Koldo Lamikizek soka luzea du oraindik - Debagoiena - Goiena.eus\nKoldo Lamikizek soka luzea du oraindik\nXabi Urzelai 2014-09-09 10:16\nKoldo Lamikiz –ezkerrean– Espainiako txapelketako podiumean.\nLokatza Ziklismo Eskolako ordezkari beteranoetako bat izango da Koldo Lamikiz, baina Bergarakoa bizikleta gainean atzean uzteko gaztetasuna baino gehiago behar da. Joan den asteburuan Murtzian, Mazarronen, jokatu zituzten Espainiako beterano mailako ziklismo txapelketak, eta 65 urtetik gorakoen kategorian Lamikizek zilarra irabazi zuen.\nBeteranoen mailan Koldo Lamikiz bergararraren palmaresa haziz doa, asteburuan beste domina bat irabazi du-eta Espainiako Txapelketan, oraingoan zilarrezkoa. 78 kilometrotako lasterketan Bergarakoa bigarren izan zen Asturiasko Luis Benitoren atzetik (C.D.OVIEDO-CICLOS FRAN). Hirugarren postuan Cristobal Maya-k (GALVESPORT) amaitu zuen. Lasterketan zehar Cedacedo-ko gaina, Perín, Cuesta-ko gaina eta Mazarrongo gaina igo zituzten, eta lasterketaren gogortasuna tarteko txirrindularien artean tarte handiak egon ziren.\nBergarakoak beste errekor bati eusten dio, izan ere, beteranoen mailan Gorla igotzen zeneko garaitik Lamikizek zazpi ediziotan irabazi zuen jarraian, 1983tik 1989ra arte. Eta, beste edizio baten bigarren izan zen, hain zuzen, Koldoren anaia javier Lamikizek irabazi zuen urte hartan. Gaztetan bizikleta gainean lehiatutakoa, ikasketak tarteko bizikleta alde batera utzi zuen, ondoren afizionatu moduan itzultzeko. Txapel garrantzitsuenak, baina, beteranoen mailan irabazten dabil. Hala, negua iristeaz batera Lamikizek bizikleta baztertu eta areto barruko arraunean jarduten du. Eta hor ere hainbat txapelketetan izan da, emaitza oso onak batuaz. Esandakoa, Lamikizi soka luzea geratzen zaiola.\nKoldo Lamikizen palmaresa, beterano mailan:\n1985 Urrezko domina\n1986 Urrezko domina\n1988 Urrezko domina\n1989 Urrezko domina\n2010 Brontzeko domina\n2014 Zilarrezko domina


Internauten Terra elkartearen eskaera izapidetzeko onartu da, ADSL kontratuetako klausulak direla eta | Consumer\nInternauten Terra elkartearen eskaera izapidetzeko onartu da, ADSL kontratuetako klausulak direla eta\nMajadahondako 5. zenbakiko Epaitegiak (Madril) onartu egin du joan den otsailaren 11n, Terra Networks-en aurka, Internauten Elkarteak aurkeztutako demanda, ADSL lineen kontratazio-klausulei buruz Interneten erabiltzaileek jasotako kexetatik abiatuta. Kereilak operadore desberdinek internautekin kontratu-lotura izateko erabiltzen dituzten klausulak aurkaratu nahi ditu, eta kalitatezko Interneterako sarbidea lortu eta erabiltzaileen eskubideak eta indarrean dagoen legeria errespetatuko ditu.\nProzedura Zibilaren Legearen arabera, prozesuan parte hartu ahal izateko, kontsumitzaile eta erabiltzaileek prozesuan parte hartu ahal izango dute, prozedura zibilaren legearen arabera; izan ere, kasu horretan eragin zituzten salaketak anonimoki egin ziren Internautaren Defendatzailearen zerbitzuaren bidez.\nElkarteko presidentea, Víctor Domingo, pozik agertu zen eskaria onartzearekin, eta adierazi zuen aurrerapauso bat dela internautak operadoreek eskaintzen dituzten ADSL zerbitzuekiko babesik gabe uzteko. Hala ere, kexatu egin zen auzitegi arruntetara jo behar izan zuelako, Administrazioa eta erakunde erregulatzailea ez baitira arazo horiek jasotzen ari, prozesu horrek AIarentzat dakarren kostu gehigarriaz gain.\nDuela hilabete bat, Internauten Elkarteak esan zuen Terrak Zuzenbidearen aurkako baldintza orokorrak erabiltzearen aurka egin zuela, eta eskatu zuen atxikitze-kontratuetatik kentzea eta enpresak ez zituela aurrerantzean erabili, eta, ondorioz, enpresa horien ondorioz kobratu ziren diru-kopuruak itzultzea eskatu zuela, baita kausa horrek eragindako kalte-galerak itzultzea ere.\nKontsumitzaileak eta erabiltzaileak defendatzeko Lege Orokorrean, Kontratazioko Baldintza Orokorren Legean, eta telefono- edo elektronika-kontratazioari buruzko abenduaren 17ko 1906/1999 Errege Dekretuan babesten du Aik, gehiegizkotzat jotzen dituen kontratuak salatzeko.\nHala, kontratu ez-betetzeak egon daitezkeela salatzen du, ADSL “Plus”, “Class” eta “Premium” kontratuetako hamabost klausuletako zenbait ataletan, batez ere, alta eskatu zenetik zerbitzua emateko eskainitako epeak ez betetzeari dagokionez, eta, orobat, kontsumitzaileari egotzi ezin zaizkion hainbat arrazoirengatik zerbitzua ematean izan daitezkeen akatsengatik.\nADSLa eskari klausulak


Ana Urkizari elkarrizketa | Hitzen uberan\n← Agosti Xaho eta Euskal Pizkundea\n‘Kartzelako poemak’ liburuan oinarritutako errezitaldia →\nAna Urkizari elkarrizketa\nPoesia, ipuina, saiakera… hainbat arlotan irakurri ahal izan ditugu orain arte Ana Urkizaren lanak. Atzorako geratzen dena aforismo liburua aurkeztu du berriki, Alberdania argitaletxearen eskutik: pentsamendu minutuak sortze aldera egindako lana.\nGenero ezberdinak landu eta tartekatu dituzu zure ibilbidean. Zerk eramaten zaitu batera edo bestera?\nLehenik eta behin halako bulkada bat sentitzen duzu idazteko, zerbait duzu esateko eta batez ere ikertzeko. Galderak egiten dizkiozu zure buruari, erantzuna bilatzen duzun neurrian istorio baten barruan sartzen duzu edo pertsonaia batzuk asmatzen dituzu, hau da, muntatu egiten duzu. Baina sakonean galdera bat edo galdera batzuk daude. Adibidez, argitaratu nuen lehenengo liburua (Desira izoztuak, Elkar 2000), galdera batetik etorri zen: zer gertatzen da konplitzen zaizkigun desioekin? hortik aztertzen hasten zara, ia gauza teoriko bat balitz bezala. Nik pentsatzen dut generoa aukeratzen dudala nire galderaren arabera, edo galderari ematen ari natzaion forma edo geruzaren arabera. Sekula ez dut aurretik pentsatu ‘orain poesia egingo dut, edo haur eta gazte literatura…’. Lehenengo galdera dator, eta ondoren eskatzen duen forma.\nEta nola iritsi zara aforismoetara?\nAforismoak niri asko gustatu zaizkit beti, irakurri izan ditut tarteka. Irakurtzeko orduan ere genero ezberdinak tartekatzen ditut, nahastua. Kontrazalean aipatzen saiatu naizen bezala ‘bizi zaitezke iraganean, etorkizunean, denboraren iraganari begira, edo ondorengoei ustez utziko diezuna ondu nahian…’. Egon zaitezke lanari bolkatua, lagunei bolkatua… bizitzan hartu ditzakezu erabaki asko esanez ‘hau izango naiz edo hau egingo dut’… Niri momentu honetan dagoena buruz behera jartzea datorkit. ‘Zer gertatuko litzateke…?’ Galderari erantzutea. Esperimentu horixe egin dut: ideia, sentimendu, beldur, ilun une, lagun… inguratzen zaituen edozer gauza eta gertaerari buelta ematen saiatu. Egin dudana jokoa da azken finean, baina joko bakoitzaren azpian edo atzean badago sakonago jotzea, irribarrea bilatzea, gorrotoari buelta ematea, maitasuna ulertzea… funtsean, aforismo bakoitzaren atzean pentsamendu bat dago. Nik uste dut momentu honetan zergatia galdetzea egokitu zaidala, baina ez lehenengo liburuan bezala gai baten inguruan. Pastillatxo txikiak hartzen joan naiz, egunean edo astean pastillatxo bat, horri buelta bat eman eta beste begi batzuekin begiratu dut. Gero azala jarri diot.\nAforismoena askorentzat genero txikia,edo azpigeneroa, izango da agian. Hala ere azken urteetan euskaraz aforismo liburu ugari egon da: Igerabide, Gartzia, Linazasoro… Irakurle gisa nora begiratzen duzu, badituzu erreferentzia argiak?\nAtzerriko aforismo liburuak ez dauzkat esku artean, baina liburuen barruan aipamenetan datozenean bai geratzen naiz haietan. Bestela nire erreferentzia nagusiak euskaraz aurretik egindako lanak dira. Gainera oso lotua egon naiz betidanik ahozko tradiziotik jasotako atsotitzei. Haien artean batzuk oso tradizionalak dira, ezagunak, ez beti literatur baliodunak, baina badira beste batzuk harribitxiak direnak, galduta eta eguneratu gabe dauzkagunak baina sakonera jotzeko ikaragarrizko balioa dutenak. Horiei erreparatu diet bai euskalkiak lantzerakoan bai gai baten inguruan ikusmolde diferenteak harrapatu nahi izaterakoan.\nZer dute poesiatik aforismoek? Poesiaren antzeko mekanismoa da haiena?\nBai eta ez, badauka baina ez da osoa. Aforismoak esan gabe iradokitzearen indarra dauka batetik, eta bestetik edertasun literarioa. Aforismoa izan daiteke narratiboagoa edo poetikoagoa. Poetikoagoa denean niretzat irakurtzerakoan ederragoa da, badauka musikaltasuna eta iradokitzeko indar handia. Narratiboak beharbada gehiago erabili ditut edukia benetan argi geratzea nahi izan dudanean. Anbiguitatearekin jolasteko poetikotasunak ahalmen gehiago ematen dizu.\nNola idazten da aforismo bat, zer edo zer intuitiboa da, edo gogoeta luze baten ondoren datorren zerbait?\nIdeia bat hartu eta ideia hori lantzea da kontua, eta horrentzako forma bat topatzea. Ez dut egin adibidez mila lerro idatzi eta gero onenekin gelditu. Denbora gehiago eraman dit ideia lantzeak forma lantzeak baino. Behin ideiari buelta emanda zer gertatzen den ikustean formara eramatea errazagoa egin zait, baina ez da forma ariketa bat.\nAsko dira bildu dituzun aforismoak… Liburua irakurri ostean suma liteke badirela azpiko hariak, bana funtsean nola antolatu dituzu denak?\nLiburua atalka antolatuta dago baina hauek ez daukate zenbakirik. Atalak egiteko bi irizpide erabili nituen: batetik irakurterraza egitea, ez baita berdina guztiak batera botatzea edo hamarnaka antolatzea, bestetik gaiak ez errepikatzea bilatu dut, edo errepikatuta dauden gai horiek halako erreka bat irudikatzea liburuan zehar. Idatzi ahala aforismoak zerrendatzen joan nintzen, gero gaika ordenatu nituen denak kopuruan zenbat ateratzen ziren ikusteko eta beraien artean ze ibilbide zegoen ikusteko. Azkenik saiatu nintzen denak nahasten, errepikapenik ez egoteko ez tonuan ez hizkuntza poetiko eta narratibaren artean. Atal bakoitzean barietatea egotea nahi nuen, ahaztu gabe batetik bestera badaudela hariak, baina egin dudana da atal bakoitzean gai ezberdinak sartu, irakurleak egin ditzan loturak.\nNola irakurri behar da aforismo liburu bat?\nEsango dizut nik nola egiten dudan. Hasieratik bukaerara irakurtzen dut liburua lehenengo, eta gero saltoka. Nik irakurleari lehendabizi dagoen bezala irakurtzea proposatuko nioke egitura bat dagoelako, eta ondoren gustukoak tarteka, aforismo bakoitza osotasun bat delako. Pentsatu behar da irakurlea ez dagoela liburuaren momentuan. Nik uste dut aforismo batek indarra daukala irakurlearen momentu baterako, hemen dauden aforismo batzuk balio dezakete erdiak orain eta beste erdiak agian hilabete edo urtebete barru. Niretzat aforismoak, eta poesiak ere bai zati batean, momenturako indarra dauka. Saltoka irakurrita harrapatzen duzu agian osotasunean irakurrita harrapatu ez duzuna, zure momentu jakin batean zaudelako.\nNormalean zer dago aforismoen oinarrian: irudi bat, gogoeta bat, hitz joko bat…?\nNormalean gogoeta bat dago, baina badaude printzak ere. Derrepente etxean edo autobusean norbaitek zerbait esan du, edo begirada bat edo mugimendu bat ikusi duzu, eta han printza bat dago. Hala ere nire kasuan normalean gogoeta dago atzetik. Aforismo hauek bilaketa baten emaitza izan dira.\nAriketa zaila dirudi etengabe paradoxaren bila ibiltzeak.\nZuk gogoetatu duzunean, buelta eman diozunean, bila zabiltzan horri buelta ikusten diozunean horrekin datorkizu irakurleari eman behar diozun eta espero ez duen puntu hori. Printza batean paradoxa batzuetan berez dator, baina printzak misterioa dira. Paradoxak badu bere lana noski, baina poesiak eman dezakeen adina. Dena den, helburu horrekin zabiltzanean badakizu noiz lortu duzun eta noiz ez. Gero gertatu daitekeena da interpretazioak oso ezberdinak izatea. Adibidez aforismo honekin gertatu zait: ‘Muxuak ere adinarekin bustitzen joaten dira’, batek baino gehiagok konnotazio sexualak ikusi dizkio baina niretzako hor beste istorio bat dago.\nParadoxa batetik, umorea eta ironia bestetik, ematen du oso gertu daudela. Horrela sentitzen duzu?\nBai, zerbaiten bila zabiltza, batzuetan aurkitzen duzu espero duzuna eta besteetan ez. Espero duzuna aurkitzen duzunean nik uste dut halako seriotasun batez erantzuten duzula, espero ez duzuna aurkitzen duzunean berriz beste formula bat asmatu behar duzu: edo barreari ematen diozu edo ziztadari.\nEsan duzunagatik sentsazioa daukat ez dela hain garrantzitsua hariak une oro argi edukitzea, irakurlea gogoeta giro batean sartzea dela kontua, bidaiatzeko modu batean.\nHariak badaude baina nire asmoa gehiago izan da minutu bat edo biko hausnarketak eginaraztea irakurleari, beharbada faltan botatzen dudalako hori gaur egunean. Ikusten dut oso presaka bizi garela eta beste jendeari oso denbora gutxi eskaintzen diogula. Badaude pentsalari handiak, baina iruditzen zait oso gutxi garela minutu bat farola bati begira geratzen garenak, edo minutu bat pertsona bati begira. Liburuan hariak ni arduratzen nauten gaiak dira, hor daudelako, gai horiek azaleratu nahi izan ditudalako edo kanpoan edo inguruan gai horiek sumatzen ditudalako gehien. Baina nire helburua ez da gaiak garatzea izan, nire helburua pentsaraztea izan da. Asmo horretan gaien dibertsifikazioaren bila ibili naiz. Ikusten dut oso presaka bizi garela eta beste jendeari oso denbora gutxi eskaintzen diogula.\nEta minutu horiei guztiei titulu bakarra aukeratu behar, zergatik ‘Atzorako geratzen dena’?\nPresaka bizi gara, lan munduan batez ere atzorako eskatzen zaizkigu gauzak. Saiatzen gara dena gaurko edo biharko egiten, atzo egin genuenetik zer geratzen da? hori zen nire hasierako obsesioa: eginaz goaz, aurrera begira, ihesean, eta atzo zu izan zinenetik, egin zenuenetik, ikusi zenuenetik, sentitu zenuenetik… zer geratzen da? Horixe da titulua eta liburu osoaren funtsa. Hortik azalaren ideia ere, itsasertzeko harri biribilak. Etxera eramaten ditugu batzuetan, eskulturatxo bat egiteko, pintatzeko, oparitzeko… baina harri hauek atzo bat daukate, eta ez dugu ezagutzen, harri borobil horien atzetik urte askotako prozesua dagoela jakin badakigun arren.\nIlustrazioei buruz zer esango zenuke? aforismoen modukoak dira agian, itxi gabekoak, iradokitzaileak…\nBi funtzio dauzkate marrazkiek. Batwetik marrazkilariaren begia egotea nahi nuen, irakurriaz interpretatzen dena irudiz ere edukitzeko. Bestetik arnasa eman nahi nion liburuari. Egia da serie bat osatzen dutela baina irekiak dira, ez dira zehatzak, nik uste dut aforismoarekin ondo uztartu direla, pentsatzera edo interpretazio bat bilatzera bultzatzen dutelako.\nHainbat genero landu eta gero, zer litzateke zuretzat orain erronka handi bat?\nEz dut horretan pentsatu! Orain mikroipuinak idazten nabil. Niretzako erronka bat da, baina era berean ez da lehen egin dudanetik aldentzen. Orain arte ipuinak egin ditut baina ez hain laburrak. Ez da erraza kokatzea denbora, pertsonaia, trama eta egitura guztia 500-600 karaktereetan. Trama guztia ikusten duzu buruan, baina papereratzen duzuna ezin da izan buruan duzun guztia.\n‘Azazkalak jaten ditut, eta zer’ liburua ere plazaratu duzu.\n‘Eta zer?’ bildumako lan bat da, konplexuei aurre egiteko gonbita den bilduma. Lehen aleen artean atera nuen ‘Betaurrekoak ditut… eta zer?’ izenekoa. Oraingoan azkazalak jatearena da gaia. Nire bi seme alabek jaten dituzte eta pentsatzen hasi nintzen ‘zer dago horren atzetik?’. Egon nintzen eurei begira, aztertzen, gaixotasun bat baita azken finean. Nola eman buelta honi? Pertsona batzuek konplexu bezala daukate, lotsatu egiten dira, ezkutatu egiten dituzte… mundutxo horretan murgilduta egon naiz eta eman diodan buelta sormenarekin lotu dut. Azazkalak jaten ari den pertsona momentu horretan ez da kontziente jaten ari dela, eta ez bada kontziente non dago bere kontzientzia momentu horretan? Konturatu naiz jaten dagoena beste mundu batean dagoela, eta beste mundu horretan daukan arazo edo eginbeharrak eramaten duela azazkalak jatera. Literaturara eramanda pentsatu nuen pertsona hori sortzen dagelao, eta marrazkilari bat jarri nuen egoera horretan. Konplexua beti negatibotzat hartzen da, nik sormenari indarra emanez eman nahi izan diot buelta. Oso gustura gelditu naiz Eider Eibarrek egin dizkion marrazkiekin, berak berehala esan zidan oso identifikatua sentitu zela. Pozik nago, marrazkilari bat sortzen dagoenean nonbaiten dagoen hori deskribatzera heldu baldin banaiz.


Igandean, uztailak 12, Euskal Autonomia Erkidegoan 27 koronabirus positibo berri zenbatu dira, horietatik Araban 3, Bizkaian 16 eta Gipuzkoan 8. Nafarroan, berriz, 6 kasu gehiagoren berri eman du Iruñeko gobernuak.\nHerritara musukoa jantzita Bilbon autobusaren zain. (Argazkia: Pablo Viñas)\nEusko Jaurlaritzatik Osasun sailak uztailaren 13ko buletinean zabaldu duenez, 12an 27 COVID-19 kasu berri hauteman dituzte EAEn, bezperan baino lau gutxiago, erreproduzitze tasa Rt 1,56-ean utziz. Hildako berririk badagoen ez du argitzen Osakidetzak, buletinean hildakoei dagozkien txokoak hutsik ageri dira "(1) Gaur ez eguneratutako datuakOsakidetzako datu-baseak kargatzeko arazoengatik" dioen ohar batekin. Hala ere, jakina da atzo pertsona bat bederen badela hila EAEn, Eskoriatzan isolatuta bakardadean hilik agertu zen gizona.\nCOVID-19 frogetan positibo eman dutenetatik 16 Bizkaian hauteman dituzte (Bilbon 11, Barakaldon 2 eta Bermeo, Sestao eta Trapagaranen bana), 8 Gipuzkoan (Donostian 3, bana Aia, Andoain, Eibar, Lezo eta Ordizina) eta 3 Araban (Laudion 1, Gasteizen 2).\nNafarroari dagokionez, hildakorik ez da izan eta positibo berriak sei dira. Horietatik bat Tuterako fokoetako bati dagokio. Une honetan Nafarroan agintariek sei COVID-19 foko zenbatzen dituze: bi Tuteran, bi Iruñean, bat Iruñerrian eta beste bat Lizarra inguruko herri batean.


Irakasbil | Euskara irakasleen intereseko gaiak: hizkuntza, euskaltegien kudeaketa, soziolinguistika, estatistika datuak, iritziak eta abar. | Testu-ereduak C1 Mintzamena: Garajean aparkalekua dutenei ezkaratzeko giltza eman edo ez\nArgitaratua: asteartea, 12 uztaila 2016, 2:09\nGarajean aparkalekua dutenei ezkaratzeko giltza eman edo ez\nEgun on, denoi. Eskerrik asko bilerara etortzeagatik. Bileraren helburua da, aurreratu nizuen bezala, erabakitzea aparkalekuen jabeei ezkaratzeko giltza eman edo ez. Administraria ni naizenez, esan behar dizuet aparkaleku horien jabeek, legez, ez dutela baimenik garajera oinez jaisteko. Abokatuak esan dit aparkalekuaren jabe izateak autoz sartzeko eskubidea soilik ematen duela, eta ezkaratzeko igogailutik garajera oinez jaisteko eskubidea gurea bakarrik dela, bizilagunena.\nAurrekoa kontuan hartuta, bi aukera ditugu: alde batetik, legea alde daukagula ikusita, ezkaratzeko giltzarik ez ematea aparkalekuaren jabeei; beste aukera izango litzateke giltzaematea, baina baldintza jakin bat jarrita. Eta baldintza hori da aparkaleku horien jabeek ere ezkaratzeko gastuak ordaintzea, bizilagunok egiten dugun bezalaxe: ezkaratzeko argiteria, igogailuaren matxurak edo etorkizuneko berritze-lanak guk bezalaxe ordaindu beharko lituzkete.


ekaina 2019 – Araxes Ikas Komunitatea\nIpuin ez sexista digitala\nLH6-ko ikasleek HA-ko saioetan gai sozialak eta egunerokotasunean oinarrituak lantzen dituzte. Helburua, kontzientzia hartzen joatea gure gizartean dauzkagun arazoen inguruan. Honela, liburu digitalak egin dituzte sexismoaren gaiaren inguruan. Hemen dituzue ikusgai… https://drive.google.com/file/d/1_GIkPGTLzEYA7C3ZDPdh4XPQS0_0GgEv/view https://drive.google.com/file/d/1IPzujeJXJ5h-PZXkb1ehBw_mJq5cL2sP/view\nContinue Reading Ipuin ez sexista digitala\nIkasturtearen azken txanpa honetan, Haur Hezkuntzako ikasleak “itsasoan” murgildu dira. Binaka itsas arrain bat aukeratu zuten eta etxekoen laguntzaz animalia horren inguruko informazio eta argazkiak aurkitzeari ekin zioten. Eta bai aurkitu ere! Etxeko lanak primeran egin ondoren, beren taldekidearekin elkar\nContinue Reading Itsasoa


Koldo Almandoz, 'Plágan' film laburraren zuzendaria\nKoldo Almandoz, ‘Plágan’ film laburraren zuzendaria\nEgilea Maialen Goñi|2019-05-22T12:46:54+02:0027 iraila, 2017|\nKoldo Almandoz zinegile donostiarrak Plágan film laburra aurkeztu du 65. Donostia Zinemaldiko Zabaltegi-Tabakaleran sailean. Zuri-beltzean errodatutako film labur dokumentalak izurria bezala zabaltzen ari den turismoa du aztergai.\n2017ko Kimuak katalogoan hautatu zuten lehenik, iragan ekainean; bere bederatzigarren filma da euskal ekoizpen esanguratsuenak biltzen dituen katalogoan. Eta orain Zinemaldiko proposamen esperimentalenen atalean aurkeztu du gehiegi pentsatu gabe osatu zuen proiektua. Hain zuzen ere, Islandiara egindako bidaia ikuspegi ezberdin batetik grabatu zuen, kamera paisaiari begira jarri beharrean, turistengana zuzenduz.\nDonostia Zinemaldiak bertako zinegileengan izan duen eraginaz hitz egin du, gaztetatik, aretoetatik kanpo ere zinema arnasteko aukera ematen dielako. Elkarrizketaren laburpena duzue segidan:


Gizarte eta osasun laguntza\nAdineko mendekoak eta/edo ezgaituak itunpeko egoitzen sarean sartzeko eskaera. Baliabide hori etxebizitzaz bestelako aukera bat da, eta narriadura pertsonalak etxean geratzea eragozten duenean erabiltzen da.\n- Gipuzkoako Lurralde Historikoan erroldatua egotea\n- Osasun Txartel Indibiduala izatea\n- Gizarte Politikako Departamentuak eta Osasun Sailak ezarritako izapideen arabera, baliabidetarako pertsona gaitzat hartua izatea.\nOsasun Txostena , Osakidetzako Lehen Mailako Arretarako sendagileak bete dezan\nErrenta Aitorpenaren fotokopia\n2014ko urtarrilaren 22ko 25/2013 Foru Agindua, egoitza zerbitzu eta adineko pertsonentzako zentroen erabiltzaileek eguneko egin beharreko gehieneko ekarpenak zehazten dituena.\n2008ko abenduaren 23ko 87/08 Foru Dekretua, ezgaitasuna edo mendekotasuna duten pertsonentzako Etxean programako banakako laguntzak arautzen dituena\nAgiriak jasotzea, eskaneatzea, egiaztatzea,erregistratzea\nEgoitza sozio-sanitarioetako egonaldiak osasun sistemako edo gizarte sistemako profesionalek sustatu ditzakete, interesduna ados egonez gero.


Fernández de Piérola bodegara irteera antolatu du Katillu Txulok azaroaren 25erako | El Diario Vasco\nTolosa GoierriFernández de Piérola bodegara irteera antolatu du Katillu Txulok azaroaren 25erako\nFernández de Piérola bodegara irteera antolatu du Katillu Txulok azaroaren 25erako\nNÚÑEZ LARRAUL. Miércoles, 25 octubre 2017, 10:33\nAurtengo Larraulgo Kultur Astea irteera batekin hasiko da, datorren azaroaren 25ean, larunbatean. Katillu Txulo elkarteak Fernández de Piérola bodegara irteera antolatu du herritar guztiei zuzendua. Autobusa goizeko 8:30ean aterako da plazatik eta goizean geldialdia egingo da Guardia herria ezagutzeko. 13:00etan bodegan bisita gidatua egingo da eta ondoren bazkaria izango da bodegan bertan.\nIrteeraren prezioa 40 eurokoa izango da. Izena emateak jada irekiak daude. Horretarako Katillu Txulo elkartearen kontu korrontean sartu beharko da izen ematearen kopurua, izen-abizenak zehaztuz: ES90 3035 0046 7304 60038605.\nAranzadiko Javi Buces eta Juantxo Agirre kultur etxean izango dira gaur arratsaldean Larrunarri pilotalekuko berritze lanen esleipena onartuko dute


Euskal enpresen erronka: handitzea - SPRI\nSPRI » Nazioartekotzea » Euskal enpresen erronka: handitzea\nEuskal enpresen erronka: handitzea\nEnpresari batzuk, ihardunaldian.\nSPRI Taldeak antolatutako jardunaldi batean frogatuta geratuta da enpresa-sareak hedatu beharra daukala bere lehiakortasuna bermatu nahi badu. Bederatzi enpresaburuk beren hazkunde-esperientziak azaldu dituzte. Fermín del Riok, CIE Automotive-ko kontseilari exekutiboak, adierazi du atzerrira hedatzeko hobe dela bazkideen bitartez egitea, zailagoa delako “hutsetik hastea”. “Zauden moduan geratzea da azkena”, dio Aitor Galarzak, CAFeko Estrategia eta Kalitate zuzendariak. “Geldirik egotea ez da aukera bat”, defendatu du José Ramón Fernández de Barrenak, Uvescoko zuzendari nagusiak.\nEuskal enpresak behartuta daude haztera eta atzerrian hedatzera. “Zauden moduan geratzea da azkena”. “Geldirik egotea ez da aukera bat”. “Hazten ari ez dena, txikitzen ari da”. Horra bederatzi euskal enpresariek zabaldu dituzten mezu batzuk SPRI Taldeak (Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren menpeko enpresen garapenerako euskal agentziak) eta Confebask patronalak astelehen honetan antolatu duten “Enpresa eta Lehiatzeko behar den Tamaina” jardunaldian. Arantza Tapiak, Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun sailburuak, eman dio hasiera Bilboko Euskalduna Jauregian egin den ekitaldi horri, non frogatuta geratu baita enpresek beren artean kolaboratu behar dutela. “Eusko Jaurlaritzan, SPRIn hain zuzen, baditugu hainbat programa lankidetza sustatzeko, eta badugu baita ere finantzaketa. Beraz, zergatik da hain zaila lankidetza prozesuak abiatzea? “, galdetu dio bere buruari Alexander Arriolak, SPRI Taldeko zuzendariak, jardunaldiaren amaieran.\nEkitaldian bertatik bertara erakutsi dira euskal konpainia zenbaitek tamaina handitzeko gauzatu dituzten esperientziak, batzuek kanpoan eta beste batzuek euren egitura organikoetan. Fermín del Riok, CIE Automotive-ko kontseilari exekutiboak, adierazi du atzerrian hedatzeko hobe dela bazkideen bitartez egitea, zailagoa delako “hutsetik hastea”. “Enpresa bakoitzak bere tamaina erabaki behar du, baina behin tamaina jakin bat lortu ondoren beharrezkoa da jakitea merkatuak nazioartekoak direla. Duela urte eta erdi egin genuen azken operazio garrantzitsua, eta hura burutzeko bi urte eta erdiko lana egin behar izan genuen adostasuna lortzeko. Baina bizpahiru lagun zeuden erakunde bakoitzean kontu hau aurrera atera nahi zutenak. Alde bakoitzean ez badaude bizpahiru lider, bat-egitea ezinezkoa da”. Del Ríok baita ere esan du erabateko integrazioa lortu behar dela konpainia berriekin. “Sentipena baduzu kolonizatu egin zaituztela, erosi egin zaituztela, gaizki. Pertsona horiek taldearen kulturako parte izan behar dute. Eta horretarako ordu asko sartu behar dira”.\nAitor Galarzak, CAFeko Estrategia eta Kalitateko zuzendariak, kontrako ikuspegia agertu du, “hutsetik” abiatutako hedapen kasuak azaldu baititu eta defendatu baitu hobe dela “bakoitza bere zuzendaritza-kuadroekin joatea, nahiz eta urte asko beharko diren enpresa horrek bere kabuz balio duela erakusteko”. Galarzak konpainiei gomendatu die aurrea hartzeko, “aurretik pentsatu, eta behar izanez gero tamaina handitu, negozio-ildo berri bati ekin eta aukera guztietara ireki. Ez izan beldurrik aliantzak bilatzeko. “Zauden moduan geratzea da azkena”.\nJosé Ramón Fernandez de Barrenak, Uvescoko zuzendari nagusiak, azaldu du nola erosi zituen Erkoreka supermerkatuak, nola “850 lagun sartu ziren kolpez” eta nolako zalantzak erabili zituzten integrazioa pixkanaka ala azkar egin erabakitzeko. “Erabaki genuen integrazio azkarra egitea, 50 supermerkatu berri irekiko bagenitu bezala jokatzea, eta albora utzi genuen aurreko zuzendaritza-taldea”. Fernández de Barrenak dio hedapen prozesuen alde konplikatuena dela “pertsonak zuzentzea eta interesak bateratzea”, baina kategorikoa da: “ Guretzat, geldirik egotea ez da aukera bat”. Hazteagatik haztea bezain txarra da geldirik geratzea”.\n“Ken dezagun burutik okerreko uste hori”\nEduardo Cobok, 25 langile dituen Urkiola Fabricaciones enpresako zuzendari nagusiak, esan du krisialdiaren erdian erabaki zutela tamaina handiagoko konpainia bat erostea eta erabaki hori oinarri-oinarrizkoa izan zela bizirik irauteko. “Baldin 2008an geldi geratu izan bagina beldurragatik, orain ez ginateke egongo hemen”, esan du, langileek hedapen prozesu guztietan daukaten garrantzia azpimarratu ondoren. “Guri, lau katu izanda, ongi atera bazaigu, edozein enpresak egin dezake, ahokulari on bat eta pertsonen inplikazioa baldin badu. Eta ken dezagun burutik okerreko uste hori, ezinezkoa dela zure lehiakideak zirenekin adostasunik lortzea”.\nJavier Alcobak, Grupo Mecalbe-ko zuzendari nagusiak, adierazi du beren lehenengo krisia 1992an bizi zutela, eta “ez ginen konturatu 1995era arte. Inguruko enpresentzat baino ez genuen lan egiten eta orduan egin genuen jauzia”. Alcobak argi eta garbi esan du: “Mundua ikusi behar da, irten. Arriskua neurtu, laguntzaileren bat bilatu, tresna asko baitago SPRIk eskaintzen dituenak bezalakoak. Bestela, lehiakideak etorriko zaizkigu hona”.\nWalter Mattheus-ek, GAIA Trade Factory-ko zuzendari nagusiak, azaldu du nola sortu zuten konpainia berri bat sei enpresaren artean, eta nola “lehenengo zailtasuna izan zen lehiakideekin mahai baten inguruan eseri eta biluztea”.\nKoldo Arandiak, Ibarmiako zuzendari kudeatzaileak, ireki du atzerrira hedatu beharrean hedapen organikoak burutu dituzten enpresen mahai-ingurua. Esan du bere konpainiak erabaki zuela uko egitea famili enpresaren jatorrizko produktuari, eta plantilla, hasieran 80 lagunekoa, handitu egin behar izan dela, “zeren tamaina urrun baitago eraginkortasun-mailatik, izan ere diseinatu, fabrikatu eta aholkularitza teknikoa ere eskaintzen baitugu. Barne hausnarketa bat egin genuen, dena goitik behera aztertzeko. Pertsonak ezinbestekoak dira eta erabaki genuen taldea mantentzea gutxieneko salmentekin; gure asmoa da hiru urteko epean fakturazioa bikoiztea”.\nLander Guibelaldek, Hine Group-eko zuzendari nagusiak, esan du hauxe dela bere konpainiaren leloa: ”Hazten ez dena, txikitzen ari da”. Bezeroek behartzen zaituzte eurak dauden lekura joatera. Gure kasuan ez zegoen ia beste aukerarik salbu nazioartekotzea”.\nEga Master-eko zuzendari nagusi Aner Garmendiak azaldu duenez, esku-tresnaren sektorea “oso heldua da eta ehunka enpresa daude sektore horretan”, baina bere enpresaren abantaila lehiakorra izan da tamainaz txikiagoa izatea. “Hurbiltasuna, malgutasuna eta erabaki azkarrak eskaintzen ditugu. Horrek aukera eman digu enplegua sortzeko krisialdian eta aurten zenbaki bikoitzeko hazkundea edukitzeko”. Esan du hazkunde organikoa motelagoa dela, “baina aukera ematen digu modu orekatuagoan hazteko, arrisku gutxiagorekin eta talde osoan kultura komuna sortuz”.


Beraz egun zortziko solasa ginuen: eztugula zeren, gure arabera, denbora gal ametsetan, ustez ikus Eskual-herria Frantziaren eta Espainiaren ganik berezia, bi zathiak batetara bildurik.\nBertze arrazoinik hor, geroari buruz, ez balitz ere, balaukuke aski ja hau; ez ditakenari ahoa zabaldurik, egoitea, aharrosiz bizitzea litakela. Nork iraun gehiagoko jakirik gabe?\nBertzela uste baginu, amets hortan daudenek bezala, bardin gibela ginitazke, zeren ez baita hau, bederen behin eta behin guk ahalezko gauza bat. Dezakezunera heltzea eta hartan irautea ere bada zerbeit egungo egunean, gu girenekin! Bertzela balaut gogoak emaiten, mintza nindakezue bertzela.\nHortarik aski aldi huntan: gerokoak gero, baitugu aurthengo lan, gerla hunekin.\nGerla hau guk piztua dela dautzute gezurra erranen Alemanek: ba eta, gu baino hek sinetsi nahiagoz, Espainia aldeko eskualdun askok. Ez orok: hanitzek ba. Gehienik, diotenaz, Karlistek.\nEz dute oraikoa: bainan ez bide zuten egundaino beren burua hoinbertze agertu Alemanaren alde, gure kontra. Ez guziek balinba, eskualdun karlistek ere; ba ordean hanitz, hanitzek.\nHango berri dakitelakoek ez daukute bertzerik erraiten.\nNonbeit zerbeit izan behar da hor, bertzetan bainoagokorik oraiko huntan, Don Jaime, karlisten oraiko nausi errege-geiak jakin arazi diotenaz geroz, eztuela onesten bere aldekoen egitatea: gain gainetik eta goraki kondenatzen dituela, gerla huntan Frantziaren kontra direlako karlistak, nahi bezen atxikiak izan diten hari, don Jaimeri.\nErran behar da oraiko errege don Alfonzeren aldekoetan ere baditugula, erdaldun ala eskualdun, asko etsai Espainian; karlistetan baino gutiago. Halere behartzen zaiku, errege Alfonzo bera osoki alde baitugu.\nAma otrixianoa du Espainiako erregek, andrea berriz anglesa: hetarik baloa ez-baia, lanetan litake, biekilakoa ezin eginez.\nBaginuke uste, biak aleman hutsak balitu ere, balakikela gizonki zer egin, emazteñoeri erranik, beharrez; daudela beren sukaldean.\nAlfonsotiar eta Jaimetiar hoinbertze ikustea, beren bi Buruzagiak ez bezala, gure kontra gerla huntan, alemanaren alde, handi zaiku. Zenbatez handiago ezta ikustea, nehoren azpiko ez diren edonahi ez litazken batzu, bakarrik eskualdun katoliko, mintzo zaitzula gerla huntaz bertzeak bezalatsu: Alemaniaren alde, Frantziaren kontra!\nAgeri edo iduri, sinetsiak dituztela Alemanen gezurrak; nola guk dugun bilhatu, guk piztu gerla hau, ez gure etsaiek.\nBertze batzuk erranen dautzute, gerla hau izan dadin gure aldetik zuzen ala ez: hobenak oro edo handienak izan diten alemanen ala gure, eztela hortan, ororen buruan, azken zera; goragotik, urrunago behar dela behatu; ikusi behar duela bakotxak bere onetan, zer duen hobe; hala nola Espainiako katolikoentzat, —bereziki katoliko eskualdunentzat— eskualdunak direnaz geroz katolikoenak, Alemaniaren adiskidantza dela bobe, Frantziarena baino: gure erlisioneak libertate gehiago duela, ba eta gehiago laguntza Frantzian baino Alemanian.\nAski dela ikustea nola diren Frantziaren eta Alemaniaren aspaldiko etsaigoan, Espainiako gorriak, framazonak eta heiekilakoak, liberal, errepublikano, anarxist eta holakoak oro Frantziaren alde. Alemaniarekin aldiz erregetiar erlisionekoak —salbu holetan Errege bera eta don Jaime— Ikustea, aski!... Nor den ikusle, eta zer begiren jabe.\nEta beraz guk eskualdun frantses katolikoek, ez othe dugu begirik, guri hemen doazkun on-gaitzen, gure eginbiden ikusteko?\nItsuak othe gira guhaur osoki? Eta gurekin bertze frantses katolikoak? Ezen bada Frantzian gutaz, eskualdunez bertze katolikorik oraino, ez Espainiako, ez nehongo katolikoeri zorrik ez baitiote.\nUrtheak balinbaditu Gobernamenduaz gure erlisionearen etsaiak ditugula nausituak, auzoek bezen ongi edo hobeki dakigu hemen guk guhaurek, zer eta zenbat jasanik gauden.\nBertzalde non da herri katolikoa, deus jasaitekorik ez duena gobernamenduaren aldetik? Belgikan orai guziak elgarrekin bat dire, aleman tzar ezin jasanezkoari buruz.\nAlta bazitazken eta baziren han ere zonbeit —orotan orotarik, errana dena— alemanaren aitzinean belhaunikatzera zagozinak. Ez hatik han ere hango errege, Albert, Europa guziak ezin aski lauda dezakena, salbu español zonbeitek; erraiterainokoan: imizil bat izan dela, ez ahuzpez emanik Guillaumeren zangopean!\nKatoliko gizon baten egitatea othe da hitzaren jatea, Guillaumek jan duen bezala, hitzeman ondoan eta hitz hura sinatu; etzuela, gerla hau heldu bazen ere, zangorik sarthuko Belgikako lurretan?\nErrege Albert gizonago izanen othe zen, harek ere hitzeman eta sinatu hitza jan balu, ostikatu balu: etzuela bere lurrean gaindi elgarri jazartzerat utziko ez anglesik, ez alemanik, ez frantsesik.\nGizontasun bakarra, giristinotasun bakarra da beraz, jaunak, zuen arabera, Guillaumek nahi dituenen egitea; uztea bera nausi orotan ororen?\nZonbat litaken hemen erraiteko! Hala nola erlisione katolikoak, guziz español katolikoek, ba eta ere katoliko frantsesek zerbait onik igurikitzeko ginukela Alemaniaren adiskidantzatik; deusik ez aldiz Frantzia galdu galgarri hunekilakotik! Alemania protestant urguluntzi herratsua Espainian, Frantzian,... Alemanian berean ere, gure erlisione katolikoaren laguntzale!... Itxura du ba!?\nEzpaitakizue, orok dakitena, 1870eko gerlaren ondotik Bismark zenak gerla gorria piztu ziotela aleman katolikoeri Alemanian! Hemengoek, ministro errepublikanoek ere ba hemen; bainan hauiek hemen baino bortitzagoa harek han, apezpiku eta apez hanitz preso luzaz atxikitzerainokoan.\nFrantses errepublikano nausitu berriek bazuten estakuru bat —nahiz gezurrezkoa— gerla dohakabe hura apezen eta apeztiarren lana izan zela. Bere zuzena iraunik baitago gezur asto hori!\nBainan Bismark zerk zerabilan, baizik eta erlisione katolikoaren herrak?\nBismark hil, bainan haren herra hor dugu bizi, eta zoin zail!\nEz ditu sei hilabethe, Guillaume dakizuen koska tzarrak ziola goraki, jende oste handi baten aitzinean; «Behar dugu erlisione katolikoa suntsitu».\nHerra bera dute Guillaumek eta harekilakoek Frantziaren eta Eliza katolikoaren kontra. Nonbeit zerbeit onik badu beraz oraino Frantziak.\nZerbeit ikusiz dute Aita Saindu guziek, Frantziaren ganik jasaiteko gehiena ukan dutenek ere bethi laudatu Frantzia katolikoa. Ea noiz duten hainbertze laudorio egin Alemaniaz?\nAita Sainduari orok zor diogun obedientzia nork duten hobekienik begiratu azken urthe hautan, zoazte, galda Erroman, dakiteneri: Alemanek ala Frantsesek, apezak eta oro barne?\nIrringarri ere da garbiki, gogoratzea bera: Alemania dela hemendik goiti Eliza katolikoaren esperantzarik hoberena.\nNon duzue zentzua, adixkideak?\nAithor-azue, Napoleon Lehen zenaren egitetateak Espainiari buruz ditutzuela oraino ezin iretsiak. Orduan hura zuentzat, Guillaume orai guretzat, bi gizon tirano hastial. Ehun urtheren buruan ez badetzazketzue haren hobenak ahantz, nola guk Guillaumen aitzinekoen hobenak, eta bereak azken gerlatik hunat? Hunek berak oraino ezpazangun gerlarik egin, nori esker? Haren gizontasunari ala gure pazientzia luzeari?\nZonbat aldiz, eta bethi zuzen kontra, ez gitu desafiatu? Azkenean pegarra hautsi bazaio, eztu zeren gure gain eman.\nGu Frantzia aldeko eskualdunak frantsesegi bagauzkatzue, Espainia aldeko eskualdunek,... zer erran zuetaz Espainia aldeko eskualdunez, baizik ere miletan zuzen gutiagoz, jakinean edo ez jakinean, alemanegi zaretela hor bilhakatuak?\nGu bagine hutsean, gure baitharik ginitazke: zuek aldiz, Alernaniaren gezurrak errexkiegi sinetsirik.\nBarkatu, eta gu zuen, zuek gure adixkideago bethi, munduko aleman guziak baino, agian!\nZER ZUTEN USTE\nBadu berrogoi urthe Alamanak lanean ari zirela, oraiko gerla huni buruz. Hoien lanik handiena eta, erran diteke, miragarriena izan da, nola Frantzia guzia bethe daukuten beren gizonez. Bazen Alaman hainiz kokaturik zerbeit estakuruz Frantziako eskualde gehienetan; baziren gure Eskual-herrian berean, eskuara frango ongi ikasia zutenak. Saltzaile edo langile, guziak lan zerbeit itxuraz atxikiak ziren. Bainan bazuten bertze lan bat gorderik egiten zutena: gure eskualde guzien ongi ezagutzea eta hango aitzindari nausier ezagut-araztea.\nBeraz erran diteke Alamanek, hoieri esker, gure herria guk bezen ongi ezagutzen dutela. Bada oraino gehiago. Alaman hainitzek, kokatzen ziren hiri edo herrietan, erosten zituzten lurrak eta hetan egiten lan berezi batzu; nehork ez baitzuen asmatzen ere zertako zitezken lan horiek. Orai ageri da zertako; ikusten baitire Alamaniako armadak nola diren orai hoitaz baliatzen.\nNoiz eta ere iduritu baitzaio Alamaniako enperadoreari hogoi-ta-hameka eta esku zituela Frantziaren garhaitzeko, berehala hasi du gerla. Zenbeit egun lehenago, norapeit suntsituak ziren hemengo alaman gizonak. Ikusten dire orai Alamaniako armadetan, bakotxa ongi ezagutzen dituen eskualdeetan bertzeen bidari.\nHoik, guziak, beren ustez, hoin ongi antolatuak zituztenaz geroz, iduritu zaiote Alamaneri Frantzia beren eskuko xoria zutela. Ixilik bildu dituzte soldadoak, eta nola Pariserat joaiteko ipar aldetik baita biderik errexena, egin dute beren baitan: handik behar zutela iragan.\nHortako behar zituzten beren armadak Frantzian Belgikako lurretarik sar-arazi; eta berek, bertze erresuma guziekin batean, onetsia zuten nehongo armadarik ez zitekela sar Belgikako lurretan. Bainan zer zaio Alamaniako enperadoreari bere hitzaren jatea?\nUste izan du Belgikanoak, harrituak, ez zirela deusen egiterat atrebituko, eta hoien erresuma barna egun batez hel-araziko zituela bere armada handienak Frantziako mugetarat. Hortik armada hoik bazoazin Pariseraino, traba handirik gabe, zeren Frantsesek ez baitzuketen oraino aski soldado bildurik holako armaderi traba egiteko; eta Parise hartua zen hamabortz egunez, luzenaz.\nHola Frantzia lehertua zuen, Rusianoak hainiz aitzinatu gabe. Aski goiz zukeen oraino orduan, gehiago Frantzian behar ez zitezken armada handi heien Rusianoeri buruz egortzeko, eta hoien ere laster zafratzeko, Gerla bururatu beharra zen bi ilabethez.\nBainan matrikula eder hoietan hastapenak huts egin dio. Belgikanoak ez dire izitu, eta ez dituzte utzi Alamanak Frantziako mugetarat iragaiterat egun batez; atxiki dituzte han hiru aste handi. Eta hola Frantsesek bazuten astirik aski beren soldadoen ongi biltzeko, eta Parise hartzerat ez uzteko. Orai, hiru ilabetheren buruan, Alamanak Belgikako mugetarik Parisetik baino hurbilago aurkitzen dire.\nNahi badute eta ez, beren armadarik hoberenak beti hemen dituzte, eta hemen higatu beharrak dire. Rusianoeri buruz joan gabe. Rusianoak hola aitzinatzen ahal dire errexkiago.\nBeraz Alamaniako enperadoreari kukuak gaizki jo dio; ez ditu bere soldadoak Parisen sartzen ikusiko, bera heien erdian.\nSoldado hoieri hitzemana zioten bada, aboztuaren ondarra gabe sar-araziko zituela hiri hortan. Bere hitza ez baitzezaken atxik, ez zinezakete asma zer dioten sinhets-arazi: ez doazila Pariserat, zeren Presidenta eta ministroak ez baitire gehiago han; bainan heieri buruz Bordeleko bidean direla.\nEzin sinhetsia da, alaman soldadoek holako gezur bat sinhets ahal dezaketela. Bizkitartean, hori hola da. Suko aldean kolpatuen artatzen ari den adiskide batek izkribatu daut hauxe: artatu dituela bi Alaman kolpatu, preso hartuak, eta hoien sakeletan atzeman dituela letra batzu eginak zituztenak, gainean izkribaturik «Bordale», Bordeleko postan heien sartzeko ustearekin. Alaman aitzindariek sinhets arazia diote ihesari doazin beren soldadoeri, beti aitzinat doazila Bordeleraino. Ezen soldado gaizo hoiek ez dute asmatzen ere, aitzindariek gezurrik erran dezaketela.\nErakutsi dugu ondar mintzaldian, ustez aski xeheki, gure eskualdetarat preso edo kolpaturik igorri Alemanak nolakoak agertu zitzauzkigun beren soinekoez eta trakaz. Dezagun orai ikus batzu ala bertzeak zer ari diren, zer derasaten, eta ahalaz zer daukaten golkoan, — lehenik aiphatzen ditugularik preso hartuak.\nEtzirelarik hanbat gei, diren bezalakoak, Frantziak eman deie atherbea, lastoa ausarki eta jan ona. Lastoz egin dauzkitzute ohe batzu hautak, beren buru azpiko guriekin; hetsi ere ba zitazken arteka guziak hotzetik begiratzeko gauez. Hazkurritzat, orotarik utzi deiegu. Egiaren den bezala erraiteko, bazuten beharra: leher eginak ziren, hogoi egunez gose eta egarri eta bethi gure ondotik errabiatuak mila kilometra baino gehiago Belgikan eta zorigaitzez gure leihorrian barna eginik. Akidurarekin eta mehatuaren ariaz, urrina bazarioten erbi hertsatuer bezala, nahiz hek ziren hastapen hartan ihiztari, eta ez gu.\nBainan zer jaleak, Jainko jauna! Aserik ere, aitzina baleramakezute. Lipuak, hots, zintzurreraino ahalgerik gabe betetzerainokoan. Guziz ekarriak ogirat. Ahotik ezin utzia daukate gure soldado ogia, bere gostu onaz eta xuriaren xuriz; berena zekale irinez baitzuten alabainan, beltza, eta irin baino gehiago zahirekin. Laketenik zer duten ez zinezakete bizkitartian asma: ...xokoleta. Galdatu dute huntarik behin baino gehiagotan; eskaini ere ba hogoi ta bortz aldi gelditzen zitzaizkoten sos bakarrak, hiritik gordeka ekar arazteko: ez ordean ardietsi. Izigarri berkoiak dira bertzela, eta bekaiztiak elgarren alderat.\nSalda hutsari ez dautzute eskerrik. Haragiari ere guti atxikiak dira, hanitzek batere ez. Emozkiotzute oroz gainetik baratzeko gauzak: lutsagar, ilhar, pastenagre, eta holako, egun batzuez berex, bertze batzuez guziak batean, nahasteka. Arno xortaño batek, haizu duten aitzindariska bakarrer begitartea arintzen deie. Lutsagarren ontsa xuritzeko eta garbiki, nausi dira Frantseser; ez dituzte guk bezala ur ixtil batean itzulipurdikatzen: doazila idorrik eltzerat. Jateko untzi eta tresnen garbitasunari ere begia xorrotx badatxikite. Xehetasun hau orairo: kozinatzen dakien gizon bat dute bethi koziner; ez eskalapoin egile edo itzain bat.\nEgunaz batzu etzanik daude, bertzeak eleketa edo kartetan ari; gehiener asko lan zurruburru barnean edo karriketan manatzen deiete gure aitzindariek. Lehenbiziko egunetan, tabakoa eskuratu dute gure soldadoen neurri berean; geroztik ez: ahulezia bat zen gure aldetik.\nNoiztenka, beren lagun bat edo bertze hiltzen baitzeie preso dauden hiriko ospitaletan, sarjant batekin badoa saldoño bat haren ehorztera. Ikusgarri da hobia zoin ontsa zilatzen duten, batzuek axala, bertzek barnea, bertze batzuek zola eta hegiak. Zonbat palatara lur kendu behar duten badakite, bai eta zonbat minutaz. Kutxa jausten dautzute aneiatasun ezti batekin; eta gero lerroan jartzen, itzea bezala, otoitz labur bat gora-gora emaiten dakotela beren gerlako lagun zenari. Gure soldadoek, bertze aldetik, «portez armes» egiten dute orduan gizonki.\nKarrikan badoazilarik andana bat buruzagiarekin, hunek, gure aitzindari bat ikustearekin, manu bat adiarazten du, bere eskua beharriaren gain-alderat goititzen duelarik; eta soldado guziek burua itzultzen dute gure aitzindariari buruz, parrean iragan artio begietara behatzen dakotela.\nFrantses ofizier bat ikustera heldu zeielarik, kurutzatzea gertatzen balin bazeie korridor batean, aldaratzen dira eta, takoiak junt, beha egoiten zaizko xut eta geldi, urrundu artio. Halaber beren ofizieren alderat. Kaska soinean dutenek bertzalde eskua baderamate epe berean kopeta hegirat.\nKaporalak kaporalekin dabiltza, sarjantak sarjantekin, ofizierak ofizierekin, hein berekoak elgarrekin beti berex, egunaz nola gauaz; ezen aitzindariek beren etzateko barneak badituzte. Aitzindari xume edo larri bat soldado bati mintzo ikusten baduzu, segur soldadogoko zerbaitez emaiten dakola solas. Larderia gaitza da Alemanen armadan. Harriturik daude, zoin errexki ausartazen diren gure soldadoak beren buruzagirik handienen alderat. Makurbide gaixtoenetarik bat daukate izarigabekeria hori guretzat.\nBaditake, eta hala ere da, ausartzia urrunegi doalarik. Bainan ez zauku iduri lokarri seguragoa dakarla heien hoztasun eta berexgo latzak. Hasteko, gerlak ez du hala erakustera eman: aitzindariak xutik zagozkioteno, gogotik bermatzen ziren; hek erortzen zitzaizkotena, hara ordu berean gure gizonak harrituak, burua galdua, ez jakin zer egin ez norat jo, nehor ez argizale ez sustazalerik, nehorat ezin amodioz bil, gehienak lotsaturik uko jartzen...\n(Beretik aitzina heldu den ortziralean)\nEz eskualduna izanik ere, aiphagarri zauku atzo ikusi eta mintzatu soldado baten egintza.\nEriz igorri dute behin ospitale batetarat, nahiz ez kolpatua; gero Baionan dituen ahaide batzuen ikusterat, indar biltzeko.\nAhula izana gatik, huna nola duen bere burua beiratu alemanen aztaparretarat erortzetik.\nGudutan ari zirelarik, galdu ditu lagunak, eta bazituen orenak, errebelatua zabilala, jo harat jo hunat, oihan sahets batean.\nBetbetan aditzen du harrabots bat; beha nondik... eta hara hahan heldu, ja hurbillzen ari aleman multzo bat. Zer egin? Ihes ba, bainan norat? Oihanari buruz baitzeramatzan bideak, «ez nuen eskapurik, dauku erraiten. Brau! lau hatzez lothurik oihan hegiko arbola lodi handi bati, fitexko igaiten niz goiti eta gora. Ostopean gordea nagolarik hanxe, heldu zauzkit hamar bat aleman, hain xuxen ene arbolaren azpira, eta han etzaten oro itzulian, zabal zabala.\n»Lehertuak zirela, xutik ezin egon, ageri zen. Halere, zuhurtziaz jeikirik, harat hunat behaka, itzuli bat egiten dute, oihan hegiz hegi; sasipetarat so, arbola lodiaren gibelerat so. Goiti ere ba zenbeitek behako bat edo bertze.\n»Ni beldurrez ikaran. Ikusi banindu batek, eneak egin baitzuen hanxe.\n»Berriz bildurik arbolaren ingurura, etzaten dire, batzu saheska, bertzeak ahoz behera, edo gora.\n»Batek ostopetik ene zango edo kapote ezkina ikusi balu, eztul bat entzun edo abar bat higitzen, zer tiroen pazka, ni!\n»Biribil nindagola hitz dautzuet.\n»Kixkail idor batzu bildurik sua pizten dute, jatekoa erretzen; kafeak eta oro beroturik, jantordu bat ona egiten.\n»Arratsalde erditsua zen, ontsa bazkaldurik, pausaren egiteko etzan zirenean.\n»Ilhuntzeari buruz jeikirik badoazi handik aitzina; herri zonbeitrat naski hur eta bildu nahiz gauarentzat.\n»Atsegin hartu nuen, urrundu zirenean; emeki emeki nere arbolatik jautsi nintzen eta bideari lothu, hek alde bati, ni bertzeari, batere ez bainakien bide ona nuen hartu, ala ez. — Gizona, bainan nola igan zinen zure harma, zaku eta guziekin arbolaren gainera? — Eztakit. — Ikasia behar da igaiteko arbola bati gora. — Badakit, bainan "beharra lagun", zer eztu eginen bizia beiratu nahi duenak?\n»Sekulan ez dautzuet konprenituko nola nizen igan; segur ez nindake on berriz egiteko».\n»Jautsi-ta nindoalarik gauazko atherbe bilha, bide bazterreko pezoin erreka batean etzana ikusten dut frantses soldado bat; ni bezala hura ere ez kolpatua, bainan akhitu xehakatua; ni baino eskuetarik joanagoa.\n»Elheari ihardesteko kaburik ere etzuen, Ahal bezala xutiarazirik, besotik atxikiz baderamat enekin. Eskuetarik lerratzen zitzautan noiz nahi, eta erortzen.\n»Aldi bakotx, ezin xuti-araziz, lanak!\n»Azkenerat, bizkarrean hartu behar ukan nuen; ez bainuen urrun ereman ahalko, ez bagine frantses soldado multzo baten erdira heldu noizpeit, lehertuak.\n»Han ahal guziak egin zauzkuten barnearen pitz-arazteko.\n»Nola ginen bizirik athera, ni ene arbolari esker, bortz oren handi haren gainean egonik; bertze gaizoa nik bidean hatzemanik, ahuleziak hiltzera zeramana».\nEskualdun soldado bat, «Zabaleta» Ustariztarra, hilez geroz Parisen, gerran kolpaturik, azken orenetan zerbeiten edo norbeiten galdez, nehork ezin konprenituzko hitz batzu erraiten zituela, Trésaugu deithu jaun bati gogoratu omen zaio, behar duela hor erakutsi Eskual-herriaren eta Eskualdunentzat duelako atxikimendua, lagun batzu eta laguntza batzu bilduz, —holakorik eztakigun berriz gertha— Parisen eta Pariseko inguruetan ahalak eginez, gerlan kolpaturik edo eriturik han ditazken eskualdun soldadoen hatzemaiteko lehenbailehen oro.\nEgun ez gitazke xehetasunetan sar, asti eta toki eskasez. Aski goiz izanen ahal da egun zortzi, obra on horri hemendik guk eman dezokegun eskukaldiarentzat. Anhartean delako Jauna lagun batzuekin lothua omen da lanari.\nJainkoak ikus ditzala hauien xede onak!\nHamasei urthetarik 65 urthetarainoko gizonak oro soldada altxatuz geroz gizon guti zeie gelditzen Alemanian herri eta etxe lanetako.\nEz dire oraino arras hartaratuak; ba ordean hartaratzan ari: belgikano, angles, ruso, frantses, orori betan buru egiteko behar baitute gizon hanitz, biziki hanitz.\nHilen ordain ere zonbat ez?\nHorra zertako emazteak dituzten ezarriak herri zain, etxe zain; ba eta gizon-lan askoren egile.\nEskolemaile, nesken ala muthikoen, emazteak; itzain, edozoin puskaketari, biden arthatzale, emazteak.\nEmazteak orai arte gizonik baizik etzen buregoetan, herriko-etxe, banketxe, garetako billet saltzale, postako letren barreiatzale,... hots, ez omen da emaztentzat on ez den, edo hobeki dezadan erran, emazteak on ez diren lanik.\nEz eta gerla ere; behinik behin gerla-gizon lan tzarrenetako, gizonak bezenbat omen dire, edo gehiago, emazteak. Hala nola herri batez jabetu direnean soldadoak, badarraizkote omen asko aldiz emazteak etxe barnetan hatzeman ahal puska guzien biltzale; sukaldeko eta ganbaretako tresneria; untzi oihaleria mihise, dafaila, on diren guziak bil, bil eta paketa handi batzu eginik bota soldado lagunen orgetarat.\nZer emazte lana! Emazte delikatuena!\nOfizier aitzindari batzuen anderek ez omen dute holakoetako parerik.\nErosi prezioan saltzen dautzuegu.\nBertze kazetak irakurtzen dituzuenek edo aldekoen eskuetan ikusten zabalduak, ohartu zireztea, noiztenka han hemenka badituztela huts batzu, peladura zuri batzu, batzutan ttipixago, bertzetan hedatuxago, ilez buluzi hasko pelatuen iduriko?\nEzpadakizue zer diren hek, huna. Ez gara haizu kazetariak gerlazkotz berri guzien emaiterat, batzu gezurrak direlakotz, edo bederen ez egia segurak; bertze batzu jendearen izitzeko litazkelako hobe bihotzaren altxatzeko baino.\nDebeku hori zuhurra da hein batean; emagun osoki zuhurra dela ere, kazeta egile hanitz diren bezalako ezagutuz geroz.\nAxola izpirik ez baitute gutartean hanitzek, egiaz ala gezurrez mintza, jendea lotsaraz ala susta, soldado hil edo ez hilen etxekoak izi ala ez. Ea beren kazetak zerbeitez bethe ditzazketenez.\nHortakotz legea emana dute soldado aitzindariek: kazetarik ez haizu agertzera, non ez duten bakotxak bere lehen lumeroa eremaiten erakustera —agertzerakoan— tribunal hortako bildu bati. Hunek ikus, irakur-aldi bat, larri edo xede, behin emanik, zer utz agertzera, zer ez.\nBaionako kazeten ikerfzale tribunal bereziak badauzka hiru jaun: soldado aitzindari komendant bat, hiriko auzien jujatzale hiru baitire, hetarik bat, eta «Lebeuf», jaun botikario famatua.\nHeien hiruen aitzinerat jaun kazeta bakotxa beraz, agertzeko kenkan, lehen lumeroa eskuan, eta berehala ikus ea badaukanez kazetak agertuz ondorio gaixto zerbeit lukenik deus. Balinbada bat edo bizpahiru ala gehiago balinbadire, luze, edo labur, hek oro khen; bizpahiru lerro ala hogoi, ala sail osoa. Eta heien tokia hutsik utz, han dagola zuri zuria.\nHuts haren bertze zerbeitez bethetzeko denborarik ez. Orduan zer egin? Hutsak huts, ager hala hala, peladura zuri heiekin.\nBegi-kolpe hitsa du halako zenbeit handixko duen kazetak.\nHanbat gaixtoago; aski zen zuhurrago izaitea.\nGuk ez dugu oraino ukan holakorik bainan «Eskualdunari» ere bertze edozoini bezala gertha dakigukena da nahigabe hori. Uste gabetarik emanen duzu... haizu ez dela jujatuko dautzuten zerbeit. Egungo huntan berean badukegu holako huts zuri bat.\nBehar da obeditu ixil ixila, edo kazeta osoki debeka lezakezute. Gehiago ez libro agertzerat hunenbertze denboraz, gerla ondo arte bardin. — Atx!...\n[hemen peladura horietako bat dago kazetan]\nEz duzue zeren buruari eman edozoin kazetarentzat peladura, hutsez betherikako zuri hoik desohore direla.\nBehinik behin tzarreri kendua ken. Balute hoitarik gehiago zonbeitek, hobe litake! Kazeta oneri ere bizitasun bat edo okia zerbeit duketen lerro zonbeit gora behera, onik aski geldituko zeie Ororen buruan ohorea oso.\nPeladurak begia bakarrik du guti edo aski kolpatzen. Nola baita buru kaskoa belhaun burua bezen murritz duken gizona bardin gizon, halaber kazeta pelatuena.\nBatzu akalgetzen dire. Zertako?\nHunentzat dire gure huts hek ez laket irakutzeko duzuenaz geroz erosten kazeta. Gerlan gerlako gisa.\nEgin orduan behialako, xantreak bere erretorari halako batez egin ziona: igandetako meza nausian epistola kantarazten baitzion xantreari apezak, liburu zahar higatu, oro zilo eta urrako zen batean, zer zaio xantreari gogoratzen?\nHitzak oso ageri zireno, kantatzen zuen ba epistola garbiki eta gora; puska biphiek jana edo erhi muthuirek eremana zuten tokietan, latinarekin nahas, boza lodituz, finkatuz bazeraman kantuko donu berean: «Bada hemen zilo bat».\nZuen artean ere, agian gerthatuko ez dena, hutsik baginu behin edo behin «Eskualdun-ean», ez geldi han uko: «Zer da hemen hau?» Ezta deus.\nAhapekako irakurtzalek, egizue jauzi bertze burura; eta familian ororentzat gora denak irakutzale ari, ez aphal boza; izaitekotz ere altxa, gora, erranez: «Bada zilo bat hemen».\nZilo huts gehiago eta lasterrago duzue irakurtua kazeta.\nZER HAIZU ZER EZ\nOrai artinoko debeku bereziak ginutuen: kazetarik nola nahiko berriz bethetzea, egungo egia bihar gezur; ministro, prezident eta jaun handi hoitaz gaizki mintzatzea; ez eta gutartean, elgarrez ere, elgarrekilako bakea baitezpada behar dugularik, eztezagun gerla pitz; gaizki mintzatzea soldado aitzindariez, konfiantza gal araziz, beharrenik dutenean; politikazko kalapitak, bake denboran ja deus onetako ez direnak, are gutiago gerla denboran.\nEztezagun ahantz kazeten oihu egitea karriketan, zoinek haro eta harrabots gehiago. Ikustekoak baitire saltzaleak Baionako karriketan ibilki, oro ixil; kazetaren izena buruari lothuak, emaztek ileari, xapel bat iduri; gizonek kopetaren inguruan.\nHits dire saltsale mutu hoik, lehengo oihu garraziez orhoitu-eta.\nBati gogoratu zaio kazeta eskaintzea, erranez erdi aphal, erdi gora, oihurik gabe: «Debekatua da — Zer debekatua? — Oihu egitea. — Zer oihu? diote galdatzen. — Kazeta oihu». Oroz batean eskutik eskura sakatzen dautzu, nahi baduzu eta ez. Irri egin, paga eta kito.\nItsuski saltzen du holaxe.\nDebeku hoien gainera, hau dute azkenik ekarri: kazetetan ez haizu kolpatu berririk eta hil berririk emaitea gerlan diren soldadoez. Hanitz omen zen biziak hil ekartzen zituztenik; den gutieneko minik gabeak kolpatu hil urran bardin, etxekoez, aitamez, emazteaz ez nehortaz axolarik gabe.\nHola dire gerthatu omen frango kazetek hiltzat ekarri batzu, zortzi, hogoi egunen buruan bizi... eta bizi gogoak oraino kopletako «Extebe» zena bezala.\nHortakotz dute debekatu, behin zorrozki, hil berririk emaitea; gero eztikixago hil berrien emaitea utzi haizu, «hilaren» etxekoek galdatu edo onetsi ondoan; bertzenaz ez. Hori ontsa.\nEskualdun soldado hil berririk eztugu. Balinbada, eztauku nehork nehondik igorri, gure herritar aitzineko astetan aiphatuez bertzerik hil dela.\nEz gaude berandetsiak; zuek ere ez naski.\nOxala emanak baginitu Eskualdun hilen azken izenak! Berri zahartzen hasiak ere, beren denboran ezin emanez utziak berantzerat, zerbeit gibelamendu gerthaturik, lotsa gira orai hemen emaitera;... etxekoen bihotzmina erreberri beldur.\nBat halere nola utz itzaltzerat, bi hitz erran gabe hura zen eskualdun frantses gazte maithagarriaz: Zibero Zalgizeko familia ohoragarrienetarik bateko seme «Apéceix» jaun «architect» ethorkizun ederrari zagona?\nOrthesen kokatua egoitzaz, lan hanitz bazuen ja, eta buru oneko zaukaten orok Biarnon eta Eskual-herrian.\nHendaiako erretor etxe berria, ba eta Hazparneko «Gaztetxe» ederra, bertzeak bertze, harek eginak dire.\nHau eta holakoak ikustearekin gerlan hilik, joaki, nola ez erran berriz ere: hoberenak doazila lehen?\nGerlako tokitik Norteko departamendu, Belgika, itsas hegi eta eskualde hetarik, berriak bakan; bakan bezen xuhur: tokitan aitzina sarthu zaukula etsaia guti edo aski; bainan ez hanbat; toki gehiagotan urrunduz doala han harat.\nLuze irauteko itxura gerlak, bainan etsaia gu baino ahulduzago doala, eta joanen; azken bitoriak gure, aitzindari guzien arabera.\nBurruka gogorra darabille Parantzeko iparraldean doixtarrak eta alkartuak. Oneek areei eutsin eta eutsin egiten dautsie. Gizonezko esia ipiñi dautsie Belgikako itxasotik asi ta Zuitzaraiño. Esi auxe gogor eukiten badabe, doixtarrei aurrerantz egiten eragotzirik, ondo doaz. Doixtarrentzat txarto dator gudeak irautea, besteak baiño txanpon gitxiago daukelako.\nBeste aldean, Purrusi-Polon-Galitzi aldean, iñok ezin ulertu lei zer dabillan.\nAra, izparringi onetako euskal-landolan egunero artzen dira onelakoxe izparrak:\nGezurroff. (Soka-bagako telegrafotik). Errusitarren Estado Mayorrak diño:\n«Apur-apur eginda itxi doguz doixtarrak. Ankaz gora gelditu dira burruka-zelaian 18.931 gizon. Arrapau dautseguz 24.147 gizon bizirik, 63 kañoi, 29.757 fusil, eurotarik 7 gauza ez dirala ta konpondu bearko diranak, 39 burdi, txirringak ausita bat, 2.500 zaldi, 307 mando, ta asto bat. Aurrean daroaguz 27 killometro ta erdiko bidean, bearrizantxu bat egiten gelditzeko astirik emon baga».\nTxip, Txip, Txask!...\nAra oska irrako telegrafoa. Bagoaz arin-arin, tramankulura, ta badargu urrengo izpar au:\nPatatenberg. (Irrako telegrafotik bidalduta.). Ona emen doixtarren Estado Mayorrak diñona:\n«Gezurroff-inguruan errusitarrak sakatze bat egiten asi jakuzan, eta geuk ostera egin geuntsen atzera-sakatze bat eta gurenda andia irabazi dogu. Illik eta zauriturik itxi ebezan errusitarrak zelaian 27.999 gizon, arrapau geutsezan 32.273 ukutubakoak, 390 kañoi, 3.477 zaldi, 5 egazki tramankulu, 24 killometroko zabaleran eroan doguz ankajoko ikaragarrian, buruko tximelak be botaten ebezala ariñago egitearren. Euren jeneralaren kapelea be emen daukogu».\nOrain, beste zeregiñik ez badaukozu, igarri egizu zeintzuek izan diran gurendadunak eta zelan igarri, bata baiño guzurti andiagoa dira ta?\nOrraitik, onetara badarraie luzarotxu, telegrafo-tramankuluok eratsi ta ganbarara eroango doguz ta kitu, gudea amaitzen danean jakingo dogu zeiñek irabazi dauan, guzurraren-guzurraz atsituta gaukez ta.\nGure anai zaurituentzat\nJakitun zagoze guztiok, irakurle maite orreek, Bidasoz anditiko gure anai euskaldunak, laburditar-benapartar-zuberotarrak, Parantze laterripean dagozala ta doixtarren aurka dabiltzela guda ikaragarri onetan.\nGure anaietarik zorigatxez asko jausi dira ilda ta zaurituta orain arte. Zaurituetarik asko dagoz gaur Parisko gaixo-etxeetan, eta gixajoak, osatze-bidean aurkitzen diranak, egun luze guztian iñora urten eziñik gogait egiten dabe, ta irakurgaia poz-pozik artzen dabe.\nJakin bear da gure anai orreek euskaldun utsak dirala, ta guztiak dakiela euskeraz ederto irakurten, guk emen baiño zaletasun geiago dabelako.\nAzken igandean Zornotzako bazkarian Ixaka Tolosakoak aitatuta, miñean erabilli genduan auxe: ondo izango litzakela gure irakurleak jakitun ipintzea onetzaz al dauanak ara bidaldu dagiezan idaztiño, egutegi, izparringi, ingurri, edozetariko irakurgaia, gure anai maite areen ordu luze gogaikarriak arindu daitezan. Ixakak esan euskun berak bidalduko euskula idazki bat, auxe iragarteko, ta itxaroten gengozan. Baiña ona bat etorri jakula Axeren urrengo idazki au:\nParisen osatzen dagozan euzko gudari zaurituak, euskal-irakurkizun eske dagoz.\nLaburdi-Zubero-Benaparrako mendi-mutil zintzoak, gure anai maiteak, gure odol, ele ta endakideak, antxe doguz Parisen Parantze-aldez artu dabezan zauriak osatzen.\nEuzko-baserritarraren askatasun zindozko bizikerea dazauzuenok, oldoztu dagikezue zenbait eta zelan gogainduko ete diran orreek gure anaiok, Pariseko osategietako oetan etzanda! Ta pantzeraz tutik be ez dakiela! Ta arrotz artean dagozala esan litekela!\nBidaldu, beraz, bidaldu egikiezuez euskal-irakurkizunak, alik eta geien! Aitaturiko erkietako baserritar orok dakie Euskeraz irakurten, gu baiño euskaldun biziagoak dira-ta.\nEuskal-irakurkizunok bidaltzeko, ara emen bidea:\n(Imprimés) (Pour les blessés basques)\nMr. l'abbé Dibildos\nGudea gogor dabil, beti lez\nAmaika mutil gazte, baita gizon be, jausten da or!\nBelgika-bazterrean eta Parantzen, egunokaz dabiz doixtar sendo gogorrak urratu gurarik Joffrek ipiñi dautsen gizonezko esia, ta ezin dabe egin gura dabena.\nEsi orren aurka joten dabe astebete onetan Kaiserraren gudariak, eta beti atzera doaz, itxasoko ugiñak edo olatuak apurtuta jausten diran lez bis-bits eginda atxakaz jokada andia eukita gero.\nDoixtarrak egiten dabezan abiada garratzetan mutil asko ta asko galtzen dabez, ez dabe euron errukirik.\nAlkartuak (ingel-pantz-belgikarrak) eutsin eta eutsin egiten dabe ta onexegaz bakarrik emoten dautsiez ederrak doixtarrei.\nEmengo izparringi guzurtian ia astebete da iragarri zana doixtarrak Dunkerke urian sartu zirala, baiña ondiño be an sartzeko antzik ez dago. Jaimatarren gurariak baiño ez dira.\nBeste aldean, sorkaldean, esan leike atzoko izparretatik Errusi dabillela goitik. Baiña Gezurroff eta Patatenberg gogoratzen jakuz ta ez daukogu siñeste andi-andirik.\nEgia bada erusitarren goititasuna, doixtarrak larri bear dauste. Andik estutu ta emendik estutu itoko dabez.\nSerbia ta Belgika, txiki gaxoak, len lez gelditu daitezan, doixtarrak galdu bear dabe guda au.\nSerbia ta Belgikarren aldez dagoanak, ba, doixtarren ondamena gura bear dau.


Humboldten txibiaren abantaila « uhandreak\n« Munduko begirik handienak\nHaragijale izatetik belarjale izatera »\nAnimalia gehienek oxigenoa behar dute, energia (ATP) ekoizten duten metabolismo-bideetan ezinbestekoa baitzaie. Oxigeno-kontzentrazioa apala izanik ere, zenbait animaliak lor dezakete behar duten oxigeno guztia, mekanismo bereziak baitituzte horretarako. Beste batzuek, berriz, oxigenorik behar ez duten metabolismo-bideetara jo dezakete, baina bide horiek (bide anaerobikoak) emankortasun apalekoak izaten dira; hau da ATP gutxiago eskura dezakete bide horiek erabiliz. Gainera, animalia guztiek ez dute bide horiek erabiltzeko aukerarik. Normalean, aktibitate-maila garaiak dituzten animaliek oxigeno asko behar dute eta ezin dira bizi egoera anoxikoetan.\nHumboldten txibia ez da txibia erraldoia bezain handia, ez eta txibia kolosala bezalakoa ere, baina ez da batere txikia. Bi metro luze izan daiteke eta 50 kilo eduki dezake. Dosidicus gigas du zientzia-izena eta eta zorrotada bidezko propultsioz mugitzen den harrapari indartsua da. Oso animalia aktiboa da; sasoi-migrazio horizontal luzeak egiteaz gain, denbora laburragoko migrazio bertikalak ere egiten ditu. Ur-masan gora eta behera mugitzerakoan oxigeno gutxiko urak (<5 uM) aurkitzen ditu maiz eta ur horietan egon daiteke zenbait ordutan zehar. Emankortasun handiko aldeetan, gainera, gehiagotan aurkitzen ditu ur hipoxikoak. Oxigeno-kontzentrazio apaleko ur-masei “oxigeno gutxieneko geruzak” esaten zaie.\nOrratz-arrain, bela-arrain eta atunak bezalako harrapari pelagiko handiak ez dira sartzen ur hipoxikoetan. Oso aktiboak dira eta euren oxigeno-atalasea 150 uM ingurukoa da; hortaz, arrain horiek ez dute oxigeno gutxieneko geruzetan sartzerik eta beraz, goiko geruzetara mugatu behar dute euren jarduera-esparrua. Izan ere, harrigarria da Humboldten txibiak ur hipoxikoetan denbora luze egon ahal izatea, zeren tasa metaboliko garaia duten animaliak baitira. Zorrotada bidezko propultsioz mugitzen diren animaliek metabolismo-tasa garaiak dituzte, propultsio modu hori eraginkortasun energetiko apalekoa baita. Izan ere, askoz eraginkorragoa da arrainen igeri egitea txibien eta, oro har, zefalopodoen propultsioa baino.\nMetabolismo-tasa garaiko animaliak izanik, oso handiak dira txibien oxigeno-beharrak. Hori dela eta, oxigenoarekin kidetasun apalekoa izan behar da euren arnas-pigmentua (hemozianina). Oxigenoarekiko kidetasun handikoa izango balitz, oxigenoa ez luke erraz askatuko eta ez lioke erraz emango ehunei, berarekin konbinatuta geratuko litzateke-eta. Baina aurkako nabarmena du horrek, zeren kanpo-mediotik oxigenoa hartzea zailago egiten baita. Oxigeno-kontzentrazio normala dagoen uretan (egoera normoxikoetan, berba teknikoa erabiliz) kidetasun apaleko pigmentuak ez du batere arazorik; baina ur hipoxikoetan arazoak sor daitezke, ur horietan oxigeno gutxi egonik nekez zamatuko baita pigmentua oxigenoz. Hori horrela, txibia gehienek ezin ditzakete jasan egoera hipoxikoak, egoera horietan modurik ez baitute oxigenoa lortzeko.\nBaina, lehen esan bezala, ur hipoxikoetan sartzen dira Humboldten txibiak eta bertan ordu batzuk eman. Orduan, arnas-kontsumoa beheratzen du nabarmen eta metabolismo-bide anaerobioetara jotzen du. Oktopina da bide horren amaiera-produktua. Erabilitako glukosa mol bakoitzeko 3 mol ATP ekoizten dira oktopinen bidean. Egoera horretan askoz ere aktibitate apalagoa garatzen du, baina arrainak harrapatzeko gai da oraindik. Jakina, harrapatzen dituen arrainak ur hipoxikoetan bizi daitezke baina ez dira oso aktiboak. Seguru aski, ur hipoxikoetan ur normoxikoetan baino arrain gutxiago daude, baina gutxiago egon arren, Humboldten txibiak etekin handia ateratzen dio ur horietan egon ahal izateari, bera baita egoera hipoxikoetan egon daitekeen harrapari pelagiko handi bakarra. Hortaz, abantaila nabarmena da hori, beste lehiakideek egin diezaioketen konkurrentzia sahiesten baitu bide anaerobikoen erabilerari esker.\nIturria: Rui Rosa y Brad A. Seibel (2010): “Metabolic physiology of the Humboldt squid, Dosidicus gigas: Implications for vertical migration in a pronounced oxygen minimum zone”. Progress in Oceanography 86: 72–80\n Gogora dezagun, bide aerobiko arruntak ATP 36 mol ekoizten dituela.\nurria 5th, 2010 | Etiketak:anaerobiosia, anoxia, hipoxia, Humbodten txibia, metabolismo anaerobioa, oktopina, ur hipoxikoa, zefalopodoak | Atala: Sailkatugabeak


Zelula eukariotikoak | Biología | Xuletas, chuletas para exámenes, apuntes y trabajos\nEscrito el 10 de Abril de 2019 en vasco con un tamaño de 27,03 KB\n2010-Uztaila; 3A galdera (2 puntu)\nOndoko irudian zentriolo pare bat (diplosoma ere esaten zaio) ikusten da.\nA)Zer zelula motatan aurkitzen dira horrelako egiturak?\nb ) Zer ahaidetasun dute zilio eta flageloekin?\nguztiak mrotubuluz osatuta daude eta zilo eta flageloen sorreran eta hazkundean parte hartzen dute , ardatz akromatikoa eratzen baidute.\nC) Zer funtzio dute zelula zatiketan?\nmitosian parte hartzen dute, ardatz akromatikoa eratzen baitute eta bertan kromosomak eratzen dira. Meiosian ere parte hartzen dute.\nd) Koltxizinak mikrotubuluak despolimerizatu (desegin) egiten ditu. Zer ondorio izan lezake gai horren jardunak zelula batentzat?\nZelula zatiketa ez da gertatuko, ez mitosia ezta ere meiosia.\n2010-Uztaila; 4B galdera (2 puntu)\na)Zein da lisosomen funtzio nagusia? Haien funtzioa zein den jakinik, zer esan zenezake haien konposizio kimikoari buruz?\nFuntzio nagusia zelula barneko digestioa egitea da.\nFanpotik sartutako molekulak dituzte edo zelula barruan onezkero beraien funtzioa bete duten molekulak digeritzen dituzte .\nMoleklak degradatzen dituztenez lisosomen egituran oso garrantzitsuak dira entzimak.\nB) Aipatu, marrazki batez lagunduta, lisosomek parte hartzen duten zelula-prozesuren bat\n2011-Ekaina; 5B galdera (2 puntu)\nMikroargazki honetan, gibeleko zelula baten barnealdea ageri da. Irudiaren zati handienean, organulu subzelular arrunt bat ageri da.\na)Zein da organuluaren izena? Badago halako egiturarik landare zeluletan? Eta zelula prokariotikoetan? Arrazoitu erantzunak.\nmitokondrioak,bai landare zeluletan(zelula eukarioto guztietan daude eta mitokondrioetan zelulek enegia lortzen dute) ez zelula prokariotoetan(zelula prokariotoetan, mitikondrioen funtzioa mesosomek egiten dute).\nb) Zer funtzio du organulu horrek, eta zer egiten du oxigenoak funtzio horretan? Zer gertatuko litzateke, elektroiak garraiatzeko katea bloketauko balitz? Arrazoitu erantzunak.\nC) Organulu honek badu bere DNA? Hala bada, adierazi zertarako balio dion informazio genetiko hori edukitzeak\nBai, badu. Mitokondrioko DNA molekulak; DNA hori bikoitza eta biribila da, eta mitokondrio proteina ugari sintetizatzeko informazioa dauka. DNA hori eta nukleoa bakoitza bakoitza bere aldetik bikoizten dira.\n2011-Uztaila; 5A galdera (2 puntu)\nOndoko irudian zelula baten egitura ageri da\nA)Adierazi zer zelula generiko mota den eta zergatik\nAnimalia zelula da ez baitauka zelula paretik.\nB) Identifikatu 1-6 zenbakiek zer egitura adierazten dituzten\n1-mintz plasmatikoa /2-golgi aparatua /3- erretikulu endoplasmatikoak/ 4-mitikondrioak/ 5- nukleoa /6- nukleoloa\nC) Adierazi aurreko atalean identifikatutako egitura bakoitzaren funtzioak\nMintz plasmatikoa: zelularen barnealdearen eta kanpoaldearen arteko sustantzia- trukea mugatzen du.\nGolgi aparatua: proteienen garraioan eta lipidoen sintesian esku hartzen du. Landare zelulan, zelula horma osatzen duten polisakaridoak sintetizatzen ditu.\nErretikulu endoplasmatikoak: zimurrak esku hartzen du proteinak prozesatzen eta garraiatzen. Leuna aldiz, esku hartzen du lipidoen sintesian.\nNukleoa: poroetatik, molekulak trukatzen dira nukleoaren eta zitoplasmaren artean.\nNukleoloa: erribosomak sortu, DNA bikoiztu eta RNA sintetizatu.\n2013- 2A. GALDERA\n(A) irudian, zelula-organulu bat erakusten da, eta haren eskema ikusten da (B) irudian.\nA)Identifika ezazu zer organulu den, eta adieraz ezazu zer zelula motatan dagoen. Arrazoitu erantzuna\nMitokondrioak,bai landare zeluletan ez zelula prokariotoetan.\n1- Mitokondrioen kanpoko mintza: Entzima- jarduera duten proteinak ditu, baita bide urtsu zabalak eratzen dituzten proteina ugari ere. Azken ezaugarri horren ondorioz, oso iragazkorra da (baita proteina txikikoek ere); barneko mintza, aldiz, oso iragazgaitza da.\n2- Barneko mintza: Mintz plasmatikoak baino proteina gehiago ditu; izan ere, elektroiak garraiatzeko kateko proteinak daude, baita ATPa eratzeaz eta mintzaren bitartez metabolitoak garraiatzeaz arduratzen diren proteinak ere.\n3- Gandorra: Barneko mintza tolestua dago (gandorrak), azalera nabarmen handitzeko\n4- Mintzen arteko gunea: Gune horren osaera eta zitosolarena antzekoak dira, kanpoko mintzaren iragazkortasuna dela eta; baina hainbat entzima ditu.\n5- Mitokondrio matrizea: Hitu osagaiek osatzen du matrizea:\nMitokondrioko DNA molekulak; DNA hori bikoitza eta biribila da, eta mitokondrio- proteina ugari sintetizatzeko informazioa dauka.\nMitoerribisomak: (matrizean aske edo barneko mitokondrio- mintzari atxikita egon daitezkeen erribosomak), zitoplasmako erribosomak baino txikiagoak dira.\nKaltzio nahiz fosfato ioiak, ura eta entzima ugari; entzima horietako batzuek parte hartzen dute mitokondrioko DNAren bikoitzetan, transkripzioan eta itzulpenean, eta beste zenbaitek, berriz, esku hartzen dute bai Krebsen zikloan bai azido puribikoaren eta zitosoletik eratorritak gantz-azidoen oxidazioan.\nc)Zer funtzio dute organulu horiek zelulen metabolismoan? Azaldu ezazu, labur, zer erreakzio biokimiko gertatzen diren haien barnean, zer konposatu sintetizatzen diren eta zer aitzindaritatik abiatuta sintetizatzen diren. Arrazoitu erantzuna.\nMitokondrioen funtzio nagusia energia lortzea da. Zelila aerobioek batez ere zelula-arnasketaren bidez jasotzen dute energia; arnasketa hori mitokondrioko hainbat gunetan gertatzen da.\n2013- 2B. GALDERA (A) irudian, zelula-organulu bat erakusten da, eta haren eskema ikusten da (B) irudian.\nc) Deskriba ezazu, labur, zer gertatuko zaien landare-zelula bati eta globulu gorri bati gatz-kontzentrazio handiko ingurune batean (ingurune hiperosmotikoa) edo oso gatz-kontzentrazio txikiko ingurune batean (ingurune hipoosmotikoa) baldin badaude? Zergatik jokatzen dute modu desberdinean bi zelula mota horiek?\nZein da lisosomen funtzio Zein da lisosomen funtzio nagusia? Haien funtzioa zein den jakinik, zer esan zenezake haien konposizio kimikoari buruz? ZER MOLEKULA MOTA DAGO IRUDIAN? ondoko irudian zentriolo pare bat ikusten da 2011-Ekaina; 2A galdera (2puntu) 2013 ekaina 5b Adierazi zer zelula generiko mota den 2013 ekaina 4b galdera irudian zelula organulu bat erakusten da eta haren eskema ikusten da Adierazi zer organulu den eta 2019 uztaila uztaila 2010 biologia Zer zelula motatan aurkitzen dira horrelako egiturak? mikroargazki honetan,gibeleko zelula baten ZELULA-ORGANULU selektibitate 2013 Deskriba ezazu, labur, zer funtzio betetzen duen Golgi Zer funtzio dute organulu horiek zelulen metabolismoan? Azaldu ezazu, labur, zer erreakzio biokimiko gertatzen diren haien barnean, zer konposatu sintetizatzen diren eta zer aitzindaritatik abiatuta sintetizatzen diren. Arrazoitu erantzuna. selektibitatea biologia (A)irudian, zelula-organulu bat erakusten da, eta haren eskema ikusten da (B) irudian. Identifika ezazu zer organulu den, eta adieraz ezazu zer zelula motatan dagoen. Arrazoitu erantzuna 2b 2013 biologia b) zergatik esaten da mintz plasmatikoa asimetrikoa dela? 2011 - 3A GALDERA biologia


Juan Jose Ibarretxe | ARGIA\n2004an Ertzaintzak "antiterrorismoari buruzko formakuntza" jaso zuen AEBetako funtzionarioen eskutik, AEBetako Estatu Departamentuak desklasifikatu duen dokumentu batean agertzen denez. José María Aznarren gobernuak AEBetako nazioarteko politikei eta Afganistango eta Irakeko gerrei emandako baldintzarik gabeko babesaren truke, kontraprestazio batzuk jaso zituen Espainiako Estatuak. 2001eko Irailaren 11ko atentatuen ostean AEBek abiatutako "terrorismoaren aurkako... [+]\nJuan Jose Ibarretxe kanaleko multimediak\nJaurlaritzaren bide orria\nIbarretxeren bide orria: Kontsultatik hauteskundeetara\n2008-06-01 | Mikel Asurmendi\nJuan Jose Ibarretxe: «Subjektua, lurraldetasuna, erabakitzeko eskubidea eta ituna, horra klabeak»\n2005-07-10 | Xabier Letona Biteri\n2015-10-11 | Xabier Letona Biteri\n2004KO ABENDUAREN 30a, Eusko Legebiltzarrak Ibarretxe Plana onartu zuen Batasunaren ezinbesteko hiru botorekin –hiru alde hiru aurka–, honek aurreko aste eta hilabeteetan planaren aurkako jarrera argia erakutsi zuen arren. Ezustekoa tamainakoa izan zen euskal... [+]\nJuan Jose Ibarretxe EAEko lehendakari ohia, Gemma Zabaleta PSEko kide eta Gizarte Politiketarako sailburu ohia, eta Floren Aoiz Sorturen Iratzar Fundazioko zuzendaria bildu ditu Gure Esku Dago ekimenak Bilbon antolatutako mahai-inguruak. Erabakitzeko eskubidearen alde agertu... [+]\n2013-02-21 | Patxi Zabaleta\nNafarroako Konbenioa eta EAEko Kontzertu Ekonomikoa batean negoziatu beharra\nHego Euskal Herriak denboran zehar eutsi duen eskumen historikorik funtsezkoenak zerga eskumenak eta ondoriozko ahalmen ekonomikoak dira.\nJuan Jose Ibarretxek "Ziklo aldaketa" izeneko artikulua idatzi du Deian. Egungo Europaren analisi ekonomikoa egin du, ondoren Espainiako Estatuaz hitz egiteko, iraila erreskatearen hilabetea dela baieztatuz. Euskal Herriko egoera politikoaz eta hauteskundeen... [+]\nPluja Seca (Euri Lehorra) dokumentala euskaraz estreinatu da. Doan ikus daiteke Dokumentalak.com helbidean. TV3 telebista kataluniarrak eta Baleukok egin dute filma. Orain arte ez da lan hau euskaraz ikusterik izan, eta ARGIAk euskaratu du Gipuzkoako Foru Aldundiaren... [+]\nPluja seca (Euri lehorra) dokumentala euskaratu du ARGIAk eta ostiral honetan, hilak 18, estreinatuko du dokumentalen kanalean. Zenbait bitartekarik Hegoafrika eta Irlanda Iparraldeko bake prozesuetan egindako lana aurkezten digu TV3 telebista kataluniarrak eta Baleukok... [+]\nIbarretxek esperantza du noizbait NBEan aitortza eskatuko duela lehendakari batek\nJuan Jose Ibarretxe Jaurlaritzako lehendakari ohiak Euskal Herria Nazio Batuen Erakundean (NBE) sartzeko desioa azaldu zuen atzo New Yorken, NBEren Batzar Nagusien egoitzan emandako hitzaldian. "Esperantza dut, etorkizun ez oso urrunean, nire herriko lehendakari bat hona... [+]\nAutodeterminazioaren aldeko gehiengoa biltzeko, elkarlanerako deia egin du Ibarretxek\nJuan Jose Ibarretxe EAEko lehendakari ohiak hitzaldia eman zuen atzo Donostiako Miramar jauregian, EHUko Udako Ikastaroen baitan. "Euskal Herria: errealitatea eta utopia" izeneko ikastaroan hartu zuen parte, "Orain bai... egia bihur daitezken utopiak"... [+]


Bai esan euskara taldea jaio da Santurtzin Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nBai esan euskara taldea jaio da Santurtzin\n2006-11-24 : 12:11\nIragarri genuen bezala, asteazkenean jaio zen Santurtzin "Bai Esan" euskara-taldea, euskaltzale askoren arrimuan eta Andoni Egaña eta Unai Iturriagaren babes ezin hobean. Ekitaldia xumea bezain polita suertatu zen, baina orain geratzen zaie lanik zailena "Bai Esanekoei": lanean hasi eta irautea. Adierazi zutenez, ilusioa ez zaie falta. Baina Santurtziko euskaltzaleen laguntza mesedegarria bezain beharrezkoa izango zaie. Denak daude gonbidatuta taldearen hurrengo bilerara: azaroaren 30ean AEkren lokaletan. Jarraian duzue ekitaldian irakurri zen aurkezpen-testuko pasarte batzuk.\nGaur egiten dugu gure lehen agerpen ofiziala Santurtzin. Eta ea zein den gure asmoa, helburua galdetuko duzue. Ba xumea bezain ausarta: Santurtzin euskararen presentzia eta, bereziki, erabilera areagotzea. Erraza da esatea, badakigu; eta, gainera, jakitun gara ez dugula ezer berririk esaten. Eta badakigu geure bizkar gainean hartu dugun lana ez dela makala. Izan ere, izan dira gure aurretik antzeko asmoarekin abiatutako ekimenak. Alde batetik, berauei esker, neurri batean gaude gu hemen (euskaltzaletasunaren lekukoa guregana heldu baita); baina bestetik, erronkaren tamainak eta bidean aurkitutako zailtasunek etsitzera eraman zituzten.\nBaina xehetu dezagun pizka bat gehiago gure asmoa. Zeintzuk bitarteko ditugun gure artean galdetuko duzue. Batez ere, ilusioa eta elkarlana. Ilusioa, sinistu egiten dugulako gure proiektuan. Badakigu zaila dela, baina uste dugu gauzak ondo eginez gauza politak egin ditzakegula. Eta gauzak ondo egiteko, elkarlana ezinbestekoa dela uste dugu. Elkarlan horren lehen fruituak hementxe ditugu. Oraindik txikia den gure taldean sektore ezberdinetako jendea batu gara: herriko eskoletakoak, AEK, Udal Euskaltegia eta EHEkoak, besteak beste. Eta elkarlan honek fruituak ematen jarrai dezan da gure desiorik handiena. Adin eta pentsaera ezberdineko jendearengana heldu nahi dugu; euskara guztion ondarea senti dezagula nahi dugu; eta, bereziki, euskaraz gozatu, dsifrutatu, ondo pasa eta harreman jatorrak egin daitezkeela pentsatu eta esperimentatzea nahi dugu. Euskara, azken batean, oraindik gure herrian bizi duen geto guztietatik atera nahi dugu. Eta elkarlan honen barruan, herriko administrazioa ere gogoan dugu, gure herriko udala. Guztion arteko lankidetza oso onuragarriak izango litzateke, zinez.\nHasteko, baditugu hainbat proiektu gogoan. Lehenago aipatutako ekimen baten ildotik, Santurtziko euskarazko Gida Komertziala osatu nahi dugu. (...)\nBestetik, maiztasun jakin batekin mota guztieta eta adin guztietako santurtziarrei zuzendutako ikuskizunak antolatuko ditugu. Baina, batez ere, euskaraz aritzeko esparru berriak ireki nahi ditugu. Horretarako, baditugu eredugarri beste herri batzuetan martxan diren hanbat proiektu: mintzalaguna, koadrillategi, hainbat gai eta trebezia lantzeko tailerrak (argazki, dantza, kantu... tailerrak)\nJakina, zenbat eta gehiago izan, zenbat eta antolatuago izan orduan eta proiektu eta ekimen gehiago eraman ahal izango baitugu aurrera. Horretarako hor duzue aulkietan gurekin harremanetan jartzeko telefonoa eta bilerak non eta noiz egiten ditugun.\nElkarlanean sinisten dugu, esan bezala. Horregatik, hartu dugun lehenengo erabakia Topagunen federatzea izan da, Euskal Herriko Euskara Elkarteen Konfederazioa. Eta elkarnean sinisten dugunez, Ezkerraldeko beste euskara taldeekin ere koordinatuta jokatu nahi dugu.


"Etorkizun hurbilerako urrats garrantzitsuak prestatzen ari gara" - Tolosaldea - Tolosaldeko ataria\n"Etorkizun hurbilerako urrats garrantzitsuak prestatzen ari gara"\nasierimaz 2014-02-17 08:00\nHamarkada bat etxetik urrun, erbestean, sasian, iheslari. Iñigo Zapirain (Ibarra, 1977) 2013ko ekainaren 15ean etorri zen mundutik Euskal Herrira, Euskal Iheslari Politikoen Kolektiboak emandako urratsaren barruan. Orain, jarraipena dator. Unearen garrantziak eskatuta, euskal iheslarien afera berriro ere mahai gainean jarri behar dela dio Zapirainek, konponbiderako bide orria ardatz hartuta.\nZerk egin zintuen iheslari?\n2002ko urrian sarekada izugarria izan zen Euskal Herrian, 17 lagun atxilotuak izan ziren. Horietako bederatzi nire herriko lagunak ziren; sekulako kanpaina mediatiko bortitza egin zuten gure aurka atxilotuak basatiki torturatzen ari ziren bitartean. Ni Irlandan nengoen garai hartan, eta beraz, pentsa hau guztia gertatu eta gero zer gogo nuen nire herrira bueltatzeko. Hor hasten da nire bizitzaren etapa berri bat, erraietan bete ezin duzun hutsune etengabe baten hasiera; gatazka politikoaren ondorioz etxera itzuli ezin izanaren zama gainean, eta hortik eratorritako sufrimendu guztiari aurre egin beharra.\nNolakoak izan dira urte guzti hauek erbestean?\nHasieran ez da erraza. Ordura arte bizi izan duzunaren esperientzia goitik behera aldatzen da, eta edozein iheslarik aurre egin behar dion errealitate gordin baten aurrean jartzen zara parez pare: deserriak sorturiko minari aurre egiteaz gain, bizimolde berri bati hasiera eman behar diozu une oro atxilotua izango zarenaren beldur. Ezezagun zaizun gizarte batean barneratu behar duzu, zeurea ez den hizkuntza bat ikasi, eta batez ere, dokumenturik gabe bizitzeak dauzkan zailtasunez ohartuko zara. Horrek dakarren oztopo eta traba guztiei aurre egin behar diozu, lan edo aterpe duin bat eskuratzeko zailtasunak, osasungintza… Urteak aurrea joan ahala, eta bertakotzen zoazen heinean, errazagoa bihurtzen da dena. Zorionez, iheslariok historikoki laguntza eta elkartasun izugarria izan dugu, herrien babesa, beste askapen mugimenduetako elkartasuna eta munduko herritarrek eskainitako babesa. Zentzu horretan esker ona besterik ez dut bide aldapatsu honi aurre egiten lagundu didan ororentzat. Herriko jendearengatik hasi, eta bizitzea egokitu zaidan herrialdeetan ezagutu ditudan guzti horiengana iritsi arte.\nEgun Ipar Euskal Herrian bizi zara bikotea eta seme-alabekin.\n12 urte egin ditut erbestean, eta pasa den urteko ekainaren 15ean, Miarritzen, Euskal Iheslari Politikoen Kolektiboak antolaturiko ekitaldiaren barruan itzultzeko hautua egin nuen; mundu zabalean bizi ziren beste hainbat kiderekin batera. Mundutik Euskal Herrira leloa praktikan jarri genuen. Gure herriak pairatzen duen gatazkari irtenbide demokratikoa emateko irekia den prozesuari ekarpena egiteko asmoz.\nNola irudikatzen duzu sorterrira itzuliko zaren eguna?\nArgi daukat utzi nuen herria eta bueltan aurkituko dudana ez dela herri bera izango. Ni berdina ez naizen bezalaxe. Hiri handi batera igande arratsaldez heltzea bezala izatea nahiko nuke, oharkabe, azken urteetan bizi izan naizen anonimotasun horren jabe, beste edozein herritar bezalaxe, gure herriak bizi duen gatazkaren konponbidean nire ekarpentxoa egiteko.\nNoiz etorriko da egun hori?\nEz dut egun hori urrutiegi irudikatzen. Gure nahia eta beharra sorterrira itzultzea da, eta hori herriarekin batera egingo dugu. Zentzu horretan, etorkizun hurbilerako urrats garrantzitsuak prestatzen ari gara. Orain, iheslarion errealitatea mahai gaineratzeaz gain, konponbiderako bide orria jendarteratzea dagokigu.\nBadirudi urte luzez itzalpean egon zaretela.\nEgia da iheslariaren figura silueta beltz batek ordezkatu izan duela historikoki, eta gaur egun gure egoera ageriagoan jartzen ari garela. Ezker abertzaleak aldebakarreko estrategia martxan jarri, eta Aieteko agerraldiaren ondotik, Euskal Iheslari Politikoen Koletiboa osatzen dugun kideok hausnarketa sakon bat hasi genuen barne mailan antolatu eta prozesuaren baitan geneukan eginbeharraz eztabaidatzeko. Horrek bere denbora eman du, besteak beste, tamaina horretako eztabaida bat aurrera eramateko izan ditugun zailtasunengatik. Kontutan izan behar da mundu guztian zehar barreiaturik, ia kontinente guztietan, eta egoera eta errealitate oso ezberdinak bizi ditugula kolektiboan. Ilunpetatik atera eta ohiko isiltasuna urratuz bizi ditugun errealitateak, egoera zein ikuspegia mahai gaineratzea ezinbesteko ikusi genuen, eta bide horretan, iheslariok pairatutako jazarpen gordinaren lekukotasunak emateari ekin genion. Iazko ekainean kolektiboak azken urteetan emandako berregituraketaren emaitza eman zen argitara, gure mintzakide taldea aurkeztuaz.\nZergatik jo zenuten urrats historikotzat?\nGure kolektiboa mintzakide talde batek ordezkatzen zuen lehen aldia zelako.\nEspainiako eta Frantziako estatuek, iheslarion arazo politikoa osotasunean konpontzeko gurekin hitz egin beharko lukete. Korapiloaren parte izanik, korapilo hori askatzeko biderik logikoena izango litzateke. Zentzu horretan, kolektiboak urrats historikoa eman zuen iazko ekainean, gure izaera anitza eta zabala islatzen duen mintzakidetza taldea aurkeztuaz. Estatuekin arazo politikoa konpontzeko tresna izateaz gain, euskal eragile sozial, sindikal eta herritarrei iheslariokin zuzenean harremanetan jartzeko tresna ere bada.\nNortzuk dira kolektiboaren ordezkari?\nMintzakidetza taldea 14 gizon eta emakumez osaturik dago, tartean Ibarrakoa den Jokin Aranalde, gaur egun bere aurka dagoen euroaginduaren aurrean jarrera intsumiso aktiboa hartzen ari dena. Gehienak Ipar Euskal Herrian bizi badira ere, badira Cabo Verde, Sao Tome, Brusela, Uruguai edo Kuban bizi direnak ere. 30-72 urte bitarte dituzte.\nAskotan hitz egiten da iheslarien kopuruaz, benetan jakin daiteke zenbat zareten?\nEzinezkoa da kopuru bat zehaztea, besteak beste, sasian zenbat jende dagoen jakitea oso zaila delako. 300dik gora kide zenbaturik ditugu baino baliteke kopuru hori 500eraino igotzea. Tolosaldean dozena bat inguru gara, eta horietatik gehienak Ipar Euskal Herrian bizi gara.\nZein egoera juridiko eta administratiboan zaudete?\nEgoera juridiko zeharo ezberdinak bizi ditugu kolektiboaren barruan. Afera judizialik ez dugunok; torturapean oinarritutako sumarioetan dauden kide asko; artxibaturik beharko luketen kasuetan daudenak; 30 urte eta gero inolako definizio juridiko gabe diren deportatuak... Arlo administratiboan beste hainbeste, deportatuak ez dute inolako definizio administratiborik, badira beste herrialdeetako nazionalitatea jaso dutenak, Ipar Euskal Herrian inolako dokumentaziorik gabe bizi direnak, beste identitate batekin bizitzera behartuak direnak eta baita ere gure paperekin bizi garenak. Badira ere errefuxiatu politikoaren estatusa onartua dutenak, gehienok ordea, ez dugu inongo aitortza politikorik.\nEta bizi baldintzei dagokienez, zein da egoera?\nBizi baldintzei dagokionez badira gaixotasun larriekin eta zaintzarik gabe bizi direnak, bazterketa egoeran direnak, inongo laguntza ekonomikorik ez dutenak, etxebizitza edo lan duin bat eskuratzeko zailtasun izugarriak dituztenak. Gainera, denbora pasa ahala egoera hauek larrituko dira asko direlako 60 urtetik gorako iheslariak. Ezinbestekoa da egoera hauei konponbidea lehenbailehen ematea. Askotan jendea ez da jabetzen iheslarien inguruko egoeraren larritasunaz baina kasu benetan dramatikoak daude.\nZoritxarrez badira bidean geratu direnak ere eta Euskal Herrira inoiz itzuliko ez direnak.\nEskualdean ere egoera larrian dagoen kide bat daukagu, Manu Azkarate tolosarra, gaixotasun kronikoa dauka, torturatua izan ondoren espetxean bi aldiz egona da eta bi aldiz iheslari izandakoa. Gaur egun, euroagindu baten ondorioz eta errekurtso guztiak agortuta edozein momentutan estraditatua eta espetxeratua izateko arriskuan dago.\nNola konpondu hori dena?\nIazko ekainaren 15ean, urteetan kolektiboa lagundu duten hainbat elkarte eta norbanakoek antolaturiko Elkartasun hatsa ekitaldi nazionalaren barruan, gatazka politikoaren konponbidean gure ekarpena publiko egin genuen.\nNola laburbilduko zenuke?\nHiru ataletan. Lehenik eta behin, ezinbestekoa da gure aurkako salbuespen neurri guztiak bertan behera gelditzea. Azken urteetan gatazka politiko armatuaren konponbiderako urrats eta erabaki garrantzitsuak eman dira gure herrian, besteak beste, ETA-k borroka armatuaren erabilerari behin betiko uko egitea. Egoera berri honetan, azken hamarkadetan gure kontra erabili diren salbuespenezko neurriak berraztertu behar dira. Besteak beste, tortura bidezko deklarazioetan oinarrituriko prozedura judizialak, eta ondorioz, hauetatik eratorritako atxilotze aginduak, euroaginduak eta estradizioak bertan behera utzi beharko dira. Legedi arruntean oinarritutako arauetan jada artxibatuta egon beharko luketen prozedura judizialak edo iritzi, adierazpen eta elkarte eskubideen aurka irekitako prozedura judizial guztiak bertan behera geratzea. Herrialde ezberdinetan deportatuta edo konfinatuta dauden kideei mugimendu askatasuna bermatu behar zaie.\nZein izango litzateke bigarren puntua?\nGiza eskubideen eta bizi duintasunaren alorrean, iheslari gaixoen egoera konpontzeko neurriak aztertu eta bazterketa egoeran dauden iheslarien duintasuna ziurtatzeko neurriak hartu beharko dira. Euskal herritarrak garen heinean, eta nazioartean onartua den gatazka baten subjektu eta ondorioa garenez, euskal jendarteari eta agintaritza politikoari dagokie gure bizi duintasun eta oinarrizko eskubideak ziurtatzeko neurriak hartzea.\nAzkenik, kontaketa eta konponbide sozialari dagokion atala dago.\nEuskal Herriak pairatzen duen gatazkaren konponbidea, sustraietako arrazoi politikoei eta ondorioei soluzioa emateko prozesuaren eskutik etorriko da. Gatazkaren ondorioen soluziobidean kolektibo ezberdinek pairatu dituzten eraso eta bizitako egoeren kontaketa eta hauen konponbide soziala garrantzitsua da, hau baita modu konpartitu batean eraiki nahi dugun jendarte demokratiko berriarentzako baldintza eta oinarrietako bat.\nKolektibo horien artean aipatzen dituzue iheslariak.\nIheslariok, desagerpenak, kalteak eta hildakoak eragin dituzten erasoak bizi izan ditugu. Gure eskualdean bertan, hor dugu Naparra iheslariaren desagerpena, hainbeste urte eta gero, egun oraindik argitu gabea. Hauen atzean estatuen esku hartzea dago. Iheslariok, senideek eta Euskal Herriak oro har, gertakari hauen inguruko egia jakiteko eskubidea dugu. Era berean, gure herriaren ondare kontsideratzen dugun heinean, urte hauetan bizitakoa eta gure hautu politikoaren zergatiak euskal jendarte osoarekin partekatu nahi ditugu. Hau da guk proposatzen dugun konponbiderako bide orria, eta zentzu horretan ezinbestekoa da herriaren aktibazioa maila guztietan. Arazo politikoaren konponbide integrala bultzatu nahi dugu herritarrekin batera horrek ekarriko duelako gure arazoaren behin betiko ezabatzea. Guk estatuen blokeoaren gainetik prozesua bururaino eramateko prestutasuna daukagu.\nBide orri hori eskuan, non zaudete orain?\nHerrietako eragileekin biltzen ari gara gure egoera zein ikuspegia ezagutarazteko. Duela egun batzuk, Urruñan, Tolosaldeko herri mugimenduetako ordezkaritza zabal batekin bildu ginen, eta aurrerantzean ere horretan sakondu nahi dugu: herritarrekin harremanak estutu, bide orriaren berri lehen eskutik eman, iheslarion gaia konpontzeko ekarpenak jaso eta etorkizuneko urratsak elkarrekin lantzeko. Konponbiderako proposamena garatzeko nazio mailako eragile politiko eta sozialekin ere beste bira bat egiten ari da aldi berean.\nItxaropenerako tarterik ba al duzue?\nMiarritzen konponbiderako proposamena egin eta astebetera, estatuek hiru iheslariren aurkako atxiloketekin erantzun zuten. Horietako bat Jokin Aranalde ibartarra zen; bi aldiz torturatua izan ondoren bere sorterria uztera behartua izan zen, geroztik etengabeak izan dira prozesuaren aurkako erasoak. Estatuek gaur gaurkoz konponbidean interesik ez izateaz gain bakearen agendaren garapena galarazi nahi dute. Bakearen eta askatasunaren kontra diharduten indarrak boteretsuak dira, eta Euskal Herrian abiarazitako prozesua oztopatu eta moteldu dezakete, baina ez geldiarazi, herri gogoa eta aktibazioa pizturik badira. Gure hautua tinkoa da, aurrera egin behar dugu, luzeegi jo duen gatazka eta injustizia errealitatetik egoera justu eta demokratiko batetara iristeko.\nHori da zuen helburua, ezta?\nIgarobide horretan, gatazka elikatu duen osagai bat bera ere ez irautea dugu helburu. Hori da ondoko belaunaldiei egin nahi diegun ekarpena, berriro inork inoiz urteotako ondorio gordinak pairatu behar ez ditzan. Ez hildakorik, ez iheslaririk, ez presorik, ez torturaturik…Konponbidea arazoaren muinari eta arazoaren ondorioei. Horixe nahi du Euskal Herriko gehiengoak, eta baita guk ere, bide horretan estatuak itxaropena behin eta berriro zapuzten saia daitezke, baina guk aspaldi egin genuen aukera…\nIheslarion arazoa ez da osoki konponduko gure egoera pertsonalak zuzenduz, baizik eta ihes egitera bultzatu gaituzten arrazoiak gaindituz, beraz, elkartasunetik konpromisoetara igarotzeko garaia da. Etxerako bidea hartua dugu, eta bide hori herriarekin egingo dugu herria baita gure arnas eta berme. Besarkadarik beroena eskualdeko preso eta iheslari guztiei, bereziki Ibarrako Jokin Aranalde eta preso den bere alaba Maiteri, baita Gari eta bien senideei ere.


Ekimena 6. Administrazioaren eremuko adimen artifizialeko proiektu pilotu bat abian jartzea, hori izanik adimen artifizialeko euskal zentroaren aplikazio-arloetako bat. Horrela, teknologia berriak eta berrikuntza teknologikoa baliatuko ditugu, gobernuaren ekintza eta herritarrei ematen zaien zerbitzua hobetze aldera. - Gobernu Programa\n2021/09/21 Adimen artifiziala sustatzeko eta garatzeko sariak. 2021eko deialdia. Ekimenaren helburua da Eusko Jaurlaritzari berari aplika dakizkiokeen ekoizpen-proiektuak sustatzea, etorkizunean erabil ditzan. (180.000.- €)\nAdministrazioari aplikatutako Adimen Artifiziala sustatzeko sariak emateko deialdia. Deialdi honen bidez, sei proiektu hautatuko dira, eta horiek 15.000 euroko hasierako laguntza jasoko dute garapen teorikorako. Sei proiektu horietatik hiru hautatuko dira, hurrengo fasera pasako direnak, eta bakoitzari 30.000 euroko laguntza emango zaio.


'A un paso', Nafarroako fusilatuen gaineko dokumentala, Oñatin - Oñati - Goiena.eus\n'A un paso', Nafarroako fusilatuen gaineko dokumentala, Oñatin\nGoiatz Arana 2016-02-23 18:30\nNafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkartea 36ko altxamenduan eta haren ondoren Nafarroan gertaturikoak batean eta bestean zabaltzen ari da. Helburu horrekin, A un paso deituriko dokumentala ari dira eskaintzen eta Oñatin bota dute berriki. 70 bat pertsona joan dira ikustera eta positiboki baloratu dute elkartetik.\nOrain arte egindako 45 aurkezpenetara 1.500 pertsona inguru joan dira dokumentala ikustera eta ateratako 4.000 aleak agortuta daude. 36ko altxamenduan eta haren ondoren izandako gertakariak eta fusilatuen senitartekoen lekukotza eta sentipenak jasotzen ditu.\nBadaki zerbait horretaz Miguel Angel Moiua oñatiarrak. Bere aitona eta anaia atxilo eraman zituzten 1936ko uztailaren 18an Muesen, eta urte bereko irailaren 9an hil egin zituzten, Oteitzan. Amona alargun geratu zen orduan, sei seme-alabarekin, zaharrenak 11 urte baino ez zituela. Miguel Angel Moiuaren ama zen bigarren zaharrena. Bederatzi urterekin ikasketak utzi eta lanari ekin behar izan zion: Lizarraldean, oinez, arraina saltzen; eta neskame, erregimenaren alde zeuden herriko hainbat familiarentzat, horrek suposatzen zuen umiliazioarekin. Hemezortzi urterekin Oñatira etorri zen, Naparrena tabernara; eta bere anai-arreba guztiek ere utzi egin zuten jaioterria, "ezinezkoa zelako han bizitzea, kontuan izanik bizilagunak izan zirela salatu zituztenak atxilotu zitzaten".\nAltxamenduaren sorlekua izan zen Nafarroa eta errepresioa izugarria izan zen bertan, beraz. Beldurra eta isiltasuna ziren nagusi errepublikazaleen artean eta, horregatik, garrantzitsua izan zen eurentzat pixkanaka elkarteen bueltan batzen joatea.\nGaur, Nafarroan, asko aldatu da egoera: memoria historikoaren lege propioa dute eta, horri esker, hezkuntzako testuliburuak errebisatu behar dituzte, nafarrak dauden Europako atxilotze guneetan plakak ipini edota sinbolo frankistak ezabatu; eta gorpuak lurpetik ateratzeko diru-laguntzak ematen ditu gobernuak. Horixe da orain urgentziazkoena, senitartekoen esanetan, "semeak hiltzen ari direlako eta, dolua ixteko, garrantzitsua delako gorpuak entregatzea".\nMoiua oñatiarraren hitzetan ere horixe litzateke justizia egiteko edo, gutxienez, eragindako sufrimendua apur bat saneatzeko modua. Ildo horretatik dio inflexio puntu bat bizi dutela, gauzak hobetzen ari direla, baina aldaketa eman behar dela senitartekoengan eurengan ere, "Nafarroan, UPNkoak tiro egin zutenak moduan ikusteari utziz, adibidez".