Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - “Hondakindegia” emanaldia gaur Gasteizen, Iñigo Astiz eta Mikel Ayerberen eskutik\n“Hondakindegia” emanaldia gaur Gasteizen, Iñigo Astiz eta Mikel Ayerberen eskutik\nAntzerkiaren, poesiaren eta bideoen bitartez ikus-entzunezko hibrido bat osatu dute\nIñigo Astizen Baita hondakinak ere (Susa, 2012) poesia liburutik abiatuta Hondakindegia emanaldia sortu dute egileak berak eta Mikel Ayerbek. Gaur bertan Gasteizko Parral tabernan eskainiko dute 20:30ean, laster Bilbon eta Donostian izango dira. Astizek berak azaldu dizkigu proiektuaren nondik norakoak.\n“Hondakindegia: poesia emanaldi EZ musikatua” titulu hori jarri diote Iñigo Astizek eta Mikel Ayerbek emanaldiari, eta tituluak berak iradokitzen duenez, bertan egongo da umorearentzat lekurik ere. Baita hondakinak ere poesia liburua du oinarri proiektu honek, egileek honela aurkeztu dute proiektua:\n“Fernando Pessoarena da hipotesia: “Lur guztia hozkatu/ eta ahosabaian sentitu ahalko banu,/ zoriontsuagoa nintzateke une batez”. Eta hark hipotesi gisa planteatutakoa, esperimentu gisa gauzatu dugu guk: “Lur pixka bat hartu dut etxeko baratzetik/ eta harrixkak baztertuta ahoratu gero”. Lerro horrekin hasten da Iñigo Astiz-en Baita hondakinak ere liburua (2012, Susa). Eta esperimentu ber horrekin abiatzen da Hondakindegia ikuskizuna ere. Gonbite gastronomiko moduko horrekin (Guri ere KRA egin zitzaigukean, baina hortzetan).\nMikel Ayerbe eta Iñigo Astizek eszenarako birziklatu dituzte orain poemak. Poesia emanaldi bat prestatu dute horretarako. Poesia emanaldi EZ musikatua, zehazki. Liburuan bezala, nahasian joango dira hitzak eta ekintzak oholtza gainean ere. Nahasian etxekoa eta kalekoa. Sukaldeko solasaldiak eta manifestazioetako aldarrikapenak. Pribatua eta publikoa. Gastronomia eta lorezaintza.\nMusikaren laguntzarik gabe, antzerkiaren, poesiaren eta bideoen bitartez ikus-entzunezko hibrido bat osatu dute Ayerbek eta Astizek. Loratze poetikorik gabea, eta lurra oinarri harturik. Beren gorputz eta ahotsekin eramango dute ikuskizuna lehen koskatik azken koskara. Etxeko lorategian ur pixka bat ahoratzetik, Euskal Herriari egindako aitorpen pertsonal-politiko batera. Asier Goikoleak egin ditu bideoak, eta Alaitz Alberdik egindakoa da kartela.\nPoesia hilda dagoela esaten digute, eta egia izango da akaso, baina guri balio digu. Baita hilda ere. Gottfried Benn poetak esaten zuenez ez baita beste aukerarik. “Estatuak maite dituenak/ maitye behar ditu hondakinak ere”.\n2012an plazaratu zen Baita hondakinak ere liburua. Liburu berri ororen aurkezpen-promozio garai “naturala” urrun da beraz, Astizek berak esan digunez “Ez da liburua promozionatzeko egindako saio bat. Beste gogo batek piztu du. Eta beste denbora bat izan du”.\n-"Aspaldi" atera zen liburua, nolatan "orain" emanaldi hau?\nMazeratzen eduki dugu. 2012ko apirilean atera zen liburua, eta ekainean Arrasaten Mikel Aierbek gidatzen zuen Arrasateko irakurle klubean izan nintzen. Han komentatu zidan berak oholtzan ikusten zituela poemak, eta nik aitortu nion nik ere eman niola buelta pare bat ideiari. Hasi ginen horri buruz hizketan, eta joan ginen berotzen. Oholtzara eramaten bagenuen berak lurra jango zuela esan zidan. Eta nik erantzun nion lurra jaten bazuen oholtzara eramango genuela. Eta, beraz, bada oholtzara eraman dugu. Noski, denbora pasa da ordutik, eta niri gustatzen zait hori. Ez da liburua promozionatzeko egindako saio bat. Beste gogo batek piztu du. Eta beste denbora bat izan du. Gogo horrek forma hartzeko denbora behar izan du. Ideia asko sortu dira oholtzarako salto hori egiteari buruz, eta denboraren presarik gabe jokatuz, asko bere kasa erortzen utzi ditugu, eta beste batzuk mantendu egin dira. Nahi genuena nahi genuenean egiteko askatasunez aritu ahal izan dugu, eta mazeratzen eduki dugu kontua horregatik. Lasai.\n-Poesia, antzerki ukitua... performancea da "Hondakindegia"?\nEz nuke esango performancea denik. Akzioak egiten ditugu oholtzan, baina egitura orokorrago baten barruan kokatuta. Antzerkia denik ere ez nuke esango, ez baitugu inoren paperik jokatzen. Errezitaldi bat da emanaldia, funtsean, baina gorputzei leku eginez. Oholtzan lurra jaten dugu, lurrean etzaten gara, gauzak mugitzen ditugu... Ez dakit zer den egia esan. Errezitaldi bat bai, poemak irakurtzen ditugulako, liburua eskutan dugula (gehienetan), baina gero gorputzekin egiten duguna ez dakit zer den. Gauzak egiten ditugu gorputzekin. Ez dakit horrek balioko duen zer egiten dugun ulertzeko, baina hori egiten dugu jiji.\n-Umoreari bide emango diozue?\nBai! Egia esan, nahiko larria gelditu zaigu emanaldiaren tonu orokorra. Inpresio horrekin bukatu genituen entseguak. Presentzia handia du heriotzaren gaiak, adibidez, baina testuek maiz badute ironia puntu bat. Poemek badute ukitu jostari bat. Eta ukitu hori mantendu egin dugu oholtzan baita gai larriez aritzean ere. Bideoetan ere ironia hori mantendu dugu. Eskaini ditugun saioetan jendeak irri egin du. Beraz, umorea badago. Irri-irri egin du. Hau da, irriak entzun egiten dira. Horrek balio dezake garantia bezala agian? “Poesia errezitaldi honek X jenderen irriaren garantia du”.\n-Berlinen estreinatu zenuten, zer moduzko esperientzia izan zen?\nOso polita izan zen. Berlingo Euskal Etxekoek bazekiten zerbaitekin genbiltzala, eta hara joateko gonbita egin ziguten. Bagenituen beste saio batzuk buruan lehenago, baina erori egin ziren, eta han egin genuen lehen emanaldia. Euskal etxekoek oso ongi hartu gintuzten, Bethanie Kultur Project-en egin genuen saioa, eta 30 bat pertsona bildu ziren, nik uste. Oso programa kultural interesgarria prestatu zuten astebururako, gainera. Angel Erro ere izan zen. Eta Iñaki Salvadorrek Mikel Laboaren omenez eskainitako kontzertua oso ederra izan zen. Berezia. Piano eskola-tailer batean izan zen, halako piano hilerri baten moduko zerbaitean, eta asko gozatu genuen harekin ere.\n-Horren ostean egin dituzue gehiago?\nAzkoitian egon ginen Matadeixen, eta bete egin zen aretoa. Jende bat zutik gelditu zen atzealdean ere. Irriak entzun ziren eta esango nuke jendea gustura egon zela. Gu, behintzat, oso gustura egon ginen. Bertako jendeak bikain hartu gintuen.\n-Gaurkoaz gain, lotuta dituzue data gehiago?\nBai. Urtarrilaren 28an Gasteizen. Urtarrilaren 31n Erandioko gaztetxean (afari akustikoa da, afaria eta gero emanaldia, eta afaria oso ona egon ohi da). Martxoaren 11n izango gara Bilbon Kafe Antzokian. Apirilaren 4an Donostian Ernest Lluch aretoan. Eta beste batzuk ere badaude hor bueltaka baina oraindik konfirmatu gabe


Vektor Marketin Agentzia - Agencia de marketing\n2006TIK GURE BEZEROENTZAT «SORTZEN»\nMARKETIN SORTZAILEA, ARINA ETA FRESKOA\nOso eskatua. Sektorean defizita hauteman dugu. Vektorren ezaugarri nagusia da.\nBizkortasunak ez du ezertarako balio, sormen handiarekin batera ez badoa, bezeroari behar duena eskaintzeko.\nBere zentzu zabalenean. Freskotasuna agentzia-bezero harremanean, freskotasuna diseinuetan, freskotasuna garatu beharreko zenbait ekintzatan, laburbilduz, freskotasuna alde guztietatik amaierako kontsumitzailearengana heltzeko eta zerbait «berria», «freskoa» hauteman dezan.\nJose Bernaola eta Sergio Huerta buru dira\nJose Bernaola Doistua\nDeustuko Unibertsitatean (Bilbo) eta MBA Deustuko Unibertsitatean (ESTE)\nKontaktu-kirol zalea, gerriko beltza eta Jiu-jitsu irakaslea bere denbora librean. Kirola beti egon da presente bere bizitzan, eta hori izan da modurik onena ikasteko iraunkortasunarekin, sakrifizioarekin eta jarrerarekin lortzen direla helburuak. Nothing is impossible berarentzat, lur orotan moldatzen baita. Familia ugariko gizona, bere planik onena da liburu on batez, akzio pelikula batez gozatzea eta kirola eta aisialdiko ekintzetan aritzea bere seme-alabekin, emaztearekin eta txakurrarekin, bere txakurra gabe ez bailitzateke Jose izango.\nSergio Huerta Alfaro\nDeustuko Unibertsitatean (ESTE)\nKirol zalea ere, saskibaloi jokalaria ikaslea zenean, oraindik kirola egiten jarraitzen du «bere buruarekin ondo izateko». Txikitatik adimen ameslaria izan du, denboraz ikasi zuen energia hori nola bideratu, eta deskubritu zuen helburu zehatzak «amestea edo irudikatzea» modurik onena dela horiek lortzeko, lan egitea baino ez dagoela horiek eskuratzeko. Familia-gizona ere, mundutik bidaiatzea, menditik txangoak egitea, hondartza (itsasoa hobeto esanda, harea gutxi zapaltzen baitu), mota guztietako sail onak ikustea, eta bere alabekin eta emaztearekin batera horretaz gozatzea du gustuko.\nKide fundatzaileen aurreko esperientzia «mahaiaren beste aldean», urteak baitaramatzate marketin-sailetan lan egiten, behetik hasi eta kontsumo handiko marketin-enpresen zuzendaritzetara heldu dira. Funtsezkoa da hori guretzat, enpresa baten marketineko zokoen eta beharren barne-ezagutza eskaintzen baitigu eta, nola ez, marketin estrategikorako jakintza handiaz hornitzen gaitu.\nTalentua eta jarrera dituzten profesionalen taldea\n4.0 MARKETIN DIGITALEKO ADITUAK\nGizartea aldatzen ari da, eta marketina ere beharrizan berrietara egokitzen da. Marka humanizatuak. Balio sozialak dituzten enpresak, mundu hobea lortzeko. Bezeroaren beharrizan emozionalak balioesten dira… Hori guztia, onlineko eta offlineko munduak batzen dituen estrategia global baten bidez\nAdituak diseinuan, sormenean, argazkilaritzan\nGure diseinatzaileak ilustratzaileak ere badira. Hau da, artistak dira. Euren eskuekin sortzen hasi ziren, txikitatik marraztuz eskolan, jolastokian, etxean, beti euren koaderno eta arkatzak erabiliz euren artea azaleratzeko.\nSpotak, bideo bizidunak, korporazio-bideoak sortzeko, betiere ikuspuntu sortzailetik eta kalitate estetikoarekin. Zinemako eta telebistako ekoizpenean eta zuzendaritzan esperientzia duten profesionalak eta adimen zabaleko gidoilari handiak, joera eta espresio modu berriak igartzeko.\nAdituak Trade Marketinean eta Ekitaldietan\nSaltokian komunikatzea artea da berez. Kontsumitzailearen arreta segundo batzuetan erakarri behar da. Saltokiak bere arauak ditu, eta ezagutu behar dira sustapen arrakastatsua sortzeko. Ekitaldi bakoitza desberdina da, sormen kontuak behin eginda, antolakuntza da funtsezkoena, dena primeran ateratzea.\nADITUAK MARKETIN DIGITALEAN: WEB, SARE SOZIAL, MARKETIN INBOUND\nBeharrezkoak dira mota guztietako webak sortzeko (oinarrizkoak, e-commerce…), SFMC tresna motak kudeatzeko (bezeroen datu-baseak, bere tratamendua eta posta elektronikoaren bidezko korrespondentzia), Google posizionamendua hobetzeko, Sare Sozialen kudeaketa eta Marketing Inbound estrategiak B2B eta B2C.\nHizkuntza-adituek gure talde guztiei laguntzen diete. Ideia bera zenbait hizkuntzatan komunikatzea artea da berez, baita ideia horrek hizkuntza bakoitzean identitate eta arima propioak izatea ere.\nMalguak gara bezeroaren ingurunera eta ezaugarrietara moldatzeko. Aldi berean, zurrunak gara lan bakoitzari aurre egiteari, merezi duen seriotasunari, zorroztasunari eta diziplinari dagokienean. Baina gure sormena gogoberotasunean oinarritzen dugu. Proiektu bakoitza sentitu, bizi, ukitu, gurea egin behar dugu, ondoren eraisteko, birsortzeko, berriz suntsitzeko, bide berriak bilatzeko, sortzeko…\nBezero bakoitza mundu bat da, unibertso bat, eta guk, agentzia gisa, bezero bakoitzak barreiatzen duen energia xurgatu behar dugu haiek hobeto ulertzeko, egoera aztertzeko eta, behin bezeroa ezagututa, behar duena sortu ahal izateko.\nMarketinak bi ildo nagusi ditu…\nHonela lantzen dugu marketin estrategikoa\nEnpresa askok barne-marketineko plana egiten dute. Agentziak ez du parte hartzen garapen horretan, eta marketin operatiboan baino ez da sartzen. Baina beste askok agentziak parte hartzea nahi dute. Arlo horretan esperientzia handia dugu, bai aurreko esperientziagatik, bai ditugun bezeroengatik.\nHonela lantzen dugu marketin operatiboa\nbezeroaren ezaugarrietara moldatzen gara. Aurretik plan estrategikoa garatu bada, estrategia horri jarraitzen diogu, eta ezarritako epeak eta erritmoak betetzen ditugu. Ostera, proiektuen arabera lan egiten bada, bezeroaren ezaugarrien barne-analisi azkarra egiten dugu, zerbitzurik onena eskaini eta eskatutako lana neurrian gaindika bete ahal izateko.\nDeitu 943 21 57 57\nPortuetxe 45 A, 1º Bulegoa 5 20018 Donostia-San Sebastián\nBidali mezu elektroniko bat jbernaola@vektor.es shuerta@vektor.es


Landare exotikoen jatorriak badu zer esana ahalmen inbaditzailean - Zientzia Kaiera\nLandare exotikoen jatorriak badu zer esana ahalmen inbaditzailean\nPanpako luma-erratza (Cortaderia selloana), banbu japoniarra (Fallopia japonica) eta kanabera arrunta (Arundo donax) gure lurraldean ikusten diren landare inbaditzaileak dira. Lehena, esaterako, Hego Amerikatik ekarri zen eta, batez ere, lorategiak apaintzeko erabili izan da baina egun hainbat tokitan ikus daitezke.\nLandare exotiko inbaditzaileak asko ugaritu dira eta espezie autoktonoekin lehiatzen dira. Horrela, bide bazterretako ezpondetan edo ibaiertzetan ikusten dugu Panpako luma-erratza, bertako landareei aurrea hartu eta hauek baztertu baititu.\nLandare inbaditzaileak gurera noiz heldu ziren eta beraien jatorria zein den erregistratzeak lagun dezake horien ugaritasuna, hedapena eta anplitude ekologikoaren ezagutzan. Izan ere, hiru ezaugarriak (ugaritasuna, hedapena eta anplitude ekologikoa) funtsezkoak dira espezie inbaditzaileen ahalmena ulertzeko.\n1. irudia: Cortaderia selloana edo Panpako luma-erratza XX. mendearen erdialdean ekarri zuten Europara lorategietan apaingarri gisa erabiltzeko. Lorategietatik ihes egin eta bertakotu egin zen 80. eta 90. hamarkadetan eta izugarri hedatu da Euskal Herrian. (Argazkia: JackieLou DL – Pixabay lizentziapean. Iturria: pixabay.com)\nIdoia Biurrun UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Landareen Biologia eta Ekologia Saileko ikertzailea da eta Europan dauden espezie exotikoen ahalmen eta baldintza inbaditzaileak identifikatzen dituen nazioarteko ikerketa baten parte hartu du (Dimensions of invasiveness: links between local abundance, geographic range size, and habitat breadth in Europe’s alien and native floras).\nBiurrunek, besteak beste, ikerketan Iberiar penintsularen iparraldeko landare komunitateetan dauden landare exotikoei buruzko datuak bildu ditu, eta azterlanaren emaitzak interpretatzen lagundu du. Datu horiek, Europa osoko datuekin batera, ezinbestekoak izan dira espezie exotiko bakoitzak hiru alderdietan duen ahalmena kalkulatzeko: tokiko ugaritasuna, hedapen geografikoa eta anplitude ekologikoa. Hiru alderdiko esparru horrek landareen banaketaren dinamikari buruzko ezagutzak hobetuko ditu, eta, beraz, egon daitezkeen inbasioak aurreikusten eta kudeatzen lagunduko du.\nEspezie exotikoen ahalmen inbaditzailea\nEkologiaren arloko adituek gero eta hobeto dakite “inbaditzaile” terminoak ez duela ezaugarri bakarra deskribatzen. Hain zuzen ere, espezieen banaketa motek inbaditzaile izan daitezkeela adieraz diezagukete. Espezieek inbaditzaile bihurtzeko dituzten moduak hobeto ezagutzeko, egileek bi datu-base handi nahastu dituzte: alde batetik, naturalizatutako flora exotikoari buruzko datu-basea (Global Naturalized Alien Flora –GloNAF–), eta, bestetik, landareei buruzko Europako datu-basea (European Vegetation Archive –EVA–).\n2. irudia: Reynoutria japonica Houtt. Zuhaixka itxurako belar erraldoi honek lurpeko errizomen bidez hedatzeko eta ugaltzeko izugarrizko gaitasuna du. Jatorriz Asia ekialdekoa da eta apaingarri bezala erabiltzeko ekarri zen Europara XIX. mendean. Ordutik hona ia Europa osoa inbaditzen joan da, batez ere ibai, errepide eta trenbideak kolonizatuz. (Argazkia: Juan Antonio Campos. Iturria: UPV/EHUko prentsa bulegoa)\nJatorrizko landareek eta landare exotikoek antzeko lotura ereduak dituzten arren, alde erabakigarria dago bi taldeen artean: bertako landareek ez bezala, inbaditzaileek ez dute eboluzionatu berriki sartu diren habitat inbadituetan. Hori dela eta, landareen ahalmen inbaditzailea izateko funtsezko baldintzak edo faktoreak identifikatzea izan dute helburu ere.\nIkusi zuten balio altuak dituzten landareak, oro har, beste kontinente batzuetatik datozenak direla; adibidez, Asiatik edo Amerikatik. Europako beste toki batzuetatik sartu diren landare inbaditzaileek, aldiz, ez dute ahalmen inbaditzaile handirik. Gainera, Europatik kanpoko “superinbaditzaileek”, askotan, azkar hazten laguntzen dieten propietate biologikoak dituzte, baina euren defentsa mekanismoak ez daude hain garatuak. Emaitza horiek Enemy release hypothesis edo “etsaiengandik ihes egitearen hipotesia” babesten dute. Hau da, espezie inbaditzaileek gure lurraldeak hartzen dituztenean, alde batera uzten dituzte beren habitatetan berekin eboluzionatu duten patogeno, herbiboro eta aurkari asko. Horri esker, “kontrolik gabe haz” daitezke, eta ondorio hori are nabarmenagoa izan daiteke inbasio prozesuan kontinenteen arteko mugak igaro badira, hala nola ozeanoak edo mendikate handiak.\nAlderdi batean ahalmen inbaditzailea duten landareek beste alderdietan ere badutela dioen arauaren salbuespenak ere aurkitu zituzten zientzialariek, eta salbuespen horien kausa posible batzuk identifikatu zituzten. Adibidez, sarrera data duela gutxikoa bada, litekeena da landare inbaditzaileak arau hori ez betetzea. Izan ere, landare horiek berriak dira lurraldean, eta oraindik ez dute beren ahalmena garatu. Horrek esan nahi du sartu berri diren eta ahalmen inbaditzailea alderdi bakarrean duten landareez arduratu behar dugula, litekeena baita beste alderdietara ere zabaltzea. Horrenbestez, “ahalmen inbaditzailearen alderdien” esparrua tresna eraginkor bat da naturalizazioaren egungo ereduak azaltzeko eta espezieen banaketaren dinamikari buruz dugun ulermena hobetzeko. Horrez gain, lagungarria izan daiteke gerta daitezkeen inbasioak aurreikusteko eta banakako kudeaketa estrategiak prestatzeko, landare inbaditzaileak hobeto kontrolatze aldera.\nUPV/EHUko prentsa bulegoa: Europako landare espezieen inbasioaren gakoak argitu dira\nFristoe, T.S., Chytrý, M., Dawson, W., Essl, F., Heleno, R., Kreft, H., Maurel, N., Pergl, J., Pyšek, P., Seebens, H., Weigelt, P., Vargas, P., Yang, Q., Attorre, F., Bergmeier, E., Bernhardt-Römermann, M., Biurrun, I. et al (2021). Dimensions of invasiveness: Links between local abundance, geographic range size, and habitat breadth in Europe’s alien and native floras. PNAS, 118, e2021173118. DOI: 10.1073/pnas.2021173118\nArgitalpen-data: 2021/11/03 · Atala: Dibulgazioa, EHUko ikerketa\nGehienbat jatorri amerikarra eta asiarra duten flora exotikoko 156 espezie aurkitu ditu Diego Liendo ikertzaileak Kantauriko erlaitzeko ibaietan egindako ikerketan […]\nLandare eta animalia espezie urrienak elkarteetan antolatzen dira bizirauteko\nUPV/EHUko ikertzaileek ingurune lehiakorretako biodibertsitateari buruzko nazioarteko ikerketa batean parte hartu dute. Ikerketak mundu osoko hirurehun komunitate ekologikotik gora aztertu […]\nAsteon zientzia begi-bistan #367 – Zientzia Kaiera\n7 azaroa, 2021\n[…] Landare exotiko inbaditzaileak asko ugaritu dira bai gure lurraldean, baita beste herrialdetan ere, eta espezie autoktonoekin lehiatzen dira. Arazo honi aurre egiteko nazioarteko ikerketa bat bultzatu da Europa mailan, kontinentean dauden espezie exotikoen ahalmen eta baldintza inbaditzaileak identifikatzeko asmoz […]


'Music has no limits' ikuskizuna martxoan itzuliko da Euskaldunara - Uriola.eus\n'Music has no limits' ikuskizuna martxoan itzuliko da Euskaldunara\nuriola.eus 2019-01-15 12:07 Kultura-aisialdia Bilbo\nIkuskizun berriztatua izango da aurtengoa; eta, iragarri dutenez, ezustekoz betea. Horien artean, Bilboko Sinfonietako 15 musikari gazte baino gehiagoren partaidetza.\nEuskaldunara egin zuten azken bisitan “ez dago sarrerarik” kartela eskegi ostean, Music Has No Limits datorren martxoaren 23an itzuliko da Euskaldunako Auditoriora, ezustez betetako ikuskizun berritzailearekin.\nEzuste horien artean Bilboko Sinfoniettako 15 musikari gazte baino gehiagoren partaidetza azpimarratu behar da, hitzordua ikuskizun paregabe eta errepikaezin bilakatzeko. New York, Miami, Mexiko, Milan eta Espainiako hiri nagusiak liluratu dituen show-ak berriro ere sarrera guztiak agortuko ditu ziurrenez, agertokian ia hogeita hamar artista izango dituen bisita honetan.\nNazioarteko talenturik onenarekin sortutako ikuskizunik handiena da. MHNL paregabeak musikaren alorreko muga tradizionalekin hausten du; horri esker, zentzumen guztiak astinaraziko dizkizun eta zur eta lur utziko zaituen esperientzia biziko duzu.\nOpera, musika klasikoa, house, rock, dance, gospel, jazz eta abarren fusioa\nGeneroen nahasketa eta, besteak beste, Michael Jackson, U2, Laurent Garnier, Queen, Avicii, Barbra Streisand, The White Stripes, The Police taldeen abestiak, orain arte inoiz entzun ez dituzun eran. Zure abestirik gogokoenak, diziplina artistiko guztietako jeinuek agertoki berean interpretatuta.\nSalto, oihu, dantza eta barre egingo duzu, edozer gerta daitekeen unibertso irekian. Argi, kolore eta efektuen fenomenoa. Music Has No Limits ikuskizunak musikaren muga eta kanon guztiak ezabatzen ditu, emankizun bakoitza bizipen paregabeko bihurtzeko.\nSarrerak salgai daude jadanik www.euskalduna.eus helbidean eta ohiko beste kanal batzuetan. Sarrerak 30 eurotik aurrera, gehi kudeaketa gastuak.\n2019/03/23 12:10 - 22:10\nEuskalduna Jauregia | Abando - Indautxu\n1 Euskalgunea: jai herrikoi, euskaldun eta parekideen gunea\n2 Ertzaintzak Txori Barroteko txosnatik presoen irudiak kendu ditu


Espeleotema - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBiserujkako leizea, Krk uhartea, Kroazia.\nUra lurzorutik pasatzean, azidotu egiten da sustraiek sortzen duten CO2-aren ondorioz. Ur azido hau kareharrira iristean, zirrikituetatik sartzen da eta berau disolbatzen du. Kaltzio bikarbonatoz (CaCO3) aberastutako ur honek hutsune bat topatzean (kobazulo bateko galeria bat, adb.), prezipitazio fenomeno bat jasaten du: CO2 gas forman askatzen da eta kaltzita sortzen da. Ur-tanten abiadura behar bezain motela bada, estalaktitak bezalako espeleotemak sortuko dira. Abiadura handian badator ura, kaltzitak isurketa itxura hartuko du.\nOrriaren azken aldaketa: 23 uztaila 2020, 16:53.


:: Joxemiel barandiaran kultur parkea\nAurrez ezagutzen den bezala, Udalak, K6 eta Xabide enpresei agindua zien Joxemiel Barandiaran ardatz hartuta egin asmo den interpretazio zentroaren proiektua. Urtebete luze lanean aritu eta gero, 2002ko abenduan aurkeztu zuten proiektua Udaletxean. Proiektu hau egiterakoan, bai taldeka eta baita banaka ere, gaiarekin zerikusia izan zezaketen elkarte eta pertsona ezberdinekin izan dira elkarrizketak, gero proiektua egiterakoan iritzi ezberdinak kontutan izateko ahalegina egin delarik.\nJoxemiel Barandiaranen irudia, nortasuna, lanak eta horrek euskal kulturaren azterketan izan duen garrantzia berreskuratu, aintzatetsi eta ezagutaraztea izango da egitasmo honen zeregina. Hori guztia, ikuspegi abangoardista eta unibertsalarekin egin nahi da, betiere Ataungo garapena modu jasangarrian eta herritarren partaidetza oinarritzat harturik, Ataun ezagutzera emateko helburuarekin.\nGainera, inguruko sektore turistikoari bultzada bat eman nahi zaio, honek ekonomiaren garapenean berebiziko garrantzia izango duela uste baita. Horrela bada, turismoaren eta kulturaren alorrean politika integrala egin nahi da.\nKultur proiektu dinamikoa, garaikidea, herriarekiko lotua eta parte-hartuzkoa izatea da helburua. Apustua joera berrietara irekita egongo den zentro bat sortzea da. Zentro hori, bere esparruan erreferente dibulgatzaile eta zientifikoa izatea da helburua.\nBi jarduera-eremu izango ditu egitasmo honek. Bata zientziaren eremukoa, ikerketan oinarrituko dena, zehazki ikerketa antropologiakoan, etnografikoan... betiere euskal kultura ardatz nagusi hartuta; eta bestea, dibulgatzailea, hedatzailea... aisiaren eta hezkuntzaren ikuspegitik kultur turismoa hedatzea izango du helburu, kultur eta natur baliabideetan oinarrituta eta batez ere Joxemielek horrenbeste landu zuen euskal mitologia jorratuz.\nKokamen fisikoari dagokionean, Murkondo auzoa izango da erdigunea, Ataun eta Aralar bere osotasunean jorratuko badira ere. Sara etxea bere horretan errespetatuz, alde batetik harrera gune eta erakustoki izango den interpretazio zentro izateko Aldakotxo baserria eta bere ondoan eraikiko litzatekeen eraikin berri bat planteatzen dira. Bestalde, ikerketa gune Larruntza errota egokitzea proposatzen da. Horrez gain, Murkondo auzoko eremu ezberdinak gaikako parke bat eratzeko proposatzen dira.\nProiektu honetan, zentro honen kudeaketarako Fundazio bat sortzea proposatzen da, osaketa eta antolaketa irizpide batzuekin. Era berean bai eraikuntza eta baita kudeaketaren azterketa ekonomiko bat egin da, bertan ekimen honek urtean 21.464 bisitari izan ditzakeela aurreikusi delarik.\nProiektua bere osotasunean gauzatzeak 7.104.697 euroko aurrekontua izango luke, baina begi bistan da, hau faseka burutu beharko litzatekeela eta finantziazio iturriak lortzen diren heinean.\nProiektua aurrera eramateko 5 urtetako plangintza bat proposatzen da, eta Udalak 2003an proiektua bera zabaldu, honen inguruan ahalik eta adostasun handiena lortu eta finantziazio iturriak lortzen hasteko asmoa agertu du.


Herriko ikasleekin egindako IKT-en gaineko azterketak jakinmina piztu du gurasoen artean\nTelefono mugikorraren erabileraren inguruan irizpideak jaso zituzten atzo azterketaren gidarien eskutik\nGizarte-Ongizate sailak bideratzen duen Adin Txikiko Mahaiak hirugarren aldiz IKT-en erabilerari buruzko azterketa egin du herrian. Elizalde Herri Eskolako, Elizalde Institutuko eta Haurtzaro Ikastolako LH 5-6 mailetako DBHko ikasle eta gurasoek galdetegia erantzun dute horretarako. Gaztetxoek egiten dituzten erabilerak aztertu ondoren, horiek hobetzeko ekintzak planteatu dira ikastetxeetan eta gurasoekin ere formakuntza landuko da.\nAtzo, Arkaitz Lareki EHUko Didaktika saileko irakasle eta azterketaren zuzendariak, eta Javi Bravo Agintzariko hezitzaileak gurasoei aurkeztu zizkieten datuak eta, batez ere, telefono mugikorraren inguruko zenbait aholku eta irizpide eman zituzten, erabilera desegokien prebentzioa sustatzeko.\n40 guraso baino gehiago hurbildu ziren aurkezpenera, gaiak kezka sortzen duen seinale.\nAzterketa orokorren arabera, pertsona bakoitzak egunean 40 aldiz begiratzen du telefono mugikorra. Kopuru hori gehitu egiten da geroz eta gazteago izan.\nAzterketek diote 13-17 urte bitarteko neskek sare sozialen erabilera grafikoa hobesten dutela eta mutilek, berriz, jolasetan ibiltzeko erabiltzen dituztela.\nEspainiako estatuan, 11 urterekin haurren %51k du telefono mugikorra. Kopuru hori %93ra igotzen da 15 urterekin. "Euskal Herrian dugun maila sozio-ekonomikoarengatik, pentsatzekoa da kopuru horiek altuagoak direla hemen", esan zuen Arkaitz Lareki irakasleak.\nIKT eta sare sozialetan ohikoenak diren erabilera desegokiak phising-a (pasahitzak lapurtzea), sexting-a (eduki sexualeko irudiak trukatzea), spyware-a, mendekotasuna, grooming-a, gezurrak zabaltzea, ciberbullying-a, erronkak, sharenting-a (gurasoek euren seme-alaben argazkiak partekatzea... dira. "Ez dira ohikoak, baina gertatzen dira", azaldu zuen Larekik. Horregatik, gurasoak arlo honetan formatuak egotea zeinen garrantzitsua den azpimarratu zuen.\nOiartzungo ikerketaren datuak\nOiartzungo azterketan, erabilera desegokiak ez dira kopuru handietan identifikatu. Hala ere, ikasleek onartu dute zenbait erabilera desegoki egiten dituztela: helduen edukiak bisitatu (%20); aitortzen dutena baino gehiago erabili IKT-ak; whatssap taldeetatik kanpo utzi ikaskideak; ezezagunen laguntasun eskaerak onartu; baimenik eskatu gabe argitaratu edo partekatu besteen argazkiak...\nHala ere, azterketak erakusten du erabilera desegokiak murrizten direla ikasleak helduago diren heinean. "Arriskuen pertzepzioa geroz eta handiagoa izan, erabilera desegokiak gutxiago dira. Horregatik, komeni da arriskuen pertzepzioa altu mantentzea", gehitu zuen Larekik.\nZe adinetan eman behar zaio telefono mugikorra seme-alabei?\nGeroz eta lehenago izaten dute telefono mugikor pertsonala haur eta gaztetxoek. "Jaunartzeetako opari izarra bihurtzen ari da mugikorra" kontatu zuen Larekik.\n"Ze adinetan eman behar zaio telefono mugikorra seme-alabei?". Hori zen atzo bildutako guraso gehienen kezka. Larekik argi adierazi zuen: "Ez dago soluzio bakarra, haur eta familia bakoitza eta haien egoerak ezberdinak direlako". Hala ere, berak, ahal dela DBH arte atzeratuko lukeela telefono mugikorra ematea gaineratu zuen.\nTelefono mugikorra erabiltzeko baldintzak, etxeko denentzat\nTelefono mugikorra seme-alabei ematerakoan, erabilera baldintzak eta mugak zehaztea garrantzitsua dela azpimarratu zuen Larekik. Horrez gain, gogora ekarri zuen "gurasoak eredu direla, seme-alabek euren jarrerak errepikatzen dituztelako". Horregatik, mugikorren inguruan jarritako arauak etxeko guztientzako izatea komenigarria dela dio ("adibidez, seme-alabek otorduetan ezin badute mugikorra mahaian eduki, gurasoek ere ez dezatela eduki").\n"Gurasook telefono mugikorraren emate prozesuan egon behar dugu, erabilera gainbegiratu eta gaztetxoek erabilera arduratsua egiten dutenean, aukera gehiago eman".\nSare sozialekin lotuta, Larekik eta Bravok, biek jarri zituzten indarrak gaztetxoei gurasoek transmititu behar dieten ideia batean: edozer argitaratu edo partekatu aurretik, pentsatzeko. Horrez gain, profil pribatuen eta nortasun digitalaren garrantzia azpimarratu zuten.\nEkintzak zehatzak ikastetxeetan\nHemendik abiatuta, Adin Txikiko Mahaiak ekintza zehatzak jarri ditu martxan herriko ikastetxeetan, ikasleekin IKT-en erabilera arduratsua lantzeko.\nAurten, LH 5. eta 6. mailetako ikasleekin bi saio egin dira eta DBH 1. eta 2. mailakoekin, hiru. LHko ikasleekin ikerketaren datuak aztertu eta IKT-en erabilera arduratsuaren inguruko kartelak egin dituzte. DBHkoekin, datuak aztertu ondoren, IKT-en arriskuen inguruan aritu dira sakonago.\nJavi Bravo hezitzaileak dinamizatu ditu saio horiek: "Askotan ikasleak ez dira kontziente egiten dituzten erabileren arriskuez, dena broma gisa hartzen dute".\nHorrez gain, ikastetxe bakoitzak gai honen inguruko protokoloa diseinatua du eta erabilerak erregulatuak. "Erabilera desegokiak identifikatzen dituztenean, aktuatzen dute".\nAtzoko saioan aurreratu zenez, 2019/2020 ikasturte hasieran gurasoei bideratutako beste hitzaldi bat antolatuko da, kasu horretan, erabilera desegokiak ematen direnean nola jokatu lantzeko.


Esnea, zukuak eta ura aireko ontzi estuan gorde daitezke hozkailuaren apal mugatua hartu gabe.\nesne Botila Air Tight Herdoilaren aurkako Urrezko Kolore Txapelarekin edateko esperientzia osasuntsuena eskaintzeko.\nEzin hobea esnea, zure zuku gogokoenak, irabiakiak, irabiatuak, koktelak edo ur arrunta lortzeko.\nUr botila Air Tight Cap-ekin edateko esperientzia osasuntsuena eskaintzeko.\nEzin hobea gosariak, parrillak, lorategiko festak, ezkontzak, piknikak, hondartzako bidaiak eta bestelakoak egiteko!\nKolorezko loto beirazko argizaiola\nProduktuaren materiala: beira, lodia eta sendoa.\nProduktuaren kolorea; arrosa, anbarra, zapi heze garbi batekin garbitu edo garbigarri kopuru txiki bat gehitu epe luzeko eguzki-argia zuzenean saihesteko.\nProduktuen kokapena: egongela, logela, estudioa, izkinako izkinan kokatutako etxeko altzariak dotoreak dira, etxeko giro erromantikoa sortuz.\nProduktuaren diseinua: taila delikatua da, oinarria lodia eta egonkorra da eta kandelaria ez da soilik apaingarri bat, baizik eta bizitzeko modu bat ere bada.\n♦ Materialak - Berunik gabeko beirazko materialek, garbiak eta gardenak, osasuntsuak eta ingurumena errespetatzen dutenak, leku asko aurrez dezakete zure sukaldean eta armairuan, horrela sukaldeko antolaketa hobea lortuz;\n♦ Mantendu freskoa eta iragazgaitza - Altzairu herdoilgaitzezko taparen diseinuak janariaren lata zigilatzeko efektua hobetzen du janaria freskoa eta iragazgaitza izateko;\n♦ Erabilera aldiak - Oso erabiliak diren erosketetarako dendetan, kafetegietan, etxeko sukaldeetan eta abarretan erabil daitezke;\nBeirate ezinbesteko olio botila 10 ml 20 ml 30 ml 50 ml\nProduktu honek onartzen du: serigrafia, estanpazio beroa, izoztea, ihinztapena. Aurreko prozesamenduak bezeroari diseinuaren eskuizkribua eman behar dio, entrega epea 7-10 egunekoa da, akats txikiak, kolore desberdintasunak eta abar ezin dira ekidin, jarri harremanetan bezeroarekin xehetasunetarako zerbitzua


Elkartasun politiken erronka | Elkartasun politiken erronka – iparraldekohitza\nDepartamendu kontseilari berrien hautatzeko bozak dira igandean. Departamendu Kontseiluen eskumen nagusia elkartasun politikena da. Gizarte laguntzak indartu beharraz aritu dira bi eragile.\nElkartasun politikak, igandean berriz bozkatuko diren Frantziako Departamendu Kontseiluen aurrekontuen erdia baino gehiago dira. Egitura publiko eta pribatu orotarik diruztatzen ditu erakundeak. Elkartasun politikak edo jende zaurgarrien laguntzak, hiru alorretan banatuak dira: osasun artatzeak, gizarte medikuntza eta alor soziala.\nAtherbeako zuzendaritza duela bi urte utzi zuen Jean-Daniel Elixirik, erretretara joatearekin, eta erakundeetako elkartasun politikak gain-gainetik ezagutzen ditu, kasik alor guzietarik iragan baita. Osasun artatzean, Elixiri ohartu da bilakaera bat izan dela: denboran, gizarte araututik bestela bizi ziren jendeak gero eta gutiago lagundu dira sozialki. “Gizarte jokamolde batzuk —edo araua hausten dutenak— medikuntzaren bidez tratatzen dira”. Adibide bat eman du. Hamar urtez ari izan zen karrika hezitzaile, besteak beste toxikomanoekin. Gaur egun, kasik beti ordezko erremedioen bidez segituak direla dio. Halaber, ustez buru nahasmenduak dituztenak. “Gero eta sintoma sozial gehiago interpretatzen dira buruko arazo bat balira bezala, eta, bistan dena, farmazia industriak beti aurkituko du molde bat molekularen edo erremedioaren bidez erantzuteko; menturaz, biziko nekezia edo nahasmendu bat baizik ez delarik, sinpleki”.\nMedikuntza eta gizarte alorrean milaka langile ari dira Ipar Euskal Herrian. Haur eta gazte harreran mota orotako egiturak badira. Harrera familiak, haur eta gazte egoitzak, elkarteak. Departamenduak zerbitzu gotorra dauka gazteen sailean: Haurtzaroaren Gizarte Laguntza. Denetarik kudeatzen du: etxeko tratu txarretarik babestea, nerabe eta emazte haurdun bakartuak, migrante gazteak, eta abar, eta abar.\nEuskal Hirigune Elkargoa sortu zenean, gizarte saileko elkarte andana elkartu zen diagnostiko baten egiteko. Elixiri oraino Atherbeako zuzendaria zen. “Mobilizatu ginen hautetsiei erakusteko zein zen gaur egungo Ipar Euskal Herriko errealitate soziala. Sail horrek zuen pisua ekonomian; deslokaliza ez daitezkeen enpleguak baitira”. Ondoriotzat ukan du Euskal Elkargoak gizarte ekintzaren hautuzko eskumena hartu zuela hastetik.\nEz zen, iduriz, Paueko (Okzitania) departamenduaren gustukoa izan. “Tentsioak sortu zituen Departamendu Kontseiluarekin”. Elixirik, Jean-Jacques Lasserre departamendu buruarengandik ukan zuen telefono deia lekuko elkarteek dudan ezarri zutelarik departamenduak migranteekin zeraman politika. “Sendi zen Elkargoaren eta Departamenduaren arteko tentsio hori zela gibelean”. Elixiri segur da, goiz ala berant departamenduak desagertuko direla. “Departamenduen eskalak ez du gehiago zentzurik. Hiru dira, ene ustez, zentzuzko eskalak: herri/hirigune elkargoak, eskualdeak eta Europa”. Haatik, argi du Elkargoak ahal arras guti dituela gizarte politikentzat. Bizkitartean, lorpen gisa ikusi du Ipar Euskal Herriko elkartasun politiken behatokiaren sortzea.\nEgoeraren kontzientzia hartu beharra sendi du Elixirik. Pobrezia heina, hilabetean 1.063 euro garbiko sarian finkatzen du administrazioak. SMICa, 1.219 euroan delarik. Ipar Euskal Herrian, 2018an, biztanleriaren %12 pobrezia heinaren petik bizi zen: 23.740 familia. “Emendatu daiteke geroztik”. Argiki, lur eta etxebizitzen prezioen emendatze biziki zaluak eragin zuzena du. Horri gehi, Ipar Euskal herritarren %20 SMICaz beheitiko sariarekin bizi dela; “bost herritarretik bat”. Biztanleen %18k duten sariaren %39 baino gehiago baliatzen dute bizitegiaren pagatzeko. Hauei gehi, 300 bat etxegabe.\nElixirik argi du elkartasun politiken eskumena Euskal Elkargorat ekarri behar dela araberako ahalekin. “Haurren babesa eta gizarte bazterketa ororen kontrako eskumenen transferentzia osoa egin behar litzateke”. Haatik, migrante gazteen babesa departamenduetatik estatu mailara itzuli behar litzatekeela uste du. “Departamendu batetik bestera gazte horiei buruzko hautu politikoak ez baitira berdinak. Departamendu honetan migrante gazteei buruz egin diren hautu batzuk kritikagarriak zaizkit”.\nEskumenen transferentziarako beste arrazoia Pirinio Atlantikoetan Biarnoaren eta Ipar Euskal Herriaren artean mantentzen den desoreka da. 2002an, Atherbeako buruzagitza hartu zuelarik, Elixirik ikusi zuen bi eremuen arteko desoreka hori gizarte laguntzetan. Bi heren joaten ziren Biarnorat, heren bat Ipar Euskal Herrirat. “Gaur egun, guti edo aski banaketa berdintsua da”. Zergatiaren aztertzen entseatu da, eta bi ondorio atera ditu. Bata, beren egoitza nagusia Prefeturaren hirian —Pauen— duten erakundeek uste dutela Ipar Euskal Herrian arazo sozial gutiago badela: “Zergatik? Pobreek, hemen, diskretu egoteko finezia dutelako”, dio, ironiaz; “ez dira ageri. Alabaina, dirdiratzen duenari so egiten badiozu bakarrik, pobrezia ez duzu ikusten”. Beste arrazoia: “Bekatu originalaren zigiluaz markatuak gara. Bekatu originala da: [euskal] gatazka. Horregatik, erakunde publikoek ez dute estimu handirik guretzat. Susmagarriak gatzaizkie gardentasunik aski ez genukeelako”.\nGizarte politikentzat elkargoaren heineko hurbiltasuna beharrezkoa ikusteaz gain, beste erronka bat azpimarratu du Elixirik: “Gizarte politikak lurralde proiektu orokor batean sarturik” landu behar lirateke, “azterketa transbertsal batean, lurraldeko gaitasunekin, ekonomiarekin, bizi eremuekin loturan”. Eta ez sailkatuz. “Ez ditzagun bakarrik organo tutu edo siloka ikus politika horiek”. Gizartearen ezaugarri guzietan —lana, bizitegia, garraioa, soziala, kultura— Ipar Euskal Herri mailako ikuspegia funtsezkotzat dauka, itsasaldearen eta barnealdearen arteko desoreka eta hozka are gehiago handitzera ez uzteko. “Oroz gain, lurralde mailako proiektu bat behar dugu. Bestela, ondorioak gure haurrek pairatuko dituzte”.\nMilaka pertsonek autonomiarako laguntzen zuzena dute, izan adinekoak, izan ahalmen urrikoak. Sail horretan ere egitura publiko eta pribatuetara heltzen da departamendutik datorren dirua.\nAdin Ederra elkarte eta etxeko laguntza zerbitzua Donapaleun finkatua da eta Amikuze, Oztibarre, Iholdiko eremuetako 41 herritan ari da. 50 bat langile ditu; 75-80 garaien arabera. Zerbitzua hartzen duten pertsonen %85 baino gehiago adinekoak dira, APA, Autonomiarako diru Laguntza Pertsonalizatua eta PCH, Ahalmen Urrintasunaren Ordainsari laguntzak eskuratzen dituztenak.\nChantal Massondok, Adin Ederrako zuzendariak esplikatu du zer den elkartearen lana: “Egun guzitako biziko eginbeharretan laguntzen dugu: neke handienak dituztenentzat ohetik jaikitzen laguntzea, garbiketa, beztitzea, askaria; etxe garbitzea; apairu egitea; erosketen egitea; askaziekin harremana”. Ahalmen urritasun fisikoa edo psikikoa duten pertsonak ere zaintzen dituzte.\nAdin Ederra Departamendu Kontseiluak eman ezagupen batekin ari da zerbitzuaren prezio arautuen pean. Laguntza horien zuzena lagunduak diren pertsonek banaka badute; horri esker pagatzen ahal diote zerbitzua Adin Ederrari. Hitzarmenak baditu, bestalde, erretreta kutxekin eta osagarri asurantza etxeekin. Etxeko laguntza elkarteen Frantziako federazioko kide da, horrez gain. Horri esker, kudeaketa hobetzeko gaitasunak trukatzen dituzte.\nBehar handiko alorra\nBiziki garatu den zerbitzua da, etxez etxekoa. “Hamar-hamabost urtez, gure lana bikoiztu da. Duela 20 urte hasi nintzelarik 20 langile ginen”, erran du Massondok. “Lotua da Departamenduen politikari, lehenesten baitute pertsonak beren etxean egotea”. Eskaera guziz handia dute Adin Ederraren gisako egiturek.\nHainbestetaraino non, langile eskasa bizi baitute. Besteak beste, lan dorpea delako. Lan geldialdi anitz baditu urte guziz Adin Ederrak. “Gihar-hezurretako arazo franko badira: sorbalda minak, ziatikoak eta abar. Lan nekea da fisikoki eta psikologikoki ere hala izan daiteke”. Ofizio lanjerosenen artean sailkatua da. “Azken urteetan eraikuntzako lan istripuen heina gainditu du gure sektoreak”, dio Massondok. “Eraikuntza munduan arriskuen prebentzio lana aspaldi abiatu zuten; gurean orain hasten gara”.\nGerorako ez dituzte erronka ttipiak. Ofizioaren erakargarritasuna landu nahi dute. Massondo: “Beti eta handiagoak diren beharrei buru egin behar diegu. Nola eginen dugu, ez badugu langilerik?”. Ofizioaren irudia hobetuz egin daiteke, baina bereziki ordainsarien emendatzetik. “Beste sektoreetarik oraino urrun diren sariak dira. Sektoreko hitzarmen kolektiboaren arabera, diplomarik gabeko etxeko laguntzaile bat, gaur egun, 16 urtez SMICaren heinean egon daiteke. Ez dut uste beste ofiziorik baden horrela”. Gehiago dena, langileek bere autoa baliatu behar dute laneko. Laneko ibilgailuen ukaitea aitzinamendua litzaioke Massondori. Lanaren dorpetasunari ihardukitzeko lan baldintzen hobetzea ere funtsezkoa da.\nEtxeko laguntza eragileen federazioak negoziazioak daramatza lan ministerioarekin hitzarmen kolektiboa hobetzeko. Departamendu Kontseiluekin ere badira solasak, diren beharrei erantzun diezaieten.\nAutonomia saila (99 milioi euro):\n3.100 pertsona. Ahalmen urritasunari buru egiteko lagunduak.\n15.800 adineko. Autonomiarako laguntza dutenak.\n1.600 pertsona. Aterperako laguntza dutenak\n8.318 ohe. Adineko jendearentzat lagundurik.\n86 zahar etxe. Lagundurik etxe egiturak.\nJende zaurgarriak (200 milioi euro)\n15.977 pertsona. RSA gutieneko errenta dutenak.\nHaurrak-familiak (93 milioi euro)\n1.810 haur. Erakunde edota harrera familia batean aterpetuak.\n6.808 mediku bisita. 0 eta 6 urte arteko haurrentzat lagundurik bisitak.\n*Ez dute zehazten Ipar Euskal Herriko zenbakirik.\nIturria: Pirinio Atlantikoetako Departamendu Kontseilua.\nLekuko gazteen ezinegona


40. Abesbatza Lehiaketa - TEE - Tolosako Ekinbide Etxea\n40. Abesbatza Lehiaketa\n43. Lehiaketako Abono eta Sarrerak eta 23 Abesbatza Kantuaren Europar Sari Nagusiako sarrera\n1969an Tolosako Abesbatza Lehiaketa hasi zen. Hasiera erraza izan zen baina lanez betea bide ezezagun bat hastea izan baitzen.\nTEEko arduradunak lehiaketa bat sortzeko gogo handia zuten eta helburu gisa ondorengoak zituzten: edertasunaren adierazpen gisa abesbatza kantuaren sustapena; gure herriaren kulturaren gorakada; herrien arteko topaketa eta hurbilketa; gure kulturaren alderdirik nabarmenenaren zabalkundea: hizkuntzarena alegia.\nBerrogei urte beranduago, TEE harro dago zuzendaritza talde hark eta ondorengoek hasitako lan aitzindariarekin. Modu humilean hasitakoa nazioarte esparruan abesbatza munduko erreferente bilakatu da, gaur egun Europako abesbatza lehiaketa ospetsuenetako batean bihurtu delarik. Bere 40 urtetan 100 abesbatza inguru eta 40.000 abeslari inguru hartu dituen abesbatza mugimendua.\nAurtengo edizioari buruz parte hartuko duten abesbatza bakoitzetik eta guztietatik gure lehiaketan lehen aldiz arituko den Taiwango abesbatza nabarmendu nahi dugu, eta MIKROKOSMOS frantziar abesbatzaren kontzertu berezia ere. Ikuskizun honek gaurko Abesbatza Artearen zerbitzurako “a capella” abesbatza kantua, zinema mutuko irudiak, dantza eta bideoa nahasten ditu.\n40. Lehiaketa honen arrakasta ez da bakarrik abesbatza onak ekartzea baizik beraiek transmititzen dutena, kalitatea, teknika, sentimendua, e.a. jasoko dituen entzulego on bat edukitzea; horregatik, egun hauetan Tolosan zuen zai egongo gara Abesbatza jardunaldi hauek elkarrekin gozatzeko eta pasatzeko.\n53. Tolosako Abesbatza Lehiaketako oinarriak eta izen-emate orria\n“Hamelin”, haur-epaimahaiak saritu duen ikuskizuna Titirijai 2021ean\n52. Tolosako Abesbatza Lehiaketa aurkeztu da\n52. Tolosako Abesbatza Lehiaketa: sarrera salmenta urriaren 17an, 19:00tik aurrera\n52. Tolosako Abesbatza Lehiaketa: abonu salmenta urriaren 1etik 12ra


EZ AHAZTU: LAGUNDUIGUZU EUROPAKO GIZARTE BERRIKUNTZAREN ALDARRIKAPENA ELKARREKINTZAN SORTZEN | Sinnergiak\nParte hartzeko deialdia 2018ko martxoaren 25ean ixten da\nSocial Innovation Community-k kontsulta publiko bat egingo du Europako gizarte berrikuntzaren komunitate anitzari gizarte-inpakturako duen potentziala betetzea eragozten ari zaion poliza-erronkak identifikatzeko – eta zure iritzia jakin nahi dugu!\nGure helburua kontsulta independente hau Gizarte Berrikuntzako Europako Aldarrikapena elkarrekintzan sortzen laguntzeko erabiltzea da, gizarte-berritzaileen, gizarte-ekintzaileen, aktibisten, gizarte-zibileko eragileen, kooperatiben, ikertzaileen eta komunitate anitz honetako kide diren bestelakoen poliza-behar eta interesak ordezkatzeko.\nBehin-betiko aldarrikapena Europako Batzordean aurkeztuko da, datorren udaberrian kontuan hartzeko.\nNola eta zergatik lagundu behar zenuke?\nDatozen asteetan zehar, Social Innovation Community proiektuak hainbat jarduera eta eztabaida online zuzenduko ditu Europako gizarte berrikuntza komunitateko ikuspuntu eta politika behar anitzak jasotzeko, honen bitartez gizarte berrikuntza sustatzeko politika agenda argi bat zehaztuko duen Aldarrikapenari forma emateko amankomunean. Baina aurrena, zure iritzia entzun nahi dugu!\nGure galdeketa betetzeko 5 minutu besterik ez dituzu beharko. Hemen klikatu ingelesez, frantsesez edo alemanez erantzuteko. Bete ezazu martxoaren 25a baino lehen eta esaiguzu zein diren zure eta zure erakundearen oztopoak gizarte inpaktu potentziala betetzeko!\nIzan #SIDeclaration eta SIC proiektuaren garapenaren berri SIC-en newsletter-ean izena emanez hemen eta Twitter / Facebookjarraituz.\n← Social Innovation Tournament\nEtorkizun indartsuagoa EUWINentzat →


04 Ekaina 2020 09:00 – 20 Uztaila 2020 21:00\nTytti Thusberg-ek ematen duen upcycling, supra birziklatze tailerrean, Kutxa Kultur Modako diseinatzaileek (ELI-two, Fanny Alonso, Ione Iruretagoiena, Laza Clothing, Maialen Porroy eta Amarenak)beren sorkuntzak egin dituzte, DESEGINdako ehunkiak erabiliz.\nBakoitza bere estiloari leial izan zaio, eta formak eta irtenbideak bilatu ditu senez. BERREGINDAKO diseinu bat egin dute, bazterturiko materialari aukera berri bat emanez horrela.\nJantziez eta osagarriez gain, instalazio bat asmatu dute, gure mendebaldeko kulturan nagusi den ehun-xahutzea artistikoki irudikatzen duena. Armairuak lehertzeko zorian eta janzteko ezer ez, arropak DESerabilita, jada baztertuta.\nGure kontsumo-eredua BIRpentsatzeko eta ekiteko garaia da; izan ere, ehungintza da bigarren industria kutsatzaileena, eta aireko eta itsasoko trafikoak elkartuta baino emisio gehiago sortzen ditu. Kasu gehienetan, gainera, langileen eta lan egiten duten instalazioen egoera oso txarra nabarmentzen da.\n2020ko ekainaren 4tik uztailaren 20ra\nBeharrezkoa da segurtasun-protokoloak betetzea covid-19ren aurrean


Infografiak. 2016ko etxebizitza-programaren gastu aurrekontu proiektua. - ETXEBIZITZAKO BEHATOKIA. Etxebizitzaren arloko euskal politika.\nInfografiak. 2016ko etxebizitza-programaren gastu aurrekontu proiektua.\n1- Lehen infografian 2016ean lortu nahi diren helburuak agertzen zaizkigu, 2015ekoekin alderatuta. Programa bidezko aurrekontu batean, lortu beharreko helburu, ekintza eta adierazleak oharkabean pasa ohi dira herritarrentzat aurrekontuen zifren artean.\nAzpimarratzekoa da, Etxebizitzaren Legeak eskatutakoari jarraituz eraikitako etxebizitza berrien % 80 alokairuan izango dela. Era berean ikus daiteke nola gastu osoaren % 63 alokairu-politiketara zuzentzen den, eta % 26 birgaitze politiketara. Infografian 2012-2016 bitarteko bilakaera ikus dezakegu.\n2- Bigarren infografiak Etxebizitza Sailburuordetzari dagozkion gastuen zuzkidurak azaltzen dizkigu, xedearen arabera sailkatuta. Gastu hau Etxebizitza programarako gastuaren zenbatekoaren berdina da, eta kasu honetan azpimarragarria da inbertsioetarako % 63 bideratzen dela.\n3- Hirugarren infografiak gastu kontsolidatuaren zuzkidurak zehazten ditu; zehazki, Etxebizitza Sailburuordetzaren gastu-ahalmenari atxikitako sozietate publikoei dagozkienak batuta lortu da: Visesa, Alokabide eta Orubide. Horien arteko fluxu ekonomikoak kontuan hartuz egin beharrezko doiketak egin dira. Azpimarragarria da zuzkidura guztien % 47 inbertsioetarako direla.\nAzken aldaketako data: 2015/12/03


Maialen Lizundia, Donostialdeko ESIko komunikazio‑arduraduna: «Egun hauetan lan handia egin dugu, baina erronka zirraragarria izan da» – infoDonostialdea\nMaialen Lizundia, Donostialdeko ESIko komunikazio‑arduraduna: «Egun hauetan lan handia egin dugu, baina erronka zirraragarria izan da»\negilea OSI Donostialdea ESI · Published 2020, urria 21 · Updated 2020, urria 21\nZiurgabetasun-egoeretan, bizi izan dugun pandemiaren kasuan bezala, komunikazioa alderdi oso garrantzitsu bihurtzen da. Komunikazio-beharrak ugaritu egin dira eta komunikabideek gure erakundean arreta handia jarri dute. Egoera horri aurre egiteko, komunikazio-unitatea ziztu bizian lan egiten ari da. Bertako profesionalek, Maialen Lizundia arduraduna buru dela, azken asteak nolakoak izan diren azaldu digute.\nNola bizi izan dira egun hauek zuen unitatean?\nEgun hauetan lan handia egin dugu, baina erronka zirraragarria izan da. Zaila da egin behar izan dugun guztia hitzez azaltzea. Izan ere, benetan ordenagailura eta telefonora itsatsita bizi izan gara, astelehenetik igandera ordu pila bat lanean, eskaera guztiei erantzun ahal izateko. Akigarria izan da, baina lan guztia aurrera ateratzea lortu dugu eta horrek poz handia eman digu. Egoerak hori eskatzen zuen eta guztion konpromisoa eredugarria izan da. Egun hauetan, komunikazioa oso joria izan da. Egun batetik bestera zaharkitu egiten zen. Egiaztatu eta eguneratu behar izan da, informazioa komunikatu behar zuten zerbitzuekin elkarlan estuan aritu. Sortzen joan diren behar komunikatibo berrietara moldatu behar izan dugu. Informazioa dosifikatzen ikasi dugu, gure profesionalei gainezka ez egiteko. Denetarik egin dugu: ehunka kartel plastifikatu, komunikabideen ezin konta ahala eskaera kudeatu edo intranetean COVID‑19arekin lotutako eduki guztiak eguneratu. Taldean lan egin ezean horrelakorik ez genuela lortuko ikasi dugu. Aukera hau baliatu nahiko genuke ospitaleko eta Lehen Mailako Arretako unitate guztiei eskerrak emateko, eskatu diegun guztiari erantzuteko prestasunagatik eta arretagatik. ESI honetan dauzkagun profesionalez harro egon behar dugu.\nNolakoa izan da komunikazioa COVID-19aren garaian?\nBada, konplexua, oso konplexua. Antolatzeko eta kudeatzeko zaila. Lehen adierazi dugun bezala, komunikazioa hainbat esparrutatik iritsi da eta azkar komunikatu beharra zegoen. Komunikazio-fluxuak antolatu eta garrantzitsuena lehenetsi behar izan dugu. Krisi-garaietan, zer mezu komunikatu nahi dugun aztertzea funtsezkoa da.\nKomunikazioaren arloan, krisialdietako (hondamendiak, istripuak, eta abar) komunikazioa beti hartzen da kontuan. Bizitzen ari garen pandemia komunikazio mota horren adibide garbi bat da. Aurrerantzean, komunikazio-fakultateetan «krisialdietako komunikazioaren eredu garbi» gisa aztertuko da pandemia hau, beraz, berau bizitzea erronka handia izan da.\nZer garrantzi izan du komunikazioak pandemiaren garaian?\nPandemiarekin lotuta dauden ziurgabetasunak eta tentsioak komunikazio ona izatearen garrantzia nabarmentzen dute. Ziurgabetasun hori modulatzeko, lasaitzeko, informazioa behar da. Gainera, erabakiak hartzea ez ezik horiek komunikatzea ere garrantzitsua da, pertsonek nola jokatu behar duten uler dezaten, besteak beste. Orain dena oso argi dagoela iruditzen zaigun arren, hasieran ideia batzuk indartu behar ziren, adibidez: eskuak garbitzearen edo distantzia sozialaren beharra. Halaber, Zuzendaritzak hainbat antolaketa-erabaki oso garrantzitsu hartu zituen, gizarteak ezagutu eta langileek barneratu beharreko erabakiak, hain zuzen, beraz, mezu esanguratsu horiek kontu handiz landu behar ziren.\nNola antolatu da komunikazio-saila?\nLan-bolumen handiena komunikabideei eta haien eskaerei erantzutea izan da. Horrek lan handia eman digu, pandemiari buruzko informazioaren zero eremua izan garelako. Komunikabideetako oihartzuna handia izan da. Denak gure erakundeari begira zeuden. Egunero, dozenaka komunikabidek gure erakundean interesa izan dute; argazkiak atera, irudiak grabatu, elkarrizketak egin edo profesionalekin harremanetan jarri nahi zuten. Taldearen zati bat komunikabideei arreta ematen aritu da.\nKartelak eta eskuorriak egitea beste jarduera-esparru garrantzitsuetako bat izan da. Kartela komunikatzeko funtsezko gako bat izan da. Kartel gehienak Osasun Sailaren komunikazio-estrategiaren parte ziren, baina beste asko gure erakundearen beharrei erantzuteko egin ditugu.\nGure komunikazio-estrategiaren hirugarren zutabea plataforma digitalak, Intranet eta buletina kudeatzea izan da, baita «informazio-pilulak» eta «COVID 0» kudeatzea ere, sare sozialak ahaztu gabe.\nBeste esparru garrantzitsuetako bat ikus-entzunezko ekoizpena izan da. Dibulgazio, informazio eta marketinerako hainbat bideo egin ditugu, horien komunikazio-garrantziaz jabetuta.\nEz dugu ahaztu behar pandemiarekin lotutako eduki guztiak itzultzen aritu den itzulpen-zerbitzu bat ere badagoela\nZer rol jokatu dute sare sozialek?\nSare sozialek gizarte-kohesiorako rol garrantzitsua jokatu dute. Herritarrei mezu batzuk bat-batean helarazteko aukera emateaz gain, bidali dizkiguten animo- eta babes-mezuak jasotzeko eta erakusteko ere balio izan digute. Herritarrek hasieratik ulertu dute osasun-langileek krisi honetan rol garrantzitsua zutela, eta horixe adierazi digute. Horretarako erabili duten tresnetako bat sare sozialak izan dira. Pandemiaren aste gogorrenetan, ehunka mezu jaso ditugu eta sare sozialetan jarri ditugu, mundu guztiak irakurri ahal izan zitzan.\nProfesionalek komunikatzeko gehien erabili duten tresnetako bat Whatsapp izan da.\nBai, barne-komunikazioan mugikorra garrantzitsua dela konturatu gara pandemia honetan. Ia mundu guztiak, uneren batean, Whatsapp erabili du komunikatzeko. Tresna horren erabilerraztasunak taldeak sortzeko eta haien artean komunikatzeko aukera eman dio jendeari. Baina ez dugu ahaztu behar beste tresna batzuk ere garrantzitsuak izan direla, esaterako: Zoom eta telefonoa, batez ere gizartearekin komunikatzeko. Zoomen kasuan, berria da, baina aurrerantzean ere erabiliko da.\nNext story Osakidetza Euskaraldiarekin bat\nPrevious story Jardunaldia: Iktusaren nazioarteko eguna 2020 – El cuidado enfermero en el paciente con ictus. Experiencias.


XILABA V. Bertsulari Xapelketako Finala aurkeztu da Baionan — xilaba\nHasteko Xibero, Lapurdi eta Baxenabarreko V. Bertsulari Xapelketak orain arte izan duen ibilbidearen bilan labur bat egin da. Ondoren, azaroaren 12an jokatuko den finalaz hainbat argibide eman dira.\nKanporaketen eta finalaurrekoen inguruko hainbat ohar emateko Joana Itzainak hartu du hitza :\nXILABA, DONIBANE LOHIZUNETIK LARRESORORA\nOrain arte bi kanporaketa eta lau finalaurreko jokatu dira xapelketaren baitan. Irailaren 24an abiatu zen bertsu-bidaia Donibane Lohizunen, eta entzuleen erantzun goxoa sentitu ahal izan genuen bertan. Urriaren 1ean Muskildin jokatu zen bigarren eta azken kanporaketa. Bi saio hauetako giro onak utzitako aho-zapore goxoz, bertsu-egarriz heldu ginen finalaurrekoetara. Aurten berrikuntza bezala lau finalaurreko ospatu dire. Urriaren 8an jokatu zen lehena Baigorrin, urriaren 15ean bigarrena Izturitzen, urriaren 22an hirugarrena Aiziritzen, eta pasa den larunbatean urriaren 29an azkena Larresoron, erabakita utziz beraz, finalean izanen diren sei bertsulariak.\nFinalari buruzko xehetasunei heldu aitzin, hala ere, eskerrak emateko gogoa eta ardura sentitzen dugu. Alde batetik, gure eskerrik beroena eman nahi genieke saioetara hurbildu diren bertsuzale guziei, haiek hauspotzen baitute gure hiru lurraldeetako bertsugintza, eta haiek ere eragile baitira bertsularitzaren suspertze honetan. Bestetik eskerrak, parte hartzaile, laguntzaile (epaile eta gai egile taldeak barne) eta babesle guziei. Halaber, nola ez eskertu xapelketako ibilbide osoan bidelagun izan ditugun eta izanen ditugun elkarteak. Mila esker bihotzez, beraz,ostatuekin lagundu gaituzten Ziburuko Ikastolako Guraso taldeari, MUSKILDI BIZI elkarteari, Baigorriko BASAIZEA eta ETXAUZIA elkarteei, Izturitzeko ARTETXEA elkarteari, Amikuzeko ZABALIK elkarteari, Larresoroko OTE LORE elkarteari eta Finalean izanen diren ETXEPARE Lizeoko Guraso taldeari.\nOndoren Joana Itzainak, Marikarmen Albizuri utzi dio hitza, eta honek finalari buruzko xehetasunak aurkeztu ditu:\nHELDU ZAIGU FINALA\nXiberoa, Lapurdi eta Baxenabarreko V. Bertsulari Xapelketako finala BAIONAN ospatuko da, Lauga gelan, azaroaren 12ean, 17:00etan.\nFinalaurreko fasetik sailkatu diren sei bertsulari lehiatuko dira bertan: Bertsulari bakoitzak bi finalaurrekoetan ateratako puntuen batura egin ondoren, puntuazio altuena duten sei (6) bertsulariak sailkatuko dira, beraz hau da seikotea:\nEta hauek izanen dira saioan zehar egin beharreko lanak:\nBehin lanak bukatuta eta epaimahaiaren erabakia esku artean, xapela emateko momentua helduko da noski. Eta aurten, Panpili (Jean Pierre Treku) Mattin Treku bertsularien semeak jantziko dio xapela xapeldun berriari.\nHalaber, aurtengo xapelketako finalean ere, orain dela bi urte bezala. Txato Saria banatuko da.\nJoana Itzainak hartu du hitza berriz, Txato Sariaren inguruko xehetasunak azaltzeko:\nDakizuen bezala, Aitor Renteria « Txato » bertsulari, kantuzale, euskaltzale eta ekarteko kidea izan zen. Haren ekarpenak gure artean jarraitzen du haatik, eta ekarpen hori ikusgarri egin genuen Txato Sariaren bidez 2014. urteko XILABA Bertsulari Xapelketan. Txatoren ahots ederra eta kantuzaletasuna gogoan, bere izeneko sariak finaleko bertsularien artean kantaera aberatsena erabiltzen duen bertsularia saritzea izanen du helburu. Kantaera aberatsena erratean, doinutegi aberatsena aipatzen dugu bereziki, eta baita doinuen erabilera ere, hots, airearen eta bertsuaren edukiaren arteko koherentzia.\nSari honetarako kontuan hartuko diren ariketak, 6 bertsulariek egin beharko dituztenak izanen dira, hots, buruz-burukora arteko saioa. Eta horretarako, hiru epaimahaikide ezin egokiagoen laguntza izanen dugu : Mixel Aire « Xalbador » Bertsularien Lagunak elkarteko kide, bertsulari baxenafartarra (kantaera ederragatik ere ezaguna), Pantxika Solorzano Bertsularien Lagunak elkarteko kide, kantari eta musikari lapurtarra eta Mixel Etxekopar xiberotarra, Bertsularien Lagunak elkarteko kide, txirulari, bertsulari eta euskal kantagintzako ahots ezaguna eta ibilbide luzekoa, hiruak ere Txato ezagun zutenak.\nSaioaren aitzin eta ondoren, Lauga bertan ostatua izanen da Etxepare Lizeoko Guraso taldeak antolatuta. Eta bukatzeko Xilabaren finalari segida emanez, arratseko 10etatik goiti, ZIZPA gaztetxean bestak jarraituko du. Adi antolatu duten egitarauari!!!\nIzanen da ezusteko gehiago ere noski, baina hara, oraingoz, heldu den larunbatean jokatuko den finalaz erran dezakeguna. Ez dugu dudarik besta egun handi bat izanen dela, eta denak gomitatuak zirezte noski, bertan parte hartzera. Goza dezagun, eta goxa gaitezen!\n- Aitzinetik erosiz, 18 euroren ordez 15 eurotan izanen dira finaleko sarrerak.


132. Portugaleteko hilerria (Portugalete)\n8. ETAPA: PORTUGALETE • KOBARON\nPortugaleteko kanposantuaren historia\nPortugaleteko egungo hilerriaren jatorria behar bezala testuinguruan kokatzeko, labur-labur aztertu behar dugu zergatik bilatu behar izan zen kokapen berri hori hiribilduko ohiko lurperatzeen alternatiba gisa.\nSanta Maria parrokiak, bere lur sakratuan, herriko hildakoen hobiratzeak hartzen zituen, Erdi Arotik beste euskal eliza batzuetan gertatzen zen bezala, baina egoera aldatu egin zen Napoleonen okupazioan, eta horrela, 1809an, José Bonapartek herrialde osoan debekatu zituen elizen barruko ehorzketa guztiak. Osasun neurri horrek, bestalde, Portugaleteko tenpluaren barruko egoera arindu zuen; izan ere, garaiko dokumentuen arabera, “kirats ikaragarria” jasanezina zen, hilobien sakonera txikia zela eta. Hori dela eta, elizatik kanpo hilerri berri bat jartzea erabaki zen, “las canteras” izeneko atzeko aldean. Hala ere, lursail hori oso txikia zen, eta ia 70 urte beranduago, kanposantua jada gainezka zegoen, eta hiribilduko biztanleentzat arriskutsua zen, bere osasungaiztasunagatik. Hala, 1877an, udalbatzak kokaleku berri bat bilatzea erabaki zuen, hemeretzigarren mendeko kanon higinistei jarraituz, kanon horiek gomendatzen baitzuten hilerriak herrietatik urrun ateratzea. Horrela proposatu zen Lau Estrata tokia Pando inguruan. Urte horretan, Severino Atxukarro arkitektoa hilerria eraikitzen hasi zen bere egungo kokalekuan, eta 1878an inauguratu zen hilerri zaharretik gorpuzki batzuk eraman zituen prozesio batekin. Herritarren eguneroko bizitzan heriotzak zuen etengabeko presentzia urrunduko den garaia hasiko da hemen; izan ere, heriotzak orain lehen baino konnotazio negatiboagoa hartuko du. Hildakoak hormen atzean geratuko dira, herriaren kanpoaldean.\nHilerriko portada Severino Atxukarrok berak egina da, Zalbalguneraren lehen belaunaldiko figura nabarmena, eta lan honetarako estilo historizista erabiltzen du. Portadak hiru gorputz ditu. Zirkuluerdiko erdiko arku bat, alboetan pilastra toskanarrak dituena, bere azpian Pater Noster idazkuna daraman gurutze batez errematatuta dagoena, eta piramideekin errematatuta dauden tamaina txikiagoko alboko bi arku eskartzano. Antonio Trueba idazlearen testu baten bidez, bizitzaren iragaitea eta heriotzaren presentziaren ohartarazpena gogorarazten ditu ateak: “Esta, oh mortales, es la puerta obligatoria, por donde se entra al bien o al mal eterno, para los buenos, puerta de gloria, para los malos, puerta del infierno”. (Hau, oi hilkorrak, nahitaezko atea da, eta hortik sartzen da betiko ongira edo gaizkira, zintzoentzat, loriazko atea, gaiztoentzat, infernuko atea.)\nHilerriaren barnealdean daude, zatirik antzinakoenean, lanik nabarmenak, XIX. mendearen amaierako eta XX. mendearen hasierako Portugaleteko burgesiaren goieneko aldia islatzen dutenak. Bertako panteoi eta hil kapera artistikoek markatzen dute bizilagunekiko ezberdintasun sozial eta ekonomikoa. Horren adibide garbia da Victor Txabarri ingeniari eta enpresariaren familiaren panteoia, Daniel Escondrillasen lan eklektiko eta ikaragarria, oinplano angeluzuzenekoa, gurutze bat duen kupula batez errematatua. Monumentu aipagarriak dira, halaber, oinplano oktogonaleko eraikina, kupulaz eta gurutzez errematatua, Kareaga Gorostiza familia boteretsuak eskuratua, edo Ubao familiaren panteoia, Enrique Ubao eskultoreak diseinatua. Zaharrena Juaristi familiaren panteioa da, estilo neorromanikoko kapera; eta, beharbada, artistikoena, Manuel Calvoren omenezko eskultura-monumentua da, José Llimonak egina. Hilerriaren erdian, Emilio Pagazaurtunduak proiektatutako hilerriko kapera nabarmentzen da, estilo neogotikoan, nahiz eta portadak erdi-puntuko arku bat duen eta frontoi hautsi batez errematatua dagoen.\nMultzo historiko-artistiko hori guztia izateagatik, Portugaleteko nekropolia Bizkaiko hirugarren garrantzitsuena da, Bilbo eta Getxokoen atzetik.


193 positibo berrirekin, gora doaz kasuak Debagoienean - Debagoiena - Goiena.eus\n193 positibo berrirekin, gora doaz kasuak Debagoienean\nJon Irizar Aranguren 2022-05-02 15:53\nAste Santuko eta Pazko Asteko bidetik, gora egin dute bailaran hautemandako positiboek azken zazpi egunetan. Zehazki, 193 izan dira, duela bi aste baino 42 gehiago. Hala, intzidentzia-tasa ere 111 puntuan hazi da: 537,44. ZIUetako datuak egonkor mantentzen ari diren arren, gora doaz ospitaleratzeak; 328 herritar zeuden ospitaleratuta atzo EAEn.\nEusko Jaurlaritzak gaur eguneratu ditu egoera epidemiologikoari dagozkion datuak –eguaztenean egingo du Nafarroako Gobernuak–. Aste Santuko eta Pazko Asteko bidetik, joan zen astean igoera nabarmena izan zen hautemandako kasu kopuruan Debagoienean; hots, duela 28 eguneko datuekin alderatua –apirilak 3-, %175ean hazi da astebetean atzemandako kasu berri kopurua.\nOrotara, 193 positibo atzeman ziren azken zapi egunetan, iragan astean baino 42 gehiago. Aipatzekoak, halaber, Arrasaten, Oñatin eta Elgetan izandako gorakadak; hemezortzi, hamazazpi eta hamar kasu gehiago hauteman dira, hurrenez hurren. Elgetan, esaterako, azken astean aurreko 48 egunetan beste kutsatu izan ziren.\nHori izan zen, hain zuzen, joan zen astean intzidentzia-tasak izan zuen gorakada. Hala, 537,44an kokatu da balioa. Aipatzekoak, kasu honetan, Elgeta (1.248,88) eta Leintz Gatzagako (1.327,43) balioak: bailarako tasaren bikoitzaren gainetik dira. Modu geldoagoan, baina Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako tasak ere gora doaz.\nBilakaera zehatza Nafarroako datuak eguneratzean ikusiko den arren, argazki orokorrean bi norabide atzeman litezke. Alde batetik, gora doaz Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan ospitaleratzeak; 328 ziren atzo, aste hasieran baino 55 gehiago. Bestetik, baina, Zainketa Intentsiboen Unitateetan 20 herritarretik beherako balioetan egonkortu da datua apirilean; azken astean, esaterako, 10 herritar zeuden astelehenean, eta 11, aldiz, domekan.


Abadiño: larunbat arratsaldean, kalejira - Ustekabe txaranga\n2014-05-21\tBy\tjosu\tEz dago iruzkinik\nDatorren larunbatean, hilak 24, Abadiño bisitatuko dugu. San Trokaz jaiak dira bertan, eta 17:30etatik aurrera kalejira egingo dugu herriko kaleetan zehar.\nSan Trokazak 2014. Maiatzak 24. Larunbateko egitaraua:\n09:00 frontenis maratoia\n10:00 bizikleta martxa\n12:00 Gaztelurako Kronoigoera korrika eta bizikletan\n17:30 kalejira Ustekabe txarangarekin\n21:00 erromeria: Ezten Giro\n23:00 jaialdia: Exaixu, Boikot eta Criatura\nIaz ere izan ginen bertan, San Blas jaietan. Matienen ere behin baino gehiagotan jardun izan dugu, duela hiru aste azken aldiz. Hortaz, gure esker ona adierazi nahi dugu, gugan azken urteotan jarritako konfidantzagatik.\nCondom-en saria eskuratu osteko lehen emanaldia izango da larunbatekoa, eta igandean, berriz, Eibarren arituko gara.\nEz dago iruzkinik "Abadiño: larunbat arratsaldean, kalejira"


Batik bat, dibortzio gaiak lantzen ditu familia bitartekaritzak, baina seme-alabekin, anai-arrebekin edo adinekoekin sor litezkeen arazoak konpontzeko ere lan egiten dute\n1 abendua de 2009\nFamilia ulertzeko modua asko aldatu da azken hamarkadetan; gizartean gertatu diren aldaketak funtsezkoak izan dira horretarako, eta legeetan egin dituzten moldaketak ere bai. Batetik, bikoteak banantzeko eta dibortziatzeko aukera ematen du orain legeak, eta, bestetik, bizikidetza modu berriak ere aitortzen ditu: izatezko bikoteak; guraso bakarreko familiak; lehen zuten bikote-harremana eten duten pertsonek osatu dituzten familiak, nork bere seme-alabekin… Egungo familiak ez dira lehengoak bezain hierarkikoak, berdintasun giroa txertatuago dago, eta horrek balio izan du arazo jakin batzuk konpontzeko, baina beste batzuk azaleratu dira, konplexuagoak, agian, eta epaitegiak horietara ezin moldatuz dabiltzala dirudi, beti bezain mantso aldaketen aurrean. Hori dela eta, bide alternatiboak, osagarriak eta bakezkoak bilatzea izan da azken joera Europan, eta horien bidez konpontzea familiaren eremuko gatazkak. Espainian ere halaxe ulertu dute autonomia erkidego gehienek, eta familia bitartekaritzarako legeak onartu dituzte.\nOraindik ez dute onartu, ordea, Espainiako erkidego guztientzat balioko duen arautegi bat eta bakarra. Prozedura Zibilaren Legean ageri den 770. artikulua moldatu dute epaitegien bidez erabaki behar diren banantze- eta dibortzio-prozesuak bertan behera utzi eta familia bitartekaritzarako zerbitzuen esku jartzeko, bi aldeek hala eskatzen dutenean. Zenbait autonomia erkidegok lege izaera eman diote arau horri: Kanariak, Kataluniak, Galiziak, Valentziak, Gaztela-Mantxak, Gaztela eta Leonek, Balear uharteek, Asturiasek, Euskadik, Madrilek eta Andaluziak. Beste erkidego batzuetan ere arautu dute zerbitzu hori, baina erakundeen bidez eskaintzen dute bitartekaritza: Errioxa, Aragoi, Extremadura, Nafarroa eta Murtzia (azken horretan, biltzeko guneak izaten dira). Era horretan, familiek aukera dute -eurek hala eskatuz gero- gorabeherak auzitegietatik kanpo konpontzeko, aldeen arteko adostasunez.\nZer da familia bitartekaritza?\nHirugarren pertsona baten esku-hartzea izaten da; bi aldeek onartzen dute pertsona hori, neutrala eta inpartziala izaten da, ez du edukitzen erabaki-ahalmenik, eta gatazka batek aurrez aurre jarri dituen aldeei laguntzen saiatzen da, euren artean ados jar daitezen eta familiako kide guztiei komeni zaien erabakia har dezaten, batik bat seme-alabei. Haustura egoerak eta familia-gatazkak bizi dituzten pertsonek erantzukizunez joka dezaten bultzatzen du bide honek, euren borondatez konpromiso bat onar dezaten, legearen barrenean betiere.\nZer kasutan joan daiteke bitartekaritza zerbitzuetara? Bikote hausturetarako soilik balio du?\nOrain arte, bikote-banantzeetan erabili izan da familia bitartekaritza, eta dibortzioetan ere bai. Dena dela, beste hainbat eremutan ere erabil daiteke, betiere bizikidetza gatazkatsua gertatzen den horietan: adin txikiko seme-alabekin eta gazteekin sortzen diren arazoak konpontzeko, anai-arreben arteko liskarrak onbidean jartzeko, adineko senitartekoak zaintzeko orduan ager litezkeen desadostasunak bideratzeko, aitona-amonek bilobak bisitatzeko izan ditzaketen eragozpenei irtenbidea jartzeko eta herentziak banatzerakoan familiakoek eduki ditzaketen zailtasunak arintzeko.\nBitartekaria behartuta dago\nsekretu profesionala eta\nFamilia bitartekaritzako langileek gero eta maizago aritu behar izaten dute seme-alaba adoptatuak dituzten familiekin, alaba edo seme horiek laguntza behar izaten baitute euren jatorria bilatzeko. Eremu horretan, bitartekaritza lagungarria izan daiteke aldeen arteko harremana errazteko eta familiak -adopziokoa eta biologikoa- eta alaba edo semea egoki prestatzeko. Familian sortzen diren gatazka guztiak, hala ere, ezin dira konpondu bitartekaritza bidez.\nNoiz ezin da erabili zerbitzu hori?\nEz da komeni familia bitartekaritza erabiltzea zenbait gatazka konpontzeko; hala nola, botere-desoreka larria dagoen kasuetan, buruko gaitzak tarteko direnean, harremanetan sistematikoki mehatxuak eta bortizkeria-egoerak agertzen direnetan, zigor auziei lotuta daudenean edo droga-mendekotasunari. Genero Indarkeriari buruzko Legeak berariaz debekatzen du bitartekaritzaren aukera.\nIndarkeria matxista jasaten duten familietan, hitzarmen batean hartzen dituzten konpromisoak betetzeko orduan, aldeak ez dira egoten berdintasun baldintza gutxienekoetan ere negoziatu eta konpromisoak hartzeko. Esaten da, halaber, bitartekaritza laguntza-zerbitzu bat dela eta gatazka eta desadostasun egoerak konpontzeko dela, ez delituzko egoerentzat. Zenbaiten iritziz, hala ere, bitartekaritzak laguntza handia eman lezake, baldin eta lehenagotik laguntza terapeutikoa ematen bada eta aldeen artean berdintasun-egoera ongi finkatzen bada.\nBitartekaritza, bestalde, borondatezkoa izaten da, ezin da inor behartu, arrakastaren gakoa hortxe baitago, hain zuzen, bi aldeek euren borondatez eskatzen dutela eta horretan sinetsita egiten dutela. Bi aldeek gogo onez zerbait adostea bada helburua, ez da oso zentzuzkoa inor parte hartzera behartzea.\nBikoteak auzitara jo badu elkarrengandik banantzeko, eska dezakete bitartekaritza zerbitzuen laguntza?\nBai, banandu edo dibortziatu aurretik, bitartean eta ondoren eska daiteke bitartekaritza. Bikoteak auzitara jo ostean hasiko balu bitartekaritza, auzibidea aldi baterako eten liteke hiru hilabetez. Epe hori igarota, auzitan jarraitu ahal izango lukete, elkarren artean ados jarri izan edo ez. Auzibidea hasi ez bada, prozesu zibil bateko aldeek, elkarrekin ados jarrita, epaileari eskatu behar diote bertan behera utz dezala, eta hirurogei egun utz ditzala, gehienez, bitartekaritza zerbitzuetara jotzeko eta han irtenbidea adostasunez lortzen saiatzeko.\nZein da bitartekariaren egitekoa?\nBitartekaria pertsona inpartziala izaten da, prestakuntza egokia daukana (zuzenbidean, psikologian, gizarte lanetan…); era objektiboan landu behar du arazoa, zuzentasunez, inoren alde jarri gabe eta akordioa lortzeko betekizunik jarri gabe. Haren helburua izaten da lortzen duten adostasuna errealista izan dadin, iraunkorra eta bien mesederako gerta dadin.\nBitartekaria behartuta dago sekretu profesionala zaintzera eta isilpekotasuna ere bai, eta, ondorioz, ezin du beste inoren gain utzi ardura hori, berak egin behar du. Bi aldeek, berriz, bitartekaritza-bileretara joan beharra daukate.\nFamilia bitartekaritza doako zerbitzua da?\nAutonomia erkidego guztiek antzera arautu dute, baina bakoitzak egiten ditu bere ñabardurak. Erkidego ia gehienetan doakoa izaten da zenbait pertsonarentzat (doako epaiketa izateko eskubidea duten horientzat), baina beti ez da hala izaten zerbitzu hori erabiltzen duten guztientzat.\nZer baldintza bete behar dira zerbitzu hori doan jasotzeko?\nLegeak oinarrizko betebehar hau jartzen du: familia unitate batek urtean biltzen dituen baliabide eta diru sarrerak ez izatea Lanbidearteko Gutxieneko Soldata halako bi baino handiagoak (eskaria egiteko unean indarrean dagoen kopurua hartuko da aintzat). Legeak Lanbidearteko Gutxieneko Soldata jartzen du eredu, baina egun IPREM adierazlea erabiltzen da (ondorio askotarako errenta adierazle publikoa), eta diru sarrerak ezingo dira izan hori halako bi baino handiagoak; 2009rako, 7.381 eurokoa da IPREM adierazlea.\nErkidego guztiek ez dute, hala ere, berdin funtzionatzen. Euskadiko Autonomia Erkidegoan, adibidez, familia bitartekaritzako zerbitzu publiko integralak doakoak dira, eta lehentasuna ematen zaie beste gizarte zerbitzuetatik iristen diren pertsonei edo Justizia Administraziotik iristen direnei. Gaztela-Mantxan, familia bitartekaritzako zerbitzu espezializatu bat arautzen du legeak; bertako administrazioak zuzenean eskaintzen du zerbitzu hori edo erakunde publiko eta pribatuen bidez, haiekin hitzarmenak egin ondotik. Zerbitzua doakoa da han ere.\nBitartekaritza hautatzen bada, honako hauen berri jakitea komeni da:\nFamiliaren arloan espezializatuta dauden gizarte zerbitzuen jardunari lotuta egoten dira, oro har, familia bitartekaritzako erakundeak. Horregatik, administrazio mailako erantzukizun- eta erregistro-araudi baten mende daude.\nZerbitzu hori arautu duten autonomia erkidegoek erregistro bat izaten dute, eta bitartekari arituko diren pertsonek eta erakundeek hor izena eman behar dute derrigorrean.\nBitartekaritza zerbitzuek erregistro hori jartzen dute interesa duen ororen esku, eta zerrenda horretatik aukeratu behar dute, elkarrekin adostuta.\nBitartekaritza dokumentu edo kontratu bat sinatu behar da, eta zer helburu duen adierazi.\nGehienez, hiru hilabete irauten du, eta bitartekariak egoki ikusten badu, luzatu egin daiteke.\nBi aldeak akordio batera iristen badira, kontratu batean edo adierazpen-akta batean azalduko da zer adostu duten.\nBidaia bertan behera utzi dute arrisku terrorista dagoelako eta bidaia-agentzia salatu du bezeroak\nIle-apaindegi batean erabili duten tinduak alergia eragin dio bezeroari eta ilea galdu du\nSeguruak dira eta elektrizitate gutxi kontsumitzen dute baina ez dute informazio nahiko ematen\nBetiko 'maria' galletak dira osasungarrienak\n"Ongi zahartzeko, osasuna behar da, dirua eta maitasuna"\nJanari laster osasungarria?


EZER EZ DAGOEN LEKUAN ESKUAK GARBI; ZERBAIT DAGOEN LEKUAN, BEGIAK ARGI | herria | GAUR8\nEZER EZ DAGOEN LEKUAN ESKUAK GARBI; ZERBAIT DAGOEN LEKUAN, BEGIAK ARGI\nHorixe esaten da ataundarrei buruz, behatzaile finak direla eta kontatzaile apartak. Etnografian, mitologian eta ahozkotasunean oparoa den naturgune zabala da Ataun, atmosfera bereziko lurra, galtzera doan mundu baten arrasto poxi bat. Jose Migel Barandiaran bertan jaio zen eta begirada bizkorrez laster konturatu zen inguratzen zuen altxorraz. Barandiaranek eta segidakoek egindako lanari begira egon baino, lanean segitzea nahiago du Atauniker elkarteak.\n«Mitologia aberatsa izan da eta zortea izan dugu, Barandiaran bezalako tipo argi bat konturatu zelako bere mundu hori bazihoala eta horko jakintza bildu beharra zegoela, gerora gordeta gera zedin»\n«Horregatik sortu genuen Atauniker elkartea, garai batean gure herrian bertako ondarea biltzeko egon zen sentsibilitate hori itzal ez dadin. Askotan bertako jendea izaten da bere herriaren inguruan ezjakinena»\nLazkaoko palazioan Ataungo plano zahar bat zegoela jakin zuten, 1740. urtekoa. Planoa zaharberritu eta erreplika bat egiteko aukera izan zuen Ataunikerrek, hainbat erakunderen laguntzarekin. Erreplika udaletxean dago\nEskolako ikasle nagusienekin ibilaldi gidatuak egiten dituzte, ikastera herritik kanpora joan baino lehen. «Beren herriari buruzko istorioak kontatzen dizkiegu; lehenengo, jakiteko eta, jakin eta gero, maitatzeko»\nLazkaotik joanda, zubia pasata, “Ataun”, ematen du ongietorria seinaleak. Mendi tartean barna, inbutu batetik sartzen da bisitaria. Umarkitik Lizarrustira, aparteko atmosfera bat arnasten da; toponimia aberatsa, istorioak eta historia kondairetan eta ipuinetan kontatzen duen jendea, ahozkotasun bizi-bizia... Denborak beste pisu bat hartzen du Ataunen, aspalditik gatozela kontatzen baitute une oro bazterrek.\n«Umarkin hasten da Ataun. Eta bukatu? Ez dakigu. Nafarrekin beti borrokan ibiltzen omen ziren ataundarrak; Ataun eta Etxarriren arteko muga Lizarrustin non ote zegoen eztabaidan. Tratua egin zuten: ‘Halako egunetan, eguerdiko hamabietan bakoitza bere herriko plazatik atera dadila, eta elkarrekin topo egiten dugun tokian jarriko dugu mugarria’. Hala abiatu omen ziren. Ataungoak, Markesanea esaten zaion gainera iritsi zirenerako aspertuta omen zeuden, eta hantxe geratzea erabaki zuten, ‘nahikoa diagu’ esanez. Handik puska batera azaldu omen ziren Etxarrikoak eta hantxe dago muga jarria, Markesanean. Hor dago Gipuzkoa eta Nafarroa arteko mugarria. Mugarri asko daude, hala ere». Azalpen ederra Jexux Aizpurua Barandiaranena. Atauniker elkarteko kidea da eta bere eskutik egin dugu sartu-irtena Ataunen. Bertan, dena kondairetan, ipuinetan, esakunetan azaltzen da. Gipuzkoako herririk luzeena da, 14 kilometro pasatxorekin.\nAtaun Jose Migel Barandiaranekin estu lotuta dago. Hark egin zuen ezagun bere jaioterria. Barandiaran 1889ko azken egunean jaio zen Perune-Zarre baserrian. Akaso jaioz gero aire berezi hori arnastu zuelako izango da, baina azkar konturatu zen inguratzen zuen mundua galtzera zihoala. Mendez mende iraun bazuen ere, betiko galtzeko zorian zegoela igarri zuen. Eta horregatik hasi zen euskal kultura biltzen, aztertzen, jasotzen, ahanzturatik salbatzen. Apaiza, antropologoa eta etnografoa zen Barandiaran eta bere lan egiteko moduak bi zutoin nagusi zituen; gogo bizia eta zientziaren metodo zorrotzak –Aranzadik parte garrantzitsua izan zuen horretan–.\nGehien ikertutako herrien artean\nBarandiaranek hasitako bidera batu ziren gero Juan Arin Dorronsoro, Joxe Arratibel, Joxe Martin Apalategi... guztiak ataundarrak eta guztiak ikertzaile eta biltzaile finak, bakoitza bere esparruan. Ataun, segur aski, Euskal Herrian gehien ikertu diren herrien artean dago.\nJuan Arin, Barandiaranen hurbilekoa zen, elkarren ondoan jaioak ziren eta txikitatik lagunak. Barandiaran Ataundik kanpo zebilenez ikerketa lanetan, beti izaten zuen kezka eta pena Ataunen ikertu gabeko kontu asko zegoela-eta. Esaten da Barandiaranek bideratu zuela Arin, Ataungo kontuak bildu eta ikertu zitzan.\nJoxe Arratibelek, berriz, sekulako lana egin zuen garai bateko kontuak, ipuinak eta bizimoduari buruzko kontakizunak biltzen. Ahozkotasunak pisu handia izan du betidanik Ataunen eta hor bilketa lan aparta egin zuen Arratibelek. Gero, hark bildutakoak aztertu zituena Joxe Martin Apalategi antropologoa izan zen. «Ematen zuen Apalategik segituko zuela aurretik besteek irekitako bidea. Baina gazterik hil zen eta soka eteteko arriskua ikusten zen», azaldu du Jexux Aizpurua Barandiaranek.\nAtauniker elkartea 2004. urtean sortu zuten, aurretik egin denarekin konformatu eta hari begira ezin dela egon ulertuta. «Hutsune bat sumatu genuen eta lanean hasi ginen helburu batekin: aurrera egitea. Aurrekoek egin zutena ondo dago, baina horrek segida behar du. Etxean lozorroan geratu gabe, elkarrengana bildu eta kulturari indar pixka bat emateko helburuarekin hasi ginen lanean», azaldu du Aizpuruak.\nHartara, herritarren testigantzak biltzen hasi ziren, bizimoduari buruzko kontakizunak. «Garbi daukagu belaunaldi bat joaten denean, gauza asko galduko ditugula. Hori ez galtzeko hasi ginen etxez etxe bilketa egiten, grabazioak egiten. Beharrezkoa ikusten genuen testigantza horiek jasotzea, gordetzea eta zabaltzea».\nLan horretan hasi eta bi biografia osatu zituzten Atauniker elkartekoek. Bat, Joxe Kerejeta organo-jotzailearena (1897-1986). Ataungo San Martin elizako organo-jotzailea izateaz gain, konpositore bezala ere lan handia egindakoa. «Familiarekin hartu-emanean hasi eta berak konposatutako pieza mordoa topatu genuen. Bere biografia osatu eta kontzertu txiki bat ere antolatu genuen», azaldu du Ataunikerreko kideak.\nBide beretik, Felipe Arin Dorronsororen (1881-1941) biografia ere osatu zuten. «Enrike Zurutuza ataundarra da eta kanpoan bizi da. Hura etorri zen gugana, Felipe Arin Dorronsoro epaile magistratuari buruzko biografia bat egiten ari zela-eta. Zurutuzak pertsonalki ezagutu zuen epailea eta hark esandako kontu asko zituen bilduak. Biografia horretan daude jasoak, bestela galdu egingo ziren-eta».\nMitologiak, zalantzarik gabe, sekulako garrantzia dauka Ataunen. «Mitologia aberatsa izan da eta zortea izan dugu, Barandiaran bezalako tipo argi bat konturatu zelako bere mundu hori bazihoala eta horko jakintza bildu beharra zegoela, gerora gordeta gera zedin. Belaunaldiz belaunaldi galtzen joan da. Guri ere etxean zeozer kontatzen ziguten, baina ez gehiegi. Gerora joan gara irakurtzen, deskubritzen eta balioa ematen. Hain justu horregatik sortu genuen Atauniker elkartea, garai batean gure herrian bertako ondarea biltzeko egon zen sentsibilitate hori itzal ez dadin. Askotan bertako jendea da ezjakinena; Euskal Herri osoan famatua da Ataun, baina, akaso, bertakoek ez dakite herriaren historiaren berri. Hori konpondu nahian gabiltza».\n1981. urteaz geroztik egiten da Ataunen Jentilen Etorrera. Segizioa lehenbizi eta antzezpena gero. «Sekulako lana ematen du. Lehen urtero egiten zen, eta, orain, bi urtez behin». Horrez gain, azken urteotan ekainaren bueltan gauez ibilaldi mitologiko zoragarria egiten da, San Gregoriotik hasi eta San Martineraino. Urtez urte jende gehiago biltzen da gaueko ibilaldi horretara.\n1740. urteko Ataungo planoa\nAtaun aparteko naturgunea da. «Industriarik ez da izan eta naturgune bezala sekulakoa da, ez daukagu saltzeko», nabarmendu du Aizpuruak. Herriak badu, baina, berezitasun bat: herriaren herena inguru jabetza pribatukoa da. Lehen, Valmedianoko markesarena eta, orain, haren ondorengoena, Infantadoko dukearena zehazki.\n«Lazkaon badago palazioa. Erdi Aroan, bertako jauntxoa egiten zen Goierrin buru. Lazkaoko jauntxo haren mende zeuden pasabideak, errotak, Elizako hamarrenak... berak menderatzen zuen ingurune hau guztia. Gipuzkoan, jauntxo batzuk Gaztelaren aldekoak ziren, eta, beste batzuk, Nafarroaren aldekoak. Lazkaoko jauntxoa Gaztelaren aldekoa zen. Auskalo zein mesederen truke, Lazkaoko jauntxoak Ataunen herena bere eskutara pasatzea lortu zuen. Lizarrustitik abiatzen zarenean, hor dena basoa da, pagadi zoragarria. Hori guztia jauntxo horrena da», azaldu du Aizpuruak. Bere ustez, pagadia da oraindik hain justu jabetza pribatua delako. «Historian zehar ikusi da pagadia zegoen tokian, pinudia jarri dela. Ataunen diru-iturririk ez dago eta pinua eta bestelakoak sartzen joan dira historian barna, diru-iturri zirelako. Ulertzekoa ere bada. Baina pagadi hori markesarena denez, bere horretan mantendu da».\nAzken bi urteetan Atauniker elkartekoek harreman zuzena izan dute jauntxo horren ondorengoekin. Izan ere, Lazkaoko palazioan, jauntxo horren sortetxean, Ataungo plano zahar bat zela jakin zuten. «Erreferentzia bat bagenuen. Hain justu, Juan Arin Dorronsorok aipatzen zuen gerra aurretik Lazkaoko palaziora joan zela eta bertan ikusi zuela 1740ko plano bat. Berak plano hartan ikusitakoa marraztu eta gerora argitaratu egin zuen aldizkari batean. Toponimo batzuk agertzen ziren bertan. Horren bueltan, Lazkaoko palazioan sartzeko baimena lortu genuen. Dukearen administrazio lanak ataundar batek egiten ditu eta haren bitartez. Palazioa oso gaizki dago, oso hondatuta eta planoa ere nahiko egoera kaskarrean topatu genuen. Azkenean, tratua egin genuen dukearekin: planoa berritu eta txukundu beharra zegoen. Guk esan genion guk zaharberrituko genuela plano hori, eta, trukean, behin berritutakoan erreplika bat egin behar genuela. Berak orduan ez zion garrantzia handirik ematen planoari. Orain ematen dio garrantzia, duen balioa ikusi duenean. Plano hori berritzeak sekulako gastua ekarri du», azaldu du tratua. Kutxa Ekoguneak, Gipuzkoako Foru Aldundiak, Orkli Kooperatibak eta Ataungo Udalak lagundu dute Ataunikerrek gidatutako zaharberritzea aurrera eramaten. Egun, Ataungo udaletxean dago ikusgai erreplika.\nOndarea jaso, gorde eta erakutsi. Horixe, Ataunikerren norabidea markatzen duena. Horrela hasi ziren duela lauzpabost urte eskolako umeekin ibilaldi gidatuak egiten. «Ataungo eskolako Lehen Hezkuntzako seigarren mailako ikasleak hartzen ditugu, 11-12 urtekoak. Datorren urtean herritik kanpora joango dira Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza egitera, beste mundu batera, beste unibertso batera. Eta pentsatu genuen horiei zerbait erakutsi behar zitzaiela joan aurretik. Eta horrela egiten dugu urtero, udaberri bueltan, eskolako azken mailako haurrak hartu eta ibilaldia egiten dugu; San Gregoriotik hasi, Barandiaranen etxea erakutsi, erreka ondotik naturari buruzko azalpenak eman...», esan du Jexux Aizpuruak.\nAtaungo berezitasuna Mediterraneoko Artea da. «Arraroa da Kantauri itsasoaren isurialdean Mediterraneoko Artea egotea, baina halaxe dago hemen». Beste berezitasun bat, Ataungo domoa edo Aitzartea. Fenomeno geologiko baten ondorioz, mendialdea borobila da. Jentilbaratza, Aizkoate, Aizkorrandi, Arastortz, Agautz, Leizadi, Asundi, Loibideko Mailoak eta Ikarandieta gailurrek osatutako eraztun erako mendia da, Aralarko natura parkearen babesean. Agauntza ibaiaren bideari segituz, informazioa ematen duten panelak topatu daitezke.\n«Haurrekin ibilbide hori egiten dugu. Gero, plazan, armarriak-eta erakusten dizkiegu eta Lazkaoko markesaren istorioak kontatu. Eliza egin zenean, markesak bere armarria jarri nahi zuen eta berez hori egiteko eskubidea zeukan. Baina herritarrak ez zeuden konforme eta liskarra izan zen. Azkenean ataundarrek irabazi zuten Valladoliden izandako epaiketa eta herriaren armarria jarri zen. Istorio horiek kontatzen dizkiegu. Elizako organoa ere erakusten diegu, baita barruan dauden armarriak ere. Beren herriari buruzko istorioak kontatzen dizkiegu; lehenengo, jakiteko eta, jakin eta gero, maitatzeko», azaldu du Ataunikerreko kideak.\nBestelako ibilaldiak ere egiten dituzte, helduen taldeekin, kobetan eta trikuharrietan barna. Izan ere, Ataunen 300 kobatik gora daude katalogatuta. Horien artean, asko dira duela 5.000 urteko gizakiaren aztarnak biltzen dituztenak. Troskaetako koba da ezagunenetakoa. Kilometro bateko luzera du eta amaieran laku txiki bat dauka. Duela 20.000 urte inguru hartzen bizitoki eta hilobi izan zen eta bertan topatu ziren, hain justu, bi hartzen hezurdurak. Donostiako Zorroaga Museoan daude.\nTrikuharriak edo jentilarriak ere ugari daude. Horiek babestu asmoz seinalizazio zehatza dago jarrita –Aranzadi Zientzia Elkartearen, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Ataungo Udalaren eskutik– eta horietan barna ere antolatzen dituzte ibilaldiak Ataunikerrekoek. «Herriko trikuharri guztietan QR kodeak daude, informazioa emateko», zehaztu du Aizpuruak.\nJoxAnton Artzeren ekarpena\nBistan da Atauniker elkartearen lanak ertz asko dituela, Ataungo herriak interesguneak adina. Joan den urtarrilean zendutako JoxAnton Artze artista handiarekin ere izan dute hartu-emana. Artzek ama Ataungoa zuen, Benita Agirre. «Amaren aitzakian, Atauna hitzaldi bat ematera etortzeko esan genion 2010. urtean. Pentsatu genuen hitzaldira etortzen zirenean zerbait ematea, gerora ere hitzaldi harekin akordatzeko. Artzeren olerki batzuekin bilduma txiki bat egitea pentsatu genuen eta ondo iruditu zitzaion. Olerkietako batzuk JoxAntonek berak aukeratu zituen eta beste batzuk, guk», azaldu du Aizpuruak.\nIritsi zen hitzaldiaren eguna eta ordurako liburuxkak prest zituzten, hitzaldira etortzen ziren herritarrei oparitan emateko. Hitzaldia baino ordu batzuk lehenago azaldu zen Ataunen JoxAnton Artze, etxean topatutako altxor bat hartuta: 1963. urtean Londrestik bere amari bidalitako gutun eder bat, eskuz idatzia. «Gutun huraxe sartu nahi zuen liburuxkan eta dagoeneko sorta bat ekarri zuen prestatuta, plastifikatuta. Eskuz, banan-bana itsatsi genuen gutuna liburuxka bakoitzean. Ederki geratu zen gainera», gogoratu du Aizpuruak. «Ataunen orain urte batzuk arboltxo bat sortu zen...», dio Artzek amari buruz eskutitz horretan.\nSan Martin plazan irakur daiteke 1787ko abuztuaren 12an “Gaceta de Madrid” egunkarian jasotako albistea. “Ataungo Miraria” izendatu zuten bezperan gertatutakoa. Hortxe, orain albistea jasotzen duen oroitarria dagoen tokian, Aldaparoa zegoen. Ataungo errota bertan zegoen eta kanaleko ura biltzen zen putzua zen Aldaparoa, 2,5 metroko sakonera ingurukoa. Herriko igerileku bihurtzen zen Aldaparoa, gazteen aisialdirako toki aproposa. Abuztuaren 11 hartan, baina, bi haur txiki agertu ziren bertan itota, bi eta hiru urteko bi neskato. Herritarrak hara bilduak ziren, haurren amak tartean, eta hiltzat ematen zituzten denek. Handik bi zirujau pasatu omen ziren une horretan eta haurrak salbatzeko ahalegina egingo zutela esan zuten, ezagutzen zuten teknika berezi baten bidez. Herritarrek ez zuten fede handirik, haurrak hilak zeudela uste baitzuten. Zirujauek, zigarrokina piztu eta kea haurren ipurtzulotik bota zuten. Hamabost bat minutura, bi urteko neskatoa bere onera etortzen hasi zen. Zazpi minutu geroago, hiru urtekoa hasi zen bizkortzen. Albisteak kontatzen du erabat bizkortu zirela bi neskatoak eta arratsalde hartan bertan herritik barna ikusi zituztela jolasean.


Oarsopedia, Oarsoaldea eduki librez betetzeko : Oarsoaldeko Hitza\nWikipedia ia oinarrizko kontsulta toki bihurtu da, baita ere taberna giroko eztabaiden zapuztaile ere. Eduki libreak jasotzen dituen entziklopedia elikatzeko, baina, lan eskerga egiten dute mundu osoan milaka editorek. Oarsoaldean ere editore talde permanente bat sortu dute. Bertako kide dira Beñat Irasuegi errenteriarra eta Unai Tolosa lezoarra. Udako Euskal Unibertsitateak aurten, lehen aldiz, Euskal Wikilarien Elkarte sortu berriarekin batera, Wikipediari buruzko ikastaroa antolatu du. Azken urteetan asko garatu diren hainbat tresnaren berri jaso dute bertan, Wikidata eta Wikipedia Commons, esaterako. Bigarren horren bitartez, bideoak, argazkiak, audioak eta abar igo daitezke Wikipediara, eta hizkuntza guztietarako balio du. Wikidata bereziki iraultzailetzat definitu du Irasuegik: «Ikastaroa egin genuenean, Frantziako Tourra lehiatzen ari ziren. Etapa bukatzean, sailkapenak igotzen zituzten frantziar batzuek, eta edozein Wikipediak aprobetxa ditzake». Tolosak nabarmendu duenez, orain arte bakoitzak bere hizkuntzan sortzen zituen artikuluak, eta gero horiek itzuli behar ziren. Wikidatarekin, artikuluen automatizazioa programatuz gero, errazagoa da hori. Jakintza partekatu Euskal Wikilarien Elkartearen helburua Wikipedia bultzatzea da, orain arte edizioan aritu direnengandik harago joatea. Alde batetik, jakintza zehatz bati buruz zerbait dakitenengana iritsi nahi dute, eta bestetik, tokian tokiko edukiak landu. Irasuegi: «Hortik abiatuta, iruditu zitzaidan interesgarria izango zela Oarsoaldean talde permanente bat edukitzea, edukiak libre partekatzeko. Twitter bidez zabaldu nuen ideia, Telegram talde bat sortu genuen, eta 15-16 gaude». Wikiproiektu bat sortzen ari dira egun hauetan. Talde irekia da, eta Oarsoaldean bizi direnak bilduko dira bertan. Ziurtatu dutenez, Wikipedia Commons eta Wikidata erabiltzeko formazioa jasoko dute. Horrez gain, talde horrek eduki libreen filosofia sustatu nahi du.\nWikipediak hainbat tresna garatu ditu;?tartean Wikidata eta Wikipedia Commons\nEgunero erakundeek, elkarteek edota norbanakoek eduki libre pila bat sortzen dutela baieztatu du Irasuegik, baina lizentzia pribatiboa daukate. «Beraz», jarraitu du, «ezin zaio beste erabilerarik eman. Eduki horrek sozialki zabaltzeko gaitasuna izanbehar du». Tolosaren arabera, edukia libre izateak ez du esan nahi egileari aitortzarik egiten ez zaionik: «Edozeinek edozertarako erabil dezake, baina egilearen izena aipatuz». Irasuegi: «Copyrightarena guztiz antinaturala da. Herrigintzak asmo sozialarekin, komunarekin eta irekiarekin sortzen ditu bere edukiak». Beraz, bakoitzak kontrolatzen duen gaian eduki libreak eta tokian tokikoak sortzeaz gain, filosofia ikastetxeetan zabaldu nahi dute. Izan ere, Oarsopedia taldean badira irakasleak. I. Oarsopedia Saria Talaios kooperatibak sustatu du Oarsopedia taldea, eta talde horrek publikoki antolatu duen lehen jarduera Oarsopedia Saria da. WikiLovesMonuments mundu mailako lehiaketaren txapelketa lokala da. Eusko Jaurlaritzak duen monumentuen zerrenda hartu dute, eta haien argazkiak bidali beharko dituzte lehiakideek. Horretarako, Wikipedian izena eman beharko dute, eta txapelketaren lehiaketaren orrialdean sartu behar da. «Pribatizaziorako dagoen joera horrekin puskatu nahi da. Lehiaketa mundu mailan egiten da, legediekin kontradikzio horiek bilatzeko. Oso erraza da argazkiak igotzea, Instagram ikustea besterik ez dago. Baina ez daukate balio sozialik», esan du Irasuegik. Sare sozialen erabilerari buruz ohartarazi du Tolosak:?«Facebook eta Instagramek beren baldintzak dituzte, eta ez dakizu zertarako erabiliko duten. Eskubide asko ematen dizkiegu, kontziente izan gabe». Horregatik, eduki libreak partekatzeko deia luzatu diete eskualdeko lau udalerrietako kideei.\nIzan ere, Oarsoaldeko eduki libre gutxi dago sarean, eta horiek biderkatzeko amua da lehiaketarena. Aurten monumentuen zerrenda ofiziala aukeratu dute, baina datorren ekitaldirako beste ondare mota bat sartu nahiko lukete. «Iztietako eliza brutalismoaren eredu da, eta monumentu interesgarria da alde horretatik. Gainera, industrializazioaren aztarna gutxi geratzen dira, eta ez litzake ideia txarra izango garai bateko fabrikak non zeuden jartzea, edo euren argazkiak igotzea. Oarsopedian gabiltzanok kaleko jendea gara. Bestela, badirudi pertsona ospetsuak bakarrik ager daitezkeela, edo Erdi Aroko eraikinak», aldarrikatu du Irasuegik. Lehiaketaren izenak dioen bezala, sariak banatuko dituzte. Bi sari izango dira: alde batetik, Labore Oarsoren produktuen saski bat oparituko dute. Bestetik, Ereitenek Pasaiako historiari buruz egindako liburu sorta. Beraz, kamera hartu eta Wikipedia Commonsen log in egitea besterik ez da falta.


Euskal presoak etxeratzeko mobilizazio jendetsua egin dute Itzubaltzeta/Romo-Areetan - Getxo - Hiruka.eus\nEuskal presoak etxeratzeko mobilizazio jendetsua egin dute Itzubaltzeta/Romo-Areetan\nErredakzioa 2022-01-10 09:22\nEskualdeko gainontzeko udalerrietan Bilboko manifestazioan parte hartzeko deialdia egin zuten arren, zapatuan, hilaren 8an, 200 lagun baino gehiago elkartu ziren Itzubaltzeta/Romon eta Areetan euskal presoen eskubideen aldeko protestaldian. "Presoak etxeratzeko prozesua bultzatzeko elkartu gara hemen! Bidean gaude, eta lortuko dugu!", aldarrikatu zuten manifestariek.\nSarek deituta, herriz herri, euskal presoen eskubideen aldeko manifestazioak egin zituzten joan den zapatuan, hilaren 8an, Euskal Herri osoan. Uribekostarrek Bilboko mobilizazioan parte hartzeko deia zuten; hala ere, Itzubaltzeta/Romo-Areetakoek manifestazioa egin zuten herrian. Horiek azaldu dutenez, 200 lagunetik gora mobilizatu ziren euskal presoak etxeratzeko prozesua bultzatzeko.\nAnder Zarraga urt 05\nEskualdeko gainontzeko udalerrietan Bilboko Plaza Eliptikoan egingo den manifestaziora joateko deialdia egin dute. “Elkarbizitzarako. Bakerak...


Zinemaldia 2014 | Denzel Washington, AEBko zine arrakastatsuaren ikur\nDenzel Washington, AEBko zinema arrakastatsuaren aurpegia\nEstatubatuar aktore eta zuzendariak Donostiako 62. Zinemaldiko Donostia Saria jasoko du inaugurazio galan.\nDonostiako Zinemaldiak Denzel Washington gaur egungo zinemaren aktore ezagunetako bati Donostia Saria emango dio hasi eta berehala, inaugurazio ekitaldian bertan.\nDenzel Washington, bi Oscar sariren irabazlea (bat, aktore nagusi onenarena, 2002an eman zioten “Training Day” pelikulan egindako lanagatik eta bestea, antzeztaldeko aktore onenarena, 1989an “Glory” lanagatik), Mount Vernon New Yorkeko (AEB) hirian jaio zen, 1954ko abenduaren 28an.\nUnibertsitatean Kazetaritza ikasteko izena eman ondoren, antzerkiak arreta eman zion, eta interpretazioan barneratzen hasi zen.\n1981ean hasi zen zineman, “Carbon Copy” pelikulan, eta sei urte geroago Oscarrerako hautatu zuten, bigarren mailako aktorearen atalean, “Cry freedom” pelikulari esker. Bi urte geroago etorri zen Akademiaren saria.\nWashingtonek zineman egindako lanagatik da batik bat ezagun gaur egun, baina antzerkian eta telebistan ere aritu da bere ibilbide oparoan. 1992an “Malcom X” estatubatuar ekintzailea izan zen pantaila handian, Spike Leeren zuzendaritzapean. Geroago, Joe Miller abokatuarena egin zuen Tom Hanksen alboan, “Philadelphia” filmean. Washingtonengandik inoiz parean izan zuen beste inorengandik baino gehiago ikasi zuela esan zuen Hanksek orduan.\nGeroago, film arrakastatsu askotan parte hartu zuen (“The Pelican Brief”, “Crimson Tide”, “Fallen”, The Bone Collector”...), eta egin ez zituen hiru hilketa leporatuta epaitu zuten boxeolari batena egin zuen “The Hurricane” pelikulan. Urrezko Globoa eta Berlinaleko Zilarrezko Hartza ekarri zizkion paper horrek.\nHaren ostean, beste lan asko heldu dira: “Inside Man”, “American Gangster”, “The flight”… Donostian “The Equalizer” Antoine Fuquaren filma aurkeztuko du. 2001ean, "Training Day" filma zuzendu zuen Fuquak, Denzel Washington protagonista zuela. Hamahiru urte geroago, Washingtonek eta Fuquak berriz ere bat egin dute, Espainiar Estatuan urriaren 17an estreinatuko den filmean.


Hardware bidezko azelerazio - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAzeleratzaile grafiko bat.\nInformatikan, hardware bidezko azelerazioa softwarea hardwarearen bidez funtzioren bat posible dena baino askoz ere azkarrago egiteko modu bat da, xede orokorreko CPU batetik exekutatuz. Hardware bidezko azelerazioaren adibide bezala, GPUek Biten funtzionalitatearen azelerazioa erabiltzen dute CPU-an eragiketa konplexuen instrukzioentzat.\nAzelerazioa egiten duen hardwareak, CPU-tik bereizita dagoen unitate bat aurkitzen duenean, 'hardware azeleratzailea izendatzen da, edo sarriagotan azeleratzaile grafiko edo Koma mugikorreko unitatea. Termino hauek, hala ere, zaharrak dira eta oso deskribatzaileak ez diren "bideo-plaka" edo "plaka grafikoa" terminoekin ordezkatu dira.