Gobierno Vasco Irekia :: Jon Azkuek Ondarroako saregileen lana goraipatu du "Zilarrezko Antxui" saria emanez\nJon Azkuek Ondarroako saregileen lana… http://www.irekia.euskadi.net/eu/news/10423 berria\nJon Azkuek Ondarroako saregileen lana goraipatu du "Zilarrezko Antxui" saria emanez\nOndarroa, maiatzak 12.- Arrantza eta Elikagaietako sailburuordeak, Jon Azkuek, Ondoarroako "Antxoa Egunean" publikoki azaldu du antxoaren arrantza katean emakumeek egiten duten lana. "Portutik, euren partehartzea arrantza mota hau mantendu ahal izateko ezinbestekoak izan eta dira. Bada garaia euren lan isila eta askotan ahaztua lau haizetara zabaltzeko" azpimarratu du.\nJon Azkueren hitzetan, "beharrezkoa da egiten duzuen lanari ikuspen soziala ematea, ohikoetan gizonezkoek itsasoan egiten duten lanaren itzalpean, baina zuek gabe egin izango ez zutena. Legealdi hasieran gure konpromezu nagusietako bat izan zen hau eta, ikusten den moduan, gure hitza betetzen ari gara".\nOndarroako saregileek egindako lanari esker lortutako "Zilarrezko Antxui" saria, beraz, Pilar Unzalu sailburuak arrantza jarduera posible egiten duten emakumeen lan isilari aitortza eta bultzada emateko hasitako lanari indar berriak ematen dizkio.\nLan baldintzen hobetzea, saregileen eskola eta lan osasunaren diagnosia dira Eusko Jaurlaritzak abian jarri dituen ekimenak. Hori dela eta, "sektorean emakumeen partehartze handiagoa lortu nahi dugu, dagoeneko Euskadiko 62 saregileek lortu duten lanbide-prestakuntzaren bitartez sektorea dinamizatuz, azpiegiturak hobetuz, formazioa eta lankidetza indartuz eta berrikuntza indartuz antolaketa eta kudeaketan", azpimarratu du Jon Azkuek.\nBizkaiko herriko saregileekin batera, antxoa da gaurko protagonista nagusia Ondarroan. Antxoa dastaketa, kontserba salmenta, "Egun bat Arrantzan" erakusketa eta haur, gazte zein helduentzako jarduera ugari dira festa egun handi honetan gozatu daitezkeen ekimenak.\nOndarroa saregileak Zilarrezko Antxui emakida Arrantza eta Elikagaien Industriako sailburuordea Antxoa Egune Berri honen iruzkinen RSSa\nJon Azkuek Malagan aurkeztu ditu EAEko saregileen lanaren errekonozimendu profesionalean lortutako aurrerapenak\nArrantza sektorea eta bere errealitatea gizarteratzea du helburu Pilar Unzaluren departamentuak\nJon Azkuek Kantauri itsasoko antxoaren kalitatea azpimarratu du, 6,2 milio kilo harrapatu direla esatean 2 urte baino gehiago · 0\nUrtebeteko ibilaldiaren ostean igande honetan amaituko da Egun bat arrantzan erakusketa 8 hilabete · 0\nArrantza sektorea portugaletearren eskura


Garbiñe Petriati, Hizkuntz-Eskubideen Behatokiko zuzendariak adierazi duenez, gaur egun Justizia Administrazioan jarduera judizialeko prozedurak euskaraz burutu nahi izatea oztopoz beteriko bideari da. Izan ere, hizkuntza-eskubideen bermerako oztopo nagusia legea bera (Espainiako Botere Judizialaren Lege Organikoaren 231. artikulua) baita. Legeak Autonomia Erkidegoetako hizkuntza ofizialak erabiltzen ahal direla aipatzen duen arren, prozeduretan gaztelania erabiliko dela esaten du. Beraz, praktikan, euskarak hizkuntza arrotza izaten jarraitzen du epaitegietan, eta gaztelania, oro har, hizkuntza nagusia edo bakarra.\nUrterik urte beltzune gisa agertu den beste arlo bat Herrizaingo saila dela adierazi du Petriatik. Ertzaintza sortu zenetik 33 urte pasatu diren arren, herritarrek Ertzaintzarekin euskaraz jardun nahi izan dutenean jasotako erantzunak berri eman du Behatokiko zuendariak:\n- “Mi nivel de euskara es muy básico y voy a hablar en castellano” (nire euskara maila oso oinarrizkoa da eta gaztelaniaz hitz egingo dut)\n- “Mejor en erdera” (erdaraz hobe)\n- “No te entiendo, háblame en castellano” (ez dizut ulertzen, gaztelaniaz hitz egin)\n- “Estoy yo solo y no sé euskera” (bakarrik nago et ez dakit euskara)\n- “Si quieres declarar en euskera vienes a la tarde o te vas a Azkoitia” (euskaraz deklaratu nahi baduzu, arratsaldean etorri edo Azkoitira joan)\nErtzain berri guztiak elebidunak izango direla eta euskaraz artatzeko gaitasun nahikorik ez dutenak euskaldunduko direla bermatzen ez den bitartean, egoerak bere horretan jarraituko duela esan du Petriatik.\nEuskaraz ez dakiten agenteak kontratatzeak kaltea dakarkie hizkuntza-eskubideen bermeari, eskainitako zerbitzuaren kalitateari eta agenteak euskalduntzen inbertitu beharreko baliabide ekonomikoei, gaineratu du Behatokiko zuzendariak.


Donostiak desfribiladoreak jarri ditu Igeldon eta Artikutzako finkan - Deia\nBi desfibriladoreek geolokalizatzailea dute\nDonostiak desfribiladoreak jarri ditu Igeldon eta Artikutzako finkan\ndeia.eus 11.07.2020 | 12:54\nDONOSTIA. Donostiako Udalak desfibriladoreak jarri ditu Igeldon eta Artikutzako finkan. Bi desfibriladoreek geolokalizatzailea daukate, eta neurri honekin Donostiak hiri kardiobaskularraren mapa osatu egin du.\n2018. urtean, Udaleko Osasun Sailak hirian zeuden gailuen, kanpoko desfibriladore automatizatuen edo DEAen kokapenari buruzko azterketa eta analisia egin zuen. Bertan, baloratu zen komeni zela tresna horien hornidura handitzea titulartasun publikoko gune jakin batzuetan.\nEnrique Ramos Osasun Publikoko zinegotziak adierazi duenez, "Igeldon bi desfibriladore zeuden, bata jolas-parkean eta bestea kanpinean, baina komenigarritzat jo genuen auzoko hirigunetik hurbilago dagoen bat, eta, beraz, Igeldoko plazan jarri da. Artikutzaren kasuan, egokitzat jo dugu instalatzea, leku isolatua delako eta bisita asko izaten dituelako".\nRamosen esanetan, "Desfibriladore gehienak zentro publikoetan (kiroldegiak, udal bulegoak, kultur etxeak) edo merkataritza guneetan daude, besteak beste. Ia 150 aparatu daude Donostian, hau da, 1.000 biztanleko 0,77. Horrek esan nahi du ia hirukoiztu egiten dugula Espainiako estaldura-tasa". Dauden desfibriladoreei, gainera, gure hirian lan egiten duten Osakidetzaren bizi-euskarriko unitate mugikorretan nahitaezkoak direnak gehitu behar zaizkie.\nKontuan izan behar da deskarga elektrikoa aplikatzeko denbora geldialdiaren ondorengo 3-5 minutuen barruan egon behar dela, biziraupen-tasa onargarria izateko eta konplikazio larririk ez izateko. Desfibrilazio goiztiarrak % 70eraino areagotu ditzake bihotz-biriketako geldialdi batean bizirauteko aukerak.


MARTXOAK 8, DENBORA LUZEZ OROITZEKO EGUN BAT | Sorkin\nTeresa Sancho Ortega eta Vane Calero Blanco\nPasa den martxoaren 8an planto egin genuen eta mundua gelditu egin zen. Grebarekin bat egin genuen, kalera atera ginen, manifestazioetan, kalejiran eta Bizkaiko mugimendu feministak antolatutako bazkarian parte hartu genuen. Guztian egin genuen planto, ekintza feministatan izan ezik, eta emakumeon ahotsak ozen entzun ziren.\nHorrez gain, Sorkineko kideok modu berezian hartu genuen parte M8an. Bilboko Ibaiondoko Udaltegian (La Bolsa eraikineko ganbaran) antolatutako jardueratan parte hartu genuen, Fundación Tawir kolektiboko emakume musulmanekin batera. Beraiek martxoak 8ko mobilizazioetan euren presentzia eta parte-hartzea erreibindikatu zuten, emakume eta feministak direlako, euren erlijioa gorabehera. Guk emakumeak zientzian ikusgai egiteko beharra defendatu genuen; zientifikotzat hartutako ezagutza eraikitzen parte hartu arren ikusezin bihurtu dituzten emakumeena, eta baita beren eguneroko zereginen bitartez zientzia egin duten askotariko emakumeena, bizitza bermatzeko ezinbestekoak diren jakintzak garatu dituztenak, zientziatik kanpo gelditu direnak. Modu horretan, duten balioa aitortu nahi diegu zaintza-lanei eta bizitzaren jasangarritasunarekin harremana duten zereginei. Eta horrekin batera, horiek sostengatu dituzten emakumeak, ugariak eta askotarikoak, omendu nahi ditugu. Askotarikoak euren gorputzei, bizipenei, ibilbideei, adierazteko eta munduan egoteko moduei dagokionez.\nEsker mila Mujeres del Mundo Babel elkarteko kideei jardunaldian parte hartzeko gonbidapenagatik eta egun horretako mobilizazioetan elkar hartuta izan ginen guztioi, historian gogoratuko den eguna izango da 2018ko martxoaren 8a.


Tratamenduak > Glaukoma\nTratamenduaren xedea ikusmen gehiago ez galtzea eta ikusmen-eremuari eustea da, eta ikusmen arazo honen diagnosia egiteko unean zeudenez, gaur egun ezinezkoa da dagoeneko atrofiatuta dauden nerbioaren zuntzak berreskuratzea.\nBegiko nerbioaren kalteak aurrera egin ez dezan, begiaren barruko presioa zifra normaletan egotea lortu behar da.\nOftalmologoak diagnosia egiten duenean, tratamendu medikua edo kirurgikoa aukeratuko du, glaukoma motaren arabera - glaukoma batzuk tratamendu kirurgikoarekin bakarrik osa daitezkeelako, sortzetikoen kasuan, esaterako - eta diagnosiaren garaian haren larritasun mailaren arabera.\nKasurik arinenetan, litekeena da gaixotasuna kontrolpean edukitzea begietako tentsioa jaisten duten kolirioekin. Egunean behin edo hainbat aldiz eman behar da kolirioa, oftalmologoak agindutakoaren arabera, eta betirako da. Kolirioek ondorio kaltegarriak izan ditzakete, tokikoak edo orokorrak. Berehala eman behar zaio oftalmologoari haien berri, ondorio kaltegarri horiek ahalik eta gehien murrizteko, tratamendua alda dezan.


CTL – Gure Lurra Elkartea\nEtiketatuta artikuluak CTL\nGoazen “Mendian Ibiltari” antzerkia ikustera!\n06/11/2018 -(e)k idatzia gurelurra\nDatorren igandean, azaroaren 11n, Basauriko sozial antzokira gerturatuko gara Kontu Kantari antzerkia ikustera. Neska/mutilek “Mendian ibiltari” ikuskizuna ikusiko dute eta Nanu, Granu eta Kanuto txotxongiloekin batera mendira egingo duten txangora abiatuko dira. Bidetik topatzen dituzten egoerak abesti bihurtuko dituzte eta guztiok batera abesteko aukera izango dugu!! “Loretxo bat”, “Baratze bat”, “Kolpe kolpeka”, “Guk euskaraz”, “Furra […]\nAisialdi Zentroaren hasierako jaia\n15/10/2018 -(e)k idatzia gurelurra\nFamilia!! Aisialdi Zentroaren ongi etorria emateko unea heldu da!! Urtero bezala, pilak kargatuta eta txikiekin gozatzen jarraitzeko ideia askorekin gatoz. Hezigarriak, dibertigarriak eta bakarrak izango diren jarduerak, aisialdia, gozameneko eta esperientzia berrietako espazioa bilakatzeko asmoarekin. Asteburuko (larunbat edo igande) jarduerekin hasten gara, 8 urte baino gehiago dituzten neska mutilei Zorrotzako Mendizaleak antolatzen dituen irteeretara etortzeko gonbita luzatzen […]\nLagundu iezaguzu aztarna misteriotsuen esanahaia topatzen!\n16/04/2018 -(e)k idatzia gurelurra\nEguzkia atera dela aprobetxatuz gu ere lokaletatik irtengo gara, goiz entretenigarri bat pasatzeko asmoz. Arrastro misteriotsu batzuk aurkitu ditugu Zorrotzan eta Gure Lurrako neska-mutilak aukeratu ditugu zer ote diren jakiteko. Hori dela eta, gure auzotik zehar ibiliko gara aztarnen bila, arrakastaz lortuko dugu? Izena emateko epea, datorren asteazkenetik (apirilak 18), ostiralera arte (apirilak 20) izango […]\nBagoaz zinemara, “The Jungle Bunch: oihaneko kuadrilla” ikustera!\n20/03/2018 -(e)k idatzia gurelurra\nOporrak gogoekin hasteko hurrengo igandean, martxoak 25, Basauriko Sozial Antzokira joango gara “The Jungle Bunch: oihaneko kuadrilla” filma ikustera. Maurice pinguinoa eta bere lagunak elkarlanean ari dira oihaneko egonkortasuna mantentzeko. Berriz, koala maltzur batek egonkortasun horrekin bukatu nahi du. Guztien artean hainbat abentura biziko dituzte, oihaneko ohikotasunera bueltatzeko. Izena emateko epea, datorren asteazkenetik (matxoak 21), […]\nZorrotzako Inauteriak 2018\n22/01/2018 -(e)k idatzia gurelurra\nJada aurtengo Inauterien gaia zein izango den badakigu! Gure gaia… LEHOI ERREGEA izango da! Aurten filmeko pertsonai ezberdinek Zorrotzako kaleetatik desfilatuko dute gure sabana partikularrean bihurtuz, hauek bizitasunez betez. Barruan dugun animalia aterako dugu eta primeran pasatuko dugu! Mozorroak egiteko bi egun erabiliko ditugu eta zuek horietako egun bat aukeratu behar duzue tailerrean parte hartzeko, […]\n15/01/2018 -(e)k idatzia gurelurra\nHurrengo urtarrilaren 21ean, igandea, Lunadara joango gara elurrean eguna pasatzera, elkar jolasten, panpinak egiten, lerekin jaisten… egun oso dibertigarria izango da! Ondoren bazkaltzeko, Espinosan dagoen askaldegira joango gara eta bertan arropak aldatzeko eta bero bazkaltzeko aukera izango dugu. Oso garrantzitsua elurretan egoteko arropa egokia baita aldatzeko arropa ekartzea. Hamaiketakoa eta bazkaltzeko bokata derrigorrezkoa baita! OHARRA: Errepidean […]\nGURE PIRATAK! Goazen altxorraren bila Bizkaia Park abentura-ra!\n18/12/2017 -(e)k idatzia gurelurra\nHurrengo abenduaren 23an Gure Lurrako neska eta mutil guztiok, pirata munduan murgiltzeko aukera izango duzue BIZKAIA PARK ABENTURAN! Zuhaitzetara igo, faro baten gainean jarri, piraten sareetatik ihes egin, txirristatik jaitsi… Egunari aurre egiteko, bokata goxoa eraman behar duzue. Horrez gain, noski, ondo pasatzeko gogoak! Izana emateko epea, datorren asteartetik (abenduak 19), ostiralera arte (abenduak 22) izango da. […]\nZorrotzan euskaraz bizi nahi dugu!\n27/11/2017 -(e)k idatzia gurelurra\nEuskal Herriko euskaldun guztiok hurrengo abenduaren 3an Euskararen Nazioarteko eguna ospatuko dugu eta euskara goretsi egingo dugu, gure hizkuntzarekiko konpromisua eta maitasuna urteko 365 egun guztietan zehar eman arren. Gure Lurra Elkartetik abenduaren 2an hainbat jarduera burutuko ditugu, gure gaztetxoen artean euskararen erabilera sustatzeko goiz dibertigarri bat pasatzen dugun bitartean. Eguna hasteko, Aisialdi Zentruko partaideek, […]\nGURE ZIENTIFIKOAK! Datorren larunbatean azaroak 11n aisialdi zentroa Bizkaia Aretoan zientziari buruz egingo den erakusketa ikustera joango da.\n07/11/2017 -(e)k idatzia gurelurra\nZientziaren asteaz baliatuz, hurrengo larunbatean, azaroak 11, 9 eta 12 urte bitarteko bazkideak zientziarekin erlazionatuta dauden jarduera eta tailerrez gozatzeko aukera izango dute. Goizean zehar EHUk Bilbon antolatutako jardueretan parte hartuko dugu zenbait esperimentu zientifikoez ikasiz. Hauei esker, zientzia ikusi, manipulatu eta esperimentatzeko aukera paregabea izango dugu. Egunarekin amaitzeko, Bizkaia Aretoan sortu den eskala errealeko […]\nElkar ezagutzeko jokoak eta elikadura osasuntsua: kurtsoaren lehenengo jarduera\n16/10/2017 -(e)k idatzia gurelurra\nHasiera jaia eta gero, hurrengo larunbatean, urriaren 21ean, Zorrotzako Aisialdi Zentroaren partaide guztiak kurtsoaren lehengo ekintza ospatzeko elkartuko gara. Jolas dibertigarrien bitartez taldekide berriak ezagutuko gara eta goiza zapore onez bukatzeko merendola osasuntsu bat prestatuko dugu elikadura osasuntsuari buruz hitz egiten dugun bitartean! 10.30-12:00 Ezagutzeko jokoak egingo ditugu eta galdetuko diogu gure buruari nola elikatzen […]


Asteburuan Santiago eta Santa Ana festak ospatuko dituzte - Bergara - Goiena.eus\nAsteburuan Santiago eta Santa Ana festak ospatuko dituzte\nZuriñe Velez de Mendizabal 2013-07-26 15:24\nFestetan murgilduko dira Basalgo eta Boluko bizilagunak; Santiago eta Santa Ana jaiak ospatuko dituzte asteburuan eta egitarau polita prestatu dute bi auzoetako lagunek.\nEguenean hasi ziren Basalgoko Santiago festak eta gaur emango diote amaiera jaiari. Haurrak eta erretiratuak izango dira protagonista. 12:30ean meza egin dute, eta luncha prestatuko dute jai batzordeko kideek osterako. Eta mokaduaz gain, umeentzat jolasak egon dira.\nHerri bazkaririk ere ez da falta izango Basalgon; 14:30ean hasita, auzoko erretiratuek eta jai batzordeko kideek bazkaria egingo dute.\nSanta Anak, domekara arte\nBoluan, Arruriagan eta Burdinaten Santa Ana jaiak ospatuko dituzte gaurtik domekara. 20:00etan izango dira txupinazoa eta Santanatxoren jaitsiera. Sardinak jateko aukera egongo da (21:00) eta Still eta DJ Pinok girotuko dute gaua (22:30).\nZapaturako egitarau polita antolatu dute: pintura eta marrazki lehiaketa (10:00), umeentzako jokoak (12:00), mozorro lehiaketa (18:00), Bolua otxotea (19:30), eta herri afaria (21:30) izango dituzte, besteak beste.\nDomekan, festen garra itzali aurretik, zer egin izango dute auzora bertaratzen direnek. Pilota partiduak ikusteko aukera egongo da (11:00), baita Goenkaleko klaratarren elizan meza entzun ostean salda eta txorizoa jateko aukera ere (12:30). Arratsaldean, 16:30ean hasita, puzgarriak eta Avenida Orkestraren emanaldia. Santanatxoren igoeraz amaituko dira jaiak.


Adirazten da lenengo lekuan, zeñ andia dan gure Jaungoikoa\nBigarren lekuan, zeñ andia beraren al, eta eskua.\nAtzenean, zeñ andia beraren Jakiundea.\nAmbula coram me, et esto perfectus. Genes. 17.\nNOTA: Aurrena esango dira goizeko jaieran dauden gauzak, Komunioko liburuko laugarren partean, ogeita zortzigarren Erakusaldian arkitzen diran eran; ta ondoren egingo da platikatxo au.\nAditu dezue, Kristauak ta batez-ere etxeetako buruak goizetarako artu bear lukeen jaiera. Nai nuke jaiera onen oitura zabaldu litekean etxe guzietara, baña ez det onenbat on iritsi uste, lenago ongi ezagutzen ezpadezue jaiera au, ta onen puska bakoitza, ta au ezagutu ondoan Jaunaren laguntzarekin batean benaz asitzen ezpazerate Zerurako bideari jarriatzen. Goizeko jaieran esaten diran gauzak ain dira bearrak, ta balio andikoak, non ezin utzi nitzakean banaka, ta al dedan ongiena, ta argiroena adirazi-gabe.\nGoizetik Kristauak aurrena egin bear duan gauza da: honestidadearekin, ta orazioren batzuek esanaz jeiki, ta Jaunaren aurrean jartzea, esaten duala: Oroi zaitez nere anima Jaunaren aurrean arkitzen zerala, ta begira dagotela zure itz pensamentu, ta gauza guztiai. Ta gurasoak, edo gurasoaren ordez bestek bere etxekoakin jaiera au egiten badu, esan dezake: Oroi gaitezen Jaunaren aurrean arkitzen gerala, ta begira dagotela gure itz, pensamentu, ta gauza guztiai. Jaunaren aurrean gaudela, ta Jauna begira dagokigula leku guztietan, ongi sinisteak guztiz asko laguntzen du egiten ditugun gauz onak ongi egiten, Jaunak bidaltzen dizkigun neke, ta gurutzeak ongi eramaten, ta bekatuagandik aldegiten. Argatik goizeko jaiera asitzen da, Jaunaren aurrean gaudela oroitzetik.\nGoizeko jaieran bezala, beste gauzak egitean-ere oitu zaitezen zu, kristaua, Jaunaren aurrean zaudela, ta Jauna begira dagokizula, sinistera: gaur egia onen gañean itzegin nai dizuet. Onetarako adiraziko dizut. 1.a Zeñ andia dan gure Jaun Jaungoikoaren izate miragarria. 2.a Zeñ andia beraren al, ta eskua. 3.a Zeñ andia beraren jakiundea. Iru gauz oek zuk ongi ezagutzen, ta sinisten badituzu, aisa ezagutuko dezu, edozeñ lekutan zaudela zuk beti arkitzen zerala zere Jaunaren aurrean, edo obeto esateko zure Jaunagan beragan: beti zaudela Jaunaren eskutik zinzilika bezala: ta beti Jaun beraren begi ekusleak ekusten zaituela. Enzun nazazu arretarekin.\nGure sinisteak erakusten digun gauza da, gure Jaun Jaungoikoaren izate miragarria ain dala Andia non ez neurririk, ta ez mugarik izan dezakean. Andia da, ta andia neurririk, ta bukaerarik-gabe dio Baruk Profetak. Au nolerebait ezagutzeko, begira giezu Jaun onek egin ta begien aurrean dauzkagun gauzai. Andiak dira itsasoaren osiñak, ta bazterrak: andiak dira lurreko zelaiak, aldapak, mendiak; andiak dira gure gañean arkitzen diran odeiak, izarrak, ta eguzkia. Andiak dira Zeru eder oriek. Baña zer dirala uste dezu gauza oek guztiak, diran bezeñ andiak izan da-ere, Jaungoikoaren izate andiaren aldean, edo pare ipintzen badituzu? Ezer ezpalira bezala dira guztiak Jaunaren izatearen aldean. Zeruaren erpiña baño goragokoa da Jaungoikoa: infernuaren ondoa baño ondoragokoa: igarotzen ditu lurraren bazter, ta muga guziak, ta itsasoa baño zabalagoa da, dio Job Santuak.\nEkusten ditugun gauza oezaz gañera, nai izate utsarekin egin litzake zure egille andiak beste gauza berriak, ta berriak beñere nekatu, ta bere eskua, ta indarra gutxitu gabe: egin litzake Zeru berriak, itsasoak, izarrak, eguzkiak, ta aek guztiak-ere ezer ez bezala izango lirake Jaunaren izate andiaren aldean.\nIzate guztiz andi onek bada betetzen ditu berak egin dituan leku oek guztiak, ta era berean beteko lituke leku berriak ta berriak egiten eternidade guztian ariko baliz ere. Ez da bada, Kristaua, ez da, ez Zeruan, ez lurrean, gure Jaunaren izate andia ez dagoan lekurik ez txikirik, ez andirik, ez illunik, ta ez argirik. Ain da andia, ain da neurririk, bazterrik, edo mugarik ez duana. Emendik atera-ezazu, Kristaua, edozeñ lekutan zaudela zu, naiz bakarrik, naiz lagunakin, naiz etxean, naiz soroan, naiz mendian, beti beti arkitzen zerala zure Jaungoikoaren aurrean, edo obeto esateko, Jaunaren izate andi-baztergabekoaren barrenen, itsasoan arraiak urez inguratuak arkizen diran baño askoz obeto, ta era miragarriagoan inguratzen zaituala Jaunak. Egia au, beste askoren artean, ederki agertu zien S. Paulo Apostoluak Athenasko jendeai. Eraman zuen oek Apostolua Arkopago deitzen zioen Tribunal batera (au zan gaitz gilleak juzgatzen zituen Juezen Tribunala) ta an guztien aurrean esan zien: Athenasko jendeak: ekusten zaituet gauza guztietan beste jendeak baño superstizio, edo bear ez diran adorazioetara jarriak, bada idolo, edo Jaungoiko gezurrezkoak adoratzea gutxi baliz bezala, or igarotzean ekusi det nola daukazuen aldare bat ezagutzen ez dezuen Jaungoikoarentzat ipiñia; an letraz ezarririk dago: Ez dakigun, edo ezagutzen ez degun Jaungoikoarentzako Aldarea. Ignoto Deo. Zuek bada, Athenasko jendeak, zuek ezagutu gabe adoratzen dezuen Jaungoiko onen berriak orain ematen dizkitzuet. Ez da ez Jaungoiko au gugandik urruti arkitzen; beragan bizi gera, beragan mugitzen gera, ta beragan gaude. In ipso enim vivimus movemur et sumus (Acta Apost. 17).\nAu onela da, nere Kristauak: ta alaere bizitu gera gure Jaungoikoaz ain aztuak? Jaungoiko beraren aurrean, ta Jaungoikoaren izate guztiz andi, ta baztergabekoaren barrenen, ta erraietan bezala bizi gera, mugitzera, ta gaude: ta alaere izan degu ausardia beraren kontra bekatu egiteko? Baña geiegi luza ez gaitezen. Goazen ekustera zeñ andia dan Jaungoikoaren esku eta ala.\nAndia leku guztiak betetzen dituana, ta baztergabekoa da Jaungoikoaren izatea, ta izate oni dagokan bezalakoa da beraren al, eta eskua; da alabaña gure Jaungoikoa, gauza guztiak egin zituan egille andia, ta egin zituana ezer ezetik, ta iñoren laguntza gabe, nai izate utsarekin. Da egin zituan gauza guztiai beren izatea gordetzen, ta dan gauzarik txikienarenari-ere kontu egiten dion Jaungoikoa.\nBai, nere Kristauak: gure Jaungoiko maitagarria da gauza guztien Egille andia. Jaungoikoak egiñak dira Zeru oriek diran bezeñ andiak, ederrak, zabalak. Jaungoikoak egiñak dira Zeru orietan ekusten ditugun eguzkia, illargia, ta izarrak. Jaungoikoak egiñak dira itsasoak, ibaiak, iturriak. Jaungoikoak egiñak aizeak, sua, mendiak, zelaiak, lurra, ta itz batean esateko mundu guztia, ta Zeruaren goienetik asi ta lurraren ondoraño arkitzen diran gauza guztiak: ta oek egin zituan bezeñ erraz, edo aisa egin ditzake, berak nai izatera, beste munduak, ta munduko, oraingoa baño-ere andiagoak, ta ederragoak. Onetarako duan al, ta eskua batere laburtu, ta nekatu gabe. Egia au ezpadakizu, Kristaua, galde egin giezu astoai berai, dio Job Santuak, ta erakutsiko dizue: galde Zeruko egaztiai, ta esango dizue: galde itsasoan dabiltzan arraiai, ta aditzera emango dizue. Nork ez daki, Jaunaren eskuak egiñak dirala gauza oek guztiak.\nGauza oek guztiak egiteko, etzuan izan Jaungoikoak gairik-batere, baizik egin zituan ezer-ezetik, ta au da Jaungoiko guzialdunak bakarrik dagikeana. Egin dezakee Aingeruak, ta egin dezakee gizonak-ere lore baten antz, edo itxura zurean, olean, urrean, edo zillarrean; baña ez au, ta ez beste gauzarik egin dezakee onetarako gairik ez duela. Gure Jaungoikoak guzialdunak bezala egin zituan bada gauza guztiak ezer ezetik, ta batere gairik gabe. Ex nihilo (Macha. 7). Etzuan ez iñoren laguntzaren bearrik izan onetarako: Nork lagundu zion, dio Isaias Profetak, edo nor izan zan Jaunaren konsejari, ta erakutsi zion zer ta nola egin? (Isaiae 40) Asko izan zan, dio Dabid Erregeak, egin bide au, eginbedi ura esatea, bereala egiñik agertzeko. Ipse dixit et facta sunt: ipse mandavit et creata sunt.\nGure Jaun Jaungoikoak bere al, ta esku miragarri au agertzen digu gañera egin dituan gauza guztiai beren izatea gordetzen diela, ta guztien kontua daukala. Ez luke mundu onek, ez eta munduan diran gauzetatik batek-ere puntu edo instante batean-ere iraungo Jaunaren al, ta eskuak gordeko ezpalu. Guztia bere anziñako ezer-ezera biurtuko lizake. Ala dio Jakintsuak Eskritura Santan. Nola iraun lezake, Jauna, ezerk-ere zuk nai ez izatera? Guomodo autem posset aliquid permanere, nisi tu voluisses? (Sap. 11). Gauza guztiak bada Jaungoiko Guzti-aldunaren eskutik artu izan due beren izatea, ta iraungo badue, puntu, edo instante bakoitzean berriro artuaz dijoaz, ta esku altsu-ongille artatik zinzilika arkitzen dira. Gañera egin dituan gauza guztiaz, ta dan txikienaz kontu dauka. Begira Zeruko izarrai, begira itsasoan diran are aleai, lurreko arbola, ta belarrai: begira aideko egaztiai: oek guztiak egiñak dauzka berak nai duan neurrian, berak nai duan adiña, ta berak ongi iritzi dio pisuan (Sap. 11). Ta guztiaz berdin dauka bere kontua, dio Eskritura Santak (Sap. 6).\nBegira oraiñ Kristaua zen andia dan gure Jaungoikoaren al, ta eskua! ta zeñ esker gabeak, ta geren galgarriak izan geran oraindañokoan! Jaungoiko Guzialdun-ongille onen eskutik artu degu degun izatea: izate au ezer-ezera biurtuko da Jaun berak gordetzen ezpadigu: instante oro, ta leku guztietan beraren eskutik zinzilika arkitzen gera; ta alaere ez degu nai Jaungoiko maitagarri onezaz oroitu, ta berak eman ta gordetzen digun izateaz baliatzen gera beraren kontra bekatu egiteko. Zentza bagindez oraiñ bederik!\nEkusi degun bezeñ andia, edo obeto esateko ezin ekusi ta ezin adirazi ditekean bezeñ andia da gure Jaungoikoaren ala ta eskua. Ta ez da batere laburragoa beraren Jakiundea. Begira dagoka beti gure Jaungoikoa bere izate on maitagarriari, ta izate onetan prefekzioai. Ekusten du nola dan Jaungoiko bakar bat, ta iru Persona Aita, Semea, ta Espiritu Santua. Ekusten du nola dan Aitagandik Semea, ta Aita ta Semeagandik Espiritu Santua. Bere izate-andi-ederra, ta bere perfekzioak ekusteaz gañera, guztiz argiro ekusten ditu, beste gauza guztiak igaroak, gertatzen diranak, gertatuko diranak, ta gerta alditezkeanak. Beti beti, ta batetan ekusten ditu, dio Eskriturak, eternidadetik eternidaderañoko gauza guztiak (Eccle. 39). Berdin da Jaunaren begi ekusleentzat gaua nola eguna: berdin argitan, edo illunbean, bakarrik, edo lagunakin; zokoan, sasian, gelan, mendian, edo beste edozeñ lekutan gauza egitea. Au ongi sinisten zuanak bezala, Jauna, esaten zuan Dabidek. Nora aldegingo det zure jakiunde orregandik? «Nora iges egingo det zure aurpegitik? Zeruaren goienera banoa, an zaude zu: infernura jeisten banaiz, an arkitzen zaitut, ta egaztia bezala, goizean egoak arturik, joaten banaiz itsasoaren urrutieneko bazterretara, ezin alaere zugandik ezkutatuko naiz» (Psal. 138.\nEkusten dezu orain, Kristaua, zeñ andia dan Jaunaren jakiundea? Ekusten dezu nola begira dagoten gure asmo, gure naikunde, gure gauz on ta gaizto guztiai? Eguzkia bera baño askoz argiagoak dira Jaunaren begiak, dio Eskritura Santak; alde guztietatik begiratzen, ta ekusten ditue gizonen bide, ta ibillera guztiak baita itsasoaren ondarrean ta gure biotzetako zokorik ezkutatuenean zer dagoan-ere. Ni, nerau naiz testigu, ta Juez, dio Jeremiasen aoaz (Jerem. 29)). Sinistu ote degu oraindañokoan egia au? Ez noaski bear dan eran; au ongi sinistera alabaña ezin egin gintzakean egin ditugun adiña utsegite, ta bekatu: ta ezin izan gindezkean izan geran bezeñ nagiak, ta zabarrak Zerurako bidean. Sinistu dezagun bada fede bizi batekin, nere Kristauak, Jaunaren aurrean arkitzen gerala beti, ta edozeñ lekutan: Jaunaren aurrean, zeren Jaunaren izate andi baztergabekoa leku guztietan dagoan. Jaunaren aurrean, zeren beraren al, ta esku neurri guztiak baño andiagoa leku guzitetan guri degun izatea ematen, gordetzen, ta guri bere laguntza, ta ondasunak emateko prest dagoan. Jaunaren aurrean gaude atzenean, zeren begira dagoten leku guztietan gure itz, pensamentu, ta gauza guztiai.\nNai dezu bada zuk, Kristaua goizeko jaiera, ta egiten dituzun lanak ongi egitea? Oroi zaitez maiz, maiz, maiz Jaunaren aurrean arkitzen zerala, ta begira dagokizula beti; ta leku guztietan, ta mugituko zera kontuz, ta ongi egiten dituzun gauz onak egitera. Ala gertatu zitzaion Dabid Santuari. Gorde ditut Jauna esaten dio zure aginteak, ta legea, zeren nere bide, ta ibillera guztiak zure aurrean ta begietan arkitzen ziran. Servavi mandata tua, et testimonia tua, quia omnes viae meae in conspectu tuo (Psalm. 118). Nai dezu bekatuaren perilletik ateratzea, ta bekatura beñere ez biurtzea? Oroi zaitez sarritan Jauna begira dagokizula, oitu zaite biotz ori beragana jasotzera. Ala Susana Andre prestuak egin zuan, zar berde bik elkar artuta bekatura amilderazteko bidean, ta bizitza galtzeko perillean bere burua ekusirik. Obeago det, esan zien zuen atzaparretan bizitza galtzea, Jaunaren aurrean, ta begietan bekatu egitea baño. Melius est mihi absque opere incidere in manus vestras, quam peccare in conspectu Domini (Daniel 13). Nai dituzu atzenean atzeratu gaitzerako zure griña txarrak? Sarritan bada fedearen argiarekin gogora ekartzu begira dagoala zure Jaun Jaungoikoa, ta beragana biotza jasorik dei zaiozu S. Pedroren eran; gorde nazazu nere Jaun maitagarria, galdua naiz bestela. Itz batean. Zabiltza, esan zion Jaunak Abrahani, eta esaten digu guri-ere, zabiltza nere aurrean, ta zu izango zera bear bezalakoa, edo birtute, ta santidadez jauntzia. Ambula in conspectu Domini, et esto perfectus. Jaunari nai dakiola gure biotzak jaiera onetara mugitzea, ta beraren laguntzarekin batean bizitza on bat egitea, iristeko gero beti iraungo duan Zeruko gloria. Ad quam &.


Esperientzia digitalak ikaskuntzan – Lauaxeta Ikastola\n•Hitzaldiak eta partekatzeak\nEsperientzietatik ikasten da, eta horiek partekatzetik ere bai. Hori dela eta, aste honetan Bartzelonan egin den Edtech (Teknologia Ikaskuntzaren zerbitzura) Kongresuan izan gara.\nBi egunetan zehar, gure esperientzia mahai batean azaltzeko aukera izan dugu. Mahai horretan, honako honi buruz hitz egin dugu: gure hezkuntza-sistema aldatzen ari den eraldaketa digital batean, ikasleei, irakasleei eta familiei lagunduko dien lidergo banatuaren garrantziaz.\nAldi berean, esperientzia eta hitzaldi ugari entzun eta ikasteko aukera izan dugu.\nAurreko albisteaZure seme/alabak obeditzea nahi duzu?Hurrengo albisteaZer gaitasun behar ditut ingeniari izan nahi badut?


Onlay - Wikipedia, entziklopedia askea.\nDaniel MARTIN (2014-2020)\n46° 57′ 56″ N, 3° 53′ 47″ E / 46.965555555556°N,3.8963888888889°E / 46.965555555556; 3.8963888888889Koordenatuak: 46° 57′ 56″ N, 3° 53′ 47″ E / 46.965555555556°N,3.8963888888889°E / 46.965555555556; 3.8963888888889\nSaint-Léger-de-Fougeret, Moulins-Engilbert, Préporché eta Villapourçon\nOnlay Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 164 biztanle zituen.\n2007an Onlay udalerrian erroldatutako biztanleak 164 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.\n2007an 190 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nOnlay udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 89 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (27 gizon eta 23 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Onlay udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 156 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.629 euro zen.\n2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.\n2000. urtean Onlay udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 935 hektarea erabiltzen.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Onlay\nOrriaren azken aldaketa: 3 martxoa 2019, 21:38.


Programazio deklaratibo - Wikipedia, entziklopedia askea.\nProgramazio deklaratiboa, programazio inperatiboaren kontrakoa, programazio paradigma bat da, programen garapenean oinarrituta dagoena, baldintzak, proposizioak, baieztapenak, mugak, ekuazioak edo aldaketak deklaratuta, problema deskribatzen eta konponbidea zehazten dutenak. Konponbidea barne kontrolerako mekanismoen bidez lortzen da, nola aurkitzen den zehaztu barik (konputagailuari esaten zaio zer bilatu nahi den).\n1 Inperatiboen eta deklaratiboen arteko desberdintasuna\n4 Programazio deklaratibo lengoaia batzuk\nInperatiboen eta deklaratiboen arteko desberdintasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nProgramazio inperatiboan pausuz pausu deskribatzen da exekutatu behar diren agindu multzo bat, programaren egoera aldatzeko eta emaitza bat bilatzeko, hau da, algoritmo bat, problema bati irtenbidea bilatzeko burutu behar diren pausoak deskribatzen dituena.\nProgramazio deklaratiboan aldiz, erabiltzen diren sententziak burutu nahi den problema deskribatzen dute, erabiltzaile mailan nola burutu nahi den programatzen da, baina ez jarraitu beharreko aginduak arazoa konpontzeko.\nHiru mota nagusi azpimarratu daitezke:\nLengoaia logikoak, Prolog adibidez.\nLengoaia algebraikoak, Maude edo SQL.\nLengoaia funtzionalak, Haskell edo Erlang.\nLengoaia deklaratiboak matematikoki arrazoituak izan daitezkeen abantaila dute, programen errendimendua optimizatzeko baliabide matematikoak erabiltzea ahalbidetzen dutenak.\nFidagarriak, dotoreak eta adierazkorrak dira.\nProgramazio deklaratibo lengoaia batzuk[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMultimedia: Declarative programming\nBNF: 123495726 (data)


Golleville - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJoël LEQUERTIER (2014-2020)\n49° 26′ 11″ N, 1° 30′ 58″ W / 49.436388888889°N,1.5161111111111°W / 49.436388888889; -1.5161111111111Koordenatuak: 49° 26′ 11″ N, 1° 30′ 58″ W / 49.436388888889°N,1.5161111111111°W / 49.436388888889; -1.5161111111111\nColomby, Biniville, Magneville, Néhou eta Sainte-Colombe\nGolleville Frantziako udalerria da, Manche departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 184 biztanle zituen.\n2007an Golleville udalerrian erroldatutako biztanleak 184 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.\n2007an 78 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 78etxeak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 8 etxek hitu gela zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nGolleville udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 112 ziren, horien artean 75 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 75 pertsona aktiboetatik 71 lanean zeuden (46 gizon eta 25 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Golleville udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 168 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.458 euro zen.\n2000. urtean Golleville udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 531 hektarea erabiltzen.\nBNF: 152621842 (data)


Min kronikoa diabetesean | Consumer\nMin kronikoa patologia kronikoak (diabetea, adibidez) dituzten pertsonei eragiten dien gaitza da, eta desgaitu eta estigma soziala sor dezake.\narabera: Asteartea, 2021eko martxoaren 16a\nIrudia: Mitchell Hollander\nMin kronikoa arazo fisiko eta psikologikoak eragiten dituen gaitza da, eta, oro har, diabetea, obesitatea edo muskulu-distonia bezalako gaixotasun kronikoekin lotzen da (gaitz horrek muskulu baten edo gehiagoren nahi gabeko mugimenduak eragiten ditu). Eta arreta medikoaren zati handi bat eskatzen duen patologia arrunta da, Espainiako sei pertsonatik bati eragiten diola uste baita. Hurrengo lerroetan, hainbat datu emango ditugu: gaitz horren ondorioak, ondorio emozionalak eta sozialak, diabetesarekin duen harremana eta minaren inguruko estigma hausteko modua.\nMin kronikoa: datuak eta ondorioak\nMin kronikoa, ustez, diabetesa duten sei pertsonatik batek bere bizitzan zehar garatu dezakeen gaitza da. Hala ere, ikuspen eskasak estigma soziala sortu du gaixotasun horren inguruan, eta horrek, arazo fisikoez gain, emozionalak ere ekar ditzake.\nMin horrek ere norberaren burua landu, gozatu eta zaintzeko gaitasuna mugatzen du. Min kronikoa duten pertsona asko ezinduta geratzen dira beren lanpostua betetzeko, eta arazoari maila ekonomikoaren galera gehitzen diote. Denbora igaro eta hobetzen ez bada, pertsona horiek barnerakoiak eta deprimituak izaten dira, eta horrek bakardadea eta gizarte-isolamendua baino ez ditu areagotzen.\nMinak eragiten duen estigmari dagokionez, batez ere, gizartearen ezjakintasunari eta ulermen eta sostengu ezari zor zaio, eta horrek tristura-sentimenduak, umore-aldaketak, antsietatea edo depresioa eragin ditzake, bai mina duten pertsonengan, bai haien ingurune hurbilenean.\nIldo horretatik, Pain Alliance Europek (Oinazearen Europako Aliantza) 2017an egindako ‘Survey on chronic pain, diagnosis, treatment and impact of pain’ inkestan, min kronikoak Europan duen eraginari buruzko datu hauek eman ziren:\nEzgaitasunaren lehen arrazoietako bat da.\nBost europarretik batek min kronikoa du.\nMin kronikoa duten pertsonen %34 inguruk dio mina larria dela.\nMin kronikoak, batez ere, 36 eta 65 urte bitarteko emakumeei eragiten die.\nFibromialgia, zefale kronikoak edo artrosia dira min kronikoa nagusi duten gaixotasunak.\n% 68k urtebete baino gehiago itxaron behar izan zuen diagnostikoa jasotzeko.\nMina hainbat gaixotasun kronikorekin lotuta dago: artritis erreumatoidea, artritis psoriasikoa, artrosia, minbizia, zeliakia, esklerosi anizkoitza, fibromialgia, diabetea, parkinsona edo GIB/hiesa.\nMin kronikoa ez da adineko pertsonena bakarrik, pazienteen %60k 35 eta 54 urte bitartean baititu.\nDiabetesak mina duenean: min neuropatikoa\nZenbaitetan, diabetesa duten pertsonengan ere nabaritzen da mina, patologia horrek eragiten dituen arazoengatik. Hala gertatzen da neuropatia diabetikoaren kasuan; neuropatia hori odol-hodiei edo neuronak inguratzen dituen tokiko sareari egindako kaltearen ondorioz sortzen da, odoleko azukre-maila altuak direla eta. Beheko gorputz-adarretako nerbioak dira kaltetuenak: hanketako eta oinetako mina eta gogortasuna, digestio-sistemako arazoak, gernu-traktua, odol-hodiak eta bihotza.\nDatu horiek guztiek eta egoera horrek agerian uzten dute zeinen garrantzitsua den arazo bat ikusaraztea, arazo hori pairatzen duten pertsonen bizitzan eta haien hurbileko ingurunean bete-betean eragiten baitu. Eta ez dira gutxi. Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) datuen arabera, munduko populazioaren % 20 bizi da egoera horretan (gure herrialdean, % 17), hau da, zortzi milioi espainiar inguru.\nHorregatik, arazo hori ikusi eta arazoaz kontzientziatzeko, Espainiako Diabetearen Federazioak (FEDE) ‘Rompe con el Dolores’ kanpaina jarri du abian, Brain, Mind and Pain ‘Patient-Centred Innovation Grant’ (BMP Grant) proiektuaren laguntzari eta zenbait elkarte zientifiko eta pazienteren elkarlanari esker.\n“Rompe con el Dolores” kanpainaren bidez, FEDk min kronikoari buruzko eztabaida sustatu nahi du, bai diabetesa duten pertsonen artean, bai beste gaixotasun kroniko batzuen artean, horrek dakartzan ondorio errealei buruz sentsibilizatuz eta, ondorioz, normalizatzen lagunduz eta inguruko estigma amaituz. Horretarako, FEDren web orriko kanpainaren atal espezifikoak topagune birtual gisa funtzionatuko du. Bertan, min kronikoa duten gaixoek eta interesa duten beste pertsona batzuek informazioa eta mikro-bideoak eskuratu ahal izango dituzte mezu giltzarriekin, eta min kronikoari eta diabeteari buruzko lekukotasunen entziklopedia moduko bat osatuko dute.\nGainera, #RompeConElDolores hashtagaren azpian, FEDren sare sozialen bidez, partekatu nahi dituzten pertsonen testigantzak eta esperientziak zabalduko dira. Infografiak eta ikus-entzunezko edukiak ere izango dira, eta gai hauek landuko dira, besteak beste: zer den min neuropatikoa diabetesean eta, oro har, min kronikoa; nola aurre egin bi horiei edo zenbakiei, Espainiako eta munduko gainerako herrialdeetako min kronikoaren egungo egoera hobeto ezagutzeko.


Bermeoko Irakurleen Txokoa etzi bueltatuko da - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nBermeoko Irakurleen Txokoa etzi bueltatuko da\nMartxorako aurreikusita zegoen liburua landuko dute irakurleek; hain zuzen ere, Eider Rodriguezen "Bihotz handiegia" liburua landuko dute\nCOVID-19ak sortutako osasun krisia dela eta geldiarazi behar izan diren zenbait ekimen martxan hasiko dira berriro. Hala egingo du, esaterako, Irakurleen Txokoak. Martxoko, apirileko eta maiatzeko saioak bertan behera gelditu ondoren, etzi batuko dira parte hartzaileak.\nJakinarazi dutenez, martxorako aurreikusita zegoen liburua landuko dute irakurleek; hain zuzen ere, Eider Rodriguezen Bihotz handiegia liburua landuko dute. Arrate Egaña idazleak dinamizatuko duen saioa ohiko ordutegian egingo dute, 18:30etik 20:00etara. Saioa, hala ere, ez da ohi modura udal liburutegian egingo, kanpoan baizik, aire librean.


« EL BORRACHO BURLADO (1764) ELORRI (1962) »\nElgeta Joxean Agirreren (Azpeitia, 1949) laugarren liburua dugu. Egin eta Gara egunkarietan lanean aritu eta gaur egun Bertsolari aldizkaria zuzentzen diharduen kazetariak bazituen aurretik zenbait argitalpen, hala nola Longa kapa beltza (1984), Lehen triptikoa (1986) eta Gizon bat biluzik pasiloan barrena (1991). Ondoren ere idazten jarraitu du eta Hitza hitz. Txillardegirekin solasean (1996), Mozketaren maisua (1999), Osaba Txirrita (1999) eta Romain zuen izena (2003) liburuak eman ditu argitara. Elgeta eleberriak garrantzia berezia du egilearen bibliografian 1995ean Irun Hiria Literatur Saria jaso zuelako.\nNahiz eta Elgeta eleberriaren oinarrian Jazinto Rivas, ezizenez “Elgeta”, soinujolearen bizitza egon, egilearen helburua ez da haren biografia zehatza egitea. Xabier Mendigurenek dioen bezala, trikitilari klasikoaren bizitza aitzakia besterik ez da (Mendiguren 1997). Zertarako aitzakia? Bada, liburuko protagonista diren hiru pertsonaia iheskorren deserrotze eta isolamendu sentipenak adierazteko. Helburu horrekin, elipsiz beteriko narrazio ez lineal eta fragmentarioa garatzen du Agirrek: “Argudioaren haria kontatzeko orduan ere, Agirrek ez digu eleberrian hasierakoa hasieran eman, ez eta bukaerakoa bukaeran; Saizarbitoariaren ildotik, “ez da zertan historia bat hasieratik kontatu”. Lehendabiziko kapituluek argumentuaren bukaera kontatzen digute, Elgetaren ehorzketa eta hortik aurrera etengabe atzeraka-aurreraka dabilen argudioa osatuz joango zaio irakurleari” (Olasagarre 1999).\nEleberriak argazkilari anonimo baten (narratzailea aldi berean), Elgeta trikitilariaren eta Teresa izeneko dantzariaren gorabeherak kontatzen ditu. Hiru pertsonaiek sentipen komun bat dute: atzerritar dira beti, kanpotar, euren herriko plazan baldin badaude ere lekuz kanpo ikusten dute bere burua eta, ezkutatzeko premiaz, iheska dabiltza. “Intruso” (5), “lekuz kanpo” (6) edo “arrotz” (8) bezalako hitzak behin eta berriz azaltzen dira testuan. Atzerritartasun sentsazio hori azpimarratzen duten metaforak eta konparaketak, halaber, sarri agertzen dira: “Ordua baino lehen iritsitako gonbidatuen antzera sentitu nintzen” (12) dio narratzaileak bere buruaz; “iheska bezala ibiltzen omen zen edo itzal-gaizka, bizien mundura ustekabean agertu eta berriro itzultzeko bide bila dabilenaren tankeran” (8), dakar, kasurako, soinujoleaz ari dela.\nAzken horri buruz berri gehiago ere baditugu: umezurtz lehen urtetan –familia batek Billabonako hospizio batetatik jaso eta Intxuzabalgo baserrian zaindu zuen– eta arlote zahartzaroan –Donositako Amara Zaharreko karitate etxe batean hil zela dirudi–. Orduan ere atseden egiteko leku bat aurkitzea ez zen erraza izan: “Bere bizitza bidaia luze bat izan da. Eta hil eta gero ere bide luze bat egin behar izan du betiko babestuko duen lurraren bila” (53), esaten du apaizak Elgetaren hiletan.\nBaina pertsonaiok izan al zuten noizbait eurena senti zezaketen lekurik munduan? Nekazari edo baserri mundua aberri galdu bat balitz legez deskribatzen du narratzaileak eta, beharbada, hura izan zen, haurtzaroan edo, hiru pertsonaia malenkoniatsuen “mundua”. Egun, ordea, desagertzeko zorian dago: “heriotzara kondenatutako kultura” (10) dela esaten du argazkilariak.\nJon Benitok aztertu bezala, Elgetak nekazari mundua eta mundu urbanoaren (Donostiak eta batez ere Madrilek irudikatzen dutena) arteko kontrastea azaltzen du. Lehenengoan isiltasuna eta bakea dira nagusi; bertan haurtzaroko paradisu galduaren aztarnak antzeman daitezke: “haurtzaroarekin lotzen ninduen usain gozo eta sarkori hori” (1); bigarrenean, berriz, zarata eta presa gailentzen dira.\n“Lehenengo munduaren ezaugarri nagusia, nekazari munduarena nahi bada, baretasuna eta oreka da. Paradisuaren halako irudi bat ematen du. Baina itogarria da, itxia, aldi berean. Eta handik alde egitera behartuta daude pertsonaiak, hiltzera baitoa mundu hura. (…) Hiria jendez betetako leku bakartia izango da” (Benito 2007: 145-146).\nEspazioaren semantizazioa kontutan hartuta, ez da harritzekoa nobelako eszena argitsuena, Elgetak eta Teresak elkar ezagutu zuten erromeri eguna, nekazari munduan kokatua egotea; eta eszena ilunena, berriz, Elgetak Teresa kabaretean ikusten duen unea, Madrilgo auzo lizunenean.\nPertsonaia baztertu hauek badute, hala ere, aterperik: artea. Hiruretako bakoitza trebetasun baten jabe da: narratzaileak eta Elgetak bizkarrean zintzilik daramatzaten argazki kamera eta soinuak, hurrenez hurren, argazkilaritzarako eta musikarako joera ematen dute aditzera; eta Teresaren ibilera arinean, grabitate ezean bizi balitz bezalako horretan, dantzarako dohaina islatzen da. Behatu, musika jo eta dantzan egin: hori da arloteon salbazioa… eta era berean kondena.\nMundua kanpotik ikusi arren, barrutik ez bizitzera kondenatua dago. Jon Benitok argazki kamera sinbolo urbanotzat jotzen du (Benito 2007: 144). Nire ustez kamara narratzailean nagusi den zentzuaren anplifikazioa da, ikusmenarena alegia –egitez, narratzaileak bere burua “begiradaren profesionala” (49) hitzekin definitzen du–, eta ikusle soilaren egoera ematen du aditzera. Bizi beharrean, argazkilariak bizitza begiratu egiten du. Bistaz baino ezagutzen ez dituen emakumeekin maitemintzen dela ez da ahaztu behar (Teresa ere bistaz du ezagun; argazki batek hurreratzen eta aldi berean urruntzen dio maitea).\nSoinujoleari dagokionez, musika egiten du, eta musika eta bizitza pareko direla pentsatzen du –beraz, Elgetak bizitza bizi duela esan daiteke– baina ez da dantzan egiteko gai (musikak hurreratzen eta aldi berean urruntzen dio maitea). Azkenik, Teresaren kasuan, dantzan egiteko aurkitzen duen kide bakarrak prostituzioaren mundura bultzatzen du.\nPertsonaia bakartion kondena, azken batean, sekula elkartzerik ez izatea da. Nobelan zehar bata bestearen atzetik jarraika dabiltza: argazkilariak Elgeta iheskorrari jarraitzen zaio, Elgeta Teresari, Teresa soinujolearen bila bueltatzen da urteak pasa ostean, argazkilaria Teresaren atzetik abiatzen da… Hiru pertsona bakarti baino ez dira, elkarri konpainia egitea bazutenak, baina egiten ez diotenak. Horren irudi garbia da azken eszena, non argazkilariak eta Teresak amodioa egiten duten, baina bigarrenak Elgetaren izena duelarik ezpainetan.\nAGIRRE, Joxean (1996): Elgeta. Kutxa. Donostia. 1996. http://www.armiarma.com/emailuak/kutxa/elgeta/.\nBENITO, Jon (2007): “Elgeta (1995)”, Egungo euskal eleberriaren historia, Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzua, Bilbo. 143-154.\nMENDIGUREN ELIZEGI, Xabier (1997): “Elgeta. Moderno baten begirada malenkoniatsua”. Argia. http://kritikak.armiarma.com/?p=3446.\nOLASAGARRE, Juanjo (1999): “Elgeta“. Hegats. http://kritikak.armiarma.com/?p=3758.


Juduen holokaustoa eta gure iragan hurbila.\nJuduen holokaustoari buruzko pare bat liburu irakurri ditut otsailean zehar. Lehenengoa Auschwitz-etik bizirik irtendako Ruth Klüger-en «Seguir viviendo», bigarrena Europako juduen suntsipena aztertu zuen Raul Hilberg-en «Memorias de un historiador del Holocausto».\nBere bizipenak kontatzeko tenorean Klüger-ek ez du batere tonu epiko edo heroikorik erabiltzen. Kontrara hauxe dio:\nRuth Klüger. pic.twitter.com/zJeqZ2zpls\n— Mikel Iturria (?) (@iturri) February 8, 2021\nHilberg-ek bere inbestigazioak aurrera eramateko izandako traba eta komeriei buruz idatzi zuen liburua. Haren tesia hainbatek ez zuelako gustuko, judutar komunitate ofizialak barne: The Destruction of the European Jews (gaztelaniaz, La destrucción de los judíos europeos).\nBiek ala biek tonu gordin samarra erabiltzen dute, beraz.\nVienan jaio eta bertan pasa zituzten lehenengo urteak. 1926koa zen Hilberg, 1931koa Klüger. AEBetara egin zuten ihes familiek eta mundu akademikoa izan zuten ogibide biek.\nHilberg-en gurasoek eta berak ez zituzten kontzentrazio-eremuak ezagutu, lehenago egin zutelako hanka. Europara bueltatu zen Bigarren Mundu Gerraren azken hilabeetan AEBetako soldadu gisa. Naziek Klüger-en aita eta anaiordea hil zituzten; amarekin batera lortu zuen onik ateratzea eta Atlantikoa zeharkatzea.\nAtzo gauean Josu Goikoren txio hauxe irakurri nuen.\nHau hausnarketarako; nik ez daukat argi: komeni zaigu iraganeko zenbait gertaera lazgarri urtero gogoratzea?\n— Josu Goiko (@josu_goiko) February 20, 2021\nNik uste dut beste erremediorik ez dugula.\nAste honetan bertan hainbat kontu gogoratu ditugu: 2003an Euskaldunon Egunkaria itxi zutela, 2002an Eduardo Madinaren aurkako atentatua… eta 1992ko Santanderreko atentatu bat.\nSantanderren auto-bonba bat jarri zuen ETAk eta hiru hiritar hil zituen. Silvia Gómez Ríos-ek 18 urte zituen, Jesús anaiak 16. Gurasoak galdu zituzten (Eutimio Gómez eta Julia Ríos).\n2015ean gutuna idatzi zion Iñaki Rekarteri, honek liburua kaleratu eta telebistan Evolek eginiko elkarrizketaikusi ondoren. Bere garaian ez nuen testua irakurri. Orain leitu dut COPEn eginiko elkarrizketa hau entzun ondoren.\nGurasoak hain gazte galdu ondoren, anaia istripuz hil zitzaion Silviari.\nBueltatu gaitezen hasierako kontuetara lerro hauek amaitzeko. «Auschwitz ikusten» erakusketa paratu dute sei hilabetez KMn. «Auschwitz-etik haratago» jarduera zikloa ere antolatu dute. Kosta egiten da ulertzea euskararen presentzia hain urria izatea (soilik bisita gidatuak?).\nMemoria: la primera vez de alguien, este apunte en castellano.\nBonus track: Astizen erantzun hau.\nNik pentsatzen dut (eta niri gertatzen zait), urteroko diren oroitarazle horiek norbaitentzat beti direla lehenengoz berri\n— Inigo Astiz (@iastiz) February 20, 2021


2021eko maiatzaren 12a, asteazkena\nHegoaldeko herrialde pobretuetan garapen proiektuetarako dirulaguntzak norgehiagoka araubidez emateko 2021. urteko deialdia. BDNS (Identif.): 561143.\nDiru-laguntza orokorrei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Legearen 17.3.b eta 20.8.a artikuluetan ezarritakoaren arabera, deialdiaren laburpena argitaratzen da. Horren testu osoa datu base nazionalean aurki daiteke. Diru-laguntzak (https://www.infosubvenciones.es/bdnstrans/GE/es/convocatoria/561143).\nOnuradunak: Nortasun juridikoa duen irabazi-asmorik gabeko gobernuz kanpoko edozein elkarte, erakunde edo instituziok eskatu ahal izango ditu dirulaguntzak; horien jarduerak bat etorriko dira oinarri hauekin, eta Zarauzko udalerrian izango dute egoitza nagusia edo legez osatutako ordezkaritza (egoitza soziala Eusko Jaurlaritzaren elkarteen errolda nagusian inskribatuta).\nSalbuespen gisa, udalerriarentzat interesgarriak diren kooperazio proiektuek ere laguntza jaso ahal izango dute, nahiz eta elkarte edo erakunde eskatzaileak Zarautzen ordezkaritza ofizialik ez izan. Kasu horietan, aldez aurretik oniritzia eman beharko du informazio-batzordeak.\nHelburua: hegoaldeko herrialde pobretuetan bazterkeria kausen aurka borrokatzeko eta giza garapen iraunkorra eta bidezkoa sustatzeko kooperazio-proiektuak egiteko norgehiagoka prozeduraren bidez emango diren dirulaguntzak arautzea.\nHegoaldeko herri pobretuetako leku behartsuenen garapen politiko, sozial eta ekonomikoa bultzatuko duten prozesuak eta proiektuak lagunduko dira. OCDEren garapenerako laguntzako batzordearen laguntza hartzaileen zerrendan sartuta dauden herrialdeak dira.\nOinarri arautzaileak: Gizarte Zerbitzuetako diru-laguntzak emateko oinarri espezifikoak (2019ko otsailaren 18ko Gipuzkoako Aldizkari Ofiziala, 33 zk.).\nZenbatekoa: 194.000 €.\nEskabideak aurkezteko epea: hilabeteko epea deialdia Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratzen den hurrengo egunetik kontatzen hasita.\nZarautz, 2021eko apirilaren 19a.—Xabier Churruca, alkatea. (3002)


ASKATZEKO! | Zuialde Herri Informazioa\nPosted: 2012/12/23 in Euskal Preso eta Iheslari Politikoak\nArnaldo Otegi askatzearen aldeko kanpaina bat hasi dute Argentinan\nAdolfo Perez Esquivelek-eta idatzi baten bidez Mariano Raxoiri esan diote ezker abertzaleko kideak urte asko daramatzala, “soilik bide politikoak erabiliz, konponbide demokratiko bat bilatzeko borrokan”.\n‘Bateragune auziko’ beste laurak ere askatzeko eskatu dute.\nArgentinako hainbat lagun ezagunek Mariano Raxoi Espainiako gobernuburuari idatzi baten bidez esan diote Arnaldo Otegi ezker abertzaleko kide eta presoak urte asko daramatzala, “soilik bide politikoak erabiliz, konponbide demokratiko bat bilatzeko borrokan”, eta, ondorioz, haren askatasunaren alde egin dute. Bateragune auziko beste lau presoak ere askatzeko eskatu dute.\nKanpaina bati ekin diote horrela, besteak beste, Adolfo Perez Esquivel 1980ko Bakearen Nobel saridunak, Argentinako diputatu batzuek, Patricio Etchegaray hango Alderdi Komunistako idazkari nagusiak eta Carlos Aznarez kazetariak .\n“Otegi preso edukitzeak Euskal Herriari buruzagi nagusietako bat kentzea esan nahi du. Hura da prozesu historiko honetan ekarpen handiena egin dezakeenetakoa, prozesuak modu justu eta irmoan aurrera egin dezan”, idatzi dute.\nEzker abertzaleko kideari bakearen aldeko lan hori bere garaian Jose Luis Rodriguez Zapatero Espainiako Gobernuko presidente ohiak ere aitortu ziola gogoratu dute Perez Esquivelek eta.\n“Posible da Otegi aske uztea”, haien arabera. “Kontrako jarrera izateak ‘euskal gatazka’ deiturikoa politikoki bideratzeko borondatea ez edukitzea litzateke”.\n2009ko urriaren 13an izan zen Bateragune auziko polizia operazioa. Espainiako Auzitegi Nazionalak 2011ko irailaren 16an zigor epaia eman zuen; defentsak helegiteak aurkeztu zituen azaroan. 2012ko maiatzaren 9an zigorra eman zuen Gorenak ere, kartzela urteak jaitsi arren. Otegi, Rafa Diez, Miren Zabaleta, Sonia Jacinto eta Arkaitz Rodriguez presoek helegitea jarria dute Konstituzionalean.\nAURORE MARTIN ETXEAN!\n“GURE ETXEKO ATEA ZABALIK DUTE!”


Servicios Públicos Medios de Comunicación Euskal Telebistako langileei 2010etik lapurtutako soldataren %5a itzuli behar diete\nGaur jaso dugu % 5eko murrizketa bertan behera utzi duen Auzitegi Gorenaren epaia. Epai honek Euskal Telebistako langileei ordutik hona kendutako diru guztia itzultzeko agintzen du. Baina LABek ez du aurreikusten Zuzendaritzak eta Eusko Jaurlaritzak besterik gabe bidegabekeria etengo dutenik, eta bestelako fronteak ireki beharko dira. Zentzu honetan LABek borroka instituzionala eta sindikala planteatzen du.\n– 2010ean Madrilgo PSOEren gobernuak %5aren murrizketa agindu zuen dekretuz Estatu osoko administrazio publikoetako langile guztientzako. Erkidego autonomoak agindua egokitzera behartuta zeuden.\n– EAEn agintean zegoen PSEren gobernuak erabakia sektore publiko osora zabaldu zuen. Hau da, administrazio publikoez gain, sozietate publikoei ere ezarri zien murrizketa. Arazoa hor sortu zen, Jaurlaritzak ez duelako eskumenik oinarrizko lege baten gainean (langileen estatutua kasu) legislatzeko.\n– 2011ko urtarrilean EAEko Auzitegi Nagusiak gure salaketen kontrako ebazpena eman zuen. Ondorioz langile batzordeek helegite bana jarri zuten Madrilgo Auzitegi Gorenean (TS). Eusko Irratikoa eta EITBkoa ELAk bideratu zuen, eta Euskal Telebistakoa LABek. Kontuan hartu behar da EITBko kasua ez dela sartzen, administrazio publikoa delako eta ondorioz murrizketa legearen barruan egin zen.\n– Auzitegi Gorenak 2014ko irailean atera zuen ebazpena: Eusko Irratiaren eta EITBren murrizketen kontrako helegitea ez zuen onartu. Euskal Telebistaren kasuan, LABek neurriaren konstituzionaltasuna auzitan jarri zuenez, Gorenak zalantza hau Auzitegi Konstituzionalera (TC) bideratzea erabaki zuen.\n– 2015eko uztailaren 31n Auzitegi Konstituzionalak Euskal Telebistako langile batzordearen helegiteari eman dio arrazoi eta gaur Auzitegi Gorenak azken epaia bidali du.\n– Euskal Telebistan: Esan bezala, 2010eko uztailetik ETBko langileoi hilero-hilero nominatik kendu izan diguten zatia itzuli behar digute. Horretaz gain jakina, hemendik aurrera ezin izango digute gehiago kendu, soldata maila 2010eko lan hitzarmenean jasota dagoen bezala finkatuz.\n– Eusko Irratian eta EITBNETen: Bi lantokietan dagoeneko gatazka kolektiboak sartuta daude murrizketak eteteko eta atzerapenak kobratzeko. Halere, Auzitegi Konstituzionalak argi utzi zuen atzera-eraginaren data berak ateratako ebazpenarena izango zela. Hau da, 2014ko uztailaren 31ra arte eskatu ahal izango dira atzerapenak. Inork 2010era arte eskatu nahi izan ezkero bide zaila eta garestia izango luke, salaketak kontentziosoan eta indibidualak izan beharko zirelako.\nEuskal Telebistan, zuzendaritzari dirua itzultzeko eta murrizketak eteteko bideak berehala irekiko ditugu, ez da arazorik egon behar. Eusko Irratian eta EITBNETen, esan bezala bide juridikoa aktibatuta dago, eta denbora emango du. EITB Netean, esan bezala bide juridikorik ez dago, eta LABek planteatzen duen borroka instituzionala eta sindikala da. Ez da aurreikusten Zuzendaritzak eta Eusko Jaurlaritzak besterik gabe bidegabekeria etengo dutenik, eta bestelako fronteak ireki beharko dira. Administrazio Kontseiluan LABeko ordezkariaren bitartez eskatuko da murrizketen itzulpena EITB taldeko langile guztiei egitea, eta Parlamentuan EH Bildu ari da. Bide instituzionala garrantzitsua izanik ere, ez dugu uste indar korrelazio nahikorik egongo denik gure eskaerak aurrera egiteko. Batez ere kontutan hartuta PSEk zein EAJk eta PPk izan duten jarrera aktiboa murrizketa hauek ezartzeko eta mantentzeko.


Bertako arrazak: batzuk ugari, beste batzuk larri - ZientziaEus\nBertako arrazak: batzuk ugari, beste batzuk larri\n2005/05/01 Rementeria Argote, Nagore - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria\nEuskal Herriko arrazak dira. Milaka urte daramate hemen, eta, ondorioz, hemengo klimara eta orografiara ezin hobeto egokituta daude. Baina, gaur egungo gizakiaren ikuspegitik, guztiak ezin dira zaku berean sartu. Batzuk berez-berez iraun dute, eta iraungo dute, etekin erraza ateratzen zaielako, baina beste batzuek, aldiz, nekez egingo dute aurrera laguntzarik gabe.\nEuskal Herriko bertako abere-arrazen katalogo ofizial bat bada, 2002ko urtarrilean Eusko Jaurlaritzak argitaratu zuena. Katalogo horretan, bertako arrazak zein diren eta zer egoeratan dauden zehazten da.\nKatalogoan nabarmen ikusten denez, arraza horien egoera kezkagarria da. Arrazarik produktiboenak izan ezik, hau da, behi pirenaikoa eta ardi latxa izan ezik, gainerako guztiak galtzeko arriskuan dira, arrisku bizian asko. Dirudienez, lagundu ezean arraza horiek desagertu egingo dira. Batzuk, besterik gabe, ez dira ugalduko, eta, beraz, abereak zahartu ahala ez da arraza horretako alerik ere geratuko. Beste batzuk, administrazioaren esku-hartzerik gabe, beste arraza batzuekin nahasi eta diluitu egingo dira; hau da, ugaldu arren, arrazaren ezaugarriak desagertuko dira, eta, horrela, arraza bera. Baina erabakia hartuta dago: arraza horiek mantentzearen alde egin behar da.\nZalantza egin daiteke zergatik lagundu behar ote zaion berez bizirik iraungo ez lukeen arraza bati. Izan ere, nolabait, arrazak izakiak berak sortuak dira, paraje hauetan bizi izan diren abeltzain-belaunaldiek moldatutako abereak dira gehienak —agian abereak berak abeltzainen jarduerara egokitu direla esan beharko litzateke—. Bada, azken finean, horixe da arraza horiek mantentzeko arrazoi nagusia: kultur ondarea dira. Gure arbasoek utzitako herentzia bizia da.\nBestalde, kontuan izan behar da abere horiek bereziki moldatuta daudela lur hauetako orografiara eta klimara. Eta, beraz, abantailak genetikoak dituzte espezie bereko gainerako arrazakoekiko, gaixotasunei dagokienez, esate baterako. Beraz, arraza horien ondare genetikoa ere gorde beharrekoa da; gaur egun imajinatzerik ere ez dagoen aplikazioak izan ditzake ondare horrek etorkizunean. FAOk berak ere jatorrizko arrazen aldeko aldarrikapena egin zuen 1992an.\nDena dela, arraza horiek duten desabantaila handiena, abeltzainaren ikuspegitik, produktibitatea da, noski. Askoz arraza produktiboagoak badira, eta horiek gailendu dira mundu osoan, eta lekuan lekuko arrazen lekua hartu dute. Alde horretatik, pirenaikoak eta ardi latxak behintzat ez dute galtzeko arriskurik, inguruari ongi egokituta egoteaz gain esne edo haragi asko ematen baitute.\nZer zaldi pottokoa\nBertako gainerako arrazak, ordea, zaindu egin behar dira iraungo badute. Hori dela eta, hainbat programa jarri dira martxan arraza garbi mantendu eta irautea bermatuko duen abere-taldeak hazteko. Pottoka egoera horren adibide adierazgarria da. Zaldi txiki honek milaka urte daramatza Euskal Herriko mendietan. Gizakia lurraren jabe egin baino lehenago ere hemen bizi ziren pottokaren arbasoak.\nPottoka haragi-iturri izan da gutxienez Madeleinealditik—horren lekuko dira leize-zuloetako irudiak, pottokaren antzerako zaldiekin—, eta duela gutxi arte hazi izan da haragitarako. Egia esan, ez du lan handirik ematen: erdibasatia denez, mendian bizi da belarra eta sastrakak janda (otea ere jaten du neguan, besterik ezean); eta mendia garbi edukitzen laguntzen du. Baina gizakiak etekin handiko abereak nahiago, eta zaldi handiago eta indartsuagoekin nahasi izan da.\nOndorioz, arrazako pottokak asko urritu dira, hibridatuz joan dira. Baina, hala ere, arrazaren ezaugarriek iraun dute behor eta zaldi batzuetan, eta ale horiek elkartuta arraza garbia berreskuratzeko lanak egin dira; hala, pottoka-azienda indartzen ari da pixkanaka.\nArraza garbia lortzeko, estandarra definitu da; hau da, pottoka gisa kalifikatzeko zaldi edo behor batek izan behar dituen ezaugarri fisikoak zehaztu dira: kolorea, altuera, luzera eta gorputzaren eta buruaren beste hamaika neurri. Esate baterako, koloreari dagokionez, iluna da pottoka: beltza edo gaztainkara iluna (pintoa bereiz sailkatzen da); eta, garaierari dagokionez, 115 cm eta 130 cm bitartekoa.\nBetizu arrazako behiek ez dute\nlaguntzarik behar ernaltzeko, ezta erditzeko ere.\nPottoka arraza 1995ean katalogatu zen EAEn eta Frantzian lehenago, 1970ean eman zioten pottokari arraza-izendapena. Ezarritako estandarra zorrotza izan zen arren, duela urte batzuk alferrik izango zen ugalketarako behor eta zaldi garbienak bakarrik erabiltzea, gutxi ziren eta aldakortasuna eta aberastasun genetikoa galduko zen.\nBaina ugalketarako behor eta zaldi egokienak aukeratzen joan diren heinean —pottoka-izaera handiena dutenak hautatu dira— arrazako azienda handitu egin da, eta estandar horren ezaugarriak zorrozten joango dira.\nGaur egun, aldiz, abere-kopurua handi samarra da, eta hasi dira hautapena egiten. Hala, hazitarako erabiltzen diren pottokak kalifikazio altukoak izaten dira —puntuka erabakitzen da aberearen pottoka-izaera—.\nPottoka erdibasatia da berez, baina, otzandu ahala, gehiago erabiliko da zelabere gisa.\nArraza definitzeko, ezaugarri morfologikoez gain, odol-analisiak ere egin ziren. Euskal Herriko Unibertsitatean populazioaren genetika aztertu zuten. Beste zaldi-arraza batzuekin alderatu zuten (odol garbikoa, mendikoa, espainiarra, arabiarra...), eta, pottokaren berezitasun genetikoak ikusita, garbi geratu zen arraza bereizi bat zela.\nHala izanda, abere bakoitzaren identifikazioaz eta kalifikazioaz gain, pottoken liburu genealogikoa ere osatzen ari dira foru-aldundiak eta pottoken alde diharduten elkarteak.\nAgeri denez, oraindik ere badago zer egina pottoka arraza ugaria eta aberatsa izan dadin, baina oinarria behintzat dagoeneko ezarria dago.\nPottokaren arbasoen irudiak Euskal Herriko hainbat leize-zulotan daude.\nDesagertzeko arriskuan dauden beste abereak berreskuratzeko ere antzerako lana egiten da. Guztiak ez daude egoera berean, noski, baina ahaleginik ez da falta. Dena dela, administrazioak egiten duen lanaz gain, ezinbestekoa da partikularrek egiten dutena; izan ere, bertako arrazak babesteko konpromisoa hartua dute hainbat elkartek, eta lanaren zati handiena haien esku dago.\nPribilegiatuak ere badira\nAbere batzuekin berreskuratze-lanak egiten dira, baina beste batzuek ez dute horren beharrik. Pirenaikoarekin eta ardi latxarekin egiten diren ekintzak ekoizpena hobetzeko dira —etekina hobetzeko programak—. Ardi latxaren hazkuntza-programa, esate baterako, 1984an hasi zen, eta, ordudanik, hamaika ikerketa egin dira esnearen kalitatea eta kantitatea hobetzeko helburuarekin.\nPirenaikoa da galtzeko arriskuan ez dagoen euskal behi-arraza bakarra.\nHobekuntza genetikorako programan, ardi bakoitzak zenbat esne ematen duen eta esne horren konposizioa nolakoa den (oro har zenbat proteina eta zenbat gantz duen) neurtzen da, eta ardirik onenen arkume arrak (ahari kumeak) aukeratzen dira ugalketarako. Eta ugaltzeko ere teknika berriak erabiltzen dira; izan ere, ohikoa izaten da intseminazio artifiziala erabiltzea ardiak aukeratutako ahari horien haziarekin ernaltzeko.\nHoriez gain, beste hamaika ikerketa ere egiten da ardien esne-emaria hobetzeko. Esate baterako, errapeen morfologia aztertu da; izan ere, geroz eta ohikoagoa da jezteko makinak erabiltzea, eta errapearen muturraren formak eta neurriak zeresan handia dauka egiteko horretan. Eta hori bakarrik ez; ikusi da errapearen formaren arabera gaitzak izateko arriskua ere handiagoa izaten dela; eta horrek guztiak eragina du esne-produkzioan, noski.\nArdi latxak esne ugari eta kalitate onekoa ematen du, baina hori ere hobe daiteke.\nAgeri denez, alde handia dago programaren helburua ezartzeko garaian etekin oneko arraza izan ala ia etekinik ematen ez duen arraza izan. Etekina ematen dutenez, ardi latxarekin eta pirenaikoarekin produkzio-kate bat osatzen da. Baina gainerako arrazekin ezin da horrelakorik egin. Dena dela, produkzioa eta etekin ekonomikoa hobetzeko asmoa badago arraza bera mantentzeaz gain.\nEuskal Herriko arrazen katalogo ofizialaren arabera, arraza hauek oso larri daude: Enkarterriko astoa, ahuntz azpigorria, euskal txerria eta oiloa, erbi-txakurra, Enkarterriko villano eta villanuco (txakur-arrazak) eta behi montxina.\nHoriek baino egoera hobean da zaldi-azienda, baina ez dago arriskutik kanpo, ezta gutxiago ere. Mendiko zaldia eta pottoka nahiko ugariak dira zenbait menditan, baina arraza mantentzeko programak beharrezkoak dira, batez ere arraza garbia ez galtzeko; izan ere, azkeneko mendean beste arraza batzuekin gurutzatzea oso ohikoa izan da etekin handiagoa ateratzen zaien zaldiak lortzeko asmotan.\nBeste horrenbeste gertatu da betizuarekin; eta behi erdibasati horri eusteko eta ahal den neurrian berreskuratzeko lanak badira. Terreña da katalogatu duten beste behi-arraza, eta hori ere galtzeko arriskuan dago. Ugaria den behi-arraza bakarra pirenaikoa da, produktibitate handikoa delako, noski.\nNegu gogorrenak ere mendian egiten dituzte betizuak eta pottokak.\nArdiei dagokienez, esan beharrik ez dago latxa dela nagusi. Zelai zabaletan artalde handiak ikusten dira bazkan, eta halako ingurua behar du latxak; baina bada beste ardi bat, sasi-ardia, bere izenak dioen bezala larrean baino sasi artean gusturago dagoena. Ez da esnetarako hazten, eta, ondorioz, geroz eta sasi-ardi gutxiago dago.\nLatxaz eta sasi-ardiaz gain, bada bertako beste ardi-arraza bat ere Karrantzan; ardirik gehienak muturzuriak dira, eta ugari samarrak dira, gazta egiteko erabiltzen baitira; muturbeltzak urriagoak dira, ordea, eta galtzeko arriskuan daude.\nHarrigarria dirudien arren, euskal artzain-txakur bizkorra ere galtzeko arriskuan dago. Eta, hala ere, gainerako bertako zakur-arrazak baino egoera hobean da; izan ere, gainerako hiru arrazak galtzeko arrisku bizian dira, aipatu bezala.


Clement Jauregiberri - Wikipedia, entziklopedia askea.\nClement edo Clément Jauregiberri edo de Jauréguiberry (Ziboze 1895eko abenduaren 9a - 1965) Zuberoako Jauregiberri familia ezagunaren kidea da, bereziki Bigarren Mundu Gerran alemaniarren kontrako erresistentzian aritzeagatik ezaguna.\nZiboze, 1895eko abenduaren 9a\nTolosa Okzitania, 1965 (69/70 urte)\ngudaria eta idazlea\nArtikulu hau Zuberoako familia euskaltzaleko kideari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jauregiberri».\nJauregiberritarrak denbora luzean Zuberoan herria eta hizkuntzaren alde eragile handienetakoak izan ziren. Bederatzi seme-alabaren artean zortzigarrena zen.\nHamazortzi urterekin Lehen Mundu Gerran bere borondatez sartu zen eta amaiera arte ibili zen, kapitain gradua eta hainbeste kondekorazio lortuta; bi aldiz larri zauritu zuten, bigarrena gerraren azken egunean.\nArgentinan zenbait urtez bizi izan zen. 1922an Thérèse Bardonekin (Okzitaniako Corresa aldekoa) ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten.\nBigarren Mundu Gerran erreserbako ofizial bezala berriro deitua -ordurako Bildozen bizi zen bere familiarekin-, aurrekotik zuen eskarmentuagatik gauzak bestela planteatzea pentsatu zuen; bere kezka populazio zibilak ahalik eta gutxien sufritzea zen. Zuberoako alemaniar okupatzaileen kontrako A.S. (Armée Secrète) delako maki taldeko buru izendatu zuten. Lehen Arbaila eta gero Atharratze askatu zituen bere lagun taldearekin; Zuberoak bere burua askatu zuen naziengandik, ia inoren laguntzarik gabe. Jean bere semea mezulari lanetan aritu zen.\nMauleko Regum lantegiko zuzendaria izan zen 1938 eta 1958 artean. Enpresa ixtean matematika irakasle lanetan aritu zen Zuberoako hiriburuko Saint-François ikastetxe katolikoan.\nTolosa Okzitaniakoan zendu zen 1965ean, gerra zaurien ondorioak luze pairatu eta gero.\nBeste neba-arreba batzuk bezala euskaltzalea eta abertzalea zen Clement. Idazlanetan bere ekarpena kantitatez handia izan ez bazen ere, hauxe azpimarra daiteke:\nEmmanuel Intxausperen Le Verbe Basque oinarria hartuta euskal aditz sistema matematikaren laguntzaz formulatu zuen; lan hau Eusko Ikaskuntzak argitaratu zuen 1954an, izenburu berarekin. Aditzen azalpenak erraztu nahian egindako ahalegin horretaz baliatu zen Madalena arreba bere idazki eta mintzaldietan.\nEuskaraz ere luma trebea zuen, zenbait artikulu edo kontakizunetan frogatu zuen gisan; batzuk oraindik argitaratu gabeak dira, Davantek bere erreferentziazko lanetan nabaritzen den Mort pour la France izenburua duena bezala.\nJean-Louis Davant: Xiberoko makia pastoralaren liburua, Sohütak 2001ean antzeztua.\n↑ Hala idazten du euskaraz Davantek.\n↑ Zuberoako maki handiena izan zen: Arbaila, Basabürüa, Maule aldea; 500-600 bat lagunek osatua eta Ospitalepekoaren laguntza polemikoa izan zuen.\n↑ Ez nahasi Clémenten Jean anaiarekin.\nTxomin Peillenen Zuberoaren Askapena artikulua.\nDavant Argian makiez.\nAzken aldaketa 3 iraila 2020(e)an, 10:16(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 3 iraila 2020, 10:16.


Gailu biodegradagarriak itsas ekosisteman atun-arrantza jasangarriago bat lortzeko – Ekonomiaren KZ\nMAIALEN MUSATADI / 2020-06-25/ Azti zentro teknologikoak, BRTA aliantzako kideak, Biofad proiektu europarrean lan egin du, itsas ekosisteman eragin hain kaltegarriak ez dituzten arrantza-metodoak diseinatzen eta ezartzeko. Munduan arrantzatu egiten diren atun tropikalen erdia baino gehiago Arrainak Kontzentratzeko Gailuekin (DCP) egindako arrantzatik datoz. Azken urteotan itsas azalean flotatzen duten objektu artifizial horien erabilerak gora egin du, eta, ondorioz, itsas ekosisteman dituzten eraginak ebaluatu dira eta atun-populazioetan gailu hauek duten inpaktua murrizteko neurriak ezarri dira. Egoera honen ondorioz sortu zen Aztiren ekimena, DCP material biodegradagarriekin fabrikatzeko eta harrapatu nahi ez diren espezieen arrantza murrizteko.\n← Gipuzkoak 825.00 euro bideratuko ditu sare sozio-ekonomikoa berpiztera\nCAF konpainiak hiru kontratu lortu ditu Europan, 100 milioi euroren truke →


Sailkatugabeak Archives - Gaitzerdi\nJai pagano-erlijiosoa dukegu Agate Deuna. Neguko solstizioaren ondoren, makilekin lurra joz berau udaberrirako esnatzea omen zentzua; eta parean dator Quincianori ezezkoa emateagatik bularrak moztu zizkioten Ageda martiriaren historia, bularrak emankortasunaren sinbolo hartuz gero. Hainbat ezaugarrik egiten dute berezi bezperako erronda: neguko astegun buruzuri batean berandu arte herriko kale edo mendietako baserri denak pasatzea zintzarria bustiz lagunartean; bertsolari hasberrientzat...\nGauza bat da xomorroa, COVID-19a, eta bestea kudeaketa, hau da, horren aurrean hartzen diren neurriak. Baina agintariek saltzen duten mezua da ez dagoela beste aukerarik, hartzen diren neurriak direla hartu daitezkeen bakarrak, xomorroaren ezaugarriek ez dutela beste biderik urratzen uzten. Indibidualismo eta pribatizazioarentzako perfektua dirudi birus honek! “Besteekin elkartzea arriskutsua da”, “egin dezakezun elkartasun ekintzarik handiena zure etxean (eremu pribatua)...\nIkastetxeak hasiak dira gurasoekin bilerak egiten, COVID-19aren hedapena saihesteko protokoloa ikastetxe horretan zehazki nola gauzatuko duten azaltzeko. Bilera horietako bat entzutea aski da irailaren 15ean irakasleek greba zergatik egingo duten ulertzeko. Izan ere, Jaurlaritzaren asesorea une honetan Jesusitomaitia dela konbentzituta nago. Zeren miraritan soilik sinistu daiteke, pandemia baten erdian eta Hezkuntzako aurrekontua biderkatu gabe, eskolari eutsi ahalko zaionik. Ikusi nahi,...\nHego Euskal Herrian eskolara “normal” itzultzea zientzia fikzio bihurtu dute protokoloek: eskolan sartzerako ikasleei kopetean jarriko dieten termo-pistolak sukarra detektatzen badu etxera joango da zuzenean ume asko, eskola orduetan sintomarik duen umea zaintza gelara eramango dute gurasoak bila etorri arte, ume asko lehen eskola egunera ere ez da joango PCR negatiboa emanagatik etxean hamarraldian egongo delako (inguruko batek PCR positibo eman duelako), eta ikaskide batek PCR...\nAurrez aurreko eskolaren ordezko, pantailak bihurtu dira irakasle eta ikasleen arteko euskarri nagusi azken hiruhileko berezi honetan. Artikulu honetan azaldu genizuen IKTetan urte luzeetako esperientzia duen Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (12-16 adin tarteak) Erniobea ikastetxeak nola egin duen aldaketa Internet bidezko ikaskuntzara. Bitxia da, ordea, justu Aiztondo bailara berean paperaren aldeko apustua egin duela Lehen Hezkuntzako (12 urtera arte) Pedro Mari Otaño Herri Eskolak....\nBi hilabete daramatzagu etxea eskola akademiko ere bihurturik. Akademiko, bai, zeren etxea beti da eskola, seguraski eskolarik handiena, gainera. Bete-betean eragiten dute azken bi hilabeteotan etxe hauetan bi estatuetako eta hainbat lurraldetako hezkuntza sailburuek, ahoa irekitzen duten bakoitzean. Lehen momentutik baloratu eta eskertu dugu gure ikastetxeetako irakasleen lana, egunero konturatzen gara haientzat aldaketa handia eta etengabekoa dela azalpenak eta ikasleekiko harremana...\nMartxoaren 13 arratsaldean iritsi da EAEko ikastetxe guztietara Eusko Jaurlaritzaren araubidea. Hauxe dio irakasleek etxetik lan egin ahal izateari buruz: “Irakasleek, behar adina bitarteko digital badituzte eta ikastetxeko zuzendaritzak egokitzat jotzen badu, telelanaren bidez egin ahal izango dute beren irakaskuntza lana, ikastetxera joan gabe. Ikastetxeetako zuzendaritzek (…) langileak ikastetxean unean unean egotea eska dezakete”. Martxoaren 13 hori bera izan da Bizkaia...\nMartxoaren 13, lehen aldiz ari gara ARGIAko lankide guztiok bakoitza bere etxetik lanean. Koronabirusak trebatu araziko gaitu bilera telematikoetan. Gauza bat baita erredakzioa bilduta gaudenean etxetik ari den pertson bat Skypez bileran integratzea eta bestea bakoitza bere etxetik ari denean tajuzko komunikazio jendetsua burutzea. Lehen baldintza, tresnak aukera ematea Ezagunenak diren herremintek lau lagun lotzen dituzte aldi berean. Talde handiagoentzako, Jitsi plataforma izan daiteke...\n“Ni nire lanpostuan baldintza duinetan nago, greba hau ez da niretzat”. Ez da lehen aldia izango horrelakorik entzun duzuna. Langileak jabe diren, enpresan modu demokratikoan antolatzen diren eta bizitza erdigunean jarriz gizartea aldatu nahi duten ekonomia sozial eraldatzailearen sarea da Olatukoop (ARGIA ere bertako kide da). Langileak direnez jabe, ahalik baldintza onenetan egiten dute lan. Baina ez diezu komatxo artean dagoen esaldi-tranpa hori entzungo. Alderantziz, hara puntu...\nAspaldi izan zen aurreko greba orokorra. Aurreko grebetan herri kaxko askotako komertzioa ia erabat itxi arren, merkatal gune handietan apenas nabaritu izan zen grebaren eraginik. Greba hau ezberdina izan da Usurbil merkatal gunean: Ehun grebalari inguru elkartu dira Urbil merkatal gune aurrean, ateak irekitzeko ordua baino lehen. Ertzainak daude atean. LAB sindikatuko kide bat joan da ertzainekin hitz egitera. Grebalariei azaldu dienez, ertzainek hiru kideri utziko diete sartzen, ez besteei....


"EGIren komandoetan gauzatutako ekintzek zaildu gintuzten"\n2019ko ekainaren 27a, osteguna | Ordua Euskal Herrian 06:58:38\nJosu Aizpurua, EGI-ko kide ohia\n60ko hamarkadan Bizkaiko erresistentziaren zurrunbiloaren begian zen. Alderdi jeltzalearen EGI gazte mugimenduaren baitan eratu ziren taldeak ibili zituen, komando bereziak. Tenerifen (Kanariar Uharteak) argitaratu berri duen lanean gordin kontatu ditu orduko amets zapuztuak.\nJosu Aizpurua San Nicolas "Istiña" (1946, Bilbo)\nEGIko kide, erresistentzian buru-belarri jarduna frankismo garaian. ANVko idazkari nagusi zen 1977an eta HBko parlamentarioa Gasteizko lehen legebiltzarrean. Politikaren lehenengo lerroan ibilia, 1982an politika aktiboa utzi zuen. Hainbat lan ditu idatziak, argitaratuak batzuk, argitaratu zain bestetzuk. Kaleratu berria du Ilusiones truncadas (Escritura entre las nubes argitaletxea, 2016), erresistentzia garaia ardatz duen liburu autobiografikoa. Guztiz kritikatzen du 78az geroko euskal politika, EAJ, ETA nahiz HB. Euskal Herritik urrun bizi dugu, baina hor da beti beraren bloga.\nZure gaixotasunak azti ibiltzera behartu nau…\nHobeko duzu! 70 urte beterik, Kariben ordurako, medikuak jakinarazi zidan aortan aneurisma bat nuela, eta ez txiki-txikia ere. Ebakuntza agintzen zidan, protesia jartzea, ez zedin aorta lehertu. Hamabi hilabetean berrosatuko nintzela eta, harrezkero, beste hamabost urte biziko nintzela. Gaizkixe! Kontua da, ordea, polineuropatia diabetikoa ere badudala, genetikoa, eta horrek paralisira naramala poliki-poliki. Nola egingo dut, bada, bihotzeko ebakuntza, gero hamabost urte gurpil-aulkiari lotuta egoteko? Ezta pentsatu ere! Ibiltari porrokatua naiz, bizigarri dut oinez ibiltzea, tentsioak lasaitzen dizkit, ideiak ordenatzen laguntzen dit, egitekoak aukeratzen. Hil arte bizi, beraz.\nBilbon jaioa 1946an, gerra ostea.\nGerra ostea Bilbon… Frankismoa, faxismoa, errepresioa, giro atzerakoia. Oso oroitzapen mingotsa dut garai hartakoa. Errepublikak ekarri zuen askatasun haizea Francoren Erregimenak eraman zuen, odoletan. Espainia garaile, Euskadi garaitua, eta horren ondorio dramatikoak. Gure ama, esaterako, gerrako umeetakoa izan zen. Nora edo nora Frantziara joan behar izan zuen, senide txikiagoak zaintzen zituela. Erbestetik itzuli, ileapaindegian lanean hasi eta, etxetik hara eta handik etxera, igeltsero bat ezagutu zuen, gure aita izango zena.\n“Beste zer esanik ez da, esatean ama”, Uztapide bertsolariak kantatu zuena.\nEz alferrik. Eskolara hasi behar izan nuenean, amak nik baino okerrago eraman zuen: goizeko bederatzietan eskolara sartu nintzenetik ordu batean irten nintzen arte, eskolako atarian nire zain egon zen. Irten nintzenean, berriz, urtebetean ikusi ez banindu bezala besarkatu ninduen. Eta ez ninduen atzera eskolara bidali. Andereño bat, “andereño Enkarne”, ekarri zidan etxera, Indautxuko jesuiten ikastetxera sarrera-froga gainditzeko presta nintzan.\nBilboko kale-giroa zen bat, zure baitakoa beste bat.\nNik esan ohi dudanez, zirkunstantziek –Ortegaren haiek, “ni eta nire zirkunstantziak”–, egin ninduten. Inork ez zuen neurriz gain eragin niregan, inork ez ninduen behartu halako bide bat edo beste bat hartzera. Prozesu naturala izan zen, intelektuala bezain sentimentala. Francoren Erregimena jasanezina zitzaidan eta, astiro-astiro, haren kontra egin nuen, nire burua klandestinitatean ikusi nuen arte.\nEntzuna dizut anekdota jakin bat.\nHor dut beti ditxosozko gertaera. Etxera nindoan lagun batekin batera trolebusean, eta jakako paparrean Biarritzeko Oldarra dantza taldearen ikurra neraman: dantzari bat ageri zen, zuriz, hondoaren gainean, partez berde, partez gorri. Trolebus berean sekreta bi, nonbait, Alhondiga parean gidariari geratzeko agindu zioten-eta, behintzat. Udaltzaingoaren egoitzara sartu eta, udaltzainei txintik esateke, gela batera eraman ninduten. Lau galdera ergel egin zizkidaten eta, segidan, joka eraso zidaten: egurra eman zidaten, lixiba, oso modu “profesionalean”, arrasto nabarmenik uzteke. Hamahiru urte izango nituen, eta hasieran, negarrari eman nion, izu-ikaratan. Baina, bat-batean, barruko amorrazio guztia etorri zitzaidan, eta egurrari eutsi nion, estoiko. Gero, gure aitari hots egin zioten, ez dakit zer esan zioten, baina aitak auto bat bidali zuen, jaso ninduen, eta kito. Inoiz ez zuen ezer esan. Amari, berriz, kalean borrokan ibili nintzela esan zioten. Nire lagun hark ere inoiz ez zuen ezer esan. Koldarra behar du, gero!\nIkaskizuna atera nuen: azti izan behar dela ikasi nuen, ez duela merezi pankarta erakusten ibiltzeak, alferrikako alardeak uzten.\nZeure sentipenak ere modu klandestinoan bizitzen, gero egingo zenuenez.\nBaliteke, nahiz eta Euzko Gaztedin ez ginen ezer ezkutatzen ibiltzen. Mendira hasi nintzen lagunekin, han beste lagun batzuk egin nituen, eta haien artean Euzko Gaztedikoak ziren batzuk. Laster konturatu ziren zer joera nuen, eta Uralita [Iñaki Renteria] aurkeztu zidaten, Euzko Gaztediko buruetakoa sasoian, eta hark euren erakundean sartzeko esango zidan. Mendi ibilaldiak egiten genituen, baina ez noranahi, gerra garaiko leku esanguratsuetara baino, Bilboko Burdinazko Gerrikora nahiz Arabako fronteko lekuetara… Eta beti zen baten bat hitzaldia egiten –Txomin Saratxaga bat, adibidez–, PNVren bertsioa kontatzen. Ondoren, EGIn sartu nintzen. Ez ginen asko ere. Gure taldean lau ginen: Mikel, Jon, Zezilio eta lauok, eta bosgarrena, Koldo bat, buru. Bizkaian beste hiru talde osatu ziren, eta Gipuzkoan, Araban eta Nafarroan bana.\nJokin Artajo eta Alberto Asurmendi, 1969an hilak, EGIkoak ziren?\nNafarroako taldekoak. Batzarrak egiten genituen ezkutuan, ikastaroak, entrenamenduak… Eta, nola ez dakidala, egun batean –iluntzez–, horma pintaketan ikusten dut neure burua, beste hiru lagunekin batera –eta isipua eta pertza–, inork agindutako kontsignak ipintzen. Horrelaxe hasi ginen Francoren kontrako erresistentzia militarrean. Kasik hamar urte ibili ginen horrela, erbesteko Eusko Jaurlaritzak babestuta beti: ikurrinari zina eginez hasi ginen mendian 1962an, Euzko Gudarosteko komandantearen aurrean, eta azkenean, EGIren komando berezietan ibili gintuzun kasik hamar urtez.\nEGIren komando berezietan? Zer izan ziren komando berezi horiek?\nGazteak –langileak batzuk, ikasleak beste batzuk–, EGIkoak, prestakuntza ikastaroak egindako jendea, “militarrak”, Joseba Emaldiren gidaritzapean. Itaunketa praktikak egiten genituenean, adibidez, zera esaten ikasi genuen: “eusko gudaria naiz eta Ginebrako III. Hitzarmenari heltzen diot”. Baina errazago da esaten, parean daukazun poliziak horri kasu egitea baino. Bazen bat, Escobar izeneko polizia bat, sekulako garrotea erabiltzen zuena. Hark ez zizun barkatzen: “Hemen garrote hauxe da Ginebrako III. Hitzarmena!”.\n“Erbesteko Eusko Jaurlaritzak urratsak egin nahi zituen demokraziaren bidean, eta guk berriz, hogei urteko gazteok, ez genuen estrategia politiko hura ulertzen”\nZein ekintza egiten zenituzten?\nGuk esaten genuen “defentsako erresistentzia” egiten genuela. Komandokideen diziplina erabatekoa zen, militarra. Biolentzia erabiltzen genuenean ere –polizien eta parapolizien kontra–, defenditze aldera zen. Eta monumentu faxistak zartarazten genituenean ere, beti zen komandokideren bat zaintzan, zauriturik gerta ez zedin. Gainerakoan, betikoak, pintaketak egiten genituen, ikurrinak ipintzen, monumentuak zartarazten… Hamaika holako. Urte osoan zehar jarduten genuen borrokan, baina Aberri Egunaren aurreko egunetan areagotu egiten genuen gure lana.\nPoliziak ere zaintza indartuko zuen, ezta?\nBai, nahiz eta hasieran Brigada Politiko Soziala ez jabetu gure lanak zuen garrantziaz. Egia esan, baldarrak ziren lanean. Ez zekiten polizia kalera ateratzen besterik, ea harrapatzen ote gintuzten. Egun handien bezperan han ibiltzen ginen, katua eta xagua bezala. Falangista zaharrak ere poliziarekin bat eginda ibiltzen ziren, eta inoiz hormak pintatzen harrapatzen bagintuzten, autotik tiroka erasotzen ziguten. Guk airean joan behar izaten genuen. Gurekin baino lan handiagoak izan zituzten ETAko gazteekin, zeren hauek pistolak baitzituzten, eta erantzun egiten zieten. Orduan, falangista zaharrok ezkutatu eta bestelako polizia bat, buruargiagoa, etorri zen.\nZer etorri zen gero? Artajo eta Asurmendi hil eta gero, adibidez.\nKomandoen artean espero zen noiz edo noiz horrelakorik gertatzea, baina erbesteko Jaurlaritzan gorabeherak izan ziren. Epelenek komandoetako arduradunen kontra ekin zioten, EGItik kanporatzea eskatzen zuten, babesa erretiratzea. Komandoetako kideok, berriz, Artajo eta Asurmendi heriotzara eraman zituen plana bururaino eraman nahi genuen.\nHego Euskal Herriko lau hiriburuetako monumentu faxista bana zartatzea, eta Valladolideko egunkari baten kontrako atentatua egitea, euskaldunen kontrako eraso xenofoboak besterik ez baitzetozen egunkari hartatik. Gazteek ekin nahi zioten. Arduradun politikoek, ez. Bitartean, ETAkoak gure egonezaz konturatu ziren, eta euren errotara eraman zituzten urak. EGIren komando berezietako kideetako askok beraiekin bat egin zuten. Tarte batean, inork ez zekien EGIkoa zen, ETAkoa, edo nongoa. Sekulako porrusalda izan zen. Erbesteko Eusko Jaurlaritzak urratsak egin nahi zituen demokraziaren bidean, nazioarteko politikan murgilduta zebilen gobernua, eta guk berriz, hogei urteko gazteok, ez genuen estrategia politiko hura ulertzen. Bakanak ginen hasieran, baina ehun izatera ere iritsi ginen, ekintzak egiteko gaitasuna genuen, baita gogoa ere, eta aldiz, geldirik egoteko esaten ziguten. Jakina, batzuk ez ziren geratu, beste bide batzuetatik segitu zuten, ETAra jo zuten.\nZer egin zenuen zuk?\nLehenengo, Ipar Euskal Herrira joateko agindu zidaten, soldadutzara ez joateko. Gero, bestelako agindua eman zidaten, soldadutzara joateko, baina egiteko garbi batekin: zelulak sortzea, materiala lapurtzea eta defentsa-eskuliburuak egitea. Nahiago nukeen Iparraldera joan, baina aginduak bete eta Arakara. Armadako Inteligentzia Zerbitzukoek zaintzapean eduki ninduten, baina nik zozo itxurak egiten nituen: tiro praktikak egitera joaten ginenean, inoiz ez nuen nire jomugan jotzen. Kar, kar… Aginduak bete nituen, materiala lapurtu eta beste, baina inork ez zuen jasotzen nik lapurtutakoa, bitartekariek huts egiten zuten. Susmo txarra hartu nion gauzari, eta egia, soldadutzatik itzuli nintzenean, ezer ez, komando bereziak deseginak zituzten. Eta inork ez zidan azalpenik eman.\nGarai iluna ekarri duzu argitara oraindik orain, Ilusiones truncadas [Amets zapuztuak] liburua publikaturik.\nOngi pentsatuta egin dut, ondorioen jakinaren gainean. Nik ez nuen nahi gazteek euren historia jakitea besterik. Iragana giltza da: nora goazen jakiteko, jakin behar dugu nondik gatozen. Gauzak argitara ekarri behar dira, 36ko gerra zergatik piztu zuten, Bigarren Mundu Gerra, aliatuek egin ziguten abandonoa, erresistentzia, Trantsiziorako bidea… Orduko agintariek bide jakin batzuk hartu zituzten. Alabaina, sekula ez da behar bezala azaldu zergatik hartu zituzten erabaki jakin haiek, eta ez bestelakoak. Jende gehiegi hil zen, eta hil zuten, ametsezko Euzkadi baten alde, eta batzuetan iruditzen zait botoak biltzeko erabiltzen dela hildako haien memoria.\nNoizdanik pentsatzen duzu hori?\n80ko hamarkadan. Laguna nuen Espainiako armadako abokatu bat. Behin, kontatu zidan Alkateen Mugimenduaren garaian , alkate abertzale bat izan zuela bulegoan, eta taldearen izenean zinez agindu ziola inoiz ez zutela independentziaren alde egingo. Geroago, jarrera hura nik neuk egiaztatu ahal izan nuen, eta hori guztiz erabakigarria gertatu zitzaidan.\nZer diozu gaur egun, orduko hartaz?\nBerriz egingo nuke. Faxismoaren kontrako erresistentziarekin bat egitea erabaki nuen, neure gogoz, eta pozik nago urteek arrazoia eman digutelako… Gazteak ginen, besteak bezalakoxeak, baina denboraren joanak eta EGIren komandoetan gauzatutako ekintzek zaildu gintuzten. 70eko hamarkadaren hasiera orduko, gure gaitasuna ez zen txikia ere.\n“Amaren eskutik helduta joaten nintzen hornigaiak hartzera, errazionamendu-liburutxoa hartuta, eta ama gogo txarrez joaten zela ikusten nuen. Amak gorroto zituen fatxiak –horrela deitzen zituen berak, fatxiak–, apaizak bezainbat. Apaizek, esaterako, irabazleen dotrina zerabilten, aste santu latzak egiten zituzten, musika iluna jarrarazten zuten irratian, elizatik elizara ibil gintezen presioa egiten zuten, igandeko mezatan ‘Estatuko buru Frantzisko’-ren alde errezatzera behartzen gintuzten... Haurtzaroko nazional katolizismo hura filofaxista hutsa zen”.\n“Errepublika garaiko irakaslea zen, sano abertzalea, totala. Emakume Batzakoa izandakoa. Atxilotu zuten, torturatu eta erbesteratu. Amnistiatu zutenean ere irakasteko baimena ukatu zioten, eta bataren eta bestearen etxean eskolak emanez irabazi zuen ogia. Berak eman zizkidan euskal kausaren eta Bilboko faxismoaren gaineko lehen azalpenak. Orduantxe ulertu nuen batzuk ‘gu’ ginela eta bestetzuk, aldiz, ‘haiek’”.\nAzken hitza: Euzkadi azkatuta\n“60ko hamarkadaren hasieran Gora Euzkadi Azkatuta ipintzen genuen hormetan. Eta, guretzat, horrek independentzia esan nahi zuen, ez oraingo autonomia. Haren alde saiatu ginen eta eskaini genuen bizia. Inork ez zuen ohore ez kargurik eskatu. Komando berezietakook bakarrik utzi gintuztenean, nork bere modura egin zion aurre bakardadeari. Bi lagunek bere buruaz beste egin zuten. Beste batzuek psikologoaren laguntza behar izan zuten. Lehenago, Artajo eta Asurmendi hilak zitzaizkigun. Orain utzi gu bakean!”.