Hautatu deialdia - HABE - Eusko Jaurlaritza - euskadi.eus\nEuskal Etxeak - Deialdi berezia\nHautatu deialdia - 2020\nIRAKURRI DEIALDI BAKOITZAREN EZAUGARRIAK ETA AUKERATU ZURI DAGOKIZUNA.\nEuskaltegietako ikasleen deialdiak-2020\n2019ko azaroaren 13ko Ebazpenaren babesean euskaltegietako eta euskararen autoikaskuntzarako zentro homologatuetako ikasleek 2019-2020 ikasturtean A1, A2 eta B1 mailak ebaluazio jarraituaren harian egiaztatzeko jarraibideak ezartzen dira eta B2, C1 eta C2 mailak egiaztatzeko 2020ko azterketa-deialdiak egiten dira.\n2020 urterako aurreikusitako bigarren azterketa-deialdirako matrikulazio-epea: irailaren 9tik 15era, biak barne.\nAzterketa-deialdi honetan parte hartu ahal izateko baldintza: euskaltegi batean matrikulatuta egotea 2019ko ekainaren 1etik aurrera hasitako ikastaro batean.\nEuskaltegian lortutako mailak erabakitzen du zein mailatako probetara aurkeztu.\nIrakurmen- eta entzumen-probak euskaltegian egiten dira.\nLehen deialdian idazmen-proba gainditu ez duen azterketariari, entzumen- eta irakurmen-probetako emaitzak gordeko zaizkio bigarren deialdirako, eta, honenbestez, idazmen- eta mintzamen-probak egin beharko ditu bigarren deialdian.\nDeialdi honetan parte hartzen duen azterketariak ezin du deialdi irekian ere matrikula egin, ezta beste maila batean izanda ere.\nMatrikula-ordaina: 40 €\n2020 urtean bi deialdi ireki egingo dira: lehen deialdian C1 maila egiaztatu ahal izango da; bigarren deialdian B1, B2, C1 eta C2 mailak.\nMatrikulazio-epea: bigarren deialdian irailaren 9tik 15era, biak barne.\nParte hartu ahal izateko ez da beharrezkoa euskaltegi batean matrikulatuta egotea.\nProbak bi egunetan burutuko dira: batean irakurmen- eta idazmen-probak; bestean entzumen- eta mintzamen-probak.\nProbak ordenagailu bidez egiteko sistema egokitu du HABEk (HOBE sistema), 2020ko bigarren deialdi irekian, C1 eta C2 mailetan. Sistema hau baliatu nahi duten azterketariek matrikulazio-orrian adierazi beharko dute probak euskarri digitalean egiteko hautua. Lehenik, ordea, arretaz irakurri behar dute orri honetara bildutako informazioa.\nDeialdi irekian matrikulatzen denak ezin du euskaltegietako ikasleentzako deialdian ere matrikula egin, ezta beste maila batean izanda ere.\n2020ko maiatzaren 21eko Ebazpena.\nEuskal Etxeetako ikasleei zuzendutako egiaztatze-deialdiak Bartzelona eta Madril zituen azterketa-leku gisa aurreikusita. Egun, hiri horiek ezagutzen duten osasun-egoerak eta Autonomia Erkidego horietako osasun- zein prebentzio-agintariek indarrean jarritako xedapenek, era honetako antolakuntzak beharrezko dituen gutxienekoak betetzeko zailtasun jakinak dituenez,\nDeialdi honetako proben burutzapena osasun-egoerak onera egin arte atzeratzen da. Deialdi honetan matrikulatutako ikasleei, osasun-egoerak aukera ematen duen unean, garaiz eta era pertsonalizatuan jakinaraziko zaie deialdiaren egutegi berria, deialdia zein eratan eta nola kudeatuko den aditzera emanez. Edonola ere, matrikula egiteko epea ez da atzeratu, eta deialdian parte hartzeko izen-ematea maiatzaren 25etik 31ra egin beharko da.\nHelduen Euskalduntzearen Oinarrizko Curriculumean (HEOC) zedarritutako B1, B2 eta C1 gaitasun-mailak egiaztatzeko egiten da.\nBaldintzak: Gaitasun-proba hauetara aurkezteko, azterketariak gutxienez 17 urte izango ditu edo 2020an beteko ditu; Eusko Jaurlaritzaren Erregistroan inskribatuta dauden Euskal Etxeetako batean matrikulatuta egon beharko du 2019ko ekainaren 1etik aurrera hasitako ikastaro batean. Gainera, 2019ko ekainaren 1etik aurrera hasitako ikastaroetan, lau hizkuntza-trebetasunetan, matrikulatu nahi duen mailari dagokion atalasea iritsia izan beharko du Euskal Etxean, erabakizun dagoen datarako.\nDeialdi honetan parte hartzeko matrikulazio-epea: 2020ko maiatzaren 25etik 31ra bitartekoa (2020ko maiatzaren 13ko Ebazpenak).\nMatrikula egiteko izen-ematea eta ordainketa. Izen-ematea Internet bidez bideratuko da, http://www.habe.euskadi.eus/ atarian, matrikulazio-orria betez. Matrikula 40 €koa izango da maila bakoitzeko, eta ordainketa Internet bidez egingo da edo, bestela, horretarako bidea ematen duten finantza-erakundeetan, izena ematean eskuratzen den matrikula-inprimakia erabiliz eta bertan adierazitako epearen barruan. Matrikulatze-prozesua izen-ematearekin eta ordainketarekin osatuko da. Beraz, matrikularen ordainketa matrikula-epearen barruan egin behar du azterketariak; horrela egin ezean prozesutik kanpo geratuko da.\nDeialdi honetan matrikulatzen den azterketariak ezin izango du inolako matrikularik burutu HABEren zuzendari nagusiaren 2019ko azaroaren 13ko Ebazpenaren bidez eginiko deialdietan, ezta 2019ko azaroaren 18ko Ebazpen bidez eginiko lehen egiaztatze-deialdian ere.\nMatrikula-epea maiatzaren 25-31\nGaitasun-probak (Entzumena, Irakurmena, Idazmena)\nZiurtagiria. Gaitasun-proba gaindituz mailaren bat egiaztatu duen ikasleak dagokion ziurtagiria eskuragarri izango du www.habe.euskadi.eus atarian. Ziurtagiria eskuratzeko, HASI SAIOAan sartu eta Agiriak aukera baliatu.\nAzken aldaketako data: 2020/08/11


Biziari eusteko estrategia bat | Gizartea | Berria\nNafarroako Hitza Tamaina handiagoan ikusi\nZenbait herritarren arteko proiektu txiki gisa sortu zena erakunde publikoen babesa jaso duen klima aldaketaren aurkako estrategia bilakatu da, bost urteko bidea egin eta gero: Berdesia du izena, eta Tafalla inguratuko duen baso bat osatzea du xede nagusi.\n«Harresi berde bat eraiki nahi dugu, herritarren osasuna babesteko, biziari eusteko», erran du Berdesiako presidente Mauricio Olitek. Egitasmoa 2016an sortu zenetik ari da proiektuan lanean Olite, eta Berdesiaren hazia zuhaitz bilakatzen ikusteko aukera izan du; zenbait pertsonak egin zuten bat, hasieran, ahal zutenean eta ahal zuten tokian zuhaitzak landatzeko; lagun taldea elkarte bilakatu zen 2018an, eta, egun, 130 bazkide baino gehiago ditu. Hazten jarraitu nahi du.\nBerdesiak segitzen du izaten herritarren artean sortutako eta herritarrek sustatutako egitasmo bat, baina urrats bat aurrera egin du aurten, Tafallako Udalaren eta Nafarroako Gobernuko Lurralde Antolaketa, Etxebizitza, Paisaia eta Proiektu Estrategikoen Departamentuaren babesarekin.\n«Zuhaitzak landatzeko proiektu bat baino anitzez gehiago da Berdesia, egun. Klima aldaketari aurre egiteko eta iraunkortasuna sustatzeko estrategia integral bat garatu dugu», azaldu du elkarteko diruzain Jose Ignacio Intxaurrondok.\nDuela bi urte egin zuen bat taldearekin Intxaurrondok, proiektuaren berri herriko prentsan jaso eta gero. Herritarren parte hartzeak duen garrantzia nabarmendu du, hain zuzen, Tafallako kolektiboak hasieratik izan baitira elkartetik bultzatutako auzolanetan parte hartzeko prest. Bere egin dute proiektua, eta bere egin dute hazten hasi den basoa ere.\nBerdesiaren mintegia bilakatu da herritarrak inplikatzeko elkarteko kideen lanaren erdigune. Handik ateratzen dira herria inguratuko duen basoa osatuko duten zuhaitzak. «Guk egiten dugu prozesu osoa; haziak bilatu eta erein egiten ditugu, gero zuhaitzak landatzeko. Nagusiki, arteak eta erkametzak landatzen ditugu, bai eta hemengo bertze hainbat espezie ere, intxaurrondoak eta arbendolondoak, bertzeak bertze», azaldu du Olitek.\nHerriko kolektiboen parte hartzeaz gain, Tafallako haur eta gazteena ere sustatu dute Berdesia elkarteko kideek. 2019an, hain zuzen ere, herriko eskoletan mintegiak jarri zituzten martxan, ikasleak prozesu osoan inplikatzeko asmoz: «Hazien bila joan, erein eta zuhaitzak landa ditzatela da asmoa». Iaz, koronabirusak eragindako osasun krisiak bertan behera utzi zituen eskolekin batera egin beharreko lanak, baina berriz ere ikastetxeetan aritzeko prest eta irrikan dira Berdesiako kideak. «Hagitz garrantzitsua da haurrek proiektuarekin bat egitea, haiek baitira etorkizuna».\nErrepideak, autobideak eta trenbideak inguratzen dute Tafalla, bertzeak bertze. «Azpiegitura horien kalteak arintzeko neurririk ez da, ordea», salatu du Olitek. Datu bat jarri du erdigunean: autobidetik 20.000 ibilgailu pasatzen direla, batez bertze, egunean, eta haietako 5.000 inguru direla astunak. «Herritik entzuten da zarata».\nBerdesia elkarteak eraiki nahi duen hesi berdearen helburua da azpiegitura horien eragina arintzea. «Babesgune bat sortzea, nolabait, herritarron eta azpiegitura horien artean», zehaztu du Olitek. Ez bakarrik hori: «Hesi berde hori erabili nahi dugu Tafalla herri iraunkor bilakatzeko; ekonomia zirkularra sustatu nahi dugu, herritarrak herrira lotzeko», erantsi du Berdesiako presidenteak. Turismoa bultzatzeko aukera aipatu du, bertzeak bertze, bideak markatuz.\nProiektua garatzen joan da, eta elkarteko kideek beren esku ez ziren baliabideak lortzeko beharra ikusi dute. «Finean, herritar soilak gara, eta zenbait kontutan ezagutza teknikoa behar da». Babes eta baliabide tekniko horiek Tafallako Udalak eta Nafarroako Gobernuak eman dizkiete Berdesiako kideei.\nAdibide gisa, elkarteko kideek nabarmendu dute herri lurretan ari direla zuhaitzak landatzen, eta, horretarako, udalaren esku hartzea behar dutela. «Tafallako lurren %52 inguru herri lurrak dira; 4.000 hektarea baino gehiago», azaldu du Olitek. Arazoa da herri lur horiek hirigunetik urrun direla; hau da, basoa babes hesi bilakatzeko egon beharko lukeen tokitik urrun. «Ordua da arazo horri konponbide bat emateko, udalaren esku baita, adibidez, pribatuak diren labore lurrak herritik kanpo eramatea, eta herritik hurbilago direnak herri lur bilakatzea, basoa egiteko».\nHorregatik, hain zuzen, jabe pribatuek proiektuarekin bat egitea garrantzitsua dela azaldu du elkarteko kide Intxaurrondok. Uste du herritarrek izan dutela aukera Berdesia ezagutzeko, eta ohartu direla herritar guztiei egiten diela on.\nMartxoaren 8an, Tafallako talde feministetako kideekin aritu ziren Berdesiako kideak zuhaitzak lantzen; joan den igandean, berriz, Zuhaitzaren Eguna ospatu zuten, udalarekin batera. Gaurko ere antolatu dute Berdesiako kideek zuhaitzak landatzeko jardunaldia. Eta datorren igandeko Basoen Nazioarteko Eguna ospatzeko aukera izanen dute.\nNafarroako bertze herrientzat adibide bilakatu nahi dute, hazitik basoa sortzeko. Tafallan, jada, zuhaitz bat landatu dute biztanle bakoitzeko. Eta ez dute gelditzeko asmorik.


KRONIKA VICTORIA ITSASONTZITIK\nPost honetan joan den ostiralean Sevillan atera genituen argazkiak erakutsi nahi dizkizuegu. Bertaraino joan ginen Los 18.org ekimenak antolatu zuen ekitaldiari babesa emateko, izan ere mundu bira berri bat bultzatzen ari dira, mundu bira solidario bat.\nOstiral iluntzean, bat-bateko eszenatoki bihurtu zen Victoria itsasontziaren erreplikaren kubierta. 18 aktorek, 1522an Sevillara bueltatzea lortu zuten gizonak bezela jantzita, bidaia solidarioaren helburuak antzeztu zituzten. Ondoren, Héctor José Garcíak, Los 18.org ekimenaren sortzaileetako batek, Manifiesto de los 18 testuaren irakurketa egin zuen, bertan jasotzen bait dira 2019an Sevillatik aterako den mundu bira berri honen printzipioak eta helburuak. Bideo honetan antzezpen osoa ikusi dezakezue.\nRicardo Ramón eta Jone Landaluzek, Elcano, Lehen Mundu Bira filmaren ekoizle eragileek, pelikularen teaserra eraman zuten Irunetik Guadalquivir ibaiaren ertzeraino. Ekitaldira gerturatu zuten guztien aurrean proiektatu zen bideoa eta oso harrera ona izan zuen. Filmaren minutu t ’erdiko aurrerapena motz geratu zen eta guztiek adierazi zuten gehiago ikusteko gogoa.\nTags: aurrerapen bideoa, Dibulitoon Studio, Elcano, Elkano, eszenatokia, itsasontzi erreplika, itsasontzia, Juan Sebastian Elcano, Juan Sebastian Elkano, lehen mundu bira, Los18.org, Sevilla, teaserra, Victoria\n← DIBULITOON SEVILLAN LOS18.ORG EKIMENARI BABESA EMATEKO\nGAURKO EGUNEZ DUELA 498 URTE… →


Wikiloc - ibilbideak Santixa bidin Akrobata barrixe - Ondarroa, País Vasco (España)- GPS track\nSantixa bidin Akrobata barrixe\n2.040 381 0\nBisitak 974, kokapena 1\nZortzi lagun batu ga: Aitor, Josetxu, Igor, Reto, Marta, Jon, beran lagun nobato bat Iñigo ixeneku ta neu. Indarra bai baine harri tartin ibiltxeko teknikaik ez eta bide guztixetako lurran sapori aproba dau, gitxienez 4 akrobazixa eizku, baine, hori bai, kanpeoi moure, altza ta segi. Bitto: zeu baino geixa jausten da. Gaur etapa luze ta edarra; Olabetik altza, Arnoaten Santixa bidi hartu ta SanMigeleko pistatik buelta, Ameikutz, Kostolamendi ostabe, ta Koosteiko gainetik Artzainerreka.\n(Pepino_19)jajaj markata lagarot bide guztik,hurrengun ez galtzeko👍,😂😂\nKaixo, zure lagunak ibilbide interesgarri hau topatu du Santixa bidin Akrobata barrixe https://eu.wikiloc.com/ibilbide-mountain-bike/santixa-bidin-akrobata-barrixe-10184548 Ondo izan, Wikiloc - Munduko GPS ibilbide eta interesguneak


Tomate saltsa: arrakasta gastronomikoa | Consumer - Part 2\n858/1984 Errege Dekretuak, martxoaren 28koak, honela deskribatzen du tomate frijitua: “Tomatetik abiatuta formulatzen den produktua, edozein dela erabiltzeko modua (naturala, zuku eginda, purean, pasta gisa edo kontzentratua), Espainiako Elikadura Kodean definitzen diren bezala, eta egoste prozesu bat ematen zaiona landare olio jangarriarekin, zeinari aukeran erantsi dakizkiokeen Araudi honen laugarren tituluan ageri diren osagaiak, eta ontzi hermetikoki itxietan datorrena eta tratamendu termiko egokiaren bidez kontserbatzen dena”.\nProduktu honetan, galarazia dago koloratzaileak erabiltzea. Kontserbagarriei dagokienez, honako hauek bakarrik onartzen dira, segurtasun eta higiene arrazoiengatik: E-200, E-201, E-202, E-210, E-211, E-212, E-214, E-215. Ontzia 2 kg-koa edo handiagoa bada, E-216 eta E-217 erabili behar dira. Beraz, ekoizle batek etiketan zera esaten badu, saltsa hori “kontserbatzailerik gabea” dela, ez da ari gauza handirik esaten, legez ez bailuke halakorik eduki behar. Bestalde, elikagaiei zapore-emaileak eransteko joera zabaltzen ari da, monosodio glutamatoa (E-621) esaterako, baina guk aztertu ditugun tomate saltsetan ez dugu halakorik antzeman.\nGatza. Espainiako Osasun Ministerioaren esanetan, elikagai batek gatz ugari dauka 1,25 gramo gatz edo gehiago dituenean 100 gramo bakoitzeko. Aztertu ditugun tomate saltsetan eta tomate frijituetan, 0,7 eta 1,7 gramo artean ibili da gatza 100 gramo bakoitzeko. Ministerioaren irizpideak aintzat hartuta, gehienak “gatz gutxikoak” direla esan daiteke, baina beti komeni da etiketa irakurtzea.\nSaltsa prestatuak. Tomate saltsaren aldaera ugari dago merkatuan: napolitarra, bolognarra, albakaduna, pizza egiteko saltsa, tomate saltsa gaztaduna (ricotta, parmatarra…). Horiek guztiek dakartzaten osagai bereziak hobeto egokitzen zaizkio plater jakinei.\n“Etxean egindakoak”. Gero eta ohikoagoa da markek gisa horretako tomateak eskaintzea, “etxekoa”, “etxean egina” edo “etxeko errezetarekin”. “Etxekoa” izendapena asko estimatzen dute kontsumitzaileek; tomate saltsa horiek etxeko errezetekin eginak izaten dira, eta hortik datorkie izena. Horri dagokionez, Osasunerako Mundu Erakundearen Códex Alimentarius delakoak onartzen du zenbait termino erabiltzea, “naturala”, “etxean egina”, “organikoki landua” eta “biologikoki landua”, baina horiei ezingo zaizkie erantsi legez kanpoko osasun-aipamenak, eta aipu horiek daramatzaten produktuek bat etorri behar dute “elikagaia saltzen den herrialdeko jardun moduekin”. Espainiako Estatuan, araudiak onartzen du izen hori daramaten saltsak merkaturatzea, baina ekoizleak produktuaren inguruan ematen duen azalpenak “behar bezain zehatza” izan beharko du, “erosleak jakin dezan egiaz zer den eta ongi bereizi dezan nahasteko arriskua dakarten beste batzuetatik”. Tomate horien elaborazio baldintzak eta etxekoak ez diren tomate frijituenak oso antzekoak dira, eta gehienean kaloria eta gantz gehiago ematen dute “etxeko” horiek beste batzuen aldean.\nMerkatuan badira, halaber, light erako tomate saltsak, gatz gutxikoak eta azukrerik gabeak. Light erako saltsei gutxienez %30 murrizten dizkiete kaloriak (“light” izena daramaten produktu guztietan gertatzen da hori). Gatz gutxiko saltsei ez zaie sodiorik eransten ekoizteko prozesuan. “Azukre erantsirik gabeko” tomate frijituari ez zaizkio azukreak eransten. Tomate frijitu ekologikoa egiteko, berriz, modu ekologikoan landutako osagaiak erabiltzen dira (prozesu horiek gehiago errespetatzen dute ingurumena).\nJoan aurreko orrira: « Tomate saltsa: arrakasta gastronomikoa\nIr a la página siguiente Kontsumoa eta analisi nutrizionala »


Irakur gunea (Fnac Kids Club)\nPublished by txikijazz at 12 junio, 2017\nEguna: 23 julio, 2017\nFormazioa eta parte-hartzea bultzatzeko, eta esperientzia bakun gisa, Txikijazz Band jarri zuen martxan Txikijazzek iaz. Lezio ederra eman ziguten 10-14 urteko 13 musikarik. Aurten harago joan nahi dugu: Txikijazz Big Band-a sortu dugu, kide, abesti eta denbora gehiagorekin.\n50 kide inguru dira, 10-14 urtekoak (14-18 kontrabaxuaren eta saxo baritonoarekin kasuan). Honako instrumentuekin osatu dute taldea: bateria, gitarra elektrikoa, baxua, piano edo teklatua, tronpeta, tronboia, saxoa, ahotsa eta kontrabaxua. Esperientzia hau amaitzeko Txikijazz Big Bandak kontzertua emango du Txikijazz Jaialdian, uztailaren 23an.


Esperientzia erabilera Xtrazexproba pilulak aurretik eta ondoren hartu\nEsperientzia erabilera Xtrazex\nGizon batzuk prest daude, argi eta garbi hitz egin buruz duten esperientzia edo bizi izan lehenago arazoak sexuaren arabera. Hau ulergarria da, zeren beraientzat esan nahi du sinatzeko beren handitzea. Baina batzuk prest daude buruz hitz egiteko zailtasunak aurrean, eta nola ahal izan dugu, horiek gainditzeko. Uste dute esperientzia hori erabiliz Xtrazex izango besteei laguntzeko eskuineko aukeraketa egiteko.\nBat gizon ausart hauek izan zen Rodion. Onartu zuen bere gaztaroan jasan prononcés goiztiarra, baina medikuek joan lotsati. Gizona esan bere esperientzia buruz tratamendua Xtrazex. Delako arazo hau ez zuen izan, harremanak dituzten emakumeak. Gizona nahiz eta saiatu bioflex intimo harremana bakoitzak bazkide berri den neurrian. Baina hurbiltasun gertatu zen, besterik gabe, baino gehiago estandarra, baina minutu batzuk azkar mugimenduak, bete gabeko neska eta berri asko arrazoi konplexurik.\nBilaketa irtenbide bat\nIkasle gisa Rodion joan zen medikuarengana, baina berak agindutako sendagai garestia, eta horrek bakarrik izan zen aldi baterako efektua. Piquancy arazoak ez zuen baimendu gizon gazte badirudi bat gehiago espezialista. Eta orduz geroztik, Rodion saiatu bere zailtasunak konpontzeko. Gizona paratu folk erremedioak, berezia ariketak, edan asko, hainbat drogak. Hori guztia eman emaitzak, baina soilik aldi baterako.\nZentzuduna da ia etsi, beldur zen ezagunen berriak neska batekin. Eta ulergarria da, zeren inork ez du lortu berri bat arrazoi esperientzia.\nKonponbidea aurkitu zen!\nBaina, ustekabean, on bat foroak gaur Interneten aurkitu eztabaida effervescent pilulak Xtrazex. Asmatu erabaki zuen, ez da ezer galtzen du, zentzuduna aurkitu webgune ofiziala saltzaileari, eta egin agindua. Denbora batzuk ondoren zuen, eta dagoeneko hasi da ikastaroa.\nBere neska-laguna zen eta oraindik ez zen, beraz, eraginkortasuna probatzeko droga denbora luzez, arrakastarik gabe. Baina, egun batean, on Datazio gune bat, ezagutu zuen xarmangarri bat rubia. Une honetan, epaileak erabaki ez atzeratzeko lehen sex, eta laster bihurtu zen konbentzituta Xtrazex benetan ikuskizun handi bat.\n"Oso urduri nengoen, zeren, aldez aurretik erabilitako baliabide posible guztiak. Eta ez frogatu bezain ona Xtrazex. Erabiltzen da baino gehiago 2.5 urte eta arazorik ez muntaketa eta iraupena elkarrizketa izan dut hain urruti ez," - idatzi digu, Rodion. Eta esperientzia positiboa erabiliz Xtrazex .\nEta, besteak beste, adibide ugari daude. Baina gizon gazte daiteke bakarrik nahi azkar aurkitu jakin bat, bizitza bazkide bere gora egiteko galdutako aukerak eta .


Sukaldaritza liburua/Osagaiak/Gazta — Wikibooks\n< Sukaldaritza liburua | Osagaiak(Gazta-krema(e)tik birzuzenduta)\n1 Gaztaren nutrizio balorea\n2 Gazta mota desberdinak lortzeko faktoreak\n3 Ontze denboraren arabera mota desberdinak\n3.1 Gazta berria\n3.2 Gazta ondua\n3.3 Gazta urdina\n4 Gazta motak esnearen arabera\n4.1 Behi gazta\n4.2 Ardi esnearekin egindako gaztak\n4.3 Ahuntzaren esnearekin egindako gaztak.\n4.4 Bufaloaren esnearekin eginiko gazta. Mozzarella.\n5 Gaztaren erabilera sukaldaritzan eta gozogintzan.\n6 Izendapen desberdineko gaztak.\n6.1 Euskal Herrian ekoizten diren edo bertako esnea erabiliz ekoizten diren gazta ezagun batzuk\n6.1.1 Erronkariko gazta\n6.1.2 Idiazabal gazta\n6.1.3 Belokeko abadiako gazta\n6.1.4 Amalur gazta.\n6.1.5 Ozaze- Irati gazta\n6.1.6 Guriezoko gazta\n6.2 Munduko gazta ezagun batzuk\n6.2.1 Afuega el pitu (Asturias)\n6.2.2 Asiago (Italia)\n6.2.3 Arzúa-Ulloa gazta. (Galizia)\n6.2.4 Banon gazta. (Frantzia)\n6.2.5 Bleu gazta. (Frantzia)\n6.2.6 El Bel Paese (Italia)\n6.2.7 Brie gazta. (Frantzia)\n6.2.8 Burgosko gazta (Gaztela)\n6.2.9 Beaufort gazta (Frantzia)\n6.2.10 Cabraleseko gazta edo Cabrales gazta ( Asturias)\n6.2.11 Cambozola gazta (Alemania)\n6.2.12 Camembert gazta. (Frantzia)\n6.2.13 Cebreiroko gazta.( Galizia)\n6.2.14 Cheddar gazta (Ingalaterra)\n6.2.15 Cheshire gazta. (Ingalaterra) eta ( Gales).\n6.2.16 Cottage gazta. (Ingalaterra)\n6.2.17 Danablu gazta. (Danimarka)\n6.2.18 Edam gazta (Herbehereak )\n6.2.19 El Appenzeller o Appenzel ( Suitza)\n6.2.20 Emmental gazta( Suitza)\n6.2.21 Garrotxako gazta. (Katalunia)\n6.2.22 Gorgonzola gazta. (Italia)\n6.2.23 Gouda gazta. (Herbehereak)\n6.2.24 Gruyere gazta (Suitza)\n6.2.25 l'Alt Urgell y la Cerdanyako gazta. (Katalunia)\n6.2.26 Langres gazta (Frantzia)\n6.2.27 Mantxako gazta (Gaztela Mantxa)\n6.2.28 Mató gazta (Kataluina)\n6.2.29 Munster gazta (Alsazia)\n6.2.30 Parmesano gazta. (Italia)\n6.2.31 Petit-suisse gazta krema.\n6.2.32 Picon gazta (Kantabria)\n6.2.33 Quark (Speisequark) edo Tvorog (Errusiarra) gazta berria.\n6.2.34 Raclette gazta. ( Suitza)\n6.2.35 Ricotta gazta. (Italia)\n6.2.36 Roquefort gazta. (Frantzia)\n6.2.37 Serrat gazta.( Katalunia)\n6.2.38 Stilton gazta. (Inglaterra)\n6.2.39 Torta del Casar gazta (Extremadura)\n6.2.40 Villalón gazta ( Valladolid)\n7 Munduko gazta ezagunak\nGazta elikagai solidoa da, esne gazituari, gazura kendu eta heldu ondoren lortzen dena. Gizakiak izan duen kontserbazio metodorik zaharrenetakoa da, soberan geratutako esnearena alegia. Euskal herriko txoko desberdinetan izen desberdinekin ezagutzen duguna: gazta, gasna, gaztaia... Gaztaren kontserbazio tenperatura egokiena 6ºC eta 10ºC bitartekoa da. Eta hezetasun maila %90 eta %95 bitartekoa.\nGaztaren nutrizio balorea[aldatu]\nGaztaren nutrizio balorea aztertzerakoan asko baldintzatuko du gazta ondua dagoen edo ez. Ondo ondutako gaztak ur gutxiago eta, beraz, proportzioan, mantenugai gehiago izango dituzte. Gazta elikagai moduan jaki osoa da; mantenugai garrantzizkoak ditu: proteina, koipeak eta mineralak nagusiki. Balore biologiko handiko proteina (%25) ugari ditu. Bitaminetan A,D, E eta B taldekoak. Mineraletan: kaltzioa, fosforoa, sodioa, magnesioa eta burdina. Koipe ugarikoa (%33 ondutakoa) eta gainera asea, kontu eduki behar dute kolesterol altua dutenek. Migraina dutenek ere ondutako gaztaren kontsumoa zaindu beharko lukete.\nGazta motak moztuak\nGazta mota desberdinak lortzeko faktoreak[aldatu]\nGazta mota ugari ikusiko ditugu merkatuan, bakoitza ezaugarri organoleptiko (kolore, usain, forma, zapore, testura) propioekin. Baina zein faktorek ematen dizkio gaztari ezaugarri horiek?\nMunduan behi, ardi, ahuntz, bufalo, edo gameluaren esnea dira gazta egiteko erabilienak. Bakoitzak bere ezaugarri eta osagai propioak ditu, esaterako, koipea, zaporea, usaina, mineralak.... eta horiek gaztaren amaierako emaitza baldintzatuko dute.\nEsneari emandako bero tratamendua\nEsne gordina, pasteurizatua edo esterilizatua erabiltzeak esnean dauden mikroorganismo kopurua eta ezaugarri organoleptikoak aldatuko ditu eta beraz gaztaren bukaerako emaitzan ere eragina izango du.\nEsnea gazitzeko erabilitako osagaia\nEsnea koagulatzeko edo gatzatzeko erabilitako osagaiak, limoia, ozpina, gatzagi naturala, kimikoa, landare gatzagia,..bakoitzak zapore, azidotasun maila, testura, kolore, usain bat edo beste emango dio bukaerako emaitzari.\nAzala egiteko erabilitako osagaiak\nBehin esnea gatzatu eta gazura kendu ondoren lortzen dugun lehen gazta freskoari aplikatzen dizkiogun osagai eta tratamenduak, gatz ura, espezieak, belar usaintsuak, bestelako ongailuak, ketzen ditugun edo ez.....\nOntzeko erabilitako denborak eta tokiak\nGazta freskoa lortu eta azala egiteko emandako tratamendua eman ondoren, bakterio, lizun onuragarriak, esnea azidotzeaz arduratzen dira. Gazta gehienen bakterioak ehundura eta zaporea definitzerakoan ere zeregin garrantzitsua dute. Batzuek lizunak ere badituzte, bai kanpoko azalean, bai barrualdean. Ontzen emandako denborak eta tokiak prozesua baldintzatuko du.\nOntze denboraren arabera mota desberdinak[aldatu]\nKataluniako pirineotako gazta oso zaharra\nOre biguneko gazta da, alegia, esne gazur kopuru handia eta ontze prozesurik ez duen gazta. Nagusiki denboraldi hasierako gazta izaten da. Guk askotan Burgozko gazta moduan ezagutzen dugu. Gazta mota honen ekoizpena sinplea da, esnea gatzatu eta mamitu ondoren, puskatu eta iragazi. Presioa eginez, soberan duen gazura kendu. Kontuz, presioak ez du gehiegizkoa izan behar eta gainera gazta berriak beti hezeak mantendu behar ditugu. (%-60-80ko urarekin), honek kontserbatzeko nahiz urrutira garraiatzeko oso zailak izatea dakar. Ez dira ontzen eta bere horretan jaten dira, fruituekin, azukre eta eztiarekin, entsaladetan....\nOntzeko, gazta berria zahartzen utzi behar da. Prozesu horretan gazta lehortzen da eta kontserbatzeko teknikak eta osagaiak aplikatzen zaizkio, esate baterako, gatz ura edo ontzutzeko osagai desberdinak ematen zaizkio. Gazta bat ondua izan dadin denbora ez da beti bera izaten. Gazta ontzen den bitartean ohikoa da tarteka azala eskuilatu eta deformatu ez dadin buelta ematea. Prozesu hori dela eta, gaztaren testura gogortu eta lehortu egiten da eta zaporearen intentsitatea handitu. Pertsona batzuei zapore oso intentsuak gustatzen zaizkie eta beste batzuei leunagoak. Horregatik, erraza da gazta ondu beraren mota ezberdinak aurkitzea, adibidez, samurra, erdiondua, ondua eta zaharra.\nGazta samurra: 30 egun bitarteko ontze denbora dutenei esaten zaie.\nGazta erdiondu: 1 eta 3 hilabete tarteko ontze denbora dutenei esaten zaie\nGazta ondua: 3 eta 6 hilabete tarteko ontze denbora dutenei esaten zaie.\nGazta zaharra: 6 eta 9 hilabeteko tarteko ontze denbora dutenei.\nGazta oso zaharra: 9 hilabetetik gorako ontze denbora dutenei.\nEuskal Herriko gazta urdina\nBehi, ardi eta ahuntz esneko gazta batzuek euren oreetan penicillium lizun haziak dituzte; batzuetan gehitu egiten zaizkie, eta horregatik, gaztari barrutik eta kanpotik urdin eta berde-grisaxka arteko lizun bereizgarriak sortzen zaizkio. Gazta urdinak erregulatutako tenperatura duten tokietan ontzen dira, soto edo leizeetan kasu. Batzuek jatorri izendapen babestua dute: Roquefort Stilton, Bleu des Causses, Valdeón, Gorgonzola......... gaztak kasu. Gazta talde honen ezaugarri orokorren artean, garratza, eta pixka bat gazia den zaporea izatea da. Usaina orokorrean oso bizia da, mina izateraino. Normalean ogi txigortuan zabalduta jaten da. Saltsak, entsaladak eta pizzak laguntzeko ere erabiltzen da.\nGazta berriari esne gaina nahastuta lortzen den gazta mota bat da. Normalki, gosari, askari eta aperitiboetan jaten da gazta mota hau, ogi txigortuan zabalduta. Azkenburuko ugari prestatzeko ere erabiltzen da. Nagusiki bere jatorrizko aurkezpenaz jaten da, baina beste hainbat gazta-krema mota ere badaude, light ( kaloria murritzekoa) edota zaporea dutenak (baratxuria, tipula, xingarra, piper mina, gazta urdina, eta abar).\nEsne industrian beste gaztak egiteko soberan geratzen diren gatz-urak ondo iragazi eta ateratzen den gaztanbera aprobetxatuz egiten da. Munduan zehar saltzen den gaztanbera edo ricota bezala saldua. Bigarren tratamendu batean, gatza gehitu eta lehortu, gazta fresko pikordun bihurtzen da. Gaztanbera ezagunak: Encella, Khoya, Mató, Requeijao, requeson de trapo, Ricotta.\nGazta motak esnearen arabera[aldatu]\nGehien produzitzen den esnea da eta, beraz, munduan gazta gehien esne mota honekin egiten da. Behi esneak beste esneen aldean koipe gutxiagoa du, gazta krematsuagoak eta leunagoak egiteko erabiltzen da. Esne honekin, jeneralean, gazta freskoak edo samurrak egiten dira. Gazta onduak egin badaitezke ere, horiek normalean beste esne batzuetarako uzten dira edo beste esne batzuekin nahastu ondoren burutzen dira. Euskal Herriaren geografian arruntena ardiaren esnea erabiltzea bada ere, saltzen ez den eta soberan geratzen den behi esneaz ere gero eta gazta gehiago ekoizten da. Antzera lantzen dira, freskoa izan ezik, eta urte osoan egin badaitezke ere, udakoak izan ohi dira onenak, orduko belardiak ugari eta aberatsak baitira.\nArdi esnearekin egindako gaztak[aldatu]\nArdi esneak behi gaztak baino koipe gehiago eta ur gutxiago du; beraz, bukaerako emaitza koipetsuagoa izaten da. Tenperatura epeletan, azalean ikusten den koipea ardi gaztaren bereizgarri bat da. Normalean, ardi gaztaren testura oso konpaktua izaten da. Gaztaren ontze denborak asko aldatzen du bere zapore eta usainean, zenbat eta zaharragoa, orduan eta zapore gogorragoak eta lurrin bereziagoak. Euskal Herrian, 7 lurraldeetan ardi gazta oso kalitate onekoa dugu; toki heze eta lehorretan ekoizten dugu. Gure herriko gaztarik garrantzitsuenak ardi esneaz egiten dira, baina jatorrizko izendapena dutenez gain, bestelakoak ere tradizio handikoak dira. Ezin dugu Lapurdiko Ahurti herrian dugun Belokeko Abadiako monjeek egiten duten gazta aipatu gabe utzi, oso ondua (sei hilabete), koipetsua (%60) eta tamaina handikoa (5 kg.), baina guztien gainetik bakarra bihurtzen duena azukre moduko zapore goxoa da. Zuberoakoa eta Behe Nafarroako edozein herritakoa, Idiazabalgoa, Gorbeiakoa, Urduñakoa, Karrantzakoa, Aralarkoa, Entziakoa, Lea-Artibaikoa, Erronkarikoa, Ultzamakoa, Urbasakoa, Andiakoa, Lantzekoa, Oiartzungoa, Baztangoa, Bardeakoa......Euskal Herrian ardi esnearekin egindako gazta dugu errege. Normalean, bere horretan ogiarekin bakarrik jaten da eta gustuko dutenek ardo beltz on batekin. Birrinduta, pizzetan, pastarekin, entsaladan edo gratinatuta bikaina da.\nAhuntzaren esnearekin egindako gaztak.[aldatu]\nBehi eta ahuntzaren esneek koipe kopurua antzekoa dute, ahuntzarenak gehiago badu ere, eta zapore garratzagoko gaztak izaten dira. Ardi esnearekin konparatuz, ahuntz esneak koipe gutxiago du eta bere testura desberdina da. Gazta gazteetan testura krematsuagoa eta zaharragoetan berriz lehorragoa da. Ahuntz gaztak behi eta ardi gaztaren aldean, zapore azidoagoa du eta lurrin oso berezia. Ardi gaztak baino laktosa gutxiago duenez, urdailerako eta digeritzeko errazagoa da. Euskal Herrian gazta hauek ohikoagoak dira iparraldean hegoaldean baino gehiago, nahiz eta orotara bere ekoizpena txikia izan. Iparraldean motarik ezagunena “Crottin” delakoa da, ontze epealdi ezberdinetan jan daitekeen gaztetako bat. Freskoa lehenago eta krematsuagoa beranduago agertzen baita. Zenbat eta onduago, orduan eta zapore indartsuagoa du. Ahuntz gazta jateko modurik egokiena bere horretan da; bestela, pizzak, pastak, entsaladak, plantxan.... jan genezake. Gazta berotzean bigundu egiten da, baina ez behi gazta askoren antzera, horregatik plantxan edo labean asko erabiltzen da.\nBufaloaren esnearekin eginiko gazta. Mozzarella.[aldatu]\nMozzarella gazta produktu soila da, oinarrian hiru osagai baizik ez dituelako: bufalo-esnea, gatzagia eta gatza. Hala ere, gaur egun behi esnearekin egindakoa, Mozzarella izenarekin ere merkaturatzen da. Bufalo-esnearen ekoizpena urria denez, garestia gertatzen da, bufalo batek egunean bederatzi bat litro esne ematen ditu, behiaren herena, kasik. Mozzarella gazta onak hiru baldintza bete behar ditu: urtzea, luzatzea eta gainerretzean ongi erantzutea. Labean berotzean urtu egiten da, malgu bihurtzen da eta horri esker egin da preziatua gazta hau. Mozzarella gazta berria izaki, beti hotzean kontserbatu behar da. Mozzarella tradizionala ez industrializatua egiteko modua oso berezia da eta esku lana eskatzen du, gazta gatzagiarekin moztu ondoren, mamitutako zatiak moztu eta ur berotan sartzen dira, berotasun horrek, mami hau bildu eta pilota udare moduko bat sortuko du, oso tirantea, ondoren ur gazituetan sartzen da denbora batez. Era tradizionalean eta bufalo-esnez eginiko mozzarella gaztak behi-esnez eginikoak baino garestiagoak dira, gantz eta kaloria gehiago daukate. Gazta fresko moduan jaten da, entsalada (caprese entsalada), lasagna, kaneloi eta pizzen prestakuntzetan, ohiko osagai bilakatutakoan, aski kontsumo masiboko produktu bihurtu da.\nGaztaren erabilera sukaldaritzan eta gozogintzan.[aldatu]\nBere horretan jateko: Gazta ehuneko altu batean bere horretan jaten da, ogiarekin, ogi txigortuarekin, marmelada, fruitu desberdinekin, fruitu lehorrekin edo mota guztietako gozoekin, lehen plater moduan edo azkenburuko moduan. Gurean ohikoa da sagardotegietan irasagarrarekin aurkeztea. Birrinduta: Pizzetan, pastarekin edo bestelako prestaketan gainetik jarri eta labean egin edo gratinatzeko. Entsaladak hornitzeko: Gaztanberak, freskoak, samurrak edo ondutakoak bereziki, birrinduak, xafletan edo karratuak. Pastak betetzeko:Ravioli tortelliniak, pansotiak, Cappellettiak betetzeko gaztak, fresko, urdin edo ondutakoak aukera ona dira. Saltsa ugari prestatzeko: Esne gaina edo haragi saltsa batekin nahastuta, gazta urdin edo ondutakoekin saltsa zaporetsu ugari presta daitezke. Fondue egiteko: Alpeetako mendi aldean du jatorria, gazta caquelon kazolan urtu eta bertan haga baten laguntzaz ogia edo haragi zatiak sartuta eta jateko. Gozogintzan: Berriz gazta freskoarekin edo kremazkoarekin, gazta tarta egiteko, sufleak, bavaroiseak edo mousseak egiteko erabil dezakegu gazta.\nIzendapen desberdineko gaztak.[aldatu]\nEhunka gazta mota daude. Euren estilo eta zapore ezberdinak bakterio eta lizun espezie ezberdinen erabileraren emaitza dira, esne gain mailaren araberakoak, ontze denboran izandako aldakuntzen, jarraitutako tratamenduen eta erabilitako esnearen araberakoak. Esne mota, esne hori lortutako animalien elikadura, esnea pasteurizatuta egon edo ez, esnea gatzatzeko erabilitako osagaia. Esne mota nolakoa, gaztaren ezaugarriak halakoak!\nEuskal Herrian ekoizten diren edo bertako esnea erabiliz ekoizten diren gazta ezagun batzuk[aldatu]\nErronkariko gazta Nafarroako Pirinioetan egindakoa da, eta 1981etik aurrera jatorri izendapena du. Gaur egun ekoizle nagusiak Uztarroze, Izaba, Erronkari, Bidankoze, Garde eta Burgikoak dira. Latxa ardi arrazako esne gordinarekin egiten da (eta zerbait, Rasa arrazako ardi-esnearekin), neguan eta udaberrian, batez ere. Gutxienez, lau hilabetez eduki behar da ontzen. Zapore sendoa du, ondu ondoren zertxobait mina eta koipetsua, baina goxoa. Mozketa hauskorra du, eta zuria, marfil-kolorekoa, baina horira jotzen du. Begi txikiak ditu era desberdinean banaturik. Molde zilindriko trinkoan ateratzen da; azala nabar iluna du, eta alde guztiak leunak dira. Erronkariko gazta alearen pisua 1 eta 3,5 kilo artekoa izaten da. Etiketa komertzialaz landara, kontraetiketa bat ere eraman behar du bere zenbakiarekin, lakrezko zigilu bat balitz bezala, eta hauxe idatzirik: “Erronkari Jatorrizko Deitura”. Horrek erran nahi du gazta kontrolpean egon dela egin den bitartean, eta gazta, gainera, abendutik uztailera bitarte egin dela, biak barne.\nOndutako Idiazabal gazta\nJatorri Deitura 1987an sortu zen, Idiazabal gazten benetako egileentzat gordetako merkatua defendatzeko, eta kontsumitzaileei kalitatea bermatzeko. Nafarroan eta Euskal Autonomi Erkidegoan ekoizten dira. Izendapen deiturak esnearen jatorria eta gaztaren kalitatea kontrolatzen ditu, ikuspegi fisiko-kimikoaren eta osasunaren (esnearen purutasuna, nahasketarik ez izatea, koipea, bakterio patogenoak, etab.) zein gustuaren aldetik. Horretarako, dastatzaileez osatutako dastatze batzorde bat dago, eta haien esperientziak gazta honen ezaugarri tipikoak kontrolatzen ditu. Kontseilu Arautzaileak bermatzen du baldintza guztiak betetzen direla, eta produktua banda gorri batekin eta etiketaren zigiluarekin ziurtatzen du. Hauek dira Deituraren berme nagusiak: Esnea eta gazta Euskadin eta Nafarroan ekoizten dira, Erronkariko harana osatzen duten udalerrietan izan ezik. Ardi latxaren eta Karrantzako ardiaren esnea erabil daiteke soilik, nahasketarik gabe eta pasteurizatu gabe. IDIAZABAL gaztak bi hilabetez ondu behar dira gutxienez. % 45 koipe-edukia izan behar dute, estraktu lehorraren aldean. Gaztak osasun-azterketak eta proba organoleptikoak gainditu behar ditu. Deituraren baitako gaztek zenbaki bat daramate azalean. Gaztek baldintza horiek guztiak bete behar dituzte halabeharrez, Idiazabal markaren bereizgarria –banda eta armarria– etiketan eramateko.\nBelokeko abadiako gazta[aldatu]\nBelokeko abadia Ipar Euskal Herrian kokatuta dago, bertan ekoizten den ardi gasna bat da izenak dioen bezala. Fraide beneditarrek ekoizten dute. Esne egosiarekin egiten den gazta erdigogorra, da, zapaldutakoa eta azal naturalekoa. Gazta bakoitzak 25 zentimetroko diametroa, 11 zentimetrozko lodiera eta 5 kilogramoko pisua izaten ditu. Heltzen 6 hilabete egiten ditu. Ahogozo sendoa du. Ardi manex burugorri edo ardi manex burubeltz esnez egindakoa, gertuko Ossau-Irati ez bezala ez du jatorrizko izendapenik.\nKarrantzako artzain gazta da, produktu naturala eta eskuz egina. Bere aroma eta zaporea ardi gazta benetakoarenak dira, Karrantzako ardi mutur gorri eta beltzen arrazako esne gordinaz egina.\nOzaze- Irati gazta[aldatu]\nOzaze-Irati Ipar Euskal Herriko ( Ahurti, Donibane-Garazi, Atharratze...) eta Biarnoko ardi gasna bat da. Frantziar jatorri deitura kontrolatuan da 1980tik eta Europar Batasunaren jatorri deitura babestua du 2003tik. 1.700 ekoizle hartzen ditu bere gain. Ardi manex burugorri, ardi manex burubeltz eta euskal-bearnotar ardiek ematen duten irakin gabeko esnearekin egiten da gazta hau. Pasta prentsatua eta oso gurintsua, lisoa da, fruta zaporea du eta bere azala kolore laranja edo hori usaintsua du. Gazta txikiak 500 eta 2000g artekoak dira; ertainak 3,4 kilokoak eta handiak, berriz, 5, 6 edo 7 kilokoak. Ozaze-Irati kg bat egiteko 5-6 litro esne beharko dira. Gazta txiki edo ertain batentzat ontzeko denborak pisuaren arabera 80-120 egunekoa izango da, eta gazta handi batentzat 120-150egunekoa. Koipe kopurua %50 eta gehienez %58 tartean ibili behar du. Ontze denboran gaztak maiz bueltatu eta eskuilatzen dira. Lan honetarako ur gazitua eta ontzeko hartzigarriak erabil daitezke. Ardiek esnea, azarotik uztaila bitarte ematen dute eta beraz gaztarik onenak maiatzetik abendura bitartekoak izaten dira.\nKantabria eta Euskal Herri inguruan burutzen den gazta, zehatzago Guriezo osatzen duten herri txikietan eta Enkarterriak Karrantzako bailarako herrietan. Karrantza-gurienzana ardi arrazaren esne gordinarekin burutzen den gazta. Gazta samurra edo ondutakoa aurki genezake. Gazta zilindrikoa dugu, eta alboak borobilduak ditu. Azal gogor eta horixka du, lizunik gabea freskoetan eta lizun pittin batekin ondutakoetan. Ore konpaktua, begi oso txikietan eta kolore zurixka samurretan eta horixka ondutakoetan. Samurretan ore leunagoa, ondutakoak lehorragoak eta puskatzeko errazagoa. Ardi gazta zaporetsu eta usaintsua da, azido puntuarekin, normalean bere horretan jateko\nMunduko gazta ezagun batzuk[aldatu]\nAfuega el pitu (Asturias)[aldatu]\nAsturiaseko gaztarik zaharrenetako eta zabalduenetako bat da. Lau barietate edo mota saltzen dira: Atroncau blancu, Atroncau roxu, Trapu blancu eta Trapu roxu azken hau piper mina duena. Forma eta kolore desberdinekoak, trapu batean bilduta hartzen duen formakoa da bereziena.\nBehi esnearekin eginiko gazta. Vicenza probintzian Benetoneko eskualde eta Asiago hiriaren inguruan burutzen den gazta dugu. Europako jatorri izendapena du.\nArzúa-Ulloa gazta. (Galizia)[aldatu]\nGaliziako behi esnearekin ekoitzitako gazta bat da. Arzuako eskualdean eta Ulloako eskualdean ekoizten da eta jatorrizko izendapena du. Lugoko gazta, Chantadako gazta eta Curtisko gazta izendapenak ere badauzka. Gazta samurra edo ondua jaterik badago ere, lehena da gehien jaten dena. Krematsua, ongi urtzen da, normalean bere horretan gozoren batekin dastatzen da.\nBanon gazta. (Frantzia)[aldatu]\nKali Banon Proventza garaiko Alpeak departamenduko antzinako errezetetan oinarrituta ekoizten den txikia da. Bere izendapena Lure eta Ventor udalerrien artean kokatzen den Albion ordekako herri txiki batetik dator. Behi esne gordinez eginiko gazta bat da, 6tik 7 zentimetrotako diametroa du eta ehunen bat gramoko pisua.\nBleu gazta. (Frantzia)[aldatu]\nOkzitanieraz Blau d'Auvèrnhe) frantziar estatuan ekoizten den gazta urdina da, eta Auvernia eskualdean behi gordinarekin ekoizten da. Antzina, gazta bolak eskualdeko leize-zuloetan utzi ohi ziren, eta haietan pixkanaka pixkanaka ontzen ziren. Gaur egun prozesua findu egin da, lauren bat aste irauten ditu eta leize fresko eta hezeetan gauzatzen da. Zapore bizi eta aromatikoa duen gazta da, Auvergneko urdinak lur bolkanikoetan hazitako belarren zaporea du. Bere dastaketa garai onena uztailetik abuztura izaten da, baina apiriletik irailerako denboraldian ere zapore onekoa izaten da. Bere oreak nolabaiteko zapore mikatza du, dituen gatzak direla eta.\nEl Bel Paese (Italia)[aldatu]\nItalian behi esnearekin egiten den gazta samurra dugu.\nBrie gazta. (Frantzia)[aldatu]\nOre biguneko gatza da, behi esne gordinez egina. Frantziako Brie lurraldean du jatorria, egun Sena eta Marne departamenduan, eta hortik datorkio izena. Frantzian badu jatorria ere gaur egun mundu osoan zabalduta dago eta gehien ekoizten den gaztetako bat dugu. Esne gordinarekin egiten den gazta dugu, Estatu Batuak eta Australiako salbuespenarekin, horietan esne pasteurizatua erabili ohi da. Peniccillium candida lizunak osatu eta erabat jangarria den azal xamur batez estalita dago. Azala ontze denboran sortzen da, eta marfil edota hori kolorea du. Egitura krematsua eta zapore finekoa da; halere, ontzen doan heinean zaporeak bizitzera egiten du eta nolabaiteko amoniko usaina hartu.\nBurgosko gazta (Gaztela)[aldatu]\nEspainiar gazta bat da. Jatorrian ardi esnearekin egiten bazen ere, gaur egun gehiena behi esnearekin burutzen da eta batzuek ardi esnearekin nahastua ere egiten dute. Gazta berri, bigun eta fresko bat da. Gaztela eta Leon Autonomia Erkidegoko Burgoseko probintzian ekoizten da. Normalean, bere horretan fruituekin edo gozoekin edo entsaladetan ere jaten da.\nBeaufort gazta (Frantzia)[aldatu]\nSavoia inguruko bailaretan behi esne gordinarekin egiten den gazta dugu. 1968. urtean Europako jatorri izendapena lortu zuen. Gruyere familiako gazta mota bat da.\nCabraleseko gazta edo Cabrales gazta ( Asturias)[aldatu]\nAsturieraz Quesu de Cabrales. Behi, ardi eta ahuntz esnearekin egiten den gazta urdin mota bat da. Zapore oso bizia eta usain indartsukoa da. Cabrales udalerriko eta Peñamerella udalerriko herri batzuetako bereizgarria da. Heltze prozesua Europako mendietan dauden leize naturaletan egiten da. Leize horietan, hezetasun erlatiboa %90ekoa da eta tenperatura 8 eta 12º bitartekoa. Baldintza horietan, gaztan Penicillium motako lizunak garatzen dira, gazta urdin guztien hain bereizgarriak diren zerro urdin-berdexkak ematen dizkiotenak. Prozesu horrek bi eta lau hilabete bitartean irauten du, eta horien buruan artisauak gazten posizioa aldatzen du aurpegietako bakoitza gazitzeko. Denbora horretan gaztak astigar hosto hezetuz estaltzen dira (higiene arrazoiengatik jada egiten ez dena). Azken produktuak bi eta bost kilo arteko pisua hartzen du.\nCambozola gazta (Alemania)[aldatu]\nKrema hirukoitzeko gazta bat da, behi esnez egindakoa, leunki heldutako krema hirukoitzeko frantziar gaztaren eta gorgonzola italiarraren arteko uztarketa bat. Champignon izeneko enpresa alemaniarrak patentatu eta ekoitzi zuen mundu mailan 1970 hamarkadan. Gazta, (jatorrian Bavaria blu deitua), 1900 inguruan sortua izan zen, eta oraindik ere ekoizten du Bergader familiak Bavariako Chiemgau eskualdean. Gorgonzola, roqueford edo stilton gaztak egiteko erabiltzen den lizun bera erabiltzen da, pecillinium roquforti. Esneari esne gaina gehitzen zaio, cambozola gaztari trinkotasun gozo bat ematen diona. Gazta honen azala camenbert gaztarenaren antzekoa da. Oreak trinkotasun leun eta homogeneoa du, kolore hori arinekoa. Cambozolak, gorgonzolarena edo camembertarena baino leunagoa den zapore bereizgarri bat du. Gazta honen izena, dirudienez, camembert eta gorgonzolaren arteko akronimo bat da, bere zaporeak camembertaren krematsu gozo eta hezea gorgonzola urdinaren garraztasunarekin uztartzen baititu. Mahai gazta bezala edo kanapeetan jaten da.\nCamembert gazta. (Frantzia)[aldatu]\nFrantziar jatorriko gazta bigun, koipetsu eta leuna da. Gazta honentzako izendapen orokor bat da, eta gaur egun mundu osoan ekoizten da. Frantziak ez du Camenbert izendapen orokorrerako babesik eskatu, baina bai berezia den batentzat: Normandiakoa Jatorriz camembert gazta Frantziako Normandiako behe eskualdean dagoen Orne departamentukoa da, eta zehatzago, Camembert herrikoa. Camembert izen soilarekin ekoizpen industrialeko gazta izendatzen da. Camembert fermier bat, aldiz, espezifikoki Normandian ekoitzitako gazta bat da. Hala ere, Camembert izenarekin mota oso desberdin ugari ekoizten dira. Behi eta txuri koloreko lizun azalez estalitako gazta bat da. Ore zurixka, tinko eta malgua du. Zahartu edo ontzean zapore bizia bereganatzen du. Plater ugaritan erabil daiteke, baina ohikoena gordinik eta ogi xerra baten gainean zabaldurik jatea da, bere zapore eta egitura finak ez baitu berorik jasaten.\nCebreiroko gazta.( Galizia)[aldatu]\nGaliziako behi esnez ekoitzitako gazta fresko bat da. Jatorriko izendapen babestua du eta Lugoko probintzian ekoizten da. Baralla, Becerrea, Folgoso do Courel, Cervantes, Navia de Suarna, As Nogais, Triacastela eta Pedrafita do Cebreiro udalerrietan. Jeneralean, bere horretan gozoren batekin edo entsaladako.\nCheddar gazta (Ingalaterra)[aldatu]\nIngalaterrako hego-mendebaldeko Somerset eskualdean ekoiztu ohi den gazta da, jatorria izen bereko Cheddar udalerrian du. Jatorrizko cheddar gazta konderrietako esnez ekoiztutakoa da (Somerset, Devon, Dorset edo Kornualles), eta jatorri izendapenak "West Country Farmhouse Cheddar" izena jasotzen du. Egitura nahiko gogorra eta kolore horixka ditu. Behi esnez egina da, gehienetan pasteurizatua. Cheddar gazta, munduko herrialde askotan ekoizten da, eta kontsumoa oso hedatuta dago mundu osoan. Sandwich eta hanburgesetan oso ohikoa den gazta da. Entsaladetan, pastarekin eta pizzarekin ere jan daiteke.\nCheshire gazta. (Ingalaterra) eta ( Gales).[aldatu]\nIngalaterrako Cheshire eta inguruko beste lau konderrietan eta 2 Galeskoak. Behi esnearekin egiten da eta cheshiere eta hilabete 1 eta bi artean ontzen da. Landare gatzagiarekin esnea moztu ondoren, irakin egiten da, modu honetan pinporta txikiagoak lortzen dituzte. Historia handiko gazta da eta oso aitzinakoa. 3 modutan saltzen da, zuria hau da gehien saltzen dena eta ezagunena , gorria anatona erabiliz koloratzen dutena eta urdina lizunak gehituz lortzen dena.\nCottage gazta. (Ingalaterra)[aldatu]\nGazta berri edo gaztanbera taldean sar dezakegu, behi esnea moztu ondoren gatz ura kendu, mamia garbitu ( gatzari zaporea kentzeko) eta prentsaturik ondu gabe jaten dena. Ingalaterran ekoizten da. Gaur egun koipe kopuru desberdinekin burutzen da merkaturatzeko. Gazta tartak egiteko, fruituekin, ogietan zabaltzeko entsaladetan, pastak betetzeko.... erabiltzen da.\nDanablu gazta. (Danimarka)[aldatu]\nDanablu Danimarkan egiten den gazta bat da eta jatorri izendapen babestua du. Gazta urdina da. Roquefort gazta imitatu nahian sortu zen baina hura baino leunagoa da danablu gazta. Behi esnez egina dago, forma zilindrikoa du eta gazta nahiko biguna da. Azala zurixkatik horixka bitartekoa da eta oreak begi txikikoak ditu. Ondu aurretik, barrak erabiltzen dira sortu den gatzatua zulatu eta hala lizuna penicillium roqueforti gazta osoan zehar uniformeki banatzeko. Zuloak oraindik ikus daitezke amaitutako produktuan mozten denean. Danablu gazta, gutxienez sei asteko heltzea izan arte ez jatea gomendatzen da, hala bere ezaugarri guztiak lor ditzan; hala ere, jeneralean, 8 eta 12 aste bitarte arte uzten da heltzen. Sarri txiki-txiki egina entsaladetan, frutarekin, ogi txigortuan zabaldurik, pizzetan, gazta saltsa egiteko..... erabiltzen da.\nEdam gazta (Herbehereak )[aldatu]\nBehi gazta pasteurizatuarekin burutzen da. Nederlanderaz Edammer, Herbehereetako mota bat da, jatorriz Edam-Volendam eskualdekoa, Edam hiriaren izena darama. Edam gaztak usadioz forma esferikoa du, barnealde hori zurruna eta kanpoaldea parafina gorriz estalirik saldu ohi da. Horregatik, kontserbazio ezaugarri onak izateaz gain, bidaia luzeetan ongi mantentzen da. Gutxienez 5 eta 17 asteko ontze tartea izaten du. Bere horretan ogi txigortuarekin edo fruituekin batera zerbitzatzen da. 800 g-ko gaztetatik 2,5 kilogramotarainokoak aurki genitzake.\nEl Appenzeller o Appenzel ( Suitza)[aldatu]\nSuitzako Appenzell eskualdean jatorria duen gazta bat da. Behi esnearekin egina. Appenzeller Switzerland markarekin saltzen da. 6 eta 8 kg arteko gaztak izaten dira. Gutxienez 3 hilabeteko ontzea du eta azala belar desberdinekin ontzen da. Gaur egun gazta marka honekin mota ugari egiten dituzte, ondutakoak, ekologikoak, ....Ore horikoa eta oso konpaktua da. Fondue egiteko erabiltzen da edo osagaiak gaztaz estali eta urtzeko ere bai. Bere horretan ere jan daiteke.\nEmmental gazta( Suitza)[aldatu]\nSuitzar jatorriko gazta bat da, Gruyere gaztaren antzekoa, behi esnez egina, oso bereizgarriak diren zuloekin. Gazta suitzar alpetar bat da, Emme haranean jatorria duena. Emmental izendapena, gazta mota hau izendatzen duen izendapen orokor bat da, ekoizpen tokia kontuan hartu gabe; horregatik, izen horrekin mundu guzian ekoizten da . Arrazoi horregatik Jatorrizko gazta Emmentaler AOC deitzen da, beste guztietatik ezberdintzeko. 2 eta 6 hilabete artean ontzen da. Bere formaren arabera pisua gutxienez 30kg eta 50kg da, baina 100kg tik gorako gaztak ikus ditzakegu. Bere ezaugarririk nabarmenena begi edo zulo biribilak dira, elaborazioan zehar harrapatuta geratu diren aire burbuilek sortuak; eta burbuila horiek karbono dioxido arrisku gabeak eraginak izan dira. Kopuru aldagarrian eta erregularki banatuak agertzen dira. Euren tamainari dagokionez, 1 eta 3 zentimetro bitarteko diametroa dute. Bere zaporea eta usaina leuna da, intxaurraren antzekoa. Heltzeak elaboratua izan denetik hirurogei egun eskatzen ditu gutxienez.\nBere horretan, gratinatzeko, urtzeko fondue egiteko, entsaladetan jan dezakegu.\nGarrotxako gazta. (Katalunia)[aldatu]\nKatalanez formage Garrotxa o de pell florida. Kataluniako Pirinioetako Ahuntz gazta tradizionala da, ia desagertua izan zena eta berreskuratu dena. Normalean, 4 eta 8 astez koba zuloetan ontzen dena eta beraz lizuna duena. Azal gris eta urdin kolorekoa, eta gazta txikiak izaten dira normalean 750g ingurukoak.\nFruta eta fruitu lehorrekin bere horretan jaten da, ogi txigortuarekin eta kopa bat ardorekin.\nGorgonzola gazta. (Italia)[aldatu]\nItaliako gazta urdin mota bat da. Jatorriz, Lonbardiako Gorgonzola eskualdean burutzen da. Behi esne pasteurizatuaz egin ohi da. Maiz Italiako gastronomiako plater askotan osagai gisa erabiltzen da. Europako jatorri izendapena du. Gorgonzola, roqueford edo stilton gaztak egiteko erabiltzen den lizun bera erabiltzen da, pecillinium roqueforti. Gazta oso leuna eta krematsua da eta ogi txigortutan zabaltzeko bikaina. Bi mota aurki genitzake, minagoa, zapore gogorragokoa eta gozoagoa edo leunagoa.\nGouda gazta. (Herbehereak)[aldatu]\nNederalanderaz Goudse kaas, Goudako gazta. Jatorriz hego Holandako eskualdekoa, Gouda hiriaren izena darama. Jatorri izendapena badu "Gouda Holland" hala ere gouda izenarekin mundu osoko gazta zabalduenetako bat da. Behi esne pasteurizatuarekin burutzen da. Azal hori gogorrekoa, argizaria, parafina eta olio begetalarekin kolore gorrizka emanez askori. Oreak kolore horixka du, eta ontze denboraren arabera lurrin eta zapore handiagoa izan dezake. Bere horretan ogiarekin, entsaladetan, pizzetan birrindua....\nGruyere gazta (Suitza)[aldatu]\nSuitzako mota bat da. Jatorriz, Friburgo kantonamenduko Gruyere hiri eta barrutikoa da. Egositako behi esne osoz egindako gazta gogor bat da, eta ondorengo pasta prentsatu egiten da. Pisu handiko gurpil handi itxuraz aurkeztu ohi da, kanpoaldeko azal gogor batez. Gutxienez 2 hilabetez onduak. Bere ezaugarririk nabarmenena begi edo zulo biribilak dira, elaborazioan zehar harrapatuta geratu diren aire burbuilak sortuak; burbuila horiek karbono dioxido arrisku gabeak eraginak izaten dira. Bere zaporea eta usaina leuna da. Emmental gaztaren oso antzekoa da. Bere horretan, gratinatzeko, urtzeko fondue egiteko, entsaladetan jan dezakegu.\nl'Alt Urgell y la Cerdanyako gazta. (Katalunia)[aldatu]\nBehi esnearekin egiten den gazta eta jatorri izendapena duena. Esnea Lleida eta Gironako bi eskualde horietan du jatorria. Forma zilindrikoa ematen zaio eta ore leunekoa eta krematsuagoa da. Azal kolore zuri argikoa, gazta samurra dugu. Bere horretan jateko fruitu, gozo edo ogiarekin. Entsaladetan gehitzeko...\nLangres gazta (Frantzia)[aldatu]\nXanpaina-Ardena eskualdeko Marne Garaia departamenduan dagoen Langreseko ordokiko gazta bat da. Jatorri izendapena du 1991tik, jatorri izendapen europar bezala babestuta dago. 5 aste ematen ditu gutxienez heltzen. Langres pasteurizatu gabeko behi esnez eginiko gazta bat da. Zilindro forma eta 180 gramo inguruko pisua du. Bere koipe materia %45ekoa da. Penicillium candidum espezieko lizun zuri bateko azal bat du. Erdiko orea leuna da, krematsua kolorean eta nahiko erraz birrintzen da. Usain sarkorra dario, bizia. Zaporea nahiko gogorra da, ahosabaia erretzen du, pixka bat gazia da, baina ez bere lehiakide lokala den époisses de Bourgogne bezain mina. Hobeto kontsumitzen da maiatza eta abuztua bitartean, bost aste heltzen utzi ondoren, baina bikaina da baita ere martxotik abendu arte. Gazta horri sekula ez zaio bueltarik ematen heltzen ari den bitartean, horregatik pixka bat hondoratzen da erdian "iturria" (fontaine, curvette) izeneko hutsune bat eratzen den arte, bere ezaugarririk bereizgarriena dena.\nMantxako gazta (Gaztela Mantxa)[aldatu]\nGaztelaniaz "Queso manchego" edo soilik "Manchego", Espainiako Gaztela Mantxako erkidegoan ardi esnez ekoizten den gazta bat da. 1996ko urtez geroztik jatorrizko Izendapena du. Mantxako ardi arrazaren esne pasteurizatuarekin burututako gazta, gutxienez 30 egunez ondutakoa gazta txikientzat eta 60 egunekoa handientzat. Gehienez, 2 urtez ondutakoa. Azal gogorrekoa da, ontze denborak baldintzatuko duena eta zig-zag irudi tipikoa duena. Ontze garaian garbitua izan bada, ez du lizunik izango; bestela, lizuna izan dezake. Orea ongi konpaktua eta kolore zurietatik horixketara izango du; hori ere ontze denboraren arabera. Begi zulo txikikoa edo batere izango ez duena. Usain eta zaporeak ontze denboraren arabera asko alda daitezke, gazta xamurretan usain fina, mintzen joango da ontzen joan ahala. Testura elastikoa gazteetan, eta zahartu ahala, errazago desegingo dena. Oliotan kontserbatzen diren Mantxako gaztak ere badira. Merkatuan jatorri izendapenetik kanpo, behi esnea gehitzen dieten gazta ugari ere aurkituko ditugu.\nMató gazta (Kataluina)[aldatu]\nBehi , ardi edo ahutz esnearekin eginiko gazta freskoa edo gaztanbera bat da, Països Catalans osoan aurki dezakeguna. Mató gazta egiteko eta esnea koagulatzeko edo gatzatzeko, limoia, gatzagi naturala, kimikoa, landare gatzagia erabiltzen da. Azkenburuko moduan, bere horretan, azukre eta eztiarekin. Tarta egiteko edo entsaladan jan genezake.\nMunster gazta (Alsazia)[aldatu]\nFrantziako estatuko ekialdeko gazta bat da Alsazia eta Lorena inguruan ematen dena. 1969tik jatorri izendapena du. Behi esne pasteurizatuarekin egiten den gazta dugu. Tradizionalki jatorri izendapeneko gaztak bertako behi arrazarekin eta esnearekin egiten dira, ez da berdina gertatzen industrialki egiten den gaztearekin. Zilindro forma du, 500g tik hasita 1500g bitarte eduki ditzake. Azala hartzigarri gorrixka batekin garbitzen da, kolore hori, gorrixka emanez. Ontze denboraren eta gaztaren tamainaren arabera, gazta leunagoa edo zaporetsu eta usaintsuagoa aurki genezake.\nParmesano gazta. (Italia)[aldatu]\nItaliako gazta ezagun bat da, gogorra eta lehorra, horrela, birrintzeko, hauts egiteko eta xehatzeko bikaina. Jatorri izendapen babestuarekin. Tradizionalki gazta hau Reggiana gorria behiaren esnearekin egiten da, gaur egun Frisoi arrazaren esnearekin burutzen da gehien. Gazta bakoitzak 30 eta 40kg tartean pisatu behar izaten du eta 1000g ateratzeko 14litro esne erabiltzen dituzte. Normalean, denbora askoan ontzen den gazta bat: 12 hilabetetik hasi eta 36 bitartean. Hala ere badira zaharragoak, 120 hilabete bitartean ontzen direnak. Gazta lehorra da eta usaintsua; horregatik, Italian bereziki, hauts eginda edo birrindua erabiltzen da. Pastak betetzeko, gratinatzeko , pizzetan, barazkiekin, entsaladan..... Hala ere, gazteak diren gaztak bere horretan ere jaten dira, ogia edo fruituekin.\nPetit-suisse gazta krema.[aldatu]\nIzen hori badu ere jatorria Normandian du; gazta fresko bat da, gatzik gabea eta oso leuna. Behi esnea eta esne gaina nahastuta eta zentrifugatuta egiten da. %40ko koipe kopurua izaten du. Errazio txikietan egiten da eta azukrearekin, marmelada edo eztiarekin jaten da. Lagungarri moduan ere erabiltzen da.\nPicon gazta (Kantabria)[aldatu]\nGazta urdin bat da, Kantabriako Liebanako eskualdean egiten dena. Behi, ardi eta ahuntz esnearekin egiten da. Goizeko eta iluntzeko esnearekin. 1994tik jatorri izendapena du. Ontze fase bat Europako mendietako haitzuloetan ematen da, beste gazta urdin batzuen antzera. Izenak dioen moduan, Penicillium roqueforti lizunak zapore mina, eta usain sarkorra ematen dio. 700 g eta 2800g bitarteko gazta zilindrikoak izaten dira. Normalean, bere horretan ogi txigortuarekin jaten da Pido gazta ( Kantabria) Kantabrian burutzen da Liebanako eskualdean. Behi, ardi eta ahuntzaren gaztarekin egiten dute. Gazta samurra eta ondutakoak aurki genitzake merkatuetan. Lizun zuria bere ezaugarri bat da, baina ketuak ere saltzen dira.\nQuark (Speisequark) edo Tvorog (Errusiarra) gazta berria.[aldatu]\nBehiaren esnearekin egiten den gazta berri, krematsu eta garratzak dira, esnea mozteko produktu azidoak erabiltzen dira. Europa erdialdean asko erabiltzen da.\nBere horretan ogi txigortuetan zabaltzeko, entsaladetan, azkenburukoak prestatzeko, saltsak prestatzeko....erabiltzen da.\nRaclette gazta. ( Suitza)[aldatu]\nSuitzako Valais kantonamenduan du jatorria. Behi esne gordinarekin egina dago eta normalean 6 kg-ko piezak izaten dira. Badira ere Frantzia aldean, antzekoak diren beste gazta batzuk; horregatik, raclette original gaztak sortu dituzte, ardo zuriarekin, ketuak, eta piper eta belar usaintsuekin eginak. 2003An, Europako Batzordeak eman zion jatorrizko izendapena; hala ere, izendapenetik kanpo antzeko gazta asko kanpoan geratu dira. Gazta honen izenarekin plater bat ezagutzen da “La racllette”. Plater honetan gazta hau patata egosi eta beste osagaien batzuen gainean jarri eta berotan urtu egiten da. 3 eta 6 hilabete inguru ontzen da eta jateko hilabeterik onenak azarotik otsaila bitartekoak izango da.\nRicotta gazta. (Italia)[aldatu]\nBigarren tratamendu bat ematen zaion gazta berria dugu, bigarren tratamendu honekin gazta berri hau gehiago lehortzen da. Italian, behi, ardi, ahuntz eta bufalo esnearekin egiten da. Pikordun testura bat izaten du, kolore zurikoa. Italian Ravioliak, tortelliniak, kaneloiak eta lasagnak betetzeko, azkenburuko ugari prestatzeko, bere horretan frutarekin edo gozoekin jateko erabiltzen dira.\nRoquefort gazta. (Frantzia)[aldatu]\nFrantziak Aveyron departamenduko Causses eskualdekoa den ardi esnez eginiko gazta urdina da. Bere Jatorrizko Izendapena 1925an lortu zuen, 1979an, AOC erakundeak onartu eta 1996an jatorri deitura babestua lortu zuen. Lacaune ardi arrazaren esnearekin egiten den gazta dugu, gazta honi Penicillium roqueforti eta gatza injektatzen zaio; eta ondotik, haitzulo eta bodegetan ontzen da. Gazta batez beste 2,5kg izaten da. 5 hilabetez ondu ondotik, jateko garairik onena apirila eta urria bitartean da, nahiz eta urte osoan jan daitekeen. Zapore gogorrekoa, gazi puntu batekin, lurrin eta usain oso berezikoa.\nBere horretan gutxika ogi txigortuan jatea gomendatzen da. Mahatsa edo gozo puntu batekin jatea ere ederra da. Esne gainarekin saltsak prestatzeko, pizzak, entsaladetan lagungarri....\nSerrat gazta.( Katalunia)[aldatu]\nKataluniako Pirinioetako gazta adobatutakoa da. Ardi esne gordinarekin edo pasteurizatuarekin egiten da. Garai batean artisau moduan egiten zen eta gaur urte osoan merkaturatzen da. Gutxienez, 2 hilabetez ontzen da esne gordinarekin eginez ero, eta hilabete 1 esne pasteurizatuarekin egitera. Orea oso konpaktua eta biguna da.\nGazta mota desbedinak\nStilton gazta. (Inglaterra)[aldatu]\nBehi esnearekin eginiko Ingalaterrako gazta bat da. Bi mota daude, ezagunena den blue edo urdina eta hain ezaguna ez den white edo zuria. Ingalaterran "gazten erregea" (the king of cheese) deitua da. Bi motak Europar Batzordearen jatorri izendapenaren bidez babestuak daude. Soilik Derbyshire, Leicestershire eta Nottinghamshiren egiten den gazta (eta arauen arabera egina) dei daiteke "Stilton".Gazta urdinaren azala lizundua da. Heltze maila ezberdinetan hartzen da: xamurra, erdi-ondua eta ondua. Bere orea zuri edo laranja kolorekoa izan daiteke. Kaloriarik gehien duen gazta urdina da.\nTorta del Casar gazta (Extremadura)[aldatu]\nExtremadurako gazta ezagunenetakoa dugu eta jatorri izendapena du. Torta de Casar herriaren inguruko 36 herrietan ekoizten da. Ardi esne gordinarekin eta landare gatzagia erabiltzen da burutzeko. Bere ezaugarri nagusia da gaztaren erdian orea oso biguna mantentzen duela. 60 egunez ontzen da. Tamaina desberdinekoak aurki genitzake. Txikia 200-500g, ertaina 500-800g, eta handia 800-1100g. Azal horixka gogorrekoa, ore oso biguna, ogi txigortuan zabaltzeko modukoa. Landare gatzagiak zapore garratz bat ematen dio. Fruitu edo gozoekin jateko, gratinatzeko edo urtzeko bikaina.\nVillalón gazta ( Valladolid)[aldatu]\nBurgosko gaztaren antzera gazta fresko bat da, Valladolideko Villalon herriaren inguruan egiten dena. Ardi gaztarekin egin da tradizionalki, gaur egun behi esnearekin ere nahasten da edo zuzenean behiarenarekin bakarrik egiten da. Ez du azalik eta ahalik eta azkarren jan behar da. Fruituekin edo gozoekin edo entsaladetan jan dezakegu.\nMunduko gazta ezagunak[aldatu]\nAfuega el pitu gazta (Asturias)\nArzúa-Ulloa gazta (Galizia)\nAsiago gazta (Italia)\nBanon gazta (Frantzia)\nBeaufort gazta (Frantzia)\nBel paese gazta (Italia)\nBeyosko gazta (Asturias)\nBeyusco gazta (Asturias)\nBitto gazta (Italia)\nBleu gazta (Frantzia)\nBrie gazta (Frantzia)\nBurgosko gazta (Gaztela)\nBurrini gazta (Italia)\nCabrales gazta (Asturias)\nCaciocavallo gazta (Italia)\nCambozola gazta (Alemania)\nCamembert gazta (Frantzia)\nCamerano gazta ( Errioxa)\nCantal gazta (Frantzia)\nCarré de l´est gazta (Frantziak)\nCasín gazta ( Asturias)\nCebreiroko gazta (Galizia)\nCheddar gazta (Ingalaterra)\nCheshire gazta (Ingalaterra)\nComté gazta (Frantzia)\nCottage gazta (Ingalaterra)\nCoulommiers gazta (Frantzia)\nCrescenza gazta (Italia)\nDanablu gazta (Danimarka)\nEdam gazta (Herbehereak)\nEl Appenzeller o Appenzel gazta (Suitza)\nEmmental gazta ( Suiza)\nEsrom gazta (Herbehereak)\nEsrom gazta (Danimarka)\nFontina gazta (Italia)\nGamonedo gazta ( Asturias)\nGarrotxako gazta (Katalunia)\nGorgonzola gazta (Italia)\nGouda gazta (Herbehereak)\nGrana gazta (Italia)\nGruyere gazta (Suitza)\nHarvati gazta (Herbehereak)\nIbores gazta (Cáceres)\nKantabriako natazko gazta (Kantabria)\nl'Alt Urgell y la Cerdanyako gazta (Katalunia)\nLangres gazta (Frantzia)\nLivarot gazta (Frantzia)\nLlenguat gazta (Katalunia)\nMahon gazta (Menorca)\nMajorero gazta (Kanariar uharteak )\nMantxako gazta (Gaztela Mantxa)\nMaroilles gazta (Frantzia)\nMascarpone gazta (Italia)\nMató gazta (Katalunia)\nMerella gazta (Castellon)\nMunster gazta (Alsazia )\nMurtziako ardotan eginiko gazta (Murtzia)\nPalmero gazta (La Palma)\nParmesano gazta (Italia)\nParmiagio gazta (Italia)\nPecorino gazta (Italia)\nPetit-suisse gazta krema\nPicon gazta (Kantabria)\nPido gazta (Kantabria)\nPuerto Realeko gazta (Cadiz)\nQuark (Speisequark) edo Tvorog (Errusiarra) gazta berria\nQuesucos de Liébana gazta (Cantabria)\nRaclette gazta (Suitza)\nReblochon gazta (Frantzia)\nRicotta gazta (Italia)\nRobiola gazta (Italia)\nRoquefort gazta (Frantzia)\nSaingorlon gazta (Frantziak)\nSaint-nectaire gazta (Frantzia)\nSaint-Paulin gazta (Frantzia)\nSamso gazta (Danimarka)\nSan Simon a Costa gazta (Galizia)\nSbrinz gazta (Suitza)\nSerenako gazta (Badajoz)\nSerrat gazta ( Katalunia)\nStilton gazta (Ingalaterra)\nTaleggio gazta (Italia)\nTiti gazta ( Galizia)\nTomini gazta (Italia)\nTomme gazta (Frantzia)\nTorta del Casar gazta (Extremadura)\nValdeón gazta (Leon)\nVillalón gazta ( Valladolid)\nVillamayor gazta ( Castilla)\nZamorano gazta (Gaztela eta Leon)\nOrrialdearen azken aldaketa: 20 urtarrila 2022, 19:15.


Baratza-pertsona arteko adimena-1,5 ordu\nEkintzak | Baratza\n– PERTSONA ARTEKO ADIMENA lantzeko tresna:\nBARATZE Baserri-Eskolak nekazal arloan eskaintzen dituen lan aukerak (haurren adinaren edo egonaldia egiten den urtaroaren arabera) oso zabalak dira. Nekazal gaiak urtaro bakoitzean eskatzen dituzten zainketa etaatentzio ezberdin gehienak ikasleen laguntzarekin aurrera eraman daitezke, beti ere, talde bakoitzeko ezaugarri konkretuak kontutan hartzen.\nHaur guztiek taldetan banaturik, baratzaren lan ezberdin guztiak beteko dute, denek esperientzia berdinak burutzeko.\nLanari ekin baino lehen, baratzarekin lehen kontaktua eta ezagutza batekin hasiko da, produktu ezberdinak antzemanez eta zein garapen unean dauden ikusiz.\nGure baratza laborategi bizi bat izan dadila nahi dugu, hau da, ikasteko eta ikertzeko toki bat. Kanpoko baratza eta negutegi zabalek ematen dizkiguten aukera izugarriak aprobetxatuz, prozesu osoko ikuspen globala ematea lortu nahi dugu.\nOndoko oinarrizko helburuak marka ditzakegu:\n1. Haurra nekazal produkzioari hurbildu, biokultiboaren bidez ESPERIMENTATZEN eta ezagutza teorikoak ez ezik praktikoak ere eskuratu, haurrak eurak bait dira lana egiten dutenak ikaskuntza osotu bat lortuz.\n2. Landarea faktore primario lez baloratu.\n3. Landareen garapena eta landaketa begiztatu.\n4. Espezie ezberdinak eta hauen lantze mota, ezaugarriak, beharrak,… ezagutu.\n5. Gure bizitzarako eta landaretzaren bizitzarako, urak, lurrak eta eguzkiak duten garrantziaz jabetu.\n6. Nekazal lan teknikak eta egiteko behar diren lanabesak ezagutu.\n7. Lana eta lankidetza duen garrantzia baloratu.


LITTLE SUN LANPARA !-- Facebook Pixel Code -->\nLITTLE SUN LANPARA\nLagunaren prezioa 18,70 €\nEkilore itxurako eguzki-lanpara, mendira, jaialdietara edo hondartzara eramateko aproposa, baita etxea, lorategia edo balkoia argiztatzeko ere. Lanpararen intentsitatea erregulagarria da; bost orduko kargak eguzkitan 50 argi ordu baino gehiago sortzen ditu konfigurazio ahulenean edo lau ordu konfigurazio bizienean.\n2012an kaleratu zuten Olafur Eliasson artistak eta Frederik Ottesen ingeniariak. Little Sunek energia garbia, arduratsua eta eskuragarria ematen die munduko hainbat herrialdetan argindarrik gabe bizi diren pertsonei. Little Sun bat erosten den bakoitzean, argindarrik gabe bizi den pertsona bati lanpara bat arrazoizko prezioan ematen zaio. Proiektu global honek bi milioi bizitza baino gehiago aldatu ditu eguzkiaren boterearen bidez.\nØ 12 cm, zabalera 2,9 cm\nABS birziklagarria, aire zabalarekiko eta UV izpiekiko oso erresistentea\nLarruzko diru-zorro ertaina\nMiriam Ocarizen Puppy zapi handia


Firefox eta Chrome/Chromium nabigatzaileen RAM kontsumoaren inguruko azterketa (I) « Librezale.eus\nFirefox eta Chrome/Chromium nabigatzaileen RAM kontsumoaren inguruko azterketa (I)\n2012-01-05 / chrome, chromium, firefox\nJende askoren artean, aspaldikoa da Firefox nabigatzailea “astuna” izatearen ustea. Azken aldian, gainera, Chrome-ren inguruko beste uste bat gehitu zaio: Chrome “arina” omen da.\nGai honen inguruan aritzeko, hasteko astuntasunak eta arintasunak zer esan nahi duten jakin behar da. Julenek Twitter bidez dioen bezala, ez da gauza bera aplikazio batek ordenagailuaren zenbat RAM memoria behar duen, edo erabiltzaileak saguarekin klik egiten duenean aplikazioaren interfazeak zenbat milisegundo behar dituen erantzuteko. Bigarren kasuan, ez da hainbeste astuntasuna, moteltasuna baino.\nBadago nabigatzaileak astunak diren ala ez ezagutzeko modu erraza: memoria-kontsumoa begiratzea. Artikulu honetan horren inguruan egindako proba batzuk erakutsiko ditut.\nDisklaimerra: proba honek ez dauka inolako balio zientifikorik, baina sarean aurki daitekeen mota honetako beste edozein probak erakutsitako emaitzen antzekoak eman ditu.\nHiru nabigatzaile probatu dira: Firefox, Chromium eta Chrome. Chromium eta Chrome arteko desberdintasunak hiru dira:\nChromium Chromeren garapen-bertsioa da.\nChromium softwarea osorik librea da; Chromek, aldiz, libreak ez diren zati batzuk ditu.\nEzin esan gabe utzi Chromium Ubunturako euskaraz dagoela, Librezaleren lanari esker.\nProbak Ubuntu Linux 11.10 sistemaren gainean egin dira. Ordenagailua 2GB RAM dituen 5 urteko HP eramangarri bat izan da.\nErabili diren nabigatzaileen bertsioak hauek dira:\nProban hurrengo urratsak jarraitu dira:\nNabigatzailea ireki, hasierako orri lehenetsiarekin (www.librezale.org). Memoria-kontsumoa egonkortu ondoren, hura neurtu.\nFitxa berria ireki eta www.berria.info orria kargatu. Memoria-kontsumoa neurtu.\nHiru fitxa gehiago ireki, eta www.sustatu.com, www.zuzeu.com eta www.argia.com kargatu. Memoria-kontsumoa neurtu.\nFitxa guztiak itxi, hasierakoa salbu. Memoria-kontsumoa neurtu.\nEmaitzak, hurrengo artikuluan.\n« Adblock, Banshee, soft librea eta diru zikina\nClementine euskaraz »\n#1 Julen Ruiz Aizpuru — 2012/01/05 @ 9:40\nAzterketa Chromeren garapen-bertsioarekin egiten bada, ez al litzateke gauza bera egin beharko Firefoxekin? Firefoxen Aurora eta Nightly bertsioetan hobekuntzak egunetik egunera ematen dira; irakurri bestela Firefoxen Memshrink proiektuaren arduradun Nicholas Nethercote-ren bloga.\n#2 assar — 2012/01/05 @ 13:02\nBa ez zitzaidan okurritu. Dena den, nik uste dut egindago konparaketarekin garbi geratzen dela Firefoxek Chromium/Chromek baino memoria gutxiago behar duela funtzionatzeko.\n#3 Zein da nabigatzailerik azkarrena? | egunsentiederra — 2012/01/09 @ 13:36\n[…] eta memoria gehiago behar orduan eta motelago iritsiko da nabigatzailea iritsi beharreko helmugara. Irakurri gehiago (<< egin klik!). Irabazlea, alde handiarekin, FIREFOX, (argazkia By AngMoKio CC-BY-SA-3.0 […]\n#4 MUko Informazio Sistemak » Blog Archive » Web nabigatzaileen guda eta mugikortasunaren eztanda gurean — 2012/01/09 @ 15:22\n[…] Chrome nabarmenki igotzen jarraitzen du, eta badirudi nabigatzailea aukeratzeko orduan orain “Firefox ala Chrome?” dela jendeak izaten duen duda nagusia. Kontu hau erabakitzeko orduan informazio interesgarria izan daiteke Librezalen egin duten konparaketa Firefox, Chrome eta Chromium-en artean (ikusi konparaketa hemen). […]


Gene batek azal ditzake testosterona-maila altuenak autismoa duten gizabanakoetan | Consumer\nGene batek azal ditzake testosterona-maila altuenak autismoa duten gizabanakoetan\nLagunduko luke ulertzen zergatik duten gizonek autismo-eragin handiagoa emakumeek baino\nGizonezkoen eta emakumezkoen hormona sexualek neurona-zelulen hazkuntzan gene garrantzitsu baten adierazpena erregulatzen dute, mekanismo baten bidez. Mekanismo horrek azalduko luke, batetik, norbanako batzuetan autismoz ikusitako testosteronaren mailarik altuena, eta, bestetik, zergatik duten gizonek autismo-eragin handiagoa emakumeek baino, Valerie Hu doktorearen (George Washington Unibertsitateko ikertzailea) eta haren taldearen lanaren arabera.\nGeneak, RORA izenekoak, gene-adierazpenaren “etengailu maisu” gisa funtzionatzen duen proteina bat kodetzen du, eta funtsezkoa da zerebeloaren garapenean, baita autismoan asaldatuta dauden beste prozesu askotan ere. Aurreko ikerketa batean, Hu doktoreak adierazi zuen RORA garun autistan murriztu zela. Azterketa horretan, ikerketa-taldeak frogatu du aromatasa, RORA bidez araututa dagoen proteina bat, burmuin autistan ere murrizten dela, Autismo Egunkarikoak dioenez.\nHori adierazgarria da, aromatasak testosterona estrogeno bihurtzen baitu. Beraz, aromatasa gutxitzeak, neurri batean, hormona maskulinoak metatzea ekarriko duela espero da; hormona horiek, era berean, are gehiago murrizten dute RORA adierazpena, neurona-zelulekin egindako azterlan honetan erakusten den bezala. Bestalde, emakumezkoen hormonek RORA maila handitu zuten neurona-zeluletan. Ikertzaileek uste dute emakumeak babestuago egon daitezkeela RORA gabeziaren aurka, estrogenoek RORA adierazpenean duten eragin positiboagatik ez ezik, estrogenoen hartzaileek, RORA geneetako batzuk erregulatzen baitituzte, RORA hutsunea konpentsatzen lagun dezaketelako ere.\nJakina da gizonek emakumeek baino joera handiagoa dutela autismorako. Hala ere, ikerketa berri horrek, lehen aldiz, zergatik eta nola gertatzen den azaltzeko azalpen molekularra eman dezake. “Autismoaren azpiko biologia ulertzeko icebergaren muturra besterik ez da hori, eta lanean jarraituko dugu ulertzeko modu berriak aurkitzeko eta, egunen batean, garapen neurologikoaren nahaste horri aurre egin ahal izateko, esan zuen Hu doktoreak.\n2009an argitaratutako ikerketan, Hu doktoreak eta haren lankideek ikusi zuten RORA akatsak autismoaren kasurik larrienetan bakarrik agertu zirela, eta bi subjektu maskulino eta femeninoen garun-ehunetan behatu zirela. Gainera, egiaztatu zen RORA urritasuna genearen aldaketa kimiko bati lotuta zegoela (metilazio deritzo), eta horrek eraginkortasunez murrizten duela RORA maila.\nAutismoa gen-eu hombres-eu niveles-eu testoterona\nFrogatu dute gene baten mutazioa funtsezkoa dela leuzemia mieloide akutuaren tratamendurako


80 urte geroago, Ereñotzu bertsolari gazteen topaleku — Bertsozale Elkartea\n80 urte geroago, Ereñotzu bertsolari gazteen topaleku\n2016ko Euskal Herriko Eskolartekoaren bat-bateko finala Txirritaren jaioterrian, Ereñotzun, izan da gaur. Txaber Altubek jantzi du txapela eta Beñat Mujika izan da txapeldunorde.\n“2016ko ekainaren 4a ez da edozein urte bertsolaritzarentzat: atzo bete baitziren 80 urte Txirrita hil zela”. Txirritaren heriotzaren 80 urteurrenaren biharamunean ospatu da Euskal Herriko Eskolartekoaren XXVIII. bat-bateko txapelketaren finala. Bertsolariari loturiko data seinalatua izanik eta bere jaioterria den Ereñotzun, Maite Berriozabalek hari aipamena eginez ekin dio saioari: “Ereñotzuko bertsolari sonatuak hementxe bota zuen bere jendaurreko lehen bertsoa, hain justu parez pare dugun etxe horretako balkoitik. Eta Txirritak bertsotan ederki asko iragarri bezala, Pixka batian ez naiz aztuko/sartuagatik lurpian/nere aipamenak izango dira/beste larogei urtian”.\nEta hark eta beste hainbat bertsozale eta bertsolarik urte hauetan guztietan egindako lanari esker, Eskolartekoak 28. urtea bete du aurten. 11:00etan hasi da bat-batekoaren finala. Oholtza gainean Arabako, Baxenabarreko, Bizkaiko, Gipuzkoako, Lapurdiko eta Nafarroako bertsolariak aritu dira. Zozketak hala aginduta, hurrenkera honetan aritu dira gazteak: Beñat Mujika Izagirre (Donostia, 1998), Nahia Sasco Etxeberri (Lekuine, 1998), Xabat Illarregi Marzol (Leitza, 2001), Txaber Altube Sarrionandia (Abadiño, 1998), Joanes Illarregi Marzol (Leitza, 1999), Peru Amorrortu Barrenetxea (Gasteiz, 2000), Kerman Díaz Franco (Urruña, 1998), Elixabet Etxandi Goyenetche (Izpura, 2000), Unai Mendiburu Valor (Getxo, 1998), Aizpea Garmendia Iartza (Lazkao, 1998), Oier Urreizti Lafitte (Bidarrai, 2000) eta Aroa Arrizubieta Barredo (Gasteiz, 2001).\nHasierako agurraren ondotik, binaka ofizioko gaian jardun dira, zortziko handian lehendabizi eta zortziko txikian gero. Puntuazioz lehendabiziko 6 sailkatuek egin dute aurrera eta bakarka aritu dira amaitzeko: Aizpea Garmendia, Beñat Mujika, Joanes Illarregi, Nahia Sasco, Txaber Altube eta Xabat Illarregi. Azkenean, Txaber Altubek jantzi du txapela eta Beñat Mujika izan da txapeldunorde. Alaia Martinek jantzi dio txapela irabazleari.\nEpaile taldea oholtzan zeuden herrialde bakoitzeko epaile banak osatu dute: Aitor Jimenez (Araba), Iban Thicoipe (Baxenabarre), Joseba Santxo (Bizkaia), Martin Aramendi (Gipuzkoa), Joakin Arregi (Lapurdi) eta Nerea Bruño (Nafarroa).\nParte-hartzaile guztiek iaz Mintzolak abiatutako eta Gabonetan egingo den Ahots baten sormen egonaldia izan dute sari. Han beste ahozko kultur sorkuntzako gazteekin harremana egiteko eta saretzeko aukera izango dute.\nArratsaldean izango du jarraipena jaiak\nEskolartekoaren bat-bateko txapelketaren finalaren ondotik, bazkaria izango da Larre-gain sagardotegian. 150 bat lagun bilduko dira han Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluarekin (ENEEK) elkarlanean prestatutako bazkaria dastatzeko. Ondoren, Agin Laburu eta Eli Pagola bertsolariak ariko dira librean kupelen artean eta gero, erromeria emanaldi berezia izango da Xabier Solano, Jon Mari Beasain, Sergio Ordoñez eta Harkaitz Bastarrikaren eskutik.\nEuskal Herriko finala antolatu ahal izateko beren laguntza eskaini duten erakundeak hauek izan dira: Ereñotzuko auzo-udala, Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua, Bizkaiko Aldundia eta Eusko Jaurlaritza Hezkuntza eta Kultura Saila.\nEuskal Herriko Eskolarteko bat-bateko finala 2016: argazkiak\nAlaia Martinek jantzi dio txapela Txaber Altube abadiñotarrari. Iturria: XDZ


Oihane Lopez: “Ahalduntzeko, lagunak egiteko edo parte hartzeko lekua da Marienea” | Geuria\nBerdintasun eragile masterra eta feminismoari buruzko beste bat egin ditu Lopezek. Gaur egun, Equitrukeko koordinatzailea da.\nBerdintasun eragile masterra eta feminismoari buruzko beste bat egin ditu Lopezek. Gaur egun, Equitrukeko koordinatzailea da\nOihane Lopezek (Basauri, 1986) Publizitatea eta Harreman Publikoak ikasi zituen unibertsitatean. Gero Feminismoari buruzko master bat egin zuen eta bitartean Marieneako proiektu batzuetako partaide izan da. Gaztetatik feminista zela bazekien, “baina esango nuke nire buruan ez zegoela feminismo hitza idatzita”.\nNoiz izan zenuen zure lehenengo harremana Marienearekin?\n19 urterekin hasi nintzen Jabekuntza Eskolako ikastaroetara joaten. Unibertsitatean nengoela, “Jendaurrean hitz egiteko teknikak” ikastaroa Marienean emango zutela jakin nuen. Izena eman nuen eta hortik aurrera nire ikuspuntua zabaldu eta feministatzat hartu dut. Feminismoaren aldeko aktibista izan nahi nuela argi ikusi nuen eta Marienean ikasi eta lan egin dut harrez geroztik.\nOrdutik hamar urte baino gehiago igaro dira…\nBai! Hasieran tailerretara etortzen nintzen. Ez dakit zenbat ikastarotara etorri naizen ere! Gero, unibertsitate ikasketak bukatu nituen eta Feminismoari buruzko masterra egin nuen. Tarte horretan Marieneako hainbat proiektutan hartu nuen parte. Eta iaztik lanean nabil Marienean.\nEsate baterako, zein proiektutan hartu duzu parte?\n1era 2kain ekimenean hezitzaile moduan aritu naiz (gaur egun ere proiektuan laguntzen dut), baita Equitruken ere. Aldi berean, master amaierako tesina ari nintzen prestatzen: Basauriko 11 emakumeri egindako epaiketak abortuaren inguruan 1976 eta 1985 urteen artean. Gai interesgarria, are gehiago Basaurikoa izanda. Pena da bertako gazteek horren berri ez izatea. Istorio hori jakitea oso garrantzitsua da.\nAzaldu zertan datzan lan horrek.\n1976ko irailaren 9an, goizaldean, Basauriko 11 emakume atxilotu zituzten abortatzeko praktikak burutzea leporatuta. Emakume-elkarteek Bilboko kaleak hartu zituzten beren absoluzioa eskatzeko: eraikinak hartu zituzten, adierazpenak idatzi zituzten, mobilizatu ziren eta gelditu gabe lan egin zuten.\nTesina egiteko Marienean laguntza jaso al zenuen?\nBai. Anabelen eskutik jaso nuen laguntza. Emakumeen Informazio Zentroan hiru hilabete eman nituen dokumentazioa biltzen eta emaitza txosten potente bat izan zen. Gero, “Emakumeen Aztarnen Mapa Basaurin” jardunaldietan aurkeztu nuen.\nZure ustez, zer da Marieneak herritarrei eskaintzen diena?\nGauzarik garrantzitsuena niretzat Jabekuntza Eskola da. Aukera asko ematen ditu ahalduntze prozesu horretan aurrera egiteko. Bestetik, lagunak egiten dituzu Marienean, adin guztietakoak. Hainbat ekintza eskaintzen ditu, denak parte-hartzaileak eta aberasgarriak. Pertsona bezala burua irekitzen laguntzen dizu.\nPuntu beltz bezala, emakumeenganako indarkeria oraindik ere errealitate bat da…\nHala da. Marienean baliabide asko eskaintzen dizkiegu indarkeria matxista jasan edo jasaten duten emakumeei. Aholkularitza judiziala eta psikologikoa ematen diegu bertatik. Era berean, dinamizatzaile moduan saiatzen gara emakume horri ‘biktima’ hitza aldatu eta ‘aktbista’ bihurtzen. Hala ere, uste dugu baliabide gehiago jarri behar direla instituzioen aldetik.\nAmaitzeko, hitz gutxitan nola definituko zenuke Marienea?\nFeminismoa aldarrikatzeko gune nagusia. Kontuan hartuta feminismoa ez dela hitz bat soilik, baizik eta bizitzeko modu bat. Mundua beste prisma batetik ikusten duzu.\nSailkatuta: Elkarrizketa, Marienea, Oihane Lopez\nMundu eroan, harreman eroa


UPV/EHUko XXXVII. Uda Ikastaroen aurkezpena, BBVA Fundazioarekin lankidetzan | Cursos de Verano UPV/EHU\nUPV/EHUko XXXVII. Uda Ikastaroen aurkezpena, BBVA Fundazioarekin lankidetzan\nGure uda maiatzean hasi, eta urrira arte luzatzen da\nGaurtik aurrera egongo da irekita matrikula, eta murriztua izango da maiatzaren 31ra arte\nEAEko 3 hiruburuetan ez ezik, beste 14 udalerritan ere eskainiko dira UPV/EHUko Uda Ikastaroak\nGaur goizean aurkeztu dira BBVA Fundazioaren egoitzan UPV/EHUko XXXVII. Uda Ikastaroak. Ekitaldian izan dira Nekane Balluerka, UPV/EHUko errektorea, Carmen Agoués, Ikastaroen zuzendaria, eta Laura Poderoso, BBVA Fundazioaren zuzendariordea, UPV/EHUko Uda Ikastaroen kolaboratzaile pribatu nagusia.\nUPV/EHUko Uda Ikastaroek 191 proposamen biltzen dituzte, maiatzaren 28tik urriaren 27ra bitarte garatuko direnak, eta proposamen horietako askok 2018ko gizartearen zeharkako eztabaida egiazkoei erantzuten diete. Hainbat gai jorratuko dira ikastaroetan: gizartearen zahartzea; emakumeek emakume izate hutsagatik gainditu behar dituzten oztopoak; gizarteko delinkuentzia modu berriak; gizarteko aurrerapenak gure bizitza modu osasuntsu eta duinean luzatzeko, edo, paradoxikoki, suizidioaren fenomenoa; giza arrastoaren eraginak gure planetan; hezkuntzaren eta sozializazioaren arloko modu berriak, edo asaldatzen gaituzten gatazka politikoak. Zeharkako sei ziklo izango dira: XXI. mendeko hezkuntza; jasangarritasunaren balioa; kultura demokratikoa; demografia eta zahartzea; genero ikuspegia, eta nazioarteko nahiz Europako hedadura.\nEdizio honetan, presentzia nabarmena izango du genero ikuspegiak, eta hainbat ikastarotan landuko da, hala nola hainbat ikastaro historikotan, adibidez “Kultura, Komunikazio eta Garapenerako 9. Nazioarteko Topaketan” Era berean, genero ikuspegiarekin lotuta dago Gipuzkoako Erizaintza Elkargoak ad hoc aurkeztutako proposamen bat, feminizidioari buruzkoa; baita emakume kirolarien erregimen juridikoa izango duena ardatz aurten, "Genero y deporte: el régimen jurídico de la mujer deportista" izenburupean.\nEra berean, genero ikuspegia jorratuko du Espido Freirek emango duen ikastaroak, non emakumeek historian zehar eta arteetan izandako eginkizunari eta islari buruzko eztabaidak proposatuko diren. Edizio honetan amatasun subrogatuaren eztabaida korapilatsua ere landuko da.\nJasangarritasunaren alderdi ugariak eta klima aldaketa eztabaida klasikoak dira, jada, UPV/EHUko Uda Ikastaroetan. Ekonomia zirkularrak izan dezakeen aplikazioa aztertuko da, halaber, eta hainbat eremu landuko dira: egurrezko eraikuntza, Passivhaus eta antzeko kontzeptuekin; hondakinen kudeaketako hierarkizazioa; baso masen kudeaketa bertan behera uztearen ondorioak; gas naturalaren ekarpena energia berriztagarrietaranzko trantsizioan, edo Gipuzkoak klima aldaketari begira egindako gogoeta.\nGure gizarteko “helduenen” protagonismo politiko, sozial, kultural eta ekonomikoa ez da leit motiv berria UPV/EHUko Uda Ikastaroetan. Eustatek berak antolatu du egoera demografikoak aztertzeko ikastaro bat, 2060ko egoera zer nolakoa izango den argitzea helburutzat hartuta. Miramar Jauregian aztergai izango da berriz adinekoen ahalduntzea, oso garrantzitsua baita haiek EAEko gizartean parte hartzea hura eraldatu ahal izateko, eta Helduak Adi elkarteak erakutsitako indarra izango da gaia jorratzeko abiapuntua; ahultasunari eta zahartzeari buruzko ikerketak eguneratuko dira.\nGure ingurune hurbileneko eztabaida politikoak, hala nola Kataluniako prozesua, Euskal Herriaren kasua, erreferendumak, erreforma konstituzionalak edo autodeterminaziorako eskubidea, Victoria Camps eta F, Javier Pérez Royo katedradunak jorratuko dituzte, beste batzuekin batera.\nHezkuntzan dihardutenen etengabeko prestakuntzako eskaintza oso zabala izan ohi da beti UPV/EHUko Uda Ikastaroetan. Ezagutzen eguneratzeak hezkuntza sistemako arlo guztiak barne hartzen ditu. Bai Haur Hezkuntzako premiak (“Haur Hezkuntza, bizitzako oinarrien etapa”), bai metodo pikleriarra, bai unibertsitatea. Alderdi oso zehatzak aztertuko dira, eskola jazarpenari eta antzemate goiztiarrerako tresnei heltzeko (Bizikasi ekimena). Era berean, aztergai izango dira hizkuntzaren nahasmendu espezifikoen eta dislexiaren diagnostiko goiztiarra eta esku hartzea. Era berean, unibertsitateak enpresa munduarekin duen harremana ere jorratuko da, eta ikastaro horretan Euskal Herriko hiru unibertsitateetako, hiru patronaletako eta unibertsitatearekin lotura handia duten enpresetako ordezkariek parte hartuko dute.\nAurten ere Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren lankidetza izango da, ikastaroak homologatzeko, eta Nafarroako Gobernuarekin lortutako hitzarmena erantsiko zaio horri, onuragarria izango dena Nafarroako hezkuntza sareko maisu-maistrentzat.\nEAEko 3 hiruburuetan ez ezik, beste 14 udalerritan ere eskainiko dira UPV/EHUko Uda Ikastaroak. Gipuzkoan, ikastaroak izango dira Ordizian, Eibarren, Azpeitian, Zestoan, Tolosan, Azkoitian, Errenterian, Getarian eta Orion; Bizkaian, Gernikan eta Barakaldon; Araban, Guardian; Iparralden, Baionan, eta Nafarroan, berriz, Lesakan.\nEsponentzialki handitzen ari da Bizkaiko proposamenen kopurua (25). Bilboko Udala eta Guggenheim Museoa laguntzaile berriak dira. Bilbo hiriaren etorkizunari buruz eztabaidatuko da (“Bilbao, ciudad y futuro”), eta museoaren eskutik hainbat adituk (profesionalak) “Conservación de obras de arte contemporáneas con componentes tecnológicos” ikastaroa eskainiko dute.\nPublikoari irekitako 13 jarduera izango dira, eta bertan parte hartuko dute, besteak beste, Kirmen Uribek, Emilio Calatayud epaileak, Planeta saria jaso duen Javier Sierrak, Juan Velázquez idazleak edo Begoña Ibarrolak.\nUrdaibai Biosfera Erreserbako Ondare Interprete-Gidari Formakuntzarako Ikastaroa 2019


Personal Shopper - Txetxu Urkijo - Aiaraldea.eus\nTxetxu Urkijo 2018-08-01 09:44 Kultura\nJatorrizko izenburua: Personal Shopper Zuzendaria: Olivier Assayas Gidoilaria: Olivier Assayas Aktoreak: Kristen Stewart, Lars Eidinger, Nora von Waldstäten ... Herrialdea: Frantzia Iraupena: 105 minutu Ekoizpen-urtea: 2016\nAste honetan 2016 urtean burutu zen pelikula bat nahi dizuet gomendatu, “Personal Shopper” izenekoa alegia. Suspense-pelikula ezohiko honek ezinegona eragiten du ikusten ari den pertsonarengan. Izan ere, zerbait arraro susmatu egiten baita film honek duen giroan, hainbat unetan nahiko itogarria dena.\nBere bikia zendu eta gero, neska gazte batek lana topatu behar izango du Paris hirian bizitzeko. Izan ere, nebaren heriotzarekin erabat gustura ez baita geratu eta oso argi ez duen zerbaiten bila abiatuko da argiaren hirian. Topatu duen lana ez du oso gustuko, ospe handiko modelo baten arropazaina izatea hain zuzen ere, baina beste aukerarik ez du izango mediuma zen nebaren espirituaren seinale bat jasoko badu.\nZinta desberdin honen ardura guztia Olivier Assayas zinemagile frantziarrarena izan zen, berak gidoia idazteaz ere arduratu egin zen eta. Parisen munduratu zen zuzendariaren ibilbide profesionala luzea bezain oparoa izan da. Ez dira gutxi izan eskuratu dituen sariak, gainera. Lan honekin Cannes hiriko zinemaldi entzutetsuan zuzendaririk onenaren premioa lortu zuen, esate baterako.\nBestalde, pelikulan zerbait goraipatzeko modukoa badago, horixe da inolako zalantzarik gabe Kristen Stewart emakumezko aktorearen karakterizazio bikaina.


Viveros San Anton Txirrindulari taldeak garaipenarekin agurtu du urtea | El Diario Vasco\nZumaiaViveros San Anton Txirrindulari taldeak garaipenarekin agurtu du urtea\nViveros San Anton Txirrindulari taldeak garaipenarekin agurtu du urtea\nViveros San Antongo kadeteak, taldekako jazarpenean. / VIVEROS SAN ANTON ZTE\nRoman Zabaleta lehen urteko kadeteak eman dio Viveros San Antoni lorpena\nDV ZUMAIA. Domingo, 7 enero 2018, 00:22\nRoman Zabaletak, lehen urteko kadeteak eman dio Viveros San Antoni denboraldiko lehen lorpena. Aurreko larunbatean jokatutako Bioracer challengeko Tempo lasterketan lortu zuen garaipena.\n«Lasterketa hasi bezain pronto taldetik ihes egin zuen Zumaiako Txirrindulari Elkarteko ziklista gazteak, lau puntuaketa eskuratu eta oso zaila jarri zitzaien faboritoei azken garaipena; Zabaletak indarrak kudeatu eta hustuta amaitu zuen arren, lortu zuen helmugara heltzea denboraldiko lehen garaipena lortuaz», azaldu du Arritxu Iribar kazetariak.\nRoman Zabaletak irabazteko atzean kontrol lana ederki egin zuten taldekideek. «Hauek, ondoren, puntuaketan lan ona egin zuten, behin eta berriz saiatuaz ihes egiten eta puntuak hartzen; nabarmentzekoa izan zen Mikel Mancisidorren ahalegina, orian arteko lasterketarik onena eginez», dio kazetariak.\nAurreko jardunaldietan bezala, Kimetz Etxabek eta Aitor Agirrek, beste behin, aurpegia eman zuten, nahiz eta uztarik ez jaso. «Baina, adibidez, Aitor Agirreren lanak aitortza izan du, igandean gipuzkoako selekzioarekin Bordelen korrituko baitu», dio Iribarrek eta gaineratu du: «Aitor Agirre ilusioz beterik dago, kadete mailako lehen denboraldian eta pistan bi hilabete daramatzanean hemendik kanpo korritzeko aukera izatea saririk onena baita». Aitor Agirreren falta nabarituko dute taldekideek gaur Gipuzkoako kopako bigarren jardunaldian lau ez, hiru txirrindularirekin leihatuko baita Viveros San Anton.\nJubenil mailan, beste behin, Antton Tolosak lan txukuna egin zuen eta jardunaldiz jardunaldi erakusten ari da urratsak ematen ari dela estreinatu berri duen mailara egokitzeko. Antton Tolosak Gipuzkoako Kopan zarauztarrekin eta goierritarrekin osatutako talde mixtoan parte hartuko du. 2018a hastera doa Viveros San anton-Zumaiako txirrindulari elkartearentzat.\nSurf festa Itzurun hondartzan\nConvenio para la construcción de 250 nuevas viviendas en Torreaga\nGure Zirkua, bihartik igandera bitartean Zumaian izango da\nOier Unanue eta Michele Zanon jokalariei omenaldia egingo zaie\nLarrazpilera irteera antolatu du Indamendik iganderako\n31 ume saharaui Zumaiara asteburua pasatzera\nHilaren 8an zabalduko da haurreskoletan izena emateko epea Últimos días para presentar las propuestas para el concurso de carteles de Carnaval