Atarikoa » HIZKUNTZA ESKUBIDEAK ETA EUSKARA HEZKUNTZA SISTEMAN\nEgilearen arabera, hezkuntza eta hizkuntza ez-normalizatuen arteko harremanak norabide bi ditu. Batetik, hezkuntza, hizkuntza-eskubideen objektu da; bestetik, hezkuntza-sistemaren bitartez hizkuntza-eskubideak —erabilera zein ezagutza eskubideak— eraginkor bihurtuko dira. Euskara, hizkuntza gutxitua da bere lurraldean. Hizkuntza ez-normalizatuen kasuan hezkuntza-sistemak berebiziko garrantzia hartzen du hizkuntzaren ezagutza orokortzeko baliabide gisa, baita prestakuntza eskaintzeko ere, hizkuntzaren komunikazio-funtzioa gizarte esparru guztietan zabaltzearren.\nHirugarren atalean hizkuntza ofizialtasunaren hezkuntza-eraginak aztertzen dira. Ofizialtasun bikoitzak zera dakar: bi hizkuntzei estatus juridiko berbera aitortzea. Baina hizkuntzen arteko formazko berdintasun juridikoa ez dator bat hizkuntzen egoera errealarekin. Euskararen eta gaztelaniaren egoera ez da berdina. Egoera desorekatua da arrazoi politikoetan zein historikoetan oinarrituz. Ofizialtasun bikoitzak helburu berdintzailea izan behar du ardatz, botere publikoei jarduera sustatzailea burutzera bultzatu behar dielarik.\nAutonomia Erkidegoei dagokie irakaskuntzako hizkuntza-sistema ezartzea. Ahalmen horren oinarri juridikoa, hizkuntza-normalkuntzari buruzko eskumenetan aurkitzen da. Eskumen horretaz baliatuz sistema desberdinak ezar daitezke. Konstituzio Auzitegiak baieztatu duenari jarraiki, Konstituzioko 27. artikuluak ez du eredu elebidun zehatzik inposatzen. Konjuntzio sistema eta banaketa sistema, biak muga konstituzional berdinen menpe daude. Muga hori hain zuzen, bi hizkuntza ofizialen ezagutza bermatzea da. Baina helburu horrek ez du esan nahi hizkuntzaren erabilera orekatua eskatzen denik.\nEAEko hezkuntza-sistemari begira jarrita, hausnarketarako gaia dugu hainbat txosten teknikok agertzen digutena; alegia, derrigorrezko hezkuntza bukatzen duen zenbait ikaslek ez duela euskara maila egokirik adierazten, eta bereziki, A ereduaz baliatuz hezkuntza jaso dutenek. Txosten horiek esaten digute ere, ikasleon euskara ezagutza mailak ereduekin lotura estua izan arren, beste hainbat faktorek ere eragina duela horretan\nSeigarren atalean, irakurleak Nafarroako hezkuntza-sistemari buruzko hausnarketak aurkituko ditu. Nafarroan, azken urteotan hizkuntza-eskubideen garapen mugatzailea gertatzen ari da. Hizkuntza-arau berriek nafarren hizkuntza- askatasunak baztertzen eta mugatzen dituzte. Hizkuntza-politika ez da hizkuntza-integrazioaren bidetik abiarazten, ezta hizkuntza-aniztasuna sustatzearen bidetik ere, euskarari dagokionez behintzat.\nZazpigarren atalak Iparraldeko hizkuntza egoera aztertzen du. Iparraldeari dagokionez, azken inkesta soziolinguistikoek erakusten digute euskaldunen kopurua pixkanaka behera doala. Familia bidezko euskararen transmisioa geroz eta ahulagoa da, eta ez da nahikoa norabide erregresiboak iraultzeko. Euskararen geroa ez dago bermaturik. Egoera horren aurrean, euskarari lege estatus berri bat aitortzea ezinbestekoa bihurtzen da.\nHizkuntza-eskubideen eta normalkuntza-prozesuaren perspektibetatik abiatuta, Euskal Herriko lurralde guztietan euskararen ofizialtasuna aitortzea oinarrizko helburu gisa planteatzen da. Hizkuntza-aniztasunari zor zaion begirunea ardatz bezala hartuz eta berau balioetsiz, hezkuntza-sistemak, geroz eta anitzagoa den gizarte honetan, hizkuntza integraziorako tresna bilakatu behar du, ikasle guztiei euskara ezagutzeko eta erabiltzeko gaitasuna ere bermatuz.\nLiburu honetan egileak Euskal Herriko hezkuntza-sistemen gaineko ikerketa sakona burutu du, hizkuntza-eskubideetan erreparatuz. Atzera begira jarri, egungo egoera aztertu eta etorkizunari begira, proposamenak aurkezten dizkigu egileak. Honetara, hizkuntza aldetik, nolakoa izan beharko litzatekeen etorkizuneko Euskal Herria eta zein izan beharko litzatekeen hezkuntza-sistemaren norabidea hausnartzen du, beti ere oinarritzat zera hartuz: hezkuntza-sistema, herritarron hizkuntza integratzeko tresna eraginkorra bilakatu behar dela, euskal gizartearen aniztasuna eta gizartearen hizkuntza kohesioa uztartuz.\nHezkuntza-sistemak helburu berdintzailea izan behar du ardatz, hizkuntza desorekak gainditzera zuzendua dagoena. Hezkuntza-sistema euskal gizartearen euskalduntzea bermatuko duen tresnetako bat da, ahaztu gabe beste hainbat faktorek ere eragiten duela horretan. Liburu honek hausnarketa lasai eta sakon bati ekitea proposatzen digu. Akaso hezkuntza-sistema gainditzen duen hausnarketa da, Euskal Herriko egungo gizartearen hizkuntza-eredua bera ukitzen duen zerbaiti buruz ari delako.\nGizartean gure hezkuntza-sistemei buruzko eztabaida zabalik dagoen une hauetantxe, irakurleak gogoeta juridikoak nahiz iritzi iradokitzaileak topatuko ditu monografia honetan.\nEuskal Herria, herri anitza da, beraz, herri aberatsa. Hizkuntza eta kulturaren ikuspegitik geroz eta anitzagoa bihurtzen ari da. Hezkuntza-sistema herriaren gizarte-garapenari lotuta egon behar da. Hezkunt za-sistemak eraldatzailea izan behar du, integratzailea eta berdintasuna bermatzen duena. Hain zuzen, euskara berezko hizkuntzatzat duen lurralde anitz honetan, hezkuntzari lotutako hiru ezaugarri horiek zama linguistikoa hartzen dute. Hots, hizkuntza gutxituen eta ez-normalizatuen kasuan, hezkuntzak hizkuntzaren transformazioari bide eman behar dio, hezkuntzaren bitartez gizartearen hizkuntza integratu beharra dago eta, hezkuntzak hizkuntzen arteko desorekak orekatzeko baliagarria izan behar du.\nLiburuak 7 atal, ondorioak eta bibliografia ditu. Lehenengo atalak, euskararen bilakaera historikoa zein juridikoa aztertzen du. Hezkuntza-sistemaren bitartez, historiaren sasoi bakoitzean, abian jarri diren hizkuntza-politikak aztertzen eta sistematizatzen dira.\nBigarren atalak berriz, nazioarteko zuzenbidea eta europar zuzenbidea aztertzen ditu. Halaber, hizkuntza gutxituei buruzko nazioarteko araubidea, baita hizkuntza-elkarte gutxituei buruzkoa ere ikertzen dira. Egileak ondorioztatzen duenari jarraiki, hizkuntza-eskubideek perspektiba indibiduala eta aldi berean kolektiboa badute ere, oinarrizko eskubideak aitortzen dituzten xedapenek perspektiba indibidualaz baliatzen dira nagusiki. Nazioarteko zuzenbideak ez du sakondu hizkuntza-eskubideen eduki kolektiboan, ezta hizkuntza eta lurraldearen arteko harremanean ere. Bestalde, gutxiengoen eta hizkuntza-elkarte gutxituen babesaz arduratzen diren nazioarteko xedapenek babes estandar apalak azaltzen dituzte, bereziki hizkuntza-askatasunei lotuta.\nAtal honetan orobat, arreta berezia jarri zaio hizkuntza gutxituei buruzko Europako Kartari. Hezkuntza-eskubideei lotuz, euskara ofiziala den lurraldeei begira, ez dirudi Kartak hizkuntza-eskubide gehigarririk dakarrenik. Dena dela, egileak azaltzen digunaren arabera, berrikuntza juridikorik badakartza euskara ofiziala ez den lurraldeetan: Nafarroako eremu mistoan, eremu ez-euskaldunean, eta Iparraldean, hain zuzen ere.\nHirugarren atalean hizkuntza ofizialtasunaren hezkuntza-eraginak aztertzen dira. Ofizialtasun bikoitzak zera dakar: bi hizkuntzei estatus juridiko berbera aitortzea. Baina hizkuntzen arteko formazko berdintasun juridikoa ez dator bat hizkuntzen egoera errealarekin. Euskararen eta gaztelaniaren egoera ez da berdina. Egoera desorekatua da arrazoi politikoetan zein historikoetan oinarrituz. Ofizialtasun bikoitzak helburu berdintzailea izan behar du ardatz, botere publikoei jarduera sustatzailea burutzera bultzatu behar dielarik. Hori da, hain zuzen ere, normalkuntza-prozesuaren oinarria. Ofizialtasun bikoitzaren aitorpen juridikoa ez da, beraz, jarduera estatikoa, aitorpen hutsarekin agortzen dena. Ofizialtasun bikoitzak normalizazio-prozesua abian jartzea galdatzen du. Berdintasun juridikoak dimentsio substantziala hartzen du, desorekak gainditzeari zuzendua.\nOfizialtasun bikoitzaren oinarria ez da hizkuntzen arteko —edo hizkuntza- komunitateen arteko— elkarbizitza soila. Ofizialtasun bikoitza ez da oinarritzen askatasun hutsetan; betebehar publikoak ere sortzen ditu. Horren harira hiru ondorio azpimarratu ditu egileak:\nNorbanakoen ikuspegitik, ofizialtasun bikoitzak ez du babesten hizkuntza ofizialetatik bakarra ezagutzeko eskubiderik. Euskara ikastea ez dago norbanakoaren esku. Norbanakoek ezin baldintza dezakete hizkuntzen ofizialtasunari lotzen zaion eragin juridikoa. Euskara ikasteko eta ikasketaren bitartez euskara ezagutzeko beharra, ofizialtasunaren ondorioa da.\nBotere publikoek, hezkuntza-sistemaren bitartez, bi hizkuntza ofizialen ezagutza eraginkorra bermatu behar dute. Ofizialtasunaren eta hezkuntzaren arteko harreman juridikoak ezaugarri berdinak ditu euskararen eta gazteleraren kasuan. Hezkuntza-sistemak helburu berdinak bermatu beharko ditu, beraz, bi kasuotan.\nOfizialtasunak sortzen dituen hezkuntza-eraginak ez dira agortzen hizkuntza ofiziala curriculumean integratzearekin. Ofizialtasunaren berme instituzionala helburuak bermatzeari zuzentzen zaio. Ofizialtasunak helburuak ezartzen ditu, hezkuntza-sistema bitartekoa izanik. Hezkuntza-sistemak izaera instrumental hutsa dauka.\nBeraz, ofizialtasunari lotzen zaizkion ezagutza-helburuek hizkuntzen erabilera hedatzailearen neurria ezarri behar dute. Hizkuntza ofizialen ezagutza bermatzeari begira, beharrezkoa gerta daiteke hizkuntzaren erabilera kurrikulara. Honetara, euskararen erabilera kurrikulara, euskararen ezagutza bermatzeko heinekoa izan behar da.\nLaugarren atalak ostera, hezkuntza-eskubidearen hizkuntza-edukia aztertzen du. Autonomia Erkidegoei dagokie irakaskuntzako hizkuntza-sistema ezartzea. Ahalmen horren oinarri juridikoa, hizkuntza-normalkuntzari buruzko eskumenetan aurkitzen da. Eskumen horretaz baliatuz sistema desberdinak ezar daitezke. Konstituzio Auzitegiak baieztatu duenari jarraiki, Konstituzioko 27. artikuluak ez du eredu elebidun zehatzik inposatzen. Konjuntzio sistema eta banaketa sistema, biak muga konstituzional berdinen menpe daude. Muga hori hain zuzen, bi hizkuntza ofizialen ezagutza bermatzea da. Baina helburu horrek ez du esan nahi hizkuntzaren erabilera orekatua eskatzen denik. Hizkuntza ofizial bien ezagutza, sistemaren emaitza izan behar da.\nHezkuntza-eskubidearen oinarriak bere helburuetan datza. Konstituzioaren 27.2 artikuluaren arabera "hezkuntzaren objektua giza nortasunaren garapen osoa" da. Jurisprudentziarekin bat, aipatu artikuluak ez dio ikasleari bermatzen irakaskuntza osoa bere ama hizkuntzan jasotzeko eskubiderik. Ikaslearen giza nortasunaren garapenaren bermeak muga materialak dakartza, baina bereziki muga pedagogikoak. Giza nortasunaren garapenak pedagogia teknika egokiak abian jartzea eskatzen du. Hori da, hain zuzen ere, Konstituzio Auzitegiak hezkuntzako hizkuntza-sistemei ezarri dien bigarren muga: hezkuntza-eskubidearen hizkuntza-edukia bermatzea. Auzitegiaren aburuz, hezkuntza-eskubidearen hizkuntza-edukia, eduki mugatua da. Bere jurisprudentziaren arabera, hezkuntza-eskubidea ez da kaltetzen, irakaskuntza, hizkuntza ulergarri batez jasotzen bada. Beraz, hizkuntza oztopo ez denean irakaskuntza-edukiak transmititzeko, hezkuntza-eskubidea ez da kaltetzen. Aldiz, hizkuntza arrazoia dela-eta, transmisiorik gertatzen ez bada, hezkuntza-eskubidea kaltetzen da.\nHezkuntzaren helburua ikasleon nortasunaren garapena izanik, euskara berezko hizkuntzatzat duen lurraldeko hezkuntza-sistemak, euskararen ezagutzari bide eman behar dio. Euskal Herriko gizartearen testuinguruan, ikasleei bermatu behar zaie bertako berezko hizkuntzaren ezagutza. Ondorioz, hezkuntza-eskubidearen hizkuntza-edukia mugatua izan arren, berezko hizkuntzaren kontzeptuak hizkuntza-edukiez bete behar du irakaskuntza-prozesua.\nBosgarren atala Euskal Autonomia Erkidegoko hezkuntza-sistemaz arduratzen da. Honetara, eskumen banaketari buruzko hausnarketak eginez abiatzen da egilea. Hezkuntza, elkar banatutako eskumena izan arren, hizkuntza ofizialen irakaskuntzari dagokionez zein ezaugarri berezi agertzen dituen azaltzen digu.\nEAEko hezkuntza-sistemari begira jarrita, hausnarketarako gaia dugu hainbat txosten teknikok agertzen digutena; alegia, derrigorrezko hezkuntza bukatzen duen zenbait ikaslek ez duela euskara maila egokirik adierazten, eta bereziki, A ereduaz baliatuz hezkuntza jaso dutenek. Txosten horiek esaten digute ere, ikasleon euskara ezagutza mailak ereduekin lotura estua izan arren, beste hainbat faktorek ere eragina duela horretan; adibidez, testuinguru soziolinguistikoak, familia eta lagunen hizkuntza praktikak, hizkuntzekiko jarrerak, e.a.\nGaia konplexua da. Hezkuntza-sistema euskal gizartearen euskalduntzea bermatzeko tresnetako bat izan behar da, baina ezin dugu ahaztu beste hainbat faktorek ere eragiten duela horretan. Hari horri jarraiki gogoeta sakon eta lasaia egitea proposatzen zaigu. Hezkuntza-sistemari begira, dugun esperientziatik abiatuta, zenbait proposamen juridiko azaltzen dizkigu egileak. Horietatik bat, ereduen izaeran edo konfigurazio juridikoan erreparatzea da, euren zurruntasun maila aztertuz, eta horri loturik, ikastetxeei bermaturiko autonomia pedagogikoaren hedapena aztertuz ere. Euskararen ezagutza bermatzea, eskola- betebeharra dela ulertzen bada ere, berau ezin da baldintzatu, hezkuntza-prozesuaren kanpotik balia daitekeen hizkuntza-eredu bat edo bestea hautatzearen bitartez. Ondorioz, hizkuntza-ereduen tresna-izaera aintzat hartuz, ikastetxeei bide eman dakieke, euskararen erabilera kurrikularean eragin dezaten, euren autonomia pedagogikoa indartuz, beti ere legediak azaltzen duen euskara ezagutza-maila bermatzearren.\nSeigarren atalean, irakurleak Nafarroako hezkuntza-sistemari buruzko hausnarketak aurkituko ditu. Nafarroan, azken urteotan hizkuntza-eskubideen garapen mugatzailea gertatzen ari da. Hizkuntza-arau berriek nafarren hizkuntza- askatasunak baztertzen eta mugatzen dituzte. Hizkuntza-politika ez da hizkuntza-integrazioaren bidetik abiarazten, ezta hizkuntza-aniztasuna sustatzearen bidetik ere, euskarari dagokionez behintzat.Hizkuntza-politika nafarraren norabide horrek ez du oinarri juridikorik, ez oinarrizko arauetan, ez Nafarroako hizkuntza- legedian, ezta gutxiagorik ere Europako hizkuntza gutxituei buruzko Kartan. Kartak, botere publikoei galdatzen die hizkuntza gutxituen aldeko jarduera eraginkorra buru dezatela. Botere publiko nafarrak behartuta daude hizkuntzen elkarbizitza eraginkorra bermatzera. Nafarroako hezkuntza-sistemak, hizkuntza- integraziorako baliabide bihurtu behar du.\nNafarroako errealitate soziolinguistikoa anitza da. Kualitatiboki anitza, baita hizkuntzen lurralde banaketari begira ere. Horrek euskararen normalkuntza-prozesuan ezinbestean eragiten du. Alabaina, aniztasuna oinarritzat hartuz ez dago euskarari zor zaion garapen progresiboa mugatzerik. Nafarroan, hizkuntza- eremuak ezarri dira hizkuntza-eskubideak eremu bakoitzean mugatuz. Europako hizkuntz gutxituei buruzko Karta indarrean izanik, zonifikazioari irakurketa juridiko berria eman behar zaio. Kartaren arabera, zonifikazioa zilegia izan dadin, euskararen sustapenari eta hizkuntzaren mailakatutako aurrerapenari bide emango dion tresna bilakatu beharko litzateke, eremu soziolinguistiko bakoitzeko ezaugarriei egokituz. Baina, Kartaren indarrez, zonifikazioak zilegitasun osoa galtzen du, euskararen sustapenaren edo elebitasunaren aldeko gizarte-eskaria blokeatzeko tresna gisa erabiltzen bada. Euskararen aldeko gizarte-eskaria, argi islatzen da, etengabe goraka doala hezkuntza-eredu elebidunen aldeko eskarian. Gizarte-eskakizun hori Nafarroako eremu guztietan agertzen da, eta bereziki azpimarragarria da eremu ez-euskalduneko ikastetxeetan. Izan ere, hizkuntza- legedia ez zaio gizartearen borondateari egokitzen.\nLegeak duen izaera mugatzailearen adierazle nabarmena dugu ikastolen egoera, eremu ez-euskaldunean. Eremu ez-euskaldunean sei ikastola daude. Gizarte-ekimeneko ikastetxe horiek Vascuencearen Legeko ezarpenetara egokitzerik ez dute, Legeak aurreikusi ez baitu euskarazko irakaskuntzarik eremu ez-euskaldunean. Egileak azpimarratzen duen bezala, egoera hori ulertezina da ikuspegi demokratiko batetik abiatuta; ikuspegi juridikotik abiatuz gero ordea, nazioarteko zuzenbidearen kontrakotzat jo behar da erabat. Nazioarteko zuzenbidearen arabera (Europako hizkuntza gutxituei buruzko Kartako 8.2), euskarazko irakaskuntza bakarrik baldintza daiteke inguruabar objektiboak tarteko, hala nola, eduki kurrikularak bateragarriak ez badira programazio orokorrarekin, eskatzaileen zenbatekoa, e.a. Baina, irakaskuntza-baimenak inolako kasuan baldintza daitezke hizkuntza gutxitu bat erabiltzen delako irakaskuntza bideratzeko. Irakaskuntza arloan, begi-bistakoa da egungo Nafarroako legediak egokitzeko premia duela, euskararen normalkuntza-prozesuari egokitzeko premia hain zuzen ere, oztopo izateari utziz.\nAzken urteotan, Foru Dekretu egitasmoen bitartez, hezkuntza-planteamendu berriak agertzen ari zaizkigu. Planteamendu berriaren muinak hizkuntza-eredu berriak ezartzean datza, Europar Batasuneko hizkuntzak, Nafarroako hezkuntza-sisteman hizkuntza hedatzaile bilakatuz. Europar Batasuneko hizkuntzen ezagutza bermatzea beharrezkoa da. Baina hori gauzatu behar da hizkuntza propioari kalterik egin gabe, eta hizkuntza komunitarioak, hizkuntza propioaren aurrez aurre jarri gabe. Hizkuntza propioak gizartearen elementu bereizgarriak eta definigarriak dira. Nafarroako legediak bi hizkuntza propio aitortu ditu, horietatik bat egoera gutxituan dago. Euskara eta hizkuntza komunitarioak aurrez aurre eta modu baztertzailean jarriz gero, gurasoak behartuta egongo dira euskararen alde edo hizkuntza komunitarioaren alde egiteko. Hori, berez kaltegarria da hizkuntza gutxituarentzako. Nafarroako hezkuntza-sistemak izaera integratzailez jardun beharko luke, euskara, gaztelera eta Europar Batasuneko beste hizkuntza baten edo biren ezagutza bermatuz.\nZazpigarren atalak Iparraldeko hizkuntza egoera aztertzen du. Iparraldeari dagokionez, azken inkesta soziolinguistikoek erakusten digute euskaldunen kopurua pixkanaka behera doala. Familia bidezko euskararen transmisioa geroz eta ahulagoa da, eta ez da nahikoa norabide erregresiboak iraultzeko. Euskararen geroa ez dago bermaturik. Egoera horren aurrean, euskarari lege estatus berri bat aitortzea ezinbestekoa bihurtzen da. Hizkuntza gutxituan seme-alabak hezteko eskubidea legeztatu eta bermatuko duen lege estatus berria premiazkoa da.\nFrantzia, Estatu unitarioa da, eta eskema horretara egokitzen dira norbanakoei aitorturiko hizkuntza-eskubideak. Hizkuntzei begiratuta, Frantziako lurraldea Europako lurralderik anitzenetarikoa da. Baina zuzenbideak aniztasun horri eman dion erantzuna, erabat mugatzailea izan da. Estatu-lurraldean, nazio-hizkuntza bat baino gehiago egon arren, Errepublikak hizkuntza bakarra dauka. Errepublikako nortasunaren eraikuntza, hizkuntza bakartasunean oinarritu da. Frantziako Errepublikaren printzipio politiko nagusietan oinarritzen da elebakartasuna. Batasuna bultzatu da, eta ez batuketa, prozesu berdintzaile baten bitartez.\nFrantziako Estatuak ez du hizkuntza-elkarterik ez eta hizkuntza-talde gutxiturik ere aitortzen. Kontseilu Konstituzionalaren jurisprudentzia oso mugatzailea izan da. Jurisprudentzia horren arabera, hizkuntza gutxituetako hizlariei hizkuntza-eskubidek aitortzea, Errepublikaren banaezintasunaren aurkakoa da, berdintasun printzipioaren kontrakoa eta frantziar herriaren batasunaren aurkakoa. Errepublikako printzipio politiko nagusiek, hizkuntza-eduki baztertzailea dute.\nFrantziako hizkuntza legeria eskasa eta norabide bakarrekoa da. Errepublikako hizkuntza lehenestea eta sendotzea du helburu. Hezkuntza arloan, normaltasun linguistikoa frantsesarentzat gorde da. Lege-indarrez, hezkuntza-sistemaren hizkuntza frantsesa izan behar bada, gainerako hizkuntzen garapena erabat mugatzen da. Lege babesik gabe, euskarazko irakaskuntzaren oinarri juridikoak erabat ezegonkorrak bihurtzen dira.\nEzegonkortasun juridiko horren adierazle garbiak ditugu Frantziako Estatu Kontseiluak 2002ko urrian emandako ebazpenak. 2001. urtean Frantziako hezkuntza ministerioak irakaskuntza elebidunaren erreforma garrantzitsua abian jarri zuen. Lehengo aldiz, arau batek aintzat hartu eta onartu zituen izatez Iparraldean lanean ziharduten hizkuntza-eredu desberdinak: murgiltze sistema (Seaskan erabilia), hedapenezko erabilera mistoa eta euskara ikasgai bezala duen eredua. 2002ko urrian Estatu Kontseiluak baliogabetu egin zituen murgiltze- eredua eta ordutegi parekotasuna duen eredua, sistema bien lege-estaldurarik eza nabarmenduz.\nEskualde-hizkuntzen geroak, euren estatusak eta estatutu-hizkuntzarekiko harremanak gogoetarako gai izaten jarraitzen dute. Hizkuntzen afera "kulturaren" demokratizazioaren bidetik birbideratu behar den afera da, hizkuntza- aniztasunaren babesari buruzko dimentsio europarrari bide emanez. Egun Frantziako estatuan gertatzen ari den deszentralizazio-prozesuaren magalean, ezinbestekotzat jotzen da hizkuntzei loturiko eskumenak lurralde-kolektibitateen esku jartzea. Hizkuntza-arloko eskumenen transferentziak eskualdearen planoa gainditu beharko luke, ukitua den lurralde kolektibitatearen esku, eskumen eraginkorrak jarriz. Perspektiba hori ardatz gisa hartuz, Ipar Euskal Herriko lurralde-kolektibitatea sortzearen premia azpimarratu behar da, euskararentzako estatus berri bati bide emanez, eta bere indarrez, euskara eskolan ikasteko eskubidea eraginkor bihurtuz.\nHizkuntza-eskubideen eta normalkuntza-prozesuaren perspektibetatik abiatuta, Euskal Herriko lurralde guztietan euskararen ofizialtasuna aitortzea oinarrizko helburu gisa planteatzen da. Hizkuntza-aniztasunari zor zaion begirunea ardatz bezala hartuz eta berau balioetsiz, hezkuntza-sistemak, geroz eta anitzagoa den gizarte honetan, hizkuntza integraziorako tresna bilakatu behar du, ikasle guztiei euskara ezagutzeko eta erabiltzeko gaitasuna ere bermatuz. Euskal Herriko hezkuntza-sistemak hizkuntza-transformazioari bide eman behar dio, eta neurri berean, hizkuntzak integraziorako baliabide bihurtu behar du, gizarte aniztasuna bermatuz baina, era berean, hizkuntza aldetik integratuagoa eta orekatuagoa izan beharko litzatekeen etorkizuneko gizarteari bide emanez.\n(*1). 2004ko ekainaren 9an defendatu zuen bere doktore-tesia Iñigo Urrutiak, EHUko Ekonomia eta Enpresa-Zientzietako Fakultatean (Sarrikon). Tesiaren jatorrizko izenburua gaztelaniaz dago; hauxe duzue argitalpenaren erreferentzia zuena: URRUTIA LIBARONA, Iñigo: Derechos lingüísticos y euskera en el sistema educativo. Lete/Pamiela, Pamplona-Iruña, 2005 (857 or.)


Elur- eta hotz-ekaitz berri bat hasi da gaur Penintsula astintzen | Consumer\nElur- eta hotz-ekaitz berri bat hasi da gaur Penintsula astintzen\nKantauriko eskualdeetan elurteak eta txingorrak aurreikusten dira 300 metrotik aurrera.\nElur- eta hotz-bolada berri bat izango da gaur penintsulan.' Tenperatura baxuek asteburuko elurteak urtzea saihestuko dute. Geruza horren gainean mantu zuri berri bat eror liteke 300 metrotik gora iparraldean, 600 metrotik gora erdian eta 800 metrotik gora hegoaldean.\nIragarpen meteorologikoen arabera, iparraldeko haize oso hotzak iritsiko dira, eta Atlantikoko fluxu hezeekin bat egingo dute, asteburutik herrialdearen gehiengoari eragiten baitiote. Hori dela eta, elurteak eta granizatuak izango dira 300 metrotik gora Kantauri itsasoan, eta asteazkeneko goizaldean kosta ingurura iristeko aukera izango dute.\nSoilguneak gero eta hegoalderago nagusituko dira hodeien gainean, eta han ere prezipitazioak gerta litezke bi mesetetan eta Ebroko ibarrean, 600 metrotik elurra eginez. Malutak 800 metrotik gora agertuko dira Mediterraneotik eta hegoaldetik hurbil dauden mendietan.\nEgoera horren aurrean, Babes Zibilak elurragatiko alerta mantentzen du Asturiasen, Kantabrian, Galizian, Euskal Herrian, Errioxan, Nafarroan eta Avila, Burgos, Leon, Palentzia, Salamanca, Segovia eta Sorian, Gaztela eta Leonen; Almerian, Granadan eta Jaenen, Andaluzian eta Gaztela-Gaztelan. Asturias eta Kantabria, gainera, erne daude eurite handiengatik, eta Huesca eta Nafarroa, elur-jausiengatik.\nTrafiko Zuzendaritza Nagusiak (DGT) ekaitza dagoen tokietan errepidez ez ibiltzea gomendatzen du eta, kasu guztietan, kateak ibilgailuaren maletategian prestatuta eramatea.


Dos alumnos del master en Ingeniería Industrial participarán el Congress on Numerical Methods in Engineering Industria Ingeniaritza Masterreko bi ikaslek parte hartuko dute Congress on Numerical Methods in Engineering izeneko kongresuan - Mondragon Goi Eskola Politeknikoko albisteak - Mondragon Unibertsitatea\nIndustria Ingeniaritza Masterreko bi ikaslek parte hartuko dute Congress on Numerical Methods in Engineering izeneko kongresuan\nUztailaren 1etik 3ra bitartean Congress on Numerical Methods in Engineering kongresuaren X. edizioa egingo da Guimarãesen (Portugal), eta Mondragon Goi Eskola Politeknikoko Industriako Ingeniaritzako Masterrean 2. ikasturtean ari diren 2 ikasleek bertan hartuko dute parte. Kongresuaren helburu nagusia da trukerako foro bat izatea eremu akademikoko zein eremu industrialeko ikertzaileentzat, mekanika konputazionalaren, zenbakizko metodoen eta ingeniaritzako aplikazioen eremuetako garapen berriak partekatu ditzaten.\nBigarren aldia da Industriako Ingeniaritzako Masterreko 2. urtean egiten ari diren ikasleak kongresu batera doazela Materialen Konformazioaren irakasgaiaren barruan garatutako proiektuan lortutako emaitzak aurkezteko.\nMasterreko irakasleek bultzatutako ekimena da, zeinarekin asmoa da ikasleek irakasgai horretan egiten duten lana sustatzea eta saritzea. Ikasleek lan guztiak aurkeztu ondoren, irakasleek lanen balorazioa egin eta kongresuan beren lanaren emaitzak aurkeztuko dituzten ikasleen taldea aukeratzen dute.\nOraingo honetan, Javier Mendieta eta Ander Martinez izan dira uztailean Portugalera joateko aukeratu diren ikasleak. Kongresuan, “Predicción geométrica de un componente mediante herramientas de modelización numérica” izenaz egin duten lana aurkeztuko dute, eta lanaren emaitzak defendatuko dituzte kongresura bertaratzen direnen aurrean. Lan honetan, ikasleek osagai metaliko baten konformazioaren modeloa egin dute eta emaitza esperimentalekin alderatu dute lanean iragarritako geometria.


Ibarra Izaskungo Jaiak zaldiz hasi eta dantzan amaituko dira. Noticias de Gipuzkoa\nIbarra Izaskungo Jaiak zaldiz hasi eta dantzan amaituko dira\nLarunbatean hasi eta astelehen gauerarte kirolak, dastaketak, dantzak izango dira protagonista Uzturreren magalean\n2016(e)ko maiatzaren 11a, asteazkena - 10:00etan eguneratua\nIbarra Izaskun. Asteburuan hasiko dira Izaskungo Jaiak eta hiru egunetan zehar aldapa igotzera animatzen direnentzat, autoz ere joan daitezke, hainbat ekitaldi eta ikuskizun prestatu dituzte Izaskungo ermitaren inguruan. Hasiera emateko Zaldi lasterketa bat ospatuko da eta irabazleei garaikurrak banatu ondoren pintxoak eta sagardoa dastatzeko aukera egongo da.\nIgandean jai giroa goizean hasiko da. 12.00etan Herri-kirolak egongo dira, Arria V eta Iker Bizente aizkolariak ere bertaratuko dira eta Luis Erasok motozerra erakustaldian figura ikusgarriak sortuko ditu. 14.30ean Herri bazkaria Julio Soto eta Iker Zubeldia bertsolarien emanaldiarekin alaituta. 19.30ean erromeria eguna ondo amaitzeko Loatzo Musika Eskolako trikitilarien eskutik.\nAstelehena jai eguna ere izan liteke hala suertatzen denean eta goizean goizetik aprobetxatuko dute Izaskungoek. 10.00etan Diana, 11.00etan Meza Nagusia eta 12.00etan izan arren hamaiketako herrikoia. Eguerdi eta arratsaldean, 13.00etan eta 18.30ean, Lizaso eta Peñagarikano bertsotan arituko dira eta 17.30ean Alur dantza taldeak emanaldi bat eskainiko du. Eta jaiei amaiera emateko, Loatzoko soinujoleen eskutik erromeria. A.S.


Alerta AEBetan ontziratutako espinaken kontsumoarekin lotutako urdail-gaixotasun batengatik | Consumer\nAlerta AEBetan ontziratutako espinaken kontsumoarekin lotutako urdail-gaixotasun batengatik\nGaitz gastrointestinal hori dagoeneko 20 estatuk zabaldu dute eta pertsona baten heriotza eragin du\narabera: Larunbata, 2006ko irailaren 16a\nEstatu Batuetako agintariek alarma piztu dute ontziratutako espinaken kontsumoarekin zerikusia duen urdaileko eritasun baten hedapenaren aurrean. Gaitz hori herrialdeko 20 estatutan zabaldu da eta gutxienez pertsona baten heriotza eragin du.\nOrain arte, 94 pertsonak izan dute gaixotasun hori, eta beherako bizia, sukarra eta goragalea eragin ditu. Gobernuaren arabera, pertsona horiek heriotza eragin dezakete adinekoentzat eta haurrentzat. Horietako hamalauk, gainera, akats hepatikoa izan zuten.\nKaliforniako baserri batean detektatu zen agerraldi epidemikoa “E.coli” bakterioak eragin du, eta espinaka ontziratuetan aurkitu da. AEBetako Elikagaien eta Botiken Administrazioa (FDA). ostegunean produktua ez kontsumitzeko gomendatu zien herritarrei.\nBakterioarekin kutsatutako espinakak plastikozko ontzietan saltzen dira, eta herrialde osoko elikagai-establezimenduetatik kendu dituzte, esan zuen Barazkien Ekoizleen Elkarteko bozeramaileak.\nOrain arte identifikatutako biktima hilgarri bakarra irailaren 7an Wisconsinen hil zen 77 urteko emakumea da. Estatu honetan 29 kasu baieztatu dira.\nespinakak estomakal gaixotasun


KADETE EUSKAL LIGA: Ordizia KE, lider berria hunkigarriko nesken txapelketan\nKadete Euskal Liga 2019/11/27\nAsteburu ikusgarria nesken txapelketan, lehen lau sailkatuen arteko lehia zuzenarekin eta etxekoen garaipenekin. Ordizia KE da lider berria, Lointek Gernikarekin berdinduta. Mutilen multzoan, A1erako borrokan, Grupo Zaher ISB-ren aurrera pausoa.\nLider berriarekin hasten dugu gure asteko laburpena. Majorin, Ordizia KE-k tronutik kendu zuen Tabirako Baqué (68-49). Gainera, gipuzkoarrek aberagea ere berreskuratu zuten. Lehen zati parekatuaren ondoren, bizkaitarrekin etxekoen bultzadari eutsi, Ordiziak epaia eman zion 16-1eko ikusgarriko partzialarekin (48-32).\nEmozio gehiago Malosten, jardunaldiko bigarren lehia zuzenean: Lointek Gernikak Mondragon Unibertsitateari irabazi zion luzapenean, 58-57ko emaitzarekin. Markagailu estutua partida osoan zehar (errenta handiena 6koa izan zen) eta bizkaitarrek bi libre huts egin zituzten garaipena lortzeko. Luzapenean, Zubiagak erabaki zuen 40 segunduren faltan.\nBidebietan, Easo AECC bosgarren postuan finkatzen da Movilteck ISB-ren aurkako derbia irabazi ondoren (68-50). Beti aurretik donostiarrak, hirugarren laurdenaren azken minutuan itxaron behar izan zuten partida apurtzeko.\nEta Euskoart Ibaizabal A1erako borrokan mantentzen da: galdakaotarrek argi eta garbi irabazi zioten Loiola Indautxuri (101-27).\nGrupo Zaher ISB da jardunaldiko garaile handia. Azpeitiarrek Centro de Estudios Mikeldi-ri irabazi zioten (79-66) eta laugarren postura igo dira, bilbotarren aurretik (Unamunok aberage mantentzen du). Etxekoak ihes egin dira bigarren laurdenaren hasieran (20-19tik 37-25era) eta ez zituen arazorik izan errenta gordetzeko.\nGaraipen honi esker, Grupo Zaher ISB Santurtziren aurretik dago ere. Etxean eta Easo Mendaurren aurka, moreek puntu bateko aldearekin itxi zuten lehen laurdena (17-16), baina donostiarrek azkar bizkortu zuten eta ez zizkieten aukerarik eman (69-92).\nJudimendin, liderra den Fundación 5+11-ren garaipen zabala: 116-73 Mondragon Unibertsitatearen aurrean. Bisitariek aurpegia eman zioten lehen zatian, baina ezin izan zuten ezer egin bigarrenean.\nEta asteburuko azken neurketan, Fundación Bilbao Basket-ek eroso irabazi zion azken postuan dagoen Redline Mekanika TAKE-ri.\nEMAKUMEZKOEN SENIOR: Mazarredo Fisioterapia Unamuno da Bigarren Mailako buruko hirukotearen liderra\nJUNIOR EUSKAL LIGA: Take Burruntzi Erretegiaren aurrera pausoa


Iñigo Otxoa (HE Gurasoak): "Haur eskoletako euskarazko eskaera Udalak espero baino handiagoa da" - Iruñea - euskalerriairratia.eus\nIñigo Otxoa (HE Gurasoak): "Haur eskoletako euskarazko eskaera Udalak espero baino handiagoa da"\nEuskalerria Irratia 2020-05-06 19:44\nHE Gurasoak taldeko kideak Fernando Sesma Iruñeko Udalaren Kultura eta Herritarren Parte Hartze zinegotziarekin mintzatu dira asteazken honetan eta euskarazko eskaerari erantzuna emateko 21-22 ikasturterako neurri berriak aztertuko dituztela esan die.\nIruñeko Udalak egindako planaren ondorioz, datozen hiru urteetan nabarmen murriztuko dira haur eskoletako euskarazko plazak. HE Gurasoak talde politiko guztiekin bilerak eskatu du, bai Iruñeko Udalean eta Nafarroako Gobernuan, bai hezkuntza eta gizarte zerbitzuekin ere, aldaketa hori aldatzeko edo benetako eskaerari konponbide egokia emateko helburuarekin.\nHE Gurasoak euskarazko plazak hurrengo hiru urteetan %14raino murriztuko direla kritikatu du. Horren ondorioz,“72 bularreko haurrek ezingo dute aurten sistema publikoan plazarik lortu”. Kolektiboaren esanetan, “murrizketa hori hizkuntza-eskubideen eta herritarren sentimenduen aurka doa. Udalak antolatutako inkestan bertan ere, galdetutako familiek hizkuntza-aukerak gehitzea eskatzen dute, eta %36k interesa dute seme-alabek euskara ikas dezaten”.\nTalde politikoekin egindako bileretan, guraso elkarte honek bere kezkaren berri eman eta konponbideak bilatzeko eskatu du. “Iruñeko Udala 2020-2021 ikasturterako euskarazko plazen egungo eskaintza mantentzearen alde ez badago, Nafarroako Gobernuari plaza horiek ziurtatzeko eta kaltetutako familiei alternatibak eskaintzeko erantzukizuna dagokio”.\nHorregatik guztiagatik, “Dauden plazen kopuruari eusteko konponbideak bilatzea eskatzen dugu: Nafarroako Gobernuko haur-eskolen eskaintza aldatzea, erabiltzen ez diren ikastetxeak gaitzea, haur-eskola pribatuetan plazak diruz laguntzea, kooperatibak sortzeko lokalak uztea,…”.\n“Ez ditugu erantzun anbiguoak onartzen, epeen zailtasunetara jotzea edo arazo teknikoetan oinarritzea. Pandemiaren ondorioz aldaketa teknikoak eta epe-aldaketak nola gertatu diren ikusi da. Beraz, orain, Udalak eskatutako inkestako datuak kontuan hartuta, uste dugu posible dela plaza kopurua aldatzea, bertan adierazitako eskariari egokituz edo egungoari eutsiz, borondate politiko kontua da”. Hori dela eta, Nafarroako Gobernuari eta Iruñeko Udalari eskatzen diete “gure azalean jartzea eta premiazko irtenbideak bila ditzatela”.


Errementari lanean zelan hasi zen - Ahotsak.eus\nErrementari lanean zelan hasi zen\nHizlaria(k): Aizpeurrutia Etxeberria, Jenaro\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan ONA-178-002 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nJenaroren aitak Legazpin egiten zuen lan, Patricio Echeverrian. Aitona eta Jenaro jardun zuten errementari moduan. Aitonak kateak, aizkorak, aitzurrak, gurdiak, baserriko zorrozturak... egiten zituen.\nProiektua: Burdina: errementariak eta perratzaileak\nElkarrizketatzailea(k): Iñaki Arana - Lide Oregi\nData: 1995(e)ko urtarrilaren 01a\nEmalea: Iñaki Arana\nGaia(k): Familia eta harremanak » Lagunartea eta familia » Etxeko giroa , Baserria » Baserriko lanak » Lurra lantzea , Lanbideak » Antzinako lanbideak » Errementariak, ferratzaileak\n- Eta gero zuen aittak ez zeban jarraittu?\n- Geuk ointxera arte, puntura arte. Aittak Legazpin itten eben lana, Patrixion. Hamen normalian ba neu aittajunakiñ, haik eta neu hasi nitzan hogeta zortzi urtekin edo kalian, fabrikan, aittajuna hil arte, ta geo aittajuna hildda be ba burdixak eta ez gen itten, baiña zorrozturia ta bai, burdiñak zorroztu, ariak zorroztu ta basarri lanak, kataiak konpondu...\n- Eta aittajunak ze lan klase eitten zittuan?\n- Aittajunak kataiak, aixkorak, atxurrak, burdixak... Oin ba gauza hola barririk beste ezer... Geo basarriko zorrozturia. Goldaik eta ez zeben eitten? Ez, ez, horrek goldaik eta zeak fundiduak die horrek, hariai puntak gastautakun puntak ifini ta horreik bai.\nEgilea(k): Iñaki Arana\nIndustriarekin etorri zen gaztelania\nAita, oso abertzalea\nFerratzaile lanetan I\nDonostian taberna ipini familiak\nAitaren izakera; Etxarrira feriara joan zirenekoa\nAgustina Lizarazu amonari buruz II


Ekologikoa pizza ortografia integral oinarriak ama natural masa 250g b – Biopanadería\nEkologikoa pizza ortografia integral ...\nEkologikoa pizza ortografia integral oinarriak ama natural masa 250g batera (2x125g)\npizza oinarriakBiopanadería.A. emango duteduPizzak A, aldi berean, kurruskaria tan fluffy laguntza, osagai pizza alboan izango zaporea interferitu, horiek zapore eta bereizketa ukitua eman gabe. ama natural masa batekin landu eta bere langile propioan ibili digestioa erraztuko du.\nNatur ama masa: landutako Natur ama spella masa Landatzen eta behatzaile zaindua gure gozogileak irakasleak, zein polita pizza base bat bai testura eta zapore lortu dugu by.\nIntegral irina: landutakoIntegral idatzita irina, hauek dirabere germen eta gordeko Erantsiaren gabe irina osoa.\nOsasuntsua: eduki baxua azukreetan, gantz saturatuen eduki baxua eta kontserbatzailerik edo gehigarririk gabe.\nIRAUPEN: babes atmosferan Packaging zigilatzea termiko bidez, produktua bere kontserbazio luzatzea ahalbidetzen kontsumitzeko baldintzarik onenetan eta izana kanpoko osagai aldatu gabe egin ahal izateko.\nosoa ortografia irina egindako, gorde gehitu gabe.\nProduktua ez da Zeliakoentzat egokia. Maskorra eta sesamo fruituak izan ditzake.\nProduktua cool leku (<18ºC) eta lehorra (<% 60 hezetasun) eta eguzki-argia intzidentzia gabe mantendu behar du.</p>\nIntegral idatzita irina *, natural ama idatzita masa * eta gatza. (* Ekoizpen biologikoa)\n100g per Oinarritutako pizza 125g arabera


350.000 euro onartu ditue kultura jaialdien programazinoa sustatzeko - bizkaie.biz\n350.000 euro onartu ditue kultura jaialdien programazinoa sustatzeko\nBizkaie! 2017-09-13 10:04 Kulturea\nDeialdi honegaz, ikusizko arteen eta ikus-entzunezkoaren arloan antolatzen diran jaialdiak babestuko ditu.\nEusko Jaurlaritzako Gobernu Batzordeak 350.000 euroko aurrekontua onartu dau kulturearen hainbat arlotan jaialdien programazinoa diruz laguntzeko. Deialdi honi esker, musikearen, antzerkiaren, jantzearen, literaturearen, ikusizko arteen eta ikus-entzunezkoaren arloan antolatzen diran jaialdiak babestuko ditu.\nIgaz ez zan deialdirik indarrean egon, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak berregituratu eta erabarritu nahi izan ebalako. Aurtengo deialdia, barriz, jaialdi pribaduetara mugatuko da, hau da, erakunde publikoek antolatutakoak ezin izango dira aurkeztu.\nHorrezaz gan, deialdiaren eredu barriak multzo bitan banatzen ditu jaialdiak: Alde batetik, jaialdi handiak dagoz, 100.000 euro baino gehiagoko aurrekontua dabenak; bestetik, jaialdi txikiak, 100.000 euro baino gitxiagoko aurrekontua dabenak. Banaketa barri honen helburua da jaialdi nagusien eta txikien arteko lehia desorekaturik ez sortzea.\nGitxieneko aurrekontua eskatuko jake jaialdiei diru-laguntzinoa jaso ahal izateko. Deialdiaren azken edizinoan 60 jaialdik jaso eben diru-laguntzinoren bat. Horrezaz gan, Eusko Jaurlaritzeak hainbat jaialdi babesten ditu diru-laguntzino izendunen bidez.


Fundamento Orain -> Sakanako garapenari buruzko diagnosia\nSakanako garapenari buruzko diagnosia\nOixe Sakanako astekarian agertutako textua, bere 109. zenbakian (2003ko uztailaren 11a).\nAurreko aste bukaeran, Sakanako garapenari buruzko jardunaldiak izan ziren, Sakanako Garapen Partzuergoak antolatuta. Ostegun eta ostiralean. partzuergo eta garapen lokalari buruzko hitzaldiak izan ziren, eta, ondoren, mahai inguruak. Hauetan jendearen parte hartzea handia izan zen, eztabaida aberasgarria sortuz.\nLarunbatean, Sakana, nolakoa nahi dugu? galderari erantzuna ematen saiatu ziren Sakanako Mankomunitatean bildutakoak. Lanean aritu den lan taldeak eta ikertzaileek ibarreko diagnosis aurkeztu zuten. Lehentasunak markatu eta ekintza plana egiteko asmoa zego-en, baina, denbora faltagatik, irailerako uztea erabaki zen. Lan horren ondoren, Sakanaren garapenari buruzko behin-betiko diagnosia aurkeztuko dute.\nDiagnostikoa egiten lanean aritu den lan taldeak eta ikertzaileek helburu hauek zituzten: Sakanako errealitatea ezagutu, ibarrerako plan eragile-parte hartzaile bat garatzea, eta prozesu parte hartzailea. Ikerketako emaitzak Sakana bezain zabalak dira.\nSakanakoa izatearen sentimendua\nIkertzaileek uste dute badagoela ibarrekoa izatearen sentimendua edo kontzientzia. Hala ere, norberaren herriarekiko lotura oso handia da. Horrek ez du esan nahi ibarraren premiarik ez dagoela. Ikerketan, Sakana arloko zerbitzuen beharra eta herrien arteko oreka falta nabarmendu dira. Sakana aztertzean, 3 zati nabarmendu dituzte: Irurtzun (Iruñaren gertutasuna nabari duena), Etxarri-Aranatz. eta Altsasu. Ibarrean jaiek eta institutuek egiten dute bateragile lana ikerketa horren arabera. Horrekin batera, Sakana kontuan hartu gabe erabakiak hartzen direla ere jaso zen. Eta horren adibidetzat, industri guneak jarri ziren.\nSozioekonomia: metalgintzaren nagusitasuna, emakumeen langabezia...\nSozioekonomiari buruz, ikerketan jasotzen da ia-ia ez dagoela langabeturik Sakanan. Hori bai, emakume langabetuen arazoa, lanaren egonkortasun eza eta lan kontratu finkoen eskasia azaldu ziren. Sektoreka, lehen sektorearen atzerakada azpimarratu du ikerketak. Sektore horretan ustiapen eredu berriak sortzen ari direla ere nabarmendu zen. Bigarren sektorean, metalgintza nagusi dela argi gelditu zen. Horrek arlo horretan espezializatzea eta Sakanan industria aniztasun eskasa egotea ekarri du. Enpresa txiki eta ertainak gehiengoa dira, nahiz eta herri batzuetan multinazionalak erreferentzia bakarra diren. Hirugarren sektoreari dagokionez, ikerketa horretan jasotzen denez, turismoa garatu gabe dago oraindik.\nEtxebizitza eta heziketa\nBaina, horrekin guztiarekin lotuta, etxebizitza eta heziketa daude. Ikerketak jasotzen duenez, Sakanan etxebizitza eskuratzea zaila da. Zergatik? Salneurriak handiak direlako, instituzioen laguntza eskasa delako, eta egonkortasunik ez dagoelako. Azken hori, batez ere, emakumeen artean. Hezkuntzari lotutakoekin jarraituz, ikerketan jasotzen denez, Sakanan dagoen eskaria baino askoz unibertsitari gehiago daude. Bestalde, Sakanako ikastetxeek eskaintzen duten formazioa ez dator bat ibarreko enpresen premiekin.\nHiriekin dugun hartu-emana\nSakanako diagnostiko horretan arlo sozioekonomikoan, ikerketak nabarmen agertzen du sakandarrek hiriarekin dugun hartu-emana. Nonbait, hirira ibarrean ez ditugun zerbitzuen bila omen goaz. Alde batetik, ongi pasatzera. Eta bestetik, erosketak egitera.\nHaurtzaindegi eta erresidentzien beharra\nZerbitzu publiko eta azpiegituren gaian, sakandarrok ez omen dugu jarrera bateraturik. Nabarmen gelditu da zerbitzuen eskasia edo gabezia. Eta zenbaitetan baita desoreka ere. Gizarte zerbitzuetan 0-3 urteko haurtzaindegia eta adinduendako erresidentzien premia agerian utzi du ikerketak. Gainera, dauden gizarte zerbitzuak herri gutxi batzuetan bilduta daude.\nOsasun arloko zerbitzuen inguruan, diagnosian jasotzen denez, haien arteko koordinazioa falta da Sakanan. Gainera, ibarra 3 osasun eskualdetan banatua egotean, eskualde bakoitzak bere zerbitzuak eskaintzen ditu, benetan Sakana zein zerbitzu eskaintzen diren jakitera heldu gabe. Ikerketak jakinarazten duenez, zerbitzu bat jasotzeko irizpide ezberdinak gure ibarrean. Gainera, zerbitzua jakin batzuk jasotzeko instantzia gehiegi bete behar omen dira.\nAisialdirako eskaintza eskasa\nAzterketak jasotzen duenez, eskaintza eskasa da eta horregatik gazteak hirira doaz. Bestalde, taberna beste aukerarik ez omen dago Sakanan. Herri txikietan elkartea omen da aisialdia dinamizatzen duena. Bestalde, sakandarron parte hartze maila urria dela dio diagnosi horrek. Gaur egungoa indibidualismo garaia omen da. Bestela, gure ibarrean elkarte ugari omen daude, baina bakoitza bere txokoan gelditzen da, sakabanaturik. Azterketa horretan jasotzen denez, euskara bizitzaren arlo guztietan egotea bulkatu beharrekoa da.\nErakundeen papera eta gazteria\nErakunde, gazte, emakume, adindu eta etorkinen arloak ere aztertzen dira. Erakundeei dagokienez, Udalek eta Mankomunitateak izan beharko lukete proposatuko diren aldaketak aurrera eraman beharko luketenak. Nafarroako Gobernuarengandik babes gutxi jasotzen dela iruditzen zaigu. Nafarroako eskualdeen artean desorekak daudela uste da. Gobernua urrun sentitzen dela ere azaldu da.\nGazteriari dagokionez, agerian gelditu da ikuspegi bateraturik ez dagoela. Parte hartze handiagoa eskatzen zaie gazteei, txosten horren arabera. Eta lana, etxebizitza edo aisialdia gazteei eragiten dieten gaiak direla argi gelditu da. Bestetik, Sakanako emakumeek lana lortzeko zailtasunak omen dituzte. Gainera, emakumeek adinduak zaindu behar dituzte, gainerako betebeharrak egiteaz aparte. Adinduak aipatu ditugula, haiendako Sakanan zerbitzu gutxi daudela utzi du agerian txostenak. Horrekin batera, bakardadea ere nabarmendu dute ikertzaileek.\nEstatuko etorkinak 60 eta 70eko hamarkadetan etorri ziren, lan kontuak zirela eta. Lehen mundutik kanpoko pertsonen etorrerari buruz zabaldu den diskurtsoak zer esana eman zuen diagnostikoa egiterako garaian. Etorkin horiek lan mundurako eta etxebizitzarako sarrera nola duten ere mahai gainean izan zen. Horrekin batera, integrazioa lortzeko hizkuntzaren ezagutzaren beharra nabarmendu zen. Baita kulturen elkar ezagutza ere.\nIrailean lehentasunak markatu eta ekintza plana zehaztuko da\nHoriek guztiak, esan bezala, Sakanako egoeraren diagnosia egiterakoan azaldu diren gaiak dira. Sakanako Garapen Partzuergoak zabaldu duen bide horretan hurrengo urratsa lehentasunak markatzea izanen da. Hori irailean eginen da. Eta horrekin batera ekintza plan bat etorriko da. Han jasoko dena indarrean jartzearen ardura teknikari eta Sakanako erakundeena izanen da.\nJardunaldietako antolatzaileak azaldu dutenez, parte hartzea ez da handia izan. Hala ere, ibarreko herri gehienetatik, eta pentsakera ezberdineko jendea bildu da. Sortu den eztabaida eta ideia trukaketa oso aberasgarria izan omen da. Parte hartzaileek garbi zuten ibarrari eragiten dioten erabakiak Sakanan hartu behar direla. Horrekin batera, kanpoko dirulaguntzen menpe ezin dela egon azaldu zuten. Elkarlanerako deiak egin dituzte. Beraz, emaitzekin pozik daude antolatzaileak.\nOrrialde honek hemen zegoen: http://www.sindominio.net/fundamento/index2.php?I=eusk&T=t7&P=9


Zer berri? - - Guaixe.eus\nAingeru Mikeo 2014-02-28 06:00\n“Zer berri? Zaharrak berri” dio ohiko agurkerak. Baina erlatiboa da esaera hori, denboraren makinak ez baitu etenik, eta hildako aroak ez du bueltarik.\nBiziberritu, ez dago besterik! Eta horixe da ihauteriek ospatzen dutena, neguaroa iraganda, amalurrari esnatzeko deia eginez.\nEmaten du Nafarroako politikagintzan ere aro bat ixtear dagoela. Horren harira, berriki LAB sindikatuak azterketa bat atera du, zeinetan, Nafarroako Estatistika Institutuak ateratako datuak probestuta, Europako beste herrialdeekin alderaketa egin duen, zentzu zabalean, gizarte ongizateari eusteko zutabe nagusiak sartuz: osasuna, desgaitasuna, zahartzaroa, biziraupena, haurrak eta familia, etxebizitza, bazterketa soziala eta langabezia. Barne Aberastasun Gordinarekiko gastuaren emaitza larria da: Danimarkan %34; Europan batez bestekoa %30; Espainian %27; eta Nafarroan %19. Nafarroaren atzetik, soilik Errumania, Estonia eta Lituania daude.\nNafarroan, gizarte ongizate gainbehera hori krisia hasi aurretik hasia zen, baita ustezko garai ekonomiko hoberen haietan ere, Miguel Sanzek 600 euroko afariak egiten zituenean, Los Arcosko zirukuitua, Sanferminetako museoa, Arena kiroldegia, Abiadura Handiko Trena, itzalpeko peajeko autobideak eta abar, uste handiz sustatu zirenean ere, aberastasuna, herritar ororentzat baino, batzuen lagunen lagunentzat banatu izan denean ere. Horixe izan da Barcina, UPN eta beren lagunek garatutako eredua.\n“Zer berri? Hauteskundeak berri?


Urdaiazpiko iberikoko kroketak - Kaiku Km0\nUrdaiazpiko iberikoko kroketak\n120 g urdaiazpiko iberiko\n50 g arto-irin\n500 ml Kaiku Km0 Gurea esne\nArrautzeztatzeko eta kozinatzeko:\nKaiku Km0tik 2021 zoriontsua opa nahi dizuegu!Eta ospatzeko, Gurea esnearekin prestatu dugun errezeta benetan berezia dakarzuegu, Urdaiazpiko iberikoko kroketak!\nBexamela prestatzeko: tipuleta kubotxotan zatituko dugu eta lapiko batean gurinarekin sueztituko dugu. Gorritzen denean, urdaiazpiko iberiko txikitua gehitu eta zenbait minutuz kozinatuko dugu.\nArto-irina gehitu eta gainerako osagaiekin batera txigortuko dugu. Gurea esne beroa pixkanaka-pixkanaka isuri eta irabiatuko dugu.\nNahasketa su ertainean lodituko dugu, etengabe nahastuz, eta gatza eta piperra botako ditugu. Erretilu batean 2 orduz hoztuko dugu gutxi gorabehera, film paperaz estalita, bexamelaren gainazala lehor ez dadin.\nArrautzeztatzeko eta kozinatzeko: behin hotz dagoenean, kroketak bi koilarekin eratuko ditugu eta irinaz, arrautza irabiatuz eta ogi birrinduz arrautzeztatuko ditugu. Lapiko batean oliba-olio leunarekin frijituko ditugu gorritu arte eta paper xurgatzailea duen erretilu batean geroko gordeko ditugu.


Egun bat Musikan: Like A Virgin (Madonna) | EITB Musika bloga\nEgun bat Musikan: Like A Virgin (Madonna)\n1984ko abenduaren 22an, Madonnaren bigarren lana, Like A Virgin, Estatu Batuetako arrakasta zerrendetako lehenengo postura iritsi ziren. Bilduma honen barruan, esaterako, diskoari izena ematen dion kanta eta Material Girl bezalako hitak batu ziren. Like A Virgin-ekin, mundu osoko pop izarrik ezagunena bilakatu zen Madonna. Abestien komertzialtasunak eta arrakastak zerikusi asko izan zuten oihartzun internazional honetan baina, ezin dezakegu ahaztu Madonnaren lanak sortu izan duen polemika.\nOrain, beharbada, urteak pasa eta gero, ez zaigu hainbesterako iruditzen Madonnak sortutako iskanbila baina, orduan sasoian, oso probokatzailetzat jo zuten haren jarrera: ezkongai punk-lotsabako-erromantikoz jantzita (diskoaren azaleko Steven Meiselen argazkian bezala) MTVren sari banaketan eskaini zuen emanaldiak bazterrak astindu baitzituen. Askoren ustez, Madonnak bere talentu musikal gabezia jarrera probokatzaile horrekin ezkutatu nahi izan zuen. Egia esan, eraso hauek ez zioten kalterik egin Madonnari. Horrelakoetan askotan gertatu ohi den legez, jarraitzaile gehiago lortu baitzituen.\nThis entry was posted in Egun bat Musikan on 22 December, 2008 by blogs eitb.\n← Egun bat Musikan: PAUL BUTTERFIELD Egun bat Musikan: TIM HARDIN →


27/2021 FORU AGINDUA, uztailaren 21ekoa, Kultura eta Kiroleko kontseilariak emana, zeinaren bidez xedatzen baita argitaratzea Osasuneko kontseilariak eta Kultura eta Kiroleko kontseilariak 2021eko uztailaren 2an hartutako Erabakia. Haren bidez, batera baimentzen da Nafarroako Kirolaren Institutuari kudeaketa-esleipen bat egitea, dirulaguntza batzuk emateko deialdia onesteko eta tramitatzeko, eta dirulaguntza horiek esleitzeko, toki-erakundeek ariketa fisikoa sustatzeko jarduerak egin ditzaten 2021eko ekitaldian.\n47E/2021 EBAZPENA, abuztuaren 10ekoa, Komunikazioko eta Erakundeekiko Harremanetako zuzendari nagusiak emana, zeinaren bidez ezartzen baitira 2021-2022 urteetarako urte anitzeko laguntzen deialdiko soldata diruz lagungarrien gehieneko mugak, Nafarroako lurreko telebista digitaleko (LTD) lizentzia pribatuen titularrek ikus-entzunezko edukiak ekoitz ditzaten.\nJENDAURREKO INFORMAZIOA Larragako udal-mugartean “Valdecaballos 1. fasea” meategiaren ustiapenaren handitzea lehengoratzeko planari buruz.\nZahar-etxea kudeatzeko udal-sozietatea sortzeko memoria eta estatutuen proiektua. Hasierano onespena\nDeialdia, gobernuz kanpoko erakundeei 2021ean dirulaguntzak emateko. Laburpena\nEraginkortasun energetikoa eta mugikortasun jasangarria sustatzeko diru-laguntzen deialdia. Laburpena\nAlkatearen eskuordetza, kanpoan egoteagatik\nHiri-jarduketarako plan berezia, UE-Eltzetan (3. poligonoko\n183. eta 678. lurzatiak eta bidea). Hasierako onespena\nHitzarmena, Abokatuen Elkargoarekin sinatua, Hipoteka Bitartekaritzako Bulegoak beste urte batean jardunean segitzeko, 2021eko abuztuaren 31n bukaturik. Laburpena. DDBN (Identifikazioa): 576851\nDeialdia, dirulaguntzak emateko 2020-2021 denboraldian 6 urtetik gorakoen kirol ofizial amateurrari, norgehiagokako araubidean. Laburpena\nTurismo arloko elkarteei laguntzak emateko deialdia, Iruñean turismoa dinamizatzeko ekitaldi edo proposamenak antola ditzaten. Laburpena\nDeialdia, euskara ikasteko laguntzak emateko. Laburpena\nUdal-talde Politikoen esleipenak aldatzea\nUdal ikastaro eta kultura jardueren zerbitzugintzagatiko prezio publikoak araupetu dituen ordenantzaren behin betiko onespena\nAldaketa, Udalaren Musika Eskolako ikastaroetan izena emateko eta parte hartzeko prezio publikoak arautzen dituen ordenantza fiskalean. Behin betiko onespena\nAlkatetzaren eskumenen eskuordetzea\nHiri hondakinen bilketari dagozkion karga-tasak 2021erako\nOINARRIZKO GIZARTE ZERBITZUA KUDEATZEKO LEITZAKO, GOIZUETAKO, ARESOKO ETA ARANOKO MANKOMUNITATEA\nLehendakaritzaren eskumen eskuordetzea, lehendakaria kanpoan egoteagatik\nIragarki oharra. Erreferentzia: 2019-P-710\nIragarki oharra. Erreferentzia: 2019-P-708\nIragarki oharra. Erreferentzia: 2019-P-330 (2018-P-1004, 2019-P-330)\nIragarki oharra. Erreferentzia: 2016-P-297\nIragarki oharra. Erreferentzia: 2019-P-492


Angel Ugarte 'Txantxangorri' pilotaria hil da - Amasa-villabona - Tolosaldeko ataria\nAngel Ugarte 'Txantxangorri' pilotaria hil da\nTolosaldeko Ataria 2019-02-01 14:43\nAngel Ugartek 'Jai Alai Blues' dokumentalean hartu zuen parte.\nBrasilen jaio bazen ere, 11 urte zituela etorri zen Villabonara. Bihar egingo dute hileta, 18:00etan, Villabonan bertan.\nAngel Ugarte Txantxangorri pilotaria hil dela jakinarazi du zesta-puntako albisteak jorratzen dituen Jai Alai News-ek. 93 urte zituela hil da.\nUgarte Brasilen jaio zen eta 11 urte zituela iritsi zen Villabonara, eta Berria egunkariak 2017an egindako elkarrizketan esan zuenez, Villabonan egin zen pilotari. Aita zuen billabonatarra eta pilotaria zen, aitona bezala. 17 urterekin egin zen profesional, eta Villabona utzita besteak beste, Miamin, Mexikon eta Habanan ibili zen pilotari.\nAzken urteak Arabako Zalduondo herrian eman ditu. Bihar egingo dute hileta, Villabonan, 18:00etan.


Klima-aldaketa: inpaktuak, behaketak eta gehiago | AZTI\nKlima aldaketak kontinente guztietako herrialde denei eragiten die, eta inpaktu negatiboa dakarkie horien ekonomiari, pertsonen bizitzari eta komunitateei. Eta aurreikuspenen arabera, etorkizunean ondorioak are larriagoak izango dira. Klima patroiak aldatuz doaz, eta horrek eragina dauka tenperaturan, itsasoaren mailan zein azidotzean, eta espezieen dibertsitatean.\nKlima aldaketatik eratorritako arazoei aurre egiteko bi hurbilketa posible daude: alde batetik, klima aldaketaren arrazoiak murriztea, besteak beste, berotegi efektuko gasen isurpena (arintzea); eta, bestetik, klimaren baldintza berrietara egokitzea, kalteak murrizteko edo aukera berriei etekina ateratzeko asmoz (egokitzea).\nArazo horiei aurre egiteko, AZTIn lanean dihardugu; zehazki, klima aldaketak ozeanoan eta kostaldean dituen inpaktuen eta gune horien zaurgarritasunaren ebaluazioa egiten. Helburua da administrazio publikoei aholkularitza eskaintzea, honako hauek lor ditzaten: klima aldaketak baliabideetan, itsas ekosistemetan eta kostaldeko hiri eremuetan dituen eraginak murrizteko eta horiei aurrea hartu ahal izateko planak garatzea; intereseko habitatak eta espezie zaurgarriak kontserbatzea; eta arrantza zein itsas espazioaren antolamendua modu iraunkorrean kudeatzea.\nGure ikerketa proiektuak lau esparrutan oinarrituta daude:\nBehaketak, joerak eta sistema ereduak sortzea\nEtorkizuneko agertokien simulazioa\nInpaktuak, zaurgarritasuna eta egokitzapena ebaluatzea\nHabitat eta ekosistema ereduen bitartez, aztertzen dugu nola etorkizuneko klima baldintzek eragina izan dezaketen ekosisteman garrantzitsuak diren espezie eta talde trofikoen banaketan, ugaritasunean eta populazio dinamikan.\nEtorkizuneko agertokiak nolakoak izan daitezkeen simulatzen dugu, eta administrazio publikoei ozeano eta klima erregimenean izan daitezkeen aldaketei buruzko aholkularitza ematen diegu.\nKlima aldaketak itsas baliabideetan, ekosistema naturaletan eta kostaldeko hiri eremuetan izan ditzakeen eraginak murrizte aldera, honako hauetan espezializatu gara: klima aldaketaren etorkizuneko agertokietara egokitzeko modurik onenak definitzen (inpaktu arriskuaren eta zaurgarritasun adierazleen mapak), neurri zuzentzaile posibleak aztertzen eta arrisku planak osatzen. Ekosistemek emandako ondasun eta zerbitzuetan zer eragin izango liratekeen definitzen dugu, eta egokitzeak ekarriko ligukeen kostu sozioekonomikoa aztertzen dugu, sektorean sor litezkeen enpresa aukera berriak aztertuz.\nNeurri zuzentzaile posibleak aztertzen ditugu eta ingurumenean zein ekonomian izango duten inpaktua eta eraginkortasuna ebaluatzen dugu.\nKlima Aldaketa Koordinatzailea


Nola neurtu enpresaren karbono-aztarna\nXabi Murua Agiriano Ekintzailea eta Osoigo plataformaren fundatzailea 2022ko ekainaren 20a 05:30\nJoan den astean, albisteak irakurtzen ari nintzela, enpresa batek milioi bat euroko finantzaketa lortu zuela irakurri nuen “enpresetan jasangarritasuna berrasmatzeko”. Eta halako zerbait gehitzen zuen: “ingurumen-adimeneko tresna enpresen karbono-aztarna neurtu eta murrizteko gai den start-upak milioi bat euroko inbertsio-erronda arrakastaz itxi du”. Tartean inbertsore estatubatuar bat, Espainiako banku bat eta inbertsore-funts bik hartu dute parte inbertsio-errondan. Ez dut enpresaren izena esan asmorik; hauek eskaintzen duten soluzioa zatikatu eta eskukada bat erreflexio egin besterik ez.\nHiztegian jartzen duenez, karbono-aztarnak neurtzen du gizakiak zuzenean edo zeharka (bakarka, eguneroko jardunean edo enpresetan) sortzen dituen berotegi-efektuko gasen kopurua. Atmosferan metatzen diren gas horiek berotegi-efektuari lotuta daude eta, beraz, klima-aldaketaren bultzatzaile nagusiak dira. Bestela esanda, karbono-aztarna giza jarduerek ingurumenean denbora-tarte jakin batean (normalean urtebete) duten eraginari dagokio, eta sortutako CO2 baliokidearen tonatan adierazten da. Enpresek klima-aldaketan duten inpaktua neurtzea gako harturik, zerbitzu eta produktua asko loratzen ari dira azkenaldian merkatuan. Karbono-aztarna ezagutzea eta aztertzea funtsezkoa dela argudiatzen dute gehienek, klima-aldaketaren aurkako borrokan jarduteko. Baina zenbateraino?\nHasieran aipaturiko enpresak zerbitzu bat eskaintzen du, softwarearen laguntzaz, bezeroarekin bi karbono-aztarna mota kalkulatzeko: enpresak berak emititzen dituen zuzeneko emisioak eta hirugarrenek emititzen dituztenak (bezeroek, hornitzaileek…). Aldagai horiek kontuan izanda, softwareak enpresa batek hilabete edo urte batean sortutako CO2 kopuruaren emaitza ematen du. Hala, tresna horren bidez, produktuen balio-katea ezagutu daiteke, eta kontsumitzaileek errazago jakin dezakete zer bide egin duen produktuak produktuetara iritsi aurretik. Horretarako, sistemak zuzenean hornitzaileekin parteka dezakeen pantaila bat du, non hornitzaileei eskatzen dien materialei eta ekoizpen-prozesuei buruzko datuak betetzeko, informazioa fidagarriagoa eta zehatzagoa izan dezan enpresak.\nHortik lortutako datuak abiapuntu, ekodiseinuan oinarritutako zerbitzuak eskaintzen dituzte. Esaterako, karbono-aztarnaren azterketa egin ondoren, ingurumen-inpaktu handiena duten prozesuak adierazten ditu eta enpresaren metriken arabera murrizketa-helburuak ezartzea proposatzen du. Bestalde, enpresak produktu berriak diseinatzerako orduan edota jasangarritasuneranzko bilakaera plana egitean, ontzi, material, prozesu edo ziurtagiriei dagokienez dauden produktuetan aukera alternatiboak eskaintzen ditu.\nGauzak hala, gogorarazi behar dut enpresa mundua izan dela betidanik berotegi-efektuan gehien nabarmendu dena, eta horregatik, asko dira ekologiaren ikuspegitik jasangarritasuneranzko bidea hartu dutenak. Enpresa batekin edo bestearekin lanean aritzeko irizpide ekologikoak erabakigarriak izan daitezke, eta horretarako produktuaren lehengaien informazioa, fabrikazio prozesua, garraiobidea eta bestelako hamaika datu eskatuko dizkiote elkarri, karbono-aztarna garbia edukitze aldera.\nGreenwashing edo zuriketa berdea —erakunde batek bere jarduera ingurumena errespetatuz burutzen duela zabaltzeko egiten dituen gezur eta iruzurrezko ahaleginen multzoa— praktikan jartzen duten enpresa asko dago oraindik. Aldiz, aipaturiko soluzio teknologikoek egiazko eragina izan dezaketela frogatzen badute, benetako aldaketak ekarriko ditu datozen urteetan.


.: Hamahiru ilustratzaile Marraz(i)Oetan murgilduta\nHamahiru ilustratzaile Marraz(i)Oetan murgilduta\nAbian dira Marraz(i)Oak VI topaketak. Astelehenetik ostiralera Donostiako Santa Teresa komentuan, Artelekuren egoitza berrian, bilduko dira 13 ilustratzaile Elena Odriozola ilustratzailearen eta Gustavo Puerta literatura adituaren gidaritzapean, "Aldare profanoak" gai hartuta. Aurkezpen lanak eginda, dagoeneko, bakoitza bere marrazioan murgilduta dabil.\nAldareen begirada desideologizatua lantzeko aukera sortu nahi dute bi adituek topaketa hauetan. Jolaserako, hausnarketarako, sormen pertsonalerako eta elkarlanean sortzeko lekua izan nahi du Marraz(i)Oen edizio honek.\nBertan tradiziozko hizkuntzarekin esperimentatzeko beharra aldarrikatuko dute Puertak eta Odriozolak.\nGuztira 13 ilustratzailek hartuko dute parte, 11 emakume eta bi gizonek: Begoña Durruty, Nagore Txintxurreta, Eider Motxobe, Unai Fernandez, Lurdes Iraola, Marta Elia Aldabe, Yolanda Mosquera, Ainara Azpiazu "Axpi", Josune Urrutia, Maite Caballero, Iñaki Martiarena "Mattin", Amaia Arrazola eta Yera Sanchez.


Gasteizko Udaltzaingoaren 092 zenbakiak ez du euskaraz arretarik emango aurrerantzean - halabedi\nErredakzioa | Urt 11, 2018\n“092, bai esan?” Edozein larrialdi baduzu eta Gasteizko Udaltzaingoari deitzen badiozu, ez saiatu euskaraz hitz egiten. Ofizialki prestatutako poliziarik ez dago euskaraz erantzuteko prest.\nEAEko Justizia Auzitegi Nagusiak hala erabaki zuen pasa den martxoaren 13an, baina urtarrilaren 6ra arte izan dute epea Udaltzaingoan euskarazko arreta emateko.\nHorretarako, baina, hiru urte atzera begira jarri behar gara. Gasteizko epaitegietan hasi zen prozesu honek gora egin zuen gutxinaka-gutxinaka, EAEko Justizia Auzitegi Nagusira iritsi arte.\nBitxia bada ere, hasierako iniziatiba ELA sindikatuarena izan zen. Baina sindikatuaren asmoa ez da bete. Izan ere, 2015ean Agirrelandan PL2ko plazak eskaini zituzten, baina Udaleko euskara zerbitzua kontuan hartu gabe. Prozedurak euskara zerbitzua abisatu behar dela ohartarazten du, eta hori salatu zuen ELAk.\nELAk helegitea jarri zuen orduan PL2-a eskatzen zuten sei plazen kontra. Gasteizko epaitegiek, hasiera batean, ez zuten kontuan hartu sindikatuaren helegitea. Ostean, berriz, ELAK EAEko Justizia Auzitegi Nagusira eraman zuen helegitea. Honek bai, honek arrazoia eman zion sindikatuari. “Gertatutakoaren ardura Udal Gobernu ezberdinen ardura da”, azaldu du ELA sindikatuak.


Ihartutzat jo daitezkeen atzizkiez arituko gara ataltxo honetan. Literatura tradizioan ageri dira, baina adibide gutxi dauzkate:\n-ko: astoko, azeriko…\n-xkila: lanxkila, jaunxkil…\n-tila: kutxatila, leihatila…\n-kilo/-kila: nabarmenkilo, aberaskilo…\n-ail: berdail, gorrail, xurail (zuhail)…\n-antz: gaziantz, gorriantz, hotzantz…\n-kara: luzekara, nabarkara, zabalkara…\n-zta: gorrizta, horizta…\n-antz, -ats, -ail, -zta, -kara\nBatetik, izenei eransten zaien -ko, animalia-izenei eransten zaiena: astoko, azeriko, mandoko, otsoko, zozoko… eta balio txikigarria duena.1\n[…]Toboso aldetik bera zegoen lekurantz hiru neska nekazari astoko banaren gainean zetozela ikusi zuen[…] (On Kixote Mantxako, Miguel de Cervantes)\nAstoa bai, galanta daukagu, gaztelastoa, mandoko bat baizen indartsua. (Latsibi, Azkue, R. M.)\nEne artzain bildur-bera bildots zurijak nun dozak? Tarranpatan-tan, tarra-pan, - bare dok ibai zabala- otsoko ba-yabilk dantzan arkuma yok, ba, jan ala. (Arrats Beran, "Lauaxeta")\nIzenei eransten zaie Lafittek jasotzen duen -xkila ere: buruxkila, jaunxkila (gutxiespenezkotzat har daiteke: ‘señorzuelo, señoritingo’ adiera ematen du ordain OEHk), lanxkila…\nOtsail azken arte, lanxkila batzuk baizik ez nituen egiteko, baina laster denentzat izan zen lan. (Alemaniara deportatua, Gregoire Joannateguy / Marzel Etxehandi)\nEz egon miu-miu, herabe eta uzkur; ez egon lanxkila batez aserik langile gaztea! (Herria, Salaberry, E.)\nOrduko nexkatxak etziren Paueko, Tolosako edo Pariseko jaunxkilen ondotik ibiltzen. (Herria, Zerbitzari)\n-tila atzizkiak ere izenak hartzen ditu oinarrian eta balio txikigarria eransten dio oinarriari: kutxatila, lehiatila, neskatila…\nZilarrezko kutxatila bat, giltzarik gabea. (Hollywood eta biok, Javi Cillero)\nLeihatila aldetik iduritzen zait boz eta urrats batzuk ere hautemaiten ditudala. (Bakartasunaz bi hitz, Bidart, F.)\nIzenondoa oinarri hartuta, harroskilo eratorria aurkituko dugu:\nOn Camillo bezalako harroskiloen panparroikeriek ez gaituzte inondik ere beldurtzen. (On Camillo, Giovanni Guareschi / Biguri, K.)\nIzenek eta izenondoek har dezakete -kilo/-kila atzizkia, izen kategoriako eratorriak sortzeko: aberaskilo, andrakila, astakilo, gizonkilo, potrokilo (sagar mota bat)… Adierari dagokionez, askotan gutxiespenezko kutsua hartzen dute eratorri hauek. Ikus adibide hauek:\nProserpine andereñoa: ezin duzu egunik aurkitu nabarmenkilo horientzat? (Candida, Shaw, B. / Jon Agirre Garai)\nSinesgaitza da baina Abramovich bezalako aberaskilo batek markatu dezake artearen irizpidea, bere neskalagunari gustatzen zaizkion lanak erosi eta Moskun jarri nahi dituelako ikusgai. ( Xabier Gantzarain: “Niretzat sinonimoak ez dira existitzen”, Argia)\nEz dago lehengo kemenik, gizonkilo potrogabeak dira gaurko heroi guztiak. (Glosolaliak, Karlos Linazasoro)\nBeste irizpen atzizki hauek ere badira: -antz, -ats, -ail, -zta, -kara. Nagusiki kolore-izenondoei eransten zaizkie eta ondoan dituzten izenek adierazten dutena erabat kolore horretakoa ez dela adierazten dute; oinarrian bestelako izenondoak hartzen dituztenean, 'samarra', 'nahikoa' gradua adierazten du atzizkiak:\n-kara: gorrikara, horikara, luzekara, nabarkara, zabalkara, zurikara…\nAi! Arpegiko gorriantz eder arrosaduna! Orra biurtu ikaratuen zurbiltasuna! Antziñetatik izanduarren ainbat eraso, egundañotan onelakorik ezta emen jazo. (Olerki guztiak, Aguirre, D.)\nEguzki ederrarekin, betiko otzantza ez zan kaltegarri. (Bizia garratza da, Irazusta, J. A.)\nGabiltzan zelaia pentze bat baita bere eremu gehienean, belharraren muskerrak, platana-ostoen berdeak, komentuko pareten gorrats ilhun-ilhunak, goipularriaren nabar-arinak bazinaki zoin ontsa emaiten duten elgarrekin. (Beribilez, Etchepare, J.)\nNorbeitek hartzen du, hunen ordain, saritzat emana izan zakon makila zilarreztatua, makila gorrail lerden hazta ttipiko bat[…] (Buruchkak, Etchepare, J.)\nUda ala negu, jauntzia zagon bethi, fraide arropa zuhail batez. (Sainduen Bizitzea, Joannateguy)\nErle gorrizta, zer diozu lore begian marmaritsu? (Olerkiak, Loramendi)\nMikel ek azi zuen guri bere ergia, illea gorrikara, betondo zuria. ("Euskaldunak", "Orixe")\nNabarkara da, ximur, mehats eta erreka barnenarekin. (Laborantzako liburua, Duvoisin)\nKolorez marroixkia, nabarka ortaikua. (Bergara aldeko lexikoa, Elexpuru, J. M.)\n1 Gogoratu beste hiru lekutan ere aztertu dugula -ko atzizkia: izen bizidunak sortzen dituen -ko: ararteko, etxeko, lekuko, oinezko, oinordeko, ondorengo, zaldizko…; 'objektua, produktua' adiera duten izenak sortzen dituen -ko: belarritako, oinetako, betondoko, ipurdiko, kokotseko, matraileko, muturreko… eta izenondoak sortzen dituen -ko: bihotz oneko, hiru orduko…


Juan Nuñez omendu du Urolak klubarekin 300 partida jokatzeagatik - Otamotz : Otamotz\nIrudia: Urola K.E.\nUrola taldean jokatzen duen Juan Nuñez futbolariak bere klubeko kideen omenaldia jaso du gaur Argixaoko zelaian, 300 partidetara iritsi delako. Omenaldia ohorezko mailako taldeak Bergararen aurka arratsaldean jokatu duen partidaren atsedenaldian egin diote.\nJuan Nuñez 38 urteko azpeitiarra da, eta azken hau Urolarekin erdilari postuan jokatzen ari den 13. denboraldia da. Joan den asteko jardunaldian jokatu zuen 300. partida Urolaren ohorezko mailako taldearekin. Nuñez umetan hasi zen futbolean, bere herriko Lagun Onak taldean. Horrez gain, Realean eta Aretxabaleta K.E. UDA taldean ere jokatutakoa da.\nBeste jokalari batzuk\nAurreko denboraldian, Juanen bi taldekide iritsi ziren 300 partidetara: Ander Badiola eta Asier Martin. Haiek ere jaso zuten klubaren omenaldia. Aurrez, Urolaren historian, beste hiru jokalarik ondu dute marka hori: Matias Sanchezek, Iñaki Ibartzabalek eta Iñaki Aranzadik.\nAnder Badiolak eta Asier Martinek iazko denboraldia amaitzean utzi zuten futbola. Matias Sanchez duela 50 urte, Urola sortu zenean hasitako jokalaria da, eta 349 partida jokatu zituen guztira. Iñaki Ibartzabal geroago hasi zen, eta 315 neurketa jokatuta hartu zuen erretiroa. Iñaki Aranzadi da partida gehien jokatu dituena, 374. Gaur egun, Aranzadi zuzendaritzan dago eta entrenatzaile ere bada.


Kultur etxean ederki gozatuta, gauerako atseden hartzera - Lasarte-oria - Txintxarri.eus\nKultur etxean ederki gozatuta, gauerako atseden hartzera\nTxintxarri Aldizkaria 2020-12-24 15:48\nMenditik jatsi berri dira Olentzero, Mari Domingi eta Xixuko, herriko haurren artean maitasuna eta zoriontasuna banatzera, ezohiko neurriekin bada ere. Porrotxekin eta Mariteilatukorekin elkartu, eta ikuskizun zirraragarria eskaini du laukoteak kultur etxean. Hori baino lehen, auzoz auzo ibili dira ikazkina eta bere laguna, etxeko txikienekin hizketan eta euren eskutitzak jasotzen.\nMaskarak jantzita, sarritan kosta egiten da guretzat ezagunenak diren pertsonak nortzuk diren jakitea. Olentzero eta Mari Domingirekin, ordea, ez dago konfunditzeko aukerarik, are gehiago haien zain urte oso bat (eta a zer nolako urtea) zain igaro ostean. Kultur etxeko eszenatokira irten direnean, pozez zoratu dira ikus-entzuleak, eta gogotik gozatu dute haiekin eta euren lagunekin: Porrotx, Marimotots, Xixuko eta Mari Teilatuko.\nKoro eta Maria Luisak (koronabirusak) hankaz gora jarri dute mundua, eta eragin dute urteroko ikuskizuna desberdina izatea: Okendo plazan ordez, kultur etxeko auditorioan egin dute, beharrezko neurri guztiak zainduta. Imajinatu amaitzear den 2020a nolakoa izan den, Olentzero bera ere nahastu egin dela! Lagun guztiak eszenatokian zain zituen, eta bera agertu ez: uda eta negua nahastu omen ditu, eta ahateen parkean zegoen bainu bat hartzen. Eskerrak oholtza gainera igo denetako bat Xixuko izan den: ahate hizkuntzan hitz egin die urmaelean Olentzerorekin zeuden hegaztiei, eta haiek abisatu diete ziztu bizian kultur etxera joateko.\nGaraiz iritsi da, eta kultur etxean emanaldia eskaini duten seiek gogotik gozatu dute ikus-entzuleekin, kantuan eta dantzan. Olentzero eta Mari Domingi etxean daude orain, gauerako atseden hartzen, berezia baino luzea izango baita.\nAuzoz auzo zoriontasuna banatzen\nTxintxarri Aldizkaria 2020 abe 24 Kultura\nOlentzerok, Mari Domingik eta lagunek ezin izan dute ohiko kabalgata egin aurten, baina herritarrak ez dira pertsonaia maitagarri horiek ikusi eta ...\nHerriko ikasleek Mari Domingi eta Olentzerorentzat prestatutako marrazkiekin galeria osatu du TXINTXARRI-k\nTxintxarri Aldizkaria 2020 abe 23 Kultura\nIragan astean, Mari Domingi eta Olentzerorentzako marrazkiak prestatzen aritu ziren herriko ikastetxeetako gazteak. Xixuko ahatea ikasleak bisitatz...


Herentzia eta mailegua itzultzea | Revista\nIzatezko bikoteak : Herentzia eta mailegua itzultzea\nGurasoek herentzia jaso, baina hildakoaren zor baten ardura hartu nahi ez\n/imgs/20070601/img.sentencias.03.jpg Izatezko bikote batek, emakumearen gurasoengandik 27.000 euroko mailegua jaso zuen, etxean obra-lanak egiteko. Hitzartu zutenez, itzulketaren azken epekoa lanak amaitzean ordainduko zen. Obrak aurrera zihoazela eta 3.000 euro itzulitakoan, izatezko bikotekidea hil egin zen. Bere gurasoek herentzia jaso zuten eta etxeko erreforma gelditu egin zen. Emakumearen gurasoek herederoei (hildako gizonaren gurasoei) 24.000 euro itzul ziezazkieten eskatu zieten baina, besteek horri uko eginik, auzitara o zuten. Zaragozako Lurralde Entzutegiak, 2006ko uztailaren 18an emaniko epaian, berretsi egin zuen mailegua eskatzeko modukoa zela, berau eskatzeko hitzartu zen data oraindik iritsi ez bazen ere, etxeko obra-lana geldiarazi zuena mailegu-hartzaile baten ustekabeko heriotza izan zelako. Beste aldetik, itzulketa hura beste gurasoek beren alabari eskatu behar ziotela argudiatzen zuten hildakoaren gurasoek. Auzitegiaren iritziz, ordea, ardura partekatua zen, demanda-jartzailek dirua biei utzi zietelako. Mailegu-hartzaileak aspaldiko partez bikote egonkorra zirenez, Auzitegiaren aburuz mailegua itzultzera bi bikotekideek, hein banatan, behartu zuten beren burua. Horrenbestez, hildako semearen gurasoak kondenatu zituen, beste gurasoei maileguaren erdia (12.euro) ordain ziezaieten


Etorkizuneko garraiobiderako prestatzen ari gara\nHemen, TOPOaren zabaltze-proiektuaren inguruko informazioa topatu dezakegu. Ongi etorri, TOPOgunera.\nAurrera doan lana\nOndokoa da lanen egungo betetze-egoera, 2022ko apirilean.\nZulatutako ibilbide berria\nProiektatutako ibilbide berria\nGuztira Lugaritz-Easo tartean\n4.2 km-ko ibilbide zabalera\n7'5 minutuko maiztasun berria\n3 geltoki berri\n7 sarbide puntuak\n21.000 m2-ko gune publiko aseka\nMugikortasuna hobetu nahi dugu, iristeko...\nKimika, Arkitektura, Haur Hezkuntzako Gradua edo Donostiako campusean eskaintzen dituzten diziplinetako beste edozein ikasten ari direnak erosoago edo zuzenago joan ahalko dira fakultatera, Benta-Berriko geltoki berriari esker. Bestalde, eta Hendaia-Zumaia ibilbidea linea zirkular bihurtuko denez, ez duzu zertan trenez aldatu. Esate baterako, gaur egun Easoko geltokian trenez aldatu behar duen Errenteriako ikasle batek jada ez du tren-aldaketa hori egin beharko.\nTOPO bidez bidatuz gero, lana dela-eta egunero bere herri edo hiritik beste nonbaitera joan behar duen erabiltzaile batek diru asko aurrez dezake (gasolina, bidesariak, aparkalekua, eta abar). Adibidez, Amaran bizi den baina Antiguan lan egiten duen langile batek, edota lantokia Donostiako erdialdean duen Orioko bizilagun batek. Gainera, irakurtzeko, telesail bat ikusteko edo atseden hartzeko aprobetxa dezakezu tren-bidaia.\nTrenak gainerako garraiobideetatik aparte funtzionatzen du. Lurpean dagoenez, ez dago hiriko trafikoaren eta bestelako baldintzatzaileen eraginpean. Adibidez, TOPO bidez, ehunka pertsona irits daitezke Zarautzetik, Lasartetik edo Irundik Errealaren partida batera hiria kolapsatu gabe eta auto-ilarak saihestuta.\nAlde Zaharrean kuadrillarekin afaldu eta Usurbilera joateko edota Benta-Berrin hainbat orduz lan egin eta Intxaurrondora itzultzeko maiztasun handiagoko zerbitzua izateaz gain, TOPOak garraio seguruko zerbitzu bat ere eskaintzen die erabiltzaileei. Angelu itsurik gabe, gauez etxera itzultzeko bidaiak seguruagoak izateko estandar guztiak betetzen dituzte TOPOko estazioek.\nHala, auto kopurua murrizten da eta, horrenbestez, ibiltari nahiz txirrindulariek toki gehiago dituzte. Gainera, hirira sartzeko «puntako orduetan» ohikoak diren auto-ilarak saihesten ditugu.\nGipuzkoan ezagutzea eta berriz ere bisitatzea merezi duen txoko ugari daude. Nolabait, TOPOari esker, leku interesgarri horietatik gertuago egon gaitezke eta garraiobide jasangarri bat baliatuta goza dezakegu halako tokiez. Adibidez, Zarautzera arratsalde pasa joan nahi duen Pasaiako surflari batek, edo Antiguan bizi den eta Itzurunera (Zumaia) piknik bat egitera joateko plana duen bikote batek.\nTOPOgunea hiritarrei TOPOaren zabaltze-proiektuari buruzko beharrezko informazioa eskaintzeko sortu da. Bertan, zu bezalako hiritarrei sortutako zalantzak, webgunean argitu ez direnak, argituko dizkiegu.\nEasoko Euskotren geltokian ere eskainiko dizugu arreta ondoko ordutegian\nAstelehenetik ostiralera 08:00-15:00.\nTOPOa. Historia luzeko garraioa, lurralde baten zerbitzura\nAbenduaren 5ean Donostia (Peñaflorida kalea) eta Irun arteko bidea jarri zen martxan.\nUztailaren 5ean, Irun eta Hendaia arteko tartea jarri zen martxan.\nEkainaren 7an, Donostiako hiri-zirkuitua itxi zen, Peñaflorida kalea eta Amarako geltokiaren artean.\nDonostia eta Hernani arteko trenbidea itxi zen, TOPOarekin Amara eta Loiola arteko bidea elkarbanatzen zuena.\nHamarkada honetan, TOPOak gorakada handia izan zuen Belaskoenea, Anoeta eta Lasarteko adarreko geltoki berrien irekierarekin.\nAzpiegiturak eta zerbitzua hobetu egin ziren Lugaritzeko ingurabidea irekitzean, eta, ondoren, izen bereko geltokia eraiki, eta Amara eta Añorga arteko bidea zabaldu zen.\nLasarte-Errekalde-Añorga, Loiola-Herrera, Fanderia-Oiartzun eta Altzako adarren zabaltze-prozesuari ekin zitzaion. Geltoki berriak eraiki ziren Añorga, Loiola, Intxaurrondo, Herrera, Altza, Fanderia eta Oiartzunen.


Ikor enpresak produktuen fabrikazioan zibersegurtasuna bultzatzeko lan egiten du - SPRI\nIkor enpresak produktuen fabrikazioan zibersegurtasuna bultzatzeko lan egiten du\nEuskal enpresak gailuetan grabatzen diren firmwarea grabatzeko eta enkriptatzeko sistemak, Cloud bati lotutako enkriptazio-giltzen datu-baseak, segurtasun-ziurtagiriak eta abar egiten ditu\nIkor euskal enpresa bere produkzio-prozesuak egokitzeko lanean ari da azken urteotan, produktuen fabrikaren bidez zibersegurtasun-maila berriak izateko xedearekin. “Ugariak dira fabrikatzen ditugun gailu konektatuei eragiten dieten arriskuak, eta, askotan, ahulguneak ohiko segurtasun neurrien azpitik daude”, azaldu du enpresak.\nBabes-mekanismo bakoitzak segurtasun-perimetro bat du, eta hackerrak muga horien azpitik dauden mailen bidez erasotzen saiatzen dira. Ikorrek gailuetan grabatzen diren firmwarea grabatzeko eta enkriptatzeko sistemak, Cloud bati lotutako enkriptazio-giltzen datu-baseak, segurtasun-ziurtagiriak eta abar egiten ditu. Diseinatzaile gisa, bere erronka “segurtasun-maila egokia eratzea da, zentzuzko kostu batekin, eta hori guztia gailu sinpleen barruan egokitzeko gai izatea”.\nGarapen horietako baten adibide da haizagailuko motorretarako IoT modulua. “Neurrira garatutako gailua da, eta gure bezeroetako baten motor elektrikoen konexio-kutxan instalatzea ahalbidetzen du. Gailu horrek motor arrunt bat 4.0 bihurtzen du, eta konfigurazio-balioetara urrunetik sartzeko aukera ematen du funtzionamenduaren diagnostikoarekin batera“, zehaztu du egoitza Donostian duen enpresak.\n“Konektibitateak arrisku handiago bat gehitzen du, taldeak lan egiten duen azpiegitura arriskuan jartzen baitu. Lan-talde bati eraso egin diezaiokete bere firmwarean malwarea injektatuz. Behin instalatuta, datu konfidentzialak jaso, sistemaren jokabidea aldatu edo funtzionamenduan aurreikusi ezin diren ekintzak eragin ditzake“, ohartarazi dute.\nTestuinguru horretan, “faktore bereizgarria ez da gailuak komunikazioz hornitzea; askotan, erronka negozio-aukera bakoitza errealitate bihurtzen duen sistema konplexuari ekitea da, teknologiari buruz dugun ezagutzatik abiatuta eta fidagarritasuna, sendotasuna, erabiltzeko erraztasuna eta segurtasuna bermatuz eta negozioaren potentziala epe luzera maximizatuz“, nabarmendu dute Ikor enpresatik. Suteen aurkako babes sistemetarako teknologia berritzailea egiten duen bezeroetako batekin batera, hainbat su-itzalgailutarako IoT manometroa garatu dute.\nEuskadi, aukera baten aurrean\n“Aurrerapenak oso azkarrak dira segmentu honetan, eta aukera berriak aurkitzeko ez dago 4.0 sistema norberaren baitan esperimentatzea baino pauso hoberik“, esan dute. 2018an, Ikor enpresak retail hozte-sektorean zuen ezagutza eta presentzia aprobetxatuz, enpresak produktu propio batean inbertitzea erabaki zuen, 4.0 konektibitatea zuen hozte-kontrol batean. Laster iritsi zen merkatu-aukera, hozte komertzialeko altzarien merkatuan lider den bezero/kolaboratzaile nafar baten eskutik; izan ere, datozen 10 urteetarako urruneko datuen zerbitzua barne hartzen duen proiektu bat irabazi dute.\n“Euskal enpresok lankidetzarako eredu egokia aurkitu behar dugu, azpiegitura nahikoak izateko eta merkatu honetan maila gorenean lehiatu ahal izateko”, azpimarratu dute diseinuaren eta fabrikazioaren aldetik ildo horretan aurrera egiten ari den talde honetatik. Izan ere, balizko erasoak gero eta sofistikatuagoak dira: “Fault-inyection (akatsak eragitea) mikrokontrolagailu askoren irakurketa-babesa gainditzeko erabil daitekeen teknika erraza eta ekonomikoa da”. Helburua da segurtasunerako kritikoa den CPU baten jarraibidea ez betetzea edo oker ebaluatzea.\nAkatsak eragiteko hainbat modu daude, elikadura-tentsioa, erlojuaren eragiketa-maiztasuna, igorpen elektromagnetikoak edota optikoak aldatuz, Ikor enpresatik zehazten dutenez. Adibidez, mikrokontrolagailu baten elikadura-tentsioa murriztu egiten da une batez, hark jarraibide kritiko bat betetzen duen bitartean. Horren ondorioz, baliteke instrukzioaren emaitzak huts egitea eta CPUaren unitate aritmetiko logikoaren (ALU) irteera okerra izatea.\nLibrecon kongresuaren 2020ko edizioa azaroaren 11n egin zen, Garai berrietarako Open...Leer más\nBasque Industry 4.0 16 Azaroa, 2020\nBIND 4. 0 plataformak irabazi du enpresa-ingurunearen hobekuntzaren kategorian, Berlinen egin den...Leer más


A Chavasqueira-ko Termak, OurenseIturburuko urak mineralizazio ertaineko ur bikarbonatu sodikoak, fluoratuak, litinikoak eta sulfuratuak dira. Ur horiek oso preziatuak dira reumaren, artritiaren eta azalaren gaixotasunen tratamendurako; baita metabolismoaren eta gernu-hodien gorabehera hepatodigestiboentzat.\nOurenseko Ur Termalak – Galizia – Espainia\nMetalen eta ez-metalen arteko elkarketa bitarrak dira.\nStock nomenklatura: lehenik metala izendatzen da, eta ondoren bere oxidazio-zenbakia parentesi artean eta zenbaki erromatarrekin, baldin eta oxidazio-zenbaki bat baino gehiago badu; eta jarraian ez-metalaren izena “-uro” atzizkiaz.\nFormulan: ez-metalaren oxidazio-zenbakia jakinda, metalarena determinatuko dugu. Oxidazio-zenbaki horiek beheko-eskuinaldeko oxidazio-zenbakien taulan daude.\nIzenean: ez-metalaren oxidazio-zenbakia jakin beharko dugu, eta metalarena, konstantea ez bada, parentesian eman behar digute; bukatzeko kalkulatu behar da elementu bakoitzaren zenbat atomorekin lortzen den konposatu neutroa.\nCaF2 Kaltzio fluoruroa\nCuBr2 Kobre(II) bromuroa\nFeCl3 Burdin(III) kloruroa\nK2Se Potasio seleniuroa\nAg2S Zilar sulfuroa


Pilar Hartasánchez Ibarra – Mapa del terror\nPilar Hartasánchez Ibarra\nAtentatuaren data: 12/04/1985\n1985ko apirilak 12an, 22.30etan gutxi gora-behera, Torrejón de Ardozeko AEBko base militarretik hurbil zegoen El Descanso jatetxea jendez gainezka zegoen. Ostiral hartan, 300 pertsona inguru jaten, edaten eta abesten ari ziren. Haietako asko estatubatuarrak ziren. Han zegoen gizon gazte bat komunera joan zen eta handik ateratzean kirol-poltsa bat barra gainean utzi eta tabernatik irten zen. Handik lasterrera leherketa izugarria egon zen. Poltsaren barruan 5 kilo lehergailu zeukan bonba bat zegoen eta haren eztandak eraikina eraitsi zuen. Goiko bi solairuak sotoaren gainean erori ziren, biktima gehienak zeuden lekua, alegia. Asko eta asko hil ziren obra-hondakinen eraginez. Guztira 18 pertsona hil ziren eta 84 gehiago larriki zaurituta suertatu ziren. Hurrengo egunetan yihadistek atentatuaren egiletza bere gain hartu zuten. Poliziak, ordea, WAAD (‘Agintza’) taldearen aldarrikapena gehiago sinetsi zuen. WAAD Palestinaren askapenerako Fronte Popularrarekin lotuta zegoen. Dena den, ikerketa 1987an amaitutzat jo zuten benetako autoretza ezin izan zelako egiaztatu.\n2005ean, kasua preskribatzeko zorian zegoenean, ikerketa berriro ireki zuten lekuko batek Mustafá Setmarian Nasar (Al Suri) atentatuaren arduraruntzat identifikatu zuenean. 2004ko martxoak 11ko erasoekin ere lotuta zegoen.\nPilar Hartasánchez Ibarra bere lagun batekin, Nuria Ruiz Mijaresekin, afaltzen ari zen. Lanean jasotako igoera bat ospatzen ari ziren. Biak hil ziren. Pilarrek 27 urte zituen eta Gijón hirian jaio zen. Han hilobiratu zuten.\nCalle de Lola Flores, 28022 Madrid, España


Semalt: Malware eta ordenagailuaren birusak ezagutu behar dituzu\nIkusten baduzu zure ordenagailuaren gailua ez dela behar bezala funtzionatzen edo bere fitxategietako asko hondatuta badago, orduan malware edo birusak zure sistema kutsatzen duen seinale da. Hainbat birusek zure pribatutasuna eta datu pertsonalak arrisku handia sortzen duten bitartean, malware mota batzuek zure marketing eta publizitate tresnak eragin ditzakete neurri handi batean. Zure sistema moteltzen dute eta zure fitxategietako asko kaltetu - lentes de sol rayban originales de. Horrela, garrantzitsua da antivirus software bat instalatzea, linean harrapatuta ez edukitzea eta erlojuaren inguruko segurtasuna mantentzea.\nJulia Vashneva, Semalt Senior Customer Success Manager-ek, honako bost aholku hauek ditu: birus informatikoak eta malwarea saihesteko.\nOrdaindu arreta zure deskargak\nAdobe eta hainbat software eguneratzeak erregularra behar dute. Softwarea instalatzen duzun bakoitzean, ziurtatu zer ari zaren deskargatzen arretaz. Tresna eta programen sortak Interneten daude erabilgarri, hautapenari buruzko nahasketak eginez. Birusen aurkako programa bat aukeratzerakoan beti ziurtatu behar duzu zure tresnak webgune ofizialetan eta lineako iturri ofizialetan soilik deskargatzen dituzula. Ez utzi programa horiek zure iturri baliotsuak ixtea kalitate baxuko softwarea instalatuz. Askotan, iragarkiek tresna-barra eta beste antzeko esteketan klik egiten dizute. Hobeto aldendu itzazu haien fitxategiak kaltetu ditzaten eta ez dira benetako deskargatzeko programetan sartu.\nEz faltsuak Virus alertak erori\nGuztiok gezurrezko birusen alertak eskuratu ditzakegu eta jende askok eguneroko bizimoduak bihurtzen ditu. Internet erabiltzen ari zaren bitartean, pop-up leiho asko ikusiko dituzu programak deskargatzeko eskatuz eta tresna-barrak. Esan iezadazue horiek ez direla onak. Hackerrek trabarik gabeko birus faltsuak erabiltzen dituztela eta zure gailuak kutsatzen dituztela. Iragarkien gehienek web susmagarriak eta helduak agertzen dituzte, beraz hobe da ez duzula klikatu Loturak eta itxi leihoak ahalik eta azkarren.\nBabestu zure gailuak antivirusekin\nEgia da guztiok antivirus programak eta anti-malware tresnak behar dituztela seguru Interneten. Egia esateko, tresna horietako gehienek aukera mugatuak eskaintzen dizkizute. Malware, birusak eta adware aurre egiteko software suite sinpleak instalatzea gomendatzen dizugu. BitDefender adibide ona da; tresna honek zure ordenagailua eskaneatzen eta babesten du eta birus eta malware pieza guztiak desagerrarazten laguntzen dizu. Internetetik deskarga dezakezu eta softwarea doakoa da. Deskonektatu eta AdBlock Plus ere probatu dezakezu.\nMantendu Windows eta Defender Up-to-date\nJende askok baztertu egiten du leiho eguneratuak mantentzeko oso garrantzitsua dela. Ez duzu zure gailua berrabiarazteko eskaerak jaramonik egin behar, zure arazo larriak sor baitaitezke. Ezarri hilean behin zure leihoak berriro instalatzeko eta gauzak eguneratuta mantentzeko. Birusak eta malwarea kentzeko modu errazean lagunduko dizu.\nEz erabili Internet Explorer\nGone dira Internet Explorer nabigatzailea onena dela kontuan hartuta. Gaur egun, jendeak Google Chrome, Firefox eta antzeko beste nabigatzaile batzuekin lehentasuna ematen die. Hainbat txostenek Internet Explorer-ek zure sistema eragilea kaltetu ditzakeen arakatzaile arriskutsuenetakoa da. Horregatik inoiz ez duzu instalatu eta erabili. Horren ordez, Edge eta Opera zure online babesaren bermea eskaintzen dizute.


Ordu bat eta erdiak da/dira? | Kontsulta zerbitzua\nOrdu bat eta erdiak da/dira?\nEuskaltzaindiaren erabakiak irakurri ondoren, oraindik badut argitu gabeko zalantza bat.\nOrdu bata, ordu bata eta erdiak, ordu bata eta laurden… bai, baina da edo dira?\nOrdu bata eta erdiak dira? Ordu bata eta laurden da? edo Ordu bata eta laurden dira?\nHau da euskara baturako joera: “ordu bata da“, minuturik ez dagoelako; baina, minutuak eranstean, “ordu bata eta laurden dira” edo “ordu bat eta erdiak dira“.\nHalere, Euskaltzaindiaren Jagonet zerbitzuan Miren Azkaratek erantzundakoa irakurrita, badirudi ez direla baztertzekoak norberaren euskalkiko joerak ere. Hauxe zioen Azkaratek, hitzez hitz: “Badirudi ordu bat eta erdiak den neurrian, hau da, plural marka ezartzen zaion neurrian dira izango litzatekeela, baina onena bakoitzaren euskalkiko erabilera gordetzea izan daiteke”. Galdera eta erantzuna osorik irakurri nahi badituzu, egin klik hemen.\nNolanahi ere, eta berriz ere zure galderari helduta, beste kontu hau ere argitu nahi nuke:\n“Ordu bata eta erdiak dira? Ordu bata eta laurden da? ala Ordu bata eta laurden dira?”\nEuskara batuan “ordu bat eta erdiak” izan behar du, “bat” mugatu gabe, (ordu bi eta erdiak, hiru eta erdiak, bost eta erdiak… bezalaxe), eta ez ordu bata eta erdiak.\n“Laurden”-ekin, berriz, bi eratara esan daiteke: ordu bata eta laurden edo ordu bat eta laurdenak. Ikusi zer dioen Euskaltzaindiak 35. arauan, 185. orrialdean:\n3. Laurdena honela adierazten da: ordu bat eta laurdenak, oren / ordu bata eta laurden, ordu bi eta laurdenak, oren / ordu biak eta laurden, hirurak eta laurden, hiru eta laurdenak, hirurak eta laurdenetan, hiru eta laurdenetan, bostak laurden gutxi(ago), e.a.\nKategoria Hizkuntza, etiketak ordu bat eta erdiak, ordu bat eta laurdenak, ordu bata eta laurden, orduak, 2015/03/17 egilea EIBZ.\n← Ezkerrera ala ezkerretara? “Aita, ama eta anaiarekin nago argazki honetan” ala “Aitarekin, amarekin eta anaiarekin nago argazki honetan”? →


Errege Kopako finala ikusleekin jokatzeko aukeraren inguruko Urkulluren hitzak\nUrkullu: "Kopako finala baino garrantzitsuagoa da birusaren aurka daukagun partida"\nHoriek izan dira lehendakariaren hitzak apirilaren 3an Athleticek eta Realak jokatuko duten Errege Kopako finalean ikusleak egoteko aukeraren inguruan galdetu diotenean.\n''Euskal zalegoak Kopako finala baino partidu garrantzitsuagoa daukagu jokoan''\nEuskal zaleek "kopako finala baino garrantzitsuagoa den partida" jokatu behar dutela ohartarazi du Iñigo Urkullu lehendariak, "birusaren aurkako partida". Hori dela era, bi euskal taldeen arteko neurketa "etxetik jarraitzeko" eskatu du, "onenaren jokoa txalotuz".\nUrkulluk Eusko Jaurlaritzara iristean egin ditu adierazpenak, apirilaren 3an Sevillako Cartuja zelaian Athleticek eta Realak jokatuko duten finala ikusleekin jokatzeko aukeraren inguruan galdetu diotenean.\n"Athleticeko eta Realeko zaleek, eta euskal zalego osoak, Errege Kopakoa baino garrantzitsuagoa den partida daukagu, birusaren aurkakoa, eta partida hori bakoitzak banan-bana jokatu beharrekoa da", azpimarratu du.\nFinalera begira, herritar bakoitzak finala bere etxetik jarraitzeko eskatu du "onenari txaloak emanez, eta neurketa kiroltasunez jokatzearen alde eginez, eta jendearen osasuna gordetzeko helburuarekin".\nEspainiako Futbol Federazioa gaur bertan, osteguna, batzartuko da Athleticekin eta Realarekin finalaren inguruko gaiak lotzeko. Bilera horretan Andaluziako Juntako ordezkaritza bat ere izango da, Jose Maria Arrabal Kirol idazkari nagusia barne, eta Kirol Kontseilu Goreneko ordezkariak ere izango dira.


Gerraz eta bakardadeaz | Kultura | Berria\nGerraz eta bakardadeaz\n'Para la guerra'\nZuzendaria: Francisco Marise. Herrialdea: Argentina-Espainia. Iraupena: 65 minutu.\nAndres Rodriguez Rodriguez kubatarra dugu dokumental honen protagonista. Mandarria izenez ezagutzen zuten Nikaraguan borrokatu zenean, 1983. eta 1987. urteen artean. Egun, desfile militarren bideoak ikusten ematen ditu egunak, baita borrokarako entrenatzen ere, eta harekin Nikaraguan ibili ziren lagunak topatzen saiatuko da. Kamuflaje teknikak erakutsiko dizkigu, eta aitortuko digu tiroak nahiago dituela isiltasuna baino.\nFrancisco Mariseren lehen film luzea da Para la guerra. Izenburuak dioen bezala, gerrarako bizi den gizona hartu du protagonistatzat, nahiz eta badiren 30 urte borrokatzen ez dela, eta haren egunerokoaren lekuko bihurtu du ikuslea, gudak uzten dituen ondorioak azaldu nahian.\nDokumental interesgarria egin du Marisek. Batzuetan komiko samarra dirudi protagonistak; bera baino handiagoa den arazo bat pertsonifikatzen du: gerrak atzean uzten dituen ondorioak. Zuzendariak gizon bakarti, isil eta obsesionatu bat erakusten digu, bere samina ezkutatzen saiatzen den gizon bat. Kontakizuna gehiegitxo luzatzen den sentsazioa izan dut; izan ere, mezua oso argi gelditzen den arren, errepikakorrak dirudite eszenek, eta indarra galarazten diote. Filmaren unerik interesgarriena? Askorik gerturatzen uzten ez digun arren, Andres apur bat ezagutzen laguntzen diguten lehen planoak; gerrarako bizi den gizonaren bakardadea erakusten diguten horiek.


Samaniego, Samaniego… Ekaitz Samaniego etxean! (Urte bete) | Muy Bastas\nSamaniego, Samaniego… Ekaitz Samaniego etxean! (Urte bete)\nUrtebetea joan da. Memoriarena ikaragarria da: metraje osoa ematen dizu, oraindik, egun batzuetara; flashback eta flashforward-ak egiten hasten zara, nahigabe, sortutako hutsuneen gainetik, handik aste batzuetara; gaizki egindako trailer bat uzten dizu, bereizmen hobezineko fotogramak lainoarekin tartekatuta, hilabete batzuk pasa ondoren.\nLos Angeles parrokian gertatu zena, une zehatz bateko emozioaren eta autoantolakuntzarako gaitasunaren uztarketa zoragarria izan zen. Tartean ez zegoen alferrik urtetan eta urtetan filosofia horrekin funtzionatzera ohituta dagoen jendea; ez du Ekaitzek alferrik eman bizitza erdia era horretan lanean. Ikusi genuen posible zela hiruzpalau egunetan goi mailako bertso-saio bat antolatzea (beste batzuk, bide “ofizialetik” astea joan eta astea etorri burua apurtzen ibiltzen garen bitartean); hainbat eta hainbat kultur mugimendutako jendea elkarretaratzea, formatu eta helburu ezberdinetako agerpenen bidez; sormenari erreibindikazio kutsua ematea, sormen-izaera ukatu gabe; komunikabideekin izan beharreko harremana era egokian kudeatzea, eta zabaldu beharreko informazioa bide egokietatik zabaltzea; arazoa sozialitzatzea, kalean presente egotea; sekulako marketeria-lana egin eta matriuska gorri-beltz batzuk, ezerezetik bezala, agertzea… Eta errepikatzeak ez dakar nekerik: guztia hiruzpalau egunetan, atzera kontaketa, zoritxarrez, martxan baitzegoen jada. Ekaitzek berak beste balio du, une hartan, Ekaitzen babesera bildu zen jende horrek. Ekaitzek hainbeste balio duelako egin zuen, jende horrek, egin zuen guztia. Lezio bat izan zen.\nBeltza, Gauza eta hirurok foru enparantzako eszenatokira kantura igo ginenean (beti bezala, behar beste entsegu egin gabe), ez zen hotza bakarrik dardara eragiten ziguna. Aurreko asteetan hainbatek egindako lanak erantzukizun berezia eransten zion une horri.\nBereizmen hobezina, HD, nahi duzuen bezala deitu: kostako zaio memoriari, Corte Ingleseko larrialdietarako eskaileran ikusitakoa lurruntzea. Seguru Ekaitzek berak ere barre egingo ziola zinpeko zaintzailearen babo aurpegiari. Halaxe zaude presente, gurekin.\nManex Agirre (via Hirinet)\nAnimo Txabales!! »


Sukaldaritza liburua/Errezetak/Trufazko txokolate tarta — Wikibooks\nSukaldaritza liburua/Errezetak/Trufazko txokolate tarta\n< Sukaldaritza liburua | Errezetak(Errezeta-liburua/Trufazko txokolate tarta(e)tik birzuzenduta)\n1. Lehenik, bizkotxoa egiteko, labea berotzen jarri, 180 gradutan.\n2. 2 ontzi hartu. Batean, arrautza gorringoak jarri; eta bestean, zuringoak. Gorringoetan, 4 koilarakada azukre gehitu; eta 5 minutuz etengabe irabiatu, eskuz edo makinaren laguntzaz.\n3. Ondoren, arrautza zuringoak harrotzen hasiko gara. Horretarako, indartsu eta etengabe irabiatu, eta, gogortzen hastean, 2 koilarakada azukre gehitu; segi eragiten.\n4. Erabat gogorra dagoenean, zuringoak gorringoetara gehitu, poliki. Koilara handi batekin, bi osagai horiek poliki-poliki nahastu.\n5. Ondoren, 4 koilarakada irin gehitu, banan-banan, ahalik eta polikien nahastu dena, harrotasuna erabat galdu ez dezan.\n6. Bizkotxorako labeko molde laukiluze bat hartu, eta gurinarekin ongi igurtzi gero, itsats ez dadin.\n7. Ondoren, irin pixka bat gehitu, eta soberakina ongi kendu. Bizkotxo masa horra bota. Labean sartu, 25 bat minutuz. Labetik atera, eta hozten utzi.\n8. Txokolatezko moussea prestatzeko, esne gainaren kantitate erdia erabiliko dugu lehenik. Lapiko batera isuri, eta sutan irakiten jarri.\n9. Bitartean, txokolate beltza, azukre kantitate erdia eta gurina katilu batean jarri, estali, eta mikrouhinean minutu batez berotu. Adi: ez berotu denbora gehiagoz, erre egingo zaizu eta! Esne gainak irakiten duenean, katilu horretara gehitu, eta dena ongi nahastuz trufa masa lortuko dugu.\n10. Hozten utzi, baina hozkailuan sartu gabe, 6 bat orduz.\n11. Orain, erretilu bat hartu, eta oraindik erabili gabe dugun esnegaina isuri hara, eta ongi irabiatu azukrearekin. Horri, berriz, hoztua dugun trufaren masa erdia gehituko diogu. Guztia ongi nahasi.\n12. Bizkotxoa erditik moztu, eta moussearekin bete; ondoren, gaineko estalkian ere moussea zabaldu; eta azkenik, gainean lehen gorde dugun trufa masaren erdia ipini, dena ongi estaliz.


Emaitza orokorrak argitaratu dira - HABE - Eusko Jaurlaritza - euskadi.eus\nEmaitza orokorrak argitaratu dira\nAzterketa Batzordearen erabakiz, argitara eman dira 2021eko lehen azterketaldiari dagozkion euskaltegietako ikasleentzako deialdiko mintzamen-proben emaitzak, deialdi irekiko entzumen- eta mintzamen-proben emaitzak eta HOBE deialdiko mintzamen-proben emaitzak.\nAzterketa Batzordeak, bestalde, honako epe hau zehaztu du erreklamazioak eta emaitzak berrikusteko eskabideak aurkezteko: uztailaren 22tik 26ra, biak barne.\nAzterketa Batzordearen erabakia (Euskaltegietako ikasleen deialdia)\nAzterketa Batzordearen erabakia (Deialdi irekia)\nAzterketa Batzordearen erabakia (HOBE deialdia)\nPosta elektronikoa ez da bide baliozkoa eskabideak aurkezteko; izan ere, bide horrek ez du erregistro baliorik. 39/2015 Legearen 16. artikuluaren 4. paragrafoan ezarritako edozein baliabide erabili daitekeen arren, honako hauek dira HABEren aurrean erreklamazioak edo emaitza berrikusteko eskaerak aurkezteko bide nagusiak: