Arrasaten zona gorriko neurriak ezartzen hasiko dira “Euskadiko Boletin Ofizialak Arrasate zona gorrian dagoela publikatzean” | Mondraberri Arrasateko Ataria\nHasiera Albisteak Arrasaten zona gorriko neurriak ezartzen hasiko dira “Euskadiko Boletin Ofizialak Arrasate zona...\nArrasateko Udalak adierazi duenez “gure herria Zona Gorrian dagoela Euskadiko Boletin Ofizialean publikatzen den momentuan Eusko Jaurlaritzako Osasun sailak ezarritako neurriak” aplikatuko dira Arrasaten. Bitartean egoera honi aurre egiteko Arrasateko Udala “aztertzen ari da prebentzio neurri desberdinak eta hauek erabaki ahala komunikatzen joango gara”. Udalak dei bat luzatu die arrasatear guztiei “arduraz joka dezaten”.\nOrain arte zona gorriko udalerriei eta “egoera epidemiologiko larrian” dauden udalerriei (ofizialki oraingoz 25 udalerri) ondorengo neurriak ezarri dizkie Jaurlaritzak:\nDebekatuta jarraitzen du txoko eta sozietate gastronomikoetan edozein jarduera egiteak; itxita egon beharko dute.


https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 22 Nov 2019 02:01:17 +0100 hourly 1 https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus https://www.berria.eus/paperekoa/1879/024/001/2019-11-05/iruatxeta_urkiolako_talaia.htm Tue, 05 Nov 2019 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/024/001/2019-11-05/iruatxeta_urkiolako_talaia.htm\nUrkiolagirre mendia saiheste aldera, Asuntzeko basabidea baliatuko dugu itzulera lasaia egiteko.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1865/028/002/2019-10-29/handitasunean_handiena.htm Tue, 29 Oct 2019 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1865/028/002/2019-10-29/handitasunean_handiena.htm\nToloÃ±o mendilerroa ekialdetik mendebaldera luzatzen den lerro gorabeheratsua bezain malkartsua da. Mendilerroan barrena bidaia azkarra egingo bagenu, lehen geldialdia PeÃ±alta mendian egingo genuke zalantza izpirik gabe, eder-eder gailentzen baita Bernedo eta Kripan herrien artean. Gandor alpinoa eta arriskutsua erakusten du hormatzar eder horrek. Urratsak mendebaldera egin eta berehala, Palomares tontorra ikusiko dugu. Guardiatik (Araba) zein Kripan aldetik ikusita, harrizko esku sendoa dirudi, atzamar eta guzti. Irudimenaren kontua baino ez da. Gailur tentagarria, halere. Baina, adi, haren ondoko kidea ez baita ahuntzaren gauerdiko eztula. Larrasa gailur labainkorra katalogo ofizialetik at utzi behar izan zuten Federazioko arduradunek, besteak beste, iparraldeko magal pikoa pairatzen ari zen higadura kezkagarria zela eta.\nToloÃ±o mendilerroan mendebaldera egin ahala, ordea, guneak bestelako irudi bat islatuko du: muinoak zein sabaiak otzan-otzan agertzen dira orduan, harrizko irudi mantso eta hieratikoen moldean. Hala, behin Rivas mendatea zeharkatuta, ToloÃ±o mendilerroak -agian, harkaiztegia neka-neka edo hauts eginda-izen bereko mendiguneari bidea uzten dio, zor zaion miresmena eta protagonismoa berreskuratze aldera. Hala, Jugalez ibaiaren arroaren hegoaldean zutituriko mendiguneak, Bergantzu (Araba) herriaren aldeko ibar emankorren eta oihantsuen gainetik ez ezik, Errioxako labore soro konkordunen artetik ere handioski erakusten du bere kasko karstikoa. Eder baino ederrago, zinez! Ibilbide ugari izan ohi dira gailurrera bideari ekiteko. Rivas de Teresotik (Errioxa, Espainia) abiatzen den zidorra hautatu dugu oraingoan, akaso ezohiko zidorra delako.\nAbiapuntua Rivas de Tereso herria da, ToloÃ±o mendiaren hegoaldean dagoen herri xumea. Bastidatik (Araba) laster batean iritsiko gara herri horretara. Autoa Rivas de Tereson bertan laga beharrean, 2,2 kilometro gora egingo dugu asfaltoan barrena, Urizaharra aldera. Hala, bihurgune baten bueltan, hainbat makal hazten diren tokira iritsi baino 100 metro lehenago, aparkaleku ttipi bat ikusiko dugu. Aspaldiko bide seinaleak ikusiko ditugu han; PR-LR 51 kodea daraman ToloÃ±oko Ermita izenekoa, beste batzuen artean. Basabidean aurrera egin eta berehala, ordea, ezkerrera jo eta zehar-zehar jarraituko dugu. Hurrengo bidebanatzean, ezkerrera hartu, eta arin-arin jarraituko dugu, pinuak eta arte trinkoak aldamenean ditugula. Aldatsa amaitu berritan, artadiak hartua duen ordoki zabal bat ikusiko dugu. Hori nahikoa ez, eta, goialdera so eginda, ToloÃ±oko monasterio zaharraren harri historikoak ikusiko ditugu. Harantz bideratuko ditugu pausoak.\nPeÃ±a del Leon\nBasabidean barna bost minutu inguru emango ditugu, besterik ez. Orduan, eskuinetik aldats gora doan suebakia baliatuko dugu, goratasuna hartzeko. Pasillo zabala izanagatik ere, erdi-erditik doan zidorrak sigi-saga egiten lagunduko dugu. Eskerrak! Harritzara iritsita, eskuinera egin, eta, xenda abandonatu gabe, PeÃ±a del Leongo lepora helduko gara. Ezkerrera hartuko dugu han, eta terraza baten zehar jarraituko dugu. Pinudia atzean utzita, aurrera segituko dugu pitin bat eta, eskuinaldeko magalean gora abiatzeko modua ikustean, eskuinera jo, aldatsari aurre egin, eta gandorrean dagoen erpin geodesikora igoko gara.\nPostontzirik ez dugu han goian ikusiko, ToloÃ±o gailurraren ekialdeko muturrean baikaude. Gandorrari begirik kendu gabe, tontor nagusian izango gara.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/001/2019-09-24/recuenco_udazkeneko_mendia.htm Tue, 24 Sep 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/001/2019-09-24/recuenco_udazkeneko_mendia.htm\nLalastrara jaisteko, Coronas lepoaren ondotik doan bideari ekingo diogu. Horretarako, tontorreko postontzia eta erpin geodesikoa atzean utzita, parkeko zirkulu horiak jarraituko ditugu, harresitik aldendu gabe. Pistara irtetearekin batera, ezkerrera egin, eta zeharkaldi dotorea egingo dugu Anderejoko zabalgunean barna. Coronas tontor sonatua amildegiarekin bat egiterakoan ikusiko dugu. Barreron atakara helduko gara laster. Anderejoko bidea utzita, lepoko barrera zeharkatu, eta maldan behera egingo dugu Paules izeneko ibarra korrituta. Hezegune batzuk inguratuko ditugu behera goazen heinean. Bide nagusitik atera gabe, Lahozko presatik (hezegunea da) igaro, eta, haitzartetik atera berritan, Lahozera helduko gara. Errepidetik egingo ditugu Lalastraraino gelditzen zaizkigun metroak.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/034/001/2019-07-21/onddoak_artelan_apetatsuak.htm Sun, 21 Jul 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1917/034/001/2019-07-21/onddoak_artelan_apetatsuak.htm\nZiza eta onddoak oinarri hartuta, bi pintxo berezi prestatu dituzte sukaldari lanetan diharduten adituek. Ordena perfektuan, dastatze saioari hasiera eman diote. Ofizialtasunik gabe, baina, zapore goxoak eta usain sarkorrak bat egin dute zaleen aho sabaian. Gutxi batzuk GoÃ±i Portalera abiatu dira argazki erakusketa ikustera.\nJoan-etorria egin ostean, kostaldean barrena dabilen xendara itzuli eta Kukulu muinora igoko da. Kukulutik jaistean, bat egingo da Foru abeletxetik datorren bide asfaltatuarekin -handik egingo da Plentziarako itzulera-. Gorlizera bideari oratu aurretik, iparraldera joko da Billano lurmuturraren gainean altxatzen den itsasargia bisitatuko bada. Beraz, ezkerra hartu, eta, ezusteko handirik gabe, urratsak egingo dira iparraldean luzatzen den lurmuturreraino iritsi arte. Tentu handiz egin beharko da itsas pasealekua, seinale batek lur-jausien arriskuez ohartarazten baitie ibiltariei. Bisitaren ostean, asfaltoari men egin eta, abeletxetik igarota, Astondoko hondartzara jaisteko tenorea izango da. Ospitale paretik igarota Plentzian bukatuko da ibilbidea.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/030/001/2019-07-20/baionako_xingarra_txerriaren_dohaina.htm Sat, 20 Jul 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1917/030/001/2019-07-20/baionako_xingarra_txerriaren_dohaina.htm\nAparkalekuaren ondoko errepidea zeharkatuta, bide seinaleak gogaide -txerri txiki bat erakusten duten afixak daude-, Menddia baserri paretik igaroko da oinezkoa. Astoek atseden hartzen duten lekura helduta, bidean aurrera egin beharko da, aldatsean gora. Hegazti harrapariak ikusteko behatokira iritsiko da laster. Aire zabalera begiratzea komeni da: garaiaren arabera, belatzak, arranoak, sai arreak edota zuriak, ikusi ahalko dira. Aurrerago, hainbat txerri agertuko dira lizarrek eta urkiek mugaturiko larre zabalean. Erromesen antzera, bata bestearen atzetik ibiliko dira, hara-honaka: hazte prozesuan daudenak baino ez dira eremu horretan. Errepideari eutsirik, goratasuna hartu eta, ezkerrera bihurgunea eginda, bideak banandu egingo dira. Asfaltoa uzteko tenorea da. Ezkerretik abiatzen den basabidean aurrera egin behar da. Hurrengo bidebanatzean, langa xume bat izango da bidea oztopatzen. Alduderako itzulera egiteko bideari muzin egin, langa zeharkatu, eta belardian aurrera egin behar da talaia eder batera heltzeko xedez. Orientazio mahai bat egokitu baitute balkoi naturalean, Aldude inguratzen duten gainak eta bazterrak aurkitzeko abagune aproposa izango da.\nBihar: Ibilian-ibilian, goxo-goxo, dastatu nahi? (eta VI): Plentzia eta perretxikoak.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/038/001/2019-07-19/erlearen_eguna_usurbilen_burrunba.htm Fri, 19 Jul 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1917/038/001/2019-07-19/erlearen_eguna_usurbilen_burrunba.htm\nEuropan erleen egoera okerrera egiten ari dela ohartarazi berri dute genetika aztertzen duten adituek. Izan ere, intsektu polinizatzaile horiek beltzak ikusten ari dira etsaiei aurre egiteko. Pestizidak izan, klima aldaketa izan edota hibridazioa izan, kontua da intsektu horietan datzala gizakion bizitzaren sekretua. Paisaiaz gozatzea pribilegio handia da gizarte prestu eta jantzi batentzat. Aintzat hartu behar da, hein handi batean bederen, intsektu polinizatzaileei esker bizitzaren miraria gertatzen dela. Erlezainek oso argi dute: «Erleak bizirik mantendu behar dira, hil edo biziko afera da-eta: elikagaiak eskura ditugu intsektu Ã±imiÃ±o horiei esker».\nSaÃ±arrienea baserriaren inguruan, trenbidea gurutzatu behar da. Aurrerago, Oria ibaia eskuinetik hurbilduko zaio ibiltariari, eta haren konpainian jarraituko du meandroari men eginez. Horiek horrela, astigarrak, lizarrak eta platanoak bidaide, bidebanatze batera helduko da laster. Ezkerrera aldatsean gora doan bideari muzin egingo zaio, Berraiartzabarrena eta Berraiartzagoinea baserrietara doan bidea baita. Irabia inguruan, ibaiak bihurgunea egingo baitu, aukera izango da Andatza mendira begira jartzeko. Hortaz, paisaiaz bapo-bapo gozatzeko tenorea egokituko da orain.\nBihar: Ibilian-ibilian, goxo-goxo, dastatu nahi? (V): Baiona eta xingarra.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/030/001/2019-07-18/oliba_olioa_urrezko_isurkaria.htm Thu, 18 Jul 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1917/030/001/2019-07-18/oliba_olioa_urrezko_isurkaria.htm\nUrre likidoaren festa ez da ezerezetik sortzen. Eskualdeko oliba ekoizleak buru eta bihotz aritzen dira hilabete batzuk lehenago, oliba apetatsuak dolareetan sartzeko. Arroizko Mendia oliba eiherak ibilbide luzea egina du. Mende laurdena ospatu zuten 2017ko otsailean, aretoko plaka batean irakur daitekeenez. Kooperatiban 5.000 bazkide inguru daude, enpresaren egitasmoari begitarte ona egin baitzaio hasieratik. Oro har, Nafarroako Erdialdean dauden olibondo sail txikiek parte hartzen dute dolarean. Jasotzen diren oliba motei dagokienez, arbekina eta Arroitz motakoak dira. Arbekina oliba motak produkzio osoaren % 10 baino ez du hartzen, hala ere. Mendia dolareko presidente Pedro Luis Gonzalezek ezagutarazi duenez, «ia hamar miloi kilo oliba jaso dira aurten, eta, denera, bi milioi litro inguru atera dira. Espero baino litro gutxiago izan arren, gain-gaineko kalitatea erdietsi da».\nUrre likidoaren festara, herriko agintariez gain, sona handiko bisitari batzuk ere biltzen dira olioaren ingurura: pregoilaria, umoregile eta aktoreak, Nafarroako Olibaren eta Arroizko Ogi Txigortuaren Ordenako ohorezko kideak eta, besteak beste, baita zenbait elkarteren ordezkariak ere. IruÃ±eko Ganbara Abesbatzari egokitu zaio hasiera ematea aurtengo ekitaldian. Jarraian, alkateak Felix CariÃ±anos aditu vianarrari jarri dio Urrezko Oliba, eta hizlari polifazetikoak abagunea baliatu du aipamen historiko ugari luzatzeko bertaratutakoei. Txalo zaparrada eta une dibertigarriak entzun dira areto jendetsuan.\nKanpoan, berriz, ilara luzeak osatu dituzte bisitariek: eguneko protagonista ahogozatzeko ordua da. Ogi txigortuak berakatzez, gatzez edota azukrez ongi maneatuta, 15.000 txigorki inguru prestatu dira dolare barruko gelatxoan. Nork bere ogi xerra eskuan, beraz, ontzi zurietan isuritako oliotan sartu-atera egin ostean, dastatzeko ordua iritsi da. Istant batez, txigorkiak desagertu dira. Aseta gelditu ez dena ilarara itzuli da zalu eta zoli. Ziur asko ahosabaiari bigarren aukera emateko intentzio onarekin.\nArroitz, Lukin, Arellano eta Barbarin herriek bat egiten duten eremu zimurtsuan, Mendia leku izenari dagokion paisaia bikaina dago. Berez, Montejurra handiaren adar bat da, non artadia, pinudia eta erkameztia uztartzen diren. Bide zaharrek alderik alde zeharkatzen dute Nafarroako eremu menditsua. Ibiltarientzat ez ezik, mendiko bizikleta gustuko dutenentzat ere paradisu ederra da. Mendia parajea ezagutarazteko xedez, ibilbide sare bat osatu da Arroitzen. Horietako bat baliatuta, bisitaria inguruko herrietako mugak ezagutzera abiatuko da.\nArroizko Foruen plazan hasiko da ibilaldia. Udaletxe eta hainbat etxe armarridun ikusiko dira han. La Balsa kaleari segika, estilo gotikoa eder-eder erakusten duen San Salvador elizara helduko da. Aurrerago, herriko ur beharrak asetzeko behiala eraikitako ur biltegi erraldoi baten espaziora iritsiko da ibilzalea. Datuak arakatu dituztenek diotenez, behinolako biltegiak 300 metroko perimetroa zuen, eta hamar metro sakon zen. Ura ikusi ordez, aisiarako eremu atsegina egokitu zen 1960ko hamarkadan, leku berean. Balkoi ezin hobea da gaur egun. Eskolaren eta parkearen artetik doan kaleari men eginez, bisitariak porlan bide batekin egingo du topo. Arroitz atzean utzi ostean, Mendia parajearen inguru-minguruak deskubritzeko tenorea izango da. Ezkerrera doan bidea hartu gabe, ordea, zehar-zehar jarraitu eta laster agertuko da Gazteluzar kastroa bisitatzeko parada. Bide seinaleari jarraituz gero, Burdin Aroko kastro interesgarri baten albora iritsiko da berehala. Muinoaren muturrean dago, eta Nafarroan hobekien kontserbatuta daudenetako bat da.\nItzulia, mendian barrena\nKastroa bisitatu ondotik, bide nagusira itzuli eta goratasuna hartzeari eutsiko zaio, pitinka-pitinka. Porlan zati batzuk agertuko dira bidean. Bideak berriro banatzean, ezkerretik gora doan suebakiari muzin egin eta parez pare ikusiko den ate metalikoa igaro beharko da. Jaitsiera xumearen ostean, edanleku bat ikusiko da behe-ibarrean. Eskuinetik segitu eta magalari gortea eginez, erkameztia burutik buru zeharkatzeko urratsak egingo dira han, Arellanoko mugara iritsi arte. Alanbrea eta ate metaliko bat ikusiko dira zoko horretan. Atea igaro eta alanbre paretik ekingo zaio. Lukin eta Arellano lotzen dituen basabide zabalera iritsiko da segituan. Erkameztiak lekukoa pasatuko die pinuei. Basabidean gora eta gora eginda, lepora iritsiko da. Toro iturrira eta Montejurra mendira doazen bideak alde batera lagata, ezkerrera hartuko da lepoan, eta Cantoelmonte aldera egingo. Arroitzera jaisten, aukera izango da Lukin eta Barbarin aldera begira jartzeko. Baina, horretarako, ondoan altxatzen diren tontor xumeetara igo beharko da. Bestela, bide nagusitik jarraituko da, desbideratzerik hartu gabe. Barbarin herrira doan basabidera irtetean, aurrera egin eta, noranzkoa aldatu gabe, hegiz hegi segituko da. Azken muinora iritsita, eskuinera egin eta almendrondoak gidari direla, Arroizko Mendia basilikara joan eta handik kalean behera egingo da Arroizko zirkuitua amaitzeko.\nBihar: Ibilian-ibilian, goxo-goxo, dastatu nahi? (IV) Eztia eta Usurbil.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2042/030/001/2019-07-17/mertxikak_sartagudako_gutiziak.htm Wed, 17 Jul 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/2042/030/001/2019-07-17/mertxikak_sartagudako_gutiziak.htm\nBihar: Ibilian-ibilian, goxo-goxo, dastatu nahi? (III): Arroitz eta oliba olioa.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1917/038/001/2019-07-16/boilur_beltza_lur_azpiko_miraria.htm Tue, 16 Jul 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1917/038/001/2019-07-16/boilur_beltza_lur_azpiko_miraria.htm Tuber melanosporum), zeinak arian-arian bide interesgarria egin baitu Arabako herrialdean. Batez ere, goi mailako sukaldaritzan.\nMontegrandeko talaian gailentzen den harrizko prisma deigarrira begira jarriko da ibiltari jakin-nahia. Izan ere, Quintanillako gaztelua bazter ugaritatik ikusten da: ez da oharkabean pasatzen. Adituek esaten dutenez, I. karlistaldian altxatu zuten hura, eta defentsarako balio handia izan zuen Miranda eta ArmiÃ±on lotzen zituen bide zaharra babesteko. Komunikazioa bermatze aldera, gune telegrafiko garrantzitsua izan zen han goian, Quintanillakoarekin batera beste gune batzuek osatzen baitzuten defentsarako lerroa.\nGR-1 zidor historikoaren bide seinaleak daude Quintanillan. Herrian sartu gabe, ordea, eskuinera jo, eta, herriari bizkarra emanda, GR-1 zidorretik segituko du. Hala, ArmiÃ±on alderako bidea hartuta, berehala eskuinera egiteko agindua emango du zidor historikoak. Porlan bidean gora egin behar da lehen metroetan barrena. Malkarraren ondotik ibili ostean, gaztelua aurrez aurre izango du ibiltariak. Panoramika ederraz gozatzeko balkoi interesgarria da.\nDorreari bizkarra emanda, ipar-ekialdera urratsak egiten jarraitu beharko du oinezkoak, pinudia ezkerraldean delarik. Lehen metroak egin ostean, eskuinera jo, eta maldan behera jarraituko du, GR-1 zidorrak lagunduta. Beherago, zidor historikoa laga, eta eskuinetik doan bidexkari ekingo dio. Kornigatxa izena hartzen duen muinotik behera egingo du segituan, GR-1 zidorrarekin berriz topo egin arte. Orduan, ArmiÃ±on aldera jo beharrean, eskuin-ezker egin eta ArmiÃ±on eta Ribabellosa herriak lotzen dituen nekazari bide zabalera irtengo da ibiltaria. Ur biltegiaren aurrean, eskuinetik jarraituko du, mendebalderantz, Ribabellosara iristeko falta diren 3,7 kilometroak osatzeko.\nSomo inguruan, ur biltegi txiki bat dago, eta, haren hormari atxikita, herrialdea zeharkatzen duten zidor historikoen inguruko informazio interesgarria. Besteak beste, ibiltariak ikasiko du ArmiÃ±ondik Ribabellosara doan bidezidorra historikoa dela, eta bideari erreparatuta behialako harbide baten arrasto zenbait ikusiko dituela. Harbidea babestuta dago 2012az geroztik, eta Donejakue bidearen monumentu multzoari lotutako elementu gisa dago katalogatuta. Errege Bidea autobideak mozten baitu, eskuinera egin, lehen erabilitako tunela zeharkatu eta herrira heltzeko.\nBihar: Ibilian-ibilian, goxo-goxo, dastatu nahi? (II): Mertxikak, Sartagudako gutiziak.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1888/026/002/2019-06-18/lea_ibaiko_ibilbidea.htm Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1888/026/002/2019-06-18/lea_ibaiko_ibilbidea.htm\nBide seinaleek Munitibar aldera egiteko aukera emango digute. Baina guk Lekeitiora itzuli egingo gara. Autobusa har daiteke herriko plazan. Ibiltzeko gogoa ez bada guztiz ase, joanean egindako ibilbide bera osa daiteke.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/028/001/2019-06-11/mindutxako_haritz_zaharra.htm Tue, 11 Jun 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1892/028/001/2019-06-11/mindutxako_haritz_zaharra.htm Quercus pyrenaica) dira jaun eta jabe. Barrundiako ibarrean tamaina txikikoak direlarik ere, horietako askok hogei metro ere badituzte. Hostoak ez dira nolanahikoak: tamaina ertaineko ertz gingilduna erakusten dute, eta tapiz fin batek estaltzen ditu azpialdeak.\nIbilian hasteaz batera, landa bideak Urkilla mendiguneari begira jarriko gaitu. Estibarriko sakana eskuinaldean eta Arriturri ezkerrekoan ditugula, hegiz hegi jarraituko dugu, noranzkoa aldatu gabe. San Pablo inguruan aparkaleku xume bat dago, baita Galarretako zidorra dakarren mapa bat ere. Nekazari bidea ixten duen langa bat zeharkatu bezain pronto, eskuinetik segituko dugu, betiere Estibarriko sakanari begia kendu gabe. Errekara jaitsi gabe -handik egingo baitugu itzulera-, ezkerretik doan bideari oratu, eta, larreak gogaide, pinudira iritsiko gara.\nGalarretara jaisteko, aurreko bidebanatzera itzuli, eta ezkerrera egingo dugu basabidean. Zehar-zehar ibili ostean, Basakaitz errekara helduko gara. Pagadiak ingurua hartzen duela nabarmenduko dugu han. Ur emaria gurutzatu eta metro gutxira, Zalduondorako bidea bazter egin, eta eskuinera okertuko dugu. Erreka aldamenean dugula, goratasuna galtzen hasiko gara. Askiolako sakanean behera doan errekastoa gurutzatu eta berehala, basabide zabal batera irtengo gara. Azkenik, Korrosparri tontorra erreferentzia gisa hartuta, Estibarri erreka gurutzatu, eta San Pablon ikusitako aparkalekuan izango gara berriz ere. Nekazari bideak lagunduta, Galarretara helduko gara.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/026/001/2019-05-14/larruzabalgo_lurretan.htm Tue, 14 May 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/026/001/2019-05-14/larruzabalgo_lurretan.htm\nBideak estuak izanagatik ere, bazter horretara bizkor hurreratzeko aukera ona ematen du gaur egungo errepideak. Behiala, ordea, bestelako egoera bat omen zegoen, bizilagun saiatuek mandabideei zein bidezidor ezkutuei estu-estu lotuta ibili behar izaten baitzuten UrduÃ±ara edo Amurriora jaisteko. Alabaina, UrduÃ±atik aldenduta egon izanak ez zion isolamendurik ekarri paraje horri. Historiagileek gogorarazten dutenez, UrduÃ±ari dagozkion lau herriok Larruzabal izeneko herri batzarra osatu zuten Erdi Aroan. Ordena jakin batean parte hartzen zuten, betiere euren ondasunak babestuak izateko.\nBurubio eta Babio tontorrak Larruzabalgo eremuaren iparraldean daude. Biak Mendeika herritik igo daitezke, eta haraino igoko gara UrduÃ±atik (Bizkaia), autoz. Mendeikara iritsi aurretik lagako dugu autoa, hots, Korozen muinora doan bidearen ondo-ondoan. Herrian sartu, eta, Arteaga auzora doan errepidea bazter eginda, Burubio-Babio aldera egingo dugu, bide seinaleek aginduko dutenez. Herritik irten berritan, bideak banandu egingo dira. Zuzen eginez gero, Done Mikel elizaren aurretik igarota, Burubiora igoko gara. Guk ezkerrera joko dugu aipatu bidebanatze horretan, eta Babiorako bideari oratuko gatzaizkio. Porlan bidean behera eginda, hartxintxarrezko landa bidean gora egiten hasiko gara laster. Horcon izeneko lepora iritsiko gara amen batean. Pinudiarekin bat egingo dugu han. Bide nagusiak eskuinera okertuko du orduan, eta, iparraldeari eutsirik, Babioko panderoan gaindi ibiliko gara, goxo-goxo, tontorrera heldu arte. Amurrio (Araba) bete-betean harrapa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1865/025/001/2019-05-07/estuntildeagatik_txobitara.htm Tue, 07 May 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1865/025/001/2019-05-07/estuntildeagatik_txobitara.htm\nBide zabalenean aurrera egingo dugu, eta gora aldera joango gara. Berehala, ordea, bidea bitan banatzen denean, ezkerretik doan basabideari muzin egin, eta tinda zuri-gorriz balizatutako xendari helduko gatzaizkio. Bidea harriztatzen da laster, eta, galtzada baten moldean ibilita, lepo batera iritsiko gara. Alanbrearen paraleloan jarraituko dugu han, nahiz eta GR 282 zidorra alanbretik aldentzen den. Pagaditik irtenda, belarrez jantziriko xendari jarraitu, eta EstuÃ±agako tontorra zapalduko dugu bizkor-bizkor. Gainaldetik, bista itzelak; izan ere, Gorbeialdeko eskualdean gaude, eta erraz egingo zaigu eskualdeari lotuta dauden hainbat bazter ezagutzea. Hegoaldean, berriz, Valleoscuro ibarraz harago, Ganbazako antena harrapatuko dugu bete-betean. Txobitatik distantzia eskasera gailentzen baita, haraino bideratuko ditugu gure pauso umilak, betiere Gibillo mendigunea eztiki-eztiki korrituta.\nEstuÃ±agatik mendebaldera joko dugu, hegiz hegi doan bidezidorrak lagunduta. Hala, norabidea aldatu gabe, belardi batera helduko gara. Bide nagusiak ezkerrera egingo du orduan, eta, zidorrak egin bezalaxe, guk ere zeharkatuko du belardia. Ondonatik igotzen den basabidea batuko zaigu, eskuinetik. Hasierako norabideari eutsirik, baina, Gibillo mendiguneari begira jarriko gara. Minutu batzuk emango ditugu holaxe, bideaz bapo-bapo gozatzen; izan ere, ibilbidearen profila aski samurra da. Bidebanatze batean, aukera izango dugu ikusteko Artzaintza naturbideak eskuineko bideari oratu eta Nerbioiko ur jauzira eta Losako ibarrera joko duela. Ibili luzeko zidorrari eta pintura arrastoari muzin egiteko tenorea baliatuta han, basabide nabarmenetik jarraituko dugu.\nGandorretik jarraituta, antena eta gurutzea altxatzen diren Ganbaza tontorrean izango gara agudo-agudo. Erpin geodesikoaren ondoan irteten den basabidea lagata, maldan behera amilduko gara. Lasai hartu, zidorrak horretan lagunduko baitigu. Minutu gutxiren buruan, gainaldetik datorren basabidearekin topatuko gara berriz. Hari segika, Abeziara iritsiko gara begi kliska batean. Plazako edanlekuaren ondotik igaro eta herritik irten bezain laster, errepidea utzi, eta ezkerretik doan basabideari helduko diogu. Paseo labur bat egingo dugu Izarran berriz izan arte.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/034/001/2019-04-09/meatzaldeko_biotopo_babestua.htm Tue, 09 Apr 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/034/001/2019-04-09/meatzaldeko_biotopo_babestua.htm\nItzulerako, Mustariagako leporaino bueltatuko gara berriz, eta, Ganeran tontorra saihestuta, mendilerroaren ekialdetik zehar-zehar doan ibilbide arrosari jarraituko diogu. Hori horrela, paseo galanta emango dugu Ganeran, Pico Menor eta Pico Mayor tontorrei gortea eginez. Meatzaldeko ingurumen zentroan emango diogu itxiera zirkuito honi.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2016/028/001/2019-04-02/oteros_inguruko_barrunbea.htm Tue, 02 Apr 2019 00:00:00 +0200 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/2016/028/001/2019-04-02/oteros_inguruko_barrunbea.htm\nGoro haitzuloa izan ezik, mendiguneko alderik gorenean daude gainerako haitzulo sonatuak. Batzuk ospe handikoak dira: LiÃ±azabal eta Santa Ageda, esaterako; beste batzuk, ordea, xumeagoak izan arren, herri kontakizunetan erabat errotuta geratu dira. Horixe da Torkaladron haitzuloaren kasua. Barrunbearen oihartzuna Tresponde eta Langraizeraino iritsi denez, zulogune horri buruzko hainbat pasadizo kontatu izan dira han eta hemen. Izan ere, XX. mendean ohikoa izaten zen Badaiako tontorretan, haitzuloetan edota Santa Katalinako hondakinetan barrena galtzea, betiere pasadizo ezkutuak korrituta, abentura zirraragarriak bizitzeko xedearekin.\nIbilian jarriko gara Tresponde herrian (IruÃ±a Oka, Araba). Herrira heldutakoan, Zadorra ibaiaren paraleloan doan errepideari men egingo diogu, harrobira iritsi arte. Gero, eskuinera egingo du bide nagusiak eta, hari segika, Santa Katalina izeneko lorategi botanikora igoko gara. Lorategian gora doan porlan bidetik aurrera egin gabe, ordea, sarrera nagusiaren eskuinetik jotzen duen basabideari ekingo diogu. Langa bat zeharkatuko dugu laster. Bideak gora egiten lagunduko digu, eta, lehen bidebanatzean, ezkerrera hartu eta goi tentsioko habe baten ondoan jarriko gara. Talaia xumea izanagatik ere, Santa Katalina monasterio zaharra ikusiko dugu. Badaiako sakanean tenpluaren kanpai horma ikusiko dugu, hots, gaur egun lorategi botaniko gisa egokituriko aztarna historikoaren ikur nagusia dena.\nErpin geodesikoaren ondoan errotak bizi-bizi mugitu arren, ikuspegi zabalak eskaintzen dituen tontor panoramikoa da Oteros gaina. Besteak beste, Gasteiz bera inguratzen duten mendiguneak eta Kuartangoko ibarrari gorte egiten dioten lerro karstikoak ikusiko ditugu. Trespondera jaisteko igoeran egindako bide bera hartuko dugu.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1865/031/001/2019-03-05/kukutza_edo_elorritxugana.htm Tue, 05 Mar 2019 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1865/031/001/2019-03-05/kukutza_edo_elorritxugana.htm\nTontorretik Jesuripozoetako iturrira itzuliko gara berriz, eta, han, ezkerrera hartuta Donibanerantz abiatuko gara. Oditzaga, Sagarminaga eta Meatza auzoak atzean utzi ostean, Orozkon bertan itxiko dugu zirkuitua.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/026/001/2019-02-26/umandiako_aitzabala.htm Tue, 26 Feb 2019 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/026/001/2019-02-26/umandiako_aitzabala.htm\nTontorrera igotzeko ohiko bidea mendigunearen ekialdean irekitzen den Atabarrate izeneko lepotik erraz egiten da. Ibilbide luzeagoa egin nahi duenak, ordea, Apotako Saroi aldera egiteko joera izaten du beti, eta Salkortaganeko leporainoko tartea osatzen du. Arabatik, baina, hirugarren aukera bat ere bada, eta horixe da lerro hauetan deskribatuko duguna: Apotako etxolan gora egiten duen bidea, hain justu ere. Beraz, zuzen-zuzen, tapiz karstikoan barrena ibiliko gara oraingoan.\nAlbeiz herrian emango diogu hasiera ibilbideari (Arabako Lautada). Araia ezagunetik gertu, hortaz. Herriko elizaren aurreko plazatxoan gaudela, tenplua ezkerrean utzi, eta porlan bidean behera egingo dugu Etxeberria baserriaren paretik igarota. Errotara doan ubidea zeharkatuta, Boriotxo parke zaharberrituaren ertzetik igaro,eta errepidera aterako gara. Asfaltoa gurutzatuko dugu han, eta kanposanturantz jarraituko. Hilerrian, eskuinera egin, eta asfaltoa utzi gabe jarraituko dugu, betiere gain-gainean dugun muinoa inguratuz. Lepo xume batean kokatuko gaitu laster nekazari bideak.\nBide nagusiak ezkerrera joko du lepoa,n eta, goratasun pixka bat galdu ostean, Ilarduia eta Araia lotzen dituen bidearekin bat egingo dugu. Noranzkoa aldatu gabe, bide zabala gurutzatu eta maldan gora jarraituko dugu, basabide lohitsua gogaide. Aldatsaren bukaeran langa bat ikusiko dugu. Gero, Kukuma errekastoraino lagunduko digu basabideak. Ur-emaria zeharkatu gabe, ordea, ibarrean aurrera egingo dugu, astiro-astiro eta bide nagusitik aldendu gabe. Leze haitzulo erraldoitik datorren GR-25 zidorra eskuinetik batuko zaigu berehala. Hainbat metro egin ondoren, ibilbideak Araiara jotzen utziko dugu. Guk, berriz, bide nagusiari men eginez, aldapa pikuari aurre egingo diogu, eta Apotara doan bide zabalera aterako gara. Bidebanatze horretan metalezko bankutxo bat dago.\nEskuinetik jarraituko dugu han, eta, Olbide iturriko seinalea igarotakoan, basabiderik behinenaren eskumatik doan bide zaharrari eutsiko diogu. Hareharriz jositako bide zaharra da, hainbat harlauzatan ikusitako gurdien arrastoek argi asko erakusten duten legez. Aldatsean gora, beraz, Apotako aterpetxeraino. Talaia ederrean dago kokatuta etxola. Ezbairik gabe, leku estrategikoa izaten da Albeizko haitzera zein Umandiara ere igotzeko. Txabolaren ondoan igarota, Apotako pista nagusira irtengo gara berriz. Orduan, eskuin-ezker jo gabe, basabidea gurutzatu eta magal karstikoan gora egiten hasiko gara. Bidexka bat ikusiko dugu magal malkartsuan. Igoera garbia bada ere, tentu handiz ibili beharra dago paraje karstikoetan, zuloak eta arrakalak nonahi ager baitaitezke. Bidexkak tontorreko erpin geodesikoaren ondoan utziko gaitu.\nTontorretik jaisteko, Atabarrateko lepotik igarotzen den aldaera lehenetsiko dugu. Horretarako, mendebalderantz urratsak egiten hasiko gara, betiere gandorrari begia kendu gabe. Pagadiaren babesean jarraituko dugu, eta, magala zabaltzen denean, ehiztarientzako etxola batera heldu gabe, pintura arrasto xume batek seinalatuko digu Atabarrateko lepora doan bidea.\nLepoan, ezkerrera egin, eta, metro batzuk egin ostean, ezkerretik doan bide balizatua hartuko dugu. Aspaldiko ibilbide labur bati dagozkion markak dira horiek, eta harrobi zahar baten ondoraino lagunduko digute. Ezkerrera egingo dugu hango basabidean, eta Apotako aterpetxean izango gara berriz. Albeiz herrira jaisteko igoeran eginiko bide berari jarraituko diogu.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/028/001/2019-01-29/alonsotegiko_kortak_eta_meategiak.htm Tue, 29 Jan 2019 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1881/028/001/2019-01-29/alonsotegiko_kortak_eta_meategiak.htm austerritza edo mugarria erakutsi ohi zuten eremuaren erdian; zirkunferentzia handia mugatzeko, haatik, hainbat baztermugarri altxatu ohi zituzten. Alabaina, kortok eraldatu egin ziren XV. mendetik aurrera, eta nekazaritza eta abeltzaintza uztartzeko plaza ezin hobeak izan ziren.\nKortak eta meategiak\nKoskorra izeneko tontorrera doan bidea alde batera utziko dugu laster, eta bide nagusitik jarraituko. Pinudia atzean utzi dugularik, inguruko kortak edo saroiak ikusteko parada ezin hobea izango dugu. Behialako egitura berezi horien inguruko informazioa eskainiko digu propio jarritako argibide taula batek. Zehar-zehar eramango gaitu bideak segidan, eta Artibako auzora jaisteko bidea ikusiko dugu Pilipaondo lepoan. Aukera interesgarri hura baztertuta, ezkerretik jarraituko dugu guk, Zamaiako meategiko ebakidura aldera. Goratasuna galtzen hasiko gara bizkor. Basabidetik irten gabe, Zamaiako ekialdeko magal karstikoa korritzen hasiko gara. Pinudian sartzeko zorian gaudela, baina, Zamaiako arraildura handia ikustera igo gaitezke ezkerretik doan basabidetik. Bestela, goratasuna galtzen segitu, eta, Somo auzora doazen bideei muzin eginda, aldatsean behera jarraituko dugu. Gaztainondoak eta haritz amerikarrak hazten diren lekuan, eskuinera egin, eta Oro iturriraino lagunduko digun basabideari eutsiko diogu tinko. Platanoek ederturiko paisaian barrena aurrera egin ostean, Azordoiaga auzora helduko gara.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/001/2019-01-22/zuiako_ibilbide_gastronomikoa.htm Tue, 22 Jan 2019 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/001/2019-01-22/zuiako_ibilbide_gastronomikoa.htm\nIzarrako OstuÃ±o parkean (Zuiako eskualdea, Araba) emango diogu hasiera ibilbide gastronomikoari. Abiapuntura iristeko, Izarran ikusiko ditugun bide seinaleei jaramon egin, eta Amonalola jatetxe berriaren atzealdean utziko dugu autoa; hots, parkearen aurreko esparru zabalean.\nItzulera egiteko, Oiardoko errotara iritsiko gara berriz. Errepidea zapalduta, San Joan eliza gainalde batean laga, eta errepide nagusira iritsiko gara. Ezkerrera egingo ditugu metro batzuk, eta, segidan, eskuinetik irteten den nekazari bideari jarraituko diogu. Eskuin-ezker hartu gabe, zuzen jo, eta Undoa auzora iritsiko gara. Baserri parean doan bideari segika, gora egingo dugu pitin bat, eta, lehen aldatsa amaitu bezain laster, maldan behera egingo dugu ibarrarekin bat egiteko. OstuÃ±o parkea inguratzen duen basabidera iristean, eskuinetik segitu, eta Izarrara iritsiko gara bizkor-bizkor.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/001/2018-12-11/iturrigorri.htm Tue, 11 Dec 2018 00:00:00 +0100 Josean Gil-Garcia https://www.berria.eus/paperekoa/1879/028/001/2018-12-11/iturrigorri.htm\nMendizaleen artean oso ohikoa da LendoÃ±ogoitiko auzoan (Bizkaia) abiatzea Iturrigorriko goi-ordoki karstikorako bidea. Asteburu ederra aukeratuz gero, zale anitzek osaturiko ilara luzea ikusteko aukera izango dugu. Den-denak erromesen antzera, pagadian barrena arituko dira ospe handiko kaskorantz. Ez da harritzekoa. Izan ere, Iturrigorrik eskaintzen baitu Gorobel mendigunean egin daitekeen igoerarik interesgarrienetako bat. Haren siluetaren edertasunak mendigoizale askoren begirada harrapatu zuen aspaldi, hara heltzeko diren zailtasunei muzin eginez.\nLendoÃ±ogoitira heltzeko, Belandia eta MaroÃ±ora seinalatzen duten bide seinaleei jaramon egingo diegu UrduÃ±an bertan. Hasierako 3 kilometroak egin eta gero, ezkerrera joko dugu desbideratzean, eta, auzora iritsi baino 300 metro lehenago, autoa lagako dugu horretarako egokitua duten aparkaleku xumean. Ibilbidea seinaleztatzen duen taula bat ikusiko dugu errepidearen ondoan. Aparkalekuaren muturretik, Iturrigorri mendiaren edertasunaz gozatzeko aukera paregabea izango dugu. Soa harantz luzatzeaz batera, harkaitz menderaezina irudituko zaio bati baino gehiagori. Arrazoirik ez zaie faltako: kareharrizko mendigune desafiatzailea ezerezetik agertzen baita iparraldeko isurialdean. Hegoaldeko geomorfologiari erreparatuta, erabat desberdina dela esan beharra dago. Hala gauzak paramera baten moldean luzatzen da Burgosko lurralde aldera.\nBidexkak pagadia atzean uzten lagunduko digu segidan, eta, belarrez jantzitako maldan gora eginda, Xenda Beltzera helduko gara. Orain arteko bidea samurra bezain gozagarria izan bada, Barrerillako atakarainokoa ezin ederragoa irudituko zaigu. Bidea leuntzen delarik ere, arriskurik ez da faltako, batik bat zorua bustita badago. Ehunka metrotako desnibela izango dugu gure eskuinaldean, eta, supituki, maitagarrien ipuinetan legez, paisaiak zirrara berezia hartuko du: aurrez aurre, Iturrigorriko estanpa malkartsua izango dugu, baita tapiz berdez jantzitako malda ikaragarria ere. Kontu handiz, beraz, Barrerillako atakara helduko gara. Eskuinera hartuko dugu han, eta, Iturrigorriko iturritik igarota, gailurrera igoko gara.]]>


Baionar framazoneria atzo eta gaur. La Zélée-aren 250. urtebetetzea Aldi baterako erakusketak\nBaionar framazoneria atzo eta gaur. La Zélée-aren 250. urtebetetzea\nBere 250 ehun urte La Zéléek ospatzen ditut. 2022ko ekainaren 4tik agorrilaren 31era, Baionako Euskal Museoak bere bilduman ibilbide bat aurkezten du, Baionako logiaren historia apaitzeko.\nLa Zélée-ren jatorria eta sortzea\nFrantziako zaharrenetakoa da baionar framazoneria. 1744ko azaroaren 6ko Errege Estatuan dagoen logien zerrendan, probintziako 19 logia agertzen dira, hauen artean Baionakoa. Aturriko hiria pasaia leku bat zen orduan, bai eta Ingalaterra, Holanda eta Espainiarekin harremanetan zegoen portu garrantzitsua ere.\nBordeleko La Française-k zuen lehen baionar logia sortu 1743ko ekainaren 3an, eta hastapenean Orthezen plantatu euskal merkatari familia protestante batetik zetorren Timothée Lichigaray gaztea buru zuen Saint-Jean de l’Union Cordiale logia izendatu zuten. 1765ean La Saint-Jean des Arts-ek ordezkatzen du, Marinako lanbideetako kide ziren hainbat ofiziale (zurginak, arotzak, sokagileak) sartu ondotik, korporazio maisu, upelgile eta gurpil-egileen sartzea markatzen du.\nFrançaise de Bordeauxen, 1743ko urtarrilaren 10ean iniziatua izan eta Pierre Salleneuve (Baionan 1713an sortu) infanteriako kapitaina izan zen framazonerian ibilitako Baionar ezagun zaharrena, 1776an oraindik bere izena agertzen da hizlari gisa La Zélée-ko taulan. Hau izan da 1772ko patente bat Frantziako Oriente Handitik eskuratu duen logia zaharraren izen berria, 1770eko otsailaren 21ean, hastapeneko eskaeraren egunean zerrendatua izateko. Baionako Tendes karrikan inprimatzailea zen Jean-Claude Verney egon da 1776 arte La Zélée-ko lehendakari, eta lehen patentea izenpetu duen ohoragarri.\n1772tik aitzina, La Fidélité izenpetu La Zélée-ri lotua den logia berri bat sortzen dute juduek. Zenbait urte berantago desagertzen da, 1805ean birsortzeko, La Parfaite Réunion izenpean. Bederatzi familia judu famatuenetako haurrideak atzematen ditugu bertan, baina baita armadako funtzionarioak eta baionar burges batzuk, hala nola Berdeco, Bastiat, Etchats, Simonetarrak… Logia hau harmonia betean ibiltzen da La Zélée-rekin.


Zenbat aldiz ez ote duzu entzun haurrak argibide-libururik gabe datozela? Galdera hori behin baino gehiagotan entzun dut azken hilabeteetan nire inguruan, horregatik nire barrenak mugitu dituen galdera bat izan delako, gaurkoan horrekin lotutako haurraren garapen eta ikaskuntzaz jardutea erabaki dut. Hitz gakoa jolasa izanik. Jolasa eta haren garrantzia\nZaila da jolasa hitzaren edo jolasteko ekintzaren definizio bakarra ematea, baina gure bizitzako lehen hilabete edo egunetatik hasten gara jolasten. Jolasak berezko gaitasuna du helduak eta haiek barnean daramaten haurra harremanetan jartzeko. Zentzu horretan, oso garrantzitsua da ohartzea jolasa adierazteko modu bat dela, eta, haren bitartez, pertsona bakoitzaren pentsaera eta sentitzeko modua islatzen direla; hau da, pertsona izatearen adierazpena da.\nJolastea bitarteko ezin hobea da gizarte-ikaskuntza positiborako; izan ere, naturala, aktiboa eta oso motibatzailea da. Jolasek etengabe inplikatzen dituzte pertsonak ekintza, erreakzio, sentsazio eta esperimentazio-prozesuetan.\nJolasa adierazteko eta garapenerako modu bat dela ulertzeko eta ikusteko ildo horri jarraituz eta bizimodua zer gizarte-ingurunetan garatzen den kontuan hartuta azpimarratu jolasak oso eginkizun garrantzitsua duela gizakien nortasunaren eraketan. Jolasa funtsezko behar bat da; giza garapenerako ezinbestekoa, esango nuke. Gorputzaren eta zentzumenen garapena sustatzen du, bai eta haurren pentsatzeko gaitasuna eta sormena ere. Komunikatzeko, sozializatzeko eta garapen moralerako tresna ahaltsua da, bai eta emozioak adierazteko eta kontrolatzeko tresna bat ere, oreka psikikoa eta osasun mentala sustatzen dituena.\nJolasak gizarte-ingurune horren eraldaketan daukan indarra azaltzen digu, jolasa modu honetan bizitzan aurrera egiteko urrats txikien laguntzaile da. Jolastea bizitzan zerbaiten alde egitea da, globalizazio-ideiari aurka egitea. Jolastea denbora lapurtzen digun gizarteari aurre egitea da, denbora berreskuratzea. Jolas kooperatiboetan aritzen garenean, harremanak berreskuratzen ditugu. Jolas kooperatiboetan, beste pertsonen indarrak aukera bat dira niretzat. Jada ez dago mehatxurik. Orduan azal gaitezke garen bezala.\nBehin guzti hau esanda goazen artikulu honen hitz gako nagusiaz jardutea, zeren eta zer da benetan jolasa? Jolasa, Tonucciren esanetan haurrek duten eskubide bat da, hezkuntza jasotzeko duten eskubidea bezala. Jolasa unibertsala, atenporala eta barrutik kanpora doan ekintza askea da, haurra bera protagonista izanik. Horrenbestez esan daiteke jolasak ez lukeela frustraziorik eragin beharko ez duelako helburu jakinik. Jolasa kulturala izanik, ezinbesteko ekintza bat da pertsona bakoitzarekiko, elkarbizitzarako eta bizitzarako. Guk jolasaren bitartez ikasten dugu eta dakigunaren gehiengoa hortik jaso izan dugu. Jolasten ari garen bitartean, denboraren nozioa galdu ohi dugu. Eta azpimarratzeko, aipatu, jolasean ez dagoela adin tarte finkorik.\nJolasak eragin positiboa du haurren garapenean, zalantzarik gabe. Haren bidez, dibertitzeaz gain, mundua ezagutzen dute, alegia, beraien ingurunea aztertzen eta deskubritzen ikasten dute. Baina, beharbada, oharkabean gera daiteke haurren hizkuntzan nola eragiten duen. Izan ere, jolasak, hizkuntza barneratzen lagundu eta hizkuntza garatzeko ahalmen handia du. Txiki-txikitatik haurrek jolasak baliatzen dituzte beraien gaitasunak areagotzeko, eta ez soilik kognitiboak, baita afektiboak, motorrak eta sozialak ere.\nCarlos Gonzalezek esaten duen bezala, “¿De que cosas se acuerda un adulto de lo que estudió en el colegio?” horregatik, ezinbestekoa da jolastea. Haurrak jolasten ere bere burua zentratzen dutela, baita beraien barruan sinistu ere. Askotan, gurasoak haurren gainean egoten dira jolasean ari direnean, eta horrek haurraren autonomia mugatu egiten du, ez dio uzten bere autonomiari aurre egiten. Horregatik, jolasten utzi behar zaio askatasun osoz; etxean, kalean, mendian, ikasgelan…\nPsikologo zein pedagogo asko ados daude gai honetan: haurtzaroan ekintzarik garrantzitsuena jolasa dela. Umeak jolasten ari diren bitartean, alde batetik, haien bizitzaren sentimenduak islatzen dituzte – emozioa, alaitasuna, kuriositatea...- eta beste aldetik, ekintzak berak eragin izugarria du haurren garapenaren esparru guztietan, psiko-motorrean, mentalean, afektiboan eta sozialean: jolasaren bidez haurrek beren abileziak erakusten dituzte, norgehiagokan aritzen dira eta zailtasunak gainditzen dituzte bere autokontzeptua sendotzeko eta bere mugak probatzeko. Baina gaur egun garrantzirik ematen zaio haurren jolasari? Benetan eskubide hau bermatzen ote dugu?\nJolasa oraindik misterioa gisa dago gizartean nire ustez, zein pertsona helduei, haurtzaroa dakarkigun oroimenera; dibertsioa, sorpresa eta barregura sortzen digun. Aldi berean esan, nire iritziz, eta ikusi dudan guztiagatik, jolasa oraindik baloratu eta errespetatu gabe dago, eta gainera Eskola curriculumean mespretxatua. Oso garrantzitsua eta beharrezkoa da jolasa dagokion lekuan ipintzea jarduera hezigabe, zalantzazko eta ezusteko gisa. Eskola batzuetan, jolas orduaren denbora murrizten ari dira. Haurrek salto egitea, ezkutatzea, eraikitzea, zikintzea dute gustuko. Galdetu al diegu noizbait haurrei benetan zer den gustatzen zaiena? Badirudi, bizitzaren beste arlo batzuetan bezalaxe, helduek momentu guztietan haurren behar eta nahiak ezagutzen ditugula, eta gehienetan gure behar eta interesetatik abiatzen gara okerreko diagnosi batera iritsiz, honela eskolaz kanpoko ekintzak egitea bideratzen ditugu haurrak, baina kontuan hartu behar da jolasa eta ekintza hauek ez direla sinonimoak, eta jolas libreak ematen dizkien onurak, kanpoko ekintzek ez dizkiela ematen. Prozesu parte hartzailearekin euren beharrak eta nahiak entzun eta bere ametsak gauzatzeko aukera eskaini nahiko nieke. Espazioari dagokionez, jolaserako aproposa izan behar da, eta eroso jolasteko modukoa. Horretarako, ezinbestekoa izango da, naturaren elementuekin parte hartzea; makilak, harriak, lokatza… baita ezkutatzeko hainbat leku izatea ere. Eta garrantzitsua da, gune horiek ez arriskutsuak izatea. Lurrari dagokionez, ez da berdina izango, jolasteko espazioa hormigoizkoa izan edo, mendiko lur biguna izatea. Beharrezkoa al da material zehatzak erabiltzea, jolasterako orduan? Ikusi besterik ez dago haurrak, edozein materialekin jolasteko gai direla, eta gu, helduok, garela beraien jolasa oztopatzen dugun bakarrak, beraien ekintzan, jostailuak eskainiz eta sormena mugatuz.\nHau guztia kontuan hartuz, esan, egunerokotasuna begi asko eta askok oraindik ere lehen zuten haurtzaroa eta oraingoa konparatzen dituztela, eta ez dutela benetan jolasak duen garrantzia ikusten, ezta haurrek jolasteko duten beharra ere. Guk ere jolasteko beharra daukagu, nahiz eta jolasa haurren gauza bat balitz bezala ikusia egon.\nGuzti honegatik erabaki dut nire haurrei lekua emanez, beraiek hainbeste maite duten hitz gako honetaz jardutea, eta guzti honen asmoa gurasoei ere barrenera heltzea ere bada, beraien txikitako zatia atera eta lagunekin, bikotekidearekin, haurrekin jolasten hasteko, eta konturatzeko jolastea plazenteroa dela. Nire ustez oso garrantzitsua baita jolasa zer den jakitea, eta zertara lagun diezaioken haurrari bere garapen osoan. Ezinbestekoa ikusten dut, gai hau jorratzea, azkenean, haurraren jolasa oztopatzen dutenak, gu geu baikara, eta askotan gizartea bera ere bai. Azkenik esan beharra daukat, jolasak, giza balorea duela eta laguntzeko eta kooperatzeko ohiturak sortzen dituela; egoera errealetara eramaten eta munduaren ideia edo ezagupen erreal bat erakusten dituelako.


Gipuzkoako zerga bilketa metatua %12,6 hazi da abuztura arte, aurreko ...\nGipuzkoako zerga bilketa metatua %12,6 hazi da abuztura arte, aurreko urtearekin alderatuta\nGipuzkoako Foru Ogasunak 2016an baino 328 milioi euro gehiago batu ditu\nZerga bilketa metatua %12,6 hazi da Gipuzkoan abuztura arte, aurreko urteko denboraldi berdinarekin alderatuta. Zehazki, 2016ean baino 328 milioi euro gehiago batu dira. Igoera azaltzen dute, sarreren atalean, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ), Balio Erantsiaren gaineko Zerga (BEZ) eta Sozietateen gaineko Zergaren bilakaera positiboak. Eragin negatiboa izan duten kontzeptuen artean, BEZaren lurralde arteko doikuntzena da aipagarriena.\nOgasun eta Finantza diputatuak, Jabier Larrañagak, datuen irakurketa positiboa egin du eta nabarmendu Gipuzkoa oinarri oso solidoaren gainean dagoela urtearen itxierari aurre egiteko. “Zifrak direnak dira, eta joera mantentzen bada, urteko hazkunde helburuak betetze bidean gaude. Hala ere, oraindik bidearen herena falta zaigu, etengabeko lana eskatuko diguten lau hilabete, eta hori dela eta oraindik ere ezin ditugu idiak baino lehen zintzarriak erosi”, ohartarazi du.\nErrentaren gaineko zergaren esparruan, lan atxikipenen atalean 37,1 milioi gehiago jaso ditu Ogasunak (+%3,7). Gora egin dute baita ere ondare irabazien gaineko atxikipenak, 3,4 milioi euro gehiago bildu baitira, eta kapital higikorren etekinen atalean, berriz, 9,2 milioi gehiago batu dira. Horrela, PFEZ bere osotasunean hartuta ere emaitza positiboa da, pasa den urtean baino 61,5 milioi gehiago batu dira eta (+%6,3).\nSozietateen gaineko Zergari dagokionez, kuota diferentzial garbiak, enpresen irabaziak zergapetzen dituen kontzeptua, 61,5 milioi euro gehiago bildu ditu: sarrera gordinak 37,2 milioi euro hazi dira, eta itzulketak 24,3 milioi eurotan gutxitu. Azkenik, Aldundiak kudeatzen duen BEZari dagokionez, zerga bilketa metatua %4,6 igo da aurreko urtearekin alderatuta, hau da, 35,8 milioi euro gehiago: 49,6 milioitan hazi dira sarrerak (+%5,2), itzulketak 23,5 milioitan murriztu (-%5,6), eta BEZaren lurraldeko arteko doikuntzak 37,3 milioitan murriztu dira (-%25,9).


Esperimentu bat, poeta deserosoa musikatzeko | Kultura | Berria\nJon Miranderen olerkietatik abiatuta, sei kantuko disko bat osatu dute Elena Setienek, Xabier Erkiziak eta Grande Days taldeak: 'Mirande'. Bihar aurkeztuko dute, Donostiako Antzoki Zaharrean\nMirande diskoa osatu duten kideek sortutako irudia. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi\nEz zen pertsonaia erosoa Jon Mirande (Paris, 1925 - 1972). Abertzale sutsua zen, baina ezinikusia zion kristautasunari; eskuin muturreko ideiak bereganatu zituen, eta ez zuen arrazismoa ezkutatzen. Literaturaren oinarria apaizen munduan zegoenean, mundu modernoago batetik idazten zuen, eta gai deserosoak jorratzen zituen, autozentsurarik gabe. Hori dena, gaitasun literario goren batekin elkartuta. Hain zuzen, «egun oraindik deserosoa den nahasketa bitxi bezain delikatu hori» musikara eramateko erronka hartu dute Elena Setienek, Grande Daysek eta Xabier Erkiziak; musika esperimentala ingelesez kantatu ohi duen abeslari batek, indie-rock talde batek eta soinu artista eta ekoizle batek. «Emaitza Frankenstein bat da», Erkiziaren hitzetan. Sei kantuko diskoa osatu dute, Forbidden Colours zigiluarekin, eta bihar eramango dute jendaurrera, Donostiako Antzoki Zaharrean.\nEsperimentazioaren emaitza sei kantuko disko bat da: Igelak, Zergatik, Maitarzun, Eder bati, Eresi eta Jauregi hotzean. Olerkiak aukeratzean, saiatu dira gaiak ez errepikatzen eta mitologiaren erreferentziak sobera ez erabiltzen. «Haren begiradan gordetzen diren hainbat ikuspegi topatzen saiatu gara; modernitatearen eta erromantizismoaren artean dantzan dauden letrak».\nMirande ez baita iritsi gaur egunera beste idazle batzuk bezala; haren literaturaren kalitatea aitortua izan da, baina ez du izan beste askok izan duten aintzatespena. Halere, Erkiziak nabarmendu duenez, haren arrastoa bada euskal musikan, ez baitira haiek izan Miranderen testuak kantu bihurtu dituzten lehenak. Asko izan dira aurretik: Hertzainak, Zarama, Niko Etxart, Mikel Markez, Antton Valverde... Fiachras taldeak, berriz, kantu bat idatzi zion. Kontraesanak gorabehera, asko sentitu dira haren lanak erakarrita.


Ez da positiborik izan Zumaian azken orduetan - Zumaia - Baleike.eus\nEz da positiborik izan Zumaian azken orduetan\nJuan Luis Romatet 2021-03-30 13:11\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak emandako datuen arabera, beste 11 positibo izan ziren atzo eskualdean. Zumaian ez zuten atzo kasurik atzeman.\nBederatzi kasu detektatu ditu Osasun sailak Zumaian azken zazpi egunetan, baina bat ere ez azken bietan, herenegun eta atzo. Horren ondorioz, 100.000 biztanleko azken hamalau egunetako kasu metatuen tasa 11 puntuan jaitsi da, 183,17tik 172,99ra.\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak emandako datuen arabera, atzo beste 11 kasu detektatu zituen Urola Kostan. Aian eta Zarautzen izan dituzte kasu gehien: hiruna positibo izan ziren atzo bi herri hauetan. Aiako kasuan, hamar positibo izan dituzte zazpi eguneko epean, eta 100.000 biztanleko azken hamalau egunetako kasu metatuen tasa 503,78ra igo da. Zarautzen ere gora egin du intzidentzia tasak; bederatzi puntuan igo da, 235,58tik 244,14ra. 25 kasu izan dituzte Zarautzen azken zazpi egunetan.\nAzkoitian, Azpeitian eta Getarian izan dituzte beste kasuak: bina Azpeitian eta Azkoitian, eta bat Getarian. Eskualdeko beste sei herrietan ez dute positiborik izan azken orduetan.\nHego Euskal Herrian gorantz egin du positiboen kopuruak. 683 positibo zenbatu zituzten atzo Eusko Jaurlaritzako eta Nafarroako Gobernuko osasun sailek. Araban 97 positibo izan ziren atzo, 222 Bizkaian, 172 Gipuzkoan eta 182 Nafarroan. Beste lurraldetako hamar lagunek ere positibo eman zuten atzo egindako probetan. Lau lurraldetako positibotasun tasa %5,92koa izan zen atzo.\nBeste 66 lagun ospitaleratu zituzten atzo Osakidetzako erietxeetan. 288 lagun zeuden atzo ospitaleratuta, plantan, eta beste 80 Zaintza Intentsiboko Unitateetan, bezperan baino bost gutxiago.


Massac konderria (Illinois) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMassac konderria (Illinois)\nMassac konderriaren kokapena AEBtan\n37°13′N 88°43′W / 37.22°N 88.71°W / 37.22; -88.7137°13′N 88°43′W / 37.22°N 88.71°W / 37.22; -88.71\n614,39 km2 (%98.1)\n11,9 km2 (%1.9)\nMassac konderria (ingelesez: Massac County) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bloomington da. 2010eko zentsuaren arabera 15.429 biztanle zituen, Massac kilometro koadroko azaleran.\nMassac konderriak 626,3 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,9 ura dira. Beste 614,39 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 24,64 da.\n2010eko zentsoan bizi ziren 15.429 pertsonetatik 14.150 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 290 dira. 891 beltzak edo afroamerikarrak. 59 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 41 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 12 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 276 pertsonek kokatzen zuten.\nFitxategi:USA Massac County, Illinois age pyramid.svg\nMultimedia: Massac County, Illinois


Aitaren soldataren bila - Ahotsak.eus\nAitaren soldataren bila Hamaika bat urterekin joaten zen Arantxa Donostiara, aitaren soldata kobratzera. Tranbian joaten zen bertara, denden kartelak irakurriz. Sobre batean jasotzen zuen soldata, eta sobrea lapurtzeko beldur, eskua poltsikoan sartuta egiten zuen buelta Lezora.\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan LEZ-085-006 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nHamaika bat urterekin joaten zen Arantxa Donostiara, aitaren soldata kobratzera. Tranbian joaten zen bertara, denden kartelak irakurriz. Sobre batean jasotzen zuen soldata, eta sobrea lapurtzeko beldur, eskua poltsikoan sartuta egiten zuen buelta Lezora.\nGaia(k): Ekonomia eta industria » Lan-baldintzak , Familia eta harremanak » Lagunartea eta familia » Umetako lanak , Herria, azpiegitura » Garraioak » Autobusak , Ohiturak eta bizimodua » Kontakizunak eta sinesmenak » Anekdotak, kontakizunak\nUra nola atera zuten herri azpitik\nLagunaren salbokonduktoarekin aurrera\n"Lana aukeran zegoen"\nTxori berezirik inoiz harrapatu al duzu?\nBaserrian lana jai eta aste\nErrotara astoa eta bera


Okupatu prestakuntzarako data berriak. - Amurrio Bidean\n23 martxoa, 2021 /in Albisteak /by Amurrio Bidean\nOkupatu diseinatuta dago parte-hartzaileei enplegu eraginkorra pentsatzen, diseinatzen eta bilatzen laguntzeko. Prestakuntza, azkenik, apirilaren 12tik 16ra bitartean izango da, 09: 00etatik 14: 00etara, Amurrio Bidean instalazioetan bertan.\nOkupatu jarduera oso dinamiko eta oso praktikoen bidez garatzen da. Parte-hartzaileak trebetasun pertsonaletan eta profesionaletan entrenatuko dira (autoezagutza, automotibazioa, talde-lana), eta enplegua bilatzeko tresnak landuko dituzte (curriculuma, lan-elkarrizketa, enpresa-sarea eta prestakuntza).\nCoach & Play, Adecco Training eta Amurrio Bidean erakundeek emango dute prestakuntza, lana bilatzeko prozesuaren ikuspegi osoagoa emateko.\nPrestakuntza hau Aiarako Kuadrillan erroldatuta dauden eta lan bila ari diren pertsonei zuzenduta dago. Parte hartzea mugatua izango da. Informazio gehiagorako eta izena emateko jarri harremanetan Amurrio Bideanekin enpresa@amurriobidean.org helbidean edo 945891721 telefonoan.\nAmurrio Bideanek antolatzen du Okupatu programa, Aiarako Kuadrillarekin elkarlanean, eta Vital Fundazioak finantzatzen du.\nhttps://i0.wp.com/amurriobidean.eus/wp-content/uploads/2021/03/OKUPATU-2021-eusk_instagram.jpg?fit=1080%2C1080 1080 1080 Amurrio Bidean http://amurriobidean.eus/wp-content/uploads/2021/03/amurrio-bidean-300x131.png Amurrio Bidean2021-03-23 09:43:202021-03-23 09:44:04Okupatu prestakuntzarako data berriak.\nEz gelditu! Prestatu lana bilatzeko! Amurrio Bideanek udalerriko industria sarea bisitatuko du ekonomia suspertzeko...


Mintzalagun programa: hasierako ekitaldia, azaroaren 10ean - Noticias - UrolaKosta agentzia\nMintzalagun programa: hasierako ekitaldia, azaroaren 10ean\nErdaldun berrien kluba emanaldia, azaroaren 10ean, 19:00etan, Zarauzko kiroldegian\nEkin diogu ikasturte berriari eta abian da 2016-17 ikasturteko Mintzalagun Programa: astean behin hitzordua bidelari eta bidelagunek, euskaraz aritzeko. Ikasturte honetako leloa da “Praktikatu eta bizi”, euskaraz egin eta euskaraz bizi.\nIkasturteari hasiera emateko ekitaldi bat egingo dugu, azaroaren 10ean, 19:00etan, Zarauzko kiroldegiko aretoan. Ohi bezala, emanaldi batekin hasiko gara eta mokadutxo batekin tertulian amaituko dugu. Olatz Pagaldai aktorearen “Erdaldun berrien kluba” emanaldia izango dugu.\nIkasturte honetan 70 mintzalagun inguru hasi dira sortu diren 14 taldeetan (3 talde Zumaian, 9 Zarautzen eta 2 Orion), euskara praktikatu eta euskaraz bizitzeko urratsa egin nahi dutenak.\nMintzalagun programa: zer da?\nMintzalagun Programak euskaraz dakiten pertsonak (bidelagunak, euskaldun zaharrak) euskara ikasten ari direnekin (bidelariekin, euskaldun berriekin) elkartzen ditu astean ordubetez euskaraz hitz egin dezaten. Zer lortzen dugu:\nBidelariak, euskaldun berriak: euskaraz hitz egiteko aukera du, bertako hizkera ezagutu eta ikasteko; jendea ezagutzeko eta euskaraz aritzeko harreman-sarea zabaltzeko aukera du.\nBidelagunak, euskaldun zaharrak: euskaldun berriei lagundu, bertako hizkera erakutsi, egiten ari diren ahalegina saritu eta aitortu…\nEuskara ikasten ari bazara eta praktikatu nahi baduzu eman izena. Euskaraz ikasten ari direnei lagundu nahi badiezu, eman izena.\nArgibideak jasotzeko edo izena emateko:\nHonako telefono eta helbideetara jo dezakezue argibideak jasotzeko eta izena emateko:\nUrola Kostako AEK euskaltegia; Zarauzko Udal Euskaltegia\nTelefonoz: 625 485 215\nUrola Kostan 8 urte\n2009an ekin genion Mintzalagun Programari. Ekimena Urola Kostako Udal Elkartearena eta eskualdeko udalena da. Programa antolatzen eta jarraipena egiten parte hartzen dute Urola Kostako AEKk, Zarauzko Udal Euskaltegiak eta udaletako eta Udal Elkarteko euskara zerbitzuek. Programa dinamizatzeko lanak Urola Kostako AEKk egiten ditu.\nProgramaren bilakaera ona izan da eta partehartzaile kopuruak gora egin du. 2009an 41 mintzakiderekin hasi ginen eta azken urteotan urtero 20 talde inguru eta 75-80 pertsonak hartu dute parte.\nAsteroko hitzorduak, ekitaldiak, irteerak, zozketak\nMintzalagunak astero elkartzen dira, euskaraz aritzeko. Hori osatzeko, ikasturte hasieran eta amaieran ekitaldi bana egiten dugu (hitzaldi, diaporama, ipuin emanaldia…). Horrekin batera, irteerak, topaketak, eskualdeko kultur emanaldietara joateko sarrerak…


Maialen Lujanbio eta Harkaitz Cano - "Abesoj Aidnanoirras - 35 urte idazten" (2015/03/03) - Bilbo Zaharra Euskaltegia\nHasiera Maialen Lujanbio eta Harkaitz Cano – “Abesoj Aidnanoirras – 35 urte idazten” (2015/03/03)\nMaialen Lujanbio eta Harkaitz Cano – “Abesoj Aidnanoirras – 35 urte idazten” (2015/03/03)\n2015-02-09 2015-08-06 , Bilbo Zaharra Forum, klasikoen irakurketa, Narrazio guztiak, 0\nNoiz: Martxoak 3, asteartea, 19:00\nBilbon egin zituen Arte Ederretako ikasketak. Ikastolako bertso-eskolan hasi zen bertsotan, eta 15 urterekin ekin zion plazaz plazako ibiliari. Bertsotik abiatutako zenbait proiektu ere egin izan ditu: Ornitorrinkus, Txori Mugalariak… Maialen Lujanbiok bertsogintzako goren mailara iristea lortu du, 2009ko Txapelketa Nagusiko txapela eskuratuz. Euskal prentsan iritzi-emaile lanak egin izan ditu, eta zenbait musika-taldeentzako letrak idatzi ere bai, kartelgile, gidoilari,… Gaur egun, sorkuntzari emana bizi da erabat.\nLasarten jaioa 1975ean.\nZuzenbidean lizentziatua. Lubaki Bandaren sortzaileetako bat. Euskal Herriko hainbat egunkaritan ez ezik irrati eta telebistan kolaboratzen du. Literatur genero guztiak landu ditu: ipuinak, eleberria, poesia, narrazioa, nobela, gidoia, kronika, saiakera, haur eta gazte literatura… bai eta itzulpenak ere. Euskadi Literatura Saria hiru aldiz jaso du: 2005ean eta 2012an, eleberri sailean, eta 2014an, Haur eta Gazte literaturan.


Normaltasuna - Deia\njuanra madariaga 02.04.2020 | 00:14\nEGOERA hau pasatzen denean berriz hasiko gara ohiko egunerokotasunean ari-tzen. Hori esaten da hortik. Normaltasunera itzuliko omen gara birus basapizti horrek eragindako triskantzaren ostean. Benetan? Hori da helburua? Normaltasunera itzultzea? Bada, ez. Lehen normala zenari atea itxi, eta bide berriak topatzen saiatu behar dira. Normaltasuna kapitalismo esezinaren jarduera oldarkorrak ekartzen badu, laster edo berandu berriz murgilduko gara beste sarraski global batean, munduko herrialdeek gizateria edo globala kontzeptuak erabat ezabaturik baitituzte beren lexikotik. Bakoitza berea, eta mugetatik at dagoenari muzin egingo zaio. Hori pentsatzen da gaur egun. Afrikako goseteak, milaka lagun akabatzen dituzten Asiako uholdeak, herrialde pobreek pairatzen dituzten covid-19 bezain hilgarriak diren gaixotasunak, alarma klimatikoak ekarriko dituen hondamenak,€ ez dira hain garrantzitsuak, urrunegi baitaude.\nBaina dena aldatu da. Hau bukatutakoan ezin dugu berdin jarraitu. Jorge Riechmann poeta eta filosofoak esaten duen bezala, Proba Handiaren Mendean gaude (Siglo de la Gran Prueba). Mende honetan, maila sozialean kolapso globala ekar dezaketen hainbat faktore bildu(ko) dira: goseteak, aldaketa klimatikoa eta biodibertsitatearen suntsipena, gaixotasun ezezagun berri larriak, migrazio zabalak, baliabideen eskasia, eta politikaren frakasoa. Politikak ekonomiari begiratzen dio, eta kortoplazista denez gero nekez bereganatuko du ekologiaren kultura mundu mailan. Gizarte industrializatuaren oinarria ingurua menperatzea da eta ez berarekin mantentzen dugun harreman erregula-tzea. Kapitalismoak kapritxozko gehiegikeriak baino ez ditu ekarri, beti ere neurribakotasunari eginiko lausenguengatik.\nHortaz aldaketa kulturala eta politiko-ekonomikoa beharrezkoa da, normaltasunera berriz ez itzultzeko. Segurtasunez beteriko balizko burbuila batean, erosotasunez ase bizi ginela uste izan dugu, baina koronabirusa heldu da. Dolu garaia da, baina norabide berriak eta batasuna bilatzeko, eta mundu berri baten alde borrokatzeko sasoia ere bada.\nZaborra, betiko lez.


HLHI Kontxa 1. zikloa: apirila 2020\nKarrantzako Kontxa Eskolako Lehen Zikloko bloga\n2. mailako guztien artean " besarkadeen zuhaitza" egin dugu. Balore eta erlijio saioak erabili ditugu ikasteko oso garrantzitsuak direla besarkadak eta elkar errespetatzea, nahiz eta desberdinak izan, guztiok oso inportanteak eta beharrezkoak gara.\nEgilea: 1 tutorea ordua: 07:44:00 iruzkinik ez:\nEtiketak: 2.maila, Balioak/erlijio\nNIRE FAMILIA, NIRE ETXEA\nBeitu ze etxe politak egin ditugun klasean. Ekintza honekin etxeko gela desberdinak ikasi ditugu eta eskulanak eta sormena landu dugu.\nEgilea: 1 tutorea ordua: 06:34:00 iruzkinik ez:\nEtiketak: 1.maila, Arazo egoera, nire etxea, Nire familia\nIPUIN KONTALARIA KULTUR ETXEAN!!!\nLiburutegiaren eguna ospatzeko Kultur etxekoek gonbitau gaituzte ipuin kontalari bat ikustera.\nOso polita izan da eta 1go ziklokoek primeran pasatu dugu ikusten.\nEgilea: 1 tutorea ordua: 06:21:00 iruzkinik ez:\nEtiketak: 1.maila, 2.maila, Kultur etxea\nUrriaren 22an 1go ziklo osoa San Mamesera joan ginen. Primeran pasatu genuen.\nEgilea: 1 tutorea ordua: 05:59:00 iruzkinik ez:\nEtiketak: 1.maila, 2.maila, San Mamés, Txango\nUDAZKENA AILEGATU DA!!!\nUdazkenean, 1go eta 2. mailakoek erakusketa polit bat prestatu zuten. Udazkeneko fruituak ekarri zituzten etxetik, marrazkiak egin zituzten eta 1go mailakoek urtaro honekin lotuta dauden esaera zaharrak ikasi eta idatzi zituzten.\nEgilea: 1 tutorea ordua: 03:45:00 iruzkinik ez:\nEtiketak: 1.maila, 2.maila, Ahozko hizkuntza., Arazo egoera, Udazkena\nGure eskolako 1. mailekoek Karrantzako Kontxa Eskola erakusten digute bideo baten bitartez.\nIkusi nahi duzue?\nEgilea: 1 tutorea ordua: 10:00:00 iruzkinik ez:\nEtiketak: 1.maila, Ahozko hizkuntza., Arazo egoera, Eskola ezagutzen\n1.maila 2. maila 2.maila 5 zentzumenak Ahozko hizkuntza. Antzerkia. Arazo egoera Argazkiak Artelanak Azaroaren 25 Bakea Balioak/erlijio Bideoa Bikoteka irakurtzen Eguzki sistema elikagaiak Eskola ezagutzen Eskulanak Esperimentoa Esperimentua Euskera Euskera Eguna fruta brotxeta Gabonak Guggenheim Guraso irakurle Gure herria Hii baten maketa Inauteriak ipuin kontalaria Irakurketa gidatua Irakurketa plana koronabirusa Kultur etxea kutxamagikoa liburtegia Liburuaren eguna Lombera Lantegia Lortuko dugu Maketa NATURA nire etxea Nire familia Olentzero Olentzeroren etxea Pozalagua San Mamés Txango Udazkena Uraren zikloa URTAROAK


Alarde Publikoa, Alardea\nIrungo herrikide maiteok:\nGogoratuko duzuenez, COVID19 pandemia dela eta, Alarde Parekidearen Juntak 2020an Alardea ez antolatzea erabaki eta ebazpena apirilaren 25ean plazaratu genuen.\nInoiz ez dugu geure hirian hainbeste partekatu denok elkarrekin: tristura, utzi gaituztenengatik; elkartasuna, gehien sufritu dutenekin; esker ona, jo eta ke gure osasunaz arduratu direnentzat; aitortza, ezinbestekotzat jotzen ditugun sektoreetatik aurrera egiten lagundu digutenei; adorea, berriro zutik jarriko garelako; konfiantza, ekinaren ekinez geureganatua; itxaropena, krisi honetatik gizarte hobe bat izanik aterako garelakoan, guztientzako etorkizuna bermaturik; irmotasuna, gure hiria indarberritzea elkarrekin lortzearren; eta ahalegin kolektibo honetan geure onena ematea irundar guztioi dagokigun erantzukizuna delako uste osoa.\nKrisi honek ataka estuan paratu gaitu, banaka eta gizarte gisa, eta oraindik ez dakigu nolako ondorio sanitario eta sozialak izango dituen; alabaina, honako hau ederki dakigu: delako ondorio horiei hobeki erantzuten dieten gizarteak berdintasunean eta kohesioan oinarritutakoak direla.\nAste honexetan hasiko ziren gure Alardeko konpainien entseguak hiria musikaz eta jendez betetzen. 2020an, entsegurik eta Alarderik gabe ere, geure senideen konpainia izango dugu, lagunak topatuko ditugu, kuadrillakoekin jan-edanean arituko gara -osasun-jarraibideak errespetatuz betiere-, iragan urteetako pozak biziberrituko ditugu, eta hitz ematen dizuegu datorren urteko Alardea are hunkigarriagoa, alaiagoa, berdinzaleagoa eta parte-hartzaileagoa izango dela, jai-giro apartekoa.\nAlardea nola antolatzen da\n2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007 - 2006 - 2005 - 2004 - 2003 - 1998\nGuztia kantinerei buruz\nIulen Gateu Arrieta\nItziar Ugarte López\nVirginia Reguero Gómez\nArkaitz Martínez Echeverría\nRamón Manterola Otaegi\nJon Indakoetxea Garcia\nAne Unanue Gutiérrez\nAnder Monje Artola\nUrko Ruiz Martín\nMartxelo Aizpitarte Goñi\nElixabete Rekarte Ibarra\nAngelo Monroy Calleja\nIon Martínez Santamaria\nItsaso Sanchez Larrarte\nJoseba Silvo Cilleros\nTxus Arruti Tolosa\nXabier Martínez de Antoñana Torrano\nAizpea Babaze Aizpurua\nMikel Malmierka Picado\nAingeru Sarasola Santxo\nGorka Estonba Mintxero\nMaialen Beltran Arretxe\nAsier Dueñas Arrastio\nManu Aranguren Irigoien\nAitziber Tranche Aristizabal\nPeio Tranche Iparraguirre\nMª Jesus Espejo\nPatxi Pérez Goñi\nIbai Larralde Aranburu\nEstibalitz Sancho Mauri\nMikel Rodriguez Burguete\nFrancisca Alzamora Alzamora\nMikel Zubizarreta Calvo\nAnder Romero Echeverria\nAinhoa Sampedro Arregui\nJosune Legorburu Monroy\n2019 - 2017 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2009 - 2008\n.pdf jeitsi dezakezu\nLandetxa: 21, 23 eta 25, 20:00etan Bizilagunen elkartean\nBidasoa: 20, 21 eta 24, 20:00etan Palmera-Monteron. Tahona ondoan.\nOlaberria: 19, 19:30etan 21 eta 24, 20:00etan Willy ostatuan.\nAma Xantalen: 20, 21 eta 24, 20:30etan Peña kalean.\nLapitze: 19, 21 eta 25, 20:00etan Pio XII plazan.\nAnaka: 19 eta 26, 20:30etan Txanaleta plazan.\nSantiago: 18, 20 eta 24, 20:30etan Oiasso museoan.\nDanborrada: Ekainaren 27an 21:00etan Peña kalean.\nBanda eta Danborrada: Ekainaren 29an 20:00etan Peña kalean. Herrian zehar.\nBanda eta Danborrada: Peña kalean, 29an, 20:00etan "herriari buelta" emateko. Ondoren 21:00etan Urdanibia plazan.\n2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007 - 2005 - 2004 - 2000 - 1999 - 1998\n20:00tan ibilbideari hasiera emango zaio Urdanibi plazatuk, Junkal plaztxoan bukatzeko 20:15tan non eta aurkezpena hasiko den.\nBai txilibitu, edo redoble nola danborrarekin parte hartu nahi duenak 19:45etan Urdanibia plazan egon behar du txapela gorriarekin.\nUrdanibia plaza, San Martzial, Kale Nagusia, Foru kalea, Berrotaran, Joaquin Gamon, Colon ibilbidea, Fermin Calbeton, Eskola kalea, Junkal Plazatxoa.\n2019 - 2018 - 2017 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2011 Banda-Danborrada - 2010 Banda-Danborrada - 2009 Banda-Danborrada - 2008 - 2007 Banda-Danborrada - 2005 - 2005 Banda-Danborrada - 2004 - 1999 - 1998 -\nMunizio eta banderatxoen ematea: 11:45etan Urdanibia plazan.\nMunizio eta eta banderatxoen ematea\nZalditeria: 16:00tan Ensantxe plazan.\nSantiago: 16:30tan Santiago kanalearen zubian. Konpainiaren kontzentrazioa: 15:45etan Oiasso museoan.\nBidasoa: 17:00tan Palmera-Montero. Konpainiaren kontzentrazioa: 16:00etan Palmera-Monteron. Tahona ondoan.\nAma Xantalen: 17:15tan Urdanibia plazan(Moskun). Konpainiaren kontzentrazioa: 16:15etan Peña kalean.\nOlaberria: 17:30tan San Jose Obrero kalean. Konpainiaren kontzentrazioa: 16:00etan Willy tabernan.\nArtilleria: 18:00 etan San Juan plazan.\nLapitze: 18:25etan Pio XII plazan. Konpainiaren kontzentrazioa: 17:00etan Pio XII plazan.\nLandetxa: 19:00etan Bizkaia kalean. Konpainiaren kontzentrazioa: 17:15etan Bizkaia kalean.\nAnaka: 19:40etan Embajador Pedro de Aristegui plazan. Konpainiaren kontzentrazioa: 17:00etan Puiana hiribidean.\nArma ikuskatzea [pdf]\nEnsegua Tamborrada-Banda: Peña kalean, 29'an, 20:00 etan "herriari buelta" emateko. Ondoren 21:00etan Urdanibia plazan.\n2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2013 Ermita - 2012 - 2012 Ermita - 2011 - 2011 Ermita - 2010 - 2010 Ermita - 2009 - 2008 - 2007 - 2007 Ermita - 2006 - 2005 - 2004 - 2003 - 2001 - 2000 - 1999 - 1998 -\nGaldu ezkero, konpainiako banderatxoa bila ezazue\nAlardean eskopeteei buruz...\nBanda eta Danborrada: 5:45etan Junkal elizako plazatxoan.\nLandetxa: 7:15tan Bizilagunen elkartean.\nBidasoa: 8:00tan Palmera-Monteron. Tahona ondoan.\nOlaberria: 8:00tan Willy ostatuan.\nAma Xantalen: 8:00tan Peña kalean.\nLapitze: 7:45etan Pio XII plazan.\nAnaka: 7:30tan Puiana hiribidean.\nSantiago: 8:15tan Santiago kanalearen zubian.\nArtilleria: 7:00tan ohiko lekuan.\n17:00tan Ama Xantalen kalean.


Nola handitu kide kirurgia gabe - Macho Man\nZakil txiki – gizonen ohikoena fobia. Ez du tamaina, oraindik ere axola? Bada hitz egiten, hizkuntza argia, ugalketa organo hausnarketa bat da, sexu-aukerak ordezkariak indartsu gizadiaren erdi. Eta izan ere, zakila baino txikiagoa izan daiteke "behar," beldurra eragiten du, eta auto-zalantzarik. Gehienetan, beldur horiek dira, unfounded. Baina, zer dute, bada, oztopatzeko bizitza?\nGizon gehienak zorigaiztoko tamaina bere dick. Batzuen ustez, beharrezkoa da gehitu luzera, beste batzuk bolumena. Baina ideal parametroak ez dira existitzen. Zehaztu zenbat handitzeko ugalketa organo zehar muntaketa, ezin duzu bakarrik enpirikoki. Askotan ikusgarria caliber lasaia egoera ez du bermatzen muturreko performance zehar kitzikapen.\nArabera mediku hiztegiak, handiena zakila izan luzera bat baino gehiago 33 eta girth ia 15 hazbeteko. Baina hau ez da arraroa desbiderapen tamaina. Ikerketa estatistikoak, egindako hainbat herrialdetan erakutsi duten batez besteko gorputzaren luzera da, 13-15 cm\nEzaugarri nagusia beldurrak eragitea nahia handitzeko ugalketa organo datza, bere intimitatea. Gizonek ez dute hitz horiek ez medikuek, ezta beren artean. Iraunkorra contentment larriak eramaten psikologiko eta fisiologiko patologia. Psikologoek diotenez, antsietatea lotutako ugaltze-organoak, eta, askotan, itxura eragin egoeraren inpotentzia.\nBeste arrazoi bat reverent jarrera gizatasuna – nahia lehiatuko dira. Edozein ordezkari indartsuagoa sexua izan nahi "azkarrago, handiagoa, indartsuagoa" bere arerioak, eta libido da zerrendan sartu "kirol diziplina".\nEzin dut segurtasunez tamaina handitzeko zakila? Galdera honek ez du behin-betiko erantzuna. Aditu gehienak ados aldaketak dira benetan bakarrik nabaritzen kirurgia ondoren. Baina mesedetan zuzentasuna eta kontuan hartuta aniztasuna aukera da kontuan hartu beharreko beste, kontserbadorea metodoak. Emateko behartsuei eta, aldi berean, horiek babesteko eztabaidagarri urratsa, direnek antzeko manipulazio ez dira behar.\nPonpa. Erabilera huts-ponpak bat eskaintzen berehalako baina labur-bizi izan zen emaitza. Esentzia metodo hau osatzen dute, eta agerian uzten du presioa zirkulazioa. Zakila jarri bonbilla duten ponpak airean. Gorputza lortzen kopuru handiagoa odol eta muntaketa bat gehiago bihurtzen begi-bistakoa da. Finkatzeko betez kide konprimituta arabera silikona edo gomazko eraztun\nHuts-ponpa sortua zen tratamendua sexu-disfuntzioa. Ahal izango dute, ezin izango da beste helburu batzuetarako erabiltzen. Desatsegina ondorioak erabilera gailu bat, hala nola, besteak beste ilunduz azala (mikroskopikoak hemorragia), hantura, murriztu potentzia, trauma.\nExtender. Izena gailu hau da itzulitako gisa "tarte". Printzipioa eragiketa oinarritzen da mekanikoa eragin genitalak luzatzen, bizigarri ehun hazkundea. Hain zuzen ere, eragina, hala nola, ariketa frogatu, baina lortzeko, nahiz eta gehikuntza txiki bat beharrezkoa da erabili gailua urte askotan.\nDesabantailak erabiliz, extender begien bistakoa da – hau da, probabilitate handia larriak ehun kalteak bada gaizki egin ariketa eta urritasuna odol-fluxua ondorioz inpotentzia. Horiek bera desabantailak berezko oinarritutako metodoak eragina Ilizarov. Luzatze zintzilik karga edo erabilera eskuzko terapia erabili behar duten gaixoen tratamendua indartsu kurbatura zakila edo luzatu foreskin, ez zakila handitze etxean.\nDrogak. Seguruenik duzu nabaritu ugaritasuna publizitate buruzko informazioa "miraria" ukenduak, kremak edo pilulak aukera ematen du, lortu nahi den emaitza egun batzuk ondoren. Medikuek, zalantzarik esan da iruzurra. Hala nola, botikak ez da Arsenal pharmacologists.\nGehienak drogak erabiliz fabrikatu belar duten eragin positiboa izan potentzia edo hobetzeko zutitzearen funtzioa.\nGarrantzitsua da jakin hormigoizko froga zakila handitze gainetik moduak ez da existitzen. Efektu positiboa izan daiteke, soilik oinarritutako auto.\nBada, arazoa ez da fikziozko eta egiaztatu da, kontsulta espezialista, pentsatu behar duzu funtzionamendua.\nLuzapena. Hala nola kirurgia daiteke nabarmen handitu tamaina on by ebaketa ligaments arabera zein da atxikitako pelbisa. Hau, berriz, ahultzen tentsioa ikusgai bihurtzen eta ezkutuko gorputzaren zati. Prozedura ondoren, behar izango duzu erabili extender edo bestelako gailua, zakila luzatzen da, eta ez da aukera sendatu ligaments. Normalean birgaitzeko epea 5-6 hilabete.\nLoditzeko. Hau da, oso garestia da eragiketa. Lortzeko luzea efektua eta saihesteko suppuration, berezi bat inplantea – allograft. Bere prezioa ez da bost baino gutxiago mila dolar. Genetikoki txarra ehun gorputza da transplantatu ardatz eta larruzko bilduta azken. Honek aukera ematen dizu diametroa handitzeko, baina eragin dezake hainbat osasun-ondorio larriak.\nAplikatu aurretik, batez ere, edozein metodo, pentsatzen aldatu behar, bere genitalak. Batetik, mediku ikuspegitik, patologia da, bada, tamaina zakila muntaketa iristen 8 hazbeteko. Beste kasu guztietan, arazoa asmatu zen. Bere burua gizon bakoitzak zehazten tasa.\nErreferentziak adierazten duten nerbio-bukaerak, estimulazioa eragiten orgasm bat emakumeak dira baginaren at sakonera azaleko bat (7-10 cm). Horregatik bihurtzen da premiazko hartzea ospetsua sexu-terapeuta eta psikologia Irakaslea: "Duzunean neurri, tamaina bere zakila, tresna hau erabiltzen ari zara, erregela bat, eta, zentzu bat, eta horrek eskatzen du baieztapen autoestimua".\nBada, atsekabea, bereziki, gorputza lasaitasuna ematen dizu, hobe da aholkularitza bilatu terapeuta bat. Azaltzeko arazoa kausa, izango da laguntza baino eraginkorragoa eztabaidagarri moduak aldatu zakila.


Egun beltzetan, jolas beltzak - FERNANDO MORILLO GRANDE idazlearen bloga\nErein argitaletxea, 2008.\nGazteen errugabetasuna guztietan ankerrena izan daiteke. Giroa latza denean, are latzagoak dira jokabideak: egun beltzetan, jolas beltzak. Izan ere, bizitzak lepotik helduz gero, ez omen da aukera handirik. Edo bai?\nLiburu honetako protagonistak gaztetako gudak ekartzen ditu gogora. Kanpo- eta barru-gudak. Gudaoste garaia du jolas-leku, eta, gaztaro guztietan bezala, ametsak eta komeriak dauzka elikagai: adiskideen liskarrak eta sexuaren tabuak, liderren xarma eta zaurien negarrak. Txoko ilun guztietatik, amorrua, nahasmena eta irrika. Egun beltzetan, jolasa beltz. Baina baita bizigarri ere.\nHala, jolasak jolas, bizitzaren xuxurla gordina entzun beharko du apurka. Eta ametsaren azkena.\nOrain urte batzuk (uf, bederatzi, nola igarotzen den denbora!), Donostia Hiria saria eman zidaten, Gudaoste ametsak ipuinarengatik. Orri gutxiko ipuina bazen ere, lauzpabost istorio ukitzen zituen.\nDuela bizpahiru urte, ipuin haren barruko istorioak eta hariak bueltaka hasi zitzaizkidan barruan. Hango pertsonaiek hitz egiten zidaten etengabe, eta, horrelakoak gertatzen direnean, nik behintzat ezin diot eutsi: atera egin behar dut. Idatzi. Ez neukan oso garbi zer irtengo zen egitasmo hartatik, eta zirriborroak garatuz joan nintzen, norako finkorik gabe, barruko goseak seinalaturiko leku guztietarantz.\nAzkenean, hari haiek guztietatik, istorio nagusiago bat piztu zen. Eta liburu desberdin bat neukala ohartu nintzen. Desberdina nire besteekiko esan nahi dut. “Egun beltzetan, jolas beltzak” nire libururik diferenteena da. Ez hainbeste gaiagatik (niretzat ezohikoa hala ere), narrazioaren tonuagatik baizik.\nGudaoste bat aipatzen da, eta gudaoste horrek asko dauka gurean bizi izandakotik. Baina ez da. Nire asmoa ez da inola ere nobela historiko bat egitea, bizitzaren gordinari buruzkoa baizik. Liburuko pertsonaiek aurkituko dituzten ametsak eta beldurrak gutako askok eta askok aurkituko (eta aurkitu izan) ditugun bizipenen oso antzekoak izango dira. Kolorea aldatuta, beharbada, bestelako mozorro batez, beharbada, baina, funtsean, gure bideen antzekoak. Istorioaren sinesgarritasunari eman nahi izan diot erabateko lehentasuna, eta ez, berriro diot, koherentzia historikoari.\nBizitza da istorioaren zirrikitu guztietatik sartu zaidana. Bizitza ulertu nahia. Haren alderdi labainkor guztiak barne.\nHasieratik dakiguna da narratzaileak bere gazte denborako kontuak ekartzen dizkigula. Baina narratzailea ez da jada gaztea, eta hori ahotsean antzematen zaio. Errugabetasuna galduz joan da, eta zinikoagoa eta zintzoagoa da orain. Ametsak urritu egin zaizkio.\nNarratzaile hori da protagonista nagusia eta barruko istorio guztien enborra. Gainerako pertsonaia guztien sentimenduen lekuko azaltzen da. Haiek guztiak ulertzen saiatzen da, eta haien bitartez bere burua. Zer izan zen lehen, gaztetan? Zer ikasi zuen? Zer bizi?\nHorrela, azterketa horretan, pertsonaia bat deskribatzen du narratzaileak hasierako kapitulu bakoitzean. Ondoren, apurka, elkarrekin harilkatuz joango dira guztien istorioak. Esate baterako:\n– Ruiz jaunaren istorio txikia. Gerrak bete-betean jo du. Bakarrik utzi du, baina hala ere aurre egin nahiko dio goibeltasunari.\n– “Beltza”. Liderra da. Denetik daki, agintzen batik bat. Oso izaera erakargarria dauka, eta eredu gisa daukate guztiek. Grinatsua bezain arriskutsua zenbaitetan.\n– Marta. Buruarina edo bereziki argia? Mutilak maneiatzen ikasi du, nerabezaroan sentsualtasunak duen bortiztasun suhar eta kontrolagaitzari esker.\n– Dani. Isila eta poeta. Ahoa irekitzea aski du, eta munduak beste kolore batzuk hartzen ditu berehala. Poesia ateratzen dio edozeri, baina dohain horrek hainbat inbidia eta arazo ekarriko dizkio.\n– Martin. Naturalista eta adoretsua. Bizimodu zinez gogorra izan du, baina, itxuraz, beti dabil gogo onez, beti ausart, beti fidagarri. Abenturazale amorratua da, eta etengabe dauka buruan proposamen interesgarriren bat.\n– Ana. Adin ertaineko emakumea. Bakarrik sentitzen da, eta harreman oso berezia izango du protagonistarekin. Bestelako sentimendu eta sentsazio batzuk irakatsiko dizkio, eta aldi berean ikasiko ditu berak ere.\nHorien eta beste zenbait pertsonaiaren arteko adiskidetasunak, jelosiak, borrokak, algarak eta negarrak izango dira narrazioaren mamia. Idazlearen lana, beraz, pertsonaia interesgarri batzuk biltzea izan da, eta gero haien arteko eragin-trukeak margotzen saiatzea.\nLiburuko erritmoa lasaixeagoa da nire beste liburuetan ohikoa dena baino. Protagonistak gazte-kontuak kontatzen dituen arren, oso aspaldi utzi zuen nerabezaroa atzean. Horregatik, sakontasun eta patxada handiagoa eskatzen zidan ordenagailuko pantailaren beste aldetik, eta haren desioetara makurtu behar izan dut (gehienetan, narratzaileak erabakitzen baitu doinua, idazleak berak baino gehiago). Hainbat istorio intentsu aurkituko dituzue orriotan, adiskidetasunari, ametsei, minari, tabuei edota amorruari buruzkoak (horiek bai, ohikoagoak ditut).\nZer nahi nuen? Zer aurkitu dut?\nIdaztean, irakurtzean bezala, barruko doinuren bati jarraitzen ahalegintzen naiz. Liburu honetan entzun dudan doinua asko gustatu zait. Doinu mingarria eta latza zen batzuetan, zirraraz betea beste batzuetan, baina beti, beti, bizia. Bizitza aurkitzen saiatu naiz pertsonaia horien bitartez. Haien mamuak eta beldurrak nire eginez. Haien ametsak eta duda-mudak ahalik eta gordinen ateraz.\nAzken batean, pertsonaien moduan, lañotasuna galduz joan naiz neu ere, gehienon moduan: bizitzaren legea da. Horregatik, beharbada, orain arte gehien hurbildu zaizkidan pertsonaiak izan dira liburu honetakoak.\nIdaztean entzun nuen musika oso barrura iritsi zitzaidan. Irakurleei beste hainbeste gertatuko ahal zaie!\nKomikizale amorratua izan naiz betidanik. Imajinatu: liburuaren azala erakutsi zidatenean, begiak baloien moduan zabaldu zitzaizkidan, marrazki bizidunetan bezala. Izugarri gustatu zitzaidan! Nik ezagunak nituen Juan Luis Landa marrazkilariaren lan batzuk (sorginei buruzkoak bikainak iruditzen zaizkit), baina ez nuen espero inola ere haren marrazki bat aurkitzea nire liburu baten azalean! Sentsazio berezia (eta ederra) sorrarazi zidan ikusteak nik imajinatutako pasarte bat horrela irudikatua.


BERTSOLARITZA INDARTSU DAGO, BAINA BADAUKA ZERTAN HOBETU | Eguneko gaiak | GARA\nBERTSOLARITZAREN BILAKAERA SOZIOLOGIKOA AZTERGAI\nBERTSOLARITZA INDARTSU DAGO, BAINA BADAUKA ZERTAN HOBETU\nBertsolaritzak bigarren boom-a bizi duela, baina hainbat desafiori erantzun beharrean dagoela. Bertsolaritza bakarra ez dagoela dagoeneko, bertsolaritzak baizik, pluralean. Entzuleak plazera bilatzen duela bertsoan, nolabaiteko asetasuna, baina ez halabeharrez barrea. Horra, bertsolaritzaren historian egin den hirugarren azterketa soziologikoaren emaitza nabarmenetako batzuk.\n3.663galdetegi>1.500 Txapelketa Nagusian eta 944 plazaz plaza, 1.219 euskal hiztunei. Baita 32 elkarrizketa sakon ere.\n1.764bertso saio >Esanguratsua da bertso saioen estatistika. 419 egin ziren 1990ean, eta 1.764ra iritsi ziren 2015ean. Begi bistako boom-a.\nSiadecok egin zuen bertsolaritzaren lehenengo azterketa soziologikoa, 1991-1993 urte tartean. Bigarrena hamalau urte geroago egin zuten Xabier Aierdik, Juan Aldazek, Eider Alkortak, Alfredo Retortillok eta Harkaitz Zubirik. Eta oraingo hau, 2015-2018 urte tartean burutua, Aierdi, Retortillo eta Zubiriren ardura izan da. Lan itzela izan da, azken bi azterketa hauetan bakarrik 3.663 galdetegi pasa baitituzte (1.500 Txapelketa Nagusian, 944 plazaz plaza, eta 1.219 euskal hiztunei), baita 32 elkarrizketa sakon ere. Gainera, Xenpelar Dokumentazio Zentroko zenbait datu aztertu dituzte ikertzaileok.\nHarkaitz Zubiri irakaslea da, EHUren Donostiako campuseko Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatean. Bere bulegoan hartu gaitu, azterketa soziologiko honek eman dituen emaitzak luze eta zabal azaltzeko. Hasteko eta behin, bai, bertsolaritza osasuntsu dagoela ondorioztatzen da ikerketatik, oso jarraitzaile kopuru esanguratsua du eta. Jakina, “asko” edo “gutxi” definitzeko orduan proportzioa izan behar da kontuan, konparaketa egin behar da. Bada bertsoa “kontsumitzen” duten euskaldunen kopurua eta antzerkia edo literatura kontsumitzen dutenena oso antzekoak dira: %17tik %21erako tartean dago. Nabarmen txikiagoa da zinema euskaraz kontsumitzen dutenen kopurua, eta nabarmen altuagoa musika euskaraz kontsumitzen dutenena, azken hau euskaldunen %69ra ailegatzen baita, Kulturaren Euskal Behatokiak egindako datu bilketaren arabera. Alegia, euskaldunon komunitatea 800.000 bat mila lagunek osatzen badugu, 100.000 inguru izango lirateke bertsozaleak, bertsozaletzat gutxienez urtean behin saio batera joaten dena hartuta. «Azpimarragarria da jarraitzaile kopurua hain handia izatea kantu inprobisatu, metrikadun eta errimadun batek. Ez da batere ohikoa antzeko adierazpen artistikoak dauzkaten beste herrialde batzuetan», diosku Harkaitzek. Sarritan aipatzen den datua da Txapelketa Nagusiko finalean 14.000 lagun biltzen direna BECen, baina hori bezain esanguratsua izan daiteke telebistatik eta Internet bidez 100.000 ikusle inguru izaten dituena finalak, saioaren momentu jakin batzuetan 200.000ra ere iritsiz. Garrantzitsua izan arren, ikusle-entzule kopuruari erreparatuta Txapelketa Nagusia ez da hain esanguratsua; adibidez, 2013ko Txapelketa Nagusiko saioetan 30.245 entzule izan ziren, baina urte osoan zehar Euskal Herrian barrena antolatu ziren saioetan 263.884 entzule izan ziren.\nHamar euskal hiztunetik sei hiriburuetan eta haien inguruan dauden eskualdeetan bizi dira. Bertso saioak ez dira proportzio berean egiten: %43 izaten dira hiriburu-eskualdeetan. Azterketaren egileen arabera, horrek ez du esan nahi beste %57 landa eremuan egiten direnik: «Landa eremuak, nola ez, arrastoak utzi dituen arren, landa eremua izan zen horren zati handi bat kaletartu egin da. Sektore ekonomikoek izan duten bilakaerak garbi erakusten du hori. 2001. urtean nekazaritzaren eta arrantzaren sektorea %3 besterik ez zen». Edozein kasutan, garbi dirudi bertsolaritzak bere tokia hartu duela inguru erabat urbanoan eta sendotasun horren adierazle izango litzateke hamar saiotik lau hiriburu-eskualdeetan izatea.\nAzterketa soziologikoak datu esanguratsu asko eskaintzen ditu. Esate baterako, bertsolari kopuruari buruz. Hogeita bost urteko epean hirukoiztu egin dira bertsolariak Euskal Herrian. 1990ean 290 ziren, eta 2015ean 859. Are esanguratsuagoa da bertso saioen estatistika. 419 egin ziren 1990ean, eta 1.764ra iritsi ziren 2015ean. Begi bistako boom-a.\nDatu bitxia ikusle kopuruari dagokiona da, epe jakin batean. 1995etik 2000ra jaitsiera nabarmena gertatu zen, 223.924tik 155.668raino, hain zuzen ere. Azterketa soziologikoak dioenez, «besterik ez dakienak esango luke publikoa urrundu egin zela bertsolaritzatik, baina badakigu ez zela horrela izan. Bertsolaritzaren inguruan antolatuta zeudenek propio bilatu zuten. Masifikazioa sumatzen zen hainbat jaialditan, eta funtsean, akaso, jaialdi horiek murrizteak ekarriko zuen publiko kopurua urritzea, antolatzaileek hala bilatu zutelako, gehiegizko berotze bat zegoela iritzita». 2005 ondorengo bost urteetan igoera nabarmena gertatu zen ordea, 2010ean 262.850 ikusle-entzule izatera iristeraino, eta ordutik 2015era kopuru hau berdin-berdin mantendu da.\nHarkaitzek garbi dauka bertsolaritza gizarte mugimendu bat dela, proiektu soziokultural partekatu bat, eta horrexek ahalbidetu duela diziplina artistiko hau bizirik eta indartsu iristea XXI. mendera. «Idaztea edo margotzea ekintza indibidualak izan daitezke, artistak bere bakardadean ekoitzi dezakeena. Baina bertsolaritza ez da igorle-hartzaile kate sinple bat, baizik eta elkarrekin bizi dugun esperientzia kulturala, gertaera sozial konplexu bat, hainbat eremutan ematen dena: bertso eskolak, bertso saioak, borondatezko lanerako espazioak… Literatura, zinema, antzerkia eta gainerako kultur adierazpideak inoiz ez dira kultur kontsumogai hutsak. Baina batzuetan, kultur sorkuntzari buruz pentsatzen dugunean, kontsumogai soila balitz bezala pentsatzen dugu hari buruz, eta horrek mugatu egiten du lor dezakeguna. Bertsolaritzaren proiektu soziokulturalak ez du hori egiten. Jendea elkartzeko guneak sortzea izan da lehentasunetako bat. Bertsolaritza ardatz duten bilgune horietan, biografiak gurutzatu egiten dira, eta horri esker kultur sorkuntzarekiko bizipenak askoz aberatsagoak dira. Zaletuko ez litzatekeen jende asko zaletzeko aukerak handitu egiten dira. Pentsa zer izango litzatekeen bertsolaritza balitz sortzaileak sortu eta kontsumitzaileak bere sofan kontsumituko lukeen zerbait».\nBertsolaritzak artikulazio sozial desberdinak bizi izan ditu. “Rockaren belaunaldia” deitu izan den horretan, bertsolaritzak ordura arteko eremu tradizionaletik (sagardotegia, landa eremua…) eremu urbanora jauzi egin zuenean, hor artikulazio berri bat sortu zen. Orduan mikrofonoaren aurrean jarri ziren bertsolari gazte haiek exotikoak gertatu ziren, bertsolaritza “neoklasiko”aren bertsolari eta jarraitzaileekin alderatuta. Baina ikusi da, denbora igaro denean, bertsolari “rockero” haiek eta haien publikoa zentralak bihurtu direla egungo bertsolaritzan. Alegia, lehengo martxan ia seguru inondik inora topo egingo ez zuten bi mundu artikulatu egin ziren eta horrek indartu egin zuen bertsolaritza: «Bi bertsolari nerabe haiek bertsozaletu zituzten ehunka donostiar gaztetxo».\nPublikoa inoiz baino askotarikoagoa da, eta kanon artistikoa gero eta polifonikoagoa. Harkaitzen esanetan, hemendik aurrerako artikulazioek ere arrakasta izan dezaten, ezinbestekoa da gustuen espektro zabal horri erantzutea. Honela dio hitzez hitz Azterketa Soziologikoaren pasarte batek: «Bertsolaritzak desdefinitzen jarraitu behar luke. Inork ez luke legitimotasunik izan behar bere kanona bertsolaritzaren esentzia dela aldarrikatzeko». Musikan gertatzen den eta normaltasunez hartzen den moduan, gune eta saio amankomunak eta gune eta saio espezializatuak izan beharko lituzke bertsolaritzak.\nFeminismoaren aportazioa ezinbestekotzat dauka Harkaitzek. «Bertsolaritzaren baitan badago defizit bat, eta da emakumearen posizioa ez dela berdintasunezkoa. Horrek erronka bat planteatzen dio bertsolaritzari, beste diziplina artistikoei bezalaxe. Ez da gertatzen soilik Euskal Herrian; Grammy sarietan ere bai. Kontua da bertsolaritzak badauzkala baliabideak arazo honi aurre egiteko, rockaren belaunaldiaren garaian izan zituen bezala, eta orduan emaitza izan zen bertsolaritzaren berpiztea eta gaur egun den fenomeno indartsua izateko bidean jartzea. Bada, badakigunez emakumezkoak direla gizartearen erdia, artikulazio berri hau lortzeak emaitzak biderkatu egingo lituzke. Ez da modari jarraitzeagatik, gauzek ez dutela horrela funtzionatzen baizik. Esan bezala, bertsolaritza gizarte mugimendu bat da, eta neurri horretan gizartean gertatzen diren aldaketek isla dute bertsolaritzan. Momentu honetan badago mugimendu feminista bat politikoki eraginkorra dena, gauzak ondo egiten ari dena. Bertsolaritzarekin artikulatuta, bideragarritasun eta bidezkotasun gehiago izango du bertsolaritzak», diosku Harkaitzek.


Hizkuntza baztertzaileak - Diario de Noticias de Navarra\naitzol elizaran 16.05.2021 | 02:10\nGure egungo gizartearen ezaugarri bat da dena onartzen dugula, edo hala behar luke. Ez dugu jendea baztertzen jaiotzez edo hautuz duen sexuagatik, ez preferentzia sexualengatik, ez azal koloreagatik ezta jatorriagatik ere. Edo hala behar luke bis. Ez dugu inor baztertzen erabiltzen duen hizkuntzagatik, baina azken epaien arabera erabiltzen ez dakien hizkuntzengatik ordea bai.\nBaztertzea oso itsusia dela txikitatik ikasi dugu, nahiz eta egunerokoan gehiago edo gutxiago praktikatu. Adibidez, euskaldunok erdaldunak diskriminatzen ditugu euskaraz aritzean. Gajoek ez gaituzte ulertzen, eta ostrazismo linguistikora kondenatuta ikusten dute euren burua. Pentsa noraino iristen den egoera, euskaldun ez izate hutsagatik lanpostu publikoetara ezin dutela aurkeztu. Falta zutena! Krudeltasuna bor-bor.\nEgoskorkeria latza gurea, pentsatzea euskaraz artatuak izateko eskubidea dugula esparru publikoan. Zer izango da hurrena? Pribatuan ere eskatzea? Irunen behintzat ez, eta Atarrabian ere ez. Hautsak harrotu ditu aste honetan autonomia erkidegoko auzitegi nagusiak hartutako erabakiak. Irungo udaltzain izateko lan-eskaintza publikoak euskararen ezagutza eskatzen duen baldintza bertan behera uztea epaitu du auzitegiak.\nLotsagarria, ez du beste terminorik onartzen honek. Nola ez du bada euskaraz jakin beharko batek, agian, noizbait, kasualitatez, eskubide osoz, norbait euskaraz zuzenduko bazaio? Zer erantzungo dio? En erderaz por favor? Edo espera a que venga mi compañero, que yo no sé euskera. Lotsagarria.\nEz zait zuzena iruditzen. Langile publikoa izatea ez da eskubide bat guztiontzat, ez gutxieneko baldintza batzuk beteten ez dituenarentzat behintzat. Udal arkitektoa izateko arkitektura ikasketak eskatzea baztertzailea da, noski, abokatu, harakin eta garbitzaileak baztertzen baititu postu horretarako. Baina ez dugu abokatu bat jarriko horretan, abokatuak amets hori duelako, arkitektura ezagutzarik izan gabe. Hizkuntzekin berdin jokatu beharko genuke beraz. Batetik, agian udaltzaingaiak aztertu beharko du zergatik ez duen euskara ikasteko betarik izan bizitzan zehar edo oposaketak ederki prestatzen zituen bitartean.Eta bestetik, jakin ezean, badu beste erakunde polizialik hizkuntza eskakizunik gabe non bere izena eman. Jakin badakigu poliziagai guztiak jendea laguntzea besterik dutela helburu, eta denak direla trafikokoak, asko eskatzea al da jendeari bakoitzak bere sentitzen duen hizkuntzan laguntzea. Agian hori izan daiteke polizia jendarteari gerturatzeko modua, eta ez neska-mutil guapo askoak jartzea iragarkietan.\nHizkuntza bat baztertzea, gutxiestea, jakinda gainera osasunez pattalago dabilela bestea baino, hori da egiazko diskriminazioa. Herritar bat bere ama hizkuntzan ez artatzea ere diskriminazioa da. Eta baztertze hauek ez dira bihar desagertuko epaileek gisa honetako erabakiak hartzen dituzten bitartean. Agian epaile izateko ere ez da derrigorrezkoa izango euskaraz jakitea, eta hor dago akatsa, edozein inkopetente linguistikori ematen diogula hizkuntzaren inguruan erabakiak hartzeko.


Entzun-Irisgarritasuna - Teatro Arriaga Antzokia\n2017-2018 denboralditik aurrera, entzumen urritasuna duten pertsonek bi sistema izango dituzte, bat soinu anplifikatu sistema, eta bestea norbanakoentzako bukle magnetiko sistema, Arriagako agertokian eskainiko diren ikuskizunez argi eta ozen gozatu ahal izateko.\nSoinu anplifikatu sisteman aurikularrak erabiliko dira, aretoko soinua argiago jaso ahal izateko. Beraz, entzuteko arazoak dituzten edo, aurikular horiei esker, ikuskizuna hobeto entzun nahi duten, pertsonei dago zuzenduta.\nBeste alde batetik, norbanakoentzako bukle magnetiko sistemari esker, entzuteko protesiak (audifonoa edo kokleako inplantea) dituzten pertsonek soinua argi eta garbi entzun ahal izango dute.\nSistema horien ezarpenerako, Arriaga Antzokiak Teatro Accesible ekimenaren laguntza izan du. Ekimen horren helburua, entzumen eta ikusmen urritasuna duten pertsonak eta pertsona nagusiak antzerkira hurbiltzea da.


Mozorrorik onenak, sarituak | El Diario Vasco\nAzpeitiaMozorrorik onenak, sarituak\nMozorrorik onenak, sarituak\nIrabazleak. Taldekako sariko lehenak Sanagustingo kultur festa taldea, artista desberdinekin irudikatuta, eta Udaleko ordezkariak. / ELI AIZPURU\nAsko izan ziren hotzari aurre eginez mozorrotuta irtetzera animatu zirenak eta horietatik batzuk hautatu zituen Udalak. Udalak 2.500 euro inguru banatu zituen bai dirutan eta baita afaritan ere\nELI AIZPURU AZPEITIA. Miércoles, 14 febrero 2018, 08:19\nAstelehen Karnabala mozorro eguna izan ohi da Azpeitian. Egunez, umeek hartzen badute protagonismoa, gauean, helduen txanda izaten da. Aurtengoan ere, asko izan dira, mozorroa soinean, parrandara irtetzera animatu direnak. Aukera zabal horren aurrean, Udaleko ordezkariek batzuk besterik ez dituzte hautatu. Honela, hau izan da 2018ko Azpeitiko mozorro lehiaketako irabazleen zerrenda.\nBanakako sarietan, lehena Ainhoa Arteta sopranoak eta organo jotzaileak jaso zuten. 200 euro eskuratu zituzten. Bigarren saria, xaguxatarrak jaso zuen. Berarentzat izan ziren 150 euro. Hirugarren silkatuarentzat bi lagunentzat afaria zegoen saritzat. Hau Azukar-azukar-ek jaso zuen.\nTaldekako hautatuak Sanagustin kultur festako kideak izan ziren. Artista desberdinez osatutako taldeak, 800 euro eskuratu zituen. Bigarren saria, Zeelanda Berriko errugbi taldea irudikatuz haka dantzatzen zutenek irabazi zuten, 700 euroko saria eskuratuz. Hirugarren lekuan Veneziako karnabalak taldeko kideak sailkatu ziren. 500 euroko saria eskuratu zuten. Laugarren saria, 'Hiru errege magoak' taldeak jaso zuen. Hauek afaritarako txartela eraman zuten etxera.\nAzkenik, Karnabal giroa ondoen irudikatzen zuen tabernaren saria Amaia tabernarentzat izan zen, lau lagunentzat afaritarako txartelak eskuratu zituzten.\nCon paraguas pero igual de elegantes en Azpeitia Los sokamutilas de ayer y de hoy, homenajeados


'EZ DAUKAT COVID-IK, BAINA…' | Bizkaiko Caritas\nPosted by Caritas Bizkaia on martes, diciembre 1, 2020 · Leave a Comment\nCaritas Bizkaiak fondoak eskuratzeko kanpaina berri bat jarri du martxan, pandemia egoera honetan ekintza sendotzeko asmoz.\n‘EZ DAUKAT COVID-IK, BAINA…’ esaldiaren bidez, ikusarazi nahi da pandemia hau ondorio asko izaten ari dela, ez bakarrik osasun arlokoak. Une honetan egoera oso gogorrak ditugu, eta, neurri handi batean, krisiaren aurretik babesgabetasun egoeran zeuden pertsonei eragiten diete.\nCaritas hainbat arlotan ari da lanean, krisiaren eragina arintzeko, eta arlo horien inguruan sentsibilizatzea da kanpainaren asmoa:\nZure laguntza eskatzen dizugu, zure ingurune hurbilean zabaldu ahal izateko. Ekarpen oro garrantzitsua da.\nJarrai iezaguzu gure sare sozialetan (Caritas Bizkaia), kanpaina jarraitu ahal izateko, eta anima zaitez Caritas Bizkaiaren WhatsApp-era harpidetzera, alta eskaera 665 72 38 96 telefonora bidaliz.\nIzan zaitez konponbidearen parte. Erakutsi dezagun, orain ere, Alkartasuna beti dagoela zabalik.\nLagundu nahi duzu? Sakatu hemen eta informatu