1. Ikasketen Araudia\n4. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza\n6. Lanbide Heziketa\n7. Araubide Bereziko Irakaskuntzak\n8. Hezkuntza Berezia\n9. Helduen Hezkuntza\nAzaroaren 24ko 10/82 Oinarri Legea, Euskararen Erabilpena Arauzkotzezkoa (EHAA 82/12/16)\n[ Eskuratu ]\n1/93 Legea, otsailaren 19koa, Euskal Eskola Publikoari buruzkoa\n(Aldaketa: EHAA 2010-05-07)\nDEKRETUA, Haur Hezkuntzako curriculuma zehaztu, eta Euskal Autonomia Erkidegoan ikaskuntza horiek ezartzen dituena (testu moldatua)\nErabakia, 1998ko uztailaren 28koa, Hezkuntzako Sailburuordearena, Hezkuntzako Jarduera Antolatuak Hezkuntza Jarduera (JAH) arautzen dituena Haur Hezkuntzako bigarren ziklorako eta Lehen Hezkuntzako etaparako, Euskal Autonomia erkidegoko lurralde-eremuan. (EHAA 98/8/28)\n175/2007 DEKRETUA, urriaren 16koa, Euskal Autonomia Erkidegoko Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma sortu eta ezartzekoa (EHHA 2007/11/13)\n[ Eskuratu ] Eranskinak ikusi >>\n(Aldaketa: EHAA 2010-04-20)\nDEKRETUA, Euskal Autonomia Erkidegoko Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma sortu eta ezartzen duena (testu moldatua)\nAGINDUA, 2010eko ekainaren 24koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketako sailburuarena, elizako agintariek Euskal Autonomi Elkarterako ezarri duten Oinarrizko Hezkuntzaren erlijio katolikoa (EHAA 2010/07/30)\n175/2007 DEKRETUA, urriaren 16koa, Euskal Autonomia Erkidegoko Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma sortu eta ezartzekoa. (EHHA 2007/11/13)\nERABAKIA, 1997ko martxoaren 17koa, Pedagogi Berrikuntzarako zuzendariarena, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako bigarren zikloko aukerako ikasgaien ikasketa planak argitara ematen dituena. (EHAA 97/5/6)\nERABAKIA, 1997ko ekainaren 24koa, Pedagogi Berrikuntzarako zuzendariarena, curriculumeko hautaketa egiteko aukerak arautzen dituen 1996ko uztailaren 16ko Aginduan adierazitakoaren arabera derrigorrezko arloen arteko aukeratze-gaitasunak garatzeko dena. (EHAA 97/2/22)\nERABAKIA, 1997ko irailaren 24koa, Pedagogi Berrikuntzarako zuzendariarena, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako lehenengo eta bigarren zikloko aukerako ikasgai bakarra, Oinarrizko Informatika hain zuzen, ikasketa plana argitara ematen duena. (EHHA 97/10/21)\nAGINDUA, 1996ko uztailaren 16koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzaren ikasketa-planean hautaketa egiteko aukerak arautzen dituena. (EHHA 96/8/9)\n(Aldaketa: EHAA 2001-01-19)\nERABAKIA, 1996ko uztailaren 24koa, Pedagogi Berrikuntzarako Zuzendaritzarena, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako aukerako irakasgaien ikasketa-planak argitara ematen dituena. (EHHA 96/9/6)\n(Aldaketa: EHAA 1997-12-10)\nCurriculum Desberdinak Eratzeko Programak\nAGINDUA, 1997ko uztailaren 9koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, EAEko Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako curriculum desberdinak eratzeko programak arautzen dituena. (EHAA 97/7/29)\nERABAKIA, 1998ko apirilaren 20koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuoruordearena, EAEko Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako Ikastetxeentzako curriculum-aniztasunerako oinarrizko programaren eredua arautzen duena. (EHAA 98/5/26)\n23/2009 DEKRETUA, otsailaren 3koa. Honen bidez Batxilergoko curriculuma ezarri eta Euskal Autonomia Erkidegoan jartzen da. (EHAA 2009-02-27)\nDEKRETUA, Batxilergoko curriculuma ezarri eta Euskal Autonomia Erkidegoan jartzen duena (testu moldatua)\nAGINDUA, 2010eko uztailaren 26koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketako sailburuarena, Batxilergoko aukerako ikasgaiak arautzen dituena. (EHAA 2010/09/10)\nAGINDUA, 2010eko uztailaren 26koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketako sailburuarena, Batxilergoaren antolamendua eta ebaluazio-prozesua arautzen dituena. (EHAA 2010/09/09)\n32/2008 DEKRETUA, otsailaren 26koa, Hezkuntza Sistemako Lanbide Heziketaren antolamendu orokorra ezartzen duena. (EHAA 2008-03-05)\nAGINDUA, 2008ko ekainaren 19koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena. Agindu honenbidez, Euskal Autonomia Erkidegoko teknikari eta goi-teknikari tituluak lortzeko probak arautzen dira. (EHAA 2008-07-14)\nAGINDUA, 2008ko ekainaren 3koa, Lanbide Heziketako heziketa-zikloak eskaintza partzialean emateaarautzen duena. (EHAA 2008-07-04)\nAGINDUA, 2008ko apirilaren 13koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena. Agindu honen bidez, Lanbide Heziketako Heziketa Zikloetarako sarbidea arautzen da. (EHAA 2008-05-15)\n46/2009 DEKRETUA, otsailaren 24koa. Honen bidez, araubide bereziko hizkuntza-ikasketen mailetako- oinarrizkoa, tartekoa, aurreratua eta gaitasun maila-curriculuma ezartzen da eta ikasketa horiek Euskal Autonomi Erkidegoan jartzen dira. (EHAA 2009-03-12)\nErregimen bereziko hizkuntzen irakaskuntzari buruzko Araudi gehiago:\n229/2007 DEKRETUA, abenduaren 11koa. Honen bidez ezartzen da musika-ikasketa profesionalen curriculuma eta ikasketa horietan sartzeko probak. (EHAA 2008-03-13)\n194/2010 DEKRETUA, uztailaren 13koa. Honen bidez, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasgai jakin batzuen eta Musika eta Dantza Ikasketa Profesionaletako zenbait ikasgaien arteko baliozkotzeak ezartzen dira, baita zein eragin izan behar duen goi-mailako edo errendimendu handiko kirolari izateak Gorputz Hezkuntza irakasgaian eta Dantza Ikasketa Profesionaletako ikasleentzat. (EHAA 2010/09/10)\n252/2007 DEKRETUA, abenduaren 26koa. Honen bidez ezartzen dira dantza-ikasketa profesionalen curriculuma eta ikasketa horietan sartzeko probak. (EHAA 2008-03-14)\n118/1998 DEKRETUA ekainaren 23koa, hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleei eman beharreko hezkuntza-erantzuna eskola muinbakar eta integratzailearen esparruan antolatzen duena. (EHAA 98/7/13)\nAGINDUA, 1998ko uztailaren 24koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, hezkuntzapremia bereziak dituzten ikasleentzat hurrengo hauek arautzen dituena: alde batetik, curriculumera sartzeko egokitzapenen eta curriculumaren norbanako egokitzapen nabarien baimena eta, bestetik, ez-unibertsitatekoa den hezkuntza-sistemaren etapetan egokitzapen horiek egiteko, garatzeko eta ebaluatzeko prozedura. (EHAA 98/8/31)\n(Aldaketa: EHAA 1999-01-19)\nERABAKIA, 1998ko uztailaren 24koa, Hezkuntza Sailordetzarena, aparteko gaitasunak edukitzeagatik heziketa- premia bereziak dituzten ikasleei hezkuntzaren aldetik eman beharreko erantzuna nondik nora bideratu arautzen duena. (EHAA 98/8/31)\nAGINDUA, 1998ko uztailaren 30ekoa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, hezkuntzaren arloko hainbat ekintza eta neurri arautzen dituena, gizarte edo kulturaren ikuspegitik besteak baino egoera txarragoan diren ikasleentzat eta eskolara egokitzeko zailtasun handiak dauzkaten ikasleentzat. (EHAA 98/8/31)\n(Aldaketa: EHAA 2002-05-09)\nAGINDUA, 1998ko uztailaren 30ekoa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, beharrizan bereziak dituzten ikasleak eskolatzeko irizpideak ezartzeko, eta ikasle horiek behar dituzten baliabideak hezkuntza-sistemako maila guztietara helarazteko. (EHAA 98/8/31)\nAGINDUA, 2008ko urriaren 31koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, pertsona helduen Oinarrizko Hezkuntzaren berariazko curriculuma erabaki eta Euskal Autonomiako Erkidegoan finkatzen duena. (EHAA 2008-11-25)\nAGINDUA, 1998ko abenduaren 11koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, pertsona helduen oinarrizko prestakuntzako ikasleen ebaluazioari buruzkoa, zuzeneko eta urrutiko hezkuntzan. (EHAA 99/02/02)\nAGINDUA, 2010eko uztailaren 26koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketako sailburuarena, pertsona helduen Batxilergoko irakaskuntza arautzen duena. (EHAA 2010/09/10)\nEBAZPENA, 2010eko otsailaren 11koa, Hezkuntza sailburuordearena, jarraibideak ematen dituena 2009-2010 ikasturtean Euskal Autonomia Erkidegoko ikastetxeetan oinarrizko gaitasunen ebaluazio diagnostikorako prozesuan aurreikusitako probak egiteari buruz. (EHAA 2010-02-11)\nAGINDUA, 2008ko abenduaren 2koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, Euskal Autonomia Erkidegoko ikastetxeetan diagnosi-ebaluazioko prozesua arautzen duena. (EHAA 2008-12-09)\nAGINDUA, 2008ko uztailaren 7koa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, Oinarrizko Hezkuntzan ikasleen ebaluazioa arautzen duena. (EHAA 2008-07-30)\nAGINDUA, 1993ko maiatzaren 5ekoa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailburuarena, Haur Hezkuntzan ebaluaketa araupetzen duena. (EHAA 93/6/1)\nAGINDUA, 1997ko uztailaren 15ekoa, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuarena, Hezkuntza Sistemaren Eraketa Orokorrari buruzko urriaren 3ko 1/1990 Lege Organikoan ezarritako Berariazko Lanbide-Heziketa egin dezaten ikasleen ebaluazio prozesua arautzen duena. (EHAA 97/10/3)\n(Aldaketa: EHAA 1999-02-03)


Ilham Aliyev, Mehriban Aliyeva lehen dama "Kharibulbul" Nazioarteko Folklore Jaialdiaren 5. inaugurazioan parte hartu zuen - EBko kazetaria\n"Kharibulbul" 5. Nazioarteko Folklore Jaialdia ireki da Shusha, Azerbaijango kultur hiriburuan. Azerbaijango Errepublikako presidente Ilham Aliyev eta Mehriban Aliyeva lehen dama jaialdiaren inaugurazioan izan dira.\n5. “Kharibulbul” Nazioarteko Folklore Jaialdia\n"Kharibulbul" 5. Nazioarteko Folklore Jaialdia, Shusha hiriaren 270. urteurrenaren harira, "Shusha"-n ospatutakoa, Heydar Aliyev Fundazioak, Kultura Ministerioak eta Shusha Hiriko Estatu Erreserbak antolatu dute. Maiatzaren 5an amaituko den V. jaialdian herrialde ezberdinetako musikari eta dantza taldeek parte hartzen dute, baita Azerbaijango eskualde ezberdinetako folk taldeek ere.\nLehen "Kharibulbul" jaialdia 1989an ospatu zen Shusha-n, Seyid Shushinsky (100-1889) abeslari, pedagogo eta herri-artista ospetsuaren 1965. urteurrenaren harira. Ekitaldia urte hartako maiatzean antolatu zen Shusha-n kharibulbul (Ophrys caucasica) loratzean. Bertako antzezleekin batera, Kirgizistan, Kazakhstan, Errusia (Bashkortostan), Lituania eta Bielorrusiako sobietar errepublika ohietako musika taldeek parte hartu zuten lehen jaialdian.\n1990ean, "Kharibulbul" jaialdiak nazioarteko maila lortu zuen. Bigarren jaialdirako Herbehereetako, Alemaniako, Israelgo eta Turkiako folk taldeen gonbidapenak ere interes handia piztu zuen. Karabakheko gatazkaren hasieraren harira Shushako egoera larria zela eta, kontzertuak Aghdamen antolatu zituzten. Bardan eta Aghjabadin ere jaialdiko kontzertu ugari egin ziren. Guztira, bigarren jaialdian herrialde ezberdinetako 170 ordezkari inguruk parte hartu zuten.\n300 herrialdetako 25 ordezkari inguruk parte hartu zuten 1991n ospatu zen hirugarren “Kharibulbul” jaialdian. Estatu Batuetako eta Australiako artistak ere parte hartu zuten jaialdian. Ikusle kopuru handia zela eta, estadioetan egin ziren jaialdiaren kontzertu nagusiak. Bigarren eta hirugarren jaialdietako azken kontzertuak Bakuko Heydar Aliyev jauregian egin ziren.\nLaugarren jaialdia 15ko maiatzaren 1992ean Bakun hasiko zen eta inoiz egin den ekitaldirik ikusgarriena izango zen. 30 herrialde baino gehiagotako bostehun lagun bertaratzea espero zen. Hala ere, urte bereko maiatzaren 8an armeniar tropek Shusha okupatu zutenez, ezin izan zen “Kharibulbul” jaialdia antolatu. Jaialdia labur-labur baino ez zen egin Aghdam-eko Imarat konplexuan.\nAzerbaijango Armada Ausartak Gerra Patriotikoan Azerbaijango Errepublikako Presidentearen eta Ilham Aliyev Komandante Nagusi Garailearen gidaritzapean izandako garaipenaren ostean, "Kharibulbul" jaialdi tradizionala antolatu zen berriro Shusha-n. Ilham Aliyev Azerbaijango presidentea, Mehriban Aliyeva lehen dama eta familiako kideak ere Heydar Aliyev Fundazioak Jidir Duzun Shusha-n 12eko maiatzaren 13tik 2021ra antolatutako jaialdiaren inaugurazioan parte hartu zuten.\nJaialdian dantza nazionalak, mughamak eta herrialdeko eskualde ezberdinetako eta gutxiengo nazionaletako folklore taldeen emanaldiak, urte ezberdinetan Shusha-n grabatutako azerbaijango abeslarien bideoak eta musika klasikoa izan ziren.\nGai erlazionatuak:5. “Kharibulbul” Nazioarteko Folklore JaialdiaIlham Aliyev\nIlham Aliyev Azerbaijango presidentea eta Charles Michel Europako Kontseiluko presidentea bat-batean\nEuropako Kontseiluko presidentea eta Frantziako presidentea bilera birtuala Ilham Aliyev Azerbaijango presidentearekin eta Nikol Pashinyan Armeniako lehen ministroarekin\nEBko #Junckerrek dioenez, dibertsioa amaitu da Azerbaijaneko Aliyev ezagutzera


KOMUNIKATU INSTITUZIONALA II-ADOSTUTAKO NEURRIAK | Arizmendi ikastola\nEusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailburuak jakinarazpena bidali berri digu. Hona hemen testuaren muina hitzez hitz: “Honen bidez jakinarazi nahi dizuegu gertaeren bilakaera eta agintari eskudunak aplikatzen ari diren neurriak direla eta, eskolen aldi baterako etetea beste abisu bat eman arte luzatzen dela.” Alegia, martxoaren 30ean betetzen zen epe-muga baino haratago doa eskolaldiaren etetea. Data finkatu gabe gelditzen da.\nIkastolak martxan jarraitzen du\nBizi dugun salbuespen egoera honetan Ikastolaren lanak etenik gabe martxan dira. ERDU, GURA, BATU, IZEN eta PRO proiektuetako egitekoak kudeatzen ari gara. Batzuetan TELEIKASTOLA ikasleekin zuzenean baliatuz, eta beste batzuetan familiei seme-alabekin jarduteko materialak eta iradokizunak eskainiz. Beti ere komunikazioa bermatuta. Ferixaleku gunea, Arrasaten, bihurtu dugu hartu eta eman jardunerako. Zerbitzu Orokorretako lankideak txandaka ari dira, osasun neurriak aplikatuta.\nIkasleen, familien eta irakasleen arteko komunikazioa (ikaskuntza eta tutoretza zereginetarako) martxan den bezala, ARIZMENDI osorik hartzen duen harremanetarako ditugun kanalak mantenduko ditugu. Bereziki, IKASTOLAKO BIZITZA. Kanal honek astero gure martxa orokorraren berri emango digu, baita kanpotik datozkigun mezu eta albisteak ere. Deskuiduan, egoera bereziren bat sortuko balitzaigu, aparteko oharra edo jakinarazpena zabalduko dugu.\nHorrez gain 943 77 20 25 telefono zentralita egunero atendituta egongo da goizeko 08:00etatik 18:00etara, hau da, ohiko ordutegian eta arizmendi@arizmendi.eus helbide elektronikora idazteko aukera ere badago.\nEtxetik lanean ari bagara ere, ikasleen ohiko ordutegia errespetatzea komeni da. Gorago esan dugunez, energiak dosifikatu behar dira; lana, kontzentrazioa eta denbora ludikoak konbinatuta. Asmo horrekin baliabide askotarikoak eskaini ditugu. Edonolako kezka sortuz gero, irakaslearekin komunikatu, mesedez.\nERDU (0-6 urte) egoera\nHHn eginkizun nagusiak familiekin komunikazioa ez etetea, hurbiltasuna ematea eta baliabideak eskaintzea seme-alabekin etxean ekintza desberdinak egin ditzaten izango dira.\nMartxan jartzen ari gara sites bat, HH osorako, eta bertan baliabide desberdinak igotzen joango gara familiek eskura izan dezaten Alexiaren bitartez. Prest dagoenean datorren astean familiek honen berri izango dute.\nAzpimarratu HHn ez ditugula bidaliko etxerako lanak, adin honetako haurrekin ez baitzaigu esanguratsua iruditzen gisa honetako praktikak martxan jartzea, baliabideak eskainiko ditugu familiek beraien seme alabekin jolastu dezaten.\nGURA (6-10) egoera\nIkasleek etxean lanean jarraitzeko beharrezko materiala izateaz arduratu gara orain arte. Era berean, aipagarria da gurasoak egiten ari diren lan itzela euren seme-alaben akonpainamenduan. Honetan laguntzeko, Sites bat sortzen ari gara; bertan familiendako lagungarri izan daitezkeen hainbat baliabide eta astea planifikatzen laguntzeko jarraibideak partekatu gura ditugu. Aurrerago emango da honen berri.\nAdin hauetan, ez da hain erraza bidalitako lanaren gaineko feedbacka ikasleekin egitea eta laguntza zuzenean eurei bideratzea. Horregatik, garrantzizkoa iruditzen zaigu gurasoek irakasleei laguntza eskatzea edota zalantzak adieraztea beharrezko ikusten duten guztietan.\nBATU (10-14) egoera\nLehen Hezkuntzako 5. eta 6. mailetan ordenagailuen bidez komunikazio zuzena daukate ikasleek euren irakasleekin, eta honela ari gara bideratzen ikasleen jarraipena. Guzti honetarako, ikasleak autonomia garatzen ari diren arren, gurasoen laguntza garrantzitsua da; bai zalantzekin blokeatu ez daitezen eta baita erritmoa eta denbora neurtzeko ere. Era berean, gurasoek ere, edozein zalantza izanez gero irakasleen laguntza jasotzeko aukera dute.\nIZEN (14-18) egoera\nOhiko klase-ordutegia errespetatuta, ikasleei lehenengo hamabostaldirako zeregina, epeak, jarraipena egiteko moduak, zein irakasleekin harremanetan jartzeko bideak jasotzen dituen plangintza helarazi die tutore bakoitzak. Beraz, zer egin, nola eta noizko badakite ikasleek.\nMaterial digital eta plataforma berberak erabiltzen jarraituko dugun arren, klase ez-presentzialak ordezkatzeko bide digital berriak jarri dituzte martxan irakasleek ikasleekin zuzeneko harremana areagotu eta jarraipena egiteko: zuzeneko klaseak on-line, bideo-deiak, bideoz grabatutako azalpenak, audioak, bideo-tutorialak… martxan ditugu, dagoeneko.\nBi-hiru egun hauetako balorazioa, orokorrean, ona da bai ikasle eta bai irakasleen aldetik.\nFamiliekin harremanetarako, modu presentzialak ekidin eta orain arteko komunikazio-bideekin jarraituko dugu: Alexia eta bideo-txatak, nagusiki.\nBatxilergoko ikasleen eta hauen gurasoen galdegai eta kezka handienetarikoa selektibitate froga aurten nola izango den da. Ohiko datan ez dira egingo, herenegun, hilak 16, Espainiako Hezkuntza Ministerioak, Unibertsitateetako Errektoreen Konferentziak eta Autonomi Elkarteetako Hezkuntza Agintariek elkarrekin adostu zutenez. Ez dago artean data berria finkatuta.\nLANBIDE HEZIKETA egoera\nLanbide Heziketako lehenengo mailakoak zikloari dagozkion lanak etxean egiten ari dira zikloen arabera. Horretarako, Google Meet erabiliz, irakasleek antolatutako bideohitzaldietan parte hartzen dute ikasleek. Material didaktikoa partekatzeko Google Drive, Google Classroom eta Moodle erabiltzen ari gara. Gainera, uneoro zalantzak ebazten ari gara Gmail eta Txata erabiliz.\nOLHko ikasleak, berriz, denak daude etxean eta ikaskuntza-prozesuan jarraitzeko etxean egiteko lanak egokitu zaizkie.\nLanbide Heziketako Mikroinformatikako ikasle gutxi batzuk praktikak telelanaren bitartez egiten jarraitzeko aukera izan dute. Beste ikasle guztien praktikaldia eten egin da momentuz.\nOinarrizko Lanbide Heziketakoak martxoaren 27an hasi behar zuten praktikaldia ere bertan behera geratu da.\nIkastolan urteotan IKT eremuan egin dugun apustua egoera berezi honi aurre egiten laguntzen ari zaigu. Saio erabakigarri honetan ikastolako komunitate osoa -ikasleak, familiak eta profesionalak- bikain ari gara. IKT ardura dugun profesionalok ere etengabe ari gara lanean, ikastolan dugun egitekoaren zerbitzura. Egoera apartekoa izan arren, oso harro gaude guztion erantzun bikainaz eta erakutsi dugun mailaz.\nHEZKUNTZA EZ FORMALA egoera\nHaur Hezkuntza: martxan genituen tailerrak bertan behera gelditu dira.\nLehen Hezkuntza: eskolaz kanpoko ekintzak bertan behera gelditu dira; Aire Akrobaziak, Robotika eta LEK, Eskola Kirola, (gaur arratsaldean “LEK etxetik jolastuz” proposamena helaraziko dizuegu). Ikastolak bere normaltasuna berreskuratu arte horrela izango da.\nBatxilergoa: Monitore Eskolako formazio saioak direla eta, Batxilergoa 2. mailako monitoreekin aurreikusita genuen irteera bertan behera gelditu da. Formazio saioekin jarraitzea da helburua. Ikastolen Elkartekoekin harremanetan gaude, saioak online emateko asmoz.\nArizmendi Kirol Elkartea: egoera luze doala ikusita Arizmendi Kirol Elkarteko kideok beraien entrenatzaileen bitartez jokalari guztiei ariketa eta jarduera ezberdinak bidali dizkiegu. Etxean ere kirola egin daiteke eta horretarako erremintak eman dizkiogu. Hurrengo egunak modu aktibo batean bizi ahal izateko.\nUdalekuak: LH-ko familiei gaur bidali diegu onartuak izan direla komunikatua, DBH-ko familiek apirilaren 1ean jasoko duzue.


Haurren biziraupena: ekintzarako mundu mailako deialdia | UNICEF\nHaurren biziraupena: ekintzarako mundu mailako deialdia\nGaur 80 gobernu baino gehiago eta sektore pribatuko, gizarte zibileko zein erakunde erlijiosoetako lankide mordoa Haurren biziraupena, ekintzarako deialdia deituriko foroan bilduko dira. Honen helburua, haurren bizitzak salbatzen lagunduko duen ekimen global bat abian jartzea da.\nForo honetarako deialdia, UNICEFen lankidetzarekin,Etiopia-ko, India-ko eta Estatu Batueta-ko gobernuek luzatu dute eta 2035. urterako herrialde guztietan bizirik jaiotako 1.000 haurretik 20 haur baino gutxiagoko heriotza-tasa lortzeko erronka luzatu du. Helburu historiko hori lortzeak, 2035 urtera bitartean 45 milioi haurren bizitzak salbatzea ekarriko luke eta ondorioz, mundua saihes daitezkeen gaixotasunen ondorioz hiltzen diren haur kopuruarekin bukatzekohelburutik hurbilako egongo liteke.\nAzken 40 urteetan, txerto berriek,osasun-zerbitzuetako hobekuntzek,hezkuntzara bideraturiko inbertsioek etagobernuen zein gizarte zibilaren eta beste aliatu batzuen ardurari esker, haurren heriotza %50 baino gehiago murriztea lortu da.\nBaina bost urte bete baino lehen milioika haur (gehienakSahara hegoaldeko Afrikan eta Asia hegoaldean) hiltzen dira urtero saihes daitezkeen kausen ondorioz. Honek, 2010. urtean, bizirik jaiotako 1.000 haurretatik 56 haur hil zirela esan nahi du.\nhaurren biziraupena lortzeko ahalegin handiagoa behar da\nHelburu hau betetzea posible da, ondoko funtsezko bost arlo hauetan ahaleginak sendotzen badira:\nGeografia: bost urtetik beherako haurren heriotzen %80a pairatzen duten 24 herrialdeetan ahaleginak gehitzea.\nBiztanle-talde handiak: nazio mailako osasun sistemetan arreta jartzea, bazterturiko hiritarrei sarbidea zabaltzeko. centrarse\nEragin handiko konponbideak: haurren heriotzen ia %60a sortzen duten bost kausa nagusiei aurre eginez: pneumonia, beherakoa, malaria, jaiotza goiztiarrak eta erditzean gertaturiko heriotzak.\nEmakume eta neskatilentzako hezkuntza:neskatilen hezkuntza eta emakumearen autonomia barneratzea eta hazkunde ekonomiko inklusiboa sustatzea.\nElkarren arteko erantzukizuna: helburu komunaren inguruko neurketa sistemak bateratzea, aurrerapenaren jarraipena egin ahal izateko.\nEkintzarako Deialdi honetan, gobernuei eta aliatuei zera eskatzen zaie: Una promesa renovada deiturikoa babesteko konpromisoa har dezatela; honek, haurren biziraupenaren aldeko nazio mailako planetan batera lan egiteko konpromisoa esan nahi du, emaitzen jarraipena eginez eta haur kalteberenei arreta handiagoa eskainiz.\n"Urtero milioika bizitza salbatzeko beharrezkoak diren tresnak, tratamenduak eta teknologia baditugu, eta ez dago horiek ez erabiltzeko aitzakiarik", adierazi du UNICEFen Zuzendari Exekutiboa den Anthony Lake-k. "Munduko haurrei emandako hitza berritzeko, haurren heriotza sortzen duten kausa nagusiei egin behar diegu aurre, hala nola beherakoari, pneumoniari, malariari; horretarako, eragin handiko eta merkeak diren tratamenduen estaldura handitu behar dugu, berrikuntza gehiako sortu behar da eta heltzeko zailak diren haurrengana heltzeko borondate politiko handiagoa suspertu behar dugu. Haurren heriotzak saihestea, guztion azken helburu komuna izan behar du".\n"India, mundu mailako ekintzarako deialdi hau luzatu duen herrialdeetariko bat da. Aukera bat da eta aprobetxatu egin behar dugu.Indian azken 10 urteetan haurren heriotza-tasaren etengabeko murrizketa egon den arren, ezin dugu poztasun horretan geratu", esan zuen Ghulam Nabi Azad-ek, Indiako Osasun eta Familia-ongizate arloko Ministroak.\n"Jaioberrien eta haurren heriotzen murrizketa,Indiako Landa eremuko Osasunaren Nazio Mailako Misioaren helburu nagusia izaten jarraitzen du. India-khaurren biziraupenaren aldeko esku-hartzeetan duen esperientziekin eta programek duten tamainarekin,Asia-Pazifikoko eskualdean haurren biziraupenerako ekimenak gauzatzeko toki egokia du", adierazi zuen.\n"Munduan, ez daude bi herrialde berdin. Beraz, gutariko bakoitzak, helburu hori lortzeko bere bidai orria definitu behar du. Etiopia-nbost urtetik beherako haurren heriotza-tasa erdira murriztu da, bizirik jaiotako 1.000 haurretik 166 izatetik 88 izatera heldu direlarik soilik azken hamarkadan", esan zuen Tedros Adhanom Ghebreyesus sendagileak, Etiopia-ko Osasun arloko Ministroak.\n"Munduari eta gure haurrei orain eman ahal diegun hitza zera da: iraganean bezala, Etiopia-k ahal duen guztia egingo du2035. urtean bizirik jaiotako 1.000 haurretatik 20 baino gutxiagoko heriotza-tasara murriztu ahal izateko. Orduan atzera begiratuz, gure haurren aldeko justizia egin dugula eta gizadiaren historian pieza handi bat jarri dugula esan ahal izango dugu", adierazi zuen.\nUSAIDeko arduraduna den Rajiv Shah-ak ondokoa baieztatu zuen: "Garapena arazoz beterik egon daiteke eta konpontzeko aukera gutxi ditugu. Haur bati bost urte bete ditzala laguntzea, ez da horietariko bat. Munduak saihes daitezkeen haurren heriotzei bukaera emateko ahalmena duen ez da garrantzitsua, baizik eta egin behar dela da gaia".


Bizkaiko Kanpo Merkataritza, produktuen maila teknologikoaren arabera - 2019 | Kanpo Merkataritza • barrixe\nBerrikuntzaren aldeko apustua eta intentsitate teknologikoa ahoz aho dabiltzan honetan, Barrixek Eustaten datuak ikertzen ditu produktuen maila teknologikoa aztertzeko eta Kanpo merkataritzari buruzko analisi bat egiteko, eta horrela hobeto ezagutzeko industriak kanpo merkatuetan duen bilakaera, esportatzen eta inportatzen diren produktuen osagai teknologikoa kontuan hartuta.\ncomercio exterior bizkaia 2019\nKanpo Merkataritzari buruzko Txosteneko datuek erakusten dutenez, produktuen maila teknologikoaren arabera, Bizkaiak 358,3 milioi euro esportatu zituen 2019an teknologia-maila altuko produktuetatik, 2018an baino% 13,1 gehiago.\nBestalde, produktu horien inportazioak 397,1 milioi eurora iritsi ziren, 2018. urtearekin alderatuta% 21,7ko igoera izanik.\nAzpimarratu behar da esportazioen% 22,3k eta% 18,5ek AEBetan eta Erresuma Batuan dutela helmuga, hurrenez hurren.\nAldiz, teknologia-maila handiko produktuen hornitzaile nagusia Txina da, produktu horien inportatutako guztizkoaren% 35,3 biltzen baitu.\n2019an, teknologia-maila altua edo ertain-altua duten produktuek protagonismoa hartu dute, esportazio guztien gainean duten pisua ehuneko bi puntu handitu delako.\nMaila teknologiko altuko produktuen artean, nabarmentzekoa da produktu informatiko, elektroniko eta optikoen igoera,% 22,3.\nEuskadi osoan, maila teknologiko altuko esportazioen lurralde-bilakaera% 7 hazi da 2019an; inportazioen kasuan, berriz,% 10.


Euskaltegietako irakasleon miseriak eta komeriak — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera / Euskaltegietako irakasleon miseriak eta komeriak\nBeste arazoetako bat da, —sortzezko bekatua esango nuke— eusko jaurlaritza hasi zenean, euskalduntzea eskolaren eskuetan laga zuela. Baina errealitateak diosku ez dela egia, batez ere momentu honetan. Helduen euskalduntzea laugarren mailakotzat izan dute beti gobernu autonomoan. Hori dela eta, euskaltegiak behin-behineko txaplatak izan ziren gobernuarendako. Horixe da Haberen akatsetako bat. Askotan gure azpiegitura probisionalak, egonkor bihurtu dira. Ikustekoak dira hainbat euskaltegi! Lantokiak, sarritan, desegokiak eta deserosoak dira. Behin-behinekotasun horregatik. Zelan inbertituko da lokal baten urte gutxi batzuetarako baino ez bada? Eta euskaltegi publikoez ari naiz… Pobrezia eta inbertsio falta ikaragarria da, leku askotan. Sarritan gure zentroetan egiten diren inbertsioak ez dira existitzen, edo hutsaren hurrengoak dira. Karga bat gara beti, guk gastatzen duguna beti da larregi.\nBeste alde batetik, gure ordutegiak zoratzeko modukoak izaten dira. Ikastaro bateko irakasleak esan zigun moduan “kabaretera ordutegia”. Niri denetarik eskaini didate. Talde bat goizeko bederatzietan, beste bat arratsaldeko zortzietatik hamarrak arte, Muskizen adibidez. Herritik kanpora. Goizean goiz eta iluntzean berandu.\nHizkuntza eskolarekin parekatuz gero, aldea ikaragarria da: funtzionamenduan, ordutegiak, prezioak, ……Euskara ikastea garestia da. Gaztelania ikastea Eibarren, adibidez, doan da. Irakasleen lan baldintzak ere, askoz hobeak dira. Hezkuntzako langileak dira hizkuntza eskolakoak; gu, berriz, kulturakoak gara. Oraintxe bertan marko europarra dela eta asko eta asko liberatuta dagoz. Guk ikastaro horiek denbora libreetan edota ordutegi ez lektiboan egiten ditugu. Nire kontratuan “irakasle” dio, baita “erdi mailako teknikaria” baina nire soldata ez da teknikariarena, eta delegazioko zerrendetan gure esperientziak ez dauka punturik, euren aurrean gu ez gara eta irakasleak. Nire ia hamazortzi urteek 0 (zero) puntu daukate. Eta ez naiz sartuko behargin ebentualon ordezkapen zerrenda eta abarrekin, beste post oso bat beharko nuke azaltzeko-eta! Gauza bakar bat: euskaltegiz euskaltegi baldintzak eta egoera aldatu egiten da, bakoitzak zerrenda propioa daukalako (daukanean) eta berezitasunak tokian tokikoak dira. Zoramena, hartaz.\nBeste alde batetik, jendeari esan behar zaio ez dagoela autonomia erkidegoko hiriburuetan euskaltegi publikorik (ez naiz sartuko Aek-k daukan bokazio publikoarekin, ez, publiko diodanean eskola publikoarekin edo ospitale publikoekin parekatzen ari naiz) Homologatuak azpikontrata bihurtu dira. Lehen hain txarto egonda, orain akordioarekin…. Baina jarraitzen dute txosnak jartzen, pegatinak saltzen eta dirua biltzen. Bestela ailegatu ezin. Imajinatzen du inork Bilbon, Gasteizen eta Donostian eskola publiko guztiak ixtea, eta eskola homologatuekin umeak heztea? Ez, ezta? Bada, hori gertatu zen duela hamabost bat urte. Inor ez zen enteratu, ordea; eta ez zen ezer gertatu. Horregatik diot. Jaurlaritza eta udalendako zama baino ez gara, polito geratzen dena euskarari buruz hitz egiten denean, baina azken finean, inori ardura ez diona.\netiketak: Biharrekuak, gorri, berde, üskara\nBa ados egonda ere, zer esan? Egia dela gauza asko eska daitekeela, baina beste era batera. Udal euskaltegiak sortu ziren horretarako, adabaki bat jartzeko, euskalduntzeko benetako bokaziorik ez zeukatelako hasiera-hasieratik. Edo zuek ez zeneukaten numeros claususen berri sartu zinetenean? Eta orain arte horretaz esatekorik ez??. Aspaldian ezagutzen dugu administrazioaren mekanismoa herri ekimenak zapuztea zela, aurretik zeuden lanak kontuan hartu gabe, batez ere, herri mugimenduak baziren. Zer dela eta ez zuen ba aprobetxatu zegoena bestelakorik sortu gabe?. Labankada sartu eta zapuztu. Eta honetan nork lagundu zuen??. Autokritika apurra ere beharrezkoa dela uste dut.\nBestalde, zerekin konparatzen gara soldatak eta lan baldintzak txarrak direla esateko?. Erizainekin??. Eskola publikoetako irakasleekin?? Kutxetan lan egiten duten Eroskiko langileekin?...\nZer hobetua beti egongo da zer hobetua, noski. Baina administrazioan lan egiten duzue/dugunen partez entzutea ez al da kasualitatea edo iruditzn zait niri??\nAitor Iglesias dio:\nOso adierazgarrixa, Leire.\nPermisorik eskatzeka mezu bat egin dot nik be Etxebarri blogian: Leire Narbaiza: Euskaltegietako irakasleon miseriak eta komeriak\nAinara! Animo Txekia aldean.Han ere makinatxo bat kontu egingo dira kontatzeko!\nArrazoia duzu, gauzak nahiko aldrebes egin ziren bere sasoian.\nOrain erdiko Europa euskalduntzera! Interesgarria benetan. zorte ona baino ez dizut opa!\nBufa! Gauza asko eta zelakoak haiek! Beharbada askoren gogoan egon baina gutxitan plazaratzen direnak.\nEgin duzun HEAren argazkian azken batean hari asko josi behar eta ezina (edo nahi eza) dabilela begitantzen zait. Irakasleen status "bai baina ez" hori. Publikotasuna ere "bai baina ez". "Bai baina ez" asko, indefinizioa, behin-behinekotasuna, noraeza azken batean.\nBestalde, irakasleok eta HEAko kideok mihia apur bat soltatzen dugunean mamu berdina agertzen zaigu beti: HABE. Ni neu, egia esanda, aspertu egin naiz HABEri egurra ematen, eta ez merezi ez duelako, ez, horrek sarri halako neke mentala ekarri didalako baino: blokeoa, etsipena eta beti pelikula berdina ikustearen sentsazioa.\nMundu kaotikoa da gurea neurri batean, gauzak eta euren norabidea argi ikusi barik erraza da desanimatzea, eta, norberarengandik hasita, prestigioa hartzea.\nTira ba! Hileta jotzen hasi baino lehen gelditu nadin.\nZure azkenengo deklarazioarekin bat, gustura ere ibiltzen da mundu honetan, jende on asko dabil, zuk esan duzun modura guztiarekin ere gustura eta sinestuta diharduena. Kontuak kontu zerbait egiten gabiltzan sentsazioa ez dugu galdu askok oraindino, eta gainera elkarri kontatuta zerbait horrek "pixka bat" baino gehiago ematen du. Ezta?\norain irakurri dut zure testua... arrazoi duzu, eta nik ez dudana ulertzen nolatan EUSKARAREN IRAKASKUNTZA Kultura sailak eramaten duen; Hezkuntza sailak eraman beharko luke HABE. Edo Habe Hezkuntzan egon beharko luke...\nMuxu zaparrada eta besarkada bero bat Txekiatik, bertako euskara lektoretzatik Ainara


Emakumeak zientzian: gero eta gutxiago, ibilbidean aurrera egin ahala - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Albisteak » Emakumeak zientzian: gero eta gutxiago, ibilbidean aurrera egin ahala\n2016/06/21 323. zenbakia\nBartzelonako Mikroelektronika Institutuko ikertzaile bat, laborategian lanean. Arg. CSIC\nEmakume ikertzaileak 2016 izeneko txostena argitaratu berri du CSIC erakundeak (Zientzia Ikerketarako Goi Kontseilua, Espainia), eta datuek agerian utzi dute egoera ez dela aldatu: ibilbide zientifikoan aurrera egin ahala, emakumeen ehunekoa txikitu egiten da. Gauza bera gertatzen da Europako beste herrialdeetan ere, azken urteetan unibertsitate- eta doktore-titulua duten emakumeen ehunekoa hazi egin den arren (orain % 60 eta % 45 dira, hurrenez hurren).\nAdibidez, jauzi nabarmena dago doktoretza-aurretik formatzen ari direnen eta doktoretza-ondorengoa egiten ari diren ikertzaileen artean: aurretik % 56,69 dira, eta ondoren, % 32. Bestalde, Espainiako ikerketa-proiektuetan, Ikertzaile Nagusi izendapena duten emakumezkoen ehunekoa % 35, 98 da, eta nazioarteko proiektuetan, % 34,67.\nBereizketa, ordea, ez da bakarrik bertikala; horizontala ere bada. Hain zuzen ere, Elikagaien Zientzian eta teknologian, emakume ikertzaileen ehunekoa gizonena baino handiagoa da (% 53,37). Haren ondotik datoz Zientzia eta Teknologia Kimikoak (% 43,95) eta Nekazaritza Zientziak (% 41,44). Beste muturrean dago Fisika, % 20,62arekin.\nTxosten osoa eskuragarri dago CSICen webgunean, Emakumeak eta Zientzia atalean.


Zer egiten dugu Transforma Sareko hezkuntza-komunitateok?\nHerritartasun Globalerako Hezkuntza Eraldatzailea jartzen dugu abian.\nHezkuntza-berrikuntzan aurrera egiten dugu metodologia eraldatzaileen bidez: ikaskuntza – zerbitzua, proiektu eraldatzaileetan oinarritutako ikaskuntza, jolas- eta antzerki-metodologiak, metodologia sozio-afektiboak, ikerkuntza – ekintza parte-hartzailea, sistematizazioa…\nGeneroaren ikuspegia aplikatzen dugu gure prozesuetan eta hezkuntza-eremuetan.\nKanpaina hezitzaile eta eragileetan parte hartzen dugu, eta gure ikasleria pertsona eta kolektibo guztien eskubideen alde mobilizatzea sustatzen dugu.\nHezkuntza-komunitateko kide guztien partaidetza —ikasleak, irakasleak, familiak, irakasle ez diren langileak— eta ingurunearekiko harremana bultzatzen ditugu.\nGarapenerako lankidetzako proiektuak laguntzen ditugu munduko hainbat lekutan.\nHerritartasun globalerako ikastetxe eraldatzaileen ezaugarriak geureganatzeko pausoak ematen ditugu:\nTransforma Sarearen proposamenak\nHezkuntza eraldatzailetik abiatuta, justuagoa, bidezkoagoa eta aniztasunarekin eta ingurumenarekin arduratsuagoa izango den mundua eraikitzeko konpromisoan aurrerapausoak emate aldera, proposamen bat lantzen dugu ikasturte bakoitzean.\nEgin klik infografian proposamenaren xehetasunen berri izateko.\nIkasturte honetan, Garapen Iraunkorreko 2030 Agendarekin konprometitutako herritartasun globala eraikitzeko hezkuntza-material hau eskaintzen dugu. Hezkuntza-ibilbide hau Haur Hezkuntzako Bigarren Zikloko, Lehen Hezkuntzako, Bigarren Hezkuntzako, Batxilergoko eta Lanbide Heziketako hezkuntza-etapa bakoitzari egokituta dago, aldaketa globalerako tokiko ekintzan konprometitutako ikasle eraldatzaile bat prestatzeko, “Atera bizitzara, eraldatu mundua” proposamen didaktikoarekin.\nAccede a su versión virtual\nIkasturte honetan, Garapen Jasangarritako Helburuen artean 5.1 xedeari heldu diogu: “Emakume eta neskato guztien aurkako diskriminazio-mota guztiei amaiera ematea, mundu osoan”. Peruko errealitatera hurbildu gara, “Bizi berdintasuna, are gehiago” unitate didaktikoaren bidez.\nHezkuntza-etapa bakoitzerako —Haur Hezkuntza, Lehen Hezkuntza, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza, Batxilergoa eta Prestakuntza Zikloak— hiru jarduera didaktiko ditugu. Etapa zehatzetarako pentsatuta badaude ere, beste batzuetan erabil daitezke eta horietara egokitu, batez ere hurbileko ikasturteak badira. Jarduerak aurrera eramateko, honako bideo hauek erabiltzen ditugu euskarri gisa:\nEmakumeen eskubideen alde Perun\nMendi bat jolastokian\nEmma kokoteraino dago\nParticipamos en iniciativas para la prevención de las violencias machistas desde la coeducación.


AMETSAK EGI BIHURTUZ : KIROLETIK\n08 Ira, 2020 Irun, Kirola, Futbola, Odei Martin, Wembley\nOdei Martin irundarrak Wembley zelai mitikoan FA Trophyko finala jokatuko du. Duela urtebete jokatzen hasi zen taldeak, Concord Rangersek, markagailua irauli eta 2-1 irabazio zion Halesowen Town taldeari.\nDuela bi urte 23 urteko Odei Martin irundarrak Ingalaterrara bidaiatu zuen amets bat jarraitzeko asmoz, Ingalaterrako txapelketetan parte hartu eta Wembley neurketa bat jokatzea. Egun hori iritsi da. Datorren irailaren 27an Wembeyko zelaian arituko da FA Trophyko finala jokatzen. Gutxi batzuen eskura dagoen pribilegio da Wembleyen jokatzea, are gehiago final batean.\nPasaden denboraldian Odei Martinek Ingalaterrako Zortzigarren mailan aritzen zen Heybridge Swifts taldean jokatu zuen, atzerriko lehen esperientzia izan zen jokalari irundarrarentzat, eta urtebete geroago Ingalaterrako Seigarren mailan jokatzen duen Concord Rangersek fitxatu zuen.\nArgi dago bidea ez dela batere erraza izan, herri eta ohitura berrietara egokitzea ez da beti samurra, baina pazientziak eta lanak, azkenean, emaitzak eta ametsak gauzatzea erakarri ditu. Hori bera gertatu zen FA Trophyko final-erdietan. Concord Rangers 0-1 galtzen hasi zen, baina lehen zatia bukatu baino lehen, markagailua berdindu zuten. Odei Martin lehen 45 minutuan aulkian pasa zituen, baita bigarren zatiko minutu asko ere, baina 60.minutuan entrenatzaileak beste jokamolde bat behar zuela pentsatuta, Martin atera zuen zelaira.\nZukua atera zion Martinek jokatzeko aukera izan zituen minutuei, Concord Rangers taldeak baloiaren agintea lortu zuen eta aurkariaren atera hurbiltzen hasi ziren. Horrela, 80.minutuan, 2-1 Wall jokalariak sekulako bolea sareetara bidali zuen. Azken hamar minutuak oso borrokatuak izan ziren, aurkariek berdinketa hala edo nola lortu nahi zuten, baina neurketa 2-1koarekin bukatu zen.\nPozaz gainezka, sorpresa txiki bat prestatu zioten klubeko ordezkari eta langileek Odei Martini, ezkutatuta zuten Ikurriña bat zelaian jarri zuten ospakizuneko apaingarri modura. Pozik baina arduratsu, Odei Martin prest dago bere ametsa betetzeko.


Aurreko testuan aipatu genuen moduan azken aldian feminismoaren baitan indartu den ahizpatasun unibertsalaren auziak zalantzak sortu dizkigu, bai horri loturik agertzen den subjektuaren ideiak, baita horren ondoriozko aliantza eta etsaitasunek ere. Eztabaida hau forma egokian eman ahal izateko beharrezkoa dugu subjektu kolektiboaren azken urteetako irakurketa historikoa egitea, eta honen beherakadan eragina izan duten faktoreak kontuan hartzea.\n60. eta 70. hamarkadetan klase borrokaren eta mugimendu sozialen beherakada, eta neoliberalismoaren gorakada nabariak izan ziren. Ezin uler genezake fenomeno hau toki guztietan garai berdinean eman zenik zehazki, baina orokorrean hamarkada hauetan koka dezakegu, nahiz eta esaterako, historiografia frantsesak 50. hamarkadatik jada teoria marxistak ukatzeko joera izan zuen.\nGarai horietan 60. hamarkadako militante erradikalek, iraultzaren aukeraren fedea galdu zuten, eta horiei garaiko pesimismoak eragindako gazteak batu zitzaizkien. Denboraldi hori elkarloturiko hainbat gertakarik markatu zuten. Alde batetik, berdintasuna helburu zuten gizarteak lortu nahi zituzten langileek zuzendutako mugimenduen porrota, batez ere Txina eta SESB. Bestetik, langileen bizi baldintzen gaineko erasoaldi neoliberala (Foley, 2018). Aurreko ideiekin batera aipatu beharra dago akademian zeuden ezker intelektualek 80. eta 90. hamarkadetan unibertsitateetan marxismoaren aurkako kanpainak aurrera eraman zituztela: iraultzaren ukapena eta gertaera txikien aldeko ideia zabaldu zuten, klase borroka baztertuz, zapalkuntzen mailaketan sakonduz, eta subjektibitateari garrantzia zentrala emanez. Horrek guztiak, klase borroka ezaugarri komunik ez zuten borroka indibidualetan banatzea lortu zuen. Egoera horretan mugimendu sozial berrien agerpena eman zen, kapitalismoarekiko erresistentzia proposatu beharrean, koalizio pluralen beharra azpimarratzen duten erreforma mugimenduetan.\nAipatutakoa kontuan izanik, nabarmena da klase kontzientziaren baztertzea eta esan bezala, zirkulu akademikoetan hau marxismoari eginiko oldarraldietan nabarmendu da; marxismoa erredukzionista eta esentzialista moduan izendatuz, batez ere akademiko postmoderno, postestrukturalista eta postmarxisten partetik. Honen aurrean metodologia alternatiboen aukera zabalak osatu du klasearen erredukzionismoa.\nGarai honetan, generoaren problematikari dagokionez feminista sozialistek (edota feminista materialistek) elkar gurutzatzen duten hiru sistema desberdinen gisan planteatu zituzten generoa, arraza eta klasea. Hirukote horretako dimentsioak elkar-eragiten zutela eta elkarrekin uztartzen zirela adierazi zuten, eta horrela, ezin zitekeela hiru elementuetako bat besteen aurretik jarri. Proposamen hau, alde batetik, garaiko feminismo erradikalari kontrajartzen zitzaion, haiek genero zapalkuntza lehenesten baitzuten. Baina, bestetik, sozialismo tradizionalari kontrajarrita ere bazegoen, klasea baitzen lehendabizikoa beraientzako. (Vogel, 2018)\nTeoria hauetatik abiatutako hausnarketa eta ekarpenak azpimarratzea nahitaezkoa zaigu, batez ere, zapalkuntza ezberdinak azalarazi izana. Aldiz, zapalkuntza hirukoitzaren teoriaren mugak nabarmen ageri dira. Cinzia Arruzzak (2014) azaltzen duen bezala, sistema hirukoitzaren teoriak genero harremanak, harreman arrazialak eta klase harremanak sistema autonomoak direla dio, elkar gurutzatzen eta eragiten direnak. Esaterako, Christine Delphy-k eta Heidi Hartmann-ek genero zapalkuntza sistema kapitalistarekiko independentea zela argudiatu zuten, patriarkatua eta kapitalismoa sistema autonomo baina historikoki elkarlotuak zirela (sistema dualen teoria). Sylvia Walby-k teoria honi sistema arraziala ere gehitu zion, sistema dualaren teoria izatetik hirukoitzarena izatera igaroz.\nHorren guztiaren aurrean, Arruzzak (2014) hiru arazo identifikatzen ditu: 1) patriarkatuaren ulerkera esplotazio sistema bat balitz bezala. Planteamendu horrekin hainbat galdera bururatzen zaizkigu: zein da klase esplotatzailea? Eta zein esplotatua eta desjabetua? Emakume guztiok klase berekoak gara eta interes berdinak al ditugu, gizonezkoen klase interesei kontrajarritakoak? 2) Zergatik erreproduzitzen da sistema autonomo bakoitza? Ze barne indarrek eragiten dute erreprodukzio hau? Sistema kapitalistaren kasuan balioaren balorizazioa da sistemaren erreprodukzioa eragiten duena (sistema kapitalista ulertzeko erroko prozesu hau ulertzea beharrezkoa bada ere, sistema konplexu bat izanik beste hainbat prozesuk ere eragiten dute, prozesu ekonomikoak, sozialak, kulturalak… eta horiek aintzat hartzea behar-beharrezkoa da sistema osotasunean atzemateko). 3) Zein printzipioren arabera uztartzen dira genero-arraza-klase sistemak? Egunerokotasunean zapalkuntza horiek jasaten ditugun era dela eta, bakoitza sistema konkretu baten eragina dela ondoriozta daiteke intuitiboki, baina, errealitate materiala aztertuta ondorio berberera iritsiko ginateke? Korporazio handienen zuzendari (edo jabe) gehienak gizon zuriak direnez, gizon zuri izateak boterea dakar berarekin? Nola azaldu daiteke, orduan, botere posizioetan emakumeak, beltzak, homosexualak egotea? Boterea zerk ematen duen ulertzeko, norbere identitatea baino, beste azalpen baten beharra daukagu.\nHorrela, sistema hirukoitzaren teoriak gaur eguneko gizartean ematen diren harremanen forma sistema patriarkalaren eta arrazialaren produktu bezala azaltzen ditu, historikoki ekoizpen forma kapitalistarekin uztartu direnak, baina uztarketa hori nola eman den azaldu gabe. Puntu honetan, sistema kapitalista formazio sozial orokor bat dela argudiatu behar dugu guk, hau da, botere estruktura konplexu bat, ekoizpen forma kapitalista hegemonikoa izanik, hori gainditu eta gure bizitzako esparru guztien gaineko kontrola duen sistema, eta soilik oinarri hori kontuan hartuta egin genezake egungo harremanen analisi sakona. Horrenbestez, bizi ditugun zapalkuntzak (genero, arraza…) klase gizarteak izan duen garapenaren eta kontraesanen ondorio direla baiezta dezakegu, burgesiaren eta desjabetuon esplotazio harremanen ondorio hain zuzen ere.\nIdentitateak ikusarazteko edota haien eskubideak aldarrikatzeko mugimenduek, aldiz, ez dute zapalkuntzen erroko analisirik egiten eta hauen eraginetan jartzen dute jopuntua. Horrela, zapalkuntzen gaindipena hauek eragiten dituzten minak deuseztatzean oinarritzen da, zapalkuntzen jatorria, langile klasearen esplotazioarekin duten harremana eta zeinen interesen araberakoak diren aztertu gabe.\nHala ere, 70.-80. hamarkadetan borroken partzialzazio eta indibidualizaziorako joera eman bazen ere aurretik aipaturiko ideien ondorioz, etsai berdinaren aurka batu ziren hainbat borroken elkartasun adibideak ere ikus genitzake, esaterako, Erresuma Batuan gay eta lesbianek meatzariekin batera aurrera eramandako borroketan. Adibide honekin identitatetik abiatutako mugimenduak klase borrokaren subjektu bezala kokatu izan direla ikusten dugu. Langile klasea subjektu heterogeneo gisa ageri zaigu, jatorri edota orientazio sexual desberdinak klase osoaren borrokaren lehen lerroan daude. Era berean, identitatea eratzen duten aspektu desberdinak, subjektu bereiziak sortu beharrean, langile klasearen aniztasunaren adierazle dira. Desberdina dena etsai bezala ikusi beharrean, hau da, subjektu antagonikoak bezala elkar ulertu beharrean (gizon-emakume, zuri-beltz, bertako-etorkin, zis/hetero-LGTB…), zapalkuntzen eta subordinazioaren jatorri komunaren aurka altxatu eta antolatu da hango eta hemengo langileria.\nIdeia hauek protagonismoa hartu dute denboraren poderioz eta berauek barnebiltzen dituen marko gisa uler genezake azken urteetan modan jarri den intersekzionalitatea. Sharon Smith-ek (2017) bere partetik azaltzen du ezin genezakeela intersekzionalitatea teoria bezala ulertu, kontzeptu baten aurrean gaudela: zapalkuntza forma ezberdinek beraien artean duten elkarloturari erreferentzia egiten dio. Hala ere, azaltzen du ideia horrekiko interpretazio oso desberdinak egon daitezkeela: alde batetik, feminista beltzek garaturikoa eta bestetik, postmodernitateko postestrukturalistek landutakoa.\nKimberlé Williams Crenshaw izan zen 80. hamarkadan lehen aldiz termino hau erabili eta azaldu zuena. “Etorbidearen metaforaren” bitartez azaldu zuen, bidegurutzean ematen diren istripuak ezin direla zergati bakar baten ondorio izan eta istripua gertatzeko beharrezkoa dela bi ardatzen (kasu honetan arraza eta generoa) esku hartzea. Beranduago Patricia Hill Collins-ek zapalkuntzen matrizea bezala izendatu zuen ideia hau. Baina nork sortu ditu etorbide horiek? Noiz eta non sortu ziren? Hauen erantzunean ikus genezake intersekzionalitatearen muga, desberdintasunaren zergatia bilatzen dugunean.\nEve Mitchell-ek (2013) intersekzionalitatearen ezaugarri ezberdinak aipatzen ditu kontzeptua ulertzera begira. Alde batetik, desberdintasunaren politiketan oinarritzen da, azalduz identitate ezberdinek identitate horiek konpartitzen ez dituztenengandik bereizten gaituztela, eta horregatik, talde edo indibiduoak banatzen dira beraien esperientzien arabera. Bestetik, zapalduen daudenen lidergorako ahalduntzea eta erabakiak beraiengandik hartzea. Hauen ustetan zapaldua izateak borrokarako baldintza bereziki pribilegiatuan jartzen ditu, hau da, zapalkuntza ezberdinak bizitzeak, borrokaren abangoardian kokatzen ditu. Azkenik, zapalkuntza guztiak kontuan hartzen dituen politika baten beharra azpimarratzen da.\nHori guztia identitate politiketan islatua ikusi izan dugu. Aparientziaren eta esentziaren arteko banaketan berresten diren politikak dira, eta ondorioz, kapitalismoaren estruktura ukitu gabe uzten dute, kuoten eraldaketa txikiak soilik burutuz. Horren ondorio kaltegarrienak langile klasearen baitan sortzen dituen banaketa eta konpetentzia dira.\nHala ere, esan beharra dago intersekzionalitatearen teorizatzaile batzuek identitate politiken ideia hori kritikatu zutela; esaterako, Bell Hooks-ek (1984) adierazi zuen politika osoa esperientzia batean oinarritzeak arazoak ekar zitzakeela. Baina intersekzionalitateak ere berdin egiten du, naturalizaturiko identitate zerrenda bat botatzean, hauen testuinguru material eta historikoa kontuan hartu gabe.\nLabur esanda, teoria ulertzeko beharrezkoa dugu klasearen mugimendu errealaz jabetzea. Hau da, teoria berritzaileen sorrera egoera materialen ondorio gisa atzematea. Horrela, garrantzizkoa da teoria hauen aurretiazko kapitalaren zirkulazio formak aztertzea. Kasu honetan kapitalismoaren behar berriei erantzuten dioten lan banaketa sexuala eta honen ondoriozko genero harremanak argitzea.\nHorren guztiaren aurrean posizio marxistan berrestea dagokigu. Metodo marxistaren gaur eguneko baliagarritasuna azpimarratu nahi genuke, bizirik dagoen metodoa den heinean ez duelako guztia esan, baina tresnak utzi dizkigulako guri dagokigun lana burutzeko. Horri loturik, beharrezkoa dugu partzialtasuna eta osotasunaren arteko harremana ulertzea, hau da, zapalkuntza konkretu bakoitzak osotasunarekiko duen harremana ondo ulertzea.\nBestalde, aparientziazko formen eta esentziaren arteko lotura konprenitzea nahitaezkoa da. Beharrezkoa dugu egunerokotasunean agertzen zaizkigun fenomenoen zergatiak bilatzea; kasu honetan, genero zapalkuntzaren erroa bilatzea eta honek bizi garen formazio sozialarekiko duen lotura topatzen saiatzea. Hori dela eta, guztiz problematikoak iruditzen zaizkigu esperientzia subjektiboetan oinarritzen diren teoriak, testuinguru material eta historikoa kontuan hartu gabe lan egiten dutenak. Ezin uler genezake zapalkuntza forma abstraktuan, zapalduak subjektu historikoak dira, ekoizpen forma batek determinaturikoak, eta beraz, klase gatazka batengatik zeharkatuak daudenak. Horregatik, zapalkuntzak kapitalaren kontraesanen ondorio gisa agertzen zaizkigu, ez honen kausaren forman.\nHorrek guztiak erakutsi digu, aurretik aipatu izan dugun bezala, subjektua eta aliantzak ez direla borondatearen arabera hautatzen, gure klase sozialak eta honen aurrean hartzen dugun posizio politikoak determinatzen dituelako. Beraz, emakume langilea subjektu forman irudikatzetik haratago, osotasunaren aurkako borrokan langile klasearen batasuna antolatzea beharrezkoa dela deritzogu. Horrek, teoria postmodernoetatik planteatzen dituzten auto-errealizazio indibidualen aurrean, sistemaren gaindipena emango duten estrategia kolektibo iraultzaileak planteatzeko gaitasuna ematen digu.\nItaia (Red de mujeres socialistas)\nReflexiones sobre identidades y el sujeto feminista Gazte Koordinadora Sozialista aurkeztu dute (Prentsa oharra) ed. bilingüe 40/19 Herri Irraultza Sandinistaren 40. urteurrena Aniversario Victoria de la Revolución Popular Sandinista en Hernani, Euskal Herria.\nTags: arraza Bell Hooks Christine Delphy Cinzia Arruzzak Eve Mitchell genero Heidi Hartmann intersekzionalitatea Itaia Kimberlé Williams Crenshaw klase Patricia Hill Collins Sharon Smith sistema kapitalista Sylvia Walby


Aste honetako errepasoa, komuneko leihoa itxita - 27zapata | 27zapata\nHasiera » Nire komunetik » Aste honetako errepasoa, komuneko leihoa itxita\nAste honetako errepasoa, komuneko leihoa itxita\nBazetorren, badator eta hemen da. Hemen da oraindik Siberiako munstro zuri galaia, besarkada bakoitzarekin zero azpitik 3-4 gradu jaitsarazten dituen basapiztia ukraniarra. Hemen da bai, eta bagenekien, abisatuta geunden luzerako izango zela. Inoizko aste izoztuenean ere egunero piztu dizkigute meteorologia zerbitzuek semaforo koloreko alarma guztiak.. benetako hotzak eta benetako negua… bertan genituela gogoratzeko.\nEta bazetorren, badator eta hemen da. Hemen da Madriletik datorren munstro urdin galaia, besarkada bakoitzarekin.. atzeko atetik 3.000 edo 4.000 langile kalera inolako errukirik gabe bota ditzakeen kaio basati errukigabea.\nHemen da bai, eta bagenekien, abisatuta geunden bazetorrela. Inoizko aste izoztuenean egunero piztu dizkigute informazio zerbitzuek semaforo koloreko alarma guztiak benetako aldaketak eta benetako erreformak… bertan genituela gogoratzeko. Izan ere, hemen da, gaur omen dute onartzekoa… Espainiako Gobernuaren lan erreforma berria.\nErremediorik gabe bukatu beharko dugu astea buru makur eta beste erreforma bat eztarrian trabatuta. Garzonek bezala gutxi gora-behera. Atzo jakin genuenez, ez da epaile izango ondorengo 11 urteetan. Bi besoak jasota eta alde ederrean hasi zuen astea Alfredo Perez Rubalcabak. Espainiako sozialisten buru izendatu zutenean egin zuen garaipen keinu hura. Eta hurrengo eguneko egunkari askotako azalak hartu zituen politikari irabazlearen irribarre plastifikatuak, periodikoa bigarren orritik irakurtzen hasteko gogoa sartzeraino.\nBeti bi besoak jasota ikustera ohitu garen beste batek berriz, eskuak patrikan sartu eta begiratua gorantz behartuz egin behar izan zien aurre hedabideei. Askok hartu genuen min Alberto Contador zigortu zutela jakitean. Batez ere hurrengo egunean, Frantziako Tourra irabazitakoan baino argazki eta goresmen hitz gehiago egin zizkietelako egunkarietako azaletan.\nEpaia Espainiaren aurkako gurutzadatzat hartu dute batzuk. Estatu arteko gatazka bihurtu nahi izan dute zenbaitzuk eta aste berean bigarrenez, egunkariak atzekoz aurrera irakurtzen dituztenak pixka bat gehiago ulertu genituen.\nEta bi besoak ez, baina esker eskua jasota garaipenaren V-a bi hatzekin marraztu zuena Ryanairreko presidentea izan zen Bilboko aireportuan. Non eta orain bi aste inolako arrazoirik eman gabe kaleratu eta langabezia laguntzarik jasoko duten ere ez dakiten langileei bizkarra eman eta barre eginez. Ertzainek atera behar izan zuten azkenean. Baina langileei burla egin eta ahulenak iraintzen dituenari, ez zaio polizia babesik ere zor. Espetxerako bidean laguntzeko ez bada.\nBi besoak jasota eta besarkatuta ospatu zuen garaipena Atleticek ere. Motiboak ez dira gutxiagorako. Bartzelonaren aurka borrokatuko dute Errege Borboitarren kopako finala, aste honetan Alemaniako prentsan azaldu bezala, 1983ko Estatu kolpea egin zutenekiko, “sinpatia” agertu zuen Errege Borboitarraren egongelako… kopa.\nAi, bizitzaren paradoxak. Bizitzarenak eta munduarenak. Aste honetan jakin dugunez, mila milioi pertsona goseak dauden lur berean, beste mila milioi pertsona daudelako gizenak. Nahiz eta hori, paradoxa baino, injustizia eta zentzugabekeria galanta izan! Gurean, hemen ondo jateaz hainbeste harropuztu garen Euskal Herri honetan, badirudi ez dugula esaten dugun bezain ondo jaten: azken hamar urteetan %25 hazi da gizentasuna. Rafael Bengoa Osasun kontseilariaren hitzetan, arazo larri bihurtu da, hamarkada honetako osasun erronka handiena gizentasuna izateraino. Joe, ez dakizue zein ondo pasa behar dugun hamarkada honetan: gizentasuna borrokatzea bezalako erronka interesgarriak ditugu eskuartean izanda. Ea gero eta potoloagoa den herri honetan, harri jasotzera animatuko den jendea aurkitzen dugun. Kilo batzuk irabaziko ditugu akaso, baina baita herri kirolak indartzeko aukera ere.\nEta gizentze kontuak aipatzen hasita, nahiago genuke Nafarroako Ibaialde ikastolak grasa eta kolesterol pixka bat gehixeago izango balu! Diruz eta jendez gehiago gizenduko balitz jakina. Pasa den igandean egin zuten Sartagudan ikastolaren aldeko jaia. Eta egin beharko dituzte gehiago, eguraldiak Nafarroako Gobernuak adina laguntzen segitzen badu behintzat.\nAste honetan denbora ere izoztuta geratuko zela ematen zuen, baina joan da otsaileko edo otsoen hileko aste zeroazpiko hau. Eta zer diren kontuak, elurrak zuritutako White Capitala, ofizialki Green Capital izendatu dute Gasteiz aste honetan. Pentsa! Nire komuneko leihotxoa ere itxita eduki behar izan dut aste honetan. Eusko Jaurlaritzaren eta EAJren arteko hikamika politiko-ekonomikoak ez baitit berogailu bezala balio izan.\nBeste erremediorik ez eta, komuneko leihoa itxita jarraituko dut, gertatzen diren gauzei begira, Siberiako eta Madrilgo munstroen partez, inauteriak laster iristeko zain udaberria esnatzera.\nProtoi zaku bat denontzat!


Esapideak ez galtzeko saiakera - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nEsapideak ez galtzeko saiakera\n'Azpeitiarrez natul' egitasmoa jarri dute martxan, herrian erabiltzen diren hitzak eta esamoldeak jasotzeko. Herritarren ekarpenak jaso nahi ditu Natul euskara taldeak.\n‘Azpeitiarrez natul’ egitasmoa sustatzeko egin duten bideoaren irudi bat. (Natul euskara taldea)\nKarrerie, etxepekue edo zumetayue. Txermena, puntapaxa ala taxixe. Azpeitian sarri erabiltzen diren hitzak dira horiek, azpeitiarrek hitzean eta hortzean erabiltzen dituzten esamoldeak eta hitzak. Eta horiek eta gehiago jasotzen ari da Natul euskara taldea, herriko “ondarea” biltzeko asmoz. Egitasmoari Azpeitiarrez natul izena jarri diote. Natul taldeko kideetako bat da Eneritz Albizu, eta hark adierazi duenez, “aspalditik” ari ziren ideiari bueltaka. “Garbiñe Bereziartua Natuleko kideak Ingurune euskalduneko gazteak eta hizkuntza idatzia, eskolan eta eskolatik kanpo tesia egin zuen duela urte batzuk. Lan hori osatzeko hainbat nerabe elkarrizketatu zituen, eta orduan jabetu zen belaunaldien artean bazirela aldeak hizkuntzari dagokionez. Ikusi zuen esapide desberdinak erabiltzen zituztela nerabeek, eta atentzioa eman zion horrek”. Ideia gustatu, eta lantzen hastea erabaki zuten Natuleko kideek. Gainera, Albizuk dioenez, beste herri batzuetan ere egin dituzte gisa horretako egitasmoak. “Ondarroan eta Azkoitian, esaterako, eta interesgarria iruditu zitzaigun gurean ere horrelako zerbait egitea; izan ere, Azpeitian euskara oso bizirik dago eta asko erabiltzen da, eta esapide eta hitz berriak sortzen dira”. Natuleko kideek adin desberdinak dituzte, eta Albizuk dio beraien hiztegien artean ere “desberdintasunak” badirela. “Nik, adibidez, ez nituen ezagutzen taldekide batzuek erabiltzen zituzten esapideak, eta beraiek ere ez gure adinekook erabiltzen ditugunak”. Horregatik erabaki zuten webgunea sortzea, “belaunaldien arteko transmisioa sustatzeko”. Horrez gain, “azpeitiarreraren ezagutza zabaltzen eta euskararen prestigio soziala altxatzen ahalegindu” nahi dutela dio Albizuk, “euskarari duen balioa emateko”. Haren arabera, “garrantzitsua” da horrelako lanak egitea. “Hitz eta esapide berriak sortzen diren gisan, zaharrak gal daitezke, eta horrelako lanak egiteko inoiz ez da berandu. Adin guztietako herritarrek erabiltzen dituztenak biltzen ahaleginduko gara, gerora ere jasota egon daitezen”. Lanaren oinarria azpeitiarrera bada ere, Albizuk nabarmendu du ez dutela ezer “euskara batuaren” aurka. “Euskara batua eta euskalkiak, biak dira garrantzitsuak. Bakoitzak bere funtzioa betetzen du, euskalduntzeari eta euskara bultzatzeari dagokionez. Euskara batua oso garrantzitsua izan da euskararen garapenerako, eta herritar askoren euskalkia euskara batua da. Hori baloratu egin behar da, gerora alfabetatu diren zein gune erdaldunagoetan bizi diren pertsona askori aukera bat eman dielako euskara batuak”. Herritarren ekarpenak Dagoeneko dozenaka hitz eta esamolde jaso dituzte www.azpeitiarreznatul.weebly.com webgunean, baina Natuleko kideek bilketarekin jarraitzeko asmoa dute. Herritarren ekarpenak jaso nahi dituzte proiektua gorpuzteko: “Taldeko kideoi bururatzen zaizkigun hitzak-eta webgunean sartzen ditugu, baina herritarrek ekarpena egitea nahi dugu. Zenbat eta jende gehiagok parte hartu, orduan eta hobeto, lana osoago eta aberatsago izango delako”. Herritarrek webgunean bertan egin ditzakete ekarpenak, parte-hartzeko jarri duten atalean formularioa beteta. Horrez gain, Natul taldeko posta elektronikora, natul.euskaraz@gmail.com-era, idatz dezateke. Eta bide horiez gain, Gabonak bukatzean, herriko hainbat tabernatan postontziak jarriko dituzte ekarpenak jasotzeko. Bestalde, herriko ikastetxeekin ere egin nahi dute lan, haurrek etxeetan bil ditzaten esapideak, eta eragileekin eta pertsona jakin batzuekin ere jarriko dira harremanetan Azpeitiarrez natul egitasmoa osatzeko. Lan sakonagoari bide Webgune horretan biltzen dituzten Azpeitiko esapide eta hitzen proiektuak lan sakonago bati bide eman dakiokeela azaldu du Albizuk. Hau da, norbaitek bilketa lan horri jarraipena eman edo lan osatuagoa egin nahiko balu, bilketa lana hor izango dela azaldu du: “Denontzako da hiztegia”. Azpeitiarrez natul kanpaina sustatzeko bideoa ere egin dute, eta ikus-entzunezko horretan parte hartu dute Xanti Agirrezabala eta Ane Arenas aktoreek. Bideoaren edizio lanak, berriz, Anartz Izagirrek egin ditu. Hona hemen, Natuleko kideek jaso dituzten hitz batzuk:


Eguraldia Euskadi | Eguraldiaren iragarpena EAEn | EITB Eguraldia\nEuria eta tenperatura jaitsiera, arratsaldean\nGauean, elur-mailak behera egingo du eta 1.300 metrotan izango da. Igandean, berriz, neguko eguraldia edukiko dugu, nabarmen freskatuko du eta termometroek nekez gaindituko dute 10 ºC-ko muga.\nAsteburuan euria eta hotza izango dugu. Argazkia: Inocencio Goikuria.\nEuskalmeten arabera, arratsaldean zehar egoerak okerrera egingo du eta Larrialdiei Aurregiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzak itsasaldeko arriskuari dagokion abisu horia ezarri du iganderako.\nLarunbat goizean, oraindik, hego-mendebaldeko haizea ibiliko, termometroak 16-20 ºC artean mugituko dira eta lurraldearen zati handi batean ateri eutsiko dio.\nEguerditik aurrera ordea, haizea mendebal/ipar-mendebaldera aldatuko da eta euri-hodeiak iritsiko zaizkigu; tarteka zaparradak botako ditu, ugariagoak izango dira ipar isurialdean eta gauean trumoiak jo dezake eta txingorra ere bota dezake.\nIluntzerako nabarmen freskatuko du eta elur-mailak behera egingo du eta gauean 1.300 metrotan izango da.\nNegu giroko kutsua hartuko du eguraldiak. Ipar-isurialdean tarteka zaparradak botako ditu eta egunaren lehenengo partean ekaitza ere lehertu daiteke punturen batean eta txingorra ere bota dezake. Hegoaldean berriz, hodeitza saretuago agertuko da eta euri askorik ez dugu espero; noizbehinka euri txikia egingo du.\nLarrialdiei Aurregiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzak itsasaldeko arriskuari dagokion abisu horia ezarri du.\nGauean, oro har, atertuz joango da. Nabarmen freskatuko du eta termometroek nekez gaindituko dute 10 ºC-ko muga. Elur-maila 1100-1200 m ingurura jaitsiko da. Kostaldean, ipar-mendebaldeko haizea temati ibiliko da, ufada gogorrekin, eta arratsaldean zehar ahulduz joango da.\nGreba eguna dute gaur Osakidetzako ospitaleetan eta Buruko Osasun zentroetan\nOsakidetzaren Lan Eskaintza Publikoaren azterketak Gasteizko EHUko Ikasgelategian eta BECen izango dira\nOsakidetzak 3.723 lanpostu egonkortuko ditu\nAlavesek Levanteren aurka galdu du eta jaitsiera sinatu du (3-1)\nEkaitzak uholde txikiak eta ur-putzuak eragin ditu Gipuzkoan\nEITBren 40. urteurreneko ekitaldi instituzionala, gaur arratsaldean, Bilboko Guggenheim Museoan\nMusukoak derrigorrezkoa izateari utzi dio Ipar Euskal Herriko garraio publikoan\nHiru pertsona zauritu dituzte, horietako bat larri, Baionan izandako borroka batean\nRealak Europa Liga jokatuko du, Vila-realen aurkako neurketa irauli eta gero (1-2)\nJuliette Binoche, Zinemaldiko Donostia saria eta irudia


Juan Uriagereka / Hizkuntzalaritzan doktorea - Elkarrizketa - Euskonews\n2009 / 02 / 06-13\nJuan Uriagereka (A Coruña, 1959)\n1989. urtetik, Marylandeko Unibertsitateko irakaslea da; izan ere, unibertsitate horretako Hizkuntzalaritza katedraduna da. Filologian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean, eta Hizkuntzalaritzan doktoratu zen Connecticuteko Unibertsitatean. Haren lanaren oinarria biohizkuntzalaritza da; alegia, giza lengoaiaren gaitasunari buruzko azterketa, natura-zientzien ikuspuntutik.\nUriagereka Marylandeko Unibertsitateko Graduatu Programako zuzendaria izan da, eta irakasle bisitaria, Europako eta Amerikako hamar unibertsitatetan. National Science Foundation fundazioko lau proiektu lortu ditu eta hainbat sari jaso ditu: 2001ean, Euskadi Ikerketa Saria jaso zuen, eta 1998. urtean, American Association of Publishers elkarteak hizkuntzari buruzko liburu profesionalik onenaren saria eman zion, Rhyme and Reason liburuagatik (gaztelaniaz, Pies y Cabeza, Visor, 2005). Uriagerekak sei liburu argitaratu ditu, egile eta egilekide gisa, eta bi, editore moduan. Horrez gain, laurogei artikulu edo kapitulu profesional argitaratu eta berrehun hitzalditik gora eman ditu lau kontinentetan.\nAholkulari moduan, Uriagerekak hogei doktoretza-tesi zuzendu ditu, eta beste berrogeita bosten batzordean aritu da. Zenbait zientzia-taldetako eta argitaratze-kontseilutako kidea da; hona hemen haietako batzuk, besteak beste: Syntax, Probus, Potsdameko Sistema Konplexu Dinamikoetarako Zentroa, Quebeceko Unibertsitateko (Montreal) Asimetría proiektua eta ICREA Fundazioa. Halaber, Washingtoneko Musica Aperta diziplina arteko taldeko kolaboratzailea da, idazle gisa. Talde horrek bi obra antzeztu ditu Langsburgh Theatre delakoan. Gainera, 2000n, Eleberri Laburraren Pereda Saria jaso zuen, Javier Diez egilekidearekin batera, La Comandita eleberriagatik.\nJuan Uriagereka / Hizkuntzalaritzan doktorea\nGorroto ditut definizioak\nGure arteko distantzia fisikoa medio, telematikari esker Uriagereka doktorea elkarrizketatu ahal izan dugu, AEBko Marylandeko Unibertsitatean Hizkuntzalaritza Katedraduna dena. Berak azaldu digunez, maila kontzeptualean, “Chomsky aitona, eta Lasnik nire aita intelektuala miresten ditut, eta ez hori bakarrik, benetan maite ditut, familiakoak dira niretzat”.\nEzin dizuet azaldu fisikoki nolakoa den, ez eta zein ahots-tonu duen ere. Baina jakin badakit langile nekaezina izateaz gain oso pertsona antolatua dela. Izan ere, aireportuen arteko joan-etorriek utzi dizkioten tarteetan, hiru egun eskasetan, elkarrizketa egiteko proposamena onartu eta guk egindako galderen erantzunak igorri dizkigu. Dena den, aurrez aurre egoteko hitzordua betetzea falta zaigu... agian Jakiunderen hurrengo bileran, Akademiako kide baita bera.\nHizkuntzalaritzan doktore zara, baina aurretik Ekonomia Zientziak ikasten aritu zinen. Zerk bultzatu zintuen Ekonomia-ikasketak utzi eta Filologia Anglo-germanikoan matrikulatzera?\nErabakia hartu aurretik ez nuen gehiegi pentsatu. Agian ez nuen asmatu ekonomi zientziak uztean, oraindik ere liluratzen bainaute. Ez dakit, dena den, ildo horretan ekarpen esanguratsurik egiteko gai izango ote nintzen. Edonola ere, filologiaren bidea hartzea norabide aldaketa ero samarra izan zen benetan, garai hartan neska-lagun nuen Paloma Lapuertak iradoki zidana.\nGurasoek nola hartu zuten zure erabakia?\nFamilian sekulako ezustekoa izan zen, zalantzarik gabe, eta gainera idazle izan nahi nuela esaten nuen. Egia esan, hori da oraindik ere izan nahi dudana, baina oso zaila da. Guztia zaila delakoan nago, niretzat behintzat. Ahal duguna egiten dugu, ditugun baliabideekin. Azken finean berdin da, garrantzitsuena da egiten ari zarena seriotasunez hartzea, betiere umorea galdu gabe. Halako zerbait.\nGorroto ditut definizioak, eta are gehiago norberari buruzkoak baldin badira. Nahitaez neure burua definitu beharko banu, alaben bizitza horren esku balego, baserritarra naizela esango nuke.\nDefinizioak gorroto badituzu nire galdera ez da batere egokia izan. Beste era batera esanda, zutaz gehiago jakin nahiko banu zera galdetuko nizuke, zer duzu atsegin? Zein da munduari buruz duzun pertzepzioa?\nGorroto dut batez ere biolentzia. Maite ditut umorea, giro atsegina, kolektiboa dena, eta nire bizipen pertsonalak horren anitzak izanik, uste dut ezin naizela neurri berean eroso sentitu Euskadin, Japonian edo Patagonian. Gizakiak ikusten ditut bakarrik, berdin zait nola hitz egiten duten. Hori bai, atsegin dut nirekin berba egin dezatela eta entzun nazatela, edonola izanda ere. Azken finean, mundua ulertzeko modu oso antzekoak dira guztiak.\nNekazari-mundutik natorren gizona naizen aldetik, eta bazterketarik ez baina bai mespretxu ugari pairatu ditudanez (galiziar, euskaldun, Estatu Batuetan latino eta Europan apur bat ijito izateagatik), onartzen dut errespetuz hartu nazatela atsegin dudala. Ez miresmenez, ez eta tentuz ere –gustuko dut modu onean adarra jotzen didatenean, eta benetan gozatzen dut alabak nire ohituretaz gogotik barre egiten dutenean-. Betiere giro atseginean, umilazio etnikoa, kulturala edo pertsonala saihestuz.\nHizkuntzalari zarenez, zer iruditzen zaizkizu “euskañol” edo “espanglish” erako “mestizaiak”?\nHizkuntzen, kulturen edo gizabanakoen definizioen aurrean antzerako sentipena dut. Azken finean niri bost axola pertsona batek “euskañol” edo “espanglish” hitz egiten badu. Garrantzitsuena jendeak hitz egitea dela uste dut, komunika daitezela, elkar ulertzeko bideak jorra ditzatela. Izan ere, jakina da bestelako bidea zein den, uneotan Gazan ikusten ari gara eta milaka urte daramatzagu bide izugarri horretatik aldendu ezinik: biolentzia (fisikoa, hitzezkoa edo nahi duzun erakoa).\nZeintzuk dira mintzairaren eta hizkuntzaren arteko aldeak?\nMintzaira gaitasun mentala da, oinarri fisikoa, biologikoa eta kulturala duen emergentzia konplexua; pentsatu, sentitu eta komunikatzeko modu jakin bat eman digu, eboluzioan bakarra izan dena, dirudienez. Hizkuntzak, pluralean, mintzairaren adierazpenak dira, gizakion historian zehar azaldu direnak. Beraz, hizkuntza bakoitzak balio handia du, eta bata ez da bestea baino garrantzitsuagoa. Metafora bat erabiliz, mintzaira unibertsoko lau indarrak balira, hizkuntzak zeruko gorputzak lirateke.\nFormula matematikoak, poesiaren edo doinuaren antzera, edertasun estetikoa izan dezake. Armoniaz, Edertasunez, Absolutuaz hitz egiten dugunean, zertaz ari gara, Jainkoaz? Eroaldi estetikoaz?\nEstetika, zientzia eta etika lotuta daudela uste da aspalditik, eta agian Platon izan da lotura hori ondoen azaldu duena. Batetik bestera aldeak daude, noski, baina egia da zientzialariek intuizioak izan dituztela jarraibide, azken finean estetikoak diren intuizioak, eta artista handiek teknika eta azken buruan zientzia izan dute euren lanaren oinarri. Velazquezek, adibidez, hainbat zientzia-liburu zituen bere liburutegi oparoan, eta agerikoa da Las Meninas koadroaren tamainako lana osatzeko ordura arte ezagutzen ez zen gailu optikoa asmatu behar izan zuela.\nLoturarik ikusten al duzu estetikaren, etikaren eta mistikaren artean?\nEtika da gehien miresten dudana, beharbada ulertezina zaidalako ildo horretan benetan kabala izateko modua, maila horretako giza konpromisoa zailena dela iruditzen zait; ezin dut gai horri buruz zentzuz hitz egin.\nBestalde, nolabaiteko eszeptizismoa egon beharko litzateke gai horien inguruan, batez ere esplotazio-moduak ezkutatzen dituztenean, eta hori, tamalez, erlijioetan oso ohikoa izan da eta oraindik ere bada. Ildo horretan beldurra diot bizipen izpiritualetaz hitz egiteari, eta gainera, izatekotan, bizipenok guztiz indibidualak izan beharko lirateke. Unibertsoa oso gauza arraroa da, niretzat behintzat erabat ulertezina. Liluragarria, baina ukiezina, batez ere gozamenaren eta esklabutzaren kontzeptuak otoitz bakar batean ipini nahi badira. Kantek erakutsi zigun Jainko pertsonalak, ahalguztidun, orojakile eta infinituki eskuzabalak, terminoen mailan kontraesana planteatzen duela.\nZer esan nahi duzu kontraesana diozunean?\nEzinezkoa dela, alegia. Zerbaitek huts egiten du, Logikak edo Jainko horrek. Noski, guztiak huts egin dezake, eta gu uste duguna baino izaki penagarriagoak gara, ez gara gai gure burmuinetatik haratago ikusteko. Oso aukera erreala. Baina orduan, hor kanpoan zerbait baldin badago, seguruenik ez du gurekin zerikusi handirik izango, nirekin bederen.\nHala ere, gaiaren inguruan asko pentsatu eta hausnartzen dugu...\nEgia esateko ez nau kezkatzen pertsonalki: Juan Uriagereka ez da batere interesgarria kontzeptu gisa, eta beraz, ez dio axola hori guztiarekin nola uztartzen den. Zalantzarik gabe hori guztiaren zati bat da, eta bere partikula hilezkorrak unibertso-zopara itzultzen direnean guztiak bere horretan jarraituko du. Ez zaio buelta gehiago eman behar. Hori bai, hemen naizen bitartean hurkoei bizitza eramangarriagoa egitea nahiko nuke, zientziaren, artearen edo dena delakoaren bidez.\nMintzaira gure pentsatzeko gaitasunaren isla al da? Modu konplexuan pentsatzeko gai diren animalia bakarrak al gara?\nHorrek ez du esan nahi beste espezie batzuk pentsaera konplexurik ez dutenik. Ez dago zalantzarik, nire ustez. Baina haiei mintzatzeko gaitasuna eskatzea guri sonar-sistema eskatzea bezala litzateke, izurdeek halakorik badutelako. Bakoitza den modukoa da, bere ingurunea du. Hobea edo txarragoa den denborak esango digu. Ez dago espezie betierekorik, ikusiko dugu zenbat irauten duen honek... Azken aldian ez diot itxura onik hartzen.\nZerbait esan nahi al duzu FOXP2 geneari buruz?\nNik azaldu izan dut FOXP2 erritmoa kontrolatzen duen neurona-zirkuitu baten barruan dagoela, gongoil basalen zonalde batean. Hegazti txiolariek zirkuitua oso garatuta dute, eta badirudi beste hegazti eta ugaztun batzuek ere hala dutela, zetazeoek eta saguzarrek hain zuzen, eta agian baita elefanteek ere. Erritmoa kontrolatzea da gakoa. Baina erritmoa gauza asko dira, adibidez, txoriek siringe-igorpenak erregulatzen dituztela dirudi, eta saguzarrek, berriz, ultrasoinuak igortzen dituzte. Gure kasuan badirudi beste primate batzuk ere badituzten kontzeptu-gaitasunen adierazpena kontrolatzen dugula.\nOrduan, gakoa ez al da primatearen eta hegaztiaren arteko hibridoaren eboluzioaren emaitza garela?\nHegaztien eta primateen artean hirurehun bat milioi urteko eboluzio-aldea dago, baina organismo guztien oinarri molekularra oso antzekoa da, eta gene-egitura asko behin eta berriro berrerabiltzen dira, batzuetan bestelako funtzioekin. Bai burmuinetan eta baita gainontzeko sistema fisiologikoetan ere. Badirudi gure eboluzio-ildoan une batean bat egin zutela ugaztunen antzinako zirkuitu batek eta are antzinagokoa zen beste izaki batzuen zirkuituak. Ugaztunen antzinako zirkuitu hori oso sakoneko mailetara iristen da, eta hori nabaria da orangutan edo gorila bati aurrez aurre begiratzean. Antzinagokoa den zirkuitua, berriz, gizakiekiko hirurehun milioi urtetik gorako eboluzio-aldea duten espezieetan aurkitzen da.\nMintzatzeko gaitasuna nahiko berria da (ez dakit Neanderthalek benetan hitz egiten ote zuten), eta gizakioi bakarrik dagokigu. Hori ere nahiko ulertezina da eboluzioaren aldetik begiratuta, izan ere, ebidentziak erakusten duenez, hitz egiteko gaitasun hori bat-batean sortu zen, ez poliki-poliki. Horregatik, gaitasunaren agerpena azalduko duten bestelako arrazoiak falta direla uste dut, baina horrek ez du esan nahi zerbait magikoa izan zenik.\nZer esan nahi duzu hitz egiteko gaitasuna agertzeko “bestelako arrazoiak” diozunean?\nAdibidez, mintzairaren euskarri diren giza genomaren eta proteomaren zatietan elementu transposakorra txertatu ahal izan zen, eta batek daki horren jatorria zein izan zen (birikoa, bakterianoa edo organismo barrukoa). Datozen urteetan jakingo dugu horrela gertatu ote zen, mintzairaren oinarri molekularrak hobeto ulertzen ditugunean.\nZer diozu ispilu-neuronen aurkikuntzari buruz?\nBurua errealitatearen osagaietako bat da, energia den moduan, egoeraren arabera materia izan daitekeena edo ez. Ez dakigu ondo mentala den hori azken finean zer den, baina zerbait izan beharko da, ezin da unibertsoko legeetatik kanpo gelditu (horrek ez du esan nahi lege horiek hobeto ulertu behar ez ditugunik mentala dena integratzeko).\nHorrenbestez, fikzioa, inspirazioa edo beldurra sorrarazten diguten ispilu-neuronak edo are konplexuagoak diren zirkuituak errealitate mental horren osagai badira, ba horrela izan dadila.\nNon dago errealitatearen eta birtualtasunaren arteko muga?\nEz dut denbora alferrik galtzen errealitatea zalantzan jartzen. Interesgarriagoa zait neure buruari galdetzea zergatik den errealitatea den modukoa. Askotan ez da erraza errealitatea ikustea, eta sarritan geure burua engainatzen dugu errealitate hori ulertzean. Baina ahal dugun neurrian ziurtatzen badugu zerbait modu jakin batekoa dela –probokatzailea den adibidea jarrita, demagun kontzientziaren fenomenoa existitzen dela–, gauza ez da hori ukatzea. Alderantziz: buruari bueltak eman behar dizkiogu azalpen onargarria aurkitu arte, edo ikerketarako bidea behitzat.\nNire ustez, kutxa horretan nozio ugari dago, eztabaidagarriak badirudite ere. Zientzialari askok ukatu nahi duten aukeramena, esaterako. Baina, egongo al dira horretarako gai diren neuronak, hau da, euren kabuz erabakitzeko gaitasuna dutenak? Zalantzan jartzen dut hori, auzia are konplexuagoa dela uste dut. Dena den hori beste kontu bat da...\nAizu, eta zein hizkuntzatan pentsatzen dugu? Kontzeptuek ba al dute hizkuntzarik?\nEzin dut erantzun seriorik eman: ez dakit. Susmoa dut pentsaera, mailaren batean, antzinakoa dela, iraultza Kanbrikoaren aurrekoa seguruenik (landareek edo bakterioek pentsatzen ez dutela onartzen badugu, pentsatzearen zentzu tradizionala kontuan hartuta; baina arrazoiak egon litezke esateko paramezio batek ere nolabait pentsatu egiten duela, zelula hutsa den arren, itotzen duten egoeretatik irteten ikasten baitu, adibidez). Horrela balitz ez luke zentzurik hizkuntza batean pentsatzen dugula esateak. Ezinezkoa da pentsamenduaren hizkuntza nolakoa den zehaztea, are gehiago, ezin dugu esan hizkuntza denik ere, hitzaren esanahi funtsezkoenen arabera. Kontzeptu hori benetan existituko balitz, seguruenik nolabaiteko formalismo logikoa litzateke, agian predikatuen kalkuluaren edo kuantifikazioaren teoriaren estilokoa, baina susmoa dut horiek metaforak besterik ez direla, edo hobe esanda, noraezean ibiltzea dela.\nZergatik gertatzen zaigu hizkuntza batean mintzatzen ari garela “txipa” aldatu eta beste hizkuntza bateko hitzak esaten ditugula?\nAitortzen dut nire gustuak eta lehentasunak ditudala: zientziaz hitz egiteko ingelesez moldatzen naiz ondoen; zerbait kontatu nahi badut nahiago dut gaztelania erabiltzea; poema idatzi nahi badut, berriz, galegoz sentitzen naiz erosoen. Baina seguruenik ohitura kontua izango da, udan legatza eta neguan babarrunak jatea nahiago izatea bezala, agian horretarako arrazoiak ez dira oso sakonak izango, baina bai ulertezinak. Gizakiarentzat legatza edo babarrunak ez dira ezinbestekoak aurrera egiteko, eta asko, gehienak, horiek dastatu gabe bizi da. Hizkuntzekin antzera gertatzen da. Sakonean guztiak bat dira, izan ere, irakurle txarra izan behar du batek haiku batekin ez hunkitzeko, eta berdin Afrikako bertsotxo tradizionalarekin edo bertsolariaren bertsoarekin. Gaiak, kontzeptuak, aurkikuntzak, umorea... erabat unibertsalak dira. Baina unibertsaltasun hori behin eta berriro azaltzen da izaki batek bere mamuei zerbait esateko amets egiten duen bakoitzean, hizkuntza edozein dela.\nAmetsen gaia aipatzen duzunez, gogoan dut euskara ikasi aurretik ametsetan hizkuntza horretan hitz egiten nuela, eta pozik esnatzen nintzen, ametsetan behintzat euskaraz banekielako. Memoria genetikorik ba al dago? Litekeena al da hizkuntzak bide horretatik transmititzea?\nAmets ederra da, euskara edo beste hizkuntza gutxituak berreskuratzearekin lotzen delako, baina horixe da, ametsa, eta iratzarri egin beharko zaitut: ez dago inongo ebidentzia zientifikorik horrelakorik adierazten duenik. Egia esan, horretarako argumentua erraza da, eta pentsatzen baduzu, aldi berean zoragarria ere. Pentsa, zure herrira iritsi berri den etorkinak munduko beste toki bateko geneak izango ditu, noski. Eta haren seme-alabek, zureekin batera ikastolara baldin badoaz, aldi berean euskaraz arituko dira, jolasean, beste edozein haurren modura.\nHaurrak, izan ere, esponjak dira...\nGiza plastizidade hori harrigarria da, ez da naturako beste inongo espezieetan ematen. Gaitasun horrek (mintzairarenak) osagai genetikoak ditu, zalantzarik gabe. Oraindik ez dakigu zeintzuk diren eta nola funtzionatzen duten, baina bestela ulertezina litzateke gure umeek hizkuntzak berenganatzea zapatak lotzeko gai izan baino lehen. Baina era berean guztiz ezinezkoa da zehazki hizkuntzenak diren geneak egotea, ikusten dugunaren arabera. Horregatik inoiz ez dut garbitasun etnikorik defendituko, zentzugabekeria da.\nEta “garbitasun etnikoaz” jardun beharrean “nortasunari eusteaz” hitz egingo bagenu?\nAgian tentela izango naiz, apur bat denetik duen nahasketa, eta begiratu besterik ez dago Mediterraneoko edozein tokitakoa izan naitekeela ikusteko, mila arrazen emaitza, alegia. Baina gainera, aipatu duzun bide horrek zatiketa eta gerra besterik ez dakartza, milaka urteko historiak erakusten duen moduan. Guztiok gara gizakiak, gure nahasketa, diferentzia eta kontraesanekin, baina horrek ez du esan nahi kultur lorpenak deuseztatu behar ditugunik. Are gehiago gure burmuinak primeran bizi direnean nortasun anitz eta hizkuntza asko ditugunean aldi berean.\nGarrantzitsua al deritzozu hizkuntza-aniztasuna gordetzeari?\nBi hizkuntza edo kulturarekin gelditzea istripu historikoa izan da, hasteko, biolentzia orokortuaren emaitza, esplotazio bortitzenarena. Horretan ez dago zalantzarik, ez da azkarra izan behar hori ikusteko. Amerikan, adibidez, bi mila hizkuntza inguru hitz egiten ziren Amerika izan baino lehen. Gaur egun, hizkuntza horietatik bi heren desagertu egin dira eta gelditzen direnen erdiek mila hiztun baino gutxiago dituzte bakoitzak. Hizkuntza batzuk milioika hiztun dituzte, esaterako, nahuatl, kitxua, aimara, guarani, maputxe edo hizkuntza maiek, baina kasu askotan ez dira ofizialak eta hirugarren mailakotzat hartzen dira (hizkuntzak eta hiztunak). Hori gaur egun...\nOrduan, hizkuntza-aniztasunari eustea gure esku dago...\nTristeena da naturak aniztasunerako mekanismo oso interesgarriak aurkitu dituela, sexutik hasi (gure amona Laurak zioen moduan, munduko gauzarik politena) eta kulturaraino. Bi gauzon alde zoragarriena da ez diola axola ni gizona edo emakumea naizen, edo homosexuala, euskalduna, galegoa, edo dena delakoa, baizik eta amodioa egiteko modu anitzen parte naizela sentitzea, egia anitzen partaide. Eta horri entzungor egiten diogu. Aniztasun horretatik geure buruen bertsio egonkorragoak ateratzen dira beti, eta uniformetasunetik, berriz, gerririk gabeko munstro horiek sortzen dira, hala nola faxismoa edo Estatu-komunismoa, edo itolarrian ikusi berri dugun kapitalismoa, non dena ondo definituta dagoen, hori bai. Definizioa bizi da eta pertsona hiltzen da. Nire ustez, aldiz, pertsonaren izaera naturalak aniztasunera garamatza, betiere ikuspegi unibertsaletik ulertutako aniztasunera, guztiok ezer baino lehen gizakiak garela kontuan hartuta.\nBaina hizkuntza-aniztasuna naturala al da?\nEspeziearen (gizakion) izaera naturala beti izan da kultur anitza, eta oraindik ere horrela da duela hainbat mende moduan bizitzen jarraitzen dugun tokietan, non ohikoa den edozein familiatan hiruzpalau hizkuntza erabiltzea eguneroko bizimoduan. Kultur bakarrarena Estatu-aberrazioa da, eta uste dut munduan ez dela toki askotan ematen, zenbaitek inposatu nahi badute ere. Horregatik berebizikoa deritzot haurtzaindegitik hasita kultura anitzak eta irekiak garatzeari, heziketaren egunerokoan bizpahiru hizkuntza erabiltzeari.\nKultur aniztasunerako gaitasunik ba al dugu benetan?\nMaila batean kultur aniztasuna erraza da, gure burua esfortzurik gabe hiruzpalau hizkuntzatan bizitzeko gai dela aintzat hartzea da egin behar dugun bakarra. Hori ziurtasunez diotsut, ikuspegi zientifikotik. Nire antzeko astakiloak ere hiru hizkuntza hitz egiteko gai gara, eta beste bizpahiru ikas ditzakegu, horretara jarriz gero. Emaitza hobea edo txarragoa izango dugu, “espanglish” edo nahi duzuna hitz egingo dugu, baina gure burmuinetan aniztasunak bizirik iraungo du, bakoitzak bere buruan gizakion historiaren zati bat daramala.\nAma hizkuntza ez direnetan zergatik behar dira ezagutza frogatzen duten ziurtagiriak?... (euskaldunen kasuan izan ezik, ama hizkuntza euskara izan arren azterketa gainditu eta gaztelaniadunei eskatzen ez zaiena erakutsi behar baitute). Hizkuntza-gaitasun ziurtagiriak eskatu beharko lirateke batxilergoa amaitzean?\nErantzuna edozein izanda ere, eztabaidagarria izango da. Urte askotan ikusi ahal izan dudanez, testuinguru horretan hizkuntzaz eta mintzairaz hitz egiten dudanean jendeak gai delikatu horien ingurukoak jakin nahi ditu. Nik txoriei edo genetikari buruz hitz egin arren, hizkuntza-politikari buruzkoak izaten dira azken finean mintzagai... Baina mintzairan aditu garenok ez daukagu kristalezko bolarik ez eta hagaxka magikorik ere.\nArazoa agerikoa da. Toki askotan esan dudana errepikatuko dut, euskararen gaia alde batera uzteko eta hori guztia beste ikuspegi batetik ikusten saiatzeko. Munduan milaka hizkuntza daude, beti egon izan diren moduan, eta oraindik ere badira. Baina jakin badakigu, egungo joera aldatzen ez bada, pare bat belaunalditan erdia desagertu egingo direla, eta lauzpabost mendetan ehuneko laurogeita hamarra seguruenik. Are gehiago, giza historiaren ehun eta piku mila urtetako hizkuntza-familien ikuspegitik begiratuta, dozena erditik bat edo bi geldituko dira: indoeuropar hizkuntza batzuk eta txineraren aldagai batzuk. Agian arabieraren dialektoren batzuk.\nOrduan, esperantoa beharrean munduko “enperadorearen” hizkuntza izango dugu...\nArgi dago auzoko harroputzen hizkuntzak direla horiek, azken hiru edo lau mila urteetan gainontzeko gizateria deuseztatu dutenenak. Gauzak horrela dira, ados. Baina ildo horretan, hasteko, argi eta garbi zera esan behar da: ez dago inongo hizkuntza-arrazoirik txinera, adibidez, gizateriaren hizkuntza izateko. Litekeena da baldintza sozio-ekonomikoek edo historiako kasualitateek norabide hori bultzatzea. Baina ez daitezela txinatarrak etorri esanaz txineraren ezaugarri bikainengatik dela. Esan dezadan, bidenabar, hizkuntza hori beste edozein bezain ederra iruditzen zaidala.\nBaina horrela esanda badirudi beste aukerarik ez dagoela.\nHorrelako gizateria nahi badugu ez dugu ezer egin behar. Kapitalismoarekin gauza bera gertatzen da: azken hilabeteotan ikusi dugun mundua nahi badugu, merkatuei euren kontura jarduten utzi behar diegu, besterik ez. Puntu. Baina uste badugu mundu hori arriskutsua dela, edo behintzat espezie gisa ezagutu dugunetik bestelakoa dela iruditzen bazaigu... orduan hausnarketa apur bat egin beharko dugu.\nEzagutzen ez dugunaren beldur?\nEz dakit hausnarketa horrek nora eramango gaituen, kultur aniztasuna iraunarazterik izango dugun, ere berean ez dakit biodibertsitatea iraunaraziko dugun edo kapitalismoak benetan alternatibarik ba ote duen. Baina uste dut elkarri maximalismo errazak jaurtiz borrokan hasi aurretik jokoan dagoenaz hausnartu beharko genukeela, eta gauzak modu egokian bideratzeko zer egin dezakegun pentsatu. Hitz eginaz, behintzat, elkar ulertzen hasiko ginateke...\nAukera badakigu zein den: guztiok txineraz. (Aukeratu zuk zeuk nahiago duzun hizkuntza). Iruditzen zait kasu horretan, gutxienez, txisteak aurreikusteko modukoak izango direla, eta etorriko diren zailtasunen aurrean –eta seguru etorriko direla– espezie gisa alternatibak bilatzeko gaitasuna murriztuta egongo dela ideien faltagatik. Hori kontuan hartzea garrantzitsuagoa iruditzen zait azterketei eta tituluei buruzko legeak jartzea baino. Hizkuntzak hitz egiten baditugu, uneren batean ez da tituluen beharrik izango.\nBukatzeko, neure buruari sarritan egin diodan galdera: burmuinean afektuen zonalde berberak pizten al dira pertsona bati suegra edo belle-mère (amaginarreba) deituta? Hizkuntza adeitasunetik eraikitzerik ba al dago? Hizkuntza modu batera edo bestera erabiltzeak egiten al gaitu baketsuago, paritarioago, bidezkoago, zintzoago, pertsona hobeak...? Grafoterapia esaten diotenaren ildotik, ba al dago linguoterapia edo antzekotik?\nErantzun zientifikorik ez dakit, baina gizaki moduan badaukat nire iritzia. Ez dakit hori nola lortzen den. Nire burua zigortzen dut oraindik ere pentsatuz batzuetan hainbat lagun gaizki tratatu nituela nahi gabe: urritasun fisikoak zituztenak, lankide edo ikaskideak, polikiago zihoazelako edo ez nituelako ulertzen. Hemen eta orain aurrez aurre banitu bihotzez barkamena eskatuko nieke, une hartan ez nintzelako ohartu bizi zuten egoeraz. Sarritan denbora asko behar dugu besteen tokian jartzeko. Bizipen garrantzitsua da. Hori nola lortu ez dut oraino ulertu. Inolaz ere. Horretan jarraitzen dut...\nZu limurtzeko: Maite ditudanak errespetatzen ditut, euren bizitzatik hasi eta euren kulturarekin jarraituz.\nSaihesten duzuna: Gezurra.\nZoriona: Oxitozinaren jarioa (benetan: alaba zure bular gainean lotan ikustea).\nJaso duzun oparirik onena: Alabak, inongo zalantzarik gabe. Beste modu batera esanda: bizitza.\nAlaba bientzako desioa: Euren begietatik haratago bizitzea lor dezatela.\n2001. urtean Ikerkuntzaren Euskadi saria jaso zenuen. Zein oroitzapen dituzu?\nSaria gauza polita izan zen, era horretako egoerek beldur handia ematen didaten arren.\nEsan dizut ba baserritarra naizela, eta baserritarrok beti pentsatzen dugu hanka sartuko dugula, soberan gaudela, gutaz edo geure jendeaz barre egingo dutela. Orduan, gainera, batzuetan erasokorrak garela ematen du, edo amore ematen duten horietakoak. Uste dut psikologoek itxuratiaren sindromea esaten diotela. Zer esango dizut ba?\nInspirazioa, transpirazioa... intuizioa? Zer da ezinbestekoa ikerkuntza ulertzeko?\nWoody Allenek behin esan zuen bizitzaren % 80 egunero fitxatzea dela. Berdin esan daiteke ikerkuntzaren % 80ari buruz. Gainontzeko % 20a misterio hutsa da.\nIkerkuntzaren Euskadi sariaren eskutik sartu zinen Jakiunden. Zer da zuretzat ardura hori? Nolakoa da Akademia?\nJakiunde ekimen garrantzitsua dela uste dut, edozein gizarterentzat: ez horrenbeste alde akademikotik begiratuta, baizik eta batez ere hainbat ikuspegi dituen jendea elkartzeko gunea delako, zientzia edo arteak sustatzea helburu dutenen bilgune delako. Ardurari dagokionez, nire bizitzako une honetan ezin diot behar beste denbora eskaini, arazoa pertsonala da: betebehar asko ditut, gehiegi egia esateko (familiaren ingurukoak barne). Taldearen helburuak nireak dira, eta lagundu nahiko nioke, baina aldi berean lotsa ematen dit beharko nukeen eran ez parte hartzeak, eta benetan uste dut ez dudala ohore hori merezi. Akademia nolakoa den galdetu didazu, baina ez naiz pertsonarik egokiena horri erantzuteko, urruti bainago. Akademikoak paregabeak dira, eta euren borondateari esker ideietatik bizitzeak merezi duelakoan nago. Baina hor bizi den edozeinek, herriaren egunerokotasuna bizi duenak, nik baino eskubide gehiago du erantzuteko, eta hobeto egingo du, gainera.\nBaina zuk urrutitik begira dezakezu...\nBi ahoko ezpata da hori. Perspektiba lagungarri izan liteke agian beste batzuek horren argi ikusten ez dutena bereizteko, baina aldi berean urruti egoteak idealizatzea dakar, bertatik bertara bakarrik ikusten diren xehetasunak ez dituzu nabaritzen.\nJakiunde “hainbat ikuspegi dituen jendea elkartzeko gunea” dela diozu. Diziplina anitzeko, diziplinaz gaindiko, diziplinarteko edota metadiziplinarrak diren taldeak. Posible al da?\nPosible da, eta beharrezkoa gainera. Zientzia tradizionalaren mugak aspaldi gainditu ziren; muga horien izenak fisika, kimika, biologia, matematika, psikologia, ekonomia, hizkuntzalaritza, etab. dira. Etorkizuneko zientziak, nire iritziz, ‘sistema dinamiko konplexuaren’ esanahia zehaztu beharko du. Hondamendiei, kaosari, konplexutasunari edota orain etsipen dinamikoa esaten zaionari buruz baliozko intuizioak izan dira. Kontzeptuok talde-lana eskatzen dute, buruz irekia eta ausarta izatea.


Kanten kantoia - Pospolinetako eta Gabonetako kantuak\nPospolinetako eta Gabonetako kantuak
Pospolinen kantak eta dantzak. Ez ditu kantak gogoratzen. Etxean asko kantatzen zuten. Gabonetako kanta batzuk aipatzen ditu. Amona edadetua zen, baina oso buru ona zuen. Sehaska kantak.
\nHizlaria(k): Miren Mendarte Kasares (1929)\nPospolinen kantak eta dantzak. Ez ditu kantak gogoratzen. Etxean asko kantatzen zuten. Gabonetako kanta batzuk aipatzen ditu. Amona edadetua zen, baina oso buru ona zuen. Sehaska kantak.\nInformazio gehiago: Pospolinetako eta Gabonetako kantuak


Luxe Home (Shanghai International Luxury Living and Interior Furnishing Exhibition) (2020 uzt. 23-25)\nLuxe Home (Shanghai Nazioarteko Luxuzko Bizitza eta Barruko Altzarien Erakusketa)\nFrom July 23, 2020 09:00 until July 25, 2020 18:00\nKategoriak: Etxeko bulegoa\nLuxeHome-k Li Zhan huabo erakusketa (Shenzhen) co., LTD. Lankidetzan dihardu, Txinako etxeko altzari erakusketarien buru nagusia, eta CCCLA, Canton-eko azoka erakusketetako bat. LuxeHome-k herrialde osoko etxeko altzarien produktu sorta zabala aurkeztuko du, Beijingeko, Shangai, Shenzhen eta Chengdu erakusketako baliabide ugari aprobetxatuz, baita Txinako merkataritzako ganbera esperientzia ere. Industria arloko artisautza arina inportatu eta esportatzen du mundu osoan ospetsua den Canton azoka antolatzeko. "Txinako etxea eta barrualdea dekoratzeko erakusketa". . Fabrikatzaileak, hornitzaileak, eskulanak, jostailuak, ekipajeak, paperak eta bestelako industrientzako plataforma bikaina da agenteak aurkitzeko, bezero berriak aurkitzeko, merkatua ulertzeko eta marka sustatzeko. Helburuko erosleak erakusketarako standera eramango ditu, negozio aukera berriak irekiko ditu eta marka korporatiboaren irudia aurkeztuko du. 20 urte baino gehiagoko oparien funtzionamendu profesionala erakusketako bisitariak hodeiak bezalakoak izan dira eta erakusketariak guztiz kargatuta daude.\nLuxeHome merkataritza eta hornikuntza handiko plataforma da, goi-mailako etxeko altzariak, barruko akaberak eta etxeko produktu klasikoak fabrikatzeko. Luxuzko etxebizitza tokiko merkatuarekin konprometituta dago, fabrikatzaileen ahalmena duten 70%% baino gehiagorekin, prezio lehiakorrak eta kontratazio pertsonalizatua eskainiz. erosle profesionalak, agenteak, handizkariak, merkatariei eta herrialde osoko diseinatzaileek dituzten abantailak. Industriako profesionalek bilduko dute Shanghain, moda Txinako hiriburua, merkataritza egiteko, produktuak sustatzeko, etxeko merkatua garatzen, negozio harremanak sendotu eta zabaltzeko eta partekatzeko. diseinu-kontzeptu berritzaileenak.\nEtxeko ehunak eta oheko hornidura\nEtxeko dekorazio elementuak eta artikuluak\nArtisautza, Dekorazio Pintura eta Osagarriak\nBeira eta kristala\nEtxeko Altzari Denda eta Biltegiratzea\nPremium, opari, promozioko elementuak\nSormenezko Artearen etxeko piezak\nDiseinatzaile Independenteko Obrak\nKaxak, Poltsak eta Larruzko produktuak\nEtxeko Altzari Produktu Adimendunak\nElektronikako eta Elektrikoa\nJostailu eta papera\nKirolak eta aisialdiko produktuak\nOsasuna eta edertasun produktuak\nWallpaper eta dekorazio materialak\nLore artea, burdina eta baratzezaintza\nIngurumenarekiko errespetuzko materialak\nBaiju Sujanani 4 hilabete\nLuxuzko Etxeko produktuak\nKaixo, uztailean LuxHome azokan erakusteko interesa dugu. Bidal iezaguzu azokaren xehetasunak eta eskuragarri dagoen espazioa. Muranoko beira eta lanparak guztietan luxuzko produktuen linean gaude Made in Italy. Ez dakigu azoka honetarako produktu egokia den ala ez, gure erreferentzian parte hartuko duten Europako erakusleei aholku ematen ere.\nArte eta Artisautza (119)\nEraikuntza eta Eraikuntza (165)\nFrankizia eta salmenta (24)\nIndustria Ingeniaritza (300)\nMedikuntza eta medikuntza ekipoa (80)\nEnergia berria (32)\nTea eta kafea (39)\nJostailuak eta jokoak (18)


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak lankidetza hitzarmen bat izenpetu du Idahoko estatuarekin\nEusko Jaurlaritzak lankidetza hitzarmen bat…\n\n\nEusko Jaurlaritzak lankidetza hitzarmen bat izenpetu du Idahoko estatuarekin Iturria: Irekia\n\nEuroeskualdea eratu ondoren, atzerriko eskualdeekin izenpetu den bigarrena da hau\nEusko Jaurlaritzak eskualde eta estatu sare bat eratu nahi du euskal enpresen interesentzako plataforma izan daitezen.\nGuillermo Echenique Eusko Jaurlaritzaren Kanpo Harremanetarako idazkari nagusiak eta Brad Litte Idahoko gobernadore ordeak —EJren lehendakaria eta Idahoko Gobernua ordezkatuz, hurrenez hurren— bi eskualdeen arteko lankidetza hitzarmena izenpetu dute Boisen, Idahon.\nGuillermo Echeniquek azaldu duenez, “legegintzaldi honetan beste eskualde batzuekin egindako bigarren hitzarmena da, Akitaniarekin euroeskualdea eratu ondoren”.\nAlde biko izaera duen politika horren bitartez, Eusko Jaurlaritzak eskualde eta estatu sare bat eratu nahi du, euskal enpresen interesentzat plataforma izan daitezen munduko hainbat tokitan harremanak ezartzerakoan.\nIzenpetutako hitzarmenaren arabera, bi lurraldeetako enpresen arteko lantalde bat eratuko da eta laguntza emango zaie enpresok haz daitezen eta interes komunak azter ditzaten energia berriztagarrien eta teknologia berrien arloetan, besteak beste.\nHalaber, hitzarmen horretan jaso da Euskadik enpresa bulego bat irekiko duela Boisen eta, trukean, antzeko eraikuntza bat zabalduko duela Idahok Bilbon.\nTestuan harreman kulturalak estutzea ere azpimarratu da, baita bi lurraldeen arteko unibertsitateen eta unibertsitate ikasleen arteko harreman berriak ezartzea ere.\n“Gobernu honek etapa berri bat ireki du Euskadiren kanpo harremanetan. Akitaniarekin egindako hitzarmenak eta Idahorekin egindako honek —Garapenerako Banku Interamerikarrarekin izenpetutakoa gehitu behar zaio— Euskadiren ekonomia eta enpresa interesak sustatzea dute ardatz, interes horiek batu egiten dituztenak baitira, ez bestelakoak, banatzen dituztenak”, adierazi zuen Echeniquek. “Hitzarmen horien atzean gogoeta politiko sendoa dago Euskadik kanpoan duen posizioa hobetzeaz. Euskal kultura eta artearen adierazpenak hedatzea eta kanpoko euskal herritarren sare bat eratzea behar-beharrezkoak dira hobekuntza horretarako.\nHitzarmen honen jatorria Euskadik eta Idahok Jaialdin izan zituzten lehen harremanetan dago. Jaialdi Idahoko hiriburuan egiten da 5 urtean behin eta atzerriko euskal gizataldeko kide asko biltzen ditu. Orduan, euskal ordezkaritzak, Patxi López lehendakaria buru zuela, euskal kulturaren adierazpen handi horren antolatzaileek gonbidatuta hartu zuen parte eta aukera baliatu zuen erakundeekin eta enpresekin lehen harremanak ezartzeko; lehen harreman horiek Boisen izenpetutako hitzarmenean gauzatu dira orain.\nKanpo Harremanetarako idazkari nagusiak hitzaldia amaitzeko esan zuenez, "Euskadin ez da ezagutzen Idahoko Estatuko enpresen ahalmena, izan ere, Idahora joan dira lehen mailako hainbat enpresa Kalifornia utzita. Amerikar agintariek zein Eusko Jaurlaritzak urratu gabeko bide bati ekin diogu; eta erraz ekin ere, bi lurraldeon arteko familia eta kultura harremanei esker”.\nHitzarmena Boise hiriko kapitolioan izenpetu dute eta bertan izan dira Mendebalde amerikarreko euskal gizataldearen hainbat kide ere, besteak beste: Ben Iysursa Idahoko Estatuko estatu idazkaria; Pete Cenarrusa, kargu hori 47 urtez bete zuena; Roy Eiguren, euskal jatorria duen lobbysta ezaguna; Patty Miller Boiseko Euskal Museoaren zuzendari kudeatzailea; eta David Lachiondo eta John Bieter, Boiseko Estatuko Unibertsitateko Euskal Ikasketen Programaren zuzendaria eta zuzendariordea, hurrenez hurren.\nMe parece muy bien. A ver si se enteran estos yankees de la realidad del país vasco y no de las fantasías cuasimedievales en las que tanto les gusta vivir.\nIMG_2662.JPG 30 KB (JPG)\nidaho2.jpg 6 MB (jpg)\nidaho1.jpg 30 KB (jpg)