Gehienak denbora pasa, ibilaldia egin eta naturaz gozatze aldera joaten dira, beste asko perretxikoek sukaldaritzarako eskaintzen dituzten aukera bikainengatik, eta bakarren batzuk mikologiarako zaletasun hutsez, benetan zientzia erakargarria baita; kontuak kontu, gero eta gehiago dira asteburuetan goizean goiz jaiki (erretiratu eta langabeek astegunak baliatzen dituzte perretxikoak biltzeko) eta esnegorri goxo, onddo bikain edo catarellus aldakorren “habia” ederren batekin topo egiteko emozioak erakarrita. Askorentzat, oso sentsazio betegarri da onddo estimatuok batzeko lan zehatzak dakarrena, gaur egun “perretxikozale” ospetsu den askoren haurtzaroko ametsak bete dituena. Izan ere, gauza asko ditu erakargarriak zaletasun honek: saski hutsaren aurrean izaten den zalantza, basoetako isiltasuna, urtero urtero nork bere curriculum-era eta zartaginera espezie berriak gehitu eta etengabe ikasten joatea, “aurkariek” ez ikusteko ematen den pauso kadentziaz betea, gure ahaleginak eman duen fruituarekin prestaturiko afari ederraren bueltan etxekoen eta lagunen aurrean harro agertzeko aukera, … Perretxikoen jangarritasuna (bikaina, ona edo erdipurdikoa, denetik izaten baita) eta arriskugarritasun maila (toxikoa, pozoitsua, hilgarria) izaten dira, zalantzarik gabe, mikologian zaleturik dabiltzanek gehien eskatzen duten informazioa, adituak zein hasi berriak izan. Edozein perretxiko-erakusketatara hurbiltzea besterik ez dago: bi horiei buruzko galderak izaten dira nagusi. Eta grina ere ugari, perretxikoen mundu hau zaletu handien mundua baita, benetako “fan” handiena; zaletu horiek desiorik handiena, mota askotako perretxikoz saskia beteta etxera iritsi eta bildutako espezieak mikologiari buruz argitaraturiko liburu bikainetako ilustrazio eta testuekin konparatzea izan ohi da. Baina, zer dago perretxiko baten atzean? Egia esan, lurpeko onddo baten fruitua besterik ez da perretxikoa; landareek bezala pigmentu fotosintetikorik ez duenez, bizirik irauteko bere konposatu organikoak beste inorganiko batzuetatik abiatuta egiteko gai izan den organismo bat besterik ez.\nHasteko, ongi prestaturik joatea komeni da: mendiko botak, makina, konpartimentuak eginda dituzten kartoizko kaxak, poltsak edo paperezko kartazalak (plastikoak hartzidura eragiten du) eta basoko labanatxo bat. Interesgarria izaten da (oso adituentzat) poltsikoko lupa eta oharrak idazteko arkatza eta papera eramatea: habitata, herria, data, izena…\nMikologia zientzia da. Eta ikasi egin daiteke. Mikologiari buruz zenbat eta liburu gehiago irakurri, erakusketa eta hitzaldietara zenbat eta gehiago joan eta egiazko zaleak -ez harrapari soilak- inguruan izanez gero, orduan eta gehiago gozatuko dugu perretxikoak biltzen eta toxikatzeko arrisku gutxiago izango da. Edozein modutan, perretxiko kontuetan hobe da ezjakina eta zuhurra izatea, “akademikoa” eta ausarta baino.\nJateko badira, modu erraz batean paratzea izaten da egokiena, hobeto dastatzen baita perretxikoen gustua. Gehienetan hankak bota eta txapelak bakarrik jaten dira: zatitu eta zartaginean, parrilan edo kazolan jarri oliba olio edo gurin apur bat eta gatza botata. Sutan, minutu batzuez eragin. Beste aukera bat: perretxiko edo onddoen nahaskia egin edo arrain eta haragien betegarri gisa erabiltzea. Perretxikoen gastronomia-aukerek ez dute mugarik. Perretxikoz egindako izozki bikain bat ere ba omen da…\nKutikula Txapela eta hanka estaltzen dituen mintza. Funtsezkoa espeziea erabakitzeko, egitura zein koloreagatik. Kutikula laua, zimurra, lehorra edo likatsua izan daiteke, ezkata itxurako aztarnak, garatxoak, ildoak,… izan ditzake, eta txapelari tinko itsatsia edo erraz askatzeko moduan egon daiteke.\nTxapela Perretxikoaren zatirik zabalena. Hankaren gainean egoten da eta kolore-gama zabala izan dezake; gehienetan aterki itxura izaten du, diseinu ezberdinekin bada ere: esferikoak (Bovista), kopa itxurakoak (Aleuria), konikoak (Conocybe), kanpai itxurakoak (Panaeolus), adarkatuak (Ramaria)…\nHimenoforoa Txapelaren azpiko aldea, himenioari -sexu-jatorriko esporak dauden lekuari- eusten dio. Himenoforoaren itxura eta kolorea oso ezaugarri garrantzitsuak dira perretxikoa identifikatzeko: laua izan daiteke (Peziza), edo izurrak (Cantharellus) nahiz laminak (Agaricales) eduki … Gainera, hankarekiko duen kokapenak sailkatzeko balio izaten du: bereiztua (hankatik aldendua), librea (hankarekin bat egiten duena baina ukitu gabe), edo hanka ukitzen duena.\nHanka Txapelari eusten dio, zuzena edo okerra izan liteke edo, askotan, zilindro itxurakoa. Erraboiladunak (Cortinarius), tripandiak (Boletus pinicola), kali-formakoak (Cantharellus) ere izaten dira…\nEraztuna Txapela zabaltzen denean hankari itsatsita geratzen den zatia, himenioa babestu eta esporak heltzen laguntzea da bere eginkizuna. Itxurak: eraztun bikoitza (Macrolepiota), gurdi-gurpila (Agaricus arvensis), gonatxoa (Amanita phalloides, muscaria…)\nBolba Lurpeko zati mintzatsua, zirkulu itxura (Amanita muscaria), kono era edo librea (Amanita caesarea), esfera itxurakoa (Amanita phalloides)… duten zenbait espezieren hankaren oinarria inguratzen duena. Hil edo bizikoa da amanita jangarriak eta hilgarriak bereizteko. Horregatik, perretxikoak osorik hartu behar dira, lur apur batekin, zorigaiztoko hanka-sartzerik ez egiteko.


Año I — Núm. 10\nGizon makar orrek, Pazko egunez Urbi et Orbi (Uriari ta Munduari) bedeinkaziñoa emon eutsan-agure agurgarri orrek, munduko aginpiderik aundiena dauko. Gaixoaren gaixoaz, zarraren zarraz bere gorputza lur jota egonarren, Pio XII'garrenaren eragipena munduko baztar guztietara bertatiko baten eltzen da. Katolikoak ez direanak eurak-be, itzal aundiaz entzuten dabe berak esaten dabena.\nGuretzat, Aita Santuaren menpeko zintzoak gareanontzat, gauza pozgarria da benetan onelako agintariak eukitea. Aita Santua ain aundia dala entzuten dogunean, arrotu egiten gara; berak gobernetan daben Eleizea mundu guztian zabalduta dagoala jakiten dogunean, alaitasunez betetan gara; Pio XII'garrena edonun maite dabela ikusten dogunean, Jainkoari eskerrak emoten deutsaguz gu-bere Eleiza Ama Santuaren sabelean sortuak izan giñealako.\nOraingo kristiñaueri Aita Santuagaz pasetan jakuna, aintxiñakoeri bardin bardin —eta askoz geiago— jazoten jaken Jesukristoren personeagaz.\nLenengo gizaldietako kristiñauentzat, Jesukristo zan gauzarik beiñena. Batzuk bere boz estia entzun eben Palestinako mendi-zelaietan, beste batzuk bere egitada arrigarriak ikusi. Personalki ezagutu ez ebenak, euren gurasoen agotik ikasi eben nor izan zan Nazaretheko gizon miragarria. Neguko gabetan, sutondo epelean jezarrita, aitita zarrak kontetan eutsen Jesusen bizitza arrigarria: bere aurpegiaren ederra, bere begien zoragarria, bere personalidadearen indar eragillea.\nOrregaitik, denpora atako kristiñauak guztiz amoreak artuta egozan Kristoren personeagaz. Ez bakarrik banaka batzuk; kristiñau talde osoa-bere bai. Maitasun ori dala-ta, pozarren sufrietan zituen martiriorik garratzenak, eta kantetan joaten zirean eriotzara, Quo vadis pelikulan ikusten dan legez. Maitasun ori dala-ta, laster aldatu eben sasoi atako mundu usteldua.\nOraingo kristiñaueri, beiñolako kristiñauen adorea ta arnasea falta jakuz. Alogereko beargiñen antzera, larregi begiratuten deutsagu Kristok emongo deuskun sariari nai kastiguari; bere personeak ez deusku asko ardura. Gure biotzetan, ez dogu sentietan kristiñauak garealako arrotasunik. Bestela, igarriko litzakigu gure eguneroko autu-mautuetan, gure zaletasunetan, gure eleizatik kanpoko bizimoduan.\nMundua obatu gura badogu, Euskalerriko erlegiñoa indartu nai badogu, espirituzko ta egiazko kristiñauak izan gura badogu, maite izan daigun Jesukristo. Bera da gure buruzagia. Bera, gure anaia nagusia. Gure artean bizi da. Gure aurretik doa. Poztu gaitezan bere jarraitzailleak garealako. Erakutsi daigun edonun lotsa barik gure kristiñau alaitasuna. Ain aundia da Kristo, ain indartsua, ain ederra, ain jakituna, ain zintzoa, ain kirmena, ain errukiorra, ain ona!\nEgia ete da, guk euskaldunok, fededunak izan arren, kristiñau kultura gitxi daukogula, eta erlegiñoa sakon ezagututen ez dogula?\nAin zuzen-be, orixe agertu da oraintsu Frantziako amabosteroko baten. Errebista orrek diño, Espaiñiako katoliko geienak ez dabela bear dan bestean erlegiñoa ezagututen, eta arlo orretan eurak, frantsesak, gu baiño obeto dagozala. Eta ori egiaztuteko, naikoa dala diño, emengo kristiñauak mezea zelan entzuten daben ikustea, eta erlegiñoaren gaiñean zetariko liburu ta errebistak irakurten dituen jakitea.\nNik neuk, ez neuke orrenbeste esango. Baiña bildur naiz orregaitiño, errebista frantses ori zuzenean ete dagoan. Izan-bere, ez da gauza kontsolagarria, euskaldun geienak mezatan zelan egoten direan ikustea. Sartu gaitezan domeka baten edozein eleizatara, batez-bere erri txiki batekora. Ikusten dozu iñor irakurten, gizonezkoen artean atan-be, meza liburua eskuan dabela? Ez aurki! Eta olanik, zelan gura dozu ba, mezea ulertu daien, liburu baten bitartez areri jarraituten ez badeutsoe?\nEta gero euren etxeetan, erlegiñoaren gaiñean irakurten ete dabe zerbait? Ez dot uste gauza aundirik. Bai, artzen ditue errebista batzuk. Baiña, erderaz ondo ez dakielako-edo, euskeraz irakurteko oiturarik ez daukelako-edo, orretarako astirik topetan ez dabelako-edo, egia utsa auxe da: Zoritxarrez, euskaldun geienak gitxi, oso gitxi irakurten dabe erlegiñoaren gaiñean, eta olan gure kristiñau jakituria guztiz urria izan bear.\n— Entzun, kaiku. Noiz jatok automobilla?\n— Ta zelan dakik ni kaiku naizana?\n— Igarri egin joat.\n— Ba, igarri eik automobilla noiz datorren-be.\n— Sekretu bat emon deuste, ta gura izan arren-be, ezin deutsat iñori esan.\n— Aztu egin jat!\n— Txo, ze belarri luzeak daukazak gizona izateko!\n— Ta ik, ze laburrak astoa izateko!\n1.—Konfirmaziñoa zer da?\n2.—Esan egia ala faltsoa dan emen diñoguna:\na) Eskritura Santuak ez deusku esaten noiz sortu eban Jesukristok Konfirmaziñoko Sakramentua.\nb) Eskritura Santuan ez da iñoiz eta iñun aitatuten Konfirmaziñoko Sakramentua.\nc) Kristiñau erlegiñoaren lenengo gizaldietan Eleizatik urtendako hereje guztiak, Konfirmaziñoa egiazko Sakramentutzat euki eben, urtenda gero-bere.\nBaserritar bat, semez Amorotokoa, oituraz agozikiña zan. Bere izenik ez jaku eldu, ezizena, bai: Kirru. Berban beran birao antzeko zerbait esaten eban: baten Deabrua, bestean Tximistea, bestean Barrabasa, bestean Madarikatua... ta abar.\nGarizima azken aldean, urtero egiten eban legez, konpesonarioan belaunikatuta barrua utsitu ebanean, abadeak arimearen osagarritzat aiñen bakotxeko, peseta biko mezea arimeri atarateko agindu eutsan.\nOrdutik aurrera Kirruri agoa garbi garbi egin jakon. Bein, burdiagaz mendian gora otatan joaiala, otaz ondo kargauta gero, aurreko larakotik askatuta, beera ta beera asi jakon burdia.\nAu ikusirik, garrasika asi zan Kirru:\n— Ba-jaroek, ba-jaroek...!\n— Zer edo nok jaroak, Kirru —preguntau eutsan gizon batek.\n— Inpernuko demoniño ta barrabas guztiak nire burdia arrapaladan jaroek —izan zan Kirruren erantzupena.\nUrrengo egunean peseta biko mezea esan eban Amorotoko parrokuak.\nNabarnizko anaien biraoa\nNabarnizko anaia bi, ikazgiñak, mutil on onak zirean. Egunero joaten zirean ikazgiñan basora, euren ama maiteak ipiñitako bazkaria zakutxuan artuta.\nGaztaiña arro baten eskegita ixten eben euren bazkaria, eguerdian jateko; baiña zital gosekillen batek ostu egiten eutsen sarri.\nBein, iñoizko goserik aundienaz eldu zirean zorrotxua itxi eben arbolearen ondora, bazkaltzeko garramura itzalaz, eta... bapez.\n— Guk jaukaagun gosea, eta orain-be ostu...! Birao bat jaurtigi bear jeutsaagu —esan eban batek.\n— Zelako maldeziñoa?\n— Oraintxe asmauko joat.\nEuren erriko eleizea egoan ikusbegian, eta asi zan:\n— Nabarnizko eleizea bete jostorratz. Areexekin josiala zaku. Areexek bete aretx ezkur. Eta areexen beste demoniñok astinduko al joek!\n— Jeseus...! Orrenbeste larregi dok, mutil. Ez deiogun izan gurari txarrik —esan eutsan beste anaieak.\n— Gurari txarrik ez; baiña merezi jok, ba, zeredozer.\nKalte egin deuskueneri-be parkatu bearra daukogu. Eta olgetan-be ez dago ondo iñori biraoak jaurtigitea.\nLapurra, barriz, bere bizkarrerako egurrak batzen ibilten da; eta lentxuago gerotxuago txarto ikusten dau bere burua, baita mundu onetan-be.\nANAITASUNA-ren irakurleak, ona emen azkenengo kurutzegramearen egiazko azalpena. Irakurri ondo.\nEzkerretik eskumaldera: 1. Gosaldu.— 2. Oroz. Ama.— 3. Aker. Men.— 4. Oba. U.— 5. Z. Bi.— 6. Izen. Ara.— 7. Karu. Dan.— 8. Arindu. A.\nGoitik beera: 1. Gorozika. 2. Bero. Zar.— 3. Soka. Ire.— 4. Aza. Nun.— 5. L. D.— 6. Damu. Uda.— 7. Ume. Ari.— 8. An. Bana.\nAskok erantzun dabe; uste neban baiño geiagok. Muxikatik, Metxikatik, Berritutik, Gazteiztik (Arabako uri nagusitik), Forutik, Naparroako Erriberritik, Gerenatik, Durangotik, Ermutik, Aiangiztik, Bedarutik.\nErantzupen geien bialdu dabenak, Bedarukoak izan dira. Erri txiki polit orretan, ogetabost ANAITASUNA bakarrik artzen dabez; ta alan ta guzti-bere, bederatzik bota dabe kurutzegramearen azalpena. Eta euretarik iruk, ia ia osorik igarri dabe, letra bi bakarrik txarto idatzi ditue-ta. Aurrera, Luis Atxabal, Felisa Lexardi ta Olga Barainka. Tira ba, urrengoan dana artez ataraten dozuen! Baiña orretarako ikasi ondo noiz ipiñi Z ta noiz S.\nGatxak, guztiz gatxak dira urrean letra biok, ia erantzupen guztietan okerretara idatzirik etorri dira-ta. Esan daiela, ostean, Ermuko Jon Axuriak, Erriberriko Sabino Berasaluzek, Metxikako Arantzazu Uribek, Berrituko Dotningo Azpirik, Gazteizko Mariano Gandariasek. Kontuz ibilli Z zital orregaz!\nEta zuentzat, zorionak, Elorrioko Kepa Arbulu ta Jesus Atxa! Zeuok urten dozue txapeldun! Joko onetan, futbolean baiño suerte obea euki dozue Elorriotarrak. Aurrera mutillak, iñoiz aspertu barik!\n1.—Konfirmaziñoa, berarizko modu baten Espiritu Santua emoten deuskun Sakramentua da. Orrez gaiñera, kristiñau fedean sendo jarraituteko adorea, siñesmenaren alde gogor egiteko kemena, ta Jainkoaren arerioren kontra indartsu izateko grazia emoten deusku.\n2.—a) Egia da. Jesusen irakaspen guztiak ez dagoz Eskritura Santuan. Eleizeak Apostoluakandik agotik belarrira ta belarritik agora dakiz Jesukristoren beste irakaspen asko. Oneen artean dago Konfirmaziñoko Sakramentua.\nb) Ez da egia. Ona emen Apostoluen Egintzak deritxon Liburu Santuan irakurten dana: «Jainkoaren berbea Samariakoak artu ebela Jerusalemeko Apostoluak entzun ebenean, Pedro ta Juan bialdu zituen eurakana. Eta oneek (Pedro ta Juanek), Samariara eldu zireanean, ango kristiñauak Espiritu Santua artu eien, otoitz egin eben. Orduraiño ez zan Espiritu Santua euren arteko iñogana etorri, Jesusen izenean bateatuta bakarrik egozan-da. Eta orduan, eskuak gaiñean ipinten eutsezan eta Espiritu Santua artzen eben».\nOarra. Samaria aldean Apostoluen denporan Felipe Diakonoa zan Mixiñolari, eta Jesusen dotriña santua ederto zabaltzen eban. Felipek bateatuteko bai, baiña konfirmetako eskubiderik ez eukon. Orregaitik, Pedro ta Juanek ara joan bear izan eben konfirmetako, orain gure Obispoa erririk erri ibilten dan legez.\nc) Egia da. Eta onek gauza eder bat emoten deusku adietan: Konfirmaziñoa emoteko oiturea Eleizearen asiera asieratik izan zala, eta kristiñau guztiak Sakramentu onetan siñesmen sakona ta sendoa ta zarra eukela.


Jarrai dezagun bidea egiten\nNork esango zidan niri, orain dela urte batzuk Lilatoian parte hartu behar nuenik. Betidanik izan dut horrelako lasterketa solidarioren batean parte hartzeko gogoa, Lilatoia ez baita lasterketa konpetitibo bat. Beti egongo da irabaztera doanik, baina Donostiako lasterketa hori baino askoz gehiago da.\nEzin dut deskribatu irteeratik abiatu baino hamar minutu lehenago sentitu nuena. 5.000 emakumetik gora, berdintasunaren aldeko borrokagatik korri egiteko prest. Ingurura begiratu eta zirrara zen askoren begietan ikusten nuena. Urduri nengoen, ez nekien oso ondo lasterketak noraino eramango ninduen baina une horietan berdin zitzaidan. Momentu horretan aurreiritziak etxean utzi eta dena emango nuela erabaki nuen.\nLasterketa hasi bezain laster inguruko emakumeen alaitasunak eta ongi pasatzeko gogoak bete ninduen. Alboetara begiratu eta irribarreak besterik ez nituen ikusten. Parte-hartzaileengan, eta baita inguruan animatzen zeuden guztien aurpegietan, irribarrea nagusi zen. Ikaragarria izan zen denen artean sentitu nuen indarra. Bagindoazen aurrera eta giroak, musikak eta guztion animo oihuak lagunduta helmuga geroz eta gertuago ikusten genuen.\nHelmuga, orain dela urte batzuk, inoiz zapalduko ez nuela iruditzen zitzaidan. Kursaal parean azkenengo indarrak hartu eta guztion laguntzarekin helmuga zapaldu nuenean gauza bat argi geratu zitzaidan. Urtzek bere kantuan aipatzen zuen bezala, zaila bada ez da ezinezkoa.\nBeraz, segi dezagun guztion artean berdintasunaren alde lanean, lanean jarraitzen badugu iritsiko gara eta.


Dancila sozialdemokrata izendatu dute Errumaniako lehen ministro\nMihai Tudosek astelehenean utzi zuen kargua, Liviu Dragnea PSDko buruarekin zituen desadostasunengatik.\nSerbia ez da negoziazio mahaira itzuliko Ivanovicen hilketa argitu arte\nKosovoko politikari serbiarra atzo hil zuten, Mitrovica hirian, Pristinaren eta Belgraden delegazio bana elkartzekoak zirenean.\nTxekiako Gobernuak dimisioa eman du konfiantza botoa galdu ondoren\nAndrej Babis lehen ministroari eta haren hurbilekoei EB Europako Batasunaren funtsak irabazi pribaturako bidegabe lortzea leporatzen diete.\nOposizioko lider nagusia askatu du Etiopiako Gobernuak\nMerera Gudinak urtebete baino gehiago egin du espetxean. Gobernuak urte hasieran adierazi zuen preso politikoak askatuko zituela.\nSiriako kurduen alderdi nagusiak Turkia geldiarazteko eskatu dio nazioarteari\nTurkiako Gobernuak eta armadak bilera bat dute gaur, kurduen Afrin barrutiaren aurka erasoaldi bat egitea aztertzeko.\nParlamentuan "gai guztiei buruz" hitz egiteko aukera defendatu du Torrentek\nRoger Torrent (ERC) izendatu dute Kataluniako Parlamentuko presidente, eta independentistek izango dute parlamentuko mahaiaren kontrola. Izendapena JxCren eta ERCren arteko akordioaren ondorio da. Bi alderdiek Carles Puigdemont presidentegai aurkeztea ere adostu dute.\nKolonbia hauteskundeei begira\nKongresua gudu zelai bakerako\nMaiatzean izango dira presidentetzarako bozak Kolonbian. Oposizioa hasia da bake hitzarmenean jasotako erabakiak bertan behera uzten eta oztopatzen\nGobernua «erantzun sendoa» ematen hasi da ELNren kontra\n«Ezerk ez digu atzera eginaraziko; ez gaituzte berriro mendira bidaliko»\nFARCeko buruzagi gisa etxe izan zuen oihanetik, beste oihan batera jauzi egin du: politikara, Habanako bake akordioetan sinatutakoa betearaztera eta Kolonbiako presidente izateko hautagaitzara. Egoera gordina dela aitortuta ere, baikor dago.\nPauso bat alborantz\nLegealdi berria hastearekin, Forcadellek parlamentuko presidente izateari utzi dio. ERCko diputatu gisa jarraituko du parlamentuan\nKosovoko politikari serbiar bat hil dute negoziazioak hasteko egunean\nBruselan elkartu dira Belgrad eta Pristina, baina Serbiako Gobernuak elkarrizketak eten ditu


Gatikan: Ni ez naiz kolonialista, zu ez zara kolonialista, bera ez da kolonialista…….. – Uribe Butroe\nGatikan: Ni ez naiz kolonialista, zu ez zara kolonialista, bera ez da kolonialista……..\nHistoriak mila ahots ditu, izan ere, poliedrikoa da. “Hainbat buru, zenbat aburu” dio esaera zaharrak eta benetan agure-atsoek badakite inork ez daukala egia absolutua. Horiek horrela, garrantzi handiko hitzaldia izan genuen Gatikako Gaztetxokoan bart, maiatzak 25.\nARGIA aldizkariko kazetaria den Axier Lopezek euskaldunek mundu berriaren konkistan izan zuten papera sakon aztertu zuen, eta haren ikuspuntua inflexio puntu bat izan zen, historiaren ibilbide berria zabaldu zuelako.\nElkanoren mundu biraren bosgarren urteurrena gogoratuko dugu aurten. Hori dela eta, egun Getariako marinela mirari eta miresgarri moduan agertzen zaigu hainbat esparrutan eta berarekin dakarren diskurtso eurozentrista hura gutxi batzuek ezbaian jarri dute. Zalantzati diren artean Lopez, asko ikertu du bizkaitarrak eta atzo haren teoria guztiak entzuen genituen, eta historiari buelta eman zion konturatzeke.\nHonaino helduko gara, ez dugu gehiagorik kontatuko, datorren irailean Lopezek, Argiarekin, liburua argitaratuko duelako, eta haren zain izango gara.\nEskerrik asko, Axier!!!!!!\nEskerrik asko etorri zareten guztioi!!!!!\nAurrekoa Previous post: Maruri-Jataben: Emakumeen aurkako errepresioa\nHurrengoa Next post: Bakion: Ahotsik gabeko emakumea


Arte[faktua] 90: Igor Estankona, "Moskito", Enrike Solinís, Xabier Sukia • ZUZEU\nArte[faktua] 90: Igor Estankona, “Moskito”, Enrike Solinís, Xabier Sukia\nArte[faktua] 90: Igor Estankona –\nNaia Duro eta Garazi Inchaurrondo\nIgor Estankona idazle arteagarra elkarrizketatuko du Yolanda Mendiolak aste honetako Arte[faktua]-n. Tolosan elkartuko gara berarekin, bertan bizi baita aspaldian. Moskito da argitaratu duen azken poema liburua, Susa argitaletxearen eskutik. Hamaika urte igaro dira aurrekoa kaleratu zuenetik. Olerkietako gai nagusiak aitatasuna, bikotea, nazioa eta heriotza dira. Erreferentzia ugari topa ditzakegu, gainera: literarioak, musikarienak, bertsolarienak… Liburua bost ataletan dago banatuta, nahiz eta hori ez zen hasierako ideia.\nZuzenbidea ikasi zuen Estankonak, Deustuko Unibertsitatean. Oso goiz hasi zen idazten, eta Arratiako Zantzoa literatura fanzinearen sorreran parte hartu zuen. Ordutik, hainbat komunikabidetan kolaboratu du: Euskaldunon Egunkaria, Euskadi Irratia, Deia… Azken horretan, literatur kritikak idazten jarraitzen du. Azken poema liburutik orain argitaratutakora arte igarotako hamaika urte hauetan literaturarekiko lotura kritikaren bidez mantendu duela dio. Literaturari dagokionez, poesia landu du, batik bat.\nEnrike Solinís musikaria gonbidatuko du Estankonak elkarrizketara. Euskal Barrokensemble musika taldeko sortzaile eta zuzendaria da. Lagun handiak dira, baina, horrez gain, asko gustatzen omen zaio haren musika. Bera bezala, Tolosan bizi den bizkaitarra da Enrike. Tolosan bertan, kalean ezagutu zuten elkar, umeekin zebiltzala. Gitarra eta lautea jotzen ditu Enrike Solinísek, eta antzinako musika lantzen du batez ere. Igorrek, bere poemetan, hizkuntza magikoa duela dio Solinísek. Estankonari, berriz, lasaitasuna transmititzen dio Enrikeren musikak. Saioan zehar, Solinísen lautearen soinuaz lagunduta, Estankonaren poema baten errezitala oparituko digute.\nXabier Sukia bertsolari eta Euskadi Irratiko Hitza jolas saioko zuzendari eta esatariak bere liburu kuttunen berri emango digu Apala[egia] tartean.\nBestalde, Azkoitiko Xabier Munibe Ikastolako Eneko Zabaleta irakasleak Amets Arzallusen Miñan liburuaren gomendioa egingo digu.\nAste honetako Galdetegia-n, berriz, Patxi Zubizarretak, Garazi Kamiok eta Erika Elizarik, astero bezala, literaturaren inguruko galdera banari erantzungo diote.\nHorretaz gain, Azkoitiko antzerki eskolako Naia Duro eta Garazi Inchaurrondo izango dira aste honetako Booktuber ataleko protagonista.


Kontserbazioa – 2 orrialdea – Haritzalde Naturzaleen Elkartea\nDatorren martxoaren 18an, urtero data hauetan egiten dugun bezala, Donostiako Ametzagainako parkean (Lau Haizeta), zuhaitz landaketa egingo dugu. Izan ere, martxoaren 21ean, udaberriaren etorrerarekin bat, mundu mailan Basoen Eguna ospatzen da eta Haritzaldetik aurreratu nahi izan dugu festa. Honekin Haritzaldek daramatza 21 urte zuhaitz eguna antolatzen, 21 urte zuhaitzak landatzen eta zuhaitzen zein basoen garrantzia\nAsteburu zoragarria igaro duguna, Naturaz beterik. Loiolako Erribera auzoak Urumean duela bizkar hezurra aitortu du eta jendeoldea etorri zaigu udazkenari agur esateko. Eguraldiak ere lagundu digu eta atzo bezain eguzkitsu egon ez bada ere, Urumean ibiltzeko primerakoa. Horrela, asteburuan 300 lagun baino gehiagok Urumea gertutik, barrutik, bizitzeko aukera izan dute... Itzela! Ez genuen ordea hainbesteko\nHaritzalde Naturzaleen Elkarteak Loiolako Erriberako Auzo Elkarteko Euskara Taldearekin elkarlanean "Neguaren zain, udazken amaiera jaia" antolatu dugu. Datorren igandean, abenduak 11, haurrei zuzendutako tailerrak izango dira Giuseppe Verdi plazan (Loiolako Erriberan). Aldi berean, txandaka, Urumeatik txalupa motordunez txango gidatuak egingo ditugu eta ibaia barrutik ezagutzeko aukera paregabea izango duzue (tiketak egunean bertan Giuseppe Verdi plazan).\nBilboko Aterpe Berri Eskaut taldeari ingurumen alorrean bolondres jardunaldi batzuk antolatu dizkiogu. Bi eguneko auzolana burutzeko bi gai landu dira: alde batetik Ulian Crocosmia × crocosmiiflora landare inbaditzaileak kentzea eta bestetik Mendizorrotzeko landarez gainezka zegoen anfibioen putzu bat egokitzea, landare batzuk kendu ur-libreak lortzeko. Oso gustora landu ditugu jardunaldiak eta gure esker onak adierazi nahi diegu. Mila esker!!


naiz: Uhaina Bikaina - 2\nSurflariok lasai surf egiteko urautsi ezkuturen bat xerkatzen dugu eta horretarako mapak, argazkiak eta urautsi posibleentzako koordenadak behatzen ditugu. Orain gutxi, olatu onak eskainiko dituen urautsi bakarti bat aurkitzeko modu bakarra...\nPasa den astean, lehen aldiz, zutabe hauetan idazten dudan artikulu hauetako bat itsatsi nuen nire Facebookeko murruan. GARAko albisteak Internetez irakurtzeko harpidedun izan behar denez inoiz ezin izan dut nire artikulurik partekatu, baina...\nKirola askotariko balioak transmititzeko bitarteko egokia al da? Batetik, kirola balio etiko eta moralak transmititzeko bitarteko egokia dela diotenak daude; bestetik, kirola, balioak transmititzeko bitarteko egoki bat baino, eremu honetan...\nRabbit Bartolomew surflari profesionalak ez zuen ulertzen zer egin zuten gaizki. Egun batzuk lehenago, Rabbbit (Untxia), 22 urteko ilehori australiar argal eta harroa Sunseteko urautsitik kolpeka atera zuten. Hortzak hautsi zizkioten eta...\nOrain hiru urte, gaurko egunez topatu zuten Coollongatako erregearen zerraldoa. Bihotz taupada bakar batek eraman zuen 53 urteko gorputz mehe, ahul eta zargaldua, eta horrela, azken urteetan bakerik izan ez zuen buruak atseden hartu zuen. Michael...\nAmaitu da Gold Coasteko proba. Lehen txapelketak, normalean, lehiakide berriak ezagutu eta surflari ezagunak sasoian dauden ikusteko balio izaten du. Ikusle gisa, urte sasoi berriari begira zein lehiakide babestu eta nor arbuiatuko dugun...\nOlatzek leihotik itsasoa ikusten duela egiten du amets. Eta horrela, «Itsasoari begira» abiatu gara gu ere. Hori da berri agentzia desberdinen goiburua. Irrati esatariak itsasgoraren zain daudela iragartzen du, bost eta sei metroko...\nAskotan esan dut zarauztar izateaz harro ez nagoela, baina egia da famatuak diren zenbait zarauztar sutsuki defendatzen ditudala, bai baitakit oso erraza dela, errazegia, pertsonaia ezagunak arinki eta modu desegokian gaitzestea. Aritz Aranburu da...


Argia :: Arma nuklearrak\n2014ko apirilaren 25a | Ordua Euskal Herrian Arma nuklearrak\n5+1 taldea ados jarri da Iranekin honen jarduera nuklearrez\t2013-11-25\nDamaskoren suntsiketa masiboko armak� eta Tel-Avivenak\t2013-09-16\nIpar Korearekin gatazka nuklearra saihesteko aukera galdu zuen Obamak\t2013-04-04\nIsraelek ez du gardentasunik nahi bere arma nuklearren inguruan\t2012-12-05\nIsraelek uko egin dio NBEk proposatutako Arma Nuklearrak Ez Ugaltzeko Itunari (NPT) eta nazioarteko ikuskatzaileei beraien instalaziotako ateak irekitzeari. Israelen iritziz, proposamen hori “zentzurik gabeko erabaki mekaniko bat da” eta NBEk “Israelekin zuen konfiantza galdu du”.\nApokalipsi nuklearra abiatuko zuten hitzak prest zeuzkan Kennedyk\t2012-10-28\nMundua hondamenditik uste baino gertuago egon zela erakusten dute Kubako Misilen Krisiaren 50. urteurrenean argitaratu diren dokumentuek. John Fitzgerald Kennedyk prest zeukan irlaren inbasioa iragartzeko diskurtsoa, bere anaiaren artxiboko materialen arabera.\nObamak eta Romneyk saihesten dituzten gaiak\t2012-10-21\nAEBetako hauteskunde kanpainari buruzko informazio asko ari da argitaratzen mundu osoko hedabideetan. Baina, zein dira Barack Obamak eta Mitt Romneyk aipatzen ez dituzten gaiak? Noam Chomsky irakasleak Mexikoko La Jornadan idatzitako artikulua aldatu dugu gurera. Ernesto Alonso\n"Inperialismoari eman zion aukera Malvinetako gerrak"\t2012-04-29\nErnesto Alonso Malvina Uharteetako gudari ohia da, 19 urte zituela Argentinako armadak hara behartuta. Gerra hartatik 30 urte bete direnean, diktadurak hartu zuen erabakiaren gaineko berrirakurketa egin du CECIM (Centro de ExCombatientes de las Islas Malvinas) erakundeko kideak: zergatik deitu zen gerra, nortzuk diren “Malvinetako heroiak”, eta bertan gertatu ziren tortura eta hilketak. Uharteen subiranotasuna aldarrikatzeko bide diplomatiko guztiak ikusten ditu egoki eta itxaropentsua iruditzen zaio Latinoamerikak jarrera bateratu izana.\nIranen aurkako jarreran, "aukera guztiak mahai gainean" daudela berretsi dio Obamak Netanyahuri\t2012-03-06\nIsraelgo lehen ministro Benjamin Netanyahu eta AEBetako presidente Barack Obama bildu egin ziren atzo, Iranen aurkako balizko erasoaz hitz egiteko.\nNoiz erasoko dion Israelek Irani? Duela bi urte\t2012-02-12\n"Bake egoeran, israeldar askok herrialdea utziko luke"\t2010-12-12\nAzken bi urteotan, Alberto Pradilla kazetari iruindarrak (1983) Israel-Palestina gatazkaren berri eman du hainbat hedabidetan. El judío errado liburua kaleratu du orain, Israelgo gizarteari buruz. Palestinarrez asko hitz egin da, baina gutxi dakigu israeldarren barne-gatazkez, kontraesanez, gorrotoaz, eragin erlijiosoaz, segurtasunarekiko obsesioaz… eta Pradillak beharrezkoa deritzo haiei entzutea, ez israeldarrak justifikatzeko edo konprenitzeko, tragediaren dimentsioa ulertzeko baizik. Desinformazioa\nZer egin albisteek informatu nahi ez dutenean\t2009-10-25\nHitzak, hitzak, hitzak, goizetik gauera telebistan, irratian, prentsan, Interneten. Gure garaiaren ezaugarria da etengabe albisteak jasotzea eta nola hala liseritzea. Baina prozesu horren ostean nekez gertatuko da gertakariak ulertzen lagunduko duen ezer. Hedabideen industria-egiturak ezinezko bihurtzen du informazioa, paradoxa badirudi ere. Ipar Korea\nEstatu jutxeista nazioartean\t2008-11-23\nHego Korearekin muga blokeatu berri duen Koreako Herri-Errepublika Demokratikoak 60 urte bete zituen pasa den irailaren 9an. Kim Il Sung estatu-fundatzailearen izena daraman plazan, milioi bat lagun bildu ziren ospakizunetan. 170 metro garaierako jutxe dorrearen sugarren zaintzapean milaka soldadu eta tankek desfilatu zuten. Egun seinalatu horretan ordea, ez zen Kim Jong Il lider nagusia inondik ere ageri. Net Hurbil: Iranek eta Israelek egingo dute bakea edo hurrengo gerra\t2006-04-30\nIranek bonba atomikoa eskuratzea gauza larria litzateke mundu guztiaren iritzian. Baina askoz arreta gutxiago ipini zaio erabaki horren atzean dagoen arrazoiari; alegia, aurretik badagoela Ekialde Hurbilean indar nuklear bat, Israel, bere monopolioari eutsi nahi diona. Krisia aurreikusi zitekeen... Martxo honetarako Irango erasoa eta krisi sistemikoa?\t2006-03-26\n�Stop US/Israel attack on iran�, titulu hori zeraman martxoaren 2an Indymedia gune alternatiboak plazaratu zuen albisteak. Eta ondoren izenburuan: �AEBek eta Israelek Irani erasotzeko plana daukate petrolioa kontrolatu eta dolarra defendatzeko�. Beste alde batetik, zenbait komunikabidetan (Mexikoko... Gehiago kargatu\nHal Saflieniko hipogeoa: Harri Aroko burmuin garbilekua\nGuardiola katalanez mintzatzearen alde, UEFAk kazetari bati errieta egin arren\nBerradiskidetzea Palestinan: Fatah eta Hamas batasun gobernura bidean\nHegoaldeko Sudan gerra zibilaren atarian, hedabideek noiz informatuko zain\nSezesio prozesuak konparaturik: lidergoez eta erabakitze eskubideaz\nGasteizko Alde Zaharreko bizilagunak hauteslekurik gabe utzi ditu PPk\nNork irabazten du dirua 'Ocho apellidos vascos' filmarekin?\nSant Jordi egunez FNACen ez dute libururik sinatuko hainbat idazlek, langileen baldintza txarrengatik protestan\nBrasilek internautak babestuko ditu espioitzatik lege berri baten bidez\nAltxamenduaren ospakizuna Derryko kaleetan


CAF Taldearen ibilgailu elektrikoen eskari zorroak handitzen jarraitzen du – Ekonomiaren KZ\nMAIALEN MUSATADI / 2020-09-09/ Solarisek hiru kontratu berri itxi ditu egunotan Europan autobus elektrikoak eta trolebusak hornitzeko. Horien guztizko zenbatekoa 30 milioi euro baino gehiagokoa izango da. Zehazki, 29 autobus elektriko izango dira Alemaniarako, 6 Poloniarako eta 20 trolebus Errumaniarako. Horrekin lotuta, gogorarazi beharrekoa da enpresa sektoreko liderretako bat dela eta azken urteotan 500 autobus elektriko inguru entregatu dizkiela bezeroei 18 herrialdetan banatuta.\nAlemaniako Offenbach hiria\nSolarisek 29 autobus elektriko hornituko dizkio Offenbach hiriari, eta autobus elektrikoekin lotuta Alemanian entregatutako bigarren eskari handiena izango da hori enpresarentzat.\nOffenbach hiriak, 130.000 biztanle baino gehiago dituenak eta Alemaniako Hesse estatuan dagoenak, akordioa itxi du Solaris Urbino 12 motako (12 metro) 20 autobus elektriko eta artikulatutako Solaris Urbino 18 modeloko (18 metro) 9 autobus hornitzeko. Autobusak 2021eko urrian entregatzea aurreikusi dute eta 2019an sinatutako Solarisen beste zazpi autobus elektrikori gehituko zaizkie. Autobus horiek urtea amaitu baino lehen jasoko ditu bertako Offenbacher Verkehrsbetriebe (OVB) operadoreak. Bi kontratuak osatutakoan, Solaris etxeko autobus elektrikoek OVBren flotaren ia erdia osatuko dute.\nAutobusak 316 eta 474 kWh-ko Solaris High Energy+ baterien azken belaunaldiarekin ekipatuta egongo dira eta tenperaturari dagokionez erosotasun gorena eskainiko dute; izan ere, aire girotuaren ekipo eragingarriak izango dituzte, ingurumenarekiko begirunetsuak direnak, eta ibilgailu barruan maila egokiak lortzeko kanpoko tenperatura erabiltzen duen bero-ponpa dutenak.\nHorrez gain, Alemaniako operadoreak gidariari laguntza emateko sistema modernoa aukeratu du. Horrekin, besteak beste, ikuspegia zabaldu ahal izango da ibilgailu kanpoan kokatuta egongo diren kamerei esker. Gailu horiek ibilgailuaren puntu itsuetan kokatuta dauden oinezkoak eta txirrindulariak detektatzen dituzte eta alderdi hori bereziki garrantzitsua da kurbak hartzeko garaian. Gainera, seinale akustikoak bidaltzen ditu oinezkoei ibilgailu elektriko hauek gertu daudela ohartarazteko (ibilgailu horien ezaugarrietako bat da zirkulatzeko garaian isilak direla).\nAlemaniako autobus elektrikoen merkatua oso bizkor ari da hedatzen eta 2013. urtetik bertan operatzen duten eta Solarisek fabrikatutako unitate kopurua 230 autobus baino gehiagokoa da.\nMalbork-ek Solarisek fabrikatutako lehen autobus elektrikoak erosi ditu\nMZK Malbork udal-operadoreko eta Solariseko ordezkariek zoru baxuko Urbino 12 modeloko sei autobus elektriko hornitzeko kontratua sinatu dute. Poloniako hiri txiki hori herrialdeko iparraldean dago eta bertako Erdi Aroko gaztelu ikusgarria dela eta da ezaguna. Oraingoan, bere garraio publikoa modernizatzeko asmoari bultzada emango dio, erabiltzaileentzako erosotasunaren eta hiriko biztanleentzako hiriko aire-kalitate hobearen aldeko apustua eginda.\nHogei trolebus Errumaniara\nErrumaniako Ploiesti hiriak zoru baxuko Solaris Trollino 12 modeloko 20 trolebus erostea erabaki du. Bi urteko epean entregatzea aurrez ikusi dute. Eskari berri horri esker, ia 250.000 biztanle dituen Errumaniako hiri horrek bere egungo ibilgailuen flotako erdia ordezkatuko du gutxi gorabehera. Horrela, gainera, hiriko garraio-sareko egungo lineak zabaldu ahal izango ditu.\nTrollino 12 trolebusek ibilgailu barruan 35 eserlekuko edukiera gehi gurpildun aulkian doazen bidaiarientzako edo haurrentzako aulkietarako espazioak izango dituzte. Gainera, ibilgailura erdiko atetik sartzea erraztuko duen arrapalarekin ekipatuta egongo dira. Bestalde, ibilgailuek irtenbideen gama zabala izango dute bidaiarien erosotasuna eta segurtasuna handitzeko: aire girotua, bidaiarientzako informazio-sistema, bideozaintzako kamerak, haririk gabeko Interneterako sarbidea eta, ateetan instalatuta, bidaiariak zenbatzeko sistema.\nTrollino 12 modelo hori izango da Ploiestin Solaris etxeko lehen trolebusa, baina ez Errumaniako lehenengoa. Izan ere, Solaris dagoeneko Europar Batasuneko, eta zehatzago, herrialde hartako trolebusen merkatuan liderra da. Izan ere, dagoeneko 100 trolebus inguru banatu ditu herrialdean eta enpresak Errumaniako operadoreei hornitutako ibilgailu elektrikoen kopurua, guztira, 300 ibilgailu elektriko baino gehiagokoa da.\n← Jaurlaritzak bost milioi euro banatuko ditu Renove Industria 4.0 programako laguntzetan\nGipuzkoak 375.000 eurorekin lagunduko du Arantzazu Gaur Fundazioa →\nNorwegian enpresak 1.191 langile kaleratzeko asmoa du


ZURE ONDOAN KOBLAKA | Kultura | Berria\nSarrionandia Euskal Herrian\nZURE ONDOAN KOBLAKA\n1970eko hamarkadan jaiotako idazle ezagunak dira Kirmen Uribe, Harkaitz Cano, Irati Jimenez eta Eider Rodriguez. Irakurleak ere badiren aldetik, Joseba Sarrionandiaren literaturak sortu dizkien zirrarari eta erakarpenari buruzko zertzeladak eskaini dituzte.\nLaudatua, kantatua, antzeratua, euskal idazle irakurrienetakoa da Joseba Sarrionandia (Iurreta, Bizkaia, 1958) genero askotan: poesia, ipuina, eleberria, saiakera, itzulpena. Arreta berezia jartzen zaie beti bere liburuei, eta arrastoa uzten dute.\nPott bandako kidea zen 1978an. Anaitasuna eta Zeruko Argia aldizkarietan idazten zuen noizean behin. Izuen gordelekuetan barrena (1981, poesia), Narrazioak (1983, ipuinak) eta Ni ez naiz hemengoa (1985, saiakera) liburuak argitaratuta zeuzkanean eta presondegitik ihes egin zuenean, 27 urte besterik ez zuen. Garai hartan gaztetxo batzuk ziren Kirmen Uribe, Harkaitz Cano, Irati Jimenez eta Eider Rodriguez (15, 10 eta 8 urteko); 1970eko hamarraldian jaiotako idazle hauek gonbidatu ditu BERRIAk orain, Sarrionandiaren literaturaz solas egitera, distantzia apur batez eta belaunaldi ezberdin baten perspektibarekin.\n«Eredugarria izan da gure belaunaldiarentzat. Asko kopiatu diogu, ongi eta gaizki, ulertuta eta ulertu gabe», aitortu du Canok. «Agian herrenak ere kopiatu dizkiogu batzuetan, diogun debozioarengatik. Euskaraz idazteak zer esan nahi duen eta euskal idazle baten zeregina zein den gutxik bezala ulertu duen norbait dela uste dut; zentzu horretan ere bada eredugarria».\nUribek institutu garaian irakurri zuen Izuen gordelekuetan barrena. «Anaia nagusiak ekarri zuen etxera, eta lapurtu egin nion, kamiseta bat lapurtzen den moduan. Geroztik nirekin eraman dut liburua, orain ere hemen daukat New Yorken». Eztanda poetiko bat izan zen beretzat, erreferentzia ugariko leihoak ireki zizkion. «Hortxe daude Gilgamexen klasikotasuna eta Vladimir Holanen abangoardia, denak batera». Garai bertsuan irakurri zituen Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak (1985) eta Narrazioak, baina Ni ez naiz hemengoa liburuak hunkitu zuen bereziki, kartzela barruan nola irakurtzen ote zuen hainbeste, eta iturri ezberdinetatik: «Jakin-min eta ezagutza handia azaltzen ditu».\nCanok batxilergoa ikasten ziharduela, irakurtzeko eman zioten Narrazioak. «Estazioko begiradak, Ginebra erregina erbestean... Edgar Allan Poe eta Julio Cortazar irakurtzen nitueneko zirrara bera eragin zidaten, prosa poetiko hark erabat harrapatu ninduen. Gehiago nahi nuen».\nJimenezek ere batxilergoan irakasleak aginduta irakurri zuen. Narrazioak lehenik, Atabala eta euria (1986) gero. «Lilura berriak deskubritu nituen, ate bat zabaldu zen nire irudimenean, zirraragarria, eta zubi bat ikusi nuen, helduentzako eta haurrentzako literaturaren magiak uztartzen zituena». Miragarria iruditu zitzaion Galahaad, Fool eta Ginebra erregina Durangaldean topatzea, Isurtzako etxe zahar batean. Eta orduan bigarren ezustekoa: «Ginebra erreginak irratia isetzen du eta gero amatatu. Harrituta geratu nintzen: noiz gertatzen zen kontakizun zahar hura? Miratuta nengoen, nola dagoen kontatuta, bizkaieraren sustraietatik datorren euskara batean. Irrati hori gure literaturaren objektu totemikoa da niretzat. Beste mundu batzuetatik datorren seinale bat dakar. Seinale magiko eta unibertsal bat, geure-geurea eta boterez betea, bizirik gaudela esaten diguna».\nRodriguez Ni ez naiz hemengoa liburuaz akordatzen da, 16 urterekin irakurria. «Ez nuen horrelakorik inoiz irakurri. Batetik, Kafka, Maiakovski edo Nietzsche; bestetik, Joxe Migel Barandiaran, Milia Lasturkoa edo Jon Mirande. Txinako edo Al-Andaluseko kondairak nahasten ziren euskaraz kolore izenek esan nahi dutenarekin. Biolentziaren inguruko gogoetak hizkuntzaren ingurukoen aldamenean emanak zetozen. Eta tartean, Sarrionandiaren eguneroko zatiak, kartzelari edo albistegiei lotuak. Inpaktu handia egin zidan». Liburu hura irakurri arte, Rodriguezentzat toki estanko batean zegoen euskal literatura, mundutik aparteko bitrina batean, aratza eta aspergarria. «Eta antzera sentitzen nuen euskara ere. Liburu hau, ordea, beste nonbaitetik idatzita zegoen: zikina, arriskutsua eta konplexua zen mundu batetik».\nInteligentzia eta xarma\nGenero guztietan dela fina, hala iruditzen zaio Uriberi. «Idazle konpletoa da Sarri. Nolanahi ere, poesiarako eta pentsamendurako tasun handiagoak ikusten dizkiot, fikzio hutserako baino». Mugarritzat dauka Hnuy illa nyha majah yahoo (1995). «Erraztasun handia du irudi poetikoak sortzeko: 'nire ametsak ez dira habia abandonatuak besterik ene bihotzean', 'zerua itsaso zikin bat da'. Maisua da horretan». Begirada zorrotza eta inteligentzia bizia azaltzen ditu haren poesiak, Uriberen ustez. «Eta gero xarma dago, Nabokovek berebizikotzat zuen elementu lauso eta zail hori; xarmaren jabe da Sarri, eta badaki noiz eta nola erabili».\nPoesiaz bezainbatean, Jimenezi gogora etorri zaio Igor Estankonak azaldutako ideia bat. «Igorrek zioen sasian zebilen herri baten kontzientzia eta gustu etikoa moldatu zituela Josebaren poesiak, eta nahi gabe ere haren poesia imitatu zutela askok. Gabriel Arestirekin gertatu zen, poesiaren korronte zabal batentzat ezinezko bilakatu zela arestieraz ez egitea, eta Sarrionandiarekin, sarrionandieraz ez egitea».\nMedium izaera azpimarratu nahi du Canok. «Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak besapeko liburua izan zen niretzat, ez soilik liburuarengatik beragatik, baita Sarrionandiaren jarreragatik ere. Idazlearen eta itzultzailearen arteko mugak lausotzen ditu hor; avant la lettre, hipertestu bat zen hura». Ondoren Hitzen ondoeza liburua hartu du esku artean. «Berdin, dioenean, nork bere hiztegia sortzea dela geratzen zaigun azken plazeretako bat. Apokrifoekiko eta heteronimoekiko lilura Sarriri zor dizkiogu guk, Borgesi edo Pessoari baino gehiago».\nRodriguezi poeta aparta eta saiakeragile bikaina iruditzen zaio Sarrionandia.«Baina, hara!, nolakoak diren gauzak, bere liburu guztien artetik bakarra aukeratu behar izatekotan, Lagun izoztua (2001) eleberria aukeratuko nuke».\nJimenezentzat ere orrialde dotoreak daude Lagun izoztua nobelan; «izotzezko eremu mortuan barrena doazenean, adibidez, irakurlea horditzeko moduko edertasuna agertzen da». Dena den, ipuinak dira harentzat Sarrionandiaren «botere iturri nagusia». Ipuingintza modernoaren atea zabaldu zuela iruditzen zaio. «Fundazionala da narratiba laburraren arloan, eta ez dut uste hori aitortu zaionik. Gure literatura garaikidean, bera izan da ipuin kontalari magikoen genealogia inauguratu duena. Kontua da ez diogula ipuinari baliorik ematen, literatura heldugabea dugulako, eta oso antimodernoak garelako».\n«Sarrionandia zorrotza da, ludikoa izateari utzi gabe; gordina izan daiteke, samurtasunari uko egin gabe», halaxe definitzen du Canok idazlearen tonua. Asko gustatzen zaio haren erudizio jostaria. «Gure autore jantzienetakoa izanagatik ere, aratzak dira bere testuak. Miniaturaren sena eta zentzu miresgarria dauzka, lehen koadroetan jokatu, dibertitu eta erabakitzeko gaitasuna». Izenburuei ere erreparatzen die Canok: «Liburuen tituluak irakurtzea nahikoa da bere literaturarekin maitemintzeko. Ia beti dago zeharkako irribarre bihurri bat».\nHizkeraren ederraz mintzo da Rodriguez: «Gogoan dut, aurreneko aldiz irakurri nituenean beilegi eta errime, eta haien testuinguruak. Hitzei eta esaldiei bueltaka aritu nintzen karameluak balira bezala, zer iradokitzen ari ziren asmatu nahian. Gero, adiera ezagutu nuenean, erabili egin nituen nire lehenengo idatzietan; horiek eta Iparraldeko beste zenbait esamolde ere bai. Alde batetik, zirrara sortzen zidan estiloak; bestetik, irekiera imitatu nahiko nuen, segur aski».\nBizkaieraren sustraietatik hartzen dituela lirikotasuna eta adierazkortasuna, eta Iparraldeko idazle klasikoetatik esaldien egitura eleganteak, ia arkitektonikoak, esan du Jimenezek. «Bi dohain horiei esker gai da edozein euskalkiren magia konbokatzeko eta bere ahotsa narrazio bakoitzaren ezaugarrietara moldatzeko. Iparraldeko zein hegoaldeko hitzak hartu ditzake, ezagutza oso zabala daukalako, eta mendebaldera zein ekialdera begiratu dezake behin ere ekibokatu gabe». Jimenezek uste du euskal idazleek gainbaloratu egiten dutela daukaten hizkuntzaren ezagutza eta azpibaloratu, aldiz, hizkuntzaren musikaltasunaren garrantzia. «Sarrionandiaren estiloaren dohain nagusia, estilo bikain guztiena bezala, belarria da. Eta hark belarri ahalguztiduna dauka, ez du hutsik egiten. Modu hain ederrean obratzen du zailtasun hori, ez baita ahalegina ikusi ere egiten. Bikaintasunaren froga da».\nSarrionandiak euskal tradizioa eta kanpokoa bereganatu nahi izan dituelakoan dago Uribe, ahots propioa lantzeko. «Bestearengan aurkitzen du norbera». Bi idazle mota bereizi ditu Uribek: «Idazle Rembrandta eta idazle Van Gogha. Lehena ahalegintzen da ofizioa ahalik eta hobekien gauzatzen; aurretik izandako guztien ezagutza dago haren lanean. Bigarrenak ofizioa bera berrasmatu nahi du, goitik behera eraldatu. Sarri bigarren talde horretakoa da, baina betiere tradizioa ezagutuz. Idazle onaren prestigioa eta herriaren maitasuna, bi-biak lortu ditu Sarrik, eta hori idazle oso gutxik erdiesten dute».


Bizkarra ematen diguten aurrekontuak - sindicato ESK sindikatua\nIazko ikasturtea, besteren gainetik, bi jendarte mugimendu nabarmendu ziren ikasturtea izan zen: mugimendu feminista eta pentsio publiko duinen aldeko mugimendua. Zenbatu ezin diren mobilizazioak egin ostean, pentsiodunen mugimenduak gaurkotasun betean jarraitzen du. 40 aste mobilizazio etengabean.\nIaz, era berean, mugimendu feministak gauzak nola egin behar diren erakutsi zigun. Batzen duena indartuta eta banatzen duena kanpoan utzita. Pasa den martxoaren 8an greba orokor historiko bat lortu zuten. Aurten, guztiak adierazten duenez, mobilizatzen eta agenda politiko eta soziala ezartzen jarraituko dute. Bi mugimendu horien aldarrikapenak euren interes propioetatik harago doaz, eta jendarte eredu justuago bateranzko aldaketetan aurrera egiten dute.\nZoritxarrez, beste urte batez, azaroaren 25ari aurrekoetan bezalako neke sentsazio berdinarekin aurre egin diogu. Urtetik urtera, egoerak hobetu beharrean okerrera egiten duela ikusten dugu, are gehiago, ez da soilik emakumeen aurkako indarkeriak dirauela, badirudi inork ere ez duela jasaten ari garen egoera serio hartu nahi. 2018an Euskal Herrian 7 emakume* erail dituzte. Ez dira hil, ez da ezustekoan gertatu eta ez da gaitz bat ere, 7 emakume* erail dituzte 7 gizon normal eta arruntek, auzokide on, lagun, patriarkatuaren 7 seme osasuntsuk, hori da, hain zuzen, arazoa.\nArgi izan behar dugu ezin dela jendarte zuzen, justu eta berdintasunezkoa izan emakumeak, emakume izate hutsagatik, erail eta erasotzen dituena. Ondo dakigun bezala, erailketak, erasorik mediatikoenak edo hain ohikoak diren epai judizial gaitzesgarriak emakumeok jasaten dugun indarkeriaren zati bat besterik ez dira. Feminismoa ez da aukera bat, behar bat da, eskubide guztiak pertsona guztientzat izan behar direla uste dugunontzat, bederen; ezin dugu bestaldera begiratu.\nArgi dago gobernuko kide diren alderdientzat, EAJ eta PSE, lehentasuna ez direla gure jendartean zailtasun gehien pasatzen ari diren pertsonak. Azken urteetan DSBEn egindako murrizketak mantentzen dituzte, horrek jaso beharreko zenbatekoan % 40ko gutxitzea ekar diezaioke, izan epe luzeko langabea, izan familia ugaria, baliabide ekonomikorik gabeko errefuxiatua, kontratu eskaseko emakumea - pobreziatik ateratzen ez duen kontratua- edo pentsioduna edo pentsio minimoko alarguna.\nEAJk eta PSEk murrizketa horiek mantentzea ez da harritzekoa ohikoa baita, horrek, ordea, ez dio larritasunik kentzen. Harritzekoa dena da EH Bildu aurrekontu hori negoziatzen aritzea, kaltetutako kolektibo horiek guztiak ahaztuta, DSBEko murrizketak erretiratzea baldintza bezala jarri gabe. EH Bilduk planteatzen du pentsiodunen egoera hobetzea dela asmoa, ezinezkoa dena murrizketa hori kendu gabe; Estatuan LGSa 900 €-tara iristekotan, esan dugun bezala, pentsiodun batek jaso beharko lukeen zenbatekoaren % 40ko aurretiko murrizketa izango luke EAEn DSBEa arautzen duen legea betez gero.


2020-04-06 - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\n43.000 test azkar baino gehiago iritsi direla esan du Sanchezek\nBusturialdean goraka jarraitzen dute positiboek; Osakidetzak gaur emandako datuen arabera, 150 positibo daude.\nSollubekoek datorren urtean egingo dituzte Hiru Haundiak\nKoronabirusak sortutako osasun krisiagatik ezingo dituzte etapak aurten egin.\nErakunde publikoen laguntzak gogoratu dizkie Eako Udalak herritarrei\nBesteak beste, larrialdi egoerak irauen bitartean, udal tabernei errentarik ez kobratzea erabaki du Eako Udalak.\nKirola egiteko osasun baldintza egokiak bermatuz gero, ekainaren 28an hasiko dute TKE Liga


Pazko igandea: Pazkoko presa | Iñaki Beristainen bloga\n(Igandeko ebanjelioa: Jn 20, 1-9) Aste Santu kargatuaren buruan, Pazkoa dugu. Aste Santu kargatua diot, zeren esperientzia sakon eta hondo-hondokoak bizi izan baititugu. Gertatzen ikusi ditugunak eta gertatutako horien barruko pisua, handia izan da, ikusgarria. Hainbeste maitasun eta hainbeste karga! Ostiral Santuko gurutzeak denok utzi gaitu barrutik jota, maitasunaren zauri sakon bezain salbagarriz ukituta eta hunkituta.\nEta horren guztiaren buruan, Pazkoa! Jesus bizi da! Jesus piztu egin da! Eta mundu guztia korrika hasi da: Maria Magdalakoa Pedrorengana lasterka. Pedro eta beste ikaslea hilobirantz korrika. Berri Ona ikusi eta eraman nahiaren presa, ebanjelizatzaile orok bizi duena da. Berri Onaren pozak, Berri Onaren sorpresak, presaka jartzen gaitu.\nGaurko Elizak presa honen prozesua egin beharra dauka. Gure Elizak bilaketaren korrikaldia egin beharra dauka. Gaurko eliztarrak «ikusi» beharra dauka hilobian ez dagoela. Eta, hori ikusita, testigu eginik, senideengana korrika joan behar du, notiziaren gozotasunez lasterka. Ez ote dugu presa galdu? Ez ote gara motelaldi sakona bizitzen ari? Ez ote dugu ilusioa galdu?\nPazko egunak presa sartu behar digu. Ez aztoramen itsua, baizik maitasunaren presa, notiziaren urduritasuna, adierazi nahiaren egon ezina. Eta presa horrek, aurrena, esperientzia barneratzearen prozesua sortu behar du. Notizia falta denean alferrik da korrika ibiltzea. Eta notiziaren prozesuak bere denbora eta bere barne-lana eskatzen du. Hau ez da berez eta berehala sortzen. Begira Maria Magdalakoari: artean ilun dagoela, bila doa. Harria kendua ikusten du, zeinu deigarria. Eta ez du besterik behar. Bidea egin du eta bideak Pazkoaren muinera eraman du.\nEta gero, notiziaren presa. Presa ebanjelizatzailea. Barrutik irten eta gizartera jo lasterka. Barruko arazoak alde batera utzi, eta gizarteari zor diogun Berri Ona eraman. Kaleari zor gatzaizkio. Egia da, Eliz barruan arazo asko dugu, konpondu behar asko, garbitu behar asko. Baina gure grinaren helmuga kalea da, gizartea da, sufritzen ari den gizon eta emakume bakoitza da.\nAurtengo Pazkoak, «Fedearen Urtean» ospatzen dugun Pazkoak, geure sinesmenaren egoeraz jabetuarazi nahi gaitu. Egoera pertsonalaz eta eliz egoeraz ere bai. Ardura handia daukagu eman zaigun notiziaren eskutik. Jesus bizi dela, Jesus piztu dela, ez da edonolako esaldia. Hori notizia handia da, hori da gure notizia. Hori nola zabaldu gizartean? Hori da galdera. Sufritzen ari den jendearengana nola hurbildu? Etxea galdu dutenei zer erantzun eman? Lanik gabe eta inolako diru-sarrerarik gabe gelditu direnei, zer esan? Jesus bizi dela? Sufritzen ari den bati Jesus bizi dela ezin zaio esan hitzez, diskurtsoz; beste era batera adierazi behar zaio notizia. Eta hori deskubritzea dugu eginkizun presatia. Nahiko lo egin dugu. Orain Pazkoaren presa behar dugu!\nEsta entrada fue publicada en Bizia, Ebanjelioa y etiquetada bizi-iturria, Mundu berria por admin. Guarda enlace permanente.


Aurkezpena - Gizarte Zerbitzu - Eusko jaurlaritza - Euskadi.eus\nEnplegu eta Gizarte Politiketako Sailaren helburua, alde batetik, herritarren arteko eskubide-berdintasuna sustatzea da, gizarte-babesa oinarri hartuta, eta bestetik, enplegua bultzatzea ongizate handiagoa sortzeko gizarte inklusibo batean.\nIkuspegi orokor horretatik abiatuta, Gizarte Zerbitzuen Zuzendaritzaren lehentasunezko xedea Gizarte Zerbitzuetako Euskal Sistema Publikoa garatzea eta indartzea da. Sistema hori arreta emateko eta erantzukizun publikoko sare publiko arautu gisa eratu da, eta bere helburua pertsona, familia eta talde guztiak gizarteratu daitezen eta gizarte-autonomia eta -ongizatea lor dezaten laguntzea da; horretarako, sustapen-, prebentzio-, babes- eta laguntza-eginkizuna garatuko du, batez ere pertsonalak eta harremanezkoak diren prestazio eta zerbitzuen bidez.\nPrebentzio-ikuspegia izateaz gain, arreta emateko eta esku-hartzeko eredua ikuspegi komunitarioan eta arreta-hurbiltasunean oinarrituta egongo da. Eredu horrek, gainera, eskatzen du euskal herri-administrazioek beren artean koordinazio- eta lankidetza-maila oso handia izatea, baita irabazi-asmorik gabeko ekimen sozial pribatuaren artean ere, gizarte-zerbitzuen eremuan, eta, hedaduraz, gainerako babes-sistema eta -politika publikoekin ere.\nGizarte Zerbitzuen Zuzendaritzaren ardatz estrategikoak\nGizarte-eskubideak hedatzea herritarrentzat\nOngizate-sistemaren egiturak berritzea\nAktibazio komunitarioa eta gobernantza parte-hartzailea\nKudeaketaren kalitatea hobetzea\nHerritarrek gizarte-zerbitzuetarako duten eskubide subjektiboa bermatzen duen Gizarte Zerbitzuen Sistema garatzea eta indartzea.\nGizarte-ongizatea lortzera bideratuta dauden bestelako sistema eta politika publiko osagarriekin lankidetza- eta koordinazio-egiturak eta konponbideak garatzea, laguntza soziosanitarioaren eremua kontuan hartuta bereziki.\nBerdintasunik ezaren eta diskriminazioaren egoeren biktimak diren pertsonak eta talde sozialak (horien artean ijitoak daude) gizarteratzen laguntzea.\nBerdintasunaren, aniztasunaren eta belaunaldien arteko elkartasunaren ikuspegia gehitzea, adindunen kolektiboari arreta berezia eskainiz.\nAldundiko eta tokiko administrazioekiko lankidetzan eta koordinazioan aurrera egitea, Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistema osatzen duen arreta-sare publikoa hobeto planifikatzeko, arautzeko eta egituratzeko.\nErantzukizun publikoko gizarte-zerbitzuak ematean (Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren Prestazio eta Zerbitzuen Katalogoan bilduta daude) esku hartzen duen irabazi-asmorik gabeko ekimen sozialarekin koordinatzea eta laguntza publikoa ematea gizarte-ekintzako hirugarren sektorea (borondatezko ekintza hor sartzen da) sustatzeko neurrien bitartez, Katalogoan sartuta ez dauden prestazioak eta zerbitzuak garatzeko.


"Handik eta hemendik" atalean argitaratua, 476 hitz\nLekurik britainiarrena zein izan zitekeen pentsatzen jarri, eta Finchley etorri zitzaion burura Margaret Thatcherri. 1981eko azaroa zen, eta Ipar Irlandako ordezkari unionistekin eztabaidan ari zen Komunen Ganberan. Ohi bezala, unionistek errezeloak zituzten. Historiako lehen ministro unionistena zen akaso Thatcher, baina ez ziren fio. Bere aliatuen konfiantza irabazteko ahaleginean, irlandarrek ahaztuko ez duten esaldia bota zuen Burdinezko Damak: «Finchley bezain britainiarra da Ipar Irlanda». Londres Handiaren iparraldeko barrutia da Finchley. Berezitasuna: 1959tik 1992ra Thatcher hautatu zuela diputatu.\nHilabete pasatxo besterik ez zen H Blokeetako gose greba bukatu zela. Maiatzaren 5ean Bobby Sands hil zen, astebetera Francis Hughes, hurrengo astean Raymond McCreesh eta Patsy O'Hara, ekainean ez zen inor hil, baina uztail eta abuztuan bata bestearen atzetik joan ziren Joe McDonnell, Martin Hurson, Kevin Lyinch, Kieran Doherty, Thomas McElwee eta Michael Devine. Urriaren 3an bukatu zen heriotza jarioa. Presioek eragin handiagoa izan zuten presoengan eta haien familiengan, Thatcherrengan baino. Hamar gazte ikusi zituen hiltzen, eta gehiago ikusteko gertu zegoen. Estatus politikoa eskatzen zuten, funtsean. Historiarako esaldia utzi zuen hemen ere Thatcherrek: «A crime is a crime. It's not political. It's a crime». Sinplea, errepikakorra: krimena krimena da, kito. Eskola sortu du Burdinazko Damak honetan ere. Ez dago esan beharrik non eta norengan, baina honez gero badakizue Madrilgo Udalak, Ana Botella buru, kalea jarri nahi diola.\nEpe motzean, Thatcherren garaipena eta preso errepublikanoen porrota izan zen. Baina luzera, mugimendu errepublikanoaren abiaburu berria izan zen. Sands diputatu aukeratu zuten gose greban ari zenean, eta diputatu hil zen. Sinn Feinen indarberritzearen eta mugimendu errepublikanoaren apostu politikoaren hasiera izan zen. Borroka politikoan ere irabazteko asko zeukala jabetu zen aurrena Sinn Fein, borroka politiko hutsaren aldeko apustua etorri zen gero.\nIrlandako prozesuari buruz inguru hauetan egin dugun irakurketa berrikusteko aitzakia ere ematen du Thatcherrek. Erraz esanda, honela ulertu dugu hangoa: Downing Streeteko adierazpenean autodeterminazio eskubidea aitortu zien irlandarrei Erresuma Batuak, errepublikanoek Ipar Irlandako erabaki esparrua onartu zuten, eta Irlanda batuaren helburua bide politikoen bidez lortzeko bidea zabaldu zenez, armak utzi ditu IRAk eta, ondorioz, baita talde armatu lealistek ere. Egin dezagun atzera, Komunen Ganberako 1981eko eztabaida hartara. Thatcher berriro: «Ipar Irlanda Erresuma Batuko parte da, eta hala izango da [ipar irlandarrek] besterik erabakitzen ez duten bitartean». Handik lau urtera, Irlandako lehen ministro Garret FitzGeraldek eta Thatcherrek Itun Anglo-Irlandarra sinatu zuten. Hauxe sinatu zuen, besteak beste, Burdinezko Damak: «Etorkizunean Ipar Irlandako gehiengoak Irlanda batua eratzeko borondatea argia badu eta formalki onartzen badu, [bi gobernuek] borondate hori gauzatzeko legeria bideratu eta sustatuko dute nork bere legebiltzarrean». Itun hark ez zuen ia inor ase. 1985ean gaude oraindik. Unionista guztiak kontra, Sinn Fein eta IRA ere bai, armak ez ziren isildu. Baina Downing Streeteko adierazpenaren eta Ostiral Santuko Akordioaren ernamuina han dago.\nNola ez, Thatcher damutu egin zen Itun Anglo-Irlandarra sinatu izanaz. 1998an aitortu zuen, Ostiral Santuko Akordioaren bidez presoei izaera politikoa aitortu eta horren araberako irteera eman zitzaien urtean hain zuzen. Jar diezaiotela, bai, kalea Madrilen.\n"Handik eta hemendik" atalean argitaratua, 441 hitz\nIgeltseroak, tartak eta istripuak\nMiguel Sanzen ateraldien mailara ez da iritsi oraindik Yolanda Barcina, baina ale batzuk utzi dizkigu jadanik, eta eskertzen diogu: merenge frantsesak, gogorragoa omen denez, merenge arruntak baino min gehiago egiten duela esan zuenekoa Espainiako Auzitegi Nazionaleko deklarazioen aktetan jasota gelditu da, eta egun bakarrean dietetan bost mila eurotik gora jaso izana justifikatzeko «garai hartan» igeltsero batek milaka euroko soldata zuela esan zuenekoa ere hemeroteketan dago. UPNko kargudunen bat inputatua izanez gero dimititu ez ezik alderdia ere utzi egin beharko lukeela esan zuenekoa ez da ateraldien multzoan sartzen, baina jadanik damutu zaio esan izana. Arrazoi zuen Serio Demonioko txikiteroak, UPNren barne lehian Yolanda Barcinak irabaziz gero hobeto pasatuko genuela aurreratu zuenean.\nAlberto Catalan nagusitu izan balitz eta Barcina etxera bidali, adibidez, CAN auziak ez zukeen UPNren gobernua horrenbeste zipriztinduko. Miguel Sanzen, Enrique Maiaren eta Alvaro Mirandaren inputazioak, hasteko, musika ondo egokia jarri dio Bilduren eta NaBairen zentsura mozioari. Ustekabe itzela izango litzateke mozioak aurrera egitea, Juan Carlos Longas gobernuburu hautatzea eta hauteskundeak aurreratu ahal izatea, baina Barcinaren gainbehera eta PSNren nora eza agerian utziko ditu behintzat, alternatiba gauzatzeko goizegi dela ere erakutsiko duen arren. UPNren alternatiba osatzeko, PSNren partaidetza ezinbestekotzat jo izan da beti, baina, testuinguru berri honetan indar harremanak zenbat alda daitezkeen eta PSNren sinesgarritasuna noraino jaitsi den kontuan hartuta, nago PSNrik gabeko alternatibarako kontuak ateratzen ari denik badela.\nBitartean, CAN auzia Madrilera eramateko ahaleginean ari da Miguel Sanz, aurkeztu berri duen helegitearen bidez. Euskal herritar gehienek ez bezala, nahiago du Espainiako Auzitegi Nazionalak epai dezan. Ondo daki aldea ez dela geografikoa. Barcinari merenge tartak bota zizkiotenek ondo dakiten bezala. Okzitaniako Tolosako auzitegiak artxibatu egin zuen auzia, baina Madrilgo Auzitegi Nazionalean bosna urteko espetxe zigorra eskatu du fiskalak lau auzipetuentzat, eta sei eta bederatzi urteko zigorrak Barcinaren beraren izenean ari den akusazio partikularrak.\nJustiziak funtzionatu egiten duen seinale... tartak beharrean gomazko pilota jaurtitzen dituztenean salbu. Urtebete joan da Iñigo Cabacas taberna atari batean lagunartean Athleticen sailkapena ospatzen ari zenean ertzain batek jaurtitako pilotakada batek buruan jo eta, zauriaren ondorioz, hil zenetik. Hamabi hilabete joan dira, Ertzaintzak ez du barne ikerketarik egin, Arartekoak ikertzen ez diotela utzi salatu du, orduko Herrizaingo sailburuak adierazi du berak bere betebeharra bete duela, eta Ertzaintzako gaur egungo zuzendariak esan du istripua izan zela, tiro egin zuenak inor hil nahi ez zuelako. Istripua, loreontzia nahi gabe erorita leihopean pasean denari buruan jotzea da, edo, izatekotan, tiroak nahi gabe ihes eginda baten bat jotzea. Baina Deustuko edo dena delako polizia etxetik etorri den aginduari jarraiki, pilota jaurtigailua kargatu, armaren ahoa Cabacas eta berekin zeudenengana zuzendu eta tiro egitea ez da istripua, azken ondorioa nahi gabekoa izan arren. Urtebeteren buruan inor inputatu gabe segitzea istripua ez den bezala.\n"Handik eta hemendik" atalean argitaratua, 431 hitz\nAlde bakarraren nahi eta ezina\nETA lehergailuen lapurreta prestatzen ari da bere mehatxua autentifikatzeko». Horixe zioen La Razon egunkariak azalean joan den ostegunean, kazetaritza fantastikoak mugarik ez duen seinale. Bezperan, Osloko negoziaziogunea desegin izanak ondorio ezkorrak izango dituela adierazi zuen ETAk, «konponbidea atzeratzen eta zailtzen duen neurrian». Erakunde armatuaren iragana kontuan hartuta, ondorio ezkorrei buruzko hitzak mehatxutzat hartzea ulergarria litzateke, beste kontestu batean. Gaur egungoan, ez. Ukaezina da Espainiako eta Frantziako gobernuek elkarrizketari uko egin izanak zaildu egiten duela gatazkaren ondorioei konponbide ematea, eta agiriak nabarmena dena adierazi besterik ez du egiten, esan duen moduan esanda hitzak desitxuratu nahi dituenari aitzakia ere ematen dion arren.\nBaina prozesua ez al zen ba alde bakarrekoa? Behin baino gehiagotan entzun izan dugu galdera bera, ETAk gobernuei pausoak eman ditzaten eskatu izan dienean, alde bakartasunarekin koherente izanez gero besteek zer egingo zain egon gabe desegin beharko lukeela argudiatzen dutenen ahotik. Baina erabaki nagusia (armak erabiltzen uztea) alde bakartasunetik erabakitzeak ez du esan nahi erabaki horren ondorio guztiei alde bakarretik erantzuteko modua dagoenik. Desarmearena eztabaidagarria da, gobernuen aurrean ezin bada beste eragileren baten edo batzuen aurrean gauzatzea posible izan baitaiteke, baina presoen, iheslarien eta sasian daudenen egoerari buruz alde bakar batek erabaki dezakeena hutsaren hurrengoa da.\nPresoek banaka kartzela onurak eskatuko balituzte arazoa konponduta legokeela dirudi tertulia batzuk entzunda. Kolektibo gisa jokatu nahi izate hori dela oztopo, hain zuzen, presoen auzian aurrerapausoak emateko. Edo ETA ari dela presoen auzian ere aurrerabidea oztopatzen, desegiten ez delako. EAJri ere horixe ulertu zaio, konponbidea atzeratzearen eta zailtzearen «erantzule bakarra» ETA dela adierazi baitu agiriari emandako erantzunean. Gobernuek uko egin diote EAJk Aieteko adierazpenarekin bat egin zuenean beharrezkotzat jo zuen elkarrizketari, uko egin diote EAJk ere salatzen duen espetxe politika aldatzeari, baina erantzukizuna erakunde armatuari baino ez dio leporatzen. Espainiako Gobernuak, bitartean, Langraizko bidea hartu zutenei ere ukatzen dizkie espetxe onurak.\nEspainiako Gobernuak auzi honetan izan duen bilakaerari erreparatuz gero, ETAren indarkeriaren eraginkortasunaren aitorpen inplizitua antzematen da. ETAk hildakorik gehien eragin zuen garaiaren osteko lehen negoziazio ahaleginean, Aljerren, presoen auzia mahaira eramaten ahalegindu ziren Felipe Gonzalezen gobernuaren ordezkariak, Manuel Fragaren alderdiaren babesarekin. Hautetsien aurkako atentatuen lehen aroaren ostean, Suitzara ordezkaritza ofiziala bidali behintzat egin zuen Jose Maria Aznarrek; eta armen itzuleraren mehatxupean ahalegindu ziren Jose Luis Rodriguez Zapateroren ordezkariak, Genevan eta Oslon, elkarrizketak presoen auzira bideratzen. Mehatxupean, Espainiako Gobernua beti prest egon da presoez hitz egiteko. Orain, ez du beharrik ikusten. Beste era batera esanda: ETAren indarkeriak edo haren mehatxuak elkarrizketa mahairaino mugiarazi izan du Gobernua, baina konponbide elkarrizketatua eta beste espetxe politika bat eskatzen dion euskal gizartearen gehiengoaren borondatea, ordea, ez da aski arrazoi norabide horretan mugitzen hasteko.\nPedagogia politikoaz hitz egingo dute gero.\n"Handik eta hemendik" atalean argitaratua, 442 hitz\nHilketak eta politika\nParlamentaria zen Fernando Buesa ETAk hil zuenean, PSE-EEko taldearen bozeramailea Eusko Legebiltzarrean. Politikari bat. Hil zutenean, eragile politiko guztiek erreakzio politikoak izan zituzten. Lizarra-Garaziko Ituna hilzorian zegoen, EAJ-EAren eta EHren arteko gobernu ituna ere bai, eta batarekin zein bestearekin hausteko exijitu zioten PSE-EEk eta PPk orduko lehendakariari, Juan Jose Ibarretxeri. Lizarra-Garazikoa betiko bukatu zen, baita gobernu ituna ere. Buesa bere ideia politikoengatik hil zutela adierazi zuten atentatua gaitzetsi zuten gehienek. Arrazoi politikoak argudiatu zituen ETAk. Politikoa ez, oso politikoa izan zen hilketa hura, jatorrian zein ondorioetan.\nHamahiru urte geroago, Laura Mintegik atentatu haren jatorri politikoa azpimarratu du Eusko Legebiltzarrean. Batzuk asaldatu egin dira, beste batzuek kritikatu egin dute. Dena eztabaida parlamentarioaren logikaren barruan, EAEko fiskala agertu den arte, itxura guztien arabera Madrilgo nagusiak bultzatuta. Mintegik ez zuen ETA goratu, ezta biktimak iraindu ere. Hainbeste badaki Juan Kalparsoro fiskalak. Espainiako justiziak beste ustekabe bat ematen ez badu behintzat, fiskalaren ekimena ez da inora iritsiko. Baina abisua hor utzi du, esanez bezala: kontuz ibili, zuen hitz guztiak luparekin begiratu ditugu eta.\nEsan, denok dakiguna besterik ez zuen esan Mintegik: Buesaren hilketak izaera politikoa duela. Baina diskurtso politikoa, esaten dena ez ezik, esaten ez dena ere bada. EH Bilduko eledunak ez zuen esan atentatu hark justifikazio politikoa zuenik, politikoki justifikatuta zegoenik, baina kontrakoa ere ez zuen berariaz esan. Hilketaren jatorri politikoaz ari zelarik, ez zuen zehaztu atentatu hark justifikazio politikorik ez zuela, bidegabekeria bat zela. Horregatik heldu diete Mintegiren hitzei heldu dieten bezala, eta itxuraldatu, egin ez zuena egozteko.\nOrain gehiago dakigu Batasuneko hainbat buruzagik orduan pentsatzen zutenari buruz. Otegik, Buesaren parlamentukideak, gaitzespenari buruzko «joko semantikoetan» ez zuela sartu nahi esan zuen, Buesaren hilketa zela eta. Orain badakigu, barruak eskatzen ziona egin izan balu, hilketa haren aurka hitz egingo zuela. Baina ez zuen egin. Orduan ahotsa altxatu izan balu zer gertatuko zen ez dakigu: agian, hamarkada bat geroago gertatu dena lehenago gertatuko zen; baina, agian, hamarkada bat geroago etorri dena ez zen etorriko, batzuek ahotsa altxatu izanak mugimendua hautsi zezakeelako eta, ondorioz, ez zelako posible izango 2009-2010eko barne prozesuaren ondorioz ezker abertzaleak bere osotasunean jardun armatua bukatutzat ematea.\nSusma dezakegu Mintegik, pertsonak, beste hitz batzuekin baloratu nahiko lukeela Buesaren hilketa, baina ETAren bukaera bide onetik eramatea lehentasun duen koalizioko bozeramaile gisa, oreka batzuk egitera behartuta dagoela. Euskal gizartearen gehiengoak eta EH Bilduren boto-emaile askok eskertuko lukete ETAren iraganari buruzko irakurketa kritikoagoa, eta horrek sinesgarritasun handiagoa emango lioke indarkeriaren arbuioari. Baina EH Bilduk edo Sortuk aurkari politiko guztiek eskatzen diotena egingo balute, ETAren iragan osoa gaitzetsiko balute, nekez izango luke ondorio onik oraindik burutzeke dagoen prozesua azkeneraino eramateko helburuan, pentsatzekoa baita zaildu egingo lukeela ezker abertzale politikoak eta ETAk norabide berean egitea hemendik aurrerako bidea.\n"Handik eta hemendik" atalean argitaratua, 430 hitz\nLehendik ere egonak gaude Estrasburgora begira. Ezker abertzaleko alderdi politikoen legez kanporatzeari buruz erabaki behar zuenean, adibidez. Espainiako Auzitegi Gorenak eta Konstituzionalak emanak zituzten epai irmoak HBren, EHren, Batasunaren eta ondoren etorri ziren koalizio eta plataforma ia guztien aurka. Ia hamarkada bat zeramaten legetik kanpo, eta Estraburgok zeukan bidegaberia hura amaitzeko giltza. Kontrako zentzuan erabili zuen, ordea: beste buelta bat, barrurantz. Kito. Bukatu zen legez kanporatzeari buruzko borroka juridikoa. Ezker abertzaleak ulertu zuen, estrategia aldaketarik gabe, legez kanporatua egotera kondenatua zegoela, luzerako. 2009ko ekaina zen. Zorionez, ordurako beste borroka bat abiatua zegoen.\nAlsaziako hiriburura begira gaude berriro, Europako Giza Eskubideen Auzitegiko Areto Handiko 17 magistratuek Ines del Rio presoaren auzian zer erabakiko. Lehen instantzian, Parot doktrina atzerako eraginez aplikatzea bidegabea dela eta, beraz, Del Rio askatzeko agindu zuen Europako Auzitegiak. 197/2006 epaiaren ondorioz espetxean jarraitzen duten presoetako askori eragin beharko lieke erabakiak. Espainiako Gobernuak, jakina denez, ez du etsi: helegitea aurkeztuta, azken erabakia Sala Handiaren esku utzi, eta presio egiten ari zaio. Zarata handia ateratzen ari da Fernandez Diaz Barne ministroa, gainera. Baina argudioek ez dirudite oso egokiak giza eskubideen babesle den auzitegi batentzat: azken batean, preso batzuk ez direla inoiz askatu behar esaten ari zaio ministroa. Litekeena da Espainiako Gobernuan dagoeneko kontuak aterata edukitzea eta, Estrasburgotik datorkiena irensteak lanak emango dizkiela susmatuta, gogor plantak egiten hastea erabaki izana. Beste aldean ere ez daude geldirik. 17 magistratuek jadanik badakite Eusko Legebiltzarreko gehiengo abertzaleak zer erabaki duen. Indar handiagoa izango zuen erabakiak, dena den, PSE-EE ausartu izan balitz udal batzuetan eman duen pausoa parlamentuan ere ematen.\nDoktrinaren gurasoetako batek, Javier Gomez Bermudez epaileak, odol delitu bat baino gehiago dituzten presoei zigorra luzatzearen aldeko argudioak berretsi ditu Bilbon, baina Estrasburgok arrazoi emango dionik ez duela espero iradoki zuela diote kronikek. Fribolitate momentu batean, bakegintzan garrantzirik ez duela izango ere esan zuen, «berrogeita hamar» presori baino eragiten ez dienez doktrinak. Onar dezagun une batez Gomez Bermudezen logika, eta demagun —asko ematea baldin bada ere— huskeria dela doktrina horren ondorioz espetxean jarraitzen duen preso multzoaren askatasuna. Baina erabakiak, epaile jauna, preso gutxi horiei ez ezik giro politikoari ere eragingo dio. Txarrerako zein onerako.\nEuropako Auzitegiak lehen instantziako epaia berresten badu, odol delituengatik zigortu zituzten preso asko libre ateratzen ikusi beharko ditu Espainiako iritzi publiko eta publikatuak. Polemikaren neurria gorabehera, Fernandez Diaz ministroak aurreratu du Europako agindua bete beste erremediorik ez duela izango gobernuak. Etorkizuna ez dago aurreikusterik, baina, behin olatua pasatuta, giroa beste bat izan daiteke dena delakorako, alde batekoentzat zein bestekoentzat. Ez ahaztu EPPK-k ere adierazia duela presoak alde bakarreko pausoak emateko gertu daudela baina une egokia iristen denean emango dituztela. Estrasburgo mugarri izan daiteke berriro.


Erru-dantza - Jakin.eus\nHurrengo eszenan istorioaren protagonistak diren gurasoak beste ama batekin hizketan ageri dira. Eskola atarian daude eta haurren hizkuntza ohiturak dituzte mintzagai. Protagonistak kezkatuta daude. Seme-alaben arteko elkarrizketa asko gaztelaniaz direla konturatu dira, eta ez dakite zein den horren zergatia: ETB1 eta ETB3 ikusten dute, liburuak euskaraz irakurtzen dituzte, eskolan euskaraz ikasten dute... Ez dutela ulertzen diote gaztelaniaz hitz egiten ari diren guraso horiek. Beste amaren harridura aurpegiarekin amaitu da bideoa.\nMezua ez dela berria pentsatu dut: gurasoak eredu dira, gurasoek egiten dutena egingo dute seme-alabek, bikotekideen artean euskaraz egitea da giltza, guk hitz egiten ez badugu haurrek ez dute hitz egingo... Mezua zaharregia ez ote den ere pentsatu dut: zure eginbeharra da, zure ardura da, zure errua da...\nErrua errun duen erruduna\nBideoa ikusi dudan egun berean, Harkaitz Canok idatzi eta Pettik musikatutako abesti baten izenburua duen artikulua, Errurik gabeko habia, irakurri dut Berria egunkarian. Abestiaren lehen zatiak honela dio:\nErrua errun duen oiloa zara:\nzure errua, zure pozoia, zure bazka.\nErrua errun duen oiloa zara.\nMaldan behera zoaz, erruberari bultzaka;\nerru ezberdina da erru bera.\nErruak dakar erru-dantza;\nerruak soilik du erruaren antza.\nZer izan zen lehenago, errua edo arrautza?\nEta errurik ez balitz? Bizitza balitz habia?\nDena bere kabuz balebil? Kulparik hona ez ekarri,\nnirekin ez konparti...\nArtikulua Ana Galarragak idatzi du (eskertu beharra dago Galarraga eta beste zenbait zientzialari eta kazetari pandemiaren inguruan euskaraz informatzeko egiten ari diren lana). Koronabirusaren pandemia uzten ari den alderdi sozial bati buruz mintzo da, eta testuaren hasieran Felix Zubia medikuaren hitzak ekarri ditu:\nPandemia edo izurrite batean, ardura kolektiboa da, beti; bakoitzari dagokion mailan, baina ez pertsonala. Birusa ustekabean kutsatzen da, sintomarik gabeko pertsona askok zabaltzen dute, eta ez da pertsona batek egin duen akats baten ondorio. Denok gure bizimoduarekin zabaltzeko arrisku handia dugu. Oso zaila da arrisku hori murriztea behin puntu batera iristen denean; eta, beraz, ez dezala errurik sentitu, ez du pertsonalki ezer gaizki egin. Hau gizarte oso baten arazoa da, gizarte oso baten ardura.\nOsasun eta zaintza kontuak bezala, gutxiagotutako hizkuntzen indarberritze prozesuak ere auzi komunitarioak dira, nahiz eta, maizegi, erruduntasun pertsonala azpimarratzen duten diskurtsoak gailentzen diren. Horregatik argigarria iruditu zait Galarragak artikuluan egiten duen hausnarketa:\nBaina erruaren eta lotsaren zama, banakoetan ez ezik, gizartean ere nabaritzen da. Horregatik, irtenbidea ere ezin daiteke norbanakoetara mugatu. Komunitatean aurre hartu behar zaio, erruduntasuna eta estigma eragiten duten mekanismoak identifikatuz eta eragotziz. Azken finean, agintariek eta komunikabide handiek bideratutako mezuek adinako eragina izan dezakete ahoz aho eta sare sozialen bidez hedatutakoek, ingurune hurbilean zein zabalean.\nEsaera zaharraren arabera, «aurreak erakusten du atzea nola dantzatu»; baina euskarari lotutako erru-dantza martxan jarri ordez, bakoitzak duen tokia eta ardura zein den begiratu eta hortik abiatuta koreografia kolektiboa dantzatzeari ekin beharko genioke. Jendarterik gabeko erru eta ardurak inora eramango ez gaituzten abstrakzioak baitira. Zaila baita maldan behera etengabe doan errubera bakarka gelditzea.\nErruduntasun indibidualeko diskurtsoak dira razionaltasun neoliberalaren adiera argienetako bat. Eduardo Apodakak eta Jordi Moralesek argitaratu berri duten ‘La gobernanza lingüística en la Comunidad Autónoma Vasca: racionalidad neoliberal y demandas comunitarias’ (Hizkuntza-gobernantza Euskal Autonomia Erkidegoan: razionaltasun neoliberala eta eskari komunitarioak) izenburua duen artikuluan ondo azaltzen dute razionaltasun neoliberal hori egungo razionaltasun hegemonikoa dela, «munduaren arrazoi berria»: lehia printzipio unibertsal eta natural gisa ezartzen duten diskurtso, praktika eta dispositiboen multzoa.\nArtikuluan, hizkuntzaren ideologiak eta euskararen normalizazioaren diskurtso eta praktikei zentzua eta zilegitasuna ematen dieten razionaltasunak aztertzen dituzte. Azken hamarkaden errepasoa eginez, hizkuntzari buruzko bi jarrera ideologiko deskribatzen dituzte. Batetik, hiztunak eta hizkuntzak baliabide eta konpetentzia pertsonal gisa ikusten dituen diskurtso instituzionala, eta, bestetik, hizkuntza egitura eta jarduera komunitariotzat hartzen duen euskalgintzaren diskurtsoa.\nApodaka eta Moralesen azterketaren arabera, administrazio-erakundeen diskurtso hori razionaltasun neoliberalarekin bat datorren diskurtsoa da, non hizkuntza-politiken hartzaile onargarria hiztun indibiduala den. Hiztun horrek nahi duen hizkuntza ofiziala hautatzeko eskubidea du, eta aukera ahalmen hori zerbitzuen eta produktuen kontsumoaren bidez kodetzen da. Ikuspegi horren arabera, beraz, administrazioaren eginbeharra norbanakoaren erabilera-hizkuntzaren aukeraketan berdintasuna bermatzea da:\nHorregatik, esaten da hizkuntza-arloko esku-hartzeak eta politikak beharrezkoak direla. Hizkuntza-merkatu librea antolatu, sustatu eta bermatu behar da, lehiakorra baina orekatua, «elebitasun orekatua». Baina, hizkuntza-merkatuaren metaforaz harago, esku-hartze politikoak ez du ordezkatu behar benetako merkatua, lehia da kultura-ekoizpen «emantzipatu eta normalizatua» (kalitatekoa, erakargarria, erreferentziala, etab.) arautzen duen mekanismoa.\nHiztunaren esku uzten da, azken batean, hizkuntza-egoeraren erantzukizuna eta hizkuntza-politiken arrakasta edo porrota. Hizkuntza aukeratzeko askatasun formal horrek hiztuna bihurtzen du egoera soziolinguistikoaren arduradun; razionaltasun neoliberalaren diskurtsoak gidatzen du hizkuntzen gaineko iruditeria:\nKasu honetan, razionaltasun neoliberalak, funtsean, gaitasun eta xedapen psikosozialak indibidualizatu eta abstraitu egiten ditu jendarte-egoeretatik; beraz, xedapen pribatuak dira, kalkulu ekonomikoaren eta aukera pertsonalaren auzia, baina baita zeharkako erregulazioaren eta gobernantzaren auzia ere. Ondorioz, hizkuntzen bizitza soziala eremu ekonomiko gisa adierazten da, lehian dauden kapitalen arteko merkatu gisa.\nBaina Apodakak eta Moralesek, Euskal Herriko administrazioaren diskurtso instituzional horren azalpen zehatza egiteaz gain, ohartarazten digute arrazoibide neoliberal hori oso hedatua dagoela, hau da, hizkuntza-politika instituzionaletatik kanpo ere, euskalgintzaren jarduerak eta baita egunerokotasuneko bizitza linguistikoak ere razionaltasun neoliberalaren zentzua eta zilegitasuna hartzen dutela.\nGarai honen zeinu bihurtu den produktibitate indibiduala, beraz, hizkuntza kontuetan ere barren-barreneraino sartu da. Norberaren zilborretik ekin eta norberaren zilborrari begiratu behar omen diogu. Baina Ana Urkizak idatzitako eta Begoña Durrutyk ilustratutako Paperezko ahozapietan idatzitako ipuinak liburuko ipuin labur-laburretako batean ohartarazten diguten moduan, kontuz ibili beharko dugu. Izan ere:\nZilbor-zuloa lapurtu zioten behin eta, harrezkero, ez zuen (gehiago) nora begiratu jakin.\nBizitza sozialaren beste hainbat alorretan bezala, beraz, hizkuntza kontuetan ere ardura eta erruarekin estu lotuta dagoen askatasun indibidualaren diskurtsoa ozen entzuten da. Gauzak aldatzea norberaren esku dagoela sinetsarazten saiatzen diren autolaguntza kutsuko diskurtsoen bidez, nahi dugun hizkuntza erabiltzen dugula uste dugu. Indibiduoa Homo economicus gisa hartuta (norberaren burua gobernatzeko gaitasuna duen ‘enpresaria’), erabiltzen dugun hizkuntza aukeratzeko askeak garela pentsatzen dugu. Baina, askatasunaren izaera soziala ahaztuz gero, zaila izango da gurea bezalako egoera soziolinguistikoan aldaketak eragitea. Gaztelania, euskara, frantsesa ala ingelesa erabiltzeko aukeraketa norberaren nahiaren araberakoa dela sinetsita, ez al gara ari 1936an Georges Barbarinek idatzi eta 2018an Maia Ossak itzulitako Jesusa Gipuzkoakoa liburuko protagonistak bezala?\nSi los curas y frailes supieran... botatzen zuen gramofonoak. Eta mahaiko guztiek, erreboltaz eta ardoz hordi, ahots batean jarraitzen zioten kantuari.\n– Euskaldunak elizara joaten zirela uste nuen –esan nion Perpetuari.\nBarbara andreak ez zion erantzuteko astirik eman. Bere indar guztiarekin oihu egin zuen:\n– Gu, gu errepublikazaleak gara. Baina herria memeloz beteta dago.\nEta beste guztiak uluka hasi ziren uste osoz:\n– Tontos!... Tontos!\nInes andreak mendekatzaile jarraitu zuen:\n– Errege-erreginen garaian ez ginen ausartzen mezatara huts egiten.\n– Eta orain? Galdetu nion.\n– Orain –hasi zen andrea, duintasun handiz–, berdin-berdin joaten gara, baina nahi dugulako.


Ba ote egiazko historiarik? | Faroa\n← Datuak, nork bere mesederako\nWordnik, hiztegia 2.0 →\nBa ote egiazko historiarik?\nData: 2009(e)ko uztailaren 7a Egilea: Joxe Aranzabal\nLiburu bat hasi naiz irakurtzen, El blog del Inquisidor, eta bertan esaldi hau aurkitu dut:\nEz dago, eta sekula ez da egongo, egiazko Historiarik, zeren eta inoiz inori ez baitzitzaion egia interesatu, ez bada bere bertsioa nagusitu zedin gainerakoen artean. (20. or.)\nEsaldia gordina da, baina nik gauza bera sentitu nuen ikasketak amaitu eta gutxira, Gaur Egungo Historia ikasi bainuen Deustuko Unibertsitatean. Bakoitzak bere erara erabiltzen zuen historia, bere interesak justifikatzeko: inperialistek, iraultzaileek, espainol zaleek, abertzaleek… Nazkatu egin nintzen, eta utzi egin nuen. Gaur egun, distantziatik begiratzen diet historia kontuei.\nKategoria: Sailkatugabeak Etiketak historia, liburuak, literatura. Gorde lotura.\n4 Responses to Ba ote egiazko historiarik?\n2009(e)ko uztailaren 7a 21:09\nNire ustez (eta ez da nirea bakarrik), egiazko Historia ezinezkoa da\n(idazten den egiazko Historia bakar eta guztiz objektibo bezala\nulertzen badugu behintzat).\nIzan ere, edozein historialarik subjektibotasun kutsu bat sartuko dio\nidazten duen Historiari, gehiago edo gutxiago, nahita edo nahigabe…\nbaina saihestezina dela iruditzen zait.\nHasi hautatzen dituen gaietatik eta alboratzen dituenetatik, segi\nkontuan hartzen dituen eta baztertzen dituen datuekin (ezin den-dena\nezagutu, eta ezagutzen den guztitik dena aintzat hartu daiteke?), edo\nkontaketan jartzen dituen enfasietan, etab.\nNik pixka bat landu dut hizkuntzalaritzaren historia eta, hor behintzat, bada jendea proposatzen duena historialariek ez dutela objektibo izan behar; subjektibotasuna aldarrikatzen dute, saihestezina izanik zintzoagoa delakoan zein non kokatzen den jakitea eta hasiera-hasieratik argi uztea (hizkuntzalaritzaren zein korrontetan kokatzen duen bere burua, alegia, eta historia ikuspegi horretatik egitea).\nAldiz, beste batzuek subjektibotasuna onartuta ere, gutxienez datuekiko begirunea gorde behar dela (ez izkutatu, ez aldatu, ez manipulatu…). Inork inoiz esan zuen bezala, datuekiko begirune horrek bereizten ditu historialariak eta nobela historikoen idazleak.\nBarkatu txapagatik, baina zure mezuak gogora ekarri dizkit aspaldiko gogoeta batzuk.\n2009(e)ko uztailaren 8a 9:59\nEskerrik asko, Rikardo. Ez da inolako txapa izan, ondo bilbatutako hausnarketa baizik. Ondo iruditzen zait subjektibotasuna aldarrikatzea eta ezinbestekoa datuekiko begirunea. Hala ere, urrun ikusten dut historia gaur egun. Ondo segi.\n2009(e)ko uztailaren 8a 15:01\nOrain gutxi Stefan Zweig-en Magallanes liburua irakurri nuen, bibliografia bat. Bertan Elkano traidore moduan jartzen du (gainerako kapitain espainiarren moduan). Hemen ordea Elkano heroi moduan ikusten da. Pertsonaien eta historiaren bi ikuspegi ezberdin.\n2009(e)ko uztailaren 9a 19:02\nHori izan daiteke adibide bat, Mikel, eta ondo ekarria, bide batez esanda. Eta horrelako asko dago. Mila esker!


UEMAren “Bertatik bertara” kanpainaren mahaigainekoak banatuko dira ostalaritza establezimenduetan - Villabonako Udala\nUEMAren “Bertatik bertara” kanpainaren mahaigainekoak banatuko dira ostalaritza establezimenduetan\nPost 2021 Ekaina 17\nIrailaren erdialdera arte izango da "Bertatik bertara" kanpaina, bisitariak zein bisitariekin harremana duten zerbitzu sektoreko arduradunak eta langileak euskara aintzat hartzera gonbidatzeko. Horretarako hainbat baliabide eskainiko ditu UEMAk, eta, besteak beste, iaz bezala, 300.000 mahai-gaineko inguru banatuko ditu ostalarien artean. Aurten ere, dozenaka udalek eta hainbat garapen agentziak egingo dute bat kanpainarekin.\nMerkatariak eta ostalariak sentsibilizatzeko sortutako bideoan, zehazki, UEMAk, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak udaberrian landu duten Arnasa Gara kanpainaren baitako Euskara da gure postalik ederrena bideoa erabili dute.\nIzan ere, gure herriak, gure bazterrak eta gure produktuak nabarmentzen dira bisitariak erakartzeko, bertako elikagaiekin eta kulturarekin batera. Askotan, ordea, bertako hizkuntza alde batera uzten dute zerbitzu sektoreko hainbat profesionalek, bisitariei arreta erdaretatik eskainita. Horrek ez duela zentzurik jakinarazten zaie sentsibilizazio saioetan merkatariei eta ostalariei, bisitariek erantzundako galdetegien emaitzak gogoraraziz.\nAmasa-Villabonan otorduak ematen dituzten ostalaritza establezimenduetan “Bertatik bertara” kanpainaren berri emango du Udalak, eta, datozen egunotan, Galtzaundi Euskara Taldeko teknikariak egiten ari diren bisiten bidez banatuko ditu mahai-gainekoak.


Izarraitzekoak Castellonen egindako lanarekin gustura | Izarraitz Igeri Elkartea\n← Emaitza bikainak eskolarteko 50 metrotako proben sarian\nGIPUZKOAKO NEGUKO TXAPELKETA, AZPEITIAN →\nIzarraitzekoak Castellonen egindako lanarekin gustura\nIñaki Etxeberria, Maialen Sudupe eta Maitane Goenaga igerilariak Castellonen izan dira asteburuan, Euskadiko selekzioarekin, infantil eta junior mailako Autonomia Erkidegoen arteko Espainiako Txapelketan parte hartzen.\nEuskadiko selekzioa ordezkatzen Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabako infantil eta junior mailako 37 igerilari izan ziren. Txapelketak aukera paregabea ematen die beste taldeetako igerilariekin harremanak egiteko eta sendotzeko. Euskadik infantiletan seigarren postua eta juniorretan zazpigarrena lortu zituen. Herrialde Katalanak, Madril eta Andaluziako selekzioak izan ziren podiumera igo zirenak.\n– Iñaki Etxeberriak, 100 metro librean 14. postua, eta 50 metro librean 11. postua.\n– Maialen Sudupek, 100 metro tximeletan 11. postua, 200 metro tximeletan 15. postua, 400 metro estiloetan 13. postua, eta 200 metro estiloetan 11. postua.\n– Maitane Goenagak, 100 metro librean 6. postua, 50 metro librean 5. postua, 100 metro bizkarren 3. postua, eta 200 mertro librean 5. postua.\nHoriez gain, erreleboetan ere parte hartu dute gure taldekideek.\nCastelloneko txapelketan, 7 marka personal, 2 Neguko Espainiako minima berriak (Iñaki Etxeberriak 50 eta 100 metro libreetan) eta 3 klubeko errekor berri (Iñaki Etxeberriak 50 metro librean 16 urtekoetan, Maialen Sudupek 100 metro tximeletan 15 urtekoetan eta absolutuetan eta 400 metro estiloetan 15 urtekoetan eta absolutuetan) lortu dituzte gure igerilariak.\nMarkak hobetu ez dituzten probetan, beren denboretan ibili dira eta, kontuan hartzen badugu sasoi honetan karga handiko entrenamenduak egiten ari direla, denbora txukunak lortu dituzte. Txapelketa honi esker, martxoaren 18tik martxoaren 20ra Gijonen izango den infantilen eta juniorren Neguko Espainiako Txapelketan izango dituzten arerioak ikusi ahal izan dituzte. Oraindik bost aste dituzte sasoia hobetzeko, eta ziur gaude, saiatuko direla helburu hori lortzen.\nGijoneko txapelketaren aurretik, Gipuzkoako (Azpeitian) eta Euskal Herriko txapelketak izango dituzte gure igerilariak.


3. Lokalaren krokisa, ibilgailu-plazak adierazita.\n4. Lokalaren erabilera.\n5. Sarbidearen zabalera.\n6. Espaloia jatea beharrezkoa den adieraztea. Hala egin behar izatera, obra txikietarako lizentzia eskatu beharko da.\n5 ibilgailu arteko gaitasuna duten lokal edo garajeak (ate bakoitzeko) 58 €\n5 ibilgailu arteko gaitasuna duten lokal edo garajeak, aparkaleku erreserba dutenak (pasabidea) (ate bakoitzeko) 152 €\nAparkaleku bakoitzeko 5 ibilgailu baino gehiagorako gaitasuna duten lokal edo garajeetan. Nahitaezkoa da aparkalekuen erreserba egitea (pasabidea); tarifaren barruan sartuta dago (komunitatearen ordainagiri bateratua) (3,5 m arte) 16 €\nIndustria pabiloietan 201 €\nPasabide xaflaren prezioa 37 €\nUdalaren espazioak modu pribatuan erabili edo modu berezian ustiatzeagatiko tasak arautzen dituen ordenantza\n1. Emandako baimenek balioa galduko dute jarduera aldatzen denean, lokalaren erabilera aldatzen denean edo titularra aldatzen denean. Halakorik gertatuz gero, beste baimen bat eskatu beharko da.\n2. Ezin da elementu finkorik jarri, ez metalikorik, ez eta bestelako materialetakorik ere, arrapala gisa erabiltzeko.\n3. Eskatzailearen kontura egingo da espaloi-jatea, eta zerbitzu teknikoek egindako oharrak bete beharko dira.\n4. Bai lokala egokitzeko eta baita zintarria eta espaloia egokitzeko ere, obrak egiteko lizentzia eskatu beharko da.\n5. Bost ibilgailu baino gehiago gordetzeko ahalmena duten lokalak badira edo 100 m2 baino gehiagoko lokalak badira, edo lokala biltegi, konponketa-tailer, ibilgailu-erakusketa eta antzekoetarako erabili nahi bada, lehenik jarduera-espedientea izapidetuko da, eta beharrezko dokumentazio teknikoa aurkeztuko da.\n6. Pasabideari baja emateko, eskaera egin beharko da eta pasabide-xafla aurkeztu; horrez gainera, obra txikietarako lizentzia eskatu beharko da, espaloia lehen zegoen bezala uzteko eta pasabidearen margoa kentzeko.\n7. Pasabide-eskubidea ordaindu egin beharko da beheraguneak dauden bitartean.\n8. Pasabide-baimena ezezta daiteke interes publikoko arrazoiengatik.


Eap - OCDE\nELGE (Ekonomi lankidetza eta garapenerako erakundea)\nLa ELGA da nazioarteko erakunde honen helburua da aldeko politikak sustatzea oparotasunaren, berdintasuna, aukerak eta ongizatea da pertsona guztientzat. foro bat Da datuak biltzeko, eta haien azterketa eta esperientziak trukatzeko eta jardunbide egokiak, eremu batean baino gehiagotan daude; besteak beste, administrazio digitala. Horiek dira, besteak beste, azterlanak eta txostenak eta adierazgarrienak, eremu horretan prestatutako Elga:\nEskaintzen datuak eta konparazio-zerbitzu publikoa eta haren joerak Nabarmentzen Da guztia atala. Administrazio Digitala eta datu Irekiak, aztertzen datu eta emaitza OURdata Index argitaratzen da.\nGaratzen da indize hori laguntzeko herrialde-politikak (datu irekien. ea aztertzen eta neurtzen buruzko adierazleak hiru oinarri ditu: erabilgarritasuna, datuen irisgarritasuna eta gobernu-laguntzak berriro erabiltzeko.\nDigitala Government Index\nGobernu digitalaren Índice du elgeren helburua eraldaketa digitala neurtzea, sektore publikoko gobernu elektronikoaren ulertu trantsizioa gobernuari digitala.\nBeste argitalpen nabarmenak\nAtal honetan aurki daitezke beste argitalpen batzuk sortzen ari diren teknologia buruzko ocderen Blockchain Teknologiaren, inteligentzia artifiziala edo, hala nola 5G.


Humorenlared.com » Gora et Labora: Ikasturte berria\noctubre 8, 2012\tGora et Labora: Ikasturte berria\nIraila. Berriro ikasturte berria. Aurten bai. Aurten, aurreko urteetako nahi baina ezin haiek bai beteko.\nHasteko, hizkuntzak: kiosko ikastaroak. Portugesa, italiera, greziera ikastarorik ez dago. PIGSen gainbehera ekonomikoaren ondorioak. Errusiera, ordea, hortxe. Aberats berriena omen. Tira, bere garaian proletario zenbaitzuk errusiera ikasi zuten handikiak komunismoarekin izutzeko. Gaur zertarako? Errusiar Federazioko mafio-kapitalismoak, barka pleonasmoa*, ez dauka glamourrik. Ingelesa ordea edonork daki. Gu etsita. Handienen artean, frantsesa gainbehera. Iparraldean izan ezik. Handi bat hautatzekotan, txinera. Krisia irauten duen bitartean egunero ideograma bat. Gure kalkuluen arabera, mandarin eruditu izan gintezke krisia amaitu orduko.\nOsasuna. Aurten egunero bizpahiru ordu kirol, bospasei fruitu ale, bi litro ur, jogurtak, antioxidanteak, magnesioa, manganesoa, bitaminak, pentzu-proteinak, zortzi orduko loaldiak, siestak eta sexua neurrian; ahal den neurrian.\nHiritartasuna. Aurten hiritar eredugarri izatea erabaki dugu. Hauteskundeetan ez diogu lehen apetari men egingo. Bi hilabete eman digute arduratsu jokatzeko. Alderdi politiko guztien programak arretatsu erkatuko ditugu, hautagai guztien curriculumak estudiatuko. Boto arduratsua izango da geurea. Edo abstentzio arduratsua.\n*Zelan euskaratu perro-policía?\nGorka Azkarate © humorenlared.com\nPincha aquí para ir a otras columnas de Gorka Azkarate\nPincha aquí para ir a las columnas de los colaboradores más buscados


EUSPOT lehiaketaren sari banaketa ekitaldia maiatzaren 17an ospatuko da - Euspot\nHomeberriakEUSPOT lehiaketaren sari banaketa ekitaldia maiatzaren 17an ospatuko da\n2018ko edizioan izugarrizko igoera izan da parte hartzaile kopuruan eta kalitatean, guztira 73 spot aurkeztu dira lehiaketara, iaz baino 22 spot gehiago. Epai-mahaiak datorren astean banatuko ditu sariak, maiatzaren 17an, Aretxabaletako Arkupe Kultur Etxeko Zaraia aretoan arratsaldeko zazpietatik aurrera egingo den sari banaketa ekitaldian. Iban Garcia eta Ana Goitia aurkezle ezagunek gidatuko dute sari banaketa ekitaldia.\n2018ko lehiaketa orain arteko arrakastatsuena izan da. Guztira 73 lan aurkeztu dira, aurten ere Euskal Herriko leku askotatik jaso ditugu spotak, horien artean Gasteiz, Irun, Aretxabaleta, Donostia, Zarautz, Arrasate, Bilbo, Andoain, Azkoitia, Viana, Zornotza, Bergara, Eskoriatza, Orozko, Aramaio, Hernani, Legazpi, Pasaia, Azpeitia, Ordizia, Oñati, Ataun,… Aurkeztutako lanen artean, 18 urtetik beherakoek eginiko 47 lan jaso dira eta 18 urtetik gorakoek eginiko 26 lan. Parte hartze kopuruan eta kalitatean igoera nabarmena izan da aurten, iaz baino 22 spot gehiago jaso bait dira, igoera horren arrazoia da hainbat ikastetxeetan, propio lehiaketarako, egindako lanketa berezia. Aipatzekoa da batez ere 18 urtetik beherakoen arteko lanek kalitatean izan duten igoera nabarmena. Gazteek Euspotekiko duten atxikimenduaren isla da, adibidez, 2018ko edizioan sei eguneko epean 2.000 bototik gora eman direla sarean lan gustukoenak aukeratzeko.\nSpotak ikusgai: https://euspot.eus/publikoaren-sarirako-2-000-bototik-gora-jaso-ditugu/\nSari banaketa ekitaldia maiatzaren 17an\nSari banaketa ekitaldia maiatzaren 17an egingo da Aretxabaletako Arkupe Kultur Etxean. Zaraia aretoa jendez beteko da irabazleen izenak zeintzuk diren jakiteko. Ekitaldi irekia izango da eta telebistako bi pertsona ezagunek aurkeztuko dute; Iban Garcia Youtuberrak eta Ana Goitia Instagramer ezagunak. Ekitaldia zazpietan hasiko da eta eskertuko da ikusleak eta parte-hartzaileak hamar-hamabost minutu lehenago iristea bertara. Hedabideei ere eskaera bera eskatzen diete antolatzaileek. Sari banaketaren ondoren, luntxa izango da gerturatzen diren guztientzat. Guztira, Euspotek 2.550 euro banatuko ditu saritan, bost kategoria ezberdinetan:\nAurtengo edizioa berrikuntza ugarirekin etorri da. Batetik, musika sinkronizazio onenaren saria izango dugu MusicLibrary-k eskainita eta bestetik, formazioan egin da saiakera berezia. Harrobi lan horretan indartsu ekin dio aurten antolakuntzak, ikus-entzunezko publizitatearen gaineko saioak eskainiz ikastetxeetan, zein ikus-entzunezko eskola espezializatuetan.\nBerrikuntzen artean, nabarmentzekoak dira aurten Facebook eta Instagramenen egin diren zozketak. 2 Polaroid OneSrep2 kamera zozketatu dira eta eta 1.500 pertsona baino gehiagok parte hartu dute. Irabazleak, Mikel Aspano eta Idoia Garate izan dira. Gainera, Euspot lehiaketak aurten Instagram kontua estreinatu du eta 3 sare sozialetako jarraitzaile kopuruari dagokienez, bikoiztu egin da jarraitzaile kopurua; guztira 2.000 jarraitzaile ditut Euspotek sare sozialetan.