txintxarri.eus: Ainara Altuna eta Miren Casado: "Garrantzitsua da istorioan sartzean irakurleak lortzen duen plazera"\nAinara Altuna eta Miren Casado: "Garrantzitsua da istorioan sartzean irakurleak lortzen duen plazera"\nBizipenetatik abiatu eta haurrentzako ipuin bat argitaratu dute hiru sortzailek. Horietatik bi Lasarte-Oriakoak dira, eta egindako lanaren berri eman diote Txintxarri-ri\nAinara Altuna eta Miren Casado dira 'Hor doa pilota!' haurrentzako ipuinaren hiru egileetako bi.\nMaddi Noriega 2018/01/19 12:00\nBizipenak paperera eraman eta aspaldiko lagunak elkartu ditu Hor doa pilota! haurrentzako ipuinak. Boligrafoa hartu eta Koldo ilobarekin izandako bizipenak paperera eraman zituen Miren Casadok (1979, Lasarte-Oria) lehenik. Idatzitakoaren berri eman zion orduan bere lankide eta ipuineko idazle ere izan den Itziar Cardenasi, eta letrei ilustrazioa jartzeko gogoz, txikitako lagun Ainara Altunak (1979, Lasarte-Oria) jaso zuen proposamena. Hasierako ideiatik asko aldatu da azkenean argitaratu duten ipuina, baina gustura daude sortzaileak lortutako emaitzarekin.\nArgitaletxeetako zenbait ate itxita topatu dituztela aitortu diote TXINTXARRI-ri, baina argitaratutako euren lehen lana autoekoizpen lana izatea sekulako irakaskuntza izan da.\nOrain argitalpenaren fruitua jasotzen ari badira ere, badute beste elkarlanen bat eskuartean. Baina printzipioz, behintzat, ez dute ezer aurreratu nahi izan.\nNola sortu zen hiruon arteko elkarlana?\nAinara Altuna: Miren eta biok txiki txikitako lagunak gara. Oso lagun onak, gainera. Bakoitzak bere bidean jarraitu dugu urte hauetan guztietan, eta Mirenek zerbait egiteko ideia bat zeukala esateko deitu zidan.\nMiren Casado: Eskolan lanean ari nintzela, lankide berri batekin hizketan ari nintzela, galdetu zidan gustura zer egingo nukeen. "Jo, ba ipuin bat idatziko nuke gustura, aspaldi daukat ideia hori buruan…" Lankideak orduan, beste irakasle batek gauza bera esan ziola komentatu zidan, eta bazkal orduan gaiaz hitz egin nuen berarekin.\nIlustratzailea beharko genuela -eta eduki genitzakeen aukerei begira hasi ginen. Nik esan nion Itziarri txikitako lagun batekin [Ainararekin] elkartu nintzela, eta ipuintxo bat sortzeko ideiaz hizketan aritu ginela. Itxuraz Ainara ez zuen ezagutzen, baina gaiaz hizketan ari ginela, Itziarrek azoka batean erositako ilustrazio batzuen inguruan hasi zitzaidan hizketan, eta horien egilea Ainara zen. Ez genuen zalantzarik egin, eta hiruon arteko elkarlanari ekin genion. Oso kuriosoa izan zen.\nBehin hirurak elkartu eta proiektuari hasiera emanda, nola lortzen da haurrentzako ipuin hau egitearen ideia?\nM.A.: Ipuin honen ideia sortua zegoen. Nik banuen zerbait idatzita, eta hori abiapuntutzat hartuta hasi genuen lan guztia. Idatzita zegoena gustatu zitzaien, eta horrekin lan egiten jarraitzea erabaki genuen. Sortuta zegoen ideiari forma ematen aritu gara, ilustrazioaren aldetik ere hitzak eta marrazkiak nola lotu pentsatu behar zen.\nA.A.: Denbora dezente pasa genuen idatzita zegoen hasierako ideiari forma ematen. Urtebete baino gehiagoko lana izan da.\nIpuina orrialdeetan zatitzeko, nik marrazkiak sortzen nituen heinean testua marrazkietara egokitzen genituen, eta alderantziz… Pixkanaka pixkanaka joan gara ipuina osatzen, biontzat lehen liburua izan baita.\nM.C.: Itziar eta biok irakasleak gara, eta agian izan liteke haurrentzako idaztea errazagoa egiten zaigulako.\nA.A.: Itziarrek izugarrizko ekarpena egin digu haurrentzako liburuekin. Haurrentzako liburu pila bat ezagutzen ditu, eta eredu pila bat ekarri dizkigu zer dagoen ikusi ahal izateko.\nIzenburua irakurrita, pilotak izango du esanahirik, ezta?\nM.C.: Nik Koldo izeneko iloba bat daukat eta ipuineko Koldoren izaera nire ilobarena da. Ingurua aldatu egin da, baina Koldo nire iloban oinarrituta sortutako pertsonaia da.\nNire iloba Koldok pilota saltokariarekin zenbait egoera aldatu izan ditu, eta horiek etorri zitzaizkidan gogora: bat batean, ezagutzen ez dituen beste umeekin pilotarekin hasi eta jolasean amaitu izan du, besteak beste. Geldik geratu izan balitz, pilota bota gabe, egoera berri horiek ez lirateke sortuko. Mugimendu horretan sortzen diren egoerak ekarri nahi izan ditugu ipuinera. Pilota bada egoerak aldatzen dituen gauza bat. Prest baldin bazaude pilota botatzeko, horrek ondorioak izan ditzake. Ondorio horiek ondo edo gaizki ikusiko ditu norberak, baina egoera aldatu egingo da denentzat.\nNondik hasten da ipuin hau idazten eta ilustratzen?\nM.C.: Pilotaren bizipena baneukan. Egun batean esnatu, eta istorio hau kontatu egin behar nuela sentitu nuen. Egoerak nola aldatu litezkeen abiapuntutzat hartuta, nire iloba Koldo beste leku batean jarri nuen, eta Ainara eta Itziarri eraman nien irakurtzeko.\nA.A.: Irakurri nuenean, gauza asko esaten zituela nabarmen ikusi nuen, eta horrekin batera, mugimendu askoko istorio bat zela ere antzeman nuen. Horrela, testua hartu eta pertsonaiak sortzen hasi nintzen: Koldo, aitona, katua…\nBehin pertsonaiak sortuta, estilo eta kolore aukeraketa egin nuen. Horren ostean, lan gehien sortu digun prozesua etorri zen; istorioa orrietan zatitzea eta orri bakoitzeko kontakizunari dagokion marrazkia jartzea, bai testua eta baita ilustrazioak ezkondu daitezen.\nHasierako bozetoetan egin genuena eta atera dena oso diferentea izan da.\nNor dira Koldo, aitona Niko eta Mox?\nM.C.: Koldo nire iloba da, eta bere izaera du ipuineko Koldok. Aitona Nikok, berriz, Itziarren aitona gorpuzten du. Istorioa idatzi nuenean bazegoen aitonaren figura, baina Itziarrek irakurri zuenean, bere aitona irudikatu zuen. Horregatik, Itziarrek kontatu zigun bere aitonak egurrezko bastoiak dekoratzen zituela, eta ipuinean ere makilatxoak marraztu ditu Ainarak.\nA.A.: Mox katua ere erreala da. Miren eta biok txikiak ginenean elkarrekin edukitako katua zen Mox. Ikastolako garaian, irakasleak Max, Mex, Mix, Mox eta Mux izeneko katu txiki pila bat zeuzkan, eta zozketan tokatu zitzaigun katua. Hasieran etxera eraman nuen, baina bi egun iraun zituen bertan eta baserrira eraman nuen. Katakume pila bat egin ditu Moxek baserrian, belaunaldi pila bat ekarri ditu Moxek, hainbeste katakumeren artean baserriko amona izan da.\nZuen arteko lotura bat ere bada ipuin honetan, beraz.\nM.C.: Bai bai, istorioak badu gu hiron arteko lotura. Kuriosoa da alde horretatik.\nNola sortzen da zerbait idazteko edo ilustratzeko ideia bat? Sentimendu batetik, pentsamendu batetik…\nM.C.: Nire kasuan ilobarekin izandako bizipen batetik etorri da istorioa. Askotan egoten da gurekin. Koldok umore oso ona dauka, eta izugarrizko gaitasuna du egoerei buelta emateko. Beregan, izaera horretan oinarrituta idatzi nuen testua. Bizitza honetan denak du buelta, mugitu egin behar da horretarako, gauzak egiten badira, gauzak aldatuko dira.\nHasieran ematen du egoera okerrera doala, baina buelta ematen zaio gero egoerari eta erabat aldatzen da gero. Heldu batek begiratzen uzten ez badio haurrari, mugak jartzen baldin badizkio, ezinesko zaio beren modura egoerak barneratzea.\nA.A.: Naturalki ateratzen da. Ipuin honen kasuan, samurtasun asko zegoen istorioan, eta nire kasuan, koloreen bitartez eta pertsonaien arteko erlazioan hori adierazten saiatu naiz.\nAskotan esaten hainbeste kostatzen den hori, nola idazten edo ilustratzen da? Nola lortzen da barruan dagoen ideia testu edo marrazki bihurtzea?\nM.C.: Nik asko asko neukan idatzita. Hitz askoko istorio bat neukan, eta hortik abiatuta, oso ondo ulertzen den istorioa. Asko kontatu nuen, eta asko irakurri zuten Itziarrek eta Ainarak.\nLehen ipuin honek bide eman al dizue beste lanen bati ekiteko, edota ipuinari jarraipen bat emateko?\nA.A.: Hasieran bilduma bat egitea pentsatu genuen, anbizio asko izan genuen, baina lehen lan hau egiteak suposatu duen lanarekin jaitsi dugu asmo hori. Egia da hasieran ez geunden puntu batean gaudela orain: gauza asko berriak ziren hasieran eta orain badakizkigu, beraz ez dugu elkarlan gehiagoren aukera baztertzen. Dagoeneko badaude beste lantxo batzuk gure buruetan. Gure bizitzak eta lanak horiekin aurrera egiteko aukera eman behar digute, baina egon badaude ideia batzuk, bai.\nNola ilustratzen eta idazten da haurrentzako ipuin bat?\nA.A.: Ume baten ikuspuntuan sartzen saiatu naiz ilustrazioak egiteko. Itziarrek ekartzen zituen liburuei begirada bat bota eta gaur egun zer egiten den ikusita, ni txikiak zer izango zukeen gustuko pentsatuta egin ditut marrazkiak. Saiatu naiz koloreak goxoak izatea eta marrazkiek umorea izatea. Umek jarraitzeko gogoz geratu behar du, harrapatu egin behar du.\nTestuak kontatzen ez duen istoriotxo bat gehitu diot ipuinari animalien bitartez. Animaliak gustuko izaten dituzte haurrek, eta horrek ere ematen dio jokoa.\nBuruan nituen ilustrazioak paperera eramateko orduan batzuetan marrazki osoak daude, baina tarteka marrazki puskatuagoak ere badaude ipuinean. Kontatzeko modua beti berdina ez izateko egin dut hori.\nM. C.: Ipuina idazterako orduan asko lagundu dit nire ilobaren lekuan jartzeak. Umeek pentsatzen duguna baino askoz gehiago ulertzen dute, eta hortik abiatuta hasi nintzen Hor doa pilota! Idazten. Gauzak oso ondo ulertzen dituzte, baina beraien mundura jaitsita. Helduok erreparatzen ez diegun gauza askotan fijatzen dira haurrak.\nErrealetik badu orduan Hor doa pilota!-k.\nErreala izan daitekeen istorio bat da, bai. Badaude umorearen bitartez errealitatetik urrunago geratzen diren pasarteak, baina badu errealetik ipuinak.\nZuentzako idaztea eta ilustratzea barruan duzuena askatzeko modu bat dela esan duzue. Bada terapiarako bide bat idaztea eta ilustratzea?\nA.A.: Bai. Terapiako aldia izan liteke aurretik landutako zerbait, eta behin elaboratu duzunean marrazkitara pasatzen duzu. Arte terapian aritzen naiz ni.\nM.C.: Terapiari lotuta arreta ematen dit niri ikusteak zenbat haur dauden oso itzalita bizi direnak. Hau antidepresibo bat da zentzu horretan. Mugimenduan sartzeko bide ematen du, bazterrak nahastu behar dituzte haurrek, mugitu egin behar dira. Gutxiago kezkatzen gaituzte gerrarik ematen ez duten ikasleak, baina arazo gehiago izaten dira horiekin asko mugitzen direnekin baino. Lehen mugimendu gehiago zegoela iruditzen zait, eta agian, mugimendu hartara bueltatu beharko ginateke.\nTerapiaz gain bada beste ezer zuentzat ilustratzea eta idaztea?\nA.A.: Ilustratzea behar bat da niretzat. Behar hori terapiarekin dago lotua, eta asko sakontzen dut alde horretatik. Nire burua ezagutzeko eta mundua ulertzeko marraztea beharrezkoa da niretzat.\nBaina terapia eta beharra bi gauza ezberdin dira niretzat. Terapiaren aldetik, sakontze bat ematen da, non marrazkiak libreagoak diren, eta beste alde batetik dago marrazki horiek erakusteko horiek nola landu.\nNoiztik zabiltzate ilustrazio eta idazte lanetan?\nA.A.: Bai, betidanik. Zazpi urterekin Miren eta biok marrazketa ikastaro batean hasi ginen, eta orduaz geroztik beti jarraitu izan dut marrazten. Nik Arte Ederrak ikasi nituen. Hori amaituta arte terapiaren munduan murgilduta nabil, baita Psikologiako ikasketak egiten eta ilustrazio lantxoak ere egin izan ditut (Emakumeen Zentro Zibikorako, besteak beste). Baina ezin naiz ilustraziotik bizi, bigarren lan baten antzekoa da.\nM.C.: Gorputz Hezkuntzako irakaslea naiz, eta hasiera batean idaztearekin ez daukat hainbesteko lotura, baina aukera dudan bakoitzean beti egiten dut lantxoren bat. Lan txikiak egin ditut, baina argitaratzera gutxi batzuk iritsi dira. Publikoan hitz egitea ez zait gustatzen, behin testua idatzita noizbait iritsiko denaren esperantzaz uzten dut argitaratu gabe.\nTransmititu nahi duen helburu zehatzik badu ipuinak?\nA.A.: Oso irekia da, eta nik uste hobe dela horrela. Gaur egun liburu ugari daude gai zehatz bati lotuak, eta badirudi, etxekolanen antzera, gai zehatzak landu behar direla. Baina liburu bat hartu eta istorioan sartzean lortzen den plazera ere garrantzitsua da. Liburu berak, gainera, esanahi ezberdinak izan ditzake momentu ezberdinetan. Gai zehatzak lantzen dituzten liburuak desegokiak direnik ez dut esan nahi, baina zabalak ere behar direla uste dut.\nM.C.: Gauza asko ditu ipuinak. Gaur egun liburu asko egiten dira helburu zehatz bat lortzeko. Gu lanean hasi ginean ikuspegi hori zabaldu egin nahi genuen, bakoitzak irakurtzen duenaren arabera gauza ezberdin bat aterako du. Hasieratik zertarako balioko duen esango bagenu, horren bila joango dira irakurleak. Hari asko dituen ipuin bat da, adar asko ditu. Testua irakurtzen genuenean, gure artean ere gauza ezberdinak jasotzen genituen. Niretzako pilota saltokariak eragiten duen mugimendua da gehien azaleratzen duen ideia. Gorputz hezkuntzako irakaslea izanik mugitzea oso garrantzitsua da.\nIlustrazioaren aldetik, zein material erabili dituzu ipuin honetako marrazkiak egiteko?\nA.A.: Zehazki ipuin honetarako akuarelak, arkatza eta koloretako arkatzak erabili ditut. Gustuko dut testura sartzea ilustrazioetan.\nPapera aukeratzen ere denbora dezente pasa nuen. Akuarela erabiltzen nuenez ur askokin irteten dira margoak, eta segun eta zein paper erabiltzen nuen, orbanak ateratzen zitzaizkidan. Azkenean, paper mota ezberdin ugari probatu eta gero, lortu nuen gustukoa: akuarelaren testurak niri gustatzen zitzaizkidan bezala mantentzen zizkidana.\nAutoekoizpena izan da ipuina? Jaso duzue laguntzarik?\nM.C.: Autoekoizpena izan da, bai. Argitaletxe askotan ateak jo ditugu, baina zenbait ate itxiak izan ditugu.\nA.A.: Gainera, aurkeztera joan ginen unean, hasierako proiektua zen. Erdi bidean zegoenean aurkeztu genuen. Horren ostean bueltak eman genizkion proiektuari, eta behin egituratuta zegoela, zenbakiak egin eta posible zela ikusi genuenean, guk argitaratzea erabaki genuen. Ausartu ginen, arriskatu genuen eta aurrera.\nAsko ikasteko bidea izan da.\nZenbat ale argitaratu zenituzten?\nA.A.: 500 ale argitaratu genituen, eta 300 saldu ditugu dagoeneko. Ipuina erosi duten bezeroengandik oso iritzi onak entzun ditugu.\nEta non eros daiteke?\nLasarte-Oriako Kattagorri jolas dendan erosi ahal izango da ipuina, eta horretaz gain, hordoapilota@gmail.com helbide elektronikoa ere bezeroen eskura jarri dugu. Inork bertatik eskaera egin nahi badu egin dezake.\nEroso aritu al zarete hiruak, lanean?\nM.C.: Itziar eta hiruon arteko lana izan da. Elkartu garen bakoitzean hiruok elkartu gara, eta azken finean, erabaki guztiak hiruon artean hartu ditugu. Lan honetan ikusi dugu nahiz eta hiruon artean oso harreman ona dugun egon direla tirabira txikiak, baina oso gustura aritu gara.\nLan handia izan da, baina oso gustura gaude lortutako azken emaitzarekin.


> Gizarte proiektuak\nEtxebizitzarako Gizarte Fondoa\nEtxebizitzarako Gizarte Fondoaren (EGF) xedea, kreditu-erakundeek etxebizitzarako gizarte-fondoak sortzea da. Hau urriaren 15eko 27/2012 Errege Lege Dekretuaren xedapen gehigarri bakarraren arabera Gobernuari egindako aginduaren bitartez egin da. Errege Lege Dekretu honetan, hipoteka zordunaren babesa indartzeko premiazko neurriak azaltzen dira.\nFondo hauen helburua kreditu-erakundeenak diren etxebizitzak, Kutxabank SA eta CajaSur Banco SAUrenak barne, ezarritako baldintzekin alokatzeko aukera izatea da.\nEtxebizitza hauek ezarritako baldintzak betetzen dituztenei eta hipoteka ez ordaintzeagatik etxea galdu eta gizarte zaurgarritasuneko egoeran daudenei eskainiko zaizkie.\nEtxebizitza Gizarte Fondoari lotutako alokairuko etxebizitza eskatzeko zure bulegora joan zaitezke.\nEtxebizitzarako Gizarte Fondoan sartutako etxebizitzen alokairuko kontratuen errentariak izateko, pertsona fisikoek hurrengo baldintzak bete behar dituzte:\n1. Etxetik kanporatua izan dela hipoteka-mailegua ez ordaintzeagatik epaia betearazteko eskariaren ondorioz. Eskari hori etxebizitza gizarte-fondoa osatzen duen kreditu-erakundeak berak abiarazi behar izan du.\n2. Etxetik kanporatua izana 2008ko urtarrilaren 1etik aurrera.\n3. Eskaria aurkeztu den egunean hurrengo egoera honetan egon behar da:\nFamilia-unitatearen kideen diru-sarrera guztiek ezin dute gainditu Efektu Anizkoitzeko Errentaren Adierazle Publikoaren hirukoitzaren muga.\nFamilia-unitateko kideetariko inor ezin da izan etxe baten jabea edo etxebizitza bat gozatzeko eskubiderik eduki.\n4. Ahulezia handiko egoera bat edukitzea. Hurrengoetariko edozein izango da ahulezia handiko egoera:\nFamilia ugaria, indarreko legeriaren arabera.\nGuraso bakarreko familia-unitatea seme-alaba bi edo gehiago ardurapean dituenean.\nHiru urte arteko adingabeko bat gutxienez daukan familia-unitatea.\nEhuneko 33tik gorako desgaitasuna, mendekotasuna edo gaixotasuna aitortuta daukan kideren bat egotea, horren ondorioz, lan egiteko ezgaitasun iraunkorra daukatenean.\nBere etxetik kanporatutako hipoteka-zorduna langabezian egotea edo langabeziako prestazioak amaituta edukitzea.\nEtxebizitza bera duen familia-unitate batean pertsona batek baino gehiagok bizitokia edukitzea. Hipotekaren titularrari edo ezkontideari lotuta egon behar dute eta berak ordaindu ez izanak etxetik kanporatuak izatea eragin behar izan du, odolkidetasun edo ezkontza-ahaidetasunezko hirugarren mailara arte. Gainera, kideetariko batzuk behin behinekoz edo behin betiko lan egitea eragiten dien desgaitasun, mendekotasun edo gaixotasun larria egiaztatuta eduki behar dute.\nGenero-indarkeriako biktimaren bat daukan familia-unitatea, indarreko legerian ezarritakoaren arabera.\nFamilia-unitatearen kidetzat hurrengo hauek hartuko dira: eskatzailea, legez bananduta ez dagoen ezkontidea edo inskribatutako izatezko bikotekidea eta etxean bizi diren seme-alabak, beren adina edozein izanda ere, baita tutoretza, zaintza edo familiako abegiko harreman baten menpean daudenak ere.\nEskaera eta beharrezko dokumentazioa.\nEtxebizitzetarako Gizarte Fondoari eskaera egiteko, bezeroak eskaera behar bezala beteta aurkeztu behar du horretarako prestatu diren bulegoetan (Kutxabank SA eskaera edo CajaSur Banco SAU eskaera) baita egoera partikularraren arabera honako dokumentazioa egiaztatu ere:\nEtxea hutsarazteko epai irmoa edo hori ziurtatzen duen agiria\nGizarte Segurantzaren ziurtagiria prestazioak agortu direla azaltzeko.\nGenero-indarkeria egon izana egiaztatzen duen Epailearen autoa edo agiria.\nGenero-indarkeriaren zantzuak daudela adierazten duen eta indarrean dagoen babesteko agindua edo, bestela, Fiskaltzaren txostena (agindua ebatzi arte).\nNominak (azken 3 nominak)\nNon aurkeztu eskaera.\nEskaerak eta kreditatzeko dokumentazioa hurrengo bulegoetan aurkeztu behar dira:\nAraba: Independencia (Independencia 1, 01005 Vitoria-Gasteiz)\nBizkaia: Bulego Nagusia (Gran Via 30, 48009 Bilbao)\nGipuzkoa: Garibai (Garibai 15, 20004 Donostia-San Sebastian)\nAndaluzia: Edozein Cajasur bulegotan.\nBestelakoak: Edozein Kutxabank bulegotan.\nEskaerak baloratzeko irizpideak.\nHitzarmenak 3. klausulan Etxebizitzarako Gizarte Fondoaren hautatua izateko irizpideak zehazten ditu. Hautatua izateko irizpide hauei dagokienez, Hitzarmenak 5. klausulan erantsitako erakundeak irizpide horiek lehenetsi behar dituela azaltzen du.\nKutxabank SA eta CajaSur Banco SAU erakundeek lehenespena egiteko kontuan hartuko dituzte ahultasun egoera larriagotzen dituzten baldintza objektiboak. Hortaz, honako hauek izango dira lehenespen-irizpideak:\nBalizko jakin batzuk egotea. Zenbat eta balizko gehiago, orduan eta lehentasun handiago.\nFamiliaren kide kopurua. Zenbat eta kide gehiago, orduan eta lehentasun handiago.\nFamilia unitatearen diru-sarrera garbiak. Zenbat eta diru-sarrera gutxiago, orduan eta lehentasun handiago.\nEskaeren lehentasuna irizpide hauen arabera erabakiko da.\nEskaeren lehentasuna erabakitzeko prozesuan beste irizpide batzuk ere kontuan hartuko dira, esaterako, desgaitasuna, menpekotasuna edo gizarte-zerbitzuek aurkeztutako txostenetan agertzen diren beste egoera batzuk.\nKutxabanken etxebizitzak (BBK, Kutxa, Vital).\nCajaSur Banco-ren etxebizitzak (Cajasur).


Barrokoaren ezaugarriak | Arte y Humanidades | Xuletas, chuletas para exámenes, apuntes y trabajos\nEscrito el 9 de Septiembre de 2016 en vasco con un tamaño de 21,39 KB\nBarroko izena “barrueco” hitz portugesetik dator eta esan nahi du “perla irregularra”. Mesprezuz erabili zen XIX. Mendean eta pentsatzen zuten Errenazimenduaren luzapena zela eta dekorazio gehiegikeriak sormenik eza ordezkatzen zuela. Gaur ikusten da estilo original bat bezala.\nKronologikoki XVI. Mendearen bukaeran hasten da eta arte Rococorekin bukatzen da, XVIII. Mendearen erdian.\nGeografikoki mendebaldeko Europan hasi zen eta handik zabaldu zen Hegoamerikara eta Europa osora.\nGarai honetan hainbat egoera historikok Barrokoaren hasiera eta bere ezaugarriak bultzatuko dituzte:\n-Apurketa erlijiosoa, Erreforma protestanteak eraginda, eta Kontrarreforma katolikoa.\n-Monarkia absolutuen ezarpena.\nBi estamentu pribilegiatuek (elizak eta nobleziak) boterea zentralizatu nahi dute eta herrian eragina izateko artea erabiliko dute: honek funtzio propagandistikoa beteko du, erregearen edo Aita Santuaren boterea eta prestigioa azaldu nahi baitzuen.\nNazio protestanteetan burgesia izango da klaserik inportanteena eta bere ideologia eta bizimodua artelanetan agertuko da.\nErrenazimenduan oreka, arrazonamenduan, edertasuna... Bilatu zen, orain errealitatea eta egunerokotasuna gustatzen zaie. Era berean, monumentaltasuna, harrigarria dena, luxuzkoa... Interesatzen zaie. Azken finean, honek boterea eta autoritatea islatzen du: nazioaren, erregearen edo Elizaren handitasuna.\nBarrokoa mugimenduaren artea da: eskulturan, tentsio dramatikoarena; pintura, airetiko perspektiba lorpenarena eta arkitekturan urbanismo eszenografikoarena hirien antolamenduan.\nErrenazimenduaren eskema sinpleak eta oinarrizkoak baztertzen dira eta beste batzuk, konplexuagoak, bilatzen dira. Horrexegatik oinplano eliptikoak eta obalatuak agertuko dira edo traza geometriko korapilatsuetan oinarritzen direnak.\nLerro zuzenak eta gainazal lauak baztertzen dira eta lerro makurrak, nahasiak eta gainazal ondulatuak agertuko dira.\nArkitekturan, arterik estatikoenean, mugimenduaren ideia sartzen da. Mugimendu ondulantea eraikuntzaren oinplanoetan agertuko da eta den dena ondulatuko da: barrualdeak, fatxadak, zutabe salomonikoak, frontoiak mozten dira, zirkuluaren ordez obaloa erabiltzen da, kiribildurak erabiltzen dira, teilatu-hegal luzeak... Masen efektua mugimenduan bilatzen da.\nArgiak berebiziko garrantzia hartuko du:\nargilunak bilatuko dira eraikuntzaren forma arkitektonikoaren somaketa (percepción) oztopatzeko.(Errenazimenduan oso argi agertzen ziren forma arkitektonikoak). Horretarako argia kontzentratzen da puntu konkretu batzuetan eta beste batzuetan iluntasuna da nagusi: “planismoa” saihesten da eta irtenune handiak (pronunciados salientes) egingo dira eta sargune gogorrak (pronunciados entrantes). Dekorazio arkitektonikoa erabiliko da gainazalei mugimendua emateko.\nElementu eta forma arkitektoniko tradizionalak korapilatzen dira efektismoa bilatzeko, horrela mota askotako arkuak agertuko dira, zutabe salomonikoak, estipitea (hau da, aldrebes jarritako piramide trunkatuaren antzeko zerbait), landarezko motiboak, moztutako frontoiak, non nahasten diren lerro zuzenak eta makurrak, nitxoetan eskulturak agertzen dira, premiagabeko moldurak...\nBarrualdean efektu ezenografikoak eta perspektibak bilatzen dira eta horretarako dekorazio piktoriko ilusionista erabiltzen da, kupula eta gangetan bereziki. Arkitektura zibilean lorategi ederrakeraikiko dira iturri eta urjauziekin.\nArkitektura barrokoaren eraikuntzarik inportanteenak elizak eta jauregiak izango dira, errege-jauregiak bereziki, monarkia absolutuekin bat datozenak.\nEraikuntzak eta paisaiak harmonizatzen saiatuko dira, horretarako eraikuntzen ingurukoak urbanizatzen dira, multzo arkitektonikoak eratzen dira eta hiriak birmoldatzen eta planifikatzen dira.\n∙Zentzu propagandistiko zuen eta handik etortzen dira eskultura barrokoak izango dituen bi ezaugarri nagusienak: efektismoa eta errealismoarekiko hurbiltasuna.\n∙Mugimenduaren desioa obsesioa izango da artistentzat, horrexegatik konposizioetan eskema geometrikoak baztertzen dira eta mugimendua eta eszenografia konbinatzen dira: giza gorputza agertu ohi da mugimendu espirala egiten.\n∙Argiak berebiziko garrantzia izango du, argi-ilunak sortuz. Jantziak nahasten dira (nahiz eta gorputzak estatikoak egon), argilun bortitzak agertzen dira, gainera argi-iluna sortarazteko naturaltasun gutxiko gorputz-keinuak erabiltzen dira.\n∙Figurek kanporantz proiektatzen dituzte mugimendua (mugimendu zentrifugoa. Errenazimenduan alderantziz gertatzen zen: mugimendu zentripetoa). Hala ere, eskultura arkitekturaren menpe egongo da eta pentsatzen da leku konkretu baterako eta testuinguru arkitektoniko baten menpe egongo da.\n∙Erabilitako materiala brontzea eta marmola izango dira. Zura Espainian eta Alemanian, batez ere, erabiliko da.\n∙Gaien arabera, nazio katolikoetan gai erlijiosoak nagusi izango dira, horrexegatik biluziak ez dira agertzen eta gai mitologikoek zentzu moralizatzailea izango dute.\n∙Hilobietako eskulturan hildakoaren bertuteak eta boterea indartzen da eta hildakoa jarrera heroikoan agertzen da (Errenazimenduan otoitz egiten eta etzanda gotikoan).\n∙Barrokoan urbanismoak garrantzia lortu zuen eta handik sortuko da hirietarako eskultura bat: plazetan, iturrietan, lorategietan jarriko dira (leku hauetan zaldizko eskulturak ere altxatuko dira).\nPintura Barrokoaren ezaugarri nagusia errealitatearekiko lotura da: burgesia protestanteari egunerokoa eta banakakoa interesatuko zaio eta Elizak eta monarkia absolutistek pinturaren bidez persuasioa bilatuko dute.\nKoadroetan bizitza agertzen da eta honekin batera, zahartzaroa, itxuragabekoa, tristura, mina, itsusia dena... Hau Errenazimenduko idealekin kontrajartzen da: Errenazimenduan Jainkoen mundu mitikoa agertzen zen, atletak, heroiak... Orain gai berriak agertzen dira: askotan gaia paisaia da, bodegoiak, natura hilak... Dena den, gai erlijiosoak nagusi dira.\nFormalki, pintura barrokoaren ezaugarriak hauek dira:\nKolorea marrazkiari nagusitzen zaio: kolore orbanek formak definitzen dituzte eta itxura optikoa zehaztugabekoa da.\nEtengabeko sakontasuna: Errenazimendutik aurrera margolariek hirugarren dimentsioa bilatu dute, baina XV. Eta XVI. Mendeetan eszena nagusia lehenengo planoan gertatzen zen; XVII. Mendean planoen korrelazioa apurtzen da, mihisea bolumen bat balitz bezala hartzen da eta, errealitatean bezala, ez da egongo planorik, irudiak elkarrengandik urruntzen dira forma kontinuaz. Hirugarren dimentsioa lortzeko erabilitako prozedurak era askotakoak dira: askotan lerro bateragarriak (líneas convergentes) edo eskortzo sorta bat, edo izugarrizko handitasuna duen lehen termino bat, edo lehen termino ilun bat, edo argi efektuak...\nArgia nagusi da: Barrokoa argiaren artea da eta, ondorioz, itzalak inoiz ere jokatu ez duen papera jokatuko du, batez ere Barrokoaren hasieran (tenebrismoa). Errenazimenduan itzala formaren menpe egongo da eta formaren inguruak hobeto ikusteko balio du; baina barrokoan formak argiaren menpe egongo dira eta askotan formak deuseztatzen dira argiaren intentsitate edo ahuleziagatik.\nKonposizioa asimetrikoa eta atektonikoa da: Errenazimenduan tendentzia izan zen mihisearen erdian irudi nagusia kokatzea eta gero mihisea bi zati antzekotan banatzen zen (simetria). Gainera lerro bertikalak eta horizontalak nagusitzen ziren (konposizio tektonikoa). Orain desoreka adierazten dena gogoko dute edo eszena koadroaren mugaz bestaldean jarraitzen dutela adierazten dute (horretarako koadroaren izkina batean margotzen da zaldi baten erdia edo gizon baten buru bat agertzen...) eta konposizioa ez dago koadroaren markoaren lerroen menpe (askotan lerro diagonalak nagusi izango dira).\nMugimendua: Barrokoa bizitzaren artea da eta bizitza dinamikoa da, aldakorra, horrexegatik Barrokoa ez da gelditzen forma estatikoetan: turbulentzia gelditasunari nagusitzen zaio. Lerro diagonalekin dinamismoa lortzen da. Horretaz gain koadroak eskortzoz, figura ezegonkorraz, uhinduraz... Betetzen dira.\nEskultura erromatarra xix xx ezaugarriak boroaren elementu ezaugarriak Barrokoaren ezaugarriak Barrokoa eskulturak espainian Barrokoa italian Arte barrokoa Europako barrokoaren ezaugarriak Barrokoa europan Gizarte


«Arreta zenbait puntutan jartzea deserosoa da, baina, bestela, zertarako sortu?» | Kultura | GARA Euskal Herriko egunkaria\n2016 EKA. 18\nAzken eguneraketa: 2016 EKA. 18 - 08:26h\n«Arreta zenbait puntutan jartzea deserosoa da, baina, bestela, zertarako sortu?»\nAntzezlea, idazlea, poeta, dramaturgoa... Sorkuntzaren hainbat alorretan ibilia da Oier Guillan eta orain «Mr. Señora» (Txalaparta) argitalpenean zazpi antzerki obra bildu eta liburuari izena ematen dion antzezlanaren irakurketa dramatizatua eskaintzen ari da Metrokoadroka kolektiboarekin.\n«‘Mr. Señora’-k bukatu du izaten begiratuak sentitzen diren gorputzen gaineko gogoeta bat, biluztearen aldeko aldarri bat eta armairutik atera den jendeari esker oneko maitasun deklarazio bat»\n«Egungo kultur eredu nagusiak kristoren sarraski kulturala sortzen digu, zama izaten denbora asko darama, eta alderdi ezkertiarrenak ere, eredu horri buelta eman beharrean, bertan murgildu dira»\nKezka batetik abiatzen da «Mr. Señora».\nTestuak idazterako orduan oso intuitiboa naiz eta, gogoeta arrazoitu bat baino gehiago, “Mr Señora”-ren idazketaren oinarrian intuizio, sentsazio edo sentipen bat dagoela uste dut: nik bizi izan ditudan zenbait egoeratan oso lagungarria izan zait armairutik ateratzearen ideia eta, nolabait, kristoren maitasuna sentitu izan dut armairutik ateratzearen ideia jendarteratu duten kolektiboekiko, sentipena baitut kolektibo horien borrokatik ideia eta baliabide asko geratu zaizkigula jendarte osoarentzat. Ezagutzen ez dudanaz ezin dut hitz egin eta, orduan, neure buruari galdetu nion nola sentitu izan naizen nire bizitzan armairutik ateratzea tokatu zaidanean. “Mr. Señora”-k bukatu du izaten begiratuak sentitzen diren gorputzei buruzko gogoeta bat, biluztearen aldeko aldarri bat eta nolabaiteko esker oneko maitasun deklarazio bat armairutik atera den jende horri guztiari. Uste dut inpulso hori bizitzako terreno askotara eraman daitekeela.\n«Jaun, andere, jaundere eta ez bata ez besteok» esanez abiatzen da testua. Genero erabilerak arduratzen zaitu.\nBai. Nire egunerokotasunean txertatua sentitzen dudan gai edo gatazka bat da, eta asko gustatzen zait horretan sartzea konturatzen naizelako niregan eta ingurukoengan erreakzio bat sortzen duela: ezerosotasuna. Ideiak aldarrikatzea baino gehiago interesatzen zait ideien arteko talkak egotea, mugimendua. Masaje bat ematean bezala: hatzak jartzean min ematen dizuten puntuak daude, eta hor eragitea behar duzu min hori desagertu dadin. Iruditzen zait badaudela jendarte honetan hatza sartu beharreko puntuak, horrek mina sortzen duelako, baina baita lasaitu bat ere. Generoaren rolak deseraikitzea, esan dezagun, berreraiki daitezen.\nGorputza oso presente dago zure obran. Intuizioz hori ere edo erabaki hausnartua izan da?\nEgia da ez dudala hainbeste pentsatzen gauza hauetan idazteko orduan, diskurtsoak gerora datozela gehienetan, eta gorputzarena... Lagun batek esan zidan behin agian antzerkitik natorrelako dela: gorputza da gure lanabesa eta sormena askotan gorputzetik dator, inprobisaziotik, irudi fisikoetatik. Idaztera esertzerakoan, nonbait txertatua daramadan zerbait da. Bestetik, genero gaiekin lotuta gorputza borroka eremua da gaur egun, oso interesgarria iruditzen zaidana.\nIrati Jimenezi autore feminista bategatik galdetu ziotenean zure izena eman zuela esan zuen Txalapartako editoreak «Mr. Señora»-ren aurkezpenean. Zer pentsatu emango zizun...\nEz nekien ezer, eta entzun nuenean nire lehen sentsazioa harridurazkoa izan zen; esker onez jaso nuen, baina niri ez zitzaidan sekula bururatuko nire burua idazle feminista bezala aurkeztea. Handiegia iruditzen zait. Ni ahalegintzen naiz ahalik eta modu zintzoenean, eta ez da erraza izaten, islatzen nik sentitzen ditudan gauza batzuk, antzerkian lan egitean ikusten ditudanak, kalean sentitzen ditudanak... Ez da ni gai batzuen bila joaten naizela, baizik eta horiek nigan daude jada eta zer edo zer sortzen dudanean azaleratu egiten dira modu natural batean. Feminismoa ez zait arrotza egiten, are gehiago, bat egiten dut eta asko interesatzen zait eta, segur aski, oso nirea sentitzen dut.\nBegiradak ere oso presente daude, batez ere nork bere buruari zuzentzen dizkionak.\nDenok ditugu gure ideiak eta nireak ez dute zertan hobeak izan, nireak dira eta lixto, baina konpartitzean nolabaiteko ispilu bilaka daitezke norberak bere gogoeta egiteko. Hori da ideala, lehen esandako ideia talka eta mugimendua. Nik neuk, sormen lan batean sartzen naizenean, nire barrura begiratzen dut eta horrek eragin bat du nigan, ez da bera hasieran nintzena eta amaitzean naizena. Antzerkian berbera gertatzen da, emanaldia publikoaren begiradari esker aldatzen da: ez da berdin estreinaldia edo azken emanaldia, eta hori liburuekin faltan botatzen dut: testuak ezin du eboluzionatu, estankatua geratzen da.\nMetrokoadrokarekin taularatu duzue. Ze harrera izan du?\nBakarrizketa bezala planteatua badago ere lau ahotsetan egin dugu. Hor ikusten da gu geu ere testuaren kontra joan garela. Antzerkia baino errezitaldia da gehiago, baina performancearen munduarekiko interes handia dugu eta horren ukitu bat ere badu, terreno interesgarri batera eramaten duena. Zentzu horretan, ez ginen espektazio handiarekin joan, eta gure sorpresa izan zen harrera oso ona izan duela.\nHitzaurrea Ainara Gurrutxagak egin dizu. Kultur eredu jakin bat hozkailu erraldoi gisa irudikatzen du berak. Hozkailuak ikusten dituzu zuk ere?\nGu Metrokoadrokakoak gara, eta, Mikelazuloren bidez, harreman estuan gaude Dejabu, Rouge Elea, JB Pedradas, Ttak Teatroa… Elkar babestu eta lan egiten dugu kreatiboki eta pertsonalki, oso esparru zaila tokatu zaigulako: nahasten da biziraupena zure apustu ideologikoekin, instituzioen babesetik umezurtz gaude, eta babes hori teatrero eta titiriteroen familiatik datorkigu. Askotan, aurrera egiteko topatzen dugun modu bakarra kontraesanak onartzea da, eta baita aldarrikatzea ere.\nAinarak hori oso ongi erreflejatzen du hozkailuaren sentsazioarekin. Bera Dejabukoa da, Mikelazulokoa, eta hitzaurrearekin, asko pentsarazi dit, puntu batzuetan harritu ere egin nau.\nAdibidez, metafora horrekin. Oso ausarta iruditu zait, ez delako metafora idealista bat, zeinean esaten dugun «gu hemen gaude eta ‘la ostia’ gara». Ez. Abiatzen da guk denok dugun barne gatazka, kontraesan eta borroka horretatik, zeinarentzat ez daukagun soluziorik, ez bada aurrera jarraitzea elkarrekin. Teatroko jende askok esan dit ukituta geratu dela metaforarekin. Arreta zenbait puntutan jartzea deserosoa da guretzat ere, baina, bestela, zertarako sortu?\nEgon zara Tabakaleran?\nInaugurazioan egon nintzen, errebotez, lagun batzuek pieza bat egiten zutelako eta, egia esan, ez naiz bueltatu... Zergatik galdetzen didazu? [barreak].\nAinararen testua irakurrita Tabakaleraren irudia etorri zitzaidalako gogora.\nBai, agerikoa den bezala, talka handia sentitzen dugu eredu horiekiko. Eredu horrek kristoren sarraski kulturala sortzen digu, zama izaten denbora asko darama, eta alderdi ezkertiarrenak ere, eredu horri buelta eman beharrean, bertan murgildu dira. Hori ikustea oso gogorra da guretzat. Baina ezer ez da guztiz zuria edo beltza; hor dabiltzan pertsonak bidaide ere izan ditugu, eta askotan gerturaketaren bat eduki badugu halako proiektu batera pertsonen bidez izan da, ez ereduen bidez. Gu publikoari zor gatzaizkio, etengabe zirrikituekin jokatu behar dugu horretarako, aliantzak bilatu gustuko ez ditugun ereduen barnean ere, baina pertsonen bidez; oso gutxitan eredu edo instituzioen bidez.\nBaina guk geure kabuz ezer antolatzen dugunean sekula ez gara eredu horien barruan kokatzen. Mikelazulon, adibidez, inguruko talde eta kolektibo mordoa gaude eta, behetik, modu asanblearioan antolatuta, ekimenak egiten ditugu, sortzen dira sareak, ikusten dira dramaturgia berriak... Hori da gure habitat naturala.\nInstituzioek antzerkia lagundu beharko lukete?\nEz oztopatzea eta ez erasotzea ja bada laguntzea [barreak]. Hortik aurrera eztabaidatu beharko litzateke ea zer den diru publikoa, zer egin behar den harekin eta ze ereduren arabera. Egin ez den hausnarketa da eta egun gure gain erortzen dena, gu garenean prekarioan gaudenak... Hori eskizofrenikoa da guretzat, baina egin egiten dugu. Faltan botatzen dut ezkerrean kokatzen diren korronte, alderdi eta mugimenduek kultur politikei buruz benetako gogoeta bultzatzea, gogoeta serioa, eta ez egotea lehendik zegoenaren errestan. Agian gerturatzen ari da planteamenduak positiboan egiteko ordua, ez dadila izan dena erreakzioa eta kontra egitea, baizik eta guk ze eredu planteatzen dugun eta horra iristeko zer egin behar dugun eztabaidatzea. Asko gara horretarako prest gaudenak baina, klaro, hori ezin dugu sortzaileen esku bakarrik utzi, nahiko lan badugu-eta bizirauten eta kontraesan horiek guztiak kudeatzen, gure eskizofrenia ideologiko horretan.\nBada denbora bat ez duzula poesiarik argitaratzen.\nHiru urte. “Elkartasun basatia”, 2013an. Gertatzen ari zaidana da gero eta gehiago lausotzen zaizkidala generoak, zentzu guztietan; bizitzan eta idazkuntzan [barreak], eta gainera... gustatzen zait sentsazio hori, mugak lausotu eta beste zerbait bilatzearena. “Mr. Señora”-k poesiatik baduela esan didate, baita narratibatik ere... eta momentu batean sentitzen dut horra doala egiten dudana, mugak eta generoak difuminatzen zaizkidala. Noizbait bueltatuko naizen poesia idaztera? Agian bai, baina oraingoz eszenara begira nago.\nAgian genero berriren bat asmatu beharko duzu…\nEz dut uste, jada dena dago asmatua, baita hau ere [“Mr. Señora”-ren aleari begira], baina ezerosotasuna sortzen duen heinean, interesgarria da. Antzerkiak ez ditu erantzunak planteatzen, planteatzen ditu galderak, eta niri interesatzen zait ezerosotasunaren antzerkia eta sorkuntza. Errazagoa da txaloen bila joatea eta gogorra da emanaldi batetik hainbeste txalo jaso gabe irtetea, nahiz eta zerbait mugitu delako sentsazioa izan. Aukera kontua da, eta guk ezerosotasuna aukeratzen dugu. Hori da gure konpromisoa: ezerosotasun bat probokatzea gure buruetatik hasi eta publikoraino, baina beti denen alde, mugimenduaren alde, ideiak ez estankatzearen alde.\n«Antzerkia publikatzeko modu asko daude literatura egin gabe ere; hor lan interesgarria dago egiteko»\nZenbat kostatzen da antzerki obra bat paperean argitaratzea?\nOso zaila da, ia ez dago antzerkia argitaratzeko espaziorik. Ez dago bildumarik, ezta horretara dedikatzen den argitaletxerik ere, ArtezBlai kenduta. Gertatzen dena da antzerkiak harreman gatazkatsua duela literaturarekin: antzerki garaikidean, idazten den asko ez da literatura kontsideratzen. Hala ere, antzerkia publikatzeko modu asko daude literatura egin gabe, beste era bateko liburuak, prozesuak agertzen, erdi saiakerak... nik uste dut hor lan asko eta oso interesgarria egin daitekeela, baina oraindik ez gara horretara iritsi.\nZure kasuan, zenbat obra idatziko zenituen eta zenbat argitaratu dituzu?\nArgitaragarriak direnetatik oso gutxi iritsi dira paperera. Baina idatzi ditudanetatik asko ez dira publikagarriak, ez literaturaren zentzuan behintzat. Adibidez, Metrokoadrokaren ibilbidean klabe izan diren obra asko ez dira idazketa klasiko batetik etorri: testu bat ematen duzu, taldea aportazioak egiten doa, hau kendu hau jarri, material berriak sortzen dira, eta emaitza ez da autore emaitza, talde emaitza baizik. Horko material testuala paperean jasotzen bada, zentzua edukiko luke prozesua ere kontatzen bada, eta agertzen bada idazketa izan dela hitzen bidezkoa, baina baita gorputzaren bidezkoa ere. Alegia, zuk gidoi batean koreografia bat markatu dezakezu, eta hori ere idazketa da. Baina ez da literatura. Hor gogoeta interesgarria dago egiteko zergatik, adibidez, zergatik atera da liburu hau [“Mr. Señora”]?\nZergatik atera da ba?\nTestu irekia da, akotazio gutxikoa, pertsonaiak gutxi markatuak daude, iruditzen zaidalako aktorea ez dela interprete hutsa, sortzailea dela. Literaturatik egiten diren testuetan autorea sakralizatu egiten da, aktorea eszena bakoitzean nondik sartzen den erabakitzen du, eta nik ez dut horrela ikusten. Inork “Mr. Señora”-ko pasarte bat erabil dezake, edo lau esaldi, berak lau esaldi horietan dena dagoela sentitzen duelako eta hortik abiatuta material berria sor dezake. Eta, hala ere, jarraituko luke “Mr. Señora” izaten. Hasierako hazi edo probokazioa hor dagoelako. Eta hazi egin da gainera.\nAntzerki testuak, zerbait maskatua baino gehiago, balizko hazi bezala ikusten ditut.A.A.


Hasiera > Filmak > Alabama\nEmana Films SL\nAlabama, Goierriko herrixka malapartatu batetan aspaldian gertatutakoetan dago oinarriturik. Alaba hogeitabost urteko koitada ñañoa duzu, ama, arrangurak jotako emakume behartsua, eta amona, berriz, arima anker eta zapaltzailea. Fede kristaua galbide duen apaiza ere begien artean trabatuko zaizu. Zein izango den gizagaixo hauek ordaindu beharreko patua?. Intxisuaren arrastorik egin kontu.\nGidoilaria: Iban Ayesta Aldanondo


AGINDUA, 2019ko irailaren 18koa, Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuarena, zeinaren bidez arautzen eta iragartzen baita «Lagunkoitasuneko Jardunbide Egokien Saria» 2019. urterako. - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nArtikulu bakarra Onartzea «Lagunkoitasuneko Jardunbide Egokien Saria» 2019. urtean emateko deialdia, aintzat hartuta onartzen diren oinarri erregulatzaileak eta ereduak agindu honen I., II., III. eta IV. eranskinak. AZKEN XEDAPENETAKO LEHENENGOA\nI. ERANSKINA LAGUNKOITASUNEKO JARDUNBIDE EGOKIEN SARIAREN 2019KO DEIALDIAREN OINARRIAK\nZahartze Aktiborako 2015-2020 Estrategiak lege-erreferentziatzat hartzen du Gizarte Zerbitzuen Legea, zeinak Euskadiko Gizarte Zerbitzuen Sistema taxutzen baitu arretarako sare artikulatu moduan, helburutzat hartuta, pertsona, familia eta talde guztien integrazio sozialaren eta autonomiaren alde egitea, sustapen-, prebentzio-, babes- eta laguntza-funtzioak garatuz. Hiru alor nagusitan banatzen da, eta horietako bat da «Lagunkoitasuna eta parte-hartzea ongizate-gizartea eraikitzeko garaian». Alor horren helburua da Euskadin lagunkoitasunaren paradigma orokortzea, eta zahartzen ari direnek prozesu horretan parte hartzen dutela eta prozesuko protagonistak direla bermatzea. Zehazki, ekintza boluntarioak eta lankidetza komunitarioko parte-hartze mugimenduak sustatuko dira zahartzen ari diren pertsonen artean. Horrez gain, adineko pertsonek familia-arloan eman dituzten laguntza eta babesaren transferentzia baloratuko da, eta lagunkoitasun-prozesuak bultzatuko dira Euskadin.\nAdineko pertsonen arloko lagunkoitasun-mugimendua Osasunaren Munduko Erakundeak (OME) sustatu zuen 2005ean, Rio de Janeiroko XVIII. Gerontologia Batzarrean, Age-Friendly Cities izenpean. Horretarako, munduko biztanleriaren bi joeratan oinarritu zen: zahartze demografikoa eta urbanizazio-prozesua. Horren atzean dagoen teoria da 2002an definitutako Zahartze Aktiboa, osasun-, parte-hartze eta segurtasun-aukerak optimizatzeko eta pertsonak zahartu ahala bizi-kalitatea hobetzeko prozesu gisa definitu zena.\nBeraz, OMEren arabera ingurune lagunkoiak bizitza independentearen, zahartze aktiboaren eta autonomia pertsonalaren alde egiten du osasun-, parte-hartze eta segurtasun-aukeren optimizazioaren bidez, pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko helburuarekin. Adineko pertsonekiko lagunkoiak diren udalerritzat jotzen dira zahartze aktiboa sustatzen duten hiri-ingurune integratzaile eta irisgarriak. Udalerri lagunkoiek beren egitura eta zerbitzuak berrantolatzen dituzte pertsona guztiei kalitate, segurtasun eta erosotasun ezin hobeak eskaintzeko, haien gaitasunak edozein direlarik ere. Horrela, bizitza sozialeko alor guztietako parte-hartzea sustatzen dute.\nTestuinguru horretan sortu zen «Euskadi Lagunkoia» proiektua. Enplegu eta Gizarte Politikak Sailaren ekimena da, herritarren eta sektore publikoaren, pribatuaren eta sozialaren parte-hartzea sustatzen duena Euskadin lagunkoitasunaren aldeko mugimendu bat garatzeko, eta, horrekin batera, zahartzen ari diren pertsonentzako bizitza-ingurune erraztaileak sustatzeko.\nKontuan hartuta Euskadin erakunde, organismo eta pertsona ugarik egiten dutela lan lagunkoitasunaren arloan, agindu honen helburua da berrikuntza eta eraginkortasunagatik nabarmentzen diren jardunbide egokien balioa azpimarratzea adineko pertsonentzat ingurune erraztaileak sortuz lagunkoitasunaren arloan; izan ere, horretarako nahikoa aurrekontu dago 2019ko ekitaldira luzatu diren Euskal Autonomia Erkidegoko Aurrekontuetan.\nJardunbide bat egokitzat jotzeko, Unesco erakundeak Management of Social Transformation programaren (2003) esparruan jasotako proposamena hartzen da kontuan, zeinetan oinarrizko lau ezaugarri zehazten baitira gizarte-alorreko jardunbide egokiak identifikatzeko: berritzailea (konponbide berri edo sortzaileak garatzen ditu); eraginkorra (hobekuntzaren gaineko eragin positibo eta nabarmena frogatzen du); jasangarria, dituen eskakizun sozial, ekonomiko eta naturalengatik (denboran zehar mantendu daiteke eta efektu iraunkorrak izan ditzake), eta errepikagarria (beste toki batzuetan politikak, ekimenak eta jarduketak garatzeko eredu izan daiteke).\nDirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorrean jasotako aurreikuspenak betetzeko, sari hau Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailaren 2019. urterako Dirulaguntzen Plan Estrategikoaren barnean sartzen da. Plan hori Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuaren 2019ko martxoaren 5eko Aginduaren bidez onartu zen, eta 2019ko ekainaren 7ko Aginduaren bidez aldatu gardentasun-atarian eta lehen aipatutako sailaren web-orrian argitaratua.\nAzaldutako guztia dela eta,\nAgindu honetan aipatutako saria xedapen hauen menpe dago: Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legea; Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legea; Euskadiko Ogasun Nagusiaren antolarauei buruzko Legearen testu bateginaren (azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuaren bidez onartutakoa) VI. titulua eta VII. tituluaren III. kapitulua; eta Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorrean jasotako oinarrizko araudia (uztailaren 21eko 887/2006 Errege Dekretuaren bidez onartua).\nAgindu honek administrazio-bideari amaiera ematen dio, eta, beraz, haren aurka, aukerako berraztertzeko errekurtsoa aurkez dakioke Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari, hilabeteko epean, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta biharamunetik aurrera, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 123. eta 124. artikuluetan jasotakoarekin bat etorriz. Bestela, administrazioarekiko auzi-errekurtsoa aurkez daiteke EAEko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hileko epean, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta biharamunetik aurrera, betiere Administrazioarekiko Auzien Jurisdikzioaren uztailaren 13ko 29/1998 Legearen 10.1.a) eta 46. artikuluetan ezarritakoa betez.\nDeialdi honen xedea da 2019ko Lagunkoitasuneko Jardunbide Egokien Saria ematea, zeinaren bitartez publikoki saritzen baitira lagunkoitasunari begira berritzaileak eta eraginkorrak diren jardunbideak garatzen dituzten eta adineko pertsonei begira ingurune erraztaileak sortzen dituzten erakunde publiko eta pribatuak.\nHorretarako, lagunkoitasuntzat jotzen da hiri-ingurune integratzaile eta irisgarria osatzen saiatzen den faktorea, zahartze aktiboa sustatzen duena adineko pertsonen osasun-, parte-hartze eta segurtasun-aukeren optimizazioaren bidez. Horrela, pertsona horien parte-hartzea ahalbidetzen da bizitza sozialeko alor guztietan.\nSaria emango zaio balorazio onena lortzen duen jardunbideari, eta 3.000 euroko bidaia-poltsa bat izango da, erakunde sarituko hiru pertsonek lagunkoitasun-jardunbideak gauzatzen dituen erakunde bat bisitatu ahal izateko. Erakunde sarituak aukeratuko du bisita, eta saria emango duen organoari jakinaraziko diote hark onar dezan, betiere aukeraketaren arrazoiak behar bezala justifikatzen badira.\nBisita hori 2020. urteko lehenengo hiruhilekoa amaitu baino lehen egingo da, eta, hori egin eta gero, egindako bidaiaren balorazio-txosten bat emango dio saritutako erakundeak Gizarte Zerbitzuen Zuzendaritzari.\nHalaber, bai saritutako jardunbidea bai oinarri hauetan jasotako lagunkoitasun-jardunbide egokiak betetzen dituzten hautagaitzak «Euskadi Lagunkoia» atariaren Jardunbide Egokien Katalogoan gehituko dira, eta atariarekin lotutako webgunean argitaratuko.\nAipatutako katalogoan sartzeak «Euskadi Lagunkoia Sarera» biltzea dakar, Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailak abian jarri baitu herritarren eta sektore publiko, pribatu nahiz sozialaren parte-hartzea sustatzeko eta lagunkoitasun-mugimendu bat sortzeko, zahartzen ari diren pertsonentzako bizi-ingurune erraztaileak sustatzeko. Horrez gain, plataforma erabilgarria da jardunbide egokiak eta esperientziak trukatzeko, beste eragileengandik ikasteko eta egindako aurrerapenak erakusteko.\nSari hori ematea bateragarria da beste administrazio publiko batek edo erakunde pribatu batek emandako sariak lortzearekin.\nDeialdi honetarako hautagaitza aurkeztu ahal izango dute EAEko administrazio publikoek, haien sektore publikoak osatzen dituzten erakundeek eta egoitza soziala EAEn duten eta jarduera nagusia bertan garatzen duten pertsona juridiko pribatuek.\nDeialdira biltzen diren erakunde guztiek honako baldintza hauek bete beharko dituzte eskabidea aurkeztean:\nDirulaguntzen itzulketagatik eratorritako betebeharrak ordainduta izatea, Dirulaguntzei buruzko Lege Orokorraren Erregelamenduaren 21. artikuluan xedatutako baldintzetan ekainaren 21eko 887/2006 Errege Dekretuaren bidez onartua.\nEz izatea laguntza publikoak jasotzeko aukera ukatzen duen zehapen administratibo edo penalik, ezta laguntza publikoak jasotzeko gaitasunik gabe uzten duen legezko debekurik ere.\nEz izatea administrazio-zehapenik edo zehapen penalik sexu-bereizkeria egitegatik, eta, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunari buruzko otsailaren 18ko 4/2005 Legearen arabera, ez zaiela horrelako debekurik ezarri.\nEz egotea Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 13.2 eta 13.3 artikuluetan aurreikusitako egoeretako batean.\nAurreko a) letran jasotako baldintza bete izanaren egiaztapena ofizioz egingo du Administrazioak, erakunde eskatzaileak egiaztapen horren aurka egin ezean; kasu horretan, erakunde horrek zerga-betebeharrak eta Gizarte Segurantzarekiko betebeharrak egunean daudela egiaztatzen duten agiriak aurkeztu beharko ditu, egiaztapen horiek egiteko erakunde eskudunek eman beharko dituztenak.\nAurreko atalaren b), c), d) eta e) letretan jasotako baldintzen justifikazioa egingo da eskabide-formularioaren jasotako baldintzen arabera emango den erantzukizunpeko adierazpenaren bidez.\nLaugarrena. Jardunbideek bete beharreko baldintzak.\nHautagaitzek lotura izan beharko dute adineko pertsonei begira lagunkoitasun-jardunbide egokitzat jotzen diren jarduketekin, eta halakotzat joko dira honako baldintza hauek betetzen dituztenak deialdi honetan parte hartzeko eskabidea aurkeztean:\nBizi-ingurune erraztaileen alde egin behar dute honako esku-hartze alor hauetako batean edo gehiagotan:\nKanpoko espazioak eta eraikinak.\nParte-hartzea eta gizarte-ehuna.\nErrespetua eta inklusioa.\nHerritarren parte-hartzea eta enplegua.\nKomunikazioa eta informazioa.\nGizarte- eta osasun-zerbitzuak.\nUnesco erakundean «Management of Social Transformation» programaren (2003) esparruan zehaztutako baldintza hauetako bat bete beharko dute:\nEraginkortasuna: berrikuntzaren gaineko inpaktu positibo eta nabarmena frogatzea.\nIraunkortasuna: eskakizun sozial, ekonomiko eta naturalengatik luzaroan mantendu daiteke eta efektu iraunkorrak izan ditzake.\nErrepikagarria: beste toki batzuetan politikak, ekimenak eta jarduketak garatzeko eredu izan behar du.\nEzarpen-fasean ala amaituta egon behar dute.\nHautagaitzak aurkeztu nahi dituzten erakundeek bitarteko elektronikoen bidez kontsultatu eta egin beharko dituzte prozedura honetako izapide guztiak.\nEskabideak aurkezteko epea bi hilekoa izango da, agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta biharamunetik aurrera.\nGizarte Zerbitzuetako zuzendaria izango da deialdi honen organo kudeatzailea.\nSeigarrena. Eskabideen edukia eta aurkeztu beharreko dokumentazioa.\nErakunde hautagaiek bete beharreko eskabide-eredua oinarri hauen I. eranskinean dago, eta helbide honetan egongo da eskuragarri: http://www.euskadi.eus/premio_concurso/2019/premio-de-buenas-practicas-de-amigabilidad-2019/web01-a2gizar/es/ (Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoan).\nEskabidea aurkezteak esan nahi du espresuki eta formalki onartzen direla deialdi honetako oinarrietan definitzen diren baldintzak.\nEskabideari dokumentu hauek gehituko zaizkio:\nErakundearen legezko ordezkaritza egiaztatzen duen dokumentazioa; betiere, eskabidea sinatzen duen pertsona Eusko Jaurlaritzako Ordezkarien Erregistroan inskribatuta ez badago erakunde eskatzailearen ordezkari gisa, eta egiaztapen hori Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailean agertzen ez bada.\nErantzukizunpeko adierazpen bat, zeinetan jaso beharko den hirugarren oinarriko bigarren paragrafoko b), c) eta d) letretako baldintzak betetzen direla. Oinarri hauen I. eranskinean jasotako eskabide-ereduaren barruan dago eta http://www.euskadi.eus/premio_concurso/2019/premio-de-buenas-practicas-de-amigabilidad-2019/web01-a2gizar/es/ helbidean (Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoa) aurki daiteke.\nAzalpen-memoria bat, saria eskuratzeko aurkezten den jardunbidearen ezaugarriak eta xehetasunak azaltzeko. Horrekin batera, aipatutako memorian jasotako informazioa egiaztatzeko beharrezko dokumentuak ere aurkeztuko dira, baita epaimahaiak baloratu beharrekotzat jotzen direnak ere, saria lortze aldera.\nErakunde hautagaiek bete beharreko memoriaren eredua oinarrien II. eranskinean dago, eta eskuragarri egongo da http://www.euskadi.eus/premio_concurso/2019/premio-de-buenas-practicas-de-amigabilidad-2019/web01-a2gizar/es/ helbidean (Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoa).\nErakunde hautagaiek euskaraz edo gaztelaniaz aurkez ditzakete eskabidea eta dokumentazioa, aukeran. Halaber, prozedura guztian zehar, eskatzaileak aukeratu duen hizkuntza erabiliko da, Euskararen Erabilera Arautzeko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legearen 5.2.a) eta 6.1 artikuluetan xedatutako moduan.\nEskabideak oinarri hauetako baldintza guztiak betetzen ez baditu, osatugabea edo akastuna bada, erakunde interesdunari eskatuko zaio hamar eguneko epean hutsa zuzentzeko edo nahitaezkoak diren dokumentuak aurkezteko; eta adieraziko zaio, hala egin ezean, eskabidea bertan behera utziko zaiola, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 21. artikuluan xedatutakoaren arabera.\nEra presentzialean aurkezten bada eskabide hori, ezarritako bide elektronikoa baztertuta, elektronikoki aurkeztuta zuzentzeko eskatuko zaio. Horretarako, zuzenketa egin deneko eguna hartuko da eskabidearen aurkezpen eguntzat.\nEskabidea aurkeztu ondorengo izapideak «Nire karpeta» atalaren bidez egingo dira, Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoan:\nLide Amilibia Bergaretxe andrea, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburua.\nPilar Sorando andrea, Zahartzaroa-Geriatria eta Gerontologia Euskal Elkarteko lehendakaria.\nKoldo Aulestia Urrutia jauna, AFAGI-Alzheimer Gipuzkoako lehendakaria.\nBeatriz Gazquez Delgado andrea, 3D Social Movement-eko kudeatzailea.\nJose Manuel Odriozola jauna, Euskadiko Pentsionisten eta Erretiratuen Elkarte Probintzialen Lurralde Federazioaren lehendakaria (EUSKOFEDERPEN).\nª Jesus Goikoetxea Iturregui andrea, Giza Eskubideetan doktorea eta Psikologia eta Teologian lizentziatua (Deustuko Unibertsitatea).\nSaioa Landa Ayo, Gizarte Zerbitzuetako teknikaria; ez du botorik izango.\nEpaimahaiaren jarduerek eta epaimahaikideen abstentziorako eta ezespenerako araubideak Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legea izango dute arau.\nEsleipen-proposamena prestatzeko helburuarekin, honako irizpide hauen arabera balioetsiko ditu epaimahaiak hautagaitzak:\nJardunbidearen irizpide orokorrak, baremo honen arabera (gehienez 33 puntu):\nEkintzaren garrantzia: 0 eta 3 puntu arteko eskala.\nEzarpen-gradua: 0 eta 3 puntu arteko eskala.\nAdineko pertsonen parte-hartze aktiboa haren garapenean: 0 eta 3 puntu arteko eskala.\nJardunbidearen deskripzio egokia: 0 eta 3 puntu arteko eskalarekin balioetsiko dira honako atal hauek:\nJardunbide egokiak balioesteko irizpideak: honako irizpide hauen betetze-maila balioetsiko da, baremo honen arabera (gehienez 21 puntu):\nEz dauka elementu berritzailerik: 0 puntu.\nKonponbide berria da; jardunbideak erantzuna ematen dio dagoeneko planteatu den arazo bati: 1 puntu.\nIkuspegi berritzailea du; jardunbideak erantzuna ematen dio arazo ezagun bati, ikuspegi edo metodologia berritzaile batekin: 2 puntu.\nIdeia berritzailea da; jardunbideak erantzuna ematen dio aurretik planteatu ez den arazo bati: 3 puntu.\nFrogatutako eraginik gabe: 0 puntu.\nInpaktu baxua; jardunbidea martxan zen artean baino ez da neurtu inpaktua: 1 puntu.\nErdi-mailako inpaktua; inpaktua jardunbidea amaitu eta denbora gutxira soilik neurtu da (hurrengo 3 eta 6 hilabeteen artean): 2 puntu.\nEpe luzeko inpaktu jasangarria; inpaktua jardunbidea amaitu eta denbora gutxira neurtu da (bukatu eta 6 hilabete geroago): 3 puntu.\nEz da planteatzen jardunbidearekin jarraitzea: 0 puntu.\nJasangarritasunari begira potentzialtzat jotzen da; jardunbidea duela gutxi hasi zen edo abian dago, eta potentzialki jasangarria da: 1 puntu.\nJasangarritasun organikoa du; herritar hartzaileak gai izan dira jarraitutasuna era autogestionatuan emateko. 2 puntu.\nEzarrita dago; jardunbidea finkatuta dago, eta zenbait urtetan funtzionatu du: 3 puntu.\nJardunbidea ez da sistematizatu beste toki batzuetan errepikatzeko: 0 puntu.\nJardunbidearen prozesua sistematizatu da errepikatu ahal izateko, baina, hala ere, ez da transferitu: 1 puntu.\nJardunbidea EAEren barruan transferitu da: 2 puntu.\nJardunbidea EAEtik kanpo transferitu da: 3 puntu.\nSaria jaso ahal izateko gutxienez 20 puntu eskuratu beharko dira.\nEpaimahaiak, hautagaitzak aztertu eta balioetsi ondoren, saria emateko proposamen bat egingo du, eta, horrekin batera, hartutako erabakia justifikatuko duten arrazoien berri emango du. Ondoren, deialdi hau ebazteko eskumena duen organoari helaraziko dio, hots, Eusko Jaurlaritzaren Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuari.\nEpaimahaiak deialdia huts deklaratzeko proposamena egingo du honako kasu hauetan:\nHautagaitzek ez dituztenean betetzen aginduan jardunbide egokiei begira zehaztutako baldintzak, laugarren oinarrian ezarritakoaren arabera.\nProiektu batek ere ez duenean erdietsi saria jasotzeko gutxieneko puntuazioa, zortzigarren oinarriaren bigarren apartatuan zehaztutakoa.\nEpaimahaiaren proposamena ikusi ondoren, Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuak agindu bat emango du, saria emateko edo deialdia huts deklaratzeko, hilabeteko epean gehienez ere, hautagaitzen aurkezpena amaitu zenetik. Ebazpen hori Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta http://www.euskadi.eus/premio_concurso/2019/premio-de-buenas-practicas-de-amigabilidad-2019/web01-a2gizar/es/ helbidean argitaratuko da (Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoa).\nHalaber, ebazpena elektronikoki jakinaraziko zaie deialdian parte hartu duten pertsona guztiei, Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko «Nire karpeta» atalaren bitartez.\nAurrekoa eragotzi gabe, organo kudeatzaileak bere esku izango du interesdunei jakinarazpenen abisuak bidaltzea SMS edo posta elektronikoko mezuen bidez, eskabidean adierazitako telefonoetara edo posta elektronikoko kontuetara. Abisu horiek inoiz ere ez dira jakinarazpentzat hartuko.\nSaria emateko edo deialdia huts deklaratzeko Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuaren agindu horrek bukaera ematen dio administrazio-bideari, eta, aurka egiteko, aukerako berraztertze-errekurtsoa aurkez dakioke agindua eman duen organoari, hilabeteko epean, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta biharamunetik aurrera. Nahi izanez gero, zuzenean administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jar daiteke, bi hileko epean, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta biharamunetik aurrera.\nSaritutako erakundeak idatziz eta beren-beregi adierazi beharko du saria onartzen duela, esleipen-ebazpena argitaratu eta hiru egun balioduneko epean. Horretarako, deialdi-agindu honen IV. eranskinean jasotako eredua erabili beharko du, zeina Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko «Nire karpeta» atalean baitago.\nSaria onartu ezean, ulertuko da uko egin zaiola, eta Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuak agindua emango du, sariari uko egin zaiola deklaratuz eta saria emanez balorazio oneneko hurrengo hautagaitzari, oinarri honen lehen paragrafoan xedatutakoarekin bat etorriz.\nEbazpen hori Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta http://www.euskadi.eus/premio_concurso/2019/premio-de-buenas-practicas-de-amigabilidad-2019/web01-a2gizar/es/ helbidean argitaratuko da (Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoa). Horrez gain, elektronikoki jakinaraziko zaie erakunde sarituari eta deialdian parte hartu duten gainerako hautagaiei, Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko «Nire karpeta» atalaren bidez.\nBi hautagaitza onenek ez badute saria onartzen, Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuak huts deklaratuko du deialdia, agindu bidez. Ebazpena Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta http://www.euskadi.eus/premio_concurso/2019/premio-de-buenas-practicas-de-amigabilidad-2019/web01-a2gizar/es/ helbidean argitaratuko da (Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoa). Horrez gain, elektronikoki jakinaraziko zaie deialdian parte hartu duten hautagaiei, Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko «Nire karpeta» atalaren bidez.\nHamaikagarrena. Saria ematea.\nEkitaldi publiko batean egingo da sari-banaketa, banaketaren eguna erakunde sarituari behar besteko aurrerapenez jakinarazi eta gero. Ekitaldi horretara bertaratu beharko da erakunde horren legezko ordezkari bat, eta hark labur azalduko ditu aurkeztutako jardunbidearen xehetasunak eta hari emango zaio 3.000 euroko txekea erakunde sarituko kide diren hiru pertsonek bisita bat egin dezaten, bigarren oinarrian jasota dagoen bezala.\nLegezko ordezkariak ezin badu parte hartu ekitaldi horretan (justifikatutako arrazoiengatik), aldez aurretik beste pertsona bat izendatu beharko du bere ordez saria jasotzeko, eta Gizarte Zerbitzuen Zuzendaritzari pertsona horren datuak bidaliko dizkio.\nSaritutako erakundearen legezko ordezkaria edo haren ordez izendatua ez bada agertzen sari-banaketara, saria hutsik deklaratuko da automatikoki, eta, formalki, Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuaren agindu baten bidez emango da egoera horren berri.\nIkus: AGINDUA, 2019ko azaroaren 25ekoa, Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuarena, zeinaren bidez ebazten baita 2019. urteko «Lagunkoitasuneko Jardunbide Egokien Saria».\nZuzendutakoa: HUTS-ZUZENKETA, honako agindu honena: Agindua, 2019ko irailaren 18koa, Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuarena, zeinaren bidez arautzen eta iragartzen baita «Lagunkoitasuneko Jardunbide Egokien Saria» 2019. urterako.


«Etorkizun handiko zuzendari gazteek deitzea pozgarria da» | Eguneko gaiak | GARA\nRamon Agirrek (Donostia, 1954) Zinemira saria jasoko du gaur Euskal Zinemaren festan, orain arte zinemagintzan egin duen lan oparoarengatik. Euskal Herriko aktorerik emankorrenetakoa da. Horren erakusle, Koldo Almandozen «Oreina» aurkeztu du Zinemaldian eta «Agur Etxebeste!» filmatzen ari da.\n«Etorkizun handiko zuzendari gazteek deitzea pozgarria da»\n“Agur Etxebeste!” pelikula Bergaran filmatzen ari zela harrapatu genuen aktore donostiarra, grabaketaren tarte batean, gidoia eskuan eta Patrizioren azaletan sartzeko prest. Aurtengo Zinemaldira “Oreina”, “Black is beltza”, “Errementari” eta “Asesinato en la universidad” dakartza.\nIa urtero ikusten zaitugu Zinemaldian modu batera edo bestera. Aurten omendua ere izango zara. Nola hartzen duzu Zinemira saria?\nOhore bat da, batez ere hortik pasatako jendea ikusita. Hotzikara pixka bat ere ematen dit. Apuro pixka bat ematen dit, baina esker onez eta poz-pozik jasoko dut saria.\nZinemaldian Koldo Almandozen «Oreina» aurkeztuko duzu.\nNiri asko gustatu zait. Ezohiko pelikula bat da, ez da normalean ikusten ditugun horien modukoa. Ez da gauza asko pasatzen, pertsonaien pelikula bat da, baina niri oso ederra iruditu zait eta oso pozik nago. Autore zinema da; Koldo Almandozek badu bere nortasun propioa eta gauza bereziak egiten ditu.\nOso paper desberdinak egin dituzu zinema, telebista eta antzerkian. Nola moldatzen zara hainbeste lan lortzeko?\nHorrek azalpen bat dauka: oso zaharra naizela, aspaldi hasi nintzela eta suertea izan dudala nahiko jarraian lan egiteko. Batez ere azken urteotan oso bolada ona daukat. Hainbeste urtetan paper oso desberdinak egin ditut.\nEuskaraz egiten dituzu ekoizpen gehienak. Nola ikusten duzu euskarazko zinemaren osasuna?\nOsasun ona du, baina oraindik nerabea da. Momentu honetan oso osasuntsu dago eta handitzen ari da, baina oraindik bidea egitea falta zaio. Orain urtean pare bat pelikula luze egiten badira, ondo legoke bospasei izatera pasatzea, eta ahal dela orain asmatzen ari garen bezala asmatzea. Zortea izan behar da horretarako. Momentuz emaitzak oso onak izan dira eta ea jarraitzen dugun bide horretatik.\n«Aupa Etxebeste!» izan da duela gutxira arte euskarazko filmik ikusiena, «Handia» iritsi zen arte. Bada, zu bietan zaude tartean.\nBai, zorte handia daukat! Lan asko eta politak egin ditut, pertsonaia ederrak eskaini dizkidate eta etekina ateratzen saiatu naiz. Ikustea nola etorkizun handiko zuzendari gazteek oraindik deitzen zaituzten pozgarria da oso, beraz, oraindik lan pixka bat egin beharko dut.\nZuzendari gazteak babestea ere aktoreen esku dago.\nDatorren zuzendari belaunaldi honek aukera duen orduko demostratzen du zein talentu duen. Fidatzeko modukoak dira hemengo zuzendari berriak. Eta polita da zuzendari baten opera prima-n egotea eta saiatzea honek arranke ona izan dezan. Orain zuzendari emakumeak falta dira. Badaude batzuk baina oraindik ere desoreka handia da. Ea ekoizleak animatzen diren emakumeen istorioak kontatzera. Ni neu desiratzen nago emakume zuzendariekin lana egiteko, izan ditudan esperientziak oso positiboak izan baitira. Asko gustatzen zait emakume batek ni zuzentzea. Ea hemendik aurrera maiz gertatzen den.\nOrain, hamalau urte eta gero, «Agur Etxebeste!» filmatzen ari zarete, ia «Aupa Etxebeste!» egin zuen lantalde berdin-berdinarekin. Nolakoa izaten ari da esperientzia?\nOso polita. Kariño handia dago gure artean, familia hau osatzen dugunon artean. Azken boladan ez dugu askotan elkar ikusi eta berriz ere topo egitea hain zapore ona utzi zuen gauza bati segida emateko oso pozgarria da. Oso ondo ari gara, zuzendariei nabari zaie pozik daudela eta hori da termometrorik onena; beraz, gu ere gustura gaude.\nZer espero duzue?\nNi konformatuko nintzateke hark izan zuen harrera izango balu! Ahalik eta ondoen egiten saiatuko gara baina ez da erraza, hura nobedadea zelako garai hartan.\nDatorren urtean estreinatuko da, ezta?\nFilmatzen amaitu, muntatu eta ea jaialdien bitartez edo zuzenean aretoetan estreinatu erabaki beharko dute ekoizleek.\n«Euskal zineman, orain urtean pare bat pelikula luze egiten badira, ondo legoke bospasei egitera pasatzea»\n«Ni desiratzen nago emakume zuzendariekin lan egiteko, orain artean izan ditudan esperientziak oso positiboak izan baitira»


22_0337 Ertzaintzak eta udaltzaingoek motozikleten kontrola indartuko dute - Trafikoa - Segurtasun Saila - Eusko Jaurlaritza\n22_0337 Ertzaintzak eta udaltzaingoek motozikleten kontrola indartuko dute\nAurtengo urtean Euskadiko errepideetan 6 motozale hil dira. Motorrak Euskadiko ibilgailuen % 10 dira.\nAurten, orain arte, 6 motozale hil dira Euskadiko errepide-sarean, horietatik 3 Gipuzkoan eta beste 3 Bizkaian. Era horretako istripuei aurrea hartzeko, Ertzaintzak, udaltzaingoekin lankidetzan, motozikletak zaintzeko eta kontrolatzeko kanpaina indartuko du larunbatean eta igandean, eta ekainaren 3tik 5era eta 24tik 26ra.\nAbiadura desegokian gidatzea da motor-gidarien kolektibo honek istripua izateko arrisku-faktore nagusietako bat, eta besteak dira arauz kontrako aurreratzeak, arreta-galtzeak, trebezia-falta, ekipamendu egokia ez eramatea edo alkohola eta drogak kontsumitzea.\nSonia Díaz de Corcuera Eusko Jaurlaritzako Trafikoko zuzendariak gogoratu du errepidean zaurgarrienak diren kolektiboek, hau da, oinezkoek, txirrindulariek, mugikortasun pertsonaleko ibilgailuak (MPI) gidatzen dituztenek eta motor-gidariek, babes berezia eskatzen dutela. Era berean, Nire gurpiletan jar zaitez estrategia ekarri du gogora: “bide-segurtasunaren arloko sentsibilizazioa eta motor-gidarientzako formakuntza sustatzen ditu, trebeziak hobetu eta arriskuko portaerak eta istripuak saihets ditzaten”.\nGaur egun motozikletak Euskadiko ibilgailu guztien % 10 dira, 2020ko datuen arabera. Lurraldez lurralde, Gipuzkoa da motozikleta gehien erregistratuta dituen lurraldea (guztien % 46), eta ondoren Bizkaia (% 42) eta Araba (% 12).\nKanpaina hau trafikoa zaintzeko eta kontrolatzeko urte osorako programatu diren 46 kanpainen egutegiaren barruan egingo da.


135 positibo gehiago atzeman dituzte Eibarren eta intzidentzia-tasa 3.053,80koa da - etakitto.eus\n135 positibo gehiago atzeman dituzte Eibarren eta intzidentzia-tasa 3.053,80koa da\nETA KITTO 2022, Ots 03\nAzken hiru egunetan 135 koronabirus kasu positibo berri atzeman dituzte Eibarren eta intzidentzia-tasa 3.053,80koa da.\nDebabarreneko beste herriei begira Ermuan 85 kasu berri atzeman dituzte (2.871,59); Elgoibarren 71 (3.457,54), Deban 25 (3.759,40), Mutrikun 24 (3.556,64), Mendaron 19 (4.302,60), Soraluzen 17 (2.415,70) eta Mallabian 6 (2.773,11). Beraz, azken hiru egunetan 382 kasu berri atzeman dituzte eskualdean.\nEuskadi mailan, azken astean 28.105 koronabirus kasu berri atzeman dituzte, 14 eguneko intzidentzia metatuaren tasa 2.863,65ekoa da eta oinarrizko birsorkuntza tasa 0,83koa. Bestalde, 549 lagun ospitaleratu dituzte eta 88 ZIUn daude.\n« Jardunaldi Transfeministak egingo dira zapatuan [EGURALDIA] Arratsaldean hodeiak ugarituko dira eta euria egin dezake »


Baionako katiximak huna zer dion sineskeriaz: «Sineskeria edo superztizionea da sinestea holako jendeak edo holako gauzak baduela botere bat, Jainkoak ez Elizak eman ez diona». Zorigaitzez, hameka eta hameka azkaindar bada oraino aise bekatu hortan eror litakenik. Hauxe bera ez ote da sineskeria? Behi bati kalitxak heldu zaizkonean, aski da gorozti aldaxka bat herriz kanpotik ekartzea, bidean ur errekarik iragan gabe, eta aldaska hura heian ezartzea. Goroztia eihartu gabe kalitxak eroriko zaizko behiari... Eta badire hori sinesten duten azkaindarrak!!!\n«Lertsunak lerro-lerro airean doazi\nBeroaren lekurat hotzaren ihesi...».\nAzkainen zenbeit emaztek ttotta aski maite omen zuten denbora batez eta ixtoio bat kondatzen aditu izan dugu supazterrean. Senpereko adorazione batez, hogoi apez lekuko, Azkaineko erretorak pario hau egin zuen Senperekoarekin: argitik iluna arte Azkaineko hirur emaztek hamabortz pinta aguardient edaten zituztela. Arratsean, etxerat itzuli zelarik, Katalin Beltza deitu zuen berehala, eta Senperen zer pario egin zuen erran.\n—«Parioa ez dautzugu gal-araziko, jauna.\n—Nor hartuko dun lagun? Gazuza Moko?\n—Ba, jauna: ohore eginen dautzu...\nHirugarren Manana Motza?\n—Fa, jauna! Bizpahirur pinta hustu orduko, elea nausitua du!!!\nKontrabando ixtorio hainitz balitake Azkainen, bildu nahi lituzkenarentzat. Huna bat. Duela ehunbat edo gehixago urte, Mazondo delako espainol batek osoki harrituak zauzkan mendirat menturatzen ziren guziak: kontrabandixta bezen ohoina zen eta arras axola guti zuen nor-nahiren biziaz. Jada bazituen bizpahirur gizon hilak Frantzian, eta bertze hainbertze naski Espainian. Dena dela, horra nun goiz batez Piarres Elizalde mugazainak handik edo hemendik zilatzen duen Mazondo ondoko gauean zerbeit kontrabanda baliosekin irgaitekoa dela Martinaurrenbordan gaindi. Gaztea zen Elizalde eta bihotz gaitzeko gizona. Aitzindarieri galdetzen diote Martinaurrenbordako inguruetarat igor dezaten zerbitzuz. Baietz, hala nahi duenaz geroz, bainan... gertatuko dena haren gain! Horra nola zen Elizalde gau hartan Mazondoren bidean gertatu. Ganix Handia zuen laguntzat. Birikak bere lekuan zituean mugazaina hau ere eta norbeiti kuskako baten emaiteko batere lotsa etzena. Bada, gauerdi alderat otarditik urrats batzu aditzen dituzten bi mugazainek, eta zango punten gainean abiatzen dire harrabotseri buruz. Ilargi bafada batean horra nun ikusten bi gizon kargatuak. Hauk ere ikusi dituzte haatik mugazainak. Bat haizea bezala ihesari eman zen; bigarrena etzen hain lotsakor —Mazondo zen— eta bidea segitu zuen, deus ez balitz bezala, mugazainen ondoraino.\n—«Geldi hor, Mazondo!\n—Hik geldiarazirik beti ez, Piarres!».\nEz ote? Eta Elizaldek jauzi egiten dio gainerat. Hango borroka partida! Bainan horra nun kanibetkaldi batez Mazondok alde bertze iragaiten dion eskuineko eskua mugazainari. Lagunaren orro saminek burutik joanarazten dute Ganix Handia eta bere xixparen gibelaz kaskoa arrailtzen dio Mazondori. Berritz gibelat itzulia hogoibat urratsetarik beha zagon bigarren kontrabandixta: Jainkoa lekuko, zirurikan tiro bat igorri zion Ganix Handiari, huts egin eta ihesari eman, Ganix Handia jarraik zakioken eta tiroa pagaraz. Ez: Piarres Elizalde alditxartzen ari zela oharturik, bizkarrean hartu zuen eta, artatzeko, bi jauziz Martinaurrenbordarat ereman. Piarres artatua, bigak, berriz otardirat zirelarik Mazondo bila, oro sutan ziren: etzuten Mazondorik atxeman, jada errea zen. Herri guziak ez omen zuen atsegin ttikia ukan!\nAzkaindar xahar-xaharretan nor edo nor baditake oraino Luis Handia ezagutu duenik. Haren indarreko gizonik ez omen da gehiago ikusten. Nihork nihun etzion uli handirik bilatzen. Ez da harritzeko. Behin lau peon ari omen ziren harri alimalebati tiraka alde guzietarik eta ezin higi. Luis hurbildu zitzaioten, ederki trufatu... eta berak harria galtzarrean bere tokirat ereman, bi liberako ogi bat bezen aise!\nHandiagokoa Landesetan egin omen zuen behin. Adixkide baten etxerat joana zen pestalier. Hain xuxen pesta guzia omen zen «eliza aintzinean zen kanoi zahar bat zoinek doidoia higi». Errotak haxetaraino sartuak zituelakotz, nihork etzuen kanoia higitu astelehenean. Astearte goizean ere ez. Eta horra nun eguerdi alderat fama hedatzen den arratsaldean Euskaldun batek higituko duela eta hamar metretarat eremanen! Ba ote? Arratsaldean mila Kaskoin baziren kanoiaren aldean, beren kapelu handiak buruan... eta jada trufa ezpainean! Luis Handia agertu zen, oro bazter-arazi, kanoia terrepente bere ziloetarik ateratu eta han-harat ereman ondoan... uzkaili.\nArratsean, ostatuan, zer-nahi ohore egin zioten, mozkor-arazi ere ba —omen— nihork halere gerlarik bilatu gabe. Quo pentsi!\nDURRUTY ETA HARANEDER\nSartu gure familian,\nAzkaingo herri noblian\nZer zen gertatu nuen aditu\nBi notablien artian:\nNola ziren justizian\nSartu hitz baten gainian\nDonibanen zer gertatu,\nGauza nola zen pasatu,\nBehar dugu deklaratu.\nBazkal-denbora bere gogora\nDurrutik ez du pasatu.\nKonpainiaz da trufatu,\nXitxi, saltsa eta fruitu,\nGuziak iretsi ditu...\nHuna nola zen afera,\nJin zirenian kafera,\nEtorri zen Theodora,\nSei lagunena, neurri ona\nEman zuen mahainera:\nDurruty saltatu bera,\nOngi beterik kikera.\nLauek zutenekotz hartu\nAgorrienta zen finitu,\nBi xorta gabe gelditu.\nHori ikusiz Durruty irriz\n«Ergel xirtxila zer duzu?»\nHitz hortaz du ajornatu...\nEz den bada nardagari\nNorat joan den jaun hori!\nEz fida musde Lacori.\nNoges sarjanta, gizon galanta,\nHartu du kontseilari.\nAi, zer sujeta gidari!\nSaltsa tzarren xuxentzari\nHori da beti ibili...\nErrozu musde Nogesi\nGizon bihotzgabe horri\nNere partez goraintzi.\nGizon mendratzen jende tronpatzen\nAri izan dela aski:\nZor pagatzen dadin hasi,\nBertzeak bere gisa utzi,\nEdo doala ihesi!\nJujaz naiz estonatu\nLekuko xoil bat aditu\nHalere du kondenatu\nUnus testis, nullus testis,\nZizeronek erran du;\nLegia gida har zazu,\nBi lekuko behar tutzu\nBertzela deus ez zira zu!\nAspaldikoak dire pertsu hauk: ehun urtetarat doazke; bainan zer gatz-biperrak dituzten orano... Noges batzu ezagutu dituztenentzat.


Xabier Etxaniz Rojo-ri elkarrizketa | Hitzen uberan\n← Komikien loraldi baten aurrean al gaude?\nEtorkizuneko telebista →\nXabier Etxaniz Rojo-ri elkarrizketa\nTxatartegirako ipuinak liburua kaleratu du Xabier Etxaniz Rojok Erein aegitaletxearen eskutik. Donostian egin dugu hitzordua, alde zaharreko elkarte batean. Bertan egon ohi da bere istorioak eraikitzen, ordenagailu eramangarria esku artean eta pipa ahoan. Taberna ilunetako zokoetan idazten zuen behinola, mahaia paperez beterik. Jendeari begira sortzen dituelako bere istorioak, agian.\n‘Idazten nagoenean istorio bat kontatu nahi dut, besterik ez; istorioak berak agintzen dit nola egin’.\nBizitzak horrelako gauzak ditu, xehetasunek ez dute garrantzirik harik eta garrantzia duten arte, begirada mingarriek ez dute minik eragiten begiradarik topatu ezean, hitza zein isiluneak ez dira zartako bihurtzen urdaila ukitzen duten arte.\nLaugarren ipuin liburua da Txatartegirako ipuinak Xabier Etxaniz Rojoren ibilbidean, baina jorratu ditu nobela (Koadro isila, Erein) eta kronika (Enara: nazioarteko adopzio baten istorioa, Alberdania) ere. Berrian, Irutxuloko Hitzan eta Aizun idazten du.\nTituluak oso ondo islatzen du liburuan nagusi den irudia: batzuetan adinari loturiko gainbehera, besteetan ideologiari loturikoa… Txatartegirako gizartea da gurea?\nTxatartegira denok joango gara egunen batean, metafora argi bat dago tituluan. Heriotzarekin loturik niretzat 2009a oso urte latza izan zen, nire amaginarreba eta aitaginarreba hiru hilabeteren bueltan hil ziren, azken urte hauetan beraien gainbehera ezagutu dut. Nire familian ere pixkana pixkanaka belaunaldi bat beheraka doa eta gai horri bueltak ematen hasi nintzen. Konturatu nintzen hor bazeudela kontatzeko moduko istorio batzuk, eta horrekin batera jabetu nintzen aldez aurretik banituela autoak agertzen ziren ipuin batzuk idatziak. Hari guztiak elkartuta nik uste dut aspaldi erabaki nuela izenburua hortik joango zela, banuelako hori adierazteko behar bat. Ikusten dugunaz idazten dugu, eta nik ikusi nuena izan zen nire inguruan pixkanaka jendea maldan behera zihoala; hori izan zen abiapuntua.\nAsko azaltzen da adinaren gaia, atzera begiratzearena, aitatasunaren inguruko gogoeta, denborak lapurtutakoaren ingurukoa… zure aurrekoen gainbehera azaltzeaz gain, zure belaunaldiarena ere sumatzen duzu neurri batean?\nDuela gutxi hogeita hemeretzi urte bete ditut, berrogei urtera iristen ari gara koadrilan eta nahita nahi ez hor badago muga bat, bertigoa ematen duena. Ikusten dugu gure gurasoak ari direla behera egiten eta hurrengoak gu izango garela. Nire gainbehera fisikoa ere sumatzen dut, ezin ditut egin orain hamar urte egiten nituen gauzak. Horrek kezka sortzen du. Gatazkaren kasuan gainbehera baino gehiago da nekea. Orain dela urte batzuk gauzak modu batean bizi nituen eta jada nekatua nago, iruditzen zait denok gaudela oso nekatuta. Gero badago beste gai bat ere, Gari-zainzuriak ipuinean azaltzen dena: nola ikusiko gaituzten hemendik hamar, hogei, hogeita hamar urtera gaur egungo euskaldunak, nola epaituko gaituzten. Batetik norberaren gainbehera fisikoa dago, bestetik ideologikoki zer ginen, zer garen, nola ikusiko gaituzten. Zalantzak eta nekea. Azken batean ematen du beti zerbaiten kontra borrokatzen ibili garela eta paretari burukadak emateaz aspertuta gaude, daude… ez dakit zein den aditza, baina ni behintzat oso nekatuta nago.\nKuriosoa da horrelako gogoeta entzutea egungo egoera politikoaren norabidea ikusita…\nNik uste dut 2006. urtetik gaudela nekatuak, nire kasuan behintzat; hau da, aurreko prozesuan T4koa gertatu zenean eta abar. Ordurako piztua zen ilusioa, eta hor bat batean dena erori zen, egoera berera bueltatu ginen… bitxia da, ni orain dela urtebete hasi nintzen liburu honekin, orain zorionez beste egoera batean gaude.\nAutoek edo garraiobideek nolabaiteko hari estetiko bat ematen diote liburuari.\nEz dira beti autoak, azken ipuinean moto bat agertzen da, bada autobus bat… funtsean garraiobideak irudikatu nituen. Ipuin batzuk, esan bezala, aurretik idatziak zeuden. Gaizki hasten diren egunak ipuina adibidez nahiko zaharra da, baina ez du gaurkotasunik galdu. Idatziak nituenak gutxi ziren hala ere, eta hortik aurrera lan egiteko beste metodologia bat izan da erabili dudana: propio hartu ditut elementu batzuk eta saiatu naiz haiek konbinatzen liburuari osotasuna emateko. Alde horretatik nahiko pozik nago.\nIpuin liburua izanik lagungarri egin zaizu horrelako elementuetatik abiatzea?\nEz da gauza bera ipuin bilduma bat edo ipuin liburu bat egitea, nik uste dut orain arte egin ditudanak ipuin bildumak izan direla gehiago, Hamar manamenduak ezberdina zen arren. Aurrerapausotzat jotzen dut hori: saiatzea gai eta elementu batzuk jorratzen liburu bati begira. Lehen ez nuen egiten, ipuinak biltzen nituen eta listo. Kasu honetan metodologia kontzientea izan da, eta bai, oso lagungarria.\nIpuinen idazle gisa ibilbide luzea egin duzu. Aipatutakoaz gain, zertan gehiago sumatzen duzu bilakaera?\nNiri iruditzen zait ipuin gutxiago idazten dudala orain, baina ipuin hobeak egiten ditudala. Lehen asko eta asko idazten nuen eta hortik ateratzen zen kalitatea. Ehun ipuin idazten badituzu hamar agian izango dira onak. Orain gutxiago idazten dut baina gehiago lantzen dut idazten hasi aurretik. Pixkana pixkanaka bakoitzak bere metodologia bilatzen du, lehen ideia bat topatu ahala azkar eta berehala idazten nuen. Gari-zainzuriak idazteko adibidez orain hilabete batzuk anekdota bat kontatu zidaten eta buruan utzi nuen bueltaka. Pasa ziren hilabeteak eta orduan hasi nintzen idazten, argi nuenean zer nahi nuen. Orain dela hamar urte berehala idatziko nuen, aldaketa hori sumatzen dut.\nIpuinaren teknikari dagokionez nolabaiteko sarekadak eraiki dituzu irakurlea harrapatzeko, anitzak dira erabili dituzun narrazio-egiturak. Ipuina idazteko orduan teknikaren erabilera instintiboa da, edo istorioa aurretik erabakitako ‘mekanismoan’ txertatzeko ahalegina egiten duzu?\nInstintiboa da, ez dut aldez aurretik pentsatzen. Askotan segun eta lehenengo paragrafoa edo orria nolakoa den halakoa izaten da ipuin osoa ere. Oso argi daukadana da ipuinetan datuak nolabait dosifikatu behar ditudala, soilik-soilik beharrezkoa dena kontatzen saiatzen naiz, baina hori ere oso instintiboa da. Bukaerara iritsi eta dena argitzen da. Adibidez, Hogeita hamaika egun Londresen ipuinaren kasuan iruditzen zitzaidan atzeraka joateak bazeukala bere xarma; oso berezia da ipuin hori, interesgarria iruditzen zitzaidan pertsonaiaren bilakaeran kontrako bidea egitea, eta hor berriro ere dosifikatu behar izan dut. Bestela gustatzen zait teknika ezberdinak erabiltzea, baina esan bezala hori askotan lehenengo orrialdea idaztean erabakitzen da.\nHasiko da irakurlea ipuinak irakurtzen, kokatuko du pertsonaien izaera eta ostera ez du argi jakingo ipuinak nora eramango duen, ezusteko birak ematen baitituzte sarri narrazioek.\nKritiko bati irakurri nion ipuin hauetan, edo behintzat nik idazten ditudanetan, bukatutakoan berriro hasi behar duzula irakurketa. Hau da, ipuina bukatutakoan beste ikuspuntu batetik irakurtzen hasi behar zarela berriz ere. Irakurle gisa orain arte pentsatzen nuen hau eta hau, ipuinak eraman nau alde batetik bestera, iritsi naiz bukaerara eta ezer ez da ematen zuena; orduan berriro hasten bazara irakurtzen informazio gehiago duzularik gauzak askoz hobeto ulertzen dituzu. Kritiko horrek positibotzat jotzen zuen, ez dakit nik… (kar-kar).\nMekanismo, trikimailu, teknika ezberdinak erabili dituzu, eta badago gogoetarik ere. Irakurlearekin jolasean zabiltza nolabait, ez zaitu horrek nolabaiteko artifiziora behartzen?\nEz, gainera nik pentsatu behar dut irakurlea argia dela, eta errespetuz tratatu behar dudala. Nik joko bat proposatzen diot irakurleari eta saiatzen naiz berak pentsa dezala nik nahi dudana, baina azkeneko momentuan pieza guztiak eman behar dizkiot, bestela tranpa litzateke.\nJoko baten moduan bizi duzu?\nEta horrekin ez duzu sentitzen gogoetaren mamia edo literatur ikuspegitik istorioaren sinesgarritasuna galtzeko arriskua?\nNik ez diot horri garrantzirik ematen. Nire gogoetak nireak dira eta logikoa da ipuinetan agertzea, baina ez dut inor konbentzitu nahi, ez dut apologiarik egin nahi. Nik istorioak asmatzen ditut, niri gustatzen zaidana istorioak asmatzea eta jolastea da. Nik idazterakoan ondo pasatzen badut irakurleak ere ondo pasatuko du, eta irakurleak ondo pasatzen baldin badu ni pozik. Ez daukat bestelako asmorik, bestela saiakera egingo nuke. Berrian agertzen diren zutabeak ere niretzat jolasak dira, nik badakit non idazten dudan: egunkari bateko azken orrialdean. Mundu guztiak edo lehenengo orrialdetik hasten da irakurtzen eta deprimitzen da edo buelta ematen dio eta irribarre batez hasten da. Noski, baditut nire ideiak eta askotan agertzen dira. Gaiak batzuetan serioak dira, baina beste batzuetan jolasak besterik ez. Hori da nire asmoa, eta nire gogoetak ez badira iristen ez da ezer gertatzen.\nIdazkera aldetik ere hizkuntza une oro narrazioaren zerbitzura dagoela esango nuke. Ez zara sobera galtzen metaforetan, irudietan, apainduretan…\nHala da, eta gainera egun osoa pasatzen dut hori esaten euskaltegian: zein da zure helburua? Hau kontatu nahi duzu? ba hau kontatu. EGA taldeetan eta goi urratsetan idazlan bat egiteko zailtasunak dituzte, zergatik? uste dutelako hizkuntzak zerbait oso ponpoxoa izan behar duela; esaldi mota jakin bat jarri behar da baldin eta jarri behar bada, bestela ez. Hizkuntza niretzat tresna bat da, dena egon behar da istorioaren zerbitzura. Ez dakit su artifizialik egiten.\nAukerak dira azken batean.\nBai, aukerak dira baina ez dakit zein punturaino den nik nahita aukeratu dudan zerbait edo ezin dudala besterik egin; baina agian ezin dut besterik egin arreta ematen diodalako istorioari eta ez hizkuntzari. Nik badakit lorategi batean oso gauza politak egin daitezkeela, baina lorategi batean landare bat haztea agian nahikoa da. Hizkuntzarekin gauza bera. Oso gauza ponpoxoak, ederrak esan daitezke baina agian nahikoa da bestea. Nik nahi dudana egiteko behintzat bai. Ziur aski euskaltegian lan egiteak izango du eragina horretan.\nPertsonaiak gatazka politikoaren testuinguruan bi munduren artean harrapaturik daude sarri. Bereziki ironikoa izan zara alde batekin, hau da, ‘euskal’ hitzaren alboan koka daitekeenarekin. Besteak hor daude bere argitzalekin, baina ez da hainbeste sakontzen, agian ez dituzulako horren barrutik ezagutzen?\nBai, gainera guk egin behar diogu gogor gure buruari, guk egiten ez badiogu ez du inork egingo. Azken ipuinean (Gaizki hasitako egunak) kontziente naiz pertsonaia gaizki tratatu dudala, eta agian egongo dela militanteren bat haserre horrekin, baina horrelako militanteak ere egon dira. Ezker abertzalean ere egon dira onak eta txarrak, ezker abertzalekoa izanagatik agian oso jatorra, bai, baina baita desastre hutsa ere. Zergatik ez egin literatura horrekin? Zergatik ez diogu barre egingo geure buruari? ipuin hori modu kontzientean da azkena: liburuan zehar miseriak kontatu ditut eta irribarre batekin bukatu behar dut, bestela oso penagarria izango litzateke liburu osoa. Kontatu ditudan istorioak oro har tristeak dira baina bukaeran zer edo zer positiboa azaldu nahi nuen, eta gainera guk gure buruari barre egiten.\nIronia zorrotza da kasu askotan, pertsonaia batzuk maltzurkeri puntu batez ere erretratatu dituzu. Jarrera idealizaturik ez da, baina balantzaren beste aldean bada nolabaiteko samurtasunerako tartea hala ere (Allariz-miseria-Allariz ipuinean, adibidez). Zer dago gure miserien beste aldean?\nNik uste dut oro har pertsonaiak ondo tratatzen saiatu naizela, baita ideologikoki niretzat merezimendu hori beharko ez luketenak ere. Azken batean, ‘besteak’ ere hor daude, ezin dut egin egongo ez balira bezala, nahiz eta ideologikoki urrun egon nitaz. Are gehiago, niregandik ideologikoki gertuen dagoen pertsonaia da okerren tratatzen dudana. Kontziente naiz, gaizki tratatu dut, eta nahita egin dut. Alde batetik geure buruari barre egiteko interesgarria iruditzen zait; gu horrelakoak gara, ez daukagu beste misteriorik, eta batzuetan gu ere nahiko deprimenteak izan gara, nahiko desastreak. Ideologikoki beste alde batean daudenak ere samurtasunez tratatzen saiatu naiz. Militarra adibidez ondo tratatu dut, agure normal bat balitz bezala agertzen da. Uste dut guk maitatu behar ditugula gure pertsonaiak.\nPertsonaien kontraesan horiek barne munduan garatzen dira gehienetan. Agian errealitatean ere oraindik argira ateratzeke daudelako?\nUste dut gehiago dela nik izatez gauzak gordetzen ditudalako, nire espresatzeko modua hori bera delako. Gauza asko gordetzen ditut eta gero kostatzen zait ateratzea, agian horregatik nire pertsonaiei ere kostatzen zaie barruan daukatena agertzea.\nBada norbanakoa eta gizarte-masa ia animaliazko baten arteko tentsioa ere. Autoa eta Klaxonen festa ipuinetan adibidez, absurdura iristen diren egoerak dira planteatutakoak. Kontzienteki erretratatu duzu horrela harreman hori?\nBai, badago horren kontzientzia bat, azken batean hau artalde bat da eta hortik ateratzen dena normalean ondorioak sufritzen ditu. Suposatzen da animali a sozialak garela eta jendearekin ondo moldatzen jakin behar dugula, jendearekin nola jokatu behar duzun pixkanaka ikasten duzu bizitza osoan zehar. Batzuetan beldurra ematen dit horrek, badago masa-taldetik kanpo geratzen den horren egoeraren inguruko gogoetarik, beti izan dut halako kezka bat. Baina berriz ere iruditzen zait ni halakoa naizela, egoera batzuetan bai baina beste batzuetan ez naiz ondo moldatzen jende artean.\nNola irudikatuko zenuke irakurlea liburu hau amaitu eta ixteko unean? irribarre batekin, zigarro bat pizten urduri…\nEz dakit, ni pozik geratuko nintzateke baldin eta barruan zer edo zer arraroa sentituko balu. Irakurlea pozik edo lasai ez dut uste geratuko direnik, azken batean istorio gehienek daukatelako oso amaiera latza. Ez dakit zein den sentimendua, liburu hau atera dut eta nik neuk ere ez dakit zer sentitu behar dudan, baina irakurle batek zer edo zer sentitzen badu, edozer, seinale ona da. Ipuin batzuekin jendeak esan dit fuerteak iruditu zaizkiela, hori sentitu badute ni pozik. Idazten nagoenean istorio bat kontatu nahi dut, besterik ez, istorioak berak agintzen dit nola egin.\nTxatartegirako ipuinak liburuari egindako kritikak.


Batekin Ezagutzeko Armeniarrak Erabiliz argazkiak Eta telefonoa - BIDEO-TXATA - BAI!\nBatekin Ezagutzeko Armeniarrak Erabiliz argazkiak Eta telefonoa\nGai izango duzu, aukeratu gehien Erakargarria ama Armenia\nErabiltzaile askokGizon jakintsu eta ausart seme-Alabak, ondo irakurri intelektual eta Irakasle guztiak ospetsua enpresaburu eta Hainbat ordezkarik erromantiko sortzaileak dira, Gunean erregistratu, maitale kirol eta Arte sexu eta indartsuagoa izango da. Horretan sartzen dira, bat aurkitzeko Hautagai nork betetzen den baldintza: Adina, eta altuera, tenperamentua eta Sinesmenak, lanbidea eta zaletasuna. Hau egin ahal izango duzu Behar bezala aukeratuz perfektua ezagutzen Partida konfigurazioa. Ikusgarria estatistikak. Gehienak gure erabiltzaile dira Taula gainean. Horietako asko, ez bakarrik komunikatzeko, Interneten bidez, baina, era berean, Erregistro bat egiteko hitzordua mundu Errealean, bete nahi dut bat Macedo, normalean adierazpen bat maiteminduko Da bere ahoan emakume bat.\nsistema garapena komun bat da aukera\nHau ez da harritzekoa: gizon Horiek izan orientazio sexuala eta tenperamentua. Lodia eta sutsua maitalea du Edozein edertasuna kontuan. Nahi duzun erori xarma pertsona hau. Gune bat sagarna pertsona bat Nor da geldiezina. Bete ondoren, izena emateko, osoa Jasoko duzu sarbidea erabilgarria eta Baliagarria ezaugarriak: pertsonal bat sortzeko Orria, erabili bilaketa aurreratua, argazkiak Ikusi, aztertu, erantzun for chat. Hiltzailea du beste milioika webguneko Erabiltzaileei, eta aukera izango duzu, Jakiteko zure patua.\nChittagong Datazio: Datazio Gune bat Non guztia Egin dezakezu\nKi date soti nan ane a nan Sweden. Fun pou tout laj. San yo pa restriksyon sa yo. Reyèl foto\nbideo Datazio free free chat izen-ematea gabe chat erruleta neska erregistroa Orthodox Topaketak arakatu nire orria korronte zuzeneko neska video chat online izen-ematea gabe Datazio helduen video bideo Datazio emakumeen online sarrerako Datazio guneak


smart.radiotraining.org » Ekoizpen taldeak\nAriketa honen bitartez partaideek ekoizpen talde batean ematen diren rol ezberdinak ulertuko dituzte, eta baita irratiko programa baten ekoizpenaren aspektuak ere.\nPartehartzaileek produkzio taldeko euren rola identifikatuko dute ariketan zehar, ondorengoetariko bat hautatuz: Produktorea edo ekoizlea - Irratsaioaren ekoizpena koordinatzeko ardura, ikerketa lanetan lagunduz eta segurtatuz programa ateratzen dela airean denean. Aurkezlea - Programara ikerketa lanak eginda agertu, izango dituen edukien inguruko beharrezko jakintza eta informazioarekin. Aurkezteko eta gidatzeko ardura, programaren tonua eta estiloa definituz. Soinu teknikaria - Produzkioaren aspektu teknikoen ardura, hala nola soinu-mahaiaren maneiua, audioaren monitorizazioarena grabaketa prozesuan eta mikroen eta bolumen mailen egokitzearena. Ikertzailea - Programarako edukiei buruzko ideiak ekartzea, elkarrizketatuen eta gaien inguruko informazioa biltzea, zenbaitetan ekarpenak egitea gidoilari gisa edota grabatutako audioekin.\nPartehartzaileek honakoak ulertuko dituzte: zein ardura eta rol dauden irratsaio baten ekoizpenean. Rol berrien eta prozesuaren, zein programaren erritmoaren arteko erlazioak. Erabakiak hartzeko prozedurak ekoizpen taldearen baitan. Produkzioaren plangintza egitearen garrantzia. Plangintza horren definiziorako printzipioak. Produkzio plangintza bat egin eureka proiektatutako programarako.\nHezitzaileak irratsaioen ekoizpenak barnean hartzen dituen xehetasun eta rolak ondo ezagutu behar ditu.\nPartehartzaile kopuruaren eta gelaren tamainaren arabera, bi ekoizpen talde baino gehiago sortzen baldin badira, espazioa beharko dute talde gisa elkartzeko eta bakoitzaren ardurei, rolari eta programaren edukiei buruz jarduteko.\nLehen atala: Ekoizpen taldeak sortzea. Formatzaileak lauko taldeetan jartzeko esango die, eta Programa Proiektu taldetan jarriko dira. Taldeetan, rolak banatuko dituzte. Hiruko talderik balego, ekoizlea eta ikerlaria pertsona bera izan litezke. Bigarren atala: Ekoizpen bilera. Posible bada, tarte honetarako komeni da ondo trebaturiko irratiko kide bat ekartzea, azal diezaien bere produkzio taldeak nola egiten duen lan eta elkar hartzen duten euren taldeko kideen lan eta rolek. Ostean, talde txikitan jartzeko eskatuko die hezitzaileak. Produkzio bilera bana izango da talde bakoitzean. Ekoizpen Bilerako Gai-zerrenda jarraituko dute (ekoizpen bilera orria banatu). Talde bakoitza gai-zerrenda modu askean mugituko da, bestela formatzaileak adieraziko die zenbat denbora eman gutxi gorabehera puntu bakoitzarekin. Kide bakoitzak present izan behar du bere rola zein den, hau da, ekoizleak esaterako buru rola joka dezake, ildoa gidatuz. Talde bakoitzak ekoizpen planaren gidoi osoa jarraitu behar du. Programaren izena: Programaren formatuaren ardura daukan ekoizpen taldeak definituko du.\n10 (ikusmen urritasuna edo ikasteko zailtasunak dauzkatenekin, 4 hezitzaileko)\nFitxak aldez aurretik bidali emailez, ikusmen urritasuna edo itsutasuna daukaten pertsonentzat. Laguntzaile baten presentzia beharezko izan daiteke ikasteko zailtasunak dauzkatenekin oharrak jaso ditzan hainbat ataletan.\nBanatu (emailez zein paperean) Ekoizpen Bilerako eskuorri edo fitxa. Ikusmen urritasuna baldin badaukate partaideek, aldez aurretik helarazi izana komeni da, eztabaida tarterako erabilgarri izan dezaten jada. Ikasteko zailtasunak dauzkaten pertsonak badaude taldean, laguntzaile bat behako da taldea galderen eta euren erantzunetan zehar bideratzeko eta oharrak jasotzeko. Taldea motibatu, balizko elkarrizketatuak proposatu aukeratutako gaiari loturiko inor otutzen ez bazaie.\nPartehartzaileek aipa ote ditzakete ekoizpen taldeko rol ezberdinak? Ulertzen al dute rol bakoitzak zein ardura dauzkan? Hau ‘irratiko egoera erreala’ balitz, programa prestatu bezala ekoiztu izango al lukete?\nIkerketaren, programen xehetasun eta formatuen eta komunikabide eta legeen atalen ostean.


Eñaut Elorrieta izango da gonbidatu berezia ostiralean Asteasun | El Diario Vasco\nTolosa GoierriEñaut Elorrieta izango da gonbidatu berezia ostiralean Asteasun\nEñaut Elorrieta izango da gonbidatu berezia ostiralean Asteasun\nI.A. ASTEASU. Martes, 21 noviembre 2017, 00:41\nOstiral honetan, hilak 24a, Asteasuko Musikarien Eguneko gonbidatu berezia Eñaut Elorrieta izango da. Hitzordua Usarrabi frontoian 22:00etatik aurrera izango da. Bertan, 80 musikaritik gora ariko dira oholtza gainean, mota guztietako musika eta instrumentuak jo-tzen. Santa Zezilia egunaren bueltan egiten da hasi ziren Asteasuko musikari guztiak batzen dituen Musikarien Eguna. Dagoeneko laugarren edizioa du, eta urtetik urtera arrakasta handitzen doa.\nEmanaldi berezian Elorrieta gernikarra eta Ken Zazpi talde ezaguneko kantaria, zenbait kantu bakarrik egingo ditu, eta beste hainbatetan herriko musikariekin batera ariko da. Estilo aldetik, kontzertu anitza izango da, herriko taldeek jorratzen duten musika-mota zabalaren erakusle.\nHainbat elkarte ariko dira oholtzan: txistu-taldear, trikitixako ikasleak, Usarrabi koroa, Pello Errota ikastolako haurrak eta Inolaz taldea. Horiei batuko zaizkie instrumenturen bat jotzen duten herritar asko: klarinete, biolin, zeharkako flauta, eskusoinu, tuba, bateria, baxu eleltriko, etab.\nGuztien artean kontzertu itzela emango dute, 2euroko sarreraren truke.\nEderki pasa zuten haurrek jokoetan Musika eta bazkaria erretirodunen egunean


Diagnostikoak eta balantzeak III - Diario de Noticias de Navarra\njosune ariztondo 16.07.2021 | 00:26\nUrtebete egin berri ditu Jaurlari-tzak. Hauteskunde data haren gaineko eztabaidak hemeroteketan daude. Atzerapenaren aldeko arrazoiek ez ziruditen sakonekoak eta, oinarri urriko kritikekin gertatu ohi denez, hiru-lau hilabetera erakutsi zuten noraino ziren anzuak.\nAsko kritikatzen dira egungo politikariak. Errazegi egiten ditugu gutxieste orokorrak, nahiz eta geure kolektiboaren aurkako kritikek asaldatzen gaituzten, xehetasunik ezak neurrigabekeria eta injustizia adiera-\nzten dutela-ta. Halaxe da. Eta horixe sentituko dute hainbat alkatek, alderdi politikoetako kideek, diputatuk, parlamentarik.... eta Lehendakariak berak ere, seguru nago. Ez dute arrazoirik falta. Udalak ere heldu dira Ekuadorra. Aipamen berezia, lerro hauetatik, alkateei: une larrienetan eredugarri izateaz gain, herritar guztiek neurri murriztaileak bete ditzaten jarri duten ahalegina handia izan baita. Jakin bezate euren lan hori aintzakotzat hartu eta eskertzen dugula.