000 eurora arteko kalteak dituztela aurreikusi dute; asko jota, 9.000 euroko kalteak izango ditu kutxazain bakoitzak.\nHorrez gainera, partzuergoko arduradunak jakinarazi du kalteak izan zituzten bi saltokiek, Umek eta Loramendik, ez dutela gaindituko 30.000 euroko zifra, nahiz eta Loramendi Kirolak denda dezente kaltetu zen.\nBestalde, Arrasateko Udalak berak ere oraingo astean bertan aurkeztu du berari dagozkion gastuen zerrenda. Hain zuzen ere, guztira 15.733,19 euro gastatu ditu honako zerbitzuetan:\nUdal brigada (5.068, 04 euro)\nHotel Mondragon (4.636,18 euro)\nCespa garbiketak (3.400,8 euro)\nBereya Elektrizitatea (1.313,56 euro)\nGesalibar edukiontziak (1.126,61 euro)\nBuenuena Jatetxea (188 euro)\nBukatzeko, Ambrosio Fernandez arrasatearra ospitalera eraman behar izan zuten, kea arnasteagatik. Bada, Inazio Lakuntza alkateak jakinarazitakoaren arabera, ZIUn (Zainketa Intentsiboetako Unitatean) ingresatuta dago oraindik gizona, "baina, azken egunotan, hobekuntza nabarmena izan du. Altxatzen da ohetik, berba egiten du…". Edozelan ere, gogorarazi du, polikipoliki, segituko duela hobera egiten, pertsona nagusia delako eta lehenagotik ere bere egoera delikatu samarra zelako.


Parte-hartze errekorra Minbiziaren aurkako Gipuzkoa Martxan lasterketan | Asociación Española Contra el Cáncer\nParte-hartze errekorra Minbiziaren aurkako Gipuzkoa Martxan lasterketan\nAECC Gipuzkoak antolatutako minbiziaren aurkako lasterketan 1.800 partaide baino gehiago izan dira eta Gipuzkoako hiriburua elkartasunez bete dute.\n3 kilometroko ibilketak osatu du gaixotasun horren inguruko itxaropen-mezua zabaltzea helburu duen jardunaldi herrikoia.\nGipuzkoako Minbiziaren Aurkako Elkarteak parte-hartzaile kopuruari dagokionez errekorra lortu du “Gipuzkoa Martxan” ekimenean; izan ere, elkartasuneko lasterketan eta ibilketan 1.854 pertsonak hartu du parte guztira. Hala, eta laugarren urtez jarraian, Donostia berdez margotu da minbizia duten pertsonei elkartasunez eta itxaropenez betetako mezua helaraztea xede duen jardunaldi honekin.\n“Running”a ohikotasunez egiten dutenei zuzendutako proba atletikoan, 7 kilometroko lasterketan, 1.053 partaide bildu dira aurten. Ekitaldi horrekin hasi dute goizeko 10:00etan jardunaldia. Ibilbidea Konstituzio plazan hasi da eta, Haizearen Orrazira iritsi ondoren, berriro Donostiako Alde Zaharrera itzuli da. Gogorarazi beharrekoa da horixe dela hiriko Alde Zaharrean irteera eta helmuga dituen running-aren egutegiko lasterketa bakarra.\nGizonezkoen kategorian, lehen sailkatua Iñaki Peña Casas donostiarra izan da 23:16 denborarekin, eta emakumezkoen kategorian, Amaia Bernal Arregi oñatiarra 27:18 denborarekin. Berrikuntza gisa, irabazleentzako garaikurrez eta lehen sailkatuentzako dominez gain, gainerako lasterkarientzat laguntza eskaini duten establezimenduek emandako opari sorpresa batzuk banatu dituzte ausazko moduan poltsetan.\nBestalde, martxa herrikoia nahi zuten guztiei irekita zegoen eta, Alderdi Ederren banatutako dortsal solidarioen arabera, 801 partaide izan ditu. Oinez egiten da kirol hori eta eguerdiko 12:00etan hasi dute Alderdi Ederren. Ondarretako lorategiak arte joan ondoren, 3 kilometroko ibilbidea irteerako toki berean amaitu da. Ibilketan izan dira honako agintari hauek aurten ere: Donostiako Udaleko Gizarte Ekintzako zinegotzia, Aitziber San Roman, eta Miguel Angel Díez, gune publikoen zinegotzia.\nGipuzkoako Minbiziaren Aurkako Elkartetik, giro herrikoian, solidarioan eta alaian egin diren bi proba horietan parte hartuta gure kausarekiko laguntza erakutsi duten pertsona guztiei eskerrak eman nahi dizkiegu. Jardunaldi horren bidez, berriro azpimarratu nahi izan dugu kirolaren eta elikadura osasungarriren bidez bizimodu osasungarria izatea funtsezkoa eta garrantzitsua dela minbiziaren aurkako prebentzioan.


Europar Batasunak Atlantikoko kuotei eta Mediterraneoko planari buruzko akordioa lortu du\nEBko Arrantza ministroek akordioa lortu dute 2021ean Atlantikoan, Ipar Itsasoan eta Mediterraneo itsasoan ontziteria komunitarioa sortzeko.\nIa 24 orduko negoziazioen ostean, Europar Batasuneko kideek akordioa itxi dute ostegun honetan, Atlantikoko eta Ipar Itsasoko arrantza kuota eta harrapaketa onargarrien urteko banaketari eta Mediterraneorako planari buruz.\nEuropako hiriburuen arteko adostasuna ostegun honetako 08:00ak pasatxo iritsi da; izan ere, saioaren titularrek eztabaidak hasi dituzte asteazkeneko 10:00etan, eta, ondoren, bilera luze bat hasi da ordezkaritza nazionalen eta Europako Batzordearen artean.\nBrexit-aren ondorioz, bileran alde batera utzi da Erresuma Batuarekin kudeaketa partekatua duten 119 arrantza-espezieren banaketa, legatza, zapoa edo oilarra barne iparraldeko uretan, negoziazioak noiz amaituko zain, hain zuzen ere, arrantzarekiko jarrera urrunek zailduta.


Gaiak: Areeta eta Erromoren egoera - Euskonews\nBetidanik, Getxoko bi auzo hauek Gobela ibaiak banatuta egon dira. Esan liteke bai politikoki eta baita ekonomiaren aldetik ere gertatzen zela. Alde batean dirudunak bizi ziren, eta bestean aldiz, pobreak, edo hobeto esanda ez hain aberatsak. Eta egoera hau ez zen herriaren onerako. Irudian, Areeta eta Erromo. Azken hau goiko aldean agertzen da, ibai eta trenbideak banatuta.\nArazoa saihesteko, ibaia alde batera uztea zen egin zitekeen gauza bakarra. Eta hala egin zuten. EAJ–PNV alderdi politikoaren hautagaiak alkatetza eskuratu zuenean eman zen; hau da, gaurko Areetako metroko plaza sortu zuten orain urte batzuk, Areeta eta Erromo elkartuz. Gehien bat, PP eta PSOE ziren elkarketa honen kontra zeudenak. Horregatik, gehiengoa izanik, urteetan Areeta eta Erromo ez ziren lotuta egon.\nOrduko Getxoko alkateak lortu zuen elkartzea. Baina alkate aldaketa ematean, gaur egunekoak (Imanol Landak) hitza eman du metroko plaza kenduko dela, Gobela ibaia bi auzo hauetatik pasatuz eta berriz ere bereizketa sortuz.\nAdos al gaude aldaketa honekin? Zergatik berriro antzinara bueltatu? Hainbat jende kontra dago, gehienbat Erromokoak, haiek baitira galtzaile handienak. Gainera, orain dela urte batzuetatik hona, metroko plaza hori – “La plaza de la ajedrez” izenez ezagutzen duguna– umeen eta gazteen elkar leku bihurtu da. Bertan, Getxolandia jartzen dute (Gabonetako umeen parkea) beste hainbat gauzen artean.\nOrain, ordea, guztia kendu nahi dute eta denboran atzera egin, gaur egungo gai nagusiagatik, politikagatik. Zergatik? Ez dakit, baina bi auzo horiekin egingo dutena ez dela bidezkoa iruditzen zait.


Zabor poltsak zintzilik - - Goiena.eus\nZabor poltsak zintzilik\nAndres Osa 'Sakona' 2015-01-02 00:00\nLeihoetatik zintzilik zabor poltsak ikusten ditugu. Hor daude etxeko eta kanpoko guztien agirian.\nBadirudi azken urteotan izan diren liskar eta marmarrak zertxobait baretu direla.\nBalkoietako zintzilikario horiek ikusita burutazio tristeak sortzen zaizkit. Bakoitzak, etxeko sukaldean sortzen ditugun zaborrak nahi dugun bezala botaz gero, zenbat urte edo mende iraun dezake gure bizilekua den lurrak osasuntsu? Jakintsuek egindako ikerketek ez al digute aski frogatzen horrela jarraituz bizileku hau jasan ezina bihurtuko zaigula?\nUlertzen dut sortzen ditugun zaborrak birziklatzeko bitarteko bat baino gehiago erabil daitekeela, baina "nik beti egin dudana egingo dut" askori entzuten zaio. Bilboko alkateak (G.B.) Artxandako hondakinen tratamendurako eraikina inauguratu zenean esan zuen "hemendik aurrera etxeko zaborrak sartu poltsan eta jaurti ardura gabe zabor ontzietara, ez albokoak –gipuzkoarrak– dabiltzan bezala". Munduko alkate onena izendatua izan zen.\nAste honetan albiste on batek gozatu du gure gosaria. Gipuzkoa urte amaieran %45eko birziklatze mailara iritsiko da. 2016an, %60koa lortuko omen da. Gauzak horrela, zergatik, adibidez, trabak ipini Tratamendu Mekaniko Biologikoaren Instalazioari? Zergatik zapuztu nahi du oposizioak premiazkoa den ekintza? Etorkizuna jokoan dagoenean alderdikeriak antzuak ez ezik miserableak dira.


TORI.EUS-EN BALDINTZA OROKORRAK\nPuntuEUS Fundazioak (IFKa: G75060178; helbidea: Altzolatarren Dorretxea, Kalebarren Plaza 3, 1., 20870 Elgoibar, Gipuzkoa; EAEko fundazioen erregistroan F-325 zenbakiarekin inskribatua, 3. sek.), tori.eus webgunearen titular gisa (aurrerantzean, PuntuEUS), honen bidez ezartzen du zer baldintza orokor bete behar diren (aurrerantzean Baldintza Orokorrak) tori.eus webgunea eta bertan aurreikusitako zerbitzuak atzitu eta erabiltzeko.\nKontratuan dagoen informazioa eta dokumentazioa. Erabiltzailearen onarpena\nPuntuEUS-en eskubideak eta betebeharrak\nEgile-eskubideak eta marka\nAplikatzekoa den jurisdikzioa eta legea\n1. Kontratuan dagoen informazioa eta dokumentazioa. Erabiltzailearen onarpena\nBaldintza Orokor hauek www.tori.eus webgunean (aurrerantzean, Webgunea) egongo dira etengabe ikusgai, eta erabiltzaileek aukera izango dute baldintzok gordetzeko eta inprimatzeko. Hala, zerbitzua erabili aurretik jakin ahal izango dute zer ezaugarri dituen eta, oro har, zer baldintzatan eskainiko den.\nEra berean, Baldintza Orokor hauek berriro aurkeztuko zaizkio erabiltzaileari Webgunean erabiltzaile gisa erregistratzen denean, espresuki onar ditzan –"Irakurri ditut eta onartzen ditut baldintzak" mezuan klik eginez–. Teknikoki ezinezkoa da erabiltzailea erabiltzaile gisa erregistratzea aurrez ez baditu onartu Baldintza Orokor hauek. Zerbitzua erabiltzean, erabiltzaileak aitortzen du adinez nagusia dela, kontratua sinatzeko behar den ahalmena baduela eta Baldintza hauek irakurri, ulertu eta onartzen dituela.\nBaldintza Orokor hauetan edozein aldaketa egiten bada aurrerantzean, Webguneko toki ikusgai batean argitaratuko da, indarraldiaren hasiera-data adierazita. Aipatutako dokumentazio hori guztia inprimatu eta gorde egin dezake erabiltzaileak, eta edozein unetan eskatu ahal izango du Bezeroarekiko Arreta Zerbitzuan, mezu elektroniko bat bidaliz info@dinahosting.com helbidera edo telefonoz deituz 900 854 000 zenbakira.\nEdozein erreklamazioa reclamaciones@dinahosting.com helbide elektronikoaren bidez bidali daiteke. Zerbitzuak aurkeztutako erreklamazioa jaso duela adieraziko du, dagokion egiaztagiria – Identifikazio-kodea barne – Bezeroaren Arreta Zerbitzuari erreklamazioa izapidetzeko eman beharko zaion helbide elektronikora bidalita. Aurreko paragrafoan, edozein bidearen bidez adierazitako eskaera edo erreklamazioa jasota, Dinahosting erabiltzailearengatik planteatutako kasua analizatuko du eta erantzun bat emango du, gehienez ere hilabeteko epean.\nWebgunea eta han aurreikusitako Zerbitzuak erabiltzeak nahitaez dakar Pribatutasun Politika onartzea, Cookie Politika onartzea eta honako Baldintza Orokor hauek onartzea, eta halaber onestea datu guztiak lege-testu hauetan deskribatutako terminoetan tratatzea.\nPuntuEUS-ek konpromisoa hartzen du fitxategiak trukatzeko zerbitzua "tori.eus" webgunearen bidez eskaintzeko (aurrerantzean, Webgunea), Baldintza Orokor hauetan ezarritako termino eta baldintzetan.\n3. PuntuEUS-en eskubideak eta betebeharrak\n3.1. Zerbitzuak ematea\nFitxategiak igotzeko eta biltegiratzeko gehieneko edukiera erabiltzaile bakoitzeko bi gigabyte da, guztira. Zerbitzuak aukera ematen du formatu askotako fitxategiak igotzeko, bai eta eskaera berean fitxategi bat baino gehiago aldi berean igotzeko ere. Esteka sortu eta gehienez ere hamabost egunera iraungiko da, eta bertan estekatutako eduki guztia ezabatuko da, erabiltzaileak ez badu iraungipen laburragoa adierazi. Era berean, erabiltzaileak mugatu dezake estekaren deskarga-kopurua, informazioa zifratu dezake pasahitz batez, eta estekaren hartzaileak hauta ditzake haien helbide elektronikoak adierazita (hogei, gehienez ere).\n3.2. Zerbitzua etetea\nZerbitzua aldi baterako edo behin betiko etengo da, zerbitzua emateko behar diren baliabide teknikoak hobetu, konpondu edo ordeztea ezinbestekoa denean. Era berean, zerbitzua etengo da erabiltzaileak Baldintza hauetako klausularen bat betetzen ez badu eta, bereziki, erabiltzaileak bidegabeki jokatzen badu eta/edo zerbitzua erabiltzean Baldintza hauetan xedatutakoa hausten badu. Arrazoi horiek direla eta zerbitzua eteten bada, erabiltzaileak ez du izango kalte-ordainik jasotzeko eskubiderik.\nPuntuEUS-ek ez du inolako erantzukizunik izango Internet sarearen izaera orokorreko arazoen ondoriozko akatsengatik, atzipen-atzerapenengatik, sistemako atzerapenengatik edo beste ezein gorabeherarengatik, ez eta ustekabeko edo ezinbesteko kasuengatik edo aurreikusi ezin den eta horrenbestez enpresaren fede onarekin zerikusirik ez duen beste edozein gorabeherarengatik ere, eta konpromisoa hartzen du gorabehera horiek konpontzen saiatzeko, bere esku dauden baliabide guztiak eskainiz eta erabiltzaileari behar duen laguntza emanez, gorabeherak ahalik eta azkarrena eta ondoena konpontzeko. Era berean, PuntuEUS-ek ez du inolako erantzukizunik izango gorabehera horiek direla eta komunikazioan akatsak gertatzen badira, datuak ezabatzen badira edo trukeak etenda geratzen badira, eta, hala, ezin du bermatu webgunea une oro operatibo egongo denik bere ardurapekoak ez diren edo eskura dituen bitartekoekin konpondu ezin dituen gorabeherak gertatzen direnean. Erabiltzaileak libre uzten du PuntuEUS erantzukizun orotatik, kasu horietakoren bat gertatzen bada.\nPuntuEUS-ek bere gain hartzen ditu ematen dituen zerbitzuetatik ondoriozta daitezkeen erantzukizunak, betiere zerbitzuen Kontratazioko Baldintza Orokorretan zehaztutako mugen barruan (erabiltzailearen eskura daude baldintzok).\nBaldintza Orokor hauetan aipatu diren erantzukizun-salbuespenez gainera, PuntuEUS-ek espresuki ukatzen du kasu hauekiko erantzukizun oro:\nPuntuEUS-ek ez du inolako erantzukizunik izango erabiltzaileak zerbitzua eraginkortasunik gabe edo fede txarrez erabili ondoren sortu diren akats edo kalteengatik. Era berean, PuntuEUS-ek ez du inolako erantzukizunik erabiltzailearen eta PuntuEUS-en arteko komunikazio faltak eragindako ondorio larri edo xeheengatik zerbitzuaren erabiltzaileak emandako helbide elektronikoa ez badabil edo emandako datuak okerrak badira.\nPuntuEUS-ek bere gain hartzen du zerbitzua modu eraginkorrez eskaintzeko erantzukizuna Baldintza hauetan ezarritakoa betez eta erabiltzaileak zehatz-mehatz egindako eskaerari jarraituz. Erabiltzaileak uko egiten dio espresuki kontratu barruko nahiz kanpoko ezein erantzukizun erreklamatzeari Baldintza Orokor hauetan ezarritakoa bete ez duelako edo modu engainagarri edo arduragabean jokatu duelako sortu diren kalte-galerengatik.\n3.3.3. Sistemaren baliabideak\nErabiltzaileari fitxategiak exekutatzea ukatu zaio edo fitxategiok exekutatu ondoren indarrik gabe utziko dira, baldin eta exekutatzeak sistemaren baliabideak abusuz erabiltzea badakar edo zerbitzuen osotasunerako arriskugarri bada. Neurri hori erabiltzeak ez dio inolaz ere ematen erabiltzaileari erreklamaziorik jartzeko eskubiderik, bai baitaki erabiltzaileak zein den zerbitzuaren ahalmena eta aukera dagoela aldez aurretik ukatzeko zerbitzuaren erabilera abusuzkoa edo desegokia eragin dezaketen ekintzak.\nErabiltzaileak onartzen du zerbitzuak webgunean eta baldintza hauetan deskribatzen diren ezaugarriak dituela, eta zerbitzua erabili baino lehen adierazi beharra dauka bere beharretara egokitzen den.\nWebgunerako sarbidea eta haren nahiz zerbitzuaren erabilera erabiltzailearen beraren erantzukizun osoaren pean egiten dira; hark erantzungo du, beti, kalte-galeraren bat eragiten bazaie hirugarren batzuei edo PuntuEUS-i. Erabiltzaileak bere gain hartzen du webgunearen erabileraren ondoriozko erantzukizun guztia, eta bera da erantzule bakarra webgunean edo zerbitzuan zuzenean edo zeharka eragiten den edozein efekturen kasuan; horren barruan daude (adibideak dira, ez zerrenda mugatua) edozein emaitza ekonomiko, tekniko edo juridiko kaltegarri, eta orobat webguneak edo zerbitzuak sortutako itxarokizunak ez betetzea. Erabiltzaileak konpromisoa hartzen du PuntuEUS kaltegabe mantentzeko halako gertaeren ondorioz zuzenean edo zeharka etortzen den edozein erreklamaziotatik.\nBaldintza hauek ez betetzeak, edo legez kanpoko edo baldintza hauen kontrako edozein jarduera egiteak, erabiltzaile-izaera galtzea ekar dezake, eta, beraz, tori.eus zerbitzurako sarbidea galtzea. Erabiltzaile-izaera galduz gero, ezabatu egingo dira Zerbitzuaren bitartez trukatutako fitxategiak Pribatutasun Politikan deskribatutako baldintzetan.\nErabiltzaileak bere gain hartzen ditu Webgunearen eta Zerbitzuaren bitartez trukatutako edukien erantzukizun guztiak, eta PuntuEUS espresuki salbuetsita geratzen da erabiltzaileak trukatutako edukien ondoriozko erreklamazioek ekar litzaketen erantzukizun zibil, penal edo bestelakoetatik. PuntuEUS-ek egiazki jakiten badu erabiltzaileak edukiren bat sartu duela hirugarren batzuen edo PuntuEUS-en beraren eskubideak urratzen dituena, hala hola jabetza intelektual edo industrialeko eskubideak edo oinarrizko eskubideak urratzen dituzten edukiak edo legearen kontrakoa den beste edozein eduki, lehenbailehen etengo edo behin betiko ezeztatuko du zerbitzu-prestazioa, eta, beraz, kendu egingo ditu legez kanpoko edukiak. Gainera, berehala emango die agintari eskudunei gorabehera horien berri, eta epaileek eskatutako datu guztiak emango dizkie.\nErabiltzaileak konpromisoa hartzen du ez duela Zerbitzua erabiliko zuzenean edo zeharka Baldintza hauen kontra legezko edo zilegi ez diren egintzak egiteko, sustatzeko, bideratzeko edo errazteko, eta ez diela hirugarren batzuei bide emango Zerbitzuaren bitartez halakorik egin dezaten.\nErabiltzaileak bermatzen du badituela, trukatzen duen fitxategi bakoitzeko, behar diren baimen guztiak, barne harturik egile-eskubideak eta jabetza intelektualeko eskubideen beste titular batzuenak, Zerbitzuaren bitartez edukiak banatzeko, transferitzeko, biltegiratzeko edo eskura jartzeko.\nErabiltzaileak ez du inola ere Zerbitzua erabiliko honelakoren bat duten edukiak trukatzeko: datu pertsonalak; haur-pornografia; difamaziozkoak edo kalumniazkoak diren edo beste edozein moduz ez-zilegiak diren materialak; edo arrazakeria, indarkeria, diskriminazioa edo gorrotoa sustatzen dutenak, modu batean edo bestean; eta ez duela haren bitartez transferituko jabetza intelektualeko eskubideak, datuen babeserako eskubideak edo hirugarren batzuen beste edozein eskubide urratzen dituen edukirik, edo aplikatzekoa den beste edozein lege edo araudi hausten edo urratzen duenik.\nErabiltzaileak konpromisoa hartzen du Webgunearen edo Zerbitzuaren bidez ez transferitzeko birusik, harrik, malwarerik edo Zerbitzuan bertan edo euskarri ematen dion azpiegituran tratatzen den informazioaren osotasuna, konfidentzialtasuna edo eskuragarritasuna beste edozein modutan arriskuan jar dezakeen edukirik.\nEspresuki debekatzen da erabiltzaileak Zerbitzua edo Webgunea baliatzea eskatu gabeko mezu-bidalketa masiboak egiteko (spamming). Zerbitzua goiko helburuz erabiltzen ari delako berri jasoz gero, erabiltzaileari jakinaraziko zaio jardunbide desegoki horiek berehala eten ditzan. PuntuEUS ez da hasiko baloratzen ea eskatu gabeko mezuak jaso dituzten helbideak haien titularraren baimenarekin lortu diren edo ez, eta ekin egingo dio halako jardueren kontrako borrokan diharduen erakunderen batek ohartarazpena egiten dion bakoitzean –eskatu gabeko mezuak jasotzen dituzten pertsonen kexak jasotzen dituzte erakunde horiek–. Erabiltzaileak ez badu jardunbide desegoki hori eteten, berehala etengo zaio Zerbitzua. Espresuki debekatzen da, halaber, sarean arazoak edo erasoak eragiteko diseinatutako programak erabiltzea, edo erabiltzaileak Zerbitzua erabiltzeko behar-beharrezko ez den edozein sarrera edo ekintza eginez Zerbitzuaren segurtasuna proban jartzen saiatzeko diseinatutakoak.\n4.3. Zerbitzuaren erabilera egokia\nErabiltzailea beharturik dago zerbitzua egoki erabiltzera, eta, beraz, fede txarrez ez erabiltzera legez debekatuta dagoen edo merkataritza-ohiturek baztertzen duten jardunbiderik. PuntuEUS-ek ahalmena eskuratzen du, baldintza hauen bitartez, erabiltzaileak oro har legez kanpokoa den edozein jarduera edo erabilera egin duela egiazki jakiten duen unetik aurrera agintari eskudunei inguruabar horien berri jakinarazteko eta erabiltzaileari baja emateko edo Webgunerako edo Zerbitzurako sarbidea mugatzeko. Erabiltzailea izango da erantzule bakarra hirugarren kaltetuen edozein erreklamazio edo egintza legezko, judizial edo estrajudizialen kasuan, eta berak ordaindu beharko ditu erreklamazioa PuntuEUS-en kontrakoa bada hari eska dakiokeen edozein gastu, kostu edo kalte-ordain.\nJakinarazpenen bat jasotzen bada hirugarrenen baten aldetik Zerbitzuaren erabiltzaile baten eduki edo jardueraren bat ustez zilegi ez dela, eta betiere jakinarazpen hori komunikatzailea behar bezala identifikatuta jaso bada, erabiltzaileari jakinaraziko dio hori, eta, jarduera nabarmen ez-zilegia bada, blokeatu egingo du delako Zerbitzua edo edukia. Jarduera nabarmen ez-zilegia izateko, ez-zilegitasun horrek zalantzarik gabea izan behar du edukietara irispidea duen edonorentzat. Zenbait kasu konkretutan, hala nola egile-eskubideak edo irainak eta kalumniak, ezinezkoa da aztertzea ea erabiltzaileak eskubidea duen edo ez eduki horiek trukatzeko, edo ea eduki horietan irainik edo kalumniarik baden; agintari eskudunak bakarrik adieraz dezake egiazki ez-zilegitasun hori, eta, beraz, zerbitzua eteteko agindu.\n4.4. Pasahitzen zaintza\nErabiltzailea da estekak kudeatzeko dituen pasahitzen segurtasunaren eta konfidentzialtasunaren erantzule bakarra; leku seguruan gorde behar ditu, baimenik gabeko hirugarrenek sarbiderik izan ez dezaten. Edozein arrazoirengatik pasahitzak galtzeak berekin ekarriko du haiekin zifratutako edukietarako sarbidea galtzea. Pasahitzek seguru izateari uzten badiote, erabiltzaileak du ardura osoa sortutako esteka ezabatzeko, baimendu gabeko pertsonarik sar ez dadin.\nWebgunea edo tori.eus zerbitzua erabiltzeagatik gertatzen diren gorabeherak jakinarazteko komunikazio-bide nagusia eta lehenetsia posta elektronikoa izango da. Horretarako, info@dinahosting.com helbide elektronikoa erabili ahal izango da. Atal honetan deskribatutakoari jarraituz erabiltzaileari bidali behar zaion edozein jakinarazpen Zerbitzuaren erabiltzaile gisa erregistratzean erabiltzaileak berak eman duen helbidera bidaliko zaio. Helbide elektroniko hori aktibo edukitzeko konpromisoa hartzen du erabiltzaileak. PuntuEUS salbuetsita dago erabiltzaileak emandako helbide elektronikoa ez kontsultatzeagatik edo hartan akatsen bat izateagatik erator litekeen erantzukizun orotatik. Alderdietako bakoitza izango da egiten diren komunikazioen kopien zaintzaren erantzule.\n6. Egile-eskubideak eta marka\nErreserbatuta geratzen dira eskubide guztiak. Tori.eus-en webgunea –bere edukiak, programazioa eta webgunearen diseinua– osotara babestua dago egile-eskubidez, eta espresuki debekatua dago aipatutako elementu babestuen erreprodukzioa, komunikazioa, banaketa eta eraldatzea.\nBere webgunetik tori.eus webgunera hiperesteka bat egin nahi duen erabiltzaileak ez du aipatutako webgunean eskura jarritako informazio edo zerbitzuen legez kontrako edo fede onaren kontrako erabilerarik. Besteren web-orrietan tori.eus webgunerako sarbidea ematen duten hiperestekak egoteak ez dakar ezein kasutan harreman komertzial edo merkantilik izatea hiperesteka ezartzen den web-orriaren titularrarekin, ez eta PuntuEUS-ek haren edukiak edo zerbitzuak onartzea edo gainbegiratzea ere. PuntuEUS-ek ez du ezein kasutan erantzukizunik izango tori.eus webgunerako hiperesteka edo esteka bat daramaten erabiltzailearen eduki edo zerbitzuen gainean.\nPuntuEUS da tori.eus webgunearen bidez jasotako datuen tratamenduaren arduraduna.\nTori.eus webgunea atzitzeko edo bertan nabigatzeko ez dago zertan daturik eman. Webgunean egiten diren galderei erantzutea edo eskatzen diren datuak ematea nahitaezkoa den ala ez izartxo baten bidez (*) egingo da, eta formularioko galderaren edo eremuaren ondoren agertuko da. Eskatutako datuak ematen ez badira, ezinezkoa izango da eskatutako zerbitzua edo funtzionalitatea eskaintzea.\nEz da inolaz ere adin txikikoen daturik tratatuko; izan ere, webguneko erabiltzaile gisa bakarrik eman dezakete izena adinez nagusi direnek eta trafiko juridikoan jarduteko erabateko gaitasuna dutenek. Erabiltzaile-kontu bati alta eman eta goian aipatutakoa betetzen ez badu, berehala ezabatuko da.\nErabiltzaileek emandako informazioa helburu hauetarako tratatuko da:\nErabiltzaileak: zerbitzuaren erabiltzaile gisa izena ematean jakinarazten dituen datuak zerbitzua maila teknikoan eta administratiboan kudeatzeko erabiltzen dira, edo gorabeherak jakinarazteko edo zerbitzuari buruzko edozein informazio interesgarri emateko. Tratamenduaren legitimazio-oinarria zerbitzua ematea edo kontratua exekutatzea da. Datuak hiru urtez gordetzen dira datuen babeserako araudia betetzen dela ziurtatzeko.\nHarremanetarako pertsona: webgunean adierazitako harremanetarako bitarteko edo kanaletatik edozeinen bidez jasotako datuak, harremanetan jartzeko edo eskaera edo jakinarazitako gorabehera kudeatzeko erabiltzen dira, eta 12 hilabetez gordetzen dira. Tratamenduaren legitimazio-oinarria zerbitzua ematea edo kontratua exekutatzea da. Deiak ere helburu hauekin graba daitezke interes legitimoan oinarrituta: zerbitzuen kalitatea hobetzea eta jasotako jarraibideak edo emandako informazioa egiaztatzeko segurtasun-neurri gisa.\nErabiltzaileek Politika honetan deskribatutako helburuetarako emandako datu pertsonalak bakarrik tratatuko ditu PuntuEUS-ek. Erregistratutako datuak esandako epeetan ezabatzen dira, salbu blokeatuta eduki behar badira erreklamazioak prestatu, aurkeztu edo defendatzeko.\nErabiltzaileei jakinarazten zaie beren datuak adierazitako baldintzetan tratatuko direla Baldintza Orokor hauek onetsita tori.eus webgunearen erabiltzaile gisa erregistratzean.\nErabiltzaileek ezin dute beste interesdun batzuen datu pertsonalik eman, non eta ez duten hartarako baimenik, zeinaren arabera interesdun horiek aurrez behar bezala informatuak izan baitira klausula honen edukiaz eta, zehazki, onesten baitute beren datuak PuntuEUS-i ematea dagozkion xedeetarako tratatuak izan daitezen.\nPuntuEUS-ek ez die hirugarrenei datu pertsonalik jakinarazten, salbu eta lege-maila duen arau batek kontrakoa xedatzen duenean edo kontratatutako zerbitzua emateko beharrezkoa denean. Hala ere, datu pertsonalak agintari eskudunei jakinarazi ahal izango die: zerga- eta aduana-agintariak, judizialak, Estatuko segurtasun-indar eta -gorputzak, eta indarrean dagoen araudiaren arabera aplikatu dakiokeen beste edozein.\nKlausula honetan xedatutakoari jarraituz ematen diren datuak Dinahosting SLk tratatuko ditu tratamenduaren eragile gisa, PuntuEUS-en jabetzakoa den tori.eus-en bezeroei arreta eta ostatatze-zerbitzuak emateagatik. Era berean, Dinahosting, tratamenduaren arduraduna den aldetik, informazio-sistemen eta sareen auditoria-erregistroak gordeko ditu, interes legitimoan oinarrituta sareen, azpiegitura teknikoaren eta zerbitzuen segurtasuna zaintzeko, eta zerbitzuak modu abusiboan edo iruzurki erabiltzen direla hauteman edo ekiditeko. Interesdunek beren eskubideak gauzatu ahal izango dituzte Dinahosting-en Pribatutasun Politikan deskribatutako baldintzetan. Une oro daude eskuragarri hemen: https://dinahosting.com/legal/proteccion-datos\nErabiltzaileek eskubidea dute jakiteko PuntuEUS-ek bere datu pertsonalak tratatzen dituen ala ez, datu pertsonalak ikusteko eta datu okerrak zuzentzea eskatzeko edo falta direnak osatzeko. Eskubide hauek ere baditu:\nBere datuak ezabatzeko eskatzea, datuok jada ez direnean, adibidez, beharrezkoak bildu ziren helburuetarako. Hala bada, atzeratu gabe ezabatuko dira datuok salbu eta legezko betebeharren batengatik gorde behar ez badira, edo erreklamazio bat prestatu, aurkeztu edo defendatzeko behar badira.\nKasu batzuetan datuen tratamendua mugatzea. Halakoetan, blokeatu egingo dira datuak, eta bakarrik tratatu ahal izango dira erreklamazioak prestatu, aurkeztu edo defendatzeko.\nKasu batzuetan, emandako datu pertsonalak jasotzea erabilera arrunteko eta irakurketa mekanikoko formatu egituratu batean.\nEgoera batzuetan eta zure egoeran oinarritutako arrazoiengatik, zure datuen tratamenduari uko egitea. Halakoetan, zure datuak ez dira gehiago tratatuko, kasu hauetan izan ezik: interes legitimo premiatsua baldin badago, edo erreklamazioak prestatu, aurkeztu edo defendatzeko.\nEskubide horiek guztiak edozein unetan gauzatu daitezke, postaz eskatuz gero PuntuEUS Fundazioari helbide honetara idatzita: Arriola 2, Donostia, Gipuzkoa; edo mezu elektroniko bat bidaliz gero dba@domeinuak.eus helbidera. Eskaerarekin batera, datuen titularraren identitatea egiaztatzen duen agiri ofizial baten kopia aurkeztu beharko da bati.\nErabiltzaileak uste badu ez direla ondo gauzatu bere eskubideak, erreklamazio bat aurkez dezake Datuak Babesteko Espainiako Agentzian, hori baita datuen babesari dagokion kontrol-autoritate eskuduna. Helbide hau du: Jorge Juan, 6 - 28001 Madril.\nTori.eus webgunearen erabiltzaileek ematen dituzte datuen ardura dute. Haiek ematen dituzten datuak egiazkoak, eguneratuak eta zehatzak direla joko da, eta horretarako ardura erabiltzaileak du. Gainera, hirugarren baten datuak emanez gero, haren baimena lortzeko ardura du erabiltzaileak. PuntuEUS-ek behar diren neurriak hartuko ditu datuak berehala ezabatu eta zuzentzeko, ziurtasunez jakin bezain laster ez direla zuzenak bildu ziren tratamendu-xederako.\nPuntuEUS-en Pribatutasun Politika une oro dago hemen eskuragarri: https://www.domeinuak.eus/eu/pribatutasun-politika/\nWebguneak erabiltzen dituen cookieak anonimoak dira, eta ez dute adierazten erabiltzailearen datu pertsonalak jakiteko bide ematen duten erreferentziarik. Ekipo terminaletan datuak biltegiratzeko eta berreskuratzeko gailuak instalatzeko eta kudeatzeko politikaren berri izateko, kontsultatu Cookie Politika.\n9. Aplikatzekoa den jurisdikzioa eta legea\nBaldintza Orokor hauek Espainiako legeriaren mende daude. Baldintza orokor hauen inguruko edozein eztabaida edo gatazka ebazteko, Donostiako epaitegi eta auzitegiak izango dira eskudun, eta erabiltzaileak espresuki uko egiten dio legokiokeen beste edozein foruri.\nDokumentu honetako edozein klausula baliogabetzat jotzen bada, gainerako klausulek indarrean jarraituko dute, eta aldeen borondatea eta baldintza hauen helburua kontuan hartuta interpretatuko dira. Kontratu hau espainolez bakarrik egiten da. Dokumentu honetan onartzen diren eskubide eta ahalmen batzuk ez erabiltzeak ez du inolaz ere esan nahi uko egiten zaienik.


“24 Ordu Digitalean” film laburren lehiaketa prest - Nontzeberri\nHasiera/IKUS-ENTZUN/“24 Ordu Digitalean” film laburren lehiaketa prest\n“24 Ordu Digitalean” film laburren lehiaketa prest\nOrdu kopuru horretan filmak egin behar dira, horixe da erronka. Lehiaketa berezi hori azaroaren 2an hasiko da Elorrion, arratsaldeko 17:00etan. Ordu horretan, antolatzaileek gaia proposatuko dute Arriola Antzokian, eta 24 orduren buruan filmak Arriola Antzokian aurkeztu beharko dira. Hortaz, lanak 24 ordutan sortu behar dira: oinarri zehatz batzuetatik abiatutako istorioa asmatu, grabatu, editatu eta esportatu.\nJaialdiaren helburua “multimedia munduaren zaleentzat parte-hartze formula berria irekitzea da, lan-taldeak sortuz eta teknologia berriak erabiliz. Sormenak, originaltasunak, ideia trebetasunak eta istorioen osaketak emaitza liluragarria eskaintzen dute beti”.\nBetiko lez, filmaren irudietan aurretik antolatzaileek proposatuko esaldi, objektu eta gai zehatz bat agertu behar dira, eta behin hasita, talde bakoitzak “bere burua nahierara antolatu beharko du produktua bukatu eta entregatzeko beharrezkoak diren eginbehar artistiko zein tekniko guztiak estaltzeko”.\nFilmen emanaldia azaroaren 3an, gaueko 10:00etan izango da, eta ostean, sari banaketa egingo da. Sari nagusia 700 eurokoa da, eta finalistak 500 hartuko ditu.\n“Iruditeria berrien bila” paperean irakurgai, “Jakin” aldizkariaren zenbaki berrian\nAlberto Urretxo musikariak “Soinuaren Bidaia II” lana aurkeztu du


Yankee bat Arturo erregearen gortean | Desclée de Brouwer\nYankee bat Arturo erregearen gortean\nHasiera > Bildumak>Mikoleta - Euskara ikasten ari direnentzat>\nJohn Arkotxa, Arturo erregearen gortean agertuko da nahigabe, denboran itzelezko jauzia egin eta gero. Hasieran, denak ametsa dirudi, baina astiro-astiro John egoeraz jabetu eta harremanak sasoiko jendeaz sendotuko ditu. Bere jakinduria zabalduko du eta herria gizarte aurrerakoia bihurtuko du. Hala eta guztiz ere eta betiko legez, aldeko eta kontrakoak izango ditu… Liburu hau euskaltegiko 3.urratsetik gorako ikasleentzat egokiturik dago. Halaber, ertaineko irakaskuntzaren programazioan 3.mailatik gorako ikasleek erabil dezakete\nAhotsen irla 2


ZIRAUKI/CIRAUQUI | Artelan\nUrtarrila - Maiatza 2022\nZiraukin Energia Komunitatea sortzeko prozesu parte-hartzailea.\nZiraukin Energia Berriztagarrien Herritar Komunitate bat eratzeko partaidetza-prozesua, instalazio fotovoltaiko baten inguruan. Udalak instalazio hori emanen die herritarrei, aipatutako herritar komunitatea osaketaren bitartez haren kudeaketa, ekoizpena eta energia-kontsumoa egin dezaten.\nEnergia Berriztagarrien Herritar Komunitate baten sorrera sustatzea.\nAhalduntze-prozesuak erraztea energiaren ikuspegitik.\nTokiko garapen jasangarriko prozesuak babestea, energiaren eta instalazioen herritarren komunitatea sortuz.\nGizartearen eta herritarren parte-hartzea sustatzea, eta CCERen (Energia Berriztagarrien Herritar Komunitatea) gobernantza-sistemak behar duen parte-hartze ireki eta demokratikoaren oinarriak ezartzea.\nZiraukiko Udala: Prozesuaren sustatzailea, haren mugak ezartzen ditu. Jarraipen-batzordean parte hartzen du.\nZiraukiko bizilagunak: Energia Komunitatearen sorrerako prozesuan parte hartzen dute.\nArtelan: Prozesu parte-hartzailea zuzentzen eta koordinatzen du. Prozesuaren zeharkakotasun metodologikoa egiten du: parte-hartze soziala eta komunitatearen ahalduntzea. Material dokumentalaren diseinatzea eta egitea.\nArankoa: Eduki juridiko eta legalen zuzkidura. Material dokumentalaren diseinatzea eta egitea.\nKisar: Trantsizio energetikorako eredu-aldaketa erraztuko duten eduki teknikoak hornitzea. Material dokumentalaren diseinatzea eta egitea.


residuos_alternativa_petroleo - Gipuzkoako Campusa - UPV/EHU\nHONDAKINAK, PETROLIOAREN ORDEZKOEN ITURRI\nBiomasarekin edo pneumatikoekin lehengaiak eta erregaiak egiteko funtsezko prozesuak garatu dituzte UPV/EHUko Ingeniaritza Kimikoa Sailean\nLehenengo argitaratze data: 2014/10/22\nIK4-Ikerlan ikerketa-zentroan instalazio pilotua\nUPV/EHUko Ingeniaritza Kimikoko ikertzailea da Martin Olazar, eta findegi eramangarriak nola garatu ari da ikertzen bere taldea, petrolioaren ordezko erregaiak eta lehengaiak egiteko, biomasa eta bestelako hondakinak (plastikoak, pneumatikoak) erabilita. Iturri-ohantze konikoari esker da hain eraginkorra findegi eramangarria.\nUPV/EHUko Martin Olazar ingeniari kimikoak findegi eramangarrietarako funtsezko prozesu bat diseinatu du, hondakinekin petrolioa ordezkatzeko. Horretarako, ezinbesteko baldintza bat izan duela nabarmendu du Olazarrek berak: ingurumenari kalterik ez egitea. Iturri-ohantze konikoan oinarritutako erreaktore bat garatu du, flash pirolisiaren edo pirolisi azkarraren bidez, hondakinekin lehengaiak eta erregaiak egiteko.\nBi lerro garatu ditu, hondakin-motaren araberakoak biak: batetik, biomasa erabiltzen duena, eta, bestetik, plastikoak, pneumatikoak eta antzekoak tratatzen dituena. Lehenbizikoan, nekazaritzako hondakinak edo basoetako biomasa erabiltzen dira. Olazarren esanean, tratatzen den masaren % 70 bioolio bihur daiteke. "Horrek esan nahi du tona bat biomasa tratatzen badugu, 700 litro inguru bioolio egiten direla", dio.\nBioolioa egiteko prozesua flash pirolisian oinarritzen da. "Oso pirolisi azkarra da. Guk 20 milisegundoan egiten dugu, tenperatura baxuan (500 graduan)", zehaztu du. Tenperatura baxu horri esker, ez du energia-kontsumo handirik behar.\nPirolisiaren bidez, biomasa degradatu egiten da. Sortzen diren konposatuak berehala atera behar direla ohartarazi du Olazarrek, "bestela, haien artean erreakzionatzen hasten dira, eta interesatzen ez zaizkigun osagaiak sortzen. Horregatik da hain azkarra pirolisia". Biomasa degradatzean sortzen diren konposatuak atera, kondentsatu, eta bioolioa egiten da.\nBioolio hori petrolioaren ordezko gisa erabil daiteke; "petrolio biologikoa da, nolabait esateko". Olazarrek aitortu duenez, ez da petrolioa bezain ona, petrolioak ez baitu oxigenorik, bioolioak ez bezala; hori dela eta, tratatu egin behar da.Petroliotik ateratzen den edozein produktu ekoizteko erabil daitekeela azaldu du Olazarrek: hidrogenoa, olefinak eta aromatikoak, etab.\nOlazarrek garbi utzi du biodieselarekin alderatuta bioolioaren prozesua askoz ere eraginkorragoa dela: "Biodiesela egiteko, berariaz aldatu behar da landarea, eta haren zati oso txiki bat baino ez da aprobetxatzen. Erabiltzen den masatik, berriz, % 10 baino ez da biodiesel bihurtzen. Aldiz, guk landare-hondakinak erabiltzen ditugu, osorik, eta % 70 lortzen dugu".\nPatentatua dute erreaktorea, eta, IK4- Ikerlan ikerketa-zentroarekin batera, instalazio pilotu bat egin dute. Instalazio handiago bat egitea dute hurrengo helburua.\nBiomasa alde batera utzita, beste hondakin batzuk erabilita (plastikoak, pneumatikoak…) jatorrizko produktuak edo antzekoak egiteko diseinua ere landu du Olazarrek. Bereziki eraginkorra da pneumatikoak tratatzeko: "Kondizio jakin batzuetan egindako flash pirolisiaren bitartez, oso lehengai interesgarriak eta ikatz beltza egiten ditugu".\nIkatz beltza da pneumatikoak egiteko lehengai nagusia. Pneumatiko zaharrak tratatuta, hondakinen % 30 ikatz beltz bilakatzen du findegi eramangarriak. "Aski du portzentaje hori errentagarri izateko", dio. Ikatz beltz moduan ez ezik adsorbatzaile gisara ere aplikazio ugari ditu solido horrek. Gainerakoa likidoa da, eta erabilera asko izan ditzake. Sistema horren abantailen artean, era jarraituan funtzionatzen duela nabarmendu du Olazarrek. "Era horretako erreaktore bakarra da. Patentatua dugu, eta unitate ertain bat egiteko asmoa dugu", gehitu du.\nMartin Olazar Aurrecoechea (Gamiz-Fika, 1956) Ingeniaritza Kimikoan katedraduna da UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean. Madrilgo Unibertsitate Konplutensean hasi zuen tesia, Arturo Romero Salvador katedradunaren zuzendaritzapean, baina lanaren parterik handiena eta garrantzitsuena UPV/EHUn egin zuen, Javier Bilbao Elorriaga katedradunaren gidaritzapean. 'Bentzil alkoholaren polimerizazioa katalizatzaile azidoen gainean. Zinetikaren ikerketa eta erreaktorearen diseinua' da tesiaren izenburua, eta zenbait argitalpen zientifiko ere izan ditu gai horrek; besteak beste, Industrial & Engineering Chemistry Research aldizkari espezializatuan. Estatu Batuetako Kimika Elkarteak argitaratzen du aldizkari hori.\nHosseini, S.H., Karami, M., Olazar, M., Safabakhsh, R., Rahmati, M. 2014. 'Prediction of the minimum spouting velocity by genetic programming approach', Industrial and Engineering Chemistry Research, 53, Issue 32: 12639-12643.


Biktima guztien memoriaz ongarrituko den Zizurkil irudikatu da\nBatzorde parte hartzaileak\nHezkuntza, Kultura eta Euskara Batzordea\nZerga politika eta sozioekonomia Batzordea\nInternazionalismoa eta giza eskubideen batzordea\nNekazaritza, Lurralde Antolaketa eta Ingurumen Sostengarriaren Batzordea\nGizarte Zerbitzuen Batzordea\nKomunikazio eta parte hartze batzordea\nHerria Berriak Biktima guztien memoriaz ongarrituko den Zizurkil irudikatu da\nZizurkilgo Udalak eta Hernandorena kultur elkarteak indarkeria ezberdinen biktimak batu dituzte P.M. Otaño plazan egin den ekitaldi xume eta goxoan. Poesia eta bertsoek tartekaturik, Joxin Azkue Hernandoren taldeko kideak Gernikako haritzak euskaldunontzat duen esanahia azaldu du, Zizurkilen landatu den haritzaren nondik norakoak zehazteaz gain. Ondoren etorri da Udalaren adierazpena.\nBiktima guztien aitortza\nEva Usandizaga giza eskubideetarako zinegotziak irakurri du Udal gobernuaren idatzia. “Bizi izan ez dugunok ezin dugu irudikatu indarkeriaz gertuko bat galtzeak zer esan nahi duen”, hasi da Usandizaga, Zizurkilen ere indarkeriak bere lorratza utzi duela azpimarratuz. “Gernikako haritzaren alboan nola ez gogoratu 36ko estatu kolpe faxistak hildako zizurkildarrez. Eta gertuago etorrita trantsizioa deitu zitzaion garaiko urte nahasietan ETAk hildako Julian Galarza herritarra gogoan dugu, edo hurrengo hamarkadetan polizia indarkeriak erahil eta oraindik aitortzarik ez duten bi herritarrak: Zalantzarik gabe, sufrimenduaren mapa anitza bezain gordina da”.\nOndoren, autokritika egin du Udalaren izenean. “Zizurkilgo Udaletik, gaurko ekitaldi hau baliatu nahi genuke zuen ondoan gaudela esateko. Eta bai, guri ere autokritika egitea dagokigu, ohartzen baikara sufrimenduaren tamainako erantzunik ez dugula eman sarritan. Guztiok errazago begiratu diogu gertuko sufrimenduari urruneko jotzen genuenari baino. 2015ean udalbatzak Galarza aitortzeko onartu zuen idatziak dioen bezala, barkamenak eskatzen dizkizuegu guztioi inoiz ahaztuak edo baztertuak sentitu bazarete eta elkarlana eskaintzen dizuegu aitortza, egia eta justizia lortzeko bidean. Ez dugu alderaketarik egin nahi, ez dugu ekidistantziatik hitz egin nahi, indarkeria bakoitzak izan ditu bere ezaugarriak, baina Udal bezala argi utzi nahi dugu guztiok aitortzen zaituztegula. Guztiok duzuela egia eta justiziarako eskubidea. Zizurkilgo Udala ondoan duzue, eta izango duzue. Ekitaldi honetan konpromiso hori hartzen dugu”.\nGertatuaren egia osoa bistaratzeko beharra azpimarratu du Zizurkilgo Udalak. “Guk ez diogu beldurrik egia osoari. Frankismoak fusilatu eta isildu zituztenena, ETAren biktimena eta oraindik inongo aitortzarik ez duten polizia zein estatuak eragindako biktimena. Egia horretan oinarritua, bakoitzak bere baitara zintzo begiratuz soilik egingo dugu aurrera. Errelatoa ez bada osoa, ez bada benetakoa, ezingo dugu sendo aurrera egin”. Ondoren, memoria konpartitu hori irudikatu eta memoriadun herria aldarrikatzeko, P. M. Otaño plazara hurbildutako biktima ezberdinek haritzari lur pixka bat bat bota diote eta biktima guztientzat egia, justizia eta erreparazioa eskatzen duen Udalaren oroigarri bat jaso dute, hunkituta. Ekitaldi xumea, elkarbizitzan aurrera urratsa emateko.\nGaia: Korrika Batzordea\nEguna: martxoak 26, asteartea\nTokia: Atxulondo kultur etxea\nGaia: Kultura-Euskara Batzordea\nCopyright © 2011 Zizurkil. Eskubide guztiak babestuak.\nWebgune honek cookie-ak erabiltzen ditu zure esperientzia ahalik eta hoberena izan dadin. Nabigatzen jarraitzen baduzu, cookie hauen erabilera onartzen ari zara.">Pribatasun politika.\nWeb orri honetako cookie-ak onartzen ditut.


Hemengo lehen onddoak eta gibelurdinak - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nHemengo lehen onddoak eta gibelurdinak\nMahai gainetan geroz eta udaberri udako produktu gehiago astetik astera. Bihar, plazaren estalpea inauguratu zela 96 urte.\nMikologia atalak zer esan ugari sortzen du. Eta parametro guztiak neurtzea zaila izanik bakoitzak bere uste eta sinesmenei buruz asko du esateko. Nonbait azken egunetako euriak on egin eta inguruetan sortu diren gibel urdin eta onddo batzuk plazaraino ekarri dituzte. Atzo Lasaren postuan hemengo 15 gibelurdin kilo 26 euroan kiloa eta beste hainbeste onddo prezio berean. Kanpotik inguratutako onddo gehiago ere bai, zizahori eta udaberriko zizekin batera.\nJoan zen astean aipatzen genuen Caparrosotik (Nafarroa) zuzenean ekoizleek ekarriak hasi zirela kuiatxoak. Atzo Itsasokoak ere bai Eztala Goikoak, aire librekoak, lehenak ekarri zituen M. Jesus Oriak 3 euroan kiloa. Mahai berean baita baratxuri buru politak ere. Hemen nekez egiten zaie burua, herdoilak jotzea nahikoa normala baita, baina batzuk lortzen ditu M. Jesusek: «Etxeko hazitik ekarritakoak dira gainera, hauek lehortzen utzi eta gero urrian aleka erein, abenduan bigarren txanda». Gainerakoan aukeran aire librekoak: baba eta ilarra (garaian aurrera ia), udaberriko azak, tipulin sortak, borraja berriak, erremolatxak, eta asko ez izan arren brokoli, azalore edota romaneskuren bat edo beste ere bai eta negutegiko tomateak.\nAzokara jendea erakartzeko ekimenen artean erosketa orgatxoen eta barazki loteen zozketa egiten da hamabostean behin. Atzo hauexek izan ziren sarituak: Ordiziako Mertxe Villar, M. Carmen Lopez, Belen Soto, Patrocinio Rodriguez, Maite Irastorza eta Zaldibiako Maribel Etxarri.\nPlazako estalpeak 96 urte\nLanak eman zituen baina azkenean lortu zen. Patxi Garmendia Mendigarri jasoa da. 1908an Plaza Nagusia estaltzeko aukera aztertzen hasi ziren baina nahia bertan behera gelditu zen diru ezagatik.\n1915ean bota zen plazan zegoen azken etxea, Pasiagota etxea. 1923an Francisco Gurrutxagak aurkeztutako proiektua onartua izan zen. 1924an eraikin lanak aurreratuta zeudenean, ez behar bezala eginak sobrare, plaza erdia erori zen. Azkenik, 1925ko ekainaren 11n inauguratu zen gaur egun Ordiziako ikonoa bilakatu den plazako estalpe handia.


2021- Egutegi lehiaketa\nAurreko urteetako ohiturari jarraituz, aurten ere, jolastu egin nahi dugu egutegia erabiliz. Eta euskara ardatz hartuta, hilean igarkizun bat proposatuko dugu eta Igarkizunarekin lotuta, euskararen inguruko hainbat kontu azalduko ditugu. Nola jolastuko dugu?\nHilabeteari dagokion argazkia izango duzue lagungarri batzuetan; eta beste batzuetan, agian, erantzunetik desbideratu egingo zaituzte.\nBaina beti izango dute zerikusiren bat. Pentsatu, eragin buruari eta BAIETZ ASMATU!\nazarokoa hauxe da:\nZer ote da? Barrukoak ezin irten eta kanpokoek sartu nahi ez.\nlaguntza edo arrastoa (gazteleraz): "Lugar tranquilo, allá donde los haya…"\nSaria dendatako edo ostalaritzako erosketa-bonu bat da, edo "Bertatik-Bertara" produktu-saski bat, hilabete bakoitzeko parte-hartzaileen artean zozketatuko dena.\nUdalak euskarazko asmakizunekin jolastera eta erantzuna bilatzera animatzen ditu legazpiarrak. Eman zure erantzuna formularioa betez.


Emakume Langileen Eskolako lehen saioa egingo du Itaiak ostiralean Gaztetxean | danbolin\nItaia emakumeen antolakunde sozialistak Emakume Langileen Eskolak antolatu ditu aurtengo ikasturterako Euskal Herri osoan zehar, emakume langileek egunerokotasunean jasaten dituzten zapalkuntzak identifikatu eta horiei aurre egiteko mekanismoak pentsatzeko. Urola Erdiko Itaiak ere antolatu ditu saioak. Azkoitian egin zuten aurreneko saioa urriaren 29an. Ostiral honetan, azaroak 5, Zestoan egingo dute saioa, arratsaldeko 17:00etan hasita, Gaztetxean. Larunbatean, Azpeitian egingo dituzte eskolak, goizeko 11:00etan hasita, Sindikatu zaharrean.\nOstiraleko saioan, Euskal Herriko Salda Badago V. Jardunaldi Feministetan Itaiak egindako hitzartzea izango dute hausnarketarako abiapuntu. Testua lantzeko, Salda Badagoko Itaiaren hitzartzea aurrez ikustea gomendatu dute antolatzaileek. Itaiako kideen hitzetan, “ezinbestekoa da emakume langileon ahalduntze politikoan sakontzea eta hausnarketarako zein eztabaidarako espazioak sortzea. Bide horri jarraituz datoz Emakume Langileon Eskolak, ezagutzaren beharra lehen lerroan jartzeko eta eskualdeko emakume langileok gaitasun teorikoak eskuratzeko”.\nPrevious Article 'Kale gorrian' antzezlana eskainiko dute ostiralean Arroabean\nNext Article Eskualdeko Enplegu eta Prestakuntza eskaintza 2021-11-02


«Borrokak balio du. Euskarari beldurrak kendu dizkiogu» | Euskal Herria | GARA Euskal Herriko egunkaria\nAzken eguneraketa: 2017 MAR. 15 - 06:33h\n«Borrokak balio du. Euskarari beldurrak kendu dizkiogu»\nGiza eta gizarte zientzietako aldizkaria une «zoragarrian» dagoela pasatu dio testigua Jokin Apalategik (Ataun, 1943) Gidor Bilbao zuzendari berriari, atzo Bilboko Kafe Antzokian egindako ekitaldian. Proiektuak duen harrera «txapela kentzekoa» dela eta urte aunitzetako etorkizuna duela uste du.\n«Irakasle-ikertzaileek proposamenak aurkezten dituztenean epaimahai bat egoten da. Bada garaia berau kudeatzen duen Unibasq subirano euskalduna izateko»\n«Talde zoragarri bat dago atzean eta badakit dena belusean josita bezala egongo dela», adierazi dio GARAri ekitaldiaren aitzinetik. Nahiz eta erran bere adinean ametsen azpitik bizi dela, pasio handiz mintzatzen da.\nEhungarren zenbaki borobilera iritsi da «Uztaro». Zer sentitzen duzu?\nIlusioa, dudarik gabe. Ikusita 1990ean abiatu ginenean euskal kulturan zegoen giroa, unibertsitatean zegoen ahulezia, eta zer urrats eman diren, zer ibilbide egin den, horrek poz ikaragarria ematen dit. Askotan esaten dugu «hainbeste borroka egin dugu eta ez du ezertarako balio». Eta bai, balio du, ikaragarri. Borroka egiten den guztietan, beti balio du. Sentsazio hori dut, asko balio izan duela.\nZeintzuk izan dira zuretzat lorpenik inportanteenak?\n1970eko urteetan euskara dudan zegoen. «Jakintza munduan ibiltzeko lain izango da? Edukiko du errekurtsorik?». Halako galderak egiten ziren. «Euskaraz unibertsitatean bai?» Koldo Mitxelenak ez zuen garbi ikusten hori zenik lehen urratsa. Hori zen giroa. Jean Haritschelhar Baionako Euskal Museoan ari zen eta udako kurtsoak egiten hasi ziren, UEUren aurretik. Berak ere Koldoren hipotesi horri jarraitzen zion eta gaztetxo ameslaritzat gintuen. Pixkanaka Unibertsitatean sartzen da euskara eta “Uztaro”-k bere partea du horretan. Euskal irakasleak sartzen gara, irakasle-ikertzaile karreratxo batekin. Derrigortuta egon ginen karrera hori dena erdaraz egitera.\nAusardiarekin sortu zenuten aldizkaria.\nIkusten genuen jende asko zegoela jada euskaraz lanak egiten ari zena, artikulu ederrak, beste unibertsitarioen mailakoak. Eta planteatu genuen: zergatik ez dugu dena aldizkari batean biltzen? UEUko ordezkaritza txiki bat etorri zen nire etxera, aldizkari hori nola aurrera eraman ikustea proposatuz.\nSegituan erantzun zenuen baietz?\nZalantzarik gabe, minutu erdi bat ere pasatu gabe: Aurrera! Soziologia formazioa nuen nagusiki, baina ezin genuen soziologiako aldizkari bat egin; giza eta gizarte zientzietako arlo guztiak batu behar genituen. “Uztaro”-ren arrakastaren puntu handi bat diziplinarteko izaera izan da, oso irekia, denontzako tokiarekin. Lehenbiziko erredakzio kontseilua egin zen, zazpi lagun ginen, eta lanak ateratzen hasi ziren. Zenbaki bakoitza egiteko azken ordura arte ez genuen jakiten zein artikulurekin itxiko genuen, baina beti lortzen genuen. Oso inportantea izan da UEU atzetik edukitzea. Hori izan da asegururik handiena.\nHori lortuta bigarren etapa bat etorri zen.\nGure euskarazko artikuluek nazioarteko aitorpena eduki zezaten lanari ekin genion. Latindex sistemaren bidez egin genuen. 33 baldintza bete behar ziren onartuak izateko eta ikusi genuen jada 21 betetzen genituela. Besteetara aski laster heldu ginen. Batzorde zientifikoa falta zitzaigun, adibidez. Jende ezaguna behar genuen eta proposamena egin genien guztiek baiezkoa eman ziguten, tartean Jean Haritschelharrek. Onarpena lortu izanak erakarpen handia zuen bereziki karrerarako seiurtekoak bilatzen ari ziren irakasle-ikerlari gazteentzat. Hala euskaraz egindakoek ere eduki ditzakete beren puntuak. Horrekin jendea barra-barra etortzen zaigu. Aurretik bizpahiru edo noizbait bost zenbaki prest edukitzera heldu gara. Lan asko egiten da, gainera kalitatezkoa. Azken urteetako “Uztaro” hartzen duenak maila handiko artikuluak irakurriko ditu. Artikuluak etortzen direnean ez ditugu guk epaitzen, baizik eta aldizkaritik kanpoko pertsona jakitunek. Kanpoko aldizkari zientifikoek bezala funtzionatzen du gureak ere. Horrek indar handia eman digu, baita onarpen handia ere unibertsitatean eta euskal munduan. Euskarari hasieran aipatutako beldur haiek kendu dizkiogu. Euskaraz egin liteke zientzia guztia. Jendeak euskara menderatzen du zientziak eskatzen dituen adierazpen guztietan sartzeko eta ibiltzeko. Lan eginez heltzen da goi punturaino. Oso baikor naiz.\nZein erronka dituzue momentu honetan betetzeko?\nEuskal Herrian irakasle-ikerlari funtzionarioek proposamenak aurkezten dituztenean seiurteko eta bosturtekoak lortzeko epaimahai bat egoten da. Hau Unibasq-ek kudeatzen du. Baina gaurkoz Euskal Herriko Unibertsitateak ez dauka subiranotasunik hori egiteko, alegia, Espainiako goi mailako adituen onarpenik gabe ezin dira pasatu. Bada unea Unibasq subirano euskalduna izateko, kalitate eta exijentzia guztiarekin. Horretarako Eusko Legebiltzarra, Jaurlaritza eta Euskal Herriko unibertsitate guztiak inplikatu beharko lirateke. Inportantea da ditugun idazleak unibertsitate guztietatik datozela.\nGidor Bilbao zuzendari berriari pasatuko diozu lekukoa. Zer erranen zenuke berari buruz?\nAspalditik ezagutzen dugu elkar. Uste dut “Uztaro”-ren bosgarren urtean sartu zela erredakzio kontseiluan. Oso langile fina da, argia, isila, zoragarria, besteekin harremanak oso neurtuak eta gozoak egiteko kapaz dena. Eta, bistan da, esperientzia handia dauka ikerketan eta baita administrazioan ere, EHUn errektoreorde izana baita. Gure lanek hizkuntza orrazketak dituzte eta bost orrazketalari garrantzitsu badauzkagu. Horietatik bat ere bada bera. Dena dauka.


Latinxua Sin Wenz - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLatinxua Sin Wenz (txineraz: 拉丁化新文字, Pinyinez: lādīnghuà xīn wénzì, hitze hitz "latindartutako idazkera berria") mandarin txineraren erromatartze (latindar alfabetorako transkribatze) sistema bat da, hasiera batean Sobietar Batasunean garatua, 1929an. Latinxua Sin Wenzak ondoren Hanyu Pinyin sistemak (gaur egun erabiltzen dena) hartutako hainbat ezaugarri ditu. Esaterako, c eta z hizkien edota ch eta zh digrafoen erabilera gaur egun Hanyu Pinyinak darabilen bera da. Zentzu horretan, latinxua sin wenza Hanyu Pinyinaren aurrekaria da.\nDazhung bao egunkariaren alea (1932) osoki Latinxua Sin Wenzez idatzia\nTxinera erromatartzeko beste sistema batzuk ez bezala (Wade-Gilesa, adibidez), Latinxua Sin Wenza txineraren idazketa sistema estandar gisa sortu zen. Wade-Gilesa eta antzekoak, aldiz, txineraren hotsak latindar alfabetoaren bidez adierazteko sortu ziren, txinerazko izen nahiz termino zehatzak Europako hizkuntzetara itzuli ahal izateko. Horrela, Latinxua Sin Wenza txinatar idazketa sistema gainditu nahi zuten Txinako hainbat intelektual erreformistak bultzatu zuten, txinera sistema fonetiko baten bidez idatzi ahal izateko.\nAzken aldaketa 27 azaroa 2019(e)an, 23:26(e)tan


Andaluziako Juntaren telemedikuntza-programak EBren "e-osasuna" saria jaso du | Consumer\nAndaluziako Juntaren telemedikuntza-programak EBren "e-osasuna" saria jaso du\nInformazioaren teknologiak osasunari aplikatzeko adibide egokia dela uste du Bruselak\nEgilea: mediatrader 2003-ko maiatzak 23\nEuropako Batzordeak gaur egun Andaluziako Osasun Sistemak (SAS) darabilen telemedikuntza-programari “e-osasuna” saria eman dio, informazioaren teknologiak osasunari aplikatzeko adibide egokia dela uste baitu.\nAndaluziako proiektua bideokonferentzia bidezko kontsultetan oinarritzen da eta gaur egun Andaluziako 41 osasun zentrotan dago kokatuta (Jaen, Almeria eta Malaga probintzietan). Sistema horri esker, paziente batek doktore bat kontsulta dezake ospitalera joan gabe.\nGerard Druesne epaimahaiko buruak esan zuenez, Andaluziako Juntak parte hartzen zuen beste hiru proiektutara ere zabaltzen da saria. Zehazki, “Diraya” programari esker, denbora errealean sartu ahal izango da paziente baten historia medikora Andaluziako edozein zentrotatik; “Mundo de Estrellas”, ospitaleratutako haurrentzako pentsatutako ordenagailu-programa, eta SAS sistema informatikoaren laguntza tekniko iraunkorreko zentrora.\nSariaren berri izan ondoren, Francisco Vallejo Andaluziako Juntako Osasun sailburuak esan zuen Erkidegoko Gobernuak “estrategia bera saritu duela, osasun-sistemari aplikatutako garapen teknologikoaren buruan eta abangoardian jarri gaituen ahalegina”.\nBestalde, Vallejok aurreratu zuen Batzordeak “e-osasun” arloko beste proiektu batzuk garatzeko asmoa duela erkidegoan; esaterako, “Errezeta 21” programa, tratamendu luzea duten pazienteei botikak farmazietan zuzenean errezeta bidez eskuratzeko aukera emango diena, medikuaren kontsultatik pasatu beharrik gabe.\nosasuna premio-eu telemedikuntza\n7 apps onenak 2018an motibatzeko eta helburuak betetzeko\nAdinekoen bizitza hobetzen duten 5 teknologia\nOhitura onak sortzen laguntzeko aplikazioak\nBikini operaziorako apps\nZenbat kostatzen da gure etxea LTDra egokitzea?\nIkusi Interneteko bideoak mugikorrean