LABek Nafarroako Arartekoari: “Zeinek du autoritate gehiago ikasleen hezkuntzari dagokionez, Hezkuntza Departamentuak ala gurasoek?” | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Publikoak Irakaskuntza LABek Nafarroako Arartekoari: “Zeinek du autoritate gehiago ikasleen hezkuntzari dagokionez, Hezkuntza Departamentuak...\nLABek Nafarroako Arartekoari: “Zeinek du autoritate gehiago ikasleen hezkuntzari dagokionez, Hezkuntza Departamentuak ala gurasoek?”\nAtzo LAB, Nafarroako Arartekoarekin bildu zen LOMCEren 3. mailako proben harira ikastetxetako tutoreekiko sindikatuak duen kezka azaltzera. Bileran idatzi bat eman zion LABek Arartekoari, bertan galdera zehatz bat luzatu zioten: "Zeinek du autoritate gehiago ikasleen hezkuntzari dagokionez, Hezkuntza Departamentuak ala gurasoek?".\nLABek Francisco Javier Eneriz Olaechea, Nafarroako Arartekoari helarazitako gutuna\nLAB SINDIKATUAK NAFARROAKO IRAKASLE EZ UNIBERTSITARIOEN PERTSONAL BATZORDEAN DAUKAN ORDEZKARITZAZ BALIATUTA ETA ORDEZKATZEN DITUEN IRAKASLEEN IZENEAN GALDERA BAT PLANTEATZEN DIO NAFARROAKO ARARTEKOARI\nGAIA: Egun hauetan Nafarroako eskoletan hirugarren mailako ikasleek egin beharreko proba dela eta, guraso batzuek bere seme-alabek proba hau ez egitea erabaki dute eta hala jakinarazi diote bai jendarteari zein eskolari (zuzendaritza taldeei eta tutoreei).\nLAB Sindikatuak eskola horietako 3. mailako tutore horiekiko duen kezka azaldu nahi dio eta ahal den neurrian egoera honen aurrean zer egin behar duten argitu.\nZuzendari eta tutore hauek bi agindu kontrajarrien aurrean daude:\n– Batetik, Hezkuntza Departamentuak agindu argi bat bidali die zuzendaritza taldeei: “3. mailako ikasle guztiek egin behar dute proba hau, bai ala bai, gaur ez bada bihar, edo bestela etzi… Zuzendaritza taldeek hala jakinarazi diete tutoreei.\n– Bestetik, gurasoek argi utzi diete ez dutela nahi euren seme-alabek proba hau egitea.\nHau izanen da tutore eta zuzendari hauek buruan duten galdera: Zein da nik jarraitu behar dudan agindua? Zeinek du autoritate gehiago nire ikasleen hezkuntzari dagokionez, Hezkuntza Departamentuak ala gurasoek?\nEgoera zaila benetan. Hau ikusita LAB sindikatuak arartekoarengana jotzen du galdera honen gaineko argibideen bila.\nLAB sindikatuaren aburuz jokoan dagoena ez da legalitatea, eskubideak baizik. Gurasoen eskubideak eta irakasleen eskubideak.\nLegea aplikatzea ez da nahikoa. Administrazioak badu legea betearazteko tresna (agindua betetzen ez duenari diziplinazko espediente bat irekitzeko aukera du). Gurasoek ez dute horrelako tresna legalik, baina argi dago irakasle eta gurasoen artean egon beharreko konfiantza apurtuko dela eta hori ez dela ona heziketa prozesurako.\nArgi egon daitekeen bakarra zera da: haurraren interesa gainerako interesen aurrean jarri behar dela, Haurren Eskubideen Aitorpenak 2. printzipioan jasotzen duen moduan. Zeinek du helburu printzipio hori, gurasoek edo administrazioak?\nIRAKASLEA BABESIK GABE ETA NORAEZEAN GELDITZEN DA, posible al daiteke kontzientzia-eragozpenari heltzea?\nNazio Batuen Giza Eskubideen Deklarazioak aitortzen du eta Espainiar Estatuaren Konstituzioak eskubide hori jasotzen du (10.2 eta 16.1 artikuluak), baina ez dago argi eta ez da zehazten noiz eta zein terminoetan dagoen eskubide hori.\nBadira Espainiar Estatuan onartuta izan diren kasuak, hona hemen batzuk:\n• Medikuei abortuak ez praktikatzeko.\n• Borroka luze baten ondorioz, soldadutza ez egiteko.\n• Funtzionarioei sexu bereko pertsonen arteko ezkontzak ez egiteko.\n• Hezkuntzan beloa eramaten zuten emakumeak ikasgelan ez onartzeko.\nBada Hezkuntzan kasu zehatz bat non ez den onartu, “educación para la ciudadanía” delako ikasgairi buruz. Bada epai bat kontzientzia-eragozpenaren aurka, baina atea irekita uzten die gurasoei programaren aurka egiteko, baita liburuen aurka ere. Modu apal batean bada ere, gurasoen eskubidea aitortzen du.\nBeraz, badirudi posible dela Estatuaren, gurasoen eta irakasleen interesen eta eskubideen arteko oreka bat lortzea.\nHau dena azalduta zera eskatzen diogu Nafarroako Arartekoari: Gai honen gaineko hausnarketa bat egin dezala eta ataka honetan dauden irakasle eta zuzendariei argibideak ematea bere lana lasaitasun osoz eta inoren eskubideak zapaldu gabe egin dezaten.\nHau da galdera:\nZeinek du autoritate gehiago ikasleen hezkuntzari dagokionez, Hezkuntza Departamentuak ala gurasoek?\nIruñean, 2015ko maiatzaren 7an.


Bleed - Rediseña, Reconstruye y Destruye\nEzkerraldeko fabriken oihartzuna du Bleed bizkaitarren estreinako diskoak. Makinen taupadak gutxitu diren arren, iraganeko izaera kritikoa, kalekoa eta langilea azpimarratu dute kolpe pisutsuekin. Ezaugarri horiek dira Rediseña, Reconstruye y Destruye lehendabiziko lanaren oinarriak. Hilabeteak pasa dira azaroan argitaratu zutenetik, eta zuzenean indartsu aurkezteko aukera izan dute ordutik.\nJon Gelado gitarrak Amimishock groove metal bandaren esentzia berreskuratu du Txema Delrio baxuarekin batera. Tartean da ere Jon Ander abeslaria, Sobieht taldean ibilitakoa. Boskote sendoarekin, metal zapaltzailearen bidez askatu dituzte gaztelaniazko eta euskarazko mezu zuzenak. Lehenik, Mentiras de Dios kantuaren bideoklipa aurkeztu zuten, eta gerora, beste bederatzi zaplazteko iritsi ziren –hasierako sarrera zenbatu gabe–.\nPisutsu zein biziak dira abestiak. Juego de Espejos mailu kolpe lausoez badoa, Ez atsedenik gabekoa da. Indartsuenen artean daude, berriz, No Hay Opción eta Dementes. Groove esentziaz harago nabari da eragin modernoagoak ere jaso dituztela, eta melodiei ere garrantzia eskaini dietela. Birdiseinatzea, berreraikitzea eta suntsitzea ariketa gogorra da, baina beharrezkoa egungo gizarte ereduari erreparatuta.\n01. Tu Propio Infierno\n02. Juego de Espejos\n04. Mentiras de Dios\n05. No Hay Opción\n06. Con la Muerte a Solas\n07. En Este Amargo Mar\n11. Aire Fresco


Enbata 3. Hondarribiko estropadan | El Diario Vasco\nZarautzEnbata 3. Hondarribiko estropadan\nEnbata 3. Hondarribiko estropadan\nEnbata. Datorren igandean Zarauzko uretan izango da eta zaleei poza emateko asmoa dute. / AMAXKAR\nAzken luze ikusgarri bat egin ondoren, etxeko estropadara ondo prestatuta datozela erakutsi dute\nJUAN MARI ZUBIAURRE ZARAUTZ. Martes, 15 agosto 2017, 09:16\nEnbatako mutilak XI. Hondarribiko Arrantzaleen Kofradiako banderaren estropadan lehiatu ziren igandean, 2017ko KAE 1 ligaren azken txanpa den honetan (beste bi jardunaldi besterik ez dira geratzen, hurrena etxean).\nZarauztarrentzako estropada eremu aproposa izan da beti Hondarribikoa eta emaitza ligako onenetarikoa izan zen. Enbata hirugarren izan zen jardunaldiaren amaieran, Donostiarra irabazletik 20 segundo eta bigarren Lekittarratik 3 segundo eskasera. Zarauztarrek atzetik aurrerako estropada egin zuten nabarmen, hirugarren ziabogan seigarren postuan baitziren. Baina azken luze ikusgarriak txanda irabazi eta estropadan hirugarren egitera eraman zuen Angel Larrañagaren ontzia.\nEstropada honetako tripulazioa Aitor Urkola patroiak, Imanol Toledo eta Aitor Jauregi 'Naxi', Edgar Tamellini eta Imanol Tubia, Xabier Ormazabal eta Igor Gurutxarri, Gorka Imaz eta Iñaki Agues, Imanol Eizagirre eta Unai Agirre, Eneko Esteibar eta Oinatz Arretxe, eta proel Beñat Eizagirre arraunlariek osatu dute, popatik proara.\nIrteeran Zarauztarrak bizi bizi atera ziren baina presa puntu batekin, horrek ontziari kulunka txiki bat eragiten zion eta ondorioz lehen ziabogan txandako 3.ak ziren Deustu eta Getariaren atzetik. Pedreña ordurako atzean utzia zuten. Bigarren luzean ere gauzak antzera joan ziren, luze erditan atzera geratu eta Pedreña ia parera etorri arte, halere azken zatian olatu txikiak ziren tokian, Pedreña atzean utzi berriro eta aurrekoengana gerturatu ziren.\nEnbatako mutilen aldaketa hirugarren luzean etorri zen. Bide erditan Deustugandik 7 segundotara ziren Enbatakoak, eta orduan, arraunketa luze eta patxadatsua hartu zuten eta trainerua brankari dantzarik eragin gabe joatea lortu zuten, zeramaten atzerapena 5 segundotara murriztuz Deustuko ontziarekiko eta 3 segundotara Getariako ontziarekiko.\nAzken luzerik onena\n3. ziabogaren ondoren, Enbataren branka uretan murgilduta ikusten zen eta ez zen kanpora ateratzen, olatu gainean joatearen ondorioz. Minutu bakarrean Getaria eta Deustu atzean utzi eta ziztu bizian iritsi ziren helmugara. 20 minutu eta 43 segundo azken denbora. Bizkaitarrei zazpi segundoko aldea helmugan eta Getariari 14.\nAzken txanda jokatu zutenen artean, Donostiarra eta Lekittarra bakarrik izan ziren zarauztarren denbora hobetzeko gai. 3. ziabogan zumaiarrak ere zarauztarren aurretik ziren arren azken luzean ezin izan zuten Enbatakoen denbora hobetu.\nAipatzekoa Zarauztarrek azken luzea egiteko 4 minutu eta 43 segundo behar izan zituztela, Donostiarra irabazleak baino 5 segundo gutxiago eta aurreko egunean ACTko ontzien artean eremu berean azkarrena izan zena baino, Hondarribia baino ere, azkarrago.\nDenboraldiko luze onena izan da igandekoa Hondarribian eta erakusten du azken aldian indartsu daudela. Zarauzko estropada ondo prestatzen ari dira eta larunbatean ikuskizun ederra eman nahiko dute zaleen aurrean.\nHona hemen Imanol Tubia (1992, Zarautz) arraunlari estriborrak egindako balorazioa Hondarribiko estropadaren amaieran, «aste guztian zehar oso ondo entrenatu dugu eta sentsazio onekin, betiko motibazioarekin igandeko estropada prestatzen. Eta gaur gauzak ondo atera zaizkigu. Hasieratik dena eman dugu baina txandako beste ontziek ere maila oso ona eman dute. Estropada osoa borrokan eman dugu Getaria eta Deusturekin eta hirugarren ziabogan seigarren ginen. Azkeneko luzean, ordea, olatuak hartu eta hartu ibili gara eta tandaren burua eskuratu dugu. Hortik aurrera, hirugarren txandako traineruak atzean uzteko helburuarekin arraunean jarraitu dugu, eta baita lortu ere, Zumaia eta Santurtzi baina azkarrago izan baikara. Aspaldiko partez kaleak ez digu kalterik egin eta aprobetxatzen eta ez konformatzen jakin dugu, eta horra hor emaitza, hirugarren izan baikara. Hurrengo asteko estropadari heltzeko irrikitan gaude eta inoiz baina prestuago. Etxean izango da gainera!»\nGoian aipatu bezala 2017ko KAE 1 Ligako azken txanpa da. Hurrengo asteburua da azkena, bi estropadarekin. Abuztuak 19 larunbatean Zarautzen, eguerdiko 12:00etan. Eta abuztuak 20 igandean Deustun, arratsaldeko 17:00etan. Goazen denak Enbata animatzera. Gaur eguerdian Zarauzko uretan entrenatzeko asmoa dute gure mutilak, beraz zuzenean lanean ikusteko aukera izango dute zaleek.\nJugadoras del Zarautz y de la Real Sociedad disputan un amistoso en Asti El Ayuntamiento compra el local Maza para reubicar la Oficina de Turismo


Plaza Lege Zaharra (Casa Portu) (20800) Zarautz\nTelefonoa: 943134456 - 943130960\nGurezarautz - Turismo Zarautz\n1906an Mollarriko kaia eraiki zen eta hara joaten zen Asteasuko meategietan ateratako mineral guztia. Burdina 11 kilometroko ibilbidea eginez garraiatzen zen haraino, 112 zutoinetan zintzilikaturik airetiko kableetan ibiltzen ziren bagonetatan. Kaia 1923an itxi zen, besteak beste, ontziak atrakatzeko oso egoera kaxkarrean zegoelako.\nZarautz ondare hori berreskuratu eta jendearentzat ireki du. Ikuspegi zoragarriak eta, Iñurritzako bokaletik (hondartzaren ekialdeko muturrean) nahiz Talaimendiko kanpinetik joanez, kairaino ibilaldi atseginak egiteko aukera eskaintzeaz gain, Zarauzko historiaren altxor honek badu ingurune hori ezagutzeko zentro bat ere, jarduera eta erakusketa interesgarriekin.


Hiru elkargo ofizial Gobernuarekin elkarlanean arituko dira, jarduera ekonomikoak arinago abian jartze aldera\nAcuerdo colegios profesionales\nHiru elkargo ofizial Gobernuarekin elkarlanean arituko dira, jarduera ekonomikoak arinago abian jartze aldera asteartea, 2010.eko ekainak 1\nCaballero kontseilariak esparru hitzarmen bat sinatu du aparejadoreen, industri ingeniarien eta industri ingeniari teknikoen elkargoekin\nNafarroako Gobernuko lehen lehendakariorde eta Lehendakaritza, Justizia eta Barne kontseilari Javier Caballero Martinezek lankidetza hitzarmen bat sinatu du gaur foru erkidegoko hiru elkargorekin: Nafarroako Aparejadore, Arkitekto Tekniko eta Eraikuntza Ingeniarien Elkargoarekin, Nafarroako Industria Ingeniarien Elkargoarekin eta Nafarroako Industria Ingeniari Teknikoen Elkargoarekin. Hitzarmenaren helburua da enpresa ekimenak eta ekimen profesionalak abian jartzeko izapide administratiboak erraztea.\nCaballerok hitzarmen bat sinatu du hiru elkargo profesionalekin, prozedura administratiboak arintzeko. ( irudia handitu )\nHitzarmena Nafarroako Jauregian sinatu dute eta ekitaldira bertaratu dira Jesus Maria Sos Arizu, Aparejadore, Arkitekto Tekniko eta Eraikuntza Ingeniarien Elkargo Ofizialeko burua; Carlos Izkue Montejo, Nafarroako Industria Ingeniarien Elkargo Ofizialeko jarduneko dekanoa; eta Gaspar Domenech Arrese, Nafarroako Industria Ingeniari Teknikoen Elkargo Ofizialeko dekanoa. Beste administrazio eta elkargo profesionalek ere hitzarmenera atxikitzeko aukera izango dute.\nEsparru hitzarmen horri jarraiki, prozedurak berrikusiko dituzte, izapideak errazteko; izapide digitala ezarriko dute; eta foru administrazioaren zenbait funtzio hiru elkargoen esku utziko dituzte. Funtzio horiek eskuordetu ahal izateko hitzarmen berri bat sinatuko dute; funtzioetako bat da egiaztatzea administrazioari bidaltzen zaion dokumentazioa egokia dela eta araudiarekin bat datorrela.\nDokumentuak onirizteko prozesu horri esker, ez dira errekerimenduak eta zuzenketak egin beharko eta prozedurak arinago izapidetuko dira; alde horretatik, lehentasuna izango dute jarduera ekonomikoak abian jartzeko prozedurak (baimenak, kasu). Oniritzi hori proiektua profesional batek diseinatu duela bermatzen duenaren osagarria da. Gainera, elkargoek espezifikazio teknikoak betetzen direnaren egiaztagiri gisa erabiltzen den “egokitasun oniritzia” egin ahal izango dute. Ikuskatzeko ahalmena administrazioak izango du.\nGobernuak akordioan hitz eman du haren eskumeneko diren prozeduretarako izapideak, baldintzak eta dokumentazioa jasotzen dituzten protokolo eguneratuak ematea eta oniritziak aintzatestea. Halaber, hitzarmenaren edukiaren berri emango die departamentuei eta sistema telematiko txiki bat jarriko du martxan, biltegi baten modukoa, proiektu teknikoak eta oniritziak errazago artxibatzeko eta kontsultatzeko; hori izapideak erabat modu elektronikoan, paperik gabe, egiteko aurreko pausoa da.\nCaballero kontseilariak nabarmendu du ekimen horien asmoa dela administrazioa “modernizatzea eta eraginkorrago bihurtzea”, agente sozial eta ekonomikoek ekimenak arinago hasi eta garatu ditzaten, eragozpen administratiborik gabe, batetik bestera ibili beharrik gabe eta “kontrol bikoitzik gabe”; eta horretan “prozesua merkeagoa izango da eta jarduera ekonomikoa sustatuko da". Bere aldetik, Gaspar Domenechek elkargoen izenean adierazi du akordio hori “aukera bat” dela elkargoentzat, baina baita gizartearen aurreko “betekizun bat” ere, gizarteak gero eta gehiago eskatzen duelako segurtasun arloan.


Free chat Loddon. Ausazko arrotz doan txateatu berehala Loddon tik.\nFree chat Loddon\nOngi etorri Chatroulette LoddonEdozein lekutan, munduko pertsona aleatory bat konektatzeko. Chatroulette Loddon dezakezu honako aukeren artean aukeratu:- Guztiak pertsona mota Loddon doan Txata. Zehaztu behar du, eta 'Ezarpenak' joan.- The 'bideo' moduan webcam Txateatu.- The 'mikro' moduan mikrofono Txateatu.- Txata ez mikro eta 'testua' moduan bideo gabe anonimoki.- Spy beste anonimoki onartzen bada hizketaldiak.- Ez baduzu nahi spied beharreko aldatu 'ezarpenak' atalean.Sakatu 'F2' hasteko, edo egin klik 'start'.\nLoddon hirien zerrenda:


saltoki | Lantalan\nEuskara Merkataritzara, Ze Berri aldizkarian erreportajea\nAsteazkena, 2017ko apirilaren 19a\nEuskararen sustapenerako Nafarroako udal-arteko aldizkaria da Ze Berri, eta bere helburua da erdaldunei euskara hurbiltzea, hizkuntza eta euskal kultura ezagutu dezaten, eta aurreiritziak, beldurrak, kezkak… alde batera utz ditzaten.\nAldizkaria sortzearen ideia 1994. urtekoa da, eta 14 udal eta hiru kontzeju izan ziren bultzatzaileak, beraien Euskara Zerbitzuen bidez. Gaur egun aldizkaria nabarmen zabaldu da, 95.510 aleko tirada du –Nafarroako tirada handiena duen aldizkaria bihurtuz- eta parte hartzen duten udalerri gehienetan postontzietara iristen da*. Nafarroako Gobernuak, Euskarabidearen bitartez, diruz laguntzen du proiektua eta, horretaz gain, hitzarmen bat sinatua du Nafarroako Unibertsitatearekin 2013tik.\nApirileko zenbakian, besteak beste, “Iruñerriko Euskara Merkataritzara” programaren gaineko erreportajea irakur daiteke, eta Emuneko Haritz Goikoetxea eta Joseba Beltza teknikariei egin zaie elkarrizketa: “Programa honen helburu nagusia da euskararen presentzia areagotzea merkataritza alorrean. Horretarako merkatari eta ostalariei eskaintzen zaie errotulazio finko edo aldakorra (ordutegia, merkealdiak…) euskaraz edo elebiz jartzeko aukera edota behar dituzten itzulpenak egitea. Harrera oso ona izaten da gu joaten garelako aldez aurretik programan izena eman duten establezimenduetara. Honetaz gain, saltoki zabaldu berrietara ere jotzen dugu eta programa zertan datzan azaldu eta parte hartzera gonbidatzen ditugu”.\nHorrez gain, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluaren, Bai Euskarari Ziurtagiriaren eta Hizkuntz Eskubideen Behatokiaren elkarlanaren fruitu den baduzu euskal kontsumitzaileen klubaren berri ere ematen da erreportajean. Egitasmo horren helburua da euskaraz saldu eta erosi nahi dutenak saretzea eta harremanetan jartzea, euskarazko kontsumo komunitatea eraikitzea eta aktibatzea. Horretarako, baduzu.eus-ek 4.000 establezimenduren berri ematen digu. Geolokalizazioari esker, norberari gertuen dituenak azaltzen zaizkio lehenik. Horretaz gain, erabiltzaileek establezimenduak baloratu eta berriak gehitzeko aukera izaten dute eta foro batean haien ekarpenak egin ditzakete.\n* Parte hartzen duten toki entitateak honako hauek dira: Uharte, Aibar-Oibar, Antsoain, Anue Ibarra, Agoitz, Aezkoako Batzarre Nagusia, Aranguren, Atarrabia, Barañáin, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Galarko Zendea, Auritz-Erroibar-Orreaga-Luzaide-Artzibar, Eguesibar, Estella-Lizarra, Esteribar, Ezkabarte, Lizoainibar-Arriasgoiti, Longida, Irunberri, Irantzu Mankomunitatea, Izarbeibar Mankomunitatea, Noain-Elortzibar, Orkoien-Oltzako Zendea-Etxauri, Orotz-Betelu, Iruña, Gares, Erronkariko Batzarre Nagusia, Zaraitzuko Batzarre Nagusia, Sakanako Mankomunitatea, Zangoza, Urrotz Hiria eta Zizur Nagusia. Udalerri horietara guztietako postontzietara iristen da, Ilunberri, Noain-Elortzibar eta Iruñan salbu, bertan banaketa selektiboa egiten baita eta Iruñeak zenbaki guztiak etxean jaso ahal izateko harpidetza eskaintzen du.\nDendariekin selfieak, merkataritzan euskara bultzatzeko proposamena Goierri Garaian\nIgandea, 2016ko abenduaren 4a\nMerkataritzan Euskaraz kanpainaren barne, urtero proposamen bat egiten diete merkatari eta erosleei. Aurten salerosketak euskaraz egiten dituzten erosle eta merkatariei elkarrekin argazki bat ateratzea proposatu diete.\nAurtengo egitasmoa azaroaren 30ean aurkeztu zuten, Urretxuko kultur etxean. Ekitaldian Koldobike Olabide Legazpiko alkateak, Rosa Maiza Zumarragako zinegotziak, Igor Zubillaga Urretxuko zinegotziak, Zintzo-Mintzo euskaltzale elkarteko Sebas Iturriotzek, ZingiZango euskara elkarteko Nekane Gonzalezek, euskara teknikariek eta hainbat merkatarik parte hartu zuten.\nDuela bi urte euskara erabiltzeko prest dauden bezeroen argazkiak eskatu eta 1.400 lortu zituzten. Iaz, berriz, euskarazko zerbitzua ematen duten establezimenduen argazkiak eskatu eta 99 eskuratu zituzten. Aurten, euskaraz erosten duten bezeroei euskaraz saltzen duten dendariekin selfieak ateratzeko eskatu diete. Bezero bakoitzak nahi adina selfie bidali ahal izango du, baina establezimendu bakoitzeko bat. Merkatariek ere bidali ahal izango dituzte, baina bezero diren dendetakoak.\nArgazkiarekin batera bezeroaren telefono zenbakia eta dendaren izena bidali behar da. Kanpainaren bukaeran erosketa txartelak zozkatuko dituzte selfieak bidali dituzten bezeroen artean. Txartelak selfietan agertzen diren dendetan gastatu behar dira. Argazkiak Goierri garaiko 18 urtetik gorako edonork bidali ditzake\nOtsaila amaiera baino lehen bidali behar dira, pozikgainera@gmail.com helbide elektronikora edo Whatsappez 628 759 948 telefono zenbakira.\nJatorrizko albistea: Otamotz-Goierriko Hitza\nBigarren “Euskararen paparazziak” argazki-lehiaketa Iruñerriko saltokietan\nAstelehena, 2015eko apirilaren 6a\nIaz aurreikuspen guztiak gainditu ostean, aurten ere “Euskararen paparazziak” argazki-lehiaketa antolatzea erabaki dugu “Euskara Merkataritzara” planean parte hartzen dugun udalek (Antsoain, Aranguren, Atarrabia, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Gares, Oltza Zendea, Uharte eta Zizur Nagusia) eta Iruñeko Karrikiri Euskaldunen Elkarteak.\nLehiaketaren helburua saltokietan euskararen erabilera handitzeko eman diren urratsak bezeroei eta herritarrei ikusaraztea da eta, horretarako, arreta erakartzeko, argazki-lehiaketa antolatzea erabaki dugu aurten ere.\nLehiaketan parte hartzeko bidea oso sinplea da: Iruñerriko eta Gareseko saltokietan ikusgai eta euskaraz dauden errotuluei, kartelei edo bestelakoei argazkiak atera eta “WhatsApp” edo “Telegram” aplikazioen bidez 605 75 40 17 zenbakira bidali behar dira. Euskara eta merkataritza hobekien uztartzen dituen argazkiaren bidaltzaileak 500 euroko txartela jasoko du planean parte hartzen duten saltokietan gastatzeko. Horrez gain, parte-hartzaileen artean 100 euroko hiru txartel zozketatuko dira. Argazkiak apirilaren 6tik 26ra bitartean bidali ahalko dira, bi egun horiek barne.\nSortu berri dugun blogean kontsultatu daiteke “Euskara Merkataritzara” planaren gaineko informazio osoa, eta baita aurtengo lehiaketaren oinarriak eta iaz jasotako argazkiak ere.\nBidaltzaileak: Haritz Goikoetxea eta Leire Muxika (“Euskara Merkataritzara” planeko teknikariak)


XVII. mendetik aurrera hasi ziren baserriak harrizko arkupez eraikitzen\nAurrerapen tekniko honek aukera eman zuen baserriak gorantz hazteko, egonkortasunik batere galdu gabe. Zurak, zeharo elementu orokorra bera Erdi Aroko eta Aro Modernoaren hasierako eraikinetan, lekua utzi zion pixkanaka harriari.\nEta bide horretatik, XVIII. mendearen erdialdean goiko solairua bizitza gisa okupatzen hasi ziren. Denbora igaro ahala, arku horietako batzuk itxi egin zituzten, barnealdeko gelak handitu ahal izatearren.\nZumarraga herrigune gisa itxuratzen\nXV. mendearen amaieran, Zumarragako biztanleak espazio berriak hasi ziren hartzen. Biztanleria gora eginda zegoen, eta baliabide berriak bilatzen zituen bizi ahal izateko. Horrela herrigune berria sortzen joan zen, kalea alegia.\nZumarragak lau baserri-auzo zeuzkan: Soraitz, Aranburu, Leturia eta Elgarresta ziren lau auzo horien izenak. Auzo horietako bakoitzak hainbat baserri hartzen zituen. Antio bera Soraiz auzoan dago.\nEta Antiotik Urolarako tartean, erdibidean, Eitzaga auzoa zegoen. Beste auzoek ez bezala, honek etxe multzo bat zuen osagai.\nHerriguneari ‘kalea’ esaten zioten, bide baten inguruan eratzen direnen kasuetan ohi den moduan.\nGune hau Eitzaga auzoaren eta Urola ibaiaren artean zegoen, eta egungo Kalebarren, ibaiaren paraleloan, Piedad, Bidezar eta Elizkale hartzen zituen.\n1543ko apirilaren 12an bildutako datuen arabera, Zumarragako herriak 220 etxe eta baserri zeuzkan.\nZumarragak bere zubi eta bideak berregin zituen\nZenbait errekak zeharkatzen zuten Zumarragako udalbarrutia, Urola ibaian isuri aurretik. Horiek gurutzatu ahal izateko zubiak eraiki zituzten, zurezkoak hasiera batean.\nEguraldiak eta pertsona eta merkantziak etengabe igarotzeak hondatu egiten zituzten pasagune horiek. Horregatik, pasagunea bermatzeko harrizko zubiak eraiki zituzten.\nGarai hartako dokumentazioaren arabera sei zubi zeuden: Zubiaurre, Buztintza, Uegon, Etxeberrilizaratzu, Zubiberri eta Matxain.\nDenbora igaro ahala garraiobideak aldatuz joan ziren. Eta merkantziak garraiatzeko erabiltzen zituzten zamarien ordez, gero eta gurdi konplexuagoak erabiltzen hasi ziren.\nZubiak eta bideak egokitu egin behar izan zituzten garraioen aldaketetara. XVIII. mendean, gurdientzako errege-bide deitua ireki behar izan zuten. Gurdi eta lau gurpileko zalgurdientzako bide egokia zen, eta Madrildik abiatu eta Irunera iristen zen.\nBide honek Zumarragatik igaro behar zuelarik, hainbat sail berdindu eta bidea zabalago egin behar izan zuten; ezinbesteko lanak, inolaz ere, gurdi berriak ibili ahal izan zitezen.\nZuraren eskulangileek ezaguera tekniko zabala zuten\nZuhaitza moztu ondoren, zura prestatu behar zuten, beharrezko itxura eta neurriak emanez.\nTeilatuko zurajea osatzen duten elementuak lotzeko jabaloiak edo besoak diseinatu zituzten.\nJabaloiak elementu funtzionalak ziren erabat: teilatuari eta koruaren egiturari eusten zieten.\nEta elementu estetikoa ere baziren. Zurak lotzeko sistema horrek ematen zuen itxurak edertu egiten zuen espazioa.\nKoruaren aurrealdea osatzen duten oholak lotzeko, mihiztaduraren teknika erabili zuten, oso zabalduta zegoen eta zurezko eraikuntzetan. Metalezko iltze bakar bat ere ez zen behar. Gaur egun oraindik ere erabiltzen da teknika hori.\nArotzek arreta handiz aukeratzen zituzten moztu beharreko zuhaitzak. Kalitate gorena nahi zuten.\nHaritzek habe sendoak ematen zituzten, 10 m luze baino gehiagokoak.\nZuraren kalitatea ez zegoen bakarrik zuhaitzaren mendean, zuhaitza mozteko unea ere garrantzitsua zen.\nArotzen artean, ideia zabaldua zen urte-sasoiak eta ilargiaren aldiak eragina zutela zuraren kalitatean.\nKalitatezko zura eskuratzeko, ahalik eta izerdi gutxien eduki behar zuen enborrak mozten zuten unean, hau da, likido gutxi eduki behar zuen.\nZurak likido gutxi daukanean barruan, zuntzak itxiago egoten dira, eta horrela saihestu egiten da habea gerora pitzatzea.\nGainera, zenbat eta likido gutxiago eduki zurak, aukera gutxiago izango dira izerdia elikagai apartekotzat duten onddoek eta intsektuek eraso egin diezaioten.\nEnborrean zehar dabilen izerdi kantitatea ez da beti bat; hartzen duen eguzki-energiaren eta ilargia dagoen aldiaren araberakoa da.\nArotzek zuhaitzaren zikloa zaintzen zuten, zur iraunkorra eskuratu ahal izatearren. Horixe zen arotzeriaren sekretua.\nAndre Mariako txoko askok erakusten digute joandako garai bateko artea.\nZuraren gainean emakume-aurpegiak eta irudi geometrikoak landu zituzten.\nEta pinturak ere bazuen lekua: dragoi hegaldun bat, txakur bat, txerri edo basurde bat eta ehizako adar bati eusten dion pertsona bat marraztu zituzten, erabat osatzeke baina.\nApaindura-arte hau berezkoa zen erromanikoaren eta gotikoaren arteko trantsizio garai hartan.\nZumarraga modernizazio bidean\nXVI. mendetik aurrera Zumarraga aldatu egingo zen. Aldaketa fisikoa izango zen, eta baita ekonomiko eta soziala ere. Biztanleak egokitu egingo ziren garai berrietara, eta horrexetatik etorriko zen "modernizazioa", herriak gaur egun duen ondarean islatuta ikusten dugun moduan.\nBasoa Antion sarturik\nXVI. mendearen hasieran Santa Maria edo Zumarragako Andre Mariaren itxura nabarmen aldatu zen. Barnealdean korua eraiki zuten, eta zurezko sabai handi bat. Egundoko lana da, eskulangintzaren tradizio baten isla, baina mendebalde kristauan gertatzen ari ziren aldaketen lekuko ere bada.\nKorua klerikoentzako espazio gisa eraiki zuten\nGarai horretan, elizetan, klerikoentzako espazio batzuk eraiki zituzten, koru garaiak zehazki, beste eliztarrengandik banandurik.\nKorutik errezitatzen zituzten liturgiako testuak, kantuetarako lekua zen, ikusgarritasun erabatekoa zuen, eta, gainera, espazioa irabazten zuten horrela elizetan.\nGoiko koruak funtzionaltasuna eta sinbologia lotzen zituen. Bertatik, kleroaren irudi jakin bat proiektatzen zuten.\n- "Klerikoek ez dezatela dantza egin, ez daitezela kantu lizunetan ari, ez ditzatela gauza profanoak predika, ez daitezela mozorrotu, ez ditzatela zezenak ikus".\nElizgizonen eta laikoen portaerak gero eta elkarren antz handiagoa zuten. Bizitza erlijiosoa lasaitu egin zen, eta eliz erreforma bat aplikatu beharra izan zuten.\n-"Klerikoek ez dute soilik gaitzetik bereizirik egon behar, baizik eta baita gaitz susmo orotatik ere, eta hain izan behar dute eredugarri, ezen bere eliztarrek imitatzeko eta jarraitzeko bide hartu behar baitituzte".\nErrege Katolikoek abiatu zuten erreforma. Bizimodu espiritualera itzultzea bilatzen zuten, eta horretarako kleroa eta herria bereizi behar ziren.\nBatzuen eta besteen bizimoduak bereizteko, zaindu eta zigortu egin zituzten klerikoen jarrera lizunak.\nBaina beste zerbait ere egin zuten, eliz barruan ere bereiztea. Irudi sinbolikoa nahi zuten, klerikoen eta laikoen arteko bereizketa ezartzeko.\nEta koru horietatik errezitatzen zituzten liturgiako testuak, kantuetarako lekua ziren, ikusgarritasun erabatekoa zuten eta, gainera, espazioa irabazten zuten horrela elizetan.\nGanga batzuek teilatuaren azpialdea ezkutatzen zuten\nSanta Mariari zurezko sabai handi bat jarri zioten. Horretarako, habe eta oholezko bilbadura oso bat eraiki zuten.\nBasoetako haritzek bermatzen zuten beharrezko lehengai guztia eskura izatea. Zuhaitzok, gainera, kalitate bermea ziren.\nXVI. mendearen bigarren erdialdean, zuraje handia kupula batez eta bi gangaz ezkutatu zuten; hauek ere zurezkoak ziren.\nKupula eta gangak igeltsuz estali zituzten, horrexetatik zuri izatea. Izan ere, harrizko egiturak imitatu nahi zituzten.\nEuskal Autonomia Erkidegoan 41 eliza dira, guztira, zurezko gangak dituztenak. Horietako bat ondoko Urretxuko San Martin Tourskoarena da.\nZurezko teilatu eta gangen eraikuntzaren atzean, zurgintza tradizio handi bat dago. Horren loraldia XVI. mendean izan zen, eta XVII.ean beherantz egin zuen.\nGarai horretan eraiki zituzten, zurezkoak halaber, hauts-babes deituak. Egitura horiek hautsetatik babesten zuten presbiterioa. Horietako bat Zumarragan daukagu, Oraako San Kristobal ermitan.\nZumarraga bere ingurua itxuratzen\nZumarragako herrixka, 1383ko abenduaren 11, ostirala.\nMaria Elgarrestaren etxetik topalekuraino ez zegoen distantzia handirik. Grazia neskamea ondoan zuela, Maria Eitzagaranzko bidean abiatu zen.\nBidean zehar ikusi zuten ezen norbaitek adarrak eta azalak atera zituela, horiek enborraren parean mozteko usadio eta ohitura errespetatu gabe eta lan horiek egiteko urte-sasoia ere kontuan hartzeke. Zuhaitzak ihartuta zeuden jada.\nGraziak bazekien Pedrok, bere senarrak, parte hartu zuela mozketa hartan. Denbora pixka bat bazen senarra Lazkaoko jaunaren lekaio eta babestua zela, eta horrek berekin zekarren hark agintzen zituen ekintzetan laguntzea. Horren trukean, Pedrok ziurtatua zuen familia bat osatu ahal izateko soldata bat.\nEitzaga, Urruti baserria.\nAgiri garrantzitsu bat sinatzea.\nElkartuak Soraizko baserrietakoak, hauek Andre Mariaren elizatik oso hurbil zeuden, eta Aranburuko eta Elgarrestako baserrietakoak ziren. Pertsona garrantzitsuak ziren Zumarragan, eta Ahaide Nagusien mendean egoteari utzi nahi zioten.\nSeguru al zaude hau izango dela irtenbidea?\nHorrela izatea espero dut. Herrixka batzuek egin dute jada.\nNi behintzat ez nago lapurrek nire abere gehiago eramateko prest.\nNik pentsatu nahi dut akordio honekin saihestuko dugula jauntxoek, Lazkaokoak esaterako, justizia bere kasa egitea.\nJende multzo hartan, Mariak ikusi ahal izan zuen Joan Perez Otalora, eskribaua, hasia zela dokumentu bat idazten; Zumarragako herriaren eta Urretxuko hiribilduaren arteko auzotasun akordioa izango zen.\nUne honetatik aurrera Zumarragako biztanleek betekizun batzuk izango zituzten, esaterako zerga batzuk Urretxun ordaintzea eta hiribilduko alkatearen justiziaren mendean geratzea. Baina abantailak ere izango zituzten, hala nola hiribildu bateko auzo izatea eta, ustez behintzat, Ahaide Nagusien mendean ez egotea.\n63 urte geroago\nAuzotasun akordio hark ez zion amaiera jarri Ahaide Nagusien kontrolari. Ondasunak kentzen, lurrak erretzen eta justizia bere kasa egiten segitu zuten. Eta, pertsonen gaineko kontrol horretaz gain, bando borroka odoltsu batean ere aurre egin zioten elkarri boteretsuek.\nUrtetan zehar Migelek, Grazia eta Pedroren semeak, aitaren bidetik segitu zuen.\nEz zitzaion zail egin Lazkaoko jaunaren segizioaren parte izatea. Gizon boteretsu baten lekaio bihurtzea zen, ia-ia, bizirauteko modu bakarra, batek jabetzarik ez zeukanean. Eta orain, dagoeneko zahar eta nekatu sentitzen zela, eta bide berri batean abiatzeko gogoz zegoela, azken zerbitzu bat geratzen zitzaion artean: bere jauna defendatzea Azkoitiko jaun feudal boteretsu Ladron Baldakoaren kontrako guduan, honek lurraldea bereganatu nahi zuen eta.\nZumarragako lurraldea, 1446ko abenduaren 29a\nAbendu amaierako goiz batean, Migel eta Joan Lopez Lazkaokoak deitutako beste gizonak borroka-lekuan kokatu ziren. Lazkaoko jaunaren ondoan Zumarragako noble bat zegoen, Pedro Legazpi. Horien parean etsaiak ageri ziren, Ladron Baldakoa buru zutela.\nZenbait orduz luzatu zen borrokaren ostean, Joan Lopez Lazkaokoa zen garaile. Zumarragak eta Urretxuk haren kontrolpean segitzen zuten. Baldako jaunak Azkoitiko bere dorretxerantz egin zuen ihes. Migel onik atera zen. Dagoeneko bizimodu berria abia zezakeen, jaun feudalen boteretik urrun.\nUrretxu: etorkizun bila\nMigelek Lazkaoko jaunaren zerbitzuan emandako urteek etsai ugari sortu zioten, baina baita adiskidetasun izen handiko eta errespetatuak ere.\nJoan Aranburuk, Urretxun bizi eta lan egiten zuen zapatagin eragin handikoa bera, errenta bat ziurtatua zion Migeli, honek berarentzako lan eginez gero. Eta gainera ziurtatua zion Migelen seme Peru ere zapatagin mutil hartuko zuela, honek ez zezan izan aitak eta aitajaunak Lazkaoko jaunaren lekaio izan zuten bizimodua.\nZumarragatik abiatu, ibaia Zubiaurretik zeharkatu eta Urretxuko errebalaren paretik igaro ziren; zona hori hazten ari zela, Urretxu gero eta hurbilago zegoen Zumarragatik.\nHiribilduan sartzeko lau ate zeuden, eta horietako batetik zehar igaro ziren.\nGaztelako errege Joan I.ak Urretxua izeneko lekuari hiribildu titulua eta 'Villarreal' izena eman zionetik 64 urte ziren jada igaroak. Titulu hori emateko dokumentua hiri-gutuna zen, eta Urretxuk ongi gordea zeukan.\nZapataginaren lantegira iritsi zen Migel, bizimodu berrian abiatzearren. Atzean zegoen jada iragana, eta etorkizuna berehala geratuko zen bere seme Peruren esku.\n43 urte geroago, 1489\nZumarraga hazita zegoen, eta denbora asko zen aldameneko Urretxuren parte izateari laga zionetik, Areriako Alkatetza Nagusiarekin -Gipuzkoako lurraren barneko lurralde bat zen, eta zenbait herri hartzen zituen- auzotasun-gutun berri bat izenpetuta. Lehengo landa-herrixka eraldatzen ari zen. Eraikin berriek osatzen zuten jada lehen herrigunea, Eitzagan. Dorretxeek galdua zuten gerrarako itxura, errege aginduz goialdea moztu zietenetik.\nHazkunde egoera hau ikusirik, Peru bere herrira itzuli zen. Urretxun egoera ekonomiko ona lortua zuen, zapatagin gisako lanean, eta horrek gizartean gora egiteko aukera emango zion, zalantzarik gabe, Zumarragan.\nZumarragak denbora zeraman kleriko kopuru handiagoa izateko eskubidea eskatuz erregeari. Lazkaoko jaunak aukeratzen zituen elizgizonak; izan ere, aspaldi-aspalditik jotzen zuten jaun hura elizaren jabe. Baina Lazkaoko jaunak ez zien bi elizgizon baino gehiagori ordaindu nahi. Urte batzuk auzitan eman ondoren, Errege Justiziaren Goi Auzitegiak Zumarragaren aldeko epaia eman zuen.\nZumarragako Andre Mariaren parrokia, 1489ko abuztuaren 23a, igandea\nPeru ordua baino lehen iritsi zen Andre Mariaren elizara. Urduri zegoen. Lehen aldiz, meza esan behar zuten apaizak ez ziren Lazkaoko jaunak aukeratuak.\nEliza jendez lepo zegoen. Martin Gurrutxaga bikarioak hasiera eman zion liturgiari. Bat-batean, Bernardino Lazkaokoa eta hainbat gizon armadun elizan sartu ziren, bere eskubideak berreskuratzeko prest.\n-Martin Gurrutxaga, nik ez zaitut meza esateko aukeratu! Eliza hau nirea da, eta berehala irteteko agintzen dizut!\nGizon armadun haien indarkeriazko jarrera zela eta, eliztarrek eta lau elizgizonek elizatik irten behar izan zuten.\n- Erregeren justiziara joko dugu!\nPeruk gogoratu egin zuen aitak eta aitajaunak nola kontatzen zizkioten Lazkaoko jaunaren izenean parte hartu zuten lapurreta eta guduak. Orain parean zuen Bernardino, bere aita lekaio izandako Joan Lopez Lazkaokoaren biloba.\nBaina jada ez zegoen ondasunak galtzeko edo Ahaide Nagusiek inor preso hartuko ote zuten beldurrik. Peruk, Zumarragako beste biztanleek bezala, dagoeneko bazekien indarra erabiltzeari brida jartzeko moduak bazeudela. Herriko biztanleek justizia auzitegietara jo zezaketen, berea defendatzeko. Eta behin baino gehiagotan egingo zuten. Aurreko belaunaldiek hartutako akordio eta erabakiak ez ziren alferrik izan.\nMaria Elgarrestak, Graziak, Pedrok, Migelek, eta orain Peruk eta beste askok bere ekarpena egin zuten, era batean edo bestean, Zumarragak bere ahotsa izan zezan. Eta bide horretatik Zumarraga berri bat ari ziren itxuratzen.\nZumarragako Andre Mariaren eliza laikoen jabetzakoa zen, Lazkaoko jaunarena\nErdi Aroan tenplu bat, parrokia izan ala ez, elizaren esku egon zitekeen, edo erregearen edo edozein komunitate motaren esku, eta partikularren jabetzakoa ere izan zitekeen. Pribilegio horri patronatu esaten zitzaion, eta pribilegioa zegokion kolektiboa edo pertsona patroia zen.\nLazkaoko jauna pribilegioduna zen\nZumarragako Andre Mariaren elizak bazuen patroia, Frantzisko Lopez Lazkaokoa, geroago Gipuzkoan oso garrantzitsu izango zen leinu bateko kidea.\nFrantzisko Lopezek Lazkaoko jaun titulua zuen. Izendapen horrek berekin zuen halako gizarte maila bat garai hartan.\nLazkaoko jauna ez zen bakarrik Zumarragako Andre Mariako patroia; hari zegokion, halaber, Idiazabal, Lazkao, Mutiloa, Olaberria, Segura, Legazpi eta Zaldibiako elizetako patroia izatea ere.\nLazkaoko jaunak, betiere ezarrita zegoen epea betez (lau hilabete hutsunea sortzen zenetik hasita), meza esan behar zuen klerikoa aurkezten zion apezpikuari. Eta bere interesen aldeko norbait aukeratzen zuen beti.\nTenplu barruan berari zegokion leku oneneko eserlekua. Eta horrela agerian uzten zuen gizartearen aurrean zuen pribilegioa.\nJakin ez dakigu Erdi Aroaren amaiera aldean Zumarragak zenbat biztanle zituen. Dokumentu-iturri batzuen arabera, 1.700 pertsona inguru izango ziren. Historialari batzuen arabera, baina, 700 pasatxo besterik ez ziren izango.\nKopuru erreala dena dela, kontua da uzta jasotzen zuten edo abere talderen bat zuten Zumarragako biztanle guztiek elizari eman behar ziotela lortutako emaitzen hamarrena.\nFruituek eta errentek klerikoak mantentzeko, liturgiarako eta eraikina bera zaintzeko balio zuten.\nErregeak sinatutako dokumentua zen pribilegioen froga\n1366an eskuratu zuen patroi izateko pribilegioa, garai hartan Gaztelako erresuma suntsitzen ari zen gerra zibilean Henrike II.a erregearen zerbitzuan aritzeagatik.\nPatroi izate horri esker, Lazkaoko jaunak hainbat eskubide zituen elizaren gainean, baina baita zenbait betebehar ere.\nEskubidea zuen eliztarrek elizari ematen zizkioten hamarrenak jasotzeko. Eta hori sarrera iturri zuen.\nLazkaoko jaun titulua jaraunsten zuenak Andre Mariako patroi izaera ere jaraunsten zuen. Eskubide hau belaunez belaun igarotzen zen.\nEgungo harria iraganaren aztarna\nKondairak dioenez, tenplu honetako hormak jentilek oso urrunetik botatako harriez eraiki zituzten. Jentilak izaki mitologikoak ziren, neurriz kanpoko indarrez hornituak. Irudizko pertsonaia horien presentziak eliza honetako misterioetako bat azaltzeko balio zuen, zera baitzen misterioa: nola eraiki ahal izan zuten paraje honetan?\nAntioko eliza leku estrategiko batean eraiki zuten\nZuk zeuk ikusi ahal izango zenuen bezala, gain batean gaude, eta hemendik oso eremu zabala ikusten da. Izan ere Zumarragako Santa Maria, Andre Maria, Antio, leku estrategiko batean eraiki zuten.\nEraikina altxatzeko elementua harria izan zen. Erdi Aroan, material hori komunitatearen eraikin garrantzitsuenetarako gordeta zegoen, elizarako esaterako.\nAntioko elizak ez du beti neurri bera izan\nHasieran, eliza egungoa baino txikiagoa izango zen. Denbora igaro ahala, baina, tenplua handituz joan ziren, egun duen itxura hartu arte. Harri motari eta erabilitako teknikari erreparatuta, guztira zazpi eraikuntza-une identifikatu dira.\nHainbat harri mota erabili zituzten eraikuntzan\nErabilitako harri mota eta teknika aldatu egiten ziren eraikuntza-fase bakoitzean. Erabilgarri zegoen materialaren eta unean uneko eroste-ahalmenaren mendean zegoen guztia.\nLehenbiziko tenpluan batez ere hareharria eta errekarria erabili zituzten. Eliza handitzeko, kareharria erabili zuten.\nObraren arduradun nagusia hargin maisua zen. Horren mendean zegoen harria landu eta jarri behar zuen langile-taldea. Garabiak, eskailerak eta lanabes sorta askotarikoa erabiltzen zuten langile horiek.\nHarri-bloke bati nahi zuten forma emateko, harginek punta-zizel izeneko tresna erabili zuten Zumarragako Santa Maria edo Andre Mariaren elizan. Tresna horren erabilerak oso arrasto berezia uzten zuen harrian.\nBasoa ustiatzea ezinbestekoa zen bizirauteko\nUrola haraneko klima egokia da baso eremuak garatzeko. Eremu zabal horiek beharren arabera ustiatzen zituzten orduan.\nZura behar-beharrezkoa, bizitzeko eta lan egiteko\nLehengaia zen. Eraikuntzako elementu gisa erabiltzen zuten, eta tresnak, armak, altzariak egiteko, bai hornigai gisa bai ikatz bihurturik.\nXV. mendearen amaiera aldean, zurezko etxeak egin beharrean harrizkoak egiten hasi ziren. Ordura arte, bakar-bakarrik dorretxeak ziren harrizkoak. Etxe-sute ugariek eta zur eskasiak lagundu zuten aldaketa hori gerta zedin.\nZura altzarietarako lehengaia zen, etxeko tresnak egitekoa ..., eta baita negu busti eta hotzari aurre egiteko ezinbesteko erregaia ere.\nHau da, eguneroko erabilerako tresnak egiteko erabiltzen zuten, eta baserri munduko bizimoduan ezinbestekoak ziren nekazaritzako lanabesetarako.\nBaso-soiltze egoera zela eta, Koroak interes berezia jarri zuen basoen kontserbazioan\nBatez ere XVI. mendetik aurrera, eta baso-soiltzearen eraginez, basoaren ustiapena arautu egin zuten: Koroak obligazioa ezarri zuen zuhaitzak aldatzeko, eta kontzejuak zuhaitz horien hazkundea zaindu eta moztea arautu zuen.\nKoroak, interesa baitzuen burdin merkataritzan eta ontzigintzan, pribilegio bidez laguntzen zien zur kontsumitzaile handi ziren bi industriari, hau da, burdinolei eta ontziolei.\nZumarragan, zur kontsumitzaile nagusietako bat ikatza zen. Kontu handiz egiten zuten, eta betekizun asko zituzten gainera horretan aritzen zirenek. 1646ko ordenantza batek galarazi egiten zuen "ikatza norberak nahi moduan egitea".\nErrege Armadarako ontzien eraikuntzak zur kantitate handiak behar zituen; horixe izan zen Koroa basoaren kontserbazioaz arduratzeko arrazoi nagusietako bat.\nZumarragan, ia-ia baso eremu osoa udal jabetzakoa zen. Udalak baso zatiak banatzen zituen baserrien artean, erabilera partikularrerako, baldintza batzuk ezarriz horiei betiere.\nBasoak frankoak izan zitezkeen (libreak), kontzejuarenak edo herriarenak (Udalarenak), petxapekoak (erregearenak) eta partikularrak (oso gutxi). Sarrera iturri garrantzitsua ziren.\nKontzejuak izendatutako basozainak arduratzen ziren baso erregelamendua bete zedin. Zumarragan, basoak gutxienez hiru hilean behin ikuskatu behar zituzten, eta aurkitutako huts edo kalteak adierazi. Kargua urtero berritzen zuten.\nKontzejuak zenbait sarrera eskuratzen zituen herri basoetatik, zura eta egurra salduta, baina baita gaztaina, ezkurra eta intxaurra errentan ematetik ere.\nAnimaliak, larrean zebiltzala, arriskua ziren basoaren hazkunderako, izan ere aldaxkak eta hosto berriak jaten dituzte, edo zuhaitzari azala kendu eta ihartzea eragiten dute.\nPrebentzio neurri batzuk hartu zituzten basoa zaindu eta mantentzeko eta artzain eta nekazarien interesak ere babesteko. 1457ko urtean larreetarako ordenantza bat eman zuten, eta horren arabera Urola aldeko bailaretan abereak larrean aritu zitezkeen egun argiz, baina goizean irtendako tokira itzuli behar zuten iluntzean.\nInguru honetako sailak malkartsuak izaki, eta zorupea buztintsu eta arbeltsua, nekazaritza sekula ez zen nabarmendu herriko ekonomiako elementuen artean. Hala eta guztiz, zerealak, lekaleak eta arbiak egiten zituzten.\nZumarraga, Antioren bihotza\nZu, orain, Antioko elizaren ondoan zaude, leku honen barru, mami eta sentimenduaren ondoan.\nIzan ere Zumarragak, bere historian zehar, harriz eta zurez hornitu eta elikatu du Antio, material horiexek marraztu baitute, burdinarekin batera, herri honetako paisaia.\nAntio, identitatearen erreferentzia\nErdi Aroan zehar, Antio Santa Maria eliza zen. 1366ko dokumentu bateko aipamenari esker, badakigu urte horretarako behintzat eraikita zegoela. 1388an parrokia titulua zuen jada, eta horri esker pribilegio batzuk zeuzkan. Tenplua, horrela, topaleku eta erreferentzia bihurtu zen.\nErlijio bizitzaren erdigunea zen: Santa Maria gurtzarako lekua zen, eta parrokia izanik inguruko biztanleek elizakoak har zitzaketen bertan.\nKohesio puntua zen: tenpluan elkartzen ziren Zumarragako kolazioko biztanleak; kolazio deitze hori biztanleak inguruan sakabanatuta bizitzetik zetorkion.\nBizitza politikoaren gunea zen: herritar guztientzako leku komuna izanik, bertan elkartzen ziren biztanleak, komunitateari eragiten zioten erabakiak hartzeko.\nGizarte maila erakusteko espazioa zen: eliza barruan, kide bakoitzak bere eserlekua zuen, eta horren kokapena pertsonaren gizarte mailaren araberakoa zen.\nErrentak jasotzeko zentro garrantzitsua zen: elizak hainbat sarrera jasotzen zituen eliztarrengandik, esaterako hamarrenak, hasikinak edo emaitzak. Kapital hori biltzeko eginkizuna partikularrei ematen zieten; hauek, bilduaren portzentaje bat beretzat gorde ostean, elizari ematen zioten bestea.


Erosketak egiteko hiri onenak: turistek maite dituzten 10 helmuga nagusiak\nHasiera » Azken albisteak » Erosketak » Erosketak egiteko hiri onenak: turistek maite dituzten 10 helmuga nagusiak\nEuropako Azken Albisteak • Nazioarteko Azken Albisteak • Editorial • Berriak • Erosketak • Turismo • Turismo Eztabaida • Bidaiaren helmuga eguneratzea • Bidaia Wire Albisteak\nErosketak egiteko turismoa kontzeptu ezaguna da, bisitariek burututako turismo garaikidea dela eta haientzat salgaiak erostea bizilekutik kanpo faktore erabakigarria dela bidaiatzeko erabakian. Erosleek nora bidaiatu behar dute?\nGero eta jende gehiagok txertoak dituztenez covid-19rako, bidaiak gora doaz berriro, turistak munduko hiri askotan berriro agertzen hasi dira.\nHelmuga bidaiatzea erabakitzerakoan, alderdi asko sartzen dira lehentasunen eta aurrekontuaren arabera.\nBidaian erosketa esperientzia bikaina bilatzen duten turistentzat aurten bisitatzeko hiri onenetako batzuk zerrendatu ditugu.\nLineako erosketak vs dendako erosketak\nErosketak egiteko aukerak inoiz baino handiagoak dira orain. Batzuek oraindik benetako dendak bisitatzea nahiago duten arren, beste batzuek beren produktuak eta zerbitzuak linean agintzen dituzte. Jende gehienak, ordea, nahiago du bien nahasketa. Janariak aginduko ditugu hozkailua betetzeko, hurrengo ekitaldi baterako jantzi berria eta etxeko dekorazioa bezalakoak grabatuak gure etxeak pertsonalizatzeko.\nSmartphone, ordenagailu eramangarri eta gure bizitzako beste gailu tekniko batzuekin, Interneterako sarbidea erraza da gure bizitzako minutu guztietan. Lineako erosketak oso ezagunak diren arren - eta nahi eta behar askorentzako aukera bikaina izaten jarraituko dute - dendan erosketak egiteko eskaerak ere sendo jarraitzen du.\nZerk definitzen du merkataritza-hiri ona?\nErosketa esperientziak turistak mundu osoko hirietara erakartzen ditu. Hiri guztiek eszena berezia eskaintzen dute, baina gehienek gauza komun batzuk dituzte. Normalean izaten dira hiri handiak, hainbat denda ezberdinekin eta kate handiak dituzten merkataritza zentroak eta bertako dendak dituzten kale xarmangarriak nahastuta.\nPrezioak aldatu egiten dira hiria zein herrialdetan dagoen eta turista nondik datorren arabera. Merkataritza-hiri ezagunek prezio baxutik luxuzko dendak eskaintzen dituzte. Esperientzia orokorrak ere badu garrantzia. New York hiriak eta Paris bezalako lekuek ikusteko asko eskaintzen dute, baita ostatu eta jantokirako aukera ugari ere.\nErosketak egiteko hiri ezagunenak\nTuristak, erosketak maite dituztenak, nora joaten dira? Hemen daude gaur egun helmuga onenak.\nMilioika turistek bisitatzen dute urtero Ingalaterrako hiriburua. Hiriak Westfield bezalako merkataritza gune handiak, Harrodsen luxuzko erosketak, kaleko merkatu desberdinetan eskaintza onak eta denda xarmangarri ugari eskaintzen ditu. Tea, arropa eta oroigarriak dira hemen erosteko elementu ezagunenak. Oxford Street eta Covent Garden merkataritza gune okupatuak dira.\nHong Kongeko turistek itxuraz amaigabeko erosketa aukerak dituzte. Hiriak goi mailako markak ditu merkataritza gune handietan eta kalitatezko merkatuetan produktu interesgarriak. Kowloon merkataritza gune ezagunenetako bat da. Merkealdia bilatzen ari diren turistek aukera ugari izango dute adibidez Temple Street eta Jade Market-en.\nNew York hiria merkataritza barrutiz beteta dago, eta Bosgarren Etorbidea ospetsuenetakoa da. Leihoak erostea ere bikaina da - batez ere Gabonak hurbiltzen direnean eta hiria apaingarriz beteta dagoenean. Greenwich Village-k, The Lower East Side-k, SoHo-k eta Madison Avenue-k erosketetarako esperientzia paregabeak eskaintzen dituzte.\nErosketak egiteko helmuga ezagunenak:\nHamar hiri horiek milioika bisitari erakartzen dituzte urtero. Turista horietako askok maletekin etxera joaten dira iristen zirenean baino askoz ere beteta.\nErosketen berri gehiagorako klikatu hemen.\nUrria 20,: at 2021 13 32


DONOSTIA 2016KO PIM-PAM-PUM | Kulturaldia.com - Donostia culture & fun magazine\nDONOSTIA 2016KO PIM-PAM-PUM\nJon Pagola @jonpagola · 18/03/2014\nEuropako Kultur Hiriburuaren inguruan gauza asko gertatzen ari dira. Azkenaldian kolpeak emateko boxeo zakua dirudi. Bidezkoa al da?\nOdon Elorza alkate ohia, egun diputatu sozialista, eta Juan Karlos Izagirre Donostiako alkatearen arteko besarkada da argazkirik preziatuena. Donostia izango da 2016ko Europako Kultur Hiriburua Wroclaw hiri poloniarrarekin batera. PSE-ko bat Bildu-ko batekin pozez lehertzen ekainak 28aren 2011.urtean, ETAren mehatxua gure bizkarrean zegoen garaia. Gaur egun libreagoak gara, baina ezinezkoa da horrelako imajin bat errepikatzea. Argazkiari buelta eman behar diogu eta badirudi hiru urte baino hiru hamarkada igaro direla. Elorza hautagaitzaren inpulsorea izan zen eta Donostiara etorri zen azken aldiz prentsaurreko monografiko bat antolatu zuen 2016ko “sectarismo”-a salatzeko. Oso gogor azaldu zen. Egurra eman zuen.\nGaur, martxoak 18 asteartea, bi urte eskax falta dira Donostia 2016ri hasiera emateko. 600 egun baino gehiago dira. Dena dela, jarrera apokaliptikoa ari gara erakusten. “Izagirre va camino de cargarse 2016”, esan du udaletxean PP-ko bozeramailea den Ramón Gómez-ek. “Gran Hermano”ko denboraldi luze baten aurrean gaudela dirudi eta saioa prime-time orduan ari dira botatzen. Eta dimisioren bat badago ondo baino hobeto: George Orwell hilobian gozatzen egongo da.\nGutxienez badakigu garbiketa egiten duten emakumeek ez dutela dimitituko: ez dute nahi egunkarietan atera.\nEl Diario Vasco, Gipuzkoako bozgorailu nagusia, istorio honetan asko du esateko. Bulego berrien inaugurazio “ofiziala” atzeratzen dela salatzen du baina gogoratu beharra dago 2016ko langileak Easo kalean dagoen suhiltzaileen ohiko egoitzan egiten dutela lan jada. Amets Arzalluz eta Jon Maia, 2016ko langilea, bertan behera utzi duten bertso-bazkari nahasi batek inpakto mediatiko ikaragarria izan du. Donostia 2016ko fundazioak Japonera egin duen bidaiak, aldiz, ez du oihartzunik izan eta badirudi garrantzitsua zela hiriburu kulturalaren babesle ekonomikoak lortzeko helburua baitzuten.\nZiztu bizian goaz eta ez diogu garrantzizko edukiei atentziorik eskaintzen: instituzio kulturalak ezin dute programaren berri eman urte t´erdi baino lehenago. Donostia-San Sebastián 2016 pim-pam-pum publikoa da, boxeo zakuari kolpeak ematen zaizkion bezala. Hala ere egia da faktore askok ez dutela laguntzen: estruktura politiko konplexuak (Udaletxea, Diputazioa eta Eusko Jaurlaritza), langileen aldaketak, bisibilitatea falta zaion proiektu teorikoa non hasi eta non bukatzen den ez dakiguna…\nEuropako Kultur Hiriburuaren inguruan gauza asko gertatu dira. Agian gehiegi. 15 gakoetan laburbildu genituen: Odón Elorza eta Juan Karlos Izagirreren besarkadatik Olatu talkara bitarte. Baina albiste ona da gaur martxoak 18 dela. Gaur kalera atera eta (funtsezko) galdera honek ez du erantzunik behar, erretorikoa izan daiteke oraindik: “Zer da Donostia 2016?”.


Giro Ona 3x3an – Ostadar SKT\nHirugarren urtez jarraian Ospatu genuen Lasarte-Orian Saskibaloieko 3x3a.\nAurten aldaketa garrantzitsu bat egon da, Mitxelineko frontoian ospatu da azkeneko bi urteetan, aurten kiroldegian ospatu zen, eta honekin batera egun honetako antolamendua askoz erosoagoa izan zen.\nGuztira 37 taldek hartu zuten parte, Benjamin kategoriatik senior arte.\nEkitaldia goizeko 09:30 hasi zen eta arratsaldeko 19:30 amaitu zen. Goizean txikiak jolastu zuten, ordu laurdenero 4 partidu jolasten 4 kampotan, 16 partidu orduko.\nAtal berri bati eman genion hasiera, “Tiro GBC” Tiro bat, zelaiaren erditik, jokalari bakoitzak bi aukera izanda saskiratzeko, jokalari gehienek hartu zuten parte.\nJokalarien artean; Lasarte, Donosti, Bera de Bidasoa, Irun, Orereta, Beasain, Irun eta beste hain bat herrietakoak.\n“Bide honetik goaz, 3×3 nahi dugun identitatea hartzen hari da, hori gra bilatzen eta ikusten hari gara urteroko jokalariak berriro ere etortzen direla”\nIrabazi zuten Taldeak:\nAlebin Neskak: LandaNeskak 12-3 Basket Girls\nInfantil Neskak: Menditxu 16-6 BasketSaskets\nInfantil Mutilak: Manteo Warriors 2-10 Men In Black\nKadete Neskak: Basque Girls 8-9 Las Torpedos\nKadete Mutilak: Las Rebotes 10-11 Kuadri2001\nJunior Mutilak: SS Mantxinsaltos 9-10 Los Picaflores\nJunior Neskak: Sokrates 21-6 Hirukote\nSenior Neskak: Las Olvidadas 5-10 Moussel\nSenior Mutilak: Durum Team 17-8 Hodei Maitaleak\nTIRO GBC: Garaileak Leire, Aitana eta June\nTIRO LIBRE: Garailea Maialen Paris\nTRIPLE HAUNDI: Garailea Mikel Bermejo\nTRIPLE TXIKI: Garailea Paula Ugarte


La Cave d'Irouleguy - 2015eko mahats biltzea bukatzen ari da\n2015eko mahats biltzea bukatzen ari da\n2015eko mahats biltzea gaur, urriaren 9an, bukatu da. 688 tona bildu ditugu. Horri esker, 650 000 botila inguru arnotzen ahalko ditugu. Graduak hor daude eta neurrizko minkortasun bati esker, eginen ditugun arnoek oreka ederra ukanen dute.\nSotoan, langileak karraskan ari dira. Egun guziz, hartzidura egiten ari den artean, arnoa dastatzen dugu, haren bilakaeraren eta haren aromen eta taninoen kalitatearen segitzeko. Trinkotasuna kontrolatzen dugu, hartzidura zer heinetaraino aitzinatzen ari den jakiteko.\nUpela husteak egiten ditugu, arnoaren eta partikula solidoen bereizteko. Arnoak upelez upel isurtiak dira eta lapa (graspa) tinkatua da.\nDekantatzeak eginen ditugu, gustu txarra ekar dezaketen hondarren kentzeko, upeleko edukiaren parte likidoaren eta solidoaren arteko trukatzeak, bai eta talastatzeak ere, laparen azaleko txapela nahasiz.\n2015eko arno gorriak otsailean prest izanen dira eta xuriak maiatzean. Zuen beha izanen gira, Baigorriko gure saltegian, haien dastatzeko!\n2015eko mahats biltzeko berri guziak ondoko helbidean atzemanen dituzu www.facebook.com/caveirouleguy :\n- kide batzuen eta beren mahats biltzaileen argazkiak: Olivier Martin, Pantxo Indart, Christine Iriart, Daniel Ithurburua, Ramuntxo Cherbero, Paxkal Arangoits, Ximun Bergouignan eta Jean-Marie Crouspeyre,\n- sotoko lanak: sotoan, pikorren dastatzea,\n- berriak, kazetariek ikusirik: Express-eko artikulua, France 3-ko erreportaia, Sud-Ouest-eko artikulua, Kanaldudeko bideoa.


Lanparak eta lanpara-pantailak behar bezala garbitzea | Consumer\nLanparak eta lanpara-pantailak behar bezala garbitzea\nArgiztapen onak mantentze-lan egokiak eskatzen ditu\nArgiztapena garrantzi handiko atala da etxe barruan. Alderdi hori zaindu eta kontrolatu egin behar da une oro, argiztapen onak dekorazio-estiloa hobetzeko ez ezik, kontsumo arrazionalagoa eta aurreztea ere lagunduko baitu.\nArgiztapen artifizialari, lanparei eta argi-puntuei dagokienez, oro har, edozein bonbilla garbitu behar da itzalita dagoenean eta hotz dagoenean; bestela, bonbillaren beraren kristala lehertu egin daiteke tenperatura-kontrastea dela eta. Beraz, hobe da edozein ezusteko saihestea.\nHalaber, komeni da, maiz, goritasun-bonbilletako hautsa kentzea, argitasuna gal ez dezaten. Oso zikin badaude, formularik eraginkorrena da alkoholetan bustitako zapi bat erretzea. Bonbilla fluoreszenteei ere aplika dakieke aholku hori.\nArgi halogenorik izanez gero, kontuan izan behar da haien eragozpen nagusia dela ezin direla eskuz zuzenean manipulatu. Trikimailurik egokiena da hautsa kentzea, kotoizko eskularru leunak erabiliz.\nPantaila beti perfektuak\nEtxebizitzako luminarien garbiketarekin jarraituz, lanparen pantailak egoera ezin hobean eta baldintzarik onenetan edukitzea ere komeni da, ikusgarritasuna areagotzeko.\nLanparetarako pantailen estilo eta material ugari dagoen arren, ohikoenak erraz eta ahalegin handirik egin gabe garbitu daitezke.\n. Papera: Oihal garbi bat aski da horrelako pantailak hautsik gabe gera daitezen. Lan hori egunero egitea gomendatzen da, baina gerta daiteke pantailak zikinkeria-orbanak izatea; orduan, talko-hautsak eman beharko dira, eta, ondoren, eskuila leuna erabili.\n. Oihala: Xurgagailua hautsari aurre egiteko tresnarik egokiena da. Sakonean garbitzeko, lehorrean garbitzeko aparra erabiltzea da metodorik gomendagarriena.\n. Pergaminoa: Horrelako pantailak ez dira ohikoenak, baina haiek mantentzea ere ez da lan zaila. Ur eta xaboi neutro nahasketa batean bustitako belaki leun batek garbitzeko balioko du. Gainera, pergaminoa erresekorik ez izateko trikimailu txiki bat da pantaila bera urez bustitako zapi batekin eta argizari likidozko tanta batzuekin igurztea. Emaitza, pergaminozko pantaila berri bat.\nbonbillak limpieza-eu pantallas-eu


Ikerketa zientifikoa Indiako Ozeanoan atunaren arrantzaren iraunkortasuna bermatzeko - AZTI\nAZTI zentro teknologikoa Europar Batasunak eta Indian Ocean Tuna Commission (IOTC) erakundeak finantzatutako nazioarteko ekimen baten buru da. Ekimen horren bidez, Indiako Ozeanoan kokatutako atun tropikalen lagin biologikoak hartzeko plan bat garatu eta aplikatzen da.\nBildutako datuek espezie horren produktibitate-maila zein den jakiteko balioko dute. Parametro hori funtsezkoa da arrantza-tokien antolamendu jasangarriko planak garatzeko.\nAzterketak ezpata-arraina edo tintoleta bezalako beste itsas animalia batzuen adina, hazkuntza eta ugalketa ere hartuko ditu kontuan.\nPasaia, 2020ko abenduaren 15a.- Atuna kalitate handiko proteina-iturria da, eta funtsezkoa da giza elikadurarako; beraz, ezinbestekoa da espeziearen babesa bermatzea. Hori lortzeko, funtsezkoa da atun-industriari irtenbideak eskaintzea, hala nola arrantza modu eraginkorrean antolatzea, ekosistemak babesteko eta jasangarritasunerako tresnak emateko.\nAgertoki honetan, AZTI zentro teknologikoa nazioarteko ekimen baten buru da, Europar Batasunak eta Indian Ocean Tuna Commission (IOTC) delakoak finantzatua, Indiako Ozeanoko atun tropikalen lagin biologikoak hartzeko plan bat garatu eta aplikatzean datzana.\n“Otolitoen, gonaden eta atunen gorputzeko beste atal batzuen laginak biltzeko plan bat egingo dugu, gero horiek aztertu eta aurreko ikerketetan jasotako laginekin konbinatzeko”, azaldu du Gorka Merino AZTIko tunidoen arrantzaren kudeaketan adituak.\nLagin horiek aztertu ondoren, atunen adinari, hazkundeari eta ugalketari buruzko kalkuluak egingo dira, baina baita ezpata-arraina edo tintoletak bezalako beste itsas animalia batzuenak ere.\nAzterlanean ateratako ondorioak Indiako Ozeanoko Atunaren Batzordeari emango zaizkio, populazio horien produktibitate-mailen ikuspegia eskaintzeko. Hau funtsezko parametroa da arrantza-tokien antolamendu jasangarrirako planak garatu ahal izateko.\n“Arrainen hazkundeari buruzko datuek, ugalketari eta hilkortasunari buruzko informazioari gehituta, populazioen produktibitatea zehazten dute. Informazio hori funtsezkoa da arrantza modu eraginkorrean antolatzeko, atunaren iraunkortasunari laguntzeko”, gaineratu du ikertzaileak.\nBerebiziko garrantzia duen arrantza lekua\nIndiako Ozeanoa arrantza gune garrantzitsua da atunera arrantzaren iraunkortasunerako. Ez bakarrik urteko arrantza-bolumenagatik, baita bere uretan normalean harrapatzen diren hiru tunido-espezie baliotsu daudelako ere: atun moja, hegal-horia edo yellowfin, eta marraduna.\nAtun espezie tropikalen urteko arrantzari buruzko estatistikek argi uzten dute zein den arrantza lekuaren garrantzia. 2017an jasotako azken datuen arabera, Ozeano Atlantikoan, Ozeano Barean eta Indiako Ozeanoan Espainiako arrantza-ontziek urtero upategietara eramaten zituzten 249.714 tonatik, % 55 Indiako Ozeanoan arrantzatu da: guztira 136.991 tona.\nArrantza-zifra horiek datu ekonomikoetan ere badute islara: Espainiako flota osatzen duten 70 ontzik 891 milioi euroko diru-sarrerak sortzen dituzte, horietatik 400 Indiako Ozeanotik datoz, guztira 23 zama ontzi arrantzatzen dituzte eta 1.266 lanpostu sortzen dira.\n“Zenbakiak mahai gainean jarrita, eta espezieak harrapatzeko bestelako arrantza lekurik ez dagoela jakinda, oso garrantzitsua da sektorearen iraunkortasuna bermatuko duten irtenbideak aurkitzea”, esan du AZTIko adituak.\nGainera, horizontean planteatzen diren kalkuluen arabera, datozen 30 urteetan munduko arrain-kontsumoa laukoiztu egingo da, eta eskaria asetzea zaila izango da, itsasoko baliabide natural gehienak gehieneko errendimendu jasangarrian baitaude.\n“Datu zientifikoetan oinarritutako aholkularitza, alderdi interesdunen inplikazioa, atun industriarena, eta eskualdeen arteko lankidetza ezinbestekoak dira arrantza-baliabideak eta -ekosistemak babestu eta kontserbatzeko “, gaineratu du Merinok.\nProiektuak munduko hainbat tokitako teknologia-zentroen eta erakundeen parte-hartzea du, atun-gune produktiboenetarako sarbidea bermatzeko. Hain zuzen ere, CSIRO (Australia), IRD (Frantzia) eta ISSF (Estatu Batuak) ikerketa-zentroek eta RITF (Indonesia), WWF Pakistan (Pakistan), SFA (Seychelles) eta MMRI (Maldivas) eskualde-erakundeek parte hartuko dute ekimenean.


Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - Enplegua eta prestakuntza - Albisteak\nHemen zaude: Gai arloa eta gaiak › Enplegua eta prestakuntza › Albisteak\nLantegi laburra: Ziurtagiri digitalak eta kudeaketak online (otsailak 24)\nLantegi laburra: APP-ak, lana zure eskuetan dago (otsailak 10)\nLan aktibazioko lantegia (otsailak 21 - martxoak 4)\nEnplegua bilatzeko coaching programa (otsailak 7 - 18)\nSexu Delitugileen Erregistro Zentralaren (SDEEZ) ziurtagiri negatiboa\nGaur egun, Gasteizko Udalean, beren eskumenak garatzean adingabeekin ohiko harremana izan dezaketen lanpostuak honako kategoria hauei dagozkie: •Haurren eta Familien Arloko Psikologia •Haurtzaro eta Familia Arloko Gizarte Lana •Haur eta Familien Arloko Gizarte Hezkuntza •Haur-hezitzaileak haur-eskolen sarean •Haur-eskoletako eta lehen hezkuntzako 1. garbiketako langileak •Folklore Akademiako irakasleak Horrelako lanpostuak bete nahi dituzten pertsonek Sexu Delituen aurrekarien Ziurtagiria aurkeztu beharko dute, 2021eko urtarrilaren 1a baino geroago. Ziurtagiriak Giza Baliabideen Sailera bidali beharko dira, honako helbide elektroniko honetara: seleccpersonal02 @vitoria-gasteiz.org; epea 2021eko martxoaren 31n amaituko da. Gaur egun ezaugarri horiek dituzten lanpostuetan lanean ari diren eta 2016an edo 2017an (SDEEZ) aurkeztu zuten pertsonek martxoaren 31ra arteko epea izango dute berriro eguneratuta aurkezteko. Ziurtagiri negatibo hori egiaztatzeko betebeharra ez betetzeak berekin ekarriko du legez ezinezkoa izatea adingabeekin ohiko harremana duen lanpostu bat betetzea eta/edo betetzen jarraitzea. (Zabaldu informazio hau albiste honen izenburuaren esteka aktibatuz)


Bilaketa berria Mota: Bat-bateko bertsoaldia Doinua: Lagundurikan danoi I\nOnline entzun 30\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Umedun zagozie lehenengoz. Erditzea preparetako ikastaroan ezagutu dozue alkar. Gaur, ikastaroaren ostean kafe bat hartzeko geratu zarie. Etxahun, Jonek aitortu deutsu guztiz bildurtuta dagoela. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zu, Amets, psikiatra zara. Unai zure pazienteak sei hilabete daramatza erietxe psikiatrikoan. Gaur senda-agiria eman nahi izan diozu, baina Unai pazienteak esan dizu oraindik goizegi dela. Argitalpenaren izenburua: Bertsolari Txapelketa Nagusia 2013 [Liburua] Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zuk autokarabana bat duzu aparkalekuan. Gaur bertara joan zarenean, zaratak entzun dituzu. Begiratu, eta Jesus Mari aurkitu duzu barruan. Argitalpenaren izenburua: Bertsolari Txapelketa Nagusia 2013 [Liburua] Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Herentzian, zuen amonaren bitxiak jaso dituzue. Zuk, Odei, saldu egin nahi dituzu denak. Nereak ez. Argitalpenaren izenburua: Bertsolari Txapelketa Nagusia 2013 [Liburua] Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zuek biok azken berrogei urteetan lanean aritu zareten enpresa ixtera doala jakinarazi dizuete gaur. Zu, Jokin, berehala hasi zara aurrera nola egingo duzun pentsatzen; Iñaki burumakur geratu da. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zuek biok, Beñat eta Sustrai, lehen lerroko politikagintzan jardunak zarete urteetan. Orain urte bi erretiratu zineten. Beñat astero hitzaldiak ematen dabil. Sustrai bizitza publikotik aldendua bizi da. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\n2008-03-28 Zumaia Jaialdia [Bertsoa] / Sustrai Colina, Aitor Sarriegi Zure nabigatzaileak ezin du audio elementua erabili.\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zuek biok sarri joaten zarete hondartzara uda nahiz negu izan. Eta batzuetan topo egiten duzue, baina ez zarete gauza berbera egitera joaten. Aitor pentsatzera, hausnartzera joaten da. Sustrai, berriz, kontrako intentzioarekin: ez pentsatzera, ez hausnartzera. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zuen etxe azpian tanatorioa jarri nahi dute. Manuk manifestazioa egin nahi du, eta deialdia ekarri dio Alaiari. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\n2007-09-29 Usurbil Txapelketa [Bertsoa] / Unai Muñoa, Felix Zubia\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Kanpamentu basera iritsi da berria: espedizioko kide batek istripua izan du. Zuk, Unai, berehala abiatu nahi duzu laguntzera. Felix, zuk nahiago duzu erabakia hotzean hartu. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\n2006-12-03 Bera Jaialdia [Bertsoa] / Maialen Lujanbio, Xabier Silveira Zure nabigatzaileak ezin du audio elementua erabili.\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Silveira aita eta Maialen hamar urteko alaba. Aita eta ama bereizita zaudete, eta Maialen oso gustura bizi da Silveira aitarekin. Hala ere, epaileak kustodia amari eman dio. Maleta egin eta agur esateko garaia heldu da. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa\n2006-04-28 Abadiño Jaialdia [Bertsoa] / Sustrai Colina, Aitor Mendiluze Zure nabigatzaileak ezin du audio elementua erabili.\nNeurria: Hamarreko txikia (hg) / Bost puntuko txikia (ip) Lana: Binaka gaia-emanda Jarritako gaia: Zuek biok mendi tontor bat igo duzue elkarri lotuta. Gora iritsi eta irrist egin ondoren, bakoitza alde banatara erori zarete. Ez duzue elkar ikusten, baina elkar entzun bai. Kokapena: XDZ - Xenpelar Dokumentazio Zentroa


Mariezkurrena: «Agintzea izan daiteke gakoa» | Kirolak | GARA\nMariezkurrena: «Agintzea izan daiteke gakoa»\nBerriozarreko atzelari gazteak argi du atzean zuloak ireki beharko dituela igandean irabazi ahal izateko.\nPilotazale bati galdetuz gero igandean Tolosan Altuna III-Martija eta Artola-Mariezkurrena II bikoteen artean jokatuko den partida erabakigarriaren gakoa non egon daitekeen, seguru asko atzelarien arteko kolpe desberdintasuna aipatuko luke. Erantzun logikoa da, baina ez da izaten horren ohikoa protagonistak berak hain argi onartzea.\n«Hasiera gorabeheratsua izan zuten Binakako Txapelketan, baina azken jardunaldietan oso bikote sendoa osatzen dutela erakutsi dute, batez ere Julen Martijak atzean. Gakoa piloteoan agintzean egon daiteke», aztertu zuen Jon Mariezkurrena gazteak atzo Beotibar pilotalekuan inolako arazorik gabe egindako material aukeraketan.\nBaiko enpresakoek partida arraroa jokatu zuten aurreko igandean Gasteizen, huts garbiek narrastu zuten neurketa, baina Berriozarreko pilotariak berriz ere bere joa erakutsi zuen Albisuren aurrean. Dena beharko du behetik gora argi datozen Altuna III.a eta Martija mendean hartu ahal izateko. Izan ere, Aspekoek azken hiru partidak segidan irabazi dituzte, lau garaipen azken bost neurketetan, eta aurreko larunbatean 8an utzi zituzten Elezkano II.a eta Rezusta liderrak –jada sailkatuta zeuden, hori bai–.\nOsagai horiek denak kontuan izanda, iganderako sekulako betekada espero da Beotibarren.\nIruñean ere bai\nEgun bat lehenago jokatuko da, larunbatean Labriten, Bengoetxea VI-Imaz eta Ezkurdia-Galartza bikoteen arteko partida. Kasu honetan Joseba eta Ladis dira irabazi beharra daukatenak aukerekin jarraitzeko –Ander eta Oinatz jada aukerarik gabe daude–. Atzo hautatu zuten materiala eta deigarria da Aspekoen pilota batek 106,9 gramoko pisua duela, mugatik hurbil.\n«Bi bikoteen materiala egokia da», esan zuen Mariezkurrenak aukeratutako sei piloten inguruan.


Hiru galdera, literaturaz gogoeta egiteari ekiteko | EIBZko liburutegia\nHiru galdera, literaturaz gogoeta egiteari ekiteko\nErredakzioa / 2013-01-06 / 424 hitz\nEHUko Literatur Mintegiak 46 idazlek hiru galderari eman dizkieten erantzunak bildu ditu liburu batean.\nBatzuk labur-laburrak, besteak luzeagoak, guztira 138 erantzun biltzen ditu Idazleei galdezka liburuak: 46 idazlek hiru galderari emandakoak. Honako hiru galdera hauei, hain zuzen ere: «Zergatik idazten duzu?»; «Idaztea noraino da librea?»; eta «Zein autore/obra dituzu gogokoen?». Idazleen artean, Joxean Agirre, Jon Alonso, Pako Aristi, Aurelia Arkotxa, Joxe Azurmendi, Itxaro Borda, Harkaitz Cano, Aingeru Epaltza, Juan Kruz Igerabide, Joxemari Iturralde, Laura Mintegi, Lourdes Oñederra, Patziku Perurena, Kirmen Uribe, Arantxa Urretabizkaia, Iban Zaldua eta Patxi Zubizarreta daude, besteak beste. Euskal Herriko Unibertsitateko Literatur Mintegiak landu eta apailatu du liburua, eta EHUko Argitalpen Zerbitzuak kaleratu, Patxi Salaberri Muñoa mintegiko kidearen hitzaurre batekin.\nLiburuak hainbat eredu ditu historian, Salaberri Muñoak Idazleei galdezka-ren hitzaurrean dioenez. Lehena 1919koa da; urte hartan, Paul Valery akuilari zutela, Andre Breton, Louis Aragon eta Philippe Soupault idazle surrealistek 75 idazlek «Zergatik idazten duzu?» galderari emandako erantzunak bildu eta argitaratu zituzten Littérature aldizkarian. Libération egunkariak 1985ean argitaratutako Pourquoi écrivez-vous? ale monografikoa ere oso gogoan izan dute mintegiko kideek; mundu osoko 400 idazleren erantzunak jaso zituen, haien artean Samuel Beckett, Nadine Gordimer, Jose Saramago, Juan Rulfo, Salman Rushdie, Italo Calvino, Graham Greene, Mario Benedetti, Raymond Carver, Jorge Luis Borges, Milan Kundera, Heinrich Boll eta beste hainbat eta hainbat idazle ezagun.\nIdazleek idatziz erantzun diete liburuaren apailatzaileei, eta erantzunak «bere horretan» jasota daude liburuan, Salaberri Muñoak azaldu duenez, «nahiz eta formatu-moldaketaren batekin, argitaratze-lanaren premiek hala aginduta».\nMintegiko kideek ez dute egin jasotako erantzunen azterketarik, ez dute haietatik ondoriorik atera. Baina, batez ere, liburuak agerian uzten du idazleek literaturari buruz dituzten ikuspuntuak askotarikoak direla.\n«Lumarekin batzuek idatzi egiten dute, idazleak dira: poetak, nobelistak, ipuilariak», erantzun dio Joxe Azurmendik «Zergatik idazten duzu?» galderari. «Nik lumarekin lan egiten dut eta langilea naiz besterik gabe; idazkina. Ene haurtzaroko basomutil nafarren antzera, euren lanetako lankide naiz, beste pentsamendu bat, beste euskara bat, bestelako herri bat jaso nahiz, ekipoan diharduten langileekin. Hala, nik idatzi dudana, guztion borroka eta premietatik idatzia da. Literatoak askatasunetik idazten badu, euskarazko saiogileak, onenean ere, askatasunerako».\nOso bestelakoa da Itxaro Bordak galdera berari ematen dion erantzuna: «Ba ote dakigu zergatik egiten ditugun gauza batzuk? Betidanik idatzi izan dut, haurra nintzenean ere, orduan niretzat idaztea hatsaren hartzea bezala da. On egiten dit, baketzen eta noiz behinka edertzen nau eta mundua ulertzen laguntzen dit. Idaztea azkenik nire bakartasun sentimendu kongenitalaren justifikatzeko baliatzen dut, bakartasun horren muinetik balizko irakurlea gozatzeko aukera hazten zaidalarik».\nAurrekoen aldean, laburragoa eta zorrotzagoa da Juan Kruz Igerabidek idazteko motiboak azaltzeko emandako erantzuna: «Heriotzari ziria sartzearren. Eta, bide batez, honi edo hari».\nKategoria Berria egunkaria, Liburua, etiketak 2013, Berria, Erredakzioa, Idazleei galdezka, Liburua, Literatura by liburutegia. Gorde lotura.


“1448ko erreketak ideia bat piztu zuen: Ezin dugu horrela jarraitu” - Mondraberri\n“1448ko erreketak ideia bat piztu zuen: Ezin dugu horrela jarraitu”\nArrasate Zientzia Elkarteak antolatuta, aditu honek azaldu du “Erdi Aroan jendearen balore nagusia ez zela askatasuna, babesa baizik”. 1448ko erreketa lau faktore eragin zuten: burdina, hiri-gutuna, barne-gobernua eta kanpoko eraginak. Baina Arrasatek lortu zuen Aro Modernora igarotzea, adibidez: “Hernando de Guevara (Bañez de Artazubiagaren seme) Elcanoren bidaide izan zen”.\nTestua: Gontzal Landa Herbias / Argazkiak: Koldo Carrillo eta G.L.H. /\n2013ko azaroak 26, asteartea\nArrasateko Iragana Astintzen hitzaldi-zikloaren bigarren zikloa abian da, Arrasate Zientzia Elkarteak antolatuta. Iaz bezala ikusmin handia sortu du herritarren artean, eta gaur hitzaldia entzuteko Kulturateko areto nagusia txiki geratu da.\nGaurko hitzaldian Jose Angel Achon Historian doktore da, eta ahaide nagusien arteko borrokari buruz egin zuen tesia. Lan horretan, konturatu zen “Arrasate eta Segura direla garai honi buruzko dokumentazio zabalena duten herriak Gipuzkoan”.\nAipatu du ere Esteban de Garibay XVI. mendeko historialari arrasatearrak dokumentuak “urre gorria” direla eta probetxu handiagoa atera behar zaizkiola. Gaurko hitzaldian 4 gai nagusi izan dira:\nErdi Aroko Arrasate\nArrasatek nola igaro zuen Garai Modernora\n1448 urtea “karga sinboliko eta emotibo handikoa” bezala definitu du. Baina Arrasateren erreketak “ez zen mugarri izan ahaide nagusien arteko borrokaren bukaerarako”. Izan ere, 1490. urtera arte (“urte bat sinbolikoki hartuta”) borrokek jarraitu baitzuten.\nBaina erreketak ideia bat eragin zuen orokorrean: “Ezin dugu horrela jarraitu”. Eta “badirudi erregeren bati ere gogoeta hori eragin ziola”.\n1448ko hondamendiak “ez digu krisia konpontzeko errezetarik emango, baina behintzat esperientzak irakatsiko dizkigu”.\nMende hartan “humanitatea lehenbiziko aldiz atera zen bere inguru lokaletatik”, eta jendea ohartu zen “gizaki bezala, nolako dimentsiotan mugitzen garen”.\nHori baino lehen “humanitatea mundu kristaua zen, eta handik kanpo fedegabekoak bakarrik zeuden”, mairuak adibidez.\n“Baina amerikarrak zer ziren? Gizakiak ziren? Garai hartan Humanismoa jaio zen”.\nGauzak izugarri aldatu ziren “baina hemengo etxeetan ere”. Arrasatear bat, Hernando de Guevara, Juan Sebastian Elcano ospetsuarekin itsasoratu zen XVI. mendearen hasieran.\nGarai hartako errolda baten arabera, Arrasatek 613 bizilagun zituen, “baina benetako bizilagunen kopurua jakiteko, erroldako kopurua bost aldiz biderkatu behar da”. Beraz, kalkula daitekeenez, Arrasatek 2.000-3.000 biztanle zituen, 3 gunetan banatuta:\nKaleetan (Erdiko kalea, Iturriotz eta Ferrerias): biztanleen %56\nArrabaleetan (Musakola, Maala, Zarugalde eta Gazteluondo): biztanleen %25\nAuzoetan (Udala, Garagartza, Gesalibar eta Uribarri): biztanleen %19\nHistorialari honen arabera, “auzoetako familiak jendetsuagoak izango ziren seguruenik”.\nAchón-ek sakonki aztertu du Arrasateko historia, “baina Santa Barbarari buruzko aipamen bat bakarrik aurkitu dut”.\nZaldibarko gotorlekua Oñatiko kondeak eskuratu zuen, eta horrek “gatazkak sortu zituen kondearen eta arrasatearren artean”.\nGogoan izan behar da “garai hartako jendearentzat balore nagusiena ez zen askatasuna, babesa baizik”. Horregatik hiribilduak aldaketa handia suposatu zuen: “Jendea batu zen jendea babestuz”. Achón doktorearentzat erreketaren 4 arrazoi nagusiak izan ziren:\nBurdina “gakoa” zen, “garai hura ezin da ulertu burdina barik”. Ahaide nagusiak elkarrekin borrokatzen zutenean “olak erretzen zituzten”, pertsona bat beste bat “baino gehiago” zela “erakusteko burdinetan zituen aberastasunak mahai gainean jartzen zituen”,…\nAchónek hipotesi bat du dragoiaren esanahiari buruz: “Dragoia zen gizakiak ezin menderatu zuen natura, gizakiak naturari zion beldurra, gizakiak ezin baitzuen natura kontrolatu, natura ezezagunaren eta ikaragarritasunaren erreinua zen”.\nHorregatik, kondairan errementariak dragoia hiltzen duenean “horrek sinbolizatzen du errementariak, gizakiak, burdina hartzen duela”.\nHiri-gutuna “paktu bat” izan zen, “bi aldeei komeni zitzaiena: Gaztelako erregeak hemen ez zeukan ezer, baina gizonak bereganatu nahi zituen gerra egiteko eta errentak eskuratu nahi zituen”.\nGaztelako erregeari ez zitzaion “Gipuzkoa ordura arte interesatu, baina konturatu zen muga interesgarriak eta Atlantikorako irteera zituela. Horregatik, erregeak basailuak lortzeko, zenbait pertsona jaun izendatu zituen, pribilejio batzuk aitortuz”.\nErregeak jaun hauei “zerga batzuk eskatzen zizkion, baina jopu edo morroiei baino gutxiago”.\nBadirudi erregeak “Gaztelan errazago zuela horrelako erabakiak gauzatzea, han goi-noblezia zeukalako, baina hemen gutxi batzuk baino ez zeuden, baita monastegi gutxi ere”.\nAldi berean, hiribilduko biztanleek “erregearen sostengua nahi zuten. Gaztelako erregeak jaun berriei lurralde baten zuzendaritza politikoa aitortu zien”.\nArrasateko hiri-gutuna “laburra eta besteak beste Gasteizko hiri-gutunaren kopia bat da”.\nBaina herritarrak hiribildura bizitzera joaten hasi ziren, “adibidez abantaila ekonomikoengatik. Hiribilduak ziren legez azoka egin zezaketen bakarrak”.\nKontuan hartu behar da “Arrasate Leintz Bailarako buru izan nahi zuela, baina garai hartan ez zeuden markatuta mugak (lehen mugarriak XVI. mendekoan jarri ziren) eta horregatik gatazkak piztu ziren Arabako Gevarako kontearekin kasu”.\nKonte honek “Gipuzkoa oso bereganatu nahi zuen. Horregatik 1260tik 1390era etengabekoak dira Oñatiko kontearen eta Arrasateko Kontzejuaren artean. 1390ean pleitoa sortu zen, “dokumentu ederra” delarik. Pleito hark argitu nahi zuen “tradizionalki nork menperatzen zuen hiribildua, eta tradizioak pisu handia zuen horrelakoetan”.\nAlde bateko argumentu baten arabera, “jauna zen ordura arte [pertsonak hiltzeko] urka jartzen zuena”.\nTradizionalki esan denez, arrasatearrek errege-bidea azkar-azkar egin zuten, erregeari eskatzeko Oñatiko kontearen esku ez uzteko.\nGaztelak Oñatiko konteari Leintz eman zion “eta kontea hortaz harropuztu eta trufatu egin zen”.\nHala ere, Arrasate ere hazi egin zen, Uribarri, Udala, Garagartza eta Gesalibar auzoak bereganatuz.\n1448ko erreketaren beste arrazoi bat barne-gobernua izan zen. “Hipotesi irmo baten arabera, hiribilduak jende ugari erakarri zuen. Arrasateko kondaira baten arabera, Artazubiagak Bedoñako etxea erre zuen eta hiribildura jaitsi zen bizitzera”.\nBaina nola banatu zuten hiribildu barruko espazioa? “Orubeetan. Orube bakoitza nahiko txikia zen, baina kide askoko familiak bizi behar zuen bertan”.\nHiribildua baino lehen “bizilekua familiakoekin edo leinukoarekin konpartitzen zen. Baina hiribilduak suposatu zuen norberaren familiak komunitatea osotu behar zuela beste familia batekin”.\nHala ere, horrek ez du esan nahi “hiritarrek euren leinua galdu zutenik, ezta leinu barruko elkartasuna ere”. Are gehiago, gatazka bat sortzen zenean “familia bakoitzak bere leinuaren, ahaidearen alde egiten zuen. Horrek tentsio ugari eragin zituen. Horiek ziren ahaide nagusiak”.\nHiribildua sortzerakoan “ez zegoen udaletxerik, kontzeju irekiak baizik. Oso irekiak eta partehartzaileak ziren”. Baina hiribilduko egunerokotasuna antolatzeko “egokiagoa zen kontzeju itxia, alkate bat buru zuela, epaile-lana egiten zuena”. Dena den, kontzeju irekiak ez ziren desagertu, eta “momentu berezietan egiten ziren”.\nElkarbizitza “errazagoa zen XIV. mendeko loraldi ekonomikoan, baina izurrite beltza, aldaketa klimatikoa, uzta txarrak,… izaterakoan krisia ikaragarria izan zen”.\nOñatiko kondeak “Gipuzkoa hartzeko asmoa zuen, baina Arrasatek aurre egin zion. Kondeak hori ikusita, Arrasate barruko bando baten aliatu egin zen, eta hiribildu barruan ezegonkortasuna eragiteko, ahalik eta liskar gehien sorrarazi zituen”.\nArrasateko erreketan ez zuten bakarrik parte hartu hiribilduko eta bailarako ahaide nagusiek. Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabako ugarik esku hartu zuten. “Ahaide nagusien arteko gatazka orokortu zen”.\nAre gehiago “erreketaren ondorioz, ermandadeak sortzen hasi ziren. Jokoan zegoen Gipuzkoa antolatzeko moduak: hiribilduen bitartez edo jauntxoen menpe”.\nGatazka honetan “erregearen erabakia gakoa” izan zen: “Erregeak hiribilduen alde egin zuen, berarekiko fideltasun handiago zutelakoan”. Kontuan hartu behar da “erregearen boterea oso handia zela, nahiz eta bera ez ikusi, eta hiribilduetako askatasunaren babesle bezala hartu zuten. Ikuspegi horrek bizpahiru mende iraun zuen”.\n1490ean “urte bat sinbolikoki jartzearren, gatazka amaitu zen, urte hartan erregeak ahaide nagusiak bertan behera utzi baitzituen. Arrasaten “La Carta de la Comunidad” bezala ezagutu zen”.\nErregeak zera adierazi nahi izan zien guraiatarrei eta bañeztarrei: “Orain ez sentitu bañeztar edo guraiatar, Arrasateko baizik”. 1490etik 1510era egoera nabarmenki aldatu bazen ere, “lehengo aberatsenek ondo bizitzen jarraitu zuten”.\nMunduaren kontzepzio berri horretan, “arrasatearrek euren burua kontzepzio berri hartan kokatu nahi izan zuten”. Adibidez, “erregea foruen babeslea izan behar zuela adierazi zuten”. Gipuzkoako eraikuntzan, Arrasate “oso ondo kokaturik zegoen: 1583an Gipuzkoako hirugarren edo laugarren hiribildurik garrantzitsuena zen”.\nArrasatear ugarik jaioterria atzean utzi zuten, eta abenturetan parte hartu zuten. Hernando de Guevara arrasatearrak esate baterako Juan Sebastian Elcanoren testamentuan sinatu zuen, bere bidaide izan zen-eta. Kontuan hartzekoa da Hernando de Guevara Bañez de Artazubiagaren seme zela, hau da, Oñatiko kontearekin aliatu zena Arrasate erretzeko…\nGaurko hitzaldian Achón historialariak Hernando de Guevararen testamentua [beheko argazkian] ere pantailaratu du. Historialariak entzule batzuen galderei erantzun die, eta ekitaldia amaitzerakoan txalo beroak jaso ditu.


Euskal Herriko inauteriak kalejira antolatu du Musika Eskolak hilaren 24rako . diariovasco.com\n'Euskal Herriko inauteriak' kalejira antolatu du Musika Eskolak hilaren 24rako\n'Euskal Herriko Inauteriak' kalejirako antolatzaileak eta parte-hartzaileak. / SARA UTRERA\nZazpi geldialdi egingo dira, Euskal Herriko zazpi probintzien inguruko pertsonaia, musika eta dantzak eskainiz\nAzken hamar urte hauetan Txori Txiki Musika eta Dantza Eskolak antolatutako ikuskizunarekin hasi dira Zumaiako inauteriak. Lantzeko Inauteriak, Piratak, Asterix eta Obelix, zirkoa, mamu festa edo Erdi Aroan murgildu ondoren, aurten Euskal inauteriak izango da hilaren 24ko musika eskolak antolatutako ekitaldiaren gaia.\nEuskal Inauteriak zazpi probin-tziak landuko dituen kalejira izango da. Ibilaldian zazpi geldialdi egingo dira eta bakoitzean probintzia bakoitzaren musika, dantza eta pertsonaia baten inguruko antzerkiak eskainiko dira. Kalejira Ubillos jauregian hasiko da, 18:30ean, eta geldialdiak Foruen Enparantza, San Juan Iturri, Kofradia, Erribera Kalea, Beheko Plaza eta Odieta frontoian izango dira.\nMusika eta dantza eskolako ikasle, irakasle eta gurasoek , Zumaiako Udal Musika Bandak (ZUMB); Bertso Eskolako ikasle eta irakasleek, Ander Hormazuri eta Juan Luis Blancok (txalaparta jotzen) antzerki tailerreko ikasleek, Inazio Tolosa, Esti Curiel, Goizeder Iturain eta Telmo Irureta aktoreak hartuko dute parte hilaren 24ko kalejiran.\n«Hamar urte hauetan antolatutako jaialdien balorazioa oso positiboa da. Lan handia egiten dugu eta umeak bizi egiten duten modua eta ekitaldirako duten motibazioa izugarria da. Musika eskolako inauteriak ohitura bat bihurtu da ikasleen-tzat. Gai asko landu ditugu: musika, kultura, dantzak... Pedagogikoki oso interesgarria da ere», adierazi du Sofia Oriak, Txori Txiki eskolako zuzendariak.\nTailerrak eta entseguak\nAurtengo inauterietako mozorroak eta kalejira prestatzeko tailerrak antolatu dira: otsailaren 14, 16 eta 23an mozorroak egiteko tailer irekiak egingo dira (herritar orori zabalduta). Hilaren 13an eta 15ean dantzako ikasleei zuzendutako jantzi tailerra izango da.\nTailerrak Ubillos jauregian egingo dira, 17:30etik 19:00etara. Kalejirako entseguak berriz, hilaren 21ean eta 22an egingo dira, 17:30etik 18:00etara, Torreberrin (irekiak).\nEl Ayuntamiento pide a Kalea Guztiona Da que «respete a la ciudadanía y a los agentes y asociaciones municipales»\nMaddi Iraola consigue el tercer puesto en Formigal


162. zenbakia Data 2004-08-24 16116 Aldizkariaren orria\n162. zenbakia Data 2004-08-24 16116 orria\nIbiak arautzeko ordenantza aldatzea. Onespena.\nUdalbatzak 2004ko ekainaren 2an egindako osoko bilkuran onartu zuen Pasabideen Ordenantza Arautzailearen aldaketa.\nPASABIDEEN ORDENANTZA ARAUTZAILEA\nOrdenantza honen xedea Lezoko udalerriko pasabideak arautzea da, ematen diren lizentzien baldintzak, indarra eta iraupena arautzea.\nOrdenantza hau esparru fiskalean osatu egingo da, espaloietan barrena ibilgailuak sartzearen gaineko, aparkamendu esklusiborako eta edozein moldetako merkantziaren zamaketarako bide publikoa erreserbatzearen gaineko prezio publikoaren Ordenantza arautzailearekin.\nOrdenantza hau Lezoko udalerrian izango da aplikagarri.\nPasabide da bide publikoko zintarriaren edo espaloiaren egiturako aldaketa oro, hura aurrez aurre duen etxera/tik ibilgailuak sartzeko/ateratzeko helburu soil eta bakarrarekin egina, edota halaber edozein moldetako merkantziaren zamaketarako egina.\nPasabidearen eraikuntzak ez du inolaz ere aldatuko sestra ofiziala fatxadaren eta espaloiaren arteko elkarguneak markatzen duen marran.\nPasabide-lizentzia eskatu eta haien titular izan ahal izango dira, soilik, haiek zerbitzu ematen dieten finken jabeak. Era berean, eta negozio-lokalei dagokienez, dagokion lokalean jarduera ekonomikoa garatzen duen jabea, maizterra edo berrakuraduna izan ahal izango dira pasabide-lizentziaren titular.\nPasabide-lizentziak bere baitan daramatzan betebehar guztien erantzule, haren titularra izango da beti.\nPasabide-lizentzia ematea betiere hautazkoa, prekarioan eta hirugarrenen kalterik gabe izango da.\nPasabide-lizentziak ez du sortzen inolako eskubide subjektiborik eta, beraz, titularrak bere kontura kendu eta zintarria eta espaloia leheneratu beharko ditu Udalak hala errekeritzen dionean, dagokion baliogabetze-prozeduraren bidez eta interesatuari audientzia eman ondoren, interes publikoko arrazoiak egiaztaturik,\nErabat debekatuta dago pasabide gainean ibilgailurik aparkatzea, betiere haren ezaugarriak begi-bistan daudenean, eta arau hori hausteak erakar ditzake gai horri buruzko araudian seinalaturik dauden isunak eta jardunbideak.\nPasabideak eman ahal izango dira etengabe erabiltzeko edota zenbait ordutarako.\nPasabide iraunkorraren eta ordutegiaren ezaugarriak Udalak jarritako modelo ofizialekoa izango den seinalean markaturik ageriko dira, eta seinale hori Udalak entregatuko dio interesatuari lizentzia eman orduko, interesatuak aurrez plakak ordaindu eta gero.\nEtengabeko erabilpeneko pasabideek eguneko 24 orduetan zehar emango dute ibilgailuak sartu/ateratzeko aukera.\nOrdutegi seinalatu batean erabiltzeko pasabideek, gehienez ere eguneko 12 orduz ibilgailuak pasatzeko aukera emango dute, larunbat arratsaldeetan eta jai egunetan salbu. Pasabidearen erabilpen-orduak Udalak markatuko ditu interesatuen eskaeraren ildotik. Ordutegiko pasabideak larunbat arratsaldeetan eta jai egunetan erabiltzea, beharrezko iruditzen zaion kasuetan emango du Udalak.\nLIZENTZIA EMATEKO PROZEDURA\nPasabide-lizentzia eskuratzeko, eskatzaileek baldintza hauek bete beharko dituzte:\n1.Lokaletan eta jarduera komertzial edo industrialen batera xedatutako ibilgailuentzat:\na)Garatzen duten jardueran lan egiteko udal lizentzia eduki beharko dute.\nb)Jarduera horren izaerak nahitaez behar izango du ibilgailuren sarrera/irteera.\nc)Bost ibilgailu edo gehiagorentzako nahikoa toki izan beharko dute eta gutxienez 100 m2 azalera etengabe libre eta beste erabilpenetarako xedatu gabe, zamaketa lanak egiterakoan izan ezean.\nd)Alta emanda egon beharko dute jarduera ekonomikoen zergan, udalerrian eta garatzen duten jardueran.\ne)Jarduera Gogaikarri, Osasun-gaitz, Kaltegarri eta Arriskutsuren espedientea aldeko emaitzarekin tramitaturik eduki behar dute.\na)Garatzen duten jarduera lan egiteko lizentzia eduki beharko dute.\nc)Eskaeran zehatz-mehatz adierazi beharko da pasabidea jarriko den denboraren iraupena, Ordenantza honetako 8. Artikuluan finkatutakoaren arabera.\nd)Ibilgailu bat edo gehiagorentzako nahikoa toki izan beharko dute etengabe libre eta beste erabilpenetarako xedatu gabe, zamaketa lanak egitea salbu utzirik.\ne)Alta emanda egon beharko dute Jarduera Ekonomikoen Zergan udalerrian eta garatzen duten jardueran.\na)Ibilgailuak gordetzeko edo garajetarako udalaren instalazio-lizentzia eduki beharko du, aldez aurretik Jarduera Gogaikarri, Osasungaitz, Kaltegarri eta Arriskutsuren espedientea tramitatua izanik.\nb)Betiere libre eduki dezala bi turismo-ibilgailu edo gehiagorentzako nahikoa espazio, nolanahi ere ibiak bide publikoan aparkatzea eragozten dien turismo-ibilgailuen zenbatekoa gutxiago izatekotan.\nFamilia bakarrarentzako etxeen kasuan salbuetsi ahal izango da a) eta b) ataletan xedatutakoa.\nUdalak eman ahal izango du pasabidea Estatuaren, Elkarte Autonomoaren, Probintziaren edo Udalaren dependentziako zentro ofizialetarako, entitate edo erakunde eta osasun eta sorospen zentroetarako, kasu bakoitzean gertatzen diren interes orokor edo publikoko arrazoirengatik eta aipaturiko Organismoek aurrez eskaturik.\nLizentziaren eskaera ondorengo dokumentazio honekin batera bideratuko da:\na)Eskatzailearen deklarazioa, eskaeran adierazitakoez beste erabilpenetarako lokala ez erabiltzera konprometituz.\nb)Negozio-lokala balitz, bertako jardueraren deskripzio labur bat ere aurkeztuko da, sartzen eta irteten diren ibilgailuen zenbatekoa bataz beste adieraziz, eta erabilpena zamaketarako balitz, lan horretan benetan zenbat denbora ematen den seinalatu beharko da.\nAurreko artikuluan adierazitako dokumentuak aurkezturik, haiek Udal Zerbitzu Teknikoetara eta Udaltzaingora igorriko dira, horiek esan dezaten, hilabeteko epean, (betiere epe hori prozedura administratibo arrunteko araudiaren arabera luzatu ahal izango delarik,) ea baimena emateko baldintza hoberenak dauden.\nBehar diren txostenak egin ondoren, 15 egunez audientzia emango zaio interesatuari, bere eskubidez komeni lekiokeena alega dezan eta egoki iruditzen zaizkion dokumentuak eta justifikagarriak aurkez ditzan.\nAurreko epe hori iragan ondoren, dagokion erabaki-proposamena idatziko da.\nEspedienteari amaiera emango dion ebazpena interesatuari jakinarazi beharko zaio haren eskaerak Udalean sarrera izan zuenetik 3 hilabete iragan baino lehen. Baldin eta aurkeztutako eskaerari buruz epe horretan ebazpenik hartuko ez balitz, isil hori kasu honetan negatiboa dela ulertuko da, prozedura administratibo arrunteko araudiaren arabera egokitzen diren ondorioetarako.\nProzedura era berean amaitu egingo da interesatuak atzera egiten badu edo uko egiten badio.\nPasabide-lizentziaren titularrek Udal administrazioari eskatuko diote baimena hartan edozein aldaketa egiteko.\nHanditzeko edo lekuz aldatzeko aldaketek beste lizentzia bat beharko dute, hura eskuratzeko behar diren tramite eta baldintza guztiak bete beharko dituztelarik, baita eskubideengatik sortutako prezio publikoa ere.\nTitularrak berak eskaturik pasabidea kentzeak, eta hori hala egin dela egiaztatu ondoren, hura baliogabetzea ekarriko du.\nKuota bat ez ordaintzeak, pasabide hura berehala kentzea ekarriko du.\nPasabideak zehaztu gabeko eperako emango dira, betiere araudi honetako 5. Eta 6. Artikuluetan xedatutakoaren menpe.\nPasabide-lizentzia baliogabetzean, Udal Zerbitzuek erretiratu egingo dituzte hura seinalatzen zuten plakak.\nOrdenantza honetan aurreikusitako lizentzia edo baimenak, pasabidea duen eraikinarekin batera eskualdatu ahal izango dira. Eskualdatze horretarako beharrezkoa izango da hori idatziz frogagarriki Lezoko Udalari jakinaraztea, titularitate aldaketa hori egiaztatzen duen dokumentuaren kopiarekin batera.\nLizentzia eman izana interesatuari jakinarazi zaionetik hasita hiru hilabeteko epea izango du Lezoko Udalaren aurrean kreditatzeko eskatutako prezio publikoaren ordainketa, eta zintarria jaisteko eta pasabidea markatzeko obrak hasi izana, gutxienik seinalatze horizontala pintatuz, egiaztatzeko.\nBehar bezala agiriz frogatutako arrazoi justifikaturik izan ezean, baldin eta aurreko atalean zehaztutakoa epe seinalatuan interesatuak beteko ez balu, lizentziak ematen dizkion eskubideak galdu egingo ditu eta lizentzia iraungi egingo da.\nBaimen hori berriro balioztatu nahi izango balu, berriro prozedurari hasieratik ekin beharko dio Ordenantzan ezarritako baldintzetara loturik.\nEskatzaileak justifikatu egin beharko du:\na)Indarrean dagoen ordenantza legalak seinalatzen dituen eskubideak Udalari ordaindu izana.\nZintarria eta espaloia beheratzeko obrak, seinale horizontalak pintatzea, pasabide seinaleak jartzea e.a., titularrak egin beharko ditu.\nObrak erabat bukatzean Udal Zerbitzu Teknikoei aditzera emango zaie, egindako lanen ikuskapena egin dezaten.\nEspaloia beheratzeko obrak beharrezkoak balira, baldintza hauen arabera egin beharko dira:\na)Zintarria beheratzea; bertan dagoen zintarria pasabidearen zabalera osoan aldatuko da, galtzadaren sestratik 3 - 5 cm. goragoko kotan utzi arte.\nb)Espaloia tinkotzea; kare-harrizko harrobiko 30 cm harkazkar materiala 20 cm hormigoia 175 kg/cm� erresistentziakoa jarriko da zoruan.\nc)Espaloiaren jarraipena; espaloian lehen zegoen zoru-azala jarriko da berriro (baldosa, asfalto urtua, etc.) espaloiko gainerako zoruarekin etenik ez izateko eran.\nd)Galtzada seinalatzea; pasabidearen irteerako zoruan ikoroski formako seinale horizontal bat jarri beharko da pasabidea dagoela seinalatzeko, eta ingurua 12 cm. lodiko marra horiz pintatuko da.\nPasabideek, ondorio fiskaletarako, gutxienez 5 m. luzera edukiko dute.\nLuzeran 5 m. baino gehiago duten pasabideetan, hortik gorakoa metro bakoitzeko edota zatika neurtuko da.\nPasabide bakoitzaren gehieneko luzera, zintarriaren gainean neurturik, dagokion eraikinak daukan sarbidea gehi %25 baino gehiago ezin izango da.\nDebekaturik dago ibilgailuren pasabidea eraikinetik bide publikora, eta alderantziz, oholak, arrapalak eta behin-behineko material finkatu gabeak erabiliz, arrazoi justifikatuz eta espreski baimena lortu ondoren izan ezean.\nBETEBEHARRAK ETA ARAU-HAUSTEEN SANTZIOAK\nPasabidearen titularrak nahitaez bete beharko du:\na)Zorua eta seinale-diskoa egoera onean mantendu.\nb)Lizentziaren seinale edo ezaugarriak pintatu, plakak jarri e.a.\nc)Zorua edo pintura berritu Udalak agindutakoan.\nd)Pasabidean, Udalak agindutako obra arrunt eta aparteko guztiak egin.\ne)Emandako pasabide-lizentzia deuseztatzean, espaloia eta zintarria lehengora itzuli.\nBehar den baimena lortu gabe pasabide bat eraikitzen denean, haren titular izatea dagokion pertsonari Udal administrazioak errekerituko dio espaloia lehen zegoen bezala laga dezan, hark bere kontura, hamabost egunetako epean.\nAurreko pasartean xedatutakoaz aparte, pasabideak Ordenantzan ezarritako baldintzak betetzen baditu, pasabide lizentzia emango da.\nLizentzia eskatu gabe epe hori iragango balitz, edota espaloia lehengo egoerara itzuli bada, Udal Aginteak dagokion isuna ezarriko dio arau-hausleari.\nPasabide-lizentziak automatikoki deuseztaturik geratuko dira Ordenantza honetan ezarritako betebeharretarik edozein betetzen ez bada. Espreski seinalatzen dira ondorengo hauek:\na)Zorua eta pintura behar bezala ez mantentzea.\nb)Hura behar ez bezala erabiltzea.\nc)Lokala deklaratuez bestelako helburu batzuetarako erabiltzea.\nd)Emakida eragin zuten inguru-abarrak aldatzea.\ne)Lizentzia deuseztatzeak kontraesanezko prozedura bat eskatuko du interesatuari audientzia emanez, 6. Artikuluan agindutakoaren arabera.\nOrdenantza hau indarrean jarriko da bere testua Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratuko denaren biharamunetik hasita.\nLezo, 2004ko abuztuaren 16a.�Kepa Garbizu, Alkatea.


'Neighbors' - bizkaie.biz\nKarolina Almagia\t2014-05-22 18:15 Zinema kritikak\nGidoilariek zakilekaz daukien obsesinoa behin eta barriro agiri da. Gure aretoetan dagoan gaztelaniazko bersinoan personaiek hamaika aldiz botaten dabe polla berbea, nazkatu arte. Txiste errazak dira nagusi.\nSenar-emazte gazte batzuk -Seth Rogen eta Rose Byrne- umea izatean bere lehengo bizimodu parrandazalea amaitu dala konturatu dira, baina ez dabe ulertu nahi. Egoerea okertu egingo jakie, ganera. Izan be, unibersidade ikasle talde bat euren etxe ondora doaz biziten, AEBetako ermandade edo anaitasuna deitzen daben talde batekoak, hain zuzen be. Horixe da komedia amerikar honen abiapuntua. Eta hasierea ez da txarra, barre egiteko ondo dago. Baina laster desbideratzen da istorioa.\nAuzokide gazteek zarata larregi egiten dabenez, batek besteari txakurkeriak egiten hasten dira. Eta guztiz aspegarria egiten da. Txiste errazak eta umore oraindino errazagoa dira nagusi.\nGidoilariek zakilekaz daukien obsesinoa behin eta barriro agiri da. Gure aretoetan dagoan gaztelaniazko bersinoan personaiek hamaika aldiz botaten dabe polla berbea, nazkatu arte.\nZac Efron nerabeek maite-maite daben mutil guapoa darabile produktoreek ikusleak erakarteko. Baina ez da nahikoa, ez bera, ez ikusle nagusiagoei zuzendutako zinema edo telesailetako erreferentziak. Ezinezkoa da komedia penagarri hau konpontzea.