Whiskia edaten segitzen zuten errodajekoek Martin Mendi pentsioko tabernaren ataritik igaro zenean. Zaratarik egin gabe ireki zuen etxeko atea, zuzenean joan zen sukaldera irratiaren marmarra entzun zuenean. Galtzerdi bat saretzen ari zen Irene.\n— Honezkero afalduko huen.\n— Bai. Luisengana noa. Lan bat amaitu behar dugu.\n— Unibertsitatekoa? —gozotik saiatu zen.\n— Unibertsitateko ikasgaiekin ere zerikusia duena.\n— Gabon pasa, Martin.\nGauerdia hurbiltzen ari zen, txaletera joateko tenorea. Pete Domezainekin egindako tratuaren berri Luisi nola emanen zion pentsatzen aritu zen Agoitz kalerantz gidatzen zuen bitartean. Ezustetik ezustera zebilen egun osoan. Domezainen ezkutuko nortasuna ezagutu zuen egun berean ama bilakatu zitzaion izeba. Zalantzarik gabe, azkarregi egin zuten txama Maisonnaveko lehenengo gauean, errazegi lortu zuten amerikanoen laguntza iruzurrak aurrera ateratzeko. Pedrotxo ez zegoen desbideraturik, Pete Domezainek trukean zer nahi zuen galdetu zionean. Baina jadanik ez zegoen atzera bueltarik. Tratua eginda zegoen. Naziek lapurtu eta Argaraiko txalet bateko sotoan bukatu zuten koadroena ez zen bere afera.\nJeepa aparkatu eta Apaiztegitik hurbildu zen Baztan kalera. Argi apalegia ematen zuten farolek. Txakurra paseatzera ateratako gizon batekin gurutzatu zen. Luisen izebaren txaleta kalearen bestaldetik barrandatu zuen doiaz baino gehiago. Armadako jeep berri samar bat zegoen bi txaleten langen artean. Zapi berdea goiko leihoan ikusi arren, astiro eta ondoko etxebizitzari begira igaro zuen langa, zer gerta ere. Argirik ez Zabaletaren etxean. Barruan behar zuten Gendulainek, Goñik eta Zabaletak berak. Luisek ireki zion atea.\n— Ohean. Badaezpada ere abisatu zioat, unibertsitaterako lan baten karietara helduko haizela.\n— Ongi pentsatua eta hobeki esana.\nGoiko pisuan geratu ziren bi gazteak, argiak itzalita, leihoaren aurrean.\n— Iluntzean azaldu dituk hiru arranoak.\n— Zein ordutan edo?\n— Bederatziak irian. Lehenago agian.\nBertatik bertara ikusten zituzten sotoko atea eta sinfonierraren logela pertsiana jaitsita.\n— Zer moduz eguna?\n— Tira, gorabehera batzuekin, baina ongi.\n— Domezainekin egon haiz?\n— Bazagok zer kontatua, bai.\n— Bota lehenbailehen.\n— Pete eta Salvatore agertuko zaizkiguk egunsentian.\n— Haiekin banatu behar al ditugu diruak?\n— Ez, ez ditek dirurik nahi.\n— Sotoko koadroak nahi ditiztek.\nMartinek hasi eta buka kontatu zizkion Josefarenean izandako solasaldia eta horren ondorengo tratua.\n— Eta hik onartu egin duk...\n— Zer erremedio.\nIsilik egon ziren tarte luze batez. Denbora egin behar zen, haria egiten den bezala. Ilargiaren argiari begira Martin. Kilkerren hotsari adi Luis.\n— Hik ba al hekien zerbait koadroei buruz? —esan zuen halako batean Martinek.\n— Heurekin sartu ninduan aurreneko aldiz soto hartan.\n— Kontatu didatenarengatik, hire aita ez zuan horien ibileretatik urruti ibiliko gerra garaian.\n— Ez zakiat. Aitaren kontuak Gendulainengandik zekizkiat. Ez nauk aitarekin ia egoten, izeba Paularekin bizi nauk hemen. Ehiza duk haren pasio bakarra. Nik dakidala, putetxeak ere arrotzak zaizkiok; tira, auskalo zer egiten duen ehiza larrietara joaten denean. Militarrekin ez dik txamarik egiten aspaldian. Hala uste diat behintzat. Gainontzean, ba hori, oraindik ere karlistatzat dik bere burua. Afaltzen ari ginela esan zidak izebak, bihar elkarrekin joanen direla Jurramendira.\n— Hona etorriko da orduan?\n— Ez. Sei eta erdietako meza entzuten dik Kaputxinoetan, eta hortik zuzenean joanen dituk Jurramendiko gurutze-bidera.\n— Esna al dago izeba?\n— Lo zagok, begiratu diat lehen. Seietan jaikiko duk.\n— Gauerdian itzali ditiztek argiak egongelan, eta jarraian piztu sinfonierraren logelakoa aurrena eta goiko pisuko erdiko gelakoa ondoren. Handik gutxira itzali dituk denak. Eta ondoren, deus ez.\n— Txandaka ariko gaituk.\n— Hi deskantsaturik egonen haiz...\n— Ez uste —esan zuen Luisek—. Lotan nengoela zaratots batzuek esnatu naitek.\n— Hik ere entzun dituk tiroak orduan.\n— Nola dakik tiro hotsak izan direla?\n— Domezain eta Salvatore inguru honetan zituan tiroena gertatu denean.\n— Italiarrak txaleta non den ikustera ekarri dik Pete —Martinek eskua eraman zuen sorbalda mindura—. Gizon baten atzetik ibili omen dituk Polizia Armadakoak.\n— Orduan zer —aharrausika hasi zen Luis—, nork egin behar du aurreneko txanda?\n— Neronek eginen diat. Bi ordu. Gero hik beste bi. Eta horrela etxetik irteten diren arte.\nLeiho ondora eraman zuen Martinek korridoreko aulkia. Zutik zegoenean baino baxuago egonda ere, neke handirik gabe zelata zitzakeen bi logelak. Ez zen sobera akiturik. Egiaren aitortzeko, adrenalina sobera zuen fundamentuz lo egiteko. Egun latza izan zen, eta bide beretik zetorren igandea. Baina Gendulainek, Goñik eta Zabaletak egunsentia baino lehen alde eginez gero, munta txikiko lana zirudien dirua eskuratzeak. Maleta atxiki, tramankulua atera eta sinfonierra aurkitutako moduan utzi. Arrunt erraza mekanismoak bere lana egina balu. Eta itxuraz egina zuen, isiltasuna eta normaltasuna besterik ez baitziren Zabaletaren txaletean, baita teilatuan zebilen katuarentzat ere.\nZaintzaren asperduran, astebete eskasean izandako harat-honatak errepasatzeari ekin zion Martinek. Zerrendatu eta zenbatu beharra zeuden gastu guztiak. Uranga tailerrekoari zor ziotena salbu, gasolinaren diruarekin kitatuak zituzten gehienak. Gestoriak jeep berrien agiriengatik kobratuko ziena falta zen. Dena den, hartzeko zeukaten oraindik Remigiori estalpean sartu zioten kamioiaren ordaina. Par egiteko moduan zirela begitandu zitzaion. Eta maleta zegoen aparte! Zenbat diru ote zegoen barruan?\nFonsecari pasatako gaztigua etorri zitzaion gogora. Ez ote zuen gehiegi arriskatu telefono deiarekin. Gizona ez zen fidatzekoa, eta hain zuzen horrexegatik ez zuen ergeltzat.\nOrdu bietan esnatu zuen Luis.\n— Altxa! Hire txanda duk.\n— Dios, gustura nengoan ba...\n— Dena lasai zagok.\n— Kilkerrak entzutera berriro...\nLuisek utzitako tokian etzan zen Martin.


Nafarroa hegoaldeko familien kemena Parlamentuan islatu da\n2015, otsailak 19\nNafarroako gainontzeko zonaldeetan gertatzen den bezala Nafarroa hegoaldean ere D ereduko ikasgelak abiatu ahal izango dira eskola publikoetan.\nNafarroako Parlamentuan egun seinalatua 2015eko otsailaren 19a. 30 urtetan Euskararen Legeak ezarri duen harresi bortitza zulatuko duen lege proposamena eztabaidatzeko eguna. Urte horietan guztietan Nafarroa hegoaldean eskola publikoan D ereduan ikastea galarazi duen aldaketa mahai gainean.\nEuskalgintzako sektore zabal baten ordezkaritza gonbidatuen aulkietan. Han izan da Hizkuntza Eskubideen Behatokia ere. Ezin burutik kendu urte hauetan guztietan zonalde horretako familiek bizi izan duten eskubide urraketa larria. Oso gogoan guraso horien indarra, egindako ahalegina eta erakutsitako adorea.\nSeme-alabek euskaraz ikasi ahal izateko eguneroko kilometroak, bidean eman beharreko denbora, sosak eta errepideko arriskuak… Eurei esker euskarak ateak irekiago izango ditu Nafarroa hegoaldean.\nHalere, Euskararen Legean onartutako aldaketak ez du nafar euskaldunen injustizia eta diskriminazioarekin bukatzen. Badakigu nafar askoren poza ez dela erabatekoa eta emandako urratsak ez dituela guztiz asebetetzen.\nBaina, Arantxa, Lurdes, Argi, Josu... zuek emandako bultzadari esker irekitzen hasi den atearen atzean euskaraz ari diren ikasgelak ikusten ditugu. Orain, guztion artean, erabat zabalduko dugun ate horren bestaldean euskaraz mintzo diren bulegoak, dendak, lantokiak, aiselekuak... irudikatzen ditugu.


kritiken hemeroteka » Ikuspegia\n« Benetako etsaiak | Zakurkeriaz »\nIkuspegia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-05-11\nBada Harkaitz Zubiriren lehen liburu honetan errealitatea adierazteko gogoa. Errealitatea, noski, handia da, zabala da eta, batez ere, aurpegi askokoa da. Garai errealistagoetan, zenbait idazlek, errealitatea bere osoan hartu nahian, eleberri lodi eta mardulak idatzi zituzten. Hala ere, errealitateak ihes egiten zien, urak ere zuloetatik barrena ihes egiten duen bezala. Errealitatea, izan ere, zaila da harrapatzen eta galdu egiten da, galdu egiten gara.\nBeraz, modernitate garai honetan, errealitatea bere osoan hartu ordez, zatika hartzen da, puskaka, ezin bestean. Bakoitzak bere ikuspegitik edo bere izkinako talaiatik begiratzen du errealitatea eta ikusten duena, edo ikusi nahi duena, gogoratzen du eta, ondorioz, ekartzen literaturara. Harkaitz Zubirik Donostia hiria hartu du bere literaturaren geografiatzat, seguru asko, Donostiako toki eta kaleak gertukoak zaizkiolako edo, neurri batez, ezagunagoak dituelako Donostiako jendeak. Jendea ez baita erabat ezagutzen, haiei buruzko ezagutzak ihes egiten digu hondarra bezala poltsiko zuloetatik behera, oinetaraino. Geografía hori partikularra da, idazlearena berarena.\nKontatzen diren historiak, ordea, orokorrak dira, giza izaerari dagozkionak baitira. Ustelkeria, injustizia, aurreiritziak kontu unibertsalak dira, eta pertsonaiei euskal abizenak jartzeak kolorea besterik ez dio ematen narrazioari. “Despedida” izeneko historia ezaguna da. Bada pelikula bat gai beraren inguruan. “Gizon berria” izenekoan gertatutakoaz ere idatzi izan da eta pelikulak ere egin izan dira horretaz.\n“Etorriberria eta bere lagunak” izeneko ipuinak mobbinga du gala. Gai berria bada ere, dezente idatzi izan da horretaz. Baina idazle bakoitzak bere modura hartzen ditu gaiak oro.\nErrealitatea kontatzeko saioaz gainera, bada Harkaitz Zubiriren liburu honetan ikuspegiarekiko zintzotasuna. Donostian kokatutako historia hauei narratzailearen ikuspegiak ematen die berezitasuna. Irakurlearena izatea ere nahi duen narratzailearen ikuspegiak, hain zuzen.


The Line edo Lerroa, 170 km luze izango omen den hiri futurista Sustatu.eus - Teknologia albisteak\n2021-01-14 : 12:18\nSaudi Arabiak hiri futurista bat eraiki nahi du The Line izenarekin ("zerrenda" edo "lerroa" euskaraz). 170 kilometro luze lituzkeen hiri bat litzateke, Itsaso Gorritik barrualdeko mendialdeetara doana (basamortua igaroz; tarteko ingurune horri kalte ekologikorik egin gabe), autorik gabekoa eta energia berriztagarriz eta adimen artifizialez funtzionala. Neom garapen bereziko eskualdean kokatuko omen da.\nFuntzionalki The Line hiriak modulo edo auzo moduko batzuk lituzke, ingurune bakoitzean egokituak, eta non azalerako desplazamenduak oinez egingo liratekeen. Moduloen azpitik, bigarren "hiri geruza" bat legoke, zerbitzu alorra, eta beherago garraioaren alorra, tunelen bitartezko garraio hiperazkarra, zeinak, pertsonentzako, 20 minutuko tartean puntu batetik besterako garraio bermatuko lukeen.\nHiru geruzen arteko komunikazioa, pertsonen eta zerbitzuen lehengaien mugikortasuna, adimen artifizialak lagunduko luke. Dena lerro zuzen batean, itxuraz, baina zuzen zuzena ere ez da izango, ze kostaldetik barrurantz, mendilorroak eta altuera desberdinak daude. "Hemen aldapa dago, Fermin", esango luke Usabiagak, baina auskalo hori nola konpontzen duen The Linek.\nSaudi Arabiak petrolioaren ondorengo gizarte bat eraiki nahi omen du, eta Neom delako hiri hau izango da bere garapenaren ardatza, berrikuntzaren inguruan eraikitako super-hiria. The Line hiriaz gain, Neom eskualdeak 27.000 kilometro koadroko eskualde bat osatuko du (Euskal Herriak 20.000 km koadro ditu), "mini-nazio" bat, zeina baliabideetan burujabea izango den (janari edo energia sorkuntzan, zein The Line hiriak beharko duen guztian, nonbait).\nHau Saudi Arabia bezalako petro-teokrazia batek proposatu, eta aste honetan aurkeztu dute. Aurkezpena, TED jaialdien estetikarekin baina publikorik gabe, pixkat WTF da, batez ere ayrkezleagatik. Hemen bideoa non Mohammad Bin Salman printzea (MBS izenez ezaguna, errege ez den arren Saudi Arabiako agintari efektiboa), agertzen zaigun The Line saltzen. MBS ezaguna da hilketak zuzenean agindu izan dituelako, adibidez Jamal Khashoggi kazetariarena.\nBatzuek konparatu dute The Line delako proiektu hau Snowpiercer zientzia-fikziozko objektuarekin (film batean eta telesail batean agertzen da): mundu izoztu batean, munduari bira etengabea ematen dion tren luze bat da gizateriaren bizileku bakarra. Mutur batean aberatsen elitea bizi da; trenaren beste muturrean miserableak. Klase eta lan banaketaren berri ez du ematen The Line hiriaz esan denak, baina egongo da baten bat, susmatzen dugunez.\nArabiar albistegi batean.\nNeom The Line, webgune ofiziala.\nJosebe Blanco: Internet azkarra baino gehiago behar du landa eremuak ez husteko\nFacebook-eko mapa berriak, txukun euskaraz


DIKOMA | Soziolinguistika Klusterra\nHome » Proiektuak » IKERKETA, GARAPENA ETA BERRIKUNTZA » DIKOMA\nDIKOMA - HIZKUNTZA EKOLOGIAREN DISKURTSOA ETA KOMUNITATEAREN AHALMENTZEA\nDiKomA Proiektua Eusko Ikaskuntzak eta Soziolinguistika Klusterrak sustatu eta hizkuntza-ekologiaren Diskurtsoa sozializatzeko eta hizkuntza-KKomunitatearen sistema ahalduntzeko xedearekin 2012 eta 2014 bitartean garatu den proiektua da.\nBi erakunde horiez gain, Ikerketan eta, batez ere, landa-lanari dagokionez, honakoak dira proiektuan parte hartu duten herriak:\nBermeo, Oñati eta Zumaia: euskal hiztun ehunekoa %75 baino handiagoa duten udalerriak eta UEMAko kide.\nErrenteria: euskal hiztun ehunekoa %40 azpitik eta populazio-kopuru handiagoa\nXedea hiztun-komunitatea ahalduntzen laguntzeko herritarrekin esku-hartzea bideratzea da. Horrek dakar jabekuntza-prozesua bideratzeko behetik gorako ezagutza-ekintza bultzatu eta sistematizatu behar dela, kolaborazioaren paradigman oinarrituta agente ezberdinak asmoz eta jakitez uztartzeko dinamikak abian jarriz.\nIkerketaren garapenerako aplikatu den metodologia kualitatiboa izan da, ikertzaileen eta praktikan eragile direnen arteko kolaborazioa eta lana bateratuz. Gure kasuan, Ikerketaren Garapen Taldea osatu duten partaideak honakoak izan dira: unibertsitateko ikerlariak, erakunde sustatzaileak, inplikatutako administrazioetako teknikariak, eta arduradun politikoak, eta adituak. Eta bigarren maila batean, herrietako mahaiak dinamizatzeko eta balorazioetan parte hartuz, herritar eragileak.\nDiKomA Proiektuaren emaitza nagusia gizartean espazio eta gune anitzetan (gazteak, herritarrak, ikasleak, gurasoak, elkarteak, erakundeak, ...) ekolinguistikaren ezagutzan oinarrituta herritarren jabekuntzarako eztabaida irekia eta antolatua ahalbideratuko duen tresna baten sorkuntza da, EkoLingua Solas-jokoa, hain zuzen ere.\nProiektuaren jatorria 2011n buruturiko honako ekitaldietan dago:\nUEMAk Soziolinguistika Klusterraren lankidetzarekin antolatutako Hizkuntza-ekologia eta Lurralde Euskaldunak izenburupeko Topaketa eta Hizkuntza-ekologiari buruzko Disziplinarteko Mintegia.\nBi ekitaldi horietan hizkuntza-ekologiaren formulazio teoriko-kontzeptualean sakontzearen, prozesu parte-hartzaileen bidez gaiaren sozializaziorako dibulgazioa egitearen eta horretarako ikerketa lerroak zabaltzearen proposamenak azaleratu ziren.\nSoziolinguistika Klusterrak UPV/EHUren udako ikastaroetan Hizkuntza-ekologia: teoriatik praktikara izenburupeko ikastaroa antolatu zuen, eta bertan ateratako ondorioen artean, gaiari buruzko corpus teoriko egokitua eraikitzea eta hizkuntza-ekologiaren diskurtsoaren sozializaziorako transferentzia-bideei buruzko ikerketa aplikatua lantzen hastearen beharra azpimarratu ziren.\nEusko Ikaskuntzak sustatuta 2011 urtearen amaiera aldera "Udalerri Euskaldunetan hizkuntz ekologiaren diskurtsoa sozializatzeko esku-hartze parte-hartzailerako proiektu-proposamena" itxuratzen hasi zen.\nBestalde, 2012 urtearen hasieran eta Errenteriako Udalaren eskaerari erantzunez Soziolinguistika Klusterrak "Errenteriako udalerrian diskurtso berrituaren bitartez euskal hiztunen komunitatea trinkotzea” xedea zuen proiektu proposamena prestatu zuen.\nGarapen taldea. Goitik behera eta ezker-eskuin: Juanjo Perez (Elhuyar), Joxean Amundarain (Gipuzkoako Foru Aldundia), Mikel Irizar (komunikabideetan aditua), Josune Herrarte (Zumaiako Udala), Xabier Zabaleta (Oñatiko Udala), Arantxa Zabala (Errenteriako Udala), Joxe Mari Jauregi (Errenteriako Udala), Iñaki Marko (EHU), Goizane Arana (UEMA), Maite Alvarez de Zarate (Bermeoko Udala), Belen Uranga (Soziolinguistika Klusterra), Iñaki Martinez de Luna (EHU), Beatriz Akizu (Eusko Ikaskuntza). Donostia, 2014.\nJatorri ezberdina izan arren, bi ekimen horien arteko antzekotasun handia eta potentzialitatea kontuan hartuz, 2012an Eusko Ikaskuntzak eta Soziolinguistika Klusterrak bi aurre-proiektuak bat egitearen bideragarritasuna aztertu eta bi asmoren arteko sinergia eta osagarritasuna bilatzen zuen proiektu berria diseinatu zuten. Proiektu horrek «Udalerri Mailan Hizkuntz Ekologiaren Diskurtsoa Sozializatzeko eta Hizkuntz Komunitatearen Sistema Ahalmentzeko Esku-hartze Proiektua» izena hartu zuen, «DiKomA Proiektua», Diskurtsoa-Komunitatea-Ahalmentzea hitz-gakoetan oinarritutako identifikaziorako izen berezi laburtuan. Proiektu bateratu horren xede nagusia horrela definitu zen:\nUdalerri mailan herritarrekin esku-hartzea bideratzea, hizkuntza-ekologiaren ezagutza hedatuz diskurtso berri(ndar)tu bat sozializatzeko eta horren bidez herritarrek hizkuntz komunitate gisa osatzen duten sistema trinkotzen edota ahalmentzen laguntzeko.\nMETODOLOGIA ETA GARAPENA\nHiztun komunitatea ahalmentzen laguntzeko herritarrekin esku-hartzea bideratzea planteatu zen hasieratik. Horrek suposatzen zuen jabekuntza prozesua bideratzeko behetik gorako ezagutza-ekintza bultzatu eta sistematizatu behar zela, kolaborazioaren paradigman oinarrituta agente ezberdinak asmoz eta jakitez uztartzeko dinamikak abian jarriz.\nProiektuaren xede nagusiaren garapen gisa honako helburu hauek aurreikusi ziren:\nEsperimentaziorako gune izango ziren herrietako hiztun komunitatearen pertzepzio eta diskurtso-ahalmenari buruzko lehen diagnostikoa egin.\nHizkuntzen ekologiari buruzko corpus teoriko-kontzeptual egokitua osatu.\nEsku-hartzea ahalbideratzeko diseinu metodologikoa prestatu eta egikaritu.\nEsku-hartzearen ondorioak aztertzeko eta parte-hartzaileen pertzepzio eta diskurtso baliabideetan izandako eragina ebaluatu.\nIkerketaren garapenerako aplikatu den metodologia kualitatiboa izan da, ikertzaileen eta eragile ‘praktikoen’ arteko kolaborazioa eta lan bateratua da. Gure kasuan, Ikerketaren Garapen Taldea osatu duten partaideak izan dira: unibertsitateko ikerlariak, erakunde sustatzatileak, inplikatutako administrazioetako teknikariak (eta arduradun politikoak hasierako fasean), eta adituak. Eta bigarren maila batean, herrietako mahaiak dinamizatzeko eta balorazioetan parte hartuz, herritar eragileak.\nEusko Ikaskuntza eta Soziolinguistika Klusterreko arduradunak eta teknikariaz gain, EHU, ELHUYAR, Topagunea eta HUHEZIko adituak, eta erakunde babesleen eta landa-lana garatu den tokiko ordezkari eta teknikariek hartu dute parte.\nLanda-lanari dagokionez, honakoak dira proiektuan parte hartu duten herriak:\nDiKomA proiektua hiru fasetan gauzatzea aurreikusi zen. Lehena, oinarriak finkatzearen fasea (materialak, tresnak, diagnosia, corpusa, sareak, ..); bigarrena, herrietan diskurtsoaren sozializaziorako esku-hartze parte-hartzailerako esperimentazioaren fasea; eta hirugarrena, emaitzen azterketen, balorazioen eta ondorioen zein produktuen kaleratzearen fasea.\nDiKomA Oinarriak (2012) lehen fasearen xede nagusia aplikatu diren teoria, edukiak eta metodologiak finkatzea izan da eta udalerri bakoitzaren izaeraren arabera egokitzea. Bestalde, udalerri bakoitzean interbentzio-subjektuak izan daitezkeen pertsona eta erakundeen sarea identifikatu da, eta udalerri bakoitzean identifikatutako ezaugarrien arabera interbentzio parte-hartzailearen diseinua eta norabidea definitu dira.\nFase honen amaieran lortu den emaitza nagusiena DiKomA, Hizkuntza-Ekologiaren diskurtsoaren ideia nagusien bilketa -corpusa- txostena (Uranga, 2013) da.\nDokumentu honek proiektuaren lehen faseko eduki-txostena biltzen du. Bertan, udalerri mailan hizkuntza-komunitatearen trinkotzea edota ahalmentzea xede hartuta, hizkuntza ekologiaren ideia nagusiak biltzen ditu eta ideia horiek zer-nolako diskurtso-elementutan islatu daitezkeen zehazten dira.\nDiKomA Interbentzioa (2013) bigarren fasearen xedea ezagutza corpusaren sorreratik abiatuta herritarren jabekuntza bilatu nahi izan duen esperientzia parte-hartzailea garatzea izan da herritarrak subjektu aktibo bihurtuz.\nIinterbentziorako metodologia eta esku-hartze prozesua bera dinamizatzeko ezinbestekoa ikusi zen baliabide berri bat sortzea: EkoLinguA (Ekologia Linguistikoaren bidez hizkuntz komunitatea Ahalmentzen laguntzeko) solas-jokoa.\nEkoLinguA solas-jokoan hizkuntza ekologiarekin zentzu zabalean eta diskurtsoaren ahalmentzearekin erlazionaturiko oinarrizko kontzeptuak, argibideak, galderak edota erronkak jasotzen dira, eta dinamizatzaile batek gidatutako joko antzeko batean 6-8 pertsonekin osatutako taldeetan bertan elkartutakoek elkarrekintzan gai horietan jantzi, eztabaidatu eta pentsamendu kolektiboan sakontzea ahal bideratzen du.\nEkoLinguA solas-jokoa “PlayDecide” motako materialaren egitura eta metodologian oinarritu da. PlayDecide (http://www.playdecide.eu/) berez Europako proiektu bat da, eta eztabaida-joku eta metodologia baten inguruan gizarte eta zientzia alorreko eztabaidetan herritarren parte-hartzea sustatzea izan du helburu. Euskal Herrian erabili izan du, esate baterako, Elhuyarrek, nanoteknologiaren inguruan edukiak sortu, materialak egokitu eta hainbat zabalkunde saioetan aplikatzeko.\nHizkuntza-ekologiari egokitzeko, DiKomA Oinarriak lehen fasean landutako oinarrizko corpusetik abiatuta, eta edukien balidaziorako arloko zenbait adituekin kontrastea egin ondoren, solas-jokoan landu diren kontzeptu-giltzak aukeratu ziren, solas-jokoaren formatura eramateko, jokoaren diseinu metodologikoa lantzeko eta edukien didaktizazio lana amaitzeko.\nEsperientzia pilotu honetarako euskarazko eta gaztelerazko prototipoak ekoiztu dira, eta tresnaren erabilgarritasunaren baloraziorako euskarriak prestatu ere tresnak behar dituen hobekuntzak subjektu aktiboak izango diren herritarrekin hasieratik kontrastean jarriz.\nUdalerri bakoitzean gune zentrala osatu duten 33 lagunen batez besteko taldetik abiatuta, 131 herritar hartu dute parte prozesuan. Eta, formakuntza saio baten ondoren, udalerri bakoitzean lortu diren 8 herritar eragile herritar talde zabalean dinamizatzaile lanak bete dituzte oso maila onean. Honek, udalerrien esku-hartze maila irekitzeaz gain, metodologiarekin lotutako erabilgarritasunaren maila aztertzea ahalbideratu digu.\nDiKomA analisia eta proiekzioa (2014) irudikatu dugun sortze eta metatze prozesuaren balorazioen, emaitzen azterketen eta ondorioak zein proposamen berriak zehazteko fasea. Batetik, aurreko faseetan jasotako datuen eta interakzioan sortutako interpretazioen analisia gauzatu da hasitako ikerketari itxiera emanez, bestetik, esperimentatu den EkoLinguA tresna metodologikoaren hobekuntzak landu eta aplikazio aukerak aztertu, eskaini eta eskuragarri jarri dira.\nEkoLinguA solas-jokoa ezagutarazteko, aplikazio aukerak gehiago aztertzeko, hobekuntza proposamenak jasotzeko eta prototipoaren proiekzio sekuentzia aukera sektoreka identifikatzeko, hiru interbentzio sektorial burutu dira. Interbentzioak hiru eremutan gauzatu dira EkoLinguA solas-joko saio bana bideratuz: Gipuzkoako Foru Aldundiko Euskara zuzendaritzako teknikariekin, UEMAko teknikariekin eta Ikastolen Elkarteko teknikariekin. Bestalde, EkoLinguA prototipoaren proiekzioa ahalmentze programa batean txertatzeko aukerak irudikatu dira landa eremua izan diren udalerriekin ariketa parte-hartzaile baten bitartez.\nProzesuan zehar burututako esperimentazio desberdinen ondorioz identifikatu diren hobekuntzak aplikatu ondoren, horren erabilpenerako gidak eta prototipoak perfilatu dira ezagutarazi eta eskuragarri jartzeko asmorekin. EkoLinguAren zabalkundea eta erabilpen unibertsala bermatzeko sareko euskarrietan kokatzea nahi dugu, Europa mailako PlayDecide (http://www.playdecide.eu/) plataforman eskegitzeko aukeraz gain, beste plataformetan kokatzeko aukerak aztertuko dira unibertsaltasunaren kontzeptua indartuz eta metatze filosofiari jarraipena eman nahian erabilpenaren poderioz sortuko diren hobekuntzak eta aukerak etengabe aztertuz.\nONDORIOAK ETA EMAITZAK:\nDiKomA Proiektuaren emaitza nagusia gizartean espazio eta gune anitzetan (gazteak, herritarrak, ikasleak, gurasoak, elkarteak, erakundeak, ...) ekolinguistikaren ezagutzan oinarrituta herritarren jabekuntzarako eztabaida irekia eta antolatua ahalbideratuko duen tresna baten sorkuntza da, EkoLingua Solas-jokoa, hain zuzen ere. Produktu hau erabilera librekoa izango da, edonorren esku egongo da.\nDiKomA Proiektuaren emaitza dira EkoLingua Solas-jokoa osatzen duten hiru elementu:\nHizkuntzen ekologiari buruzko Corpus teoriko-kontzeptual egokitua (berehala izango da eskuragarri)\nEkoLinguA solas-jokoa, bere eduki eta osagarri guztiekin. Solas-jokoa euskaraz eta gazteleraz aurkituko dituzu.\nEkoLinguA Solas-jokoa esku-hartze programetan txertatzeko eta Jokoaren aplikaziorako gida.\nHIzkuntza-ekologia BAT 81 monografikoa (2011):\nAlbert Bastardas, Belen Uranga, J. Inazio Marko, Xabier Erize, Itziar Idiazbal\nJ. Inazio Marko eta Belen Uranga, Jon Sarasua\nMahai-ingurua: Jon Sarasua, Patxi Baztarrika, Iñaki Martinez de Luna, Belen Uranga (koord.)\nBIDEOEN ATALA (KLIKATU HEMEN)\nDiKomA Proiektuak hizkuntza-ekologiaren Diskurtsoa sozializatuz hizkuntza-Komunitatea Ahalmentzeko tresna argumentatiboak eskaintzen ditu.\nBIDEOAK - Ekologia eta hizkuntza\nEkoLinguA solas jokoaren GIDA\n‹ Ahozko erabilera neurtzeko metodoa up BIDEOAK - Ekologia eta hizkuntza ›


Nola garbitu gorputza parasitoak / Kapsulak Detoxic\nPuntuala gorputza garbiketa batetik parasitoak hobetzen lagunduko itxura eta osasuna pertsona. Izango da garapena saihesteko konplikazio larriak. Egunero jende aurrean kopuru handi bat mikroorganismo eta arriskua dira suntsiketa parasitoak. Adituek munduko osasun erakundearen ustez, hainbat protozooen eta helminths dute 95% biztanleriaren. Dira emankorra, hardy eta erresistentzia asko drogak. Parasito-gaixotasunak dira, zaila diagnostikatzeko. Bere sintomak dira askotan oker sintomak beste gaitz.\nprotozooen ( flagellates, ciliated ravnoresnichnaya, etab.);\nzizareak (pinworms, roundworm, tapeworm zabal, behi tapeworm, tapeworm, txerri tapeworm, etab.);\nPatogeno ohar gut, gibel, giltzurrun, birika, spleen, larruazalpeko ehun, nasopharynx, urethra, maskuri, ureters, muskuluak, burmuina, begiak, bihotza, azala eta behazun hodiak.\nPresentzia zizareak adieraz dezake maiz agerraldia gaixotasun kronikoak eta amaigabeak hotza.\nParasito infestation eragiten azala. Gaixoa pertsona, daude mota ezberdinak, rashes. Jasaten zuen akne eta warts eta papillomas. Izan daiteke kezkatuta pitzadurak oinak de zoletan.\nLaguntzeko gorputza kentzeko parasitoak, horiek gehiago egingo deseroso baldintzak. Organismo parasitoak gorroto handiko giro-tenperatura, gorrotorik, deshidratazioa, azidotasuna handitu eta izpi ultramoreak.\nAntzinatik, gorputzaren garbiketa parasitoak egin zen bat erabiliz baratxuri-ezti nahasketa. 20 buruak baratxuri xehatu haragi grinder bat. Ondorioz, masa baten gainean jarri gaza zati eta zukua estutu. 300 ml prestatu baratxuri-zukua edukiontzi batean bota eta gehitu 500 g eztia. Nahasketa berotzen da, bat ur-bainu 30-40 minutu, skimming eta noizean behin eraginez. Noiz ertain hoztu, edan 1 tbsp egun bat 3-4 aldiz bazkariak aurretik.\nKendu pinworms nahiago duten lo puntuek, hobe da konbinatu bat brankan batekin ajenjo. Belarra salbia eta tipula zuritu dira zati berdinetan nahastu. 2 tbsp nahasketa bota pan sartu eta pour 1 litro ur. Lehengaia da egosi bero baxua 20 minutu, ondoren, hoztu. Salda egiteko erabiltzen enemas.\nKalabaza haziak dira natural bat anthelmintic erremedio. Dute jasotako berezi bat substantzia eragiten inmobilizatzeko parasitoak. Gehienak substantzia kokatzen hazia armarria.\nGarbiketa hesteak batetik parasitoak egiten da, nahasketa bat kalabaza-haziak eta baratxuri. 200 g bultza haziak mortero batean. Ondoren, irabiagailuan batean, xehatu 6 handi baratxuri ale. Produktuak dira nahas eta gehitu zien 3 tbsp eztia.\nEra berean, laguntzen parasito zehazteko erremedio egindako kalabaza haziak eta castor olioa. Akain olioa expels zizareak gorputza. 100 g kalabaza haziak jaten 1 ordu, zati txiki batean, arretaz mastekatzeko. Ondoren ordu 1 hartu ondoren haziak behar edan 1 koilaratxo castor olioa. Bada parasitoa sartu gorputza berriki, prozedura nahikoa izango da horiek kentzeko. Bestela, behar garbitu 2-3 egunetan.\nAnthelmintic ekintza ditu nahasketa bat kalabaza-haziak eta esnea. 200 g haziak dira pounded mortero bat eta, ondoren, gehitu horiek esne apur bat. Osagaiak nahasten dira. Noiz lortuko dugu homogeneo bat itsatsi, antza koherentzia lodi krema garratza, medikuntza prest egongo da.\nHartu ordez Gosaria. Ordubete ondoren, edan 1.5 cups egosi ur hotza. Noiz izango da orduko beste, edateko ura askoz ahalik. Ondoren ordu erdi bat edan 1 koilaratxo castor olioa. Horren ordez gurina bat egin ahal izango duzu garbiketa enema. Bat prozedura da nahikoa ondo garbitu gorputza.


UEMAK, Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, Iñaki Arregi ikerketa beka sortu du | El Correo\nZurekinUEMAK, Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, Iñaki Arregi ikerketa beka sortu du\nUEMAK, Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, Iñaki Arregi ikerketa beka sortu du\nAurtengo deialdian bi saritu egongo dira eta bakoitzak 5.000 euroko diru-laguntza jasoko du\nUEMAK, Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, Iñaki Arregi ikerketa beka sortu du. Egitasmo honek udalerri euskaldunen garapena aztertzea, ikerketa sustatzea eta euskal soziolinguistikaren inguruko ezagutza areagotzea du helburu. Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburuordetzak babestutako bekaren aurtengo deialdian bi saritu egongo dira eta bakoitzak 5.000 euroko diru-laguntza jasoko du.\nUdalerri euskaldunak garatzea da euskararen erabilerari sendo eusteko modu eraginkorrena. Ondorio horretara heldu ziren iaz UEMA, Kontseilua, Udako Euskal Unibertsitatea eta Gaindegia, eta udalerri euskaldunak garatzeko hainbat irizpide eta oinarri proposatu zituzten, horiek guztiak hainbat arlotako adituekin batera aztertu ondoren.\nEgun UEMAk aztertutako irizpide horiek aintzat hartuta, udalerri euskaldunak garatzeko dinamika praktikoak aztertu eta abian jarri nahi dituzte agintaldi berrian. Hori dela bide, Iñaki Arregi euskaltzale eta hainbat urtez Udalerri Euskaldunen Mankomunitatearen koordinatzaile izandakoaren omenezko beka sortu du euskal erakundeak.\n1991. urtean, 17 udalek sortutako mankomunitatea, 82 udalerrik osatzen dute gaur egun. Hego Euskal Herriko lau herrialdeetako udalak biltzen dituen mankomunitate bakarra da. Horrela, herritarrek arlo guztietan euskaraz bizitzea posible izateko lan egiten du mankomunitateak. Euskal lurraldea erabat euskalduntzeaz gaindi, lurgune euskalduna zabaltzea bultzatu nahi du UEMAk.\nZehatzago esanda, udalerri euskaldunak garatzeko proposamen zehatzak eta bideragarriak jorratu nahi ditu Iñaki Arregi Bekaren lehen deialdiak. UEMAk sortutako diru-laguntza, Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako sailburuordetzaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren elkarlanaren fruitu da.\nAipatu dugunez, bekaren lehen deialdi honetan, bi lan sarituko dira eta bakoitzak 5.000 euro jasoko ditu. Proposamenak aurkezteko epea jada zabalik dago eta uztailaren 24an amaituko da. Bestalde, epaimahaiak irailaren 20an jakinaraziko ditu zeintzuk izan diren ikerlan irabazleak. Saria jaso eta laginak aurkeztu arte bederatzi hilabeteko epea izango dute lana aurkeztu ahal izateko. Idazkiek 75 orritik 200 orrialdera bitartean izan beharko dituzte.\nBekak Iñaki Arregi Iñaki euskaltzale eta UEMARren koordinatzailea izandakoaren izena darama. Arregirentzat ezinbestekoa zen UEMAk Euskal Herri euskaldun bat lortzeko egiten zuen lan eta lurgunea zabaltzea. Izan ere, urte asko pasatu zituen Udalerri Euskaldunen Mankomunitatearen egitasmo eta helburuak jendeari helarazten.\nMunduko merkataritza hitzarmenik handiena itxi dute Afrikan Ilargia putzuan ageri


Ancida - Wikipedia, entziklopedia askea.\n42°52′24″N 0°20′21″E / 42.8733°N 0.3392°E / 42.8733; 0.3392Koordenatuak: 42°52′24″N 0°20′21″E / 42.8733°N 0.3392°E / 42.8733; 0.3392\nCampan, Cadéac, Grézian, Guchen, Arreau eta Aulon\n134 (%49.3) 137 (%50.4)\nAncida (okzitanieraz Ancida, frantsesez eta ofizialki: Ancizan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 325 biztanle zituen.\n2007an Ancizan udalerrian erroldatutako biztanleak 325 ziren. Familiak 133 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 268 etxebizitza zeuden, 134 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 127 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 207 etxeak ziren eta 60 apartamentuak ziren. 134 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nAncizan udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 196 ziren, horien artean 155 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 155 pertsona aktiboetatik 145 lanean zeuden (75 gizon eta 70 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Ancizan udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 274,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.821 euro zen.\n2007an zeuden 21 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 1 eraikuntza enpresa eta 4 jatetxeak.\n2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.\n2000. urtean Ancizan udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 100 hektarea erabiltzen.\nGuchen (1,1 km)\nGrézian (1,1 km)\nCadéac (2,1 km)\nBazus-Aure (2,1 km)\nGouaux (2,1 km)\nLançon (2,7 km)\nGuchan (2,9 km)\nGrailhen (3,5 km)\nBNF: 15270388q (data)\nOrriaren azken aldaketa: 13 otsaila 2021, 03:23.


Etxera - Guaixe.eus\nAna Arraiza 2018-06-29 08:14\nGoizeko sei t´erdiak dira. Kalean ez da hotsik aditzen. Abiatu gara. 774 km ditugu aurretik. Oraindik erdi lo, baina abiatu gara Murtziara.\nGeldialdi bat, kafetxo bat hartu eta hankak pixka bat luzatzeko. Beste geldialdi bat, berriro ere hankak luzatu eta mokadu bat egiteko. Azkenik, 7 ordu eta gero, iritsi gara. Han egin dugu topo goizean bisitak egin dituztenekin, bart Mirentxineko lagunekin etorrita. Horien artean urteak ikusi gabeko laguna, non eta Murtziako espetxe baten aurrean izan behar… Hartu dute etxerako buelta hauek eta gu barrura, arratsaldez baitugu gaur bisa.\nMundua gelditu egiten den unea. Ez ordulari, ez mugikor… inongo konexiorik gabekoa, konexio bakarra anai/koinatu harremanak. Besarkadak emateko, jasotzeko eta sentitzeko unea, barruko eta kanpoko berriak trukatzeko unea: etxeko txikien (dagoeneko ez hain txikien) aurrerapen eta asmoak, gureak, etxekoen eta lagunen mezuak, bere kezka eta egunerokoak… konturatu orduko denbora bukatu zaigu. Ireki dute atea. Agurtzeko momentua. Anaia eta koinatua berriro ere “han” uztekoa. Gogorra. Oso gogorra.\nHitzik esan gabe, bakoitzak nahiko lan buruan bueltaka dabiltzanei eutsiz, zerbait afalduko dugu oheratu aurretik. Afaltzen gaudela, 70 urte ongi beteta dituen aitonak sumatu du euskaldunak garela eta gerturatu zaigu. Bera ere euskalduna. Bakar-bakarrik egin du bidaia. Nekatuta iritsi dela dio baina bihar semearekin mano a mano izanen duen bisak arindu dizkio nekeak.\nGoizeko sei t´erdiak dira. Kalean ez da hotsik aditzen. Abiatu gara. 774km ditugu aurretik. Oraindik erdi lo, baina abiatu gara Lakuntzara.


Software librea - Wiki E-Kontsulta\nHona jo: nabigazioa, bilatu\tSoftware librea (ingelesez “free software”) izeneko softwarearen lizentziak baimena ematen dio bere erabiltzaileari software hori erabateko askatasunez erabiltzeko, kopiatzeko, aztertzeko, aldatzeko eta birbanatzeko. Era horretan, software librea daukan edozein erabiltzailek aukera dauka software hori hobetzeko eta bertsio hobetua banatzeko. Hori posible izateko, baina, software librearen iturri-kodea irekia izan behar da. Horixe da hain zuzen software librearen funtsezko betebeharretako bat. Edukiak\n1 Software Librearen askatasunak\n2 Software librearen eta Doako softwarearen arteko aldeak\n3 Software Librea eta GNU/Linux\n[aldatu] Software Librearen askatasunak Free Software Foundation elkarteak lau askatasun zehazten ditu software librearen erabiltzaileentzat: 0. askatasuna: Programa edozertarako exekutatzeko askatasuna. 1. askatasuna: Programa aztertzeko eta norberaren premietara egokitzeko askatasuna. 2. askatasuna: Programa birbanatzeko eta bide hortaz beste batzuei laguntzeko askatasuna. 3. askatasuna: Programa hobetzeko eta hobekuntzak komunitate osoaren mesedetan argitaratzeko askatasuna. Programa bat librea izango da baldin bere erabiltzaileek askatasun horiek guztiak badituzte. Askatasun horren barruan sartzen da lizentziarik ez eskatu eta ez ordaindu behar izatea. Software libreko aplikazioak erabiltzen dituzten lizentziek gorago esan diren askatasun guztiak bermatzen dituzte. Lizentzia deitzen zaio software egile batek beste norbaiti software hori legalki ustiatzeko ematen dion baimen formalari. Free Software Foundation elkartearen arabera, hiru lizentzia maila daude, eta bakoitzaren barruan lizentzia mota asko:\nCopyleft: mota honetako lizentzien artean GNU GPL da hedatuena; bertan, egileak softwarearen gaineko eskubideak beretzat gordetzen ditu baina baimena ematen dio erabiltzaileari gorago esandako guztia egiteko. Lizentzia permisiboak: ohikoak dira BDS sistema eragileetan, zeinetan egileak copyright babesa mantentzen duen soilik bermeari uko egiteko eta software horretatik eratorritako lanetan bere egiletza aitortua izan dadin. Jabari Publikoko Softwarea edo Doako Programak: softwareak ez dauka inolako lizentziarik, dela egileak bere eskubideak dohaintzan eman dituelako edo dela eskubideak iraungi egin direlako. GNU GPL (General Public License) lizentziak dira software librean gehien erabiltzen direnak. [aldatu] Software librearen eta Doako softwarearen arteko aldeak Nahiz eta normalean software librea dohainik edo banaketa kostuaren truke eskuratu daitekeen, ez dira nahastu behar software librea eta doako softwarea. Software libreak ez du zertan izan doakoa, zeren librea izanagatik komertzialki banatzen jarraitu baitaiteke. Era berean, doako softwareak batzuetan ez du uzten iturri-kodera sartzen, eta horrenbestez hautsi egiten du software librea izateko baldintza nagusietako bat. Software librea (Free software): eskubidea ematen du iturri-kodera sartzeko eta hura aldatu eta birbanatzeko. Batzuetan doakoa da, baina ez du zertan beti hala izan behar. Doako softwarea (freeware): doakoa da. Batzuetan aukera emango du bere iturri-kodera sartzeko, aldatzeko eta birbanatzeko, baina ez du zertan beti hala egiten utzi behar. Software bat librea dela esateak ez du esan nahi komertziala ez denik. Programa libre batek aukera eman behar du komertzialki erabilia izateko, komertzialki garatua izateko eta komertzialki banatua izateko. Software librea askotan garatzen da helburu komertzialekin. Batzuetan ordaindu behar izaten da software libreko kopiak lortzeko, beste batzuetan aldiz ez, baina kopiak nolanahi lorturik ere beti izango dugu software hori nahi dugun bezala aldatzeko aukera. [aldatu] Software Librea eta GNU/Linux Linux da GNU GPL lizentziapean banatzen den sistema eragilearen nukleoa; bere gainean ezarri dira GNU/Linux sistema eragileen pakete osoak, Linuxen distribuzioak deitzen direnak. Euren artean, ondoko hauek: Debian Ubuntu Fedora SuSE Mandriva E.a. Pakete oso horien izen zuzena GNU/Linux da, Linux nukleoa erabiltzen duelako eta baita ere GNU proiektuak garatutako tresna eta zerbitzuak. Linuxen distribuzio bakoitza aldaera bat da, premia ezberdinei erantzuteko behar diren aplikazio-paketeak dituena.\nBai Linux eta bai bere distribuzio guztiak, beraz, software librea dira. Halere, joera dago uste izateko software libre guztiak Linux direla edo Linuxekin zerikusia dutela, edo aplikazio libre bat ezartzeko Linux ingurune bat behar dela. Hori ez da horrela: dagoen software librea plataforma askotan erabili daiteke eta aplikazio batzuk plataforma ezberdinetan lan egin dezakete aldi berean, plataforma horiek libreak izan ala ez. Beraz, Windows bezalako sistemetarako ere aplikazio libre mordo bat dago: nabigatzaileak eta ofimatika, kudeaketa, diseinu, komunikazio eta abarreko aplikazioak. Horri esker posible da librea ez den softwaretik (software pribatibotik) software librera emeki pasatzea aldaketa estruktural handirik egin behar izan gabe. Bestalde, badira bi ingurune Linuxen nukleoa erabili ez arren berdin software libre direnak: BSD eta OpenSolaris. [aldatu] Ikusi baita ere Software libreko kudeaketa-aplikazioak\n[aldatu] Kanpo estekak Software librearen mapa kontzeptuala\nEsle Euskadiko Software Libreko Enpresen Elkartea\nFree Software Directory Aplikazio libreen datu-base handi bat biltzen duen direktorioa.\nInprimatzeko bertsioa\tLotura finkoa\tOrrialdearen azken aldaketa: 08:58, 8 Abuztua 2008.\nOrrialde hau 1,558 aldiz bisitatu da.


Erronka kolosalen aurrean aurkitzen gara. Gizarte konplexua da gurea. Demokrazia liberalaren tresneria instituzionala indarge ageri da, erronka konplexuei erantzun eraginkorrak emateko ezgai. Herri erronka nagusiei heltzeko baliabide komunitario guztiak aktibatu behar dira, instituzioen eta gizarte zibilaren ekimenaren arteko elkar-elikatze prozesuak baliatuz.\nEuskal Herrian garapenarekin eta eraldaketa sozialarekin loturiko esperientzia komunitario aberatsak ditugu; Udalgintza, tokiko garapena eta ekonomia eraldatzailea konbinatzen dituztenak. Baina esperientzia horien praktika eta sustapena ez daude sistematizatuta eta, beraz, ez dira behar bezala partekatzen.\nHori dela eta, gogoeta espazio kolektibo bat irekiko dugu nazioarteko konferentzia honetan ondorengo galderei erantzuteko:\nZer begirada behar da epe luzerako?\nZein instituzionalizazio eredu?\nZein baliabide material eta jabetza eredu behar dugu horretarako?\nZein balore eta printzipiotan oinarrituta?


Kirol ikastaroetan izena emateko aukera zabalik dago oraindik — Zumaiako Udala\nKirol ikastaroetan izena emateko aukera zabalik dago oraindik\nHaurren igeriketa ikastaroan izena emateko azken eguna bihar, asteazkena, izango da. Gainontzeko ikastaroetan lekuak gelditzen dira oraindik, eta izen-emateak zabalik jarraituko du.\nBizi dugun osasun egoera tarteko, Zumaiako kiroldegian ere ezohiko neurriak hartu behar izan dituzte aurtengo ikasturtean. Garbiketa eta desinfekzio lanak indartzeaz gain, kiroldegiko ekintza guztietan modu zorrotzean neurtu beharko dute aforoa edo betetze-maila.\nNeguko kirol ikastaroetan herritar ugarik eman dute izena dagoeneko, eta bete beharreko neurriak oinarri hartuta, ahalik eta herritar gehienen parte hartzea bermatzeko neurriak aztertzen ari dira kiroldegiko arduradunak.\nHaurren uretako jardueren ikastaroaren kasuan bihar (irailak 16) izango da izena emateko azken eguna. Dagoeneko 200dik gora izen-emate egon dira, eta beharrezkoa bada, ikastaroen egunak gutxituko dituzte ahalik eta herritar gehienek parte hartzeko. Gainontzeko ikastaroen kasuan, izen emateko aukerak zabalik jarraituko du taldeak osatu bitartean.\nOndobidean, irailaren 28tik abenduaren 18ra bitartean egingo dituzte ikastaroak,eta saio horiek guztietan prebentzio eta higiene neurriak bete beharko dituzte ikasle zein irakasleek. Dena den, osasun egoeragatik 20 saio baino gutxiago eginez gero, zati proportzionala itzuliko dutela argitu dute. Kirol Patronatuko arduradunek azaldu dutenez egoera berrira egokitzeko eta jarduera segurtasunez egiteko “guztion laguntza” beharrezkoa izango da.


Kalitate handiko gizonezko kotoizko txaleko fabrika profesionala\nKalitate handiko gizonezkoentzako kotoizko txalekoa sinplea, erosoa da eta V lepoak arnasa hartzeko tartea eskaintzen dizu. Egokia da udazkeneko higadura, kanpoko higadura eta barruko higadura. Bero mantentzen duen papera izan dezake. Kantitate handietan erosten baduzu, zuzenean jar zaitezke gurekin harremanetan, prezio onena lortzeko.\nSalmenta beroa, gizonezkoentzako dirua berotzeko eta erosotasunerako pertsonaliza daiteke\nGizonezko oihalezko txaleko hau estilo sinplea da, udazkeneko armairuan arropa gustatuko zaizu. Hornidura leuna duen ohiko ebaki honek erosotasun iraunkorra eskaintzen du. Udazkeneko egun fresko horietan eroso zaude eta zutoineko lepoak babes handiagoa eskaintzen du.


Erromatar Monarkia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nK.a. 753 – K.a. 509\nErromako antzinako auzoak\nErromatar Monarkia (latinez: Regnum Romanum) Erroma hiria eta haren menpeko eremua gobernatzeko era izan zen, hiria fundatu zenetik Errepublika sortu zen arte.\nLegendak dioenez, Romulok hiria K.a. 753an fundatu zuen. K.a. 510ean, Junio Bruto matxinatu zen azken errege Tarkinio Superboren kontra, eta, garaitutakoan, Errepublika sortu zuen.\n1 Erromaren Sorrera\n2 Erregearen Botereak\n2.1 Botere Betearazlearen Buru\n2.2 Apaiz Gorena\n2.3 Botere Legislatiboaren Buru\n2.4 Botere Judizialaren Buru\n3 Erregeen Ezaugarriak\n4 Erregeen Hautaketa\n5 Erromako erregeak\n5.1 Romulo (K.a. 753-717)\n5.2 Numa Pompilio (K.a. 716-674)\n5.3 Tulio Hostilio (K.a. 673-642)\n5.4 Anko Martzio (K.a. 641-617)\n5.5 Tarkinio Prisko (K.a. 616-578)\n5.6 Servio Tulio (K.a. 578-534)\n5.7 Tarkinio Superbo (K.a. 534-509)\nErromaren Sorrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTiber ibaiko ibi baten ondoan sortu zen Erroma. Ibaitik gora eta behera zebilen trafiko eta merkataritzarengatik hazi zen hiria, izan ere, ibia itsasotik 25 bat kilometrora zegoen, eta itsasontziz irits zitekeen hara. Arkeologiak erakusten duenaren arabera, hiria K.a. VIII. mendean sortu zen, Palatino, Kapitolino eta Kirinal muinoetan hain zuzen ere; muino haiek, hiria inguratzen zuen lautada emankorrean, defentsarako oso kokaleku onak ziren. Tokiaren defendagarritasun horrek eta Tiber ibaiak eskainitako merkataritza oparoak eragin zuten hiriaren hazkundea eta indartzea. Etruriaren eta Campaniaren arteko merkataritza bideen erdigune izateak ere Lazio eskualdeko merkataritza eremu garrantzitsuenen bihurtu zuen.\nLehenengo biztanleak latinoak eta sabinarrak omen ziren. Latinoak Germal herrixkan bizi ziren, Palatino mendiaren (latinez: Mons Palatinus) magaletan eta sabinarrak, berriz, Viminal eta Kirinal muinoetan. Etruriarrek K.a. VII. mendean Erroma haren menpe eduki zuten, aristokrazia eta monarkia osatuz. Theodor Mommsen historialariak dioenez, ordea, etruriarrek ez zuten inoiz Erroma menderatzerik lortu. Haren ustez jatorri etruriareko familia batzuek lortu zuten erregetza, soberania latindarra mantenduz, hau da, erregea etruriar jatorrikoa bazen ere, Erroma ez zegoen etruriarren menpe.\nDena dela, tradizioak dio erregetza sistemak 200 urte inguru iraun zuela, eta gero erromatarrek gobernu-sistema berritu zutela, errepublika sortzeko. Sistema berrian, gobernatzaileek beren borondatea gauzatzeko eragozpenak aurkitzen zituzten, monarkia ekidin nahian.\nLiviok, Dionisio Halikarnasokoak, Plutarkok eta beste zenbait historialarik idatzi zutenez, Erroma bere lehen mendeetan zazpi erregek gobernatu zuten. Varronen kronologiaren arabera erregeen garai hark 243 urte iraun zuen. Hala ere, Brennusen buruzagitzapean galiar senoiek Erroma arpilatu zuten, Alliako gudua irabazi eta gero, K.a. 390. urtean (Varronek dioenez), eta arpilaketa horretan Erromaren artxibo historiko guztiak galdu edota suntsitu egin ziren. Hori horrela, eta gaur egun Erromatar Erresumari buruzko garaiko dokumentaziorik ez dagoenez, historialariek Erromatar Erresumari buruz kontatutakoa modu oso kritikoan hartu beharra dago.\nKondairak dioenez, Erroma K.a. 753ko apirilaren 21ean fundatu zuen Romulok eta hortik aurrera zenbatzen zituzten erromatarrek euren urteak (ab urbe condita). Romulo Eneas troiar printzearen ondorengoa zen. Ika-mika baten ondorioz Remo anaia hildakoan, Romulo Erromako lehenengo erregea bilakatu zen. Emakumerik gabe, sabinarrei emakumeak bahitu zizkieten erromatarrek, eta halaxe batu ziren latindarrak eta sabinarrak.\nErregearen Botereak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nErrepublikaren garaiaren aurretik, Erroma erregeek (latinez: rex, plurala reges) gobernatutako monarkia zen. Errege guztiak, Romulo kenduta (hiriaren fundatzailea izan zelako) Erromako jendeak aukeratu zituen, bizi ziren artean haien gobernatzaile izan zitezen, gauzak horrela batek ere ez zuen indarkeria erabili tronua eskuratzeko. Antzinako historialariek, haatik, aukeraketa hautagaiaren bertuteen araberakoa zela aipatzen dute, eta aukeraketa ez zela familia irizpide dinastikoak kontuan hartuta egiten.\nHistorialari klasikoek zail egiten dute erregearen botereak zein ziren ulertzea, Errepublika garaiko kontsulen botere berak esleitzen baitzizkioten. Gaur egungo historialari batzuek boterea herriaren eskuetan zegoela pentsatzen dute, eta erregea Erromatar Senatuaren buru baino ez zela, beste batzuek ordea erregeak zuela subiranotasun osoa uste zuten.\nHala ere, hauexek dira oro har Erromako erregeari esleitzen zaizkion botereak:\nBotere Betearazlearen Buru[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nErregeak imperium-a zuen, hau da, botere militar, betearazle eta judizial gorena. Imperium-a erregea hil arterakoa zen eta ez epaitua izateko eskubidea ematen zion, horrez gain, imperium-a zuen hiritar bakarra izanik, legioen gaineko botere absolutua ematen zion. Haren boterea areagokoa zen, kontuan hartuta Errepublika garaian hiritarrak magistratu imperium-dunen gehiegikerietatik babesten zituzten legeak garai hartan existitzen ez zirela.\nErregeak zuen beste botere bat kargu publikoak izendatzearena zen. Tribunus celerum-a (zelereen tribunoa) aukeratzen zuen Ramnesen tribuno eta aldi berean erregearen bizkartzainen, zelereen (latinez: celeres, Inperioaren garaiko Pretoriar Guardiaren aitzindariak) buru izateko. Tribunoa zen, erregearen ondoren, Erromako gizasemerik boteretsuena, eta Kurien Batzarra deitu eta hari legeak aurkezteko eskumena zuen. Erregea boterera heltzean aukeratua zen eta erregea hiltzean postua uzteko beharra zuen.\nErregeak izendatutako beste kargu bat praefectus urbi-a zen, Hiriko Prefektua, hain zuzen. Hiriko zaindaria zen gizon hau, eta erregea hiritik kanpo zegoenean erregearen botere eta eskumen guztiak zituen, hiri barneko imperium bezalako baten bidez.\nErregeak zuen beste eskumen bat patrizioak Senatura deitzearena zen, hau da, edozein hiritar senatari, eta, beraz, patrizio bihurtzearena.\nApaiz Gorena[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nZiurra dena da Erregea zela Erroman auspicium boterea zuen bakarra, hau da, augureen buru zen, eta horrek Erroman auspizioak egiteko eskubidea ematen zion. Hori oso garrantzitsua zen, ezin zelako negozio publikorik egin Erroman jainkoen onarpenik gabe, jainkoen onarpena auspizioen bitartez ezagutzen zelarik. Hiritarrek erregea nazio erlijioaren burutzat zuten eta Jainkoen eta haien arteko bitartekaritzat (ustez hortik dator pontifex izena, «zubi-eraikitzailea», kasu horretan jainkoen eta hiritarren arteko zubien eraikitzailea) eta horren ondorioz errespetua zioten, eta beldurra baita, jainkotasun elementu bat egozten baitzioten.\nErromatar Egutegia kontrolatu eta aldatzeko ahalmena zuen, erlijio zeremonia guztiak zuzentzen zituen eta erlijio-gizonak izendatzen zituen. Esaten denez, Romulok augureak eratu zituen, eta hura izan omen zen Erromak inoiz izandako augurerik onena. Halaber, Numa Pompiliok pontifizeak sortu eta erromatar erlijioko dogmak eratu zituela esaten da.\nBotere Legislatiboaren Buru[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nErregeen garaian Senatuak eta Kurien Batzarrak oso botere eta agintaritza gutxi zuten: ez ziren erakunde independenteak eta ez zuten baimen gabe batzartu eta estatu kontuak eztabaidatzeko aukerarik. Erregeak, eta kasu batzuetan zelereen tribunoak baino ezin zituen deitu eta lege proposamenak egin. Halere baziren bi erakundeen arteko desberdintasunak: Kurien Batzarrak bazuen aukera erregeak proposatutako legeak bozkatu eta onartzeko, baina Senatuak aholkularitza eskumena baino ez zuen, erregeari aholkuak eman ahal zizkion, baina ezin zien haren ekintzei ezezkorik egin. Erregeak bere kasa egin ezin zuen gauza bakarra, zeinarentzat Kurien Batzarraren eta Senatuaren onarpena behar zuen, atzerritarren aurkako gerra egitea zen.\nBotere Judizialaren Buru[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nImperium-ak erregeari, botere militarrak emateaz gain, hiritarrak epaitzeko eskumena ematen zion; gauzak horrela erregea zen Erromako Epaile Nagusia. Kasu batzuetan pontifizeak epaile bezala izendatu ahal bazituen ere, kasu zibil eta kriminal guztien aurrean azken hitza berak zuen. Historialari batzuek diotenez, erregearen epaien aurrean ez zegoen apelazio eskubiderik; beste batzuen aburuz ordea, Kurien Batzarrean aurkeztu zitekeen apelazio eskaera, erregearen aurrean.\nErregea epaiketetan laguntzeko batzorde bat zegoen, baina batzordea aholkularia baino ez zen, azken hitza erregeak zuen beti. Horrez gain, Erregeak bi detektibe kriminal (quaestores parricidi) izendatzen zituen eta epaimahai berezi bat (Duumviri Perduellonis) traizio kasuak epaitzeko.\nErregeen Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nErregeak 12 liktor (bizkartzain) zituen aizkorak zituzten fasces-ak zeramatzatenak. Horrez gain, aulki kurulean jesartzen zen (sella curulis), zapata gorriak, buruan diadema bat eta soinean Toga Picta, toga morea, janzten zituen. Toga Picta zen haren ezaugarri garrantzitsuena.\nErregeen Hautaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nErrege bat hiltzen zen oro, Erroman interregnum izeneko denboraldia hasten zen. Estatuaren gaineko botere gorena Senatuaren esku geratzen zen, eta hark errege berria bilatu behar zuen. Senatua batzartzen zen, eta bere kide bati interrex titulua ematen zion bost egunerako. Bost egun igarotakoan interrex-ak beste senatari bat aukeratzen zuen interrex, Senatuaren onespenarekin, beste bost egunerako. Interrex batek hautagai egokia aurkitzen zuenean, Senatuaren aurrera eraman eta haren azterketaren menpe uzten zuen. Senatuak hautagaia onartuz gero, interrex-ak Kurien Batzarrera deitzen zuen, eta haren buru izaten zen erregea aukeratu bitartean.\nBehin Kurien Batzarrei proposamena eginda, Erromako hiritarrek hautagaia onartu zezaketen, edo arbuiatu. Hautagaia onartua bazen, ez zen jarraian errege bihurtzen, bi proba igaro beharko zituen erregearen botere eta autoritate guztia lortzeko.\nLehenengo proba Jainkoen onarpena lortzea zen, erregea apaiz gorena eta jainkoekin lotura izango baitzen. Horrela, augure batek hautagaia gotorlekura eraman eta harrizko aulki batean jesartzen zuen, jendeak behean itxaroten zuen bitartean. Augureak jainkoen seinale onak ikusten bazituen, hautagaiari auspicium-a ematen zitzaion, jainkoen onarpena zuela aitortzeko.\nBigarren proba herriaren onarpena lortzea zen, horretarako hautagaiak Kurien Batzarrari bere buruari imperium-a ezartzeko legea (lex curiata de imperio) proposatzen zion. Batzarrak legea onartu eta haren alde bozkatzen bazuen, hautagaiak imperium-a lortu eta errege bihurtzen zen.\nTeorian Erromako hiritarrek aukeratzen zuten haien buruzagia, baina praktikan Senatua zen prozesuaren gainean kontrola zuena.\nErromako erregeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHauek dira zazpi erromatar erregeak:\nRomulo (K.a. 753-717)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRomulo ez zen lehenengo Erromako erregea bakarrik izan, Erromaren fundatzailea ere izan zen (azken hori, bere anaia biki Remoren laguntzaz).\nK.a 753. urtean Palatino mendiaren inguruan hasi ziren hiria eraikitzen eta han, usadioak dioenez, Romulok bere anaia hil egin zuen pomerium-a, hau da, hiriaren mugak, era jainkogabeko batean igarotzeagatik. Tradizioak dionez, momentu hartan Romulok hitz hauek esan omen zituen: "Horrela hil bedi gaurtik aurrera nire hormen gainetik igarotzen den oro". Beste historia batek dioenez Remok hiria Aventinum mendian eraikitzeko aukera egin zuen, eta hiria eraikitzeko tokiaren inguruan izandako eztabaiden ondorioz, haserrealdi batean hil zuen anaia Romulok. Bata zein bestea izan zirela edo ez zirela, kontua da Romulok anaia ohorez lurperatu zuela, eta tristezia handiz.\nHiriaren fundazioa eta gero, Romulok kriminalak, esklaboak, iheslariak eta erbesteratuak deitu zituen, hiri berrian asilo eskubidea eskainiz. Horrela Erroma inguruko zazpi muinoetatik bost populatzea lortu zuen. Hiritar berri haietatik gehienak gizonak zirenez, Romulok inguruko sabinoak festibal batera gonbidatu zituen, eta bertan haien emakumeak bahitu zituen, ezkongabeko hiritarrentzat emaztegai izan zitezen. Gertakizun hari Sabinen Bahiketa deitzen zaio. Gertaera haren ondorioz, Erroma sabinoen aurkako gerra batean sartu zen, eta gerraren ondoren Romulok sabinoak eta erromatarrak batu zituen, sabindar lider Tito Tazio-rekin batera diarkia bat osatuz.\nRomulok Erromako biztanleriatik 100 gizon nobleenak (jatorri nobleena zutenak) hautatu eta Senatua (latineko Senes = «zahar»-etik) sortu zuen haiekin, erregearen kontseilari lana egin zezaten. Gizon haiei patres izena eman zien (pater = «aita», «buru»-tik), eta haien ondorengoek patrizio izenak hartu zuten, erromatar noblezia sortuz. Sabindarrekin egindako bateratzearen ondorioz, Romulok beste 100 gizon deitu zituen Senatura.\nRomuloren erregetzan ere augureen erakundea sortu zen, eremu erlijiosoari begira, eta gizarte antolaketari begira, Comitia Curiata. Romulok Erromako jendea hiru tributan banatu zuen: erromatarrak (ramnes), sabindarrak ( titios) eta atzerritarrak (luceres). Tribu bakoitzak 10 curia (coviria hitzetik, gizonezkoen komunitate) aukeratzen zituen, curia bakoitzak bozka bat zuelarik Comitia Curiatan (kurien batzarrean). Horrez gain, tribu bakoitzak 100 zaldizko eta oinezkoen 10 zenturia eman behar zituen. Horrela sortu zen Erromako lehen legioa, 300 zaldizko eta 3000 oinezko zituena. Larrialdi egoeratan, bigarren legio bat deitzeko aukera ere zegoen. Celeres (arinak/azkarrak) goardia ere sortu zuen, 300 gizonek osatua, erregearen bizkarzain bezala.\nSabinen Bahiketaren ondorioz izandako gerrez aparte, beste hainbat gerra egin zituen Romulok, hala nola Fidenae eta Veii hiri etruriarren aurka. Horrela Erromaren eraginpeko eremu bihurtu zuen Lazio-a. 36 urte errege bezala eman eta gero, 54 urterekin hil zen era ezezagunean. Usadioak dioenez, tximista batek jota hil zen, jainkoek euretako bat bezala hartu zuten seinale.\nHil eta gero jainkotu egin zuten, Quirinus izena emanez, eta gurtza izugarria eman zitzaion. Erromako lehen konkistatzaile eta Erromaren historiako gizonik jainkozaleenetariko bat bezala gogoratua izan da.\nNuma Pompilio (K.a. 716-674)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nArtikulu nagusia: «Numa Pompilio»\nRomuloren heriotza eta gero urte oso batez interregnum-a egon zen, hau da, Senatuak aukeratutako 10 gizonek gobernatu zuten Erroma interreges tituluarekin. Urtea igaro eta gero, Senatuak berak Numa Pompilio sabindarra aukeratu zuen errege, gizon justu eta jainkotasun handikoa zelako ezaguna baitzen. Hasiera batean, Numak ez zuen erregetza onartu nahi izan, baina aitak konbentzitu egin zuen, jainkoei egindako zerbitzua izango zela argudiatuz. Bere gupida eta jakituriagatik ezaguna izan zen errege hura, eta haren erregealdia baketsua eta oparoa izan zen.\nNumak erromatar egutegia berritu zuen, eguzki eta ilargi urteetara egokituz, urtarrila eta otsaila ere gehitu zituen, horrela egutegiari 12 hilabete emanez. Erromatarren hainbat erritu erlijioso eratu zituen, hala nola salii-ena, horrez gain hiru flamen maioris izendatu zituen, hau da, goi apaizak, Kirino, Jupiter eta Marte gurtuko zituztenak hurrenez hurren: flamen Quirinalis, flamen Dialis eta flamen Martialis.\nErroma inguruko lurraldea barrutietan banatu zuen eta Romulok menperatutako lurrak hiritarren artean banatu zituen. Hiriko lehenengo ogibide eta korporazioak ere sortu zituen.\nNuma Erromak izan zuen erregerik jainkozale eta erlijiosoena bezala gogoratua izan zen. Haren erregealdian Vestari eta Janori tenpluak eraiki zitzaizkien, eta Kapitolioan Terminusi, mugen jainkoari, aldarea eskaini zitzaion. Horrez gain, aipatu bezala flamen-ak eta salii-ak sortzeaz batera Vestaren Birjinak eta pontifex-ak sortu zituen, Collegium Pontificium-arekin batera. Horren buru Pontifex Maximus-a jarri zuen, berak sortutako kargu berria. Usadioak dioenez, haren gobernualdian zerutik Jupiterren ezkutu bat jausi zen, Erromaren patua gainean idatzia zuena. Numak ezkutua gorde eta 11 kopia egin zituen, erromatarren artean sakratutzat hartuak izan zirenak.\nGizon jatorra eta bakezalea izanik, Numak jainkotasun eta justizia ideiak ezarri zituen erromatar pentsamoldean. Haren erregealdian berak eraikitako Janoren tenpluko ateak itxita egon ziren beti, Erroma bakean zegoen seinale. Erregetzara heldu eta 43 urteren buruan Numa era baketsu eta naturalean hil zen.\nTulio Hostilio (K.a. 673-642)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHersilia (Romuloren emazte izan zena) eta Hostio Hostilioren semea, Tulio Hostilio Romuloren antzekoa izan zen oldarkortasun eta gudari izpirituari begira eta Numaren guztiz kontrakoa jainkotasunari begira. Fidenae eta Veii-ren aurkako gerrez gain, Alba Longaren aurkako gerra egin zuen, zeinaren ondorioz hiri hura guztiz suntsituta geratu zen, eta hango biztanleak Erromara bidali zituzten, eta hiritartasuna lortu zuten. Horrela Erromak bere «ama-hiria» gainditu zuen, eta Lazioko botere garrantzitsuena bilakatu zen. Fidenas eta Veiiren aurkako gerrek ere Erromari lurralde eta botere gehiago ekarri zizkioten.\nTuliok gerra gehiago hainbeste desiratzen zituen, non sabinoen aurkako gerra bat ere hasi zuen. Esaten denez, haren erregealdian hartu zieten erromatarrek konkista berriei gustua, bakearen kaltetan. Erregeak hainbeste gerra egin zituen, non jainkoen gurtza ahaztu egin zitzaion. Hori horrela, eta usadioak dioenez, Erromak izurrite bat jasan zuen, zeinaren ondorioz erregea gaixotu egin zen. Tuliok Jupiterren laguntza eskatu zuenean, jainkoak hura eta haren etxea suntsitu zituen tximista batekin erantzun zuen.\nTulio Hostiliok Alba Longatik etorritako familia nobleenetariko kideak aukeratu eta Senatuan sartu zituen, horrela patrizio bihurtuz. Horien artean zegoen Julia familia. Senatu berri haren egoitza izateko eraikin berri bat altxatu zuen: Curia Hostilia, Tulio hil eta gero 562 urte iraun zuena. Haren erregealdiak 31 urte iraun zuen.\nAnko Martzio (K.a. 641-617)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTulioren heriotza misteriotsua eta gero, erromatarrek Anko Martzio aukeratu zuten errege, pertsonaia baketsu eta jainkozalea. Numa Pompilioren iloba zen, eta aitonak bezala, ia ez zituen Erromaren mugak handitu: muga horiek defendatzeko borroka baino ez zuen egin. Hura izan zen Erromako lehen kartzela eraiki zuena; Kapitolioan, hain zuzen.\nHura errege zelarik Janikulo muinoan (latinez: mons janiculum), Tiber ibaiaren ezker ibarrean, gotorleku bat eraiki zen alde horretatik hiria babestuago egon zedin. Horrez gain, Tiber ibaia zeharkatzen zuen lehen zubia, subliziar zubia (pons sublicius), eraiki zen haren erregealdian. Erregearen beste obra garrantzitsu bat Ostiako erromatar portua eraikitzea izan zen, Tirreniar itsasoaren kostaldean, Tiber ibaiaren itsasoratze gunean hain zuzen. Horrekin batera, Erromaren lehen gatz faktoriak sortu zituen, gatzaren ibai bidezko merkataritza bide zaharrak (via salaria), sabindar abeltzainak hornitzen zituenaz, profitatuz.\nAnkok erabilitako diplomaziari esker ere, Erromaren tamaina handitu egin zen, izan ere, inguruko hainbat herrixka latinoren atxikimendua lortu zuen itun baketsuen bidez, eta hango biztanleak Abentino muinoan (latinez: mons Aventinum) birkokatu ziren, eta halaxe plebeioen klasea indartu eta finkatu zen.\n25 urteko erregetzaren buruan hil zen, berez, bere aitona bezala. Erromako latindar-sabindar erregeetatik azkena izan zen.\nTarkinio Prisko (K.a. 616-578)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLuzio Tarkinio Prisko Erromako bostgarren erregea izan zen eta etruriar jatorriko lehenengoa, posibleki Korintiar arbasoak zituen. Erromatarrek Prisko ezizena jarri zioten, gerora errege izan zen Tarkinio Superbo eta bera bereizteko. Priscus hitzak latinez «zaharra» esan nahi duenez, «Tarkinio Zaharra» litzateke euskaraz haren izena. Tarkinio Erromara aldatu zen, eta han Anko Martzioren begiko bihurtu zen, eta azken horrek semetzat hartu zuen. Horrela Anko hiltzerakoan, erromatarrek Tarkinio aukeratu zuten errege. Errege bezala sabindarren eta etruriarren aurkako hainbat gerra egin zituen, eta baita irabazi ere, horrela Erromaren lurrak bikoiztu eta hiriarentzat altxor handiak lortu zituen.\nBere lehenengo erreformetako bat izan zen menperatutako tribuen artetik 100 gizon Senatura batzea (haien artean, Octavii familia), horrela 300 senatariko Senatua eratzeko. Armada ere handitu zuen, gizon kopurua bikoiztuta: 6000 gizonezko eta 600 zaldizkok osatzen zuten armada berria. Bere kanpainetan lortutako aberastasuna Erroman eraikuntza handiak egiteko erabili zuen. Eraikuntza haien artean garrantzitsuenetarikoa Erromako estolda sistema handia izan zen, Cloaca Maxima, Erromako muinoen artean gelditzen zen ura drainatzeko erabilia. Horrez gain, inguruko padura batzuen gainean Erromako Foroa eraikitzeko lanak abiatu zituen. Erromatar jokoak (Ludi Romani) ere sortu zituen.\nHaren eraikuntza proiektu famatuena Circus Maximus-a izan zen, zaldi lasterketak egiteko estadio handi bat. Hura eraiki eta gero, tenplu-gotorleku bat eraikitzeari eman zion, Kapitolioaren gainean, Jupiterren omenez. Hala ere, eraikuntza amaitu baino arinago, eta 38 urteko erregetzaren buruan, Anko Martzioren semeek erail zuten. Haren erregealdia erromatar ikur militarrak eta kargu zibilak eratzeagatik gogoratzen da, Erromako lehen Garaipena ospatzeaz gain.\nServio Tulio (K.a. 578-534)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nPrisko hil eta gero, haren suhi Servio Tulio izan zen errege (Priskoren alabarekin ezkonduta zegoen), etruriar jatorriko bigarren errege izanik, esklabo baten semea zela diote iturri batzuek; hortik Servio izena (latinez servus-ek «esklabo» esan nahi du). Bere aitaginarrebak bezala, Etruriarren aurkako hainbat gerra egin eta irabazi zituen. Gerra horietan lortutako harrapakinak baliatuz, pomerium-aren gainean, 7 muinoak inguratzen zituzten harresiak eraiki zituen: Servioren Harresiak. Erromatar armadaren antolaketan ere aldaketak egin zituen.\nErromatarrentzat konstituzio berria osatu zuen, hiritarren klaseen antolaketa garatuz. Historiako lehen errolda egin zuen, Erromako jendea 5 klase desberdinetan banatzen zuena, zuten maila ekonomikoaren arabera. Comitia Centuriata (Zenturien Batzarra) eratu zuen eta errolda profitatuz hiria lau tributan banatu zuen, hirian kokatuta zeuden tokiaren arabera, horrela Comitia Tributa (Tribuen Batzarra) eratu zuen. Eraikuntzari begira, haren erregealdian Dianaren Tenplua eraiki zen Abentinoan.\nServioren Erreformak garrantzitsuak izan ziren erromatarren bizimodurako: bozketa eskubidea aberastasunaren araberako bihurtu zen eta ondorioz botere politikoaren zati handi bat eliteen esku geratu zen. Hala ere, plebeioen babesa lortzeko, haien aldeko hainbat lege egin zituen, patrizioen haserrea erakarriz. 44 urte boterean egon eta gero, konspirazio baten mende jausi eta erahila izan zen. Konspirazioaren buru Servioren alaba Tulia eta haren senar Luzio Tarkinio (Tarkinio Zaharraren semea) izan ziren.\nTarkinio Superbo (K.a. 534-509)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nErromako zazpigarren erregea, azkena ere izan zena, Luzio Tarkinio Superbo izan zen. Erromatarrek Superbo ezizena jarri zioten bere jarreragatik eta gobernatzeko eragatik; izan ere, latinez superbo-k «harroputza» esan nahi du. «Tarkinio Harroputza» litzateke, beraz, haren izen euskaratua. Tarkinio Priskoren semea zen, eta Servio Tulioren suhia (haren alaba Tuliarekin ezkondua baitzen), eta haiek bezala Etruriar jatorrikoa zen. Emaztearekin batera Servio hil eta horrela heldu zen erregetzara.\nBere erregealdian bolskoen (Volscii), gabinoen (Gabii), eta rutuloen (Rutuli) aurkako gerrak egin zituen eta Erroma Latindar Hirien buru mantendu zuen. Herri lanei begira, bere aitak hasitako Jupiterren ohorezko Kapitolioko tenplu-gotorlekua amaitu zuen.\nTarkiniok Erroma kontrolpean edukitzeko indarkeria, hilketak eta beldurra erabili zituen, aurreko beste erregeek ez bezala eta horrez gain, bere aurrekoek egindako hainbat erreforma konstituzional bertan behera utzi zituen. Horrez gain, Sabinarren santutegi eta aldareak suntsitu zituen eta Erromatarren ohiturei eta Senatuari errespetu falta erakutsi zion etengabe. Horrek guztiak herriaren haserrea eragin zuen; hala ere, Lukreziaren Bortxaketa gertatu arte ez zuen erantzun.\nLukrezia patrizio familia garrantzitsu bateko alaba zen, oso ederra, eta Tarkinioren seme Sexto Tarkiniok, bere edertasunaz liluratuta, bortxatu egin zuen, aitaren onarpenarekin. Lukrezia etxera joan zen, familiari gertatutakoa kontatu zion, eta bere buruaz beste egin zuen, desohorea ekiditeko. Hura ikusita, Lukreziaren senide eta Tarkinioren iloba zen Luzio Junio Brutok (Zesar hiltzen lagundu zuen Marko Junio Brutoren ahaidea), beste hiru patriziorekin batera (Luzio Tarkinio Kolatino, Publio Valerio Publikola eta Espurio Lukrezio Trizipitino), Senatuaren batzarrera deitu zuen, eta Senatuak Tarkinioren kargutik kentzea eta kanporatzea (erbesteratzea) onartu zuen. Tarkiniok horrela Tusculum-era ihes egin zuen, eta hortik Etruriarren laguntzaz erregetza berreskuratzen saiatu zen. Hala ere, hainbat gerraren ondoren, ez zuen bere helburua lortu, eta Cumae-en erbesteratuta hil zen K.a. 495. urtean.\nTarkiniok izandako jarrera eta ekintzen ondorioz, ordutik aurrera Erroman Rex (errege) hitzak zentzu txarra hartu zuen, Erromatar Inperioa jausi arte izen ona berreskuratu ez zuelarik Rex hitzak.\nTarkinioren kanporaketa eta gero, Senatuak Monarkia indargabetzea erabaki zuen eta Erromatar Errepublika sortu zen K.a. 509. urtean. Bruto eta Kolatino (azken hori Tarkinioren iloba eta Lukreziaren senarra) izan ziren sistema berriaren lehen buruak, Erromako lehen kontsulak. Sistema berri hark 500 urte gehiago iraungo zuen, Julio Zesarren eta Augustoren garairaino.\n(Latinez) Livio: Ab Urbe Condita.\n(Gaztelaniaz) Bravo, Gonzalo. (1998). Historia de la Roma antigua. «El libro universitario. Materiales» bilduma. Madril: Alianza. ISBN 84-206-5732-8 eta ISBN 978-84-206-5732-5.\n(Gaztelaniaz) Livio, Tito. (1969). La monarquía romana. Madril: Aguilar. ISBN 84-03-17025-4 eta ISBN 978-84-03-17025-4.\n(Gaztelaniaz) Mommsen, Theodor (2005): Historia de Roma. Vol I: Desde la fundación de Roma hasta la caída de los Reyes. Bartzelona: RBA Coleccionables. ISBN 978-84-473-3998-3.\n(Gaztelaniaz) Plácido, D.; Alvar, J. y González, C. (1991): La formación de los estados en el Mediterráneo occidental. Madril: Síntesis. ISBN 84-7738-104-6\n(Gaztelaniaz) Roldán, J.M. (1995): La República Romana. Historia de Roma, I. liburukia. Madril: Cátedra. ISBN 84-376-0307-2\n(Ingelesez) Frank, Tenney: An Economic History of Rome. 1920.\n(Grekeraz) Dionisio Halikarnasokoa. Erromatar Antzinatasunak\nMultimedia: Roman Kingdom\nOrriaren azken aldaketa: 6 urtarrila 2021, 19:36.


Txotxing, Sagardotegien Gida: Rufino Sagardotegia (Hernani)\nRufino Sagardotegia (Hernani)\nData: 2008/02/16 (larunbata)\nIrekiera: otsailaren hasieratik martxoaren bukaera arte\nZerbitzua: afariak egunero. Igande eta astelehena itxita\nTelefonoa: 943 55 27 39\nHelbidea: Akarregi Baserria. 20.120 Hernani\nRufino Sagardotegia, Hernani map - Tagzania\nSagardotegia Hernanitik oso gertu dago, eta oinez 5-10 minututan iritsi daiteke. Kanpotik nahiko "kasta" dirudi eta aspalditik joan nahi genuen, baina bakarrik bi hilabetez irekita daukate eta beste urtetan ezin izan gera joan. Behingoz lortu dugu!\nBarrutik nahiko berrituta daukate, baina ez da moderno-moderno horietakoa. Lurrean azulejo nahiko itsusiak eta sabaian fluoreszente dezente dauzkate, baina bere xarma badauka "mitiko" itxura ematen diolako.\nKupelak jantokitik aparte daude, beste txoko batean. 9 inosidable daude eta lauzpabost egurrezkoak. Kupel guztiak itxita zeuden, baina eskatuz gero txotxeroak irekitzen dizkizu. Nahiko sagardo arrunta zen, eta kupel guztiek zapore bera zeukaten, nahiko zapore gutxikoa.\nKupeltegia nahiko bitxia da, pabiloi moduko zonalde bat da, baina berez lehen kalea zen eta pabiloia lehengo baserrira itsatsi dute.\nHernaniko ogia, beti-betiko, oso goxua.\nOso txikia jarri ziguten, baina goxua zegoen. Plater txiki-txiki batean atera ziguten, eta argazkian ikusten denez, 2 pertsonentzako nahiko eskasa zen.\nOso itxura ona zeukan, eta testura ere kristona zen, baina... zapore gutxi zuen. Ez dakit zergatik, baina itxura eta zaporea ez zetorren bat. Piperrak goxuak zeuden, baina ez zioten makailuari falta zitzaion zaporea ematen. Behintzat errazioa nahiko handia zen.\nZero patatero. Aspaldi ez degu hain txuleta txarra jan. Beno, txuleta deitzea ere ez nuke esango... entrekot potolo eta oso egina zirudien. Gainera, txikia zen!!\nOndo zegoen, nahiko errazio handia zen eta, behintzat, gazta Idiazabal zen.\nIntxaur dezente ateratzen dituzte eta azkenean batzuk utzi behar izan genituen eta guzti. Hala ere, jan genituenen oskolak linean jarrita, asko dira, eh!!\nPublicado por Txotxing en 23:57\nEtiquetas: Hernani, Rufino, Sagardotegia\nKritika lotsagarria iruditzen zait. Ni egon nintzenean sagardoak onak iruditu zitzaizkidan beste sagardotegi askotakoekin konparatuz.\nTortila eta bakailua soberan jan genuen eta txuleta nahiko ona zen samurra eta zaporekoa. Ogia bikaina hori bai eta postrea ere oso ona, nahiz eta ez zen idiazabalekoa!!\nGainera merke atera zitzaigun.(23euro)\n29 de noviembre de 2009, 11:46\nkritika lotsagarria da! ez duzue ideiarik zer den sagardo on bat eta afarieder eta goxo bat jateaz. Dena primerakoa da eta lekua tradizionala etapolita da!\n6 de noviembre de 2011, 10:54\nElorrabi Sagardotegia (Hernani)


Herritarren eskaerak: 279\nAurten ere, Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak traineruen ligak babestuko ditu Euskadiko produktu eta zerbitzuak promozionatzeko. Eusko Jaurlaritzak oso era positiboan baloratu du estropaden ligak Eusko Labelen produktuen promozionatzeko eskaintzen duen plataforma. Izan ere, udan zehar ikusgai izatea eta entzute handia lortzen dituzte, beste bide batetik lortuko ez lituzketena, alegia.Gizonezkoen Eusko Label liga ekainaren 22an hasi zen, Bilbon, eta irailaren 15ean amaituko da, Portugaleten. Guztira hogei estropada jokatuko dituzte.Emakumezkoen Euskotren liga ekainaren 29an hasi zen, Santanderren, eta Zarautzen bukatuko da, abuztuaren 18an. Hamalu estropada jokatuko dituzte.\nEuskadik bere gaitasun zientifiko-teknologikoak eta industrialak indartzen jarraitzen du\n‹ Aurrekoa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 … 342 343 Hurrengoa ›


Rex erectus est — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Markos Zapiain / Rex erectus est\nRex erectus est\nMarkos Zapiain 2008/03/11 12:36\nHedabideek zabaldu dutenez, mutil gazteak gero eta arinago doaz putetxera. Ematen du sexu harremana lehenbailehen gauzatuz sedukzioaren bide luzea aurreztu gura dutela. Nahiago dute ezetzaren arriskua uxatu eta sentimenduen zailtasunei ihes egin. Kantek zioen ezkontza funtsean bikotekidearen sexu organoak esklusibotasunez erabiltzea bermatzen duen kontratua dela. Gaurko gazteek eta Kantek antzeko jarrera antisentimentala erakusten dute.\nGenitalitatearen eta ernalkinen garaipen osoa dugu hemen, eta ez da txiripaz Espainia bezalako Monarkia batean gertatu. Izan ere, gorputza ez da anabasa; politikoki dago antolatua. Haurtzaroan sexu indarra gorputz osoan gaindi dabil atzera eta aurrera, erdigune finkorik gabe, harik eta zenbait guduren ostean behin betiko antolakuntza erabakiko den arte, ernalkinen nagusitasuna. Erregea gorputz politikoaren ordezkari den legetxe, zakilak ere larrua jotzean herri osoaren ordezkaritza bereganatzen du, berez gorputz osoan joan-etorrian dabilen sexu indarra zakilan biltzen eta bermatzen baita. Zakila aztiaren makiltxo magikoa da, gorputz osoko erotismoa xurgatu eta bereganatzen duena (Sandor Ferenczi, Thalassa, 12 or.). Organo bakar baten tirania dugu hor gorputz osoaren gainean, atal batek osotasuna ordezkatu eta menperatu baitu.\nHain zuzen, gorputzaren antolaketa tiraniko hori, Norman O. Brown-en ustez, Monarkia Konstituzionalari dagokio (Love’s body, 126-129 orr.). Erregea herriaren tentetze politikoa da. Gorputz politikoan tentetzen den zakila da erregea. “Rex erectus est” esaten zuten erromatarrek: erregea eraiki egiten da, altxatu; orobat zakila. Erregeak koroa janztea eta zakilan kondoia jartzea bat datoz. Xalbadorrena poxi bat aldatuz, “herria da gorputza, monarka zakila”.\nKontuz ordea: orgasmoa frantziar iraultza baita, ahitu egiten du erregetza, aluko gillotinak burua ebaki dio monarkari. Ondorioz, zeharo genitalizaturiko gorputzaren jabeak ezin du eraman orgasmoaren osteko harremana, ez du sexukidearen kalaka jasateko aski kemen. Nekrofilo batek adierazi zuen nahiago zituela hildakoak biziak baino, hildakoek txorta ostean ez dizutelako kaka esplikatzen, “nire gurasoak rollo bat dira” eta hori guztia.\nZer ote zaio espainiar gazteari gogorrago, txorta aurreko sedukzio lana ala txorta osteko elkarrizketa? Beharbada biak berdintsu. Ez da ahaztekoa edozelan ere Norman O. Brown-en itxaropena: baliteke zakilaren erregetzan oinarrituriko giza gorputzaren egituratze politiko hori historikoa izatea, aldakorra. Menturaz etorkizunak antolaketa politiko-sexual guztiz berri bat ekarriko digu.\nBeti uzten naute aho bete hortz zure hausnarketek. Kasu honetan, gainera, zalantza hori utzi dit: anarkistoi gorputz osoan barreiatuta dabilen sexualitatea edonon eta edozelan agertzea dagokigu? Agian horrexegatik erakarri ninduen anarkiak, jakin barik ere!\nlanean beranduago hasi beharra, derrigorrezko hezkuntza lehen 14 urte arte bazen orain berriz 16 arte luzatu izana, oso kaltegarria izan da irakaskuntzan/ 14-15 urteko ikasle mordoa dago lehenbailehen lanean hasteko irrikaz, baina legeak eragozten die/ sarritan edozer egitera iristen dira ikastetxetik kanpora ditzaten/ adin hori berez da korapilatsua eta horrelako batzuk ikasgelan tokatuz gero, akabo\n"...mutil gazteak gero eta arinago doaz putetxera". Eta eskolara... kalera... tabernara... gau-pasatara... bidaitara... kontsumora... inoren diruak gastatzera. Beranduago, ordea, lanera eta euren buruaz jabetzera. Eta ez nuke balorazio moralik egin nahi, ohiturak azaldu baino.


Azaroaren 4ra begira, batzarra - Altsasu - Guaixe.eus\nAzaroaren 4ra begira, batzarra\nGuaixe 2018-10-24 11:03\nAltsasuko ikuspegia Bargagaindik.\nUtzi Altsasu bakean lelopean herri-batzarra deitu dute biharko, 19:00etan, Gure Etxea eraikinean. Bilkura horretan azaroaren 4ra begira jarriko dira. Zer egin aztertzeko atzo batzarra egin zen Altsasun eta hortik etorri da deialdia. Ospa mugimenduak ere gaia aztertzeko bilera egin zuen atzo.\nAzaroaren 4rako España Ciudadana plataformak Guardia Civila errespetatu egiten da ekitaldia du antolatuta Altsasun. Haren berri Ciudadanos alderdiko buru Albert Riverak eman zuen eta adierazi zuenez, “Altsasu espazio sinbolikoa da. Han, inoiz baino gehiago, zerbitzari publikoen askatasuna eta haiekiko errespetua defendatu behar da”. Riverak aurreratu zuenez, herritarrez eta gonbidatu bereziz lagunduta Espainiako konstituzioko 4. xedapen gehigarria kentzeko eskatuko du, “Euskadik Nafarroa ez anexionatzeko”. Aste honetan jakin da Vox alderdiak ere bat eginen duela deialdiarekin.


Eneko Bidegain izango dugu hizlari 'Ipar Euskal Herria'-z Gure Esku dagok antolatutako hitzaldi zikloei bukaera emango dion hitzaldia izango da. 19:00etan hasita Lapurdi, Behe Nafarroa eta Zuberoako errealitateari errepasoa emango dio. Bidegain kazetaria eta Mondragon Unibertsitatean irakaslea da. Gaur, Uztarriak hari eginiko elkarrizketa argitaratu du. Besteak beste dio Ipar Euskal Herria administratiboki ez dela "existitzen". https://www.kulturaz.eus/bloga/1442 https://www.kulturaz.eus/bloga/1442/@@download/image/IMG-20140324-WA0001.jpg


DELTECO GIPUZKOAKO BASKETEK XABI OROZ, JULEN OLAIZOLA ETA MIKEL MOTOS AURKEZTU DITU GAUR DONOSTIKO DOMINO´S PIZZAN | Delteco Gipuzkoa Basket\nDELTECO GIPUZKOA BASKET – COVIRAN GRANADA (12:00)\nRYAN BRUGGEMAN GAUR AURKEZTU DA\nRYAN BRUGGEMAN DELTECO GIPUZKOA BASKETERA IRISTEN DA\nDELTECO GIPUZKOA BASKET – CÁCERES PATRIMONIO DE LA HUMANIDAD (72-64)\nDELTECO GIPUZKOA BASKET – CÁCERES PATRIMONIO DE LA HUMANIDAD (21:00)\n02 Sep DELTECO GIPUZKOAKO BASKETEK XABI OROZ, JULEN OLAIZOLA ETA MIKEL MOTOS AURKEZTU DITU GAUR DONOSTIKO DOMINO´S PIZZAN\nPosted at 23:15h in Babesleak, Urrezko LEB\tby\tGBC\nGaur, astelehena, irailak 2, Delteco Gipuzkoa Basketek Xabi Oroz, Julen Olaizola eta Mikel Motos jokalariak aurkeztu ditu Donostiako Domino’s Pizzan. Joti Díaz kontseilariak klubaren izenean parte hartu du.\nDiazek 3 jokalari gipuzkoarrek taldeari bere esperientzia emango diotela esan du.\nMikel Motos jokalaria denboraldiari hasiera emateko irrikan dago. Denboraldi batzuk kanpoan igaro ditu, hobera egin du eta asko ikasi du eta asko ekar dezakeela uste du. Taldea ona dela azpimarratu du, baina egokitzapen denbora labur bat beharko dutela uste du inoiz elkarrekin jokatu ez dutelako.\nXabi Orozek bere aldetik garrantzitsua dela taldean aritzea esan du, etorri berriei bere laguntza eskaintzen ari da eta kantxan bere onena egingo du.\nJulen Olaizola “bere klubera” ilusio handiz itzuli da, lesioa izan du. Taldeak bere helburu guztiak lortzeko bere laguntza osoa emango du. Bere egoera fisikoari dagokionez, baikorra dela esan du eta gauzak ondo doazela. Taldea oso osatua dela eta berak asko eman dezakeela uste du.


Eta trokeo dantzak plazaratu genituen! — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Komunitatea › Duguna - Iruñeko dantzariak › Eta trokeo dantzak plazaratu genituen!\nTrokeo-dantzariak Betroiarena dantzatzen. Argazkia: Mikel Tristan\nErditze luzea izan da baina joandako ekainaren 25ean plazaratu genituen azkenik, hondar hilabeteetako lan ordu gehienak hartu dizkiguten trokeo-dantzak. Dugunako dantzarion egunaren baitan izan zen. Iaz hasi ginen egun hau ospatzen, urtean zehar dantzari txiki zein helduek landu dugunaren lagin gisa. Lagun giroak sekretua Sanfermin bitarte gordeko zigun bermearekin hautatu genuen emanaldia, trokeo-dantzak plazaratzeko. Hala ere, taldeko gaztetxoen txanda izan zen aurrena. Bigarren taldeko ikasleek Arizkungo sagar-dantza eta Baztango zortzikoa dantzatuz abiatu zuten emanaldia.\nArgazkiak: Mikel Tristan\nBigarren taldekoen ondotik hirugarren taldekoen txanda. Ez ziren Baztandik asko urrundu. Bidasoa ibaiari segi eta Bortzirietan barruratu ziren, Beraraino heltzeko. Bertatik, Bordon-dantza dantzatu zuten.\nAdin tarte ezberdinetan jauzika aritu ginen gero. Hirugarren taldekoek lehenego taldekoei (txikitxoenei) pasa zieten lekukoa. Hauek Lasarte Oriako Sorgin-dantza dantzatu zuten, adin horretako haurrek izan ohi duten lotsagabetasun eta graziarekin!\nTxikienek koxkorxenei eman zieten txanda. Hauetako zenbaiti aste gutxi geratzen zaie gure txikien taldean, urrian hasiko baitira helduekin dantzan eta hartara, haien doaiak erakutsi nahi izan zizkieten plazan bildutakoei. Luzaide aldeko jauzi, kontra-dantzak eta dantza-luzea eman zituzten, fanfarrearen doinuei segiz.\nTxikiek haien lanak bukatuta, horrenbeste irrikatutako momentua heldu zen guretako. Eginak genituen trokeo-dantza batzuk sortzeko beste saiakera batzuk, baina ez ziren guk nahi bezala atera. Abendutik ekainera 6-7 lan-hilabete luze eta bizi, aurretik huts egindako saiakerek utzitako hondartxoak ahantzi gabe. Oraingoan plazara ateratzeko modukoa iruditzen zitzaigun gure lana, baina ikusteke zegoen jendeak nola hartuko zituen. Estreinaldi ofiziala uztailaren 7an iragarrita zegoenez, familia-giroko emanaldi hau izan genuen esperimentu saio.\nJulen, Beñat eta Shanti gaiteroen lehen notekin abiatu zen taldea.\nSarreraren ondotik heldu ziren 'Iruñeko ferietan' makil-handien mazurka, 'Arre-arre mandoko' zinta-dantza, 'Betroaiarena' makil-txikien dantza, 'Ama begira zazu' brokel-ezpatena eta 'Pinpirin eta florian' arku-dantza. Dantzak bukatu eta hasi arau, dantzariek haien kirioak menderatu zituzten eta momenturen batean disfrutatzera ere heldu zirela dioenik bada. Ikusleen aurpegietan —senide, lagun, gertukoak, noski— ez genuen keinu arraroegirik ikusten, aldrebes!. Ez zen gaizki!\n'Muga gainetik' du izena gure giza-dorrearen doinuak, akaso han goitik mugaz-gaindi ere ikus daitekeelako zerbait. Dorrea osatu eta goratu beharreko guztia goratu ondotik, egindakoa desegin eta emanaldia bukatutzat eman genuen.\nGero, ikusle lagunekin bildu eta haien kritiken zain hortzak estutu. Zorionez, saioa ikustera bildu zirenen hitz goxoen errepikarekin erretiratu ginen bazkari legea egitera, Sanfermin eguna begipuntuaren xedean eta gure dantza berriek gutxi gora behera funzionatzen zuten lasaitasunarekin!\nMikel Tristanek hartu zuen argazki sorta ikusgai duzue hemen azpian:\nMila esker Patxi! Ez da gauza txikia esaten diguzuna!


Bakterioak edanda, Nobela irabazi - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Istorioak » Bakterioak edanda, Nobela irabazi\n2018/06/01 330. zenbakia\nBakterioak edanda, Nobela irabazi\nPetri-plakatik bakterio batzuk hartu eta haragi-\nestraktu epelarekin nahastu zituen matraze batean. Matrazea ahora eraman eta, zanga-zanga, trago bakarrean irentsi zuen. Ez zen trago goxoa izan, baina ez zen kexatu.\nHiru egunetara, goranahia sentitzen hasi zen, hatsa kirats egin zitzaion. Bost egunetara, botaka hasi zen, zeharo gaixo sentitzen zen, ahituta. Bazekien antibiotikoa hartuta urdailean zituen bakterio haiek akabatuko zituela, baina egun batzuk gehiago itxarongo zuen. “Desiratzen nengoen ultzera bat izateko; desiratzen nire ikerketa aurrera ateratzeko, ultzera odoltsu bat garatuz”, aitortuko zuen gerora.\nHasiera batean, medikua izatea zen Barry Marshallen desira bakarra. Ona zen gaixoak artatzen, eta beti jakin nahi izaten zuen sintomen arrazoia. Baina, pixkanaka, konturatu zen uste baino zailagoa zela hori: “Mediku-eskolan oso litekeena da ikastea gaixo guztiak diagnostika eta gaixotasun guztiak trata ditzakezula. Baina, mundu errealera ateratzean konturatzen zara zure atetik sartzen diren gaixo gehienen kasuan ez duzula arrastorik ere zer dagoen sintomen atzean”.\n1979an Royal Perth Ospitalean (Perth, Australia) barne-mediku sartu zen, kardiologian eta bihotz irekiko kirurgian espezializatzeko asmoz. 1981ean, sei hilabetez gastroenterologia sailean aritzea egokitu zitzaion, formakuntzaren parte. Zer ikerketa-proiektu egin zezakeen galdetu zuenean, nagusiak Robin Warren patologoaren gutun bat erakutsi zion: “Aurkitu dugu hogei gaixok bakterioak dituztela urdailean, non ez luketen egon behar, azido gehiegi baitago. Ba al dago inor gastroenterologian, gaixo hauei zer gertatzen zaien ikertzen lagundu nahi didanik?”. Marshalli zirraragarria iruditu zitzaion.\nGauza jakina zen urdaila esterila zela, azidoegia mikroorganismorik egoteko. Baina Warrenek bakterioak aurkitu zituen urdailetako biopsiatan. Denek forma helikoidala zuten. Eta gastritisa, ultzerak edo urdaileko minbizia zituzten gaixoetan agertzen ziren.\nHori ikertzeko, ehun gaixori urdaileko laginak hartu eta kultiboan bakterio haiek hazten saiatzea erabaki zuten. Lehen 33 laginekin ez zuten ezer lortu. Baina, Pazko-asteko asteartean, kultiboak egiten zituen teknikariak aztoratuta deitu zion Marshalli. Laborategira joan zenean, 34. eta 35. laginen kultiboak erakutsi zizkion. Bete-beteak zeuden.\nOrduan jakin zuen Marshallek ze txiripa izan zuten. Aurreko kultibo guztiak, bi egunen buruan bota egiten ziren. Hala egiten zen gainerako kultibo guztiekin, bi egunetan ez bazen ezer hazi, ezer ez zegoela ondorioztatzen zen. Aldi horretan, ordea, kultiboa Ostegun Santuan egin, eta asteartera arte utzi zen. Horrela jakin zuten bakterio haiek denbora gehiago behar dutela.\nHorren ondoren, 13 gaixoren laginekin lortu zuten bakterioak haztea. Kasu guztietan bakterio bera eta bakarra agertu zen, gerora Helicobacter pylori deituko ziotena. Eta 13 gaixo horiek urdaileko edo duodenoko ultzerak zituzten. Aurreko biopsia guztiak kontuan hartuta, argi ikusten zen bakterioa agertzen zen guztietan urdaileko hantura, ultzerak edo minbizia zeudela. Gainera, ordurako kasuren batean ikusi zuten antibiotikoarekin tratatuz gero, ultzera sendatu egiten zela. Warren eta Marshall ondorioztatzen hasi ziren H. pylori bakterioa gaitz horien eragilea izan zitekeela.\nPertheko Medikuen Elkargoaren urteko bileran aurkeztu zituen emaitza haiek Marshallek. Kritikak eta erabateko eszeptizismoa baino ez zituen jaso. “Gastroenterologoentzat, mikroorganismo batek ultzera sor zezakeela esatea, Lurra laua zela esatearen parekoa zen”. Australiako Gastroenterologia Elkarteak baztertu egin zuen Marshallek bidalitako artikulua. The Lancet aldizkarian lortu zuten Marshallek eta Warrenek gutun bana argitaratzea, baina ez zien inork kasu handirik egin.\nGarai hartan urdaileko eta duodenoko ultzerak estresaren eta bizimodu desegokiaren ondoriotzat hartzen ziren. Egoera horietan urdailak azido gehiegi sortzen zuela jotzen zen, eta horrek sortzen zituela ultzerak. Antiazidoekin tratatzen zen, baina ez zen sendatzea lortzen.\nGaixo batzuk antibiotikoarekin tratatzen hasi zen Marshall, eta emaitza bikainak lortu zituen. Baina argitaratzeko arazo handiak zituen. Ikerketarako finantziaziorik ere nekez lortzen zuten.\nFroga sendoagoak behar zituzten. Nolabait frogatu behar zuten bakterio haiek gaixotasuna eragiten zutela. Saguekin, arratoiekin eta txerriekin saiatu ziren, baina ez zuten arrakastarik izan (primateak bakarrik infektatzen ditu H. pylorik). Eta pertsonetan probak egitea debekatua zuten.\nMarshallek ezin zuen gehiago: “Jendea ia hiltzen ikusten nuen ultzera odoltsuekin, eta nik banekien behar zuten guztia antibiotikoak zirela. Gaixo bat iristen zen odoletan, antiazidoak hartuz, eta hurrengo egunean ohea hutsik ikusten zenuen. ‘Non dago?’ galdetzen nuen, eta erantzuten zidaten ebakuntza-gelan zegoela, urdaila erauzten”.\n1984ko udan, nagusiari mesede bat eskatu zion. “Barry, ez dizut galdetuko zergatik ari naizen hau egiten”, esan zion hark, endoskopia egiten ari zitzaion bitartean. Marshallek urdaila egoera onean zuela baieztatu zuen horrela. Gastritisa zuen gaixo baten bakterioak laborategian hazi eta zein antibiotikorekin hil zezakeen aztertu ondoren, bakterio haiek edan zituen.\nEz zuen sintomarik espero; urte pare batean ultzera bat sortzea espero zuen. Baina berehala gaixotu zen. Hamargarren egunean beste endoskopia bat egin zuen. Dena bakterioz beterik zegoen.\nHurrengo urtean emaitza haiek argitaratu zituen. Eta egunkarietan ere agertu zen. Pixkanaka, hasi ziren Marshallen eta Warrenen emaitzak kontuan hartzen; nahiz eta erabateko onarpena izateko beste hamar bat urte beharko ziren. 2005ean Nobel saria eman zieten, H. pylori aurkitu, eta gastritisa eta ultzerak eragiten dituela frogatzeagatik.\nAZAD, M. (2014): “Q&A: Barry Marshall”. Nature\nCHARISIUS, H. (2014): “When Scientists Experiment on Themselves: H. pylori and Ulcers”. Scientific American\nMARSHALL, B.J.(2006): “Biographical”. The Nobel Prize\nSWAN, N. (2008): “Professor Barry Marshall, gastroenterologist”. Australian Academy of Science\nWEINTRAUB, P. (2010): “The Doctor Who Drank Infectious Broth, Gave Himself an Ulcer, and Solved a Medical Mystery”. Discover\nUrdail eta duodenoko gastritisa\nUltzera senda daiteke


Meningitisaren Nazioarteko Eguna: zer da, noiz agertzen da eta nola prebenitu dezakegu\nMeningitisaren Nazioarteko Eguna (apirilaren 24a) da Meningitis Pazienteen Konfederazioak (CoMO) Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) immunizazio-astearen barruan aukeratzen duen data, arreta-dei bat egiteko eta urtero informatzeko urtean milioi bat pertsonari baino gehiagori eragiten dien gaixotasun honi buruz.\nBizkarrezur-muina eta garuna inguratzen dituen mintzaren ehunari eragiten dion patologia da meningitisa. Onddoak, tumore-lesioak edo minbizia bezalako agenteek sufrimendu hori eragin dezakete. Gaixotasun infekziosoa da eta hantura larria eragiten du meningeetan.\nMeningitisa agertzearen benetako arazoa da pertsona askok ez dituztela garaiz detektatzen hura eragiten duten sintomak.\nHaurren garapenaren lehen etapetan, batez ere haurrak txertoa hartzen ez dutenean, ohikoa da patologia hori agertzea. Hala ere, gaixotasun hau edozein adinetan transmiti dezakete agente kutsakor batzuek: ahoko mukosaren edo arnasketaren bidez transmititzeagatik; edo eztularen, musuaren edo kutsatutako pertsona batek ukitutako elikagai edo edarien bidez.\n4 meningitis mota daude: bakterioak, birikoak, onddoengatik eta parasitoengatik. Meningitisa agertzearen benetako arazoa da pertsona askok ez dituztela garaiz detektatzen meningitisa eragiten duten sintomak, eta agertzen denean, batzuetan beranduegi izaten da. Lehen arreta orduak erabakigarriak dira. Sintomak ezagutzen jakitea oso garrantzitsua da haur kalteberentzat. Meningitisa prebenitzeko modurik egokiena txertoa hartzea da. Honek A eta C motako meningokokoaren eta pneumokokoaren aurka borrokatzen laguntzen du, organismoan bere agerpena neutralizatzen duena eta agertuz gero, bakterioa hiltzen duena. Oro har, txerto hori bizitzako lehen hilabeteetatik aurrera aplikatzen zaie haurrei. Sintoma arin batzuk eragiten ditu eta ezin da jarri adingabeak sukarra badu.


Errezitaldi itzela Elezkanok eta Rezustak Donostian erakutsitakoa | El Correo\nZurekinErrezitaldi itzela Elezkanok eta Rezustak Donostian erakutsitakoa\nBizkaitarra eta gipuzkoarra 10 eta 22 gailendu ziren Altuna III eta Martijaren aurka\nUNAI SARRIUGARTE Lunes, 25 marzo 2019, 22:03\nPartidu ikaragarria igande arratsaldean Donostiako Atano IIIa frontoian bizi izan zena. Elezkano eta Rezusta nor baino nor aritu ziren Altuna III eta Martijaren aurka. Hauexek, pasadan urteko binakako txapelketan batera aritu ziren bi bikote bakarrak dira.\nPartidu hasieratik hartu zuten testigua Elezkano eta Rezustak, non 0-6 hasi ziren irabazten. Apustuak partidan zehar oso berdinduak egon ziren. Harritzekoa, bizkaitarrak eta gipuzkoarrak erakutsi zuten errezitaldia ikusita. Partidaren erdigunean Martijak eta Altunak tanto batzuetan hurbiltzea lortu zuten, baina zaratomakoaren ezker zeharrak zur eta lur utzi zituen Atano IIIera hurbildu ziren zaletu mordoa.\nEleznakok txokoan eta zabalean egindako exekuzio bikainek Altunaren pazientziarekin amaitu zuten. Era berean, Rezustak azken hilabeteotan eskaintzen duen segurtasuna dela medio, finalerako txartela lortzeko abagunea eman zien.\nDena dela ere, Altuna eta Martija bereak eta bi egin zituzten partidari buelta emateko. Zoritxarrez, ezin izan zuten ezer egin bi aste barru jokatuko den finalean parte hartzeko. Izan ere, partidaren amaieran Elezkanok eta Rezustak abantaila itzela lortu zuten eta 8-19 aldeko partziala lortu zuten.\nAzkenean, 10-22 gailendu ziren Elezkano eta Rezusta. Finalean, Irribarria eta Zabaleta Elezkano eta Rezustaren aurka arituko dira. Partida, datorren apirilaren 7an jokatuko da Bilboko Bizkaia frontoian. Jada sarrera gehienak agortuak daude eta salgai gelditzen diren bakarrak 130 eurotan daude. Informazio gehiagorako proticketing.com web orria bisitatu.\nHau parea Turismoak errekorra lortu zuen iaz Euskal Autonomi Erkidegoan


Kutxa batek EHn eta Diasporan bidaiatuko du euskaldunen gurari, asmo, ilusioak bilduz: egin bat ‘Bizi gira... kutxa bira!’rekin\n'Bizi gira... Kutxa Bira...' Viedma eta Patagonesko Aberri Etxe EEaren 25. urteurrena ospatzeko programaren baitan kokatuko da\nSegura, Gipuzkoa. Ipar eta Hego Euskal Herriko kultura ahaleginak biltzen dituen Iparra-Hegoa elkarteak sortu du ‘Bizi gira... kutxa bira!’ ekimena. Urtebete aurrez-aurreko jarduerarik gabe eman ondoren, eta harremantzeko aukerak murriztuta, Korrika eta ikastolen festak-eta egin ezinik, egoera gainditu nahi izan dute. “Jendea ezin da mugitu baina kutxa bat bai”, pentsatuta, egurrezko kutxa bat sortu dute, herriz herri ibiliko dena. Herritarrek bideoak, EHarekiko eta euskararekiko gurari, asmo eta xedeak adierazten dituzten mezu eta aldarrikapenak sartuko dituzte bertan. Bere ibileran kutxak Amets Arzallus bertsolariak idatzitako Hitza da gure lurra testua eramango du, Euskal Herri osoari zuzendua, pasatzen den herri guztietan irakurriko dena.\nNola hartuko du parte Diasporak ekimenean? EuskalKultura.eus-ekin hizketan, Iparra-Hegoa Elkarteko Pello Aranzabal Beitiak azaldu du kutxa datorren aste hasieran iritsiko dela Argentinara, Viedma eta Patagoneseko Euskal Etxera, hain zuzen. eta bertan hasiko dela Kutxa Bira, martxoaren 20an egingo den ekitaldi batekin. Viedmatik Euskal Herrira itzuliko da eta ibilbide osoa Euskal Herrian barrena egin ondoren maiatzaren 30ean bukatuko da Ipar-Hegoaren egoitza den Gipuzkoako Seguran.\n[Viedman prest kutxa jasotzeko. EEko lehendakari Rocio Basterra eta dantzari eta euskara ikasle Imanol Basterra]\n[Hauxe da EH eta Diaspora ibiliko dituen kutxa]\n[Kutxak baitaratuko duen Amets Arzallus bertsolariaren mezua]\n“Guretzat garrantzi handia du Diasporak parte hartzea Kutxa Biran", azaldtzen du Aranzabalek. "Kontua da zaila dela kutxa toki ezberdinetara helaraztea; horregatik eta Viedma eta Patagoneseko Euskal Etxeko Rocio Basterrarekin dugun hartuemanagatik, Viedman hastea aukera ona dela pentsatu genuen. Aberri Etxeak diaspora osoa ordezkatuta. Baina gainerako euskal etxe guziei ere zabaldu nahi diegu aukera, kutxa beren ekarpenez ere betetzeko”.\n“Horregatik deia propio luzatu nahi diegu: martxoaren 20tik apirilaren 8a bitartean bideo labur bat grabatu eta bidal diezaguten, bertan kanta, dantza, agur bat edo nahi duten mezua bilduta, beren amets eta ilusioak partekatuz. Guk mezu horiek guztiak jaso eta kutxan sartuko ditugu”.\nBideoak laburra izan behar du, euskaraz, eta gaztelerazko azpitituluak eduki. Hona behar da igorri: emailez, kutxabira@betxepare.eus helbidera, edo whatsappez +33 685379899 telefonora.\nKutxa igande honetan abiatuko da Argentinara. Azken bi hilabeteotan Lazkaoko Maizpide barnetegian ikasle aritu diren ikasle-irakasle argentinarrek eramango dute.\n[Iparra Hegoa Elkarteko kideak Maizpiden dauden Diasporako irakasleekin bildu ziren]


Hegazti migrazioaren aztikeria | Hegazti migrazioaren aztikeria – iparraldekohitza\nHortxe, harrapatu dinat amiamoko beltz bikotea», erran du zigarreta aho kantonetik lerratzear duela, bi eskuak kataloxei kateatuak, bizkarra bihurriturik, ezin huts egina den altxorra atzeman eta eskapatzen utzi nahi ez duenak. Amiamoko zuria ez bezala, espezie hau gutxitan ikus daiteke. Organbidexka lepoan (LarraÃ±e, Zuberoa) LPO txorien babeserako ligako boluntarioak hegaztiak zenbatzen ari dira.\n«Ez dute hotzagatik migratzen, janariagatik baizik. Lumadunak direnez, hotzari oso ongi egiten diote aurre», azaldu du Edorta Unamuno Urdaibai Bird Centerreko (Bizkaia) biologoak. «Intsektujaleak direnez, leku beroetara doaz haien bila, toki hotzetan ez dagoelako intsekturik. Lehenik, harrapakinak ikusten dira pasatzen: txirriskilak, txontak, birigarroak, enarak, laudetak; eta segidan, harrapariak: belatz-gorria edo zapelatza. Migratzea txorien bizitzako etaparik arriskutsuena da; ahal balute ez egin, ez lukete eginen», erran du BeÃ±at Iribarne Baigorriko (Nafarroa Beherea) Gure Saiak elkarteko kideak.