1. Izlariak euren albotikoakaz udaletsean.\n2. A zan gizontza bat!\n3. Jauntxoa ta Morrosko izkaldira.\nMotz, goibel, belun ta euriantzeko zabaldu zan irailaren 25 garren eguna. Etorkizunean izan bear eban entzuteari ezegokion, urretan be, ekarren taiua. Lenengoz inguru aretara eldurikok ezin igarri egikean eguzkiak ogera-bidea non eban, ezta zein mendiren sorbaldan yagi oi zan be, ala Yata, ala Taillu, ala Obargane, ala Solluberenean.\nTontorrik tontor odei lodi, egaztien papar-antzeko ertz baako ta egal -biribilak, euren barruan arriabarra ezkutuan baileroen, astiro astiro yoazan, ur-tanta bakar bat ezerioela. Itxastxoriak, egoak zabal-zabalik, egabide guztietara yota, odei gilbor andiak algandu ta marratu nairik ebilzala zirudian, beetik gora, goitik beera, eslaika, ezker-eskuma ta zearretara. Odeitzar arek batetik bestera igaro ta zulatzen etzan bat be azartu.\nZortzirak-inguruan, Yatak burua laño narrasez estali ebanean, bere barren-inguruetako auzoetan, alderdi bateko ta besteko gizonak betillun ta larri egozan, mendigane biribillari begira; larrien kartagoarrak, arratsaldeko garaipena txapelean eukela uste ebelako.\nGoiz beranduan odeiak ezeuken goiz erdian baiño argi geiago. Eguerdi-inguruan alan be Laukariz-ganeko odei murru batzuk barruak argitxoago erakusezan. Amabietako txilinak ots eginaurretxoan, odei-murru aren artetik eguzkiak bero bageko guar luze luze batzuk, egun atako lenengoak, erakutsi ebazan; eta, batean agertu, bestean ostendu, kuika ebilzanartean, Mungiako udaletseko armailletan gora sei gizon, lerro biñatan yoazan. Mutil tirlo andi bat orpoz orpo sei gizonoi zerraien armaillak yoarte. Nortzuk ziran gizonok? Arratsaldeko izlariak, bakotxak albotikotzat lagun bi ebazala, aurreko irurak Epiko, Arangoiti ta Treviño ziran; atzekoak Begi, Larrinoa ta Zabaleta.\nAlkatea ta zadorlaria, orduko, udaletsean ziran, beste seirak noiz elduko begira. Zadorlariak (guztizko gerri ta ezpan-biguna zan sekretarioa) Epikori de Andrés jauna ezagutzea dedu anditzat deukat» esan eutsan; eta beste onelango esakera gozo ta txikol batzun ondoren, Arangoitik bere adiskide ta erdi-mendeko alkateari itz onek zuzendu eutsazan:\n—Endore, egizak oraintxe guztion aurrean niri goizeon egin daustazan itarantzunak.\n—Nik diñot eze —zirautsen alkateak—, nire belarrietan atzo goizeti asita onakoan, zurrumurru bat, etenaldi gitxiko zurrumurru andia, dabiltala. Baldin nik entzun dodana sinisgarri bada, Mungian ta bere uri-auzoetan ta inguruko basauritxoetan ezta gaur arrastian izkaldira etorri bagako gizon bakar bat be geratuko. Ta nik diñodana auxe da: euririk balitz, ta euri-antz andia dago, izkaldia non? Zabaleko tribuna ori alperrik eregi dogula uste dot. Ementxe izan bearko; eta, dakutsuenez, udaletse txiki onetan eun gizon baiño geiago alkarren ganean ipini ezik-i... kuidao!\nBegik: Eun gizon emen! Berrogeta amarretik gora baete? Izkaldi au goizeko seiretan balitz, entzule guztiak barn barurik dagozanean! Baia arratsaldeko lau ta erdietan? Ugalde, eztok uste bakoitzak, bere gilborrean ondo gordeta killotxo biñagaz etorriko dakiguzala? Ta gilbotzar puzgotu arek nok ikoldu? Berrogeta amar be...\nItoarteko barre-zantzoak egin ebezanean, Ugalde zadorlariak onelantxe gozo-gozorik yarraitu eban: «Zer da egitea? Mari ta albotiko zareenok zeuok erabagi. Euria bada, eguenerako epetu edo luzatuko aldogu izkaldia?».\nEpikok. Eguenean be euria izan daite ta euria dalako gure izkaldi au barriro epetu bear badogu, txulut! Ganera eguenean euria izan ezarren, nok solotik atara Txorierriko baserritarra, astegun buruzurian? Gomuta dot, ni ona etorri-barritan, Yatabe ta Gatika ta Laukariza eldutxo bat egin geuan. Don Anbrosio Isasti andi-andirik, itzaldi bat egitera...\nArangoitik. Viñas, entzun au: «Don Anbrosio» ta «izlaria» ta «andi-andirik» eta olako jaboi-purrustillak arrastirako itzi badagizuz, oba. Emen, nor dan badakigu-ta, petit comité onetan astokillo ori aitatu nai badozu, «don Anbrus Aginbako» esaizu. Orduko izlari-txangoa gomutaratu nai badauskuzu, zetarako diñozu «itzaldi»? «Arrantzaldi» esatea ezetelitzate zeatzago izango?\nViñasek ez, beste guztiak luze ta gozaro barre egin eben.\nAlkateak. Eta zuk, Arraitz, zer diñozu?\nBegik. Nik? Neuk be, Viñas de Andresek lez, nai euri, nai aterri, egin bear dana gaur bear dala uste dot. Emen ez gero, emen ez, zabal orretan baiño.\nZabaletak. Euria bada, eztozue uste, gizonak, batzuk garramaztua, beste batzuk eztula, beste batzuk alborengoa...?\nBegik.... beste batzuk cólico miserere izango dabela? Baserritarra nor dan eztakizue. Baserritarra, gure baserritar au, eztau ez eurik busti, ez aizek oztu, ez eguzkik berotuten. Txakurrak lez soiñari ta soiñekoai dri-dra! astiñalditxo bat emonezkero, euririk ezpailitzan legor-legor gelditzen da.\nAlkateak.(Barrea naikoa eginda) Zuen bion gogoa bada, aurrera. Orain beste zertxo bat. Zein luzaro ekin gura dautsazue, izlariok, zeuen lanari?\nEpikok. Bakoitzarentzat ordu bete bear da.\nBegiren albotikoak arri ta larri geratu ziran. Euren izlaria ordu bete izketan luzatu zegikeanik ezeben uste.\nAlkateak. Don Donatok zer diño?\nBegik. Bakotxak ordu-erdi asko dogula uste dot nik, geigarritzat, besteari erantzuteko, amar bat minutu ganeratuezkero.\nEpikok. Amar minutu orrek naikoa eztirala badakusku, erriari beste ogei bat minututan ekiteko eskubidea eskatu dagikeo.\nGuztiok au, eztabaida baten urren, ontzat artu ebenean, alkateak «Eta adierazlearentzat?» itandu eban.\nEpikok. Beste ainbeste.\nEskakizun au lartzat euken beste guztiak. Epikok, ostera, arren bai arren, noraezekoa zala ta biurkuntza onik gitxiagotan ezin dala, ta au zala ta ori zala, eragon ebanean, iñok ezeutsan eragozpenik erakutsi.\nOrdurarte txit bat atara bagerik egoan zadorlariak, buruari orretarako makurraldi bi edo iru eraginaz, «Jaunak —esan eban—, noren lepotik eregi dogu zabaleko tribuna ori?».\nBegik. Mari biok erdi bana ordaindu dagigun. Ezalderitxazue ondo?\n—Nik ezteritxot ondo, ondoegi baiño. Irazketa orrek alderdi bien ganerakoak izan beitez.\nArangoitiren uste au guztien eritxiz aintzat artua izan zanean, sekretariok beste makurraldi bi buruari eraginaz, «Eta zein izlari asiko da lenen?» itandu eban.\nZabaletak. (Irri-barrez) Nire ustez alderdi batak zein besteak etserako ta etseko oilarrarentzat gura edodau omen ori. Zein lenen ta zein bigarren zozketan erabagitea ezal-litzate egokiena izango?\nArangoitik. Zabaletagaz nago. Artu dagiguzan luze-laburrean bana diran zotz bi.\nZadorlariak, bizkor-bizkor sala-osteko papertegitxora yoanda, zotz baiño ezkarda-izena egokiago eukeen zozpaltxo bi ekarri ebazan.\n«Mutilak —esan eban Arangoitik eurak ikusitakoan—, esku bat gitxi dogu orrek estaltzeko. Viñas, zu gazteena zara ta egon begira dagiguzanartean. Andiena yaurri dakionak lenengo itzaldia egin dagiala».\n—Nai bigarrena —ziñoan Viñasek—. Nik, egia esan, neu asi baiño leenago, aurkaria entzungurago neuke. Izlari baten lana obeto nabarmentzen da, askozaz obeto ikusten da, beste izlariaren itzak neurtu, aurkariaren yita...\n—Bai, bai, bai... ulertu dogu. Aurra bada, Periko! Itzuli beste aldera, Ugalde zadorlariak eta nik zozpal-zati orrek estaltzen doguzan bitartean.\nEpikok, ormara begira egoala, surpekoa zorroztuta itzuli zanean «Au neuretzat» esanaz andiena aukeratu eban. «Nire aurkari Arraitz jauna izan beite itz egiten lenengoa» ganeratu eban.\nIsil-misilka ta larri asi ziran Begiren albotiko Larrinoa ta Zabaleta alkarri zerbait esaten. Euren ardurapekoak, bigarren itz egin bear izan baleu be, bardin uste dot egingo ebela. Geroago bildurrago ziran.\nAlkateak. Ni non yesarriko naizan, izlariak non eta non adierazlea dakuskun orain, yardungura bertara yoanda.\nArangoitik. Pello, tribunara bagoaz, Mungia guztian barria zabalduko da ta bazkaria mai-ganean itxita, euliak eznetara lez, orraxe etorriko jatzuz zure ardurapeko guztiak. Berton gagozala oba dogu erabagi. I non yesarriko aizan? Orrek etxaukak zeri eragin. Uri bateko arazoetan alkatea erdi-erdian beti. Ire eskumaldean zarrena, Arraitz yarri dedila, ezkerrean Viñas. Adierazlea, egingo dabentxoagaiti, beronen oiñetan balaiegok be...\nAlkateak. Eta izlarientzat ura, ala ardaoa, ala zelango edaria?\nBegik. Benetakoa ala olgetakoa izan dogu, Pello, itaunetxo on? Barre beste guztiak.\nAlkateak. Zuok gaizdunai urik gitxitan arrarazoten dautsezue ta nik be...\nBegik. Il-aginik gagozala ezaldozu uste?\nEpikok. Zeinbatetan gara asteko? Ze ordutan?\nArangoitik. Arraioa, Viñas! Ta zeuk esan neure aurrean atzo goizean Felipetxuri «Felipetxu, lau-lauretan asiko dala iragarri egizu»? Etzenduan gero entzun «Uritarrak, biar arrastiko lau-lauretan...?».\nEpikok. Bilboti datozanak astia izan dagien, izkaldia lau ta erdietan ezin asi al dagikegu?\nZabaletak. Erri bat yostaillutzat artu ta orrelan erabiltea ezta ziIlegi, ezta lege.\nBegik isilean «Itxiok, oba joagu-ta» esan eutsanean, «Baia, gizonak, nigaiti... Zuek Viñas de Andrés jaunari ontzat artu gura badautsazue...».\nArangoitik. Felipetxuri beste aldarri bat yo eragin bear.\nAlkateak. Orregaiti etxaku asarratuko. Pozik dabil aspaldion gure aldarrilaria.\nLentxoago Begi, toxa zabalduta, zigarrotxo bana guztiai eskinten asi zan. Zadorlariak isiltxotik Epikori «Ezalzara emen inoiz izan? Etsari au lenengo elizgizonentzako garaia zan, amarrenak gordeteko goianengoa. Onen beean sakristeia dago. Udaletse au umildea zan ta zain lakoxea geratu da barriztauarren. Ardi txikia beti bildots ta ogetxikia beti oako... Errege ta erreginaren erretratuak beste uritan emen baiño lenago ezarriak izan etediran eztakit. Eskoaldean daukagun au Elordigoitia da, Mungiako seme ta ongille andia, luzaro Argentinan egona, bertan aberastua. Lengo baten il da.\n—Ezkerraldean dakustan au, nor da? Bere anairen bat?\n—Ez, Elordigoitia bera, Argentinara eroan eban txapela ta txamarrotea aldean dabezala. Gaisotegi-egitamua eztozu ikusi? Ementxe daukagu.\nZadorlariak Epiko zokorik bazter erabilenartean, Zabaletak bere anaitzako Larrinoari bere barruko bildur ta sarrakioa erakutsi eutsazan. Eta elkarri zerbait, iñok entzun bagako zerbait, esanda «Izlari yaunak —zirautsen Zabaletak Arraitz ta Viñas de Andresi—, iru-lau milla gizon euritan eukiteak, zelango atzea ekarri dagiken badakizue? Zuok, erri onen osasuna zeuon ardurapean dozuenok, ori egingo etedozue?».\nEpikok. Albotiko jaunak, ori erabagita dago. Euria balitz, entzun gura eztabena bego bere etsean.\nArangoitik. Emen, Floren Andrakak Meñakan esan eidabena yazoko da. «Zer da demokrata inkondisionala? Datorrena datorrela, aurrera beti egiten dabena». Amaika onelango gaur arrastian...!\nLagunen barre-zantzoak ezeutsen amaitzen itxi.\nBegik. Mungiako notarioa euriaren orren bildur bada, doala parroku yaunarenera ta auzkarako oilar biontzat sotana bana eskatu dagiola, ganeko zuri ta guzti. Gero sermoiak egitera, bai Viñas ta bai ni, elizara bertara yoango gara ta an, Zabaleta, an iñor ezta bustiko.\nBeste barrealdi baten urren.\nArangoitik. Zabaleta, parrokuaganik ori ezin lortu badozu, aldarrilaria auzorik auzo bidaldu daite ta oi dabezan ttunttun-otsak yota gero, auxe gitxi gora-beera iragarri dagiala: «Auzotarrak, Mungiako alkate yaunak osasuna ta bakea ta priera auxe dirautsue: "Gaur arrastian euri arradan, odeiak egotziala euri, izango da ta Mungiako izkaldira eztaiteala iñor etorri, iñor be ez gero"».\n—Orduantxe geiago etorriko litzatez —erantzun eutsan Zabaletak.\nErantzun au ezeban iñok entzun. Guztiak barren barrez ito-aginik egozala zirudian. Isildu ziranean «E, Viñas —ziñoan Arangoitik—, arratsaldean indardun agertu al izateko, len bai len bazkaltzea on izango da. Goazan».\nKartagoar ta erromarrak, bein kalera nai azokara nai gelunera elduezkero, otso ta otso agertu bear eben. Auxe egin eben eguerdi atan be. Atea, kalerako atea zabaldu baiño lenago, adiskide mamiñak bailitzazan kar-kar-kar; atea zabalik ikusi ebeneko, ixxxxo! irunaka ta txordo azaldu ziran udaletseko armailletan. Puertorrilaria bere biakaz atzeratxoago. Mordo batekoak bestekoai ez itzik °z mitzik zuzendu bage, mailletan beera yatsi, azoka luzea igaro ta bakotxak bere etsera bidea artu eban. Itzik alkarri egin ezarren, mailladi-ganean ziraneko, burua yaso ta Yata-aldera begiratu ezebanik etzan bat izan. Sartu ziranean baiño urdin-une geiago ikusirik «Neuk iragarri dodana —esan eban Begik—, zemaika ta illun-millunka, baia euri bagarik gautuko da gaurko egun au. Euriari badiñotso, eliztxori baten egarria ilteko beste tanta ikusiko dogu; anilik gora gauza andirik ez».\nMungiako ardantegi, ostatu ta kafetxeak ezeben aspaldietan izan egun etorritsuagorik, yale-edalez ain ugaririk. Iru labaldiren ordez sei egin ebezan ogidunak. Arakinak iru zekorri eratsi eutsen narrua. Oillasko-oillanda, arrautza ta txarrikien domua, errekaize epeletan termometroa lez bat-batera goratu zan. Bermeoko arraindunak, ekarrena saltzeko ezeben Bilboratu bear izan.\nIrurak baiño lenagotik zabalerantz yoten asi ziran gizonak. Ordu ta erdi igarotxotan, euriteetan aintzira batera, ganez eragin bage, ibai ta ibaitxo, lats ta laskume, erreka ta errekazto, areka [ta ubideak ura ekarten daben antzera, auzo] ta aldauritxo guztietatik mordo andietan etozan yardunzaleak. Laurak yo ebenean, ezegoan zabal guztian arra beteko utsunerik. Kartagoar agirienak, ikusgarriena Floren Andraka zala, sail baten egozan, yardungu ondoan. Beste alderdiko gizon entzutetsuenak, Anton Imaz, Zabaleta, Larrinoa, Mauri, Yatabe ta beste batzuk, atzerago mordotu ziran. Batzuk zein besteak zantzolari bana euken euren artean: Larraurikoa, kartagoarrak; erromarrak, Markaidako Andres, euren ustez, eguzkiaren azpiko ta bedarraren ganeko zantzolaririk zoli ta arnasa-luze ta bular-sendoena. Arangoiti ta Busturi, gernikar adiskide batzuk lagun ebazala, yardunguaren ezkerretako etse baten egozan. Euren goiko aldean, tellape bardinean, uriko ta aldaurietako elizgizonik geienak batu ta kee-artean agiri ziran.\nLaurak ots eginarren, yardungua utsik ikusita, Felipetxuren aldarri barriaren ezaguera bakoak euren epebakotasuna eztulka erakusen. Floren Andrakak sei bidar gitxienez, alde guztietara begira, zoli-zoli esan eban:\n«Gizonak, lau ta erdietan asiko da izkaldia. Don Pedrok esan daust».\nElizgizonen artean, batean don Blas Gatikako, bestean Meñakako parrokua (gizon txiki ortzargia zan au) sapaillora urtenaz, ezker-eskumara adi egon ziran, gaztaña otsorpoen garauak baizen estu egozan gizonai begira. Eztabaidatxo bat erakori zan euren artean: don Blasek, lau milla gizon baegozala baturik; Meñakakoak, iru millatik gora ezetz.\nUrrengo etsearen irugarren bizitzan, sapaillo luze-luze baten, eskuz taiaturik be ez politoago, errenkada biten agiri ziran buruak; lenengo errenkadan ule luzeak, andrazkoenak; gorengoan, ule motzak, gizonezkoenak. Etzan leio bakar bat erdi utsik agiri. Azokarako uneak, begiragu, sapaillo, leio ta leiotilla, guztiak egozan bete-beterik, ikuslez yosita. Iletadun etse apal, egun batzuk lenago alargunduriko emakume batenean, alboetako leioak itxita egozan, zabalik erdiko sapailloa baiño besterik ezeukela. Antxe, izkalariak euren arloa asi bear eben aurretxoan, emakume gure ezagun andi bat, andra Isidora Hayedo Arangoitirena, zabal-zabal ta berera, alboan iñor bagerik yezarri zan.\n—An dago nire sakristaua —esan eban pozik Meñakako parrokuak—. A egon, onelango yokeretan agertu barik?\n—Aup! —entzun eben onetan elizgizonak. Anton Imazen deadarra zan. Sotanadun guztiak, erromar agirienen mordoa ikusteko, iduna luzatu eben.\n—Non dira latsibitarrak? Santi Latsibi ta Pedranton non diran!\nMauri indianuak itaune au ezin entzunda, ezkerreko belarri-ondoan eskua zabaldu eban.\n—Zuen alkatea ta bere aita non diraan!\nSoinak goratuta, burua makur ta begiak itxiaz erantzun eban Maurik. Nok an ezer ulertu? Iturri baten txurrupean bete aginik dagoan bonbil baten samatik lez, ondo beteriko azoka atan geroago ta burrundada andiagoa entzuten zan, itzak?, banakarik be ez.\nJauntxoak eta Morroskok, Bilbotik eldueran, Treviño baiño besterik ezekusen gelunean. Ganerako kartagoar ezagunenak, izkaldiko ezer ez galtzearren, lekua artuta egozan. Labarto gelunezaiña ta Treviño maisuaren erdian sartu ziran osaba-lobak Mungian. Gizon bakar bat aurkitu eben kale nagosian, Lejarzegi mediku zarra. Morroskok, nor zan yakin ezarren, kapela eskuan ebala, agur egin eutsan. Aukera-egunetan aldungei guztiak gizabidetsu ta txeratsu izan doaz, irribarrekor, «Agur ta kaixio» ezpanetan beera, arnasaz bateratsu, erabiltekoak.\nZaletasun bat eta detu bi eukazan Lejarzegik. Tresilloa zan bere zaletasuna. Detuak: politikua agotan artuta txakurrenak esatea, bata; bestea, laranja-azalak makilluaz espaloitik kale-erdira egoztea. Bilbotik etorri-barri arek ostendu-orduko, atzetik eurai begira ta bularraren indar guztiaz auxe esan eban:\n«Sendabidea, besterik ezarren, azkordinak zelan kendu, nai bururengoa zelan ibitu darakutsuenean, erdu gizonok mediku barritsu onek entzutera, artean ez. Ai euri eder bat!».\nAmaika onelango esan eban sendalari urtetsu ta dedutsuak, izkaldiak zirauen arte luzean. Iñok ezeutsan erantzun. Ezin erantzun al zeikean guztiak zabalean, Plaza de los Fueros-en, egozan-ta. Lejarzegi aserratuta ikusteko laranja-azalak espaloietara egozten ebezan mutillik bakar bat etzan agiri Mungian kaleetan.\nJauntxoa ta Morrosko andra Isidora egoan etsera eroan ebazan Treviñok. Alkarri esku-emote andiak eginda gero, osaba-lobak yesarreran, euren artean artu eben andra Isidora. Jauntxoak burua gitxitan agertu eban. Aldungeia ta maisua alde guztietara begira egon ziran.\nOnenbeste emakume eder ikusterik ez neban uste —ziñoan Morroskok—. Nortzuk dira yardunguaren ganeko aldean agiri diran lau neskatilla arek?\n—Las Andrakas —erantzun eban maisuak.\n—Orrenbeste abade dozue Mungian?\n—Aldaurietakoak dira geienak.\n—Urrengo sapaillo atan agi ri diran gizonak?\n—Arrotzak dira. Euren zaratua entzun ta bizitasuna ikusita bermeotarrak dirudie.\n—Eta arako beste gizonak? Zapi zuna dauko batek paparrean.\n—Bekosolo da erdikoa. Besteok Bermeo ta Gernikako aldungei bere lagunak dira aurki.\nLau ta erdiak yota isilaldi bat egin zan ta yardungu —ondoko gizonak ozta-ozta, estutzeko lerrenak eginda, izlari ta adierazle ta alkateari ibilpea zabaldu eutsen.


Orio | Euskara\nZe egoeratan dago euskara gure kostaldean?\nEuskal Herriko kostaldeko hizkerak, kostaldeko euskarak, aztertu ditu aste honetan “Tribuaren Berbak”, ETB1eko saioak. Lekeitio eta Bermeotik hasi eta Miarritzeraino, hainbat herritako euskara eta hizkera propioak mantentzeko dauden ekimenak ezagutzera eman ditu Kike Amonarrizek saio honetan.\nJune Lauzirika eta Jone Aboitiz\nBizkaian hasita, Lekeitio eta Bermeoko euskara aztertu duten bi filologo izan ditu lagun: June Lauzirika eta Jone Aboitiz. Bi hizkera hauek 20-25 urte inguruko 20 gazteren hizkerak aztertu dituzte bi neska hauek, azken urteetan euskalki hauek aldatzen ari ote diren ikusteko. Eta bai, aldatzen ari direla nabarmendu dute. Alde batetik, beste hizkuntzetako hitzak eta hauen bariazioak ugaritu direlako (porrejenplo, tipo, rollo, fifti-fifti…). Eta, bestetik, beste euskara batzuen (batuaren edo inguruko herrietako euskaren) eragina handitu delako; adibidez, lehen entendidu erabiltzen zuten eta orain ulertu.\nIñigo Zabala ondarrutarra\nEkialdera eginez, Ondarroako hizkera ezaguna da Euskal Herri osoan, euskarari ematen dizkion hitz berezi pila direla eta. Iñigo Zabala ondarrutarrarekin egin du zita Kikek, azken urte hauetan euren hizkerarekin izan dituen esperientziak entzuteko. Besteak beste, Kakatzan mendi-bizikleta lasterketako kartelen egilea izan ohi da. Urtero, sare sozialen bidez Euskal Herri osora zabaltzen dira lasterketa honetarako egiten dituen kartel umoretsuak.\nEta zuek… ba al dakizue zer esan nahi duten intxirrikatu edota lantzoi hitzek?\nIker Itxaso eta Jone Azkoaga\nZarauzko eta Orioko euskarak, gertu egonagatik ere, ezberdintasun asko dituzte. Zarautzen, Gaztetxera gerturatu da “Tribuaren Berbak” saioa eta Iker Itxaso eta Jone Azkoaga aurkitu ditu han. Zarauzko euskararen berezitasunetako bat da mutilen artean hitanoaren erabilera oso zabaldua dagoela, gazte nahiz zaharren artean. Horrez gainera, badituzte hainbat hitz oso bertakoak direnak; txaparro adibidez, uretarako edozein jantziri (bainujantzi, neopreno, bikini…) esaten diote horrela.\nJabier Zabaleta Orioko euskara teknikaria\nOriok ere itsasoarekin lotutako hitz pila ematen dizkio euskarari (txikota, arranpla, mutiloia…) eta herri euskaldunaren fama izan du beti. Baina Jabier Zabaleta euskara teknikariak, esan digunez, duela 25 urte egindako ikerketa baten ondorioz, gazteen %30ek soilik erabiltzen zutela euskara Orioko kaleetan konturatu ziren. Orduan martxan jarri zuten euskara sustatzeko plan batean bi eskolak eta gazte pila bat inplikatu zituzten, eta, gaur egun, %90era igo da zenbaki hori.\nEneko Gorri Miarritzeko euskara teknikaria\nAzkenik, Miarritzeraino iritsiz, hiri kosmopolita eta surflari honetan euskarak duen presentzia ez dela oso ona esan digu Eneko Gorri euskara teknikariak. Baina azken urteetan zantzu positiboak antzematen dituztela esan digu; esate baterako duela 20 urte ia inork ez zuen euskaraz ikasten eta gaur egun, haurren %25 ari dira gure hizkuntzan hezkuntza jasotzen.\nTurismoari begira dagoen hiri honetan euskararen alde egindako ekimenetako bat, poltsikoko hiztegi ttipiak argitaratzea izan da. Hainbat gairi buruzko hiztegitxoakatera dituzte euskara alor guztietan eta jende guztiarentzat erabilgarria izan dadin.\nAnder Ithurbide, Txomin Sorraits eta Iban Ithurbide\nIpar Euskal Herriko kostaldean surfak duen indarra ikusita, euskara eta surfa uztartuko dituzten ekimen ugari egiten dituzte, euskara bizitzako alor guztietan erabili daitekeela erakusteko. Ander Ithurbide, Txomin Sorraits eta Iban Ithurbideri esker surf eskolak euskaraz hartu daitezkeela edota, Glissegunak ekimenari esker, surfean euskaraz aritu daitekeela jakin dugu.\nThis entry was posted in Tribuaren Berbak and tagged Bermeo, euskalki, euskara, Ipar Euskal Herria, Lekeitio, Miarritze, ondarroa, Orio, Zarautz on 9 January, 2015 by blogs eitb.


ARTZAIN BATEN 24 ORDUAK | danbolin\n“Bizia duenak alaitasuna daramaki alde batetik bestera”\nKalean bizi garenontzat, oso urrutiko kontua da baserriko bizimodua eta artzaintza (gero eta gehiago). Bai, sarritan ikusi ohi ditugu artaldeak gure bazterretan, larrean, baina sekula ez baserri barruan, beren “intimitatean”. Aizarnako Sorabilberri baserrira etorri gara, eta Joxe Irure eta Karmen Irazusta izan ditugu bide-erakusle (Joxeren osaba Eusebio zena ere bai). Kafearen usain goxoarekin hasi dugu eguna eta ardien eta beren arkumeen arteko maitasun goxoarekin amaitu.\nEguneko lehendabiziko argi izpiak ageri dira. Suaren goxotasuna eta kafearen usain goxotik urrundu, eta bagoaz ukuilurantz. Hortxe daude arkumeak, elkarren goxotasunean, beren amen babesean. Orain izaten da arkume sasoia, urritik otsaila bitartean edo. Ehun bat ardi eta arkume dituzte momentuan eta oraindik 15 bat ardi daude ume-egiteko.\nEtxekoak sumatu orduko, jateko eske hasi dira ardiak: Joxek pentsua eta belar-ondoa eman, eta gosaltzen utzi ditugu lasai. Bitartean beste lan batzuk egitera joan da Joxe, eta gu Karmenekin sukaldera itzuli gara.\nOsaba Eusebioren argazkia erakutsi digu, ardiz inguratua. “Bera bai zela benetako artzaina” dio Karmenek: “Orain urte batzuk hil zen eta geroztik Joxe eta bion artean ematen dugu baserria”. Oraintxe da ardiek atentzio gehien eskatzen duten garaia. Maiatza inguruan ekartzen dira ahariak, eta ardiak arkara jarri eta ernaltzen direnetik, bost hilabete behar izaten dituzte umea (edo umeak) egiteko. Beraz, sasoi honetan jaiotzen dira arkumeak. “Ume-egiteko dauden ardiak kanpoan daude, zelaian. Ikusten dugunean errapeak handituta dituztela, ukuilura sartzen ditugu, eta erne ibiltzen gara ume-egiten hasten badira ere. Askotan arkumeak oker irteten dira eta lagundu egin behar izaten zaie, jaiotzerakoan ez daitezen ito. Gauean hiru bat aldiz esnatzen gara ea baten bat ume-sentitzen (ume-egiteko zorian) ote dagoen ikusteko, eta behar bada ume-egiten laguntzeko. Batzuetan ez gara konturatzen ardi bat ume-egiteko zorian dagoela, eta, horrelakoetan, ukuiluan badago ondo, baina zelaian badago erne ibili behar izaten dugu putreek edo azeriek ez dezaten harrapatu”.\nEderki gaude hemen, kontu-kontari sutondoan, kanpoan hotz dago-eta, baina heldu da txikienei ere gosaria emateko ordua. Berriz ukuilura goaz; ardiek jan dute pentsua eta belar-ondoa eta arkumeen ordua da orain. Ardiak kolore ezberdinez daude markatuak, umea kenduta daukatenak eta umea beraiekin dutenak bereizteko. Koloreen bidez errazago bereizten dituzte ardiak, baina Joxek eta Karmenek ondo asko ezagutzen dituzte ardi guztiak, eta ez dute ia koloreen beharrik bereizteko, badakite ondo zein den zein. Ardi bati heldu eta berehala gerturatzen dira arkume pila bat horren esnea edatera. Arkumeek euren amaren esnea eta besteena edaten dute. Umea kendu zaien amek esnea izaten jarraitzen dutenez, beste arkumeei edanarazten diete.\nTripak bete dituzte arkumeek, eta orain iritsi da etxerako esne pixka bat biltzeko ordua. Bien artean heldu diote ardiari eta Joxe hasi da esnea biltzen. Gazta egiteko erabiltzen dute esne hori. Ez dute asko egiten, gazta etxerako eta ingurukoentzako soilik egiten dute-eta. Orain, arkume sasoian, esne gehiena arkumeei ematen diete.\nBaldea hartu, eta Karmenek gazta egiten duen sukaldetxora joan gara. Bitartean ardiak patxadan utzi ditugu. Sartu orduko, han ikusi ditugu Karmenek eta bere amaginarrebak Zoroperietan irabazitako 6 sariak. Ordubetetxo batean, gazta egina du. Itxura bikaina du baina, lastima, ezin probatu, oraindik egin berriegia da eta ontzen utzi behar da-eta.\nArdiak zelaira ateratzeko ordua da. Gaur hemen goiko zelaietan ibiliko dira. Ardiak bakarrik, ordea; arkumeak ukuiluan geratuko dira, ez baita komeni horiek zelaiko sagarrak eta jatea, gero haragian nabaritu egiten delako. Joxe eta Karmenek atera dituzte ardiak kanpora, eta zelaira eurak bakarrik joan dira, bidea ikasia dute ardiek. Hantxe egongo dira eguna ilundu arte, mendiak garbitzen eta tripak betetzen.\nGu, bitartean, arkumeekin geratu gara; azpiak egin ditu Joxek eta arkumeak jolasean hasi dira, alde batera eta bestera saltoka. Gu hauei begira gaude, lerdea erori beharrean. Joxe eta karmenen begiradan ere nabari da zenbat maite dituzten: “Egunero-egunero berauekin harremanetan egotean, ezinezkoa da hauek ez maitatzea. Bizia duenak alaitasuna daramaki alde batetik bestera” dio Karmenek. Hilabete eta erdi dituztenean, gutxi gorabehera, hiltegira emateko ordua iristen zaie batzuei, beste batzuk aurrerako uzten dituzte, alegia, ardi egiteko: “Horixe da guretzat momenturik gogorrena. Nahiz eta pentsatu ohituta gaudela, ez gara inoiz ohituko. Beti sentituko dugu tristura hori” dio Karmenek.\nUrkaiko hiltegira (Iraeta) ematen dituzte. Euskal Esne Bildotsa Label produktuen barruan daude Sorabilberriko arkumeak, baina gero hiltegian, arkume horien sailkapena egiten dute eta pisuaren, grasaren eta beste ezaugarri batzuen arabera erabakitzen dute prezioa.\nLasaitasun apur bat emango digute gure ardiek. Baten bat ume-egiteko baldin badago, begiratu; inor okerrera joaten bada zakurra bidali, eta horrelako kontuak. Arratsaldean, etxera ekartzerako, azpiak egin, lehorgarriren bat bota lurrean (batez ere eguraldi bustia bada) eta pentsua prestatuta jarriz gero, primeran.\nBadoaz Joxe eta Lista ardi txakurra ardien bila. Txintxo-txintxo, euren umeengana itzuli dira ardiak, eta afaltzeko ordua iritsi zaie. Gosaritan izan duten menu berdina, artoa eta belar-ondoa.\nAmaren ondora gerturatu dira arkumeak, goxotasunera: “Izugarria da nola babesten dituzten, oso ama onak dira” dio Karmenek.\nBertan utzi ditugu Joxe eta Karmen, atseden hartzen. Bihar beste egun bat izango da.\nTransexualitatearen inguruko hitzaldia eskaini du Brayan Altimasberesek Alonderon\nLarunbatean egin zuen GKSk urtarrilaren 29ko manifestazioari begira aurkezpen bilera\nPrevious Article SOZIOEKONOMIA: HITZ POTOLOA HERRITIK LANDUTA\nNext Article Iraetako pilota txapelketako emaitzak


Irratien tartean, eskualdetako kronikak egiten ditugun atalean, Tolosaldera jo dugu gaurkoan Ataria irratiko Iñigo Terradillosen eskutik. Hilabete geratzen da inauterietarako, eta Tolosa eta inguruetan dagoeneko prestakuntza lanetan hasi direla kontatu digu Iñigok. Larunbatean izan zen Ataria bertso jaialdia Tolosako Leidor aretoan, eta horren ignuruan ere hitz egin dugu; bertsoaldi batzuk ere ekarri ditu gure uhinetara.\nPosted in ZebrabideaTagged #ataria bertso jaialdia #ataria irratia #inauteriak #irratien tartea #portada #tolosaldea


Jausiers - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLa Condamine-Châtelard, Enchastrayes, Faucon-de-Barcelonnette, Larche, Meyronnes, Uvernet-Fours, Saint-Dalmas-le-Selvage, Saint-Étienne-de-Tinée eta Val-d'Oronaye\n1.131 (2018ko urtarrilaren 1a)\n571 (%50.5) 559 (%49.4)\nJausiers (okzitanieraz Jausièr, frantsesez eta ofizialki: Jausiers) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 1.168 biztanle zituen.\n2007an Jausiers udalerrian erroldatutako biztanleak 1.040 ziren. Familiak 428 ziren, horien artean 133 pertsona bakarrekoak ziren (61 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 125 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 125 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 45 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 1.130 etxebizitza zeuden, 433 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 649 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 495 etxeak ziren eta 634 apartamentuak ziren. 433 etxebizitza nagusietatik 285 bere jabearen bizilekua ziren, 116 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 48 etxek bi zituzten, 87 etxek hiru zituzten, 151 etxek lau zituzten eta 140 etxek bost zituzten. 324 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 193 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 202 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nJausiers udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 625 ziren, horien artean 470 aktiboak ziren eta 155 inaktiboak ziren. 470 pertsona aktiboetatik 451 lanean zeuden (240 gizon eta 211 emakume) eta 20 langabezian zeuden (11 gizon eta 9 emakume). 155 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Jausiers udalerrian 442 unitate fiskal zeuden, 1.052 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.107,5 euro zen.\n2007an zeuden 79 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 4 jatetxeak.\n2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.\n2000. urtean Jausiers udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 780 hektarea erabiltzen.\nLa Condamine-Châtelard (4,8 km)\nFaucon-de-Barcelonnette (4,8 km)\nEnchastrayes (6,1 km)\nBarcelonnette (7,3 km)\nSaint-Pons (8,5 km)\nMeyronnes (8,6 km)\nOrriaren azken aldaketa: 18 urria 2021, 19:47.


Hasiera - Bat Soziolinguistika Aldizkaria\n121. zenbakia · 2021 (4)\nBAT Soziolinguistika Aldizkaria 121, 2021 (4) | Andoain (Gipuzkoa)\nEuropako hizkuntza-aniztasunaz quantity\nEuropar Batasuneko hizkuntz politikak, praktikak eta diskurtsoak\nKarmelo Ayesta Sagardui\nMigrazioek, teknologia digitalen garapenak, globalizazioak eta beste gizarte aldaketa batzuek egunerokotasuna gero eta eleanitzagoa izatea eragiten dute. Testuinguru horrek galdera eta hausnarketa berriak eskatzen ditu: nola babestu eta sustatuko da tokiko berezko hizkuntza inguru eleanitzean? Zer funtzio beteko dute tokiko hizkuntzek, estatuetako hizkuntza hegemonikoek, ingelesak eta migratzaile eta turisten hizkuntzek? Nola egokituko dira euskara sustatzeko estrategiak mugikortasun handiko Europako gizarte eleanitz, ireki eta digitalera? Europako Batzordeko eta estatu kideen hizkuntz politika eta praktikak ezagutzea lagungarria izan daiteke hausnarketa hori bideratzeko: alde batetik, Euskal Herriko egoeraren alderdi batzuk bereziak izan arren, EBko beste hiztun komunitate batzuen errealitateak esanguratsuak eta argigarriak izan daitezkeelako, eta, bestetik, ezinbestekoa delako, gaur egun, EBko ikuspegia kontuan hartzea, Europako eragina gero eta nabarmenagoa delako tokiko politiketan. • Hitz gakoak: Europar Batasuna, hizkuntz politika, diskurtsoak, lingua franca, eleaniztasuna\nEuropako estatu post-sobietarren hizkuntzak: egoera eta erronkak (Errusia)\nArtikulu honetan Errusiako Europako zatian hitzen egiten diren hizkuntzen egoera aztertzen da. Hasteko, XX. mendean zehar, Errusiako Inperioan eta Sobietar Batasunean, hizkuntza horiek jaso zuten tratamendua gainbegiratzen da, beren estatusa eta garaiko hezkuntza eleaniztunari buruz xehetasunak emanez eta, halaber, hizkuntzaren eta identitate etnikoen artean egin zuten lotura aipatuz. Ondoren, gaur egungo Errusiako hiru eremuetako hizkuntzak aurkezten dira: iparraldeko eta ipar-mendebaldeko Errusiakoak, hegoaldeko Errusiakoak eta Volga ingurukoak. Hitz gakoak: Errusia, Sobietar Batasuna, errusiera, hizkuntza gutxituak, hizkuntza politika.\nEuropako estatu post-sobietarren hizkuntzak: egoera eta erronkak (Herrialde Baltikoak, Ekialdeko Europako herrialdeak eta Hego Kaukasokoak)\nArtikulu honek Europako post-sobietar estatuen hizkuntzak deskribatzen ditu, hots, Herrialde Baltikoenak, Ekialdeko Europako eta Hego Kaukasoko estatuenak. Herrialde bakoitzerako, tokiko hizkuntza nagusiaren estatusa eta egoerari buruzko datuak ematen dira. Aldi berean, errusierak duen presentzia eta garrantzia aztertzen da, eta Sobietar Batasuna desegin ondoko urteetan errusieraren ezagutza eta erabileraren bilakaera ikusten da. Horrez gain, tokiko hizkuntza gutxituak eta beren babesteko hartzen diren neurriak aipatzen dira, eta hizkuntza guztien presentzia irakaskuntzan erakusten da. • Hitz gakoak: Ekialdeko Europa, errusiera, hizkuntza gutxituak, hizkuntza politika.\nEspainiako Estatuak berehalako ekintzarako gomendioak ezartzeari buruz EEUHEGren Adituen Batzordeak egindako txostenaren balantzea\n2018an Eskualdeetako edo Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutunak (hemendik aurrera Gutuna) 20. urteurrena ospatu zuen. Garai horretarako Gutunak monitorizatzeko prozesua aldatu zuen eta estatuen hizkuntza politika ebaluatzeko hainbat puntu aldatu ziren, besteak beste, txostena idazteko epea. Txosten horretan “berehalako ekintzarako gomendio” (BEG) batzuk zerrendatu behar dira eta Adituen Batzordeak BEGen betetze-mailari buruzko ebaluazioa egin eta emaitzak argitaratzen ditu. 2021eko martxoaren 31n, Europako Kontseiluak argitara eman zuen Espainiako Estatuak Gutunarekiko (2019) hartutako konpromisoak monitorizatzeko 5. txosteneko BEGen lehenengo jarraipen txostena eta artikulu honetan monitorizazio horren emaitzak laburtu ditugu. • Hitz gakoak: Hizkuntza politika; Espainiako hizkuntza gutxituak; hizkuntza politiken monitorizazioa; Europako Kontseilua; Hizkuntzen Europako gutuna.\nFrantziar Estatuko hizkuntzen egoera gaur egun\nJean-Baptiste “Battittu” Coyos\nArtikulu honetan Frantzia metropolitarrean bizi diren eskualdeetako hizkuntzak laburki azalduko dira. Kasik hogei bat dira. Gaur egungo aniztasun horren argazki txikia ematen da: hizkuntzen egoera, azken urte hauetako bilakaera eta eramaten diren hizkuntza politikak. Halere, azpimarratu behar da datuak, argibideak edo inkestak urriak direla oro har, eta homogeneoak ez direla. Halaber, lurralde ezberdin horietan botere publikoen eta gizartearen engaiamendua era askotakoa da. Aldiz, legegintza- kuadroa berdin-berdina da eta ez aldekoa, frantsesa da hizkuntza ofizial bakarra. Hizkuntza horiek denak arriskuan dira, baina ez hein berean. • Hitz gakoak: Frantzia metropolitarra, eskualdeetako hizkuntzak, arriskuan, egoera, bilakaera\nKalaallitsut gaur egun: Groenlandiako hizkuntza egoeraren bilakaera azken hamarkadetan\nEider Palmou Orue-Etxebarria, Txerra Rodriguez\nInuitak Artikoan bizi diren jatorrizko herri bateko kideak dira: Alaskan, Siberian, Kanadan eta Groenlandian. Egoera oso ezberdinak bizi dituzte hizkuntzari dagokionez: ia desagertzeko zorian dago inuitera Alaskan eta Siberian eta, aldiz, Groenlandian biziberritze prozesu indartsua da abian. Artikulu honetan, batez ere, Groenlandiako hizkuntza eta jendarte egoerari erreparatu nahi diogu (biak ala biak zeharo lotuta daudelako), baina beste lurraldeetako egoerak apur bat ere hartuko ditugu kontuan. Izan ere, uste dugu, hein batean, groenlandiarrek azken 40 urteotan urratu duten bideak argi printzak ekarri ahal dizkigula guri eta munduko hizkuntza gutxiagotuei. Bidea, jakina, ez da perfektua eta argi-ilunak agertzen dira eta etorkizunari begirako kezkak ere bai. Horiek guztiak kontuan hartu behar dira eta euren ahalduntze politiko, soziala, ekonomiko eta kulturala ulertzeko gakoak ere aipatu gura izan ditugu. • Hitz gakoak: inuitera, biziberritzea, Groenlandia, kalaallitsut.\nHizkuntza Aniztasuna Sustatzeko Sarea (NPLD)\nHizkuntza Aniztasuna Sustatzeko Sarea, ingelesez Network to Promote Linguistic Diversity (NPLD), 2007an sortu zen, eskualdeko edo eremu urriko hizkuntzen sustapenean ziharduten erakunde eta eragileak elkartu eta Europako politiketan eragiteko asmoz. Sare honetako kideak dira, besteak beste, Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua eta Soziolinguistika Klusterra. 2007tik hona sarea garatu egin da, aldaketa asko egon dira bere barnean eta artikulu honek NPLDren ibilbidearen irakurketa bat egiten du. Epealdi ezberdinetan burutu diren ekimen esanguratsuenak aipatzearekin batera, Eusko Jaurlaritzak Sarean izan duen partaidetza ere jorratzen du artikulu honek. • Hitz gakoak: Europa; euskara; erakundeak; hizkuntza-politika; sarea.\nGizarte-eragileen saretzea Europan: ELEN\nHizkuntza gutxituen biziberritzean aritzen diren gizarte-eragileek beste hizkuntza komunitate batzuetako erreferentzietara jotzeko ohitura egon izan da azken hamarkadetan. Elkar-truke eta harreman horiek sendotuz joaten diren heinean, azpiegitura edo espazio komunak sortzeko beharra egoten da eta hori da European Linguistic Equality Network (ELEN) delakoa. Artikulu honetan egileak ELEN erakundearen hastapenak azaltzen ditu, aurrekaria izan zen EBLUL erakundetik hasita eta gaur eguneraino izandako bilakaera deskribatuz. ELEN-ek urte hauetan guztietan jorratutako lan-ildoak eta abian jarri dituen ekimenak ere aipatzen dira testuan zehar. Horretaz gain, Kontseiluak ELEN-en izandako parte hartzea ere hizpide du artikuluak. • Hitz gakoak: Europa; hizkuntza gutxituak; eragileak; saretzea.\nMunduko hizkuntza-aniztasuna, gure ondare materiagabe nagusiari nola eutsi\nItziar Idiazabal Gorrotxategi, Ines Garcia-Azkoaga\nMunduko hizkuntza-aniztasunari buruzko ezagutza zabaltzeko eta partekatzeko xedearekin sortu zen Euskal Herriko Unibertsitateko Munduko Hizkuntza Ondarearen UNESCO Katedra, 2006an. Denbora honetan jorratu dituen ildo ezberdinen berri ematen du artikulu honek, beti ere, hizkuntza- ondarea eta, batez ere, hizkuntza gutxiagotuak babesteko baliagarriak diren ekimenak garatzera bideratu izan direnak, bereziki, garapen iraunkorrarekin bateratzen diren hizkuntza-lankidetzaren eta hezkuntza eleaniztunaren inguruko ekimenak. Artikuluak nabarmendu egiten du eskolak duen erronka ondare materiagabe hori babesteko orduan, eta aldarrikatu egiten du tokian tokiko hizkuntzak biziberritzeko eta garatzeko irakaskuntza eleaniztunaren erdigunean izan behar direla, hizkuntza hegemonikoak eta atzerrikoak ere haiekin batera aintzat hartuta. • Hitz gakoak: hizkuntza-ondarea, hizkuntza gutxiagotuak, hizkuntza-aniztasuna, hizkuntza-lankidetza, garapen iraunkorra, eskola eleaniztuna.\nHizkuntza-biziberritzea eta aniztasuna Gasteizen: aniztasunean anitz\nAlex Vadillo, Elena Urzelai\nGasteizko Udaleko Euskara Zerbitzuak hainbat ekimen garatu ditu hizkuntza aniztasunaren inguruan. Ekimen hauek hiri barneko (adib. AnHitzak, Auzoko, etab.) eta kanpoko aniztasuna (adib. HIGA) sustatzea izan dute xede eta udalerriko Euskara Sustatzeko Ekintza Planaren testuinguruan kokatzen dira. Artikulu honetan ekimen horien testuingurua azaldu, horietako bakoitzak emandakoa eta hortik ikasitakoa, eta aurrera begira sortutako ideia gakoak partekatzen dira. Hau honela, egileen ustez, etorri berrien (hizkuntza) harrera-prozesuan eragitea, ikuspegi holistiko batetik lan egitea eta zeharlerrotasunean sakontzea, hizkuntza ekologiaren diskurtsoa zabaltzea eta eleaniztasunaren apologia egiten jarraitzea dira ardatzak. • Hitz gakoak: hizkuntza-aniztasuna; harrera; ekimenak; udalerria; ekintza-plana.\nErakundeen komunikazio publikoaren egokitzapena pandemiaren lehen hilabeteetan\nAsier Basurto Arruti, Eduardo Apodaka Ostaikoetxea, Irati Agirreazkuenaga Onaindia, Idurre Eskisabel Larrañaga, Beatriz Zabalondo Loidi\nCOVID19aren pandemiaren agerpenaren lehen hilabeteetan komunikazio publikoa egiten duten denetariko erakundeek beren jarduna egokitu behar izan zuten osasun krisiak eragindako salbuespenezko baldintzetara. Artikulu honetan komunikazio ardurak dituzten pertsonen bizipenetan oinarrituta aztertzen dira erakundeetan gertatutako aldaketak, arreta berezia jarriz hizkuntzen erabilerari eta hizkuntza gutxituaren kudeaketari. Bat-batean heldutako krisi egoerak proban jarri ditu erakundeen komunikaziorako prozedurak eta gaitasunak. Komunikazio-lanak erakunde bakoitzaren barruan jokatzen duen papera eta duen garrantzia agerian utzi du eta luzaroan iraungo duten aldaketak eragin ditu. • Hitz gakoak: Komunikazioa, Pandemia, Hizkuntzak, Euskara.


Gure kulpa, bidegorria egin nahi izatea - Eneko Etxeberria - Uztarria (Azpeitia)\nGure kulpa, bidegorria egin nahi izatea\nUrrestillako bidegorria ika-mikarako gaia baino lehentasunezko proiektua da Udalarentzat. Are gehiago, Gipuzkoako Foru Aldundiarentzat ere garrantzitsu bihurtu eta hitzarmena sinatzea lortu genuen. 2015eko martxoko plenoan aho batez onartu genuen bezala proiektu hori urte berean egitea ahalbidetuko zuen arau forala onartzeko eskatzea.\nOrdurako Udalak herritarren nahi eta beharrei erantzungo zien proiektua egina eta ordaindua zuen, eta Aldundiko arduradun tekniko eta politikoekin adostua. Konpromiso sendoa zegoen egiteko. Proiektua eta dirua lotuta zeuden, eta egiten hastea gelditzen zen, eta hori bera argitaratu zen Gipuzkoako Aldizkari ofizialean. Baina, hauteskunde bezperetan, eta taktika politikoaren baitan, EAJk Aldundiko aurrekontuen kontra bozkatu zuen, eta onartu ez zirenez, gure herriko proiektua gauzatzea zapuztu zen.\nBi erakunderen arteko konpromisoa idatzia dago: adostua, sinatua, konprometitua. Baina zein da Aldundiaren interesa hitzarmen hori ez betetzeko? Erakundeak herritarrenak dira, ez alderdienak, eta herritarrei emandako hitza errespetatzeko lanean ari da Udala.\nEta gatozen demagogiara. Hitzarmen honen harira, 2015eko maiatzean EH Bilduk (EAJren aldeko bozarekin) bi erakundeen arteko hitzarmena onartu zuten. Bai, aho batez, denok. Guk egingo zela hitzartua genuen. Non gelditzen da orain demagogia hitza? Demagogia da Gipuzkoako Batzar Nagusietan Urrestillak bidegorrik ez duela behar defenditzea.\nLegegintzaldi berria hasi zenetik Aldundiarekin harremanetan dago Udala. Bidegorri hori egitea da gure eginbeharra. Erantzuna beti bera izan da, ez dela lehentasuna, ez dutela dirurik.\nEta Aldundiak hitzarmena betetzeko asmorik ez duela ikusita, Udalak eskaera berri bat egin dio. Urrestildarrok eta azpeitiarrok Gipuzkoako Foru Aldundiaren inbertsiorik ez badugu merezi, geuri egiten uzteko eskatzen ari gara azken hilabeteotan. Gu bidegorri osoa egiteko prest gaude. Baimena bakarrik behar dugu.\nHilabete bat bestearen atzetik daramatzagu erantzunik jaso gabe. Zain gaude. Erantzunaren zain. Eta irtenbiderik ez badugu aurkitzen, ez badigute eskaintzen, hitzarmena ez betetzeagatik epaitegira jotzeko bidea hartuko dugu.\nGestio asko eta eskaera asko luzatu dizkiogu Aldundiari azken hilabeteetan, eta Azpeitiko Udaletik eskaera bat eta bakarra egiten dugu azken hilabeteotan: bidegorria egiten uzteko. Eta bitartean Lasaokoa ere utziko bazenigute, hobe. Ondo pasa sanjoanak!


ELGOIBARRI BURUZKO GALDERAK - Debabe Udal EuskaltegiaDebabe Udal Euskaltegia\n← EUSKALTEGIKO LEHIAKETA 2016-2017 IKASTURTEA\nMUTRIKURI BURUZKO GALDERAK →\nAurtengo martxoaren 29an, Hasier Etxeberria, Elgoibarko idazle ezaguna, joan zaigu. Idazle, kazetari eta blogari moduan egindako lanez gain, hainbat saio zuzendu eta aurkeztu ditu Euskal Telebistan, besteak beste literaturari buruzko saio bat.\nNola du izena saio horrek?\nElgoibarko Udal Musika Bandak kontzertu berezia eskainiko du laster, ekainaren 16an, Elgoibarko Kalegoen plazan. Emanaldia berezia izango da musika-talde ezagun batekin batera jardungo dutelako.\nBa al dakizu zein musika-talderi buruz ari garen?\n1935ean sortu zen. Bergaratik etorri ziren Elgoibarrera Jose eta Maria. Lehenengo, janari-denda bat ireki zuten. 8 seme-alaba izan zituzten. Gure jaiegunak beraien lanegunik gogorrenak izaten dira. Gaur egun beraien produktuak Sigmako industrialdean egiten dira; lehen, berriz, San Bartolome kalean egiten ziren. Legezko bonbak saltzen dituzte.\nNola du izena?\n1904ko abenduaren 6an Elgoibarren jaio eta 1953an hil zen. Futbolaria izan zen, atezain famatua. Alavesen ekin zion jokatzeari 1930-1931 denboraldian, eta hurrengo hiru denboraldiak Errealean egin zituen. 110 partida jokatu zituen Errealarekin.\nZein dugu elgoibartar futbolari hau?\nArriaga-San Antolin auzoan dago dorretxe hau. Rodrigo Ibañez Zabala izan zen haren jabea. Hurrengoak Fernando Zabala eta Maria Lopez de Lasalde senar-emazteak eta beraien hiru seme Juan, Rodrigo eta Lope izan ziren, bertan bizi izan zirenak. Azken seme horrek, Lopek, oso lan handia egin zuen San Frantzisko komentua (1516) eraikitzeko.\nNola du izena dorretxeak?


Hasi dira Leintz Eskola Kiroleko ekintzak - Debagoiena - Goiena.eus\nHasi dira Leintz Eskola Kiroleko ekintzak\nXabier Santxez 2015-10-05 11:17\nLeintz Eskola Kiroleko gazteak\nIrailaren 28an abiatu zen Leintz Eskola Kiroleko (LEK), programa. Maiatzaren 28an bitarte izango dute Leintz bailarako gaztetxoek kirol ezberdinetan murgiltzeko aukera. Bi taldetan banatuko dira gazteak, hirugarren eta laugarren mailakoak, alde batetik, eta bosgarren eta seigarren mailakoak, bestetik.\nBi taldeen artean gazteenak, errugbi saio batekin eman zioten hasiera aurtengo eskola kiroleko ekintza agendari. "Hamaika kirol" probatuko dituztela diote koordinatzaile taldetik. Hau betetze aldera, bi programen artean aukera egiteko ahalmena ematen zaie gazteei. Alde batetik multikirol programa dago. Bailaran gehien praktikatzen diren kiroletan zentratzen da hau. Eskubaloia, saskibaloia, futbola eta atletismoa bezalako jarduerak egingo dira. Lehiaketa kontzeptua sartzen da hauetan. Bestalde, aisialdi programa eskaintzen da. Gazteen aisialdirako ekintzak egingo dira, frontenisa edo malabarismoa bezalakoak.\nIzena emateko epea itxia egon arren, oraindik zenbaki zehatzik gabe dabiltza koordinatzaile taldetik, azken uneko sartu irtenak medio. "gutxi gora-behera 1000 gazte" egongo direla adierazi dute LEK-eko arduradunek, ikusita iazko 1.020 gazteren izen ematea.\nEskainitako ekintzak, ikastetxeen arabera, astean zehar bi egun ezberdinetan ezarriko dira. Gainera multikirol programakoek bailarako ikastetxeen artean lehiatzeko aukera izango dute.


Aurtengo AKE eguna ekainaren 1ean ospatuko da eta gorriz janztea eskatu dute | El Diario Vasco\nAlto-debaAurtengo AKE eguna ekainaren 1ean ospatuko da eta gorriz janztea eskatu dute\nAurtengo AKE eguna ekainaren 1ean ospatuko da eta gorriz janztea eskatu dute\nJOSEBA LEZETA ANTZUOLA. Sábado, 4 mayo 2019, 00:17\nAntzuola Kirol Elkarteak ekainaren 1ean, zapatua, ospatuko du aurten klubaren eguna. Herria gorriz janzteko erronka jarri dio gainera bere buruari zuzendaritza batzordeak.\nEgitaraua ere zehaztu dute: 10:00etan, beteranoen futbol partida Eztalan; 12:00etan, poteoa; 14:30ean, herri bazkaria; 17:00etan, sari banaketa; 18:30ean, elektrotxaranga. Bazkarirako txartelak salgai dituzte Aitz Garbi eta Gorosti tabernetan hil honen 24ra arte. Nagusienak 20 euro balio du eta umeenak, 10.\nHiru neurketa Eztalan\nFutbol denboraldiak aurrera segitzen du bitartean. Gorengo mailako taldea Zestoan ariko da bihar arratsaldean, 18:00etan. Eztalan, berriz, hiru partida daude iragarrita gaur. Goizean, infantilek Arrasate hartuko dute 9:00etan eta kadeteek, berriz, Oñatiko Aloña Mendi B 11:30ean. Arratsaldean jubenilei helduko zaie txanda. Bergarari egingo diote aurre 16:30ean.\nPresentación de la candidatura de EAJ-PNV para las elecciones municipales Tuvisa parará el lunes y amenaza con huelga indefinida en la Final Four


Amaia Alvarez Berastegi: «Estatuak parte hartu gabe ere pausoak eman daitezke» | Politika | Berria\nAmaia Alvarez Berastegi. Justizia Trantsizionaleko doktorea\n«Estatuak parte hartu gabe ere pausoak eman daitezke»\nIpar Irlanda eta Euskal Herriko bake prozesuak alderatu ditu Alvarezek bere tesian; Espainiako Estatuak prozesuari muzin egitea arazoa dela jakin arren, baikorra da, «hemen gizarte zibil aktiboa» dagoelako.\n2016ko urriak 15\nAmaia Alvarez Berastegi (Iruñea, 1985) kazetaritzako lizentziaduna da, eta justizia trantsizionaleko eta giza eskubideetako doktorea. Ipar Irlandako eta Euskal Herriko bake prozesuak alderatu zituen bete doktore tesian, eta atzo hitzaldia eman zuen UEUk Azpeitian (Gipuzkoa) Bakea gugandik eraikiz goiburupean antolaturiko jardunaldietan. Justizia erreparatzailea eta adiskidetzea Ipar Irlandan. Iraganaren kontakizuna bakegintzako tresna gisa izan da haren hitzaldiaren izenburua.\nJardunaldiak jarraipena izango du gaur. Josu Ibargutxi frankismoaren garaiko preso ohiak, Iñaki Egaña historialariak eta Aintzane Ezenarro Gogora institutuko zuzendariak mahai inguru batean parte hartuko dute, eta «egia, justizia eta erreparazioaren bitartez bakea eratzeko prozesua» izango dute eztabaidagai. Horren ostean, Itziar Salegi ?Guardia Zibilak 1974an hildako Mikel Salegiren arreba? eta Julia Monge ?feminista eta Intxorta 1937 kultur elkarteko kidea? «emakumeen begiradaz» arituko dira, Irantzu Mendia EHUko irakasleak gidatutako eztabaidan.\nGarai batean, Irlandako bake prozesuak interes handia piztu zuen Euskal Herrian, hango eredua hemen ere baliagarria izan zitekeelakoan. Hala dela uste al duzu?\nEredu gisa ezin dugu hartu, egoerak oso desberdinak direlako. Irlandan, bake prozesuak bide bat hartu zuen, seguru asko hemen hartuko ez dena. Baina, aldi berean, badaude antzeko prozesu batzuk, azken finean gatazka biak gertatu zirelako estatu demokratiko batzuen barruan, eta esparru kontzeptual berdinak erabiltzen ahal ditugu. Ez da eredu, baina beti da aberasgarria ikastea zer gertatu den beste herrialde batzuetan.\n«Justizia erreparatzailea» aipatu duzu zure hitzaldiaren izenburuan.\nBai, baina nik nahiago dut justizia trantsizionalez hitz egin, azken finean justizia erreparatzailea horren arlo bat delako. Askotan ikusi ditut hemen justizia trantsizionalaren aldeko eta kontrako iritziak; batzuek uste dute justizia trantsizionalak dena konponduko duela, eta beste batzuek, aldiz, esaten dute hemen ezin dela aplikatu. Baina ez dut uste eztabaida hori denik.\nEta, zure ustez, zein da justizia trantsizionalaren balioa?\nAzken finean, justizia trantsizionala esparru bat da, testuinguru bat gauzak eztabaidatzeko, iraganari aurre egin ahal izateko neurriak mahai gainean jarri eta adosteko. Horren bidez, eragileak elkarrengana hurbiltzen dira iraganari nola aurre egin eztabaidatzeko. Gero, neurri eta mekanismo asko adostu daitezke, baina, nire ustez, elkarrizketa ariketa hori egiteak berez du balioa.\nIpar Irlandako hainbat tradizio politikoren arteko harremana gatazkatsua izan da aspalditik. Nolakoa da gaur egun?\nKoexistentzia batera iritsi dira, baina ezin da esan adiskidetzea erdietsi dutenik. Justizia trantsizionalean beti dago bakearen eta justiziaren arteko oreka bati eusteko nahia. Irlandan, 1998ko bake akordioetan bakearen aldeko hainbat neurri adostu zituzten: esaterako, botere partekatuko gobernua, presoak askatzeko neurriak eta abar. Baina justiziari edo iraganari buruzko ezer ez zuten adostu. Geroztik, prozesuak itzuli asko egin ditu, eta 2007tik esan daiteke prozesua nahiko egonkor dagoela. Baina oraindik ez dute lortu iraganari buruzko akordio zabal bat adostea. Haien arteko tentsio eta zailtasun asko horri buruzkoak dira: egiaren ingurukoak, ordainaren ingurukoak eta abar. Aurrerapauso asko eman dituzte, baina iraganari nola aurre egin da arazo nagusia.\nBeraz, eta boladan dagoen berba erabiliz, Ipar Irlandan ez dago gertatutakoaren kontakizun bakar bat.\nEz, hainbat kontakizun daude. Bakegintzan aritzen diren sektore batzuek proposatzen dute kontakizun bakar eta partekatua egin behar dela, baina oraindik hortik oso urrun daude. Adibidez, gobernua botere partekatuan oinarritzen da, eta horrek ere nolabait bi narratiba sustatzen ditu, nork bereari eusten diolako.\nZer irtenbide izan dezake auzi horrek?\nHainbat aukera daude: bat, orain arte bezala nork bere kontakizunari eustea tokitik mugitu gabe; bestea, kontakizun bakar baten alde lan egitea, nahiz eta hori oso zaila dela jakin; eta, hirugarrena, baldintza batzuk sortzea eta kontakizun guztiak onartzen dituen esparru bat osatzea. Euskal Herrian ere pentsatu beharko dugu zein eredu aukeratzen dugun; Irlandan behintzat ikusi dugu egindako hautuak ez dituela gauzak konpondu eta haien arteko harresiek hor dirautela.\nPresoen gaian ere alde nabarmenak daude bi egoeren artean.\nPresoena mahai gainean izan zuten gairik garrantzitsuenetako bat izan zen bake prozesua adostu zutenean. Argi ikusi zuten presoen gaiaren inguruan akordiorik egon ezean prozesuak ez zuela aurrera eginen. Beraz, erabakigarria izan zen. Biktima batzuek kontra egin zuten, baina irtenbidea adostea lortu zuten; alderik zailena izan zen, baina 2000. urterako preso gehienak baldintzapean kaleratu zituzten, amnistiarik ez baitzen egon.\nEmakumeek zeresanik izan dute Irlandan bakearen bidean?\nHainbat erakunde daude emakumeen iritzia plazaratzeko eta emakumeek pairatutakoa ikertzeko, eta ez dut esango garrantzirik izan ez dutenik, baina gizarte zibilaren arloan izan da hori batez ere. Instituzioetan gizonek izan dute nagusitasuna: gizonek kontrolatu dute prozesua, eta bide luzea dute oraindik horri buelta emateko.\nIrlandako esperientziaren argitara, nola ikusten duzu Euskal Herriko egoera?\nOso prozesu desberdinak dira, eta argi dago hemen beste bide bati jarraituko diogula. Gauza batzuk ez dira askorik mugitu, baina nik uste dut halako prozesuek denbora behar dutela eta azkenean mugituko direla. Aurrerapauso asko eman ditugu, eta, Irlandarekin alderatuta, hemen abantaila bat dugu: gizartea ez dago horren zatituta; hildako eta biktima kopurua ez da hain handia izan, eta hori beti da positiboa, aukera politak eskaintzen dituelako.\nBaina arazoak ere badaude.\nBai, esaterako, hemen estatuak ez duela negoziatu nahi. Irlandan, estatuak negoziatu egiten du, eta horrek ez ditu arazo guztiak konpondu, baina behintzat badago horren aldeko jarrera. Nik uste dut Euskal Herritik prozesua ahal den neurrian bultzatzen saiatu beharko genukeela. Justizia trantsizionalaren ikuspegitik estatua beharrezkoa da hainbat arlo betetzeko: adibidez, egiari buruzko arloa ezin da estaturik gabe gauzatu, estatuak dituelako informazioa eta justiziaren inguruko eskumenak. Baina estatuak parte hartu gabe ere pausoak eman daitezke. Ni baikorra naiz, gizarte zibil aktibo bat dugulako.


Udal liburutegia — Oñatiko udala\nOñatiko Kultur Etxea; Santa Marina plaza, 1\nTelefonoa: 943 71 61 11\nHaur Liburutegia / Haurtxoteka\nGoizez: 10:00 /13:00\nArratsaldez: 16:30/20:30 Arratsaldez: 16:30/19:30\nLiburutegi publikoa informazio, prestakuntza eta aisialdi alorrean dituzun beharrak asetzeko prestatutako zerbitzua duzu. Liburutegi publikoko zerbitzuak berdintasuna du oinarri, eta edozein pertsona joan daiteke bertara.\nTertulixan irakurketa kluba: Hilean behin elkartzen gara dinamizatzaileak proposatutako liburua komentatzeko. Euskarazko nahiz gaztelerazko taldeetan izena eman daiteke 943 71 61 11 telefonora deituta, liburutegia@onati.eus helbidera idatzita edo liburutegian bertan.\nLiburutegiko katalogoak informatizatuta eta interneten daude, beraz, edozein dokumenturen bila zabiltzala ere berehala jakin dezakezu non dagoen eta eskuragarri dagoen ala ez. Horretarako 5 ordenagailu dituzu eskura liburutegi zerbitzu gunean eta etxetik ere begiratu ditzakezu katalogoak helbide honetan: www.liburutegiak.euskadi.net/\nMailegu zerbitzua erabili ahal izateko Irakurle Txartela aurkeztu behar da. Guztira 6 dokumentu hartu ahalko dituzu: 3 liburu eta 3 material berezi (DVDak, Cdak eta aldizkariak).\nLiburutegiko maileguak bueltatzeko kutxa


Nola definitu eta bereiztu dB, dBm eta dBi? -Berria-FMUSER FM / TV Broadcast One-Stop hornitzailea\n"Zer da dB, dBi, dBM eta dBW antenen irabazien teorian? Zein da aldea dB, dBi, dBM eta dBW? Ondorengo edukiak oinarrizko teoria dira antena ri buruz, urruntzen lagun dezakeRF teknologiari buruz duzun ezagutza. ----- FMUSER"\nGustatzen bazaizu, partekatu!\nEdukia (Egin klik ikusteko!)\nErabilera arrunta Dezibelioko unitateak Ingeniaritza Elektrikoa\nZein da aldea dB eta dBM?\nZein da aldea dB eta dBi?\n5 Cmaiz erabiltzen da Dezibelio Unitateak (Egin klik bisitatzeko)\nGain - Antena Gain\ndB - Dezibelioa\nDBI - Decibel isotropikoa\n1. Zer da irabazi bat?\nEkipamendu batetik ateratzen den potentzia ekipoan sartzen den potentzia baino handiagoa denean, potentzia irabazia duela esaten da. Zure etxean edo negozioan seinale indargarri bat gehitzen duzunean, gailuak lehendik dagoen seinalea hartzen du eta potentzia handitzen edo indartzen du, horrela Interneteko seinale edo konexio indartsuagoa ahalbidetuz. Irabaziak neurtzeak zure beharretarako gailu egokiena aukeratzeko aukera ematen du. Irabazien kopurua dezibeliatan neurtzen da.\n2. Zer da a dB (decibel)?\n1) Definizioa Decibelera\nDezibelioa edo dB uhin akustikoen eta seinale elektronikoen maila erlazio edo irabazien arabera adierazteko erabiltzen den unitate logaritmikoa eta dimentsionala da. Besterik gabe, dB soinuaren eta soinu presioaren maila intentsitatea neurtzeko erabiltzen den unitatea da. sinboloa eta Decibel-en laburdura. dB ere antena baten aurrerako irabazia da, dezibeliatan neurtuta (dB). dBi balioa antenaren norabide / habe zabalera ezaugarriak islatzen ditu, hau da, noranzkoa norabide guztietakoaren aldean: orokorrean, zenbat eta irabazia (dBi) handiagoa izan, orduan eta habe zabalera txikiagoa da. - zenbat eta antena norabide gehiago izan. dB dezibelioari egiten dio erreferentzia, soinuaren neurketa-unitatea bi mailen arteko potentziaren neurketa erlatiboa bada ere. Beraz, dB ez da neurketa absolutua, ratioa baizik.\nDenok dakigu soinuak subjektu baten bibrazioaren bidez egiten diren uhinetan bidaiatzen duen energia direla. Bi alderditan neurtzen dira: Anplitudea eta Maiztasuna\n● Anplitudeari dagokionez\nAnplitudea, dB (dezibelio) eskalan adierazitakoa, bere indarra edo presioa neurtzeko eta adierazteko erabiltzen da. Besterik gabe, anplitudea handiagoa bada, soinua ahal bezain ozena izan daiteke. Horretarako, soinua 0.0002 mikrobarren presio gisa aipatzen da, entzumenaren atalaserako estandarraren parekoa.\n● Maiztasunari dagokionez\nMaiztasuna, Hz-tan (Hertz) adierazitakoa, segundoko soinu-bibrazio kopuru zehatza neurtzeko eta adierazteko erabiltzen da.\nBere ezaugarrien arabera, dezibelioak edo dB oso erabiliak dira neurketa zientifikoko aplikazioetan, hala nola ingeniaritza elektrikoaren neurketak (elektronika, anplifikadorearen irabaziak definitzea, osagaien galerak, adibidez, atenuadoreak, elikagailuak, nahastaileak, etab.), Soinu ingeniaritzaren neurketak (akustika, zarata irudia, ... zarataren arteko seinalea, etab.), kontrolaren teoria (Bode grafikoak, etab.), seinaleak eta komunikazioa, etab.\nEra berean, irakurri: Ezagutu RF hobeto: AM, FM eta Radio Wave-ren abantailak eta desabantailak\n2) Noiz eta nola deskubritzen dira dezibelioak?\nMendearen hasierako (20) telefonia bidezko transmisioaren galera eta potentzia neurtzerakoan sortutako bel terminoa Estatu Batuetako Bell sisteman sortu zen, "Bel" izeneko neurri unitate logaritmiko batetik datorkio. Bell Telefono Laborategiak eta bere sortzailea Alexander Graham Bell izenarekin.\nGutxitan erabiltzen den "bel" -arekin alderatuz, dezibelioa da proposatutako lan-unitatea, bi soinuren arteko deszibeleko ozentasun-aldea gizakien entzumenak antzeman dezakeen alderik txikiena delako eta dezibelioa belaren hamarren bat baino ez delako, hau da, zientzia eta ingeniaritzan neurketa ugari egiteko erabiltzen da (arestian aipatu bezala).\n3) dB A POTENTZIA maila desberdinen ERLAZIO neurri bat da\nTentsio mailekiko dB ere badago, baina ez naiz horietan sartuko, batez ere hemen ditugun eztabaidetan POTENTZIA mailekin arduratzen baikara. 3dB bi aldiz (edo erdia) da, 6dB lau aldiz, 10dB hamar aldiz eta abar. DBn irabazia edo galera kalkulatzeko formula hau da: 10log P1 / P2. Gailu baten irabazia edo galera (P1) beste batekin (P2) ERLAZIOA adierazteko erabiltzen da. Horrela, esan dezaket anplifikadoreak 30 dB irabazi dituela edo 6dB-ko lerro galera osoa dudala. EZIN DUT esan, nire anplifikadoreak 30 dB ateratzen ditu, edo 24 dB-ko antena daukat, erreferentzia egiten ari zaren adierazi behar baituzu, horra hor azpiindizea. DB berez ez da zenbaki absolutua, baizik eta ratioa.\nErreferentziazko unitate arrunta dBm da, eta 0dBm 1 milliwatt da. Horrela, 30dBm-ko irteera duen amp batek 1 Watt ateratzen du. Zenbat irabazi guztiz gai desberdinak dira, eta bi anplifikadore desberdin izan ditzakezu, bakoitza 30dBm-ko (1 Watt) irteerarekin, irabazi desberdinak dituztenak, eta disko-potentzia maila desberdinak behar dituztela beren irteerak lortzeko. Irteera-ahalmen desberdinak dituzten irabazi berdina duten bi anplifikadore ere izan ditzakezu.\nDBW ere badago (1 WATT aipatzen da), baina, oro har, gauza handiei aurre egiteko bakarrik erabiltzen dituzu, 30dBW 1000w baitira eta hemen jorratzen dugunaz gaindi!\nErreferentziako unitate arrunta dBi da, antena baten irabazia an erreferentzia gisa adierazten duena Iturri ISOTROPIKOA. Iturri isotropiko bat erradiadore ahalguztidun perfektua da, benetako puntu iturria, eta ez da naturan existitzen. Antenak konparatzeko oso erabilgarria da, izan ere, teoria berbera baita. 2.41 dB BIGGER ere antena irabazteko hurrengo unitate arrunta da, dBd-a eta zure antenek publizitatean hobe egiten dute. DBd antena batek a-ri erreferentzia egin dio DIPOLE antena. Antena dipolo sinple batek 2.41 dBi eta 0dBd irabazia ditu, berez konparatzen ari garelako. 24dB antena daukadala esaten badut, ez du ezer esan nahi, nik aipatzen nuena zertan datzan.\n26.41dBi antena (24dBd) edo 21.59dBi (baita 24dBd!) Antena bat izan liteke, nire jatorrizko erreferentzia zenaren arabera. Aldea 4.81 dB da, kopuru esanguratsua. Antena fabrikatzaile gehienek joko hau jokatzetik alde egin dute, baina erreferentzia ezberdina izango da hainbat arlotan.\nKomertzial antenak joera DBI beharreko baloratu, jendeak hori ulertzen horiek erosteko moduan, eta Amateur Radio antenak joera DBD izan, urdaiazpikoak Oso dipolo ezagutzen dira gisa.\nEra berean, irakurri: Brikolaje sinplea eta aurrekontua - Nola egin FM transmisorea?\n3. Zer da Decibel-Millwatt (dBm edo dBmW)?\ndBm edo dBmW (dezibelio-miliwatt) potentzia maila dezibelioetan (dB) miliwatt (mW) erreferentziarekin adierazteko erabiltzen den maila unitate bat da. dBm unitate absolutua da; izan ere, watt-ari erreferentzia egiten zaio; dBm ere dimentsiorik gabeko unitatea da, dB bezala, baina erreferentzia balio finkoarekin alderatzen denez, dBm kalifikazioa erabatekoa da. Irrati, mikrouhin labeko eta zuntz optikozko komunikazio sareetan erabiltzen da potentzia absolutuaren neurri egokitzat, balio oso handiak eta oso txikiak adierazteko ahalmena baitu dBW-rekin alderatuta, watt bateko (1000 mW) erreferentzia egiten baitu. ). DBm 50 ohmeko inpedantziarekiko erlazioa da RF (irrati frekuentzia) bitartean, haririk gabeko komunikazioetan, berriz, dBm 600 ohmeko inpedantziarekiko. dBm da potentziaren adierazpena milibattoko dezibelioetan. Amplifikadoreek igorritako potentzia neurtzen ari garenean dBm erabiltzen dugu. Potentzia hori miliwattetan neurtzen dugu, normalean mW gisa laburtzen dena.\n(DeciBels 1 Milliwatt-en) Potentziaren neurketa miliwatt bat erreferentzia puntu gisa (0 dBm) erabiliz. Adibidez, .1 miliwatt-eko (100 mikro watt) seinalea 10 dBm-ko galera da. 50,000 watt-eko potentzia igortzen duen irrati-kate batek pare bat miliwatt-era soilik ahitu daiteke irrati-hargailu batek jasotzen duenerako.\nAholkuak: Nola bihurtu dBm wattetara?\n+10 dBm = 10 miliwatt .01\nEra berean, irakurri: Zer da Inprimatutako Zirkuitu Plaka (PCB) | Ezagutzeko behar duzun guztiaw\n4. Zer da Decibel isotropikoa (DBI)?\nAntena isotropikoa, energia norabide guztietan modu uniformean irradiatzen duen antena teorikoa da. Dezibelio isotropikoa (dBi) irabaziaren unitatea da antena baten irabazia kalkulatzen denean eta antena eredu isotropikoarekin alderatzen denean (ez benetako antena, antena eredu hipotetikoa baizik). Antena fabrikatzaileek antenak ondo funtzionatzen duen ala ez neurtzeko erabiltzen duten dBi ratioa ere kontsideratu dezakezu. Antena isotropiko batek ez du irabazirik / galerarik bere buruarekin alderatuta eta horrek 0 dB-ko potentzia-maila du.\nPotentzia baxuko sistemetarako, hala nola komunikazio mugikorretan erabilitakoak, dBm (dezibelio-miliwatt) eskala erreferentziazko potentzia maila egokia da, eta potentzia 1 mW-ko maila da:\nBeraz, antena batek norabide jakin batean 5 dBi-ko irabazia badu, horrek esan nahi du antena isotropikoarekin alderatuta (norabide horretan 0 dB-ko irabazia izango du), antena horrek 5 dB-ko irabazia du.\nBaliteke dBi antena baten irabazia erradiadore isotropoarekiko alderatzen duen neurketatzat har dezakezula (eredu esferiko batean energia modu uniformean irradiatzen duen antena teorikoa).\nZure kabuz, garrantzitsua da jakitea seinalearen indargailuak dBi balioa duen antena bat duela.\n5. Zer da dezibelio watt bat (dBW)?\nDezibelio watt (dBW) dezibelio da 1 Watt-rekin, hau da, wattarekiko dezibelioetan adierazitako seinalearen indarra neurtzeko unitatea da. Potentzia dBW potentziaren potentziaren 10 logaritmoen 10 aldiz berdina da wattetan. Oso erabilgarria da, zenbaki tarte labur batean balio sorta zabala adieraz baitezake.\nPotentzia handiko sistemetan, satelite bidezko komunikazioetan erabiltzen direnetan adibidez, normalean dBW (dezibelio-watt) eskala erabiltzen da, eta potentzia 1 W-koa da:\nZein da Zailtasunaference artean dB eta dBM?\n● Dezibelioak (dB) eta dB miliwattekiko (dBm) erlatiboak bi kontzeptu desberdin baina erlazionatuta adierazten dituzte.\nA dB bi balioen ratioa adierazteko modu laburra da. Seinale baten indarraren unitate gisa, dB-k bi potentzia-mailaren arteko erlazioa adierazten du. Zehatza izateko dB = log (P1 / P2).\nErabakia erabiltzeak ahalmen maila desberdinak (irrati esteken diseinuan ohiko egoera arrunta) kontrastatzea ahalbidetzen du bi edo hiru digituko zenbaki sinplearekin ordez, bederatzi edo 10 digituko zama handiagoa izan ordez.\nAdibidez, bi potentzia-mailaren arteko diferentzia 1,000,000,000-tik 1. gisa deskribatu beharrean, askoz sinpleagoa da dezibeleko ordezkaritza 10 * log (1,000,000,000 / 1) edo 90 dB erabiltzea. Gauza bera gertatzen da zenbaki oso txikiekin: 0.000000001 eta 1 arteko erlazioa -90 dB izan daiteke. Horrek seinale mailak askoz errazago egiten ditu.\nThe unitate dBm Potentzia maila absolutua adierazten du dezibelio eta 1 millwatt (mW) aipatzen da. "P" potentzia absolututik (wattetan) dBm bihurtzeko, erabili dBm = 10 * log (P / 1 mW) formula. Ekuazio honek dBarentzat ia berdina da. Hala ere, orain "P" potentzia maila 1 mW-ra dago aipatuta. Badirudi irrati-mundu praktikoan 1 mW erreferentzia egokia dela eta, horretarako, potentzia neurtzeko.\nErabili dB denean esprEssing bi potentzia balioen arteko erlazioa. Erabili dBm boterearen balio absolutua adieraztean.\nFM produktuei buruzko deskribapenak askotan, pertsona baldintzapean "dB", "dBm", eta "DBI" interchangeably erabiliz, benetan oso gauza desberdinak esan nahi dute ikusten jarraitzen dugu. Beraz, hemen terminoen erabilera zuzena atzeko txiki bat da.\nEra berean, irakurri: Zein da AM eta FMren arteko aldea?\n● Imajinatu norabide guztietan energia berdin igortzen duen antena, gure eguzkiak egiten duen moduan. Lingo zientifikoan, hau "erradiadore isotropikoa" dela esaten da, ez baitu inolako norabidetan erradiaziorako lehentasunik ... hau da, ez du "zuzentasunik".\n● Antena isotropiko mota honek "irabazirik ez" duela esan daiteke. "Irabazpenik ez" x1 (1 aldiz) bezalako terminoetan adieraz daiteke. Horrek esan nahi du norabide guztiek energia erradiazio berdina dutela eta guztiak batez besteko energia erradiazio berdinak direla.Antenetako ingeniariek termino logaritmikoak dituzte gustuko, eta irabazteko asmorik gabeko egoera hau 0 dBi da ("zero dee bee eye" esan ohi da). Imajinatu eguzkiaren tamainako ispilu erraldoi bat gure eguzkiaren ondoan. Imajinatu energia-banaketa hori nola aldatuko litzatekeen eta eguzkiari zuzentasuna emango dion. With halako irudizko ispilu bat, gure eguzki sistemaren erdia iluna egongo litzateke (ispiluaren atzean).\n● Beste erdia bi aldiz argitsua izango litzateke (eguzki zuzena gehi isla da ikustea). Ispiluek edo lenteek energia hobetzeko itxura dute zenbait gogoko norabidetan lapurtu eta berbideratuz norabide ezabatuetatik. Antenak gauza bera egiten du.\n● Ispiluek ez dute argia sortzen, norabidean desbideratu, zuzendu edo kontzentratzen dute soilik. Antenek ez dute irrati-energia sortzen, norabideren batean desbideratu, zuzendu edo kontzentratzen dute. Hau norabide ezaugarri da irabazia deritzo. Gogoan izan, ez da energia berririk sortzen, birbideratu edo noranzkotasuna (zuzentasuna) besterik ez da ematen. Lehentasunezko norabidean intentsifikazio kopurua irabazi gisa kuantifikatzen da. Horrela, ispilu batek eguzkiaren energia erdia (edo kandela bat) birbideratu dezake, eta bi aldiz distiratsuagoa izan daiteke (hau da, bi kandela). Esaten da izan2x (bi aldiz) irabazia edo bikoizketa.\nHamarren bat, 1/10 edo "% 10" (galera, ez irabazi)\nLaurden bat, 1/4 edo "% 25" (galera, ez irabazi)\nErdia, 1/2 edo "% 50" (galera, ez irabazia)\nIrabazirik gabe, "berdina",% 100 (irabazirik gabe, galerarik gabe)\n% 12 handiagoa, aldiz, 1.12 edo% 112\n% 58 handiagoa, aldiz, 1.58 edo% 158\n% 100 handiagoa, 2 aldiz, "bikoitza" edo% 200\n% 300 handiagoa, 4 aldiz\n8 aldiz (% eskala ez da balio anitz handientzat)\n10 aldiz (% eskala ez da balio anitz handientzat)\n20 aldiz (% eskala ez da balio anitz handientzat)\n100 aldiz (% eskala ez da balio anitz handientzat)\nInteresa ere izan dezake:\nZure FMa nola brikolatu Radio Antena ｜ Etxeko FM antenaren oinarriak eta tutoretzak\nNola Kargatu /Gehitu M3U / M3U8 IPTV erreprodukzio zerrendak eskuz onartutako gailuetan\nZer da difference AM eta FM artean?\nFMko 9 irrati onenak Broadcast Transmisore handizkariak, hornitzaileak, fabrikatzaileak Txina / AEB / Europatik 2021ean\nIrrati difusioko ekipoa erosteko interesa duzu? Jarri nirekin harremanetan Web | aplikazioa\nEdo bidali posta elektroniko bidez informazio gehiago lortzeko | NOW\nGehitu: [posta elektroniko bidez babestua]\nAurrekoa:Ham Radio Ekipamendua eta Lizentzia\nHurrengoa:Nola antena Eraginkortasuna eta antena Gain du caculate izateko


Larramendi jesuitak idatzia: escrito por el jesuita Larramendi\naita jesuita: padre jesuita\njesuita *Examples are automatically obtained from dabilena\n...jesuita\tapologista gipuzkoarra (Andoain, 1690 - Loiolako jesuiten komentua, 1766). Hamazazpi urterekin jesuitetan ...\n...zer diren gauza inportanteenak, bai guretzako jesuita bezala, bai elizarentzako. Euskal Herrian dugun...\n...in bat bai... Puf, dotoreak. Lehenengotik jesuitengana joaten zen, eta gero Loiola Hotelera ...\n...ana teologo feminista egon da asteon Durangon, Jesuitek gonbidatuta. Alazne Uribarri, berriz, Hazi ...\n... Loiola, 1961) gipuzkoar idazlea izan zen. Jesuita . Euskaltzain urgazlea izan zen, eta hagiografia-lanak idatz...\n... bezala, integristak -batez ere eliz jendea, jesuitak eta karmeldarrak, zutela atzetik, eta zenbait intelektual e...\n..., Abandon ikusten dugu, eta gero Orduñako jesuitetan batxiler egiten, aita Arana euskaltzalea irakasle ...\nOtxoa Kapanagaren liburua Jeronimo Ripalda jesuitak gaztelaniaz egindako dotrinaren itzulpena da, XVII. mendear...\n...jaurgo jurisdikzionalak indartu, Inkisizioa berpiztu eta Jesuitak Espainiara itzuliÃ¢â,¬Â...\n... hilketa haren egileak», Jon Casadoren hitzak dira. Jesuita da, eta Deustuko Unibertsitateko Donostiako fakultatean Pas...


ELHUYAR Basque Research - Albistea: Nahierako propietate optiko eta elektrikoak dituzten polimeroak lortu dituzte\nHasiera > Albisteak > Nahierako propietate optiko eta elektrikoak dituzten polimeroak lortu dituzte\nNahierako propietate optiko eta elektrikoak dituzten polimeroak lortu dituzte\nNoiz argitaratua: 13/05/15 | Kategoria: Ikerketa | Gaiak: #Fisika, Kimika eta Matematika #Teknologia\nHaritz Etxeberria , UPV/EHU\nNanopartikula erdieroaleak polimeroei gehituta, propietate optiko eta elektriko jakinak dituzten material konposatu nanoegituratuak sortu dituzte UPV/EHUko Donostiako Unibertsitate Eskola Politeknikoko “Materialak +Teknologiak” taldean (GMT). Nanopartikula horien propietate optiko eta elektrikoak tamainarekin aldatzen dira, eta, ezaugarri hori baliatuz, lortu nahi diren propietateak dituzten tamainako partikulak sintetiza ditzakete ikertzaileek, eta, partikula horiek polimeroei erantsita, propietate jakin bat edo bestea erantsi azken produktuari.\nPuntu kuantiko gisa jokatzen duten partikulekin egin dute lan UPV/EHUko Donostiako Eskola Politeknikoan; zehazki, kadmioz eta selenioz osatutako nanopartikulekin. Puntu kuantikoen bereizgarrietako bat da partikularen propietate optikoak eta elektrikoak tamainarekin aldatzen direla.\nKadmioz eta selenioz osatutako partikulen kasuan, 10 nanometro —milimetro baten milioirena da nanometro bat— baino gutxiago duten nanopartikuletan gertatzen da hori, eta, “ondorioz, ez da berdina 3 nanometroko edo 6 nanometroko nanopartikula bat izatea”, azaldu du Haritz Etxeberriak, UPV/EHUko Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurumenaren Ingeniaritza saileko ikertzaile eta ikerketaren egileak. Horrek aukera ematen du oso propietate zehatzak dituzten nanopartikulak sintetizatzeko, eta, ondoren, nanopartikula horiek beste material batzuetan txertatuta, aurrez aukeratutako propietateak izango dituzten material konposatu berriak presta ditzakete ikertzaileek. “Oinarrizko materialek dituzten berezko propietateei beste batzuk gehitu ahal zaizkie nanokargen bidez: nanopartikulak, nanobuztinak, zuntzak... Azkenean, batzuen eta besteen propietateak batuz, propietate berriak dituzten materialak lortzen dira”, dio Etxeberriak.\nOptoelektronikan, biomedikuntzan edo eguzki-panelen arloan bilatzen dituzte ikertzaileek aplikazioak puntu kuantiko gisa funtzionatzen duten partikulentzat.\nEtxeberriak egindako lana izan da kadmioz eta selenioz osatutako nanopartikulak sintetizatzea, eta, ondoren, nanopartikula horiek polimero batean txertatzeko metodoak aztertzea. Izan ere, nanopartikulak polimeroan zehar ondo dispertsatzea izaten da erronka nagusia; hori lortzen ez bada, material konposatuak ez ditu izango nanopartikulen bidez eman nahi zaizkion propietateak. “Nanopartikulek, hain tamaina txikia izanda, agregatzeko joera dute. Ondorioz, aglomeratu handiak lortzen dira, fase desberdinetan nahastuta agertzen direnak. Baina, tamaina handitzean, dituzte nanopartikula gisa dituzten propietateak”, azpimarratu du Etxeberriak.\nIkerketa-lanaren lehen fasean, hainbat tamainatako kadmio seleniuro nanopartikulak sintetizatu ditu Etxeberriak, eta, tamainak partikularen propietateetan duen garrantzia kontuan izanda, hainbat sintesi parametro aztertu ditu, nanopartikulen sintesia optimizatzeko eta nahi diren tamaina eta propietateak dituzten kadmio seleniuro nanopartikulak lortzeko.\nBigarren fasean, tamaina jakin bateko nanopartikulak (3-4 nanometro artekoak) polimeroan txertatu eta barreiatzeko metodologiak aztertu ditu. Horretarako, poliestirenoz eta polibutadienoz osatutako blokezko kopolimero batekin egin du lan. “Blokezko kopolimeroak erabili ditugu, faseak lortzeko aukera ematen dutelako. Beraien artean nahastezinak diren osagaiak dituzte, baina, elkarri lotuta daudenez, fase-ordenamendu batzuk sortzen dituzte maila nanometrikoan, eta aukera ematen dute fase batekiko edo bestearekiko afinitatea duten nanopartikulak eransteko”, azaldu du Etxeberriak.\nEtxeberriaren helburua izan da poliestireno fasean barreiatzea kadmio seleniuro nanopartikulak, eta, horretarako, hainbat funtzionalizazio-teknika probatu ditu. Funtzionalizatzeak esan nahi du aukeratu den fasearekin nahasgarri bihurtuko dituzten molekulak eransten zaizkiela nanopartikulei gainazalean, polimeroan ondo dispertsa daitezen. Grafting through izeneko teknikaren bidez lortu ditu emaitzarik onenak. “Grafting through teknikarekin, nanopartikulak estirenoaren polimerizazioa gertatzen den ingurunean jartzen dira. Horrela, batzuetan nanopartikularen gainazaletik hazten da polimeroa, beste partikula batzuk polimero-kateen erdian harrapatuta geratzen dira eta polimero librea ere sortzen da”, argitu du Etxeberriak. Emaitza da poliestirenoarekiko afinitatea duen material bat, blokezko kopolimeroarekin nahasitakoan nahi den dispertsio homogeneoa ematen duena.\nHala erakutsi dute sortutako material konposatuarekin egindako neurketek: material konposatuak nanopartikulek hasieran zituzten ezaugarri optiko eta elektriko berberak ditu. Teknikaren emaitza onak ikusita, beste material batzuekin lanean ari da orain Etxeberria; besteak beste, zelulosarekin.\nHaritz Etxeberria Altuna (Legorreta, 1982). Kimikan doktorea, UPV/EHUko Donostiako Unibertsitate Eskola Politeknikoan ikertzailea da gaur egun, Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurumenaren Ingeniaritza sailean, Iñaki Mondragon zenak sortutako “Materialak+Teknologiak” ikerketa-taldean GMT). Donostiako Ingeniaritza Eskola Politeknikoan egin du “CdSe nanopartikulen sintesia eta gainazalaren funtzionalizazioa konposite nanoegituratuen eraketarako” izeneko doktoretza-tesia, eta Iñaki Mondragon Egaña (zendua), Galder Kortaberria Altzerreka eta Arantxa Eceiza Mendiguren irakasleak izan ditu zuzendari.\nHaritz Etxeberria, UPV/EHU\nKonposite nanoegituratua, UPV/EHU


Gure bazkideen esne-bilketaren eta ‑kudeaketaren hasierako zerbitzutik abiatuta, kooperatiban zerbitzu berriak sartu ditugu, gure bazkide abeltzainak gero eta zorrotzagoa den merkatu batean egunetik egunera lehiakorragoak izan daitezen eta bizi-kalitate on bat izan dezaten.\nbilketa eta kudeaketa\nEsne-salmentaren bilketa eta kudeaketa\nBilketa 300 ustiapenetan.\n25 jasoko ibilbideak.\nUrteko 365 egunetan ematen dugu zerbitzua.\nEAE, Nafarroa, Errioxa eta Burgos guztian estaldura.\nEsne-bilketaren zerbitzuan sartuta.\nKalitate-kontrola banaketa bakoitzeko.\nAlbaitari batek kontrolatuta.\nJarraipen pertsonalizatua irregulartasun kasuetan.\nAbeltzainei laguntzeko ustiapenetara joaten den ikuskatzaile taldea.\nTeknikari adituen taldea, 20 urte baino gehiagoko esperientziadunak eta urteko egun guztietan zerbitzu ezin hobea eskaintzen dutenak.\nGasolioa etxean bertan\nHitzarmen bat eskaintzen dugu erregai-banatzaileekin, eta kooperatibaren gune geografiko osoa barne hartzen dugu, merkatuaren kalitate-prezio erlazio onena eduki ahal izateko.\na. Belar-bazka eta azpiproduktuak\nGaur egun ustiapen batean beharrezkoak diren bazka\nguztiak eskaintzen ditugu: bazka-artoa, arto gozoa, alpapa,\nerremolatxa-pulpa, zitrikoen pulpa, etab.\nNutrizio-zerbitzu propioa dugu, ustiategi bakoitzaren neurrira arrazionatzen duten bi nutrologorekin.\nGure inguruko fabrika lehiakorrenetan egiten dugu pentsua. Gainera, gure bazkideei ospe handiko zentroekin hitzartutako kalitate-kontrol independenteak eskaintzen dizkiegu.\nEtxean bertan entregatzen ditugu: jetzialdiko higiene produktuak, esne maternizatuak, ongarriak, papera, siloko plastikoak, automobil-kontsumigarriak (olioak, koipeak, iragazkiak, etab.), ordezko piezak, etab.\nHorretarako, kalitate egiaztatuko hainbat hornitzaile ditugu, kalitate/prezio erlazio onena duten intsumoen hornidura bermatzen digutenak.\nBizitza osoko aseguruen kudeaketa eskaintzen dugu (autoa, traktorea, etxea, bizitza, etab.) eta zehatzagoak diren beste batzuk, abeltzainek abeltzainentzat pentsatuta.\nAbeltzainak konfiantzazko norbaitengana jo ahal izateko ustiapenaz arduratu ezin duenean nahiz gaixotasun edo ospitaleratzeren bat dagoenean, edota familiarekin egoteko egun libre batzuk hartu ahal izateko.\nErratzu Industrialdea, 162\nTel: 943 335 159 - Fax: 943 335 927\nLege-oharra - Pribatutasuna eta cookie politika


Diabetes Mellitusa eta paziente geriatrikoa | Matia Fundazioa\nHasieraBlogaDiabetes Mellitusa eta paziente geriatrikoa\nDiabetes Mellitusa eta paziente geriatrikoa\n13 Abuztua 2015\nDemografian eta bizi-ohituretan gertatzen ari diren aldaketen eta mendebaldeko herrialdeetan gehiegizko pisuaren eta obesitatearen tasek izan duten igoera handiaren ondorioz, diabetes mellitusa eta haren ondorioak gora egiten ari dira nabarmen. Askotan, “diabesitatearen” fenomenoa munduko pandemiatzat hartzen da, eta arazo geriatrikoa da funtsean. 2. motako diabetes mellitusak biztanlerian duen prebalentzia-tasa % 13 da, eta % 20ra igotzen da adinekoen kasuan. Estatuko prebalentziari buruzko azterlan batean (Di@betes) ikus daitekeenez, prebalentzia % 30era iristen da 75 urtetik gorako gizonen kasuan, eta % 33ra adin-tarte bereko emakumeen kasuan. Zahartzearekin batera, aldaketak gertatzen dira gluzemia plasmatikoan baraurik (6-14 mg/dl hamarkada bakoitzeko, 50 urtetik aurrera) eta gluzemia pospandrialean (1-2 mg), eta aldaketa horiek intsulinarekiko sentikortasuna eta intsulinaren jarioa eragiten dute.\nKontuan hartu beharreko oso faktore garrantzitsu bat hipogluzemia-arriskua da, adina bera arrisku-faktorea baita, sendagai jakin batzuk (batez ere intsulina eta antidiabetikoak, hala nola sulfonilureak edo glinidak), alkohola, ahorakinen murrizketa, maila sozioekonomiko baxua eta giltzurrun-gutxiegitasun kronikoa bezalaxe. Adinekoengan, sintoma begetatiboak murriztu egiten dira, eta ohikoagoak izaten dira sintoma neurologikoak (nahastea, nahasmendu kognitiboak), nekea eta ahultasuna, eta hori arriskutsua izan daiteke, bakarrik bizi direnen kasuan bereziki. Diabetesa duten pazienteek 1,2 aldiz handiagoa dute depresioa izateko arriskua, eta depresioa duten pazienteek, berriz, 1,6-2,5 aldiz handiagoa dute diabetesa izateko arriskua. Halaber, narriadura kognitiboa eta min kronikoa jasateko arriskua areagotu egiten da, eta, beraz, diabetesa, depresioa, dementzia eta mina elkarri lotuta daudela esan daiteke. Era berean, gernu-inkontinentziak, erorikoek eta ondoriozko hausturek eta polimedikazioaren eta malnutrizioaren ondoriozko arriskuak gehiegizko desgaitasuna eta bizi-kalitatearen okerragotzea eragiten dute adinekoengan.\nHori guztia dela-eta, lan terapeutikoan oso kontuan hartu behar dira pazientearen lehentasunak eta zaintzailearen sinesmenak, eskuragarri dagoen sare soziala ongi ezagutu behar da, konplexutasun terapeutikoa ahal den heinean saihestu behar da eta hipogluzemien eta komorbilitateen arriskua, gaitasun funtzionala eta bizi-itxaropena balioetsi behar dira, pertsonaren premia errealen neurriko zerbitzua eskaintzeko.\nKontrol metabolikoko helburuei dagokienez, ez dute helduengan bezain zorrotzak izan behar. Helburu gluzemikoa, hemoglobina glukosilatuaren (HbA1C) arabera neurtua, desberdina da pazientearen sailkapenaren arabera (ikus taula), eta tentsio arteriala kontrolatzeko helburuak <140/90 mm Hg izan behar du, 120 mm Hg-tik behera emaitza negatiboak gehitu egiten baitira. Bereziki hauskortasun-azterketetan, heriotza-arriskua areagotu egiten da; adibidez, gluzemia-jarraibide intentsiboek % 22ko proportzioan areagotzen dute heriotza-arriskua (ACCORD azterlana). Lipidoei buruzko informazioa urria da 80 urtetik gorako pertsonen kasuan. Adin horietan, kontrol intentsiboek ez dituzte murrizten gertaera kardiobaskularrak. Tabakoaren aurkako aholkuak eman behar dira urtean behin, eta antiagregazioaren erabilera bigarren mailako prebentzio-neurri gisa da egokia.\n2015. urtean, Diabetesaren Amerikako eta Europako Elkarteek* pazientearengan ardaztutako tratamendurako orientazioaren gida bat landu zuten. Gida horretan azpimarratzen denez, oso garrantzitsua da tratamenduan sendagai seguruak erabiltzea, profil metaboliko eta kardiobaskular egokiarekin (pisua igotzen ez dutenak, hipogluzemia-arrisku urrikoak, tentsio arteriala eta bihotz-maiztasuna kontrolatuta), hala nola GLP1aren analogoak edota SGLT2 hartzailearen inhibitzaileak, sulfonilureen (interakzioak eta hipogluzemia-arrisku handia) eta glitazonen (bihotz-gutxiegitasuna eta hausturak) ordez. Nolanahi ere, sendagai berrien zaintza farmakologikoari buruzko azterlanei adi egon beharra dago.\nHori guztia dela-eta, oso garrantzitsua da balioespen geriatriko integrala egitea, esku-hartzeak laguntza-helburuetara egokitzea eta pazientearen eta hurbilekoen bizi-kalitatea baldintzatzen duten sindrome geriatrikoak lehenbailehen detektatzea.\nDiabetes Care 2015; 38:140-149\nCI: konplexutasun ertaina; CP: konplexutasun handia/paziente geriatrikoa\nLotutako sarrerak: Diabetes Mellitus un Enfoque Multidisciplinar