Poltsatik objektuak atera ahala, hitzaldira gerturatutako pertsonen begirada arretatsuaren pean ari da horiek kokatzen hizlarietako bat. Ur botila eta mukizapi pakete bat bazter batean, eta parez pare, distantzia dezentera, fruitu lehor poltsa eta hortzetako eskuila. Erdian, eguzkitako betaurrekoak. Eta hiru puntuak inguratuz, aurikularren kableak. Objektuak espazioan ausaz barreiatzetik oso urruti, intentzionalitatez kokatu ditu kokatu dituen moduan; justizia eraldatzailean oinarritutako prozesu baten irudikapena da: alde batean erasoa pairatu duen pertsona eta beronen babes taldea, beste muturrean erasoa gauzatu duen pertsona eta haren jarraipen taldea, erdian talde ikuskatzailea, eta horien bueltan komunitatea. Labur-labur azalduta: prozesuak bilatuko du erasoa pairatu duen pertsonaren mina errestauratzea eta erasoa gauzatu duen pertsonak egindakoaren erantzukizuna hartzea, bigarren horren eraldaketa pertsonala bultzatuz, etorkizunean egindakoa errepikatu dezan ekidin asmoz.\nKomunitate osoaren inplikazioa eskatzen dutenez, gisako prozesuek indarkeria matxistaren gaineko lanketa kolektiboa ahalbidetzen dute. Zapalkuntzarik gabeko mundu berri bat izanik ortzi-mugan, harantz bidea egiteko justizia eredu aproposena izan daitekeela diote intuizio politikoz Bartzelonako Heura Negra asanblada libertarioko kideek. Halere, aurkezten ari diren ¿Y que hacemos con los violadores? (Eta bortxatzaileekin zer egingo dugu?) liburua (Descontrol, 2020) erasoen aurrean eman daitekeen edozein erantzun mota zilegiztatzera dator. Gaur gaurkoz ez baita existitzen kasuistika guztiei aplikagarria zaien baleko erantzunik, erasoak kudeatzeko formula magikorik. Gehiago luzatu gabe, eman diezaiegun beraiei hitza, hankak lokatzetan sartu dituenaren esperientziatik ezagutza asko baitaukate elkarbanatzeko.\nEzkerretik eskuinera: David Tinoco, Oriol Oliva eta Lau Xicart (Argazkiak: Dani Codina)\nLau Xicart Argemí (Badalona, 1994)\nEz da ez zisgeneroa, ez heterosexuala. Ikasle mugimenduan abiatu zuen ibilbide militantea, eta duela bost urtetik Heura Negra du militantzia esparru, bizitoki duen Vallcarca auzoko asanblada libertarioa. Artearen Historia ikasi zuen, eta ogibidez komunitate bitartekaria da; Argelaga Mediació bitartekaritza kolektiboaren parte da. Aktibista gisa, erasoak pairatu edo gauzatu dituzten pertsonen akonpainamendua egiten du, baita erasoei begirako prozesuen kudeaketan parte hartu ere.\nOriol Oliva Sanosa (Bartzelona, 1990)\nGizona, heterosexuala eta zisgeneroa. Unibertsitatean hasi zen militatzen, Kazetaritza eta Antropologia ikasketak gauzatu bitartean. Komunikazioak eta harreman sozialek interesa pizten diote, eta horrek eraman zuen Heura Negrako kideei esku bat botatzera, aktibismo eremuetan ematen diren erasoei buruzko fanzine baten itzulpena egiteko helburuaz. “Kolaborazio puntual horrek, ordea, amaitu du izaten liburu oso baten edizioa eta osteko promozioa”. Azken eginkizun horretan dabiltza buru belarri, Katalunian ez ezik, handik kanpo ere bai.\nDavid Tinoco Casadellà (Castelldefels, 1990)\nGizon zisgeneroa eta heterosexuala. M15 mugimenduaren harira ekin zion aktibismo politikoari. Zortzi urte daramatza Vallcarcako Heura Negra asanblada libertarioan militatzen, eta egun Sindicat de Llogateres-i ere eskaintzen dizkio militantzia orduak. Lan-eremuari dagokionez, adikzioen akonpainamenduan eta ikuspuntu antipunitibistadun drogen politiketan espezializatu da. Indarkeria matxistak erauzteko gizonezkoen inplikazioak interesa pizten dio.\nLiburua helburu argi batekin argitaratu zenuten: eraso matxisten kudeaketari eta espazio feministen eraikuntzari dagokionez, eztabaidari eta praktikari ekarpena egitea. Pentsatzen dut liburuak argia ikusi zuenetik hona, tamalez, egokituko zitzaizuela praktikan jartzea liburuan jasotzen den hainbat gauza, edo hala egin duten prozesuen testigu izatea. Esperientzia horretatik abiatuta, ondoriorik atera dezakezue?\nDavid Tinoco: Tarte honetan zerbait ikasi badugu, etengabe akats berberak egiten ditugula da, han eta hemen, elkarrekin konexiorik ez duten tokietan. Erasoen kudeaketa prozesuak aurrera eramatean, beste prozesu batzuen berri izatean edo gaiari buruzko hitzaldiak ematean, inpaktatu egiten du beti berdina entzuteak: “Guri gauza bera gertatu zitzaigun”, “puntuz puntu, guri gertatu zitzaiguna deskribatu duzue”. Akatsak eta arazoak berdinak dira beti. Hainbeste, izutu egiten dela bat, ikusirik zeinen ohikoak diren eta zein espazio gutxi ari garen eskaintzen gure inguruan erasoak nola kudeatu pentsatzeari. Esan daiteke gai honetan heldu garela puntu batera, eta hor gaudela geldi.\nLau Xicart: Akatsak identifikatu eta kokatu ditugu, eta ondorioz badakigu zein puntutan gauden. Orain egin beharreko lana da akats horietan sakontzea, batez ere errotuen daudenetan. Ez baita berdina esatea “eraso baten kudeaketa prozesua hasi dugu, ez genituen helburuak argi, eta ondorioz luzatu egin da denboran”, edo ondokoak esatea: “Prozesu bat abiatu dugu eta jarrera patriarkalak estaltzen aritu naiz, seinalatutako pertsona nire laguna delako”, “kasu honetan errazago posizionatu naiz erasoak ez ninduelako hain gertu harrapatzen”, “ez dut nahi izan eraso bat kudeatu jende horrekin, distantzia politikoak ditugulako”. Akats horiek barrurago, sakonago, ukitzen gaituzte. Izan ere, antolatutako mugimendua izanik, anarkistak izanik, sistemaren bazterretan gauzatzen ditugunez praktika mordoa… zer gertatzen da sistema horren logika berdinak erreproduzitzen ditugunean? Lotsa eragiten digute.\nErraza da esatea “ni ez noa ateneo horretara, badakidalako badela pertsona bat eraso bat gauzatu duena”, baina dena zailtzen da erasoa norbere hurbileko zirkuluan gertatzen denean. Eta hor defentsa mekanismoak azaleratzen dira, eta galdu egiten dugu zentzu politikoa. Kide batek behin hausnarketa bat elkarbanatu zuen gurekin, berak pairatutako erasoa kudeatzeko prozesuaren gainekoa. Adierazi zigun oso zaindua sentitu zela hasieratik –alor pertsonalean, harremanen eremuan, babesa eman geniola, afinitatea sentitu zuela–, baina maila politikoan ez geniola babesik eskaini. Azken finean, horrek exijitzen du publikoki posizionatzea, eta ondorioak ditu, askotarikoak izan daitezkeenak. Ezagun dugu esaldia: “Mugitzen ez denak ez ditu sentitzen bere kateak”.\nXicart: "Antolatutako mugimendua izanik, anarkistak izanik, sistemaren bazterretan gauzatzen ditugunez praktika mordoa… zer gertatzen da sistema horren logika berdinak erreproduzitzen ditugunean? Lotsa eragiten digute"\nTinoco: Nahiko nituzke gaur arteko prozesutik ateratako beste hausnarketa pare bat plazaratu. Bata: kolektiboek beldurra diote erasoak kudeatzeari, hori da erasoak lantzen hasteko lehen galga. Bestea: gizonok ez gaude prestatuta. Azken hori da ikusten dudan zailtasun nagusienetako bat; justizia eraldatzailean oinarritutako prozesu asko gaizki ateratzen dira seinalatuak izan diren gizonak ez daudelako halako prozesuek eskatzen duten mailan. Maila horretara iristeak eskatzen baitu esfortzu asko, konpromiso asko eta kontzientzia politiko eta genero kontzientzia asko. Eta ez gaude maila horretan.\nAre, horren guztiaren mukurua zera da: aipatu ditugun arrazoiengatik prozesuak gaizki ateratzen direnean, erasoa pairatu eta prozesua abiatzen saiatu direnak amaitzen dutela izaten seinalatuagoak eta birrinduagoak, eta ez horrenbeste prozesuak exijitzen zuen mailan egon ez garen gizonok. Erasoa gauzatu duen pertsonak eskuliburuko hanka sartzeak egiten ditu, baina gizon hori prozesuak exijitzen zuen mailan egon ote den kuestionatu ordez, fokuan jartzen da emakumeek eta genero disidenteek nola seinalatzen gaituzten; eta zalantzan jartzen dira prozesua bera, edo hartutako neurriak, edo beste aldeari egindako exijentziak. Baina hanka sartzeak gehiago datoz gure partetik. Beste aldean eman dira aurrerapenak, aldaketak, transformazioak, ideia berriak sortu dira, esku-hartzeko forma ezberdinak planteatu eta hausnarketa askotarikoak egin dira… berrikuntza asko, teknika berriak aurkitzeko interesa ikusi dut hor. Aldiz, gure aldean –eta bertan kokatzen naiz– ez da halakorik gertatu, eta gainera prozesuak gaizki ateratzen direnean hasten gara esaten “seinalatua espazio honetatik bota nahi dute, hori besterik egin ez duenean” edo “zeinen herratsua den emakume hori!” bezalakoak. Eta halakoetan, beharbada gogorarazi behar da erasoa pairatu duen pertsonak justizia eraldatzaile prozesu bat abiatzeko borondatea eduki duela, eta asko ari dela arriskatzen zuk lanketa egin ahal dezazun. Balioan jartzekoa da hori.\nXicart: Esan duzunari tiraka, ikus daiteke nola gailentzen den beste behin logika patriarkala. Zenbait jarrera seinalatzen dituen pertsonak amaitzen baitu errudun sentitzen, eta isolatua izaten. Zeren sarri, mina eragin duen pertsonak ukatu egiten du leporatzen zaiona, edo biktima paperean jartzen da –“Nola egin diezadakete hau?”, “Nik ez dut seinalatu zaidan hori ikusten” –, eta hortxe egiten du agerpena logika patriarkalak, egoera alderantzizkotuz: kolpean, erasoa gauzatu duen pertsona biktima da. Orduan hasten da seinalatu duen pertsona bere buruaz zalantza egiten, auzitan jartzen seinalatutakoa egia den edo ez, erasoa den ala ez. Eta komunitateak seinalatua izan dena babesten badu, Tinocok azaldu duena gertatzen da. Eta hala, seinalamendua egin duen pertsonak maiz amaitzen du barkamena eskatzen, agian erratu dela esaten.\nHonek guztiak lotura egiten du liburua irakurri bitartean izan dudan pertzepzio batekin. Justizia eraldatzaileari buruz irakurri ahala, iruditu zait justizia mota hori aplikatzeak eskatzen duela indarkeria matxistari buruzko jakintza edota formakuntza maila bat, kudeaketa egokia egiteko. Izan ere, zentzu horretan gabeziak daudenean eta eraso baten berri izatean, beti azaleratu ohi dira logika eta inertzia patriarkalak, biktima biktimario bilakatzen amaitzen dutenak, eta alderantziz.\nTinoco: Formazioa garrantzitsua dela uste dut, baina tranpatia ere izan daiteke zentzu batean: eraman ahal gaitu formazio nahikorik ez dugula pentsatzera, eta hargatik ez esku hartzera. Eta lokazten ez garen bitartean, ez gara kudeaketa egokia egiten hasiko. Beraz, nola egin aurre formakuntza faltari? Bada, umiltasunez.\nOriol Oliva: Umiltasunez eta gaurdanik formakuntzari ekinez. Baina formakuntza falta ez dadila izan aitzakia kudeaketan ez esku hartzeko. Halako prozesu batek baditu rol eta fase ezberdinak. Formakuntza falta bazaizu eta horren jakitun bazara, ez daukazu zertan lehen lerroan egon, baina egon zaitezke lehen lerroan dagoen jendea babesten, bigarren plano batetik. Eta bitartean, gainera, formatzen joango zara. Baina formakuntza faltarena ez dadila izan erantzukizunei iskin egiteko aitzakia bat gehiago.\nPixkanaka gai honen bueltan formatzen joatearen garrantzia azpimarratu duzue. Ildo horretan, hitzaldian aipatu duzuenez, baduzue proposamen bat: erasoak kudeatzeko kultura sortu eta garatzea.\nXicart: Hori da. Indarrean den bortxaketaren kulturaren aurrean, erasoak kudeatzeko kultura proposatzen dugu. Talde bezala printzipio batzuk baditugu, printzipio horiek betearazteko erantzukizuna daukagu. Hortaz, norbaitek eraso edota jarrera matxista bat seinalatzen duenean –jarrerak seinalatzea ere gatazkatsua bilaka daiteke kolektiboetan– seinalamendu hori anparatzen bada, baliteke jarrera gehiago seinalatu nahi dituen bigarren pertsona bat ere ausartzea pauso hori ematera. Eta horrek aldaketa bultzatzen du, biharko egunean jende gehiagok berdina egin dezan ahalbidetzen baitu. Hala, apurka-apurka espazioak geroz eta seguruagoak bilakatzen joan gaitezke.\nÑabartzearren: eraso matxisten kudeaketaz mintzo garenean, erasoak beren zentzu zabalenean ulertzen ditugu. Ari gara, baita ere, kolektiboen baitan gertatzen diren hainbat jarrerez eta dinamikez, estuki lotuak daudenak botere- eta maila- rolekin, sistemikoagoa den eremuarekin.\nTinoco: Zehaztapenetara joz: nola garatzen da erasoak kudeatzeko kultura kolektiboetan? Bada, denbora eta espazioak eskainiz gaiaren gaineko lanketei eta eztabaidei. Erasoen kudeaketa geuri dagokigun eginkizun bezala sentitzera heltzeraino, autogestioa geure sentitzen dugun bezainbat.\nTinoco: "Idealak nahiko asumituak ditugu, baina kultura da falta zaiguna, idealak eguneroko praktiketan materializatzea"\n“Hori egiten da dagoeneko”, esan dezake hau irakurtzen ari den askok. Baina eginkizun horretan asko gara falta garenak. Ez dut uste hanka sartuko dudanik esaten badut batez ere emakumeak eta genero disidenteak direla egiteko horretaz arduratzen direnak. Gizonok ez gaude hor, baina erasoak kudeatzeko kultura sortu nahi badugu beharrezkoa da gure inplikazioa. Ez da gurekin zerikusirik ez duen gauza bat. Beharbada ez gara ari guztiz serio hartzen egitekoa, edo ez dugu kokatu autogestioaren baitako eginkizunen artean, baizik eta feminismoari dagokion zeozer gisa, feminismoa ulertuz beste pertsona, kolektibo eta espazio batzuen kontu bezala. Ondorioz, erasoen kudeaketa gurekin zerikusirik ez duen zerbait bailitzan ulertzen dugu. Eta gero, eraso bat gauzatu eta norbaitek seinalatzen gaituenean, ez daukagu inolako tresnarik egoeraren aurrean, eta hanka sartzen dugu.\nOliva: Hiruko erregela horrekin, erasoak kudeatzeko kultura sortzeak errazago egingo du erasoen kudeaketa, eta ziurrenik, horrek berekin ekarriko du erasoen murrizketa. Edo hala espero dugu. Bortxatzaileekin zer egin dakigunean, beharbada bortxatzaile gutxiago egongo da.\nTinoco: Idealak nahiko asumituak ditugu, baina kultura da falta zaiguna, idealak eguneroko praktiketan materializatzea. Horregatik mintzo gara kulturaz, erreferentzia egiten diolako errotutakoari, eta komunitate batek komunean duenari. Bestela, idealaz edo teoriaz hitz egin ahalko genuke.\nOliva: Kultura hitza kultibo hitzaren erro beretik eratorria da. Apurka-apurka ureztatzen eta loratzen den zerbait da. Horrelakoa da gure espazio eta komunitateentzat nahi dugun erasoak kudeatzeko kultura.\nJustizia mota guztien artetik, justizia eraldatzailean sakontzen du liburuak. Zergatik?\nTinoco: Erratzeko beldurrik barik esan dezakegu justizia estatalak, penalak, ez duela ekarpenik egiten errealitatea eraldatzeari dagokionez. Kartzelak ez du delituen akabera ekarri, drogen aurkako gerrak ez du droga kontsumoa eta trafikoa desagertarazi… Bakoitzaren ideologia alde batera, esan dezakegu enpirikoki eta zientifikoki frogatu daitekeela arrakastarik gabeko sistema dela. Abiapuntu horretatik sortzen da ortzi-muga berriak bilatzeko beharrizana, eta gure posizio politikoagatik, interesgarriena iruditzen zaigun ortzi-muga da justizia eraldatzailea, erasoa berriz gerta ez dadila bilatzen baitu. Horregatik, liburuan antzeman daiteke justizia eraldatzailearen aldeko apustu gisakoa. Halere, esango nuke liburuaren apustua ez dela justizia eraldatzailea bere horretan. Liburuaren egiazko apustua erantzun mota guztiak zilegiztatzea da. Justizia eraldatzaileari orri gehiago eskaini badizkiogu ikertzen eta sakontzen jarraitzeko interesgarriena iruditzen zaigun bidea delako da; gutxien garatu duguna eta aldaketak gauzatzeko beharrezkoen zaiguna delakoan gaude. Intuizio ideologikoagatik, pentsatzen dugu mundu hobeago baterantz eraman gaitzakeena dela. Halere, justizia eredu hauek hastapenetan egonik oraindik, ez dituzte beharrizanak erabat asetzen, eta hargatik, erasoen aurrean erantzun oro zilegiztatu egiten dugu. Erasoei buruz ari baikara, minak eta traumak tarteko dituzten erasoei buruz, eta horiek erreparatzea oso beharrezkoa baita askotan. Hori ere erdigunean jarri behar da. Zenbaitetan, erasoak eragindako kaltea ezin daiteke erreparatu justizia errestauratiboaren eta justizia eraldatzailearen bidetik, eta mekanismo penalak izan daitezke erreparatzen gehien lagunduko digutenak. Eta hori ez dugu baliogabetuko.\nTinoco: "Liburuaren egiazko apustua erantzun mota guztiak zilegiztatzea da. Justizia eraldatzaileari orri gehiago eskaini badizkiogu ikertzen eta sakontzen jarraitzeko interesgarriena iruditzen zaigun bidea delako da. Intuizio ideologikoagatik, pentsatzen dugu mundu hobeago baterantz eraman gaitzakeena dela"\nXicart: Gehitu nahiko nuke eraso batzuek eragindako kaltea errestauratu ezina dela, eta kasu horietan ezinezkoa izango dela erasoa gauzatu duen pertsonaren eta erasoa pairatu duenaren arteko koexistentzia. Erasoa pairatu eta mina jasan duen pertsona ziurrenik helduko da puntu batera non bere biziarekin aurrera jarraitu ahalko duen. Baina horrek ez du esan nahi erasoa egin dion pertsonarekin harremandu ahalko denik. Baina mina errestauratu ezinezkoa den kasuetan ere, justizia eraldatzailea baliagarri izan daiteke, berriz berdina gerta ez dadin erasoa gauzatu duen pertsona aldatzea interesatzen bazaigu.\nKontrakoa ere gerta daiteke, gaurko hitzaldian kide batek azpimarratu duen bezala. Eraso batzuek ez dute traumarik eragiten, baina hargatik ez diote eraso izateari uzten.\nTinoco: Sarri, traumarik eragiten ez duten erasoak ez ditugu mahai gainean jarri eta kudeatzen. Eta beharbada eraso horietan daukagu aukera justizia errestauratiboa eta justizia eraldatzailea esploratzen eta esperimentatzen jarraitzeko, traumarik ez dagoelako tarteko. Honek arrisku bat dauka ordea: traumarik eragin ez duen erasoak traumadun eraso izaten amaitzea.\nLiburuaren egiazko apustua erantzun mota guztiak zilegiztatzea dela aipatu duzue. Sarri, antipunitibismoaren izenean eta indarkeria patriarkala dela argudiatuz, feministoi exijitzen zaigu –zeharka, nahi bada– indarkeriaren erabilera barnebiltzen duen ezein bide deuseztatzea. Baita historikoki ekintza zuzena eta autodefentsa aldarrikatu eta erabili duten sektoreetatik ere. Mesfidantza sortzen didan zerbait da. Ezkutuko erresistentziak ari zaizkigu sartzen argudio horien bidez?\nTinoco: Nik uste egin beharreko galdera ondokoa dela: eta nondik gatoz? Erasoak ez salatzetik, erasoen ikusgaitasun ezetik, erasoez ez hitz egitetik… hortik gatoz. Orain aldiz mahai gainean jartzen dira, eta mahai gainean nola jartzen diren hasi gara kuestionatzen. Beharbada, galdetu beharko litzateke: beno, ba hain garbi bezeneukaten erasoak mahai gaineratzeko modua beste bat dela, zergatik ez gara hasi aurretik? Agian, kontua da ez ditugula pilak jarri erasoak modu horretan mahai gaineratzen hasi diren arte. Ba beharbada modu horiek beharrezkoak izan dira gure espazioetan erasoekin daukagun arazoaz jabetzen has gintezen.\nXicart: Badago imajinario faltsu bat, zeinaren arabera gurea bezalako taldeak edo komunitateak, borroka kidez osatuak egonik, estatuaren logikez gaindi dauden. Eta abiapuntu horretatik, beste aspektu batzuetan hain onartua dugun autodefentsa baliogabetu egiten da indarkeria matxistari erantzuteko.\nEstatuaren zapalkuntza egituraren aurrean autodefentsa egiten dugu. Autodefentsa da etxe kaleratze bat geratzea, autodefentsa da manifestazioan bakoitzak bere erara erantzutea, autodefentsa da herri bazkari bat antolatzea espazio publikoaz birjabetzeko. Bada, logika berari eutsiz, bada patriarkatua deitzen den beste zapalkuntza egitura bat, eta horren aurrean ere autodefentsa baliatzen dugu. Estatuak bezalaxe, zapalkuntza gauzatzen duen egitura delako. Estatuaren aurkako erantzun askotarikoak balioesten ditugun era berean, patriarkatuaren aurkako erantzun askotarikoak ere balioesten ditugu.\nOliva: Bada esaldi bat esaten duena anarkismoak ez dizula matxistatik duzuna kentzen.\nXicart: Punitibismoari dagokionez, uste dut termino hori gizon zisgeneroek baliatu dezaketen tresna arriskutsua dela. Esan dezakete: “Ekintza hau punitibista da. Eta anarkista naizenez eta estatuaren aurka nagoenez, punitibista den edo niri hala iruditzen zaidan gauza oro kritikatuko dut”. Eta hor beste gai batean sar gaitezke: nork erabakitzen duen zer den punitibista eta zer ez. Gauza bera gertatzen da erasoekin: nork erabakitzen du zer den erasoa eta zer ez? Zeren beti amaitzen dute gizon zisgeneroek erabakitzen zer den erasoa eta zer ez, zer den punitibista eta zer ez. Bada, estatuaren patroi bera jarraitzen ari gara. Punitibismo hitzaz birjabetzen dira erantzukizunei iskin egiteko, egin beharko luketena oso bestelakoa denean. Hausnarketa da egin beharko luketena: “Zein da gizon zisgenero zuri bezala munduan eragiten dudan inpaktua, eta hargatik egiten dizkidaten seinalamenduak nola ari naiz jasotzen”. Zeren horiek punitibismotik irakurtzen ari banaiz… beharbada zigortua sentitzen naizelako da? Eta zergatik sentitzen naiz zigortua? Puntu horretara helduz gero, baliteke ondorio honetara ere heltzea: “Ulertzen dut, zigortua ari naiz sentitzen pribilegioak galtzen ari naizelako, erosotasuna galtzen ari naizelako”.\nXicart: "Askotan zentratzen gara betoetan. Baina ez gara zentratzen beto informaletan edo ikusezinetan. Horiek gertatzen dira erasoa pairatu duen pertsonak ahotsa altxa ostean, babesik jaso ez eta espazio horretatik alde egiten amaitzen duenean"\nNik ez dut ukatuko “punitibista” deitzen denaren parametroetan sar daitekeen ekintzarik ez dela ematen eraso matxisten aurrean. Dena den, ez dut oso gustuko termino hori, baina zabalik dagoen eztabaida bat da, hor ere ari gara nabigatzen. Baina bai azpimarratu nahi nuke eraso batzuen aurrean erasoa jasan duenak ez duela komunitatearen babesik izaten; ni neu erasoarekin bakarrik sentitu izan naiz, eta horren aurrean azaleratzen zaizu zigor edo mendeku gogoa, min lazgarri batetik datorrena, sentitzen zarelako bakarrik eta egituraren pisu guztia sorbalden gainean duzula. Eta orain zalantza sortzen zait, min horretatik ematen dugun erantzuna “mendeku” gisa definitzea ez ote den, beste behin, patriarkatuaren ondorio. Patriarkatuak zehazten baititu rolak ere: zein izan behar den bere burua defendatzen ez duen pertsona, isiltzen den pertsona, entzuten duen pertsona… Zeure burua defendatzen hasiz gero logika bitar horretatik ateratzen hasten zara, eta horrek baditu ondorioak.\nTinoco: Betoen gaiak hizketan ari garenarekin lotura duela uste dut. Egun, kuestionamenduan dagoen tresna da betoa. Punitiboa den ala ez, hortxe dago eztabaida. Erasoa gauzatu duen pertsonari betoa jartzen bazaio, zigor bezala hartu dezake. Litekeena da. Baina horrek bilakatzen du zigor? Betoa aplikatzen bada erasoa pairatu duen pertsonak jarraitu dezan bere biziarekin eta militantziarekin, segurtasun espazioak bermatzeko, eta abar… ez gara ari zigorraz. Are, betoa beharrezkoa izan daiteke erasoa kudeatzeko prozesua abiatzeko eta bermatzeko ere, baldintza gisa. Erasoa gauzatu duenak zigor bezala irakurri duela? Baliteke, baina berez justizia eraldatzailerako tresna gisa ari da aplikatzen.\nXicart: Eta hari berari tiraka jarraituz, hitz egin dezagun beto informalez. Askotan zentratzen baikara betoetan, eztabaidatuz zigorra diren ala ez, edo bidezkoak diren perspektiba libertariotik edo antikapitalistatik. Baina ez gara zentratzen beto informaletan edo ikusezinetan. Horiek gertatzen dira erasoa pairatu duen pertsonak ahotsa altxa ostean, babesik jaso ez eta espazio horretatik alde egiten amaitzen duenean. Kontuak egingo bagenitu, alde batetik zenbatuz beto formalak eta beste alde batetik informalak, nik uste beto informalen grafikoa nabarmen handiagoa litzatekeela.\nOliva: Erasoak kudeatzeko kultura barneratua bagenu, ziurrenik betoen ulerkera bestelakoa zatekeen. Ez litzateke zigorra, baizik eta aldaketarako aukera.\nXicart: Honekin guztiarekin loturan: garrantzitsua da ez ematea erasotzen jarraitzea ahalbidetzen duen tresna diskurtsiborik. Beste adibide bat jartzearren, kolektibo eta komunitateetan gertatzen da bat-batean “erasoak gehiegi seinalatzen dituen pertsona”-ren rola sortzen dela, badelako pertsona bat –edo gehiago– erasoak “gehiegi” seinalatzen dituena. Eta rol hori sortuta, eraso matxisten aurrean jarrera irmoena duen pertsona eta hark esateko duen guztia baliogabetu egiten da. Gehiegi seinalatzea leporatzen zaio, baita erasoak eta jarrerak punitibista den toki batetik seinalatzea ere.\nAurrerapausoak eman ditugu, geroz eta zailagoa da esatea erasoak existitzen ez direla, eta horrexegatik beragatik orain beste tresna batzuk erabiltzen dira erantzukizunei iskin egiteko.\nItzul gaitezen liburuan gehien jorratzen den justizia eraldatzaileaz hitz egitera. Ideologikoki interesgarria iruditu dakigukeen arren, beti ez da aplikagarria, ezta?\nOliva: Liburuak aditzera ematen duen aspektu bat kontuan hartzea oso garrantzitsua da. Komunitatea oso kontziente izan behar da, eta jakin behar du noiz diren aplikagarri halako prozesuak, eta noiz ez. Gisako prozesu bat abiatzeko, beharrezkoa da nolabaiteko kidetasuna eta sarea dituen komunitate bat. Marko horretatik at justizia eraldatzaile prozesu bat abiatzeak ez du funtzionatuko. Nolabaiteko afinitatea, konfiantza eta elkar-ezagutza duten marko txiki antzekotan ere zaila da halako prozesuek aurrera egitea; hortik kanpo aplikatzen baditugu –adibidez barruti edo auzo mailan–, eskuetatik joango zaigu, beharrezko hainbat baldintza ezingo ditugulako mahai gainean jarri. Komunitatea, kolektiboa, ispiluan begiratu behar da eta bere buruari galdetu behar dio ea ba ote dauden baldintzak halako prozesu bat abiatzeko. Beharbada, halakorik ez dela onartzea da zintzoena.\nXicart: Eta hala gertatuz gero, kontziente izan behar gara erasoa jasan duena erasoak eragindako minarekin geratuko dela. Oriolek esandakoari segi, komunitatea edo kolektibo ez bada bestelako prozesu bat abiatzeko gai, prest egon behar da beste mota bateko erantzunak balioesteko. Arreta asko jartzen diogu jendearen erantzunari, baina ez hainbeste komunitate bezala erasoa jasan duen pertsona babesteko egin dugunari.\nOliva: "Komunitateak erasoa ez badu bideratu bide eraldatzailetik, ez dadila kexatu bestelako erantzunen aurrean"\nOliva: Ezin dugu baliogabetu zerbait, alternatibarik ez baldin badaukagu. Komunitateak erasoa ez badu bideratu bide eraldatzailetik, ez dadila kexatu bestelako erantzunen aurrean. Ez delako hor egon, edo ezin izan duelako egon edo ez duelako jakin nola egon. Nolanahi dela ere. Baina ez dadila kexatu.\nProzesu eraldatzaile bat abiatzeko beste ezinbesteko baldintza bat erasoa gauzatu duen pertsonaren eraldatzeko prestutasuna da. Halere, ez gaude ohituak erasotzaile gisa seinalatuak izatera.\nXicart: Seinalatua izatean, kontua une batez isildu eta norbere baitarako ondokoa errepikatzea bezain sinplea izan daiteke: “Seinalatu naute eta momentu horretan ez naiz gai esan didatena onartzeko, ez baitut ikusten seinalatu didaten hori”. Eta ostean, pizten zaizkigun defentsa mekanismoak identifikatzen saia gaitezke: “Defentsa eta biziraupen mekanismoak piztu zaizkit, nahi dudalako taldearen parte izaten jarraitu, ez dudalako nahi taldeko erasotzailea izan”. Ariketa hori egitea lortuz gero, taldeari eskerrak eman diezazkiokegu seinalamenduagatik, eta hala behar izanez gero, seinalatutakoa barneratzeko denbora eta espazioa behar ditugula adierazi. Zeren esatea “bai, bai, ulertzen dut”, hala ez denean, faltsua da erabat, eta beharrezkoa dugu zintzotasunetik jardutea.\nTinoco: Puntu honetan, Lauk esan ohi duen esaldi bat indartu nahi nuke: “Eskerrik asko seinalamenduagatik”. Esaldi horrek eduki politiko ikaragarria dauka, mahai gainean jartzen baitu mundu berri bat sortzearen garrantzia eta era berean egiteko horrek duen zailtasuna.\nOliva: Seinalamendua konfiantzazko botoa da. Seinalatzen banaute, alda naitekeela eta neronen bertsio hobeagoa bilaka naitekeela uste dutelako da. Hala uste ez balute, beharbada hankak apurtuko lizkidakete. Baina seinalamenduarekin mezu bat helarazten zait: “Egizu, benga, eman aldaketa. Horretarako aukera eta espazio dituzu”.\nOliva: "Seinalamendua konfiantzazko botoa da. Seinalatzen banaute, alda naitekeela eta neronen bertsio hobeagoa bilaka naitekeela uste dutelako da"\nXicart: Beharrezkoa da seinalamendua jasotzea eta berau ulertzeko lanketa egitea. Bestela, gertatzen da lehen aipatu duguna: seinalatu duten pertsonek birbiktimazioa jasaten dutela, eta ondorioz horiek direla kolektibotik ospa egiten dutenak. Eta horrela, kolektiboetan soilik seinalatua izan den jendea geratzen da.\nTinoco: Edo seinalatzera ausartzen ez dena.\nXicart: Hori da. Ongi esana. Eta hala… ez gabiltza oso berria den mundu berria eraikitzen.\nOliva: Hala, mundu nazkagarria ari gara sortzen.\nZintzotasuna beharrezkoa dela aipatu duzue. Horrek ere ezinbesteko aldagaia dirudi prozesu eraldatzaile bat aurrera eramateko.\nXicart: Konfiantza garrantzitsua da. Niri gertatu izan zait prozesu bat hasi nahi ez izatea, hautematen nuelako beste aldearen interesa seinalatua izateak eragindako minaren ordaina hartzea zela. Ez zitzaidan iruditzen zintzotasunetik eta aldaketa bat egiteko asmotik abiatzen zenik. Eraso bat gauzatu duen pertsona izatetik libratu nahia besterik ez nuen antzematen. Eta ez dut uste objektiboa denik esaten ari naizena. Pertsona bat onarpenetik eta zintzotasunetik abiatzen denean, nabaritu egiten da.\nOriol: Nabaritzen da… edo ez. Bada itxurak egiten oso ona den jendea, jarrera eta estetika oso zainduak dituena, baina barru eta etika deitoragarriak. Luzera, ia beti azaleratzen da egia. Baina bada jende bat itxurak denbora luzez mantentzeko gai dena, nik uste.\nTinoco: Esan beharra dago prozesu zintzoak abiatzen dituen eta sinesten ez dugun jendea ere badela. Eta ez diegu sinesten mesfidantza bat existitzen delako, zilegi dena.\nErasoa gauzatu duen pertsonaren jarraipena nola egin, ohiko buruhausteen artean egonen dela pentsatzen dut. Bada, nola egiten da?\nTinoco: Hasteko, erasoa egin duen pertsonari jarraipena egingo dion taldea balioetsi egin behar dute bai talde ikuskatzaileak, bai erasoa pairatu duen pertsonak. Bertan parte hartzeko, epe-luzera begirako inplikazioa beharrezkoa da, eta taldea osatzen dutenek genero ikuspuntua izan behar dute. Taldekideen arteko konfiantza ere garrantzitsua da, baina hori bai, argi izanik ez dela lagun taldea, baizik eta zerbait formalizatuagoa.\nOndo dago erasoa gauzatu duenarekiko gertutasun maila ezberdina daukaten pertsonak izatea jarraipen taldean. Adibidez, parte hartu dezake prozesuaren berri entzun duen baina prozesuan inplikatutako inor ezagutzen ez duen pertsona batek, gaiak interpelatua sentitu bada. Hori sekulakoa litzateke, badelako modu bat halako prozesuak kudeatzen ikasten hasteko: ikastea ahalbidetzen du, prozesuak ez du hainbeste min ematen bertan inplikatuak ez direlako gertukoak, eta gertutasun gabezia horretatik arduratsuago ere jokatu dezakegu. Kontrara, erasoa gauzatu duen pertsonaren gertuagoko kideak ere egotea mesedegarria da, ahalbidetzen duelako espazio eroso bat sortzea. Erosotasun horretatik eta estimutik aurre eginez gero erasoa gauzatu duenari, hark hobeto asimilatu dezake jasotakoa, eta horrek eraldaketaren mesedetan jokatu dezake.\nXicart: Erasoa gauzatu duen pertsonak benetan pentsatzen duena adierazteko aukera izan dezan ere, garrantzitsua da konfiantzazko espazio hori sortzea. Zeren pertsona horrek izan dezake borondatea, izan daiteke kontziente munduan duen rolaz, baina beharbada ez ditu argi ikusten zenbait gauza. Eta hobe da argi ikusten ez dituen horiek plazaratzeko aukera egotea, horiek esplizitatuz eta taldean landuz gero eraldaketa eman baitaiteke. Pertsona horrek esan ditzakeen zenbait gauza entzutea oso mingarria izan daiteke bere komunitatearentzat edo erasoa pairatu duenarentzat, baina jarraipen taldeak bai entzun ditzala. Bestela prozesuak faltsuak izango dira.\nOliva: Bestalde, erasoa gauzatu duenaren jarraipen taldea mixtoa izan behar da, ezin da egon gizonak ez diren pertsonez osatua soilik. Atzerago aipatu dugun bezala, gizonak ez baikaude presente halako prozesuetan. Komunitatearen zati handia gara, eta ausente bagaude, berau eraldatzeko saiakerak porrotera bideratuta daude.\nTinoco: Bai, mixtotasunaren alde egin ohi dugu prozesuotan, eta uste dut horrek harritu egiten dituela zenbait pertsona. Noski, ulertzen dugu erasoa jasan duen pertsonaren babes taldea ez-mixtoa izatea, eta hori inolaz ere ez dugu zalantzan jartzen. Baina bai pentsatzen dugu talde guztiak izan daitezkeela mixtoak.\nXicart: Bai. Erasoa jasan duen pertsonari dagokio erabakitzea bere babes taldea mixtoa ala ez-mixtoa izango den.\nTinoco: Zer edo zer gehitu nahiko nuke erasoa gauzatu duen pertsonaren jarraipen taldeari buruz. Talde hori osatzen dutenek aztertu behar dute zergatik dauden hor. Ezin dira talde horretan egon beren egiazko motibazioa baldin bada erasoa gauzatu duen laguna espazio batean betatu ez dezaten lortzea. Eraldaketa prozesu batean parte hartzen ari garela jakin, eta horrek duen garrantziaren kontziente izan behar gara. Zentzu horretan, norbere burua eta prozesuan parte hartzeko arrazoiak aztertzea oso garrantzitsua da.\nEta goazen esandakoan gehixeago sakontzera. Zehazki, gizon zisgenero heteroek prozesuotan izan behar duten paperari begira. Berebiziko garrantzia dauka geure buruak ere prozesura eramateak. “Zeuk egin duzu erasoa, beraz zeuri dagokizu zentzu horretan lan egitea”, posizio horretatik parte hartzen badugu prozesu hauetan, erasoa gauzatu duen pertsonari oso hipokrita irudituko zaio ziurrenik. Esango du: “Zu nire laguna zara, ezagutzen zaitut, eta publikoki salatu ez bazaituzte ere, nik badakit egin dituzula hainbat gauza, nahiz eta beharbada ez izan nik egindako erasoaren berdinak; ez zaitez etorri orain lezioak ematera, ezagutzen dugu elkar eta”. Horrela planteatuta, orokorrean errefusarekin egingo dugu topo. Beraz, garrantzitsua da halako prozesuak norberarentzat aukera gisa ere ikustea, eta aukera hori baliatzea lanketa pertsonala egiteko.\nNormalean, erasoa gauzatu izanagatik lagunen bat seinalatua denean eta erasoaren kontaketa ezagutzen dudanean, identifikatuta sentitzen naiz zerbaitekin; izan daiteke jarrera batzuekin, sentimenduekin… ez dakit, maila askotara identifika zaitezke. Batzuetan zerbait oso bisuala da, beste batzuetan sentimenduekin egiten du lotura gehiago. Baina kasu gehienetan –denetan ez esatearren– nire burua, edo nire zati bat, islatuta ikusten dut. Beraz garrantzitsua da prozesu horietara norbere burua eramatea, lanketa egiteko. Geure burua ere inplikatzen badugu prozesuak errealagoak izango dira, eta erasoa gauzatu duen pertsonarentzat ere zintzoagoa, erosoagoa eta errazagoa izango da, eta lagunduago sentituko da. Esaten ari naizena praktikara eramatea asko kostatzen da, eh? Horrela esanda eman baitezake oso ondo egiten dudan zerbait dela, baina neuri ere asko kostatzen zait hitzetan deskribatzen ari naizen rola hartzea.\nOliva: Beharbada, azpimarratu dezakegu nola ez den egin behar erasoa gauzatu duen pertsonaren jarraipena. Sotilagoa ala trauskilagoa izan daitekeen hooligan jarrera, kompadreoa, batzuetan ateratzen zaigun gizonen arteko korporatibismoa… oso arriskutsuak dira.\nErasoa gauzatu duen pertsonaren jarraipenaz ari garela… prozesu eraldatzaile baten erresoluzioak ez du zertan leheneratu egoera, ezta?\nXicart: Gerta daiteke erasoa gauzatu zuenak prozesua osorik egin izana, baina gero, adibidez, ezin itzuli izatea lehengo bere militantzia espaziora. Baliteke eragin duen mina hain handia izatea, errestaurazioa ezinezkoa dela. Izan ere, kasu batzuetan gertatzen da prozesua amaitzean pertsona horrek esaten duela: “Beno, listo, ezta? Orduan bihar itzul naiteke berriz eta dena ondo, ezta?”. Eta une horretan erasoa jasan zuenak indarkeriazko egoera bizitzea, hainbeste min eragin zion pertsona horrekin espazioa elkarbanatzeko derrigortasunean sentitzen delako, eta mina errestauratu ezin izan duelako.\nKasu horretan, pertsona horrek bere buruari gogorarazi beharko lioke ez zegoela hor espazio horretara itzultzeko, baizik eta eraldatzeko, eta garrantzitsuena eraldaketa hori burutzea eta berriz berdina errepikatzea ekiditea dela. Prozesua zintzotasunetik egiteak hori onartzea eskatzen du. Eta erasoa gauzatu duenak prozesuarekin bilatzen duen gauza bat baldin bada betoa kendu diezaiotela, hasieratik esan beharko du, eta erasoa pairatu duenak onartu dezake edo ez. Hori bai: ez badu onartzen, agur prozesuari.\nLiburuan aipatzen da kontuan hartzeko beste aspektu bat: komunitaterik gabe ezinezkoa da justizia eraldatzailean oinarritutako prozesu bat gauzatzea. Arrazoia argi azaltzen da: “Ezin da komunitatearen erantzukizun kontzienterik egon komunitaterik ez bada”.\nTinoco: Justizia punitiboak funtzionatzen ez duela ondorioztatuta, erreferentzia berrien bila hasi ginen. Baina nondik hasi? Estaturik gabeko tokietara, edo estatuak gurean bezalako logikekin jarduten ez duen tokietara begira jarri ginen. Jatorrizko herrietan, herri indigenetan inspiratu ginen, eta zenbait ideia atera. Kontua da eremu horietan komunitate hitzak beste esanahi bat duela, hemengoaren ezberdina. Beraz esan daiteke guk egin duguna dela kontzeptua kolonizatu, geure neurrira moldatu eta geure erara formalizatu, aipaturiko iturrietatik edaten duen munstrotxoa sortuz. Eta orain badugu termino bat –komunitatea– esangura ezberdina duena batean eta bestean, eta hortxe dago lehen arazoa. Hausnarketa honetara iritsi gara pertsona arrazializatuek egin dizkiguten seinalizazioei esker, azpimarratu baitigute gure proposamenaren kutsu koloniala.\nXicart: "Zuk komunitatearen aurrean eraso bat seinalatu edo salatzen duzunean, espazio hori segurutzat jotzen duzulako eta konfiantza daukazulako da. Akonpainamendua espero duzu. Eta hala ez denean, hortxe ematen da bigarren erasoa: birbiktimizazioa"\nGuk Bartzelonan jarduten dugu, oso handia den hiri batean. Zer esan nahi du komunitateak Bartzelonan? Non geratzen da komunitatea, eraso bat gauzatu eta egindakoa seinalatzen didatenean egoerari aurre ez egiteko beste auzo batera lekualdatzearekin aski dudanean? Hiritik joan beharrik ere ez nuke izango. Joan naiteke beste auzo batera eta jarraitu nire biziarekin, eta hori posible da komunitateak ez nauelako interpelatzen edo inplikatzen justizia eraldatzaileak eskatzen duen indarraz. Gurean existitzen ez diren komunitate ereduetan oinarritzen diren justizia ereduak darabilzkigu esku artean, eta horren jakitun izanik, gure proposamen propioa osatu dugu, ondokoak zehaztuz: justizia eraldatzaile prozesu baten aurrean zer ulertzen dugun komunitatetzat Mendebaldean edo Bartzelona bezalako hiri batean; eta prozesu eraldatzailean zein rol edo paper leudekeen, eta zein eginkizun izango lituzkeen komunitateak.\nOliva: Komunitatea pentsatzea konplexua da. Bada zerbait oso polita, baina batzuetan kimerikoa dena. Inoiz definitu izan dugu a posteriori eratzen den zerbait bezala. Behin erasoa gertatuta mobilizatzen den jendeak, interpelatua sentitu denak, osatuko luke komunitatea.\nDemagun eraso baten aurrean prozesu eraldatzaile bat abiatzeko baldintzak ikusi ditugula. Zein litzateke komunitatearen papera?\nOliva: Komunitatea zehaztugabea den zerbait bada ere, izan ditzake hainbat rol, garrantzitsuak guztiak. Horietako bat izan daiteke lehen esan dudana: prozesuaren lehen lerroan dauden pertsonak zaintzea eta akonpainamendua egitea. Adibidez, egoera nola dagoen aztertzea, prozesua ondo doan jakiteko galderak egitea, ataskorik dagoen behatzea, lehen lerroan dauden pertsonak erretzen ari ote diren jakiteko erne egotea… Komunitateak presente egon behar du, baina nabarmendu gabe; rol sekundarioa dauka, baina ikaragarri beharrezkoa.\nKomunitatearen beste zeregin garrantzitsu bat da zurrumurruak ahalik gehien ekiditea. Izaki sozialak gara, hitz egiten dugu batekin eta bestearekin, eta gerta daiteke kasuari buruzko informazioa hedatzea. Hori gertatzen dela ikusiz gero, izenak eta bestelako datuak aireratzen ari badira, komunitateak hori desaktibatu beharko luke ahalbait bizkorren. Era berean, pertsonaren batek morboak eragindakoak ez diren galderak baditu gertatutakoaren gainean, komunitateak erantzun diezaioke, edo behintzat esan diezaioke nora jo erantzun eske. “Hori galdetu hor” edo “pertsona horri ez iezaiozu egin galdera hori, mina piztuko bailioke”, indikazioak eman ditzake.\n"Ez gorputzak ez auzoak, ez dira konkistatzeko lurraldeak" dioen murala, Bartzelonako Vallcarca auzoan.\nKomunitatea prozesuarekin batera joan behar da eboluzionatzen. Zeren bata eta bestea bereizten badira, zaila gerta daiteke berriz bat etortzea eta prozesuarekin jarraitzea. Bereizketa hori gerta daiteke, adibidez, pertsona batzuk zeharo murgildu direlako prozesuan, eta murgiltze horretan lehen lerroaren eta bigarrenaren artean deskonexioa eman delako.\nTinoco: Komunitatearen rolean sakontzearren, mahai gainean jarri beharreko beste kontu bat: komunitateak konfiantza dauka prozesuaren kudeaketan eta talde ikuskatzailearengan? Konfiantza hori garrantzitsua da. Honekin ez dut esan nahi komunitateak balioztatu behar dituenik, baina balioespen hori baldin badago, aukera gehiago daude prozesua ongi ateratzeko. Egia da aspektu hau kontuz tratatu beharrekoa dela, komunitateak prozesua eta talde ikuskatzailea errefusa baititzake lehen komentatu diren arrazoiengatik [erasoan zentratu ordez, erasoari eman zaion erantzuna zalantzan jartzea; zenbait neurri errefusatzea “punitibistak” direla argudiatuz; pertsona konkretuak baliogabetzea eraso edo jarrera matxistak “gehiegi seinalatzen” dituztelako, etab.]. Kontuz horrekin. Baina aho bateko onarpena asko lagundu dezake.\nXicart: Zuk komunitatearen aurrean eraso bat seinalatu edo salatzen duzunean, espazio hori segurutzat jotzen duzulako eta konfiantza daukazulako da. Akonpainamendua espero duzu. Eta hala ez denean, hortxe ematen da bigarren erasoa: birbiktimizazioa. Nik azalean bizi izan dut hori, eta oso mingarria izan zen. Nik barneratua neukan bizian zehar zis gizonengandik erasoak pairatzeko aukera neukala, baina ez nuen inolaz ere halakorik espero komunitatearengandik. Bestelako erantzuna espero nuen, eta erantzun egokia jaso ez izanak eragin zidan min gehien.\nEta hau esanda, komunitatean aktibatu daitezkeen erresistentziak seinalatu nahi nituzke. Lehen batzuk aipatu ditugu, baina gehiago zentratu gara norbanakoetan. Bada, komunitate mailan ere aktibatzen dira, komunitatearen salbamendurako dinamika bat bailitzan. Eta beharbada modu sinpatikoan, baina esan diezazukete “beno, zeuk ere beste aldea ulertu beharko zenuke” edo “baina konturatu zara zeuk ere izandako jarreran?”. Beharbada ez dizute esango “ez dizut sinesten”, baina hori da mezu subliminala.\nXicart: "Erasoak irmoki seinalatzen badituzu, gaizki. Eta modu light-agoa erabiliz gero, inork ez dizu kasurik egiten"\nZer esanik ez neurodibergentziak badaude tarteko. Neurodibergentziak eraso izan den pertsonaren kontakizuna desartikulatzeko arma dira. Ni bezala depresiorako joera duen pertsona bazara, trastornoren bat diagnostikatu badizute eta komunitatea horren jakitun bada, erabil dezake zure hitza baliogabetzeko. Komunitateak aspektu hori mahai gainean jarri ahalko luke eta zintzoki esan: “Egia esan kostatzen ari zait prozesu honetan zuri akonpainamendua egitea, joera obsesiboak baitituzu eta tarteka pentsatzen baitut zeu ari zarela hau guztia asmatzen”. Izugarri mingarria litzateke hori entzutea, baina ez dakit ez ote den mingarriagoa hori subliminalki esaten dizutenean. Eta hori egitean, erantzukizun guztia erasoa jasan duenaren bizkarrean jartzen da.\nAzkenean, erasoa seinalatu duena iritsi daiteke pentsatzera: “Ba ni saiatu naiz erasoa mahai gainean jartzen hain mingarria edo gogorra ez den modu batean, eta nire hitza ez da serio hartu. Ez dudanez hain modu gogorrean plazaratu, jendeak erabaki du paso egitea”. Baina kontrara, erantzun sendoagoa emanez gero, jendeak diotsu ea zergatik ari zaren modu horretan erantzuten. Beraz, erasoak irmoki seinalatzen badituzu, gaizki. Eta modu lightagoa erabiliz gero, inork ez dizu kasurik egiten. Beraz ez dakit zer egin beharko genukeen.\nMonstrualizazioa, termino hori ere badarabilzue esku artean. Monstrualizazioaren deseraikuntza gizonezkoak erasoen kudeaketan inplikatzeko gakoa izan daitekeela iruditzen zait. Baina ez dakienarentzako: zertaz ari gara monstrualizazioaz ari garenean?\nOliva: Bada berba akademiko bat, teratologia. Grezieraz therathos hitzak munstroa esan nahi du, eta teratologia da munstroak aztertzen dituen zientzia –munstro sozialak, noski–. Eta monstrualizazioa litzateke munstroa ez den zerbaiti munstro itxura ematea. Gauza asko monstrualizatu daitezke, iraganean “desbideratze” bezala izendatzen zen oro; normaren araberako pertsona zuzenaren eredutik aldentzen dena, adibidez.\nTinoco: Pertsonalki, kideren batek erasoren bat egin duela jakindakoan, ateratzen zaidan lehenengoa da egin duena kartsuki errefusatzea. Erasoen erabat aurkakoa naizenez, “ni ez naiz honekin identifikatuta sentitzen” da ateratzen zaidan lehena; eta gainera, garrantzia dauka hori publiko egiteak, jende guztiak ikusi dezan erasoen aurka nagoela, zalantzarik gabe.\nTinoco: "Gizon bezala, zintzoa bazara, erasoaren kontakizunean zeure burua ikusiko duzu. Agian ez erasoan bere horretan, baina beharbada bai erasoa gauzatzera eraman duten sentimenduetan, edo… gauza asko, logika asko barnebiltzen ditu erasoak, eta horietako zenbaitek interpelatu egiten naute"\nKontua da gizonezkoontzat hori ez dela egiatan hain horrela. Zintzoa bazara, erasoaren kontakizunean zeure burua ikusiko duzu. Agian ez erasoan bere horretan, baina beharbada bai erasoa gauzatzera eraman duten sentimenduetan, edo… gauza asko, logika asko barnebiltzen ditu erasoak, eta horietako zenbaitek interpelatu egiten naute. Errazena litzateke erasoak gauzatu dituzten pertsonak munstroak direla pentsatzea. Baina zer da munstro bat? Komunitate edo jendarte konkretu batean indarrean dagoen logikaz kanpo jarduten duena da munstroa. Ai, munstroak balira! Nahi bai! Kontua da ez direla munstroak, populazioaren erdia da batzuetan halako jarrerak izan edo erasoak gauzatzen dituena. Munstro gisa identifikatzeak arazoaren egiturazko izaera ezkutatzea dakar, eta horrez gain gizonok libratzen gaitu erasoen erantzule egiteaz, erasoekiko dugun erantzukizuna ere ezabatzen baita. Horregatik da hain garrantzitsua monstrualizatzen duen ikuspegia berraztertzea; ez gure ondokoek gauzatzen dituzten erasoei garrantzia kentzeko, baizik eta guztiz kontrakorako: ohartzeko gure kideen jarrera horiekin guk ere badugula zerikusia, eta ondorioz gure kide batek egindako erasoagatik prozesu bat abiatzen denean, geure burua lantzeko ere baliatu dezagun.\nGizonen inplikazioa eskatzen du hizpide dugun arazoak, baina hitzaldira gerturatu direnengan erreparatuz gero, gehiengo handia ez zen gizonezkoa. Zer nolako harrera izan du liburuak gizonen partetik?\nXicart: Beren burua gizon gisa kokatu duten hainbat pertsonak, hitzaldien osteko eztabaidetan espazio asko hartu izan dute. Oso posizio teorikotik gainera. Horrek berretsi gintuen hitzaldietan pertsonalagoa den toki batetik hitz egiteko hautuan –bereziki gizonei zuzenago interpelatzen dieten zatietan–. Hain zuzen ere, teoriatik parte hartze hori deseraikitzeko egiten dugu. Zeren teorian erosotasuna aurki daiteke, baina pertsonaletik hizketan hasiz gero arrapaladan datoz deserosotasun guztiak.\nOro har, gure esperientzia oinarri hartuta, esango nuke gizon zisgeneroak, hein handi batean, ez daudela presente prozesuotan. Eta parte hartzen badute, teorikoagoak diren gauzetan parte hartzen dutela.\nTinoco: Gizonok ez gara serio hartzen ari gai hau, ez gara egiten ditugun erasoen eta horrek eraso izandako pertsonengan duen eraginaren gaineko lanketa askorik egiten ari, ez dugu gai hauetaz hitz egiteko espazioetan parte hartzen, ez gara gizonak ez diren gure kideek gai hauetaz hitz egiteko antolatzen dituzten ekintzetara joaten; eta ez naiz ari soilik erasoen gaiari buruz, patriarkatuaz, pribilegioez eta abarrez hitz egiten den espazioetan ere ez dugu parte hartzen. Gizonok geure buruei galdetu beharko genieke: zergatik ez gara parte hartzen ari? Zergatik ez gaude interpelatzen gaituzten espazio horietan? Erasoen ehuneko laurogeita hamapiko handia geuk egiten baditugu, oso-oso zuzen interpelatzen gaituen zerbait da. Orduan, zergatik ez gaude? Batzuetan, feministen gauzatzat jotzen dugu, gizonak ez diren pertsonen kontutzat, eta ez dugu gure tokitzat jotzen. “Hitz egingo dute beraiek erasoen kudeaketaz, eta horiei erantzuteko moduaz”. Eta nik beraiek diotenari egin diezaioket retweet edo atsegin dut eman, edo diotenaz kexa naiteke lagun batekin.\n“Momentu honetan ez da gauzarik garrantzitsuena”. Ausente egoteko beste arrazoi bat izan daiteke. “Jendeak ez dauka zer jan, etxe kaleratzeak daude, gauza garrantzitsuagoak ditugu. Gai hori momentuotan ez da hain garrantzitsua, ez hainbeste ordu eskaintzeko beste, zapatuetan biltzeko bezainbat”. Zer dago honen atzean? Bada, ez dugula konektatzen gure erasoek duten inpaktuaren muntarekin. Ez dugu ulertzen, ez gara paratu une batez erasoen kontakizunak entzutera, irakurtzera, ulertzera. Ez diogu eskaini denborarik erasoei eta daukaten inpaktuari buruz irakurtzeari, eta ez da material faltagatik izango, denboran oso atzeragotik dokumentatua baitago.\nTinoco: "'Momentu honetan ez da gauzarik garrantzitsuena'. Zer dago honen atzean? Bada, ez dugula konektatzen gure erasoek duten inpaktuaren muntarekin"\nBeste arrazoi bat da espazio horiek deserosoak direla gizonontzat. Demagun gizona zarela eta gure hitzaldira zoazela; badakizu egongo dela zer pertsona mota bildu den begira egongo denik, eta beharbada diozuna epaituko duela norbaitek, edo agian zuk esateko daukazunari ez diotela hainbeste arreta jarriko. Suerta daiteke, baita ere, beste espazioetan izan dezakezun pisu bera ez izatea. Eta horretara ez gaude ohituak gizonok, horregatik zaizkigu espazio deserosoak. Eta galdera da: gaizki dago espazio deserosoak izatea? Gizonentzat eroso bilakatu beharko lirateke? Nik uste dut ezetz, ondo dagoela deserosotasun puntu bat, errealitateari erantzuten baitio. Errealitatea baita egiturazko indarkeriaren existentzia. Espazio horietako deserosotasuna ere irakaspenaren parte izan daiteke. Nik ez diot esango gizon bati beharbada halako espazio batean eroso egongo dela; are, gustatuko litzaidake halako espazio batean eroso dagoen gizonik ez egotea, kontu honek interpelatu egin behar baikaitu. Gizonak ez diren gure kideek bizi guztian jasan behar izan duten deserosotasunarekin konparazioan, guk espazio horietan senti dezakegun deserosotasuna askoz txikiagoa eta eramangarriagoa da.\nEta beste arrazoi bat, oso klasikoa dena, zera da: ausente gaude, hau guztia pribilegioak galtzearekin batera baitoa, eta hori ez da erakargarria. Argi eta garbi, gure faltak horrekin lotura estua du.\nXicart: Amaitzeko, ñabartu nahi nuke arrazoi horiek ez direla arrazoiak, eta diren bezala izendatuz gero, aitzakiak direla. Eta hori esanda, azken gauza bat gehitu nahi nuke: espazio mixtoen alde apustu egiten badugu, horrek berekin dakarren erantzukizunaz kargutu beharra dago.\nTinoco: Orduan zer, bagaude ala ez gaude?\nKanal hauetan artxibatua: Indarkeria matxista | Herrialde katalanak | Feminismoa | Anarkismoa | Autodefentsa feminista | Sexu Erasoak | Justizia


«Gauza handiak egiteko gai garela eta talentu handia dagoela erakutsi genuen duela bi urte» - Tolosaldeko Ataria.\n«Gauza handiak egiteko gai garela eta talentu handia dagoela erakutsi genuen duela bi urte»\nJon Miranda Labaien 2017-05-19 11:16 kultura Zizurkil\nAntzerkian aritua eta aditua da Iraitz Lizarraga (Zizurkil, 1979). Duela bi urteko herri antzerkia zuzendu zuen eta aurten ere animatu da herritarrek egin dioten eskaria betetzeko. Erdi Aroko festan gauzatuko den antzerkia gidatuko du.\nZein iturrietara jo duzu herri antzerkiaren gidoia egiteko?\nMaiatza Saltsanen gaia Erdi Aroa izango zela erabaki zenean Teodoro Hernandorena elkartekoekin jarri nintzen harremanetan, aro horren inguruko informazio gehiago jasotzeko. Ideia bat baneukan, nik Historia ikasi bainuen, baina zehazki garai hartan Zizurkilen zer zegoen jakiteko elkartekoekin bildu nintzen. Hernandorenakoek datu bat eman zidaten: nonbait Donemeliagako markesa Donostiako Okendotar batekin ezkondu zen. Horri eutsi diot, punta atera eta gauzak gehitu dizkiot.\nEzkontza aurreko aurkezpen ofiziala egingo duzue.\nHerriaren aurrean egingo da aurkezpena eta herriaren giltza entregatuko zaie okendotarrei. Egin zitzaien harrera hori da bihar irudikatuko duguna.\nZenbat pertsonaiak hartuko dute parte?\nHogei bat lagunek hartuko dute parte gidoi eta guzti. Gero nekazariak egongo dira, estra bezala parte hartuko dutenak eta han egongo den herriko jendeari eskatzen diogu garai hartan bezala janztea eta garai hura irudikatzen laguntzea. Azkenean helburua, plazan gertatuko den hori interaktiboa izatea da.\nEszena diferenteak egongo dira?\nGoizeko 11:00etan hasi eta 14:00etan bukatuko dugu eta bitan zatitu dugu antzerkia. Deskantsuaren aurretik, Okendotarrak etorri aurreko egoera irudikatuko dugu eta artisau postuetatik paseoak egin eta esketx modukoak emango ditugu. Deskantsu ostean, Ipuinetik antzerkira tailerreko umeek hartuko dute parte eta hori bukatuta okendotarrak zaldiz etorriko dira, postu batean esketx bat egin eta matxinada lehertuko da amaieran, herriaren botere hartzea, alegia.\nSorginak ere ageri dira. Nolaz?\nGoizean zehar gertatzen diren gora behera guztiak tarteko, Teresitari, Donemiliagako markesen alabari, zorabioak emango dio eta hari laguntza emateko bi sorgin agertuko dira, urgentziazko medikuak balira bezala.\nZenbateraino mantendu duzue antzerkian zuhurtasun historikoa?\nZizurkilen bereizgarri gutxi zegoen garai hartan. Horregatik antzerkiak ematen dituen lizentziak baliatu ditugu beste elementuak sartzeko. Sorginen ehiza, adibidez, XVIII. mendeko kontua da, baina pentsatzekoa da Erdi Aroan ere egongo zirela sorgin edo sendalariak. Guk horiek txertatu ditugu antzerkian, beste hainbat gauzarekin batera. Umore puntua ere sartu nahi izan dugu. Ez gaude Erdi Aroan, Erdi Aroari buruzko antzerki bat da.\n'Ipuinetik antzerkira' tailerreko irakasle zara eta zure ikasleak ere ariko dira bihar, ezta?\nAntzerkia, antzerkiaren barruan izango da. Erdi Aro bukaeran Italian, izurrite beltzetik ihesi, gazte batzuk elkartu eta Florentzian errefuxiatu ziren. Aspertu egiten zirenez, ipuinak kontatzen zizkioten elkarri. Giovanni Boccaccioren Decameron obrak kontatzen du hori. Nik liburuaren trama hartu dut oinarri bezala eta moldatu egin dut. Kasu honetan kontatuko dugun ipuina Patxi errementaria izango da. Collage moduko bat izango da. Momentu hori ezberdina izango da estilo aldetik, jantziak ere kartoizkoak eta sokarekin egindakoak izango dira. Egun horretan egingo denetik apartekoa izango da.\nPoliziak ere badituzue.\nNik ez dakit garai hartan poliziarik ba ote zegoen, baina seguru nago, ordena mantentzeko soldaduak-edo bazeudela. Hori da hartu dugun beste lizentzietako bat eta hor Monty Pythonen Los caballeros de la mesa cuadrada filmari keinu bat egingo diogu, koko oskolak baliatuz azalduko dira eta nekazari bat eramango dute atxilo.\nEntsegu asko behar izan al dituzue?\nJende asko gara eta denak biltzea oso zaila da. Hiruzpalau entsegu orokor egin ditugu eta gainerakoan, taldeka edo familiaka bildu gara. Era horretan, maizago biltzeko aukera izan dugu. Hala ere, parte hartuko dutenak ez dira aktore profesionalak herritarrak baizik. Antzerkia planteatuta dagoen moduan gauza asko momentuan bertan erabakiko dira. Esketx solteak dira, ez dago eszenatoki zehatz bat eta hortaz moldagarria izango da.\nTaula bat izango da, hala ere.\nBai, liburutegi parean jarriko da eta han ekintza gehienak zentratuko dira. Baina gero mugitu egingo da antzerkia. Aurkezle gisa, pregoilari bat egongo da eta dena oholtza gainetik esango du. Eszenatoki natural gisa, plazak ematen dituen aukerak ere baliatuko ditugu.\nZenbat denbora behar izan dugu gidoia osatzen?\nEz dakit esaten. Pixkanaka osatzen joan da. Esan zidatenetik, nire burua lanean hasi zen ia automatikoki, eta gauzak apuntatzen joan nintzen. Erreferentzia asko erabili ditut. Hasiera batean mugatuagoa nengoen, zuhurtasun historiko hori bueltaka nerabilen eta ez nion neure buruari libre utzi. Une batean pentsatu nuen, «garrantzitsuena egun horretan ondo pasatzea da»; une horretan, neure buruari irekitzeko baimena eman nionean, errazagoa izan zen guztia.\nOso ezberdina izan al da duela bi urteko herri antzerkiarekin alderatuta?\nGidoi hau osatzea gehiago kosta zait. Orduko hartan bertsolariak, dantzariak eta parte hartzaile bakoitzak zer egin behar zuen zehaztuagoa zegoen. Garai ezagunagoak ziren guretzako, dokumentatutakoak eta sekuentzia historiko bati jarraituz gero, asko kosta gabe gidoi moduko bat ateratzen zitzaizun. Hemen berriz, goiz osoa bete beharra dago ia ezerezetik abiatuta.\nMusikak ere lagunduko al du biharko festa girotzen?\nLoatzo musika eskolakoak ariko dira. Erdi Aroko instrumentuak zeintzuk diren aztertzen aritu gara. Pertsonaien sarrera eta giltzen entregak bezalako momentuak indartzeko tronpeta soinuak sartuko ditugu. Hala ere, hor ere ez dugu zorrotzegiak izan nahi. Garai hartan ez omen zegoen eskusoinurik eta hemen Euskal Herrian trikitia kentzen baduzu badirudi festarik ez dagoela. Une batean, bals bat dantzatuko da eta hor eskusoinua erabiliko dugu.\nDuela bi urteko antzerki horrek utzi al du arrastoa herrian?\nNik uste herri honetan ez zegoela federik horrela zerbait egin zitekeenik. Herri antzerki horrekin erakutsi genuen baietz, gauza handiak egiteko gai ginela eta talentu handia dagoela herrian. Lan eginez gauzak aurrera ateratzen dira. Gogo eta ilusio hori mantendu dira herrian.\nZertan ariko zara zu bihar?\nNi ero moduan ibiliko naiz. Bi pertsona ariko dira erregidore lanetan, sarrerak eta irteerak emanez. Musikako arduradun bat ere izango da.\nZein balio ematen diozu antzerkia prestatzeko prozesuari?\nNik balio handia ematen diot. Prozesua da inportantea. Aurreko herri antzerkitik ere hori geratu zitzaidan gogoan, nire momentu on eta txar guztiekin. Azken batean urte erdia baino gehiago ematen dugu elkarrekin harremanetan, batengandik hau jaso eta besteari hura eskatuz. Azken batean, herri giroa sortzen da.\nErdi Aroa Zizurkilen\nIpuinak sortu eta pertsonaiak marrazten ikasteko tailerra


Plazetako politika - - Tolosaldeko ataria\nManex Izagirre Elizaran 2016-06-19 15:00\nEta herritarrok, bitartean, boto intentzio ikerketen akuri besterik ez gara.\nPolitikoek beren ekintzengatik baino nahiago dute egiten dizkiguten promesengatik juzgatuko bagenitu. Baina aldea dago promesetatik ekintzetara.\nAmetsak promestu eta murrizketak egin. Parte-hartzea promestu eta erabakia ukatu. Eskubideak agindu eta polizia bidali. Ekologia aldarrikatu eta erraustegia eraiki.\nPolitika interesatu ala ez, politikaren biktima gara. Pertsonala politikoa da dio feminismoaren leloak.\nPolitikoa baita gure gorputza eta gure bizitzarekin zer egin agintzen digutenean. Gure haurren heziketa erabakitzea politika da. Birziklatzea ekintza politikoa da. Eta etxebizitza erosten duena zuzen-zuzenean egindako politikaren biktima bilakatzea da.\nPolitika sigla batzuen arteko talka baino gehiago baita. Telebistan bi oilarren arteko debatea baino harago doa. Gure etxea kudeatzea da. Eredu ekonomiko, sozial eta kultural baten hautaketa.\nEta eredu hauen arteko talka agerian jarri eta eztabaidatu du egunotan Gipuzkoa Zutik ekimenak, modu baketsu eta parte-hartzaile batean. Ikusi dugu zein erantzun jaso duen. Plazan ere egiten da politika, nahiz batzuei ez gustatu.\nKanpaina politikoez nazkaturik bagaude ere noizean behin botoa ematera joan beharko dugu, etorkizun hurbilean plazan politika egin ahal izateko bideak ireki ditzagun.


Baimena - cap\nPertsona fisikoa edo juridikoa izatea.\nAitortutako sinadura elektronikoa izatea.\nZentroaren funtzionamendurako gutxieneko irakasle plantilla izatea.\nLokal egokiak izatea.\nPraktikak egiteko behar diren ibilgailuak izatea (bakarrik hasierako prestakuntzako ikastaroetarako).\nIkastaroak aurrera eramateko behar den material didaktikoa izatea.\nKualifikazio eta prestakuntza programa bat izatea.\nEskaerari erantsi beharreko dokumentazioa:\nCAP.PV.0.1.0 - Zentroaren datuen fitxa bete behar da.\nEskatzailearen NA, IFK edo pasaportea.\nEskatzailearen erantzukizunpeko adierazpena sinadura elektronikoa baduela adieraziz edo, bestela, pertsona fisikoaren identitate ziurtagiria.\nZentroko zuzendariaren NA, IFK edo pasaportea.\nZentroko zuzendariaren titulazioa edo gaitasun administratiboa.\nLan kontratuak, egiaztatzen dutenak zentroko zuzendari-irakaslearen, gutxienez, hiru urteko irakasle edo zuzendari esperientzia prestakuntza zentroetan.\nZentroko zuzendari-irakasleak zentroarekin edo enpresarekin duen harremanaren egiaztagiria. Harreman hori lan, merkataritza edo administrazio arlokoa izan daiteke.\nIrakasleen zerrenda: CAP.PV.0.3.0 - Irakasleen zerrenda eta CAP.PV.0.4.0 - Irakasleen fitxa pertsonala fitxak bete behar dira.\nLangile bakoitzak enpresarekin duen harreman profesionalaren egiaztagiria.\nIrakasleen espezialitateen araberako titulu edo gaikuntza administratiboa edo, bestela, espezialitate bakoitzean duten esperientziaren egiaztagiria.\nIkastaroak emateko lokalak irekitzeko udal lizentzia.\nLokalen azalpen memoria. Bertan deskribatuko dira sarbideak, gelak, zerbitzu orokorrak eta komunak. Gainera, CAP.PV.0.2.0 - Inbentarioa, lokalak, materialak eta ibilgailuak fitxa bete behar da teorikako lokalei buruzko atalean.\nLokala erabilgarri izatea egiaztatzea: salerosketa eskrituraren bidez edo errentamendu kontratuaren bidez eta abar.\nPraktika egiteko instalazioak dituela egiaztatu behar da edo, bestela, instalazio haiek dituen beste erakunde batekin eginiko kontratua edo akordioa (hasierako prestakuntza ikastaroetarako bakarrik). Gainera, CAP.PV.0.2.0 - Inbentarioa, lokalak, materialak eta ibilgailuak fitxa bete behar da praktikak egiteko lekuari buruzko atalean.\nKategoriaka praktikak egiteko behar diren ibilgailuen zerrenda, emango den ikastaro bakoitzaren arabera (hasierako prestakuntza ikastaroetarako bakarrik): CAP.PV.0.2.0 - Inbentarioa, lokalak, materialak eta ibilgailuak fitxa bete behar da ibilgailuei buruzko atalean.\nHala badagokio, beste erakunde edo enpresa baten ibilgailuak erabiltzeko hitzarmenaren agiria (hasierako prestakuntza ikastaroetarako bakarrik).\nIbilgailu bakoitzaren zirkulazio baimena eta fitxa teknikoa (hasierako prestakuntza ikastaroetarako bakarrik).\nZentroak dituen material didaktikoen zerrenda: CAP.PV.0.2.0 - Inbentarioa, lokalak, materialak eta ibilgailuak fitxa bete behar da material didaktikoari buruzko atalean.\nEman asmo den kualifikazio eta prestakuntza programa, haren gauzatze plana adierazita (ikastaroen aldi baterako programazioa, moduluak nola emango diren eta abar) eta aurreikusitako irakaskuntza metodoak, eta, baita, hala badagokio, ikastaroan sartzeko eta bertan parte hartzeko baldintzak ere.\nTasaren likidazio inprimakia behar bezala beteta eta finantza erakundeak balioetsita.\nTasa: Prestakuntza zentroaren baimena: 324,75 €\nDokumentazioa jatorrizkoa izan behar da, eta jatorrizkoa utzi ezin den kasuetan (adibidez NA, tituluak, jatorrizko planoak…) dokumentuaren fotokopia bat aurkeztu behar da, zeina jatorrizkoarekin alderatuko baita eskaera aurkezteko unean.\nOharra: formakuntza zentro bakoitzarengatik baimen bat behar da.


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Lanbide Heziketa" topic_facet:"Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua)" topic_facet:"Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" author_facet:"Navarro, Francisco"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Lanbide Heziketa Proposatutako gaia: Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) Proposatutako gaia: Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Egilea: Navarro, Francisco\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) Lanbide Heziketa Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Hidraulikoaren eta Pneumatikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Usurbilgo Udalak iturriko ura ez edateko aholkua egin du | Usurbildarrak aurrera\n← Ostiralerako Belen Gonzalezi agurra emateko deia egin da Usurbilen\nLuis Intxauspe berriz ere Udalbiltzako lehendakaria izango da →\nUsurbilgo Udalak iturriko ura ez edateko aholkua egin du\nPosted on 2017/11/17 | Utzi iruzkina\nXabier Arregi Usurbilgo alkateak atzo bandoa kaleratu zuen, azken egun hauetan herrian eman den gastroenteritis brotearen arira, zerk eragin duen aztertzen ari diren bitartean badaezpada iturriko urik ez edateko gomendioa eman du.\n“Ez-ohiko egoera bizi dugu egunotan herrian, gastroenteritis brotea dela-eta. Astiro- astiro kasuak gutxitzen ari badira ere, oraindik ere herritar ugari dago ondoezik. Udala harreman etengabean dago Osasun Sailarekin, eta egunotan analitika epidemiologikoak egiten ari dira han-hemenka, brote hau zerk eragin duen argitzeko. Behin-betiko emaitzak eskuratu eta jatorria argitu bitartean, Udalak beharrezko ikusi du, Osasun Sailaren aholkuei jarraikiz, prebentzio neurriak hartzea, birusa are gehiago zabaltzea saihesteko. Horregatik, usurbildarrei aholkatu nahi diegu iturriko ura ez edatea bestelakorik esan arte. Eskerrikasko. Xabier Arregi, Usurbilgo alkatea”.\ngastroenteritis kasu asko\nAste honetan gastroenteritis kasu asko egon dira Usurbilen baina galtzen eta azken orduetan egoera nabarmen hobetzen doala berri eman du Usurbilgo Udalak. Ostiral goiz honetan bertan bildu da berriz, gai honen inguruko jarraipena egiten ari den lan taldea. Gastroenteritis kasuek behera egin duten datua: ikastolan, gaur 60 haur dira ondoezik etxean geratu direnak, asteartean, ordea, 180 izan ziren.\nDena den, Udalak prebentzio neurriei eusteko deia egin du. Oraindik ez dago argi zerk eragin duen gastroenteritis brotea, baina badaezpada ere, urik ez edatea aholkatzen da. Bitartean, brotea ikertzen jarraitzen dute. Azterketa horren emaitzak astelehenerako (azaroak 20) espero dituzte. Jaso bezain pronto agerraldi publikoa egingo du gai honen jarraipena egiten ari den lan taldeak.\nLan talde horretako kideak\nXabierArregi Usurbilgo alkatea.\nJone Urdanpilleta zinegotzia.\nMarije Imaz Udarregi Ikastolako zuzendaria.\nJuncalArtieda Gipuzkoako Osasun Publikorako Zuzendariordetzako Epidemiologia Unitateko ordezkaria.\nTomas Plazaola Tolasa-Goierriko Osasun Publikoko eskualdeko koordinatzailea.\nMikel Aierdi uraren kalitatea neurtzeko Eusko Jaurlaritzak duen erakundeko ordezkaria.


Euskara ikasteko oinarrizko ikastaroa emango dute Azpeitiko Udal Euskaltegian - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nEuskara ikasteko oinarrizko ikastaroa emango dute Azpeitiko Udal Euskaltegian\nEuskara ikasteko oinarrizko mailako ikastaro trinkoa eskainiko dute Udal Euskaltegian, otsailaren 3tik martxoaren 13ra bitartean. Ikastaroa astelehenetik ostiralera izango da, 09:00etatik 12:00etara bitartean. “Ikasturtea urrian hasi genuen Udal Euskaltegian, baina azken asteotan lauzpabost lagun gerturatu dira euskaltegira euskara ikasteko asmoarekin. Ikasturte hasieran osatutako oinarrizko taldeek beren dinamika hartua dute, eta horietan zuzenean sartu beharrean, ikastaro trinkoa eskainiko dugu aurrez”, adierazi du Eneritz Albizu Euskara zinegotziak. Hala, ikastaro trinko horren ostean, parte hartzaileek gaur egun euskaltegian abian diren taldeetan euskara ikasten segitzea da asmoa.\nIkasturte hasieran esandakoa ere berretsi nahi izan du Albizuk: “Euskara ikasi nahi dutenentzat atea beti zabalik dugula adierazi genuen, eta nahiz eta urrian izan matrikulazio epea, euskaraz ikastea nahi duten herritarrak daudela jakinik, baliabide gehiago jartzea erabaki dugu”. Dagoeneko lauzpabost laguneko taldea osatuta badago ere, taldea handitzeko asmoz, izen emate epea zabaldu du euskaltegiak. Hala, ikastaro trinkoa egiteko interesa duen orok euskaltegira jo dezake informazio eske edo izena ematera.\nEuskaraz ikastea doakoa\nDuela zenbait urte martxan jarritako beka sistemaren bidez, euskara doan ikas daiteke Azpeitian: “Badakigu konpromisoa eskatzen duela euskara ikasteak, eta bidea apurka egin behar dela. Horregatik, erraztasunak ematen saiatzen da udala. Aurten ere, euskara ikasi nahi duten guztiek, maila guztietan, izango dute aukera doan euskalduntzeko, gutxieneko asistentzia bat betez gero. Euskara ikasteko bidean, herritarren ondoan egongo gara beti”, azpimarratu du Albizuk.


Aurredenboraldiko egunerokoa (III): Ondarroa\nIñigo Larrinagak Eusko Label Ligako patroiek egiten duten denboraldi-aurrearen berri eman digu\nDenboraldi-aurrea aurrera doa egunez egun, eta gaur Eusko Label Ligako arraunlari baten testigantza berria ezagutzea tokatzen da. Ondarroako Iñigo Larrinagaren txanda da, eta berak patroien prestakuntzaren ikuspegi berezia emango digu:\nZer moduz doa denboraldi-aurrea?\nAurre denboraldian gustura ari gara lanean. Nahai baino baja gehiago izan ditugu eta talde laburra daukagu baina Iñakik talde sendoa osatu duelakoan nago eta urtero bezela, ilusioz hartuko dugu denboraldi berri hau, gure onena emateko talde bezela.\nZein da zure asteroko lan plana?\nGure asteko planean gorputza lantzeko ariketak sartzen ditugu, abdominalak etb. Hori eta gero kardioa egiten dugu, forman mantentzeko eta fintzeko.\nUretara goazen egunetan, aurretik kardio bixkat egiten saiatzen gara. Azkenean lan egiten dugun kirolariak gara eta ez daukagu 24h , bertara egoteko.\nAurtengo negua ez da izan urterokoa bezain gogorra. Zuen denboraldi-aurrea aldatu al du honek?\nEz, egia esan berdin jarraitu dugu eta gustura aritu gara negu ona eukitzearen abantailarekin. Azkenean eguraldi onak asko laguntzen du eta negua ez da ain astuna izaten.\nZerk desberdintzen du arraunlari baten prestakuntza eta patroi batena urtearen lehen zati honetan?\nNire ustez, arraunlari baten prestakuntza askoz zehatzagoa da. Egia da hasierako hilabetetan forma orokorra lantzen dela, baina gero, forma puntu onenak zaindu behar dira. Arraunlari guztiak egon behar dira punturik onenean, nahi den egunean eta horrek prestatzailearen lana zailtzen du. Patroiekin, askoz errazagoa da.\nDesberdina izanik askotan bakarlanean ibiltzea suposatzen du. Zer moduz daramazu hori?\nNahikotxo urte dira ia eta azkenean ohitu egiten zara, baina ederra izaten da arraunlariak ergometroan egurrean daudenean, atzetik bizikleta estatikoan txantxan aritzea. Bestela, beti eingainatzen dut inguruko baten bat nirekin korrika egitera joateko ta gustura ibiltzen naiz.\nZein dira patroi baten denboraldi-aurreko prestakuntzarako aspektu garrantzitsuenak?\nNiri gogorren egiten zaidana janaria zaintzea da. Jaten oso txarra naiz eta horrek daukan garrantzia oso handia da. Nire ustez garrantzitsuenak, garbi jatea eta fisikoa zaintzea da.\nEsan digutenez aurten arraunean egiten erakusten ibili zara astean zehar. Nola da hori?\nAurten jende berri asko etorri da. Arraunean inoiz ibili ez dena. Beraz, Ondarrun entrenatzen dugun taldekideak, iñakirekin batera, berriekin uretaratu gara arrauna zer den ikusteko eta neguan estropada batzuk jokatu ahal izateko. Oso esperientzia aberasgarria izan da ta egia esan, arraunean probatu nahi duenari, beldurrik gabe hasteko gomendioa eman nahi diot. Inoiz ez da berandu zerbait desberdina probatzeko!


Bihar, eguaztena, azken eguna Beheko Kaleko Jaietako afarirako txartelak erosteko - Elgeta - 2016-06-17 - Goiena.eus\nBihar, eguaztena, azken eguna Beheko Kaleko Jaietako afarirako txartelak erosteko\nLarraitz Zeberio Lekuona 2016-06-14 12:04\nNeska-mutikoendako jolasak, iaz, Beheko Kaleko Jaietan.\nBarikuan, hilak 17, egingo dituzte jaiak hirugarren urtez Torrealdea auzoan. Auzotarrak eguenean hasiko dira ingurua atontzen.\nAte joka ditugu Torrealdea auzoko Beheko Kaleko Jaiak. Barikuan, hilak 17, izango da egun handia. 17:30ean neska-mutikoendako bizikleta lasterketa egingo dute, aurten mendi kriterium kategoriakin. Jarraian, eta iaz moduan umeendako jolasak egingo dituzte. 18:00etan buruhandiak irtengo dira eta 19:00etan disko festa egingo du Amaia DJ-k.\nAfaria, karaokea eta mojito jaia\nAfaria egingo dute 21:30ean. Txartelak salgai daude 12 euroan Goikoetxe harategian bihar arte, ekainak 15. Festak karaoke jaialdiarekin egingo du aurrera 22:30ean. Mojito jaia ere iragarri dute Gauargi taldearen erromeriarekin. Gero gerokoak...\nAuzotarrek bezperan, hilaren 16an, egingo dituzte prestaketa lanak festa giroan. Barra ipiniko dute, kalea girotuko dute... 18:00etan hasita. Pintxopotea iragarri dute 19:00etarako "Egan taldearen musikak alaituta".


marzo | 2016 | aukeratuz\nSalbatore Mitxelena Ikastola- DBHn erabakiak hartzeko bloga\nAURKITUKO DUZUNA BLOG HONETAN\nHezkuntza sistemaren egungo organigrama\nOinarrizko Lanbide Heziketa zikloen lanbide familiak\nOinarrizko Lanbide Heziketa ziklo batetik Erdi Mailako Ziklo baterako lehentasunak\nOinarrizko Lanbide Heziketa Zikloen eskaintza Gipuzkoan\nErdi Mailako Heziketa Zikloetara sartzeko proba\nOinarrizko Lanbide Heziketa Zikloa Zumaian\nErdi Mailako Lanbide Heziketa ziklotik Goi Mailako Lanbide Heziketa Ziklorako lehentasunak\nOteitza Lizeo Politeknikoa: Erdi Mailako Heziketa Zikloak\nZarauzko Erdi Mailako Heziketa Zikloetako beste eskaintzak\nToki-eskaerak barematzeko irizpideak\nLanbide heziketatik unibertsitatera sarrera\nGoi mailako teknikari tituluak jakintza-adarrekin lotuta\nOteitza Lizeo Politeknikoa: Goi Mailako Heziketa Zikloak\nMekatronikan Goi Mailako Teknikaria\nFPbide web gunearen galdetegiak\nHeziketa zikloetako sarbideak\nIkastetxe publiko edo itunpeko lanbide heziketako eskaintza\nBatxilergo mota desberdinak\nArte Plastikoen eta Diseinuaren Irakaskuntzen egitura\nZer egitura dute Musika eta Dantza Irakaskuntzek?\nUnibertsitatean sartzeko ebaluazioa (USE)\nOteitza Lizeo Politeknikoa: Batxilergo eskaintza\nPlan berriko titulazioak Bilaketa adarrez\nEuskal Herriko Unibertsitate ikastegiak eta titulazioak\nUPV/EHUko ikastegiak eta titulazioak\nNafarroako Unibertsitatea (Ingenieritza) TECNUN\nAUKERA EGIN BEHAR DUT\nAUKERA EGIN BEHAR DUT DBH3\nAUKERA EGIN BEHAR DUT DBH4\nOinarrizko Hezkuntzaren Dekretu berria\nHezkuntza azoka TABAKALERAn\nHezkuntza azoka Tabakaleran (Donostia) izango da apirilak 7 eta 8 an.\nOrdutegia: 10tik-14ara eta 16 tik-19 ra.\nPosted in Sin categoría on marzo 26, AM by msorreluz. Deja un comentario\nLH eta DBH amaieran ebaluazioak egingo ditu Eusko Jaurlaritzak\nDiagnostiko ebaluazioak izango direla adierazi du Hezkuntza Sailak; teorian, espedientean ez lukete eragingo.\nIrakastaldi amaierako ebaluazioek polemika handia eragin dute azken urteetan, batik bat LOMCE hezkuntza erreforman azterketa horiei emandako pisuagatik. Proba gainditu edo ez giltzarria da titulua lortzeko eta ikasketetan aurrera jarraitzeko. Beste era batera, irakastaldi amaieran ebaluazioak egiten hasteko asmoa du Eusko Jaurlaritzak. Zehazki, Lehen Hezkuntza eta DBH bukatzean egin asmo dizkie azterketak ikasleei. Banakako probak izango dira, denentzat berberak, Hezkuntza Sailak berak prestatuak. Ebaluazio diagnostikoak izango dira, hala ere, orain Lehen Hezkuntzako laugarren mailan eta DBHko bigarrenean egiten dituztenen gisakoak. Asmoa da hezkuntza sistemaren argazki bat egitea: ikasleek lortu beharreko gaitasunak eskuratzen ote dituzten irakastaldi bakoitzaren amaieran, eta hobetzeko neurriak non jarri behar diren.\nAsmo hori txosten batean jaso du Jaurlaritzak, EAEko hezkuntza-sistema hobetzeko plana. Bikaintasunerantz ekitatean oinarrituta izeneko agirian. Txostenaren zertzelada nagusiak azaldu zituen Cristina Uriarte Hezkuntza sailburuak legebiltzarrean, baina neurri zehatzik iragarri gabe. Txostena bera eskoletara igorri dute , eta han ageri dira proposamen zehatzak. 2020 arteko neurriak jaso dituzte.\nJaurlaritzaren nahia da ebaluazioak egitea Lehen Hezkuntza eta DBH amaieran, «ikasleen irteera profilari dagozkion konpetentzien lortze maila zein den jakiteko eta EAEko hezkuntza sistemaren hobekuntzan eragina duten neurriak hartzeko». Ez da, beraz, LOMCEren asmoa: han, azterketen helburua da ikasleei tituluak eman edo ez zehaztea, eta erkidegoetan edukiak ematen dituztela egiaztatzea. Jaurlaritzak dio helburua dela «ebaluazio sistema zorrotz, fidagarri eta etengabea» ezartzea, «informazioa eta datu objektiboak ekarriko dituena». Finean, orain Lehen Hezkuntza eta DBH erdian egiten dituzten proben gisakoak amaieran egitea, ikasketa xedeak aintzat harturik.\nLege aldetik oztopo bat edukiko luke proposamen horrek: DBH amaierako azterketa. Hobekuntza planean «diagnostiko ebaluazio» gisa ageri da, baina LOMCEk bukaerako azterketatzat hartzen du: gainditu ezean, titulurik ezin da eman. Betebehar hori jasoa du Jaurlaritzak curriculum dekretuetan —«DBHko graduatu titulua eskuratzeko, amaierako ebaluazioa gainditu beharko da»—, nahiz eta horren aurka agertua den behin eta berriro. Egia da airean dagoela LOMCEren zati hori, PPk gehiengoa galduta. Erreforma aldatuta, Jaurlaritzak oztoporik ez luke izango aurrera egiteko.\nHorrelako diagnostiko proba bat Lehen Hezkuntzako hirugarren mailan ezarria du LOMCEk, eta aurkakotasun handia sortu da eskoletan; iaz 30 ikastetxetan bakarrik egitea erabaki zuen Jaurlaritzak, eta komeria handiak izan zituen, intsumisioagatik. Kexu agertu izan da Uriarte: «Ebaluazio diagnostikoak orain arte ere egin dira, eta ez da arazorik sortu». Hirugarren mailako proba hori egin edo ez, erabakia ikastetxeen esku utzi du.\nITURRIA: BERRIA egunkaria –2016-03-15 / Garikoitz Goikoetxea\nEbaluazio Diagnostikoko emaitzak jaitsi egin dira.\nEmaitzetan jaitsierak azaldu dira 2015eko ebaluazio diagnostikoan. Lehen Hezkuntzako laugarren mailako eta DBHko bigarreneko ikasleei egiten diete proba aldian-aldian, eboluzioa zein den ikusteko.\nZientziako atalean izan ezik, jaitsierak agertu dira beste lau arloetan: euskaran, gaztelanian, ingelesean eta matematikan. Euskararen kasuan, gainera, ebaluazioa egiten hasi zirenetik izandako daturik eskasenak jaso dituzte. 10 urterekin, euskarazko gutxieneko mailara ez dira heltzen %36 ikasle; 14 urterekin, %46 dira. Bide beretik, maila aurreratua duten estudianteak ere inoiz baino gutxiago dira 2015ean: Lehen Hezkuntzan, %26, eta DBHn, %16.\nHorrelako datuak azaltzeko, funtsezkoa da ISEK ikasleen indize sozioekonomiko eta kulturalari erreparatzea: zenbat eta indize handiagoa, emaitzak hobeak dira. Azken urteetan jaitsiera agertu da indize horretan, batik bat D ereduan —ikasle gehienak hor daude—. Ikasleen adin egokitasuna ere gakoa da: askoz eskasagoa da errepikatzaileen errendimendua.\nUnibertsitateko errektoreek 3 urtetako graduak geldi arazi nahi dituzte.\nNahiz eta 10 unibertsitateek jada 3 urteko graduak ezartzea aurreikusten duten 2016-2017 ikasturtean, errektoreen konferentzian bozketa berri bat egin dute 2017-2018 ikasturtera atzeratu ahal izateko 3 urteko gradu tituluen ezarpena.\nBozketa loteslea izanik, izunak espero dituzte libreki joatea erabakitzen duten unibertsitateentzat.\nAdierazten dute ez litzatekeela egokia gradu batek iraupen desberdina izatea ikasleak non ikasten duenaren arabera. Prestaketa berdina denbora desberdinean ezarriz gero, norbait iruzur egiten legoke.\nGobernu Espainolaren dekretuak Unibertsitate bakoitzari ahalamena ematen dio bere etorkizuna zehazteko eta honen aurrean Errektoreen konferentziak ez dauka egiteko askorik, soilik izunak eta konferentziatik kanporatzea bozketa loteslea hausten duten kideak.\n2016-2017 ikasturterako Unibertsitate eta Heziketa Zikloetan dagoen hezkuntza eskaintza ezagutzera emango digute azoka honetan Apirilaren 1 eta 2an, Amara Plaza Hotelean.\nLanbide Heziketan izen ematea 19-20 ikasturterako\n2019-2020 ikasturteari begirako orientazio hitzaldien informazioa\nDBH3ko gurasoekin buruturiko orientazio akademikoko hitzaldia\nOrientazio akademikoko hitzaldiak Salbatore Mitxelena Ikastolan\nSelektibitate berriak bidea jarriko du azterketa gutxiago egin ahal izateko


Atzoko hazia ez da biharko uzta • ZUZEU\nNire ustez, gizakietan berezkoa da gauzak berehala eskuratu nahi izatea. Baina gure gurasoek txikitatik erakusten digute gauza batzuk lortzeko lan egin behar izaten dela, pazientzia behar dela eta benetan nahi izanez gero, nahi horiei eutsi behar zaiela. Komunikazioan ere horrela da, eta are gehiago marketing-ean. Atzoko hazia ez da biharko uzta.\nKonfiantza ez da hartzen den gauza bat, baizik eta ematen dena. Munduko sari politena eskainita ere enpresa batek edo marka batek nekez erosiko du pertsona baten konfiantza. Lagunen artean ere konfiantza poliki poliki lortzen den gauza da. Kanpaina baten emaitzak epe luzera ikusi behar dira. Smartphone, tablet edo horrelako zeozer oparituta konfiantza ez da lortzen. Horrekin lortzen dena da entzule batzuk izatea, komunitate digital bat sortzea, baina komunitate hori hilik baldin badago, elkarren artean komunikaziorik ez badago, eta konfiantzarik sortzen ez bada, oparitu duzun hori alferrik izan da, eta sare sozialetan dituzun milaka jarraitzaile horiek berdin-berdin. Marketingean aritzen diren askori aditu izan diet hobe dela komunitate digital txikia eta bizia ez eta handi bat eta hilda.\nPazientzia ezinbestekoa da, baita komunikazioa bi aldeetakoa izatea ahalegintzen aritzea ere. Sare sozialetan benetan parte hartu behar da eta ez bakarrik bere zilborrari begiratu. Blog baten iruzkinen tartea irekita utzi behar da, besteen edukiak baloratu, galderei erantzune, funtsean, marka eta enpresa komunitate digitalaren beste edozein kide bezala jarri, ez beherago, ez gorago.\nHori giza harremanei dagokionez, baina teknikoki ere ematen du pazientzia beharrezkoa dela. Joan den astean Gipuzkoako Bazkundeak antolatutako internet bidezko salerosketei buruzko jardunaldi batzuetan, Daniel Vazquezi, G2e-ko negozioen garapenerako zuzendariari, aditu nion 9 edo 10 hilabete behar zirela SEO on baten eragina sumatzeko salerosketetan.Ematen diot, ez naizelako inoiz zentratu gai horretan, baina beste batek kontrakoa erraten ez didan bitartean sinistu beharko dut.\nPazientzia ezinbestekoa den heinean, ezinbestekoa da frustrazioa kudeatzen jakitea. Komunikazioa eta marketinga ez dira zientzia zuzenak, eta baten bati kanpaina oso ona iruditzen bazaio ere, litekeena da arrakastarik ez izatea. Norberak bere kritika egin beharko du huts horren zergatiei buruz, baina garrantzitsua da burua berehala altxatzea eta jarraitzea. Jardunaldi beretan, Santiago Rodriguezi, Privaliako Sozial Medioen kudeatzaileari aditu nion esaldi hori asko gustatu zitzaidan. “Saia zaitez, huts egin ezazu eta ikas ezazu berehala altxatzen”. Horren harira, oso garrantzitsua iruditzen zait kanpaina baten erdian amor ez ematea. Litekeena da aurreikusitako emaitzak ez ematea, baina bertan behera uztean enpresak are irudi kaskarragoa emango du, lortutako apur horiek gutxiesten dituelako.\nHonako bideo honek nire ustez, oso ongi adierazten du gaurko postan nabarmendu nahi izan dudan filosofia. Nik behintzat ez dut inoiz ulertu nola izan daitekeen hain buru gogorra.\nkomunikazioa, marka, marketinga, sare-sozialak


Otala Zelai eguna betiko moduan ospatuko da - Aretxabaleta - Goiena.eus\nOtala Zelai eguna betiko moduan ospatuko da\nImanol Beloki Unamuno 2022-05-13 12:19\n2019an ospatutako Otala Zelai eguneko irudi bat.\nDomekan ospatuko da Otala Zelai eguna, ohi bezala. Azken bi urtetan ospakizun ezberdin bat egin dute, baina, betiko festa bueltan da Urkulu urtegi alboko belardian. Horrekin batera, Joseba Mardo-ren omenez Otala Zelaiko herri krosaren 42. edizioa ospatuko da.\nDomekan egingo duten Otala Zelai egunean, 11:00etan, herri krosa egingo dute, haurrentzat zein helduentzat, eta gero etorriko dira, 13:00etan, animalien jolasak; 13:30ean, sagardo festa, Aretxabaletako Leizarra musika eskolako trikitilariek alaituta; 14:30ean, herri bazkaria; 16:00etan, euskal disko festa DJ Bullekin; 18:00etan, dantza saioa Leizarra dantza taldekoekin; eta amaitzeko, berriz izango da DJ Bull.\n"Pandemiaren ostean, ekintzak antolatzeko gogoz geunden, eta gauza ugari izango ditugu. Haurren eta Joseba Mardo-ren omenezko krosen ostean egingo diren kontuez gain, herri bazkaria izango da, eguerdian, eta bertara nork bere bazkaria ekarriko du. Horretarako, mahaiak jarriko ditugu, eta musika ere izango da hitzordua girotzeko. Hala ere, arratsaldean ere izango da zertaz gozatu…", adierazi du Caberok.\nJoseba 'Mardo'-ren omenezkoa\nOtala Zelaiko herri krosaren 42. edizioa izango da domekan. Lehenbizi, 10:00etan, haurrentzako lasterketak egingo dira –benjaminak, alebinak eta infantilak–. Ostean, 11:00etan, helduen krosa hasiko da, eta partehartzaileek Otala Zelaitik irtenda bira eman beharko diote Urkulu urtegiari. Hiru kategoriatan banatuta egongo da lasterketa: gizonezkoak, emakumezkoak eta bikote mistoak. Izen-emateak, aurrez, herrikrossa.eus-en edo Ibarra kiroldegian egin daitezke, zortzi euro ordainduta, eta egunean bertan parte hartu nahi duenak hamabost euro ordaindu beharko ditu.


EUROPAR DEFINIZIOA PROPOSATU DUGU BAJURAKO ARRANTZARAKO : IBB Europan / Europa según IBB\nEUROPAR DEFINIZIOA PROPOSATU DUGU BAJURAKO ARRANTZARAKO\nIzaskun Bilbao Barandica | 16 mayo 2014\t| Responder\nGaur, aurreko egunotan baino errazago egingo jat kanpaina egitea. Etxean nago, kresal usainak inguratuta. Arrain azoka ospatzen ari gara, eta gure urdina da nagusi; kalea itsaso bihurtu jaku geure koloreagaz, geure azulagaz. Neurea dana, barru-barruan daroadana usaingozatzen, ikusten eta sentitzen dot, nire sustraiak dira. Eta hori, nahikoa da ondo sentitzeko. Baina , horrezaz ganera, Bermeon ez dogu azaldu beharrik Europa guretzat zein garrantzitsua dan, gure bizitzan zelango garrantzia dauan. Ondo baino hobeto dakigu hori, Europar Batasunean sartu ginanean konturatu ginan. Arrantza akordioak eta batasunaren arrantza politikagure eguneroko bizitzaren parte dira, gure kezka eta arduren artean dagoz. Orduan, Deskarteak, gitxieneko errendimendu jasangarria, arrantza legala, kontrolatua eta komunikatua , TAC, ontzidiaren birmoldaketa,itsasontziak desguazera bialtzeko laguntasunak bezalako berbak entzuten hasi ginan. Beste leku batzuetan ez dabez hain sarri erabilten. Horretan be, trankil egoteko arrazoia dago. Guk badakigu inportantea zer dan. Europa garrantzitsua da, baina hori baino garrantzitsuagoa da han egotea, inork guk hartu behar doguzan erabagiak hartu ez daizan.\nBehar bada, Bermeokue izateak lagundu deust azken bost urteotan ibili behar izan dodan bidea egiten. Kostaldeko herrietan zerumugara begira egoten gara, eta joan eta etorteko ohitura handia daukagu; baina batez be, zain egoteko ohitura daukagu. Han, urrunean dagoan puntutxoari begira.Ezagutzen dauanak baino ikusten ez dauan hori , dan dana da guretzat: gure arrantzaleak etxera datozala. Hori da beti garrantzitsuena. Baina , puntutxu hori be bada gauzak ondo joan diralako itxaropena adierazten dauan gauza.\nHorregaitik, Bruselan emon dodan aste bakotxa, kostera lez hartu izan dot. Aukera txiki bakotxa jo dot dana izan ahal dan puntu txikitxu hori balitz bezala. Sarean egin dot lan, ehunka erakunde, pertsona eta enpresakaz osatu dodan sarean, Europar Batasunaren itsaso konplexu eta batzuetan nahaspilotsu dan horretan arrantza egiteko. Kosterak ez jataz hain txarto joan, gitxika- gitxika ehunka euskal ideia europar araudi bihurtzea lortu dogulako.\nHor daukagu, esate baterako, saregile, neskatila eta paketatzaileen eskubideak lehen aldiz aitortzen dituen txostena, eta hori lortzeko bizi dogun abentura izugarria. Lehenengo eta behin, gure konpromisoa bete egin behar izan gendun: Euskadin Europa gehiago izatea lortzea.Parlamentuko Arrantza Batzordea hona ekari gendun. Gero, alderantziz, Europan Euskadi gehiago izateko lana egin genduan. Isaura, Ainhoa eta Maitek Bruselara eroan eben kresaleko emakumeen lekukotasuna. Hori bizipen guztia zuzenketa, proposamen, testu bihurtu behar zan eta babesak bilatu behar ziran.Denak izan gara ,nahi izanez gero, edozer lortu daitekeela erakusten dauan akordioaren protagonista. Baina, ekin egin behar jako.\nHori da lan egiteko dogun modua. Horreri deitzen deutsogu guk hurbiltasun politika, pertsonen zerbitzura egotea, pertsonek eta pertsonentzat egina. Eta, hori da hurrengo bost urteotan egiten jarraitu gura doguna. Lana handia bada be, aukerak ugariak diralako . Eta horreetan guztietan egin behar doguna da gure ontzidiaren izen ona aldarrikatzea, gure arrantzaleen izen ona. Hemen eta Indiako itsasoan be, ondo egiten dabela erakusten dabelako. Aitzindariak gara gure ondarea, gure eguneroko jarduna zaintzeko egin diren tekniketan. Eta , irudi hori erakutsi behar dogu, batzuetan, pertsonen etorkizunaz baino, arrainaren etorkizunaz kezkatzen dala emoten dauan Parlamentuan.\nGure proposamena da Batasunaren arrantza politika barriaren abantailak mailarik gorenean jartzea eta bere arazoak zuzentzea. Bajurako arrantzaren definizio bat proposatuko dogu gure erreaitatea egokituko dana . Kostaldean tokian tokiko garapen planak proposatuko ditugu Batasunaren Arrantza Politikaren regionalizazioa eta funtsen konbinaketa aprobetxatuz. Europar Parlamentuari jagokon egitekoa aldarrikatuko dugu, antxoa bezalako espezieen epe luzerako planak ezartzeko orduan, kuotak egonkorragoak , gardenagoak eta objektiboagoak izan daitezan. Zentzu horretan, Aztiren prestigioa babesten jarraituko dogu. Gure Atun industriak egiteko egokia behar dau, bere dimentsioaren eta arrantza akordioak negoziatzeko orduan dauan garrantziaren araberakoa . Beste herrialdeetan be, negoziaketak zabaltzea proposatuko dogu, beste herrietatik datozen kontserben kontrol handiagoa eskatuko dogu ,eta gure ontzidia Atalanta eragiketaren bidez babestua izan daiten. Guk ez doguz Alacranako arrantzaleak ahazten, eta inork ez dau barriro halakorik bizi behar. Itsaso guztietan gure arrantzaleen praktika onak aldarrikatu gura doguz, beren inguru hurbila errespetatzen dabelako, Europa mailan eredugarri direlako. Eta, jakina, itsasoko emakumeen aldeko apustuagaz jarraitu gura dogu.\nKostaldeko bizimodua bultzatu gura dogu, ahalmena dogulako, kalitatea dogulako. Hobeto saltzeabaino ez jaku geratzen. Paper ederrez apaindu. Eta horretarako, Batasunaren Arrantza Poitikakaukera handiak eskaintzen ditu. Europar arauak eskuan, tokian tokiko erakundeak eta berenegitasmoak ezinbestekoak izango dira. Europan egitasmo erakargarri eta interesgarriak eskatzendabez. Eta, horreek baldintza guztiak entzuten dodazanean gogora etorten jataz San Juan, eta kontserbak saltzen laguntzeaz aparte egin ahal dauzan gauza guztiak. Bermeo bisitatzea, gureKostaldea bisitatzea , esperientzia bat dalako zentzumen guztien gozamenerako produktu eta zerbitzuak doguzalako. Etorkizunean be, lan honek alkartuko gaitu Bermeon, Bruselan eta behar diran toki guztietan.\nTags: Bermeo, Bilbao, EAJ, izaskun, Ortuzar, pnv\n« CONTRIBUIMOS A CONSTRUIR UNA EUROPA SIN FRONTERAS\n¿Y LA QUIROGA? ¿PORQUE NO CRITICA EL MACHISMO DE CAÑETE? »


Manek iganderako zalantza handienak hegaletan ditu - GARA\n2007ko maiatzaren 11a\nManek iganderako zalantza handienak hegaletan ditu\nApelazio batzordeak ez die zigorrik barkatu Ismael Urzaiz eta Fernando Amorebietari eta clubak Espainiako Kirol Disziplina Bat zordera joko duEl Alaves logró su primer triunfo en Mendizorrotza ante la Real, reafirmando las aspectos. La Junta Directiva, tras destituir al técnico, analiarádl técnico analiar\nGARA | CHICLANA\nApelazio Batzordeak ez zien jaramonik egin Athleticek Fernando Amorebietaren txartel gorriari eta Ismael Urzaizen bosgarren txartel horiari jarritako helegiteei eta printzipioz biek ezingo dute Deportivoren aurkako partida jokatu. Dena dela, talde zurigorriak CEDDren aurrean azken helegitea jarriko dute, bien zigorrak bertan behera utz ditzan.\nBien bitartean, taldeak bere eguneroko lanean jarraitzen du Chiclanan eta Manek bi jokalari hauek jokatzeko moduan ez baleude bezala entrenatu zuen atzo Cadizen. Astean zehar egindako frogen arabera, defentsako bi hegaletan ditu Balmasedakoak Deportivoren aurka jokoan jarriko duen hamaikakoari begira zalantza nagusiak. Froga desberdinak egiten aritu da txurigorrien entrenatzailea azken egunetan eta hala, asteazkenean eskuin hegalean Ustaritz eta ezkerrean Exposito jarri bazituen, atzo Exposito ekuin lateralean kokatu zuen, ezkerra Javi Gonzalezentzat utziz.\nEntrenamenduko beste une batean, Iraola izan zen eskuin hegala bete zuena, Exposito ezkerrera pasatuz. hasieratik aritzeko aukera gutxiago dituen froga honetan, Joseba Etxeberriak zelai erdian eskubitik jokatu zuen, aurrealdeko beste bi postuak Alemaniatik itzuli berria zen Yesterentzat eta Fernando Llorenterentzat utziz.\nProbetan erabililtako denboraren arabera Deportivoren aurka hasieratik jokatzeko aukerarik gehien duen hamaikakoa honako jokalari hauek ostau zuten; Aranzubia atean; Exposito, Prieto, Sarriegi eta Javi Gonzalez atzealdean, Javi Martinez eta Murillo pibote gisa, Iraola eskubitik, Gabilondo ezkerretik eta Etxeberria eta Aduriz aurrean.\nPubisean dituen arazoak Munichen aztertu eta gero, Fran Yestek normaltasunez entrenatu zuen atzo gainerako taldekideekin eta Javi Martinezek gainontzekoek baino lehenago amaitu zuen eskuin belaunean arazo txiki batzuk dituelako.\nDeportivoren aurkako partidari begira, Joseba Etxeberriak galiziarrei irabazita gauzak asko argituko liratekeela adierazi zuen. Elgoibartarraren aburuz, «guretzako partida hau erabakiorra izan daiteke.\nKontutan hartuta lau azkenek euren artean jokatzen dutela eta Betis Barcelonaren aurka arituko dela, hiru puntuak eskuratuko bagenitu, salbazioari begira itzelezko aurrerapausua emango genuke», adierazi zuen aurrelariak.


Eurovision 2022 - Irabazteko faborito handiak | Bezzia\nSusana godoy | 10/05/2022 14:00 | Gaurkotasuna\nOso gutxi geratzen da jakiteko Nor izendatuko da Eurovision 2022ko irabazlea?. Apustuak dagoeneko eginak daude eta egia da iragarpenak baino ez direla, baina adituek dagoeneko badute zerrendako lehenen artean ikusten dituzten faborito sorta. Noski, geroago, epaimahaiaren eta herritarren bozketa artean, dena alda daiteke.\nDagoeneko finalerdiekin hasi gara, baina egia da badirela hainbat herrialde «ukiezin» deitzen direnetan sartzen direnak. 'Handia 5'. Hauek dira jada finalerdietatik pasatuko ez direnak, baina zuzenean finalera joango direnak. Horien artean badirudi faborito handiak ere badaudela saria hartzeko. Zer den jakin nahi duzu?\n1 2022ko Eurovision irabazteko faboritoak: Ukraina\n2 Italia da berriro ere faborito handietako bat\n3 Hirugarren postua Suediarentzat da apustuen artean\n4 Sam Ryder Erresuma Batuan\n5 Espainia ere faboritoen artean\n2022ko Eurovision irabazteko faboritoak: Ukraina\nBadirudi faborito handienetako bat, dagoeneko bookmakers artean lehen postua hartuta, Ukraina dela. Proposamena Kalush Orchestra taldearen eskutik dator. Bertan hainbat rap aurki ditzakegu, baita folk eta poparekin uztartzen diren pintzeladak ere. Dagoeneko iaz Ukrainak bosgarren postua lortu zuen eta badirudi aurten denontzat datorrela. Soinu nahasketa horri esker publikoak bigarren bozkatuenak izan ziren euren herrialdea ordezkatzeko. Irabazlea Alina Pash izan zen, baina polemika baten ondorioz lehiaketatik alde batera utzi zuten. Horregatik, Kalush Orchestra lehiaketarako itxaropen guztiekin iristen da eta badirudi oraingoz nagusitasuna dutela.\nItalia da berriro ere faborito handietako bat\nIaz lehen postua lortu zuten arren, Maneskinen berrikuntza eta talentuari esker, aurten berriz ere nahiko indartsu daudela dirudi. As bookmaker-en Italia bigarren postuan dago faborito gisa. Beraz, larunbatera arte itxaron beharko dugu epaimahaiak eta publikoak benetan berdin pentsatzen duten ikusteko. Momentuz badakigu emanaldia Mahmood&Blancoren ardurapean dagoela, 'Brividi' izeneko balada ekartzen baitute. Egia da agian Mahmood ezaguna egiten zaizula, 2019an jada irabazi zuelako 'Soldi' izeneko abesti horrekin. Ea duela hiru urteko patu bera duen.\nHirugarren postua Suediarentzat da apustuen artean\nOraindik aste honetan zer gertatuko den itxaron behar dugu, baina, zalantzarik gabe, Suedia da beste apustu handi bat. Ezer baino gehiago hirugarren postuan kokatu duelako Eurovisioneko igerilekuei buruz hitz egiten dugunean. Oholtzara igotzeko arduraduna Cornelia Jakobs da 'Hold me closer' abestiarekin, oso lasai hasten dela dirudi, baina hainbeste gustatzen zaizun jaialdi kutsu hori dauka. 2022ko Eurovision Lehiaketa ez da berria Corneliarentzat, 2011n eta 2012an jadanik baitzegoen. Etxera eramango al du garaipena oraingoan?\nSam Ryder Erresuma Batuan\nBadirudi Erresuma Batuak oso argi zuela Saint Ryder hautagairik gogokoena aukeratzerakoan. Agian asko iruditzen zaizu, bere ahotsa munduan zehar ibili baita. Sam oso ezaguna denez Tik Tok bezalako sare sozialetan. Abesti ospetsuen piezak interpretatuz, bihotz ugari konkistatu ditu, eta ez da gutxiagorako. 12 milioi jarraitzaile baino gehiago eta milaka gustatu ditu, gogokoenetako bat bihurtzen dutenak. Bere 'Space Man' abestia apar bezala igotzen ari da hautagaien artean, eta, beraz, egun batzuk itxaron beharko dugu azken aukera ezagutzeko.\nEspainia ere faboritoen artean\nGustu guztietarako iritziak daude beti, baina badirudi Espainia ere igo dela apustuen 5 abesti eta emanaldi gogokoenen artean. Chanelek dena ematen du eszenatokian eta energia hori beti kutsakorra da. Ematen du 'SloMo' Nahiko indartsu dator eta janzkeretan eta koreografietan noizbehinka ukitu bat izateaz gain, ziur dago jokoan dagoen ikuskizuna eskainiko duela.\nArtikuluaren bide osoa: Bezzia » Gaurkotasuna » Eurovision 2022 irabazteko faborito handiak\nBulgariako squats eta haien onurak


CURSO ESCOLAR EN ESTADOS UNIDOS- malgua F1 (eusk)StepTravel2020-10-01T09:51:03+02:00\nBASIC: Arrazoi ezberdinak direla eta (adina, maila akademikoa edo hizkuntza maila) J1 bisa eskuratu ezin duten ikasleentzat egokiena. Programa honek bi aukera ezberdin eskaintzen ditu: publikoa edo pribatua. Programa bietan ikasleek EEBBko edozein Estatutan ostatu hartu ahalko dute, euren ezaugarrien eta familien disponibilitatearen arabera.\nSELECT: Joan baino lehen beren eskola aukeratu nahi duten ikasleentzat egokiena. Logikoki, honek ikaslea EEBBko zein lekutan biziko den aldez aurretik jakiteko aukera emango du. Programa honek bi aukera ezberdin eskaintzen ditu: publikoa eta pribatua.\nBasic publikoa: Ikasleak ikasketak ikastetxe publiko batean burutuko ditu eta familiak diru laguntza txiki bat jasoko du ikaslearen mantenurako.\nBasic pribatua: Parte hartzaileak ikastetxe pribatu batean ikasiko du eta familia boluntario batekin elkar biziko da.\nSELECT-ikastetxe publikoa 21,000€