Amaituta 17|10|26 • 18|02|26\nKoloretako grabatua Bilboko Arte Ederren Museoaren bilduman 33. Aretoa\nBilboko Arte Ederren Museoak bat egin du Grabatuaren eta Papereko Artearen Nazioarteko FIG Bilbao Jaialdiaren VI. edizioarekin, eta museoko estanpen multzo zabaleko 59 grabatu izango ditu ikusgai 2018ko otsailaren 26ra arte, konposizioko elementu adierazkor gisa kolorea izatea hari gidaritzat hartuta.\nMuseoa elkarlanean aritzen da FIG Bilbaorekin, 2012an lehen edizioa izan zenetik, eta, harrezkero, urtero egin ditu erakusketak, hala nola Giovanni Battista Piranesi (2012), Mimmo Paladino (2014) eta Lucas van Leyden (2015) artistei eskainitako monografikoak; edota Sardiniako grabatuari (2013) eta Vivanco Bildumari (2016) buruzko erakusketa kolektiboak. Elkarlanaren oinarrian museoak paper gaineko obraren azterketari eta zabalkundeari tradizioz eskaini dion jarduera dago, haren funts ugariak 10.000 obratik gora baititu, eta horietatik 3.000 grabatuak baitira.\nIldo horretan, azken urte hauetan museoak paperari buruzko erakusketa asko antolatu ditu, bere funtsetan oinarrituta: XV. mendetik XVIII.era arteko marrazkiak eta grabatuak. Bilboko Arte Ederren Museoaren bilduma (2005), Carlos de Haes. Marrazkiak eta grabatuak. Bilboko Arte Ederren Museoaren bilduma (2006); Cézannetik Légerrera. Bilboko Arte Ederren Museoaren bilduma (2009); Goya. Asmatutako estanpak (2012); edo, oraintsuagokoa dena, kartelgintzari eskainitako Hormako mezuak. Bilboko Arte Ederren Museoaren bildumako kartelak (2015).\nFIG BILBAO Bilboko Arte Ederren Museoan\nHasieratik bertatik, Grabatuaren eta Papereko Artearen Nazioarteko FIG Bilbaok batera uztartu ditu merkataritzako proposamena eta obra grafikoa ezagutzeko, ikertzeko eta balioesteko planteamendua, grabatuaren kultura ezagutzera emateko, ikusleak erakartzeko eta artearen merkatua bultzatzeko asmoz. Esparru horretan sortu da Beltzetik harago. Koloretako grabatua Bilboko Arte Ederren Museoaren bilduman erakusketaren babesa.\nErakusketa hau urteko programazio zabalaren parte da, beste erakusketak, eztabaidatzeko mahaiak eta azaltzen ari den grafikari buruzko topaketak bezala, adibidez, datorren larunbatean, irailaren 28an, Bilboko Zabalgune eraikinean goizez izango den Open Portfolio programa bezala. Programatutako jarduerak FIG Bilbao Azokarekin batera amaituko dira, azaroaren 16tik 19ra bitartean egingo dena, Musika eta Kongresuetarako Euskalduna Jauregian, eta horrek Bilbo nazioartean emango du ezagutzera, batez ere Atlantikoko arkuan, grabatua eta paper gaineko artea zabaltzeko merkatuaren erdigune gisa.\nOraingoan, FIG Bilbaok eta museoak balio didaktikoa daukan proposamen bat hautatu dute, koloretako grabatuaren historia eskainiko baitiete ikusleei, hasieratik gaurdainokoa, bildumako 59 estanparen bidez. Museoko Bilduma Saileko buru den Javier Novok aukeratu ditu estanpak, eta erakusketaren katalogoko testua idatzi du, Espainiako grabatuari buruzko literaturari benetako ekarpen ona eginez.\nPaul Cézanne, Francisco Iturrino, Joan Miró, Francis Bacon, James Rosenquist, Luis Gordillo, Eduardo Arroyo, David Hockney, Allen Jones, Robert Motherwell, Mimmo Paladino eta Cristina Iglesias dira ibilbide horretan aipatutako artista esanguratsuetako batzuk.\nXV. mendetik aurrera, grabatuaren teknika izan zen irudiak ezagutzera emateko Europan gehien erabili zen sistema. Ale asko prezio merkean estanpatu ahal zirenez, eta garraiatzea eta zabalkundea egitea erraza zenez, gehienbat XVIII. mendetik aurrera, estanpak merkaturatzeko eta bildumatzeko joera azaldu zen Europa osoan. Horrela, bada, erreproduzitzeko teknikak pixkanaka hobetu ziren, eta estanpak fintzeko eta artistikoki hobeto burutzeko moduak bilatu ziren.\nHorrenbestez, berehala utzi zuten bazterrean grabatuen eskuzko edertzapena, eta teknikak esperimentatzen hasi ziren, kolorea era mekanikoan sartu ahal izateko, adierazkortasuna emate aldera. Gutxi gorabehera artisautzakoak ziren zenbait prozedura probatu ondoren ‒besteak beste, Europako iparraldean estanpatze xilografikoak egin zituzten, zurezko hainbat ziri erabiliz ingerada eta itzaletan, tonuerdi eta argietan; Italian chiaroscuro teknika zegoen, eta Ingalaterrako grabatzaileek erruz erabili zuten mezzotinta‒, XVIII. mendean sistematikoki hasi ziren koloretako grabatua ekoizten Frantzian. Jean-François Janinet, Gilles Demarteau –haiek egindako bi eta hiru estanpa ditugu ikusgai, hurrenez hurren– eta beste artista batzuek ez zuten elementu osagarri huts gisa erabili; haientzat, ezinbesteko osagaia izan zen, teknika honek zituen adierazpideen barruan, eta hainbat xafla gaininprimatzen zituzten, bakoitzak kolore-arloa ondo zedarrituta zuela. Iraultza hori 1796an burutu zen Alemanian, Aloys Senefelderrek litografia asmatu zuenean.\nXIX. mendean, Japoniako artistek izugarrizko abilezia lortu zuten koloretako grabatua egiten; zabal hedatu zen eta garrantzi handia izan zuen lanen corpusa hezurmamitu zuten. Erakusketan obra horietako batzuk ditugu ikusgai, museoan ekialdeko arteko Palacio bildumak lagatako grabatuen multzo bikain eta ugaria baitago. Herri-inspiraziokoa zen ukiyo-e generoko pintura berezia da, eta Utamaro, Hokusai eta Hiroshige artistak dira genero horretan adierazgarrienak.\nKoloretako hozkadura berezi horiek zabal mugitu ziren Europako pintoreen artean, eta, azkenean, bertako artistek estilo horretako motiboak, enkoadraketak eta tinta lauak bereganatu zituzten. Aldi berean, Parisko zirkuluetan, koloretako litografiaren goraldia izan zen. Erakusketan ditugun Chéret edo Cézanneren lanak horren adibide argia dira.\nOrdutik aurrera, artista ugarik sartu zuten kolorea sistematikoki paperezko produkzioan, besteak beste, Cezánne, Miró, Iturrino, Bacon, Jim Dine, Joseph Beuys, Cy Twombly, Vieira da Silva eta Zao Wou-Kik.\nXX. mendean, arte grafikoak ‒besteak beste, litografia, carborunduma, serigrafia eta offseta‒ ugaltzearekin eta prozedurak merkatzearekin batera, panorama izugarria zabaldu zen artistentzat, lehen abangoardiekin hasi eta gaurdaino iritsi arte. Man Ray, Joan Miró eta Roberto Matta eragin surrealistaren adibide gisa ditugu erakusgai; Oskar Kokoschka, berriz, gerra garaiko Europako kartelgintza politikoaren adibide paradigmatikoa da.\nMendean barrena, kolorea elementu nagusi gisa duten joera artistiko batzuek –hala nola espresionismo abstraktuak, pop arteak edo Colour Field deitutakoak– koloretako grabatua erabili zuten, euskarri ezin hobea baitzen beraien lorpenak gauzatzeko eta gizartean hedatzeko.\nHorrela jokatu zuten, besteak beste, Robert Motherwell, James Rosenquist, Allen Jones, Richard Hamilton, Jim Dine, David Hockney eta Kenneth Noland artistek. Bestetik, Alemaniako Jörg Immendorff eta Georg Baselitz neoespresionistek linolioa berreskuratu zuten. Horrez gain, bestelako berezitasunak aipatzearren, teknika mistoak sartu zituzten, esate baterako, Mimmo Paladino, Enzo Cucchi, CyTwombly eta Larry Riversen obretan.\nEspainiako artean, serigrafia da 60ko hamarkadatik aurrera gehien erabili zen prozedura. Erakusketan, Luis Feito, Alfredo Alcaín, Luis Gordillo, Equipo Crónica eta Rafael Canogar artisten adibide gailenak bildu ditugu, besteak beste.\nAzkenik, erakusketa honen bidez, aukera ona daukagu museoaren bildumako zeharkako ikuspegia erakusteko, garai desberdinetako eta nazioarteko maisuek egindako hainbat alerekin, grabatuan ardura berezia jarriz jardun zuten euskal artistak barne hartuta, hain zuzen, Francisco Iturrino, Darío de Regoyos, Gabriel Ramos Uranga, Mari Puri Herrero, Andrés Nágel, Marta Cárdenas eta Cristina Iglesias.\nLouisiana Lottery Co (Luisianako Loteria Korporazioa), Multicoloured Squares I (Kolore askotako karratuak I) seriekoa, 1972.\nKoloretako litografia paperean, 405 x 560 mm\nERAKUSKETAREN EDUKIA: Beltzetik harago\nHitzaldia: Beltzetik harago\nJavier Novo eskutik


Talogileek alkandora zuria eta gona urdina - Ahotsak.eus\nTalogileek alkandora zuria eta gona urdina
Alkandora zuria eta gona urdina erabiltzen zuten taloak egitera joaten zirenean. Haren gainetik, amantal moduko bat. Eliz-atarian kokatzen ziren gehienetan.
\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan GAB-004-021 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nAlkandora zuria eta gona urdina erabiltzen zuten taloak egitera joaten zirenean. Haren gainetik, amantal moduko bat. Eliz-atarian kokatzen ziren gehienetan.\nGaia(k): Ekonomia eta industria » Emakumeak lan-munduan (etxetik kanpo) , Ohiturak eta bizimodua » Elikadura » Jatekoa eta edatekoa\n- Euxebi, ze erropa eaman zendun?\n- Ba, gu jun giñen lehenbizikon, holaxe bata bat, y un esto crudo, un esto, como una... tenía otra, ebaltzen non sin mangas, jaietan ta txukun antzen eon behar. Beste zea bat, mantal bezela. Baiño mantala ez zan, hola zea bat. Oaindio ganbaran dauzket danak.\n- Baiño erropa espeziala zan egun hartako?\n- Gero hasi giñen espezialakin. Hor hasi zien espezial jun behar gendula ba: “faldas azul marinos y camisas blancas”. Ordun'e edarki, edarki danok, muy bien.\n- Euxebi, ordun, egun hartan, Leazpin aittu ziñeten talo eitten, eta berriz deittu zizuen, beste nunbaittea juteko?\n- Bai, berriz'e herria, berriz'e herria.\n- Handik hasi ziñeten muitzen?\n- Ta beti lau lagun ibiltzen ziñeten?\n- Ez, geo gehiau hasi giñen. Ez zeon buru emateik, lau bakarrik.\n- Eta eskolan bat eo bazenduen? Eakusten ziozuen bestei talok eitten?\n- Hori norberak ikixi behar izaten do, norberak ikixi behar. Batzutan okartxego igual irtengo zizun, baiño norberak ikixi behar. Bai. Esaten giñen: “hala, saiau etxen hasten, ta hurrengoako hobetogo eingo itzue”.\n- Talok eitteko pueston bat zeukezuen?\n- Bai. Eliz atarie hartu genduen. Zeatio, lehen eitten gendun plazan, baiño plazan'e peligroa jotzen zon. Eurie eitten bazon ez zeon eitteik, busti eitten zan. Ta jendea, dana holaxe kolea eoten zan, zai. Geo esan gendun, “ba onen-onena eliz atarie deu. Han behintzat ez gea bustiko”. Ta geo eliz atarin eitten gendun. Baiño urte askon.\nJateko ohiturak I: gisatua egiteko astirik ez orain\nTaloak erretzeko modu ezberdinak


alokairua Cottage 2 ch. 4/5 pers. kanpin frantzia landak - Akitania\nAlokairua : Cottage 2 4/5\nCottage, 2 Logelak, 4/5 pertsona + 1 Autoa, ± 21 m²\nCottage évasio delakoak arazorik gabeko oporrak biziaraziko dizkizu! 4/5 lagunentzako alokairu honek 27m2-ko azalera du. Bikoteentzako ohe bat du eta 70x190eko ohatzeak beste logela batean, eta 70x190eko beste ohe gehigarri bat ere. Baita komunak bereizita dituen bainugela eta sukaldea ere. Estalitako terraza zurezko mahai eta eserlekuekin, gure eguzkiak eta haren itzal zoragarriaz gozatzeko! 2 leku dituzu eguzkia hartzeko. Animaliak debekatuta daude. Autoa aparkatzeko leku bat (kanpin-autoa ezik) sartzen da kanpinarentzako lekuaren tarifan. TB eta WiFia badago alokatzea, gehigarria ordainduta.


Herrigintzaren Berrikuntzan Unibertsitate Aditu Ikastaroa — Profesionalentzako prestakuntza\nHerrigintzaren Berrikuntzan Unibertsitate Aditu Ikastaroa\nZiurgabetasun garaiotan herrigintzaren historia, erronkak eta berrikuntza uztartuko dituen formazio eskaintza. Gizarte, herri erakunde eta enpresetan dabiltzan profesionalei zuzendua.\n2021/10/01 - 2022/05/27\nOnarpen baldintzak eta prozesua\nEuskalherrigintzan ari den edo arituko den herritarrarentzat zein ezagutza da garrantzitsuena gaur? Eremu ezberdinetan herrigintzako lanean diharduenak balio publikoa eta herrigilea sor dezan behar dituen gaitasun, ezagutza eta gakoak zeintzuk dira egun? Nola ahaldundu daitezke sendoen herrigintzako subjektuak euren lana ahalik eta transformatzaileena eta eraginkorrena izan dadin? Galdera hauek ezartzen duten marko eta begiradatik abiatuta landu da aditu titulurako proposamen hau. Erantzun bakarra ez dagoela onartuta ere, erantzun guztietan kontuan hartu beharreko gutxienez hiru aldagai nagusi identifikatzen dira:\n● Munduaren eraldaketa azkar, sakon eta multidimentsionala;\n● Gure herriaren berariazko ezaugarriak eta historia;\n● Politikaren edo esparru publikoaren transformazioa.\nPlano ezberdinetako hiru faktore horiek kontuan hartuta eta abiapuntuko galderei erantzunez, aditu tituluak zera eskainiko du: aldaketa makroak eta nuklearrak ulertzen laguntzea, euskalherrigintzan inplikazioak dituzten heinean, baina gure pekuliaritateak ere aintzat hartuta, erronkak guretik identifikatuz, egingarriak eta lorgarriak izan daitezen.\nAditu tituluak planteamendu horretatik abiatuta asmo hau du: gurean herrigintzan ari diren pertsonek gure herriaren egungo eta etorkizuneko erronkei erantzuteko gaitasuna indartu eta balio publiko ahalik eta handiena sortzea.\nHerrigintzan eremu desberdinetan dabiltzan profesionalei zuzendua dago aditu titulu hau. Hala nola:\nUdalgintzako ordezkari politikoak.\nGipuzkoako, Bizkaiko eta Arabako Foru Aldundietako ordezkari politikoak.\nGarapen agentzietako teknikariak.\nEuskal alderdi politikoen ordezkariak.\nEuskal gizarte zibil antolatua osatzen duten eragileen ordezkariak.\nEuskal gizartean, orokorrean, herrigintzan ari diren norbanakoak eta profesionalak.\nHerrigintzaren berrikuntzan aditu tituluaren helburu orokorra lortzeko, aditu tituluak hiru moduluko egitura dauka:\n1) Lehen moduluan, eraldaketa globalak eta hauek gizarteko eremu nagusietan eragiten dituzten aldaketak ezagutuko dira:\na. Munduko dinamikak azaltzearekin batera argituko dugu zeri deritzogun paradigma berria azaleratzen ari dela;\nb. Paradigma berriaren argitan espazio publikoa nola aldatzen ari diren identifikatuko da;\nc. Eraldaketek berariaz herrigintzan ze inplikazio eta erronka orokor dituzten aurreratu eta ikusaraziko da.\n2) Bigarren moduluan, testuinguru berria euskalherrigintzarekin eta eremu politikoarekin erlazioan ipiniko da:\na. Euskalherrigintzari buruzko ibilbide historikoa eta bilakaeraren berri emango da;\nb. Eraldaketekin euskalherrigintza ze forma hartzen ari diren azalduko da;\nc. Euskalherrigintzaren galderak, erronkak eta aukerak zeintzuk diren argituko da.\n3) Hirugarren moduluan, Egunerokoari eta presenteen ditugun erronka ezberdinei herrigintzak nola erantzuten ahal dion eztabaidatuko da:\na. Gure eremu sozio-politikoan eragiten diguten erronka ezberdinen gaineko gogoeta bultzatuko da;\nb. Herrigintzaren (herri erakundeak, enpresak, gizarte zibil autoeratua) kasu edo eredu inspiratzaileak ezagutaraziko dira;\nc. Egunerokoan herrigintzan dihaduenarentzat baliagarri izan daitezkeen tresna konkretuak aurkeztuko dira.\nAditu tituluaren hasiera: 202eko urria.\nAditu tituluaren amaiera: 2022ko maiatza.\n12 ECTSko aditu titulua da (300 ordu). Saio presentzialak orotara 18 izango dira asteazken arratsaldetan 15etatik 20ak arte eta ikasleek proiektu bat garatu eta aurkeztuko dute.\n60 lagunetik gora adituren ekarpenak izango dira.\nSaioen egutegia hau izango da:\nUrriaren 28tik abenduaren 9ra.\nUrtarrilaren 13tik martxoaren 24ra.\nMaiatzaren 26ean proiektuen aurkezpena.\n600 018 841\nProzesuaren zehaztapena eta datak:\nInskripzioa egin: irailaren 2tik urriaren 11ra. (Egun horretarako egin online inskripzioa)\nMatrikulazioa: urriaren 14tik 18ra.\nFormularioak eta informazio guztia helbide honetara bidali beharko duzu:\nNagore Eskibel (Kudeaketa administratiborako arduraduna)\n+34 600 09 71 09


Herritarren txanda Arrasateko Kirol Azpiegituren Mapa definitzeko partaidetza prozesuan — Arrasateko Udala\nHerritarren txanda Arrasateko Kirol Azpiegituren Mapa definitzeko partaidetza prozesuan\nEztabaidarako lantaldeak bilera egingo du irailaren 14an, eta hiru lan saio egingo ditu Arrasateko azpiegiturek esku hartzeko dituzten premiei eta etorkizuneko obrak egiteko ordenari buruz hitz egiteko\nAurreko legealdian Arrasateko Udalak prest utzi zuen Musakolako kiroldegia berritzeko aurreproiektua. Bigarren fase honetan, Musakolako kiroldegiaz gain, udalak herritarrekin batera landu gura du udalerriko azpiegituren mapa, hala nola Iturripeko kiroldegia edo Uarkapeko frontoia: Arrasateko Kirol Azpiegituren Mapa.\nPartaidetza prozesua ekainaren hasieran hasi zen. Udalak lehen partaidetza saioa egin du kirol klubekin, eta 13 klubek parte hartu zuten. Orain, lehen saioa egingo da gaur, uztailak 1, instalazioetako erabiltzaileen taldearekin eta herritarren taldearekin.\nTalde biak ausaz aukeratutako pertsonek osatu dituzte, sexuaren, adinaren eta bizitokien arabera.\nHala, kirol- instalazioetako erabiltzaile guztien artean ausaz aukeratutako 8 pertsonak osatzen dute erabiltzaileen taldea. Hala ere, Musakolako kiroldegiko instalazioen erabiltzaileak 4 dira, Iturripeko erabiltzaileak 2 eta Uarkapeko erabiltzaileak 2.\nHerritarren taldeari dagokionez, 10 pertsonak osatzen dute, 6 emakumek eta 4 gizonek, sexuaren, adinaren eta ausazko eremuen arabera hautatuak udal erroldaren bidez.\nHiru talde horiekin batera, udal eremuan, martxan daude udaleko teknikarien lantaldea eta Kirol batzordean dagoen udal ordezkarien taldea.\nHoriek guztiak, batera, deliberazio taldeko kide dira. Deliberazio lantaldeak irailaren 14an ekingo dio bere ibilbideari, eta, hiru lan saioren bidez, gaur egungo kirol azpiegituren diagnostikoa egingo du eta esku hartzeko beharrak antzemango ditu.\nGainera, urriaren amaieran eta azaroaren hasieran, karpa bat jarriko dute kalean 5 egunean, herritarrek iritziak utzi eta ekarpenak egin ditzaten.\nUdalak adierazi duenez, "Gure herriak duen egiturazko beharrari ausardiaz heldu behar zaio: kirol azpiegiturak. Arrasateko kirolaren etorkizuna herritarrekin definitzen ari gara".\nUdal gobernuak nabarmendu duenez, proiektu handia da, eta hainbat urtetarako inbertsio plan bat behar du, "Hurrengo udal gobernuak ere konprometituko dituena, eta, horregatik, udalarentzat lehentasun nagusia da modu partekatuan lantzea, bai ordezkari politikoen artean, bai herritarren artean, bai eragileen artean. Udala zorrik gabeko egoeran dago, eta, beraz, ausardiaz heldu behar diegu kirol azpiegiturei. Eta udal gobernuak 10 urteko inbertsio plana du buruan, gero partaidetza prozesuan zehazten den proiektura egokituko dena ".\nProzesua 5 fasetan\nLehen fasea: prozesuaren diseinua eta egitura sortzea. 5 lantalde egongo dira: kirol batzordearen taldea, langileen ordezkarien taldea, kluben taldea, erabiltzaileen taldea, herritarren taldea.\nBigarren fasea: diagnostiko bat sortzeko deliberazioa. Esku hartzeko beharra duten kirol azpiegituren mapa eta diagnostikoa sortzea; lehentasunezko eskuhartzeen ezaugarriak; aukera ekonomikoen eta mugen gogoeta; eskuhartzeen ordena.\nHirugarren fasea: herritarrekin eta Haurren Kontseiluarekin kontrastatzea. 5 eguneko saio irekiak.\nLaugarren fasea: adostasuna eta itxiera. Herritarren ekarpenak eta balorazioak jasotzea eta aukera berriak aztertzea.\nBosgarren fasea: emaitzak dokumentatzea eta kirol instalazioak birmoldatzeko proiektua abian jartzea.


DiKoMa - Soziolinguistika Klusterra\nDIKOMA – HIZKUNTZA EKOLOGIAREN DISKURTSOA ETA KOMUNITATEAREN AHALMENTZEA\nDiKomA Proiektuaren emaitza nagusia gizartean espazio eta gune anitzetan (gazteak, herritarrak, ikasleak, gurasoak, elkarteak, erakundeak, …) ekolinguistikaren ezagutzan oinarrituta herritarren jabekuntzarako eztabaida irekia eta antolatua ahalbideratuko duen tresna baten sorkuntza da, EkoLingua Solas-jokoa, hain zuzen ere.\nEusko Ikaskuntzak sustatuta 2011 urtearen amaiera aldera “Udalerri Euskaldunetan hizkuntz ekologiaren diskurtsoa sozializatzeko esku-hartze parte-hartzailerako proiektu-proposamena” itxuratzen hasi zen.\nBestalde, 2012 urtearen hasieran eta Errenteriako Udalaren eskaerari erantzunez Soziolinguistika Klusterrak “Errenteriako udalerrian diskurtso berrituaren bitartez euskal hiztunen komunitatea trinkotzea” xedea zuen proiektu proposamena prestatu zuen.\nDiKomA Proiektuaren emaitza nagusia gizartean espazio eta gune anitzetan (gazteak, herritarrak, ikasleak, gurasoak, elkarteak, erakundeak, …) ekolinguistikaren ezagutzan oinarrituta herritarren jabekuntzarako eztabaida irekia eta antolatua ahalbideratuko duen tresna baten sorkuntza da, EkoLingua Solas-jokoa, hain zuzen ere. Produktu hau erabilera librekoa izango da, edonorren esku egongo da.


Bake - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBakea harmonia-egoera eta ondorioz gerra edo indarkeriarik eza bezala definitu ohi da. Honakoa definizio teoriko-formaltzat jotzen delarik, hots, plano kategoriko abstraktu batean kokatzen den definizioa da.\nBakearen ikurra: uso zuria olibondo adaxkarekin.\nSabindarren euskara garbian bakeari gentza esaten zaio, eta bertatik eratorritakoa da Gentzane emakume-izena.\nHala, historian, gizarte eta egile bakoitzak bakea eta bortizkeriarik eza ezberdin ulertu izan du. Esaterako, erromatarrek gudaren ukazio gisa ulertzen zuten. Bakea zentzu negatibo batean definitzen zuten: guda ez dena bakea da. Borrokarik ez dagoenean, "bakea" dago. Latinez pax = absentia belli da.\nGaur egun bakea, era positiboago eta zabalago batez ulertzen da, indarkeria materialik eza ez baita bakearen sinonimotzat hartzen. Hau da, bortxakeria fisikorik eza (indarkeria zuzena, hilketak, pertsonen edo taldeen aurkako errepresio bortitza...) eta egiturek (juridikoek, administratiboek eta sozio-ekonomikoek) sortzen duten bortizkeriarik ez ematea esan nahi du. Azkenengo definizio honi gagozkiola, bakerik ezaren adibide pobrezia genuke, izan ere, honakoak bere jatorria egitura ekonomiko bidegabe batean dauka.\nEra berean, Nazio Batuen Erakundea (NBE) eta nazioarteko beste hainbat antolakunde bakea zentzu positiboago batean definitzen eta honako kontzeptuan sakontzen saiatu dira.\nIrailaren 21ean ospatzen da Munduko Bakearen Eguna nazioarte-mailan.\n↑ «gentza - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-21).\n↑ «Gentzane - Pertsona-izenak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-21).\n(Ingelesez)Peace monuments around the world.\nAipu famatuak: Bakea\nAzken aldaketa 22 ekaina 2021(e)an, 15:07(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 22 ekaina 2021, 15:07.


Badator, atzera ere, Eskola Bidea - Soraluze - Plaentxia.eus\nBadator, atzera ere, Eskola Bidea\nUbane Madera 2018-11-05 16:00\nAndoni Iñurritegi azalpenak ematen Eskola Bideen aurkezpenean, Herriko Antzokian.\nDatozen asteotan bost fasetako prozesua abiaraziko dute Soraluzen iaz sortutako Eskola Bideen funtzionamendua zehazteko, egonkortzeko, komunitatean txertatzeko eta jarraipen sistema definitzeko. Herriko Antzokian eman zuten honen guztiaren berri Soraluzeko Hezkuntza Proiektuak deituta.\nIaz abiarazitako Eskola Bidea egitasmoa egonkortzeko ibilbidea aurkeztu zuen Soraluzeko Hezkuntza Proiektuak, Herriko Antzokian, joan den martitzenean. Gutxi izan ziren bertaratu ziren gurasoak, kontuan hartuta iaz 47 neska-mutikok parte hartu zutela Eskola Bidea egitasmoan.\nKontuak kontu, batzarra hasi eta lehenengo eta behin Andoni Iñurritegik, hezkuntza proiektuko dinamizatzaileak Eskola Bidearen iazko froga pilotuak utzitako datuak ekarri zituen gogora. Bereziki, aurrera begira, Eskola Bideen funtzionamendua zehazteko eta egonkortzeko beharrezko zirenak.\nEsaterako, gogora ekarri zituen eskolarako bideetan detektatutako oztopoak: ikusgarritasun txikia hainbat puntutan, txakur-kakak, espaloi estuak, zirkulazio handiko tramuak… Gogora ekarri zuen, baita ere, egindako diagnostikoaren arabera, egunero 30-40 auto joaten dela eskolara umeak eramatera horrek dakarren arrisku guztiarekin.\nEta besteak beste, gogora ekarri zuen Eskola Bidea haurren autonomia garatu nahi duen egitasmoa dela; haurrak eskolara bide seguruetatik, bakarrik eta oinez joatea sustatuz eta erraztuz. Era berean sozializazio aukerak sortu eta etorkizun baterako ohitura osasuntsuak finkatzen dira.\nAurkezpenaren ondoren, Iñurritegik jakinarazi zuen datozen asteotan bost faseko prozesua abiaraziko dutela. Honako helburuarekin: Eskola Bideen funtzionamendua zehaztu, egonkortu, komunitatean txertatu eta jarraipen sistema definitu.\nHonakoak izango dira bost faseak:\n1: Egitasmoa gogoraraziko dute eta Eskola Bideak berrartzeko proposamena egin irakasleekin zein ikasleekin eskolan; gurasoekin eta herritarrekin.\n2: Eskola Bideen sarea osatuko dute herriko eragileekin: merkatariak, ostalariak, udaltzainak…\n3: Eskola Bidea indartzen jarraitzea eta familien atxikimendua lortzea.\n4: Eskola Bideen funtzionamendua doitzea.\n5: Eskola Bideen jarraipena zehaztu eta definitzea.\nHau guztiau egiteko datei begiratuta, berriz, hasteko guraso boluntario poltsa osatuko dute, ahalik eta lasterren ekimena berrabiarazteko. Era berean, Eskola Bidean parte hartu nahi duten neska-mutikoen izen-emate orriak jasoko dituzte.


Manex Pagola kantagilea hil da - bizkaie.biz\nManex Pagola kantagilea hil da\nBizkaie! 2018-06-07 13:04 Musikea\nEuskal abesti ezagun askoren berbak bereak dira.\nManex Pagola | Ikusi handiago | Argazki originala\nBaionan hil da Manex Pagola, 76 urtegaz. 1960ko hamarkadatik aurrerako euskal kantagintza barriaren aitzindarietako bat izan zan eta euskaldun gehienentzat ezagunak diran abesti ugari sortu zituan, esate baterako, Pantxoa eta Peioren Urtxintxak eta Kanta aberria Pagolak idatziak dira.\nManex Pagola Nafarroa Behereko Landibarre herrian jaio zan, 1941eko bagilaren 28an. Musikearen eta kantagintzearen bidez hartu eban euskalduntasunaren kontzientzia eta, eleizako girotik abiatuta, gazterik hasi zan han eta hemen kantetan. 1960ko hamarkadan, euskal kantagintza barriaren loraldiagaz bat, talde eta proiektu ugaritan parte hartu eta bakarlari be ibili zan.\nDisko bi baino ez zituan plazaratu, 1970eko hamarkadan. Sasoi haretan, Zazpiribai ikuskizunaren bultzatzaile nagusia izan zan, Ez Dok Amairuren eredua Ipar Euskal Herrira zabaldu nahian. Baina handik gitxira abesteari ixtea erabagi eban eta ez zan oholtzara bueltau. Beste batzuentzako kantak idazteari ekin eutsan.\nPantxoa eta Peio, Erramun Martikorena, Maite Idirin eta beste askoren diskoetan topau leiteke Pagolaren ekarpena. 1987an, bere kantu gehienen bildumea argitaratu eban, Biziaren altzotik. Bestetik, umeentzako literaturan, Biba turisma! idatzi eban 1978an.\nPolitika eta gizarte gaietan be nabarmendu zan Pagola. Enbata mobimenduan lehenengo eta ondoren Seaskaren sorreran; Eusko Alkartasuna alderdiko Iparraldeko Idazkari Nagusi izan zan.\nOhorezko Euskaltzain izentau eben aurtengo maiatzean bertan. 2014an, Sarako Idazleen Biltzarrak omendu eban eta horren harira alkarrizketa hau egin eutsan Bizkaie!-k.\nManex Pagolari azken agurra astelehenean, bagilaren 11n, egingo deutsie, Ahurtin.


Barazkizaletasun - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Barazkijale» orritik birbideratua)\nDieta barazkizaleen jaki batzuk.\nBarazkizaletasuna edo begetarianismoa osasuna eta jakien inguruko bizi-filosofia bat da. Haren oinarri nagusia haragia ez jatean datza; haien hitzetan "begiak dituzten izakiak ez jatea". Begetarianismo barruan kontzepzio eta planteamendu desberdinak ematen dira baina, orokorrean, animaliekiko errespetuan oinarritzen dira. Horren arabera, begetarianoek ez dute animalien erabilera onartzen ez jateko baina ezta ere dibertsio iturri moduan. Dena dela, badira begetariano asko bizimodu hori osasun argudioengatik hartzen dutenak beste konnotaziorik gabe. Beste hainbat kasutan erlijio arauak egon daitezke horren jatorrian. Esaterako, budismoak eta jainismoren aginduetan animaliekiko errespetua ezinbestekoa da. Mendebaldeko gizarteetan begetarianismoa gehiago lotzen da ideologia ekologistez edo animalien defentsarako ideologietan.\n2 Barazkizaletasun barruko tendentziak\n3 Zergatik barazkizale izan?\n4 Barazkizaletasunarekin lotutako beste tendentziak\nBegetarianismoa oso kontzepzio zaharra da. Indian eta Antzinako Grezian aurkitzen dira lehenengo testigantzak. Esaterako Pitagorasen jarraitzaileek dieta begetarianoa jarraitzen zuten; horregatik batzuetan "dieta pitagorikoa" deitu zaio ere bai. Erromatar garaietatik XIX. mende arte ideologia hau desagertu zen, batez ere haragiaren kontsumoa oso mugatua zelako batez ere herri xehe artean. Begetariano kontzeptua 1842an erabili zen lehenengo aldiz; urte horretan, irailaren 30an, Manchesterren, Vegetarian Society sortu zen, munduan ezagutzen den lehenengo elkarte begetarianoa. 1906an horrelako elkarteak koordinatu ziren International Vegetarian Union (IVU) sortuz.. XX. mendean naturismoak, higienismoak eta anarkismoak begetarianismoa bultzatu zuten.\nBarazkizaletasun barruko tendentziakAldatu\nBegetarianismo barruan joera asko daude. Hona hemen nagusien ezaugarri dietetikoak:\nEsne-begetarianismoa: Haragia edo arrautzak ez dituzte jaten baina bai esnekiak. Esnekien artean gaztak eta mamiak daude baina produktu horiek askotan animalien gatzagiz egiten dira eta horiek ez dituzte jaten. Historikoki Pitagorasen jarraitzaileek horrelako dieta eramaten zuten.\nArrautza -esne-begetarianismoa: Hauek arrautzak eta esnekiak jaten dituzte baina ez animaliak. Gure artean nahiko ohikoa da horrelako dieta baina barazkizale askorentzat ez da benean begetarianoa.\nArrautza-begetarianismoa: Hauek arrautzak onartzen dituzte.\nApi-begetarianismoa: Hauek dietan eztia sartzen dute. Aurreko guztiek ere eztia onartu dezakete; kasu horretan "api" aurrizkia gehitzen zaie.\nErabateko begetarianismoa: hauek ez dituzte ez arrautzak ezta ere esnekiak edo eztia onartzen.\nBeganismoa ("vegan" hitzatik, ingelesez "barazkizale"). Erabateko begetarianismoarekin bat egiten dute baina gainera ez dute animalietatik ateratako inongo produkturik eguneroko bizitzan, ez arropetan, ezta ere etxeko altzarietan edo edozein erabileretan. Haien ustez erabilera horiek guztiak animalien esplotazioaz baliatzen dira. Beganismo zale batzuek barazki gordinik bakarrik jaten dituzte.\nGordinzaletasuna: Tendentzia honen jarraitzaileek bakarrik gordinik edo zertxobait berotuta dauden barazkiak jaten dituzte. Haien ustez barazkiak egosteak haien propietateak galtzea dakar, bereziki entzimak. Batzuen ustez zertxobait berotu daitezke, entzimen asimilazioa gorputzean hobetzeko baina inoiz 46° gorago. Ideia berarekin bestetzuk uretan sartzen dituzte jan baino lehen.\nDieta begetariano nagusiek onartzen dituzten jakiak\nEz Ez Bai Bai\nZergatik barazkizale izan?Aldatu\nBegetariano izateko arrazoi nagusiak (Iturri: TIME/CNN POLL 2002)\nHaragian hormonak eta gehigarriak daudelako 15%\nHaragiaren zaporea gustukoa ez delako 13%\nAnimaliekiko maitasuna 11%\nAnimalien eskubideak 10%\nErlijioak sortutako kezka 6%\nLurraren inguruko kezka 4%\nPisua galtzeko 3%\nMunduan gosea gutxitzeko 1%\nAsko izan daitezke barazkizaleak izateko arrazoiak. Batzuk, osasuna dela eta, nahiago dute haragirik ez jatea. Argudio honen jatorria batetik haragiak duen kutsadura egon daiteke: ezaguna da ekoizpena handitzeko mota askotako botikak eta hormonak erabiltzen direla. Produktu horiek, haragiaren bitartez, giza-gorputzetara igarotzen dira. Honekin lotuta, esaterako, behi eroen gaitza dugu baina maila horietara heldu gabe garbi dago gehiegizko animalien koipea jatea osasuntsua ez dela. Beste pertsonek argudio ekologistek defenditzen dituzte: Lurrak ezin du jasan egungo populazioa eta guztiak haragiaz elikatu. Animaliak handitzeko energia eta elikagaien beharrak handiak dira. Badira ere argudio etikoak, bereziki animaliekiko errespetua. Azkenik, zenbait erlijioek haragiaren kontsumoa debekatzen dute; horien artean jainismoa izan daiteke erradikalena: jainistek ez dute ezta intsektu bat hil.\nBarazkizaletasunarekin lotutako beste tendentziakAldatu\nMakrobiotika: Dieta makrobiotikoek, nahiz eta begetariano ospe izan, haragia ez dute debekatzen. Berez. makrobiotika pentsamendu mota bat da eta horren arabera pertsonak jaten duenaren inguruko hausnarketa egin behar du. Ondoren, lortu nahi dituen emaitzen arabera, jaki batzuk hobetsi egingo ditu eta beste batzuk baztertu.\nFrugibismoa: Arthur Merrheim, lehen gizakien arabera, fruituak bakarrik jatearen aldekoa zen. Merreheimen ustez lehen gizakiek hori jaten zuten bakarrik, zerealak eta barazkiak ezagutzen ez zituztelako. Fruitujale batzuk landaretatik eroritako produktuak jaten dituzte ere bai, esaterako tomateak, kalabazak... Lur azpian hazitakoak, aldiz, patatak eta abar, ez dituzte onartzen.\nBiodinamikoak edo Rudolf Steinerren jarraitzaileak: Steinerrek lurraren kalitateari garrantzi handia ematen zion eta hori bultzatzeko biodinamika sortu zuen. Lurra, egiten diren uzten poderioz, elikagaiak galtzen ditu eta horiek berreskuratzea beharrezkoa da, bestela jaten dugunaren propietateak gero eta kaskarragoak izango dira.\nSasibegetarianoak: Haragi gutxiago jaten duten pertsonak nahiz eta ideologikoki horrelako betebeharrik ez izan. Hemen kokatu ditzakegu, adibidez, mediterranear dietaren jarraitzaileak.\n↑ Spencer, Colin. The Heretic's Feast: A History of Vegetarianism. Fourth Estate Classic House, 33–68, 69–84.\n↑ Inkesta Time/CNN: «Reasons for choosing a vegetarian lifestyle»: ‘razones para eligir un estilo de vida vegetariano’ (Time.com).\nKarmen Sobejano: Sukaldaritza begetarianoa etxean erraz prestatzeko. Andoain: Berria, 2007. ISBN: 978-84-934179-7-0\n(Gaztelaniaz) Frances Moore Lappé: La dieta ecológica. Bartzelona: Integral, 1997. ISBN: 9-788479-012748.\n(Gaztelaniaz) Vic Sussman: La alternativa vegetariana. Bartzelona: Integral, 1993. ISBN: 9-788479-010645.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Barazkizaletasun\n(Ingelesez) http://www.ivu.org/ International Vegetarian Union.\n(Ingelesez) http://www.vegetarianismo.net/nutricion/ada.htm American Dietetic Association.\n(Ingelesez) http://www.euroveg.eu/ European Vegetarian Union.\nhttp://www.bizkaie.biz/old/index.php?sec=9&id=1789&ed=94&desa=1 Bizkaie aldizkariaren artikulua.\nAzken aldaketa 22 uztaila 2019(e)an, 17:59(e)tan


�Euskaldunon ospakizun handi bat� antolatu dute Basaurin - GARA\n�Euskaldunon ospakizun handi bat� antolatu dute Basaurin\nNerea GOTI | BASAURI\nBasauriko euskaltzaleek jai handi bat prestatu dute auzolanean iganderako, beren herrian euskaraz bizi nahi dutela adierazi eta praktikan jartzeko. Goizeko zortzietan hasiko dute eguna herriko udaletxean bertan, guztiek batera jai giroan erronka bat botaz: «Baietz 12 ordu euskaraz».\nGoizeko txupinek iragarriko dute iluntzeko zortziak arte luzatuko den erronkaren luzapena. Hamabi orduko tarte horretan ekitaldi ugari antolatu dituzte hainbat talde eta herritarren parte hartzearekin. Goizean zehar, besteak beste, mendi irteera, spinning saioa, grafitilariak, defentsa pertsonaleko saioa, liburu trukea, txistulariak eta buruhandiak izango dira. Goizari amaiera bikaina emateko, berriz, herri bazkaria egingo dute. Atzo ekimenaren bultzatzaileek GARAri adierazi ziotenez, dagoeneko 320 txartel saldu dituzte.\nArratsaldean ere ekitaldi ugari izango dira. San Faustineko lagunen entzierroa, bideo emanaldiak edota 18.00etan hasiko den Dangiliske folk taldearen erromeria izango dira horietako batzuk. Horrez gain, atletismo taldeak antolatutako korrika saioak eta dantza lehiaketa eta erakustaldia izango dira.\n«Basaurin be bagara» izena eman diote ekimenari eta herritarren inplikazio zabala jaso du. «Ideia Euskarabila elkarteak antolatutako jardunaldi batzuetan» sortu zen, «eta egun elkarte, erakunde ugari dira antolakuntza lanetan dabiltzanak». «Ez da egon parte hartzea proposatu eta ezetz erantzun duenik».


IRUÑERRIKO ITZULIKO, Belaskoain eta Egillor herrien artean, egingo dugun 3. etapa.\nAipaturiko ibilbidean aurkitzen ditugu itzuli osoaren altuera txikieneko puntua, BELASKOAIN ZUBIA 372 m aurkituko dugu, eta baita altuera handienekoa ere, MORTXE GAILURRA 1.123 m-koa. Jarraitu beharko ditugun marka gorri eta zuriekin ezin hobeto markaturiko ibilbide bikaina, bidegurutze askotan zutoin seinalizatzaileak aurkituko ditugularik.\nBELASKOAIN (415 m / 0,0 Km. / 0:00h): udaletxearen plazaren ondoan errepidetik jaisten hasiko gara. 50 m-tara, ezkerrerako markak ikusiko ditugu eta pista batetik Arga ibairaino jaitsiko gara. ARGA IBAIAREN gaineko zubia itzuli osoko punturik baxuena da. Hura gurutzatu bezain laster ibilbidea azaltzen duen taula ikusiko dugu gure eskuinera (372 m / 0,65 km / 0:10h).\nErrepidea zeharkatuko dugu eta igoera aurrez aurre dugun pistatik hasiko dugu. 100 m-tara pistak eskuinera biratzen hasten duenean, berau abandonatuko dugu, hasieran den zidor nahiko irregularretik igotzen jarraitzeko. Behin goiko bizkarrera igotzen garenez gero, une oro MARKA ZURI GORRIEI jarraitu behar izango diegu beti, baita CAIRN bati edo besteri ere.\nZidorretik jarraituko dugu, erlauntzen baten ondotik lehenik igaroz eta denbora txikian harriko etxola zirkular baten ondotik gerora, (525 m / 1,4 Km / 0:25h), pista batera iritsi arte horrela. Ezkerraldean aurkitutako harri batek, ORBAIBARretik ANDIAra doan ABELBIDE ERREALean gaudela adieraziko digu. Pista zeharkatuko dugu, eta bidetik jarraituko dugu. Pista berri batera irtengo gara eta ezkerrera biratuko dugu. Pista BIDAURRETAtik dator eta OLLAKARIZKETA LEPOraino igotzen da, baina guk bidezidorrak aprobetxatuko ditugu bidea laburtzeko. Lehenago aipatutako harritik 3 aldiz egingo dugu. Igoerako azken kilometroa pistatik egingo dugu. Burdin hesi bat pasatuko dugu eta 400 m-tara OLLAKARIZKETA LEPORA iritsiko gara.\nOLLAKARIZKETA LEPOA (856 m / 3,60 Km / 1:15h). INFORMAZIO ZUTOINA. M-ra PEÑA TXIKITA ikusten dugu, IM-ra, PEÑA GRANDE, JAITZ (Salinas de Oro) eta urrutian ANDIA MENDIA ikusten ditugu. H-an ESPARATZ gailurra (45’ joan-etorriko denbora behar du). ADI. Peña Txikita, Peña Pequeña edo Colmillo de Esparatz (885 m) Nafarroa-ren geografiaren eraketa harritsu ikusgarrienetako bat da eta bere ahizparekin batera, Peña Granderekin (943 m), Esparatz mendiaren (1.022 m) H-ko aurpegian ingurune benetan singularra osatzen dute. Gorantz jasotzen den 60 m baino gehiago ez dira asko, baina zalantzarik gabe bi haitz hauek aurkitzen dituen mendizalea sendoki hunkituta izango da, haiek igotzen saiatzeko gogo handiarekin bertaratzen bada.\nZutoinak dion moduan, markei IE-ko norabidean jarraituko diegu. Igoko gara eta ezkerrerantz bira egingo dugu, orduan bidea berdinduko da. Xendra batetik jarraituko dugu bide, ezpel-zuhaixka eta abaritz zuhaixken artean. Pista batera irtengo gara eta beti egon behar izango dugu adi markei eta zedarriei (cairn-ei) ere, bidegurutze okerrik edo pista utzi eta zidorrak hartzen diren tarteak ez hartzeko. Halaxe PEÑA DE EN MEDIO mendixkarantz igoko gara, nahiz eta hura ia konturatu gabe pasatu (944 m / 5,30 Km / 1:30h).\nGainaldetik igaro ondoren, xendratik pista bateraino jaitsiko gara. 800 bat metrotan jaisten jarraituko dugu, seinale batek pista utzi behar dugula eta eskuinerako xendra bat (830 m / 6,50 Km / 1:55h) hartu behar dugula adierazi arte. Igoera txikia egin eta burdin hesiaren ondotik jarraituko dugu ETXAURI MENDATERA iritsi arte.\nETXAURI MENDATEA (841 m / 7,4 Km. / 2:15h). Errepidea zeharkatu eta ezkerraldean ETXAURIKO HAITZerantz doan xendra bat ikusiko dugu. Zidorra baso artean joango da eta 350 m-tara edo, gainalde batean, O AMA BIRJINAREN ERMITA aurkituko dugu. E-rako bista ederrak. Zidorretik beste 900 metro jarraituko ditugu SANTA LUZIAKO ERMITARAraino. Leize zulo ugari aurkituko ditugun tarte bat zeharkatuz.\nSANTA LUZIAKO ERMITA (874 m / 8,7 Km. / 2:45h): bide bidegurutzea, ezkerraldean burdin hesi eta MUNIAINerantz daraman xendra bat ikusiko dugu. Eskuinean, ETXAURItik datorren errepideko 19. Km.-ra jaisten den zidorra. Guk aurrez aurre hartuko dugu.Igoera hasiko dugu, lehengo eta behin zailtasun handirik gabeko 300 m 100 m-ko desnibelarekin, desnibel aldetik ibilbideko 100 m gogor eta zailenak hasten diren arte. Desnibelaz gain, lur irristakorrak ematen dituen zailtasunak kontuan hartu beharko ditugu, lokatzaren eta leundutako harriaren ondorioz, eskuak gu ahal garen tokian heltzeko erabili behar izango ditugulako irristada eta kolpe txarren bat ez hartzearren.\nBehin GOIKO ORDOKIRA iristen garenez gero (1.075 m / 9,2 Km. / 3,00h-a) ezkerreko bidea lau eta zabal bihurtzen da. 400 bat metro eginez hartatik jarraituko dugu, PAGADI batetik igaroz. Bidea jaisten hasten denean, ETXAURI HAITZERA daraman zidorra ikusiko dugu eskuinean, mendi hau oraingoan ez dugu bisitatuko.\nGutxira basoa amaitzen da, eta aurrez aurre Mortxe ikusiko dugu. Eskuinean mantentzen dugun burdin hesiaren ondoan hasiko dugu jaitsiera. Gurutzatzen ez dugun ate metaliko bat ikusiko dugu, eta aurrez aurre markak jarraituko ditugu, etengabeko jaitsieran ezpel- eta sastraka- tarteak gurutzatuz. Une oro aurrez aurre ANTENA bat (I.) izango dugu erreferentzia bezala balio izango diguna. SARBILZELAIKO TRIKUHARRIAren ondoan pasatuko gara eta burdin langa metaliko bat pasatu ondoren, pista batean sartuko gara (950 m / 12,00 Km. / 3.45 h).\nAntenarantz jarraituko dugu (I.), igaroko dugu, baltsa bat ikusiko dugu ezkerrean eta bidegurutze batera iritsiko gara, eskuineko pista hartuko dugu, ezkerrekoa kilometro batean edo AZANTZAra jaisten da-eta. Igoeran jada, 250 metroko bidea egin ondoren, pistak eskuinerako itzulia egingo du, 2 pista ikusiko ditugu, eskuineko (E.) hartuko dugu, 600 bat metrotan ate metaliko batera eramango gaituena, eskuinean ARISDIAKO BALTSA ikusiko dugu. Ezkerrean zereal-lursail batzuk. Atea gurutzatuko dugu eta ezkerrerantz (I.) biratuko gara, pista utziko dugu eta Mortxe-ra igotzen hasiko gara.\nZereal-lursailetik banantzen gaituen horma gure ezkerrean mantenduz, nahiz eta ez beti haren ondoan, goranzko bide argia arku arina egiten ariko da erlojuko orratzen norabidean, zona harritsu eta landaredi gutxikoan. Zalantzarik edo lainorik egotekotan markek eta zur-hesolek bide onetik goazela adieraziko digute.\nEzkerrerako horma ikusteari utziko dugu eta gandorreraino igotzen jarraituko dugu, nondik OLLO HARANA ikusi ahal izango dugun. IE-ko norabidean igotzen jarraituko dugu (eskuina), 300 metrotan zehar, azkenik Mortxe gainera iritsiko garelarik.MORTXE (1.123 m / 15,50 Km. / 4:30h). Gailur zabal eta irekia, erpin geodesikoaz eta faroltxo itxuran txartel-ontzi batez horniturik. Bistak ikaragarri onak dira norabide guztietan. I-era Gaztelu eta Txurregi. IM-ran Satrustegiko eta Beriaineko Mendizerra, E-ra Andiako Zerra, H-ra Etxauri, E-ra Iruñea eta bere arroa, eta atzealdean Pirinioak.\nJaitsiera (I.) markak jarraitzen egingo dugu, burdin hesi bat gurutzatuko dugu eta gailurretik 450 m-tara markek E-rantz biratuko dira eta era argian jaisten hasiko gara. Markei beti jarraitu behar diegu. Baltsa baten (eskuinean) ondotik pasatu ondoren, xendrak ezkerrerantz (I.) biratuko da eta pista bat hartuko dugu. Ia 180º-ko bira bat eman ondoren, zidorrak HE-ko norabidean jaisten jarraituko du. Hartatik jarraituko dugu, ezkerrerantz biratzen hasten duenean pista utziko dugula hesi baten beste aldera pasatzeko (850 m / 17,20 Km. / 5:00h).\nHE-ko norabidean jaitsiz jarraituko dugu gu basoan sartu arte. Borda baten aurrietara iritsiko gara, beherago ehun urtetik gorako haritzen ondotik igaroko gara 1. baltsaren (ezkerrean) ondoan, bide gurutze bat, non ezkerreko bidea hartuko dugun, bigarren baltsa (eskuinean) eta SAN KRISTOBAL ERMITAren aurriak.\nJaisten jarraituko dugu, tanga batera iritsi arte (570 m / 19,00 Km. / 5:40h) eta malda pikoan eskuinean dugun HONDAKIN-UREN ARAZTEGIaren sarrerara arte jaisten den pista hartuko dugu. Egillor-era jaisten den errepidera iritsiko gara, honek eskuinerako itzulia egingo du, baina guk aurrez aurre jarraituko dugu, errepidea berriz apur bat beherago zeharkatzearren, berriz beste pista bat hartzeko 100 metro ondoren ezkerretik abandonatuko duguna, azkenik, xendra baten bidez, ARTETA-etako ZENTRAL ELEKTRIKOKO eraikin batera jaistearren.\nBehin zentralera iritsi garenez gero, ezkerrerantz biratuko gara eta ARAKIL IBAIaren ondotik 500 bat metro jarraituko ditugu, EGILLORrerako errepidearen sarrera zubiaren ondoko zabalguneraino. Ibilbidearen amaiera (400 m / 20,5 Km. / 6:00h)./p>\nIbilbidea ondorengo informazioari esker eginik:


Putzuzulo Gaztetxearen 6. urteurreneko egitaraua – Putzuzulo Gaztetxea – Zarauzko ametsen fabrika\nPutzuzulo Gaztetxearen 6. urteurreneko egitaraua\n2011-10-18Xakela Gaztetxe Asanblada0 Comments\nFiled UnderBerriak Gaztetxea Hitzaldiak Kontzertuak\nEz dira garai errezak gure errealitatea aldatu nahi dugunontzako. Egunero entzun behar izaten dugu garai zailak datozela, krisi ekonomiko batean gaudela eta â€œhay que apretarse el cinturonâ€ askoren ahotan dagoen esaldia da. Jendarte hau aldatzea ezinezkoa dela, alegia. Zulo batean sartu nahi dute errealitate berri bat eraikitzeko ilusioa, zulo batera kondenatu nahi dituzte askoek ditugun ametsak.\nBaina askoek aspaldi bide zaila aukeratu genuen. Bide errezek beti aurretik ezagutzen dugun geltoki batera eramaten gaituztelako. Bide zaila bezain polita. Esku, irriparre, bihotz, malkoez betetako bidea. Elkartasun eta maitasunez betetako bidea.\n6 urte dira Putzuzuloko ametsa gauzatzeko bideari ekin geniola. Eta hau busti beharra zionk! Horregatik datorren urriaren 28an hasi eta azaroaren 26ra bitarte egitarau oparo zein dibertigarria antolatu nahi izan dugu putzuzulo amets fabrikako familiak. Zulora kondenatu nahi izan duten hori guk mundura zabaltzen jarraitu nahi dugulako.\nAnimatu prestaketa lanetara, ekintzetara, garbiketara, turnoetara … Danean behar zaitugu eta!\nOstirala 28: Bersiyo gaua! 22:00etan\nLarunbata 29: Apai merienda+Magia Imanol ItuiÃ±orekin 20:00etan\nIgandea 30: Bolo txapelketa+Herri kirolak 11:30ean +Herri bazkaya 15:00etan\n+ kalejira 18:00etan + Kakahuete 22:30ean\nOsteguna 3: Herriko musikariekin musikari buruzko eztabaida 19:00etan\nostirala 4: Tortilla txapelketa+kantu apaya Montetxio Koruakin\n(Presoen aldeko kontzentra ta geo triki poteua udaletxe plazatik!)\nLarunbata 5: Espeleogia irteera 11:00etan Festa KaribeÃ±ua 22:30ean\n(19:30ean Poteoa mozorrotuta Putzuzulotik) (Tiktara+Dj-Makala)\nIgandea 6: Antzerkiya 19:00etan\nOsteguna 10: Gorputz tailerra 19:00etan Zinea 22:00etan\nOstirala 11: Gazte mugimenduaren diagnosiaren aurkezpena+afaria+ Karma (musika kubatarra) 19:00etan\nLarunbata 12: Gaztetxea kalean!\n11:30ean â€œEmayonk loriâ€ pala txapelketako finala 14:00ean Herri Bazkaya 18:00etan I.Street boulder poteua 21:00etan Kontzertuak\nIgandea 13: â€œHura ez da lekuaâ€ antzezlana METROKUADROKA taldian eskutik 19:00etan\nAsteartea 15: â€œUngdomshuset 69â€ dokumentalaren proiekziyua\nOsteguna 17: Apoa Antzerki taldearen proiekziyua 19:30ean apai merienda + korto emanaldiya 22:30ean\nOstirala 18: + Kaiolatik Fest! (musika elektronikoaren festa!) 22:30ean\nLarunbata 19: Zaratafest: HILKAR + INFEST + KAMORRAH + ARRAULTZ USTELAK\nIgandea 20: â€œZapata gorriaâ€ Haurrentzat antzerkiya Patata Tropikala taldearen eskutik 19:00etan\nOstirala 25: Indarkeria sexistaren kontrako eguna\nLarunbata 26: Sutura + Manolo Kabezabolo\nUrteurreneko kuÃ±a ere entzungai duzue Podcastean:


"Eguberri garaia errezeta tradizionalak berreskuratzeko da" | Revista\n“Eguberri garaia errezeta tradizionalak berreskuratzeko da”\nSalvador Gallego, sukaldari profesionala : "Eguberri garaia errezeta tradizionalak berreskuratzeko da"\n2015eko abendua-(e)ko papereko edizioan argitaratua\nIkusi 2015eko abendua-(e)ko papereko edizioa\nEzinbesteko erreferentzia da sukaldaritza tradizionalean. Espainiako Sukaldarien eta Gozogileen Elkarteen Federazioko kide nabarmena da (FACYRE), Gastronomia Sari Nazionala eman zioten 1994. urtean, eta hainbat urtez, La Casa de Alba telebista programako sukaldeburua izan zen Salvador Gallego. Ondoren, bere jatetxea zabaldu zuen Madrilgo mendialdean, non eskolak ere ematen dituen. Frantzian eta Ingalaterran ibilia da, eta leku guztietan ikasten dela dio; hain zuzen, oso garrantzitsua iruditzen zaio bidaiatzea, bestelako proposamen gastronomiko batzuk ezagutzeko eta gureak balioesteko. Betiko platerekin gozatzen du gehien, zapore primitiboak eta benetakoak dituztenekin. Bere ustez, gastronomia klasikoak izugarrizko ahalmena du eta askoz gehiago ikertu behar litzateke.\nGastronomiak tradizio handia du Espainian, nahiz eta gero eta proposamen gehiago dauden fast food erakoak. Jendeak orain ere estimatzen al ditu plater klasikoak?\nNire ikuspegitik, belaunaldi aldaketa handi-handia gertatu da. Gazteriak orain ez du halako interesik kultura gastronomikoan; gehiago erakartzen dute beste mugimendu batzuek, proposamen merkeagoek edo beste herrialde batzuetatik heltzen diren sukaldaritzekin fusioak egiten dituzten proposamenek, batez ere Asia ingurutik heldu direnekin. Horrek konkurrentzia edo lehia gogor samarra jartzen digu, baztertu egiten direlako Espainian ditugun hamazazpi sukaldaritza horiek, zeinak udalerriekin biderkatzen baditugu, ugaritasun eta aberastasun ikaragarria diren. Espainiako gastronomia munduko onenetakoa da, eta oraindik gauza berri asko aurki ditzakegu hor.\nOstalaritzaren munduan, gaur egun apustu asko egiten dira berrikuntzaren alde.\nModak dira. Modak joan eta etorri egiten dira. Etorriko da mugimendu bat non gazteriak begiak irekiko dituen eta ohartuko den egiaz gure sukaldaritza tradizionalean egin behar dela apustu eta hor inbertitu behar dela. Gure sukaldaritzaren historia antzinakoa da oso, eta asko dago ikertzeko eta ikasteko. Gazteak ohartuko dira uneren batean eta aldatuko egingo dira.\nGutxi estimatzen al dugu daukaguna?\nFrantziarrekin alderatuta, bai. Haien dohainetako bat da oso kontserbadoreak izan direla beti, asko balioesten dituzte beren tradizioak eta errespetatu egiten dituzte bizitza osoa sukaldeari ematen dioten maisu handiak. Onartzen dut horretan inbidia diedala, hemen ez dugulako hala jokatzen, salbuespen batzuk kenduta. Gehienean, ez zaie deus galdetzen garai baten ikur izan diren sukaldariei eta gauza zoragarriak egin dituztenei. Ez diete aholkurik eskatzen, eta pena da, haien jakintza haiekin joango delako.\nBa al dago sekula modatik pasatzen ez den gauzarik?\nJakina. Espainian jendeak asko maite ditu koilararekin jateko platerak, Mediterraneoko sukaldaritzaren ikur izan diren horiek. Baina, horretaz gain, baditugu inguru bakoitzeko plater erraz eta tipikoak ere, oso ezezagunak direnak besteentzat, eta zoriontsu egin gaitzaketenak. Plater onek ez dute zertan izan garestiak eta sofistikatuak, eta ez dute zertan kerik bota edo planetako azken muturretik ekarritako osagai bat eduki. Arrautza batekin, ogi mutur batekin, eta baratxuri eta perrexil pixkatxo batekin gauza bikainak egin daitezke.\nZer plater ezin da falta Eguberrietan?\nSekula falta ez daitekeenak, familia guztiak eskatzen duelako, betiko aza gorriak eta karduak dira. Sasoi honetako gutiziak dira, garai honetan baino ez baitira izaten naturalean. Aza gorria aparta da, eta oso gutxi apainduta ere balio du. Aski da Korintoko mahaspasa batzuk eranstea ongi onduta, eta hortxe dugu plater eder bat, hutsik jateko edo guarnizio gisa jartzeko edozein hegazti edo arrainekin.\nEguberrietan arituko al zara sukaldean?\nBeti aritzen naiz. Familian historia duten platerak egiten ditut. Etxean menu erraz eta xumea prestatzen dugu. Sekula ez da falta izaten hegaztirik, izugarri atsegin zaizkigulako, baina ez dugu jotzen anguletara, itsaski jate izugarriak egitera eta garai honetan izaten diren prezio neurrigabe horietara. Gauzarik errazenetara jotzen dugu.\nFestetan ongi jan al daiteke askorik gastatu gabe?\nNola ez bada. Naiz eta erlijioari lotutako festak izan, gehiegikeriek festa ia pagano bihurtzen dituzte, ia erabat oparotasunari lotuta dauden festa, produktu garestiei, ez daukazuna gastatzeari eta lehengaien espekulazioan ari direnen sareetan erortzeari lotutako festa. Eguberriak ez dira hori. Garai hau plater tradizionalak egiteko da, bizi guztikoak, gure amonek egiten zituztenak bezalakoak; plater xumeak, baina nornahi gogobeteta uzteko modukoak. Zoritxarrez, kontsumo gizarteak xurgatu egiten gaitu eta ahaztu egiten ditugu amonak utzi zizkigun errezeta horiek.\nZer-nolako platerak prestatzen gozatzen duzu gehien?\nLogika kontua da:zaporerik primarioenak azaltzen diren horiek, ehizakia daramaten platerak, oso gutxi manipulatuta dauden haragiak baitira. Gaur egun haztegiak ditugu ia edozertarako, baina oraindik gelditzen zaigu Ama Natura, gauza zoragarriak eskaintzen dizkiguna, oilagorra adibidez, oreina, basurdea… sukaldaritzari zapore naturalen benetakotasuna ematen dioten animaliak.\nZein da sukaldari batek entzun dezakeen lorerik politena?\nBadago eszena klasiko bat Babettes gæstebud filmean festín de Babette gaztelaniaz. Bazkaltiarrak erabat isilik gelditzen dira jaten ari diren bitartean, ia lebitatzen, guztia ezin hobea dagoelako. Ongi islatzen du zer den mahaian plazera sentitzea. Sukaldari bati ez zaio deus esan behar, ez da zoriondu beharrik. Sukaldariak gozatu egiten du ikusiz berak egindakoa ongi hartu duela jendeak, balioesten duela, jaten ari dela… ez da gehiagorik behar. Hori da omenaldirik onena.\nMazapanak, mantekadoak eta polboroiak, Eguberrietako mokadu gozoak\n"Eguberrietakoa garai bikaina da sukaldean gauza berriak egitera ausartzeko"


Pantxix Bidart: «Historian jasandakoak jasanda, libre izan beharra dugu» | Bizigiro | Berria\nATZEKOZ AURRERA. Pantxix Bidart. Kantaria\n«Historian jasandakoak jasanda, libre izan beharra dugu»\nBidartek bihar ditu kantatuko Bitoriano Gandiaga zenaren testuak, Jean Yves Roquesen historia kontaketa «ilustratzeko». Pasaia anitzen ondorio, gaur egungo euskaldun gisa abestuko du libertate egarria.\nPantxix Bidart (Hazparne, Lapurdi, 1971) bere izatean murgildu da Jean Yves Roquesen kontaketan parte hartzeko Sur le pas de Roland [Errolanen bidean] mintzaldi kantatuan. Euskal Herriko historia obretatik abiatuz du erakutsiko hark, baina frantsesetik. Historiak erditu duen oraingo euskalduntasuna bere gordinean ozen kantatuko du Bidartek, Bitoriano Gandiaga zenaren testuak musikaturik. Historiak utzi dituen orbanen «ondare» baitira oraingo euskaldunak; «instintiboki» kantatuko du «libre izatea merezi dutela». Bihar, 18:15ean, Baionako mediatekan.\nMintzatzeak badarama melodia bere baitan.\nArte plastikotik eta obretatik abiatuz, euskal historia kontatuko du Jean Yvesek. Ongi hornitu da: Erromatar garaitik Orreagaren guduraino . Kodexa [Kalistoren Kodexa] lantzen du, eta arabiar edo erromatarrek utzi herexekin lotura egiten. Arte ederrei buruzko mintzaldiak emateko usaia badu, eta hondar urteotan Euskal Herrian zer arte mota baden ikertu du, haren historia... Aldi berean, historia interpretatzen du eta azaltzen. Parte hartuko dut kantuz, a cappella. Larriena berak egin badu ere, nik ere ene tokia badut hor.\nMintzaldi kantaturako bereziki kreatzen ibili zara? Argitaragabeak dira hautatutako abestiak?\nBai, parte hartze guziak ekitaldi honetarako bereziki ditut sortu, mutxiko ttipi bat salbu. Gandiagaren [Bitoriano] testuak ditut hautatu, zeinak musikatu baititut: bakeaz, euskaraz bizitzeaz...\nHistoriako garaiek markatu dizute erritmoa?\nAhots hutsez aritzea erabaki dut garai guzien hartzeko. Kontatuko duen denbora tartea oso zabala da. Jean Yvesen kontrakoa egin dut: hark zabal jokatu du; nik, ordea, autore bakarra hautatu dut: nihaur banintz bezala historiako herexa horiek guziak bildu dituena. Hark azpikoa jorratzen du; nik, aldiz, instintiboki jokatzen dut.\nGaraian garaiko musika estiloak emanen dituzu?\nTestuek naute eraman; adibidez, badu bat bide zaharrez; iraupenaz, hots. Hala ere, arabiar kutsua eta gregorianoa sartu ditut... Batzuetan, hurbiltzen naiz garai historikora, baina beste batzuetan, arrunt nirean ari naiz. Dena den, ideia da libreki aritzea. Jean Yvesen kontrapuntua naiz.\nEuropako ondarearen egunen karietara duzue gomita jaso.\nJean Yvesek oroitaraziko du nor den pasatu, noiz eta nondik. Nik, ordea ,euskara dakart, euskaldunak lehen eta orain. Jasotako ondare horietarik ni naiz ondorengoetariko bat. Historia horiek naute sortu. Ni momentu bateko autore baten pentsamoldea naiz.\nRoques frantsesez eta zu euskaraz. Ez dea nota faltsurik hor?\nKontrajarriko gara. Hark apaindua emanen du; nik, ordea, instintiboa. Berea ilustratzera nator. Baina hor betiko kezka heldu zait: hizkuntzarena. Euskaraz ez dakiten jendez ere inguratua bainaiz. Zer behar da egin? Haiekin lanean ez aritu? Nik ez dut trenkatzen lortzen, ez dut argi nola den egin behar. Nik enea egiten dut hor, eta euskaraz. Frantsesez egitea galdegiten ez didateno...\nEntzuleak zer mezu etxerat bil dezan nahiko zenuke?\nEntzuten dudana da, nonbait, nahasketa badela hainbat populu gainetik iragan baitzaizkigu, menderatu baikaituzte hainbatetan. Haiengandik hartu duguna ere nahiko nuke entzuleak ikus dezan. Nik zer garen erakutsi nahi dut, euskaldun izate hori. Gandiagarekin erakutsi nahi dut zer naizen, eta bizitzeko bai ere irauteko eskubide osoa dugula euskaldunok, are, beharra badugula. Historia horretan jasandakoak jasanda, libre izan beharra dugu.\nEuskaldunak euskaldun gisa jokatzen duelarik, ez ote zaio leporatzen «hetsia» dela?\nHistorian zehar pasatutakoak pasata, aniztasun horretan izan bagara ere. Ezin dute ukatu bagarenik. Bagara pasatu diren guziengatik eta esker. Hori guzia gure ondarea da. Besteek bezala edo gehiago merezi dugu izatea. Haizu dugu oinarrizko eskubide horien ukaiteko.\nHistoriak frogatzen du aspaldian hemen garela, arteak hori frogatzen du. Eta, arte horrek badu lekua gure identitatean. Ni naiz horren froga bat, nahiz ez dudan iraunen hogei mendez! Kur-kur.\nSous les pas de Roland izenburua, zergatik?\nAldi berean Atekagaitzaz [Itsasu, Lapurdi] ari da, eta aldi berean garai historikoaz: Orreagako gatazka artekoa baita bere kontakizuna. Beste kontatzeko manera bat da, oraingo turismori begira batez ere. Izan ere, oraingo azaleko turismoaren oinarrian baita egiazko gertakari historikoa.


Edinburgoko Dukea hil da 99 urterekin\nNazioartea > Europa > Espainia > Monarkia\nEdinburgoko Felipe Elisabet II.a Ingalaterrako erreginaren senarra hil da 99 urterekin. Erregina britainiarrarekin ezkondu zen duela 72 urte eta printzea izan da azken 69 urteetan. Lau seme-alaben aita, zortzi biloben aitona eta bederatzi biloben birraitona, Edinburgoko Felipe zen Europako monarkien dekanoa.\nEdinburgoko Dukea Ingalaterrako erreginarekin. (Argazkia: Semana)\nAndres Greziakoa printzearen eta Alicia Battenbergekoa printzesaren seme gazteena, 1921eko ekainaren 10ean jaio zen Korfun (Grezia), printze greziar bezala, baina beti britainiarra izan zen. Bere osaba Luis Mountbatten Indiako erregeorde ospetsua –IRAk hil zuen 1979an– izan zen mutikoaz arduratu zena eta, nolabait, Ingalaterrako koroa kontrolatzeko ametsa betetzeko hezi eta erabili zuena.\nEz zen Ingalaterrako erregina baten lehen senarra izan, mende bat lehenago Alberto Saxoniakoa Victoria erreginarekin ezkondu baitzen. Feliperen osaba Mounbattenek beti desio izan zuen Buckinghamera iristea eta hori bere ilobaren bitartez lortu zuen, bera babestu zuen, eta kronikek diotenez, ez zuen lan handirik izan Isabel printzesa maitemindu zezan konbentzitzeko.\nFelipe Edinburgokoaz beti esan da primeran onartu zuela Buckinghameko filmean egokitutako bigarren aktorearen papera. Gentlemantzat hartu izan da eta ingeles tipiko eta topikotzat jo dute. Prentsa horiaren kroniketan beti aipatu da gozatu zuela ehizaz, zaldiez, zakurrez, Eskoziako gazteluez eta emakumeez; ezkutuko bikote egonkor samarrak zituela ere sarri aipatu izan da.\nKanal hauetan artxibatua: Monarkia | Ingalaterra\nMonarkia kanaletik interesatuko zaizu...


Espainiako Itzulia Nafarroara iritsi da, eta gobrenuak eskatu du ez joateko ibilbidera - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nEspainiako Itzulia Nafarroara iritsi da, eta gobrenuak eskatu du ez joateko ibilbidera\nEuskalerria Irratia 2020-10-21 08:15\nEspainiako Itzuliaren lehen etapen irudia.\nGaurko etapa Iruñea eta Lekunberri artean igaroko da, eta biharkoa, Lodosatik Soriako Aintzira Beltzera joango da.\nEspainiako Txirrindularitza Itzuliaren 2020ko edizioa asteazken honetan eta ostegunean iritsiko da Nafarroara, bi etaparekin: lehena, oso-osorik Foru Erkidegotik igarotzen dena, Iruñea eta Lekunberri artean, eta bigarrena, Lodosatik abiatu eta Aintzira Beltzean (Soria) amaitzen dena.\nNafarroako Gobernuak eta lasterketaren antolakuntzak foru erkidegoko txirrindularitza zaleei eskatu diete ibilbidera ez joateko eta etapak telebistaz ikusteko, Covid-19aren pandemiaren egungo egoera dela eta. Ildo horretan, lasterketa Iruñeko erdiguneko eta alde zaharreko kaleetatik ez igarotzeko eskatu du Gobernuak, jendetza pilatzea eta kutsatzea saihesteko.\nBi jardunaldiak batuta, txirrindulari-probak, antolatzaileek eta irteera eta helmuga diren udalek diseinatutakoak, 162 kilometro beteko ditu Foru Erkidegoan zehar, 151,6 kilometro lehen etapako ibilbide osoan, eta 11 kilometro gehiago, Lodosako bigarren etapako irteeratik Errioxara sartu arte, Soria probintzian dagoen helmugara joateko.\nForuzaingoak dispositibo berezia prestatu du etapa bakoitzerako, eta Guardia Zibilarekin koordinatuta jardungo du, korrikalarien segurtasuna eta trafikoaren arintasuna bermatzeko, ibilbidean zehar.\nHilaren 21ean, Lizarrako eta Altsasuko polizia-etxeetako eta Bide Segurtasuneko eta Herritarren Segurtasuneko 20 agente arituko dira Iruñeko polizia-etxean. Autonomia-erkidegoak NA-700 (Iruñea-Lizarra Etxauritik), NA-718 (Lizarra-Olatzagutia), NA-2410 (Barranca), NA-7040 (La Reina-NA-700 zubia) eta NA-1110 (Galar-Viana) errepideak kontrolatuko ditu. Hilaren 22an, Lodosako etaparako, Lizarrako ertzain-etxeko 4 agente eta, ziurrenik, Herritarren Segurtasunerako beste patruila bat zabaltzea aurreikusi da.\nGobernuak zaleei eskatu die ez daitezela txirrindulariak ikusle gisa pasatzen ikustera joan eta etapen garapena jarrai dezatela etxetik telebistaren bidez, lasterketaren antolakuntzak berak egin duen ildotik. Azpimarratu behar da, gainera, arreta berezia jarriko dela jende-pilaketetan, halakorik gertatzen bada. Gainera, bi etapetan kalteak jasan ditzaketen ibilgailuei pazientzia eskatu die.


erabili.eus/ Goiz Erdi Aroa, Berant Erdi Aroa\nHemen zaude: Sarrera » Sare-aldizkariak » Iritzi-muinetik » Goiz Erdi Aroa, Berant Erdi Aroa\nGoiz Erdi Aroa, Berant Erdi Aroa\n2006-02-22 / 07:00 / Ibon Sarasola HIZKUNTZA\nEuskal idazle eta irakurle gehienek ez dute agian hitz hauen berri, baina hedatuz doaz, antza, hainbat historialariren artean. Azken bolada honetan bi lagunek komentatu didate oso joskera aldrebesekoak iruditzen zaizkiela. Eta egia esan, ez dago euskararen aldetik ez bata ez bestea zuritzerik.\nHas gaitezen berant-ekin. Egia da badirela euskaraz berantarbi, berantardi, berantaro, beranteuri eta besteren bat. Baina bazter hitzak dira nolarebait, hots, Orotariko Euskal Hiztegian ikus daitekeenez, euskara idatzian ia erabili ez direnak. Gainera, berantarbi eta kidekoek ez dute Berant Erdi Aro zilegiztatzen, honetan hitz elkartu bati josten zaiolako delako berant hori, eta jauzi analogiko hori ez da zilegi, gerra aurrean hainbat idazlek saiatu zuten beste jauzi hura, zubi azpian normaletik zubi zahar azpian-erakoa, esaterako, zilegi ez zen bezalaxe. Bestalde, berant eta berantiar izenondoak ongi dokumentatuak daude tradizioan, eta jasotzen ditu Hiztegi Batuak. Horren arabera Erdi Aro Beranta edo Erdi Aro berantiarra da euskarak eskatzen duen joskera.\nGainera berant-ek goiz behar du bikotea osatzeko, eta Goiz Erdi Aroa are desegokiagoa gertatzen da. Izan ere, goiz argi, goiz meza eta abarretako goiz horrek "goizekoa" esan nahi du, ez "goiztiarra". Hortaz, Goiz Erdi Aro, joskera gaiztoa gorabehera, Goizeko Erdi Aro-ren kide izango litzateke. Esan nahi duguna esateko modu bakarra goiztiar izenondoak eskaintzen digu, eta belarrian min egiten ez duen joskera bakarra Erdi Aro Goiztiarra da.\nKontuari beste alde batetik begiraturik, badirudi Goiz eta Berant Erdi Aro horiek, analogiaz-edo sortu nahi izan direla, goi, behe, kanpo, barne eta kidekoek osatzen duten sailean goiz eta berant txertatzen saiatuz. Baina lehenengoak izenak dira, izen elkarketaren lehen osagai gisa mende bat baino gehiagoko tradizioa dutenak; goiz, aldiz, adizlaguna da, eta berant adizlaguna eta izenondoa, eta, hortaz, besteen sailean ezin txertatuzkoak dira. Horregatik onartzen ditugu normal-normal barne ministroa edo goi eskola bezalakoak, baina sentitzen dugu halako ezinegona Goiz Erdi Aroa eta Berant Erdi Aroa entzutean.\nBukatzeko, ez dut Goi Erdi Aroa eta Behe Erdi Aroa baztertzeko arrazoirik ikusten. Ongi eratuak daude, eta tradizio sendo batean txertatzen dira. Bestalde, ez dira espainolezko Alta/Baja Edad Media-ren morroiak: izendatze horiek frantsesezkoak ere badira -Haut/Bas Moyen Âge-; eta Goi Erdi Aroa-ren kideak ingelesez eta alemanez ere erabiltzen dira.\nNolanahi ere, ez du horrek esan nahi ingelesezko The Early/Late Middle Ages-en ordainik ez dugula behar euskaraz. Baina early/late ingeles adjektibo horiei kideko euskal adjektiboak egokiarazi behar dizkiegu, hots, goiztiar eta berantiar. Eta bide beretik eratu behar ditugu, noski, erromantizismo berantiarra eta kidekoak.\n2006-03-01 / 12:00 / Asier Larrinaga Larrazabal\nGogoan dut EIMA programaren Onomastika batzordeñoa osatzen genuenok zelan hobetsi genituen «Goiz Erdi Aroa» eta «Berant Erdi Aroa» deiturak. Labur-labur azaldu nahi nuke, deituroi begiratzeko beste ikuspegi bat ematearren.\nAro historikoen zerrendari heldu genionean, argitaletxeek «Goiz Erdi Aroa» eta «Berant Erdi Aroa» mahaigaineratu zituzten, biak bide luzea eginak Historiaren gaineko euskarazko testuetan. Batzordeñoan «goiz» / «berant» bikotea soluzio egokia iruditu zitzaigun Historiako aldien barruan bereizketak egiteko, adibidez, «Berant Antzinaroa», beste hizkuntza batzuetan «Antigüedad Tardía», «Antiquité Tardive» eta «Late Antiquity» esaten dena.\nArazoa kronologikoa da, eta iduri du, hartara, «goiz» / «berant» bikotea zentzuzkoagoa dela «goi» / «behe» baino. «Goi Erdi Aroa» eta «Behe Erdi Aroa» ez dira elkarte okerrak, baina «goi» eta «behe» osagaiek ez dute berez denboraren berri ematen, tokiaren berri baizik. Historiaurreari buruz ari bagara, ordea, egoki da «goi» / «behe» bikotea, aldiak bereizteko geruzetan duten tokia baliatzen baita: «Behe Paleolitoa» beherago, sakonago, dago geruzetan «Goi Paleolitoa» baino. Jakina, sistema honen arabera, «behe» diren aldiak zaharragoak dira, eta «goi» direnak berriagoak; hain zuzen, alderantziz izango litzateke, «Goi Erdi Aroa» eta «Behe Erdi Aroa» esanez gero.\nMorfosintaxiari dagokionez, euskaraz ez daude behar beste aztertuta «izenondoa + izena» erako elkarketak, baina bai nahikoa dokumentaturik: «laburbide», «luzorga», «mehe-egun»... «Berant» eta «goiz» ere dokumentaturik daude mugatzaile gisa testu honetan ari garen adierarekin, Hiztegi Batuan egiazta dezakegun bezala.\nNire iritziz, hortik aurreko ardurak gustu kontua dira. Niri, esaterako, ez zait gustatzen «barne-ministroa», morfologikoki hain txukuna dena, baina esanguraren aldetik nondik heldu ez daukana. Hain da erabilgarria, ordea! Hizkuntzak daukan baliabide bat ustiatzea edo ez ustiatzea ere, gustu kontua da. Euskaraz «izenondoa + izena» elkarketa aukera bat da hitz-sorkuntzan, eta «ederlan» eta «ondamu» eratu zutenek beraz baliatu bide ziren.\nNire ikuspegitik, ez dago alderik «Behe Erdi Aroa» eta «Berant Erdi Aroa» deituren artean, erabideari dagokionez. Bietan dugu oinarri bera, «Erdi Aroa», hitz elkartua dena. Berrelkarketa debeku bada, bietan izango da. Nik, ostera, esango nuke lexikalizaturiko unitateetan berrelkarketa ez dela debeku. Alegia, erabiltzailearentzat «Erdi Aroa» ez da prozedura morfologiko edo sintaktikoren baten behin-behineko emaitza, «zubi zahar» kate sintaktikoa den bezala. «Sagar» edo beste edozein izen bezain unitate finkoa eta bereizezina da.\nAzkenik, uste dut «goiz» elkarketa-mugatzaileak puntu bat gehiago duela bere alde «goiztiar» izenondoarekin konparatuta (gauza bera diot bakoitzaren hitz osagarriari buruz). Mugatzailea erreferentzial hutsa da. «Goiztiar» eta «berantiar» izenondoak, berriz, konnotatiboak dira; burura ekartzen digute (BEHAR BAINO lehenAGO / geroAGO) esangura. Nik, aukeran, jakintza baten terminologiarako elementu konnotatiboak –edo konnotatiboagoak– baztertu egingo nituzke.


Belauneko artikulazioaren sintomak eta tratamendua artrosi - Artrovex\nBelauneko artrosi: zergatik min egiten duten belaunak eta nola aurre egin\nBelauneko artikulazioaren sintomak eta tratamendua artrosi\nArtrosia da sistema gihar-eskeletikoaren gaixotasun guztien artean ohikoena. Belaunak bereziki ahulak dira berarentzat, haiek baitira kargaren zatirik handiena jasaten dutenak. Ikus dezagun gertutik belauneko artikulazioaren artrosi zer den eta nola aurre egin gaixotasun horri.\nBelauneko artikulazioetako artrosi artikulazio horien kartilago ehuneko prozesu endekapenezko-distrofikoak garatzearekin lotutako patologia da. Gaixotasunak aurrera egin ahala, gaixotasunak kartilagoa bera ez ezik, beste ehun batzuei ere eragiten die, lotailuei eta gihar periartikularrei, eta denborarekin hezurra suntsitzen laguntzen duten prozesuak sor daitezke.\nAdinean aurrera egin ahala, gorputzak ehunen desnutrizioa eta higadura azkarra eragiteko zailtasunak izaten ditu. Faktore mekanikoen, biokimikoen eta beste faktore batzuen eraginez, kartilagoaren ehuna apurka-apurka okertzen hasten da, eskuineko belauneko artikulazioaren edo ezkerreko artikulazioaren artrosi bihurtzen dena.\nAdinarekin, patologia horren diagnostikoaren maiztasuna handitzen da. Emakumeak bereziki gonartrosia garatzeko joera izaten du, gorputzaren ezaugarriak eta aldaketa hormonalak direla eta.\nArriskuan daude kirolariek eta lanek pisuak altxatzearekin eta hanketan etengabe kargatzearekin lotura duten pertsonak ere.\nOro har, arrisku talde hauek bereiz daitezke:\nbelaunean lesioak dituzten pertsonak;\nbelauneko artikulazioan ebakuntza egin dioten gaixoak;\nlan fisiko gogorrarekin edo etengabe gure oinetan egon beharrarekin lotuta;\ngaixotasun endokrinoak dituzten gaixoak;\neten hormonalak dituzten pertsonak;\nsistema gihar-eskeletikoaren jaiotzetiko patologiekin.\nArrisku talde batean sartzean, aldian-aldian zure artikulazioen egoera kontrolatu behar duzu eta prebentzio neurriak hartu.\nEhun kartilaginosoetako prozesu distrofikoen arrazoien inguruan hitz egiten badugu, neurri handi batean pertsonaren eguneroko bizitzarekin lotzen dira. Dauden osasun arazoek ere badute zeresana.\nGonartrosiaren kausa nagusiak hauek dira:\nLesioak. Belaunean eta aldameneko ehunetan edozein kalte, hau da, ubeldurak, luxazioak, malkoak eta bihurdurak, pitzadurak, hausturak, etab. Zauritutako eremua guztiz sendatu eta denbora gutxira ondorioak ager daitezke.\nSortzetiko nahasteak. Honek barne hartzen ditu, adibidez, artikulazio artikulazioaren ezegonkortasuna, kurbadura eta giza hezurduraren egiturazko ezaugarriekin lotutako beste garapen eta funtzio nahaste batzuk.\nAdinaren aldaketak. Pixkanaka-pixkanaka, ehun kartilagozoa higatu egiten da, eta hezurra kaltzioa garbitu egiten da. Pertsona bat zenbat eta zaharragoa izan, orduan eta nabarmenagoak dira prozesu horiek.\nLoditasuna. Gehiegizko pisuak prozesu metabolikoak moteldu egiten ditu eta gorputz-adarretan gehiegizko estresa egiten laguntzen du. Pertsona gizenek ia beti izaten dituzte oinetako arazoak.\nGaixotasun endokrinoak.Sistema endokrinoaren egoera osasuntsua izateak desoreka hormonala eta desoreka metabolikoak eragiten ditu.\nInterbentzio operatiboak. Meniskoan egindako manipulazio kirurgikoek bereziki eragin handia dute. Kendutakoan, kasuen% 90ean gonartrosia sortzen da.\nEstresa. Esperientzia emozional sendoek organismo osoaren egoeran negatiboki eragiten dute, muskulu-eskeletoko sistemako elementuak barne.\nEhunen desnutrizioa. Gehienetan, prozesu horiek odol-zirkulazio okerrarekin lotzen dira, izan ere, ehuneko hodien bidez hornitzen dira beharrezko mantenugai guztiak.\nKarga handiak.Pisuak altxatu eta garraiatzea, korrika eta salto desegokiak, ariketa fisikoak egiteko teknika urratzea, zutik luzatuta egotea - hori guztia pertsonaren hanketan gehiegizko karga da.\nArrazoi horien eragina saihesteko neurriak hartzen ez badituzu, osasunerako tratamendu arduragabearen kostua muskulu-eskeletoko sistemarekin eta gorputzeko beste sistema batzuekin arazo ugari izango da.\nHasieran, gaixotasuna sintomatikoa da edo antsietatea noizean behin gertatzen da. Batez ere belaunak mina hasten dira posizio batean egonaldi luzea edo lanean egun bizia izan ondoren. Seinale horiek gogaikarriak ez direnez eta atsedenaldiaren ondoren guztiz desagertzen direnez, pertsona bat ez da berehala ohartzen osasun arazo larriak dituela.\nPixkanaka ondoeza handitzen doa, min handia agertzen da. Izaera mingarria dute, baina mugitzerakoan zorrotzak eta bortitzak izan daitezke. Gaixotasunak aurrera egin ahala, ondoeza handitzen da.\nGonartrosiaren beste sintoma hauek dira:\nbelauneko gaitasun motorearen narriadura;\nmugitzerakoan krisi sonoraren itxura;\nehunen hantura eta hiperemia;\nMina arintzeko nahia da gehien bat pertsona batek klinikara bideratzeko faktore estimulatzaile nagusia. Zenbat eta lehenago egin, orduan eta aukera gehiago izango duzu prozesu patologikoa gelditzeko. Bestela, aldaketak atzeraezinak bihurtuko dira eta ezin izango da arazoa metodo kontserbadoreekin konpondu.\nZenbait kasutan tenperatura handitzen dela ikusten da. Oso gutxitan ikusten da fenomeno hori, hanturazko prozesu bizia adierazten du. Baliteke infekzio batek eragindakoa izatea, adibidez, duela gutxi hanketan lesioa izan baduzu.\nMediku-praktikan gaixotasunak sailkapen berezia du.\nBelauneko artikulazioaren artrosi mota hauek daude:\nEzkerra edo Eskuina. Alde batetik bakarrik kokatzen da, hau da, ezkerreko edo eskuineko belaunean eragiten du. Gehienetan, egoera hori gorputz-adar bat lesionatu ondoren ikusten da.\nAlde bikoitza. Aldi berean, prozesu patologikoak bi hanketan garatzen dira. Gaixotasunaren garapen simetrikoa ohikoa da kasu gehienetan, gizakiaren gorputzeko barne prozesuek eragin handia baitute.\nLehen mailako. Gaixotasun independente gisa garatzen da. Faktore eragileak bizimodu okerra, estresa, adinarekin lotutako aldaketak eta abar dira\nBigarren mailako. Gonartrosia muskulu-eskeletoko beste gaixotasun baten eta honekin lotura estua duten sistemen ondorio bihurtzen da. Kategoria honetan sartzen dira gorputz-adarretako lesio traumatikoak ere.\nMerezi du periartrosi artean bereiztea ere. Gaixotasun honek giharrak eta lotailuak estaltzen ditu, eta horri esker artikulazio artikulazioa martxan jartzen da.\nBeste kategoria garrantzitsu bat belauneko hiperartrosia da. Hau da kartilagoaren endekapenezko prozesu progresiboen izena. Azken etapetan, gonartrosi deformatzailea nabaritzen da. Merezi du patologiaren garapen etapei buruz xehetasun gehiagorekin hitz egitea.\nBelauneko artrosi lau etapa nagusi daude. Horietako bakoitza gaixotasunaren agerpen nabarmenagoarekin eta prozesu negatibo berrien agerpenarekin bereizten da.\n1. etapa. Batzuetan ondoeza sortzen da, baina atseden hartu eta hanka landu ondoren, desagertu egiten da. Ehunen egituran oraindik ez da aldaketarik nabarmentzen diagnostikorako, baina kartilagoaren elikadura dagoeneko eten egin da eta horrek patologiaren aurrerapena eragiten du.\n2. etapa. Mina gogaikarria bihurtzen da, kartilagoa nabarmen mehetzen da eta horrek artikulazio espazioa estutzea eragiten du. Krisialdi bereizgarria agertzen da, mugimenduak ere sentsazio desatseginak izaten dituzte.\n3. - 4. etapa. X izpien argazkiak argi erakusten du artikulazioan gertatutako aldaketak. Kartilago ehuna higatuta dago, hezurra igurtzitako lekuetan deformatzen hasten da, zenbait gune osteofitoz gainezka daude eta gatz gordailuak daude. Horrek guztiak hankaren mugimendua blokeatzen du eta mina larria eta etengabea eragiten du.\nLehenengo gonartrosi maila neurriz kanpoko metodoekin ezabatu eta muturren osasuna erabat berreskuratzea posible bada, hirugarren eta laugarren faseak atzeraezinak dira eta tratamendu kontserbadorearekin ia ez dira onartzen. Horregatik, garrantzitsua da mediku-erakunde bati laguntza eskatzea lehenbailehen.\nGonartrosiaren ondorioei dagokienez, hasieran ez dago arrisku berezirik giza osasunerako neurri egokiak garaiz hartzen badira. Noski, belauneko hanturak ondoeza eragiten du, baina sintomak eta prozesu distrofikoa bera ere ezabatu daitezke.\nZenbat eta gaixoak arazoari jaramonik egin ez, orduan eta ahaztuago dago. Bigarren fasean, kartilagoa okertzen hasten da, eta nekez berreskura daiteke. Min larriek pertsonaren ohiko bizimodua eten egiten dute, presio psikologikoa egiten dute.\nGonartrosi progresiboaren ondorio nagusiak hauek dira:\nhanken mugikortasuna blokeatzea;\nhezur-gatz hazkundeen sorrera;\nkartilago hialina erabat suntsitzea;\nprozesu patologikoa beste eremu batzuetara hedatzea;\ngihar aparatuaren inplikazioa;\nGaldera nagusia: posible al da belauneko artrosi batekin ibiltzea? Mugimenduak organismo osoa sendatzen laguntzen du, baina arau honek gaixotasuna goiz antzematen bada bakarrik funtzionatzen du.\nAzken faseetan, mugimenduak prozesu suntsitzailea areagotu besterik ezin du egin, beraz, gaixoari ohean atseden hartzea eta ortesi bereziak eramatea gomendatzen zaio. Hanken mugikortasunaren deformazioarekin eta blokeoarekin, oinez ibiltzea kaltetuta dago, hau da, pertsona desgaitu egiten da. Hau da gonartrosiaren garapenean dagoen arrisku nagusia.\nHalako konplikazioak ekiditeko eta desgaituta ez egoteko, laguntza eskatu behar duzu berehala. Zirujau ortopediko batek gonartrosiaren tratamendua aholkatu dezake.\nTratamendu gehiago izatearen arrakasta diagnostikoaren xehetasun mailaren araberakoa da, eta, beraz, ez da espezialisten aginduak azterketa prozedura jakin batzuk egin beharrari muzin egin behar.\nArtrosi diagnostiko integralak metodo hauek izan ditzake:\nLaborategiko odol analisiak. Oinarrizko adierazleetarako arauaren desbideratzeak identifikatzeko beharrezkoa da. Urraketak egoteak hanturazko prozesua edo artikulazioetako gaixotasunak zuzenean edo zeharka adieraz ditzakeen bestelako arazoak adierazten ditu. Proba erreumatikoa bereiz egin daiteke, premia hori baldin badago. Garrantzitsua da odoleko glukosaren maila ere ebaluatzea, izan ere, horren hazkundeak sistema endokrinoaren arazoak ager ditzake, eta horrek sistema muskuloeskeletikoaren egoeran eta gorputzeko prozesu metabolikoetan ere eragina du.\nErradiografia. Gaixotasunaren eremua zein egoeratan dagoen aztertzeko aukera ematen duen derrigorrezko prozedura da. Irudian hezur eremuak ageri dira. Kartilagoaren higadura maila artikulazio espazioaren tamainaren, banakako artikulazio elementuen posizioaren, kanpoko formazioen presentziaren eta beste adierazle batzuen arabera ebaluatzen da.\nekografia. Ultrasoinu uhinek ehun bigunen egoeraren azterketa zehatzagoa ahalbidetzen dute, kartilagoa barne. Ultrasoinuek hanturazko prozesuak hautematen dituzte, inklusio solidoak hautematen dituzte, baita tumoreen formazioak ere.\nMRI. Erresonantzia magnetikoa artikulazioen egoera aztertzeko metodo onena da. Irudiak argi erakusten ditu artikulazioko elementu guztiak eta ondoko ehun bigunak, baita ontziak ere. Irudiak geruzaz geruza egitura dauka, eta prozesua bera dinamiketan gertatzen da, beraz, medikuak diagnostikoa egiteko behar duen guztia ikus dezake. MRI kontraindikatuta badago, CT alternatiba gisa erabil daiteke.\nArtroskopia. Belaunaren azterketa zehatzagoa egin daiteke artroskopio bat barrunbean sartuz. Prozedura ez da hain traumatikoa, beraz, osasunerako beldurrik gabe egin daiteke. Kamerak argi erakusten du kartilagoaren eta beste ehun batzuen egoera.\nGonartrosia eta horren ondorioak kentzeko, arazo honen irtenbidea zuzen hurbildu behar da. Mediku bertaratuak soilik aukeratuko du kasu zehatz bakoitzean erremediorik eraginkorrena.\nAskotan, hainbat sendagai erabiltzen dira, baita folk metodoak ere. Teknika batzuk elkarren artean estaltzen dira, adibidez, hainbat konpresa.\nBehar bezala eginez gero, gaixotasunaren agerpenak nabarmen ahultzea eta heinetako osasuna neurri batean berreskuratzea posible izango da. Inolaz ere ez du zalantzarik izan behar tratamenduarekin, bestela ezingo da neurri zorrotzik egin.\nTratamendua hasteko lehenengo gauza botika terapia da. Hainbat arlotan bana daiteke, lortu nahi diren helburuen arabera:\nMinaren arintzea. Artrosiarekin, mina arintzeko beharra da gaixo gehienek espezialista baten laguntza eska dezaten botika zerrenda bat lortzeko. Analgesikoak beharrezkoak dira ondoeza larria izateko, adibidez, injekzioak gonartrosiaren hirugarren fasean egiten dira.\nHantura kentzea. Belauneko artikulazioko artrosi mina arintzea posible denez hanturazko prozesua etenez, hanturazko antiinflamatorio ez esteroideek aginduko dituzte hutsik egin gabe. Egoera alde batera uzten bada, glukokortikoideen ikastaro laburrak eman daitezke efektua hobetzeko.\nKartilagoaren zaharberritzea. Beharrezkoa da kartilago hialinen birsorkuntza suspertzea eta elikadura hobetzea, baita etorkizuneko suntsiketatik babestea ere. Horretarako, kondroprotektore talde desberdinak erabiltzen dira. Sendagaiak belauneko artikulazioaren artrosisarekin laguntzen duen ala ez aztertzen badugu, arreta jarri botikaren osaerari. Osagai garrantzitsuen konbinazioa da kategoria honetako produktu eraginkorrenetako bat.\nEhunen elikadura hobetu da. Errekuperazio prozesuak azkartzeko eta artikulazio artikulazioa indartzeko, hainbat botika eta gehigarri agintzen dira metabolismoa hobetzeko, odol zirkulazioa suspertzeko eta zelulak bitaminaz eta mineralez saturatzeko.\nMediku bertaratuak soilik du eskubidea belauneko artrosiaren aurkako botika-terapia errezetatzeko eta zuzentzeko. Drogen erabilera independentea ez da desiragarria, bitamina osagarrien erabilera eta kondroprotektore batzuen erabilera soilik onartzen da.\nTratamendu prozesuaren etapa garrantzitsu bat zure bizimodua aldatzea da, batez ere janari ohiturak. Gaixotasunaren larritasunaren araberakoa da, adibidez, garapenaren hasieran txirrindularitza onuragarria izan daiteke eta errekuperazio prozesuak suspertu.\nAldi berean, flexio-luzapen mugimenduekin arazoak agertzen direnean, karga horrek gaixoaren egoera okertu eta prozesu suntsitzaileak larriagotu besterik ezin du egin.\nOro har, jarduera sustatzen da, mugimenduak muskulu-eskeletoko sistemako gaixotasun asko tratatzen laguntzen baitu. Aldi berean, oso garrantzitsua da atseden-erregimena behatzea, hankak ez kargatzea eta bat-bateko mugimenduak ekiditea.\nBereziki, belauneko artikulazioaren artrosi batekin korrika egitea posible den ala ez aztertzen ari dira. Hobe da jarduera fisiko mota hau oinez bizkorrarekin ordezkatzea.\nElikadurari buruz hitz egiten badugu, gonartrosiaren kontraindikazioak alkoholaren eta zabor-janariaren sarrerarekin lotuta daude. Bereziki garrantzitsua da elikagai gantzatsuak eta gaziak baztertzea.\nDietak ahalik eta osasuntsuena izan behar du, hau da, barazkiak eta frutak, ale integralak, esnea eta gaztak, haragi magra eta arraina izan behar ditu. Oso erabilgarriak dira kartilago hialina berreskuratzen laguntzen duten produktuak: itsaskiak, erraiak, gelatina, sagarrak, algak, etab.\nFisioterapia eta bestelako prozedurak\nFisioterapia nahitaezko tratamendua da. Era berean, medikuntza modernoak gorputzean eragiteko eskuzko eta ez-ohiko metodo ugari erabiltzen ditu aktiboki. Gomendagarria da horrelako prozedurei arreta jartzea.\nMagnetoterapia. Hau da fisioterapiaren tekniketako bat. Efektu magnetikoak berreskurapen prozesuak estimulatzen ditu, sendagaien efektua hobetzen du. Elektrofonoforesia alternatiba gisa ere erabil daiteke.\nMasajea. Eskuzko esku-hartze mota desberdinak espezialista kualifikatu batek egin beharko lituzke medikuaren diagnostikoaren eta errezeten emaitzen arabera. Masajeak ehunetan prozesu metabolikoak estimulatzen ditu, hanken mugikortasuna hobetzen du, ondoeza arintzen du.\nHirudoterapia. Hau porruen tratamendua da. Porruak odol arazketa seguruagatik dira ezagunak. Pazientearen larruazala hozkatzen dute, odola koagulatzea eragozten duten substantziak listuarekin batera datoz. Era horretako odoljario txikiak hanturazko prozesua ezabatzen, ehunen elikadura hobetzen eta gorputzean osasunean eragin orokorra izaten laguntzen du.\nAkupuntura. Hau da erreflexologiaren metodoetako bat, eta horren funtsa gaixotasunaren eremuan ez ezik, gorputz osoan kokatutako puntu aktiboetan eragitea da. Medikuak orratz bereziak sartzen ditu larruazalean gonartrosiaren arazoa konpontzeko erabili behar diren puntu horietan.\nTratamendua ariketa fisikoen laguntzarekin aztertzen badugu, lehenik eta behin, kontuan hartu behar da onargarriak diren kargen arauak espezialista batek ezartzen dituela. Hobe da talde ariketako terapia klaseetara joatea. Belauneko artrosi kirolak derrigorrezko programan sartzen dira, ebakuntza ondoren errehabilitazio garaian barne.\nAzpimarra ditzagun gonartrosirako erabilitako norabide nagusiak:\nIgerilekua. Igeriketak hanka estresa eta tentsioa arintzen ditu eta arazoa ondo garatzen laguntzen du. Batez ere, uretako aerobika erabilgarria da belauneko artikulazioaren artrosi baterako, batez ere pisu handiko pertsonentzako eta adineko gaixoentzat.\nSenderismo. Ez dago zalantzarik ibiltzea gonartrosirako baliagarria den ala ez, baina, aldi berean, ibilaldiak laburrak eta erregularrak izan behar dira. Baina korrika egitea ez da gomendagarria tratamendu metodo gisa.\nEntrenamenduak simulagailuekin. Hauek blokeko entrenatzaile bereziak edo, adibidez, ariketa bizikleta izan daitezke, kontraindikaziorik ez baduzu. Muskulu eta lotailu aparatuak indartzeko baliagarriak dira.\nRemedial gimnasia. Mediku ortopedikoek eta errehabilitazioko terapeuta profesionalek ariketa multzo bereziak garatzen dituzte, artikulazio talde guztiak poliki-poliki entrenatzen eta osasuna berreskuratzen laguntzen dutenak.\nBelauneko artikulazioaren artrosi jarduera fisikoa erregularra eta zorrozki dosifikatua izan behar da. Hankak gainkargatzen badituzu edo klaseak saltatzen badituzu, ez da efektu onuragarria izango. Garrantzitsua da zure egoera zehatzerako ariketa egokiak aukeratzea ere. Egiaztatu puntu hau aldez aurretik komisarioarekin, adibidez, zure kasuan artrosiarekin okupatzea posible da.\nEra berean, etxean belauneko artikulazioaren artrosi tratamenduak lotura estua du medikuntza errezeta tradizionalen erabilerarekin. Gogoratu beharra dago zeure kabuz prestatutako erremedio bat edo beste erabili aurretik, alergirik eta bestelako kontraindikaziorik ez dagoela ziurtatu behar duzula, eta zure medikuarekin ere kontsultatu.\nBestela, efektua alderantzizkoa izan daiteke edo etxeko sendabideen efektuak farmaziako botiken eragina gehiegi handitu dezake. Hala ere, folk metodoak oraindik ere eskatzen dira, haien prezioa erositako droga gehienak baino askoz baxuagoa baita.\nGonartrosirako, erremedio hauek erabiltzen dira gehienetan:\nBelar infusioak. Inbertsioak eta erramu hostoak, kamamila, San Juan muztioa, milarra eta beste sendabelarrak modu aktiboan erabiltzen dira kanpoko zein barneko erabileretarako. Gai dira hantura arintzeko, mina baretzeko, gatzak kentzeko eta gorputza bitaminekin eta beste substantzia erabilgarri batzuekin elikatzeko.\nErlezaintzako Produktuak. Propolia, perga, erle izurriak, argizariak eta eztiak noranzko osoko ondorioa dute. Horregatik, belauneko artikulazioaren artrosi eztiarekin tratatzea oso norabide ezaguna da. Hala ere, kontuan izan behar da erle produktuek alergia larriak sor ditzaketela, beraz, ziurtatu lehenik eta behin seguruak direla.\nAlkohol tindurak. Odol jarioa berotzeko eta suspertzeko, hantura arintzeko eta hanken mugikortasuna hobetzeko erremedio bikaina da. Artikulazioetarako, lila zuria bereziki erabilgarria da, berdez garbitu behar da eta bi astez vodka bota. Gainera, infusioa kaltetutako eremua igurtzitzeko erabiltzen da.\nLandare freskoak. Naturako opari gordinak ere erabil ditzakezu. Adibidez, bardana edo aza zuria hosto bat apur bat oratu behar da eta, ondoren, belaunean lotu behar da gutxienez 10 orduz. Aurrez fabrikatutako konpresak erabil ditzakezu, adibidez, behazun medikoa, findu gabeko ekilore olioa, eztia eta abar gehitu ditzakezu.\nAnimalien koipeak. Etxeko kremei gehitzen zaizkie. Koherentzia optimoa sortzeko, koipea erle-argizariarekin nahastu behar da, belar decoctions eta beste osagai batzuk gehitu daitezke.\nEsku-hartze kirurgikoa eta errehabilitazioa\nGaixo gehienak kezkatuta daude: belauneko artikulazioaren artrosia sendagarria al da dagoeneko 2. eta 3. etapara igaro bada? Zoritxarrez, ezin izango da estaldura kartilaginosoaren osasuna berreskuratu, baina egoeratik irtenbidea dago oraindik.\nBelauneko artikulazioaren artrosi aurreratua baduzu, tratamendu aukerak kirurgian eta teknika osagarri kontserbadoretan banatzen dira. Kartilagoa erabat higatuta badago, eragiketa bat eginez soilik berreskura daitezke kaltetutako gorputz-adarraren funtzioak.\nAukerarik onena endoprotesiak erabiltzea da. Kasu honetan, artikulazioko kaltetutako elementuak partzialki edo guztiz kentzen dira, eta protesi bereziak beren lekuan instalatzen dira torlojuak eta zementu kirurgikoa erabiliz. Denborarekin, hezur-ehunez gainezka egongo dira eta beharrezko karga guztia hartuko dute erabat.\nBelauneko artikulazioetako artrosia modu honetan tratatzea beti posible ez denez, artrodesiaren metodoa alternatiba gisa erabiltzen da mina murrizteko eta gorputz-adarraren deformazio gehiago ekiditeko.\nLehenengo kasuan hankaren gaitasun motorra ahalik eta gehien berreskuratzen bada, artrodesiarekin kontrako efektua agertzen da - gorputz-adarra posizio jakin batean finkatuta dago eta hezurra ebaki ondoren, elementuak fusionatu egiten dira. Horrela, mugimendua norabide bakarrean egongo da erabilgarri.\nGaixotasuna garatzea saihesteko, belauneko artikulazioaren artrosia ekidingo omen da.\nHorretarako, jarraitu jarraibide hauek:\nez gainkargatu belaunak;\nurduri gutxiago egon;\n-ek bizimodu aktiboa darama;\nek ohitura txarrak utzi;\nikusi zure pisua;\nBeste gaixotasun batzuk garaiz tratatu.\nLehenik eta behin, kontsultatu zure medikuari gaixotasuna garaiz borrokatzen hasteko.\nTrápaga bizkarrezurreko sintomen osteokondrosia eta tratamendua\nDeforming artrosia. Arrazoi. Garapen-fase. Sintomak deforming artrosia. Diagnostikoa. Tratamendua deforming artrosia. Iragarpena.


«Emakumeak, ijitoak, euskaldunak gara; eta arlo guztietan nahi dugu parte hartu» | Haria | IRRATIA\nOCT. 07 2021 - 11:45h\nKera Emakume Ijitoen Elkarteko koordinatzailea\nUrriaren 7 eta 8an Euskal Herriko emakume ijitoen errealitatea «ikusarazteko» Topaketa Pedagogikoak antolatu ditu Donostian eta Bilbon Kera Emakume Ijitoen Elkarteak. Emakume ijitoek gizarteko «arlo guztietan parte hartu» nahi dutela nabarmendu du NAIZ Irratian Palmira Dual Kerako koordinatzaileak.\nPalmira Dual (eskuinean) Kera elkarteko beste kide batekin batera. (Irudia: Kera elkartea)\nXXI. mendeko euskal emakume ijitoa ikusarazi eta haien parte hartzea sustatzea izango dute helburu. «Emakume ijitoen ahotsak isilarazi dituzte. Baina gu hemengoak gara. Emakumeak, ijitoak, euskaldunak gara eta arlo guztietan nahi dugu parte hartu» esan du Palmira Dual, Kera Emakume Ijitoen Elkarteko koordinatzaileak.\nUrriaren 7an Donostiako Tabakaleran eta 8an Bilboko Mondragon Unibertsitateko Berrikuntza Faktorian egingo dira Kera elkarteak antolatutako Topaketa Feminista Pedagogikoak. Ijitoek pairatzen dituzten aurreiritziei aurre egitea izango xedeetako bat. Herrikideak diren arren, ijitoen inguruan «ezjakintasun handia» ikusten du Dualek «gure historia, ez da eskoletan ikasten». Maila berekoa da egungo gizarteak emakume ijitoekiko duen interesa, «baditugu lizentziadunak, abokatuak, irakasleak... baina hori ez dute ikusten» gaitzetsi du Dualek. Eta akaso larriena da Kerako koordinatzailearen arabera, ikasi edota lan egiten duten horiek «ikusezinak» egiten dituztela, komunitatetik kanpo kokatzen dituelako gizarteak, «orduan ijitoa izatea zer da?» galdegin du Dualek.\nOso zabalduta dagoen estereotipo bat da, emakume ijitoek ez dutela kirolik egiten, edo ez dietela uzten. Horri ere buelta emango diote Dualek azaldu duenez, «gazteak, ijitoak eta kirolariak diren sei emakume izango ditugu. Batzuk goi mailakoak. Kirola haien bizitza da». Gonbidatu dituzten kirolarien artean daude, besteak beste, Lorena Borja saskibaloi arbitroa den lehen emakumezko ijitoa Espainiar Estatuan edota Paula Heredia hainbatetan Espainiako eta Kataluniako twirling txapelduna izandakoa.\nIzan zirelako, dira\nArgi dute Kera elkartean, komunitate ijitoan, gizarte osoan bezala, urrats asko eman behar direla berdintasunerantz; baina emakume ijitoen parte hartzearekin ematen diren urratsak beti ere. «Emakume ijitoak beti izan gara feministak» nabarmendu du Dualek baina zehaztuz bakoitzak daukala «bere prozesua eta momentua». Lotsatuta ez, oso harro egoteko arrazoiak dituztelako, euren ama eta amonengandik jasotako ondarearen defentsa egin du Palmira Dual gazteak, «beraiek dira kulturaren transmisoreak».


Foie micuit-a | Tartea | Berria\nNoiz sortua: 2012-03-31 00:30:00\nAhate gibela 600 g\nPorto edo Armagnac-a\nOgi txigortuko tostadak\nSagar edo mugurdi saltsa\nErosi dugun ahate gibelari zain guztiak ahalik eta hoberen kendu. Ondoren, piper hauts beltza eta gatza bota. Ondoren, Porto edo Armagnac tantatxo batzuk bota, eta dena eskuekin ondo nahastu. Jarraian, aluminio papera mahaian zabaldu, eta haren erdian gibela ipini. Dena ondo bildu erdian, mendi itxura emanez. Gero, aluminio papera tolesten hasi, eta izkinak estutuz joan, kuzkur itxura emanez. Bukaeran, karamelu luze baten itxura hartuko du. Labea 150 gradutan berotzen jarri, eta, ondo berotu denean, labeko erretilu batean jarri, eta egosi, 8 bat minutuz. Atera orduko, beste erretilu batean izotz puskekin hozten utzi. Azkenik, hozkailuan sartu, eta, gutxienez, hamabi orduz bertan eduki. Aluminio papera kendu ondoren. Mahaira zerbitzatzeko, xaflatan moztu, eta, gainetik, gatz lodi ale batzuk bota. Mahaira zerbitza dezakegu, ogi txigortuarekin batera. Saltsa moduan, sagar zein mugurdi saltsak oso ondo dihoazkio.


Kildareren ezkutuko ibilbide eta ibilbide nagusiak - IntoKildare\nAthy, Klana, Kildare, Newbridge, Familiak, Couples, Historiazaleak, Abentura bilatzaileak, Ezkutuko Gems, Kanpoko zaleak\nZeruertzean dagoen beste “kanpoko uda” batekin, ez dago ibilaldi gehiegirik. Zure ohiko mendi ibilbideek abentura kutsua galtzen badute eta zerbait berria bilatzen ari bazara, ez zaitez gehiago bilatu Kildareren gordetako sekretu batzuk azpian partekatzera goazenean.\nEzagutu gure topatzeko bost toki onenak Kildareko ezkutuko ibilbide gehiago ezagutzeko.\nHistoria eta arkitektura zaleentzat: Barrow Way\nEzkutuko harribitxia izanda ere Barrow Bidea herrialdeko oinezko ibilbide eszenikoenetako bat da. Kildare konderriko Lowtown-etik hasita, ibilbide osoa 114 kilometrokoa da, Kilkenny, Laois eta Carlow zatiak ere ibilbidean zehar hartzen dituelarik.\nKildare bidaiaren ibilbidea Robertstown, Rathangan, Monasterevin eta Athy bezalako herri eta herri historikoetatik igarotzen da, eta Allen mendia eta Wicklow mendien bista ikusgarriak eskaintzen ditu. Ibilbidean zehar interesgune historiko eta arkitektoniko ugari erakusten direnez, ibilbideak Irlandako iragan liluragarriaren ikuspegi paregabea eskaintzen du.\nFamilia guztiarentzat: Pollardstown Fen Natur Erreserba\nEzin genituzke Kildareko ibilbide eszeniko ederrak aipatu gabe ibili Pollardstown Fen Natur Erreserba. Newbridge-tik 3 km-ra kokatua, kontserbazio gune izendatua da, 220 hektarea zohikaztegi alkalinotan oinarrituta. Irlandan zein Mendebaldeko Europan bitxikeria da, eta flora eta fauna berezi eta anitzak ditu, bisitariek esperientzia zehar ezagutu ahal izateko.\nIngurune lasaia da Allen mendia urrunetik begiratuta. Zelai osoan zehar goza daitezkeen ibilbide ugari daude, igotako malekoian zehar kokatutako pasealeku interesgarri batekin.\nTxakurrak ongi etorriak izan arren, beti eraman behar dira berun gainean eta txakurren hondakin poltsak eraman behar dira, ezin baitira bertan bota. Haurrak gainbegiratu behar dira bisita osoan zehar, batez ere malekoian.\nEgun bat egiteagatik: The Curragh Plains\n5,000 hektareako hedadura du Kildare Herritik Newbridge-ra, Curragh Lautada Irlandako itxi gabeko lautadako larre handienetakoa da eta historiaz betea dago.\nLautada irekia denez, ia edozein norabidetan ibil zaitezke. Irteera goiztiarra egiten dutenek Irlandako zaldi-zaldi onenetako batzuk galopetan ibiltzen ikustearen plazera izango dute, arratsaldean ibiltariek Kildareko ilunabar magikoenak ezagutzen dituzten bitartean.\nCurragh harribitxia arraroa da bere esanahi naturalari eta kulturalari dagokionez, eta bisitariek aukera ezezaguna dute paisaiari eta eskaintzen diren jarduera eskaintzari dagokionez. Kildare mugarri ospetsuak ere badu lekua Curragh hipodromoan, Museo Militarra, Karibu Pet Farm eta Irlandako golf klub zaharrena, Royal Curragh Golf Club.\nDenetan galtzeagatik: Kildare Maze\nEzin hobe den familia dibertitzeko, ikuspegi ikusgarrien gehigarriarekin, Kildare Maze nahitaezkoa da uda honetako igandeko familia abenturetarako. 2 hektareako estalduraz estalitako 1.5 km bide baino gehiagorekin, bisitariek labirinto zabal honen erdian dagoen dorrerako bidea aurkitzeko erronka dute.\nKildare landako ikuspegi panoramikoak behatzeko dorreaz gozatu daiteke, labirintoaren eskema gainetik ikusteko ere. St Brigid, Kildareko zaindaria, izan zen diseinurako inspirazioa, labirintoko lau koadranteetan kokatutako St Brigid gurutzea biltzen duena.\nEgurrezko labirintoarekin, kremailerarekin, golf zoroarekin eta eraso ikastaroarekin batera, The Kildare Maze-k zure udako ibilaldia hurrengo mailara eramango du!\nNatura eta animalia zaleentzat: Liffey Walk - Clane eta River Liffey Circular\nHegaztien eta faunaren behaketarako aproposa Clane eta River Liffey zirkularra esperientzia liluragarria da naturarekin konektatu nahi dutenentzat. Oinez egindako ibilbideak 6 km baino gehiago ditu eta ibilbidean pertsonaia interesgarri ugari daude, bisoia, arrantza arrantza, igaraba eta askoz gehiago.\nClane herri okupatuaren ondoan kokatuta egon arren, pasabideak lasai ihesaldi bat eskaintzen die lasaitasun bila dabiltzanei. Txakurra abenturara eraman nahi dutenek ohartu behar dute txakurrak berunetan eduki behar dituztela uneoro.\nFamiliarekin gazteluak ikusteagatik: Mullaghreelan Wood\nKokapen magikoa udako ibilaldirako, Mullaghreelan Wood, Kildare konderriko Kilkea inguruan, gainditzea zaila da. 2.3 km-ko begizta bidea Kilkea gaztelu ederrari begira dagoen muino baten inguruan kokatutako leku bitxian kokatzen da. Historia zaleek antzinako monumentu honen inguruko istorio ugariz gozatuko dute, naturaren konponbidea bilatzen dutenek baso-lursailean zehar jositako basa-lore ugarietan aurkituko dute.\nFamiliaren gustukoena, udako ibilbide ezin hobea da - baina lokaztu egin daiteke Irlandako eguraldiak gaizki jokatzen duenean, beraz, ez ahaztu putzuak!\nAthyKlanaKildareNewbridgeFamiliakCouplesHistoriazaleakAbentura bilatzaileakEzkutuko GemsKanpoko zaleak


Argazki finkoak - Garaigoikoa\nHasiera » Jakin » Argazki finkoak\nOriginala jakin.eus aldizkarian argitaratua.\nAldaketa sozialaren ebaluazio fidakorra izateko, konparatzeko moduko neurketak ez ezik, ahalik eta kasu gehienetan errepikatzen diren neurketak ere behar ditugu. Hain zuzen ere, orain gutxi kaleratu diren Inkesta Soziolinguistikoaren eta Erabileraren Kale Neurketaren tankerakoak. Izan ere, bi horiek tarte finkoetan egindako argazki sozialak dira, unean uneko hizkuntza egoerari egindako erretratu sozialak. Hortaz, irakurketak gehiago izan beharko lirateke argazki horiek urterik urte erakusten duten joerei buruz, eta ez herri edo eskualde batean igoerak edo jaitsierak egon diren, baina tira. Apokalipsiaren turutak entzutea maite dugun gure herri honetan…