Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - W. eta E.\nLarunbata, 2014-12-13 | Edu Zelaieta Anta\nW. eta E. anaia-arrebak dira. Urte batzuk zeramatzaten elkar ikusi gabe; ez fisikoki, ez birtualki. Duela gutxi berriro elkartzeko aukera izan dute, hemen, Euskal Herrian. 1998an ezagutu genituen guk W. eta E., Hondurasen, Mitch urakan bortitzaren aurretik. Haien familiako beste kide batzuk ere ezagutu genituen, hala nola Isabel izeneko gizon garai bat, bertako parajetan barrena gidari lanak egin zizkiguna.\nHondurasen egondako beste lagun batzuk tarteko, Lautadako herri batean egin dugu enkontrua. E.-rekin berbetan hasi orduko zera esan dit: “Ez dakizue zer duzuen hemen, guk egunero sufritu behar dugun indarkeriaren aldean. Izugarria da hango egoera, ez du zerikusirik zuek ikusi zenutenarekin: bizia eta heriotza oso merke eros daitezke orain Hondurasen.” Jende xehea beldurrez bizi dela dio. Askok eta askok kanpora jo dutela, gero eta nabariagoa den segurtasunik eza dela eta. Hementxe nahi duela geratu aitortu digu, hura ez dela bizileku. Eta barkamena eskatu du, maite duen sorterriaren kontrako hitzik erabili baldin badu.\nHondurasen egon ginen uda hartan, besteak beste, kafearen prozesua ezagutzeko aukera izan genuen. Gogoan dut nola harritu ginen hango kafea ikustean, ukitzean eta usaintzean. Kafea baino gehiago lurra zirudiela esaten genuen; izan ere, lurraren kolorea, ukimena eta usaina zuen. Zalantza batek asaldatu gintuen orduan, bertatik bertara egiten ari ginen aurkikuntzaren argitan: hura benetako kafea bazen –eta horretaz ez zegoen duda izpirik ere–, zer ote zen guk ordura arte ezagututakoa?\nW.-k urte batzuk egin ditu gure artean; ia urtebete joan da harekin egon ginen azken alditik. Erresidentzia-baimena lortua du aspalditxotik, hainbat ahaleginen eta gorabeheraren ostean. Hemen dagoenetik kaferik hartu ote duen galdetu diot nik, jakin-minez. “Bai, bakarra”, erantzun du. Ez omen da kafea guk hemen edaten duguna: ez du kafearen kolorerik, kafearekin ukimenik, kafearen usainik. “resaca” hitza erabili du gure kafea deskribatzeko. Barre egin dute anai-arrebek hemengo denda batean ikusi dutenean badutela 2500 metrotan landutako Erdialdeko Amerikako kafea: “1700-1800tik gora nekez lor daiteke kaferik gure inguruan”.\nTamalez, hemengo kafearen mingotsa dastatu beharko du E.-k laster: turistaren bisatua agortuko zaio hurrengo astean eta, beraz, hortik aurrera ilegal egongo da. Barkamena eskatu du bigarrenez: “Nik ez dut nire bizitza osoan ezer ilegalik egin. Nolanahi ere, aukeran, nahiago dut hemen arazoak izan han baino”.


kritiken hemeroteka » Izan direnei gorazarre\n« Hor Kongon | Denboran atzeraka »\nIdaztiak eta Hitzaldiak / Antonio Arrue / Euskaltzaindia, 2009\nIzan direnei gorazarre Patxi Sarriegi / Deia, 2009-05-02\nAntonio Arrue (1903 -1975) asteasuarraren idazti eta hitzaldi bilduma, oraingo honetan. Euskaltzaindiaren ekimen berria, Euskaltzainak bildumaren barruan Antonio Zavalak paratutakoa. Ezinbestez, Andres Urrutia euskaltzain-buruaren atarikoaren ondotik Antonio Zavala zendu berriaren aurkezpena dator, hil aurretik berak paratua baita liburua, argia hil ondoren ikusi badu ere. Izan ere, atondutako liburua argitaratzeko zorian zenean hil baitzen Zavala, eskuan edukitzeko astirik gabe zorigaitzez.\nEsan gabe doa, lan mamitsua da aurkeztutakoa. euskal legegizon ezagun eta itzaltsuaren testigantza berreskuratu ez ezik gizarteratu eta ezagutzera emateko oso baliagarria delako. Era guztietako idazti eta hitzaldi ugari bilduta datoz bertan: esate baterako, nabarmen batzuk aipatzearren, euskararen batasuna, Azkue, euskal umoreaz, Luis Luziano Bonaparte, Zumalakarregi, Urruzunoren aroa, euskal gastronomiaz edota gazteleraz jorratutako “Prosistas navarros contemporaneos en lengua vasca” delako gaiaren ingurukoak.\nAndres Urrutia euskaltzainburuak atarikoan gogoratzen duenez, izan dira eta badira egun ere Euskaltzaindian legelari gogotsuak. Horien lana, dudarik ez. erabakigarri gertatu da Euskaltzaindiaren bizimoduan. Liburua, beraz, bestelako lana egin duenari merezitako gorazarrea da. Zoriak hartaratua, Antonio Zavala idazlearentzat ere errekonozimendua eta gorespena da liburua, egindako lan eskergaren kimu berria argitaratua.\nBeste behin ere, Euskaltzainak izeneko bilduma berrian euskaltzain izan direnen obrak eta eurei buruzko azterketak plazaratzeari ekin dio Euskaltzaindiak, hain zuzen, Akademiaren historiarako esanguratsu gertatu diren hainbat egileren lanak eta hauei buruzko ikerketak: Zaldubi, Lhande, Xarriton eta Domingo Agirre izan dira horren lekukoak. Oraingo honetan, berriz, Antonio Arrueren txanda etorri da, euskaltzale gazte askorentzat guztiz ezezaguna.\nBalio handiko lana, hitzaldi eta idaztiotan bildutako kontu askok erakusten duenez. Aukera aparta liburua, lehengo mendeko euskalgintza hobeto ezagutu nahi duenarentzat, orduko gizarteaz ere ezagutzak zabaltzeko baliagarria. Euskaltzaindiaren ahalegina lekuko, Antonio Zavala zenak egindako txertaketak bota du kimu berria, Antonio Arrueren gorazarrez.


Ibinagabeitia Proiektua / Oh! Euzkadi-15 (1983-martxoa)\n— Oh! Euzkadi-15 (1983-martxoa) —\nNola akabatu erlijioa behin betikoz\nMonoteista purtzil baten erreflesio teologikoak\nErreflesio hitza ez da agian egokiena lerro hauek izan nahi dutena adierazteko, subkonszientean ber-flesionatzea esan nahi baitu, objektu bat alde batetik nola bestetik flesionatuz begiratzea. Egokiago dirudi euskarazko\nHAUSNARKETA hitzak, euskara naturari gehiago hurbiltzen zaion hizkuntza baita, eta beraz antzinako eta naturazko gizakiari ere bai, eta horrenbestez barne-bizitzaz imagen zuzen eta gardenagoak dituena. Hausnartu, gaztelerazko reflexionar horren kide, baina batez ere rumiar esan nahi duena. Kontzeptuak hausnartu beraz, adimenaren hortzaginen artean harrapatu eta xehetu barneko gustoa dastatzeko, digeritu eta berehala ostera maluskatzeko. Begirada galduko behiaren iduria ere dakarkigu gogora. Nola edo hala, ikus daitekeenez, erreflesioak baino iduri naturalagoak. Baina erlijioaz mintzatuko garenez eta ez linguistikaz, lotu gakizkion ariari, aurre-oharkizun hauen ondoren, ez baita posible egiarik izkutuen eta gorenak ikastea haiek formulatu zituzten hizkuntzak ezagutu gabe.\nMonoteismoak fanatismora eta hilketara daramalako mitoa dago, hala erlijioan nola politikan. Gezur latza. Monoteismoa aurkitu edo asmatu zuena fanatismoa eta estutasunaren antitesia da. Akhenaton edo Amenofisis IV, unibertsoan jainko bakarraren aurkitzailea, gainerako faraoien iheratismoaren antitesia da. El Cairoko Museoan gordetzen den estatuak ez dauka deus ere Egiptoko beste erregeen urruntasun hotzik. Ondikotz, Mik Jagger katxondo eta afeminatu bat dirudi, ipurtalde borobildu eta aurpegi zaldizkoduna.\nBeste erlijioek, liburu handidunek —liburu banakakoek— beren burua monoteistatzat aurkeztu badute eta fanatismoa praktikatu, ez da monoteistak direlako izan; biteistak direlako baizik. Ez dute jainko bakar baten izatean sinesten. Bada hala balitz, zertarako mesprezatu beste jainko hipotetikoak. Zeren kasu horretan, jainko bakar beraren interpretazio zakarragoak lirateke desarrollo kultural eta metafisiko apalagoa duten herriek egindakoak, edota harrizko, zurezko puskak adoratzen dituzten inozoak lirateke. Baina fanatismoa eta beste jainkoen ukapena bi jainkoen izatean sinestetik dator.\nErlijio handi direlako hoiek, liburu sakratu bat dutelako, baina benetan plajio bat dena (inork ez daki beren artean edota hirugarren batena), etsaien eta kontrakoen jainkoagan indar handiagoz sinesten dute beren jainko propiagan baino. Adore sutsuagoa ipintzen da etsaiaren jainkoa erasotzen norberarena adoratzen baino. Norberaren jainkoaren izatea gauza etereo eta metafisikoa da, eta hortaz izate horrek dudak ere onar litzake gure animarentzat bortizki garratzak diren uneetan (astelehen goiza, haitzur-biharamonak, emazteak uzten zaituenean), baina kontrarioen jainkoak izate fisiko bat dauka, zeina haren sinestzaileen astakeria izuan manifestatzen baita. Norbera, izan ere, indartsuago da bere fedean, etsaiaren aurrean dagoenean, eta ez da horren fanatikoa zapatillak jantzirik dagoenean etxean, fededun-lanetan ari gabe.\nErlijioa, instituzionalizaturik ala gabe, jainkoaren alderdirik prestuena da. Gizakiek berez bakarka edo kolektiboki jartzen dutena jainkoaz duten ideia horren gainetik. Jainkoa humanizatu egiten da eta irensgarri bihurtu erlijioa dela medio. Egia da, ordea, alderdi positibo honetaz gain, erlijio guztiek ritoz, mitoz eta pitoz beterik daudela, zeinak mundutarrok izorratzeko pentsatuak direla dirudien. Ramadan eta Garizuma, barau eta haratuztera behartzen dutenak, Aste Sainduko prozesioak iduri pisuak eramanez, haur jaioberrien bataioa bildots sarraskituaren antzo egin dezaten marru, zeremonia amaigabe eta aspergarriak, lehenago hizkuntz ulertezinetan zirenak eta nolabaiteko partizipazioa uzten zutenak sursum corda hark zer esan nahi ote zuen asmatzen, baina orain imaginazioari eta herriari partizipazio guztia kendu diotenak erromantzean esaten baitituzte —askotan lehen bezain ulertezina bada ere— eta etcetera luze bat errosario, letania etabarrez osaturik. Baina zeremonia hauetaz kexu dena izpiritu estuko gizakia besterik ez da, bizitzaren alderdi negatiboak baizik ikusten ez dituena.\nZeren, esaidazue, nork jan ote du ezer gozoagorik masoiek ostiral sainduan jaten zituzten idi gailego-txuletak baino, haragi odoltsuaren zaporeari beste gizakiekiko lotura mistikoaren balio eukaristikoa erantsiz, haiek ere berariaz eta bortizki baitziren partaide bekatu berdinean, alebosiaz, patata frijituak eta entsalada jateko plazerrari jainkoaren beraren aurka egiteko balio prometeikoa emanez. Nork ukan lezake duda gizaki haiek bere makuluan oraturik behin eta berriro ahozabalka zegoen bikarioa bera baino fededunagoak zirela.\nBotereak beti sinesterazten dio borondate oneko herriari, haren ministroak direla lotsagabekeriak egiten dituztenak, eta berak ez direla enteratzen, bestela balitz ez bailituzkete inola ere onartuko.\nHala berdin gertatzen da erlijioaz, norbaitek gizaki mundutarrak konbentzitu baititu jainkoa guztiz ona dela, baina elizak eta erlijioak egiten dutela kale. Gezur borobila. Erlijioa herri-kulturaren agerpenik zabalenetakoa da. Herri-kulturaren parterik handiena erlijiora mugatzen da. Gertatzen da ordea biteismoa, bestearen jainkoagana duen errespetu eta bildurragatik, gogotik saiatzen dela herriak ez dezan ezagutu nolakoa den beste jainkoa, beste erlijioari atxekiko ote zaion bildurrak —eta arrazoi askiz—. Baina monoteismoak (izan) den jainko bakarraren manifestaziotzat jotzen dituenez guztiak, harentzat erlijio guztien ezagupena herrien kultura sakontzeko biderik onena da.\nEuskadin bada jende anitz kristaua ez dela diona. Eta bere emaztea estrangulatu berri duen filosofoaren grabetasunaz esaten du. Kristautasuna inpuneki akabatu daitekeen emaztea balitz bezala. Katizimak dion bezala, Jainkoaren graziari esker gara kristau, eta ezin dugu horretaz liberatu. Gure egunoroko elkarrizketetan diogunez, errezago da jostorratzaren begitik gamelua pasatzea, Lakuan ez-jelkide bat sartzea baino, erlijio-kultura mundu guztiarena balitz bezala erabiliz. Haitzur-biharamonetan galduak-edo gelditzen gara, bake beatifikoan boligrafo punttan zenbat aingeru kabituko ote diren pentsatzen, ahalegin metafisiko ttipiena egin gabe, goiza modu leun eta epelean pasatzeko era baita bulegoan.\nNola ez eskertu erlijioari herrietako meza nagusiak gozatzeko aukera emana, neskato lirainek, begi trebeak aukeratutakoek, gregorianoa ahots akonpasatuz kantatzen zuten bitartean, intzentsuak bobeda guztiak hartu eta bere usain lurrindua gure poro guztietan barrena sarturik, erretoreak hitz ulertezinak baina txit ongi esanak marmariatzen dizkigun bitartean, geure begirada aurrean belaunikaturik dagoen gona eskozesdun neskatoaren izterretan galtzen dugun bitartean. A zer poza eskolan, irakasle guztiek eguneko ikasgaia zerorri galdetutako egunaren ondoren, biktimatzat hauta zitzaketen berrehun gazteetatik zerorri hain zuzen, ordu erdiko atsedenaldia uzten zizuten munduko herrialde guztietan zehar hamaika abentura eta bost imajinatzeko, gizon egindakoan zer izango ote zinen dibujatzen saiatuz —eskimaleen artean misiolari, esmeralda-biltzaile Colombian, agitatzaile komunista Angolan, dendari Chilen, okin Mexikon, pelotari Miamin— eta horrela ezagutzen zenituen lanbide guztiak eta aita Pioren mapamundian agertzen ziren herrialde guztiak errepasatzen zenituen, adiskide guztiek zeuretzat, zeure imajinazioa indartzeko eta lozorro ezti hori sortzeko, errepikatzen zuten bitartean Dios te salve María llena eres de gracia, etc. Zer esanik ez udaberriko arratsalde zoragarri haiek, azterketak hurbil zirenean eta ordu luzeetan ikastera behartzen zintuztetenean, eta azkenik iristen zen aste saindua, eta herrira prozesioan buelta bat emateko baimenaz gain, herriko neskatoak lasai begiratu ahal izateko txano bat ematen zizueten, eta batzuetan pasoaren azpian sartzeko aukera txit handia ematen zizueten, eta modu horretan ez bakarrik herritar indartsu haien artean kurpilean oraturik joatea prozesioan, baizik eta aldi berean ardotrago ederrak eman.\nBaltsamo guzti hauek eskertzen ez dizkiona erlijioari, inozo hutsa da ala bestela legeak ez betetzeko eginak direla ez dakien biteista bat. Zer izango ote litzateke bizitza lege eta erregelarik gabe. Asperkeriarik izugarriena, bada orduan bai guztia izango litzateke lege, deus ere ez legoke gaizki egina. Non legoke bekatuaren plazerra? Jainko oroahalduna bera ez obeditzeko gozotasuna. Beharrik legeak dauden.\nNon legoke adulterioaren plazerra, misterioarena, zita sekretuena, etc., balio berdina baldin balu emakume batekin nola besterekin oheratzeak.\nErlijio katolikoak euskal herriarentzat eta mendebalde osoarentzat asmatu duen mendekurik handiena, Vaticano II Kontzilioa ospatzea izan da, non kendu diren latinak, erregelak, prozesioak, etc., eta zertan gelditu dira, ez eliza, hau agian sendotu egin baita, bestela ez zukeen eginen, baizik fededun gizajoak. Aste sainduko prozesioaren ordez Aberri Eguna eta maiatzaren lehena jarri behar izan da, horrek gizartean elizaren beharra nabarmendu besterik egin ez duelarik. Mozorro txanoduna eta kolore ubel edo orietan, kaiku eta pegatak baino alaiagoa zen. Herriko mutikote besolodiek balantzatutako sainduak prestantzia handiagoa dauka dudarik gabe ibilbide aspergarrian zehar mila bider zapaldutako plastikozko pankartak baino. Garraisiak ere, elizarenean leunduz joan zirenak, eta lehenengo prozesioetan esango ziren viva dios eta antzekoetatik, saeta ederretan bihurtu edo Perdona a tu pueblo, Señor, perdónalo señor bezain kanta eurobisiboetan.\nZer esan erretoreetaz. Antzina orohaladun, eliztar guztien bekatuen ezagule, herriak errespetatu eta bildurrez begiratuak, egun osoa eta urte osoa sotana beltzez jantziak egon zitezen onartuz. Zer dira egun, beste edozein mundutarrek bezala jazten duten gizajoak, ofizio erlijiosoak salbu, eta gainera lan egitera beharturik daudenak, sinbolikoki bada ere, zertan dago herriaren gaineko beren boterea, aitorpena ere publiko izan daitekeen egunotan. Zertan bere misterioa sakramendua loidi ardoa eta barkillo finaren ordez rioja eta ogi arruntaz ospatzen dutenean.\nEz da harritzekoa beraz antzinako boterearen bila komunismoa edo abertzaletasun militantearen babesa bila dezaten, horrela egun osoa anorak eta buzoz jantzita ibil baitaitezke, berak bakarrak bailiren egoera konkretuaren analisis konkretuak egiteko gai. Menages a trois eta camas redondas montatu beharra, lehen konfesionarioaren iluntasun epelean eserita ezagutzen zirenak ikasteko.\nErlijioa baino askoz interes gutxiagokoa da zer eta nola ote den jainkoa, rito eta mitoez gain, hau da, berez. Eta ez bakarrik zibilizaziorik nabarmendu ez delako originalitatean bere jainkoak asmatzerakoan, baizik eta, esan beharra dago, jainkoak ez direlako inongo zibilizazio eta garaitan modu originalez azaltzen nabarmendu. Diferentzia honek, irakurle maite hori ohartua izango denez, irakurketa azaleko eta nagi batez ematen duena baino mami gehiago dauka.\nJainkoa gizakien imaginazioaren fruitu da, beren buruari ateo deitzen diotenek dioten bezala, hain fenomeno nabarmenen aurrean burua izkutatuz. Edo alderantziz gizakiak ote dira jainkoaren imaginazioaren fruitu. Nolanahi ere, epistemologiaren aldetik, bi hipotesis hauetako edozeinekin ez dugu deus asko aurreratzen. Zeren nola hel gintezke jainkoa bere izatean ezagutzera, gizarte konkretu batetako gizakientzat denaz aparte. Kantek errez soluzionatuko luke arazoa, esanez gure burua adimenezkoa dela, eta jainkoak errazionaltasun honetan parte hartzen duela, materia eta forma bezalako berdintasun bat emango zelarik. Baina hori bide ertzetik ibiltzea da, bere herritik sekula atera ez den jendearen gisa. Hori bezain inozoa da barne-bakea eta aszesisaren bila dabilen jendearen jokabidea, horrela jainkoa hobeki ezagutuko dutelakoan, ezaguna baita tripa hutsik begiak lausotu eta adimena ez dela hain zuzen ere zorrozten.\nMonoteista moderno batek jainkoaren izatearen frogarik nagusiena argudio ad absurdum batetan oinarritu behar du. XX mendean bizitako inork sinestu ahal lezake bi gerrate mundialak, Hitlerren boterealdia, Vietnamgo gerratea, krisialdi ekonomikoak eta beste horrenbeste kalamitate patuaren poderioz gertatu direnik. Egunkarien irakurketa soilak, titularreetan besterik ezean, edozein pertsona inteligenteari adierazten dio izate superior bat dagoela, zeinak humanitatea akats eta astakeria berdinak egitera bultzatzen duen, gizakiak beren kreatzailearen eskutan diren umeak senti daitezen.\nJainkoaren beraren izatea demostraturik, zailena da izate honen ezaugarriak zeintzu diren jakitea. Xehetasun hauek ikasteko bidea ez da zinez erreza, bada, inork kontakto zuzenik edukitzeko posibilitatea aldaratuz, hura ezagutuko luketen bitartekoetara jo beharko litzateke. Ezinbesteko da errebelaziora jotzea.\nIkusgarria da egungo erlijio handiek, berauetako fededunek hala deituak liburua izateagatik esan bezala, beren burua jainkoa eta gizakien arteko bitartekotzat aurkeztea. Hauek, beste inperioen artean bitarteko izatearen mende egon ohi den boterea duten herriengan sortuak dira, hala nola hebraiarrak eta arabiarrak, Mediterranoa alde batetik, eta Egipto eta Tigris eta Eufrates ibaien inguruan sortutako inperioen erdibidean hain zuzen ere. Mendeetan zehar inperio hauen arteko elkar-trukea "lerro berdean" monopolizatzea aski ez ote zelarik, finean arima eta jainkoaren arteko elkar-trukea eta merkataritza ere monopolizatu dute.\nJainkoari buruzko errebelazio guztiak ez dira osoki baliozkoak. Ez dago, izan ere, jende gehiegi benetan fio izateko, zeren askotan arima eta jainkoaren arteko hurbilpenak bolada aszetiko luzeegitan baraua eta abstinentzia gorde duten pertsonen bidai fantastikoen gisan azaltzen baitzaizkigu, eta ondoren, jainkoaren behar bezalako deskribapena eman ordez, arimak jainkoaganako hurbilpen horretan esperimentatzen dituen zirrarak besterik ez dizkigute eskaintzen. Ikusgarria da baita ere beti bide zidorretan zehar egindako bidai harrigarriez mintza daitezen, gora doazen muinoez, musika isilez, argiz beteriko iluntasunez, etc., jainkoaz ideia kauturik egiteko deus ere laguntzen ez dutenak.\nJainkoa aurrez aurre ikusi duen pertsona fidagarri bakarrenetakoa Moises izan da hain zuzen. Hark jainkoaz emandako bertsioa zinez laburra da, baina pertsonaiaren izaera zientifiko eta hotza ez dira zalantzan jartzekoak. Arturo erregeak bezala hamabi tribu herri bakar baten bildu zituena, lehenik faraoiaren kontra burrukatu zena eta ondoren faraoiaren kontra Egiptoko tipulak hobeki dastatzen zirela esaten zutenen kontra, bere herria lur prometatura eraman zuena, baina sartu nahi izan ez zuena. Guzti honek garantiarik aski eskainiko ez balu, jainkoaz mintzatzen denean ez da gisa txarrez enrrollatzen berak sentitzen zuenaz (ilezko adar zuri batzuk hazten zitzaizkiola, pasatako bildurra, etc.); harira doa zuzenean eta jainkoak esandakoa dio laburzki:\n— Ego sum qui sum.\nNondik ikasbide anitz erauz litezkeen. Lehenengoa, linguista espabilaturen batek esango lukeen bezala —eta barka erredundantzia— latina zekiela da. Hori arras eztabaidagarria delarik, bada gomentario honek arazo diakronikoen abstrakzio arriskutsua egingo luke. Nolanahi ere, hori gorabehera gutxikoa litzateke, zeren jainkoaren ahots hotzirakagarri eta trumoitsuak ez zuen zergatik inolako hizkuntz ezagun batetan mintzatu beharrik, energia hutsa litzateke, Moisesek egiten zuen hizkuntzan ulertu zuena.\nEz da munduan ezer inozoagorik jainkoaren afirmazio lakonikoaren aurrean egindako imintzo nagia baino. Horrek ez baitu ezer askorik adierazten inoren hezkuntza teologikoaz eta enrrollerako kapazitateaz. San Tomas Summa Teologica bat idazteko gauza izan baitzen esaldi honetaz baliatuz.\nZeren, ikus dezagun, zer adierazten digu ni naizena naiz horrek. Begirada zuhurtasunez lausotu besterik ez dago, edo imaginazioa askatu begiak behi-itxuraz irekiz, pentsakizun honen sakona kaptatzeko. Ahalegin hau egina baduzu, irakurle maitea, ohartuko zinen dagoenekoz ni naizena naiz hori izan aditzaren bi esanahien batasuna dela, esentzia eta existentzia, eta ez zabiltza oker, adierazi nahi duena ez baita besterik. Aurrena arraultzea ala oiloa izan ote zen eta eztabaida hori arraultze frijitu bat egiteko bezala puskatzen dela, bera bi gauzak batean baita, esentzia (bere jainko-izatea) eta existentzia (bere izatea eta existitzea). Ulertuko zenuen dagoenekoz ez zizkiela jainkoaren bozak sorterazi Moisesi ilezko bi adar zuri bekokian, bere hausnarketa filosofiko sakonak baizik. Ideia hauekin korapilaturik zebilen, Arafat menditik jetsi legearen oholak eskutan zituela eta, helas, bere herria urrezko zekorra adoratzen ari zela aurkitu zuenean.\nEta azkenik, bere herriaren erantzun eskergabea ikusirik, zeinak harriturik eta fede gabe begiratzen baitzuen nola ari zen su eta gar sustantzia eta esentziaren arteko batasuna esplikatzen, eta behatz bizkorra lokian borobilean nabarmenki mogituz, haserreturik eta bere grina gaiztoa ezin eramanik, bere herriaren buru gainera jaurtiki zituen legearen oholak eta atzera joan zen Arafat mendira, ez jadanik jainkoaren boza entzutera, baizik eta herri gor eta sineskaitz haren aurkako mendekurik garratzena, liberazioaren teologia elaboratzea.\nHonela idatzi zuen berriro Exodoaren liburua, historia osoa funtsean aldatuz. Kontua ez zen jadanik Egiptotik alde egin zutela, ez baitzegoen faraoia eta bere kapatazak agoantatzerik, izarretik izarrera aseguro sozialik gabe lan eginez, eta mandoaren gisan harritzarrak karriatuz, beren egiteko propina betidanik salerosketa izan ohi zelarik, inperioen arteko bitartekoa izatea, eta suertatzen zenean herrien eta jainkoaren arteko bitartekoa. Aitzitik, oraingoan kontua zen ez zela herria izan jainkoa baizik egoera horretaz nekaturik zegoena eta Egiptotik atera zituena, areago beren borondatearen aurka, herri hautatu bihurtzeko.


Euskal Jaiak hasiko dira ostegunean - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nEuskal Jaiak hasiko dira ostegunean\nKontxako Bandera, Sagardo eta Garagardo eguna, eta hainbat kultur jarduera antolatu dituzte irailaren 13a arte\nZureya Etxarrik diseinatu du Euskal Jaietako kartela (Argazkia: Ane Urrutikoetxea)\nUda ez da amaitu, eta Donostiak egitarau oparoa dauka eskaintzeko oraindik. Ostegun honetan hasiko dira Euskal Jaiak, eta astebeteko epean kirol, kultur eta aisialdi jarduera zabala antolatu dute, irailaren 13a arte. Horrela, datozen bi asteburuetan Kontxako Bandera lortzeko estropada lehiaketa egingo dute, eta baita ohiko Sagardo Eguna ere; aurten, berritasun moduan, Garagardo Eguna ere antolatu dute. Turismoko zinegotzi Alfonso Gurpegik aurkeztu ditu Euskal Jaiak, kartelaren disenatzaile Zureya Etxarrirekin batera. Euskal Jaietako arropak aukeratu ditu Etxarrik kartelerako, jai aurreko prestaketa uneak gogora ekarri nahian: “Halako jai egunak iristear daudenean, arropak prestatu ohi ditugu, eta jantzi aurretik ondo pasatzeko asmoa dugu buruan; hori islatzen saiatu naiz”. Gurpegik hainbat jarduera nabarmendu ditu, hala nola, estropadak, larunbateko Sagardo Eguna eta Toka Txapelketa, irailaren 10eko Basque Beer Fest eta irailaren 13ko Tanttaka taldearen Kreditua antzezlana: “Guztira 69 jarduera antolatu ditugu Euskal Jaietan, eta aurreko urteetan bezala, lokotx bilketa, euskudantza, poesia ordua, eta haurrentzako jarduerak egongo dira aste guztian zehar. Gainera, Aste Nagusian eguraldiaren ondorioz bertan behera utzitako Txistularien alardea berreskuratuko dugu”. Gurpegik gaineratu du Txomin Eneako uholdeen inguruko Urak dakarrena dokumentala eskainiko dutela Euskal Jaietan. Programa guztia irakurri daiteke webgunean.\nEuskal Jaien jarduera nagusia dira estropadak, eta emakumeen zein gizonen Kontxako Bandera lortzeko lehiatuko dira arraunlariak. Hala, ostegunean 17:30ean emakumeek sailkatze estropada egingo dute, eta 18:00etan gizonek. Igandea 6an berriz, 11:00etan lehiatuko dira emakumeak, eta 12:00etan gizonak. Hurrengo igandean, hilak 13, finala egingo dute, 11:00etan emakumeak eta 12:00etan gizonak.


Egiptok hegazkin-gripearen bigarren giza kutsaduraren kasua berretsi du | Consumer\nEgiptok hegazkin-gripearen bigarren giza kutsaduraren kasua berretsi du\nBelgikan hogei ahate hil agertu dira eta Israelek milaka hegazti hiltzen jarraitzen du.\n28 urteko gizon batek, granja baten jabeak, hegazkin-gripearen H5N1 birusa harrapatu du, eta Egiptoko gaixotasunaren bigarren giza kutsaduraren kasu bihurtu da. Belgikan, hogei ahate inguru hilda aurkitu zituzten atzo, eta Israelek milaka hegazti hiltzen jarraitzen du.\nEgiptoko Osasun ministroak, Hatim al Gabalik, atzo baieztatu zuen gizon batek positibo eman zuela azterketa batean, hegazkin-gripearen aldaera hilgarrienak eragindako infekzio berri bat atzemateko, aurreko ostiralean Kairon emakume bat hil ondoren.\nIkerketa baten arabera, hegaztien gripeak gizakiengan eragin dezakeen birusa gero eta askotarikoagoa da genetikoki\nGabalik adierazi zuenez, Mohamad Bahaa Abdel Muneim Qaluibiya herriko landetxe baten jabea da, Kairoko iparraldean. Gaur egun, Egiptoko ospitale batean dago, “tratamendu mediko egokia jasotzen du eta arriskuan dago”.\nBelgikan, berriz, Elikagaien Segurtasunerako Agentzia Federaleko (AFSCA) adituek atzo Roten herriko kanal batean hildako hogei ahate aurkitu dituzte.\nHildako hegaztiak berreskuratzeko kanalera joan zen suhiltzaileetako batek esan zuen AFSCAko espezialistetako batek, animaliei buruzko atariko azterketa egiteko, animaliok “ez zirela hil hegazkin-gripearen ondorioz, baizik eta berezko heriotzagatik”.\nIsraelgo Nekazaritza Ministerioak, bere aldetik, berretsi du H5N1 birusa, hegazti-gripearen andui hilgarriena, herrialdeko hiru eskualdetako eskualde batzuetan zabaldu dela, azken egunetan hegaztiak hil arren.\nIsraelgo Gobernuaren web orriak zabaldutako jakinarazpen batean, ministerio honek aditzera eman du gripearen arrastoak aurkitu direla hegoaldeko Ein Hashlosha eta Holit eskualdeetan eta Sdeh Mosheren beste batzuetan, herrialdearen erdialdean.\nEin Hashlosha eta Holit-en, asteburu honetan hildako hegazti bat aurkitu zuten inguruko oilasko guztiak hiltzen ari ziren, baina neurri hori hiru kilometroko erradioan dauden hegaztietara zabaldu da. Sdeh Moshe eta Nachshon laugarren eskualdean, H5N1 kasuak izan daitezkeela susmatzen da, eta albaitariek inguru batzuetan oilasko-hilketa osatuko dute astelehen edo asteartean.\n“Orain, kutsatutako lau eremuez ari gara, baina egoera kontrolpean dagoela uste dugu. Inguruko eremuetan kasuak egon arren, horrek ez luke esan nahi gripea zabaldu denik”, adierazi zuen ministerioak.\nH5N1 birusak dozenaka milioi oilasko eta ahate hil ditu Asian 2003tik, eta duela gutxi Europara eta Ekialde Hurbilera hedatu da.\nH5N1 birusaren bi andui\nBestalde, Asiako hego-ekialdean hegaztien gripea eragin duten H5N1 birusaren bi anduiren laginek adierazten dute lotuta daudela, baina azpitalde genetiko desberdinetakoak direla, ikerketa batek erakutsi duenez.\nAEBetako Gaixotasunak Kontrolatzeko eta Prebenitzeko Zentroetako (CDC) zientzialariek egindako ikerketa Estatu Batuetako Atlanta hirian (Georgia) egiten den Gaixotasun Infekzioso Berrien Nazioarteko Konferentzian aurkeztu zen.\n“Geografikoki hedatzen jarraitzen duenez, birusak ere bere dibertsitate genetikoaren hedapena jasaten du”, adierazi zuen Rebecca Gartenek, eta ikerketan parte hartu zuen. “2003an, genetikoki mugatutako populazio bakarra genuen, giza pandemia eragiteko ahalmena zuena. Orain bi ditugu” esan zuen.\nZientzialariek adierazi zutenez, “clade 1” eta “clade 2” birusek arbaso bera parteka dezakete, baina desberdinak dira eta lehengusutzat har daitezke.\nGartenen arabera, horrek esan nahi du hegaztien gripeak gizakietan eragin dezakeen H5N1 birus-taldea gero eta askotarikoagoa dela genetikoki, eta horrek azterketa zailtzen du eta zaintza handitzeko beharra azpimarratzen du.\ngripe-eu hegazkinlari kutsatze


Adelaide Daraspe, Montrealgo euskal etxeko lehendakariari elkarrizketa\nDaraspe: "Euskal Etxe erraldoienak oraindik folklorizatuak dira"\nAdelaide Daraspe (1985, Urruña, Lapurdi) Montrealeko Euskal Etxeko lehendakaria da, baita bixkotxa apaindu egilea.\nAdelaide Daraspe. Argazkia: EKE\nEKE: Elkarrizketa osoa\nMundua bere begirada gazteaz begiratuz, Euskal Etxeei eta diasporari hats berria ematen saiatzen da Adelaide Daraspe globe-trotter nekaezin hau, euskal kulturak bere zirarra atxiki dezan, lau haizeetara.\nNondik zetorkizu etengabe bidaiatzeko gogo hori?\nEz dakit, gure burasoek ez baitute sekulan diru anitz ukan, eta txikitan ez baitut bidaiarik egin. Egun batez, Iratira joan ginen akanpatzera, bertzerik gabe! Hala ere, burasoek medio murritzekin lortu dute guregan halako irekidura bat munduarekiko, gehienbat ipuinen eta liburuen bidez. Haiek ere irekidura hori ukan dute. Gero, amaren aita armeniarra zen, amatxiren burasoak Suitza eta Italia aldekoak: halako nahasketa kulturala bada. Nire burasoen etxean beti edaten da Armeniako kafea, adibidez. Xehetasun txiki horrek salatzen du gure etxean betidanik ezagutu dugun kutsu exotiko hori.\nGero, munduari irekitzerakoan, ikastolak ere ukan du bere eragina. Aita-amak betidanik engaiatuak ikusi ditut, eta horrek ematen dizu, heldua zarenean, mugitzeko, gauzak eraikitzeko gogoa. Eta, haiendako, argi zen haurrek euskara ikasiko zutela, euskaldunak izanen ginela: badakit zer naizen, nor naizen. Horrek ere bertze tokietan zer pasatzen den jakiteko gogoa ematen dizu, konplexurik gabe.\nHainbat gauza! Orokorki, ikusgarria zen objektu xumeek nolako garrantzia hartzen zuten han. Edo objektuei egindako egokitzapenak... Adibidez, hiru makila ikusi izan ditut, lerroan paretetan zintzilik, hainbat etxeetan, hemen ikusten ez dena. Eta erramolde bereziak ere zituzten, makiletan zizelkaturik: "Nahiz eta urrun, betiko lagun". Edo pegatina batek ere, nolako balioa hartzen duen han. Hemen ostatu baten gainean egonen dena, inork kasurik egin gabe, altxorra da han: pixka bat urratzen baduzu, erdi-negarrez hasten zara! Hori lehenagoko belaunaldiendako. Gazteagoetan, ez da batere berdin. Euskal diaspora anitzetan ikusten dugu biziki folklorizatua... Hala da, baina gazteagoak joan dira ikasketarako, edo lan baterako, eta beren euskaltasuna modu berezian bizi dute. Haientzat, euskal kultura ez dira bakarrik dantza zaharrak. Argi dute hori ondarearen zati dela, eta gure kultura zerbait gehiago badela. Funtsean, euskalduna ez den jendeak ere ulertua du, hori: Tokioko, Berlingo Euskal Etxeak sortu ditu, pentsa! Berlingo Euskal Etxea alemaniarrek dute sortu, Gernikaren inguruan, interes handia baitzuten hori ezagutzeko eta ezagutarazteko; Alemanian ez zen behar bezala aipatua, haien iduriko. Hastapenean, ikerlariak ziren, gauzak sakondu nahi zituztenak: liburuak argitaratu dituzte, ekitaldi kulturalak sortu... eta horrela sortu da bertako Euskal Etxea. Japonian, berdin, interes handia bada euskal kulturarekiko. Baina toki horiek ez dira hain ezagunak, zoritxarrez.


topic_facet:"Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Lanbide Heziketa" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak" author_facet:"FESTO Pneumatik S.A.V."\nProposatutako gaia: Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Lanbide Heziketa Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak Egilea: FESTO Pneumatik S.A.V.\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 3 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 3 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) 3 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 3 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Gehiago ... Lanbide Heziketa Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 3 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 3 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 3 Sistema automatizatuak (Modulua) 2 Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) 2 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua) 2 Sistema mekatronikoen irudikapen grafikoa (Modulua) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Linea automatizatuen muntaia- eta mantentze-lanak (Modulua) 1 Neurketa eta Erregulazio Sistemak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Babes eredu berria hedabideen arloan | Gizartea | Berria\nBabes eredu berria hedabideen arloan\nDiru laguntzetarako sistema berria adostu dute euskarazko hedabideek eta EAEko erakundeek: gastuen %30 estaliko dute laguntzek. BERRIArekin ituna egingo du Jaurlaritzak\nErakundeetako eta Hekimen hedabide elkarteko ordezkariak, atzo. G. RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nArgazki berria, sistema berria, lan egiteko eredu berria. Euskarazko hedabideak babesteko sistema aldatu egingo dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erakundeek, sektorearekin adostuta. Batetik, «ordenatu» egingo dituzte laguntzak, zehaztu egin baitute erakunde bakoitzak zein hedabideri lagundu behar dion; bestetik, kostuetan oinarritutako eredu bat jarriko dute martxan, eta %30 estaliko dute diru publikoarekin. Hiru urterako laguntzak ebatziko dituzte, eta urtean 10,5 milioi jarriko dituzte erakundeek, iaz baino hiru milioi gehiago. Aldaketa nabarmena da, beraz. Eta, areago, aldaketa hori egiteko modua nabarmendu dute erakundeek eta hedabideek: adostutako prozesu baten ondorio izan dela, eta euskal hedabideen jarduna «aitortzea» izan dela horren zimendua.\nDonostiako Tabakaleran aurkeztu zuten akordioa, atzo. Erakundeen izenean, bertan izan ziren, besteak beste, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburua, Garbiñe Mendizabal Gipuzkoako Diputazioko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendaria, Ana de Castro Bizkaiko Aldundiko Euskara zuzendaria eta Joseba Perez de Heredia Arabako Aldundiko Euskara zuzendaria. Hekimen hedabideen elkartearen aldetik, Igor Astibia elkarteko arduraduna, Iban Arregi BERRIA Taldeko kontseilari ordezkaria, Iban Arantzabal Tokikomeko zuzendaria eta Lorea Agirre Jakin aldizkariko zuzendaria.\nEsker oneko hitzak izan zituzten denek. Zupiriak azaldu zuenez, prozesuaren oinarria izan da erakundeek euskarazko komunikabideen jarduna «aitortzea», eta horren ondorio izan da laguntzen sistema aldatzea. Hekimeneko ordezkariek ere pisu handia eman diote urteotan guztietan egindako lana «aitortu» izanari.\nEmaitza soilik ez, bidea ere goraipatu dute guztiek. «Eredugarria», Mendizabalen esanetan. Arantzabalek nabarmendu du «harreman zintzoa» izan dutela hilabeteotan, eta Arregik «ezinbesteko pausotzat» jo du egindako bidea. «Prozesu emankorra» izan da, Astibiaren ustez, «pauso garrantzitsua», baina ez egiteko dagoen bakarra. «Sektoreak baditu erronka gehiago, eta ez dira nolanahikoak: hartzaile kopurua handitzea, autofinantzaketa, publizitate publikoa, kontsumoko ohitura aldaketak...». Horietan guztietan ekiteko ere nahitaezkoa da «elkarlana», Astibiak dioenez.\nLegealdi berriarekin, 2017 hasieran, gogoeta prozesu bat hasi zuten Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Diputazioak eta Hekimen elkarteak. Hizkuntza Politikako Saileko arduradun berriek erakutsia zuten zalantza aurreko taldearen erabakiekin —irizpideak aldatu zituzten, eta, besteak beste, jaitsiera handia ezarri BERRIAri—. Irizpide berriekin ados ote zegoen galdetuta, hala esan zuen Miren Dobaran sailburuordeak BERRIAn: «Batzuekin bai. Beste batzuk ez dut uste uztartu daitezkeenik».\nHarrezkero egindako bidearen emaitza da oraingoa. Gipuzkoakoa soilik ez, Bizkaiko eta Arabako diputazioak ere sartu dira. Laguntzak bideratzeko ituna sinatuko dute orain lau erakundeek —Jaurlaritzako gobernu kontseiluak onartu du jada; diputazioek bozen aurretik onartuko dute—.\nZEIN IZANGO DA BANAKETA?\nErakundeek adierazi dute bi helburu nagusi dituela sistema aldatzeak. Batetik, laguntzen banaketa «ordenatzea»: argitu egingo dute zer erakunderi dagokion hedabide bakoitza laguntzea. Jaurlaritzaren esku geratuko da hedabide nazionalak babestea, baita telebistak, irratiak eta Internet atariak ere; tokiko aldizkariak babestea aldundien gain egongo da.\nBeste helburua da hedabideen «egonkortasuna» bideratzea. Horregatik, hiru urterako laguntzak ebatziko dituzte —2019, 2020 eta 2021—, urte batetik besterako gorabeherak saihesteko asmotan.\nZEIN DA LAGUNTZA EREDUA?\nOrain arteko puntuazio eta lehia sistemaren aldean, beste oinarri bat hartuko dute laguntzek: hedabideen kostuen zati bat diru publikoarekin estaltzea. Zehaztu dute portzentaje bat: %30. Oinarrizko aldaketa da. Aurrekontuaren ia herena hartuko dute laguntzek, beraz, baina zatirik handiena komunikabideek eurek lortu beharko dute. Hala ohartarazi du Zupiriak: «Herri administraziook ahalegin inportantea egingo dugu, baina hedabideen esku geratzen da beren komunikazio proiektuen bideragarritasuna». Alegia, erakundeen babesa sendotuta ere, ezinbestekoa izango dela irakurleen eta BERRIAlagunen estiloko babesleen ekarpena.\nKostu estandarrei buruzko azterketa bat egin du Jaurlaritzak, Siadeco ikerketa elkartearen bidez: baldintza egokietan arituta, zenbateko kostua izango lukeen komunikazio proiektu bakoitzak. Horretan oinarritu dute kalkulua.\nLau erakundeen artean 10,5 milioi euro bideratuko dituzte euskarazko hedabideak sendotzera; kopuru berbera izango da hiru urtean. Iaz baino hiru milioi gehiago dira —%41eko igoera, beraz—. Eusko Jaurlaritzak jarriko du zatirik handiena: 7,9 milioi, 2018an baino %61 gehiago. Haren ardurapean geratuko diren hedabide arloez gain —nazionalak, irratiak, telebistak eta Interneteko atariak—, foru aldundiei bideratuko die diru kopuru bat, haiek tokiko aldizkarien laguntzetan erabil dezaten. Herrialdeka hartuta, Gipuzkoakoa izango da kopururik handiena: 3,1 milioi. Kontuan izatekoa da tokiko hedabide gehienak herrialde horretan daudela. Bizkaiko tokiko komunikabideentzat 0,9 milioi jarriko dituzte; Arabakoentzat, 0,2.\nZERGATIK ITUNA 'BERRIA'-K?\nHedabide guztientzat gisa berekoa izango da oinarria: %30 izatea finantzaketa publikoa. Hala ere, deialdi horretatik kanpo utziko dute BERRIA. Hedabide nazionala izanik, egindako banaketaren arabera, Jaurlaritzari dagokio laguntza ematea, eta erabaki du hiru urterako itun bat egitea, «deialdien sistematik aterata». Zupiriak adierazi du nazio mailako egunkari bakarra dela BERRIA, eta ezaugarri bereziak dauzkala. 2,3 milioi euro jasoko ditu aurten, eta zenbateko bera 2020an eta 2021ean. Era horretan, inoiz baino babes handiagoa emango dio Jaurlaritzak BERRIAri. Zehazki, iaz baino milioi bat euro handiagoa izango da laguntza: %77ko igoera.\nSistema aldatzearen ondorioa da BERRIAren finantzaketa horrela igotzea. Euskarazko hedabideen sektorean urtez urte BERRIAk izan du proportzioan laguntza publiko txikienetakoa, eta orain, %30eko finantzaketa publikoa izatea jarri dutenean oinarri, BERRIAk dauka igoera adierazgarrienetako bat. Aldaketa horrek bidea jarriko dio langileen lan baldintzak orekatzeko; izan ere, herri ekimeneko komunikabideetako batez besteko soldataren aldean, nabarmen apalagoak dira BERRIAko soldatak.\nZER PAUSO DATOZ ORAIN?\nLaguntza deialdiak prestatzen ari dira erakundeak —lehen zirriborroa taxutu dute, eta Hekimenen esku utzi dute—, eta uste izatekoa da aste batzuen buruan argitaratuko dituztela deialdiak —hilabete batzuk joango dira ebazpena bera iristerako—. Hiru urterako laguntza ebatziko dute kasu guztietan.\nBERRIAri dagokionez, hitzarmena lantzen ari da Jaurlaritzarekin. Kontuan izatekoa da gobernuak erretiratu egin zuela aurrekontu proiektua, gehiengorik ez zuela ikusita, eta tramiteak luzatzea dakar horrek —aurrekontu proiektuan jasota zeuden diru sailak—.


Etiketa: emakumeen eguna\nHurrrengo etiketa duten postak ikusten: emakumeen eguna\nBingo eta guzti aurtengo Emakume Afarian\nNork argitaratua: Karmele Garmendia urte 1, 8 hilabete atzera\nEmakumeen Egunaren bueltan, Emakume Afaria egin zen larunbatean Igeldon (martxoak 10). Ohi bezala, Igeldoko emakume baserritarrek antolatu zuten afaria. Aurtengoan, herriko 55 emakume elkartu ziren eta betiko moduan, giro ederrean ibili ziren. Igeldoko Iturrieta Berri jatetxean (kanpinean) izan zen afaria eta tripa ederki bete ostean, oparien banaketari ekin zioten. Eta oraingoan, ohiko zozketa bidez izan beharrean, bingoan jokatuz aukeratu zituzten saridunak. Alde batetik, linea aurrena kantatu zuenak urdaiazpikoa eta sorpresa txiki bat eraman zituen; Amaia Errazkinek, hain zuzen. Eta bestetik, bingoa kantatu zuenak saski mundiala eta sorpresa txiki bat irabazi zituen. Kasu honetan, Larraitz Zubeldia izan zen sariduna. Beretzat izan ziren Igeldoko baserrietako barazkiak, arrautzak, behi esnea eta ardi esnea, gazta, txerrikia, masaje saioa, lore bat… Gustora hartu zen bingoarena eta saltsa polita sortu zuen!\n25 bat emakume elkartu ziren plazan, planto eginez\nZehazki Igeldoko zenbat emakumek egin zuten planto atzo ez dugu jakiterik, baina plazan kuadrila polita elkartu zela bai. Greba Feministaren deialdiari erantzunez, adin ezberdinetako 25 bat emakume elkartu ziren goizeko 11:30etatik aurrera. Besoko moreak banatu, kartelak jarri eta pankartak egin zituzten, hasteko. Aita Orkolagaren bustoa ere apaindu zuten!\nTuper-bazkaria eta kafe-tertulia, Emakumeen Egunaren bueltan\nOstegunean, Emakumeen Egunaren bueltan, Igeldon hainbat ekintza antolatu ditu herriko emakume talde batek. Eta Greba Feministaren deialdiarekin bat eginez, Igeldoko emakumeei ere dei egiten diete egun horretan planto egiteko: «Gu gelditzen bagara, mundua gelditzen delako!».\nGoizeko 11:30etan jarri dute lehenengo hitzordua. Plazan elkartu, besoko moreak banatu, kartelak jarri eta bertan erabakitzen dena egingo dute. Ondoren, 13:00ak aldera, tuper-bazkaria egingo dute (norberak etxetik eramanda) eta bazkalostean, kafe-tertulia ederra.\nEmakume afaria, larunbatean\nAurten ere, urtero bezala, Martxoaren 8ko Emakume Eguna ospatzeko emakume afaria izango Igeldon. Martxoaren 10ean, hain zuzen. Aurtengoan Iturrieta Berri jatetxean (kanpinean) izango da. 20:30tan jarri dute elkartzeko ordua, kanpineko tabernan bertan eta 21:00tan afaria. Ondorenean, afalostea girotzeko izango da nahiko “xaltxa”.\nGizonezkoei deia: «Laguntza eskatzen dugu greba egin ahal izateko»\nIgeldoko emakume talde bat biltzen aritu da azken egunetan, Martxoaren 8ko Greba Feministaren harira. Ostiralean elkartu ziren plazan, greba eta herrian egingo diren mobilizazioak prestatzeko, eta herriko gizonei ere luzatu diete deia: «M-8an arlo ezberdinetan grebara deituta daude emakumeak eta zuek ere emakumeon aldarrikapenak eta greba babestu nahi izanez gero, egiteko garrantzitsua duzue egun horretan. Emakumeok greba egin dezagun erraztea, adibidez» adierazi dute, argi eta garbi.\n1. orrialdea 2-(e)tik\nEH Bildu izan da bozkatuena, Igeldon | aste 1, egun 1 atzera\nAbendu erdirako errepidea konponduta egotea espero da | aste 1, 6 egun atzera\nAzken egunak, Pala Txapelketan apuntatzeko | 2 aste atzera\nKontzertua eskainiko du Lezkarrik azaroan, agurtu aurretik | 2 aste, egun 1 atzera\nATZERA BEGIRA: 60 urte Zapatari Berri baserria lur-jauzi batek irentsi zuela | 2 aste, egun 1 atzera


1+1 = 37 “lasterkari” – Egizu elkartea\n1+1 = 37 “lasterkari”\nBerbatxangoa: Kostaldeko landaredia eta fauna\nPasa den igandean 37 lagun ibili ginen Sopela eta Getxoko hondartzetan. Dakizuenez, Sopelako Aitxu!-k eta Getxoko Egizuk indarrak lotu dituzte ekimen batzuk egiteko, haien artean, Berbatxangoak.\nHauetako lehenengoa kostaldeko landare eta fauna ikusteko izan da. Esan dugunez, 37 lagun batu ginen, elkarlanak onurak dakartzala baieztatu dugu. Sopelako plazatik Barinatxera, Azkorri hondartzan amaitzeko, ibilbide lasaia, jubilatuek zein umeek egitekoa, eta gainera, eguzkiaren faltari esker oso erosoa.\nJon Fernandez eta Kristina Negueruela adituei esker ikasi genuen han dauden landare batzuk jan daitezkeela entsaladan, infusiotan. Nik, aukeran, tomatea nahiago dut, baina ez dago soberan jakitea landare horiek apaintzeko baino gehiagorako balio dutela.\nHorretaz gain, erakutsi zizkiguten landare inbaditzaile batzuk eta haiek sortzen dituzten arazoak, baita kentzeko arazoak ere.\nAmaitzeko, apo lasterkari ospetsua ikusi genuen, ezaguna baina ikusgaitza (horregatik bakarrik txangoa merezi zuen). Aurkitutako apoa, gainera, ale handienetariko bat zen, beraz, gehiegi aztoratu gabe, primeran ikusi genituen bere ezaugarriak. Hori bai, hurrengorako antolatzaileek plastikozko txoriak jarri beharko dituzte bidean, askotan gertatzen den bezala, beren bila joaten denean, desagertzen dira.\nAzkorriko apo lasterkariak\nHondartzak, eta itsas-labarrak, beti bezala, ezin politagoak, azalpenak onak eta entretenigarriak, eta antolatzaileek, beharrezkoa izan zen megafonia mugikorraz gain, hamaiketako begetarianoa, txangoarekin bat, eskaini ziguten. Zer gehiago eska liteke?\nHurrengo txango prestatzen hasi gara, urriaren 9an Josu Larrañagaren gidapean “Uribe Kostako portuak eta arrantza” gaia jorratuko dugu. Animatuko zarete?\nrozio2011-09-12T10:44:05+02:002011-09-12|agenda, berbalagunok, egizu, irteerak, kultur jarduerak, kultura|0 Comments


2007 Bilboko Eskolapioak: June 2017\nPasa den astean, Zelanda Berriari buruz hitz egin genuen. Bi dantza egin ditugu. Bat haka izan zen, taldeka haka bat asmatu eta abestu genuen. Haka da aintzinean maoriek egiten zuten dantza, gudan sartu baino lehen zorte eukitzeko.\nBeste egun batean, beste abesti eta dantza bat egin genuen, Tutiramanga iwi eta Ainhoak grabatu digu.\nGadea, Ariane eta Nerea\nPublicado por Ainhoa Arroyo en 09:55


Travaillan - Wikipedia, entziklopedia askea.\n44°10′58″N 4°54′09″E / 44.1828°N 4.9025°E / 44.1828; 4.902544°10′58″N 4°54′09″E / 44.1828°N 4.9025°E / 44.1828; 4.9025\nCairanne, Camaret-sur-Aigues, Sainte-Cécile-les-Vignes, Sérignan-du-Comtat eta Violès\n345 (%48.5) 377 (%53)\nTravaillan (frantsesez eta ofizialki: Travaillan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 658 biztanle zituen.\n2007an Travaillan udalerrian erroldatutako biztanleak 658 ziren. Familiak 251 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 93 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 93 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 297 etxebizitza zeuden, 258 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 268 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 258 etxebizitza nagusietatik 170 bere jabearen bizilekua ziren, 76 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 141 etxek bost zituzten. 205 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 93 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 148 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nTravaillan udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 434 ziren, horien artean 329 aktiboak ziren eta 105 inaktiboak ziren. 329 pertsona aktiboetatik 299 lanean zeuden (169 gizon eta 130 emakume) eta 30 langabezian zeuden (14 gizon eta 16 emakume). 105 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Travaillan udalerrian 258 unitate fiskal zeuden, 686,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.772 euro zen.\n2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.\n2000. urtean Travaillan udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 726 hektarea erabiltzen.\nCamaret-sur-Aigues (3,1 km)\nViolès (4,9 km)\nSérignan-du-Comtat (5,0 km)\nCairanne (5,7 km)\nLagarde-Paréol (6,5 km)\nSainte-Cécile-les-Vignes (7,0 km)\nJonquières (7,5 km)\nBNF: 15278114j (data)\nOrriaren azken aldaketa: 10 urtarrila 2022, 17:52.


Madrilen ospatzen zela eta, bertako artxidiozesiak, Antonio María Rouco Varela kardinalaren buruzagitzapean, hartu zuen bere gain Gazteen Munduko XXVI. Jardunaldiaren zuzeneko antolakuntza. Madrilgo artxidiozesitik osatu eta César Augusto Franco Martínez Madrilgo gotzain laguntzaileak zuzendutako komite antolatzaileaz gainera, komite misto bat osatu zen Madrilgo administrazio publikoekin batera. 2010eko urrian, ordea, jardunaldien antolakuntza-organigraman aldaketa nabarmenak izan ziren eta artxidiozesian ardura zuten pertsonak baztertuz, artxidiozesiarekin lotura zuzena ez zuten pertsonek, bereziki Opus Dei erakundekoak, hartu zuten jardunaldien antolakuntzaren ardura nagusia.\nMilaka boluntario aritu ziren topaketaren antolakuntza lanetan. Irudian, boluntarioak eta lekaime bat ogitartekoak prestatzen; boluntarioen lana eta janariaren kalitateak erromes zenbaiten kritikak sorrarazi zituen.\nJardunaldian parte hartu ahal izateko, antolakuntzatik otorduak, ostatua eta izen emate soila barne hartzen zituzten pakete zenbait osatu ziren. Izena ematearekin batera, istripu-asegurua, garraio publikoetarako txartel berezia, Gazteriaren Jaialdirako sarrera eta ekitaldi nagusietarako sarbide lehenetsia eta erromesaren motxila. Izena ematean otorduak hartu zituztenek janari azkarreko establezimendu kate multinazionaletan (hala nola Telepizza eta McDonald'sen) eta hitzartutako beste establezimendu txikietan jan zuten, horretarako antolakuntzak ematen zizkien bonuen trukean. Gosarietarako catering enpresak ere kontratatu ziren. Lotarako Madrilgo Komunitateak 200 gora institututik gora, aterpetxeak eta hamarka kiroldegi prestatu zituen, baina horretarako erromesek euren lo zakua eta koltxoneta eraman behar zituzten. Jardunaldia hasi baino bi egun lehenago 520.000 pertsona zeuden izena emanda. Paketeen prezioa gaztearen jatorriaren araberakoa zen: hiru kategoria ezarri ziren munduko herrialdeetan, herrialdeko errentaren arabera. Espainiaren kasuan, esaterako, prezioak 45€-210€ bitartekoak izan ziren, izen-ematean hartutako aukeraren arabera. Herrialde pobreetako gazteen etorrera bultzatu eta antolakuntzan laguntzeko diru emariak jasotzeko webgune berezi prestatu zen. Finantzaziorako denda ofizial bat ere jarri zen abian.\nJardunaldiek hainbat enpresa babesleren laguntza izan zuten; laguntza hori dirutan nahiz zerbitzu eta produktuetan eman zuten. Enpresa handienen artean Coca Cola (bere edarietan jardunaldien logoa jarriz), Mahou (erromesen motxiletan alkoholik gabeko garagardo bat gaineratuz), Seur (garraioa eskainiz), Movistar, Fundación Botín, Banco Santander, Iberia (erromesentzako tarifa bereziak eskainiz), Endesa, El Corte Inglés (bere espazioetan jardunaldien berri emanez, jardunaldien liburuetan bere publizitate jarriz eta bidaia-agentzia ofizial moduan), FCC (Cuatro Vientos aireportuko aldare erraldoia eraikiz) eta publikoak diren Canal de Isabel II eta IFEMA enpresak izan ziren. Antolakuntzan 14.000 boluntario ere aritu ziren lanean, horietatik 12.000tik gora espainiarrak, harrera, logistika, segurtasuna, garraio, informazioa eta liturgian laguntzaile gisa. Boluntario hauek hautapen-prozesu bat gainditu eta kurtso bereziak egin behar zituzten.\nGazteen Munduko Jardunaldia, masa hedabideetanAldatu\nKritikak eta mobilizazioakAldatu\n↑ Motxilaren eduki zehatza hau zen: kamiseta, txanoa, erromesaren gida-liburua, erlijio-liburu bat, egitarau-liburuska, agenda, manga-komiki bat, ebanjelio-liburu bat, abanikoa, zintzilikarioa, Madrilgo planoa, Madrilgo metroaren planoa, arrosarioa, alkoholik gabeko garagardo botila eta ekitaldietara sartzeko kredentziala. Ikus: Unboxing de la mochila del peregrino, www.youtube.com, 2011-09-04an kontsultatua.\nAzken aldaketa 4 abendua 2019(e)an, 20:23(e)tan


Kode_Eskolaren Kultura Digitala egitasmoaren barruan ETXETIK PROGRAMATZEN proiektua bultzatu dugu Lehen Hezkuntzako umeen gaitasun digitala garatzeko asmoz.\nIzan ere, XXI. mendeko hiritarren Konpetentzia Digitala garatzea ezinbestekoa da haiek burujabetasun digitala izan dezaten, hau da, gure seme-alaben pentsamendu logiko-kritikoa, bokazio teknologikoa, garapen pertsonala eta zibersegurtasuna bermatzeko.\nPlataforma honetan ETXETIK PROGRAMATZEN egitasmoaren on line ikastaroak eskaintzen dira. Ikastaro hauek euskaraz, norbere etxean, bakoitzak bere erritmora lan eginez (hasiera eta amaiera datarik gabe) garatuko dira, bideo bidez. Unitate didaktiko bakoitzeko tutorizazio saio bat izango dute umeek irakaslearekin, eposta bidez, zalantzak argitzeko. Ikastaroaren amaieran ikasle bakoitzak bere proiektua helaraziko dio irakasleari, eta ondoren, ikastaroa egin izanaren ziurtagiria jaso ahal izango du.\nSCRATCH programatzen 1\nMITk sortutako programatzen ikasteko lengoaia da Scratch. Ikastaro honetan istorio elkarreragileak, animazioak eta zailtasun maila ezberdinetako bideo-jokoak sortuko dituzu. Horretarako, puzzleak egiten diren moduan konposatuz, pertsonaiei eta eskenatokiei aginduak emango dizkiezu, jolas entretenigarriak sortuz, soinu eta musikaren bidez girotuz.\nEgindako jolas guztiak zure kontuan gordeta geldituko dira eta, gainera, zure lanak lagunekin, senideekin edo ezagunekin partekatu ahal izango dituzu!\nEdozein ordenagailu baliagarria izango da Scratch-ekin programatzeko, beraz, Windows, Mac edo Chromebook batekin egin dezakezu on line ikastaroa.\nIkastaro honetan zerotik hasiko gara programatzen, beraz, ez da aurreko ezagutzarik behar.\nAnimatu zaitez programaketaren munduan murgiltzera!\nBIDEO-JOKOAK programatzen 1\nAdina: 10-13 urte\nOrdenadorea: Windows *ez Chromebook, ezta Mac ere\nOnline ikastaro honetan bideo-jokoak programatu eta sortzeko GAME MAKER plataforma digitala erabiliko duzu. Modu intuitiboan eta 2D programatuz, logika eta matematika landuko dituzu (entsegu eta errorea, hipotesien baieztapenak, X eta Y koordenadak…) modu oso dibertigarrian.\nZure sormen teknologikoa garatzeko ere baliabide egokiak eskaintzen ditu Game Maker plataformak (pixelekin marraztu, pantailak eta jokoa diseinatu…).\nAnima zaitez bideo-jokoen erabiltzaile hutsa izatetik sortzaile izatera!\nOinarrizko Programazioa eta Zibersegurtasuna\nOinarrizko Programazioa eta Zibersegurtasuna izeneko ikastaro honen helburua umeak mundu digitalean trebatzen hastea da, oinarrizko programazioan lehen urratsak emanez, pentsamendu logiko-konputazionala garatuz. Horrekin batera, oso garrantzitsua da gaur egun adin goiztiarretan zibersegurtasunak duen garrrantziaz kontzientzia hartzea.\nAnimatu zaitez programaketan lehen urratsak ematera eta Internet modu arduratsuan erabiltzen ikastera!\nSCRATCH programatzen 2\nMITk sortutako programatzen ikasteko lengoaia da Scratch. Mundu mailan hezkuntzaren alorrean gehien erabiltzen den programazio-lengoaia. Ikastaro honetan istorio elkarreragileak, animazioak eta zailtasun maila desberdinetako bideo-jokoak sortuko dituzu. Horretarako, puzzleak egiten diren moduan konposatuz, pertsonaiei eta eskenatokiei aginduak emango dizkiezu, jolas entretenigarriak sortuz, soinu eta musikaren bidez girotuz.\nEgindako jolas guztiak zure kontuan gordeta geldituko dira eta, gainera, zure lanak lagunekin eta senideekin partekatu ahal izango dituzu!\nEdozein ordenagailu baliagarria izango da Scratch-ekin programatzeko; beraz, Windows, Mac edo Chromebook batekin egin dezakezu on line ikastaro hau.\nIkastaro honetan izen-emateko, baldintza hauetako bat betetzea gomendatzen da:\nScratch lengoaiaren (puzzle bidezko programazioa) oinarria ezagutzea.\n“Oinarrizko Programazioa eta Zibersegurtasuna” ikastaroa eginik izatea.\nIkastaro hau EZ da Scratch Programatzen 1 edota Bideo-Jokoak Programatzen 1 ikastaroen jarraipena\nBIDEO-JOKOAK programatzen 2\nOnline ikastaro honetan bideo-jokoak programatu eta sortzeko Game Maker plataforma digitala erabiliko duzu. Modu intuitiboan eta 2D programatuz, logika eta matematika landuko dituzu (entsegu eta errorea, hipotesien baieztapenak, x eta y koordenatu kartesiarra…), betiere modu oso dibertigarrian arituz.\nSormen teknologikoa garatzeko baliabide apartak eskaintzen ditu Game Maker plataformak (pixelekin marraztu, pantailak eta jokoa diseinatu…).\nIkastaro honetan izen-emateko, baldintza hauek betetzea gomendatzen da:\nGame Maker (blokekako programazioa) plataformaren oinarriak ezagutzea.\nIkastaro hau EZ da Bideo-jokoak Programatzen 1 edota Scratch Programatzen 1 ikastaroen jarraipena.\n16 urte baino gehiago baldin badituzu… Animatu zaitez Python ikastera, garatzaile aditu batekin!


Lazo gorrien ahanztura –\nAbenduaren 1ean, GIB-HIESaren aurkako Borrokaren Eguna ospatzen da. Urtero bezala, oraingoan ere eguna ekitaldi instituzionalez bete zen: akordio iragarpenak, hamaika lazo gorri erakundeetan, GIBaren proba egiteko puntuei buruzko informazio-bonbardaketa, kondoi-banaketak…\nArg: Jacinta Lluch Valero\nGIB-HIESaren aurkako borroka gogoratzeak gorriz margotutako eraikin publikoen irudiak dakarzkigu burura, gorputz ahulduak erakundeen utzikeriaren eta isiltasunaren ondorioei aurpegia jarriz, lurrean marraztutako siluetak bakardadean, edota elkartasun-sare txikien laguntza hutsa izanda zendu ziren pertsonak irudikatuz, ekintza bizitza dela adierazteko amorru-oihuak. Isiltasunaren aurkako erresistentzia aitortzea esan nahi du, gure memoriaren zati bat aintzat hartzea.\nBirusa deabrututako “arrisku-taldeetatik” harago zabaltzen hasi zenean, “birus arrosa” araua betetzen zuten gorputzetan ere bizitzen hasi zenean, pertsona seropositiboak marikoiak, drogazaleak edo sexu-lanarekin lotutako pertsonak bakarrik ez zirenean, gizaseme zintzoei ere eragiten zietelako, orduan hasi ziren pandemia hori arintzeko medikuntza aurrerapenak.\nGaur egun, botika antirretrobiralak jasotzeko aukerak GIBaren transmisioaren paradigma aldatu du. Baina medikuntza aurrerapen guztietan bezala, latitude geografiko jakin batzuetan dauden eta herritartasun-estatus jakin bat duten pertsonei bakarrik eragiten die. Bai, mundu globalizatutik kanpoko herrialdeetan bizi diren pertsonez eta egoera irregularrean dauden migratzaileez ari naiz. Horientzat, osasunerako sarbidea, izatekotan, mugatua da. COVID-19aren aurkako txertoentzako patenteen egungo politika agerikoa da. Txertoak badaude, bai; baina ez dira iristen beharrezkoak diren munduko toki guztietara.\nEz dezagun ahaztu pandemia honetan gertatutakoa: osasun-zentroak gainezka; baliabiderik gabe eta lehertuta dauden osasun-langileak; lehen mailako arretaren desagerpena; eta osasun komunitarioa nabarmen okertzen duten atzerapenak ebakuntzetan eta diagnostikoetan. Kalitatezko osasun publikoa, unibertsala eta baliabide nahikoekin, zeinen beharrezkoa zaigun ulertzeko balio diezagula. Bestela, ez dago osasun komunitariorik.\nAdierazpen eta ekitaldi instituzional handietatik harago, lazo gorriz betetako bularretatik harago, non dago ikerketaren aldeko apustu garbia? Non dira erakunde publikoen utzikeriarengatik egin beharreko barkamen eskaerak? Noizko medikuntzaren utzikeriaren ondorioz eta estigmaren eraginez bizia galdu zuten milaka lagunen aitortza? Noizko erreparazioa beren bikotekideak erabateko isiltasunean hiltzen ikusi zituzten alargun horiei? Noizko sexu hezkuntza publikoa, estigmatizaziorik eta aurreiritzirik gabekoa?\nBitartean, isilaraziak eta baztertuak izan ziren pertsona guztien oroimenaren alde lanean jarraituko dugu. Isolamendua, estigmak eta isiltasuna eragiten dituzten hesi estigmatizatzaileak hausten jarraituko dugu. Osasun publikoaren eta zerbitzu publiko duinen aldeko konpromisoan lanean jarraituko dugu, indarkeriarik gabeko bizitza duinak bermatzeko.\nAmorrutik, atsegintasunetik eta alaitasunetik, beren memoria duinduko dugu!\nLazo gorrien ahanztura Lazo gorrien ahanztura\nHIES, hiesa, Lazo gorrien ahanztura, pandemia, seropositiboak, vih\nNafarroako Alternatibaren koordinatzailea. Sesma


Covid-19ak hirukoiztu egin ditu haurren buruko nahasmenduak: % 3k bere buruaz beste egitea pentsatu zuen\nPublikatuta: 2021/12/14 13:08 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2021/12/14 14:32 (UTC+1)\nNahasmendu mentalak % 1etik % 4ra igo dira. Neskei pentsamendu edo asmo suizidek gehiago eragiten dietela dirudi, baina mutikoek amaitzen dute neurri handiagoan beren buruaz beste egiten, Save the Children gobernuz kanpoko erakundearen arabera.\nLa pandemia ha traído nuevas preocupaciones, miedos, e infelicidad a los menores. Foto: Pixabay.\nSave the Children gobernuz kanpoko erakundeek ohartarazi duenez, pandemiak hirukoiztu egin du haurren artean buruko eta jarrerako nahasmenduen kopurua, eta % 3k pentsamendu suizidak izan dituzte 2021ean; izan ere, denbora-tarte horretan murriztu egin dira haurren eta gazteen osasun mentaleko diagnostikoak eta zerbitzuak.\nBuru-nahasteak % 1etik % 4ra igo dira 4 eta 14 urte bitarteko adingabeen artean, eta % 2,5etik % 7ra jokabide-nahasmenduen kasuan, gobernuz kanpoko erakundeak 2.000 gurasori seme-alaben osasun mentalari buruz egindako inkesta baten arabera. Inkesta horrek 2017ko Osasun Inkesta Nazionalean eskuragarri dauden azken datu ofizialekin alderatzen du.\nHaurtzaroaren defentsarako erakundeak azaldu duenez, diru-sarrera txikiko etxeetan bizi diren adingabeek errenta altuko etxeetan bizi direnak baino lau aldiz aukera handiagoa dute buruko eta/edo jokabidezko nahasmenduak izateko.\nPandemiak kezka, beldur eta zorigaitz berriak ekarri ditu adingabeen bizitzara, eta agerian utzi du osasun mentaleko arazoen garrantzia, Andres Conde Save the Childreneko zuzendari nagusiaren hitzetan.\n61 adingabek beren buruaz beste egin zuten 2020an\n"Haurrak suizidiora eramaten dituzten egoerak honako hauek dira: familia-gatazka larriak eta banaketak, berdinen jazarpen-arazoak, umiliazioak eta tratu txarrak, bakardadea, maitasun-desengainuak, senideen heriotza, eskola-porrota eta porrot hori saihesteko presioa, eta sexu-orientazioagatiko diskriminazioa", azaldu du Condek.\nFamilien artean egindako inkestaren arabera, adingabeen % 3k pentsamendu suizidak izan dituzte 2021ean. 2020. urtean, 61 adingabek egin zuten beren buruaz beste Espainian.\n"Gaur egun duela 30 urte baino suizidio gutxiago dago, beherakada oso handia izan da 2008ra arte, baina urte horretatik aurrera gorakada hasi da, eta hamarkada bat iraun du", gogorarazi du erakundeko arduradunak.\nEspainia da adingabeen suizidio-tasa txikienetako bat duen herrialdeetako bat, nahiz eta zirkulazio-istripuen ostean haurrak kanpo-arrazoiengatik hiltzeko bigarren arrazoia izan.\n"Neskei pentsamendu edo asmo suizidek gehiago eragiten dietela dirudien arren, mutikoek egiten dute ekintza hori neurri handiagoan", adierazi du.\nIkerketaren arabera, suizidio-asmoak handitu egiten dira nerabezaroan, eta ehunekoak handiagoak dira errenta baxuak dituzten familietan.\nEskola-jazarpenaren biktima diren adingabeek 2,55 aldiz arrisku handiagoa dute beren buruaz beste egiten saiatzeko, jasan ez dutenek baino; Internet, mugikor edo bideojokoen bidezko jazarpenaren kasuan, inpaktua are handiagoa da, txostenak ohartarazten duenez.


Mikel Arevalo, El Salvadorren bizi den bilbotarra: «Ohikoa da 10 urteko haur bat arma batekin ikustea» | EIBZko liburutegia\n2020/05/08 -n liburutegia-kargitaratuta\nMikel Arevalo (Bilbo, 1994) soziologoa da, ikasketaz. Iazko uztailean Eusko Jaurlaritzaren eta EHUren arteko Gaztenpatia programarekin Suchitotora (El Salvador) joan zen bekadun. Han gustura zebilen, eta gelditzea erabaki zuen. Orain, boluntario lanak egiten ari da hango elkarte batean.\nBeka bukatuta, han geratzea erabaki duzu. El Salvadorrek harrapatu zaitu?\nHori da, hainbat alderdi lantzen dituzte, musikarekin, ekintzailetzarekin eta abarrkin. Ni, berriz, tabernaria nintzen, Suchitotoko egoitzan. Oso giro polita genuen lankideon artean. Horrez gainera, laguntza behar zuten edozerekin ere aritzen nintzen. Abenduan, etxe bat eraikitzen hasi ginen, esaterako. Hala ere, uste dut beste momentu bat iritsi dela, eta soldatapeko lana bilatzen saiatuko naiz.\nEsan daiteke El Salvador ez dela oso ezaguna, eta entzuten dena ez dela oso positiboa…\nNik ezagutzen nuen El Salvadorren egondako pare bat pertsona, eta etorri aurretik haiekin hitz egin nuen. Esan zidaten ez zuela zer ikusirik entzuten denarekin. Abentura hasi baino lehen, noski, beldur nintzen. Nik tatuajeak dauzkat, eta beldur nintzen arazorik sortuko ote zidan horrek, baina gerora ohartu naiz kanpotarrak ez garela banden helburua. Nik Mendebaldeko hazpegiak ditut, eta, beraz, salbu naiz, nolabait esateko.\nGerraostean daude hemen oraindik. Ohikoa da 10 urteko haur bat arma batekin ikustea, eta horrek, noski, harritu egiten zaitu…\nZaila da galdera horri erantzutea. Oso ezaugarri orokorrak eman beharko nituzke. Hala ere, hemengo jendearekin hitz egin dudanean, hiriguneetako jendea zuhurra dela esan didate. Suchitoto landa eremuan dago, eta ez dago horrenbesteko indarkeriarik. Baina, hiriburuan, bai, eta, horregatik, tentuz jokatzen dute une oro, arazoetan ez sartzeko.\nKoronabirusa hara ere iritsi da…\nBai, baina egoera ez da hain larria. Interneten ikusi nuen neurririk zorrotzenak dituen herrialdeetako bat dela El Salvador. Nik ez dakit oso ondo. Hala ere, kalean harrapatzen bazaituzte, kontzentrazio esparru antzeko batera bidaltzen zaituzte. Bideoak eta albisteak zabaldu dira han gertatzen denari buruz, baina ez dira oso ziurrak ere.\nHegaldia hartua nuen, martxoan bueltatzeko, baina, birusa dela-eta, ezin izan nuen hartu. Orain zaila ikusten dut lan egitea, egoera honek dena zailduko duelako, eta, beraz, azarora bitarte, behintzat, geratuko naiz, hori aurreikusten dut.\nKategoria Berria egunkaria, D eredua, DBH 3. eta 4. mailak, Elkarrizketa, Euskara, etiketak El Salvador (Ertamerika), Iñigo Satrustegi, Mikel Arevalo by liburutegia. Gorde lotura.


Psikologo euskaldunak saretzeko GuNETuz ataria sortu du UEUk\nActualizado 07/04/2022 15:22\nUdako Euskal Unibertsitateko (UEU) Psikologia Sailak GuNETuz ataria sortu du (https://gunetuz.ueu.eus/), psikologo euskaldunak saretzeko, beren lana euskaraz egiteko baliabideak emateko eta gizarteari eduki baliagarriak eskaintzeko asmoz.\nEkimen berria aurkezteko prentsaurrekoa eskainiko dute ostegun honetan, Donostian, Iñaki Alegria UEUko zuzendariak, Luixa Reizabal UEUko Psikologia sailburuak, Eneko Mendiluz UEUko Psikologia sailburuak, Ana Novoa psikologoak eta Nour Hajeme psikologia ikasleak.\nBada, GuNETuz ataria zenbait ataletan antolatuta dago: Foroa (hitz eta pitz aritzeko eta elkar ikusteko), Albistegia (berrien bilduma), Eskaintzak (ikastaro eta lan eskaintzak), Psikologia (argitalpenak, galdetegien itzulpenak, ikerketak, orientazioa, eragileak eta bideoak), Parekidetasuna (genero parekidetasuna sustatzeko egun dauden webguneak, bideoak, esku hartzeak eta bestelako baliabideak) eta Baliabideak (euskarazko datu baseak, sare sozialak, webguneak, eta euskararen erabilera tekniko eta egokirako tresnak).\nAlegriak azpimarratu du GuNETuz alorreko profesionalak euskalduntzeko "akuilua" izango dela: "UEUn badaukagu erronka eta erantzukizuna lan mundua euskalduntzeko, euskara estandarizatzeko alor honetan ere, eta GuNETuz bide horretan pausu handi bat izango da, zalantzarik gabe".\nBestalde, Reizabalek gogorarazi duenez, 2019an UEUren Udako Ikastaroen baitan egin zen Psikologo Euskaldunen III. Topaketan agerian geratu zen ezinbestekoa zela psikologia zein euskararen arteko sarea osatzea: "Premiazkotzat hartu genuen psikologia euskalduna egiten ari garenon lana bistaratu eta partekatzea; hauspotzea, azken batean. Zorionez, behar horiei guztiei erantzuteko tresna sortu da gaur, apirilaren 7an: GuNETuz webgunea, hain zuzen ere".\nIldo horretan, adierazi du eguna ez dutela ausaz erabaki, ezta webgunearen izena ere. Batetik, datari helduz, apirilaren 7a Osasunaren Nazioarteko Egun bezala izendatua da: "Maiz, osasunaz mintzo garenean, fokua soilik alderdi fisikoan jartzen dugu. Hala eta guztiz ere, aintzat hartu behar da halabeharrez osasuna ongizate fisikoa ez ezik, mentala eta soziala ere badela. Beraz, osasunaren izaeraren osotasuna aldarrikatzeko asmoz aurkezten dugu gaurko egunez egitasmo hau".\nBestalde, webgunearen izenari dagokionez, "bere izana agerian utziko zuen deitura" jarri nahi izan diotela esan du. "Izan ere, psikologo euskaldunak saretzen (-NET) dituen gunea da GuNETuz, bakarra bere alorrean", gaineratu du.\nHalaber, Mendiluzek adierazi duenez, psikologo euskaldunentzat haratago, GuNETuz-ek euskal gizarteari egingo dion ekarpena "esanguratsua" izango da. "Bilgunea izango da, psikologiarekin edo lotutako bestelako diziplinetan lanean diharduten profesional, ikasle zein erabiltzaileen bilgunea, hain zuzen. Berdinki, euskaraz eta euskalduna izango da, euskara hutsean izango baita eta bertan euskaldunok hartuko dugulako parte. Gainera, euskararen erabilera zuzenerako baliabideak eskaintzen ditu", azaldu du.\nBestalde, psikologia osatzen duten arlo ezberdinekin zerikusia duten ezagutzak hedatuko direnez webgunearen bitartez, "dibulgaziorako aproposa" dela nabarmendu du. Horren harira, besteak beste, psikologiaren arlo ezberdinekin zerikusia duten euskaraz egindako argitalpen, albiste, esku hartze, teoria zein antzekoak partekatuko direnez, berritzailea ere izango da.\n"Era berean, psikologo, aditu eta euskaldunentzat orain arte izan ez duten erreferentziazko euskarria izango da. Aurretik aipatutakoen harira, beraz, ezin uka daiteke parte hartzailea izango dela, aipatutako komunitateari zuzendutako proposamena izanik, beraien inplikazioa bilatuko delako", gaineratu du.\nAzkenik, Novoak azpimarratu du informala eta, aldi berean, formala izango dela GuNETuz: "Izaera informaleko zein formaleko parte hartzea gauzatzeko bideak izango ditu eta erabiltzaileen beharrei egokitzeko aukera emango du, gunea bizirik mantenduz. Intuitibo eta erabilerraza izango da baita, profil desberdinetako psikologoengana iritsi ahal izateko".\n"Azken batean, lankidetzan oinarrituta egingo da, unibertsitate, ikerketa talde, erakunde edota eragileen arteko elkarlana sustatzeko. Bide horretan jarraituz, formakuntza sustatzailea izango da, psikologo euskaldunen arteko formazio kanalak sortu, autoformazioa bultzatu eta ezagutzak partekatzeko komunikaziorako espazioa izango baitu", esan du.\nAzkenik, parekidetzailea izango dela nabarmendu du, generoen arteko parekidetasuna sustatzea izango delako bere oinarrietako bat. "Laburbilduz, munduko edozein txokotan dauden psikologiaren arlo ezberdinetako euskal psikologoen komunitate birtuala sortzea ekarriko du webguneak", ziurtatu du.


Genealogian erabilitako Zenbaketa Zenbakizko Sistemak\nHistoria eta Kultura Aholkuak eta Tutoretzak\nZure familiaren zuhaitza zenbatzea\nInoiz arbuiatu al duzu zure arbasoen familiako historiako aurkikuntza bat, zenbakiak eta zer esan nahi duten nahastu besterik ez duzu? Testu batean aurkezten diren familia-lerroek, formatu grafikoan baino, sistema antolatzaile bat eskatzen dute, erabiltzaileek oinordetzan jarraitzen duten lerroak errazago edo jatorrizko arbasoengana itzultzeko aukera izan dezaten. Zenbaketa sistema estandar hauek familiako zuhaitz batean belaunaldien arteko harremanak erakusteko erabiltzen dira.\nBeste era batera esanda, norekin lotuta dago.\nZure genealogia zenbatzen denean, hobe da interpretazio erraz bat ezartzea. Familiaren historia biltzea genealogia programa bat erabiltzen ari bazara ere, oraindik ere garrantzitsua da zenbatzen ari diren sistemen erabilera gehienen desberdintasunak eta formatuak ulertzea. Zure familiaren historia argitaratzeko asmoa baduzu, hiruhilekoko genealogikoak, aldizkariak eta bestelako argitalpenak formatu jakin bat behar dute. Edo lagun batek numerazio sistema horietako bat erabiltzen duen pedigri taula bat bidal diezaiekezu. Ez da nahitaezkoa numerazio sistema guztien ins eta outs ikastea, baina, gutxienez, ulermen orokor bat izatea ahalbidetzen du.\nNumerazio Genealogiko Orokorreko Sistemak\nGenealogia zenbakitzeko sistemak beren erakundean alda daitezkeenean, pertsona guztiek komunean dute eta haien harremanak zenbaki-sekuentzia jakin baten bidez identifikatzen dituzte.\nZenbakien sistemak gehien erabiltzen diren arbasoen ondorengoak erakusten ditu, bata, ahnentafel, banako baten arbasoen bistaratzea.\nAhnentafel - Alemana hitzaren esanahia "arbasoen taulan", ahnentafel bat arbasoen oinarritutako numerazio sistema da. Ona formatu trinko batean informazio asko aurkeztea eta genealogia goranzko sistema gehien duen zenbaki sistema.\nZenbakitzeko sistema erregistratua : New England Historic and Genealogical Register-ek erabilitako numerazio-sisteman oinarrituta, erregistro-sistema aukera ugari dago hurrengo zenbakirako txostenen arabera.\nNGSQ Sistema Zenbakitzailea - Behin eta berriz egokitutako eta modernizatutako Erregistratutako Erregistratutako Sistema gisa aipatzen direnak, herri-ondoko sistema numeriko hau Genealogia Nazionalaren Hiruhileko Hiruhilekoan eta beste hainbat familiaren historiako argitalpenetan erabiltzen da.\nHenry Zenbakien Sistema - Oraindik beste descendant numeration system, Henry Sistemaren izena Reginald Buchanan Henry izenekoak, bere "Lehendakarien Familiak Genealogia" erabiltzen zuen. 1935ean argitaratua. Erregistratutako eta NGSQ sistemek baino gutxiagok erabiltzen dute sistema hori, eta ez dira ziurtapen proiektuei edo argitalpen genealogiko gehienek onartzen.\nDetektibea bezalakoa da - Genealogia Ikerketa Plan bat nola garatu\nMexikoko Genealogia 101\nErromantizismoa Aroen bidez\nForma Genealogikoak betetzea\nIrlandako Herritarrak Erreklamatzen Zure Irish Ancestors bidez\nIrlandako Parrokietako katolikoko erregistroak Online\nMemorial Day Iturriak\nUholdeak berreskuratzeko aholkuak eta Ura kaltetuta dauden argazkiak\nOnline Genealogia Hezkuntza Doako\nY-DNA probak Genealogian\nMundu mailako edozein musika tresnen beharra izatea\nArtearen glosarioa: Wet-on-Wet\nEssayEdge onarpenen saiakera editatzeko zerbitzua\nApolo Jainkoaren sinboloak\nZure lehen motozikleta erosi aurretik\nAlemaniako testuliburu gida\nGehien 10 Motownen Denboraldi Hits\nModu selektiboki hautemangarria (adibideekin)\nZer da Rack?\nNola ezabatu saguaren usaina zure korbeta batean\nGabonetako Kimika - Nola Peppermint Cream Wafers egitea\nZer da Baron?\nNola egin "Black Snakes" Sulfuriko azido eta azukre-erreakzio baten bidez\nZein da Golf Ballaren zenbakiak?\nZergatik Motorcycle bat ibiltzen da?\nLucie en France: Irakurketa ulergarri frantsesa\nKristal berriak eta gemak eraginkortasunez garbitu\nNola sartzen da Unibertsitateko Onarpen Prozesua?\nReal eta Unreal kondiziozko inprimakien fitxak\nDoppelgangers-en True Stories\nPrezioa onartzen duen sarrera\n2016: Bigarren hezkuntzako azterketarako urtea\nNola konbinatuz "Lavorare" hitza italieraz\nClifton kronikak ezagutu behar dituzu


Escrito el 29 de Agosto de 2016 en vasco con un tamaño de 6,66 KB\nEuskal Herrian XIX. Mendetik aurrera aldaketa Handiak gertatu ziren. Ordura arte, euskal gizartea nekazaria eta tradizionala Izan zelako batez ere. Hiriak uharte-ekonomia modukoak ziren, eta horien ideia Berriak, aldaketak eta berrikuntzak azkarrago onartzen ziren. Hauek izan ziren Aldaketa nagusiak: Industria iraultza sortu zenean, gizarte egitura aldatu egin Zen, klase-gizarte berri bat osatuz eta burgesiak zuzenduko zuen modernizazio Prozesua arinduz. Hortik aurrera, milaka eta milaka etorkin hasi ziren iristen Hirietara, hau da, exodo handi bat sortu zen, jendea nekazaritza-eremuetatik Hirietara joaten hasi zen. Alderdi politiko berriak eta sindikatuak ere eratu Ziren. Industrializazio prozesuan, Bizkaiak berehala hartu zuen aurrera, beste Lurraldeak baino baldintza hobeak baitzeuzkan. Mendearen amaieran Gipuzkoa Sartu zen ere iraultzan eta Araba atzeratuta geratu zen, Araba ez zen Industrializatu XX. Mendera arte.\nBurdina eta meatezeak: Bizkaiaren gorakada\nIbaizabal inguruaren industrializazio Prozesuaren faktore nagusiak hauek izan ziren: meatzeak kalitate handikoak Izatea; portuak oso gertu zeudenez ez zen garestia meak (metala) esportatzea, Batez ere Ingalaterratik esportatzen zuten; burgesiaren dimisioa: fabrika Zaharkituak kendu eta siderurgia eta metalurgia fabrika modernoak jarri zuten; Irabazien zati handi bat berriro inbertitzen zen industria-prozesuak hobetzeko Eta enpresa berriak sortzeko.\n1855ean Bessemer bihurgailua asmatu zen eta Horrek burdina ez-fosforikoa behar zuen. Bizkaiko meatzetan burdin hori asko zegoen, Eta horregatik bere industria zabaldu egin zen, ehunka meatze sortuz Somorrostron eta Trianon.\nHorregatik ere, atzerriko kapital asko agertu Zen eta konpainia asko sartu ziren burdingaia ustiatzeko. Nahiz eta hirugarren Karlistada industria gelditu, handik aurrera burdina ekoizpen etengabe hasi Ziren. Hauek izan ziren datu esanguratsu batzuk: 1885ean, Bilbok ekoizten Zuen Espainia osoan ekoizten zen burdin Urtu guztiaren %77 eta altzairuaren %87.\nEnpresa nagusiak hauek dira:\nBoluetako Santa Ana metalurgia fabrika (1840), Lehengoa izan zen eta honen ostean pilo etorriko dira.\n-Lehendabiziko siderurgia sortu Zuten: La Merced (1846)\nKarmengo fabrika (1885). Hori Modernizatuz Altos Hornos y Fabrikas de Hierro y Acero de BIlbao bihurtu zuten.\nFrancisco de la Rivera: Fabrika de San Francisco (1878)\nBitor Txabarri: La Vizcaya (1882)\nEtxebarria familiakoek La Iberia (S.A.) 1890\nLa Vizcayak, Altos Hornoek eta La Iberiak bat egin zuten eta 1902an Bizkaiko Labe Garaiak sortu ziren.\nBeste arlo batzuk ere nabarmen hasi ziren, Batez ere trenbidearen sektorea, bai Pertsonak bai zama garraiatzeko erabiltzen zutena (meatzaritzako trenak, Burdingaia portuetara eramateko). Ere esan dezakegu banku sistema asko garatu zela, banku garrantzitsuak sortuz: Bilbao Bankua (1857), Balore Burtsa (1890) eta Bizkaia Bankua (1901).\nOntzigintza ere asko garatu zen (Euskalduna ontziolak sortu ziren 1900ean). Azken honetan Eduardo Aznarrek eta Ramon Sotak itsas inperio handia sortu zuten: Bizkaiko itsasontzien erdia Kontrolatzen zuten eta Bizaian eraikitzen ziren Espainiako itsasontzien %50.\nBizkaia baino askoz motelagoa izan zen Gipuzkoako industrializazioa.\nBi sektore nagusi zeuden:\nPaper fabrika asko ugaritu ziren, 19 enpresak bat egin eta Papelera Española sozietatea sortu zuten 1902an.\nBergara, Tolosa, Hernani eta Errenteria.\nKotoia, zeta eta artilea\nBeste sektore batzuk ere bazeuden:\nZementua, tresnak eta elikagaiak (Arrasaten, Elgoibarren eta Pasaian)\nTrenbideko materialak eta bagoiak (Beasainen)\nNekazaritza jarduerak izan zuten garrantzi Handia, zereala eta ardoa esaterako. Araban XIX. Mendearen azken herenean, Enpresa elektriko txiki batzuk sortu ziren. Bankuen sektorea Banco de Vitoriarekin 1900ean hasi zen hedatzen.\nHeraacilo Fournier enpresaburua Gasteizera Iritsi zen eta 1877an espainiar karta sorta asmatu zuen. Seriean egiten hasi Zen eta arrakasta handia izan zuen Espainia osoan.\nXIX. Mendean zehar euskal lurralde guztietan Ere jaitsi zen hilezkortasuna.\nBizkaia, 1877 eta 1900 artean, immigrazio Handia gertatu zen biztanlerian. Hala ere, Bizkaiko berezko hazkundea negatiboa Izan zen.\nHiritartze prozesuan (batez ere Bilbo, EHko Hiri bakarra zelako),Bilbo dugu eredua: langile auzoak fabriken inguruan, Burgesia zabalgunetan eta oligarkia Negurin hedatu zen. Baita gizarte talde Berriak sortu ziren eta horien arteko kontraesanak. Adibidez goi burgesia, siderurgia eta finantza Negozioekin aberastu zirenak, diputazioa kontrolatzen zuten eta estatuarekin Harreman zuzena zuten eta euskal identitatearen ezaugarriak mespresatzen Zituzten;\nburgesia ertaina, jarduera Anitzekoak eta Espainia mailako botererik gabekoak ziren;\nherri klaseak, hauen artean artisauak, nekazariak, arrantzaleak Etab. Aurkitu ditzakegu, euren lanbideen krisiaren ondorioz proletarizazio Prozesuari aurre egin behar izan zioten; eta etorkinak,\nEspainiako nekazal guneetatik etorriak ziren, kapitalak Behar zuen esku-lan ugari eta merka osatzen zuten. Gizarte-testuinguru Horretan, bada, sortu eta garatu ziren sozialismoa eta nazionalismoa, hau da, PSOE eta PNV.\ngizarte aldaketak Euskal Herriko induztralizazioa industralizazioa euskal herrian berrezarkuntza Berrezarkuntza industrializazioa


Europako Parlamentuak antibiotikoen erabilera murrizteko eskatu du, bakterioen erresistentzia saihesteko | Consumer\nGogoan izan tratamendu-aukera gutxiko mikrobioak daudela, eta EBn urtean 25.000 pertsona ingururi eragiten dietela.\nEuropako Parlamentuak neurriak eskatu ditu antibiotikoen kontsumoa murrizteko, bai medikuntzan bai nekazaritzan, bakterioek botika horien aurrean duten erresistentziaren etengabeko igoerari aurre egiteko. Estrasburgon (Frantzia) hartutako ebazpen batean, zenbait gomendio egin zituzten eurodiputatuek. Gomendio horiek ez dira lotesleak, baina antimikrobianoen erabileran kontrol zorrotzagoak egitearen aldekoak dira.\nEuroganberak darabiltzan datuek adierazten dute badirela mikrobio ultrarresistenteak, tratamendurako aukera gutxi dituztenak, eta Europar Batasunean (EB) urtean 25.000 pertsona ingururi eragiten dietenak. Hala ere, kopuru hori handitu egingo litzatekeela uste dute. Hori dela eta, antibiotikoak gaizki erabiltzearen aurkako neurriak eskatu zituzten eurodiputatuek, eta agintari nazionalei eskatu zieten herritarrei gai horri buruz ematen duten informazioa hobetzeko, europarren erdiek uste baitute antibiotikoek birusei eta hotzeriei aurre egiteko balio dutela. Halaber, Europako Batzordeari (EB) proposatu zioten arlo horretako ikerketa sustatzea.\nNekazaritza-sektoreari dagokionez, galarazita dago antibiotikoak erabiltzea animalien hazkuntza sustatzeko, eta antibiotiko horien erabilera profilaktikoaren amaierarantz pixkanaka aurreratzeko eskatu zuten eurodiputatuek. Gainera, albaitaritzako medikuntzan eta giza medikuntzan erabilitako printzipio aktiboak bereizteko eskatu zuten, antibiotikoekiko erresistentzia animaliengandik gizakiengana transmititzeko arriskua murrizteko.\nJohn Dalli Kontsumitzailearen Osasun eta Babeserako komisarioak, joan den asteazkenean, Euroganberaren osoko bilkuraren aurrean aurreratu zuen bere zerbitzuek azaroan gai honi buruzko proposamen zehatzak aurkezteko lan egiten dutela.\nantibiotikoak erabilera erresistentzia Europakoa Parlamento-eu


tabua | Eingo al deu?\nEtiketaren artxiboa: tabua\n“Zergatik dago gaizki ikusita uzki bidezko sexua? Nik asko gozatzen dut!”\nHemen duzue aste honetan irakurle batek Olatz Berastegi sexologoari galdetutakoa.\n“Beste egunean koadrilako lagunekin sexuari buruz hitz egiten aritu nintzen eta momentu batean uzki bidezko sarketari buruz hitz egiten hasi ginen. Nik esan nien inoiz praktikatu izan dudala eta denek barre egin zidaten. Zergatik dio jendeak hainbesteko gorrotoa praktika horri? Arraroa naiz hori egiten dudalako? Ni 25 urteko neska bat naiz eta nire bikotearekin oso ondo pasatzen dut praktika horrekin. Zergatik dago hain gaizki ikusia? Arriskutsua da? Neska gutxiesten du? Ez dut ulertzen! Sexologian ere gaizki ikusia ahal dago?” Badakit esango didazula bakoitzak nahi duena egiten duela eta helburua bikotearekin ongi pasatzea dela, baina, benetan kuriositatea daukat ‘tabu” hori nondik datorren jakiteko. Eskerrik asko”\nKaixo, azkarra zara oso, eta esaten duzun moduan, ez dago praktika okerrik eta noski gauza da bi pertsonek egiten dutenarekin gustura sentitzea. Gainera, sexologian ez da praktika hau gutxiesten. Baina egia da uzkiko sarketaren inguruan iritzi kontrajarriak topatzen ditugula.Zuk zergatik izan daiteken galdetzen duzu, eta hona hemen,nira lanarekin ( kontsultan eta hezkuntzan ) jasotako informazioa:\n-Uzkitik sarketa praktikatzea ez da baginakoa bezain erraza. Uzkiak orokorrean ez dauka baginaren malgutasuna, eta ondorioz lubrifikatzaile eta denbora gehiago behar da uzkiko sarketan disfrutatzeko.Hau dela eta, neska eta mutil batzuk mina handia sentitzen dute uzkiko sarketa praktikatzerakoan. Hori bai, neska eta mutil batzuen uzkiak nahiko malgutasun izaten du, eta praktika hau atsegina egiten zaie.\n-Uzkia kakarekin erlazionatzen dugu. Eta erlazio hori ez da batere atsegina batzuentzat. Beraientzat uzkia kaka ateratzen den zuloa da, eta ezin dute zerbait atseginarekin lotu.\n-Urteetan neskaren sexualitatea ukatua egon da. Gaur egun, neskak sexualitatea dugula eta gure gorputzarekin disfrutatzen dugula argi dago, baina oraindik badirudi zenbait harremanetan neskak ezin duela disfrutatu eta berak harreman hauek dituela mutilak disfruta dezan, eta batzuentzat hori ez da bidezkoa. Nik esango nuke, zure bikotekideari plazerra ematea oso atsegina dela, eta horrekin ere norberak disfrutatzen duela.\nHonetaz gain, harreman sexualak edukitzeak ez du bestea gutxiesten, edozein ekintzari balorea kentzen dion gauza bakarra gogoz kontra egiteak da.\nKategoria Aholkuak, etiketak iperdia, sarketa, sexua, tabua, uzkia, 29 abendua, 2010 egilea Karmele Gurrutxaga.


Zamudio 0-3 Lagun Onak: bolada gozoan jarraitzen dute azpeitiarrek - Lagun Onak Futbol Taldea - Uztarria (Azpeitia)\nZamudio 0-3 Lagun Onak: bolada gozoan jarraitzen dute azpeitiarrek\nSailkapenaren goikaldean eta play-offetara sailkatzeko borrokan aurkari zuzenetako baten etxean garaipen erosoa lortu zuen atzo Hirugarren Mailako taldeak. Laugarrena da Lagun Onak une honetan, hirugarrenarekin eta bosgarrenarekin berdinduta. Galdu gabe sei jardunaldi kateatu ditu.\nZamudio: Ibon, Xabi Franco, Anton (Egiguren, 58. min), Ibai, Iturbe, Dulce, Revuelta, Barahona, Azkorra (Markel Vegas, 52. min), Arman eta Yundi (Zarrabeitia, 57. min).\nLagun Onak: Aitzol, Elustondo, Tena, Olasagasti, Castillo, Ander, Arteaga (Orbegozo, 58. min), Aranburu, Ximon (Ugaitz, 80. min), Gorka (Leunda, 71. min) eta Arufe.\nGolak: 0-1, Arteaga (42. min); 0-2, Ximon (71. min); 0-3, Orbegozo (81. min).\nEpailea: Iker Ruiz. Txartel horia erakutsi zion Lagun Onakeko Anderri.\nZamudioren zelai zaila bisitatu zuen Lagun Onaken Hirugarren Mailako taldeak atzo, 23. jardunaldiari zegokion partidan. Zamudio play-offetarako borrokan buru-belarri dabilen taldea denez, partida zaila aurreikusten zen. Nolanahi ere, zailtasunei aurre egin eta 0-3ko markagailu erosoarekin nagusitu ziren San Miguelen mutilak.\nLehen zatian zehar bi taldeek izan zituzten markagailuan aurrea hartzeko aukerak. Azpeitiarrek soilik asmatu zuten ate aurrean, ordea. Arteagak, hegaleko jokalari azpeitiarrak, egin zuen huts eta batekoa. Gainera, denboraldiko bere lehen gola izan zen. Bigarren zatian, Lagunek Zamudioren berdinketaren bila joateko grina baliatu zuen beste bi gol egiteko. Kontraerasoan fin azpeitiarrak, Ximonek egin zuen bigarrena. Azken gola 81. minutuan egin zuen Jon Orbegozo aurrelari azpeitiarrak. Lesioak tarteko zelaitik kanpo egon ostean, bueltan da. Partida, beraz, positiboa alde guztietatik; hiru gol, hiru puntu eta sailkapenean hirugarrenarekin berdinduta oraingoz.\nHorrez gain, ezin utzi aipatu gabe etxeko harrobitik Hirugarren Mailara salto egin duen azpeitiar gaztearen izena: Aimar Leunda (Azpeitia, 2000). Duela hiru jardunaldi egin zuen debuta atzelari gazteak Soduperen aurkako partidan. Hamar minutu izan zituen orduan. Amurrioren aurkako partida aulkian pasatu eta gero, berriro minutuez gozatu ahal izan zuen; hogei minutu, oraingoan.\nDatorren astean Garmendipen izango da partida Balmasedaren aurka. Sei jardunaldi dira jada jarraian galdu gabe; ea datorrena zazpigarrena den! Ez galdu!


Imanol hil da - Euskal Herria - Berria\nImanol Larzabal abeslaria hil zen bart, gaueko hamaiketan. Imanol Larzabal (Donostia, 1947) oso larri eta koma egoeran zegoen Orihuelako (Alacant, Herrialde Katalanak) Vega Baja erietxean, asteazkenean odol isuria izan eta bihotzekoak eman baitzion. Torreviejako etxe batean lo zegoela izan zuen odol isuria Imanolek; erizainek lehenengo laguntza etxean eman zioten, baina goizeko hamarretarako Orihuelako ospitaleko Zainketa Intentsiboetako Unitatera eraman zuten, koma egoeran. Senitartekoek jakinarazi zutenez, Imanol arnasa hartzeko makina bati lotuta egon da, atzera bueltarik gabeko egoeran.\n2004ko ekainak 26\nOrain dela hilabete batzuk ere arnasketa arazoak izan zituen eta Donostia ospitaleko ZIUn ingresatu zuten denbora batez. Alabaina, arazoak atzean utzi eta azken hilabeteetan osasunez ondo zebilen.Azkenaldian Euskal Herritik kanpo igaro du denbora luzea Imanolek. Izan ere, 2000ko urrian, mehatxuak jasaten zituela-eta, Euskal Herritik alde egitea erabaki zuela jakinarazi zuen Imanolek. 1986an Dolores Gonzalez Katarain Yoyes-en omenezko kontzertu batean parte hartu zuenetik, presioak jasotzen zituela salatu zuen, eta �giro itogarria� bizi zuela adierazi. Harrezkeroztik, ordea, behin baino gehiagotan itzuli zen horrenbeste maite zuen Donostiara. �Donostia bihotzean dut, eta nahiz eta leku batean eta bestean egon, hori ezin da atzean utzi�, zioen 2003ko otsailean Euskaldunon Egunkaria-ri emandako elkarrizketa batean. Hain zuzen ere, joan den urteko otsailaren 21ean eman zuen Imanolek bere azkeneko kontzertua jaioterrian; Kursaaleko auditoriumean. Emanaldi hartan pop-jazz laukote batek eta Miguel Zeberiok zuzendutako Et Incarnatus orkestrak lagundu zuten. Elkarrizketa berean zioen ez zuela artean Euskal Herrira bizitzera itzultzeko aukerarik ikusten: �Gaur egun ezingo nintzateke itzuli; askatasun falta handia dago eta ezin dugu adierazi zenbait gauza nahi dugun moduan. Ez dut berriro nahigabeekin hasteko batere gogorik�. Dena dela, azken aldian behin baino gehiagotan aipatu zuen jaioterrira bueltatzeko gogoz zegoela, I�aki Eizmendi lagunak atzo jakinarazi zuenez. Azken urteotan behin baino gehiagotan itzultzen zen jaioterrira, bai lagunak bisitatzera, bai kontzertuak eskaintzera. Hain zuzen ere, Lasarte-Oriako Kultur Etxean abestu zuen azkeneko aldiz, urtarrilaren 30ean. =bGaztelaniaz grabatutako diskoak=b Ausencia (2000) eta Versos encendidos (2003) azken bi diskoak gaztelaniaz grabatu zituen Imanolek, 1990ean Viajes de mar y luna diskoarekin hasitako bidean sakonduta. Lan horietan maite dituen poeten lanera hurbildu zen, eta Pablo Neruda, Alfonsina Storni eta Gustavo Adolfo Becquerren poemak musikatu zituen. �Aukeratu dudan mundu poetikoarekin askoz identifikatuago sentitzen naiz. Agian, euskaraz ez daudelako interesatzen zaizkidan testuak�, zioen orain dela urte eta erdi. Dena dela, euskaraz lan egiteko borondatea azaldu zuen elkarrizketa berean. Hain zuzen ere, Barne bidea Xabier Leteren poema batean oinarritutako abestiak ixten du Versos encendidos diskoa.Orain dela hilabete gutxi batzuk Itsasoan urak handi dire Julen Lekuonaren omenezko diskoan parte hartu zuen eta Oiartzungo kantariaren bi abesti grabatu zituen: Portuko marinela eta Hiltzaile bat bezela. Bestalde, gaurko Madrilgo Rivas-Vaciamadrid herrian antolatutako jaialdi batean hartu behar zuen parte Luis Eduardo Aute, Joaquin Sabina, Lluis Llach, Paco Iba�ez, Ruper Ordorika eta beste hainbat kantarirekin. Espainiako 36ko gerran borrokatu zuten errepublikarren omenez antolatu dute. =bSehaska kantuak grabatu behar zituen euskaraz=b 1996. urtean Hori bera da denen ixtoria diskoa grabatu zuenetik, gaztelaniaz grabatu zituen bere diskoak Imanolek. Alabaina, aurten euskarazko sehaska kantuen disko berri bat kaleratu behar zuen Elkar disketxearekin, eta irailean zen estudiora sartu eta grabatzen hastekoa. �Alor hori izugarri aberatsa da eta mundu poetiko ederra du atzean�, adierazi zuen joan den urteko otsailean. Ordurako Lizardi, Mikel Arregi, Juan Mari Lekuona eta Patziku Perurenaren idatzietan oinarritutako kantu batzuk eginak zituen, eta Txema Garcesekin batera konponketak lantzen ari zen. Anjel Valdes Elkarreko arduradunak atzo adierazi zuenez, Imanol Euskal Herrira itzuli eta euskaraz grabatzeko gogoz zegoen. �Xabier Leteren Sehaska kanta ari zen prestatzen, eta kantu batzuk aurretik grabatutakoak ziren, baina bazituen sei-zazpi abesti berri ere�.Sehaska kantuen diskoa iraila-urrian grabatu behar zuen Imanolek eta Durangoko Azokarako izan behar zuen kalean. Valdesek azaldutakoaren arabera, aurrera begira ere kantariak euskaraz grabatzen jarraitzeko xedea zuen.


EAEko Gazte Planari buruzko argitalpenak\nPortal de Gazteaukera\nGEB zer den\nGuztiak, dataren arabera\nEuskadiko gazteak: lau urtean behingo seriea\nEuskadiko Gazteen Joeren Koadernoak\nEuskadiko gazteen panoramika\nGazte Planari buruzko argitalpenak\nBeste argitalpen batzuk...\nGazteen adierazleak 2017 - Datu-base interaktiboa\nDatu estatistikoen analisia\nIzenburua: Euskadiko gazteen egoeraren diagnostikoa 2019 (pdf, 4 Mb)\nArgitalpen urtea: 2019\nLaburpena: Dokumentu honen helburu nagusia da Euskadin bizi diren 15 eta 29 urte arteko pertsonen kolektiboari buruzko jakintzan sakontzea, eremu hauei dagokienez: egoera demografikoa, hezkuntza, enplegua, emantzipazioa eta etxebizitza, osasuna, gizarte-ekintza eta berdintasuna, parte-hartzea, aisia, kultura eta kirola.\nIzenburua: Eusko Jaurlaritzaren IV. Gazte Plana 2020 (PDF, 10 Mb)\nArgitalpen urtea: 2018\nPlan berria 2021era arte luzatuko da, bost ardatz estrategiko ditu, 23 helburu eta 65 jardun-ildo dituela.\nDokumentuak enplegua, etxebizitza, hezkuntza eta osasuna identifikatzen ditu bizitza osasungarria, emantzipatua eta autonomoa posible egiten duten arlo gisa.\nLaburpen exekutiboa (pdf, 2 Mb)\nIzenburua: Euskadiko gazteen egoeraren diagnostikoa 2017 (pdf, 3 Mb)\nArgitalpen urtea: 2017\nLaburpena: 2018tik 2020ra iraungo duen Gazte-Plan berria burutzen laguntzeko, Gazteen Euskal Behatokiak Euskadiko gazteen egoeraren diagnostikoa 2017 egin du. Bertan gaur egun gure gazteek bizi diren errealitatea adierazten da.\nIzenburua: 2014-2016ko III. Gazte-Planaren eraginaren ebaluazioa (pdf, 2 Mb)\nLaburpena: Eusko Jaurlaritzaren III. Gazte-planaren iraunaldia (2014-2016) amaitu ondoren, Gazteen Euskal Behatokiak Gazte-Planaren eraginaren ebaluazioa egin du. Bertan planaren hasieran ezarritako xedeak edo helburuak lortu diren aztertzen da. Horretarako 29 oinarrizko adierazleen jarraipena egin da eta gazteek beraiek emandako iritziak eta balorazioak ere kontuan hartu dira.\nIzenburua: Eusko Jaurlaritzaren jardueraren amaierako ebaluazioa Euskadiko II. Gazte Planaren baitan 2002-2005 (pdf, 3 Mb)\nArgitalpen urtea: 2010\nLaburpena: Gazte Planaren metodologian amaierako ebaluazio mota bi jasotzen dira: emaitzen gainekoa eta eraginaren gainekoa. Argitalpen honetan bi ebaluazio horietako emaitzak biltzen dira. Dokumentuaren lehen atala emaitzen ebaluazioari dagokio, bertan ekintzetako eta esku-hartze lerroetako bakoitzak izan dituen eraginak baloratu egin dira. Bigarren atala eraginaren ebaluazioari dagokio. Ebaluazio honetan planaren ekintza eta esku-hartze lerroek gazteen egoera sozialean eta beren jarrera, aztura eta jokabideetan eragin dituzten aldaketak neurtzen dira.\nIzenburua: Euskadiko I. Gazte Planaren (1999-2001) amaierako ebaluazioa (pdf, 1.724 kb)\nArgitalpen urtea: 2006\nIzenburua: Euskadiko gazteria politikaren programazio agiria 2002-2005 (pdf, 754 kb)\nArgitalpen urtea: 2005\nLaburpena: Gazte politika integralaren eremuan Eusko Jaurlaritzako sail guztiek eta 2002-2005 aldian II. Gazte Planari atxikitako beste erakundeek egin dituzten ekarpenak jasotzen dituen bilketa.\nIzenburua: Gazte Planak eta Programak Programatzeko eta Balioztatzeko Eskuliburua (pdf, 675 kb)\nArgitalpen urtea: 2004\nLaburpena: Argitalpen hau gazteria-politiketan dihardutenei zuzendurik dago. Oso tresna lagungarria da, gazteria-planen eta -programen programazioak eta ebaluaketak egiteko eredu homogeneoa eta hainbat irizpide eskaintzen baititu.\nIzenburua: II Gazte Plana 2002-2005 (pdf, 3,4 MB)\nArgitalpen urtea: 2002\nLaburpena: 2002-2005 eperako plan estrategikoa, Euskal Administrazioek -gizarte-eragileekin eta gazteekin batera- gazteria-gaietan ezarri dituzten konpromisoak eta lehentasunezko ildoak biltzen dituena.\nIzenburua: I Gazte Plana 1999-2001 (pdf, 5 MB)\nArgitalpen urtea: 1999\nLaburpena: 1999-2001 eperako plan estrategikoa, Euskal Administrazioek -gizarte-eragileekin eta gazteekin batera- gazteria-gaietan ezarri dituzten konpromisoak eta lehentasunezko ildoak biltzen dituena.\nIzenburua: El Plan Joven de las instituciones vascas II (pdf, 543 kb)\n(formatu elektronikoan baino ez)\nArgitalpen urtea: 2001\nLaburpena: 2001ean Euskadiko gazteen lagin adierazgarri bati egindako inkesta batetik ateratako datuak biltzen ditu. Bertan hainbat alderdi aztertzen da, hala nola gazteek Gazte Plana ezagutzen duten ala ez, etxebizitza, hezkuntza, osasuna eta abar.\nHemen eska ditzakezu Gazte Planaren inguruko liburuak\nAzken aldaketako data: 2019/03/25\nUriortu, 11 behea 48007 Bilbo - Tel. 94 403 16 45 © 2012 · Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco


Koronabriusaren bilakaeraren adierazleak iazko uztaileko mailetara hurbildu dira - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nKoronabriusaren bilakaeraren adierazleak iazko uztaileko mailetara hurbildu dira\nEuskalerria Irratia 2021-06-22 08:27\nAlbisterik onenak, gainera, ospitaletatik datoz. Atzo pertsona bakarra ingresatu zuten, baina senda-agiriak gehiago zian dira; beraz, azken datuen arabera, 28 nafar daude ospitaleratuta gaitzarekin, horietako hamar zainketa intentsiboetako unitatean\nIazko uztaileko datuetara egin dute behera koronabriusaren bilakaeraren adierazleek. atzokoarekin alderatuta gaurko datua altuagoa den arren, astez aste behera egiten ari da zenbatekoa. Zehazki, atzo 37 kasu atzeman zituzten Nafarroan, Osasun Departamenturen behin behineko datuen arabera; atzo baino hamasei gehiago. 1.448 proba egin zituzten, beraz, positibo tasa %2,6koa da. Azken hamalau egunetako intzidentzia metatuak puntu bat egin du behera, 98tik 97ra.\nAtzo Arrotxapea, Txantrea, San Adrian eta Tafalla, hiruna kasurekin, izan ziren positiboen eguneko zerrendaburuak, udalerri eta osasun eremuen zerrendari begira. Iturramak bi kasu erregistratu zituen eta gainerako 22 udalerriak bakarra. Iruñeak hamabost pilatu zituen.\nAlbisterik onenak, gainera, ospitaletatik datoz. Atzo pertsona bakarra ingresatu zuten, baina senda-agiriak gehiago zian dira; beraz, azken datuen arabera, 28 nafar daude ospitaleratuta gaitzarekin, horietako hamar zainketa intentsiboetako unitatean. Azken egunean, gainera, ez zen inor hil Nafarroan COVID-19arekin. Ekaina hasieratik, lau pertsona zendu dira gaitzarekin. Pasa den urteko itxialdiaren osteko kopurutara eramaten du horrek Foru Erkidegoa.\nTxertaketa kanpainak aurrera jarraitzen du erritmo bizian, gogoratu beharra dago ekaina bukatu baino lehen 40 urtetik goragoko nafar guztiei dosi bat jarri nahi diela gobernuak,. Aste honetan 52.000 dosi ematea aurreikusten du gobernuak, eta 60 urtetik beherako funtsezko kolektiboen jarraibidea ixtea. Hasi dira, halaber, 39 urtetik beherakoei hitzordua ematen, datorren asterako.